cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abbos II (Eron shohi)
Orqa fon
Ismail II oʻrniga uning koʻr akasi Muhammad Xodabandada oʻtirdi, uning hukmronligi doimiy beqarorlik davrida edi. 1578-yilda usmonlilar kuchsizlangan Safaviylar davlatiga qarshi urush e’lon qilib, Kavkazdagi Safaviylar yerlarini bosib olishdi va hatto Ozarbayjonning katta qismini egallashga ham muvaffaq bo‘lishdi. Muhammad Xodabandani 1587-yilda kenja oʻgʻli Abbos I taxtdan agʻdardi. Abbos I buyuk harbiy qudratni prognoz qildi, o'zidan oldingilar tomonidan yo'qotilgan erlarning ko'p qismini qaytarib oldi va harbiy kuchni optimallashtirish, davlat nazoratini markazlashtirish va Eronning ichki va xalqaro tijorat doirasini kengaytirish uchun mo'ljallangan istiqbolli siyosatlar to'plamini qabul qildi. U o'z xalqi bilan aloqada bo'lgan holda, shafqatsizlikni adolat bilan birlashtirdi va o'z hokimiyatiga tahdidlar bilan qattiq kurashdi. Bu fazilatlarning barchasi oxir-oqibat uni Buyuk Abbos nomiga ega bo'lishga haqli edi. Buyuk Abbosning o‘rniga uning nabirasi Safiy taxtga o‘tirdi.Tanho va passiv xarakterga ega Safi bobosi qoldirgan hokimiyat bo'shlig'ini to'ldira olmadi. Uning amaldorlari uning hokimiyatiga putur etkazdilar va butun dunyo bo'ylab doimiy qo'zg'olonlar ko'tarildi. Usmonli imperiyasi bilan davom etgan urush Buyuk Abbos hukmronligi davrida dastlabki muvaffaqiyat bilan boshlangan, Eronning sharmandali mag'lubiyati va Eronning Mesopotamiyadagi zabtlarining ko'p qismini Usmonlilarga qaytargan Zuhob shartnomasi bilan yakunlandi.
Ko'tarilish va regentlik
Niderlandiya Ost-Hind kompaniyasi (VOC) hisobotiga ko‘ra, Soltan Muhammad Mirzo 1632-yil 30-avgustda Qazvin shahrida tug‘ilgan. Forslik Safi va Annaxonimning toʻngʻich oʻgʻli, u shoh haramida ayollar va amaldorlar qurshovida oʻsgan va Rajab Ali Tabriziydan saboq olgan. Uning onasi, cherkes kanizak, haramda faqat siyosiy mavqega ega bo'ldi va o'zini boshqa nomsiz kanizaklardan ajratib turdi, chunki u shohning erkak merosxo'ri bo'lgan. Saru Taqi Anna Xonum bilan yaqin munosabatda bo'lgan, masalan, Jan Sharden kabi sayohatchilarning fikriga ko'ra, u uning agenti va sirdoshi bo'lgan va malika onasi Muhammad Mirzo taxtga ko'tarilgandan so'ng u orqali saltanatni boshqargan.
The northern frontiers
Abbos davrida Gruziyadagi asosiy mojaro Teymuraz I va Kartli Rostom oʻrtasida boʻlgan. Teymuraz I Kaxeti va Kartli podshosi edi. U Safaviylarga qarshi siyosat yuritdi va o‘z saltanati ustidan Eron hukmronligini buzishga intilardi. 1633-yilda Rostomxon Safi koʻmagida oʻzini Karteli podshosi deb eʼlon qiladi va Teymuraz yerlariga bostirib kiradi. Teymuraz Kaxetiya qiroli bo‘lib qoldi va 1648-yilgacha, Abbosning buyrug‘i bilan Rostom Kaxetiyaga bostirib kirib, Teymurazni surgunga jo‘natgunga qadar Rostom chegaralarida qo‘zg‘olonlarni ta’minladi. 1659-yilda Rostom vafot etdi va Kartli toji bo'sh qoldi. Abbos Gruziya hududidagi qizilbosh qabilalarini joylashtirishga intildi, bu esa Baxtrioni qoʻzgʻoloni deb atalgan yirik qoʻzgʻolonni qoʻzgʻatdi. Aragviy Zaal boshchiligidagi qoʻzgʻolonchilar umumiy dushmanga qarshi gruzin qoʻshinlari oʻrtasida ittifoq tuzib, Eronning Baxtrioni va Alaverdi qalʼalariga hujum qilib, qizilbosh qabilalarini muvaffaqiyatli quvib chiqardilar. Murosa qilishga uringan Abbos Gruziyada qizilbosh qabilalarini joylashtirmaslikka qaror qildi. U Rostomning asrab olingan o'g'li Vaxtang V ni Kartli qiroli deb tan oldi, lekin qo'zg'olonchilar rahbarlarini ham qatl qildi.Gruzinlar bilan yarashish maqsadida Abbos keyinchalik Vaxtangning qizi Anukaga uylanadi.
O'limi
1661-yilda Abbos Mirzo Muhammad Karakiyni oʻzining toʻrtinchi va oxirgi vazir etib tayinladi. Karakiy ilgari sadr-i mamalik (din vaziri) sifatida qoniqarli faoliyat ko‘rsatgan va yashirin imomning Tahmasp I bo‘yicha noibi Shayx Ali al-Karakiyga borib taqaladigan nufuzli Karakiy oilasining a’zosi edi. harakatsiz, sust va amaliy bo'lmagan odam va sudda fraksiyaning qo'g'irchog'i sifatida. Uning faoliyati Levantga quruqlikdagi yo'l orqali savdoni rivojlantirishni ko'rdi. U davom etayotgan Andozani tekshirishga harakat qildi: Muhammad Beg qoldirgan matn xatosi emas. Biroq, u ichki inqirozga duchor bo'ldi. 1663-yilda u qurchi-boshi Murtazo Quli Xon Qojarning boshini judo qildi va shohni oʻz vorisini ham qatl qilishga vasvasaga soldi. Umuman olganda, Karakiy o'zidan oldingi shohga qaraganda kamroq ta'sirga ega edi. Abbos o‘z davrida ko‘proq vaqtini ichki saroyda o‘tkazar va vazirni o‘z ishidan bexabar saqlardi. Karakiy shohning Som Mirzo ismli o‘g‘li borligini ham bilmas edi.
O'z hukmronligining so'nggi o'n-yilligida Abbos jinsiy aloqalar va spirtli ichimliklar ichish uchun davlat ishlaridan voz kechdi. Avvaliga uning doimiy ravishda ichishi uning boshqaruviga ta'sir qilmagandek tuyuldi, lekin asta-sekin u o'zini yaxshi his qildi. U hashamatli ziyofatlar uyushtirdi va bu ziyofatlardan keyin ikki-uch hafta davomida xalqdan yashirindi. Nihoyat, 1666-yil 26-oktabrda Abbos II oʻzining qishlogʻi Behshahrda boʻlganida, spirtli ichimliklarni koʻp isteʼmol qilishi oqibatida turli zaiflik va kasalliklar, jumladan, sifilis va tomoq saratonidan vafot etdi. U Qum shahrida dafn etilgan va uning o‘rniga to‘ng‘ich o‘g‘li Som Mirzo tayinlangan, uning onasi Nakihatxonim ismli gruziyalik kanizak edi. Abbosning ikki o‘g‘li bor edi. Xabarlarga koʻra, u onasi cherkes kanizak boʻlgan kenja oʻgʻli Hamza Mirzoni yaxshi koʻrardi.
Din
Abbos II hukmronligi shia bo'lmaganlarga munosabatda katta paradoks ko'rsatadi. U shia fiqh asarlarini fors tiliga tarjima qilishni buyurdi va bu soliqlar bo‘yicha ulamolar bilan maslahatlashdi. U oʻz davrining mashhur shia olimlari Mohsin Fayz Koshoniy, Muhammad Bagʻir Sabzevariy va Muhammad Taqi Majlesiy (Muhammad-Baqir Majlesining otasi) bilan doʻstona aloqada boʻlgan. Biroq, u g'ayratli shia emas edi. Shoh oʻzining ajdodlari boʻlgan soʻfiylik tariqati – Safaviylarga hurmat bajo keltirdi, tariqatning eng muqaddas shahri Ardabilda lojalar qurdi va soʻfiylar bilan muzokaralar olib bordi. Biroq uning hukmronligi davrida so‘fiylarga nisbatan ta’qiblar keskin kuchaydi va Mir Lavhiy va Muhammad Tohir Qummiy kabi shia olimlarining so‘fiylikka qarshi asarlari ko‘paydi. Aholi tomonidan tez-tez masihiy shaxs sifatida tasvirlangan Abu Muslim Xalifa Solton davrida ham shia esseistlari tomonidan nishonga olingan, ulardan biri “Hadiqat ash shia”ni yozgan Ahmad ibn Muhammad Ardabiliydir. Abbosni ham shia ulamolari ayab o'tirmadilar, ular bir paytlar o'zining nopok turmush tarzi tufayli unga ko'proq sodiq podshohga joy berish uchun taxtdan voz kechish kerakligini ta'kidlaganlar. Abbos saroy a'yonlari bilan ziyofatlarda ko'p ichar edi, ammo farazga ko'ra, mastligi uchun xodimlarini ishdan bo'shatardi. 1653-yilda shoh bir shia olimi, ehtimol Sabzevariy tomonidan bunday monarxlar kuchliroq, baxtliroq va uzoq umr ko'rish ehtimoli ko'proq, deb ta'kidlagan shohni ichishni tashlashga ko'ndiradi, bunga misol Tahmasp I. Shundan so'ng, qisqa vaqt ichida. 1653-1654-yillarda spirtli ichimliklarni sotish taqiqlangan.
Harbiy
Abbos II davrida Safaviylar qo'shinlari Usmonli imperiyasi bilan tinchlik o'rnatish yoki bir vaqtning o'zida iqtisodiy inqiroz tufayli pasayishni boshladilar. Bu birinchi navbatda viloyat kontingentlari orasida yaqqol namoyon bo'ldi va hali qirol qo'shinining asosiy tarkibida emas, 1654-yilda 600 kishidan iborat kichik qurchi piyodalar korpusi bilan ko'paytirilib, keyinchalik 2000 kishiga ko'tarildi. Biroq, davlat endi armiyaga pul to'lay olmadi va sudni dabdabali va hashamatli hayot bilan ta'minlay olmadi. Shuning uchun xizmat qilayotgan askarlar qashshoqlashdi. Bo'linmalarning kuchi pasayib ketdi va Safaviylar qo'shini harbiy paradlar uchun foydali, ammo urush uchun foydasi yo'qligi aytildi.
Shaxsiyat va tashqi ko'rinish
G‘arb kuzatuvchilari Abbos II shaxsiyatini ko‘pincha qulay shartlarda tasvirlashgan. U do'stlarga ham, begonalarga ham saxiy edi, ayniqsa o'zining ziyofatlarida. Abbos 1649-yilda, endigina o‘n yetti yoshida ichishni boshlagan. Uning ziyofatlari uning hayotining eng yaxshi hujjatlashtirilgan qismi bo'lib, ularning barchasi Abbos-noma'da batafsil tasvirlangan. Shoh odatda oz sonli sevimli saroy a'yonlarini taklif qilib, ular bilan birga ichardi. Navro'z bayramlari va qirollik ov ziyofatlari davomida u sharobning erkin oqishiga ruxsat bergan va tez-tez Isfaxondagi G'arb aholisini unga qo'shilishni iltimos qilgan. U G‘arb erkaklariga o‘zining “qimmatbaho toshlar, asosan, kesilmagan yoqutlar bilan to‘la naqshlangan” va Rossiyadan sovg‘a bo‘lgan oltin kosasidan ichishga ruxsat bergan.
Meros
Abbos II ga tegishli bo'lgan, uni otasi va uning vorislaridan ajratib turadigan asosiy xususiyat uning davlat ishlariga doimiy g'amxo'rlik qilishi edi. Bu xususiyat hatto ichish cho'qqisida ham, kasal bo'lgan paytlarida ham susaymagan. Rudi Matti kabi tarixchilar tomonidan Safaviylar sulolasining soʻnggi kuchli podshohi sifatida tasvirlangan Abbos II koʻpincha Ismoil I va Abbos I bilan birga Safaviylarning uchta taniqli hukmdorlaridan biri sifatida tilga olinadi; Safaviylar saltanatining qulashiga to'sqinlik qilgan shoh bo'lishi mumkin edi, agar uning sa'y-harakatlariga to'sqinlik qilgan qiyinchiliklar bo'lmasa. Abbos II evropalik kuzatuvchilar tomonidan gullab-yashnagan va Yevropanikidan ancha xavfsizroq yo'llarga ega bo'lgan davlatni boshqargani uchun maqtovga sazovor. Biroq, ular Abbosning ichki Safaviy byurokratiyasining buzilishini yoki uning Qandahorga yurishi Safaviylar sulolasining oxirigacha Eronni qamrab oladigan iqtisodiy tanazzulni boshlaganini payqashmadi.
Manbalar
{sourcelist}
Nomsiztepa (Qashqadaryo viloyati, Koson tumani, Qorabayir, V—IX asrlar, 1)
Nomsiztepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—IX asrlar. Qashqadaryo viloyatining Koson tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qorabayir” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Saint-Vallier (Vosges)
Saint-Vallier Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
62 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,44 km2. Dengiz sathidan 332 – 442 m balandlikda joylashgan.
Nomsiztepa (Qashqadaryo viloyati, Koson tumani, Qorabayir, II—IX asrlar)
Nomsiztepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: II—IX asrlar. Qashqadaryo viloyatining Koson tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qorabayir” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Tiran va Karvan okrugi
Tiran va Karvan okrugi Eronning Isfahon viloyatida joylashgan. Okrug markazi — Tiran. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, okrug aholisi 64,043 nafar, 17,802 oiladan iborat boʻlgan. 2016-yilgi maʼlumotlarda esa, aholi soni 71,575 kishini tashkil etgan.
Ahmadjon Meliboyev
Ahmadjon Meliboyev— 1946-yil 23-mart kuni Qirg'iziston Respublikasi Oʻsh viloyati Safed Bulon qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 1974-yili Toshkent davlat universiteti (hozirgi OʻzMU)ning Jurnalistika fakultetini tugallagan. Mehnat faoliyatini yoshlar gazetasida boshlagan. Soʻng Yoshlar nashriyotida bosh muharrir oʻrinbosari lavozimida ishlagan. Oʻzbekiston televideniyesida siyosiy sharhlovchilik qilgan. “Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati” gazetasida uzoq yillar bosh muharrir boʻlib ishladi. Oʻshanda gazetaning adadi 886 ming nusxaga yetgan. 2000-2004 yillari Oʻzbekiston Pezidentining Davlat maslahatchisi, maslahatchining oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. 2018-yilning may oyidan eʼtiboran “Jahon adabiyoti” jurnaliga rahbarlik qilmoqda.
ASARLARI
“Bir zaminda yashaymiz” (1982), “Umidli dunyo” (1984), “Yolgʻiz yashab boʻlmaydi” (2006), “Hushtakni kim chaladi?”(2007), “Umr uchar yulduz” (2006), “Torning choʻmichdan farqi” (2007), “Suvora sogʻinchi” (2007), “Qirq beshinchi bekat” (2008), “Qabohat toʻri” (2013), “Rizq daraxti”, “Oʻzingni oʻzing boshla” (2017) nomli publitsistik toʻplamlari, “Oʻngʻor ertaklari” (1985), “Safed Bulon hikoyalari” (2009) nomli nasriy asarlari, yosh jurnalistlar uchun 6 ta oʻquv qoʻllanmasi eʼlon qilingan. Ahmadjon Meliboyev milliy jurnalistikamiz rivojiga munosib hissa qoʻshib kelmoqda. Uning 2004-yili “Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati” gazetasi tahririyatida tashkil etgan “Mahorat maktabi” bugun oʻz faoliyatini OʻzMU Jurnalistika fakultetida davom ettiryapti. Shu yillar ichida ushbu maktabda ikki yuzga yaqin boʻlajak jurnalist taʼlim oldi. Tajribali ustoz sifatida yoshlarga oʻzi rahbarlik qilayotgan “Mahorat maktabi”da iqtidorli talabalar va yosh oʻqituvchilarga mahorat sirlarini oʻrgatyapti.
FAOLIYATI
1976-2020-yillari matbuotda Ahamadjon Meliboyevning 800 dan ortiq maqolasi eʼlon qilingan. Deyarli har haftada gazetalarimizda jurnalistning yangi maqolasini oʻqishingiz mumkin. Ahmadjon Meliboyev 2018-yili Oliy oʻquv yurtlari oʻqituvchilari oʻrtasida oʻtkazilgan “Eng yaxshi pedagog” respublika tanlovida, 2019-yili “Oltin qalam” tanlovida  gʻolib boʻldi. Oʻzbekiston Milliy universitetida tashkil etilgan “Chingiz Aytmatov va Oʻzbekiston” doimiy ekspozitsiyasi rahbari. Chingiz Aytmatov nomidagi xalqaro ilmiy akademiya aʼzosi. Keyingi ikki yil ichida Qirgʻiziston va Belorus davlat universitetlarida ommaviy axborot vositalari faoliyatiga doir ilmiy maʼruzalar oʻqidi. “Chingiz Aytmatov: Davr. Inson. Haqiqat” monografiyasi chop etildi. 2020-yili Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmas ining “Adib va jamiyat” ruknida uning “Tojdor ajal hamlasi yoxud dunyoni larzaga solgan 40 kun” nomli salmoqli publitsistik kitobi chop etildi.
Nicola Zalewski
Nikola Zalewski (2002-yil, 23-yanvarda tugʻilgan) — professional futbolchi, A Seriyaning Roma klubi yarim himoyachisi. Italiyada polyak ota-onasida tugʻilib oʻsgan u Polsha terma jamoasida xalqaro miqyosda oʻynaydi.
Xalqaro karyera
Nikola Zalewski Italiyada tugʻilgan boʻlsada, Italiya fuqaroligiga ega emas. U birinchi marta Polsha futbol assotsiatsiyasi rahbari va Roma klubining sobiq futbolchisi Zbigniew Boniek tomonidan kashf etilgandan soʻng, Polsha terma jamoasining yoshlar saralashi tomonidan tanlangan. U 2021-yil, 5-sentabrda JCh saralashida San-Marino terma jamoasiga qarshi o‘yinda 66-daqiqada maydonga tushdi va 94-daqiqada Adam Buksaga assistentlik qildi, u 2021-yilning 5-sentabrida Polsha terma jamoasini 7:1 hisobda yutishiga yordam berdi.
Shaxsiy hayoti
Zalewski Tivoli shahrida polyak ota-onasida tugʻilgan va Polida oʻsgan. Uning otasi Kszystof Zalewski 2021-yil, 24-sentabrda vafot etdi.
Klub
Roma
Keniyadagi fohishabozlik
Keniyada fohishalik keng tarqalgan. Federal qonun bilan fohishalik jinoyat deb hisoblanmagan bo'lsa-da, shahar qonunlari buni taqiqlashi mumkin. (Nayrobida 2017-yil dekabr oyida barcha jinsiy aloqaga bog'liq ishlar taqiqlangan). Boshqalarning fohishaligidan foyda olish va fohishalikka yordam berish, taklif qilish, majburlash yoki undash noqonuniy hisoblanadi. (Jinoyat kodeksining 153 va 154-moddalari). UNAIDS ma'lumotlariga ko'ra, mamlakatda 133 675 nafar fohisha bor.
Ko'plab chet ellik erkaklar va ayollar Keniya qirg'oqlaridagi kurortlarda rivojlanayotgan jinsiy turizmda ishtirok etadilar. Mintaqadagi qashshoqlik tufayli minglab qizlar va yigitlar bolalar fohishaligiga jalb qilingan.
Keniyadagi turizm vazirligi Keniya qirg'oqlarida jadal rivojlanayotgan jinsiy turizm va bolalar ekspluatatsiyasiga javob bermagani uchun qattiq tanqid qilindi.
2006-yilda UNICEF tomonidan o'tkazilgan tadqiqotga ko'ra, Malindi, Mombasa, Kilifi va Diani qirg'oq mintaqalarida 12 yoshdan 18 yoshgacha bo'lgan bolalar aholisining 30 foizi jinsiy aloqa turlari bilan shug'ullangan.
Fohishalik va sog'lik
Tibbiy xizmatlardan foydalanish Keniya Konstitutsiyasining 43-moddasi bilan kafolatlangan. Biroq, fohishalar ko'pincha kamsitiladi va sog'liqni saqlash xizmatlaridan foydalanish imkoniyati cheklangan.
Keniya dunyodagi eng ko'p OIV bilan kasallangan mamlakatlardan biridir. Fohishalar mamlakatda eng ko'p zarar ko'rgan guruhdir. Tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, jinsiy aloqada bo'lganlarning 30% ga yaqini OIV bilan kasallangan.
Prezervativdan foydalanishning yetishmasligi (ham fohishalar, ham keng jamoatchilik orasida) OIV va boshqa jinsiy yo'l bilan yuqadigan kasalliklarning tarqalishini kuchaytirdi. 2001-yildan beri Keniya hukumati prezervativlarni bepul tarqatmoqda (2013-yilda 180 million) va aholiga ulardan foydalanishni o'rgatmoqda. 2015-yilda Nayrobidagi fohishalarni o'rganish shuni ko'rsatdiki, taxminan uchdan ikkisi mijozlar bilan doimo prezervativdan foydalanadi.
OIV va STI testi ixtiyoriydir, ammo 2006-yildagi OIV va OITSning oldini olish va nazorat qilish to'g'risidagi qonun OIV yuqishini jinoyat deb hisoblaganligi sababli, fohishalarning testdan o'tishini istamaydilar. 2015-yilda Nayrobidagi tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, 86%, oldingi 12 oy ichida 63% fohishalar sinovdan o'tgan.
Amerika Qo'shma Shtatlari Davlat Departamentining Odam savdosini nazorat qilish va unga qarshi kurash bo'yicha idorasi Keniyani "2-darajali" mamlakat deb hisoblaydi.
Keniyada onlayn fohishalik
Onlayn fohishalikning avj olishiga Tinder va Facebook kabi ijtimoiy media saytlari turtki berdi. 2014-yil 7-noyabrda The Verge jurnalida Frenzen C. "Irlandiyada barcha jinsiy ishlarni taqiqlamoqchi boʻlgan guruh tanishuv ilovasidan fohishabozlikni qoʻllab-quvvatlovchi sifatida foydalanishni toʻxtatish uchun soxta Tinder profillarini yaratmoqda" degan soʻzlari keltirildi. Keniyada savdo kenyaneskortlar, nairobihot, kenyaraha kabi mashhur veb-saytlardagi onlayn platformalarga o'tishni amalga oshirdi. Biroq, bu yangi turdagi fohishalik hali ham massaj terapiyasi va eskort xizmatlari kabi ekzotik xizmatlar orqasida yashiringan.
Plumeria rubra
Plumeria rubra — Plumeria turkumiga mansub oʻsimlik turi. Dastlab Meksika, Markaziy Amerika, Kolumbiya va Venesuelada oʻsgan, keyinchalik butun dunyo boʻylab subtropik tropik iqlim sharoitida keng tarqalgan. Uning boʻyi 7 – gacha oʻsadi.
Plumeria rubra birinchi marta Karl Linnaeus tomonidan tasvirlangan koʻplab turlardan biri boʻlib, 1753-yilgi Plantarum turlari nashrida paydo boʻlgan. Uning binar nomi lotincha ruber „qizil“ dan olingan. Uning umumiy nomlariga frangipani, qizil paucipan, qizil-yasemin, qizil frangipani, oddiy frangipani, ibodatxona daraxti, yoki oddiygina plumeria kiradi.
Umumiy nomlar
"Frangipani" nomi italyan zodagonlar oilasidan kelib chiqqan boʻlib, XVI asrning marquessi plumeriya xushboʻy hidli parfyumni ixtiro qilgan. Turkum nomi Fransisk ordenining fransuz rohibi va botanik boʻlgan Charlz Plumier sharafiga berilgan. Meksikada — cacaloxóchitl yoki cacaloxúchitl deb ataladi. Bu nom Naguatl tilidan kelib chiqqan va „qargʻa guli“ degan maʼnoni anglatadi. P. rubra 1971-yilda Nikaragua milliy guli deb eʼlon qilingan, u yerda sacuanjoche nomi bilan mashhur. Ispan tilida frangipanislar alhelí deb ham ataladi. Kuk orollarida u tipani nomi bilan tanilgan. U Hindistonning janubiy va gʻarbiy qismlarida keng tarqalgan boʻlib, u yerda champa, chaaphaa, champige deb ataladi. Pokistonda uni champa deb ham atashadi. Shri-Lankada u araliya nomi bilan tanilgan. Braziliyada koʻplab nomlar bilan tanilgan, jumladan jasmim-de-caiena, jasmin-do-pará va jasmin-manga. Uning portugal tilida yana bir nomi flor-de-Santo-Antônio. Xitoyda uning umumiy nomi ji dan hua, Qoʻshma Shtatlarda esa nosegay deb ataladi. Filippinda kalachuchi nomi bilan tanilgan.
Tavsif
Plumeria rubra 2 – balandlikda yoyilgan buta yoki kichik daraxt sifatida oʻsadi. Uning qalin suvli tanasi va ingichka kulrang poʻstlogʻi bilan qoplangan kolbasaga oʻxshash toʻmtoq novdalari bor. Shoxlari biroz moʻrt boʻlib, singanida teri va shilliq pardalarni zararlaydigan oq lateks oqadi. Oʻsimliklarning poyasida topilgan bu lateks aslida zaharli, ammo koʻp miqdorda qabul qilinmasa, oʻlimga olib kelmaydi. Katta yashil barglar 30 to 50 cm boʻlishi mumkin uzun boʻlib navbatma-navbat joylashib, shoxlar uchida toʻplangan. Ular bargli, yilning salqin oylarida toʻkiladi. Gullari yozda shoxlarning uchida paydo boʻladi. Koʻpincha koʻp va koʻzga tashlanuvchan, ular kuchli xushboʻy va beshta barglari bor. Gullar ertalab va kechqurun oʻzlarining xushboʻy hidlarini chiqaradilar. Bu xushboʻy atirgul, sitrus va doljinnikiga oʻxshaydi. Ranglar oddiy pushti rangdan oq ranggacha, gulning markazida sariq rangga ega.
Tarqalishi va yashash joyi
AP. rubra pasttekisliklarda va Boliviyadagi Yungas, Ekvadorning qirgʻoq va And mintaqalarida, Peruning Amazoniyada oʻstiriladi. U Xitoyda ham, Pokistonda ham oʻsadi va Madagaskarning Analamanga va Betsiboka mintaqalarida naturalizatsiya qilingan. U Kolumbiyaning Antiokiya departamentida joylashgan boʻlib, Kosta-Rika, Nikaragua, Gvatemala, Meksika, Salvador, Beliz va Gonduras kabi mamlakatlarda, shuningdek, Gʻarbiy Hindistonda tarqalgan. Panamada ham keng tarqalgan.
P. rubra odatda quruq va oʻrtacha yomgʻirli joylarda oʻsadi. Shuningdek, uni toshloq oʻrmonlarda, togʻ yonbagʻirlarida, hatto baʼzan tekisliklarda yoki savannalarda ham uchratish mumkin. U 500 dan 1000 m gacha balandliklarni oʻsadi, lekin 1500 m balandlikda ham uchraydi.
Foydalanadi
USDA oʻrmon xoʻjaligi xizmati Plumeria rubrani zaharli oʻsimliklar roʻyxatiga kiritgan va oʻsimlikning biron bir qismiga tegmaslik yoki yemaslik haqida ogohlantiradi.
Kambodjada, boshqa Plumeria turlarida boʻlgani kabi, P. rubra gullari gulchambarlar uchun, xudolarga qurbonliklar yoki tobutlar uchun bezak sifatida ishlatiladi. Bu turning barglari yaralarni davolashda ishlatiladi va tinchlantiruvchi eritmalar tayyorlanadi. Uning gullari va qobigʻi anʼanaviy xitoy tabobatida isitma, dizenteriya, koʻk yoʻtal va boshqalarni davolash uchun qoʻllaniladi.
Gavayi arxipelagidagi Molokay orolida gulchambarlar (leis) yasash uchun P. rubra yetishtiriladi. Ular, shuningdek, Gavayini oʻz ichiga olgan Tinch okeanidagi koʻplab orollarda xushboʻy moy ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. Poʻstlogʻida zaif binafsha rangli chiziqlar mavjud va yogʻoch qattiq va ixcham boʻlib, juda nozik tuzilishga ega.
Plumeria rubra — Nikaragua milliy guli boʻlib, u yerda " sakuanjoche " nomi bilan mashhur.
Xoʻja Alouddin Attor Valiy ziyoratgohi
Xoʻja Alouddin Attor Valiy ziyoratgohi  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XIV asr. Surxondaryo viloyatining Denov tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Namozgoh“ MFY Sarmazorota qabristoni. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida „Vaqf“ xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Rovot (Boʻka tumani)
Rovot (Рават) — Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Boʻka tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Kuştepe, Samsat
Kuştepe — Adıyaman viloyatining Samsat tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq nomi 1917-yil kurdcha manbalarda "Firat tomoni" degan ma'noni anglatuvchi Berfirat sifatida tilga olingan.
Geografiyasi
Adiyaman shahar markazi 62 km, Samsat tumani markazigacha 15 km uzoqlikda. Otaturk to'g'on ko'lining chetida joylashgan.
Nomsiztepa (Qashqadaryo viloyati, Koson tumani, Qorabayir, V—VIII asrlar)
Nomsiztepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Koson tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qorabayir” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Shayx Sayfiddin Boharzi qabri
Shayx Sayfiddin Boharzi qabri  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XV asr. Buxoro viloyatining Buxoro shahrida joylashgan. Obyekt manzili: „Sayfiddin Boharziy“ MFY, Sharq 2 mavzei. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Nomsiztepa (Qashqadaryo viloyati, Koson tumani, Qorabayir, V—IX asrlar, 2)
Nomsiztepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—IX asrlar. Qashqadaryo viloyatining Koson tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qorabayir” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Gulruh Rahimova
Gulrux Ilhambekovna Rahimova (tugʻ. 1992-yil 29-sentyabr, Xorazm viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbek dzyudochisi-paralimpiyachi, 70 kg gacha vazn toifasida. 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori, Para-Osiyo oʻyinlari, Islom birdamlik oʻyinlari, Osiyo chempionati va Jahon kubogi bosqichlari sovrindori.
Faoliyati
2015-yilda Egerda (Vengriya) koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha jahon kubogi bosqichida 70 kg boʻlgan vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Ammo Seulda (Koreya Respublikasi) boʻlib oʻtgan koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasidagi Jahon oʻyinlarida dzyudo boʻyicha 70 kg vazn toifasida u bor-yoʻgʻi yettinchi oʻrinni egalladi. 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 70 kg gacha vazn toifasida u bronza uchun kurashda vengriyalik dzyudochi Nikolett Saboni. Oʻsha yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Gulruhni Jasorat medali bilan taqdirlangan.
2017-yilda Bokuda (Ozarbayjon) boʻlib oʻtgan Islom birdamlik oʻyinlarida 70 kg vazn toifasida parasportchilar oʻrtasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Toshkentda dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Osiyo chempionatida u oʻz vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Toshkentda dzyudo boʻyicha koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan jahon kubogi bosqichida 70 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritdi.
Meyilhacılar
Meyilhacılar, Nallihan — Turkiyaning Anqara viloyati Nallixon tumanidagi qishloq.
Maslaxat ota ziyoratgohi
Maslaxat ota ziyoratgohi  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Andijon viloyatining Shahrixon tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Maslahattepa aholi punkti, “Maslahattepa” MFY, Maslahattepa koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Anna Muzychuk
Anna Olehivna Muzychuk (Анн́а Оле́гівна Музичу́к; 1990-yil 28-fevralda tugʻilgan) — grossmeyster unvoniga ega boʻlgan ukrainalik shaxmatchi. U shaxmat tarixida FIDE reytingida 2600 ball olgan toʻrtinchi ayoldir. U jahon reytingida 197-oʻrinda, ayollar oʻrtasida esa 2-oʻrinda turadi. Muzychuk shaxmatning tezkor yoʻnalishlarii boʻyicha uch karra jahon chempioni boʻlib, 2014-yilda bir marta shaxmatning rapid yoʻnalishi boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida va 2014, 2016-yillarda ikki marta ayollar oʻrtasida blits shaxmat boʻyicha jahon chempionatida gʻolib chiqqan. Klassik shaxmat boʻyicha u 2017-yilgi ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan.
Muzychuk shaxmatchilar oilasida oʻsgan. Uning singlisi Mariya ham grossmeyster boʻlgan va ota-onasi shaxmat boʻyicha murabbiy boʻlib ishlaydi. Ota-onasi Anna Muzychukka ikki yoshidanoq shaxmat oʻyinini oʻrgatgan va u olti yoshida 8 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida yoshlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida gʻolib chiqadi. Keyinroq 10 yoshgacha, 12 yoshgacha va 14 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida ham gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. Shuningdek, 16 yoshgacha va 20 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatlarida gʻolib boʻladi. U 17 yoshida xalqaro usta (IM) va 21 yoshida grossmeyster unvonini qoʻlga kiritadi.
Anna Muzychukning singlisi Mariya klassik shaxmat boʻyicha 2015-yilgi ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib boʻlgan. Muzychuk 2017-yil oxirida FIDEning Saudiya Arabistonida ayollarga nisbatan cheklov siyosatiga qaramay, musobaqalarni oʻtkazish qarori tufayli Jahon Rapid va Blits chempionatiga boykot qilgani uchun ommaviy axborot vositalarining eʼtiborini tortadi.
Yoshlik davrlari
Anna Muzychuk 1990-yil 28-fevralda Lvovda Nataliya va Oleh Muzychuk oilasida tugʻiladi. Anna va Mariya ikki yoshida ota-onalaridan shaxmat oʻynashni oʻrganishgan va ikkalasi ham Lvov davlat jismoniy tarbiya instituti sport maktabida shaxmat boʻyicha murabbiylik qilish yoʻnalishida tahsil olib, shu vaqtdan buyon maktabda ishlab, dars berishgan. Ularning otasi dastlab odamlarga katta shaxmat taxtasi joylashgan parkda donalarning qanday harakatlanishini oʻrgatgan. Anna besh yoshida shaxmat boʻyicha musobaqalarda qatnasha boshlagan. Maktab oʻquvchilari oʻrtasidagi shaxmat turnirida ham, Lvov viloyati chempionatining 10 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida ham ikkinchi oʻrinni egallagan. U oʻn yoshga toʻlganda ota-onasini ham magʻlub etadigan darajaga erishadi. Muzychuk taxminan 14 yosh boʻlganida, unga ikki yil davomida Roman Kozelov murabbiylik qiladi. Oʻsha paytda u hali ham Stryi gimnaziyasida maktabga qatnar edi. Taxminan shu vaqt ichida u ukrainalik grossmeyster (GM) Orest Gritsak bilan ham qisqa vaqt shugʻullanadi. Annaning oilasi oʻsha paytlarda grossmeysterlar bilan mashgʻulot oʻtkazish uchun imkoniyatga ega emas edilar.
14 yoshida Muzychuk Ukraina shaxmat federatsiyasi bilan ziddiyatlari tufayli federatsiyasini Ukrainadan Sloveniyaga oʻzgartiradi. Uning muammolaridan biri Ukraina terma jamoasiga kiritilmagani boʻlsa, yana biri 13 yoshida shaxmat boʻyicha Ukraina chempionatida gʻalaba qozonganiga qaramay, ayollar shaxmat olimpiadasida qatnashish imkoniyatiga ega boʻlmagani edi. Taxminan bir vaqtning oʻzida Yevropa shaxmat ittifoqi prezidenti boʻlgan sloveniyalik Boris Kutin Muzychukga Sloveniya vakili boʻlish imkoniyatini taklif qiladi va Anna bu taklifni qabul qildi. Keyingi oʻn yil davomida u Sloveniya terma jamoasida oʻynagan boʻlsa-da, 2014-yilga kelib Ukrainaga qaytib keladi.
1996-2004: Yoshlar oʻrtasida olti karra Yevropa chempioni
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/2015_Ukrainian_postage_stamp_-_Muzychuk_sisters.jpg/250px-2015_Ukrainian_postage_stamp_-_Muzychuk_sisters.jpg|thumb| Anna (oʻngda) va Mariya Muzychukning bolaligidagi rasmi tushirilgan 2015-yilgi Ukraina pochta markasi. Muzychuk oʻsmirlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida uzoq vaqt muvaffaqiyatga erishadi. Olti yoshidan (1996-yil) boshlab oʻn toʻrt yoshigacha (2004-yil) 6 marta oltin medalni qoʻlga kiritgan U 1996-yilda 8 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida, 1998 va 2000-yillarda 10 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida ikki marta, 2002-yilda 12 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida va 14 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida gʻolib chiqqan. Muzychuk 2000-yilda 10 yoshgacha, 2002-yilda 12 yoshgacha va 2004-yilda 20 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasida Ukraina qizlari milliy chempionatlarida gʻolib chiqadi. Jahon miqyosida esa Muzychuk yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatining qizlar toifasida oltin medalni va 2000-yilda esa 10 yoshgacha boʻlganlar darajasida bronza medalini qoʻlga kiritadi.
Muzychuk 2001-yilda ayol FIDE ustasi (WFM) va 2002-yilda ayol xalqaro ustasi (WIM) unvonlariga sazovor boʻladi. U 2001-yil iyul oyida 11 yoshida FIDE reytingini 2197 ball bilan qoʻlga kiritadi. U birinchi marta 2002-yilda, 12 yoshida ayollar oʻrtasidagi Yevropa individual chempionatida qatnashgan. Uning 2003-yilgi nashrdagi chiqishi, shuningdek, 17 raundlik Lvov turnirida birinchi oʻrinni egallashi, Muzychukning 2003-yil oktyabr oyiga kelib 2300 reytingini egallashiga yordam beradi. U, shuningdek, ushbu ikki turnirda yetarli miqdordagi Ayol grossmeyster (WGM) normalarini qoʻlga kiritadi va 2004-yilda rasmiy ravishda ayol grossmeyster unvoniga sazovor boʻladi. 2004-yil iyun oyining oxirida Muzychuk Sloveniya federatsiyasiga oʻtib ketadi.
2005-2010: Yoshlar va oʻsmirlar oʻrtasida jahon chempioni, xalqaro usta
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/AnnaMuzychuk09.jpg/200px-AnnaMuzychuk09.jpg|left|thumb| Muzychuk 2009-yil Yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatidagi koʻplab unvonlardan soʻng, Muzychuk nihoyat 2005-yilda 16 yoshgacha boʻlgan qizlar toifasida yoshlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritadi. 2006-yil yanvar oyida u 2400 reytingiga yetib, yil oxiriga kelib reytingda sezilarli oʻsishga erishadi.
U 2007-yilda xalqaro usta unvoni bilan taqdirlanadi. Bu yillarda u yan 2006-yilgi ayollar oʻrtasidagi yakka tartibdagi Yevropa chempionatida u 7½/11 ball toʻplab, uchinchi oʻrinni egallaydi. Muzychuk 2007-yilda ayollar oʻrtasidagi blits shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida gʻolib chiqadi va ayollar oʻrtasidagi tezkor shaxmat boʻyicha Yevropa chempionatida esa ikkinchi oʻrinni egallaydi.
Muzychuk birinchi marta 2008-yilda shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatining knock out turnirida ishtirok etadi. 64 nafar ishtirokchi orasida u 11-raqamli shaxmatchi boʻlib musobaqani boshlaydi va birinchi davrada Mariya Velchevaga qarshi oʻyinda gʻalaba qozonadi. Ikkinchi raundda esa tezkor tay-breyklarda 22-raqamli Dronavalliga yutqazib qoʻyadi. Keyingi ikki yil ichida Muzychuk birinchi navbatda 2500 reytingga erishdi va keyin oʻzining birinchi ikkita GM normasini qoʻlga kiritadi. U 2010-yilda Veyk-an-Zi shahrida boʻlib oʻtgan aylanma tizimli Korus shaxmat turnirida B guruhida yana bir GM meʼyoriga yaqinlashdi. Garchi u normani bajara olmagan boʻlsa ham, turnir gʻolibi Anish Girini magʻlub etgan yagona shaxmatsi sifatida qayd etiladi. Oʻsha yozda Muzychuk Polshaning Chotova shahrida 20 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida 11/13 hisobida birinchi oʻrinni egallab, yilning eng yirik gʻalabasini qoʻlga kiritadi. U 2010-yilgi ayollar oʻrtasidagi shaxmat boʻyicha jahon chempionatining uchinchi bosqichiga chiqib, uchinchi bosqichda Ju Venjunga yutqazib qoʻyadi.
2011-2012: grossmeyster unvoni (21 yoshida), 2600 reyting
Muzychuk 2011-yilda grossmeyster unvoni uchun talablarni bajarishni davom ettiradi. U Rostovdagi 2011-12-yilgi FIDE Gran-prisining ochilish bahsida 5½/9 ball bilan toʻqqizta oʻyinlik normani qoʻlga kiritadi. Anna oʻzining toʻrtinchi GM meʼyorini shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida qoʻlga kiritadi va 21 yoshida grossmeyster unvoniga sazovor boʻladi. Bundan soʻng uning reytingi ham 2580 ga koʻtariladi.
2013-2016: Rapid va blits boʻyicha jahon chempioni
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Anna_Muzychuk_74th_ch-UKR_w_2014.jpg/220px-Anna_Muzychuk_74th_ch-UKR_w_2014.jpg|left|thumb| Muzychuk 2014-yilgi Ukraina ayollar milliy chempionatida gʻoliblik sovrinlari bilan. Muzychuk 2013-14-yilgi FIDE Gran-pri musobaqalarida yana birinchi oʻrinni va yakunda umumjamoa hisobida toʻrtinchi oʻrinni egallaydi. U 2014-yil boshida Veyk-an-Zi shahrida boʻlib oʻtgan Tata Steel Challengers turnirida 2666 reytingli oʻyinchilarga xos 8/13 ballni toʻplab, toʻrtinchi oʻrinni egallaydi. Ushbu musobaqadan soʻng uning reytingi 2583 ga koʻtariladi. Undan keyingi turnirdan soʻng, uning reytingi 2500 ga tushib ketadi va uch yil oʻtgach, 2017-yilgacha yana 2570 ga koʻtariladi. Muzychukning klassik shaxmat boʻyicha koʻrsatkichlari biroz pasayish davrida boʻlsa-da, Muzychuk tezkor shaxmatda katta natijaga erishadi va aprel oyida ayollar oʻrtasidagi blits shaxmat turi boʻyicha jahon chempionatida gʻolib chiqadi. U turnirda 23/30 natijasini qayd etib, yirik hisobda gʻalaba qozonadi va undan keyin Dzagnidze 2½ ochko kamroq toʻplab ikkinchi oʻrinni egallaydi. Ushbu chempionat uning blits-reytingini faoliyatidagi eng yaxshi 2665 reytingiga olib chiqadi. U, shuningdek, oldingi ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida uchinchi oʻrinni egallagan edi. Shaxmatning blits turi boʻyicha jahon chempionatidagi bu gʻalabasi uning Sloveniya bilan soʻnggi yirik gʻalabasi boʻladi. 2014-yil may oyida Muzychuk oʻz vatani Ukraina federatsiyasiga qaytadi. Uning soʻzlariga koʻra, qaytishiga asosiy sabab singlisi Ukraina terma jamoasida oʻynashda davom etayotgani, shuningdek, federatsiyaning yangi prezidenti Viktor Kapustin ham uning qaytishi tarafdori ekanligi boʻlgan. Yil oxirida u 2003-yil chempioni boʻlganidan beri birinchi marta Ukraina ayollar milliy chempionatida oʻynaydi va yana turnirda gʻolib chiqadi.
Muzychuk 2015-yilda yilning eng yorqin turnirlaridan biri ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida qatnashadi va yaxshi natijasini qayd etadi. Uchinchi raqam ostida u chorak finalga chiqadi. U 62-raqamli shaxmatchi Amina Meziud, 30-raqamli shaxmatchi Aleksandra Goryachkina va 19-raqamli shaxmatchi Lela Javaxishvilini tay-breyksiz magʻlubiyatga uchratadi va chorak finalda ikkinchi tezkor taybreykda 11-raqamli shaxmatchi Pia Kramlingga yutqazib qoʻyadi. Turnir yakunida uning singlisi Mariya finalda gʻalaba qozonadi va Anna qoʻllab-quvvatlash uchun turnir yakunigacha Rossiyaning Sochi shahrida qoladi. 2016-yilning boshida Muzychuk Gibraltar shaxmat festivalida ayollar oʻrtasidagi birinchi sovrinni 7/10 ball bilan qoʻlga kiritadi. Turnir davomida u 2600 balldan yuqori baholangan ikki grossmeysterni, Salem Saleh va Loran Fressineni magʻlub etadi. 2016-yil oxirida Muzychuk Dohada boʻlib oʻtgan shaxmatning rapid turi boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib chiqadi. U 1992-yilda Syuzan Polgar va 2014-yilda Magnus Karlsendan keyin bir yilda ikkala musobaqada ham gʻalaba qozongan uchinchi shaxmatchi sifatida qayd etiladi.
2017-2018: Jahon chempioni
Muzychuk 2017-yili Tehronda boʻlib oʻtgan klassik shaxmat boʻyicha ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻalaba qozonishga yaqin keladi. Ammo, u yerda Tan Zhongyiga yutqazib qoʻyadi. Ikkinchi raqam ostida tasniflangan Anna Muzychuk tay-breyksiz finalga yetib boradi. Xususan, 34-raqamli shaxmatchi Alina Kashlinskaya, 7-raqamli Antoaneta Stefanova va 3-raqamli Aleksandra Kostenyukni magʻlubiyatga uchratadi. Final oʻyinida esa tay-breyklarda yutqazib, ikkinchi oʻrinni egallaydi.
2018-yilda ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatining ketma-ket ikkinchi pley-of turnirida Muzychuk Stefanova va Kostenyuk bilan ketma-ket raundlarda toʻqnash keladi. U 13-raqamli Stefanovani magʻlub etib, keyingi bosqich chorak finalda Kostenyukka yutqazib qoʻyadi.
2019-yildan hozirgi kungacha: 2 ta nomzod turniri gʻolibi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Anna_Muzychuk_discussing_her_game_with_Tania_Sachdev_%28cropped%29.png/300px-Anna_Muzychuk_discussing_her_game_with_Tania_Sachdev_%28cropped%29.png|thumb| Muzychuk (oʻngda) 2020-yilgi Gibraltar shaxmat festivalida [[Tania Sachdev|Tanya Sachdev bilan gaplashmoqda.]] 2018-yilgi jahon chempionatidan soʻng, ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati match formatiga oʻtadi. Unda amaldagi chempion oʻz unvonini sakkiz oʻyinchi ishtirokida ikki davradan iborat boʻlgan nomzodlar turniri gʻolibiga qarshi himoya qiladi. Muzychuk reyting boʻyicha Nomzodlar turniriga yoʻl olgan shaxmatchilardan biri hisoblanadi.
Muzychuk 2020-yil Gibraltar shaxmat festivalida qatnashishni boshlaydi. U ayollar oʻrtasidagi sovrinni qoʻlga kirita olmagan boʻlsa-da, soʻnggi turda isroillik grossmeyster Ori Koboga qarshi oʻtkazgan oʻyini uchun umumiy turnir yorqinligi sovrini bilan taqdirlanadi. 2019-21-yilgi FIDE ayollar Gran-prisida format oʻzgartiriladi. Shunga qaramay, Muzychuk birorta musobaqada gʻalaba qozona olmaydi. Nihoyat, u 2021-yilda boʻlib oʻtadigan ayollar oʻrtasidagi ilk jahon chempionatining yarim finaliga chiqish orqali nomzodlar turniriga yoʻllanmani qoʻlga kiritadi. U 4-raundda 20-raqamli shaxmatchi Elizabet Paxtz va 5-raqamli shaxmatchi Dzagnidzeni magʻlub etib, soʻnggi turda birinchi raqam ostida saralangan Aleksandra Goryachkinaga yutqazadi. Garchi u uchinchi oʻrin uchun oʻtkazilgan oʻyinda 7-oʻrindagi Tanga yutqazgan boʻlsada, Goryachkina evaziga Jahon kubogi uchun berilgan uchta nomzoddan birini qoʻlga kiritadi. Muzychuk yilni Rapid va Blits boʻyicha jahon chempionati oʻyinlari bilan yakunlaydi. U ikkala musobaqada ham kuchli 15 talikdan joy oladi, ammo keyingi bosqichlarda medalgacha yetib bora olmaydi.
Shaxsiy hayoti
Anna va Mariya Muzychuklar bir-birlarini juda boshqacha xarakterga ega deb bilishsa ham opa-singillar yaxshi, doʻstona munosabatlarga ega. Anna oʻzini xotirjamroq deb hisoblaydi. Uydan tashqarida xarid qilishni yaxshi koʻradigan Mariyadan farqli oʻlaroq, Anna oʻqish yoki film tomosha qilish kabi ishlar bilan vaqt oʻtkazishni afzal koʻradi. Ularning bir-biriga qarshi oʻtkazgan barcha klassik oʻyinlari durang bilan yakunlangan boʻlib, blits formatida esa Anna 2 marta gʻalaba qozongan.
Chigʻatoy (Boʻka tumani)
Chigʻatoy (Чигатай) — Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Boʻka tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Brush (Colorado)
Brush  — AQShning Colorado shtati, Morgan okrugida joylashgan shahar. 2020-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 5,339 kishi edi. Brush Fort Morgan, CO Micropolitan statistik hududining bir qismidir.
Tarixi
Brush, Colorado shtatidagi chorvachilik olimi boʻlgan Jared L. Brush nomi bilan atalgan. Brush hech qachon Colorado shtatining Brush shahrida yashamagan. Brush keyinchalik Colorado gubernatori leytenanti lavozimida ishlagan va „oʻz shahriga“ tez-tez tashrif buyurishni yaxshi koʻrardi.
Shahar 1884-yilda saylov yoʻli bilan qoʻshilgan.
Geografiyasi
Brush 40.25806°N, -103.63222°W (40,2581366, −103,6321598) koordinatalarda joylashgan.
2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda shaharning umumiy maydoni 7.339 km2 ni tashkil qilgan. Shu jumladan 0.008 km2 maydon suvdan iborat.
Sainte-Barbe (Vosges)
Sainte-Barbe Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
251 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 31,4 km2. Dengiz sathidan 286 – 476 m balandlikda joylashgan.
Brush (Colorado)
Demografiyasi
2000-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 5117 kishi, 1836 xonadon va 1233 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 818/km². Shahar aholisining irqiy tarkibi 75,81 % oq tanli, 0,39 % afro-amerikalik, 0,51 % tubjoy amerikalik, 0,16 % osiyolik, 0,04 % Tinch okeani orollari, 20,19 % boshqa irqlardan va 2,91 % ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 50 foizini tashkil qiladi.
Shaharda 1836 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 35,1 % 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 53,8 % er-xotinlar birga yashagan, 9,6 % eri boʻlmagan, 32,8 % esa oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28,6 % jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 15,2 % 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydi.
Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra 28,3 % 18 yoshgacha, 8,5 % 18 yoshdan 24 yoshgacha, 25,7 % 25 yoshdan 44 yoshgacha, 18,7 % 45 yoshdan 64 yoshgacha, 18,8 % 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yoshi 35 yosh. Har 100 ayolga 91,6 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 88,3 erkak toʻgʻri keladi.
Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 31,333 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39,094 dollarni tashkil etadi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 24,431 dollarni, ayollarniki esa 20,371 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 14 672 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 5,4 foizi va aholining 10,4 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlganlardir.
Madaniyati
Dehqonchilik va chorvachilik mahalliy iqtisodiyotning katta qismini tashkil qiladi. Dunyodagi eng katta havaskor rodeo sifatida tanilgan Brush Rodeo har iyul oyida oʻtkaziladi. Morgan okrugi yarmarkasi shaharning 4-H loyihalari va chorva mollarini namoyish etadi.
Sherbinov (Qo'stanay viloyati)
Geografiyasi
Sherbinov qishloq tuman markazi Ayet qishlogʻidan 18 km shimolda joylashadi. Sulu koʻli qishloqdan 7 km shimoli-sharqda, Jianbaskoʻl 13 km shimoli-sharqda, Qandikoʻl 1 km gʻarbda va Tottibaykoʻl 10 km janubi-sharqda joylashgan.
Brush (Colorado)
Madaniyati
Brush sanoat parkida 2010-yildan beri boʻsh turgan axloq tuzatish majmuasidagi 272 oʻrinli qamoqxona mavjud. 2017-yilda autistik spektr buzilishlarini davolash markazi sifatida qoʻshimcha binodan foydalanish rejalashtirildi.
Sherbinov (Qo'stanay viloyati)
Tarixi
2013-yil 5-aprelgacha qishloq tugatilgan Krasnoselskiy qishloq okrugi tarkibiga kirgan.
Brush (Colorado)
Madaniyati
Sharqiy Morgan okrugi kutubxonasi Brushda joylashgan.
Shahar muzeyi sobiq maktab binosida joylashgan.
Brush High School maskot — Beetdigger boʻlib yillik qand lavlagi hosilining ahamiyatini bildiradi. Bir necha davlat chempionatlari gʻolibi boʻlgan futbol jamoasi oʻz oʻyinlarini Beetdigger stadionida oʻtkazadi.
= Galereya =
Libenshtayn qasri
thumb|right|300px Libenshtayn qal’asi — Germaniyaning Baden-Vyurtemberg federal shtatidagi Nekkarvesthaym janubidagi oʻrta asr qal’asi. XIII asr oʻrtalarida qurilgan. 1678-yilda qal’a Vyurtemberg mulkiga, 1978-yilda esa Nekkarvesthaym jamoasiga aylandi.
1980-yillarda qayta tiklashdan keyin qal’ada restorani boʻlgan mehmonxona ochildi; binolarning bir qismi mahalliy golf klubi tomonidan foydalaniladi.
Gul (shaharcha)
Gul (Гуль) — Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Quyi chirchiq tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Şıxımpeştə
Şıxımpeştə (shuningdek, Shekhin-Peshta va Shykhympeshta) — Ozarbayjonning Astara tumanida joylashgan qishloq. Ushbu qishloq Motolayataq munitsipalitet tarkibiga kiradi.
Manbalar
Turkum: Ozarbayjon qishloqlari
Yurtöven, Patnos
Yurtöven — Agʻri viloyati Patnos tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloqning eski nomi 1928-yil yozuvlarida Belekurtikan boʻlib, bu Qurmanchida „belek kortikan“, „qoziq chuqurlari“ degan maʼnoni anglatadi.
Geografiyasi
Qishloq Agʻri shahar markazidan 111 km uzoqlikda joylashgan. Patnos shahar markazidan 31 km uzoqlikda.