cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Asos ul-iqtibos
“Asos ul-iqtibos” (“Iqtiboslar asosi”) – Ixtiyoriddin ibn Gʻiyosiddin al-Husayniyning asari. Masallar va hikmatli soʻzlar jamlanmasidan iborat.
Alisher Navoiyning iltimosi bilan yozilgan.
Asoyi Kalim
Asoyi Kalim – Muso Kalimulloh (alayhissalom)ning moʻjizakor hassasi. Diniy manbalarga asosan, Shuayb paygʻambar (alayhissalom) Muso (alayhissalom)ga bir hassa beradi. Hassa yerga tashlanganda, ajdahoga aylanib, Firʼavn sehrgarlarining barcha jodusini oʻz domiga tortadi. Qoʻlga olinganda yana oddiy hassaga aylanib qolgan: Ajdar emaskim, emas ajdar salim,
Balki degil oni asoyi Kalim.
(“Hayrat ul-abror”, 12-maqolat)
Dancé (Loire)
Dancé Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Roanne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
110 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,1 km2. Dengiz sathidan 283 – 583 m balandlikda joylashgan.
Adalıkuzu (Güdül)
Adalikuzu — Turkiyaning Anqara viloyati Gudül tumaniga qarashli qishloq.
Ziddiy (Panjakent tumani aholi punktlari)
Ziddiy — Qishloq Panjakent tumani jamoa Yoriy qishlogʻi dagi. Ziddiydan shahar markaziga 32 km.
Aholisi
Aholisi −1325 kishi
Manbalar
Tojikiston joy nomlari reestri 2013. — 332 s. — ISBN 978-99947-33-54-5
Oktyabr (Chuy viloyati)
Oktabr (Октябрь) — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining Olamuddin tumanidagi qishloq. Oktabr ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 5 439 kishi.
New Canaan
Aholisi
19984 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Geografiyasi
Maydoni — 44,6 km2. Shundan 22,5 km2 quruqlik, 22,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 105 m balandlikda joylashgan.
Janfida
Janfida  — Armanistonning Armavir viloyati Metsamor tumanidagi qishloq.
Ibrohim al-Qarinaniy
(Abu Isʼhoq) Ibrohim ibn Mufassil ibn Osim al-Qarinaniy (350-yil (milodiy 961-yil)da vafot etgan) ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Konstitutsiyaviy monarxiya
thumb Konstitutsiyaviy monarxiya— monarxiya boshqaruv shaklining alohida turi. Unda monarx hokimiyati konstitutsiya bilan cheklangan boʻladi, saylab qoʻyiladigan qonunchilik organi — parlament va mustaqil sudlar boʻladi. Hoz. vaqtda K.m.ning ikki shakli: dualistik monarxiya va parlament monarxiya mavjud.
Sort
Sort Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 105,13 km2. Aholisi — 2387 kishi (2010).
Asror un-nuqta
“Asror un-nuqta” (“Nuqta sirlari”) – Ali bin Shahob bin Muhammad al-Hamadoniyning risolasi. Arab tilida yozilgan. Asarda baʼzi tasavvufiy tushunchalar xatdagi nuqtalar harakatiga bogʻliq holda tahlil qilinib, ushbu bogʻliqlik orqali tasavvur aniqroq boʻlishi mumkinligiga eʼtibor qaratiladi. Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Nasoyim ul-muhabbat”da Hamadoniy bilan bogʻliq bobda tilga oladi. Risola forsiy tilga tarjima qilinib, Sherozda (1961) nashr etilgan.
Lexington (Alabama)
Lexington AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Lauderdale okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,3 km2. 840 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 101,2 nafar kishi.
Landresse
Landresse Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Bani Gala
Bani Gala - Islomobodda Raval ko'lining sharqiy qirg'og'ida joylashgan turar-joy maydoni.
Landresse
Aholisi
183 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,7 nafar kishi.
Bani Gala
Rivojlanishi
right|thumb| Oq to'tiqush Bani Galada dam olmoqda
Landresse
Geografiyasi
Maydoni — 14,4 km2. Dengiz sathidan 556 – 853 m balandlikda joylashgan.
Bani Gala
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Hitoshi Sogahata
Hitoshi Sogahata (曽ヶ端 準; 2-avgust 1979) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 2001-yili 7-noyabr Italiya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 4 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan. 2002-yilgi Jahon chempionati musobaqalari ishtirokchisi hisoblanadi.
Bel (Novqat tumani)
Bel (Бел) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Novqat tumaniga qarashli qishloq. Bel ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 4 776 kishi.
Bodelshausen
Hududi
Bodelshausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Gy-l'Évêque
Gy-l'Évêque Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,3 km2.
Gazipur
G'ozipur ( গাজীপুরগাজীপুর ) — Bangladeshdagi shahar, shunday nomdagi tumanning maʼmuriy markaz bor.
Ta'lim
Bangladesh skautlarining milliy oʻquv markazi Gazipurda joylashgan.
Demografiya
Yillar boʻyicha shahar aholisi :
Saydiqum
Aholisi
Aholisi - 244 kishi.
Ibrohim al-Quboviy
(Abu Isʼhoq) Ibrohim ibn Ali ibnal-Husayn al-Quboviy as-Sufiy (hijriy 394-yil (milodiy 1003) yoki 395-yil (milodiy 1004-yil)da tugʻilib, 471-hijriy yilning jumaduloxir oyi (milodiy 1079-yil)da vafot etgan) — Sug‘dda sufiylarning shayxi, to‘g‘ri yo‘ldan yuruvchi, Qurʼondan ko‘p dars beruvchi, uzoq vaqt sukut saqlaydigan, faqat o‘ziga tegishli ishlarga aralashadigan qalbi pok inson bo‘lgan. U Movarounnahrda tug‘ilgan bo‘lsa-da, lekin bolaligidayoq u yerdan chiqib, ko‘p yillarni musofirchilikda o‘tkazgan. Xuroson, Eron va Hijozga safar qilgan. So‘ngra Sug‘dda muqim yashab, uni vatan tutingan. Umrining oxirigacha shu yerda istiqomat qilgan. Sug‘dda undan ko‘plar hadislar rivoyat qilganlar. Undan eshitgan hadislarning barchasi sahih edi. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Nemis qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti jurnali
= Nemis qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti jurnali = Scopus jurnallari Iqtisodiyot, Ekonometrika va Moliya(barchasi) Iqtisodiyot va Ekonometrika
Scopus ma'lumotlar bazasiga German Journal of Agricultural Economics ilmiy jurnali kiritilgan. 2020 yilga asoslanib, SJR 0,214 ni tashkil qiladi. Nashriyot mamlakati Germaniya  hisoblanadi.Chop etilgan maqolalarning asosiy mavzulari qishloq xo'jaligi va biologiya fanlari (turli xil), iqtisod va ekonometrika hisoblanadi .Bu jurnal germaniydagi qishloq xo'jaligida va biologiyasi haqidagi malumotlar doimiy berilib boriladi va uning boshqa jurnallardan farqi ham shundadir.
NGC 2022
NGC 2022 Orion yulduz turkumidagi PN (sayyoraviy tumanlik) tipli sayyoraviy tumanlikdir.
Zero (NewJeans qo'shig'i)
Zero ( nomini anglatadi) - Janubiy Koreyaning "NewJeans" qizlar guruhining qo'shig'i bo'lib, Coca-Cola kompaniyasining 2023-yil 3-aprelda Coca-Cola Zero Sugar(Shakarsiz) uchun Koreya kampaniyasi uchun promosingli sifatida chiqarilgan. Bu guruhning birinchi navbatda ingliz tilidagi treki bo'lib, unga klip hamrohlik qilgan.
Fon
NewJeans avvalroq Coca-Cola kompaniyasining global elchilari sifatida e'lon qilingan edi, bu rolda "Zero" ularning loyihasi sifatida xizmat qilgan.
Tarkibi
"Zero" tarkibida "pop va R&B akkordlari va Jersey klubi ritmlari kabi turli janrlar va tovushlar" mavjud bo'lib, press-relizda "baraban va bassning dolzarbligi va R&B ning shirinligi" ham mujassamlashgani aytiladi. Unda koreyscha va inglizcha qoʻshiqlarning “qoʻshilishi”da Coca-Colaga ishora qiluvchi qoʻshiqlar mavjud.
Klipi
2023-yil 3-aprelda YouTubeda chiqqan klipida guruh tayyorlanayotgani, “baquvvat xoreografiya” ijro etayotgani va Coca-Cola ichayotgani ko‘rsatilgan.
Sedgwick (Arkansas)
Sedgwick AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Lawrence okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,4 km2. Shundan 0,4 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 79 m balandlikda joylashgan.
Tsabit tumani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Tsabit tumani — Jazoirning Adrar viloyatida joylashgan tuman. 2008-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 17,207 kishidan iborat.
Kommunalar
Tuman 2 ta kommunaga boʻlingan :
Ibrohim al-Muzniy
Ibrohim ibn Sulaymon ibn Abu Doha al-Muzniy (III hijriy asrda yashagan) — faqih, mutakallim va adib bo‘lgan, bir necha kitob taʼlif etgan. Al-Johiz o‘z asarlarida uning kitoblaridan samarali istifoda etgan.
Vнetnam Ajdarhosi
right|thumb|275x275px| Janubiy Vyetnam gerbi, 1955-1975 Vyetnam ajdarhosi (vyetnamchada. rồng yoki long, ti-nom 龍) — Vetnam folklor va mifologiyasining ramzi. Boshqa sharq ajdarlari bilan solishtirganda, ular Xitoy ajdarho afsonasidan kuchli taʼsvirlangan. Qadimgi yaratilish afsonasiga koʻra, zamonaviy Vyet ajdaho Lak Long Quan va Peri Au Koʻdan kelib chiqqan.
Konstitutsiyaviy sud
Konstitutsiyaviy sud — bir qancha davlatlarda yagona yoki asosiy ishi konstitutsiyaviy nazoratii amalga oshirish boʻlgan alohida organ. Birinchi marta 1920-yil Avstriyada taʼsis kilingan. Shundan eʼtiboran bu tartibot Gʻarbiy va Sharqiy Yevropada keng yoyildi, shuningdek, Osiyo, Afrika va Amerikaning ayrim mamlakatlarida qabul qilingan. Konstitutsiyaviy sud odatdagi oliy sudlardan farq qilib, umumiy yurisdiksiya sudlari tizimiga kirmaydi. Baʼzi mamlakatlarda (mas, Rossiya Federatsiyasi) Konstitutsiyaviy sud alohida toifadagi sud hisoblanadi va shunga koʻra sud tizimiga kiradi, boshqa mamlakatlarda (GFR, Italiya, Ruminiya, Bolgariya, Mongoliya) — sud hokimiyatiga aloqasi yoʻq alohida nazorat organi hisoblanadi. Konstitutsiyaviy sud aʼzolari parlament tomonidan saylanadi (GFR, Xorvatiya) yoki davlat boshligʻi tomonidan tayinlanadi (Kipr); baʼzida Konstitutsiyaviy sud aʼzolarini parlament va hokimiyat hamda adliyaning boshqa organlari tayinlaydi (mas, Italiya Konstitutsiyaviy sudni teng miqdorda prezident, parlament va magistratura tayinlaydi). Konstitutsiyaviy sud konstitutsiyaviy nazoratni amalga oshirish bilan bir qatorda turli mamlakatlarda konstitutsiyaga sharh berish huquqiga ega, siyosiy partiyalarning faoliyati konstitutsiyaga muvofiq kelish-kelmasligi masalasini hal qila-di, vakolatlar bilan bogʻliq nizolarni koʻrib chiqadi va h.k. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sud sud tizimiga kirib, qonunlar va boshqa hujjatlarning Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga mosligini aniqlaydi, Konstitutsiya himoyachisi hisoblanadi. Uning faoliyati maxsus Konstitutsiyaviy sud toʻgʻrisidagi qonun bilan tartibga solinadi.
Vнetnam Ajdarhosi
Vyetnamliklar, yomgʻir keltiradigan ajdarhoni qishloq xoʻjaligi uchun muhim deb hisoblashadi. U imperatorni, xalqning farovonligini va kuchni ramzi hisoblanadi. Xitoy ajdarhosi singari, Vyetnam ham yangning ramzi hisoblanib u tinchlik, hayot, mavjudlik va oʻsishning ramzidir.
Afsonalar
Konfutsiyning yilnomasiga koʻra, Dai Viet tarixiy yozuvlarining toʻliq toʻplami, Lak Long Quan Shen Nongning beshinchi avlodi sanaladi. Lak Long Quan Janubiy Xitoy dengizi yaqinida yashovchi ajdarho qiroli edi. U qushlar qiroli De Layning qizi Au Ko maʼbuda bilan turmush qurgan. Au Ko qop tugʻdi va u yorilib ketdi va uning ichida yuzta tuxum bor edi. Har bir tuxumdan oʻgʻil chiqdi (yana qarang Mahabharatada aka-uka Kauravalarning tugʻilishi). Ulardan birinchisi Suveren Hungga aylanib, Lak Long Quan oʻrnini egalladi va Vanlang davlatini boshqardi. Bu „Con Rồng, cháu Tiên“ („Ajdahoning bolalari, xudolarning nevaralari“) maqolida oʻzining aksini topgan.
Vyetnam Tailand xalqining afsonalarida suv havzalarining eng chuqur joylarida hayot kechiradigan ilon yoki ajdraho tasviriga ega boʻlgan Tuongluong suv xudosi ham mavjud.
Fon
Vyetnam ajdahosi — timsoh, ilon, kaltakesak va qush tasvirining kombinatsiyasi sanaladi. Tarixan vyetnamliklar daryolar boʻyida hayot kechirishgan, shuning uchun ular timsohlarni Zao Long deb atashgan., Vyetnam ajdarhosining birinchi turi hisoblangan
Arxeologik joylardan ajdarlarning ayrim turlari topilgan. Bir guruh timsoh ajdarlari, boshi timsoh va tanasi ilon koʻrinishga ega boʻlgan ajdar jasadini topgan. Baknindagi terakota maydonidan qazilgan mushuk ajdaho Dai Vet davri ajdahosining xususiyatlarini oʻzida aks etgan edi: kalta va timsoh boʻlmagan bosh, uzun boʻyin, qanotlari va orqa qanotlarida uzun chiziqlar, moʻylov va moʻyna.
Ngo sulolasi (Ngo) (938-965)
Koloada Ngo sulolasi gʻishtida ajdraho topilgan. Unda ajdarho qisqa, tanasi mushukga oʻxshash va baliq qanoti bilan boʻlgan
Li sulolasi (1010-1225)
Li sulolasi Vyetnamda feodal madaniyatiga asos solgan suloladir.Buddizm tarqaldi. 1070 yilda Xanoyda birinchi feodal universiteti boʻlgan Adabiyot ibodatxonasi (Van Mieu) ochildi. Bu davrning nafis burishgan ajdarhosi imperator va adabiyotni eslatadi.
Bu ajdarholarning mukammal yumaloq tanalari uzun sinusoidda egilib, asta-sekin dumga qarab torayib boradi. Tana 12 qismdan iborat boʻladi .ular yilning 12 oyini anglatadi. Ajdarhoning orqa tomonida bir-biri bilan teng masofada qator qanotlar joylashgan. Yuqori koʻtarilgan bosh tanaga mutanosib va uzun yelka bilan bezatilgan. Bundan tashqari, boshida soqoli, koʻzlari boʻrtib ketgan, burnida taroq bor, lekin shoxlari yoʻq. Oyoqlari kichik va ingichka, odatda uchta barmoqli boʻladi Jagʻlari keng ochiq, uzun ingichka tili koʻrinib turadi. Ajdarho doimo ogʻzida chau (qimmatbaho tosh — insoniylik, olijanoblik va bilim ramzi) ushlab turadi. Bu ajdarlar ob-havoni oʻzgartirishga qodirligi va don uchun javobgarligidan dalolat beradi.
Chan sulolasi (1225-1400)
Bu davrning ajdarhosi oʻzidan oldingisiga juda oʻxshaydi, lekin yanada dahshatliroq koʻrinadi. Chan ajdahoning yangi xususiyatlari uning old oyoqlari va shoxlari hisoblanadi. Ularning olovli choʻqqisi qisqaroq, bir oz egilgan tanasi quyruq tomon qalinroq va ingichka. Toʻgʻri, oʻtkir va oʻralgan shuningdek koʻplab turdagi tarozilar (qattiq yarim gulli, biroz kavisli).
Chan davrining ajdarhosi jang sanʼatini anglatadi, chunki sulola harbiy amaldordan kelib chiqqan. Vyetnamliklar bu asrlarda moʻgʻul bosqinchilariga qarshi kurashgan edilar.
Le sulolasi
Le sulolasi davrida Vyetnam ajdarhosi Konfutsiyizmning tarqalishi tufayli shimoldan kuchli taʼsir koʻrsatadi. Oldingi sulolalardan farqli oʻlaroq, bu davrning ajdarlari faqatgina bulutlar orasida oʻralgan holida tasvirlangan. Bu ajdarholar ulugʻvor va sher boshli hisoblanadi. Olovli tepalik oʻrniga ularning burni turadi. Ularning tanasi faqat ikki qismga boʻlingan. Ularning panjalarida beshta oʻtkir tirnoqlari bor. left|thumb|250x250px| Tomning tafsilotlari, imperator ramkalari, [[Xyue|Hue]]
(1802-1883)
Nguyen sulolasining boshida ajdarho oʻralgan dumi va uzun olovli qilich bilan tasvirlangan. Ularning boshlari va koʻzlari katta boʻlgan. Ularning kiyik shoxlari, sher burunlari, yalangʻoch it tishlari, yaltiroq tarozilari, egri moʻylovlari mavjud. Ajdarho imperatori besh tirnoqli panjalari bilan tasvir topgan, kichik ajdarlarning panjalarida esa atigi toʻrttagina panjasi bor edi. Odatda bolali ona yoki bir juft ajdaho sifatida tasvirlanar edi.
Adabiyotda ajdarho
right|thumb|250x250px| Ngu Long Mon (Bac Ninh viloyati) jabhasidagi toʻrtta ajdahodan biri Baʼzi maqollar:
Vetnam ajdahosi sharafiga nomlangan
Xanoy (Hà Nội), Vyetnam poytaxti antik davrda Thanglong nomi bilan tanilgan: thang (thăng) dan — „oʻsish“, „uchib ketish“, „koʻtarilish“, „rivojlanish“ va uzun — „ajdar“; Arxik nom bugungi kunda ham adabiyotda qo‘llanilib kelinmoqda. 1010 yilda Imperator Ly Thai poytaxtni Xoaladan Dilaga koʻchirish uchun farmonda: u tiniq koʻk osmonda uchib yurgan rong vangni (sariq ajdaho) koʻrdi, keyin: " Vyetnamning yorqinligi va rivojlanayotgan kelajagi shu' deb Dila ismini Thang Longga oʻzgartirdi chunki bu ramziy maʼnoni anglatardi
Bundan tashqari, Tang Long (Tang Long Ty Chan) toʻrtta himoyachi xudolardan biri Long Do xudosi edi (soʻzma-soʻz, ajdarhoning markazi, yer va osmonning uchrashadigan joyi: Sharqiy qarashlarda Gʻarb qarashlari singari qorin yurak bilan bir xil rolga ega sanladi) Long Do xudosi Li Tayga poytaxt qal’asini qurishda yordam bergan.
Musajon va valijon
Manbalar
Afgʻoniston xalqlari folklori va mumtoz adabiyoti
Hirevo
Hirevo — Bolgariyaning shimolidagi Gabrovo viloyatidagi Sevlievo munisipalitetidagi qishloq.
NGC 2023
NGC 2023 Orion yulduz turkumidagi EN+RN tipli galaktik tumanlik, oʻta yangi yulduz qoldigʻidir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Strasshof an der Nordbahn
Strasshof an der Nordbahn Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Gänserndorf (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11.63 km2. 7777 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Homorúd
Homorúd — Vengriyaning Baranya tumanidagi qishloq.
Chuy (Chuy viloyati)
Chuy (Чүй) — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining Olamuddin tumanidagi qishloq. Oktabr ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Dörpstedt
Dörpstedt Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,61 km2. 548 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Chuy (Chuy viloyati)
Aholisi
Aholisi - 651 kishi.
Dörpstedt
Hududi
Dörpstedtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Libertyville (Alabama)
Libertyville AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Covington okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 1,4 km2. 106 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 75,7 nafar kishi.
Dargoire
Dargoire Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Saint-Étienne tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,9 km2. Dengiz sathidan 189 – 335 m balandlikda joylashgan.
New Hartford Center (Connecticut)
New Hartford Center AQShning Connecticut shtatida joylashgan shahardir. Litchfield County okrugi tarkibiga kiradi.
Konstitutsiya
Konstitutsiya (constitutio — „tuzilish“, „tuzuk“) — bu davlatning asosiy qonuni. U davlat tuzilishini, hokimiyat va boshqaruv organlari tizimini, ularning vakolati hamda shakllantirilish tartibi, saylov tizimi, fuqarolarning huquq va erkinliklari, shuningdek, sud tizimini belgilab beradi. Konstitutsiya barcha joriy qonunlarning asosi hisoblanadi.
New Hartford Center (Connecticut)
Aholisi
6088 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Konstitutsiya
Konstitutsiya davlatchilik belgisidir. Bir-biridan farqlanuvchi yuridik va haqiqiy (faktik) konstitutsiya tushunchalari bor. Yuridik konstitutsiya ijtimoiy munosabatlar doirasini tartibga soluvchi maʼlum huquqiy normalar tizimi. Haqiqiy konstitutsiya esa — shunday munosabatlarning oʻzi, yaʼni real mavjud munosabatlardir. Konstitutsiya oʻz shakliga koʻra, kodekslashtirilgan, kodekslashtirilmagan va aralash turlarga boʻlinadi. Kodekslashtirilgan konstitutsiya — konstitutsiyaviy xususiyatga ega barcha asosiy masalalarni tartibga soluvchi bir butun yozma hujjat hisoblanadi. Agar ayni oʻsha masalalar bir necha yozilgan hujjatlar bilan tartibga solinsa, u holda konstitutsiya kodekslashtirilmagan hisoblanadi. Aralash turdagi konstitutsiya parlament tomonidan qabul qilingan qonunlar va sud pretsedentlari bilan birga, odatlar va nazariy sharxlarni ham oʻz ichiga oladi, yaʼni qisman yozilgan boʻladi. Oʻzgartirish kiritish usuli boʻyicha konstitutsiya yumshoq va qattiq turlarga boʻlinadi. Ularning birinchisi oddiy qonun qabul qilish yoʻli bilan oʻzgartirilishi mumkin. Ikkinchisi maxsus takomillashtirilgan tartibda (parlament aʼzolari ovozining malakali koʻpchiligi, baʼzan esa referendum oʻtkazish, tuzatishlarni muayyan miqdordagi federatsiya subʼyektlari tomonidan ratifikatsiyalash va shahrik.) oʻzgartirilishi mumkin. Amal qilish muddatlari boʻyicha konstitutsiyalar doimiy va muvaqqat turlarga boʻlinadi.
New Hartford Center (Connecticut)
Geografiyasi
Maydoni — 98,8 km2. Shundan 95,9 km2 quruqlik, 2,9 km2 esa suv maydonidir.
Konstitutsiya
Davlat faoliyatining turli sohalarida konstitutsiyaga rioya qilinishini nazorat etish Oliy sud yoki Konstitutsiyaviy sud zimmasiga yuklanadi. „konstitutsiya“ atamasi Qadimgi Rimdayoq bor edi (imperator konstitutsiyasi deb atalgan qonun). Amir Temur „Tuzuklar“i Sharq va Osiyo mamlakatlari sivilizatsiyasiga xos alohida shakldagi konstitutsiyaviy hujjat xususiyatiga ega boʻlgan. U shariat qonunlari bilan bir qatorda Oʻrta Osiyo xalqlari taqdiriga kuchli taʼsir oʻtkazgan. Yevropadagi tarixiy taraqqiyot hozirgi kunda amalda boʻlgan konstitutsiyalarning 2 guruhini vujudga keltirdi. 1-guruh — hozirgi zamon sharoitlaridan keskin farq qiluvchi sharoitlarda qabul qilingan eski konstitutsiyalar. Bu xildagi konstitutsiyalarga 1787-yilgi AQSH Konstitutsiyasi, 1831-yilgi Belgiya konstitutsiyasi, 1874-yilgi Shveysariya konstitutsiyasi misol boʻla oladi. 2-guruhga 20-asrning 2-yarmida qabul qilingan „yangi avlod“ konstitutsiyalari kiradi. Ular dastlabki konstitutsiyalardan huquq va erkinliklar institutining, konstitutsiyaning himoya qilish mexanizmlari va ijtimoiy muammolarga murojaat kilish mexanizmlarining kengayishi natijasida konstitutsiyaviy tartibga solish hajmining koʻpayishi bilan farq qiladi.
Xalqaro konstitutsiyaviy tajribalarni oʻrganish, xalqaro hujjat qoidalarini inobatga olish, milliy davlatchilik anʼanalardan kelib chiqish natijasida yaratilgan Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi (1992-yil 8-dekabrda qabul qilingan) jahon andozalariga mos boʻlib, xalqaro talablarga javob beradi.
Esterri de Cardós
Esterri de Cardós Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,50 km2. Aholisi — 75 kishi (2010).
Yenimahalle, Fındıklı
Yenimahalle — Turkiyaning Qoradengiz mintaqasida joylashgan bo'lib,Rize viloyatining Fındıkli yeriga qarashli mahallalardan biri hisoblanadi.
Tarixi
Laz tili kitobidagi qishloqlar roʻyxati manbalariga koʻra, mahalla nomi Pachva. Mahalla aholisining aksariyati etnik jihatdan Lazlardan iborat.
Ruminiya
Ruminiya (Romania) — Yevropaning janubi-sharqida joylashgan davlat. Maydoni 238391 km². Aholisi 21,33 mln. kishi (2012). Poytaxti — Buxarest shahri. Maʼmuriy jihatdan 40 uyezd (iudet) ga tenglashtirilgan Buxarest munitsipiyasiga boʻlinadi.
Davlat tuzumi
Ruminiya — respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1991-yil 8-dekabrdagi umumxalq referendumida maʼqullangan. Davlat boshligʻi — prezident. U aholi tomonidan umumiy toʻgʻri, teng va yashirin ovoz berish yoʻli bilan 4 yil muddatga saylanadi va 2 muddatdan ortiq lavozimda qolishi mumkin emas. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni 2 palatali parlament, ijro hokimiyatini hukumat amalga oshiradi.
Tabiati
Ruminiya hududining aksari qismini togʻlar va tepaliklar (oʻrtacha balandligi 800 m) egallaydi. Asosiy togʻ tizmasi — Karpat mamlakat hududida katta yoy shaklini hosil qiladi (eng baland nuqtasi — Moldavyanu togʻi, 2 544 m). Karpat togʻlarida kuchli zilzilalar boʻlib turadi. Transilvaniya platosi va Gʻarbiy Ruminiya togʻlari ham Karpat tizmasiga mansub. Janubda Quyi Dunay pasttekisligi va Gʻarbda Oʻrta Dunay pasttekisligi joylashgan. Dunay etaklari bilan Qora dengiz oraligʻida Dobruja platosi choʻzilgan. Ruminiya hududida Qora dengiz sohilining uzunligi 245 km. Konstansadan shimolroqda qirgʻoqlari aksari qismi past, ayrim joylari botqoq, qum tillari va liman (qoʻltiqcha)lar bilan parchalangan, qirgʻoqqa yaqin joylarda orol koʻp. Foydali qazilmalardan neft va gaz, toshkoʻmir, temir, polimetall, mis va oltin rudalari, boksit, toshtuz konlari topilgan. Iqlimi — moʻtadil kontinental iqlim.
Eng katta daryosi — Dunay. Uning asosiy irmoqlari: Prut, Siret, Olt, Yalomitsa. Pasttekisliklarda, asosan, unumdor qora tuproq; balandliklarda qoʻngʻir va kulrang; oʻrmon, togʻlarda, asosan, togʻoʻtloq tuproqlar tarqalgan. Daryo yaqinlarida oʻtloq, qamishzor, oʻrmonlar bor. Transilvaniya platosi, Moldaviya qiri, Dobrujaning eng baland joylari va Karpat togʻ oldida (400–700 m balandlikkacha) qoraqayin aralash emanzorlar mavjud. Karpat togʻlarida (800–1 200 m balandlikkacha) qoraqayinlar, balandroqda (1 500–1 800 m gacha) igna bargli daraxtlar oʻsadi. Togʻlarning eng baland joylari subalp va alp oʻtloqlari bilan band.
Hayvonot dunyosi xilma-xil. Oʻrmonlarda boʻri, tulki, qoplon, boʻrsiq, quyon, olmaxon, qushlardan boyoʻgʻli, qizilishton, kakku va boshqalar yashaydi. Togʻ echkisi, toʻngʻiz, ayiq, bugʻu, dashtlarda sugʻur, yumronqoziq, dala sichqoni uchraydi. Ruminiya hududida Retezat milliy bogʻi va bir necha qoʻriqxona tashkil etilgan.
Aholisining 90% ga yaqini ruminlar. Venger, nemis, loʻli, ukrain, serb va ruslar ham yashaydi. Rasmiy til — rumin tili. Shahar aholisi 55,4%. Dindorlarining aksariyati — pravoslav xristianlar. Yirik shaharlari: Buxarest, KlujNapoka, Timishoara, Yassi, Brashov, Galats, Krayova, Konstansa, Ployeshti.
Tarixi
Ruminiya hududida ilk paleolit davridan buyon odam yashaydi. Transilvaniya, Moldova va Valaxiyada dak qabilalari yashagan. Miloddan avvalgi I asr oʻrtalarida getdaklar qabila ittifoqi shakllanib, keyinchalik uning asosida davlat paydo boʻla boshlagan. I asr boshlarida daklar yashaydigan hududni Rim bosib olib, Dakiya nomi bilan oʻz viloyatiga aylantirdi, daklar esa romanlashtirildi. 271-yil Rim imperiyasi inqirozga uchrashi natijasida rimliklar Dakiyadan chiqib ketishga majbur boʻldi. Keyinroq bu yerlarga xunnlar, gepidlar, avarlar kirib kela boshladi. VI-VII asrlarda slavyanlar koʻchib kelib oʻrnashdi. VIII—X asrlarda Ruminiya hududining talaygina qismi Birinchi Bulgʻor podsholigi tarkibiga kirdi. X-XI asrlarda bijanaklar, qipchoqlar, XIII asrda moʻgʻullar bostirib keldi. XIV asrda ikki mustaqil davlat — Valaxiya va Moldova knyazliklari tashkil topdi. XVI asrga kelib, ular Usmonli turk imperiyasi qoʻl ostiga oʻtdi. 1688-yil Transilvaniya Gabsburglar davlatiga qoʻshib olindi. XVII—XIX asrdagi Rossiya—Turkiya urushlari natijasida Usmonli imperiyasi zaiflashdi, bu esa Valaxiya va Moldova xalqlarining milliy ozodlik kurashiga qulay sharoit yaratdi. Valaxiya va Moldova knyazliklari muxtoriyatga erishdi, ularning xalqlari yagona davlat (1861-yildan Ruminiya)ga birlashdilar. 1862-yil Buxarestda milliy majlis chaqirilib, yagona hukumat tuzildi. 1877-yilda Ruminiya toʻla mustaqillikka erishdi va 1881-yil qirollik deb eʼlon qilindi.
Ikkinchi jahon urushi boshlanishida Ruminiya hukumati betaraflik siyosatini eʼlon qildi, lekin 1940-yil yozida bundan voz kechdi. Mamlakat fashizm yoʻliga oʻtdi. Oʻsha yil 23-noyabrda Ruminiya Berlin paktiga qoʻshildi va Ikkinchi jahon urushida qatnasha boshladi. 1944-yil 23-avgustda Ruminiya hukumati agʻdarib tashlandi. Mamlakatning yangi hukumati 24-avgust kuni Germaniyaga urush eʼlon qildi. 1944-yil 25-oktabrda Ruminiya hududi batamom ozod etildi. 1947-yil monarxiya tugatilib, Ruminiya Xalq Respublikasi eʼlon qilindi (1965-yil 21-avgustdan 1989-yil 22-dekabrgacha Sotsialistik Respublika deb atalgan).
1948—89-yillarda Ruminiya Kompartiyasi (1921-yil tashkil etilgan, 1948—65-yillarda Ruminiya Ishchi partiyasi deb nomlangan) hukmronligi davrida mamlakat Sovet Ittifoqi taʼsirida boʻldi. Ayniqsa, N.Chaushesku diktatorlik rejimi (1965—89-yillar) davlat rivojiga halokatli taʼsir qildi. 1989-yil qoʻzgʻoloni natijasida hukumat agʻdarib tashlandi, Chaushesku qatl etildi, Ruminiya KP tugatildi, mamlakat nomi oʻzgartirilib, "Ruminiya" deb atala boshladi. Hokimiyat tepasiga Milliy qutqarish fronti kengashi, 1990-yil fevraldan Muvaqqat milliy kelishuv kengashi keldi. 1990 va 1992-yillarda birinchi marta demokratik saylov oʻtkazildi. Ruminiya — 1955-yildan BMT aʼzosi. Oʻzbekiston Ruminiya suverenitetini 1991-yil 20-dekabrda tan olgan va 1995-yil 6-oktabrda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan.
Milliy bayrami — 1-dekabr — Ruminiya milliy kuni (1918).
Asosiy siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari
Demokratik partiya, 1993-yil asos solingan; Milliy liberal partiya, 1990-yil roʻyxatga olingan; Ruminlar milliy birligi partiyasi, 1990-yil tuzilgan; Ruminiya Sotsial Demokratik partiyasi (Partidul Social Democrat), 2001-yil Ruminiya Sotsial Demokratiya partiyasi (Partidul Democraţiei Sociale in România) bilan Rumin Sotsial Demokratik partiyasi (Partidul Social Democrat Român) qoʻshilishi natijasida tashkil topgan; Ruminiya vengerlari demokratik ittifoqi, 1989-yil tuzilgan; Bukj Ruminiya partiyasi, millatchi partiya. Ruminiya erkin kasaba uyushmalari milliy konfederatsiyasi, 1993-yil tuzilgan; Milliy kasaba uyushma bloki; "Alfa" milliy kasaba uyushma karteli.
Xoʻjaligi
Ruminiya — industrial-agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda sanoatning ulushi 41%, qishloq va oʻrmon xoʻjaligining ulushi 19%, xizmat koʻrsatish tarmogʻi ulushi 40%.
Sanoati
Ishlab chiqarish vositalari ishlab chiqaruvchi tarmoqlar ustun (?!). Yoqilgʻi-energetika bazasining negizini gaz, koʻmir va neft tashkil etadi. Elektr energiyaning koʻp qismi issiqlik elektr stansiyalarida hosil qilinadi (1-yilda oʻrtacha 55 mlrd. kVtsoat). Neft konlari, asosan, Janubiy va Sharqiy Karpat etaklarida joylashgan. Temir, boksit, polimetall rudalari, mis, oltin, toshtuz va hokazo qazib olinadi. Neftni qayta ishlashning asosiy markazlari — Ployeshti, Brazi, Piteshti, Dermeneshti. Metallsozlik, qora va rangli metallurgiya rivojlangan. Slatinada alyuminiy, Kopsha-Mikeda qoʻrgʻoshin va rux, Baya-Mareda mis eritiladi. Mashinasozlik, asosan, neft qazib olish va uni qayta ishlash, kimyo sanoati, yengil va oziq-ovqat sanoati, energetika uchun texnologiya mashina uskunalari va elektrtexnika mahsulotlari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. Avtobuslar, temir yoʻl transporti vositalari, qurilish mashinalari, kemalar va traktorlar ham ishlab chiqariladi. Kimyo sanoatining asosiy mahsulotlari: soda, xlor, oltingugurt kislotasi, mineral oʻgʻit, sintetik kauchuk, plastmassa, smola, kimyoviy tola, dori-darmon, boʻyoq, lak va boshqalar. Binokorlik materiallari ishlab chiqarish, sellyulozaqogʻoz, yogʻochsozlik (ayniqsa, mebel), toʻqimachilik tarmoqlari rivojlangan. Oziq-ovqat (meva va sabzavot konservalari, yogʻ, vino, pishloq) sanoatining ham salmogʻi katta. Asosiy sanoat markazlari: Buharest, Konstansa, Yassi va Timishoara..
Qishloq xoʻjaligiga yaroqli barcha yerlar salkam 15 mln. gektar. Shundan salkam 2,5 mln. gektari sugʻoriladi. Dehqonchilik ustun. Asosiy ekinlari: makkajoʻxori, bugʻdoy, arpa, suli. Texnika ekinlaridan qand lavlagi va kungaboqar yetishtiriladi. Sabzavotchilik, bogʻdorchilik va uzumchilik (asosan, vinobop navlar) rivojlangan. Goʻsht chorvachiligi yetakchi: qoramol, choʻchqa, qoʻy, echki boqiladi. Baliqchilik, parrandachilik, asalarichilik, pillachilik, oʻrmon xoʻjaligi rivojlangan. Qishloq xoʻjaligi mamlakatning oziq-ovqatga boʻlgan ehtiyojini 60% qondiradi.
Tashqi iqtisodiy aloqalari
Ruminiya chetga traktor, avtomobil, transport vositalari, kimyoviy oʻgʻit va neft mahsulotlari, qora metallar prokati, quvur, mebel, sement, poyabzal, gazlama, tovush yozish apparatlari, mineral xom ashyo chiqaradi. Chetdan turli mashinamexanizmlar, kimyoviy mollar, yoqilgʻi va xom ashyo, oziq-ovqat, keng isteʼmol mollari keltiradi. Tashqi savdoda Germaniya, Italiya, Rossiya, Fransiya bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi — ley.
Transporti
Ruminiyaning Markaziy Yevropa mamlakatlaridan Qora dengiz va Dunayga oʻtiladigan tranzit yoʻllaridagi ahamiyati katta. Mamlakatning umumiy yuk aylanmasida temir yoʻlning ulushi qariyb 39,5%, dengiz transportining ulushi 48,8%, avtomobil transportining ulushi 7,1%, truboprovod transportining ulushi 3,2%, daryo transportining ulushi 1,4%. Temir yoʻllar uzunligi 11,4 ming km, avtomobil yoʻllari 153 ming km. Asosiy dengiz porti — Konstansa, daryo portlari — Breila, Jurju va Galats. Buharest (Otopen) va Konstansada xalqaro aeroportlar bor.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
R.da koʻpgina gazeta, jurnal va byulletenlar nashr etiladi. Eng muximlari: "Adeverul" ("Haqiqat", mustaqil kundalik gazeta, 1989-yildan), "Az" ("Bugun", kundalik gazeta, 1990-yildan), "Viktorul rominesk" ("Ruminiya kelajagi", kundalik gazeta, 1990-yildan), "Vyasa kapitaley" ("Poytaxt hayoti", kundalik gazeta, 1990-yildan), "Demokratsiya" ("Demokratiya", haftanoma, 1990-yildan), "Dreptatya" ("Adolat", kundalik gazeta, 1990-yildan), "Lumya az" ("Bugungi dunyo", mustaqil tashqi siyosat haftanomasi, 1963-yildan), "Rominiya libere" ("Ozod Ruminiya", kundalik mustaqil gazeta, 1943-yildan), "Tribuna ekonomika" ("Iqgisodiy minbar", haftalik jurnal, 1990-yildan). A. M. Pres — Mustaqil xususiy agentlik, 1991-yil asos solingan; Milliy axborot agentligi — Rompres, 1990 -yil"Ajerpres" agentligi qayta tashkil etilishi natijasida tuzilgan. Radio va Erkin rumin televideniyesi, 1989-yil Rumin radio va televideniyesi asosida barpo etilgan.
Adabiyoti
Asrlar davomida marosim, doyna (ishqiy) va gayduk qoʻshiqlari milliy adabiyot shakli, rumin tilining takomillashuv vositasi boʻlib kelgan. Boyar Nyakshuning xati (1521) dastlabki yozma yodgorlik hisoblanadi. 16-asrda dunyoviy mazmundagi didaktik asar yaratilishi, diniy kitoblar rumin tiliga tarjima qilinishi tarjimachilik va noshirlik rivojiga turtki boʻldi. Rumin tili va adabiyotining qaror topishida G. Ureke (1590—1647), M. Kostin (163391), Y. Nekulche (1672—1745) va boshqa ijodining ahamiyati katta. Ularning qalamiga mansub yilnoma va xronikalar adabiy mavzu va uslub namunasi boʻldi. 18-asr oxiri va 19-asr 1-yarmida D. Kantemirning allegorik nasri, Ye. A. va N. Vekereskularning lirik va epik sheʼriyati adabiyot rivojiga salmokli hissa qoʻshdi. G. Asaki bilan Y. EliadeRedulesku xalq ijodiyotiga asoslanuvchi yangi rumin adabiyotini yaratdilar. 19-asr 1-yarmiadabiyotiga yorqin romantizm ruxi singa boshladi. V. Kirlovi, G. Aleksandresku, A. Pann, A. Russo kabi yozuvchilar milliy tarix va folklorga alohida eʼtibor berdilar. 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida, ayniqsa, Birinchi jahon urushidan soʻng hayotni haqqoniy aks ettiruvchi adiblar (Y. Agirbichanu, L. Rebryanu, K. Petresku, J. Kelinesku) ijod qila boshladi. Xususan, M. Sadovyanu asarlarida qad. va yangi davr rumin turmushining turli qirralari oʻz ifodasini topdi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng, ayniqsa, mamlakat sotsialistik rivojlanish yoʻliga oʻtgach, adabiyotga sotsialistik realizm zoʻrlab tiqishtirildi, natijada adabiy asarlar bir yoqlama, sayoz tus oldi.
Meʼmorchiligi
Ruminiya hududida frakiylar, skiflar, keltlarning madaniyat yodgorliklari, Qora dengiz boʻylaridagi antik shaharlar (Kallatiya, hozirgi Mangaliya; Istriya; Tomi, hozirgi Konstansa) qoldiklari, Transilvaniya togʻlarida daklar qalʼalarining harobalari saqlangan. Transilvaniya oʻrta asrlar madaniyati Markaziy Yevropa mamlakatlari, Valaxiya madaniyati esa VizantiyaSerbiya meʼmorligi bilan birga, moldovan meʼmorligi oʻziga xos tarzda rivojlangan. 14—17-asrlarda tosh va gʻishtdan uylar, mahobatli minora va darvozali istehkomlar qurilgan. Xalq turar joylari ochiq galereyalar bilan, oʻymakorlik, naqshinkorlik va koshinkorlik usulida qurildi. 16—18-asrlarda barpo etilgan mahobatli inshootlar (KurtyadeArjashdagi yepiskop cherkovi, 1512—17; Buharestdagi Stavropolis cherkovi, 1724—30; Buharest yaqinidagi Mogoshoaya saroyi, 1700—02 va boshqalar) ham shunday usullarda bezatildi, hashamdorlikka intilish kuchaydi, 18-asr oxiri meʼmorligida klassitsizm urf boʻldi. 19-asr 2-yarmida sanoat va shaharlar rivojlanishi bilan qorishiq meʼmorlik ruhida jamoat binolari (Buharestdagi Ateneum, Adliya saroyi va boshqalar) va xalq meʼmorligi anʼanalari asosida binolar (Buharestdagi Bufetul) qurish avj oldi. 20-asr 30-yillarida neoklassitsizm belgilari ustunlik qilgan boʻlsa (Buharestdagi Respublika saroyi), asrning 2-yarmida industrial usullar joriy etildi, yangi shaharlar barpo qilindi.
Tasviriy sanʼati Egey madaniyatiga yaqin. Neolit davriga mansub guldor sopol idishlar, haykalchalar, 4-asrga mansub zargarlik buyumlari topilgan. 12-asrdan boshlab Transilvaniya sanʼati Markaziy Yevropa sanʼati bilan hamohang rivojlangan (14—15-asr devoriy rasmlari, dastgoh rangtasviri, 17-asr qabr haykaltaroshligi). 18-asr devoriy rassomligi va haykaltaroshlikda barokko uslubi seziladi. 14— 18-asrlar amaliy bezak sanʼatida metallga badiiy ishlov berish urf boʻldi. Valaxiya va Moldovaning oʻrta asrlar sanʼati Vizantiya, Serbiya, Bolgariya taʼsirida boʻldi. 16-asr cherkovlari devoriy rasmlar bilan, 17—18-asrlarda esa oʻymakorlik bilan bezatildi. 14— 15-asrlarda miniatyura (usta Gavril Urik) va rangtasvir (Kurtyade Arjeshda avliyo Nikolay cherkovidagi rasmlar) paydo boʻddi. 16-asr rangtasvirida dunyoviy rux yuzagakeddi. 17—18-asrlardagi Valaxiya rangtasvirida folklor ruxi (FilipeshtidePedurdagi cherkov rasmlari, 1692, rassom P. Mutu) ustunlik qiladi. 18-asr oxiri — 19-asr boshlarida dunyoviy sanʼat yuksaldi. 20-asr boshlaridagi rassomlar ijodida fovizm, kubizm va ekspressionizm anʼanalari xalqchil milliy ideallar bilan qoʻshiddi (Sh. Lukyan, T. Pakladi, K. Ressu va boshqalar). Siyosiy grafika yuqori darajaga koʻtarildi (N. Tonitsa, A. Jikidi va boshqalar). 20-asr 2-yarmida amaliy bezak sanʼatining har xil turlari — kulolchilik, badiiy oynachilik, kashtachilik rivoj topdi. Bu sohada yangi shakllarni izlashga, qad. anʼanalardan, noyob ifoda vositalaridan foydalanishga qiziqish kuchaydi.
Musiqasi
Marosim, mehnat (choʻpon), muhabbat qoʻshikdari, allalar, ballada va doynalar, laparlar oʻziga xosligi bilan ajralib turadi. Xalq cholgʻu asboblari: skripka, kobza, simbala, fluyer, fleyta (nay) va boshqa Leutar deb atalgan mohir musiqachilar folklorni ommalashtirishda katta ish qiddilar. Ruminiya davlati yuzaga kelishi bilan (1862) professional rumin musiqasi rivoj topdi. A. Flextenmaxer, E. Kaudella, Ch. Porumbesku, J. Shtefenesku, K. Dimitresku, G. Dima, G. Muzichesku dastlabki milliy sahna, xor qoʻshiklarini ijod qiddilar. 20-asr 1-yarmida bu maktab gʻoyat ravnaq topdi. Kompozitorlik maktabi asoschisi J. Enesku, shuningdek, M. Jora, S. Dragoy, M. Andriku, P. Konstantinesku kabi isteʼdodli kompozitorlar yetishib chikdi. 1920-yil rumin kompozitorlar jamiyati tuzildi, musiqashunoslik rivojlandi. 20-asr 2-yarmida oratoriya, kantata, operetta, ommaviy qoʻshiq, estrada, teatr va kino musiqasi kabi janrlar yuzaga keldi. R.da 10 ta musiqa teatri, 20 ta simfonik orkestr, xalq musiqa ansambllari, xor jamoalari, 2 ta konservatoriya bor. M. Basarab, K. Silvestri, M. Bredichanu kabi dirijyorlar, 3. Palli, N. Xerlya, A. Floresku, T. L ukachu kabi xonandalar, Sh. Georgiu, Y. Voyku, Sh. Ruxa kabi sozandalar mashhur.
Kinosi
Filmlar 1897-yildan suratga olina boshlagan. 1911-yil birinchi film — "Peshonaga yozilgan muhabbat" ishlab chiqarildi. 1950 -yil"Vodiy jarangi", 1952 -yil"Mitrya Kokor" filmlari yaratildi. 20-asrning 2-yarmida "Tashnalik", (rejissyor M. Dregan), "Dunay toʻlqinlari" (rejissyor L. Chuley), "Panjarasiz osmon" (rejissyor F. Muntyanu), "Hokimiyat va haqiqat", "Fitna" (rejissyor M. Markus), "Devor" (rejissyor K. Vayeni), "Lahza" (rejissyor Vitanidis) kabi falsafiy, axloqiy filmlar yaratildi. Y. PopeskuGoponing multfilmlari jahonga mashhur. Tanikli aktyorlari — Ruminiya Beligan, M. Pogonat, M. Barbu, I. Petresku va boshqa 1963-yil kino xodimlari jamiyati tuzilgan. Kino mutaxassislari Y.L.Karajale nomidagi teatr va kino sanʼati institutida tayyorlanadi.
Ibrohim al-Mostiniy
(Abu Isʼhoq) Ibrohim ibn Ahmad ibn Ali ibn Abdulloh al-Mostiniy (hijriy 384-yil (milodiy 994-yil)da vafot etgan) Nasaf hukumatida ham 307-hijriy yilda bir muddat faoliyat olib borgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Ko‘zi ko‘rmay qolib, vafot etgan.
Konstitutsiyaviy qonun
Konstitutsiyaviy qonun - bir qancha mamlakatlarda konstitutsiyaviy huquqning asosiy manbalaridan biri. Baʼzi mamlakatlar (aholisi fransuz tilida soʻzlashuvchi mamlakatlar, shuningdek, Ruminiya va boshqalar)da — bu konstitutsiyaga oʻzgartirish kirituvchi qonun, boshqa mamlakatlar (mas, Rossiya Federatsiyasi, Oʻzbekiston va Qozogʻiston)da Konstitutsiyaviy qonun konstitutsiyada koʻzda tutilgan masalalar boʻyicha qabul qilinadigan qonundir. Konstitutsiyaviy qonunlar sirasiga, avvalo, konstitutsiya kiradi va oʻz yuridik maqomiga koʻra, ular orasida eng yuqori oʻrinni egallaydi. OʻzRda "Oʻzbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi asoslari toʻgʻrisida" qonun (1991-yil 29 dekabrda umumxalq referendumi bilan tasdiqlangan (1-Prezident saylovi)), "Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi toʻgʻrisida" qonun (1993-yil 28 dekabr), "Referendum yakunlari hamda davlat hokimiyati tashqil etilishining asosiy prinsiplari toʻgrisida" qonun (2002-yil 4-aprel) Konstitutsiyaviy qonun hisoblanadi. Konstitutsiyaviy qonunlar 2 guruhga boʻlinadi: 1) konstitutsiyaga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritadigan Konstitutsiyaviy qonunlar; 2) Konstitutsiyaning muayyan meʼyorlari mazmunini kengroq ochib beradigan va aniqlashtiradigan, xususan, muhim davlat muassasalari hamda organlari, mas, muayyan davlat parlamenti, hukumati, inson huquklari boʻyicha parlament vakili (ombudsman), referendum, sudlar va sud tizimi va boshqa davlat organlari toʻgʻrisidagi Konstitutsiyaviy qonunlar. Konstitutsiyaviy qonunlarning oliy yuridik maqomga ega boʻlishini belgilovchi omillar: I) ular tartibga solib turadigan munosabatlar yoki davlat organlari faoliyati jamiyat va davlat hayotida muhim oʻrin egallashi kerak; 2) ularni qabul qilishning alohida, qatʼiy belgilab qoʻyilgan tartibi ishlab chiqilgan boʻlishi zarur; mas, oddiy qonunlarni qabul qilish uchun parlament aʼzolarining oddiy koʻpchilik ovozi kifoya qilsa, Konstitutsiyaviy qonunlarni qabul qilish, ularga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish uchun deputatlarning kamida 2/3 qismi yoqlab ovoz berishi talab etiladi. Baʼzi davlatlarda (mas, Rossiyada) Konstitutsiyaviy qonunlarni qabul etish uchun parlament yuqori palatasida deputatlarning kamida 3/4 qismi yoklab ovoz berishi hamda Prezidentning veto huquqi tatbiq qilinmasligi kerak.
Stratzing
Stratzing Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Krems-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5.84 km2. 809 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Shopite
Shopite — Bolgariyaning Gabrovo viloyatidagi Sevlievo munisipalitetidagi qishloq.
Qirgoo
Qirgoo (Кыргоо) — Qirgʻiziston Respublikasining Jalolobod viloyati Bozor-Qoʻrgʻon tumaniga qarasli qishloq. Tolduu-Buloq ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Kırkpınar, Emirdağ
Manbalar
<references group="" responsive="1"> <templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
Alanga tumanligi
Alanga tumanligi (NGC 2024) Orion yulduz turkumidagi EN (emission tumanlik) tipli galaktik tumanlik, oʻta yangi yulduz qoldigʻidir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Lantenne-Vertière
Lantenne-Vertière Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
458 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 45,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,0 km2. Dengiz sathidan 221 – 311 m balandlikda joylashgan.
Dettenhausen
Dettenhausen Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Tübingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,02 km2. 5446 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Dettenhausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ibrohim al-Marvaziy
(Abu Isʼhoq) Ibrohim ibn Ahmad ibn Isʼhoq al-Marvarruziy ash-Shofiʼiy (hijriy 340-yil (milodiy 951-yil)da vafot etgan) — al-Muzniyning shogirdlaridan, faqih. Misrga borgan va o‘sha yerda vafot etgan.
Oued Rhiou tumani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Oued Rhiou tumani — Jazoirning Relizane viloyatida joylashgan tuman.
Hauterive (Yonne)
Hauterive Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
347 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,7 km2.
IC 3978
IC 3978 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Fomicheva, Oksana Borisovna
Oksana Borisovna Fomicheva ( 1968-yil 17-avgustda tugʻilgan, Moskva, SSSR ) — sovet va rus teatr va kino aktrisasi, rejissyor, oʻqituvchi ; Rossiya Kinematograflar uyushmasi a'zosi (1996). Rossiya teatr arboblari uyushmasi a'zosi (1995).
1968-yil 17-avgustda Moskvada tug'ilgan.
Débats-Rivière-d'Orpra
Débats-Rivière-d'Orpra Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Montbrison tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
135 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,4 km2. Dengiz sathidan 402 – 680 m balandlikda joylashgan.
Konstruktiv yoʻnalish
Konstruktiv yoʻnalish (matematikada) — konstruktiv jarayonlar va matematika asosiy masalasining konstruktiv obʼyektlarni tadqiq qilishni tan olish bilan bogʻliq matematik dunyoqarash.
Lisman (Alabama)
Lisman AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Choctaw okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,6 km2. 653 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 98,9 nafar kishi.
Sherrill (Arkansas)
Sherrill AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
126 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 315 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,4 km2. Shundan 0,4 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 66 m balandlikda joylashgan.
New Haven (Connecticut)
New Haven AQShning Connecticut shtatida joylashgan shahardir. New Haven County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
124.001 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 52,6 km2. Shundan 49,0 km2 quruqlik, 3,6 km2 esa suv maydonidir.
Zgierz
Zgierz [zɡʲɛʂ] Polshaning markaziy qismidagi shahar, Lodzning shimolida joylashgan va shu shaharda joylashgan metropolitenning bir qismi hisoblanadi. 2021-yil holatiga koʻra uning aholisi 54,974 kishini tashkil etgan.
Zgierz shahri Lodz vodiysida joylashgan (1999-yildan); ilgari u Lodz metro voevodeligi tarkibida (1975-1998-yillar) edi. Bu Zgierz okrugining poytaxti hamdir.
Xitoyda gender tengsizlik
alt=Woman selling textiles at an outdoor market|thumb|300x300px| Guilindagi [[Zhuanglar|chjuang ayoli]] Xitoyda gender tengsizlik
Zgierz
Tarixi
left|thumb|247x247px| Avliyo Ketrin cherkovi Zgierz — Polshaning markaziy qismidagi eng qadimiy shaharlardan biri. Zgierz haqidagi eng qadimiy eslatma 1231-yilsa qayd etilgan. U yerda Piast hukmronligidagi Polshaning ikki gersogi, Buyuk Polshadan Wladyslaw Odonic va Masovia Konrad I yigʻilish oʻtkazgan. Zgierz oʻzining shahar huquqlarini 1288-yildan biroz oldin qoʻlga kiritgan va bu huquqlar 1420-yilda Polsha qiroli Vladislav II Yagello tomonidan yangilangan. 1494-yilda qirol Ioann I Albert shaharni 10 yilga soliqlardan ozod qildi va 1504-yilda qirol Aleksandr Yagellon har yili uchta yarmarka tashkil qildi. Zgierz — Polshaning qirollik shahri boʻlib, maʼmuriy jihatdan Polsha tojining Katta Polsha viloyatidagi Łęczyca vodiysida joylashgan.
Alessandro Santos
Alessandro Santos (三都主 アレサンドロ; 20-iyul 1977) — yaponiyalik futbolchi.