cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sergey Lagutin
Yuqori natijalari
Stage 8 & 13 bahslari
Altenmedingen
Altenmedingen Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Uelzen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 48,09 km2. 1571 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Evansville (Indiana)
Evansville AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Tri-State Area, Southwestern Indiana|SW Indiana okrugi tarkibiga kiradi.
Altenmedingen
Hududi
Altenmedingenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Evansville (Indiana)
Aholisi
117429 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1153,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 105,6 km2. Shundan 105,4 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 118 m balandlikda joylashgan.
Modda va energiyaning aylanma harakati
Modda va energiyaning aylanma harakati — geografik qobiq va ayrim landshaftlardagi komponentlararo aloqalarni ifodalovchi qonuniyat. Aylanma harakatlar turlituman — okean suvlari, atmosfera, suvning aylanma harakati, biologik, litologik aylanma qarakat va boshqa shular jumlasidandir. M. va E. A. H.dagi tafo-vutlar tufayli Yer yuzasida turli xil tabiiy hududiy komplekslar vujudga kelgan. Tabiatdagi M. va E. A. H. geografik qobiqning har bir tabiiy hududiy komplekslarning bir butunligi ifodasidir.
NGC 4739
Ushbu obyektni William Herschel 1786-yilda kashf etgan.
Zigetvar qamali
Szigetvár qamali-1566-yil Usmonli imperiyasi sultoni Sulaymon Qonuniy tarafidan amalga oshirilgan qamaldir. Bu qamal Usmonli hukmdori hayotidagi eng soʻngisi boʻldi. Qamal yakuniga yetmasidan oldin Sulton Sulaymon Qonuniy oʻz chodirida olamdan oʻtgan. Qamal Usmonli imperiyasining gʻalabasi bilan yakunlangan.
Qamaldan oldin
Vengriya taxti Ferdinand va Transilvaniyadan Jon Zapolyaning sulolaviy tortishuviga aylandi. Sulaymon Zapolyani butun Vengriya hokimi qilib berishga vaʼda bergan edi. 1512-yil va 1528-yillarda Usmonli qarshi hujumi tufayli Ferdinand oʻzining barcha hududiy boyliklarini tortib olganida, Ferdinand Vengriyaga qarshi daʼvolarini amalga oshirish uchun yoʻlga chiqdi va 1527-yilda Jon Zapolyadan Budani tortib oldi.
Portalet qal'asi
Portalet qalʼasi (frans. Fort du Portalet) — Fransiyaning Pireney-Atlantik provinsiyasidagi Pireney togʻlarida joylashgan istehkom. U Aspe daryosi oqib o'tadigan chuqur vodiyda tashkil etilgan. Qal'a II Ikkinchi jahon urushidan keyin u natsistlar hamkori Vichi rejimining taniqli rahbarlari qamoqqa olingan qamoqxona sifatida ishlatilgan. Ulardan eng mashhuri feldmarshal Filipp Petain edi. Bugungi kunda u Fransiya Madaniyat vazirligi tomonidan tarixiy yodgorlik binolari ro'yhatiga kiritilgan va sayyohlar tashrifi uchun ochiq.
Qurilishi
Qal'aning qurilishi 1842-yil 22-iyulda qirol Lui-Filipp tomonidan boshlangan. Qal'aning maqsadi urush davom etayotgan Ispaniya chegarasini himoya qilish va ikki davlat o'rtasida muhim darvoza bo'lib xizmat qilish va Somport dovoni himoyasi edi. Qiyin geografik sharoitlar, iqlim va tosh tuzilishi qal'aning qurilishini kechiktirardi va u faqat 1870-yilda tugallanadi. Qal'a dengiz sathidan 765 metr balandlikda joylashgan bo'lib, Aspe vodiysida joylashgan.
1871-1945
Qal'a 400 askarni sig'dirishga mo'ljallangan bo'lib, taxminan bir hafta davomida yuzaga kelishi mumkin bo'lgan qamalga dosh beradigan resurslar bilan jihozlangan. 1871-1925-yillar orasida unga 18-Pau piyodalar polki joylashgan. Ushbu sanadan keyin u harbiy obyekt sifatida evakuatsiya qilindi. 1939-yilgacha u davlat xizmatchilari uchun yozgi lager sifatida foydalanilgan.
Gina Segadelli
Gina Segadelli (1966-yil, 19-aprelda tugʻilgan) — amerikalik sobiq futbolchi, hujumchi sifatida oʻynagan va AQSh ayollar terma jamoasida ikki marta maydonga tushgan.
Portalet qal'asi
1871-1945
U Ikkinchi Jahon urushi paytida Fransiya fashistlar Germaniyasidan mag'lubiyatga uchraganidan so'ng hokimiyatga kelgan Vichi hamkorlik rejimi davrida Uchinchi Fransiya Respublikasining siyosiy rahbarlari qamoqqa olingan qamoqxona sifatida ishlatilgan. Qal'a keyinchalik nemis qo'shinlari tomonidan ishlatilgan va 1944-yilda fransuz qarshiliklari tomonidan bosib olingan. Davlatga xiyonat qilganlikda ayblangan marshal Petain 1945-yil 15-avgustdan 1945-yil 16-noyabrgacha u yerda qoladi, u suddan keyin Yeu oroliga yuborilgan.
Zádor, Hungary
Zádor — Vengriyaning Baranya tumanidagi qishloq.
Gina Segadelli
Karyera
Segadelli oʻrta maktabda Mariner Marauders jamoasida oʻynagan, u yerda u ikki karra Butunamerikalik boʻlgan. U basketbol, softbol va yengil atletika bilan ham shugʻullangan.
Portalet qal'asi
1945-yildan hozirgi kungacha
Urushdan keyin 18 Polk qasrga qaytib keldi. 1952-yilda Mudofaa vazirligi tomonidan harbiy zonadan olib tashlangan. 1962 yilda sotuvga qo'yilgan qasrni noma'lum shaxs 171 ming fransuz frankiga sotib olgan bo'lsa-da, qal'a umuman ta'mirlanmagan. Qarovsizlik tufayli juda ayanchli ahvolga tushib qolgan qasrni 1999-yilda viloyat hokimligi tomonidan sotib olingan. Qal'aga olib boradigan yo'l yana foydalanishga yaroqli holga keltirildi, qal'ada jadal parvarishlash va ta'mirlash ishlari olib borildi. Bugungi kunda qasr tarixiy obida sifatida sayyohlarga xizmat qilmoqda.
Gina Segadelli
Karyera
Segadelli Santa-Barbaradagi Kaliforniya universitetida oʻqigan va 1984-yilning kuzida boshlangan. Talabalik davrida u UC Santa Barbara Gauchos futbol jamoasida 13 o‘yin o‘tkazdi va 1984-yilda o‘n ikkita gol urdi va o‘nta golli uzatmani qayd etdi. Biroq, u 1984-yil oktabr oyida Vestmont kollejiga qarshi oʻyinda tizzasidan katta jarohat oldi, bu oxir-oqibat uning kollejdagi faoliyatini yakunlaydi. Dastlabki tuzalib ketganiga qaramay, u 1985-yilning bahorida tizzasini qayta jarohatlab oldi, bu esa uni oʻsha yozda Xitoy boʻylab futbol gastrolidan chetlashtirdi. Keyin u Santa-Barbarani tark etishga qaror qildi.
Zádor, Hungary
Tarix
Laszlo Szitaning so'zlariga ko'ra, aholi punkti 18-asrda butunlay venger bo'lgan.
Gina Segadelli
Karyera
1994-yilda u APSLning Seattle Sounders erkaklar futbol jamoasiga murabbiy yordamchisi sifatida qoʻshildi va AQShda erkaklar professional futbol jamoasini boshqargan birinchi ayol boʻldi. 2016-yilda u barcha vaqtlardagi ayollar roʻyxatiga kiritilgan. Vashington yoshlar futboli.
Shaxsiy hayoti
Gina Segadelli 1966-yil, 19-aprelda Kaliforniyaning Torrance shahrida tugʻilgan. U 1976-yilda Mukilteoga koʻchib oʻtdi va u yerda maktabda oʻqidi. 1984-yilda Mariner oʻrta maktabini tamomlagan. Oʻqishni tugatgandan soʻng, Segadelli futbol stipendiyasi boʻyicha UC Santa Barbara universitetiga bordi. Segadelli kollejdagi futbol karyerasi birinchi kursida tizzasidan olgan jarohati tufayli yakunlanganidan keyin Vashington universitetiga oʻtdi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, Segadelli Gʻarbiy Vashington universitetida magistraturaga oʻqishga kirdi va u yerda taʼlim boʻyicha magistrlik darajasini oldi. Keyinchalik u Bothell oʻrta maktabi va Vudinvil oʻrta maktabida oʻn yil davomida ingliz tili oʻqituvchisi boʻlib ishlagan, 1990-yillarda Bothelldagi qizlar va oʻgʻil bolalar futbol jamoalariga murabbiylik qilgan, texnologiya sanoatida savdo boshqaruvida ishlashdan oldin. Segadelli eri Steve va qizi Adriana (Adie) bilan Vashingtonning Vudinvil shahrida istiqomat qiladi. Bundan tashqari, uning ikki oʻgay farzandi Jennifer va Patrick Segadelli va uch oʻgay nevaralari bor.
Turkiyada arxitektura(me'morchilik)
Turkiyada arxitektura, Turk me'morchiligi yoki Respublika davri Turk me'morchiligi 1923- yilda tashkil etilgan va Turkiya Respublikasi hududida davom etayotgan me'morchilik jarayonini o'rganadi. Turkiyadagi me’morchilik amaliyoti respublika tarixi davomida ma’lum davrlarda keng tarqalgan me’morchilik harakatlari, muayyan muammo va qarama-qarshiliklarga ta’sir qilish yoki ularga munosabat bildirish natijasida shakllangandir. Bu qarama-qarshiliklarning birinchisi, ayniqsa, respublikaning ilk davrlarida birinchi o'ringa chiqqan Sharq-G'arb dilemmasidir. Bundan tashqari, milliy-umumiy, an'anaviy-zamonaviy yoki diniy-dunyoviylik va turli siyosiy qarashlar kabi dilemmalar me'morchilik amaliyotining borishiga ham ta'sir ko'rsatdi. Bu davrlarni bir-biridan aniq ajratib bo'lmaydi. Ba'zi oqimlar ma'lum bir davrgacha boshqalar bilan o'zaro bog'langan holda mavjud bo'lgan; Bir davr yoki maktab vakillari sifatida tasvirlangan ba'zi turk me'morlari ham o'zlarining keyingi bosqichlarida turli uslublarda asarlar loyihalashtirishgan.
Turkiyada binolarni loyihalash va amalga oshirish imkoniyatiga ega bo'lgan me'morlar " madaniy o'zlik " va " shahar kimligi " savollariga turli sharoitlarda va turli vaqtlarda javob izlagan bo'lsalar ham ,Turkiyada arxitekturani o’rganayotganda e’tiborga olinishi kerak bo’lgan eng muhim masalalardan biri shuki, bu jarayon bilan parallel ravishda rivojlanib, barcha shaharlarning o’ziga xosligiga ta’sir ko’rsatadigan boshqa bir qurilish amaliyoti, ya’ni cho’kish va rejasiz urbanizatsiya shaharlarda hukmronlik qiladi.
1904
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1904'' thumb|100px|[[Бартольди, Фредерик Огюст|Бартольди]]
Нобелевские премии
🇷🇺
Avonmore (Pennsylvania)
Avonmore AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Westmoreland County okrugi tarkibiga kiradi.
Zaláta
Zaláta — Vengriyaning Baranya tumanidagi qishloq.
Vassogne
Vassogne Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
50 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,9 km2. Dengiz sathidan 63 – 188 m balandlikda joylashgan.
Topolka, Bulgaria
Topolka — Bolgariyaning janubidagi Kardjali viloyati, Krumovgrad munitsipalitetiga qarashli qishloq.
Buyuk fransuz inqilobi
thumb Buyuk fransuz inqilobi — Fransiya tarixida mustabid tuzumga barham bergan va yangi ijtimoiy taraqqiyotga yoʻl ochgan inqilob (1789—99). Qirol Lyudovik XVI 1789-yil 5-mayda Bosh shtatlar (parlament) majlisini chaqirdi. 3toifa deputatlari 17-iyunda oʻzlarini Milliy majlis, 9-iyulda esa Taʼsis majlisi deb eʼlon etdilar. Majlisni tarqatib yuborish maqsadida qilingan urinishlar xalq qoʻzgʻoloniga sabab boʻldi. 14-iyulda Bastiliya turmasiga hujum boshlandi. Bu Buyuk fransuz inqilobining boshlanishi edi. Avgust oyida Inson va fuqaro huquqlari deklaratsiyasi qabul qilindi. Parij Kommunasi boshchiligidagi 1792-yil 10-avgust qoʻzgʻoloni natijasida monarxiya tuzumi agʻdarildi. Siyosiy rahbarlik yirik savdo-sanoat mulkdorlar vakillari — jirondistlar qoʻliga oʻtdi. Inqilobni chuqurlashtirish tarafdori boʻlgan yakobinchilar jirondistlarga qarshi chiqdi. 1793-yil yanvarda Konvent (oliy qonun chiqaruvchi va ijrochi organ) hukmi bilan qirol Lyudovik XVI davlatga xoinlik qilishda ayblanib, qatl etildi. 1793-yil 31-may — 2-iyun qoʻzgʻoloni oqibatida yakobinchilar diktaturasi oʻrnatildi. Yakobinchilar hukumati xalqni safarbar etib, uning Fransiyaga bostirib kirgan Yevropa monarxiyachi davlatlar (Prussiya, Avstriya va boshqalar) qoʻshini ustidan gʻalabasini taʼminladi. Biroq yakobinchilar avj oldirgan ommaviy terror ularning ijtimoiy bazasini toraytirib yubordi va magʻlubiyatga olib keldi. 1794-yil termidor (Fransiya Respublikasi taʼsis etgan kalendar boʻyicha 11oy) toʻntarishi yakobinchilar diktaturasiga chek qoʻydi. Hokimiyat yirik mulkdorlar qoʻlida jamlandi. Direktoriya (1795-yil apreldan 1798-yilda MISRGA qilinsa yurish Napoleonni siyosiy hokimiyatini egallash chorladi.) 1799-yil 10-noyabrgacha Fransiya hukumati) oʻz tuzumini oʻrnatdi. 1799-yil 18 bryumer kuni uyushtirilgan davlat toʻntarishi fransuz inqiobiga barham FRANSIYADAGIburjua inqilobi nihoyasiga yetdi.Bu inqilob butun dunyo tarixi uchun ham maʼlum maʼnoda burilish nuqtasi boʻldi. U olgʻa surgan «OZODLIK, TENGLIK, BIRODARLIK!» gʻoʻʼoyalari butun dunyo xalqlarining keyingi rivojiga arzigulik taʼsir koʻrsatdi. Shuningdek, inqilob tarixi koʻplab xalqlar uchun katta saboq ham boʻldi. Uning ayovsiz qorinlari, barcha muammolarni hal etishning vositasi sifatida terrorning qoʻllanilishi kabilar ham inqilobi keltirgan dahshatli reallik boʻldi.
Porin maalaiskunta
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Porin maalaiskunta (qisqa. Porin mlk, Björneborgs landskommun, "Pori qishloq munitsipaliteti") Finlandiyaning Satakunta provinsiyasidagi sobiq munisipalitetdir. 1967-yilda Pori shahriga qoʻshilgan. Porin maalaiskunta aholisi 1963-yilda 8709 kishi edi.
Volketswil
Volketswil Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan shahardir. Bu shahar Uster okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 14.00 km2. 15 804 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Volketswilning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Frucourt
Frucourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
136 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,3 km2. Dengiz sathidan 48 – 114 m balandlikda joylashgan.
Istanbul
Istanbul — Turkiyadagi eng katta shahar, Istanbul Turkiyaning 81 viloyatidan biridir. Aholisi 16 214 000 kishi (2022-yil). Istanbul Marmar ( Marmara )dengizi va Bosfor boʻgʻozining past-baland sohillarida joylashgan. Boʻgʻoz shaharni ikkiga — Osiyo va Yevropa qismiga boʻlib turadi. Yevropa qismi Oltin Shox ( Haliç ) qoʻltigʻi sohillarida joylashgan. 1970—72 yillarda Bosfor boʻgʻoziga Istanbulning har ikkala qismini birlashtiradigan koʻprik qurilgan. Iqlimi subtropik oʻrta dengiz iqdimi, yanvarning oʻrtacha harorati 5,2 °C, avgustniki 23,6 °C, oʻrtacha yillik yogʻin 633 mm.
Tarixi
Istanbulga mil. av. 660 yilda Vizantii shahri sifatida asos solingan. 330-yildan Rim imperatori Konstantin nomi bilan atalgan. 395-yilgacha Rim imperiyasi tarkibida, 395—1453-yillar Vizantiya poytaxti. 1453-yilda Istanbul turklar tasarrufiga oʻtgan va Usmonli turklar saltanatining poytaxtiga aylantirilgan; oʻsha vaqtdan shahar Istanbul deb atala boshladi. Usmonli turklar saltanatining kuchsizlanganidan foydalanib, 18-asr oxiridan Yevropa davlatlari shaharni va boʻgʻozlarnivbosib olishga harakat qilib keldilar. Turkiyaning birinchi jahon urushida harbiy qudrati kamaygach, Istanbulni Antanta davlatlarining qurolli kuchlari bosib oldi. 1923-yilda shahar bosqinchilardan ozod qilindi va oʻsha yilning oktabrda Turkiya poytaxti Istanbuldan Anqaraga koʻchirildi.
Sanoati
Shahar qulay geografik oʻrinda joylashgan. Istanbul — mamlakatning muhim sanoat, savdo-moliya va madaniyat markazi. Mamlakat sanoatining 60% i Istanbulda joylashgan. Toʻqimachilik, oziq-ovqat, metallsozlik, yogʻochsozlik, elektrotexnika, kimyo, mashinasozlik, sement, koʻn poyabzal, tikuvchilik, harbiy va boshqa sanoat korxonalari, milliy va’chet el savdo firmalari, kompaniyalar, banklar, birjalar bor. Hunarmandchilik (yogʻoch, metall, teridan turli buyumlar yasaladi) rivojlangan. Turkiyadagi barcha savdo operatsiyalarining yarmi Istanbulga toʻgʻri keladi.
Transport yoʻllari
Istanbul — dengiz, quruqlik va havo yoʻllarining tuguni. Turkiyaning asosiy porti. Bu yerdan xalqaro kema yoʻllari oʻtgan. Temir yoʻl orqali Yevropadagi koʻpgina poytaxt shaharlar va mamlakatning ichki rayonlari bilan bogʻlangan. Bosfor boʻgʻozi orqali Istanbulning har ikki tomoniga yoʻlovchilar tashuvchi kemalar va yuk paromlari oʻtib turadi. Xalqaro aeroport bor.
Ijtimoiy soha
Shaharni, ayniqsa, uning qadimgi qismini 500 ga yaqin masjid, shuningdek, ibodatxonalar, saroylar, favvoralar va oʻrta asrlarda qurilgan hamda yangi davrga oid meʼmoriy inshootlar (mudofaa devorlari, ippodrom, saroylar, Ayo Sofiya ibodatxonasi, oʻrta asr masjidlari va 15—16-asr saroy binolari) bezab turadi. Shaharga turistlar koʻp keladi. 3 ta universitet, institutlar, Badiiy akademiya, Iqtisodiyot va savdo akademiyasi, muzeylar, kutubxona, opera va boshqa teatrlar bor.
Daganbhuyan
Daganbhuyan ( দাগনভূইয়া ,Daganbhuiyan ) — Bangladeshning janubi-sharqidan joy olgan shahar va munitsipalitet, xuddi shu nomdagi tumanning maʼmuriy markazi. Shaharning maydoni 2.11km². 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shaharda 25 839 kishi yashagan, ulardan erkaklar 51,12%, ayollar - mos ravishda 48,88%. Aholining savodxonlik darajasi 51,3% ni tashkil etadi (Bangladesh uchun o'rtacha 43,1%).
Bazzano
Bazzano Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Bologna provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,97 km2. 6386 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Buqa
thumb|Paulus Potter: Buqa
Buqa — erkak qoramol. Gavdasi sigirga qaraganda balandroq, tana va koʻkragi keng, suyagi yoʻgʻon va mustahkam, terisi qalin, serharakat. Vazni sigirnikidan 30—40% ogʻir, Erkak buzoq urgʻochisiga nisbatan 3—5 kg yirik tugʻiladi, 6—8 oyda jinsiy voyaga yetadi. B. uchun zotdor, sogʻlom erkak buzoqlar tanlanadi. Sigirlarni qochirishda 14—18 oyligidan boshlab 6—8 yil, ayrimlaridan 12—14 yil foydalaniladi. B. yaylovda 40—50, qoʻlda qochirilganda 100—150 sigirni qochirishi mumkin. Sunʼiy usudda spermasi bilan 1000—3000, hatto 5000 sigirni urugʻlantirish mumkin. Sigirlarni qochirishda 2 yoshgacha boʻlgan B.dan oyiga 3—4-marta, katta yoshdagilardan haftasiga 2—3-martagacha foydalaniladi. B. spermasi (urugʻi) vaqtvaqti bilan tekshirib turiladi, sifatsizligi aniqlansa, qochirishga qoʻyilmaydi. B.lar uchun yaxshi sharoit yaratilib, protein, mineral modda va vitaminli ozuqalar bilan boqiladi. Ular yezda ochiqda, qishda maxsus binoda saqlanadi. Qochirishga yaroqsiz B.lar goʻshtga topshiriladi.
Kognitiv antropologiya
Kognitiv antropologiya (cognitive anthropology) — madaniy antropologiya va kognitiv fan chorrahasida joylashgan fan boʻlib, turli madaniy tizimlarning tuzilmalari va tashkilotlarini oʻrganadi va mantiq va tilshunoslikning rasmiy usullaridan foydalangan holda madaniyat sohalarini tavsiflaydi. Kognitiv antropologiyaning kelib chiqishi odatda „dunyo qiyofasi“ ni oʻrganish bilan bogʻliq.
Kognitiv antropologiyaning oʻrganish ob’ekti oʻz-oʻzidan madaniyat elementlari emas, balki madaniyat elementlarini tashkil qilish tizimidir. Har bir xalqning idroki, tafakkuri, xulq-atvori, hissiyotlari turlicha boʻlishi muhim.
Kognitiv antropologiyaning maqsadi — boshqa jamiyatlardagi odamlar dunyosini ular idrok etishi va boshdan kechirishi kabi oʻziga xos nuqtai nazardan tasvirlash, shuningdek, dunyoni idrok etishni belgilaydigan, xatti-harakatlarni tartibga soluvchi va ijtimoiy hayotni tartibga soluvchi yashirin kognitiv tuzilmalarni aniqlashdir. bu madaniyatlarda. Kognitiv antropolog, masalan, boshqa odamlarning kasallik va jarohatlar bilan bogʻliq xatti-harakatlari va amaliyotlarini tavsiflashda zamonaviy Gʻarb tibbiyotining tushunchalari va terminologiyasidan foydalanmaydi, chunki bu mahalliy tibbiy tushunchalarning rasmini buzadi. Madaniyat, xuddi dunyo rasmini oʻrganishda boʻlgani kabi, xuddi uning aʼzosi nuqtai nazaridan, ichkaridan tasvirlanadi.
Madaniyatning taʼrifi
Aksariyat kognitivist etnologlar madaniyatni maʼnolar tizimi, ideal modellar, xatti-harakatlar stsenariylari sifatida taʼriflaydilar. Madaniyat bilimlar, eʼtiqodlar va qadriyatlar tizimini oʻz ichiga olgan ideallashtirilgan kognitiv tizim sifatida ishlaydi va u jamiyatning alohida aʼzolari ongida mavjud. Jamiyat aʼzolari madaniyatdan oʻz jamiyatidagi mavjud ijtimoiy xatti-harakatlarni boshqarish, oʻzaro taʼsir qilish, muhokama qilish, aniqlash, tasniflash va sharhlash uchun foydalanadilar. Shunday qilib, madaniyat tegishli ijtimoiy xulq-atvorni rivojlantirish va boshqalarning xatti-harakatlarini sharhlash vositasidir.
Tarixi
Kognitiv antropologiya 1950 -yillarning oʻrtalarida madaniy antropologiyaning eng muhim tushunchasi boʻlgan madaniyat taʼrifining oʻzgarishi natijasida paydo boʻldi. Ilgari madaniyat psixik dunyoda xatti-harakatlar va hodisalarni oʻz ichiga olgan holda qabul qilingan boʻlsa, oʻsha vaqtga kelib uning torroq taʼrifi haqiqiy xatti-harakat va kuzatilishi mumkin boʻlgan hodisalarni boshqaradigan ichki bilimlar tizimi sifatida paydo boʻldi.
Kognitiv antropologiyaning 1950-yillar oʻrtalarida AQSHda vujudga kelgan asl shakli etnossensiya (ingliz etnoscience) — turli xalqlar tomonidan hayvonlar, oʻsimliklar, kasalliklar, oziq-ovqat va hokazolarni tasniflashda qoʻllanilgan taksonomik tizimlarni oʻrganuvchi fan boʻldi.60-yillarda XX asrdan boshlab, din kabi umumlashtirilgan eʼtiqod tizimlarini oʻrganish muayyan madaniyatlarda narsalar, odamlar va harakatlarning „kundalik“ tasniflariga (yoki taksonomiyalariga) oʻtdi. Antropologiya odamlarni bilish, fikrlash, mulohaza yuritish va qaror qabul qilish usullarini batafsil tahlil qilishni boshladi, ularning ijtimoiy harakatlari bilan bevosita bogʻliq. Bu jarayon ijtimoiy fanlarning umumiy yutuqlari, ijtimoiy tashkilotdagi markaziy savolga: odamlar „nimani biladi va oʻylaydi“ ga qiziqishning ortishi bilan birga bordi.
Tabiatni tasniflash orqali etnofanlar ham kognitiv antropologiya, ham tilshunoslik rivojiga katta taʼsir koʻrsatdi. Antropologiya tabiiy fanlarning empirik topilmalari yoki gumanitar fanlarga xos boʻlgan boshqarilmagan talqin asosida modellashtirilgan usullardan koʻra, koʻpincha rasmiy usullardan foydalanishi mumkinligi haqidagi taklif muhim qadam edi. Natijada, qoida tariqasida, madaniyatning kichik sohalariga nisbatan rasmiy yoki kvaziformal qoidalar va tizimli alternativalar mavjud.
Etnofanning vazifalaridan biri oddiy tilda „kontseptual kategoriyalar“ — maʼlum bir predmet sohasiga tegishli maʼnolar tizimini, ular oʻrtasidagi ierarxik va boshqa munosabatlarni, shuningdek, hayotni tartibga soluvchi qoidalar tizimi — meʼyoriy retseptlarni aniqlash edi (V. Goodenough, E. Wallace, M. Duglas va boshqalar). Til va matnlar asosiy oʻrganish predmetiga aylandi, rasmiy tilshunoslik usullari keng qoʻllanila boshlandi. 80-yillarda kognitiv fanning rivojlanishi bilan til tuzilmalaridan tashqari, madaniyatning turli xil ramziy tizimlari va ulardan foydalanish bilan bogʻliq inson xatti-harakatlari kognitiv antropologiyaning qiziqish sohasi bilan bogʻliq edi. Yangi tadqiqotning maqsadlari dunyoning tasviri, stsenariylar, metaforalar, prototiplar, semantik boʻshliqlar, sxemalar va ularning hissiyotlar, motivatsiya, faoliyat, miya mexanizmlari bilan bogʻliqligi kabi kognitiv tuzilmalarni aniqlash bilan jihozlangan. Shuningdek, individual farqlar (masalan, maʼlum bir madaniyat ichida kim biladi), ziddiyatli madaniy modellar oʻrtasidagi ziddiyatlar, oʻrganish usullari, yangi bilimlarni olish va boshqalar oʻrganiladi. Kognitiv antropologiya metodologiyasiga psixologiya fanining usullari va kognitiv fanning boshqa sohalari, masalan, miya xaritasi, neyron tarmoqlari, nutq tahlili va boshqalar qoʻshildi.
Sarmaydon (Muʼminobod)
Sarmaydon — Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. Sarmaydondan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 1 km, tuman markazigacha 7 km. Aholisi 2695 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Itamar Franco
Itamar Augusto Cautiero Franco (28-iyun, 1930 – 2-iyul, 2011) brazil siyosatdoni, Braziliya Federativ Respublikasining 33-prezidenti boʻlgan. Bu mansabda 1992-yil 29-dekabridan 1995-yil 1-yanvarigacha xizmat qilgan. Prezidentlikdan soʻng senator vazifasini oʻtagan.
Leykemiya bilan ogʻrigan Itamar Franco 2011-yili 2-iyulida San Pauludagi kasalxonalardan birida vafot etdi.
1905
Нобелевские премии
🇷🇺
Chankebail
Chankebail—Hindistonning Karnataka shtatining janubidagi Belgaum tumanidagi qishloq.
Durant (Iowa)
Durant AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Cedar, Scott County, Iowa|Scott, Muscatine County, Iowa|Muscatine okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1832 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 615,1 nafar kishi.
Fort Wayne (Indiana)
Fort Wayne AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Allen okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
253,691 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
NGC 4740
NGC 4740 Corvus yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Lewis Swift 1887-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Havolalar
NGC 4740 NGC 4740
Buqa baliqlar
Buqa baliqlar (Gobiidae) -okunsimonlar turkumining oilasi. Uz. 10 mm dan 20—30 sm gacha. Qorin suzgichlari birlashib soʻrgʻichni hosil qiladi. 200 dan ortiq urugʻi va 600 ga yaqin turi bor, dengizlarning tropik va subtropik qismida uchraydi. Dengiz, okean, shoʻrlangan va chuchuk suv havzalari sohillari yaqinida hamda tubida hayot kechiradi. Qora dengiz va Kaspiy dengizida bubir Buqa baliqlar, maula Buqa baliqlar, sutsik Buqa baliqlar, Orol dengizida esa Buqa baliqlar ning 6 turi uchraydi. Bahorda uya yasab uvildiriqtashlaydi. Uvildiriqni erkagi qoʻriqlaydi. Ayrim turlari (mas.,.yumaloq Buqa baliqlar, qum buqa baligʻi) ovlanadi.
Buqa bishvdar: malla buka baliq (yuqorida); sutsik buka baligʻi (pastda).
Saridasht (Rasht tumani)
Saridasht (Rasht tumani)  (Саридашт (деҳа, н. Рашт))  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Tagoba jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 3 km ,tuman markazigacha 37 km.
Aholisi
Aholisi —   273 kishi.
Bentivoglio
Bentivoglio Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Bologna provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 51,14 km2. 4557 nafar aholi istiqomat qiladi (2001).
Tutqavul (Muʼminobod)
Tutqavul — Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. Tutqavuldan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 7 km, tuman markazigacha 2 km. Aholisi 1286 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Taron-Sadirac-Viellenave
Taron-Sadirac-Viellenave Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
197 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,1 km2.
Buqa baqalar
Buqa baqalar (Kaloula) - dumsiz amfibiyalar turkumi urugʻi, tor opoli baqalar oilasiga mansub. Bu urugʻning 11 turi bor. Buqa baqalar Jan.Sharqiy Osiyo va Malayya arxipelagida tarqalgan. Bu urugʻning eng yirigi — hind buqa baqasi (K. pulchra), boʻyi 8 sm cha, gavdasi yapaloq — eni boʻyidan ikki baravar ortiq. Barmoklari orasidagi suzgich pardalari sust rivojlangan. Panjasida yerni kovlaydigan oʻtkir qirrali boʻrtmasi bor. Gavdasining usti toʻq boʻz rang, boshi qovoq rang, qorni qizgʻishsariq. Erkagining ovozi juda baland. Yomgʻir yoqqanda kechasi bilan tinmay qurillashi uzokdan eshitiladi. Tuxumini suvga qoʻyadi. Undan 2 haftadan soʻng itbaliq chiqadi. Buqa baqalar chumolilar, mayda kapalaklar va hasharotlar bilan oziqlanadi.
Espins
Espins Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
229 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 49,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,6 km2.
Vaucelles-et-Beffecourt
Vaucelles-et-Beffecourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
211 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 52,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,0 km2. Dengiz sathidan 58 – 168 m balandlikda joylashgan.
1906
Нобелевские премии
🇷🇺
Doniyolbiy otaliq
Muhammad Doniyol Muhammad Doniyolbiy, Muhammad Doniyolbiy otaliq, Doniyolbiy otaliq, Doniyol otaliq) (? — 1785) — (1758—1785-yillarda) — Buxoro hukmdori, 1758—1785-yillarda so‘nggi Buxoro xonlari Fozilbiy va Abulg‘ozixonlarga otaliqlik qilgan. O‘zbeklarning mang‘itlar sulolasi ikkinchi vakili. Hokimiyat tepasiga kelishidan oldin Karmana, Miyonqol (1740—1758) va Hisor (1757—1758) da hokimlik qilgan.
Onda (Castellón)
Onda Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 108,84 km2. Aholisi — 25778 kishi (2010).
Doniyolbiy otaliq
Doniyolbiy xon unvonini qabul qilmagan va otaliq unvoni bilan qanoatlangan. Buxoro amirligining undan keyingi barcha hukmdorlari, yaʼni uning avlodlari amir unvonini olganlar.
Nadruchevskaya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Nadruchevskaya ( Надручевская  ) — Rossiyaning Arxangelsk viloyati, Velskiy tumanidagi Rakulo-Kokshengskoye aholi punktiga qarashli qishloq. 2014-yilda aholi soni 8 kishidan iborat edi.
Doniyolbiy otaliq
Kelib chiqishi
Doniyalbiy mang‘itlar oilasiga mansub o‘zbek zodagoni Xudoyorbiy oilasida tug‘ilgan.
Muhammad Hakimbiy Eron hukmdori Nodirshohning Movarounnahrga yurishi chog‘ida Buxoro xonligini urushga aralashuvidan saqlab qolishda katta hissa qo‘shgan. Soʻngra Buxoro xonligining otaligʻi unvonini egallab, Nodirshoh bilan sulh muzokaralariga kirishadi va shu orqali davlatdagi hokimiyatini mustahkamlab, Abulfayzxonni butunlay oʻziga qaram qilib oladi.
Buxoro xonligi viloyatlari beki
Doniyolbiy eronlik Nodirshohga Afgʻonistonning zamonaviy hududiga bosqinchilik yurishi davridan tanish boʻlgan, bu davrda Doniyolbiy shoh qoʻshiniga qoʻshilgan. Keyinchalik, 1740-yilda Abulfayzxonning Nodirshohga boʻysunishi va amaldagi hokimiyat Muhammad Hakimbiy qoʻliga oʻtganidan soʻng, Doniyolbiy Karmana va Miyonqol beki etib tayinlangan. 1756-yilda Muhammad Rahimxon tomonidan yana o‘z lavozimiga tasdiqlanib, oliy unvonlardan biri — parvonachi unvonini oladi. 1757-yilda Muhammad Rahimxon tomonidan Doniyolbiyga Hisor bekligi berilgan.
1758-yilda Muhammad Rahimxon vafotidan keyin hokimiyatga merosxoʻr boʻlgan Doniyolbiy otaliq unvoni bilan kifoyalanib, xon unvoni olmaydi. Buxoro taxtiga qoʻgʻirchoq xonlar qoʻyilgan boʻlib, ularning nomidan davlatni otaliq boshqargan. Muhammad Rahimxonning oʻgʻillari boʻlmagani uchun uning vafotidan keyin qizidan boʻlgan yosh nabirasi Fozilbiy xon deb eʼlon qilinadi.
Muhammad Rahimxonning vafoti haqidagi xabar darhol viloyat hukmdorlarining markaziy hukumatga qarshi qoʻzgʻoloniga sabab boʻlgan. Nurota va Gʻuzor bekliklari beklarining jiddiy qoʻzgʻolonlari, Zarafshonda yashagan „yetti qabila“ (yetti-urugʻ) deb ataladigan aholi qoʻzgʻolon koʻtaradi, ammo tez orada bostirildi. Boshqa viloyatlarda beklar bir-biri bilan kurasha boshlagan. Miyonqoldan tortib Shahrisabz, G‘uzor, Boysun, Sherobod va Hisorgacha bo‘lgan butun o‘lkani nizolar qamrab oldi.
Yuz qabilasining boshligʻi Fozilbiy Xoʻjanddan Oʻratepaga joʻnab, Samarqandni egallaydi va Samarqand hokimi Barotbiyni barcha qarindoshlari va doʻstlari bilan asirga oladi. Bu yerdan yuzlar Miyonqolga koʻcha boshlaganlar, bu yerda ularga „yetti qabila“ dan boʻlgan xitoy-qipchoqlar qoʻshilgan. Bir qancha shaharlar isyonchilar tomonidan bosib olingan. Mahalliy amirlar Fozilbiy Yuzni Buxoroga borib, oliy hokimiyatni o‘z qo‘liga olishga undaganlar. Doniyolbiy qoʻshinlari bilan qoʻzgʻolonchilarga qarshi yoʻlga chiqadi va Karmanaga yetib kelib, Fozilbiy Yuz bilan muzokaraga kirishdi. Qoʻzgʻolonchilar kichik xon Fozilbiyni chetlatish sharti bilan boʻysunishga tayyor ekanliklarini bildirganlar. „Endi davlat ishlarini boshqarishga tajovuz qilgan otaliqning o‘zi taxtga o‘tirsa, xalq orasida yaxshi nom qolgan bo‘lardi“, deb yozadi buxorolik tarixchilardan biri.
Kelishuv asosida Doniyolbiy Buxoroga qaytgach, Fozilbiyni taxtdan ag‘darib, ota-onasi bilan Qarshiga jo‘natadi. Buxoro taxtiga ashtarxoniy Abulgʻoziyxon (1758—1785) qoʻyilgan. Yangi xon qoʻgʻirchoq boʻlib, faqatgina uning nomi yozilgan tangagina zarb qilingan. Otaliqning roziligisiz Abulg‘ozixon uydan chiqishga ham jur’at eta olmagan. Uning butun vazifalari juma kunlari xon libosini kiyib, koʻrinishxonada taxtga oʻtirishdan iborat boʻlgan. Bu yerda Doniyolbiy va boshqa kiborlar uning oldiga tantanali taʼzim qilish uchungina kelishgan. Marosim oxirida xondan chopon yechib olingan va bir uzangi hamrohligida Buxoro ko‘chalari bo‘ylab o‘z qarorgohiga jo‘natilgan. Xon hatto xon saroyi Arkda ham yashamagan.
Buxoro xonligining Doniyolbiy davridagi ichki ahvoli toʻgʻrisida manbalardan olingan maʼlumotlar nihoyatda kam va bir-biriga qarama-qarshidir. XIX asr birinchi choragidagi buxorolik tarixchilardan biri Abdulkarim Buxoriy Doniyolbiy davrida Buxoroda arzonchilik boʻlib, mamlakat oʻzining obodligi bilan ajralib turganini taʼkidlagan. Ammo buxorolik tarixchi va Doniyolbiyning oʻgʻli Muhammad Yoqub Buxoriyning maʼruzalaridan maʼlum boʻlishicha, ushbu davrda shahar va qishloq aholisining ahvoli sezilarli darajada yomonlashgan. Bunga xonlikdagi umumiy siyosiy vaziyatning keskinlashuvigina emas, balki o‘sha davr sharoitida ham noqonuniy, yaʼni shariat meʼyorlariga to‘g‘ri kelmaydigan bir qator yangi soliqlarning joriy etilishi ham sabab boʻlgan (yasoq, soliq, yorgʻu va boshqalar). Muhammad Yoqub Buxoriyning yozishicha, Doniyolbiy xuddi Muhammad Rahimxon singari davlat ishlariga, ayniqsa, moliyaviy ishlarga chuqur aralashmagan bo‘lsa-da, saxovat va insonparvarligi yuqori darajada boʻlgan. Barcha muhim davlat ishlarida ruhoniylar bilan maslahatlashgan, ularning roziligisiz goʻyoki „bir qadam ham tashlamagan“. M. A. Abduraimovning fikricha, Doniyolbiy davrida davlatda hokimiyatining markazlashuvi kuzatilgan. P. P. Ivanovning fikriga koʻra esa, markaziy hukumatning oʻrni kuchsiz boʻlgan. Davlatni aslida oliy qoʻshbegi Muhammad Davlat va buxorolik qoziy Nizomiddin boshqargan, ular asosan faqat oʻz boyliklarini oʻylab, aholi turmushini yaxshilash uchun hech qanday chora koʻrmaganlar.
Hukmronligining soʻnggi yillari
1785-yilda Buxoroda katta qoʻzgʻolon koʻtarilib, shundan soʻng hokimiyat tepasiga Amir Shohmurod keladi. Ayniqsa, Muhammad Davlat va qozi Nizomiddinning davlatning moliyaviy ishlarini, shu jumladan soliq yigʻish ishlarini nazoratsiz tasarruf etganligi aholining keskin noroziligiga sabab boʻlgan. Ommaviy zoʻravonlik va soliqchilarni suiisteʼmol qilishlari shunchalik keng tarqalgandiki, ular hatto buxorolik ruhoniylar orasida ham muxolif kayfiyatlarni uygʻotgan va baʼzan otaliqni „zolim“ deb yomon otliq qilganlar.
Gölbaşı
Gölbaşı quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:
Doniyolbiy otaliq
Hukmronligining soʻnggi yillari
Bu harakat davomida mingdan ortiq odam halok boʻlganligi esa harakatning keng qamrovidan dalolat beradi. Qoʻzgʻolonni bostirish uchun Shohmurod Buxoro shahar aholisiga yon berishiga toʻgʻri keldi: aholiga tantanali ravishda tarxon nizomi, yaʼni soliq va boshqa baʼzi jihatlarda imtiyozlar bergan. „Fathnomai Sultoniy“ solnomasi muallifi Muhammad Olim Buxoriy ushbu imtiyoz sabablarini shunday taʼriflaydi. „Buxoroliklarning ahvoli juda ogʻir va alamli edi, deyishadi. Doniyolbiy davrida oddiy xalq va kambagʻallar „oluq-soluq“ har xil soliqlar yigʻuvchi harbiy xizmatchilar — sipohlardan zoʻravonlik va tovlamachilikni boshdan kechirdilar. Shu munosabat bilan Shohmurod farmoni bilan Buxoro shahri aholisi soliqdan ozod qilinib, ularga tarxon nizomi berildi“.
Tashqi siyosati
Doniyolbiy Usmonlilar imperiyasi bilan davlat aloqalarini mustahkamlash uchun harakatlarni qayta boshlagan. Istanbulga Ernazar Maqsudov boshchiligidagi uchta elchi yuborilgan, Muhammad Sharif boshchiligidagi elchilar Rossiya orqali oʻtib, ikki marta 1783—1784-yillarda Usmonli sultoni Abdulhamid I (1773—1789) tomonidan kutib olingan. Bunga javoban Abdulhamid I Buxoro davlatiga Mahmud Seyd boshchiligidagi elchilarni yuborgan, 1786-yilda Doniyolbiy vafotidan keyin Buxoroga kelgan va oʻgʻli Shohmurod tomonidan qabul qilingan.
Xorazmdagi yangi g‘alayon va yovmutlar qo‘zg‘oloni Muhammad Aminxonni, buxorolik boshliq Temur G‘ozixon o‘ldirilganiga qaramay, Buxoroga qochib ketishga majbur boʻlgan, otaliq Doniyolbiy unga yordam berishga rozi bo‘lgan. Buning sharofati bilan Muhammad Amin 1770-yilda yovmutlarni toʻliq magʻlubiyatga uchratishga muvaffaq boʻlgan. Xivalik tarixchi bu voqeani nihoyatda tushkunlik darajasiga tushib qolgan Xorazmning yangi hayotini boshlanishi deb hisoblagan. Buxorolik tarixchi olimning yozishicha, Muhammad Amin Doniyolbiy tirikligida uni doimo hurmat qilib, urushlarsiz yashagan. Muhammad Aminning siyosiy raqiblari yordam so‘rab buxorolik otaliq Doniyolbiyga murojaat qilib, Buxoro qo‘shinlari yordamida hokimiyatni egallab olishga harakat qilganlar, ammo muvaffaqiyatga erisha olmaganlar.
Doniyolbiy Marv hukmdori Bayramalixon bilan yaxshi munosabatda bo‘lib, uni o‘g‘lim deb bilgan. Tarixiy maʼlumotlarga ko‘ra, Bayramalixon Doniyolbiyning vafotini eshitib, tegishli sovg‘alar va taʼziyalar bilan bir qancha ulug‘larini Buxoroga jo‘natgan. Marvda Doniyolbiy uchun motam eʼlon qilingan.
Oilasi
F. S. Yefremovning yozishicha, Doniyolbiyning olti xotini va olti kanizaki bo‘lib, qalmoqlar va forslarni sotib olgan. Uning barcha xotinlari va kanizaklaridan oʻnta oʻgʻil va shuncha qizi boʻlgan.
Doniyolbiyning merosxo‘ri va to‘ng‘ich o‘g‘li Shohmurod boʻlgan. Buxoro amirligidagi barcha amirlar Doniyolbiy avlodlaridir.
Doniyolbiyning mashhur o‘g‘illari orasida buxorolik tarixchi Muhammad Yoqub Buxoriy ham bor.
Oʻlimi
Doniyolbiy nomi bilan tangalar vafotidan keyingina Buxoro amirlari Shohmurod (1785—1800) va qisman Amir Haydar (1800—1826) davrida chiqarilgan.
Havolalar
www.ziyouz.com saytida
Back Mountain
Back Mountain AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Luzerne County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
26690 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 282,8 km2. Shundan 277,0 km2 quruqlik, 5,8 km2 esa suv maydonidir.
Freienstein-Teufen
Freienstein-Teufen Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Bülach okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 8.32 km2. 2227 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Freienstein-Teufenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Tayland parlament saylovi (2011)
Saylovda 66 % fuqaro qatnashdi, unda populist Tay Uchun partiyasi 265 ta oʻringa sohib chiqdi, partiya rahbari Yinglak Chinnavat esa Tayland tarixidagi birinchi ayol bosh vazir boʻldi. Demokratlar esa 159 oʻrin yigʻib, eng yirik muxolif partiya boʻlishdi.
Bad Bevensen
Bad Bevensen Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Uelzen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 48,01 km2. 8634 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Bad Bevensenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Isteʼdod
Isteʼdod, talant — nihoyatda zoʻr qobiliyat, biror sohada yuksak darajadagi layoqat. U idrok, tasavvur, tafakkur, xotira, kuzatuvchanlik benihoya oʻsganligida, voqeahodisalarning yangi qirralarini, ularning zamiridagi murakkab aloqadorlikni kashf etishda koʻrinadi. Kishining bilimlarni oʻzlashtirishi, nazariy va amaliy masalalarni hal etishi, ijodi, oʻz bilimi va malakalarini turmushga tatbiq qila bilishidan uning I. ini bilish mumkin. I. haqida turli nazariyalar mavjud. Ularga koʻra, I. xudo tomonidan beriladi; irsiyat orqali oʻtadi; tarbiya orqali paydo qilinadi; insondagi tabiiy, tugma anatomik-fiziologik layoqat muayyan faoliyatda shakllanadi va rivojlanadi.
I. insonning maʼlum faoliyati turida oʻzini namoyon etadi. Bilim, koʻnikma, malaka, tajribalar I. rivojida katta rol oʻynaydi. Qobiliyat yoki layoqat oʻsishiga ijtimoiy sharoit yaratilganda, uni tarbiyalab kamolga yetkazilgandagina I. yuzaga chiqadi, I. ga shaxsning mehnatsevarligi ham qoʻshilgan taqdirda yangilik va kashfiyot paydo boʻladi. Daho I. ning yuksak namunasi hisoblanadi. Daho egasi ba-tamom yangilik ijod etib, oʻz sohasida original yoʻnalish yaratadi.
Adabiyot
Tilab Mahmudov.
NGC 4741
NGC 4741 Canes Venatici yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Lichana
Lichana — shaharcha va kommuna. 1998-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga qaraganda, aholisi 8,740 kishidan iborat.
Lichana Jazoir janubi-sharqida joylashgan hudud, poytaxt Jazoirdan 360 km janubda, Tolga vohasini bir qismi, xalqaro miqyosda yuqori sifatli xurmo (Deglet Nour) bilan tanilgan hududda 500 000 dan ortiq xurmo daraxti mavjud.
Dyersville (Iowa)
Dyersville AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Dubuque, Delaware County, Iowa|Delaware okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4058 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 278,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,61 km2. Shundan 14,58 km2 quruqlik, 0,03 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 290 m balandlikda joylashgan.
Oʻquv yili
Oʻquv yili — oʻquv yurtlarida mashgʻulot boshlanishidan yozgi taʼtilgacha boʻlgan davr. Oʻquv yili dastlab taʼlimning sinfdars tizimi joriy etilishi munosabati bilan 16-asr oxiri — 17-asr boshlarida Gʻarbiy Yevropa va Ukrainada belgilandi. Bungacha bolalar maktablarga har xil vaqtlarda kirib oʻqiganlar, mashgʻulotlar yil boʻyi, taʼtilsiz olib borilgan. Oʻzbekistonda Oʻquv yili 1-sentabrdan 20-iyungacha davom etadi (umumiy oʻrta taʼlim maktablarining boshlangʻich sinflari uchun 1-sentabrdan 25-maygacha). Oʻquv yili umumiy oʻrta taʼlim maktablari uchun 4 chorak, oʻrta maxsus va oliy oʻquv yurtlari uchun 2 semestrdan iborat. Chorak va semestrlar orasida oʻquvchi va talabalarga taʼtil beriladi. Oʻquv yilining chorak va semestrlarga boʻlinishi oʻquvchi hamda talabalarning bilim darajasini baholash va nazorat qilish imkonini beradi.
Tay Uchun
Tay Uchun (tay. พรรคเพื่อไทย, Pxak Pxuea Txai) Tayland siyosiy partiyalaridan biridir, sobiq bosh vazir Taksin Chinnavat tomonidan 2008-yili tashkil etilgan. Hozirda partiya yetakchisi Taksin Chinnavatning singlisi, Yinglak Chinnavatdir. Partiya 2011-yilgi saylovda gʻolib chiqdi.
Suamaa
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Suamaa-Jazoirning M'Sila provinsiyasida joylashgan kommunadir. 1998-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 6424 kishidan iborat.
Isteriya
Isteriya (yun. hystera — bachadon; yunonlar I. ni bachadonning zararlanish oqibati deb bilishgan) — asabiy-ruhiy kasallik; nevrozlar guruhiga kiradi, ruhiyat, harakat, sezuvchanlik va ichki aʼzolar faoliyatining funksional buzilishlari bilan ifodalanadi. I. P. Pavlov taʼbiricha, asabi zaif kishilar I. ga moyil boʻladi. Bosh miya poʻstlogʻidagi tormozlanish va qoʻzgʻalish jarayonlarining buzilishi va ishdan chiqishi asab faoliyatining turli buzilishlariga olib keladi; ular baʼzan isterik reaksiyalar koʻrini-shida kechadi. I. belgilari 3 guruh simptomlar bilan ifodalanadi: harakat, sensor (sezgi) va vegetativ buzilishlar.
Harakat buzilishlari — giperkinezlar (qaltirash, silkinish, tutqanoq tutishi, falajlanish, maʼlum guruh muskullarining uchishi, sezuvchanlikning buzilishi) bilan namo-yon boʻladi.
Sensor (sezgi) buzilishlarga — anesteziya, gipo- va giperesteziya hamda isterik algiyalar kiradi. Isterik anesteziyalar — qoʻlqop, paypoq koʻrinishida boʻladi. I. algiyalarda bemor tanasining turli joylarida ogʻriq sezadi, baʼzi aʼzolar faoliyatining yoʻqolishi, mas, koʻrlik, karlik, soqovlik kuzatiladi.
Oldini olish oilada, maktabda va jamoat tashkilotlarida tarbiyani toʻgʻri yoʻlga qoʻyish, shuningdek, nerv sistemasiga yomon taʼsir qiladigan hamma omillarni bartaraf etish, muntazam mehnat qilish, sport bilan shugʻullanish, sayr qilib turishdan iborat. I. ning dastlabki alomatlari paydo boʻlishi b-noq mutaxassis shi-fokorga borish zarur. Psixoterapiya, tinchlantiruvchi va tetiklantiruvchi vositalar qoʻllaniladi.
Yingluck Shinawatra
Yinglak Chinnavat (tay: ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร; 21-iyun, 1967) tay siyosatdoni, Tay Uchun partiyasi rahbari, 2011-yilgi saylovdan keyin esa, mamlakat bosh vaziridir. U Tayland tarixidagi eng birinchi ayol bosh vazirdir.
Nüğürcük
Nüğürcük — Turkiyaning Erzurum viloyati Oltu tumaniga qarashli qishloq.
Manbalar
[
Oʻquv dasturi
Oʻquv dasturi — taʼlim tizimidagi har bir oʻquv fanining mazmuni va oʻtilish tartibini, oʻquvchilar tomonidan oʻzlashtirilishi lozim boʻlgan bilim hamda koʻnikmalar hajmini belgilab beradigan rasmiy pedagogik hujjat. Oʻzbekistonda Oʻquv dasturi tegishli vazirliklar qoshidagi ilmiy metodik kengashlar tomonidan tasdiqlanadi. Har bir Oʻquv dasturi uqtirish xati, oʻquv fani mazmunining qisqa bayoni, oʻquvchilarning bilim va koʻnikmalariga qoʻyiladigan talablar singari 3 qismdan iborat. Oʻquv fanining maqsad va vazifalarini belgilab berish Oʻquv dasturining muhim belgisidir. Chunki ayni shu narsa yaratiladigan oʻquv darsligi muallifiga muayyan nuqtai nazarni tanlash, oʻqituvchiga esa pedagogik moʻljalni toʻgʻri belgilash imkonini beradi. Taʼlim amaliyotida Oʻquv dasturi yaratishning konsentrik (markazlashgan) hamda tizimli usullari bor. Konsentrik yoʻl bilan tuzilgan Oʻquv dasturida taʼlimning mazmuni yoki oʻquv materiallari oʻqitishning keyingi bosqichida yuksakroq darajada takrorlanishi koʻzda tutiladi. Boshlangʻich sinflarda oʻtiladigan oʻquv fanlari boʻyicha Oʻquv dasturilari shu usudda tuziladi. Tizimli usuddagi Oʻquv dasturilarida oʻquv materiallari fan mantigʻiga muvofiq soddadan murakkabga qarab ketmaket joylashtiriladi. Maktabning boshlangʻich sinfdan keyingi bosqichlarida qoʻllaniladigan bu usudda ortiqcha takrorlarga yoʻl qoʻyilmaydi, har bir mavzuning oʻz oʻrnida oʻtilishi koʻzda tutiladi. Taʼlimning Oʻquv dasturi tomonidan belgilangan mazmuni darslik, oʻquv qoʻllanmalari, koʻrgazmali qurol va metodik tavsiyalarda toʻla namoyon boʻlad
Gamaches
Gamaches Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2949 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 297,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,9 km2. Dengiz sathidan 19 – 126 m balandlikda joylashgan.
Borgo Tossignano
Borgo Tossignano Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Bologna provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29 km2. 3010 nafar aholi istiqomat qiladi.
Baden (Pennsylvania)
Baden AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Beaver County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4116 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Tarsacq
Tarsacq Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Oloron-Sainte-Marie tumani tarkibiga kiradi.
Baden (Pennsylvania)
Geografiyasi
Maydoni — 6,4 km2. Shundan 5,9 km2 quruqlik, 0,5 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 226 m balandlikda joylashgan.
Tarsacq
Geografiyasi
Maydoni — 4,2 km2.
Franklin (Indiana)
Franklin AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Johnson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
23712 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 667,2 nafar kishi.
1907
Нобелевские премии
🇷🇺
Nules
Nules Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 50,5 km2. Aholisi — 13750 kishi (2010).
Buqalar
Buqalar (Bos) — juft tuyoqli sut emizuvchilar urugʻi. Uz. 180—325 sm, dumi 70—140 sm, oʻrkachining balandligi 62—180 sm, ogʻirligi 325–1200 kg. Erkagi urgʻochisiga nisbatan ancha yirik. 5 turi maʼlum: banteng, gaur, kuprey, tur, yak. Tur 17-asrda Yevropada qirilib ketgan. Xoz. B. vakillari Yevropa, Shimoliy Afrika, Old, Oʻrta, Janubiy va Markaziy Osiyoda hamda Katta Zond orollarida tarqalgan.
Marino Pole
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Marino pole — Bolgariyaning Blagoevgrad viloyatidagi Petrich munisipalitetidagi qishloq. Qishloqning yunoncha nomi "Larinoupolis"(Marinoupolis).
To‘qimachi (Beruniy tumani)
To‘qimachi (Beruniy tumani)  — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Beruniy tumani tarkibiga kiradi.
Lorna Luft
Lorna Luft (1952-yil 21-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa, yozuvchi va qoʻshiqchi. U Judy Garland va Sidney Luftning qizi.
Yoshligi
Luft 1952-yil 21-noyabrda Kaliforniyaning Santa-Monika shahridagi Sent-Jon sogʻliqni saqlash markazida Judi Garland va Garlandning uchinchi eri Sidney Luft oilasida tugʻilgan. U Los-Anjelesdagi Universitet oʻrta maktabida oʻqigan va maktab xorining aʼzosi edi. U Nyu-York shahridagi HB Studio da teatrda tahsil olgan.