cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yangi industrial mamlakatlar
YA.i.m.da sanoat ishlab chiqarish hajmi va uning milliy daromaddagi hissasi oʻsdi, aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulot hajmi koʻpaydi. Yangi qatlam — tadbirkorlar sinfi mavqei mustahkamlandi. Yangi industrial mamlakatlarm.ga Lotin Amerikasining rivojlangan mamlakatlari — Argentina, Braziliya, Meksika va Janubiy Sharqiy Osiyoda "Osiyo yoʻlbarslari" nomini olgan bir qator mamlakatlar va hududlar — Singapur, Tayvan, Koreya Respublikasi, Xitoy tarkibidagi Gongkong kiradi. Bulardan bir qadar keyinroq 2avlod Yangi industrial mamlakatlarm. deb nom olgan mamlakatlar ham paydo boʻldi. Bu mamalakatlarda aholining katta qismi hamon qishloq xoʻjaligida band boʻlishiga qaramay, sanoat ishlab chiqarish hajmi va sanoat mahsulotlari eksporti tez oʻsmoqda, milliy kapital vakillarining mavqei mustahkamlanmoqda. Bularga Lotin Amerikasida Venesuela, Kolumbiya, Peru, Urugvay, Chili, Janubiy Sharqiy Osiyoda Malayziya, Filippin, Tailand, Indoneziya kiradi.
NGC 4143
Ushbu obyektni William Herschel 1788-yilda kashf etgan.
Yangi industrial mamlakatlar
Mas, elektronika sanoati sohasidagi AQSH va Yaponiya TMK Meksika, Singapur, Tayvan va Malayziyada yarimoʻtkazgichli priborlar va integral sxemalar chiqaradigan bir qator korxonalarni tashkil etdi. Ayrim TMK murakkab texnologiyani soddalashtirib, ishlab chiqarish jarayonini alohida qismlarga ajratib, rivojlanayotgan mamlakatlarda tegishli korxonalarni qurdi. Natijada bu mamlakatlardan ishlov beruvchi sanoat mahsulotlari eksportining katta qismi TMK ichki firma savdosidan iborat boʻlib qoldi.
NGC 4143
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Yangi industrial mamlakatlar
Janubiy Sharqiy Osiyodagi Yangi industrial mamlakatlarm.ning eksport yoʻnalishidagi rivojlanishi, eksport tuzilmasi tamomila oʻzgardi. Unda xom ashyo va oziq-ovqat hissasi keskin kamayib, sanoat eksportida toʻqimachilik mahsulotlari salmogʻi pasaydi, mashina va uskunalar hissasi juda oʻsib bordi. Mas, 1970 yildan 1995 yilga qadar Singapur eksportida xom ashyo va oziq-ovqat hissasi (%larda) 72,5 dan 16,1 ga ga, Koreya Respublikasida 23,5 dan 6,7 gacha, Tayvanda 24,3 dan 7,3 gacha, toʻqimachilik tovarlari hissasi esa tegishlicha 5,6 dan 2,6 gacha, 41,1 dan 15 gacha, 29,0 dan 14,4 gacha qisqardi, mashina va uskunalar hissasi esa Singapurda shu davrda (% larda) 11,0 dan 62,3 ga, Koreya Respublikasida 7,2 dan 51,6 gacha, Tayvan 16,7 dan 47,7 gacha oʻsdi. 2avlod Yangi industrial mamlakatlarm.da ham xuddi shunday oʻzgarishlar bormoqda. Malayziyada xom ashyo va oziqovqat eksporti hissasi shu davrda 93,5% dan 26,9% ga qisqargan boʻlsa, mashina va uskunalar hissasi 1,6% dan 50% ga oʻsdi. Tailandda xom ashyo va oziq-ovqat eksport hissasi 95,3% dan 26,3% pasayib, mashina va uskunalar hissasi 0,1% dan 31,5% ga koʻtarildi. Shunday qilib, bu mamlakatlarning koʻpchiligi mashina va uskunalar eksporti boʻyicha jahondagi sanoati rivojlangan mamlakatlar darajasiga koʻtarildi. 20-asr oxirlariga kelib jami rivojlanayotgan mamlakatlar sanoat eksportining deyarli 70%, mashina va uskunalar eksportining 70% dan koʻprogʻi Janubiy Sharqiy Osiyodagi 1 va 2 avlod Yangi industrial mamlakatlarm. (Syangan, Singapur, Koreya Respublikasi, Tayvan, Indoneziya, Malayziya va Tailand), shuningdek, Xitoy hissasiga toʻgʻri keldi.
2002 yilga kelib aholi jon boshiga yalpi milliy mahsulot ishlab chiqarish Koreya Respublikasida 16480, Singapurda 23090, Malayziyada 8280 AQSH dollarini tashkil etdi. Yangi industrial mamlakatlarm. da aholi jon boshiga tibbiy, taʼlim, kommunal xizmatlari isteʼmol boʻyicha ham jiddiy yutuqlarga erishilgan.
YA.i.m.ning paydo boʻlishi hozirgi jahon xoʻjaligida va xalqaro mehnat taqsimotida katta oʻzgarishlar yuz berganligini, rivojlanayotnan mamlakatlar oʻrtasida tabaqalanish kuchayib borayotganligini koʻrsatadi, chunki Yangi industrial mamlakatlarm. dagi taraqqiyot kam rivojlangan mamlakatlarning katta guruhidagi qoloqlikni bartaraf eta olmadi.
Iqtisodiy va sanoat rivojining hozirgi darajasiga koʻra, Yangi industrial mamlakatlarm.dan eng rivojlanganlari — Koreya Respublikasi, Argentina, Meksika, Singapur sanoati rivojlangan mamlakatlarga deyarli yaqinlashdi va Ispaniya, Portugaliya, Gretsiya kabi Yevropa davlatlari bilan bir darajada turadi. Meksika va Koreya Respublikasining rivojlangan mamlakatlarning Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OYESD) aʼzoligiga qabul qilinganligi ham buning isboti boʻla oladi.
Ibn Arabshoh
'''Ibn Arabshoh Shihobuddin Ahmad Ibn Muhammad Ibn Abdullox. Ibn Ibrohim''' (1388, Damashq — 1450, Qohira) — arab tarixchisi. Amir Temur Shom (Suriya) ni egallagach (1401), I. A. ni qarindosh-urugʻlari bilan Samarqandga keltirgan. Bu yerda u mashhur olimlardan taʼlim olgan, fors, moʻgʻul va turk tillarini oʻrgangan hamda adabiyot va ilohiyot bilan shugʻullangan (1401—08). U Xorazm, Moʻgʻuliston, Xitoyda va Oltin Oʻrda poytaxti Saroyda boʻlgan. Hoji Tarxon (Astraxon) da huquq fani bilan shugʻullangan. Qrim orqali Adrianopolga kelgan. 10 yil davomida turk sultoni Muhammad I ning maxsus kotibi boʻlgan. I. A. bir necha tarixiy kitob yozgan. "Gʻurrat us-siyar fi duvalitturk va-ttatar" ("Turk va tatar xalqlari davlatlaridagi siyratlar sarasi") asari Oltin Oʻrda haqidagi koʻp maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan. Ammo bu asar saqlanmagan. I. A. ning "Fukoxat ul-xulafo va mufokahat uz-zurafo" ("Xalifalarning hozirjavobligi va farosatlilarning hazil-kashligi") asari ham bor. I. A. tarjimon sifatida Avfiyning "Javomiʼ ulhikoyot va lavomiʼ ur-rivoyot" ("Hikoyalar majmuasi va rivoyatlar jilvasi"), Abu Laysning "Tafsir" ini fors tilidan turkchaga tarjima qilgan. "Ajoib ul-maqdur fi axbori Temur" ("Temur haqidagi xabarlarda taqdir ajoyibotlari") I. A. ning eng mashhur asaridir. Bu asar "Amir Temur tarixi" nomi bilan oʻzbek tilida ham nashr etilgan.
I. A. Amir Temurga nisbatan dushmanlik ruhidagi mualliflar jumlasidan edi. Bu hol uning asarida toʻla aks etdi. Shunga qaramay, I. A. asarida Temur davlati va unga chegaradosh mamlakatlar siyosiy, xoʻjalik va madaniy turmushini qoʻshimcha ravishda oydinlashtirib beruvchi koʻpdan-koʻp diqqatga sazovor maʼlumotlarni keltirgan.
I. A. Amir Temurga naqadar salbiy nazar bilan qaramasin, har holda uning shaxsini munosib baholagan: "Yetmish yoshli Temurning fikrlari hali ham qatʼiy, jismoniy jihatdan kuchli va baquvvatdir... U istehzo va soxtalikni yoqtirmaydi, baxtsiz hodisa roʻy berganda gʻamga botmaydi, doim sergak va mardona turadi, uning oldida hamma itoatgoʻy boʻlib qoladi va hurmat bajo keltiradi. U mard va jasur odamlarni yoqtiradi... U masalaning moqiyatini darhol payqab oladigan mohir bahschi edi. U farosati bilan haqgoʻy — yolgʻonchini darrov farqlar edi, samimiy maslahatchilarni soxta nasihatgoʻylardan farqdar edi".
Adabiyot
Ubaydulla Uvatov.
853
Vafot etgan
🇷🇺
Sar Qaleh, Xuziston
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Sar qaleh (, Roman tilidan ham Sar Qal’eh)  — Eron, Xuziston viloyati, Izeh tumani, Susan tumani, Susan-e Gʻarbi qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 47 nafar kishi hamda 8 oiladan iborat.
Bolalar adabiyoti
Bolalar adabiyoti — bolalar va oʻsmirlar uchun yaratilgan badiiy, ilmiy, ilmiy-ommabop va publitsistik asarlar majmui. Bularning asosiy qismini badiiy asarlar tashkil etadi. Jahon xalqlari, shu jumladan, oʻzbek xalqi Bolalar adabiyoti tez aytish, topishmoq, oʻyin qoʻshiqlari, rivoyat, afsona, ertak, maqol, masal va doston singari aksariyat qismi bolalarga moʻljallab yaratilgan ogʻzaki ijod namunalaridan boshlanadi. Bolalar adabiyotini bevosita bolalarga moʻljallab yaratilgan va aslida bolalarga moʻljallanmagan boʻlsa-da, keyinchalik Bolalar adabiyotiga oʻtib qolgan asarlarga ajratish mumkin.
Bolalar adabiyotining oʻziga xos xususiyati — u oʻzgaruvchan hodisa boʻlib, u kitobxon yoshi, tarixiy davr va ijtimoiy muhit bilan bevosita bogʻliq. Kitobxon yoshini hisobga olish Bolalar adabiyotining eng asosiy xususiyatlaridandir. Masalan, maktabgacha yoshdagi bolalarda bu koʻrgazmalilik, ezgulik va yovuzlik kuchlarining oddiy koʻrinishdagi ziddiyatlariga asoslangan boʻlsa, oʻsmirlar uchun yaratilgan adabiyotda murakkab hayotdagi murakkab kishilarning ruhiyati ochila boshlaydi.
Sainte-Eulalie (Gironde)
Aholisi
4544 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 499,3 nafar kishi.
Bolalar adabiyoti
Bolalar adabiyotining yana bir xususiyati uning harakatga boyligidir. Bundan Bolalar adabiyotida syujetga boʻlgan talab ham kelib chiqadi. U voqealarning tezkor, qiziqarli, fantaziyaga, yumorga boy ravishda yechilishini talab qiladi.
Sainte-Eulalie (Gironde)
Geografiyasi
Maydoni — 9,1 km2.
Bolalar adabiyoti
Sharq yozma adabiyotida "pandnoma", "mavʼizatnoma", "nasihatnoma", "axloq kitoblari" singari nomlar bilan tasnif qilinuvchi asarlar Bolalar adabiyotining dastlabki namunalari hisoblanadi. Masalan, Kaykovusning "Mavʼizatnomai Kaykovus" ("Qobusnoma"), Shayx Sa'diyning "Guliston" va "Boʻston", Jomiyning "Bahoriston" asarlari shular jumlasidandir. Bular tarjima vositasida oʻzbek Bolalar adabiyotiga kirib kelgan. Alisher Navoiyning "Hayrat ulabror", "Mantiq ut-tayr" va "Mahbub ul-qulub" asarlari, Xojaning "Miftoh ul-adl" va "Gulzor", Gulxaniyning "Zarbulmasal" asarlari esa oʻzbek Bolalar adabiyotining mumtoz namunalari boʻlib, pand-nasihat ruhidagi maqolat va hikoyatlari bilan asrlar mobaynida yosh avlodni yaxshi insoniy fazilatlar ruhida tarbiyalashga xizmat qilib kelmoqda.
Bolalar adabiyotining shakllanishi deyarli barcha xalqlarda asosan maʼrifatparvarlik va maktab-maorif tizimi islohotlari bilan chambarchas bogʻliq. Oʻzbek Bolalar adabiyotining barqarorlashuvi ham 19-asr 2 yarmi — 20-asr boshlaridagi maʼrifatparvarlik harakatiga borib taqaladi. Saidrasul Aziziy, Munavvarqori, Abdulla Avloniy, Hamza Hakimzoda Niyoziy va boshqa oʻnlab maʼrifatparvarlarning "Yangi usul" ("usuli jadidiya")dagi oʻzbek maktablari talabalari uchun yaratgan ellikka yaqin alifbo va oʻqish kitoblari oʻzbek Bolalar adabiyotining tom maʼnodagi yorqin namunalari hisoblanadi. Bolalar adabiyotiga bolalar uchun maxsus yaratilgan asarlar sifatida qarash, uning oʻziga xos tamoyillarini belgilash 20-asr boshlariga xosdir.
Oʻzbek Bolalar adabiyoti jahon Bolalar adabiyotining ilgor anʼanalari taʼsirida rivojlandi. Jahon Bolalar adabiyotining nodir namunalari oʻzbek tiliga tarjima qilindi, "Gulliverning sayohatlari" (J. Svift), "Robinzon Kruzo" (D. Defo), "Tom togʻaning kulbasi" (Bicher Stou), "Soʻna" (E.Voynich) kabi jahon adabiyotining nodir asarlari oʻzbek bolalarining ham mulki boʻlib qoldi.
Sharq adabiyoti eng yaxshi namunalarini arab, fors tilidan tarjima qilish Bolalar adabiyoti tarjimachiligidagi bir yoʻnalish boʻlsa, Gʻarb adabiyoti, xususan rus adabiyoti namunalarini oʻzbekchalashtirish ikkinchi yoʻnalishni tashkil etdi. I. A. Krilov masallari, A. S. Pushkinning "Baliqchi va baliq haqida ertak" asari, K. D. Ushinskiy hamda L.N. Tolstoyning bir qancha hikoya, ertaklari va boshqa ayni shu davrda tarjima qilinib, yangi usuldagi maktablar alifbo va oʻqish kitoblariga kiritildi. Ijodkorlar tarjima vositasida realistik Bolalar adabiyotining oʻziga xos xususiyatlarini yanada mukammal egalladilar, bolalar uchun yozuvchi adiblar guruhi shakllandi. 20-asrning 20-30- yillarida Hamid Olimjon, Gʻafur Gʻulom, Gʻayratiy, Shokir Sulaymon, Ilyos Muslim, Gulom Zafariy, Ayniy, Elbek, Zafar Diyor, Sulton Joʻra, Kudrat Hikmat, Quddus Muhammadiy, Shukur Sadulla, Hakim Nazir, Poʻlat Moʻmin va boshqa ijodkorlarning asarlari oʻzbek Bolalar adabiyotining rivojlanishida, maxsus adabiyot sifatida shakllanishida muhim ahamiyatga ega boʻldi.
Oʻzbek Bolalar adabiyoti da ayniqsa, adabiy ertak janri rivojlandi. Hamid Olimjonning Oygul va Baxtiyor, "Semurgʻ yoki Parizod va Bunyod", Mirtemirning "Ajdar", Shukur Saʼdullaning "Uch ayiq", "Ayyor chumchuq", Zafar Diyorning "Yangi ertak", "Toshxon bilan Moshxon", "Tulkining hiylasi", Sulton Joʻraning "Zangor gilam" va "Qaldirgʻoch" singari adabiy ertaklari xalq ogʻzaki ijodi anʼanalari asosida yaratilgan, shakl va mazmun jihatdan puxta badiiy asarlar sirasiga kiradi. 30-yillarda oʻzbek bolalar sheʼriyati yuksalib, uning mavzu doirasi kengaydi.
40-60- yillarda oʻzbek Bolalar adabiyoti yanada rivojlandi, bolalar yozuvchilarining safi Nosir Fozilov, Xudoyberdi Toʻxtaboyev, Tolib Yoʻldosh, Farhod Musajonov, Latif Mahmudov va boshqa qalamkashlar hisobiga kengaydi. Uygʻun, Mirtemir, Asqad Muxtor, Said Ahmad, Shuhrat, Mirzakalon Ismoiliy, Mirkarim Osim singari kattalar adabiyoti vakillari ham bolalarga atab asarlar yaratdilar.
Quddus Muhammadiyning besh kitobdan iborat "Tabiat alifbosi" yosh kitobxonlarni ona tabiatga, hayvonot va oʻsimliklar dunyosiga mehr-muhabbat ruhida tarbiyalovchi, quvnoq kulgi bilan yoʻgʻrilgan, mavzular rangbarangligi va tasvirning mukammalligi bilan eʼtiborga sazovor.
50-60- yillarda Gʻafur Gʻulomning "Shum bola", Oybekning "Bolalik", Abdulla Qahhorning "Oʻtmishdan ertaklar", Nazir Safarovning "Koʻrgan-kechirganlarim" qissalari nasriy Bolalar adabiyoti rivojiga munosib ulush boʻlib qoʻshildi. Xudoyberdi Toʻxtaboyevning "Sehrli qalpoqcha", "Sariqdevni minib", "Sariq devning oʻlimi" asarlari ham sara asarlar qatoridan oʻrin oldi. Bular koʻpgina xorijiy tillarga tarjima qilindi. Hakim Nazirning "So'nmas chaqmoqlar", "Yonar daryo", "Kichkintoy" qissalari, "Lochin qanotlari" romani davrning dolzarb muammolarini qamrab olishi, badiiy tasvirning oʻziga xosligi bilan eʼtibor qozondi.
80- yillar Bolalar adabiyoti da Anvar Obidjon, Safar Barnoyev, Rauf Tolipov, Qambar Utayev, Hamza Imonberdiyev va boshqa ijodkorlarning asarlari yosh avlodni eng yaxshi insoniy fazilatlar ruhida tarbiyalashga xizmat qilishi bilan eʼtiborga sazovor boʻldi.
Bolalar adabiyotida badiiylik bilan bir qatorda maʼrifiylik ham yetakchi oʻrin tutadi. Chunki Bolalar adabiyoti namunalari yoshlarni insoniy fazilatlar ruhida tarbiyalashga ham xizmat qiladi. Barcha davrlar Bolalar adabiyotining taraqqiyot tamoyillari, avvalo, maʼrifiylik va tarbiyaviylikda aks etadi. Biroq Bolalar adabiyoti rivojlanib borgani sari uning sof badiiyat unsurlarini egallashga intilishi va umumadabiyot taraqqiyot tamoyillari bilan hamkorligi ham koʻzga tashlanadi. Jumladan, 20-asr boshlarida oʻzbek Bolalar adabiyotida koʻproq maʼrifatparvarlik gʻoyalari yetakchilik qilsa, 30-yillar Bolalar adabiyotida realistik adabiyot tamoyillari ustuvor, 50-60- yillar Bolalar adabiyoti da sarguzasht fantastik adabiyot elementlari kuchaydi. 80-yillar Bolalar adabiyotida psixologizmning kuchayishi, yosh qahramon talqinida uni yosh bola tarzida emas, hayotga tobora jadal kirib kelayotgan, oʻz qarashlariga ega boʻlgan shaxs sifatida tasvirlashga intilish ruhi mavjud.
Oʻzbek Bolalar adabiyoti taraqqiyotida 90- yildar yangilanish davri boʻldi. Istiqlol sharofati bilan milliy, madaniy, adabiy va diniy qadriyatlarning tiklanishi Bolalar adabiyoti namoyandalari ijodiga ham sezilarli taʼsir qildi, ularning asarlarida haqiqiy oʻzbek qiyofasi tasviri yetakchi oʻrin egallay boshladi.
Bolalar adabiyotining oʻziga xosliklari uning qahramoni tasvirida yanada yorqinroq namoyon boʻladi. Masalan, 20-asr boshlari Bolalar adabiyoti namunalari koʻproq ijodkorning faolligi, qahramon tasviri emas, targʻibiy-tashviqiy ruh ustuvorligi bilan ajralib tursa, 30-yillar Bolalar adabiyotida koʻproq xalq ogʻzaki ijodiga murojaat qilingan, bu davrda yaratilgan asarlarda ham hali faol qahramon obrazi deyarli yoʻq edi. 50-60- yillar Bolalar adabiyoti namunalari bevosita yosh qahramonlarning asarlar voqealarida hal qiluvchi oʻrin tutish bilan chinakam Bolalar adabiyotiga aylandi. 70-80- yillar Bolalar adabiyoti namunalaridan esa tobora hayotga oʻz nuqtai nazari bilan qaraydigan, balandparvoz, ritorik taʼriflardan koʻra tanqidiy nigohi oʻtkirroq yosh qahramon qiyofasi gavdalana boshladi, shu davrda oʻzbek Bolalar adabiyotiga ilk bora bolalarning oʻziga xos, endigina uygʻonib kelayotgan pok muhabbati kirib keldi. 90-yillar adabiyotida bu borada yangi qadam tashlandi, oʻzbek bolasi oʻzbekning farzandi ekanligidan faxrlanish, ulugʻ ajdodlarga munosib boʻlish ruhidagi, tom maʼnodagi vatanparvarlik gʻoyasi ustuvor asarlarni oʻqish baxtiga musharraf boʻldi.
854
Vafot etgan
🇷🇺
Göhren (Rügen)
Göhren  Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rügen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,89 km2. 1242 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Göhrenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Rohat mahallasi
Rohat mahallasi — Bektemir tumanidagi „Suvsoz“ daxasida joylashgan. „Mirishkor“, „Zilola“, „Majnuntol“ mahallalari bilan chegaradosh. .
Tarixi
Mahalla nomi „Rohat“ koʻli nomidan olingan. Mahalla 1991 yilda tashkil topgan.
Aholisi
Aholisi 2232 kishi (954 xonadon)dan iborat. Aholisining milliy tarkibi, asosan, o'zbeklar, shuningdek 14 millat vakillari (ruslar, tatarlar, tojiklar, koreyslar va boshqalar) yashaydi.
Binolar
Mahallada oshxona, oziq-ovqat doʻkoni, sartaroshxona, novvoyxona, maktab, bogʻcha, musiqa maktabi mavjud.
East Orange
East Orange AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Essex County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
67247 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 10,2 km2. Shundan 10,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Aleksandr Volkov (general-leytenant)
Aleksandr Aleksandrovich Volkov ( 1779 - 1833 ) - Volkovlar oilasidan general-leytenant. 1806-16 -yillarda. Moskva politsiyasi boshlig'i, 1816-21. Moskva komendanti, 1826 -yildan Jandarm korpusining 2-(Moskva) okrugi boshlig'i.
Hayot va xizmat
Dramaturg Aleksandr Andreevich Volkov va Yekaterina Danilovna, nee Kanishcheva oilasida tug'ilgan. Opa-singil Volkovalar, Mariya ( Rossiya imperiyasi Davlat kengashi a'zosi P. VA. Ozerov ) va Praskovya (general-mayor I.ga uylangan. VA. Miller ), kutayotgan xonimlar edi.
Vitse-admiral S. I. Pleshcheev uning boshlang'ich tarbiyasi bilan shug'ullangan, keyin u xizmatda oldinga siljishiga yordam bergan A. X. Benkendorf bilan birga Sankt-Peterburgdagi xususiy maktab-internatda o'qigan. O'qishni tugatgandan so'ng, u hayot gvardiyasi Semyonovskiy polkida serjant sifatida ro'yxatga olingan, 1796 yilda xizmatga kelgan va birinchi ofitser unvoniga ko'tarilgan, keyinroq polkdagi kompaniyani boshqargan.
Taxtga o'tirgandan so'ng, imperator Aleksandr I Volkovga Sankt-Peterburg ordeni bilan taqdirladi. Anna 4- daraja. 1805- yilda Avstriyada fransuzlarga qarshi yurishda Volkov kapitan unvoni bilan Austerlitz jangida qatnashdi, u oyog'idan jarohat oldi va asirga olindi, undan besh hafta o'tgach almashildi. 1806 -yil 19- iyunda u "Jasorat uchun" yozuvi bilan oltin qilich bilan taqdirlandi.
Jarohat Volkovning safdagi xizmatini davom ettirishiga imkon bermadi va 1806- yilda Ichki ishlar vaziri knyaz V.P.Kochubeyning iltimosiga binoan u polkovnik unvoniga sazovor bo'ldi va u erda bo'lgan Moskvaga politsiya boshlig'i etib tayinlandi. 1812 -yilgi dramatik voqealar.
Carrascosa de Abajo
Carrascosa de Abajo Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 23,55 km2. Aholisi — 28 kishi (2010).
Aleksandr Volkov (general-leytenant)
Hayot va xizmat
1821- yilda Volkov yana nafaqaga chiqdi va Evropa bo'ylab sayohat qildi. Volkov va uning oilasi Parijga ketayotganini bilib, A. I. Bulgakov akasiga yozgan:
Boldogkőújfalu
Boldogkőújfalu Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugida joylashgan qishloqdir 2004-yil aholini ro'yxatga olish natijasiga ko'ra, aholi soni 553 nafarni tashkil etgan.
855
Vafot etgan
🇷🇺
Kleinlützel
Kleinlützel Shveysariyaning Solothurn (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Thierstein (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 16.34 km2. 1258 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Kleinlützelning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Villefranche-du-Queyran
Villefranche-du-Queyran Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Nérac tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,6 km2.
Tug’magiy (Shohin tumani)
Tug’magiy (Shohin tumani) (Туғмагӣ (деҳа, н. Шоҳин)) — Tojikiston Respublikasining Shohin tumani, Dehoti Chagam jamoatiga qarashli daha. Jamoat markazigacha 10 km, tuman markaziga 35 km.
Aholisi
Aholisi − 112 kishi.
Breitenbach-Haut-Rhin
Breitenbach-Haut-Rhin Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Colmar tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
884 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 95,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,3 km2. Dengiz sathidan 414 – 1165 m balandlikda joylashgan.
NGC 4144
NGC 4144 Katta Ayiq yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 10 Nisan 1788-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Jonatan Taker
Jonathan Moss Tucker — (1982-yil 31-mayda tugʻilgan) amerikalik aktyor. Tucker "The Virgin Suicides „ (1999), “The Texas Chainsaw Massacre" (2003), "Hostage „ (2005), “In the Valley of Elah" (2007), "The Ruins" (2008) va "Charlining farishtalari " (2019) filmlaridagi rollari bilan tanilgan. . U The Black Donnellys (2007), Ota-onalik (2011-2013), Qirollik (2014-2017), Oqlangan (2015), Qor yog‘ishi (2018), Westworld (2018-2022), Tepadagi Siti teleseriallarida suratga tushgan. 2019) va Debris (2021).
Yoshligi
Uning otasi irlandiyalik katolik, onasi yahudiy va ruminiyalik yahudiy.
Karyerasi
Taker birinchi marta kinoda 1990-yillarning boshlarida "Botte di Natale" (1994), "Two If by Sea" (1996) va " Sleepers „ (1996) filmlarida 1999-yilda “The Virgin Suicides" filmida Tim Vayner rolida rol oʻynashdan boshlangan.
U 2000-yilda "100 Girls" komediya filmida Metyu rolini oʻynagan. Bir yil oʻtgach, u Tilda Swinton va Josh Lucas bilan Sundance xit The Deep End filmida rol oʻynadi. 2003-yilda Tucker 1974-yilda suratga olingan Michael Bay tomonidan ishlab chiqarilgan va rejissyor Marcus Nispel tomonidan suratga olingan xuddi shu nomdagi „The Texas Chainsaw Massacre“ qo‘rqinchli filmining orziqib kutilgan qayta tasavvurida rol o‘ynadi. 2004-yilda "Statide" va "Criminal" filmlarida suratga tushgan.
2005-yilgi "Hostage" filmida Taker Bruce Willis va Ben Foster bilan birga ishlagan. Taker oʻzining sirli sherigi Mars bilan bir oilani garovda ushlab turgan aka-ukalardan biri Dennis Kuper rolini oʻynaydi. Tucker 2007-yilda Paul Haggis tomonidan ikki marta rejissyorlik qilgan: u Iroqdan qaytgach, urush tufayli butunlay oʻzgargan askar sifatida "In the Valley of Elah" filmida Tommy Lee Jonesning oʻgʻli rolini oʻynagan ; u NBC teleserialida ham Tommi Donnelli rolini o‘ynagan. thumb| [[Nik Jonas|Nick Jonas, Joanna Going, Matt Lauria, Frank Grillo va Tucker 2014-yil oktyabr oyida qirollikning premyerasida]] 2008-yilda Scott Smithning eng koʻp sotilgan kitobiga asoslangan va Sundance mukofoti sovrindori Carter Smith rejissyori boʻlgan „The Ruins“ triller filmida rol oʻynagan.
2009-yilda "An Englishman in New York" filmida paydo boʻlgan rassom Patrick Angusni, John Hurt bilan Quentin Crisp rolini oʻynagan. Biografik drama Krispning Nyu-Yorkda oʻtkazgan keyingi yillari haqida hikoya qiladi. Keyin 2010-yilda Russell Crowe va Elizabeth Banks bilan "The Next Three Days" filmida paydo boʻlib, Xaggis bilan uchinchi hamkorlikni nishonladi.
2011-yil noyabr oyida Takerning Ota-onalik teleserialiga imzo chekkanligi eʼlon qilindi. 2011-yildan 2014-yilgacha shahar meri Bob Littl rolini ijro etgan.
Taker 2014-yilda DirecTVning Kingdom drama serialida bosh rol oʻynagan. U Mixed martial arts va murabbiy Alvey Kulinaning oʻgʻli Jey rolini oʻynadi, buning uchun Entertainment Weekly tomonidan „Eng yaxshi yordamchi aktyor“ nominatsiyasiga sazovor boʻldi, bu uning ishini „televideniedagi eng elektr spektakllaridan biri“ deb taʼrifladi.
2015-yilda Tucker "Justified on FX" teleserialining soʻnggi besh epizodida aqldan ozgan Boon — Billy the Kid va Travis Bickle oʻrtasidagi xoch sifatida paydo boʻldi.
Hannibal ikkinchi mavsumida paydo boʻlgan Bryan Fuller bilan hamkorlikni davom ettirgan Tucker, Neil Gaimanning 2001-yil romanidan moslashtirilgan Starzning „Amerika xudolari“ filmida Low-Key Lyesmith rolini oʻynadi.
Tucker Nick Jonasning 2016-yilgi „Last Year Was Complicated“ albomida „Shampan muammolari“ qoʻshigʻini yozgan.
2019-yildan boshlab Tucker Showtime kriminal dramasi City on a Hill Boston gangsteri Frenki Rayan rolini o‘ynadi.
2021-yilda Tucker NBCning qisqa muddatli ilmiy fantastika seriyasida „Debris“ da Markaziy razvedka boshqarmasi xodimi Brayan Beneventining bosh rolini oʻynadi.
Shaxsiy hayoti
2012-yil 16-iyunda Tucker Pulitzer mukofoti sovrindori iqtisodiy tarixchi Liaquat Ahamedning qizi Tara Ahamedga turmushga chiqdi. Ularning 2019-yil 15-mayda tug‘ilgan egizak o‘g‘il va qizi bor.
Tucker filmlar joylashgan joylarda yolgʻizlikni bartaraf etish uchun Transcendental Meditatsiya bilan shugʻullanadi. Pegasus Fund notijorat tashkilotining asoschisi.
Saint-Remy-en-l'Eau
Saint-Remy-en-l'Eau Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Clermont tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
370 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,1 km2. Dengiz sathidan 75 – 171 m balandlikda joylashgan.
Arminiy Vamberi
thumb|Mixay Kovach. Arminiy Vamberi portreti, [[1861]] Arminiy Vamberi yoki German / Herman Vamberi (vengercha Ármin Vámbéry, nemischa Hermann Bamberger; 19-mart 1832, Nidermarkt — 15-sentyabr 1913, Budapesht) — sharqshunos, tilshunos olim, sayyoh va yozuvchi.
Hayoti
Istanbulda yashagan (1857-60). Vengriya fanlar akademiyasi homiyligida Eron va Turkistonga sayohat (1863-yildan) qilgan. Vamberi darvesh niqobi ostida Rashid afandi, Rashid xoji nomi bilan Makkadan haj safaridan qaytayotgan mahalliy aholi guruhiga qoʻshilib Mozandarondan Bolxon koʻrfaziga keladi, soʻng Turkmaniston orqali Xiva va Qoʻngʻirotga oʻtadi. Qizilqumdan oʻtib Buxoro, Samarqand, Karki va boshqa shaharlarda boʻladi. Orqaga Hirot, Mashhad, Tehron va Istanbul boʻylab qaytadi.Herman Vamberi Sulton Abdulhamid II ga aloqasi borligi aytiladi.
Ijodi
thumb|left|Dunayska Streda shahrida oʻrnatilgan Vamberi byusti, [[Slovakiya]]
Vamberi tilshunoslik, adabiyotshunoslik, folʻklor, etnografiya, tarix va geografiyaga oid asarlar muallifi („Nemischa-turkcha lugʻat“, 1858; „Nemischa-chigʻatoycha lugʻat“, 1860; „Buxoro yoxud Movarounnahr tarixi“, „Mening hayotim“, „Sharq hayoti va urf-odatlari ocherklari“ va boshqalar). „Chigʻatoy tili darsligi“ (1867) asarida Vamberi turkiy xalqlar folʻkloriga oid 30 dan ortiq asar haqida maʼlumot bergan, ulardan parchalar keltirgan, shuningdek Navoiy, Fuzuliy, Nasimiy, Soʻfi Olloyor gʻazallaridan olingan namunalarni va 112 ta oʻzbek maqolini arab va lotin yozuvida keltirib, nemischa tarjimada bergan. Turkiy va nemis tillarini qiyosiy oʻrgangan.
Vamberining Xorazmlik oʻzbek do‘sti
Mullo Isʼhoq (1836—1892) — Xorazmlik oʻzbek olimi, Arminiy Vamberining sherigi bolgan. U 1864-yildan boshlab Vengriyadagi Akademiya kutubxonasida kutubxonachining yordamchisi sifatida ish boshladi.
Kinematograf
1986-yil Turkiya, Vengriya va Tojikiston kinematograflari tomonidan Vamberining hayoti, xususan uning „Soxta darvishning Oʻrta Osiyoga sayohatlari“ nomli asari asosida „Oqsoq darvish“ filmi yaratildi. Valeriy Axadov va Yojef Kish rejissorligidagi ushbu fil’m Tugʻro-film (Turkiya), Xungarofilm, Mafilm (Vengriya), Tojikfilm kinostudiyalari mahsuloti. Filmda Shuhrat Ergashev, Sanʼat Devonov, Inogʻom Odilov kabi oʻzbek aktyorlari ham suratga tushishgan. Film premyerasi 1988-yil aprel oyida Moskvada boʻlib oʻtgan.
Oʻzbek tiliga tarjima qilingan asarlari
Arminiy Vamberi bir necha yillar mobaynida ingliz elchixonasida ham ishlaydi va Abdulhamid II bilan uchrashgani haqida ma'lumotlar bor.
Rochester (Minnesota)
Rochester AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. Olmsted okrugi tarkibiga kiradi.
Cuiry-Housse
Cuiry-Housse Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Soissons tumani tarkibiga kiradi.
Rochester (Minnesota)
Aholisi
107,890(US:246th) nafar aholi istiqomat qiladi (2011). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 947,3 nafar kishi.
Cuiry-Housse
Aholisi
110 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,3 km2. Dengiz sathidan 83 – 149 m balandlikda joylashgan.
Rochester (Minnesota)
Geografiyasi
Maydoni — 141,80 km2. Shundan 141,39 km2 quruqlik, 0,41 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 401.4 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Rochester manzarasi.
Tez aytish
Xalq ogʻzaki ijodi turlaridan biri boʻlmish tez aytish ayrim nutq tovushlarining koʻp qaytarilishi yoki tovushlarning soʻz va iboralar tarkibida talaffuzni qiyinlashtiradigan darajada murakkab joylashishiga asoslanadi. Ayniqsa, bu iboralar tez aytilayotgan paytda, aytuvchi bu murakkab tovushlarni talaffuz qila olmasdan adashib ketishi tinglovchilarning beozor kulgusiga sabab boʻladi. Oʻzbek tilida bu iboralarning tez aytish deb nomlanishi ham shundan kelib chiqqan.
Tez aytish — oʻzbek xalq ogʻzaki ijodining bir turi. Tez aytishda yanglishib ketish mumkin boʻlgan qofiyadosh soʻzlardan tuzilgan jumlalar qoʻllanadi. Unda muayyan tovushlar, ayniqsa, jarangli undoshlar takrorlanadi va soʻzlar ritm, urgʻular bilan tez aytiladi. Mas., Besh mis barkash, besh mis barkashning ichida besh ming mis barkash. Tez aytishda har bir tovush oʻz oʻrnida toʻgʻri, ravon talaffuz etilishi shart. Tovushlar talaffuzida yanglishgan tomon (kishi) yengilgan hisoblanadi. Oʻtmishda katta yoshdagi odamlar ham oʻtirishlarda, toʻylarda tez aytishda musobaqalashib, madaniy hordiq olganlar. Keyinchalik, asosan, bolalar repertuariga aylangan. Tez aytishlar bolalarning fikrlash qobiliyatini, soʻz boyligini oshirishga va nutqining ravon boʻlishiga xizmat qiladi.
Lekin koʻpchilik turkiy tillarda tez aytishlar talaffuz qilinayotganda odamning yanglishib ketishi holatini koʻzda tutgan holda nomlangan, masalan qirgʻizchada жаңылтмач, qozoq va qoraqalpoq tillarida жаңылтпаш, turk tilida yanıltmaç, turkmanchada yangiltmach, ozarbayjonchada yangiltmach va boshqa
Oʻzbek xalq ogʻzaki ijodiyotida tez aytishlar qadim zamonlardan beri mavjud. Professor Hodi Zarif tuzgan «Oʻzbek folklori» xrestomatiyasida tez aytishga 12 ta misol keltirilgan.
2005-yil fransuz tilshunosi professor Rémy Dor oʻzbek va qoraqalpoq tez aytishlaridan namunalarni fransuz tiliga tarjima qilib izohlar bilan nashr ettirdi.
Belarusda COVID-19 pandemiyasi
COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Belarusda ilk bor 2020-yil 28-fevral kunida tarqaldi. Mamlakatda 2021-yil mart oyida bir necha kishida koronavirusning britancha shtamm aniqlandi. Xususan, Polsha, Ukraina va Misrdan kelgan fuqarolarda ushbu shtamm qayd etilgan.
Epidemiyadan oldingi holat
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.
COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
856
Vafot etgan
🇷🇺
Ibn Bavvob
Ibn Bavvob, Abu l Hasan Ala-vuddin Ali ibn Hilol (?— 1022) — xattot, olim, husnixat nazariyotchisi. "Qasidai roiya" ("Roiya kasi-dasi", 22 baytdan iborat) risolasida xat qoidalari va xattotlik sanʼati haqida qimmatli fikrlarni bayon qilgan. I. B. taʼlimotiga koʻra, husnixat inson ijodining samarasi boʻlib, u tasviriy sanʼat qatoriga kiradi. 15-asr da yashagan arab xattoti Muhammad ibn Hasan at-Tibiy oʻzining kotiblar haqidagi "Jomeʼi mahosini kitobat il-kuttob" ("Kotiblarning husnixat toʻplami") asarida yozishicha, I. B. Ibn Muqladan keyin xatning 16 turini (jumladan, suls xatining yozuv asoslari va b. ni) ixtiro qilgan va tako-millashtirgan. U ixtiro qilgan arab harfini nuqta bilan oʻlchash qoidalari undan keyingi xat nazariyotchilari, xattotlar uchun asosiy qoʻllanma boʻlgan.
Abbadia San Salvatore
Abbadia San Salvatore Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Siena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 59 km2. 6783 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Towner (Shimoliy Dakota)
Towner AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. McHenry okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
533 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 254,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,10 km2. Shundan 2,10 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 450 m balandlikda joylashgan.
Kartalpınar
Kartalpınar — Turkiyaning Burdur viloyati Burdur tumanidagi qishloq.
Manbalar
[
Abdulloh al-Hamadoniy
Abdulloh ibn Muhammad ibn Ali Miyonjiy Aynu-l-quzzot al-Hamadoniy (1099—1132) — shayx va mutasavvif. Hamadon shahrida tug‘ilgan. Uning „Yazdon shenoxt“ („Xudoni tanish“), „Tamhidot“ („Tekislash“), „Zubdatul-haqoyiq“ („Haqiqatlar qaymog‘i“) nomli asarlari bor.
Çukurköy (Pervari)
Çukurköy— Turkiyaning Siirt viloyati Pervari tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi .Qishloqda 2021-yilda 245 kishi istiqomat qilgan edi.
Üçoyuk qishlog‘i qishloqqa tutashgan joy.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Lexi Love
Leksi Lav (Lexi Love, tav. 23-dekabr 1980-yil) — taxallusi amerikalik pornoaktrisa,. Lav Lexi Love Entertainment kompaniyasini boshqaradi va egalik qiladi, kompaniyada pornografik mahsulotlarni ishlab chiqaradi.
2014-yilgi maʼlumotga koʻra, Leksi Lav 346 ta pornofilmda rol ijro etdi.
Filmografiya
235px|thumb|right|Leksi Lav
Jahon Professional futbol ligalari assotsiatsiyasi
Jahon ligalari forumi (WLF) 2016-yilda tashkil etilgan professional futbol ligalarini ifodalovchi tashkilotdir. Hozirda FIFAning oltita qitʼa konfederatsiyasidan beshtasidan 41 nafar aʼzo oʻz ichiga oladi.
Tarix
24 professional futbol ligalari rahbarlari va vakillari 2015-yilning aprel oyida futbol tizimi va umuman biznes bilan bogʻliq dolzarb muammolarni muhokama qilish uchun Global Ligalar Forumini chaqirishdi. Jahon ligalari forumi 2016-yil boshida FIFA ning yangi prezidenti saylanadigan 2016-yilgi FIFAning navbatdan tashqari Kongressiga tayyorgarlik koʻrish maqsadida tuzilgan. U oʻzining birinchi yigʻilishini 2016-yil 25-fevralda, FIFA Kongressi oldidan Tsyurixda oʻtkazdi. WLF dastlab 24 aʼzo futbol ligalarini oʻz ichiga olgan, ammo keyinchalik 41 ligaga kengaydi va aʼzolar tomonidan mezbonlik qiladigan yillik yigʻilishlarni oʻtkazadi.
2018-yilda guruh FIFA prezidenti Janni Infantinoning FIFA klublar o‘rtasidagi jahon chempionatini kengaytirish va global klublar ligasini amalga oshirish rejasiga qarshi ekanligini bildirdi.
Aʼzolar
2018-yil holatiga koʻra, WLF beshta qitʼa konfederatsiyasidan 41 ta aʼzo liga va assotsiatsiyalarga ega..
Boshqaruv
Butunjahon ligalari forumi yuqori aʼzo ligalarning vakillari va rahbarlaridan iborat boshqaruv qoʻmitasi tomonidan boshqariladi. Uning hozirgi rahbari Liga MX vakili Enrike Bonilla hisoblanadi. Uning ikkita rais oʻrinbosari — Buyuk Futbol Ligasi Don Garber va Deutsche Fußball Liga bosh direktori Kristian Seyfert.
Bolalar va oʻsmirlar gigiyenasi
Bolalar va oʻsmirlar gigienasi — gigiyenaning bir sohasi boʻlib, goʻdaklikdan boshlab to 17—18 yoshgacha boʻlgan bolalar va oʻsmirlarning salomatligini saqlash va mustahkamlash masalalari bilan shugʻullanadi. Hayot sharoiti, oʻquvtarbiya va mehnatning oʻsayotgan organizmning kamol topishi va salomatligiga qanday taʼsir qilishini oʻrganish va shunga asoslanib, yosh avlodning sogʻlom oʻsishiga hamda har tomonlama toʻgʻri rivojlanishiga yordam beradigan gigiyena tadbirlarini ishlab chiqish Bolalar va oʻsmirlar gigiyenasi vazifasidir. Uning tavsiyanomalari shaxsiy, yaʼni har bir ayrim bolaga va muayyan bolalar guruhiga taalluqpi boʻlishi mumkin. Bolalar va oʻsmirlar gigienasi tashqi muhit omillarining bola organizmiga, uning hayot faoliyatiga, taʼlim-tarbiyasiga taʼsirini oʻrganadi, oʻsayotgan avlodning barkamol hamda jismoniy va maʼnaviy jihatdan uygʻun rivojlanishi uchun zarur boʻlgan chora-tadbirlarni ishlab chiqadi.
Bolalar va oʻsmirlar sogʻligʻini oʻrganish va saqlash. Buning uchun biologik va ijtimoiy omillar, tashqi muhit hamda umumiy taraqqiyot qonunlarining bolalar va oʻsmirlar organizmiga taʼsirini oʻrganish talab etiladi. Har bir yoshga oid kasalliklarning kelib chiqish sabablarini aniqlash esa kasallikning oldini olish choratadbirlarini belgilash va hayotga tatbiq etish imkonini beradi. Hozirgi yosh avlodning sogʻligʻini belgilangan muddatda tekshira borish (tibbiy koʻrikdan oʻtkazish) bilan birga antropometrik usullarni qoʻllash orqali ularning jismoniy rivojlanishi aniqlanadi.
Shaxsiy gigiyena qoidalariga bolalar juda yoshligidanoq odatlanishi zarur. Bolada asosiy fiziologik jarayonlar — uyqu, uygʻoqlik, ovqatlanish (emish)ning oʻz vaqtida almashinib turishi ayniqsa bolaning birinchi yoshida katta ahamiyatga ega. Har kuni maʼlum soatlarda ovqatlanish (emish), uxlash va shahri k. bolaning oʻsishi va rivojlanishiga, ayniqsa nerv sistemasiga yaxshi taʼsir qiladi. Bolani hamisha maʼlum vaqtda (har 3—3,5 soatda) emizish tartibiga amal qilish lozim. Yosh bola hamisha maʼlum vaqtda uxlab, maʼlum vaqgda uygʻonishi uchun qulay sharoit yaratish, uxlaganida uni tinch qoʻyish, uygʻoqligida esa koʻruv va eshituv aʼzolariga turli yoʻllar bilan taʼsir etish (kattalarning gap soʻzlari, rangli, jarangdor oʻyinchoqlarga bola diqqatini jalb qilish), gavda vaziyatini oʻzgartirib turish (bolani vaqtvaqti bilan qoʻlga olish yoki qorni bilan yotqizib qoʻyish) kerak. Bola nechogʻli yosh boʻlsa, organizmi dam olish va uxlashga shuncha koʻp ehtiyoj sezadi. Uni ochiq havoda (qishda ham) har kuni kamida 2 soat sayr qildirish, oʻynatish zarur. Shunda qon kislorodga toʻyinib, organizmdagi almashinuv jarayonlari bir maromda kechadi.
Bolalar va oʻsmirlar faoliyati gigiyenasi. Bunda bolalarning sogʻligʻiga qarab ish faoliyatini belgilash va asta-sekin oshira borish hamda charchashning oldini olish tadbirlarini koʻrish asosiy masala hisoblanadi. Shunga asosan bogʻcha, maktab yoshidagi bolalarning yoshiga mos keladigan kun tartibi joriy qilinadi. Oʻsib kelayotgan organizmning xususiyatlarini hisobga olgan holda, maktab oʻquvchilarining mashgʻulot tartibi ularning yoshiga qarab turlicha belgilanadi. Uyda dars tayyorlashga ajratilgan vaqt 1sinf oʻquvchilari uchun 1— 1,5 soat, 3—4 sinf oʻquvchilari uchun 1,5—2 soat, 5—6 sinf oʻquvchilari uchun 2 soat, 7—8 sinf oʻquvchilari uchun 2,5—3 soat, 9—10 sinf oʻquvchilari uchun 3—4 soat boʻlishi kerak. Bola dars tayyorlagan vaqtda har 40—45 min.dan keyin 10—15 min. dam olishi zarur. Bolalar dars tayyorlab charchamasligi uchun mashgulotlardan keyin turli oʻyin, sport, foydali mehnat bilan shugʻullanishlari yaxshi natija beradi.
Tashqi muhit gigiyenasi. Bolalar va oʻsmirlar gigiyenasining bu qismida bolalar va oʻsmirlar muassasalari loyihasini tuzish va kurishda gigiyena tadbirlarini koʻzda tutish, jumladan ularni aholi yashaydigan joylarga qurish, xonalar yorugʻ va issiq boʻlishi, sanitariyatexnika inshootlari toʻgʻri qurilishi, toza havo, ichimlik suv hamda bolalar uchun moʻljallangan jihozlar bilan taʼminlanishi kerak.
Bolalar va oʻsmirlarning ovqatlanish gigiyenasi. Bunda oziq-ovqat mahsulotlarining ahamiyati, bolalar muassasalari (bolalar uylari, sanatoriylar, tashkil qilingan sayohat va yurishlar)da ovqatlanish tartibi oʻrganiladi hamda oʻsish davrida energiya sarfi meʼyori ishlab chiqiladi. Bolalarga toʻyimli, mazali va xilmaxil ovqat berish, ovqatda oqsil, yogʻ, uglevod, vitamin, mineral tuzlar yetarli boʻlishi kerak. Toʻgʻri ovqatlanish bolaning turli kasalliklarga chidamini oshiradi, aqliy, jismoniy va mehnat qobiliyati barkamol boʻlishini taʼminlaydi. Maktabgacha tarbiya yoshidagi va maktab yoshidagi bolalar 4— 4,5 soatda ovqatlanishi kerak. Nonushtada sutkali kaloriyaning taxminan 25%ini beradigan oqsillarga boy sabzavot, guruchdan pishirilgan ovqatlar, tushlik sutkali kaloriyaning 35—40%ni, kechki ovqat sutkali kaloriyaning taxminan 20—25%ini tashkil etishi va birmuncha yengil sutli, sabzavotli hamda yormadan pishirilgan ovqatlardan iborat boʻlishi lozim. Sutkali kaloriyaning qolgan 10—15%ni ikkinchi nonushtadan yoki tushlikdan keyin isteʼmol qilgan maʼqul.
Bolalar va oʻsmirlarga tibbiy xizmat koʻrsatish. Bolalar va oʻsmirlar gigiyenasining bu qismida tibbiy xizmat koʻrsatishni ilmiy nuqtai nazardan ishlab chiqish hamda epidemiyaga qarshi tadbirlar koʻrish moʻljallangan. Salomatligi zaiflashib qolgan, nimjon (revmatizm, tonzillit, sil intoksikatsiyasi bilan ogʻrigan), shuningdek kasallikdan tuzalib kelayotgan bolalar uchun bolalar poliklinikasi yoki maktab vrachi ishtirokida alohida tartib tuziladi; ana shunday kasalliklarni boshdan kechirgan asabiy bolalarning oʻqishini davom ettirishi hamda salomatligini tiklay borishi uchun maxsus sharoit yaratiladi (sanatoriy maktablari va boshqalar). Bunday muassasalarda oʻqish bilan birga shifobaxsh badantarbiya, fizioterapiya, maxsus parhez, sof havodan koʻproq bahramand boʻlish kabi davo usullari qoʻllaniladi. Bolani yoshligidan boshlab toʻgʻri uyushtirilgan jismoniy tarbiya va chiniqtirish tizimiga oʻrgata borish katta ahamiyatga ega. Hayotining birinchi oylarida massaj va jismoniy mashklar bilan birga toza havodan bahramand qilish, keyinchalik esa sochiqni hoʻllab badanni artish, choʻmilish, kattaroq yoshdagi bolalarni dushga tushirib yoki ustidan suv quyib choʻmiltirish bola organizmining kasallikka chidamini oshiradi va baquvvat qiladi. Bu tadbirlar muntazam boʻlishi va vrach bilan maslahatlashib olinganidan keyingina tatbiq etilishi kerak.
Mahmud Tarziy
Mahmud Tarziy (1866, Gʻazna -1935, Istanbul) — Afgʻoniston davlat arbobi, tarixchi. Yosh afgʻonlar harakatining gʻoyaviy rahbari. Damashq, Istanbul va boshqa shaharlarda taʼlim olgan. 1803-yilda Afgʻonistonga qaytib kelgan. 1911—19 yillarda "Sirojul-axbor" ("Xabarlar chirogʻi") gaz. noshiri va muharriri. Afgʻonistonda maʼrifatparvarlik gʻoyalari tarqalishiga munosib hissa qoʻshgan. Omonullaxon hokimiyat tepasiga kelgach, yangi hukumatda tashqi ishlar vaziri lavozimini egalladi (1919—22, 1924—27). Hukumat ichida bir-biriga qarama-qarshi 2 guruh boʻlib, M.T. taraqqiyparvar kuchlarga boshchilik qilgan. K. keskin (radikal) ichki islohotlar oʻtkazish, konstitu-sion tartib oʻrnatish, tinchliksevar tashqi siyosat olib borishni yoklab chiqqan. Bosh vazir Abdulquddusxon Ittimadiy uning bu fikrlariga qarshi turgan va konstitutsion gʻoyalarni targʻib qilayotgan kishilar qatl qilinishiga fatvo berilishini talab qilgan (yana qarang Yosh afgʻonlar). 1928—29 yillarda Afgʻonistonda Omonullaxonga qarshi Xabibulla — Bachai Saqqo (1880— 1929) rahbarligida koʻtarilgan qoʻzgʻolondan keyin, Turkiyaga koʻchib ketgan. U Afgʻoniston tarixi va madaniyatiga oid asarlar yozgan. Badiiy ijod bilan ham shugʻullangan.
Arabaçayı, Sungurlu
Arabaçayi — Turkiyaning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 95 nafar (2022).
857
Vafot etgan
🇷🇺
Abdulloh an-Nasafiy (al-Asbahoniy)
Abdulloh ibn Ubaydulloh ibn Ali ibn Jaʼfar ibn Muhammad ibn Zurayq al-Xatiyyiy al-Asadiy an-Nasafiy al-Asbahoniy (milodiy 1056-yil — milodiy 1139-yil) — muhaddis. Asbahondagi katta jome masjidda imom bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Haj safariga 1102-yil borib, qaytishda Bag‘dodda bo‘lgan va arab ulamolari bilan uchrashgan.
Mavzular
Topik yoki topig (armancha: Թոփիկ) arman taomidir, baʼzan vegetarian goʻsht deb ham tushuniladi, noʻxat asosidagi xamirdan iborat boʻlib, odatda kartoshka yoki un bilan aralashtirilib, piyoz, yongʻoq va smorodina bilan toʻldirilgan va xushboʻy hidli ziravorlar bilan iste'mol qilinadi. o'tlar, ziravorlar va tahinilarni sevib tanovul qilishadi.
Topik birinchi navbatda Lenten taomlaridan biri hisoblanib,u ko'pincha Michinklarning shaharlaridan biridadir ( Lent shahridagi qishloqning o'rtasidagi viloyatlarda) yaxshi ko'rib tanovul qilnadi.
Sainte-Florence (Gironde)
Sainte-Florence Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Libourne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
129 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 40,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,2 km2.
Iroq
Iroq, Iroq Respublikasi (Al-Jumhuriyah al-lraqiyah) — Janubi-gʻarbiy Osiyoda, Dajla va Furot daryolari oraligʻida joylashgan davlat. Maydoni — 435,052 km2. Aholisi —37,056 mln. kishi (2015). Poytaxti — Bagʻdod shahri. Maʼmuriy jihatdan 18 muhofaza (viloyat)ga boʻlinadi.
Davlat tuzumi
Iroq — respublika. 1970-yil 16-iyulda kuchga kirgan Muvaqqat konstitutsiya amal qiladi. Davlat boshligʻi — prezident (1979-yil iyulidan Saddam Husayn, ayni vaqtda u bosh vazir, Inqilobiy qoʻmondonlik kengashi raisi va qurolli kuchlar oliy bosh qoʻmondoni). Prezidentning vakolat muddati — 7 yil. 2002-yil 15-oktabrdagi referendumda S. Husaynning prezidentlik vakolati yana 7 yilga uzaytirildi. Qonun chiqaruvchi hokimiyat — Milliy Kengash (parlament); u 4 yil muddatga saylanadi. Ijroiya hokimiyatni prezident va hukumat amalga oshiradi.
Tabiati
Iroq hududining koʻp qismi Yuqori va Quyi Mesopotamiya tekisliklaridan iborat. Shimoliy va shimoli-sharqida Armaniston va Eron togʻlari (bal. 3000 m dan yuqori), janubiy va janubi-gʻarbida Suriya Arabiston yassitogʻligining chekka qismi (bal. 900 m gacha) joylashgan. Yuqori Mesopotamiya (yoki Jazira) bal. 300–450 m tekis platodan iborat. Quyi Mesopotamiya esa bal. 100 m dan oshmaydigan al-lyuvial pasttekislikdir. Asosiy foydali qazilmalari — neft va gaz. Fosforit va oltingugurt konlari ham bor.
Iqlimi
Iroqning shimoliy qismida kontinental Oʻrta dengiz iqlimi, yozi issiq va quruq, qishi iliq va seryomgʻir, janubida tropik iqlim. Mosulda iyulning oʻrtacha harorati 34°, yanvarniki 7°. Qishda togʻlarda qor yogʻadi. Eng past harorat — 18° gacha. Basrada yanvarning oʻrtacha harorati 11°, avgust niki 34°, baʼzan 50° ga yetadi. Yillik yogʻin togʻlarda 500 mm gacha, mamlakatning janubi-sharqida 60–100 mmgacha yetadi. Iroq hududidan oʻtgan Dajla va Furot duryolaridan sug'orishda keng foydalaniladi. Alkurn shahri yonida bu daryolar qoʻshilib, yagona Shatt ul-Arab daryosini hosil qiladi va Fors qoʻltigʻiga quyiladi. Quyi Mesopotamiyada kichik koʻllar koʻp. Choʻllarida suv vaqtincha oqadigan soyliklar bor. Tuproqlari — daryo vodiylarida sugʻoriladigan unumdor allyuvial tuproq. Iroqning kalgan qismida dasht va chala choʻlga xos kashtan va boʻz tuproqlar tarqalgan. Togʻli hududlarda togʻ-oʻtloq tuproqlari uchraydi. Hududining koʻp qismi dasht, janubi-gʻarbi choʻl va chala choʻl. Togʻ yonbagʻirlarida siyrak butazorlar, daryo vodiylarida terak va tolzorlar bor. Shatt ul-Arab vodiysida xurmozorlar koʻp.
Hayvonot dunyosi xilma-xil. Tekisliklarda gʻizol (ohu, kiyik), yovvoyi eshak (xachir), ola sirtlon, chiyaboʻri, qoplon yashaydi. Kemiruvchilar, sudralib yuruvchilar (jumladan, zaharli koʻlvorilon) va zararli hasharotlar (chigirtka, falanga, chayon) koʻp. Daryo qirgʻoqlarida qoʻton, qizilgʻoz, saqoqush uchraydi.