cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Manchester City
Manchester City Futbol Klubi Manchester shahrida joylashgan ingliz futbol klubi boʻlib, Angliya futbolining eng yuqori ligasi boʻlgan Premer-ligada ishtirok etadi. 1880-yilda Sent-Mark (West Gorton) nomi bilan tashkil etilgan boʻlib, 1887-yilda “Ardwick Association” futbol klubiga va 1894-yilda “Manchester City”ga aylandi. Klub Manchester sharqida, Etihad stadionida joylashgan. U 1923-yildan 2003-yilga qadar Meyn Roudda oʻynab, koʻchib oʻtgan. Klub 1894-yilda klubning joriy iteratsiyasining birinchi mavsumida o'zining osmon ko'k uy liboslarini qabul qildi va shu vaqtdan beri foydalanilmoqda.[3] Qo'lga kiritilgan sovrinlar bo'yicha u Angliya futbolidagi eng muvaffaqiyatli beshinchi klub hisoblanadi. thumb|[[Etihad Stadium, Manchester City Football Club (Ank Kumar, Infosys) 01]] "Manchester Siti" 1892-yilda futbol ligasiga kirdi va 1904-yilda Angliya kubogi bilan o'zining birinchi yirik sharafini qo'lga kiritdi. Klub o'zining birinchi yirik muvaffaqiyat davrini 1960-yillarning oxirlarida va 1970-yillarning boshida Liga, Yevropa kubogi g'oliblari kubogi, Angliya kubogini qo'lga kiritdi. va Jo Merser va Malkolm Allison boshqaruvidagi Liga kubogi. 1981-yilgi Angliya kubogi finalida mag'lub bo'lgan klub tanazzul davrini boshdan kechirdi va 1998-yilda o'z tarixida yagona marta Angliya futbolining uchinchi bosqichiga tushib ketdi. 2002-03 yildan beri Premer-ligada o'yin bo'lib qolmoqda.
Tarixi
"Siti" 1899-yilda Ikkinchi divizionda g'alaba qozonib, o'zining birinchi sovrinlarini qo'lga kiritdi; u bilan Angliya futbolidagi eng yuqori darajaga - Birinchi divizionga ko'tarildi. Ular 1904-yil 23-aprelda Kristal Pelasda Bolton Uonderersni 1:0 hisobida magʻlub etib, Angliya kubogini qoʻlga kiritishdi; O'sha mavsumda "Siti" Ligada ikkinchi o'rinni egallaganidan so'ng Liga va Kubokdagi dubldan deyarli mahrum bo'ldi, ammo "Siti" Manchesterda katta sharafni qo'lga kiritgan birinchi klub bo'ldi. Angliya kubogi g'alabasidan keyingi mavsumlarda klub moliyaviy qoidabuzarliklar bo'yicha ayblovlar bilan ovora bo'ldi, natijada 1906-yilda o'n yetti nafar futbolchi, jumladan, kapitan Billi Meredit, keyinchalik shahar bo'ylab Manchester Yunaytedga ko'chib o'tdi. 1920-yilda Hyde Roaddagi yong'in asosiy tribunani vayron qildi va 1923-yilda klub Moss-Sayddagi Meyn Rouddagi yangi maxsus qurilgan stadionga ko'chib o'tdi.
Qo'llab-quvvatlovchilar
"Manchester Siti" stadioniga ko'chib o'tgandan beri "Manchester Siti" o'rtacha tomoshabinlar soni Angliyada kuchli oltilikka kiradi, odatda 40 000 dan oshadi. 1990-yillarning oxirida ham, klub uch mavsumda ikki marta quyi ligaga tushib, Angliya futbolining uchinchi toifasida (oʻsha paytda Ikkinchi divizion, hozirgi Futbol Ligasi) oʻynaganida ham, oʻz uyiga tashrif buyuruvchilar oʻrtacha 30 000 nafarni tashkil qilgan. 8000 dan kam bo'linish. 2005-yilda "Manchester Siti" tomonidan olib borilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, Buyuk Britaniyada 886 000 va butun dunyo bo'ylab jami 2 milliondan oshadi, ammo Shayx Mansur klubni sotib olganidan keyin va klubning so'nggi sovrinlarini qo'lga kiritgandan so'ng, bu natija bir necha bor oshdi.
Shahar futbol guruhi
2013-14 yilgi mavsumda Abu-Dabi Yunayted guruhining global futbol manfaatlarini boshqarish uchun yaratilgan City Football Group (CFG) resurslarni almashish, akademiya tarmog'i va marketing maqsadlarida global klublar tarmog'ida ulushlarga ega bo'lgan soyabon korporatsiyadir.
Qarajar (Qoʻstanay viloyati)
Qarajar (Қаражар) — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Amangeldi tumanidagi tugatilgan qishloq. Amantoʻgʻay qishloq okrugi tarkibiga kirgan. KATO kodi - 393437400. 2013-yilda tugatilgan.
780 (son)
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Sudan Airways
Sudan Airways — Sudanning milliy yoʻlovchi tashuvchisi va Arab havo tashuvchilar tashkiloti aʼzosi.
Tarixi
Aviakompaniya 1947-yilda Sudan temir yoʻllari tomonidan mamlakatning temir yoʻl infratuzilmasi mavjud boʻlmagan hududlarida transport xizmatlarini tashkil etish uchun tashkil etilgan.
Sudan Airways Afrikadagi havo yoʻllari kompaniyasi hisoblanadi. Sudandagi 2011-yilgi voqealardan soʻng Sudan davlati katta boʻlgan sanksiyalarga duchor boʻldi, Gʻarb davlatlari va Amerika Qoʻshma Shtatlari tamonidan kiritilgan sanksiyalar Sudan Airways aviakompaniyasini ham chetlab oʻtmadi. 2012-yildan beri Sudan Airways Sudan hukumatiga tegishli. Shu sababli aviakompaniya AQSh sanksiyalari ostida qolgan.
Sudan hukumati 8 ta yangi Airbus samolyotini sotib olishni rejalashtirmoqda.
Hodisalar
2003-yil 8-iyulda Sudan Airways aviakompaniyasining SD139 reysi boʻyicha Boeing 737 samolyoti havoga koʻtarilganidan taxminan 15 daqiqa oʻtib halokatga uchradi. Halokatda barcha 117 yoʻlovchi va ekipaj aʼzolari halok boʻldi. Bu holat Sudan davlati tarixida qora kunlar hisoblanadi.
2007-yil 30-mart kuni aviakompaniya samolyoti Xartumga qoʻnishidan bir yarim soat oldin oʻgʻirlab ketilgan. Layner Liviya poytaxti Tripolidan uchgan. Xartumga qoʻngach, samolyotni oʻgʻirlagan shaxs Sudan razvedka xizmatlari tomonidan qoʻlga olingan edi. sudan mamlakatida nisbatan hayot tarzining notinchligi Sudan Airlines xizmatlarigacha taʼsir koʻrsatadi.
2008-yil 10-iyun kuni Sudan Airways aviakompaniyasining Airbus A310-324 samolyoti qoʻnish vaqtida uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi va yonib ketdi, natijada 30 kishi halok boʻldi.
Lik (Gerakl dushmani)
Lik (Λύκος „boʻri“) — qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni. Nikteyning avlodi. Yevripidning soʻzlariga koʻra, Likning oʻgʻli, Dirkaning eri Yevbeyadan kelgan. Boshqa manbaga koʻra, Poseydon va Kelenoning oʻgʻli. U haqidagi afsona uning ismi haqidagi afsonalarning bir manbasidir.
U Fiv shohi Kreonni va uning oʻgʻillarini oʻldiradi, Gerkules esa Kerberosni Aidgacha kuzatib bordi. Gerkules tomonidan oʻldirilgan, chunki u Gerkules Kerberusga ketganida xotini Megarani oʻldirmoqchi edi. Poseydon tomonidan Baxtiyor orollarga joylashdi. Yevripidning „Gerkules“ va Senekaning „aqldan ozgan Gerkules“ tragediyalari qahramoni.
Yurtdağı, Vezirköprü
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Lik (Gerakl dushmani)
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Yurtdağı, Vezirköprü
Yurtdağı — Turkiyaning Samsun viloyati hududida jolashgan Vezirköprü tumaniga qarasli qishloqdir.
Bekmurod Oltiboyev
Bekmurod Oltiboyev (tugʻ. 1996-yil 17-iyun, Surxondaryo viloyati, O'zbekiston) — oʻzbek dzudochi, 100 kgdan ortiq vazn toifasida, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ishtirokchi, 2018-yilgi Yozgi Osiyo o'yinlari sovrindori.
Biografiya
1996-yil 17-iyunda Bekmurod Oltiboyev Surxondaryo viloyatida tugʻilgan.
Faoliyati
2016-yilda u yana Oʻzbekistonda oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo kubogini qoʻlga kiritdi, shuningdek, Berlinda (Germaniya) oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa kubogida bronza, Kochida (Indiya) oʻtkazilgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Toshkentdagi Gran-prida Oltiboyev chorak finalga qadar yetib borib, yakunda yettinchi oʻrinni egalladi.
2019-yilda u Tel-Avivdagi (Isroil) Gran-prida bronza uchun bahsda magʻlub boʻlgan, shuningdek, Dusseldorfdagi (Germaniya) „Katta dubulgʻa“ turnirida chorak finalga chiqqan. Oʻsha yili Osiyo-Tinch okeani chempionatida uchinchi oʻrin uchun bahsda magʻlub boʻldi. Budapeshtdagi (Vengriya) Gran-prida u ham beshinchi boʻldi. Oʻz uyidagi Gran-prida u ketma-ket ikkinchi yil kumush medalni qoʻlga kiritdi.
2020-yilda yanvar oyida Tel-Avivdagi Gran-prida beshinchi, oktyabr oyida Vengriyadagi „Katta dubulgʻa“ musobaqasida yettinchi oʻrinni egalladi.
2021-yilda Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 100 kgdan ortiq vazn toifasida u chorak finalda chexiyalik Lukash Krpalekkaga yutqazib qoʻydi.
Ignaz Semmelweis
Ignaz Philipp Semmelweis (Ignaz Filipp Zemmelveys; [ˈɪɡnaːts ˈzɛml̩vaɪs] — Venger akusheri, professor, tugʻruq paytida isitma sabablarini aniqlagani uchun „onalarning qutqaruvchisi“ laqabini olgan. Aseptika asoschilaridan biri, qoʻl va tibbiyot jihozlarini xlorli suv bilan yuvish amaliyotini tibbiyotga kiritgan  . U tarixga taniqli jarroh ginekolog sifatida kirgan, Vengriyada birinchi tuxumdon operatsiyasini va kesarcha kesish amaliyotini amalga oshirgan.
Markaziy Vena shifoxonasi ishlagan tugʻruq vaqtidagi ayollar oʻlimini 0,85 % gacha kamaytirgan, bu vaqtgacha butun Yevropada tugʻruqdan keyingi kasalxona isitma epidemiyasi bemorlarning 60 % va ularning bolalarining hayotiga zomin boʻlgan. Semmelweisning kashfiyoti oʻsha paytdagi tibbiyotda keng tarqalgan qarashlarni darhol rad etgan, koʻpchilik hamkasblar uning kashfiyotini amalga oshirishni qatʼiyan rad etishdi va rasmiylar uni faqat oʻz pozitsiyalariga tahdid sifatida koʻrishdi.
Ilmiy hamjamiyatning qarshiliklari tufayli Semmelweis asabiy tushkunlikka tushib, depressiyani oʻzida rivojlantirgan. 1865-yilda qirq yetti yoshli Semmelweis, uning roziligisiz, aldanib, psixiatriya shifoxonasiga yotqizilgan va u yerda klinika xodimlari tomonidan kaltaklanganidan soʻng vafot etgan.
Bir necha oʻn yillar oʻtgach, Semmelweisning kashfiyotlari va uning aseptik ishlov berishni amaliy qoʻllash usuli keng eʼtirof etilgan, olimning nomi tarixga kirgan, bir qancha taʼlim muassasalari va tibbiyotdagi xizmatlari uchun mukofotlar uning nomi bilan ataldi.
Hayoti
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Ignaz_Semmelweis_parents.jpg/220px-Ignaz_Semmelweis_parents.jpg|left|thumb| Ignazning ota-onasi — Tereziya Myuller va Jozef Semmelweis, 1873-yilgi rasmlar
Oila va yoshlik yillar
Ignaz Semmelweis 1818-yil 1-iyulda Taban shahrida katolik oilasida tugʻilgan. Jozef (1778—1846) va Tereziya (1789—1844, sobiq Muller) Semmelweisning oʻn nafar farzandining beshinchisi boʻlgan. Uning otasi Eisenstadtda tugʻilgan, onasi esa Schwabenlik boʻlgan.
Taʼlim
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Ignaz_Semmelweis_1830.jpg/220px-Ignaz_Semmelweis_1830.jpg|thumb|279x279px| Lenart Landau tomonidan chizilganSemmelweisning bolalikdagi portreti, 1830-yil 1837-yilda Ignaz Semmelweis katolik gimnaziyasini imtiyozli diplom bilan tugatgan va otasining maslahati bilan Vena universitetining huquq fakultetiga oʻqishga kirgan. Bir necha hafta oʻtgach unga bu soha yoqmasligini tushungan. Doʻsti tufayli u professor Christian Joseph Berres bilan anatomiya darsiga boradi va oʻz talabalari uchun koʻrgazmali autopsiyani amalga oshirganidan hamda inson tanasining tuzilishidan shunchalik hayratda qoladiki darhol fakultet va mutaxasislikni oʻzgartirishga qaror qilgan. Venada tibbiyot oliyogida birinchi kursini tugatgandan soʻng, u Vengriyaga qaytib keladi va ikki yil Pest universiteti qoshidagi tibbiyot fakultetida oʻqiydi. 1841-yilda Vena universitetida oʻqishni davom ettirgan, uning tibbiyot fakulteti oʻsha paytda Yevropadagi eng nufuzlisi hisoblangan.
Tibbiy qarashlarning shakllanishiga va Semmelweisning shifokor sifatida rivojlanishiga uchta olim hal qiluvchi taʼsir koʻrsatgan: patanatom Carl von Rokitansky, dermatolog Ferdinand Ritter von Hebra va terapevt Joseph Škoda. Fan sifatida patologik anatomiyaning asosiy asoschilaridan biri boʻlgan fon Rokitanskiy Semmelweisga oʻlikxonada ishlash va tugʻruq vaqtidagi isitmadan vafot etganlarning hammasini autopsiya qilish imkoniyatini bergan. Von Hebra Semmelweisdan atigi ikki yosh katta edi va oʻzi oʻtmishda Škoda va von Rokitanskiy bilan tahsil olgan, keyinchalik u taniqli dermatolog boʻlib, oʻzining patoanatomik maktabiga asos solgan. Hebra Semmelweisning umr boʻyi eng yaqin doʻsti boʻlgan, u yillar oʻtib oʻgʻlining choʻqintirgan otasiga aylangan. 1844-yil 1-iyulda Ignaz Markaziy Vena shifoxonasiga malaka oshiruvchi sifatida kirgan. 1844-yil avgustda u akusherlik diplomini olgan, 1845-yil noyabrda esa jarrohlik diplomini egasiga aylangan.
Ignazning sevimli oʻqituvchisi professor Jakob Kolletschka boʻlgan, u ham fon Rokitanskiyning shogirdi edi. 1846-yil 1-iyulda Semmelweis akusherlik kafedrasi mudiri, professor Johann Klein bilan aspirantura yordamchisi sifatida ishlash uchun ikki yillik shartnoma imzolagan.
Semmelweis usuli
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Yearly_mortality_rates_1833-1858.png/220px-Yearly_mortality_rates_1833-1858.png|thumb| Vena markaziy kasalxonasining 1 va 2-boʻlimlarida oʻlim grafigi, 1833—1858-yillar. Qizil toʻrtburchak — Semmelweis ishlagan davrni va uning amaliyotini joriy qilishdan keyingi holat. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Monthly_mortality_rates_1841-1849.png/220px-Monthly_mortality_rates_1841-1849.png|thumb|220x220px| Vena markaziy kasalxonasining 1-boʻlimida tugʻruqdan keyingi oʻlim grafigi, 1841—1849-yillar. Qizil vertikal chiziq Semmelweis qoʻllarni xlorli suv bilan yuvish amaliyotini joriy qilgan paytdan keyingi holat. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Yearly_mortality_rates_1841-1846_two_clinics.png/220px-Yearly_mortality_rates_1841-1846_two_clinics.png|thumb|220x220px| 1 va 2-boʻlimlarda oʻrtacha yillik oʻlimning qiyosiy tahlili, 1841—1846-yillar link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Yearly_mortality_rates_1784-1849.png/220px-Yearly_mortality_rates_1784-1849.png|thumb|220x220px| Vena va Dublin markaziy kasalxonalarida tugʻruqdan keyingi kasalxona isitma epidemiyasidan oʻlimlar holati 1784—1849-yillar Markaziy Vena shifoxonasiga 1763-yilda imperator Maria Theresa buyrugʻi bilan qurilgan va oʻsha vaqtdagi eng yirik shifoxonalardan biri hisoblangan.
1846-yil 1-iyulda Ignaz Semmelweis Markaziy Vena kasalxonasi 1-klinikasining birinchi yordamchisi (katta rezident) etib tayinlangan. Ishining dastlabki kunlarida u tugʻruq paytida ayollarning isitmadan oʻlim darajasining yuqoriligidan hayratda qolgan. Aynan bu vaqtga kelib Klein klinikasida bu koʻrsatkich Yevropadagi boshqa tugʻruqxonalardagidan yuqori boʻlgan. Kasalxona isitma epidemiyasi ayollar va yangi tugʻilgan chaqaloqlarning deyarli 20 foizini (baʼzi yillarda — 30 foizdan ortigʻini) oʻlimga sabab boʻlgan, Bartsch rahbarlik qiladigan 2-klinikada oʻlim kamdan-kam hollarda 4 foizdan oshgan. Bundan tashqari, 2-klinikada tugʻruqdan keyingi isitma epidemiyasi qaysidur bemorda sodir boʻlgan boʻlsa, unda ularga alohida palatalarga joylashtirrilgan. Bu haqiqat oddiy venaliklar orasida ham maʼlum boʻlgan homilador ayollar 1-klinikaga tushmaslik uchun har qanday holatda ham harakat qilishgan.
Epidemiya sabablari
Oʻsha davrdagi Yevropa shifokorlarining koʻpchiligi gumoralizm va diskraziya gʻoyalariga tayangan. Bachadon sohasidagi yalligʻlanish ayoldagi ajralmaning notoʻgʻri yoʻnalishda oqishi yoki homiladorlik oylarida toʻplangan hayz qonidan kelib chiqadi degan nazariyalar ham mavjud boʻlgan. Yana bir nazariyaga koʻra, tugʻruq vaqtidagi isitma infeksiyalangan sperma tufayli yuzaga keladi deb hisoblashgan. Kasallikning sabablarini aniqlay olmagan koʻplab shifokorlar uni kurashish mumkin boʻlmagan kasallik deb hisoblashgan. Oʻlim darajasi boʻyicha tugʻruq isitmasi chechak va vaboni ortda qoldirgan: masalan, faqat Prussiyaning oʻzida 60-yil ichida ayol kasalxona istima epidemiyasidan vafot etgan. Praga va Parijdagi eng yirik kasalxonalarda bolalar isitmasi epidemiyasi yillar davomida yuqoriligicha qolgan. Angliyada vaziyat boshqacha boʻlgan: shtatdagi eng yirik kasalxonalarning hujjatlariga koʻra, uch asr davomida ayollarning 1,29 % dan koʻprogʻi kasalxona isitmasidan vafot etgan. Britaniyalik shifokorlar asboblarni, xodimlarning qoʻllarini va kiyimlarini, barcha shifoxona binolarini ideal tarzda tozalash va bemorlarni izolyatsiya qilish zarur deb hisoblashgan. Qitʼadagi hamkasblaridan farqli oʻlaroq, ular maʼlum bir yuqumli kasallik tibbiyot xodimlari orqali tarqaladi va kasallik kasal ayollardan sogʻlomlarga oʻtadi, degan nazariyaga amal qilishgan. Biroq, ular tugʻruqdan keyingi isitmaning haqiqiy sabablari haqida hech qanday tasavvurga ega emasdilar, chunki bu chechak yoki bezgak kabi mustaqil kasallik hisobangan. Hatto Shotlandiya akusherlik jarrohi Alexander Gordon, bu yechimga yaqinroq kelgan va Aberdindagi tugʻruq isitmasi bilan muvaffaqiyatli kurashgan. Ammo Gordon ham patogenni aniqlay olmagan.
Semmelweis tugʻilish isitmasi sirini hal qilish bilan mashgʻul boʻlgan. Biograflar bu lahzaga 1850-yillarda olimda paydo boʻlgan depressiyaga tashlangan birinchi qadamlar deb qarashadi. U 1 va 2-klinikaga yotqizilgan bemorlar toʻgʻrisidagi barcha maʼlumotlarni yigʻib, batafsil jadval tuzib, soʻnggi olti yil ichida birinchi boʻlimda 2000 ga yaqin, ikkinchi boʻlimda esa 700 nafar ayol vafot etganini aniqlagan. 1-klinikadagi sharoitlarni 2-klinikaga oʻxhsatishga harakat qilgan va u yerda qoʻllaniladigan texnikani eng kichik qismlarigacha nusxalashni boshlagan: ayollarga orqa tomonida emas, balki yon tomonida yotgan holda tugʻishlariga ruxsat bergan. Semmelweis, shuningdek, palatalarni shamollatish ustidan nazoratni kuchaytirgan va dori-darmonlarni tarqatish usulini oʻzgartirgan. Lekin bu urinishlarning barchasi besamar ketgan.
Oʻsha paytda keng tarqalgan tugʻruqdagi isitma tugʻruq paytida ayolda hissiy shokdan kelib chiqadi degan nazariyani sinab koʻrmoqchi boʻlgan Semmelweis har kuni qoʻngʻiroq bilan palatalarni aylanib chiqadigan ruhoniyni taklif qilgan. Palatalarda yotgan ayollar dahshatga tushishdi, ammo bu oʻlimga hech qanday taʼsir koʻrsatmagan.
Semmelweis tomonidan tuzilgan jadval natijalarini koʻrib, Iosif Škoda1 va 2-klinikalar oʻrtasidagi oʻlim darajasidagi farqni taʼkidlab sababni aniqlash uchun komissiya yigʻishni taklif qilgan. Faqat 1847-yil mart oyida, 1-klinikada oʻlim darajasi 2-klinikaga qaraganda toʻrt baravar yuqori boʻlganida, komissiya yigʻilgan. Uning qarori bilan 1-klinikada oʻlim sababi akusherlik talabalarining malakasiz harakatlari deb topilib, ularning barchasini ishdan chetlashtirish toʻgʻrisida buyruq berilgan. Semmelweis oxirgi boʻlib ishdan boʻshatilgan.
Vena markaziy kasalxonasida oʻlim koʻrsatkichi
1847-yil mart oyining oxirida kasalxona faoliyati toʻxtatilgan. Semmelweis va ikki hamkasbi dam olish va tugʻruqdan keyingi isitmaning halokatli epidemiyasi haqidagi fikrlardan chalgʻitish uchun Venetsiyaga ketishgan. Safar yosh shifokorning koʻnglini koʻtargan va Semmelweis Venaga qaytib kelgan. Qaytgandan soʻng, u yoʻqligida yaqin doʻsti va ustozi Jakob Kolletschka vafot etganini bilgan. Bu oʻlim Semmelweis uchun shaxsiy yoʻqotish edi. Maʼlum boʻlishicha, tugʻruq vaqtidagi isitmadan vafot etgan ayol jasadini oʻrganish chogʻida yordamchi talabalardan biri Kolechkaga skalpel bilan jarohat yetkazgan. Bir necha kundan keyin professor sepsisdan vafot etgan. Kasallik tarixini va autopsiya protokolini oʻrganar ekan, Semmelweis patoanatomik holat tugʻruqdan keyingi isitmadan vafot etgan ayollar va chaqaloqlarga xos boʻlgan holatga oʻxshashligini aniqlagan: autopsiya protokolida flebit, limfangit, piemiya va koʻplab metastazlar koʻrsatilgan. Kollechkaning oʻlimi tushunish uchun hal qiluvchi turtki boʻlib xizmat qilgan: tugʻruqdan keyingi isitma shifokorlar qoʻlidan bachadon va qinning yaralariga tushib, toʻgʻridan-toʻgʻri qonga tushadigan jasad zarralari tufayli yuzaga kelgan. Semmelweis endi tugʻruq isitmasi kasaldan sogʻlomga oʻtishi mumkin boʻlgan infeksiya ekanligiga ishonch hosil qilgan. Biroq, bu kashfiyot tugʻruqdan keyingi isitma faqat ayollarga taʼsir qiladigan mustaqil kasallik ekanligi haqidagi umumiy qabul qilingan qarashlarga bevosita zid boʻlgan.
Semmelweis uzoq vaqtdan beri anatomik boʻlimda ishlagandan soʻng, shifokorlar va talabalarning qoʻllaridan sovun bilan yuvilganidan keyin ham saqlanib qolgan chirigan hid paydo boʻlganini payqagan. Klein klinikasida tugʻruqdagi har bir ayol bir necha marta shifokor va 10 tagacha talabalar tomonidan tekshirilgan, ularning koʻplari ilgari oʻlikxonada ishlagan boʻlishgan. Oʻz gipotezasini tasdiqlash uchun 1847-yil may oyining oxirida Semmelweis kasalxona xodimlariga homilador ayollar va tugʻruqdagi ayollarni tekshirishdan oldin qoʻllarini oqartiruvchi xlor eritmasida yaxshilab yuvishni, shu jumladan tirnoq ostidagi joylarni choʻtka bilan yuvishni buyurgan. U buyurgan protsedura kamida 15 daqiqa davom etishi kerak edi. Bundan tashqari, har bir tugʻruq vaqtidagi ayolning karavoti ustiga u bilan birga ishlagan shifokorlar va talabalarning ism-shariflari yozilgan taxtacha osib qoʻyilgan — shu tariqa bemorning oʻlimiga sababchi boʻlganlar darhol aniqlangan. Shifokorlarga tugʻruqdagi ayollarni anatomik boʻlimda autopsiya qilganidan bir kun oʻtgach tekshirishga ruxsat berilgan. Ushbu chora-tadbirlar tufayli tugʻruq paytida ayollar oʻlimi 18,27 foizdan 1,27 foizga kamaygan. Biroq, barcha xodimlar oʻzgarishlarni mamnuniyat bilan qabul qilishmagan — koʻpchilik bunday qoʻl yuvish uzoq vaqt talab qilishidan, xlor qoʻllarning terisini tirnash xususiyati va shikastlashidan shikoyat qilishgan.
1847-yil 20-martda doktor Franz Breit, Tübingen universitetining akusherlik boʻlimi mudiri lavozimiga tayinlangan va Semmelweis Vena markaziy kasalxonasining tugʻruqxonasida uning oʻrniga tayinlangan. 1-klinikada oʻlimning sezilarli darajada pasayishi Breit uning rahbari etib tayinlanganidan soʻng darhol kuzatilgan, chunki autopsiya oʻtkazmagan va shunga koʻra uning talabalari oʻlikxonaga bormagan shu sababdan qoʻllarida jasad zarralarini olib yurishmagan. Semmelweis klinikaga boshliq etib tayinlangandan soʻng, oʻlim koʻrsatkichi yana koʻtarila boshlagan — Semmelweis oʻlikxonadan qaytib, tugʻruqdagi ayollarni tekshirar edi.
1848-yil mart oyida Vena shahrida Gabsburglarga qarshi qoʻzgʻolon boshlangan, Semmelweis koʻpincha ish joyida boʻlmagan lekin u qoʻzgʻalonda faol ishtirok etmagan. Ushbu oy davomida tugʻruqdagi 276 ayolning hech birida tugʻruq paytida isitma paydo boʻlmagan. Bu holat 1848-yil avgustida sodir boʻlgan. 1847-yil noyabr oyida 1-klinikada oʻlimning oshishi bachadonning medullar karsinomasi bilan kasallangan bemorning keyinchalik kasalxonaga yotqizilganligi bilan bogʻliq edi. Shifokorlar palatada yurishdan oldin qoʻllarini xlor eritmasi bilan yuvgani, bemorlarni koʻrish oraligʻida esa oddiygina sovun bilan qoʻllarini yuvgani uchun palatada u bilan birga yotgan 12 nafar ayoldan 11 nafari tugʻruq isitmasidan vafot etgan. Shunga oʻxshash holat bemor tizza gangrenasi bilan kasalxonaga yotqizilganida sodir boʻlgan. Bu epizodlar Semmelweisga nafaqat murda zarralari, balki chirigan toʻqimalarning har qanday zaharlari ham sepsisga olib kelishi mumkinligini tushunishga imkon bergan.
Budapeshtdagi faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Ignaz_Semmelweis_1858.jpg/220px-Ignaz_Semmelweis_1858.jpg|thumb| Ignaz Semmelweis, 1858-yil 1849-yil mart oyida 1-klinika bilan shartnoma muddati tugagan va Semmelweis privatdozent lavozimiga ariza berdi, ammo rad etilgan va avvalgi shartnoma uzaytirilmagan. Bir yildan ortiq vaqt davomida u munosib ish topa olmagan va oʻqishni davom ettirgan. Von Rokitanskiy, Herba va Škoda Semmelweisga yordam berish maqsadida universitet va shifoxona maʼmuriyatiga yoʻllangan bir qancha rasmiy hujjatlar loyihasini tuzib imzolaganlar. Yosh olimlar Zemmelveysning kashfiyotiga munosabatni oʻzgartirishga qodir boʻlgan nufuzli guruh edi. Ularning bosimi ostida u hisobot yozgan va 1850-yil 15-mayda Vena Tibbiyot Jamiyatida muvaffaqiyatli nutq soʻzlagan. Oʻsha vaqtga kelib, u oʻz gʻoyalarini yanada chuqurroq ishlab chiqgan va endi tugʻilish isitmasining sababini faqat autopsiya zahari emas balki, bu har qanday chirish organik moddalar sabab boʻlishi mumkinligini tushungan.
15-maydagi nutqdan keyingi bahslar iyulgacha davom etgan va yosh shifokor nazariyasi rasmiy amaliyotga qabul qilina boshladi. Semmelweisga privatdosent unvoni berilgan va anatomiya boʻlimida ishlash hamda autopsiyalarni amalga oshirish ishlariga jalb qilishgan. Besh kundan soʻng, 1850-yil 15-oktabrda Semmelweis oʻz tarafdorlaridan hech birini ogohlantirmasdan, doʻstlari bilan xayrlashmay, Venani tark etib, Budapeshtga yoʻl olgan.
Budapeshtda Semmelweis xususiy shifoxona ochgan va bir vaqtning oʻzida Szent Rókus-kápolnaga bosh akusher lavozimini egallash taklifi bilan ariza yuborgan. Tugʻruqxonadagi vaziyat shunchalik achinarli ediki, shifoxona maʼmuriyati bu taklifni rad eta olmagan: tugʻruqdagi ayollarning uchdan bir qismi tugʻruqdan keyingi isitmadan vafot etar edi. 1851-yil 21-mayda u oʻz lavozimiga oʻtirgan va 1855-yil iyuligacha ishlagan va oʻlim darajasining 0,85 % gacha pasayishiga erishgan. Qoʻl va asboblarni xlorli suv bilan yuvish amaliyotini joriy qilgandan soʻng, dastlab Semmelweis hech qanday taʼsir koʻrmagan. U palatalardagi infeksiya manbasini tekshirishni boshlagan va xarajatlarni kamaytirish uchun shifoxona eng arzon kir yuvish xizmatlaridan foydalanganligini aniqlagan. Maʼlum boʻlishicha, iflos kirlar ertasi kuni shunchaki yuvilmagan holda qaytarilgan. Semmelweis oʻz mablagʻlari hisobidan yangi choyshab sotib olgan va tugʻish paytida ayollar oʻrtasidagi oʻlim darajasi misli koʻrilmagan darajada 0,39 % gacha kamaygan. Yordamchilardan biri bu ish haqida Vena Tibbiyot haftaligida yozgan.
Faoliyatining soʻnggi yillari
Semmelweisning butun akusherlik jamiyatiga soʻnggi ochiq xati 1862-yilda nashr etilgan. Unda u ayollarning son-sanoqsiz oʻlimi uchun aybni bevosita uning kashfiyotini rad etgan hamkasblariga yuklagan.
Kasallik
thumb|300x300px| Semelweisning soʻngi fotosurati, 1864-yil 1862-yildan boshlab Semmelweisning ruhiy salomatligi yomonlasha boshlagan, depressiya kuchayib borgan. Koʻpincha u tugʻruq isitmasidan boshqa hech narsa haqida gapira olmagan. Mária Semmelweis erining aqldan ozgan degan fikrga, birinchi marta 1865-yil 13-iyulda borgan. Ertasi kuni u Ignazning azaliy doʻsti, Budapeshtlik shifokor Lajos Markusovskiyga shubhalari haqida gapirib bergan. Uning soʻzlariga koʻra, eri aqldan ozgan odamdek tutgan oʻzini.
21-iyul kuni Semmelweis Pest universiteti professorlarining navbatdagi yigʻilishida ishtirok etgan. Yigʻilish rejasida uning ismi ikki marta, birinchi marta maoshini oshirish haqidagi iltimosi munosabati bilan tilga olingan. Bu murojaat qonuniy va oʻrinli edi, chunki har oʻn yilda professor-oʻqituvchilarning maoshini oshirish odat tusiga kirgan edi. Ikkinchi eslatma kelgusi yil uchun maʼruzalar jadvalini muhokama qilish bilan bogʻliq. Faqat yetti yil oʻtgach, Semmelweisning sobiq yordamchisi Josef Fleischer keyinchalik mashhur boʻlgan voqeani eslatib oʻtgan: Semmelweis oʻqituvchi lavozimiga qabul qilinganligi haqidagi hisobotini oʻqishi kerak boʻlgan paytda, u shimidan gʻijimlangan qogʻozni oldi, uni tekisladi va akusherning qasamini baland ovozda oʻqiy boshladi. Hayratda qolgan hamkasblari uni uyiga olib ketishgan.
Oʻlimi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Semmelweis_Ign%C3%A1c_s%C3%ADrja.jpg/220px-Semmelweis_Ign%C3%A1c_s%C3%ADrja.jpg|thumb|220x220px| Budapeshtdagi Semmelweis qabri Semmelweisning psixiatriya klinikasida boʻlganligi haqidagi tibbiy maʼlumot uning ahvoli tez yomonlashganidan dalolat bergan. Yozuvlar shuni koʻrsatdiki, bemor oʻng qoʻlning oʻrta barmogʻining oxirgi falangsida gematomadan tashqari, hech qanday jismoniy muaommolari boʻlmagan lekin, ruhiy holati juda yomon edi. 30-iyul kuni u bogʻda sayr qilib yurganida „toʻsatdan oʻzini yerga tashlab, yechinib, baqira boshlagan“. Ikkinchi avgustga kelib, u doimo bezovta edi, kechasi uxlamagan, nutqi chalkashib ketgan, qadamlari chalkshib ketadigan odat chiqgan.Uning oyoqlarida gangrenalar paydo boʻla boshlagan 7-avgustda gangrena allaqachon barmoqlarda kuzatilgan. 12-avgustga qadar bemorda puls yuqori, tili quruq, chalkashlik, qorachiqlari yorugʻlikka javob reaksiyasi qaytarmagan. 1865-yil 13-avgust kuni kechqurun oʻlim qayd etilgan.
Sainte-Ruffine
Sainte-Ruffine Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Metz-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Ignaz Semmelweis
Oʻlimi
1963-yilda qoldiqlarni tekshirishda oʻlimi paytida uzoq davom etgan infeksiya tufayli osteomiyelitni rivojlantirganligi taxmin qilinadi.
Sainte-Ruffine
Aholisi
453 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 647,1 nafar kishi.
Ignaz Semmelweis
Oʻlimi
Semmelweisning jasadi Patologiya instituti oʻlikxonasiga olib borilgan. Autopsiyani Karl fon Rokitanskiy yoki uning yordamchilaridan biri amalga oshirgan. 1977-yilda Sillo-Seidl tomonidan oʻrganib chiqilgan autopsiya protokoli eng ishonchli manba hisoblanadi, garchi unda xatolar topilgan boʻlsa-da va umuman olganda, butun hujjat shoshqaloqlik bilan yoki ehtiyotsizlik bilan yozilgan. Oʻlimdan keyingi tekshiruv koʻplab yoriqlar, yumshoq toʻqimalarning shikastlanishi, plevritni koʻrsatgan. Tashxis va autopsiya natijasi boshqa qoʻl yozuvida yozilgan. Oʻlim sababi sepsis etib belgilangan.
Perikardit, plevrit va keyingi sepsis kaltaklashdan kelib chiqqan. Darhaqiqat, Semmelweis kasalxona xodimlari tomonidan kaltaklangan.
Sainte-Ruffine
Geografiyasi
Maydoni — 0,7 km2. Dengiz sathidan 166 – 226 m balandlikda joylashgan.
Ignaz Semmelweis
Oʻlimi
1865-yil 15-avgustda Semmelweis Venadagi markaziy qabristonga dafn qilingan. Xayrlashuv marosimida Vena tibbiyot maktabi aʼzolari, jumladan fon Rokitanskiy, Jozef Spats, aka-uka Karl va Gustav Braunlar ishtirok etishgan. Dafn marosimiga venger doʻstlaridan faqat Layosh Markusovskiy kelgan. Budapeshtdan xech kim kelmagan. Semmelweis vafotidan keyin uning ayoli familiyasini vengercha Szemerényiga oʻzgartirgan. 1891-yilda beva ayol Semmelweisning qoldiqlarini oilaviy daxmaga koʻchirgan va 1965-yilda daxmadan olinib olim tugʻilgan uyning hovlisiga qayta dafn qilingan.
Gʻoya taʼsiri
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Semmelweis_Ign%C3%A1c_eml%C3%A9km%C5%B1%2C_Str%C3%B3bl_Alajos%2C_1904-06.jpg/220px-Semmelweis_Ign%C3%A1c_eml%C3%A9km%C5%B1%2C_Str%C3%B3bl_Alajos%2C_1904-06.jpg|thumb|308x308px| Budapeshtdagi [[Szent Rókus-kápolna oldida Ignaz Semmelweis haykali. Alaios Strobl, 1904-yil]]
Semmelweis hayoti davomida ilmiy jamoatchilikning munosabati
1847-yil 1-iyunda Vena markaziy kasalxonasining yordamchi direktori Karl Khaller „Semmelweisning kashfiyoti goʻyo kasalxonani yangi shamol bilan shamollatdi va yorqin kelajakka umid berdi“, deb yozgan va 1849-yilda Semmelweis kashfiyotining qiymati jarrohlik va akusherlik uchun shunchaki beqiyos deya taʼriflagan. Ferdinand Ritter von Hebra Semmelweisning kashfiyoti Edvard Jennerning chechakka qarshi emlashi kabi muhim ekanligiga amin ekanligi aytgan.
Gʻoyani amalga oshishi
Semmelweisning oʻlimidan soʻng, aseptika va dezinfeksiyani targʻib qilishda sezilarli regressiya kuzatilgan. Vengriyada tugʻruq isitmasi boʻyicha hisobotlar va tadqiqotlar tez-tez nashr etilgan, unda uning ismi umuman tilga olinmagan va taqdim etilgan fikrlar butunlay oldingi taʼlimotga asoslangan edi. Semmelweisning ikkala yordamchisi ham uning akusherlik boʻlimidagi lavozimiga ariza berishgan, ammo uning oʻrniga Yanosh Discher saylangan, uning qoʻl ostida Pest tugʻruqxonasida oʻlim darajasi olti baravar koʻpaygan. Szent Rókus-kápolnada tugʻruqxonani Volla ismli shifokor boshqargan, u ham Semmelweisning gʻoyalarini taʼtbiq qilmagan, tayinlanganidan soʻng, tugʻruqdan keyingi isitma hollari soni keskin oshgan. 1864-yilda Škodatugʻruqxonalarini tashkil etish boʻyicha soʻrovda fon Rokitanskiy va Oppolzer tugʻruq paytida isitma epidemiyasi zararli bugʻlar va havo almashishining yomonligi tufayli yuzaga kelganligini taʼkidladilar va ventilyatsiyani yaxshilash muhimligini talab qilganlar. Ular Semmelweis haqida gapirishmagan va uning raqibi Karl Braun qarashlariga rioya qilganlar. Shunisi eʼtiborga loyiqki, Karl Braunning yordamchisi Carl Mayrhofer ustozi maslahati bilan 1862-yilda tugʻruq isitmasi sabablarini oʻrganishni boshlagan va asta-sekin Semmelweis deyarli 15 yil oldin qilgan bir xil xulosalarga kelgan. Mikroskopdan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlgan Mayrhofer chirigan toʻqimalar qon oqimiga kirsa, sepsisga olib kelishi mumkin boʻlgan eng kichik zarralar „vibrionni“ topgan. 1865-yilga kelib, olim kashfiyotlarining rad etilishiga duch kelgan va koʻp jihatdan Semmelweisning fojiali taqdirini takrorlagan.
Koʻpincha jarrohlik aseptikaning yaratuvchisi deb ataladigan Jozepf Lister oʻz ishining birinchi natijalarini 1858-yilda eʼlon qilgan, 1896-yilgacha u shifokorlarning asboblari va qoʻllarini emas, balki yaralar va toʻqimalarni dezinfeksiya qilishni eng muhim deb hisoblagan.
Xotira
Oʻlimidan bir necha oʻn yillar oʻtgach, Semmelweis aseptika asoschisi sifatida tan olinga, uning tibbiyot rivojiga va tugʻruq isitmasi epidemiyalariga qarshi kurashga qoʻshgan hissasi yuqori baholanadi. Dunyo boʻylab olimga bagʻishlangan koʻplab yodgorliklar mavjud boʻlib, uning hayot hikoyasi pyesalar, romanlar va filmlar uchun asos boʻlgan.
1906-yilda Budapeshtda Ignaz Semmelweisga „Onalar qutqaruvchisi“ (haykaltarosh Alajos Stróbl)ga bagʻishlangan haykal oʻrnatilgan. Yodgorlik uchun mablagʻlar butun dunyo shifokorlari tomonidan xayriya qilingan. 1964-yilda Budapeshtdagi Qirollik Tibbiyot jamiyati kutubxonasi uning sharafiga oʻzgartirilgan, 1968-yilda esa uning sobiq uyida Semmelweis tibbiyot tarixi muzeyi ochilgan. 1966—1967-yillarda Vena universiteti hovlisida haykaltarosh Alfred Hrdlicka tomonidan Semmelweisga bagʻishlangan barelef oʻrnatilgan. 1969-yilda Ignaz Filipp Semmelweis nomi Budapesht tibbiyot universitetiga berilgan.
Semmelweis bir nechta davlatlarning pochta markalarida tasvirlangan: Vengriya (1932, 1954, 1960, 1965 va 1987), Germaniya (1956), Avstriya va GDR (1965), Grenada (1973), Transkei (1992).
2013-yilda UNESCO Semmelweisning tugʻruq vaqtidagi isitma boʻyicha ishini „Jahon xotirasi“ dasturiga kiritgan. Vengriya hukumati tavalludining ikki yuz yilligi munosabati bilan 2018-yilni „onalar qutqaruvchisi“ Ignaz Semmelweisni xotirlash yili deb eʼlon qilgan. Xuddi shu yili Vengriya Milliy banki Semmelweisga bagʻishlangan kolleksiya tangasini chiqargan. 2020-yilda Google bosh sahifasida unga bagʻishlangan Google Doodleni joylashtirgan.
Fabiana Rosales
Fabiana Andreina Rosales Gerrero (Fabiana Andreina Rosales Guerrero. 1992-yil 22-aprel, Tovar, Merida, Venesuela) - venesuelalik jurnalist va ijtimoiy tarmoqlarda faol huquq himoyachisi. U Milliy Assambleya prezidenti Xuan Guaydoning rafiqasi va Venesuela prezidentini mamlakatda davom etayotgan siyosiy inqirozning sababchisi sifatida qisman tan olgan. Ko'pchilikni hayron qoldirgan holatda Rosales Oq uy va Venesuela Milliy Assambleyasi tomonidan Venesuelaning birinchi xonimi sifatida qabul qilinadi.
Oila va ma'lumoti
Fabiana Rosales 1992-yil 22-aprelda Tovar shahrida (Merida shtati) fermer Karlos Rosales Belandria va jurnalist Elsi Gerrero oilasida dunyoga keladi. Bolaligida u onasining jurnalistik faoliyatini kuzatib, ijtimoiy sohalarga qiziqib qoldi. U oilaviy fermani boshqarishga yordam berdi, shuningdek, jurnalistikani ham o'qidi. Uning otasi 2013-yilda yurak xurujidan keyin vafot etdi. Rosales otasining o'limini o'sha paytda Venesuelada oziq-ovqat yetishmasligi bilan bog'laydi. Uning amakivachchasi xuddi shunday sabab bilan vafot etgan, chunki unga qon quyish kerak bo'lganda donor topilmagan. 2013-yilda u Marakaybodagi Rafael Belloso Chasin universitetini jurnalistika va ijtimoiy kommunikatsiyalar yoʻnalishi boʻyicha tamomlagan. Shundan so'ng, Rosales Merida shtatida, shahar kengashida matbuot kotibi bo'lib ishlagan va Karakasda ham xuddi shunday lavozimda ishlagan.
Rosales Juan Guaido bilan yoshlar mitingida uchrashishgan edi va ular 2013-yilda turmush qurishdi. 2017-yilda ularning qizi farzandi dunyoga keldi.
Siyosiy faolligi
thumb| Rosales Guaydo bilan 2019-yil fevral oyida norozilik namoyishida Universitetda o'qish paytida Rosales " Xalq irodasi " muxolifat partiyasida ishlagandi (Voluntad Popular). Oʻzini huquq himoyachisi sifatida koʻrsatib, 2021-yil aprel holatiga koʻra Instagramda 770 000 dan ortiq obunachiga ega bo'lib oladi. Rosalesning ta'kidlashicha, uning faoliyatiga turtki bo'lgan omil bu: "qizining Venesuelani tark etish istagi bilan katta bo'lishni istamasligi" va u "qizi erkin Venesuela"da yashashi uchun ishlashdir.
Venesueladagi prezidentlik inqirozi davrida Juan Guaido Venesuela Milliy Assambleyasi tomonidan prezident vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi va bu Nikolas Maduroning qonuniy prezidentligiga qarshi chiqdi. Dunyo boʻylab 50 dan ortiq hukumatlar Juan Guaidoni Venesuela prezidenti vazifasini bajaruvchi sifatida tan oldi. Bu bilvosita Rosalesga Venesuela birinchi xonimi oʻrniga daʼvo qilish huquqini bergan edi. U Reuters agentligiga josuslar va “ hukumatparast qurolli guruhlar ” Juan Guaido va uning oilasi ortidan doimiy kuzatib yurishini aytib o'tgan.
Xalqaro munosabat
thumb| Rosales Donald Tramp bilan The New York Times gazetasi Rosales " inqirozga uchragan mamlakatni o'zgartirishga qaratilgan, Juan Guaidoning kampaniyasida taniqli shaxsga aylanganini" yozgan. U muxolifatning xalqaro elchisi rolini o'z zimmasiga oldi, muxolifat va o'z mamlakatini qo'llab-quvvatlash uchun Venesuela diasporasi va turli mintaqa rahbarlar bilan doimiy uchrashuvlar o'tkazib kelmoqda. Rosales Lotin Amerikasidagi xalqaro siyosiy faoliyatini 2019-yil mart oyida boshladi. Peru va Chili prezidentlari Martin Vizkarra va Sebastyan Pinera bilan uchrashuvlar o'tkazishdan boshladi.
O'sha yilning 27 mart kuni Rosales Oq uyga tashrif buyurdi va u yerda AQSh prezidenti Donald Tramp va vitse-prezident Mayk Pens bilan uchrashdi. U Venesueladagi inqirozning jiddiyligini takidlab, uni "erkinlik yoki diktatura, hayot yoki o'lim" o'rtasidagi tanlov deb ta'rifladi. Tramp “Venesuelaning birinchi xonimini qabul qilish katta sharaf” ekanligini jurnalistlarga aytib o'tgan edi.
Nosivka
Nosivka Но́сівка, [ˈnɔs⁽ʲ⁾iu̯kɐ]; Носóвка) — Ukrainaning Chernigov viloyati, Nijin tumanidagi shahar. Unda Ukrainaning aholi punktlaridan biri boʻlgan Nosivka urban aholi punkti maʼmuriyatida joylashgan . Aholisi: 13,120 kishi.
2020-yil 18-iyulgacha Nosivka Nosivka tumanining maʼmuriy markazi boʻlgan. Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida 2020-yil iyul oyida ushbu tuman tugatildi, bu esa Chernigov viloyatining tumanlari sonini beshtaga qisqartirdi. Nosivka tumani hududi Nijin tumaniga birlashtirildi.
Katerina Belkina
Katerina Belkina (haqiqiy ismi — Katerina Nikolaevna Tumanova eri Meissner tomonidan 1974-yil 16-aprel) — rus fotosuratchisi va rassomi.
Biografiyasi
Katerina Tumanova (Katerina Belkina — taxallusi) Kuybishevda tugʻilgan. Onasi rassom. Katerina sanʼat maktabini, keyin esa Samara sanʼat kollejini tamomlagan. K. S. Petrov-Vodkina. 1994-1999-yillarda Samara Fedorov nashriyotida ishlagan. 2000-2002-yillarda u Samara Fotografiya maktabida tahsil olgan, bir vaqtning oʻzida Samara davlat teleradiokompaniyasining kompyuter grafikasi boʻlimida ishlagan. Artemiy Lebedevning studiyasi bilan illyustrator sifatida hamkorlik qilgan.
Rossiya Fotosuratchilar uyushmasi aʼzosi.2002-yildan 2013-yilgacha u Moskvada yashab ishlagan, keyin Berlinga koʻchib oʻtgan. Uch qizni tarbiyalaydi.
Hayoti
Katerina maktabda rasm chizishni boshlagan. Boʻsh vaqtlarida u kashshoflar uyidagi fotostudiyaga qatnay boshladi. U yerda u reagentlar yordamida filmlar yaratish, fotosuratlarni chop etishni oʻrgandi. Buni koʻrgan ota-onasi unga tugʻilgan kuni uchun birinchi „Zenit“ kamerasini sovgʻa qildi. Katerinani ongli ijodga undagan fotografiyaga boʻlgan ishtiyoq edi. U rassomlik maktabini keyin esa fotografiya maktabini tugatgan. Moskvaga koʻchib oʻtishdan oldin, Belkina ijodiy taxallusi paydo boʻldi.
Katerina Belkina oʻz asarlarida raqamli fotosuratlarni tahrirlash va kollaj texnikasidan foydalanadi, aslida fotografiyani rasm sanʼati bilan uygʻunlashtiradi."Raqamli fotosurat" janri yordamida Katerina hech kimga oʻxshamaydigan noyob tasvirlarni yaratadi. Koʻpincha u oʻz asarlari uchun namuna sifatida ishlaydi. U fotografiyadan vosita sifatida foydalanadi, unga Photoshop yordamida rasm chizadi. Fotografiya oʻzining realizmi bilan oʻziga jalb qiladi va chizish qobiliyati tasvirni oʻzgartirishga, uni aqliy tasvirlariga yaqinlashtirishga yordam beradi. Belkina uchun kompozitsiyadagi rang shakl kabi muhimdir. "Menga koʻrgazmalardagi ishlarim oldida bu sharmandalik yoqadi — bu nima? Rasm yoki fotografiya? " — dedi Katerina intervyusida. Belkina asarlarining aksariyati tematik ravishda bir qatorga birlashtirilgan va oʻz nomlariga ega — ular orasida: „Uyga vazifa“ (Home Work Uy ishi ), „Erkaksiz dunyo“ (Not a Man's World Erkak dunyosi emas ), Mashhur ovchilar (Famous hunters), „Rasm“ (Paint), „Uygʻonish“ (Revival), „Boʻsh joylar“ (Empy Spaces), „Mening tanam ieroglifi“ (Hieroglyph of my Body), „Yengil va ogʻir“ (Light and Heavy).
2002-yildan boshlab Katerina xalqaro fotografiya koʻrgazmalarida qatnasha boshladi, uning fotograflar va rassomlar tanlovlarida birinchi gʻalabalari 2007 yilda boshlangan. 2009-yilda Katerina Belkinaning toʻrtta asari Sankt-Peterburgdagi Davlat rus muzeyi almanaxiga kiritilgan. 2015-yilda u „Gunohkor“ asari uchun Lukas Kranach yosh xalqaro sanʼat mukofotiga sazovor boʻldi, uning mashhur „Masih va fohisha“ kartinasi uchun allegoriya. Mukofot nemis Uygʻonish davri buyuk rassomi tavalludining 500 yilligini nishonlash munosabati bilan taʼsis etilgan. 2016 -yilda xuddi shu ish uchun u fotografiya olamidagi eng nufuzli mukofotlardan biri — Hasselbald Masters Award ni oldi. <blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote"><div class="ts-Конец_цитаты-source">
Durhanli
Durhanlı — Turkiyaning Zonguldak viloyati Alapli tumanidagi qishloq.
Nepal Airlines
Nepal Airlines (Nepal Airlines, nepalcha नेपाल वायुसेवा, ilgari Royal Nepal Airlines nomida boʻlgan) — Nepalning milliy aviakompaniyasihisoblanadi. Bosh ofisi Katmanduda joylashgan, asosiy aeroporti Tribhuvan xalqaro aeroporti sanaladi. Aviakompaniya aksiyalarining 51% davlatga tegishli.
Tarixi
right|thumb|260x260px| Nepal Airlines Boeing 757 Royal Nepal Airlines Corporation (Royal Nepal Airlines) aviakompaniyasi 1958-yil iyul oyida tashkil etilgan aviakompaniya hisoblanadi. Kompaniya oʻz faoliyatini Biratnagar, Pokharaga ichki reyslarni, shuningdek Hindistonga xalqaro reyslarni amalga oshiruvchi bitta Duglas DC-3 samolyotini ishlatish bilan oʻz faoliyani boshladi.
Shveytsariyaning Pilatus PC-6 Porter samolyoti 1961-yilda Royal Nepal Airlines aviakompaniyasiga kirdi. Ushbu 6 oʻrindiqli qisqa uchish va qoʻnish samolyotlari Nepalning togʻli hududlarida ishlash uchun juda mos edi. Taxminan bir vaqtning oʻzida yana 7 ta Duglas DC-3 olindi. 1963-1965 yillarda Royal Nepal Airlines ikkita Fong Shou-2 Harvester samolyotini (Sovet An-2 ning Xitoy analogi) ishlatgan. Hawker Siddley HS-748 samolyoti 1970-yilda Royal Nepal Airlines aviakompaniyasiga kirdi va ichki va xalqaro reyslarda, shuningdek Everest atrofidagi diqqatga sazovor joylarga parvozlar uchun ishlatilishni boshlandi. Nepal aviatsiya flotining xilma-xilligi koʻplab samolyotlar boshqa mamlakatlardan yordam dasturlari doirasida qabul qilinganligining natijasi edi.
Uzoq togʻli qishloqlar bilan havo aloqasini rivojlantirishda De Havilland Canada DHC-6 Twin Otter samolyoti qisqa asfaltlanmagan uchish-qoʻnish yoʻlaklarida ishlashga qodir boʻlgan samolyotlar muhim rol oʻynadi. Royal Nepal Airlines DHC-6 Twin Otter 1971-yilda flotga kirdi. right|thumb|260x260px| [[1986|1986-yilda Royal Nepal Airlines kompaniyasining Hawker Siddley HS-748 samolyoti]] 1972-yilda Nepalda birinchi reaktiv samolyot — Boeing 727 1993-yilgacha ishlay boshladi. 1987-1988-yillarda Royal Nepal Airlines 2 ta Boeing 757-200 samolyotini sotib oldi.
1988-1989 yillardagi maʼlumotlarga koʻra, Royal Nepal Airlines 54,3 million dollar daromadga ega boʻlib, 17 million dollarlik operatsion foydaga ega boʻlgan, barcha Nepal korxonalari orasida mamlakatga eng katta valyuta oqimini tashkil etgan. Shuningdek, Royal Nepal Airlines Nepaldagi eng yirik ish beruvchi kompaniya boʻlgan — aviakompaniyada taxminan 2200 kishi kishi ishlagan.
1993-yildan 1996-yilgacha boʻlgan davrda Royal Nepal Airlines Airbus A310 samolyotini ijaraga oldi.
2004-yilda kompaniyaning qarzlarini toʻlash uchun uning 49 % aksiyalari xususiy investorlarga sotib yuborildi.
2007-yilda Nepalda monarxiya bekor qilingandan soʻng, aviakompaniya nomidan Royal soʻzi olib tashlandi — Royal Nepal Airlines nomi Nepal Airlines deb boshqa nomga nomlandi.
2015-yilda aeraportni modernizatsiya qilish dasturi doirasida aviakompaniya ikkita yangi Airbus A320 samolyotini sotib oldi.
Hozirgi holat
right|thumb|260x260px| Xian MA60 samolyoti Nepal Airlinesning yangi ([[2014-yildan beri foydalanilgan) rang sxemasida]] right|thumb|260x260px| Jomsom aeroportida Nepal Airlines DHC-6 Twin Otter Nepal Airlines floti dan iborat.
Parvoz geografiyasi
Nepal Airlines (2014-yil) Katmandudan Bangkok (Tailand), Doha (Qatar), Dubay (BAA), Gonkong (Xitoy), Kuala-Lumpur (Malayziya) ga xalqaro reyslarni amalga oshiradi.
Nepal Airlines kompaniyasi Butanning Druk Air aviakompaniyasi bilan kodshering shartnomasiga ega hisoblanadi.
2013-yildan boshlab Nepalning barcha aviakompaniyalari, shu jumladan Nepal Airlines aviakompaniyalariga Yevropa meʼyorlari va standartlariga rioya qilmaslik sababli Yevropa Ittifoqiga parvoz qilish mumkin emas va taqiqlangan.
Qiziq faktlar
Nepal Airlines emblemasida hind xudosi Akash Brairab tasvirlangan. 2007-yilda Nepalning Boeing 757 samolyotlaridan birining elektr jihozlarini taʼmirlashda Xudo yordam berish uchun Akash Brairab sharafiga ikkita echki qurbonlik qilindi.
774 (son)
774 (yetti yuz yetmish toʻrt) — 773 va 775 sonlari orasidagi natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Jahonzeb
Jahonzeb (Ҷаҳонзеб)  — Tojikiston Respublikasining Konibodom tumani,Lohutiy jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 5 km, tuman markazigacha 35 km.
Aholisi
Aholisi — 11172 kishi.
Sarıayak, Kahramankazan
Sayroq — Anqara viloyatining Qahramanqozon tumaniga qarashli mahalla.
Anqaraga 57, Qahramanqozonga 10 km uzoqlikda joylashgan.
Salonnes
Salonnes Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Château-Salins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
164 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,1 km2. Dengiz sathidan 195 – 308 m balandlikda joylashgan.
Mulkon
Mulkon (Mulkon)  — Tojikiston Respublikasining Baljuvon tumani, Baljuvon  jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 5 km, tuman markaziga 5 km.
Aholisi
Aholisi — 714 kishi.
Abdusattor Jumanazar
Abdusattor Kenjayevich Jumanazarov (Abdusattor Jumanazar, Yofas Alpin) (1961-yil 25-iyulda tugʻilgan) — taniqli oʻzbek sharqshunos, manbashunos va adabiyotshunos olimi. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutining katta ilmiy xodimi. Buxoro va Samarqand taʼlim tizimi va madrasalari tarixiga atab yaratilgan ilk monografiyalarning muallifi. Oʻzbekiston yozuvchilari uyushmasi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Davlat tilini rivojlantirish departamenti huzuridagi Atamalar komissiyasi aʼzosi.
Tarjimai holi
„Xilvat ahli“, „Madoris“, „Nasaf“, „Mashrab“, „Vaxshuvor“, „Buxoro taʼlim tizimi tarixi“, „Yakkabogʻ. Sohibqiron kamol topgan yurt“, „Tugʻli hikoyalar burji“ , „Samarqand taʼlim tizimi va madrasalari tarixi“, „Qoratosh: Muhammad Ali Qoratoshiy tarixi“, „Bulungʻur“ kabi ilmiy-badiiy kitoblarning muallifi.