cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tojiali Boboyev
Biografiya
SSSR Oliy Soveti Prezidiumining 1945-yil 31-maydagi farmoni bilan fashist bosqinchilariga qarshi kurashda ko‘rsatgan jasorati va qahramonligi uchun kichik serjant Tojiali Boboyevich Boboyevga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni berilgan. Keyinchalik esa Lenin ordeni va „Oltin yulduz“ medali bilan ham taqdirlandi (№ 6710). 1945-yilda u barcha safdoshlari bilan urushdan demobilizatsiya qilindi. 1945-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosiga aylandi. Urushdan soʻng Marg‘ilon shahriga qaytib keldi va qolgan umrini shu yerda oʻtkazdi. 1984-yil 26-mayda Margʻilon sahrida vafot etgan.
Missanello
Missanello Italiyaning Basilicata mintaqasida joylashgan kommunadir. Potenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22 km2. 570 nafar aholi istiqomat qiladi.
597
597
Vafot etgan
🇷🇺
Maxorka
thumb|Nicotiana rustica Maxorka yoki Nicotiana rustica (Nicotiána rústica) — Solanaceae oilasining tamaki turkumiga mansub bir yillik oʻsimlik; texnika ekini. Vatani — Janubiy Amerika. Yevropaga 16-asrda, Rossiyaga 17-asrda keltirilgan. Polsha, Vengriya, Hindiston, Tunis, Rossiya, Ukraina, Belarus, Qozogʻistonda ekiladi. Oʻzbekistonda qadimdan xoʻjaliklarda maxsus oʻstirilgan. Hozirgi davrda Samarqand, Qashqadaryo vilo-yatlarida ekiladi. Ildizi oʻq ildiz, tuproqqa 1,5 m gacha kirib boradi. Poyasi tik, gʻadir-budir, yuzasi qovur-gʻali, ichi gʻovak toʻqima bilan toʻlgan, balandligi 1,2—1,3 m. Bargi oddiy, yuraqsimon, tuxumsimon, bandli, yuzasi burishgan, yashil, sargʻish-yashil. Guli 2 jinsli, sariq yoki sargʻish-yashil, toʻpguli roʻvak. Oʻzidan changlanadi. Mevasi 2 pallali, koʻp urugʻli koʻsakcha. Urugʻi mayda. 1000 ta urugʻi vazni 0,25—0,35 g. Quritilgan bargida (KURUQ modda hisobida) 1 — 10% nikotin, 15—20% organik ktalar (5— 10% limon kta) bor. Urugʻi 7—8° da unib chiqadi. Oʻsimlik —2, —3° sovuqda nobud boʻladi. Yorugʻsevar, namsevar. Unumdor, toza tuproqlarda yaxshi hosil beradi.
M.ning quritilgan bargidan chekiladigan, hidlanadigan va chaynaydigan mahsulotlar olinadi, nikotin kislotasi (RR vitamini), ekinlar zararkunandalari va qoʻtirga qarshi dorilar, nikotin va limon ktasi ishlab chiqariladi. Urugʻining tarkibida 35—40% texnik moy boʻladi, lok-boʻyoq sanaotida va sovun ishlab chiqarishda ishlatiladi. Erta bahorda urugʻi parniklarga sepiladi, oʻsimlik 5—6 barg chiqarganda dalaga koʻchati 60x20, 70x20 sxemada ekiladi (baʼzan urugʻini bevosita dalaga ekish mumkin). Oʻsuv davrida 3—4-marta oʻtoq va chopiq qilinadi, 2-marta oziklantiriladi. Hosil texnik jihatidan yetilganda yigiladi va maxsus quritish xonalarida saqlanadi. Bargi 35—40% namlikkacha kuritiladi va navlarga ajratiladi. Hosildorligi (quruq barg boʻyicha) 18—20 s/ga.
Cabrejas del Campo
Cabrejas del Campo Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,87 km2. Aholisi — 71 kishi (2010).
Roumagne
Roumagne Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
525 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 49,5 nafar kishi.
Oakes (Shimoliy Dakota)
Oakes AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Dickey okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1856 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 437,0 nafar kishi.
Durovskaya (Xarovsk tumani, Vologda)
Durovskaya (Дуровская)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 55 km, Kumzer munitsipaliteti markaziga - 6 km. Eng yaqin aholi punktlari - Pavshixa, Lavrixa, Semenovskaya, Poshivchixa, Odenyevskaya.
2002 yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 13 kishi.
Aholisi
Aholisi - 8 kishi (2010).
Mutlaq makon va vaqt
Mutlaq fazo va vaqt — bu fizika va falsafada olamning xossalari haqidagi tushunchadir. Fizikada mutlaq fazo va vaqt afzal tushuncha boʻlishi mumkin.
Nyutondan oldin
Mutlaq fazo konseptsiyasining versiyasini (afzal tushuncha maʼnosida) Aristotel fizikasida koʻrish mumkin. Robert S. Vestmanning yozishicha, Kopernikning " De revolutionibus orbium coelestium " asarida mutlaq fazoning „muhitini“ kuzatish mumkin, bu yerda Kopernik yulduzlarning harakatsiz sferasi tushunchasidan foydalanadi.
Nyuton
Dastlab ser Isaak Nyuton tomonidan Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica asarida kiritilgan mutlaq vaqt va makon tushunchalari Nyuton mexanikasini osonlashtirgan nazariy asos boʻlib xizmat qildi. Nyutonning fikriga koʻra, mutlaq vaqt hamda makon mos ravishda ob’ektiv voqelikning mustaqil tomonlari hisoblanadi:
"Mutlaq, haqiqiy va matematik vaqt oʻz-oʻzidan va oʻz tabiatidan tashqi hech narsadan qatʼiy nazar, teng ravishda oʻtaadi va boshqa nom bilan davomiylik deyiladi: nisbiy, aniq va umumiy vaqt — bu qandaydir oqilona va tashqi (toʻgʻri yoki teng boʻlmagan) oʻlchovdir. Haqiqiy vaqt oʻrniga odatda qoʻllaniladigan harakat vositasida davomiylik. .."
Nyutonning fikriga koʻra, mutlaq vaqt har qanday idrok etuvchidan mustaqil ravishda mavjud boʻlib, butun koinotda izchil sur’atda rivojlanadi. Nisbiy vaqtdan farqli oʻlaroq, Nyuton mutlaq vaqt sezilmaydi va uni faqat matematik tarzda tushunish mumkin deb hisoblardi. Nyutonning fikriga koʻra, odamlar faqat nisbiy vaqtni idrok etishga qodir, bu harakatdagi seziladigan ob’ektlarning oʻlchovidir (Oy yoki Quyosh kabi). Ushbu harakatlardan biz vaqt oʻtishi haqida xulosa chiqaramiz:
Mutlaq makon oʻz tabiatiga koʻra, tashqi hech narsadan qatʼi nazar, doimo oʻxshash va harakatsiz boʻlib qoladi. Nisbiy fazo — mutlaq boʻshliqlarning qandaydir harakatlanuvchi oʻlchovi yoki oʻlchovidir; Bizning his-tuygʻularimiz jismlarga oʻz pozitsiyasiga qarab belgilaydi: va qoʻpol ravishda qoʻzgʻalmas makon uchun olinadi … Absolyut harakat — bu jismning bir mutlaq joydan ikkinchisiga koʻchirilishi: va nisbiy harakat, bir nisbiy joydan boshqasiga koʻchirilishi .. .
-Isaak Nyuton
Bu tushunchalar mutlaq makon va vaqt jismoniy hodisalarga bogʻliq emas, balki fizik hodisalar sodir boʻladigan fon yoki sahna muhiti ekanligini anglatadi. Shunday qilib, har bir ob’ekt mutlaq fazoga nisbatan mutlaq harakat holatiga ega, shuning uchun ob’ekt mutlaq dam olish holatida boʻlishi yoki qandaydir mutlaq tezlikda harakatlanishi kerak. Oʻz fikrlarini tasdiqlash uchun Nyuton baʼzi empirik misollar keltirdi: Nyutonning fikriga koʻra, yakka aylanuvchi shar ekvatorining boʻrtib ketishini kuzatish orqali mutlaq fazoga nisbatan oʻz oʻqi atrofida aylanadi, degan xulosaga kelish mumkin va arqon bilan bogʻlangan yolgʻiz sharlar juftligi. arqonning tarangligini kuzatish orqali ularning ogʻirlik markazi (barisentr) atrofida mutlaq aylanishda ekanligi haqida xulosa chiqarish mumkin.
Turli qarashlar
Ushbu eʼtirozlarning soʻnggi shakli Ernst Mach tomonidan qilingan. Max printsipi mexanika butunlay jismlarning nisbiy harakati haqida, xususan, massa bunday nisbiy harakatning ifodasidir, deb taklif qiladi. Shunday qilib, masalan, boshqa jismlari boʻlmagan koinotdagi bitta zarraning massasi nolga teng boʻladi. Maxning soʻzlariga koʻra, Nyuton misollari shunchaki sharlar va koinotning asosiy qismining nisbiy aylanishini koʻrsatadi.
Shunga koʻra, biz jism fazoda oʻz yoʻnalishini va tezligini oʻzgarmagan holda saqlaydi, desak, bizning tasdiqimiz butun koinotga qisqartirilgan havoladan koʻproq yoki kamroq narsa emas.
— Ernst Mach; Ciufolini va Wheeler tomonidan keltirilganidek: Gravitatsiya va inertsiya, p. 387
Mutlaq makon va vaqtga qarama-qarshi boʻlgan bu qarashlar zamonaviy nuqtai nazardan makon va vaqt uchun operatsion taʼriflarni kiritishga urinish sifatida qaralishi mumkin, bu nuqtai nazar maxsus nisbiylik nazariyasida aniq koʻrsatilgan.
Okabena (Minnesota)
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
188 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 345,6 nafar kishi.
Mutlaq makon va vaqt
Turli qarashlar
Nyutonning oʻzi inertsial tizimlarning rolini tan oldi:
Okabena (Minnesota)
Geografiyasi
Maydoni — 0,54 km2. Shundan 0,54 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 433 m balandlikda joylashgan.
Mutlaq makon va vaqt
Turli qarashlar
Amaliy masala sifatida inertial ramkalar koʻpincha qoʻzgʻalmas yulduzlarga nisbatan bir tekis harakatlanuvchi ramkalar sifatida qabul qilinadi. Bu haqda koʻproq muhokama qilish uchun Inertial mos yozuvlar tizimiga qarang.""
Matematik taʼriflar
Kosmos, Nyuton mexanikasida tushunganidek, uch oʻlchovli va Evklid boʻlib, qatʼiy yoʻnaltirilgan. U E 3 bilan belgilanadi. Agar E 3 ning baʼzi O nuqtasi sobit boʻlsa va boshlangʻich sifatida aniqlansa, E 3 dagi har qanday P nuqtaning oʻrni uning radius vektori bilan yagona aniqlanadi. (bu vektorning kelib chiqishi O nuqtaga toʻgʻri keladi va uning oxiri P nuqtaga toʻgʻri keladi). Uch oʻlchovli chiziqli vektor fazosi R 3 barcha radius vektorlari toʻplamidir. R 3 fazosi skalyar mahsulot ⟨, ⟩ bilan taʼminlangan.
Vaqt barcha E 3 fazoda bir xil boʻlgan va t bilan belgilanadigan skalyardir. Tartiblangan toʻplam { t } vaqt oʻqi deyiladi.
Harakat (shuningdek, yoʻl yoki traektoriya) funksiya r : D oraliqdagi nuqtani vaqt oʻqidan R 3 dagi holatga (radius vektori) tushiruvchi D → R 3.
Yuqoridagi toʻrtta tushuncha Isaak Nyuton oʻzining Principia asarida eslatib oʻtgan „taniqli“ ob’ektlardir:
Maxsus nisbiylik
Maxsus nisbiylik nazariyasi paydo boʻlgunga qadar fizika nazariyasida makon va vaqt tushunchalari alohida edi, bu ikkalasini bir-biriga bogʻlab, ikkalasini ham mos yozuvlar tizimi harakatiga bogʻliqligini koʻrsatdi. Eynshteyn nazariyalarida mutlaq vaqt va makon gʻoyalari oʻrniga maxsus nisbiylik nazariyasida fazo -vaqt, umumiy nisbiylik nazariyasida esa egri-bugri fazo-vaqt tushunchasi almashtirildi.
Mutlaq bir vaqtdalik deganda kosmosning turli joylarida barcha maʼlumot doiralarida kelishilgan tarzda sodir boʻlgan voqealarning vaqtga toʻgʻri kelishi tushuniladi. Nisbiylik nazariyasi mutlaq vaqt tushunchasiga ega emas, chunki bir vaqtning oʻzida nisbiylik mavjud. Bir mos yozuvlar doirasidagi boshqa hodisa bilan bir vaqtda sodir boʻlgan voqea boshqa maʼlumot doirasidagi ushbu hodisaning oʻtmishida yoki kelajagida boʻlishi mumkin, bu mutlaq bir vaqtdalikni inkor etadi.
Eynshteyn
Efirni inkor etish, oxir-oqibat, boʻsh joy hech qanday jismoniy fazilatlarga ega emas deb taxmin qilishdir. Mexanikaning asosiy faktlari bu fikrga mos kelmaydi. Boʻsh fazoda erkin harakatlanadigan tana tizimining mexanik harakati nafaqat nisbiy pozitsiyalarga (masofalarga) va nisbiy tezliklarga, balki uning aylanish holatiga ham bogʻliq boʻlib, jismoniy jihatdan tizimning oʻziga xos xususiyati sifatida qabul qilinishi mumkin. Tizimning aylanishini hech boʻlmaganda rasmiy ravishda haqiqiy narsa sifatida koʻrish uchun Nyuton fazoni ob’ektiv qiladi. U oʻzining mutlaq makonini real narsalar bilan birga tasniflaganligi sababli, uning uchun mutlaq fazoga nisbatan aylanish ham haqiqiy narsadir. Nyuton oʻzining mutlaq fazosini „Eter“ deb atagan boʻlishi mumkin; Muhimi shundaki, tezlanish yoki aylanishni haqiqiy narsa sifatida koʻrishga imkon berish uchun kuzatiladigan ob’ektlardan tashqari, sezilmaydigan boshqa narsaga ham haqiqiy deb qarash kerak.
- Albert Eynshteyn, Eter va nisbiylik nazariyasi (1920)
Efirning turli joylarida bir vaqtning oʻzida holatlar haqida hech qanday mutlaq maʼnoda gapirishning iloji boʻlmaganligi sababli, efir goʻyo toʻrt oʻlchovli boʻlib qoldi, chunki uning holatlarini faqat vaqt boʻyicha tartibga solishning ob’ektiv usuli yoʻq edi. Maxsus nisbiylik nazariyasiga koʻra, efir mutlaq edi, chunki uning inertsiyaga va yorugʻlikning tarqalishiga taʼsiri fizik taʼsirga bogʻliq emas deb hisoblangan… Nisbiylik nazariyasi bu muammoni elektr neytralning xatti-harakatlarini oʻrnatish orqali hal qildi. geodezik chiziq qonuni boʻyicha nuqta-massa, unga koʻra inertial va tortishish effektlari endi alohida hisoblanmaydi. Bunda u efirga nuqtadan nuqtaga oʻzgarib turadigan xususiyatlarni biriktirib, moddiy nuqtalarning metrikasi va dinamik harakatini aniqladi va oʻz navbatida jismoniy omillar, yaʼni massa/energiya taqsimotini aniqladi. Shunday qilib, umumiy nisbiylik nazariyasining efiri klassik mexanika va maxsus nisbiylik nazariyasidan farq qiladi, chunki u „mutlaq“ emas, balki oʻzining mahalliy oʻzgaruvchan xususiyatlarida, oʻylanadigan materiya bilan belgilanadi.
— Albert Einstein, Über den Äther (1924)
Umumiy nisbiylik
Maxsus nisbiylik mutlaq vaqtni yoʻq qiladi (garchi Gödel va boshqalar mutlaq vaqt umumiy nisbiylikning baʼzi shakllari uchun toʻgʻri boʻlishi mumkinligiga shubha qilishadi) va umumiy nisbiylik geodeziya tushunchasi orqali mutlaq fazo va vaqtning fizik doirasini yanada qisqartiradi. Uzoq yulduzlarga nisbatan mutlaq fazo bordek koʻrinadi, chunki mahalliy geodeziya oxir-oqibat bu yulduzlardan maʼlumotni yoʻnaltiradi, lekin har qanday tizim fizikasiga nisbatan mutlaq fazoga murojaat qilish shart emas, chunki uning mahalliy geodeziyasi fazo vaqtini tasvirlash uchun etarli.
NGC 4050
NGC 4050 Corvus yulduz turkumidagi SBab tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Candilichera
Candilichera Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 44,83 km2. Aholisi — 155 kishi (2010).
Belmar
Belmar AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Monmouth County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5923 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 4,3 km2. Shundan 2,6 km2 quruqlik, 1,7 km2 esa suv maydonidir.
Saint-Germain-d'Esteuil
Saint-Germain-d'Esteuil Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Lesparre-Médoc tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1087 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 44,3 km2.
598
Vafot etgan
🇷🇺
Karaberd, Shirak
Karaberd  — Armanistonning Shirak viloyati Ani tumanidagi qishloq.
1981 yil Ichki Mo'g'uliston talabalar namoyishi
Talabalarga nisbatan ogʻir-vazminlik bilan tanilgan Xu, Zhou Huiga hech qaysi talabalarni hibsga olmaslikni buyurdi. Vaʼda qilinganidek, o‘quvchilar zarar ko‘rmadi, biroq ko‘plab mutasaddi rahbarlar, maktab direktorlari va o‘qituvchilarning lavozimlari tushirildi.
Camaiore
Camaiore Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Lucca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 85 km2. 31 503 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Oq rang
Oq rang — eng ochiq rang boʻlib, akromatikdir (rangsiz). Bu qor, boʻr va sut kabi narsalarning rangi va qora rangga qarama-qarshi hamdir. Oq jismlar yorugʻlikning barcha koʻrinadigan toʻlqin uzunliklarini toʻliq aks ettiradi va tarqatadi. Televizor va kompyuter ekranidagi oq rang qizil, koʻk va yashil yorugʻlik aralashmasidan hosil boʻladi.
Maxsar ildiz filchasi
Maxsar ildiz filchasi (Mesogriocus petraeus Faust.) — qattiqqanotlilar yoki qoʻngʻizlar turkumining filchalar yoki uzunburunlilar (Cur-culionidae) oilasiga mansub hasharot. Oʻzbekiston, Tojikiston, Turkmaniston va Jan. Qozogʻistonda uchraydi. Qoʻngʻizi maxsar ekinining ildiz boʻgʻimini, yosh maysalarning pastki qismini kemirib zararlaydi. Natijada yosh nihollar qurib qoladi va ekinlar siyraklashadi. Qoʻngʻizining uz. 4,0—4,5 mm, rangi qora, tanasi ustida kulrang tangachalar, qornining ostki tomonida oqimtir tukchalari bor. Boshi kalta hartumchadan iborat. Qoʻngʻizlik davrida qishlaydi. Mart—apr. oʻrtalarida qishlab chiqqan qoʻngʻizlari maxsar maysalarini kemirib zararlaydi. Oʻsimliklar soʻliy boshlaydi yoki zararlangan joyidan sinib ketadi. Yiliga bir marta avlod beradi.
Kurash choralari : ekin maydonlarga fozalon (2,0—2,3 l/ga) yoki de-sis (2,5% emulgirlanuvchi konsentrata; 0,3—0,5 l/ga) purkaladi.
Oq rang
Ramziy maʼnosi
Qadimgi Misr va Qadimgi Rimda ruhoniylar poklik ramzi sifatida oq libos kiygan, rimliklar esa fuqarolik ramzi sifatida oq toga kiygan. Oʻrta asrlarda va Uygʻonish davrida oq yagona shox poklikni, oq qoʻzichoq qurbonlik va poklikni anglatadi. Bu Fransiya qirollarining va Rossiya fuqarolar urushi (1917—1922) davrida bolsheviklarga qarshi chiqqan monarxistik harakatning qirollik rangi edi. Yunon va Rim ibodatxonalari oq marmar bilan qoplangan va XVIII asrdan boshlab neoklassik meʼmorchilik paydo boʻlishi bilan oq rang yangi cherkovlar, kapitoliylar va boshqa hukumat binolarining eng keng tarqalgan rangiga aylandi, ayniqsa, Qoʻshma Shtatlarda keng avj olgan.
Yevropa va Qoʻshma Shtatlardagi soʻrovlarga koʻra, oq rang koʻpincha mukammallik, yaxshilik, halollik, poklik, boshlangʻich, yangilik, betaraflik va aniqlik bilan bogʻliq. Oq rang deyarli barcha dunyo dinlari uchun muhim rangdir. Rim-katolik cherkovining boshligʻi papa 1566-yildan beri poklik va qurbonlik ramzi sifatida oq libos kiyib keladi. Islomda va Yaponiyaning Shinto dinida oq rangdagi kiyimlarni ziyoratchilar ham kiyishadi. Gʻarb madaniyatlarida va Yaponiyada oq rang toʻy liboslari uchun eng keng tarqalgan rang boʻlib, poklik va bokiralikni anglatadi.
Etimologiyasi
Oq soʻzi qadimgi inglizcha „hwīt“ davom ettiradi, oxir-oqibat umumiy german χwītaz OHG (h)wîz ham aks ettirilgan, "hvítr ", Goth. ƕeits tarzida tasvirlana boshlangan. Nihoyat, proto-hind-yevropa tilidan *kwid- boʻlib, sanskrit śveta „oq yoki yorqin“ va slavyan světŭ tillarida ham saqlanib qolgan. Islandcha soʻz oq „hvítur“ toʻgʻridan-toʻgʻri hvítr soʻzining qadimgi Norse shaklidan olingan. Oddiy german tilida ham soʻz boʻlgan *blankaz („oq, yorqin“), soʻnggi lotin tilidan * blancus sifatida oʻzlashtirilgan, bu „oq“ (katalan, oksitan va fransuz blanc, ispan blanco, italyan bianco) uchun romantik soʻzlarning manbasini taʼminlagan, Galisiya-Portugaliya branco va boshqalar hisoblanadi. Oqning antonimi qora rangdir.
Moy
thumb|upright|Shishadagi zaytun moyiMoy- bu suvda erimaydigan bir qator kimyoviy moddalar yoki moddalar aralashmalarining umumiy nomi.
Oq rang
Etimologiyasi
Baʼzi Yevropa boʻlmagan tillarda oq rang uchun juda koʻp atamalar mavjud. Inuit tilida oq rangning yetti xil nuanslari uchun yetti xil soʻz bor. Sanskrit tilida yorqin oq, tishlarning oqi, sandal daraxtining oqi, kuz oyining oqi, kumushning oqi, sigir sutining oqi, marvaridning oqi, quyosh nurining oqi va oʻziga xos soʻzlar mavjud.
Moy
„Moylar“ ning uchta asosiy guruhi mavjud:
Oq rang
Tarixdan oldingi davr va qadimgi tarix
Oq rang sanʼatda ishlatiladigan birinchi ranglardan biri edi. Fransiyadagi Lasko gʻori 18,000-17,000 yil avval paleolit rassomlari tomonidan chizilgan buqalar va boshqa hayvonlarning rasmlarini oʻz ichiga oladi. Paleolit rassomlari oʻzlarining yorqin gʻor rasmlarida kalsit yoki boʻrdan, baʼzan fon sifatida, baʼzan esa koʻmir va sariq oxra bilan birga yorqin rang sifatida foydalanganlar.
Moy
Shuningdek, yogʻlar koʻpincha turli xil lipofil moddalar (sintetik sanoat moylari, baʼzi kosmetika mahsulotlari) aralashmalari deb ataladi. Tabiiy triglitseridlar uchun koʻproq noaniq atamalar — yogʻlar va oʻsimlik moylarini qoʻllash yaxshiroqdir. Lipidlar soʻzi biroz boshqacha maʼnoga ega.
Oq rang
Tarixdan oldingi davr va qadimgi tarix
Qadimgi Misrda oq rang maʼbuda Isis bilan bogʻlangan. Isis ruhoniylari faqat oq zigʻirdan tayyorlangan kiyimlardan kiyishgan va u mumiyalarni oʻrash uchun ham ishlatilgan.
Moy
Xususiyatlari
Barcha moylar maʼlum darajada gidrofobikdir.
Chamouille
Chamouille Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Moy
Xususiyatlari
Yogʻlar normal sharoitda suyuq fazada ham, qattiq fazada ham boʻlishi mumkin.
Oq rang
Tarixdan oldingi davr va qadimgi tarix
Yunonistonda va boshqa qadimgi sivilizatsiyalarda oq rang koʻpincha ona suti bilan bogʻliq edi. Yunon mifologiyasida bosh xudo Zevs nimfa Amalteyaning sutidan oziqlangan.
Qadimgi yunonlar dunyoni zulmat va yorugʻlik nuqtai nazaridan koʻrgan, shuning uchun oq rang ularga qarshi asosiy rang edi. Oqsoqol Pliniy oʻzining "Tabiat tarixi „ asariga koʻra, Apelles (miloddan avvalgi IV asr) va qadimgi Yunonistonning boshqa mashhur rassomlari oʻzlarining rasmlarida faqat toʻrtta rangdan foydalanganlar; oq, qizil, sariq va qora.
Qoravulkeldi
Qoravulkeldi — Aqtoʻbe viloyati Baygʻanin tumanining maʼmuriy markazi. Komsomol qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Aholisi 2009-yilgi maʼlumot boʻyicha 7,862 kishi. Podevori 20 asrning 40-yillarida Atirau — Orsk neft quvurining tashkil etilishiga binoan qurilgan.
Oq rang
Tarixdan oldingi davr va qadimgi tarix
Toga virilis deb nomlanuvchi oddiy oq toga 14-18 yoshdan oshgan barcha Rim fuqarolari tomonidan tantanali marosimlarda kiyilardi. Magistrlar va baʼzi ruhoniylar keng binafsha chiziqli toga praetexta kiyib yurishgan.
Qoravulkeldi
Aholisi
1999-yili qishloq aholisi 8,212 kishini (4,167 nafari erkaklar va 4,045 nafari ayollar), 2009-yili esa qishloq aholisi 7,862 kishini tashkil qildi (3,924 nafari erkaklar va 3,938 nafari ayollar).
Chamouille
Aholisi
243 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 73,6 nafar kishi.
Yadro raketa yoqilgʻisi
Yadro raketa yoqilgʻisi — q. Raketa yoqilgʻisi.
Chamouille
Geografiyasi
Maydoni — 3,3 km2. Dengiz sathidan 72 – 179 m balandlikda joylashgan.
Oq rang
Tarixdan oldingi davr va qadimgi tarix
Qadimgi rimliklar oq uchun ikkita soʻz bor edi; albus, toʻliq oq, (albino soʻzining manbai); va kandidus, yorqinroq oq. Rimda davlat lavozimiga ega boʻlishni istagan bir kishi oq toga kiyib olgan, uni nomzod soʻzining kelib chiqishi toga candida deb atagan.
Qadimgi Rimda Vesta maʼbudasining ruhoniylari oq zigʻir liboslari, oq palla yoki oq roʻmol kiyishgan yoki oq parda tutib yurishgan. Ular Rimning muqaddas olovini va penatlarini himoya qildilar.
Postklassik tarix
Ilk xristian cherkovi oq rangning Rim ramziyligini poklik, qurbonlik va fazilat rangi sifatida qabul qilgan. Bu mass paytida ruhoniylar kiygan rangga, sistersiy ordeni rohiblari kiygan rangga aylandi va Dominikan ordenining sobiq rohiblaridan biri boʻlgan Papa Pius V davrida u papaning oʻzi kiygan rasmiy rangga aylandi.
Oq rang ham oʻzgarishning ramziy rangi edi. Avliyo Mark Xushxabari bu voqeada Isoning kiyimini „qordek oppoq, porloq“ deb taʼriflaydi.
Oq yakkashox postklassik tarix qoʻlyozmalarining rasmlari va gobelenlarining umumiy mavzusi edi. Bu poklik va inoyat ramzi boʻlib, uni faqat bokira inson qoʻlga kiritishi mumkin edi.
Zamonaviy tarix
XVI asrgacha oq rangli liboslar odatda bevalar motam rangi sifatida kiyganlar. Fransiya qirollarining bevalari XVI asrda Anna Brittanigacha oq libos kiyishgan. Koʻplab ritsarlar oq tunikani qizil plash bilan birga ham kiyib olgan.
XVIII — XIX asrlar
Oq rang barokko davridagi meʼmoriy interyerlarning va ayniqsa XVIII asrda unga ergashgan rokoko uslubining asosiy rangi edi. Cherkovning ichki qismi hamda cherkovning kuchini, shon-shuhratini va boyligini koʻrsatish uchun yaratilgan.
Oq rang ham XVIII asrda erkaklar va ayollar uchun moda rangga aylangan edi. Aristokratiya va yuqori tabaqadagi erkaklar oq pariklar kiyishgan, ayollar esa oq naqshli liboslar kiyishgan.
Fransuz inqilobidan soʻng, oq rang (blanc casse) Qadimgi Yunoniston va Rim liboslaridan keyin modellashtirilgan ayollar kostyumlaridagi eng yaxshi moda rangga aylandi. Ushbu liboslarning dizayni juda ochiq boʻlganligi sababli, ularni kiygan ayollarni oʻsha davrdagi fransuz erkaklari les merveilleuses (ajoyib) deb atashgan. Imperator Napoleon I davridagi imperiya uslubi Qadimgi Imperator Rimning konservativ liboslaridan keyin modellashtirilgan. Liboslar modada yuqori, ammo shimoliy Fransiyaning yanada ogʻir ob-havo sharoitlarini hisobga olgan holda issiqligi past edi. XIX asrning amerikalik rassomi Jeyms Mak Nil Uistler (1834—1903) fransuz impressionistlari bilan bir vaqtda ishlagan, musiqa sarlavhalari bilan bir qator rasmlar yaratdi, unda u kayfiyatni yaratish uchun ranglardan foydalangan, bastakorlar musiqadan foydalangan. Uning bekasi Joanna Xiffernandan namuna sifatida foydalangan Oq simfoniya № 1 — Oq qiz kartinasi begunohlik, moʻrtlikni va noaniqlik lahzasini tasvirlash uchun nozik ranglardan foydalangan.
XX―XXI asrlar
Oqlar harakati 1917-yildagi rus inqilobidan keyin Rossiya fuqarolar urushi paytida bolsheviklarga qarshi shakllangan muxolifat edi. Nihoyat 1921―1922-yillarda bolsheviklar tomonidan magʻlubiyatga uchradi va uning koʻplab aʼzolari Yevropaga koʻchganlar.
XIX asrning oxirida qoʻrgʻoshin oq hali ham eng mashhur pigment edi; ammo 1916—1918-yillarda Norvegiya va Qoʻshma Shtatlardagi kimyo kompaniyalari titan oksididan tayyorlangan oq titan ishlab chiqarishni boshladilar. U birinchi marta XVIII asrda uranni kashf etgan nemis kimyogari Martin Klaproth tomonidan aniqlangan. U qoʻrgʻoshin oqidan ikki baravar koʻp qoplama kuchiga ega edi va maʼlum boʻlgan eng yorqin oq pigment edi.
Oq rangning mutlaqligi modernist rassomlarga yoqdi. U eng sodda shaklda rus suprematist rassomi Kazimir Malevich tomonidan 1917-yilda oʻzining oldingi „qora kvadrat“ ga hamroh boʻlgan „oq kvadrat“ rasmida ishlatilgan. Bundan gollandiyalik modernist rassom Piet Mondrian ham foydalangan.
Qora va oq rang Le Korbusier (1887—1965) kabi modernist arxitektorlarga ham yoqdi. Uning aytishicha, uy „yashash uchun moʻljallangan mashina“ va temir-beton va poʻlatdan yasalgan, hech qanday bezaksiz va jingalaksiz „sokin va kuchli arxitektura“ ga chaqirdi.
Ilmiy tushuncha (rang fanlari)
Koʻzga kiruvchi yorugʻlik koʻzning barcha uch turdagi rangga sezgir konus hujayralarini taxminan teng miqdorda qoʻzgʻatganda, yorugʻlik insonning koʻrish tizimi tomonidan oq rang sifatida qabul qilinadi.
Oq nur
1666-yilda Isaak Nyuton oq yorugʻlik bir nechta ranglardan iborat ekanligini koʻrsatdi, uni prizmadan oʻtkazib, uni qismlarga ajratish uchun, keyin ularni qayta yigʻish uchun ikkinchi prizmadan foydalangan.
Oq yorugʻlik quyosh, yulduzlar yoki lyuminestsent lampalar, oq LEDlar va choʻgʻlanma lampalar kabi yerga ulangan manbalar tomonidan yaratilishi mumkin. Rangli televizor yoki kompyuter ekranida oq rang yorugʻlikning asosiy ranglarini aralashtirish orqali hosil boʻladi.
Turli xil spektral quvvat taqsimotiga ega yorugʻlik manbalari shunga oʻxshash hissiy tajribaga olib kelishi mumkinligi yorugʻlikning vizual tizim tomonidan qayta ishlanishi bilan bogʻliq.
Oq yorugʻlik chiqaradigan koʻplab yorugʻlik manbalari deyarli barcha koʻrinadigan toʻlqin uzunliklarida yorugʻlik chiqaradi (quyosh nuri, turli xil rang haroratidagi akkor lampalar). Bu keng tarqalgan fikr notoʻgʻri tushunchadir va dastlab Nyuton quyosh nuri koʻrinadigan spektr boʻylab toʻlqin uzunliklari boʻlgan yorugʻlikdan iborat ekanligini kashf qilganidan kelib chiqib aytish mumkin. "Barcha ranglar" oq yorugʻlik hosil qilganligi sababli, oq rang „barcha ranglar“ dan iboratdir degan xulosaga kelsak, bu notoʻgʻri tushunchaning sababi boʻlishi mumkin boʻlgan natijani tasdiqlash deb ataladigan keng tarqalgan mantiqiy xatodir.
Oq buyumlar
Rangni koʻrish turli xil ob’ektlarni rangi bilan farqlash imkonini beradi. Buni amalga oshirish uchun rangning doimiyligi yorugʻlikning turli xil spektral taqsimotlari orasida yorugʻlik oʻzgarganda ob’ektning idrok qilingan rangini nisbatan oʻzgarmay qolishi mumkin.
Xuddi shu prinsip fotografiya va kinematografiyada qoʻllaniladi, bu yerda oq nuqta tanlash boshqa barcha rang stimullarining oʻzgarishini aniqlaydi. Oq nuqtaning oʻzgarishi yoki manipulyatsiyasi kiyim kabi baʼzi optik illuziyalarni ochish uchun ishlatiladi.
„Oq yorugʻlik“ ning yagona, oʻziga xos spetsifikatsiyasi boʻlmasa-da, haqiqatan ham „oq ob’ekt“ yoki, aniqrogʻi, „oq sirt“ ning oʻziga xos spetsifikatsiyasi mavjuddir. Toʻliq oq sirt yorugʻlikning toʻlqin uzunligi yoki spektral taqsimlanishidan qatʼiy nazar, unga tushgan barcha yorugʻlikni hech qanday yutmasdan diffuz tarzda aks ettiradi, yaʼni tarqatadi.
Barcha toʻlqin uzunliklarida tushgan yorugʻlikning 100 % aks etishi bir xil aks ettirish shaklidir, shuning uchun oq rang akromatik rang boʻlib, rangsizlikni anglatadi. Mukammal diffuzor tomonidan ishlab chiqarilgan rang stimuli odatda barcha yoritgichlar uchun akromatik stimul deb hisoblanadi.
Rangning barqarorligiga xromatik moslashuv orqali amalga oshadi. Xalqaro yoritish komissiyasi oq rangni (moslashtirilgan) "koʻrish muhitiga moslashgan kuzatuvchi mukammal akromatik va yorqinlik omili birlik deb baholaydigan rang stimuli sifatida belgilaydi.
Tabiatdagi oq rang xususiyatlari
Boʻr — ohaktoshning bir turi boʻlib, mineral kalsit yoki kalsiy karbonatdan iborat. U dastlab dengiz ostida kokkolitofor deb ataladigan mayda mikroorganizmlarning toʻplamlari sifatida toʻplangan. Bu modda gʻor rasmlarida tarixdan oldingi rassomlar tomonidan ishlatilgan birinchi oq pigment sifatida qoʻllanilgan edi.
Bianco di San Giovanni — Uygʻonish davrida ishlatiladigan pigment, uni XV asrda rassom Cennino Cennini tasvirlab bergan. Kalsiy gidroksidi bilan kalsiy karbonatdan tayyorlangan boʻrga oʻxshardi. U quritilgan ohakdan qilingan boʻlib, kukunga aylantirilgan, keyin sakkiz kun davomida suvda namlangan, har kuni suv oʻzgartirilgan.
Oq qoʻrgʻoshin eramizdan avvalgi IV asrda ishlab chiqarila boshlangan. Jarayon tasvirlagan Pliniy Elder, Vitruvius va qadimgi yunon muallifi Teofrast tomonidan qoʻrgʻoshin boʻlaklari sirka bilan toʻldirilgan alohida boʻlinmasi boʻlgan sopol idishlarga solingan. Oʻz navbatida qozonlar sigir goʻngiga yaqin javonlarga toʻplangan. Sirka va sigir goʻngining qoʻshilgan bugʻlari qoʻrgʻoshinning qoʻrgʻoshin karbonatiga aylanishiga olib kelgan. Bu bir oy yoki undan koʻproq vaqt olishi mumkin boʻlgan va sekinlik bilan boradigan jarayon edi. U ajoyib oq rangga aylandi va asrlar davomida rassomlar tomonidan ishlatildi.
Oq titan — bugungi kunda rassomlar uchun eng mashhur oq rang beruvchi moddadir; u mavjud boʻlgan eng yorqin oq pigment boʻlib, qoʻrgʻoshin oqidan ikki baravar koʻp qoplamaga ega. U birinchi marta 1921-yilda sotuvga chiqarila boshlangan. U hozirgi vaqtda asosiy manba boʻlgan brukit, anataza, rutil yoki ilmenit minerallari ham titan dioksididan tayyorlangan. Yorqin oqligi tufayli u koʻpchilik tish pastasi va quyosh kremi uchun rang beruvchi sifatida ishlatiladi.
Oq rux — sink oksididan tayyorlanadi. U oq titanga oʻxshaydi, lekin unchalik shaffof emas. U baʼzi oziq-ovqatlarga ularni muhim ozuqa moddasi boʻlgan rux bilan boyitish uchun qoʻshiladi.
Oqartirish va oqarish
Oqartirish — ming yillar davomida qoʻllaniladigan matolarni oqartirish jarayoni. Baʼzan bu shunchaki matoni quyoshda qoldirish, yorqin nurda xira boʻlishdan iborat edi. XVIII asrda bir qancha olimlar xlorli oqartirgichning navlarini, jumladan, natriy gipoxlorit va kalsiy gipoxloritini (oqartiruvchi kukun) ishlab chiqardilar. Koʻpincha xlor oʻz ichiga olmaydigan oqartiruvchi moddalar vodorod peroksid, natriy perkarbonat va natriy perborat kabi peroksidlarga asoslangan.
Oqartirgichlar xromoforlarga, molekulaning yorugʻlikni oʻziga singdiradigan va matolarning turli xil ranglarga ega boʻlishiga olib keladigan qismiga hujum qiladi. Oksidlovchi oqartiruvchi xromoforni tashkil etuvchi kimyoviy aloqalarni buzish orqali ishlaydi. Bu molekulani tarkibida xromofor boʻlmagan yoki koʻrinadigan yorugʻlikni yutmaydigan xromoforni oʻz ichiga olgan boshqa moddaga aylantiradi.
Quyosh nurlari shunga oʻxshash jarayon orqali oqartiruvchi sifatida ishlaydi. Yorugʻlikning yuqori energiyali fotonlari, koʻpincha binafsha yoki ultrabinafsha diapazonda, xromofordagi bogʻlanishlarni buzishi mumkin.
Biologiya
Oq hayvonlar qishda oʻz ranglarini himoya shakli sifatida foydalanadilar. Pingvinlar kabi hayvonlarning qorinlari oq rangda, yaʼni bu ham himoya rangi sifatidadir.
Din va madaniyat
Oq rang dinlar va madaniyatlarda muhim ramziy rang boʻlib, odatda bu poklik bilan bogʻliqdir.
Rim-katolik cherkovida oq rang Iso Masih, aybsizlik va qurbonlikni bildiradi. Oʻrta asrlardan beri ruhoniylar Masihning hayotidagi voqealar bilan bogʻliq boʻlgan koʻplab muhim marosimlarda va diniy xizmatlarda oq kassoq kiyishadi. Oq rangni ruhoniylar Rojdestvoda, Pasxa bayramida va Masihning hayotining boshqa voqealari bilan bogʻliq bayramlarda, masalan, Korpus Kristi yakshanbasi va Trinity yakshanbasida ham kiyishadi. Shuningdek, ruhoniylarni tayinlash va yangi episkoplarni oʻrnatish kabi boshqa maxsus holatlarda kiyiladi. Cherkov ierarxiyasida rang qanchalik yengil boʻlsa, unvon shunchalik yuqori boʻladi. Oddiy ruhoniylar qora kiyim kiyishadi; yepiskoplar binafsha rangda, kardinallar qizil rangda va cherkov tashqarisida faqat Rim papasi oq libos kiyadi. Oʻrta asrlarda papalar vaqti-vaqti bilan oq libos kiyib yurishgan, lekin odatda qizil kiyim kiyganlar. Rim papalari Dominikan ordeni aʼzosi boʻlgan Papa Piy V amaliyotni boshlagan 1566-yildan beri muntazam ravishda oq kiyim kiyishadi. Oq — Dominikan ordenining rangi hisoblanadi.
Iso Masihning oxirgi zamon avliyolari cherkovida oq rang poklik, aybsizlik ramzi sifatida, ayniqsa suvga choʻqintirish va maʼbad marosimlari kabi diniy marosimlarda qoʻllaniladi. Maʼbaddagi marosimlarda erkaklar va ayollar oq kiyim kiyadilar.
Islomda Makkaga haj yoki ehrom ziyorati (Haj) paytida oq kiyim kiyiladi. Ehrom kiyimi deb ataladigan erkaklar kiyimlari koʻpincha ikkita oq choyshabdan (odatda sochiqsifat materialidan) iborat. Tepasi (rida) gavdaga oʻraladi va pastki qismi (izor) kamar bilan mahkamlanadi; qoʻshimcha ravishda bir juft sandal ham kiyiladi. Ayollar kiyimlari sezilarli darajada farq qiladi. Mintaqaviy va diniy taʼsirlarni aks ettiradi. Ehrom kiyimi odatda Islom taqvimining oxirgi oyi Zulhijjada kiyiladi.
Oq rang Islomda diniy va siyosiy ramz sifatida uzoq tarixga ega boʻlib, u anʼanaga koʻra Muhammad paygʻambar mansub boʻlgan Quraysh qabilasiga tegishli oq bayroqdan boshlanadi. Umaviylar sulolasi ham oʻzining asoschisi Muoviya I ning shaxsiy bayrogʻiga amal qilgan holda oq rangni sulolaviy rang sifatida foydalangan boʻlsa, shia fotimiylari ham rangi qora boʻlgan sunniy Abbosiy xalifaligiga qarshiligini taʼkidlash uchun oq rangni tanlagan edi.
Yahudiylarda, Yom Kippur marosimlarida, poklanish marosimida, ravvinlar, jamoat aʼzolari kabi, Xudo va Uning paygʻambarlari aloqa qilganda oq libos kiyishadi.
Iso Masihning Oxirgi zamon avliyolari cherkovi (LDS cherkovi yoki Mormon nomi bilan ham tanilgan) ibodatxonalarida oq liboslar rasmiy ravishda bagʻishlanganidan keyin kiyiladi.
Bulutlar oq rangda ifodalanish hodisasi gʻarb madaniyati bilan chegaralanmaydi; Yoruba dinida, Ifá anʼanasida Orisha Obatala oq rang bilan ifodalanadi. Obatala xotirjamlik, axloq, qarilik va poklikni bildiradi.
Teosofiyada Buyuk Oq Birodarlik deb ataladigan xudolar oq auralarga ega ekanligi aytiladi.
Baʼzi Osiyo va slavyan madaniyatlarida oq rang oʻlimni ifodalovchi rang hisoblanadi. Mamlakatning katta qismini qamrab olgan jonsiz choʻlni ifodalagan; qora rang hayotning rangi deb hisoblangan, u Nil daryosining suv bosishi natijasida hosil boʻlgan loy bilan qoplangan unumdor yerlarni ifodalagan va mamlakatga oʻz nomini bergan (Kemet yoki „qora yer“).
Xitoy, Koreya va boshqa baʼzi Osiyo mamlakatlarida oq, aniqrogʻi, oqish rang motam va dafn marosimlarining rangidir.
Marhumning umrining har yili uchun bir donadan soʻnmagan ohak solingan mayda qoplar jasad atrofiga keyingi dunyoda haromlikdan himoya qilish uchun qoʻyiladi va tanaga oq qogʻoz gullar qoʻyiladi
Xitoy va boshqa Osiyo mamlakatlarida oq rang reenkarnasyon rangi boʻlib, oʻlim dunyodan umrbod ajralish emasligini koʻrsatib beradi.
Xitoyda oq rang erkak bilan bogʻliq, masalan, yakkashox va yoʻlbars bilan; hayvonning moʻynasi bilan; gʻarb yoʻnalishi bilan; metall element bilan; va kuz fasli bilan.
Yaponiyada ziyoratchilar poklanish va muqaddas daryolarda choʻmilish marosimlarida ham oq liboslarini kiyishadi. Togʻlarda ziyoratchilar poklik ramzi sifatida boʻyalmagan jut liboslarini kiyishadi. Oq kimono koʻpincha marhum bilan birga boshqa dunyoga sayohat qilish uchun qutiga solinadi, chunki oq rang baʼzan oʻlimni ham anglatadi. Kooden, qora va oq lentalar bilan bogʻlangan hamda oq qogʻozga oʻralgan boʻlib, mazmuni boshqa dunyoning iflosliklaridan himoya qiladi.
Hindistonda bu poklik, ilohiylik, ajralish va xotirjamlik rangidir. Hind tilida Sweta oq degan maʼnoni anglatadi.
Tibet buddizmida oq liboslar monastir lamalari uchun ajratilgan.
Siyosiy harakatlar
Oq rang koʻpincha monarxizm bilan bogʻliq. Assotsiatsiya dastlab Fransiyaning Burbonlar sulolasining oq bayrogʻidan kelib chiqqan. Oq fransuz inqilobiga qarshi qirollik qoʻzgʻolonlarining bayrogʻiga aylandi (Vendeedagi qoʻzgʻolon). thumb|248x248px|1922-yilda Floridada oq suprematist nafrat guruhi [[Ku-Kluks-Klan|Ku Klux Klan tomonidan yoqib yuborilgan xoch]]
Toʻylar
Oq rang uzoq vaqtdan beri qirollik toʻylarida kelinlar tomonidan kiyiladigan anʼanaviy rang boʻlib kelgan, ammo oddiy odamlar uchun oq toʻy libosi XIX asrda paydo boʻlgan. Bu vaqtgacha koʻpchilik kelinlar har qanday rangdagi eng yaxshi kiyimlarini kiyishgan. 1840-yilda qirolicha Viktoriyaning oq dantelli toʻy libosi Yevropa va Amerikadagi toʻy liboslarining rangi va modasiga bugungi kungacha katta taʼsir koʻrsatdi.
Tozalik
Oq rang tozalik bilan eng koʻp bogʻliqdir. Sovutgichlar va idish-tovoqlar, hojatxonalar va lavabolar, choyshablar va sochiqlar kabi toza boʻlishi kerak narsalar anʼanaviy ravishda oq rangda boʻladi. Oq rang shifokorlar, hamshiralar, olimlar va laborantlarning asosiy ranggi hisoblanadi, ammo bugungi kunda och koʻk yoki yashil ranglar ham ishlatiladi. Oq rang, shuningdek, oshpazlar, novvoylar va qassoblar tomonidan eng koʻp kiyiladigan rang va fransuz restoranlarida ofitsiantlarning apronlari rangidir.
Arvohlar, fantomlar va Apokalipsisning toʻrtta otliqlaridan ikkitasi
thumb| Oq kiyimdagi ayol, Yevropadagi arvoh hikoyalaridagi tanish shaxs thumb| Injildagi Apokalipsisning toʻrt otliqi . Fath, kamon bilan, oq ot minadi. Oʻlim och yoki och yashil otga minadi ([[Viktor Vasnesov|Viktor Vasnetsovning rasmi, 1887).]] Oq rang arvohlar va xayolotlar bilan bogʻliq. Ilgari oʻliklar anʼanaviy ravishda oq kafan bilan dafn etilgan. Arvohlar turli sabablarga koʻra dam ololmaydigan, jannatga kira olmaydigan, shu sababli yer yuzida oppoq kafanlarda yuradigan oʻliklarning ruhlari deyiladi. Oq rang ham oʻlimning rangparligi bilan bogʻliq.
Qora rangga qarama-qarshi
thumb| [[Daosizm|Taoizmda oq rang koinotning ikkita bir-birini toʻldiruvchi tabiatidan biri boʻlgan yang yoki erkak energiyasini ifodalaydi.]] Qora va oq koʻpincha yorugʻlik va zulmat, kun va tun, erkak va ayol, yaxshilik va yomonlik oʻrtasidagi kontrastni ifodalaydi.
Taoizmda koinotning ikkita bir-birini toʻldiruvchi tabiati, yin va yang koʻpincha qora va oq rangda ifodalanadi, go va shaxmat kabi qadimiy strategiya oʻyinlari ikki tomonni ifodalash uchun oq va qora ranglardan foydalanadi.
Oq bayroq
Oq bayroq uzoq vaqtdan beri taslim boʻlish yoki sulh soʻrovini ifodalash uchun ishlatilgan. U XV asrda, Fransiya va Angliya oʻrtasidagi Yuz yillik urush paytida, koʻp rangli bayroqlar, shuningdek, oʻqotar qurollar Yevropa qoʻshinlari tomonidan umumiy foydalanishga kirgan paytda paydo boʻlgan deb ishoniladi. Oq bayroq 1949-yilgi Jeneva konvensiyasi tomonidan harbiy harakatlarni toʻxtatish talabi sifatida rasman tan olingan.
Tschierv
Tschierv Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Inn (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 42.57 km2. 176 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Tschiervning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Volgelsheim
Volgelsheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Colmar tumani tarkibiga kiradi.
Haute-Loire
Haute-Loire  — Fransiyaning janubi-markazidagi Auvergne-Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan departament. Luara daryosi nomi bilan atalgan. Departament Luara, Ardeche, Lozer, Cantal va Puy-de-Dom departamentlari bilan oʻralgan. 2019-yilda uning aholisi 227 570 kishi edi. Uning aholisi fransuzcha Altiligériens deb ataladi.
Volgelsheim
Aholisi
2382 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 277,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,6 km2. Dengiz sathidan 188 – 198 m balandlikda joylashgan.
Haute-Loire
Le Puy-en-Velayda Luaraning yuqori oqimini qamrab oladi. Luara vodiysi va Markaziy massivdagi togʻlardan iborat. Departament 1790-yilda Fransiya inqilobi davrida yaratilgan 83 ta boʻlimlaridan biridir. Departamentning bir qismi Livradois-Forez mintaqaviy tabiiy bogʻiga kiritilgan.
Tarixi
Bu hududning birinchi maʼlum aholisi ovchilar boʻlgan. Keyinchalik chorvadorlar, gʻorlarda yoki oddiy kulbalarda yashovchi choʻponlar tomonidan ishgʻol qilingan. Keyinchalik Vellavi deb nomlangan Galya qabilasining nazorati ostida boʻlgan. Julius Caesarning Galli urushlari davrida bu hudud Gallia Narbonensis chegarasida joylashgan edi. Bu hudud miloddan avvalgi 121-yilda Rim provinsiyasiga aylandi, dastlab Gallia Transalpina (Transalpin Galliya) nomi ostida. Bu nom uni Alp togʻlarining Rimga yaqin tomonidagi Cisalpine Gauldan ajratib turdi. Miloddan avvalgi 40-yilda, Ikkinchi Triumvirat davrida Lepidusga Narbonese Galliya uchun mas’uliyat yuklangan (Ispaniya va Afrika bilan birga), Mark Antoniyga esa Galliya muzofoti berilgan.
Taxminan 928-yilda bu hudud Tuluza grafligining mulkiga aylandi va keyinchalik graf Poitiers nazoratiga oʻtdi.
Ikkinchi Jahon urushi paytida fransuz partizanlari ittifoqchilarning yordami bilan taʼminotni kamaytirdilar va rahbarlar viloyatni nemislardan ozod qilishga muvaffaq boʻlishdi.
Geografiyasi
Haute-Luara Fransiyaning janubiy markazidagi departamentdir va Auvergne-Rhône-Alpes mintaqasi tarkibiga kiradi. Departamentning poytaxti va eng katta shahri Le Puy-en-Velay. Yuqori Luara shimolida Puy-de-Dom va Luara, sharqda Ardeche, janubda Lozer va gʻarbda Cantal joylashgan.
Departamentda shimol va janubga choʻzilgan toʻrtta togʻ tizmasi mavjud. Bular Haut-Vivarais va uning davomi Boutières togʻlari, Massif du Meygal, Velay togʻlari hisoblanadi.
Boʻlimning eng baland nuqtasi Mezenc togʻi (1753 m) boʻlib, uning oʻrtacha balandligi 719 m. Hududning 2/3 qismi 800 m dan ortiq, eng past nuqtasi 393 m.
Asosiy shaharlari
Eng koʻp aholi yashaydigan kommuna Le Puy-en-Velay hisoblanadi. 2019-yil holatiga koʻra, 5000 dan ortiq aholisi boʻlgan 6 ta kommuna mavjud.
Siyosati
Departament kengashi prezidenti 2021-yil iyul oyida saylangan Mari-Agnes Petitdir.
Passel
Aholisi
318 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 85,9 nafar kishi.
599
Vafot etgan
🇷🇺
Passow (Mecklenburg)
Passow  Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Parchim tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,62 km2. 703 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Bobon qoʻzgʻoloni
Bobon qoʻzgʻoloni — Zarafshon vohasida chorizm mustamlakachilik istibdodi va mahalliy amaldorlar zulmiga qarshi koʻtarilgan dehqonlar qoʻzgʻoloni (1869-yil oktabr— 1870-yil sentabr). Rahbari — Bobon Aliboyev (Bobon Toʻqsabo). U Qoraqursoq qishlogʻidan boʻlib, rus podsho chinovniklari, amir va uning amaldorlari, jumladan Ziyouddin tuman begi Muhammad Yusufboy dodxohning behad zulmiga qarshi bosh koʻtarib, oʻz atrofiga kambagʻal dehqonlarni toʻplay boshlaydi. 1869-yil dekabrga kelib ularning soni 500 kishidan ortadi. Qoʻzgʻolonchilar boy va amaldorlarning uy-joylariga oʻt qoʻyish, molmulklarini tortib olib, kambagʻallarga boʻlib berishni oʻz oldilariga asosiy maqsad qilib oladilar. Qoʻzgʻolon dastlab ana shu Ziyouddin bekligida boshlanib, Xatirchi bekligi va Zarafshon okrugining Kattaqoʻrgʻon uyezdiga yoyiladi. Buxoro amiri qoʻzgʻolonni oʻz kuchi bilan bostira olmagach, 1869-yil oktabrda Zarafshon okrugidagi chor maʼmuriyatidan harbiy yordam soʻrashga majbur boʻladi. Kattaqoʻrgʻon uyezdi boshligʻi kapitan Borzenkov yuborgan jazo otryadi shu uyezd chegarasida qoʻzgʻolonchilar bilan boʻlgan jangda katta talofot koʻrsada, bir necha qoʻzgʻolonchini asir olishga muvaffaq boʻladi. Ulardan biri (Mullo Xusayn) Buxoro zindoniga tashlanib, qolganlari (Umarqul, Abdushukur, Xudoyberdi) qatl etiladi. Bobon qoʻzgʻolonni davom ettirib, 4 dekabrda Xatirchi amlokdori Rahimboyning molmulkini kambagʻal dehqonlarga taqsimlab beradi. Soʻng, qoʻzgʻolonchilar Ziyouddin tuman begi Muhammad Yusufboy dodxohning uyiga oʻt qoʻyib, molmulkini xalqqa ulashadi. Bobon qoʻzgʻoloni ning tobora avj olayotganidan choʻchigan Turkiston generalgubernatori K. P. Kaufman Kattaqoʻrgʻonga shtabsrotmistr M. D. Skobelev boshchiligida otliqjazo otryadini joʻnatadi. Kattaqoʻrgʻondan 25 km uzoqlikdagi Chorshanba qishlogʻida boʻlgan jangda jazo otryadi yengilib, Skobelev krchadi. Bu magʻlubiyatdan sharmanda boʻlgan Turkiston chor maʼmuriyati Skobelevni harbiy tribunalga beradi. Shundan soʻng, Kattaqoʻrgʻonga polkovnik Karganov boshchiligida ikkinchi jazo otryadi yuboriladi, 1869-yil dekabr oxirida boʻlgan jangda qoʻzgʻolonchilar yengilib, ulardan 40 tasi halok boʻladi, 25 kishi asir olinadi, 100 dan ortigʻi yaralanadi. Bobon esa omon qolgan qoʻzgʻolonchilar bilan qochib qutiladi. Asir olingan qoʻzgʻolonchilarni Ziyouddin tuman begi xalq oʻrtasida osib oʻldiradi. 1870-yil 14-yanvarda Karganov jazo otryadi Qoraqursoq qishlogʻida qoʻzgʻolonchilar bilan yana jang qiladi, ammo ularni yenga olmaydi, 1870-yil sentabrda chor hukumati aygʻoqchisi Saidxon Karimxonovning xiyonati tufayli qoʻzgʻolonchilar Kattaqoʻrgʻonning Toʻrtkoʻl qishlogʻida tormor qilinadilar. Bobon qoʻlga olinib, Samarqandda qatl etiladi.
NGC 4051
NGC 4051 Katta Ayiq yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Moliterno
Moliterno Italiyaning Basilicata mintaqasida joylashgan kommunadir. Potenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 97,63 km2. 4592 nafar aholi istiqomat qiladi.
Camporgiano
Camporgiano Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Lucca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27 km2. 2393 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Oberon (Shimoliy Dakota)
Oberon AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Benson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
105 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 119,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,88 km2. Shundan 0,88 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 481 m balandlikda joylashgan.
Saint-Germain-de-Grave
Saint-Germain-de-Grave Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
158 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 26,3 nafar kishi.
600
Vafot etgan
🇷🇺