cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biotexnologiya fani va uning asosiy yo'nalishlari
Tibbiyot biotexnologiyasi
Mikroorganizmlar faoliyati natijasida 6000 dan ortiq antibiotiklar sintez qilingan. Ulardan 100 dan ortig’i tibbiyotda qo’llaniladi. Oddiygina grippning oldini olishning samarali yo’llaridan biri oliy sifatli konsentrlangan interferonni ommaviy ravishda ishlab chiqarishini yo’lga qo’yishdir. Ilgari interferon donorqonidan olinar va ancha qimmatga tushardi. Hozirgi davrda interferon ishab chiqarish uchun javobgar genni bakteriyalarga o’tkazish orqali bakterial interferon ishlab chiqarildi va bir qator davlatlarda amaliyotda muvaffaqiyatli qo’llanilmoqda. Bugungi kunga kelib interferonga bo’lgan talab ortib, uning qo’llanilish sohasining yangi yo’nalishlari aniqlanmoqda.
Genetik biotexnologiya
O’zbekistonlik olimlar tomonidan yaratilgan ZF-UZ-2001 rekombinant oqsilga asoslangan vaksina virusi odam ACE-2 retseptorlariga birikib hujayra ichiga kiradi. ACE – 2 retseptorlariga birikadigan spike oqsilining RBD domeni ACE- 2 retseptorlari bilan birikadi. Aynan shu domenni kodlovchi genni sintezlab vektorga ulanadi, hosil bo’lgan vektor konstruksiyani CHO hujayralariga kiritgan (eukariot hujayra) ko’paytirilgan va tozalab olib vaksina sifatida ishlab chiqargan. Olimlarning izlanishlari natijasida pomidor DNK siga koronavirus S-oqsilining genini kiritilgan. Bemor vaksina pomidorni iste’mol qilgandan keyin u inson organizmiga kiradi va pomidor hujayralaridan immunitet hosil qiladigan antitanalar ajralib chiqadi.
Atrof – muhit biotexnologiyasi
Atrof muhitni ifloslanishiga olib keladigan ifloslantiruvchi moddalarni zararsizlantirish, organik ravishda parchalanadigan suyuq va qattiq chiqindilardan biogaz va kompost ishlab chiqarish, og’ir uglevodorodlar bilan ifloslangan suv va tuproqning ekologik holatini yaxshilash, neftni qayta ishlatish, mikroorganizmlar yordamida atrof-muhitning ifloslanishiga olib keladigan moddalarni oldindan aniqlash bilan shug’ullanadi.
Adabiyotlar
1. ‘’Biologiya 11-sinf ’’ darsligi. 2022. 136 - b.
NGC 5769
NGC 5769 Choʻpon yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Edward Holden 1881-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Altavilla Silentina
Altavilla Silentina Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan shahardir. Salerno (provinsiya) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 52 km2. 6 724 nafar aholi istiqomat qiladi.
Binash (Magʻjan Jumabayev tumani)
Binash — Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Magʻjan Jumabayev tumanidagi qishloq. Kato kodi — 	593663200.
Damed İmanov
Damed İmanov (Daməd İmanov; 15-aprel 1959-yilda tugʻilgan) — Ozarbayjon dengiz kapitani, Ozarbayjon Respublikasi Davlat neft kompaniyasi, Ozarbayjon Kaspiy transport kompaniyasi dengiz floti boshligʻi. Ozarbayjon Hazar yuk tashish kompaniyasining birinchi vitse-prezidenti va Hazar Shipping kompaniyasining faxriy aʼzosi.
Hayotiy
İmanov 1959-yil 15 aprelda Horadiz tumanining Fuzuli tumanida tugʻilgan. .
Taʼlim
1986-yilda Gafur Məmmədovning Boku dengizchilik kollejining navigatsiya fakultetini tamomlagan.
1994-yilda u oʻz bilimini oshirdi va iqtisodchi kasbiga ega boʻldi.
1999-yilda Maxachkala menejment va biznes institutini tamomlagan.
2006-yilda Ozarbayjon Davlat dengiz akademiyasi Dengizchilik va kema harakatini boshqarish fakultetiga qabul qilindi va 2010-yilda tamomladi.
Ishga qabul qilish
Harbiy xizmatini 1979-yilda tugatgandan soʻng, u Kaspiy neft flotida bosh boss dengizchisi sifatida ish boshladi.
U 1988-yilda kema kapitani sifatida ish boshladi.
1996-yilda Ozarbayjon Kaspiy transport kompaniyasi boʻlim boshligʻi boʻlib ishlagan.
2014-yilda u Ozarbayjon Kaspiy transport kompaniyasi xavfsiz navigatsiya boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari, 2016-yilda esa Kaspiy neft floti raisining birinchi oʻrinbosari lavozimiga tayinlangan. 2017-yil yanvar oyidan beri u Ozarbayjon Kaspiy transport kompaniyasining birinchi vitse-prezidentiga maslahat berib keladi.
Barlovento (La Palma)
Barlovento (La Palma) Ispaniyaning Kanar orollari mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Santa Cruz de Tenerife provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 35,79 km2. Aholisi — 2296 kishi (2010).
Lorenz tizimi
[[Fayl:A_Trajectory_Through_Phase_Space_in_a_Lorenz_Attractor.gif|right|frame|
Dengiz
200px|thumb|Dengiz koʻrinishi.
Lorenz tizimi
ρ = 28
Dengiz
Dengiz — Dunyo okeanining [bir] qis-mi; okeandan quruklik yoki orollar, yarim orollar va suv osti relyefining koʻtarilgan joylari bilan ajralib turadi. Oʻzining gidrologik, meteorologik va iqlimiy rejimi bilan okeanning ochiq qismidan farq qiladi. Dengiz quruqlik bilan qancha kup uralgan bulsa, okeandan tafovuti shuncha kup buladi. Oke-anlarning ayrim ochiq qismlari shartli ravishda Dengiz deyiladi, mas, Sargasso Dengiz va Filippin Dengiz Aslida kul (mas, Orol, Kaspiy, Oʻlik dengizlari), lekin maydoni ancha katta bulganligidan Dengiz deb atalgan, baʼzi Dengizlarga esa qoʻltiq deyiladi (mas, Gudzon qoʻltigʻi, Fors qoʻltigʻi). Dengizlar geografik oʻrni va gidrologik rejimi xususiyatlariga koʻra 3 guruhga boʻlinadi: materiklar orasidagi Dengizlar, materik ichkarisidagi Dengizlar va chekka Dengizlar.
Lorenz tizimi
,
Xvoyniy
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Xvoyniy — Rossiyaning Amur viloyati Zeyskiy tumanidagi qishloq posyolkasi (posyolka). 2018-yilda aholi soni 225 kishi edi 11 ta koʻcha bor.
Dengiz
Materiklar orasidagi Dengizlar juda chuqur buladi. Bularga Oʻrta dengiz, Avstraliya va Osiyo orasidagi Dengizlar, Karib dengizi va Qizil dengiz kiradi. Materikdagi Dengizlar biron materikning ichkarisida joylashgan boʻladi. Bularga Oq dengiz, Boltiq dengizi, Qora dengiz, Azov dengizi va boshqa kiradi.
Lorenz tizimi
σ = 10
va
β = 8⁄3
boʻlganda Lorenz attraktoridagi namunali yechim.]] Lorenz tizimi oddiy differensial tenglamalar tizimi boʻlib, birinchi marta matematik va meteorolog Edvard Lorenz tomonidan oʻrganilgan. Muayyan parametr qiymatlari va boshlangʻich shartlar uchun xaotik echimlarga ega boʻlishi bilan ajralib turadi. Xususan, Lorenz attraktori Lorenz tizimining xaotik yechimlari toʻplamidir. Ommabop ommaviy axborot vositalarida " kapalak effekti " Lorenz attraktorining real dunyo taʼsiridan kelib chiqadi, yaʼni bir nechta turli xil boshlangʻich xaotik sharoitlar faza fazosida hech qachon takrorlanmaydigan tarzda rivojlanadi, shuning uchun barcha tartibsizliklarni oldindan aytib boʻlmaydi. Bu xaotik tizimlar butunlay deterministik boʻlishi mumkinligini va shunga qaramay, uzoq vaqt davomida oldindan aytib boʻlmaydigan boʻlishi mumkinligini taʼkidlaydi. Tizimlarda tartibsizlik doimiy ravishda kuchayib borayotganligi sababli, biz tizimlarning kelajagini yaxshi bashorat qila olmaymiz. EG, hatto kapalak qanotlarining kichik qopqogʻi ham dunyoni butunlay boshqacha traektoriyaga, masalan, dovul keltirib chiqarishi mumkin. Lorenz attraktorining oʻzi fazali fazoda chizilganida, kapalakka oʻxshashligini ham koʻrish mumkin.
Umumiy koʻrinish
1963 yilda Edvard Lorenz raqamli simulyatsiyalar va raqamlar uchun mas’ul boʻlgan Ellen Fetter va Lorenz modelining topilmalariga olib keladigan dastlabki, raqamli hisob-kitoblarda yordam bergan Margaret Hamilton yordamida ishlab chiqdi. atmosfera konveksiyasining soddalashtirilgan matematik modeli. Model uchta oddiy differentsial tenglamalar tizimi boʻlib, hozirda Lorenz tenglamalari deb nomlanadi:Zaryadga taʼsir etuvchi magnit maydonning taʼsir kuchini oʻng parma qoidasiga asosan aniqlanadi. Agar parmaning dastasini  dan  ga qarab burasak, parmaning ilgarilanma harakat yoʻnalishi, zaryadga taʼsir etuvchi kuchni aniqlaydi.
Dengiz
Chekka Dengizlar okean va materiklarning chekkalarida boʻladi. Bularga Barens dengizi, Kara dengizi, Sharqiy Sibir dengizi, Chukotka dengizi, Bering dengizi, Yapon dengizi, Shimoliy dengiz va boshqa kiradi.
Lorenz tizimi
Umumiy koʻrinish
Tenglamalar pastdan bir xilda isitiladigan va yuqoridan sovutilgan ikki oʻlchovli suyuqlik qatlamining xususiyatlarini bogʻlaydi. Xususan, tenglamalar uch miqdorning vaqtga nisbatan oʻzgarish tezligini tavsiflaydi: x — konvektsiya tezligiga, y — gorizontal harorat oʻzgarishiga va z — vertikal harorat oʻzgarishiga. σ, ρ va β konstantalari Prandtl soni, Rayleigh soni va qatlamning oʻzining maʼlum fizik oʻlchamlariga proportsional tizim parametrlaridir.
Dengiz
Dengiz atrofidagi qurukdik Dengizning iqlimi, suv rejimi va suv osti yotqiziqlariga uz taʼsirini koʻrsatadi. Bunday taʼsir materik ichkarisidagi va materiklar orasidagi Dengizlarda ayniqsa katta buladi. Dengiz atrofidagi daryolar Dengizga chuchuk suv bilan birga loyqa (oqiziq) jinslarni keltiradi. Dengizlar geologik nuqtai nazardan yosh hosillardir. Ular uchlamchi davrda vujudga kelgan, toʻrtlamchi davrda toʻliq shakllangan. Eng chuqur Dengizlar Yer pustining upirilgan — yorilgan joylarida hosil boʻlgan. Masalan, Oʻrta dengiz (eng chuqur joyi 5121 m), Karib dengizi (eng chuqur joyi 7090 m) va boshqa Sayoz Dengizlar materik chekkalarining choʻkkan qismlarini okean suvining bosishidan yoki okean sathining koʻtarilishidan paydo boʻlgan. Bunday Dengizlar koʻpincha materik sayozliklarda joylashgan (qarang Shelf). Masalan, Sharqiy Sibir dengizi, Shimoliy dengiz va boshqa.
Lorenz tizimi
Umumiy koʻrinish
Lorenz tenglamalari lazerlar, dinamolar, termosifonlar, choʻtkasiz DC motorlar, elektr zanjirlari, kimyoviy reaktsiyalar va oldinga osmos uchun soddalashtirilgan modellarda paydo boʻlishi mumkin. Lorenz tenglamalari, shuningdek, Malkus suv gʻildiragi uchun Furye fazosida boshqaruvchi tenglamalardir. Malkus suv gʻildiragi tartibsiz harakatni namoyon qiladi, bunda uning aylanishi doimiy tezlikda bir yoʻnalishda aylanish oʻrniga tezlashadi, sekinlashadi, toʻxtaydi, yoʻnalishni oʻzgartiradi va bunday xatti-harakatlarning kombinatsiyasi oʻrtasida oldindan va oldindan aytib boʻlmaydigan tarzda tebranadi.
Texnik nuqtai nazardan, Lorenz tizimi chiziqli boʻlmagan, aperiodik, uch oʻlchovli va deterministikdir. Lorenz tenglamalari yuzlab tadqiqot maqolalari va kamida bitta kitobgacha boʻlgan tadqiqot mavzusi boʻlgan. Markazga intilma kuch t>2/p ga teng; V—moddiy nukta tezligi, r — moddiy nuqta t-rayektoriyasining egrilik radiusi. Agar moddiy nukta g radiusli aylana boʻyicha harakatlansa, Markazga intilma kuch tezlanishi v2/r yoki coV boʻladi; so — moddiy nuqta harakatining burchak tezligi. Moddiy nuqta toʻgʻri chiziq boʻyicha harakat qilganda Markazga intilma kuch va markazga intilma tezlanish nolga teng boʻladi.
Tahlil
Agar
ρ < 1
Dengiz
Dengiz suvining shoʻrligi Dunyo okeanidan anchagina farq qiladi. Bugʻlanish quyiladigan chuchuk suvdan kam boʻlsa, shoʻrlik darajasi past boʻladi (mas, Boltiq dengizida 6—8%o). Bunda bugʻlanmay qolgan ortiqcha suv Dengiz yuzasidan oqeanga chiqib ketadi. Agar bugʻlanish quyiladigan chuchuk suvdan ortiq boʻlsa, Dengizlarning shoʻrlik darajasi yuqori boʻladi (mas, Qizil dengizda 41,5%o). Bunda ortiqcha bugʻlanish natijasida Dengiz sathi pasayadi. Natijada oke-andan suv oqib keladi.
Lorenz tizimi
Tahlil
boʻlsa, u holda faqat bitta muvozanat nuqtasi mavjud boʻlib, u boshida joylashgan. Bu nuqta hech qanday konvektsiyaga mos kelmaydi. Barcha orbitalar
Dengiz
Dengizlarda shoʻrlik va temperatura turlicha taqsimlanganligi sababli suvning zichligi ham turlicha, mas, Boltiq dengizida 1,0100, Qizil dengizda 1,0287 (ochiq okeanda zichlik 1,0210—1,02725). Dengiz yuzasida suvning zichligi mavsumlarga qarab sezilarli darajada oʻzgarib turadi.
Lorenz tizimi
Tahlil
boʻlganda global attraktor boʻlgan koordinataga yaqinlashadi. Ular barqaror konvektsiyaga mos keladi. Bu juft muvozanat nuqtalari faqat agar barqaror boʻlsa
Dengiz
Dengizlarda zichlikning mavsumiy oʻzgarib turishi natijasida, mavsumiy vertikal sirkulyasiya kuchli boʻladi. Suv yuzasidagi zichlik katta boʻlgan dengizlarda vertikal sirkulyasiya dengiz tubigacha yetib boradi.
Oqimlar Dengizlarda kam. Quruklikdan quyilgan suvlar, atmosferadagi siklonlar, Yerning aylanishidan vujudga kelgan buruvchi kuch taʼsirida oqimlar aylanma harakat qiladi. Ularning yoʻnalishi Shimoliy yarim sharda soat mili yoʻnalishiga qarshi, Jan. yarim sharda esa soat mili yoʻnalishi boʻylab boʻladi.
Lorenz tizimi
Tahlil
ρ = 28
Dengiz
Dengizlar hayvonot va oʻsimlik dunyosining endemik turlari koʻpligi va organik dunyosining xilma-xil boʻlishi bilan okeanlardan farq. qiladi.
Lorenz tizimi
Tahlil
,
Dengiz
Dengizlar roʻyxati
{| cellspacing="0" border="1" bgcolor="white"
Lorenz tizimi
Tahlil
σ = 10
va
β = 8⁄3
boʻlganda thumb| Mathematica -da yaratilgan Lorenz natijalarining rekreatsiyasi. Qizil chiziq ustidagi nuqtalar tizimni almashtirish loblariga mos keladi. Oʻz maqolasining 4-rasmida Lorenz tizim tomonidan erishilgan z yoʻnalishidagi nisbiy maksimal qiymatni z yoʻnalishidagi oldingi nisbiy maksimalga qarshi chizdi. Keyinchalik bu protsedura Lorenz xaritasi sifatida maʼlum boʻldi (belgilangan sirt bilan traektoriyaning kesishishlarini chizadigan Puankare uchastkasi bilan adashtirmaslik kerak). Olingan uchastka, chodir xaritasiga juda oʻxshash shaklga ega. Lorenz shuningdek, maksimal z qiymati maʼlum bir chegaradan yuqori boʻlsa, tizim keyingi lobga oʻtishini aniqladi. Buni chodir xaritasi tomonidan koʻrsatilgan tartibsizlik bilan birlashtirib, u tizim ikki lob oʻrtasida tartibsiz ravishda oʻtishini koʻrsatdi.
NGC 5770
NGC 5770 Sunbula yulduz turkumidagi SB0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1786-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Michelbach (Westerwald)
Michelbach  Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Altenkirchen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,41 km2. 572 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Ammoniy
Ammoniy — erkin holda olinma-gan anorganik radikal. Formulasi (NH4)2SO4. Faqat eritmada mavjud boʻladi. Ammiak kislotalar bilan reaksiyaga kirishganda A. tuzlari hosil boʻladi. Birikmalar tarkibida ion holida uchraydi va bir valentli metall vazifasini bajaradi. Mas, A. gidrok-sid, ammoniy xlorid va hokazo A. gidroksid kuchsiz ishqoriy xossaga ega.
Pen Argyl
Pen Argyl AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Northampton County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3660 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2. Shundan 3,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Ovul (Namangan)
Ovul — Namangan viloyatida joylashgan qishloq. Maʼlumotlarga qaraganda, qishloq aholisi Qoʻqon xonligi davrida Boysun tomonlardan koʻchib kelgan ekan. Ovul deb atalishiga sabab esa, boshqa manzillarga nisbatan chetda joylashganligi sababli boʻlishi mumkin. Shuningdek, atrof qishloqlarda bu qishloqni „Yomon Ovul“ deb ham nomlaydilar. Aholining aytishicha, bir kuni Ovul qishlogʻi koʻchalaridan begona odamlar qoʻshiq aytib oʻtishgan. Buni eshitgan Ovul erkaklari bizning ayollarimizni yoʻldan urgani kelishgan deb oʻylab, ulami qattiq kaltaklashgan va qishloqdan quvib yuborishgan. Shuning uchun qishloqni Yomon Ovul deb ham atashadi.
New Hebron (Mississippi)
Aholisi
447 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 257,9 nafar kishi.
Saint-Bonnet-le-Froid
Saint-Bonnet-le-Froid Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Loire departamenti Yssingeaux tumani tarkibiga kiradi.
New Hebron (Mississippi)
Geografiyasi
Maydoni — 1,7 km2. Shundan 1,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 113 m balandlikda joylashgan.
Saint-Bonnet-le-Froid
Aholisi
222 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,9 km2.
Carrollton (Texas)
Carrollton AQShning Texas shtatida joylashgan shahardir. Denton, Dallas County, Texas|Dallas, Collin County, Texas|Collin okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
119097 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 96,1 km2. Shundan 94,0 km2 quruqlik, 2,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 161 m balandlikda joylashgan.
Joachim Adukor
Joachim Adukor (1993-yil 2-mayda tugʻilgan) — professional futbolchi, Qozogʻiston Premyer-ligasining "Aktobe " klubida markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Ganada tugʻilgan, Liberiya terma jamoasi safida xalqaro maydonda qatnashadi.
Klubdagi faoliyati
2017-yil 15-avgustda Adukor Bosniya Premyer-ligasining „Sarajevo“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2018—2019-yilgi mavsumda Adukor „Sarayevo“ bilan ichki dublni qoʻlga kiritib, Bosniya Premyer-ligasida ham, Bosniya kubogida ham gʻolib chiqgan. U Sarajevoni 2019-yilning iyun oyida klub bilan shartnomasi tugaganidan keyin tark etgan.
Sarajevoni tark etganidan koʻp oʻtmay, 2019-yil 1-iyulda Adukor Vengriyaning Nemzeti Bajnokság I klubi hisoblanmish Diósgyőri bilan shartnoma imzolagan. oradan bir yil oʻtib, 2020-yilning 8-sentyabrida u ikki yillik shartnoma imzolab, Sarajevo jamoasiga qaytgan. Adukor 2020-yil 13-oktyabrda Radnički Lukavachga qarshi kubok oʻyinida Sarajevoga qayta qoʻshilgandan keyin ilk oʻyinini oʻtkazgan.
Xalqaro faoliyati
2011-yil oktyabr oyida Adukor 2013-yilgi Afrika U20 chempionati oldidan Gananing 20 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoasi tarkibida ishtirok etish istagini bildirgan. 2012-yil iyun oyida u saralash musobaqasiga chaqirilgan.
2015-yil may oyida Adukor Gananing 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoasiga Butun Afrika oʻyinlari va Olimpiya oʻyinlariga saralashda ishtirok etish uchun taklif qilingan.
2022-yil iyun oyida Adukor Liberiya fuqoroligini olgan va xalqaro maydonda Liberiya sharafini himoya qila boshlagan. U Liberiya terma jamoasi safida 2023-yil 13-iyun kuni Afrika Millatlar Kubogi saralash bosqichida Marokashga qarshi oʻyinda maydonga tushgan.
Yutuqlari
Sarajevo
1948-yilgi Indianapolis 500
32-Xalqaro Indianapolis 500 mill poygasi 1948-yil 30-may, dushanba kuni Indianapolis Motor Speedwayda boʻlib oʻtdi.
Ketma-ket ikkinchi yil Blue Crown Spark Plug jamoadoshlari Mauri Rose and Bill Holland 1—2-oʻrinlarni egallashdi. Mauri Rose Indianapolis 500da ketma-ket g‘olib chiqqan ikkinchi haydovchiga aylandi. Oʻtgan yilgi musobaqadan farqli oʻlaroq, natijalar atrofida hech qanday bahs-munozara boʻlmadi. 1941-yildagi gʻalabasi bilan Rose Indianapolis 500ning uchinchi uch karra gʻolib boʻldi.
Toʻrtinchi oʻrinni egallagan Ted Horn 1936-yildan 1948-yilgacha ketma-ket toʻqqizta poygada ishtirok etdi va 1800 davrdan 1799 tasini yakunladi. Uning ketma-ket toʻqqizta 4 yoki undan yuqori oʻrinni egallashi (ammo gʻalabasiz) Indy tarixidagi eng yaxshi seriyadir. 1940-yilda u oʻtkazib yuborgan yagona davra yomgʻirli paytga toʻgʻri keladi.
Duke Nalonning uchinchi oʻrinni egallashi mashhur Novi dvigateli uchun eng yaxshi natija boʻladi. Beshinchi oʻrinni Mack Hellings egalladi. Yevropaliklardan eng yaxshi natija 11-oʻrin boʻldi. Ushbu natijani Charles Van Acker qayd etdi.
Radio
Poyga IMS radio tarmogʻining markazi boʻlgan Mutual Broadcasting System orqali jonli efirda oʻtkazildi. Eshittirishga Perfect Circle Piston Rings homiylik qilgan va Bill Slater sharhlovchi boʻlib xizmat qilgan. Translyatsiyada start, marra va poyga davomida jonli yangilanishlar jonli efirga uzatiladi.
WIBCdan Sid Collins birinchi marta ushbu jamoga qoʻshildi va trassaning janubiy qismida burilish muxbiri sifatida xizmat qildi.
Ammoniy karbonat
Ammoniy karbonat — kar-bonat kislotaning ammoniyli tuzi. Rangsiz kristall modda. Juda beqaror, uy temperaturasidayoq oʻzidan ammiakni ajra-tib chiqarib gidrokarbonatga aylanadi, 58° gacha qizdirilganda ammiak, karbo-nat angidrid va suvga parchalanadi. Ammoniy karbonat toʻqimachilikda, tibbiyotda ishlatiladi.
IC 627
IC 627 Sekstant yulduz turkumidagi S? (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Okçumehmetli
Okçumehmetli — Sinop viloyati Boyabat tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi.
Tarixi
Qishloq 1925—yildan beri shu nomga ega.
Amalfi
Amalfi Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Salerno provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6 km2. 5480 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Montviron
Montviron Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Manche departamenti Avranches tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
293 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 49,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,9 km2.
Saint-Christophe-d'Allier
Saint-Christophe-d'Allier Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Loire departamenti Le Puy-en-Velay tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,9 km2.
Amman
200px|rightAmmon — Iordaniya poytaxti. Mamlakatning shimoli-gʻarbida, Zarqa vo-diysida joylashgan. Aholisi 1,6 mln. kishi (1998). Savdo, sanoat va madani-yat markazi. Transport yoʻllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Nef-tni qayta ishlash, sement, toʻqimachilik, tamaki, koʻn-teri, oziq-ovqat (meva va sabzavot konservalash, sut zavodlari, qandolatchilik fabrikasi) sanoati korxo-nalari bor. Turizm rivojlangan. Universitet, arxeologiya va islom muzeylari bor. Shahar qadimda Rabot -Ammon nomi bilan mashhur boʻlgan, yunonlar va rimliklar hukmronligi davrida Filadelfiya deb atalgan. VII-IX asrlarda Arab xalifaligi tarkibiga kirgan. X asrda xalifalik parchalangach, Misr va Suriyadagi turli davlatlar tasarrufida boʻlgan. 1516-1918-yillarda Turkiya sultonligi tarki-bida. 1921-yilda Transiordaniya amirli-gi tuzilgach, uning poytaxti, 1946-yildan mustaqil Hoshimiylar podsholigining poytaxti. Shaharda mil. boshlariga oid teatr, ibodatxona binolari harobalari, arablar davrida qurilgan qal’a, 19-asrda bunyod etilgan saroylar, Al-Husayn masjidi (1924) va boshqa saqlangan. Hozirgi Ammanda 3-4 qavatli zamonaviy binolar qurilgan.
NGC 5771
NGC 5771 Choʻpon yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Algʻabas
Qozogʻistondagi aholi punktlarining nomi:
Neitersen
Neitersen Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Altenkirchen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,64 km2. 804 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Neitersenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Daylık, Sandıklı
Daylık— Turkiyaning Afyonkarahisar viloyati Sandıklı tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi. Aholisi 2021-yilda 177 nafarni tashkil etgan.
Nivxlar
Nivxlar (oʻzlarini — nivx deb ata-shadi; eski nomlari — gilyaklar) — Rossiya Federatsiyasidagi xalq, Amur daryosi quyi oqimi boʻylari (Xabarovsk oʻlkasi) va Saxalin o.ning tub aholisi. 4,6 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Nivx tilida soʻzlashadi. Dindorlari — pravoslavlar; anʼanaviy diniy eʼtikrdlar mavjud.
Chabrillan
Chabrillan Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Drôme departamenti Die tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
608 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 33,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,0 km2. Dengiz sathidan 149 – 352 m balandlikda joylashgan.
Nivelirlash
Nivelirlash — geodezik oʻlchashning bir turi; yer nuqtalari balandliklari farqi (nisbiy balandligi) aniklanib, ular orqali ushbu nuqtalarni qabul qilingan boshlangʻich sathdan hisoblanadigan balandliklari topiladi. Oʻzbekiston hududida bajariladigan asosiy geodezik-topografik ishlarda nuqtalar balandligini Kronshtadt (Sankt-Peterburg) futshtogining nol chizigʻi (shtrixi)ga nisbatan hisoblash qabul qilingan (qarang Mutlaq balandlik). N.ni bajarish uslubiga qarab geometrik N., trigonometrik N., fizik (gidrostatik, barometrik va aero) N. va stereofotogrammetrik N. turlariga boʻlinadi. Geometrik N. gorizontal vizir nur, trigonometrik N. esa kiya vizir nur yordamida bajariladi. Stereofotogrammetrik N. bir joyning ikkita qoʻsh aerosuratlarini maxsus optik asbob (Mas, stereoskop)da kuzatib hosil qilinadigan joy rel-yefi modelida oʻlchab bajariladi. Geometrik N. nisbatan sodda va anikligi yuqori boʻlib, amalda juda keng qoʻllanadi; trigonometrik N. esa aniqligi nisbatan past, u togʻli hududlarda qoʻllanadi. Katta hududlarning topofafik haritalarini tuzishda stereofotogrammetrik N. asosiy hisoblanadi.
Oxud
Oxud — Ozarbayjonning Shaki tumanidagi qishloq va munisipalitet. 4825 nafar aholi istiqomat qiladi.
Penbrook
Penbrook AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Dauphin County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2909 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,2 km2. Shundan 1,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Ammoniy nitrat
Ammoniy nitrat, ammiakli selitra — rangsiz, kristall modda, gigroskopik. Zichligi 820 kg/m³. Suyuklanish temperaturasi 169,6 °C, suvda yaxshi eriydi, bunda issiqlik yutiladi (1 g tuz 1 g suvda eriganda temperatura 15dan −10 °C gacha pasayadi). Ammoniy nitrat suyultirilgan nitrat kislotaga ammiak taʼsir ettirish yoʻli bilan olinadi. MDH mamlakatlarida A, B va V markalari ishlab chiqariladi. A, B markasi sanoatda portlovchi moddalar (ammonitlar) tay-yorlashda ishlatiladi. Ammoniy nitratning V markasi koʻproq tarqalgan, hosildorlikka kuchli taʼsir etuvchi oʻgʻit tarkibida 34% sof azot bor. Ekinlarni ekishdan oldin va oʻsish davrida yerga asosiy oʻgʻit sifatida solinadi, ayniqsa gʻoʻza par-varishida koʻp ishlatiladi. Ammoniy nitrat yuqori gigroskopik xususiyatga ega boʻlganligi sababli saqdash paytida nam tortib qotib qoladi. Shuning uchun u nam oʻtkaz-maydigan qoplarda quruq bi-nolarda saqlanishi kerak. Ammoniy nitratning nam yutishi va qotishini kamaytirish uchun unga turli xil moddalar qoʻshib, dona-dor holda ishlab chiqariladi. Bu holdagi Ammoniy nitrat yaxshi saqlanadi. Ammoniy nitrat oʻgʻiti Chirchiq, Fargʻona, Navoiy kimyo kombinatlarida ishlab chiqariladi (qarang Azotli oʻgʻitlar).
Niger (maʼnolari)
Niger (Niger Respublikasi) — Gʻarbiy Afrikadagi davlat.
Shuningdek Niger nomli boshqa obyektlar ham mavjud:
Ammoniy sulfat
AMMONIY SULFAT (NH4)2SO4 — rangsiz kristall modda. Suvda yaxshi eriydi. 20°da 43,0% li eritma hosil qiladi. Ammoniy sulfat 2so4ning ammiakli suvda eruv-chanligi yuqori boʻlganligi sababli undan qishloq xoʻjaligida suyuq azotli oʻgʻit sifatida keng foydalaniladi.
NGC 5772
NGC 5772 Choʻpon yulduz turkumidagi Sb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1828-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Ahmetoluğu, Kütahya
Ahmetoluğu — Kütahya viloyatining Merkez tumaniga qarashli qishloq .hisoblanadi
Tarix
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.
Joylashuvi
Qishloq Kütahya shahar markazidan 18 km uzoqlikda joylashgan. 18km uzoqlikda.
New Houlka (Mississippi)
Aholisi
626 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,2 km2. Shundan 3,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
IC 628
IC 628 - bizdan taxminan 105 million yorug'lik yili uzoqlikda, Drako yulduz turkumida joylashgan panjarali spiral galaktika. U 1899-yilda astronom DeLisle Styuart tomonidan kashf etilgan. Galaktika oʻzining koʻzga koʻringan markaziy bar tuzilishi va sirt yorqinligi nisbatan pastligi bilan ajralib turadi, bu esa teleskoplarda kuzatishni qiyinlashtiradi.
Atena Lucana
Atena Lucana Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan shahardir. Salerno (provinsiya) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25 km2. 2231 nafar aholi istiqomat qiladi (2001).
Saint-Christophe-sur-Dolaison
Saint-Christophe-sur-Dolaison Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Loire departamenti Le Puy-en-Velay tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
911 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 33,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 27,0 km2.
Moon-sur-Elle
Moon-sur-Elle Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Manche departamenti Saint-Lô tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
841 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 84,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,9 km2.
Piperitsa
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Piperitsa—Bolgariyaning Blagoevgrad viloyatining Sandanski yerida joylashgan qishloq.
Ammoniy xlorid
Ammoniy xlorid, novshadil, NH4C1 — rangsiz kristall modda; suvda yaxshi eriydi, havoda oʻzgarmaydi, qizdirilganda (180°) suyuqlanmay, 437bugʻlanib ketadi. Ammoniy xlorid gazlamalarga gul bosishda, boʻyoq ishlab chiqarishda, metallarni kav-sharlashda va quruq galvanik elementlar tayyorlashda ishlatiladi.
Raffaello
thumb|250x250px| Uchta o'ralgan Raffaello konfeti thumb|250x250px| "Raffaello" qog'oz qutisi Raffaello ( Раффаэ́лло  ) — 1990-yildan beri Italiyaning Ferrero kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan shirinliklar brendi hisoblanadi.
Konfet — bodom va o'simlik moyi, yog'siz sut va shakar aralashmasi bilan to'ldirilgan sharsimon gofret. Tashqi tomondan hindiston yong'og'i parchalari bilan qoplangan.
"Raffaello" konfetlari lavsan o'ramida va oq va qizil ranglarda tayyorlangan turli shakldagi qog'oz va metall qutilarda yetkazib beriladi. Har bir konfet, shuningdek, alohida qog'oz yoki lavsan o'ramida joylashgan. Bitta konfetning massasi 10 grammdan iborat.
Tarkibi
Raffaello shirinliklarining tarkibi: quritilgan hindiston yong'og'i parchalari, o'simlik yog'lari, shakar, shirin bodom, yog'siz sut kukuni, zardob kukuni, bug'doy uni, tapioka kraxmal, lesitin, xushbo'y moddalar, natriy gidrokarbonat va tuz. 100 g shirinlik uchun ozuqaviy qiymati: oqsillar - 9,3 gramm; yog'lar - 47,8 gramm va uglevodlar - 36,8 gramm. Energiya qiymati esa 615 kkalni tashkil etadi (2552 kJ).
Shuni aytib o'tish kerakki, "Rossiyada 2009-yil 1-sonli brend" xalq ishonchining yillik mukofoti natijalariga ko'ra, Raffaello shirinliklari 39% ovoz to'plab, to'plamlardagi shirinliklar segmentida 1-raqamli brend sifatida e'tirof etildi. Shuningdek, 2010-yilda Vladimir viloyatining Vorsha shahridagi Ferrero zavodida Raffaello shirinliklarini ishlab chiqarish yo'lga qo'yildi.
Analogiyaga ko'ra, "Raffaello" kek va shirinliklar deb ataladi, ular quyidagi ingredientlarni o'z ichiga oladi bular: qaymoq, hindiston yong'og'i va bodom yong'og'i.
Ammoniy fosfatlar
Ammoniy fosfatlar — orto-fosfat kislota (N3RO4)ning bir, ikki va uch vodorodli ammoniy guruhi (NH4)ra almashgan tuzlari. Ammoniy digidro-fosfat NH4H2PO4 — rangsiz, barqaror modda: 0°da 100 g suvda 25 g eriydi. Ammoniy gidrofosfat (NH4)2HPO4 — beqaror modda, 70°da ammiak bilan ammoniy gidrofosfatga parchalana boshlaydi, suvda yaxshi eriydi. Ammoniy fosfat (NH4)3PO4 — beqaror modda, 20° dayoq ammiak ajratib parchalanadi. Ammoniy fosfatlar fosfat kislotani ammiak bilan neytrallash natijasida olinadi. Ammoniy digi-drofosfat oʻgʻit (qarang Ammofos) sifatida, ammoniy gidrofosfat esa oziq-ovqat achitqilari sifatida va metallarni fos-fatlash maqsadida ishlatiladi.
Salimbay Pirmanov
Salimbay Pirmanov (Сәлімбай Пірманов ауылы, eski nomi — Birlestik) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyatining, Turar Risqulov tumanidagi qishloq. Oʻrnek qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315051500.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 696 kishini (346 erkak va 350 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 792 kishi (402 erkak va 390 ayol) yashagan.
IC 630
IC 630 Sekstant yulduz turkumidagi S0 (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Carlsberg Group
Carlsberg Group (дат. Carlsberg [ˈkʰɑˀlsˌpɛɐ̯ˀ]) — Daniya pivo korporatsiyasi boʻlib, pivo ishlab chiqarish boʻyicha Anheuser-Busch InBev va Heinekendan keyin uchinchi oʻrinda turadi (2020 - yilda 110 million gektolitr). Bosh qarorgohi Kopengagenning Valbi shaharchasida joylashgan.
Alacatlı, Refahiye
Alacatli (shuningdek: Alacaatlı ) — Turkiyaning Erzinjon viloyati Refahiye tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda turklar istiqomat qiladi. 2022-yilda 67 kishidan iborat edi.
Carlsberg Group
Tarixi
left|thumb|215x215px| A. Yerndorf. Jeykob Kristian Yakobsen portreti, 1886 - yil 1847 - yilda daniyalik tadbirkor Jeykob Kristian Yakobsen tomonidan tashkil etilgan bo'lib, kompaniyani o'g'li Karl sharafiga nomlagan. Eksport uchun pivo yetkazib berish (Shotlandiyaga) 1868 - yilda boshlangan; birinchi xorijdagi pivo zavodi 1968 - yilda Malavida qurilgan.
Yakobsenning o'g'li 1882 - yilda oilaviy biznesdan ajralib, Carlsberg bilan raqobatda o'zining Ny Carlsberg kompaniyasiga asos solgan. 1902-yilda, oqsoqol Yakobsen vafotidan so'ng, ikki kompaniya birlashdi. Karl Yakobsen nafaqat muvaffaqiyatli tadbirkor, balki xayriyachi va xayriyachi, New Carslberg Glyptothek asoschisi ham edi. Uning rahbarligida arxitektor Vilgelm Dalerud kompaniyaning ishlab chiqarish va ma'muriy binolarini joylashtirishni boshlagan Kopengagen kvartalini qurdi.
1969-1971 yillarda. kompaniya boshqaruvi raisi taniqli daniyalik olim, fiziolog Pol Reberg bo'lib, u 1970 - yilda Carlsberg  pivo ishlab chiqaruvchi kompaniyaning Tuborg kompaniyasini egallash jarayonini muvaffaqiyatli amalga oshirdi.
Egalari va boshqaruvi
2018-yil 31-dekabr holatiga koʻra kompaniya aksiyalarining 72,9 foizi (ustav kapitalining 30,3 foizi) Carlsberg jamgʻarmasiga tegishli boʻlgan, qolganlari erkin muomalada boʻlgan.
Bosh direktor - Cees 't Haart. Kuzatuv kengashi raisi - Flemming Bezenbaxer.
Brend portfeli
Carlsberg savdo belgilari ostida pivo ishlab chiqaradi Carlsberg, Tuborg, Kronenbourg, 1664, Baltika va boshqalar - jami 500 dan ortiq nomlar. thumb|220x220px| Carlsberg pivosi 2018 - yilda ishlab chiqarish hajmi 133,1 million gektolitrni tashkil etdi, shundan 112,3 million gektolitr pivo edi. Asosiy savdo hududlari Gʻarbiy Yevropa (47%), Sharqiy Yevropa (24%) va Osiyo (29%). Carlsberg Daniya (54%), Shvetsiya (31%), Norvegiya (53%), Finlandiya (38%), Shveysariya (40%), Germaniya (shimoliy, 17%), Portugaliya (47%), Rossiyada birinchi o'rinda turadi. (30%), Ukraina (33%), Belarus (29%), Ozarbayjon (75%), Laos (95%), Kambodja (56%), Nepal (63%), Xitoy (g'arbiy qism, 61%), Gonkong (26%); ikkinchi oʻrinda Fransiya (28%), Qozogʻiston (36%), Myanma (8%), Malayziya (40%) va Singapur (22%).
Guruhning 2018-yildagi daromadi 88,97 mlrd DKK, aktsiz soligʻisiz 62,503 mlrd. Daromadning eng katta ulushi Xitoy (7,509 mlrd. DKK), Rossiya (7,507 mlrd. DKK) va Daniya (4,614 mlrd. DKK) ga toʻgʻri keladi.
Penn (Pennsylvania)
Penn AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Westmoreland County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
434 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,4 km2. Shundan 0,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Obererbach (Westerwald)
Obererbach  Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Altenkirchen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,63 km2. 569 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Rafiq Haririy
Rafiq Bahouddin al-Haririy (رفيق بهاء الدين الحريري, 1-noyabr 1944-yil, — 14-fevral 2005-yil, Bayrut) — livanlik milliarder va siyosiy arbob. Hayotiga uyushtirilgan suiqasd natijasida xalok boʻlgan.
Xitoy kinosi
Xitoy kinosi Gonkong kinosi va Tayvan kinosi bilan birgalikda xitoy tilidagi kinoning uchta alohida tarixiy yo'nalishlaridan biridir.
Obererbach (Westerwald)
Hududi
Obererbachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Xitoy kinosi
Kino Xitoyda 1896 yilda paydo bo'lgan va birinchi Xitoy filmi "Dingjun tog'i " 1905 yilda yaratilgan. Dastlabki o'n yilliklarda kino sanoati Shanxayda joylashgan edi. 1920-yillarda kichik studiyalar va tijorat filmlari ustunlik qildi. Diskdagi ovoz texnologiyasidan foydalangan holda birinchi ovozli film " Sing-Song Girl Red Peony|Sing-Song Girl Red Peony" 1931 yilda yaratilgan. Xitoy kinosining birinchi "Oltin davri" deb hisoblangan 1930-yillarda kinmatografiya harakati paydo bo'ldi. Millatchilar va kommunistlar o'rtasidagi tortishuv ishlab chiqarilgan filmlarda aks etgan. Yaponiyaning Xitoyga bostirib kirishi va Shanxayni bosib olgandan so‘ng, shaharda sanoat keskin cheklanib, kino ijodkorlari Gonkong, Chungking (Chongqing) va boshqa joylarga ko‘chib o‘tdi. Shanxayda "Yakka orol" davri boshlandi, u erda qolgan kinoijodkorlar xorijiy imtiyozlarda ishlashdi. Xitoyning birinchi badiiy animatsion filmi shu davr oxirida chiqdi. U urush davridagi yapon animatsiyasiga va keyinchalik Osamu Tezukaga ta'sir qildi. 1945-yilda urush tugaguniga qadar shahardagi kino sanoati yaponiyaliklar nazorati ostida edi.
Urush tugagandan so'ng, Shanxayda ishlab chiqarish qayta tiklangan ikkinchi oltin asr yuz berdi. "Kichik shaharchadagi bahor" (1948) 24-Gonkong kino mukofotlari marosimida xitoy tilidagi eng yaxshi film deb topildi. 1949 yildagi kommunistik inqilobdan so'ng, allaqachon chiqarilgan mahalliy filmlar va 1951 yilda xorijiy filmlar tanlovi taqiqlangan, bu Xitoyda kino senzurasining shiddatli belgisi edi. Shunga qaramay, kino tomoshabinlari keskin oshdi. Madaniy inqilob davrida kino sanoati jiddiy cheklandi, 1967 yildan 1972 yilgacha deyarli to'xtab qoldi. Sanoat Madaniy inqilob tugaganidan keyin gullab-yashnadi, jumladan 1980-yillardagi dramalar masalan, " Kechki yomg'ir " (1980), " Tyanyun tog'i afsonasi" (1980) va "Gibiskus shahri" (1986), ular tomonidan qoldirilgan hissiy jarohatlarni aks ettiradi. . 1980-yillarning oʻrtalari va oxirlaridan boshlab “Bir va Sakkiz ” (1983) va “Sariq Yer” (1984) kabi filmlar bilan Beshinchi avlodning yuksalishi Xitoy kinosiga xorijda, ayniqsa, Gʻarb sanʼatkorlari tomoshabinlari orasida mashhurlik olib keldi. “Qizil jo‘xori” (1987), “Qiu Dzyu hikoyasi” (1992) va “Kanizim bilan xayr ” (1993) kabi filmlar yirik xalqaro mukofotlarga sazovor bo‘lgan. Harakat 1989 yilgi Tiananmen maydonidagi norozilik namoyishlari va qirg'indan keyin qisman tugadi.
So'nggi yillarda xitoylik tomoshabinlar mahalliy ishlab chiqarilgan [xitoy tilidagi filmlar]ga qiziqish ortib bormoqda. Mahalliy filmlarda ishlab chiqarish qiymati ortib bormoqda. Ampere Analysis tadqiqot firmasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2020-yilda Xitoyda ishlab chiqarilgan filmlarning 85 foizi mahalliy filmlar hissasiga to‘g‘ri kelgan.2021-yilda “ Salom, onam ” va “ Chanjin ko‘lidagi jang ” kabi xitoylik filmlarning yuqori kassa daromadi Xitoyning mahalliy kino sanoati o‘z-o‘ziga ishonganligini va tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli filmlar ishlab chiqarish uchun xalqaro tomoshabinlar e’tiroziga muhtoj emasligini ko‘rsatdi.
Oxirgi vatanparvarlik filmlari g'arbiy ommaviy axborot vositalari tomonidan targ'ibot filmlari sifatida belgilandi. Biroq Nyu-Yorkdagi Kolumbiya universiteti sanʼat maktabi oʻqituvchisi Richard Penya “Amerika Ovozi”ga “tashviqot” yorligʻi haqidagi daʼvoga koʻra, bu koʻproq “tomoshabin” nuqtai nazariga bogʻliqligini aytdi. Massey universitetining Media tadqiqotlari bo‘yicha katta o‘qituvchisi Ian Xaffer qo‘shimcha qildi: “G‘arb jurnalistikasi targ‘iboti sifatida tavsiflangan so‘nggi xitoy filmlari haqiqatan ham ko‘proq Gollivud filmlariga o‘xshab ketadi, ular yillar davomida harbiy mojarolardan foydalanib, shoviniststlik tuyg‘usini uyg‘otadi. AQSh dunyoni global falokatdan qutqaradi".
Boshlanishlar
thumb| 1926 yil Tianyi filmi Xu Die rolini o'ynagan "Lady Meng Jiang " filmi Kinofilmlar Xitoyda 1896 yilda paydo bo'lgan. Lui Lyumyer kinematografiyani ixtiro qilganidan bir yil o'tib o'z operatorini Shanxayga yuborgani uchun Xitoy kino san'atiga birinchi bo'lib duch kelgan mamlakatlardan biri edi. Xitoyda kinofilmning birinchi yozib olingan namoyishi 1896 yil 11 avgustda Shanxayda estrada sifatida bo'lib o'tdi. Birinchi xitoy filmi - Pekin operasi "Dingjun tog'i" yozuvi 1905 yil noyabr oyida Pekinda suratga olingan. Keyingi o'n yil ichida ishlab chiqarish kompaniyalari asosan chet elliklarga tegishli bo'lib, mahalliy kino sanoati rivojlanayotgan entrepot va Uzoq Sharqdagi eng yirik shahar bo'lgan Shanxayda joylashgan edi. 1913 yilda Xitoyning birinchi mustaqil ssenariysi " Qiyin er-xotin" Chjen Zhengqiu va Chjan Shichuan tomonidan Shanxayda suratga olingan. Keyin Chjan Shichuan 1916 yilda Xitoyga tegishli birinchi kino ishlab chiqarish kompaniyasini yaratdi. Birinchi toʻliq metrajli badiiy film 1921-yilda chiqarilgan Yan Ruisheng ( língjín ) boʻldi. Bu shanxaylik xushmuomalaning oʻldirilishi haqidagi hujjatli drama edi, garchi u tijoriy jihatdan muvaffaqiyatli deb hisoblanmaslik uchun juda qoʻpol film edi. 1920-yillarda Qo'shma Shtatlardan kelgan kinotexniklar Shanxayda xitoylik texniklarni o'qitgan. Amerika ta'siri keyingi yigirma yil davomida u erda sezilib turdi. Kino hali rivojlanishning dastlabki bosqichida bo'lganligi sababli, bu vaqtda xitoylik ovozsiz filmlarning aksariyati faqat hajviy yoki opera, qisqa filmlari edi va bu eksperimental film davri edi.
Yaponiya istilosi va Ikkinchi jahon urushi
thumb|231x231px| Chjou Xuan, taniqli xitoylik qo'shiqchi va kino aktrisasi. 1937-yilda Yaponiyaning Xitoyga bostirib kirishi, xususan, Shanxay jangi Xitoy kinosidagi harakatni tugatdi. Sinxua kinokompaniyasidan ("Yangi Xitoy") tashqari barcha ishlab chiqarish kompaniyalari do'konni yopib qo'ydi va ko'plab rejissyorlar Shanxaydan qochib, Gonkongga, urush davridagi millatchilar poytaxti Chongqingga va boshqa joylarga ko'chib ketishdi. Shanxay kino sanoati, garchi qattiq qisqartirilgan bo'lsa-da, to'xtamadi. Aynan shu davrda shaharda qolgan rassomlar va rejissyorlar o'zlarining e'tiqodlariga sodiq qolish va yapon tazyiqlari o'rtasida nozik chiziqni bosib o'tishlari kerak edi. Rejissyor Bu Vankanning “Mulan armiyaga qo‘shiladi” (1939) nomi bilan ham tanilgan “Xua Mu Lan” xitoylik yosh dehqonning chet el bosqiniga qarshi kurashayotgani haqidagi hikoyasi Shanxayda kino ishlab chiqarishni davom ettirayotganining yorqin namunasi bo‘ldi.anoati Yaponiyaning qat'iy nazorati ostida bo'lgan "Buyuk Sharqiy Osiyo hamkorlikdagi farovonlik sohasi - abadiylikni targ'ib qiluvchi" (1943) kabi filmlar ishlab chiqarildi. Ikkinchi jahon urushi oxirida Yaponiyaning eng munozarali kompaniyalaridan biri bo'lgan Manchukuo Film Assotsiatsiyasi ajralib chiqadi va Xitoy kinosiga qo'shiladi.
Oltinchi avlodning taniqli rejissyorlari
2018-yilgi Kann kinofestivalida Xitoyning oltinchi avlod rejissyorlaridan ikkitasi, 1990-yillarda xitoy kinosini o‘zgartirgan asarlari Tszya Chjanke va Chjan Men Fransiya Rivierasida namoyish etildi. Ikkala rejissyor ham Xitoy kinosini ifodalashsa-da, ularning filmlari bir-biridan mutlaqo farq qiladi. 49 yoshli Jia Pingyao xalqaro kinofestivalini 2017 yilda tashkil etgan, boshqa tomondan, 56 yoshli kino maktabi professori Chjan o'z loyihalari bilan kurashganidan keyin yillar davomida hukumat komissiyalari va mahalliy teleko'rsatuvlarda ishlagan. Ular Xitoy kinosida muhim poydevor hisoblanadi va ikkalasi ham xitoy filmlarini xalqaro katta ekranga olib chiqishga yordam beradi. Xitoylik rejissyor Jia Chjankening so‘nggi filmi “Ash Is sof White” kinofestivalida berilgan eng yuqori mukofot – 71-Kann kinofestivalining “Oltin palma to‘pini” uchun rasmiy tanlovda ishtirok etish uchun tanlab olindi. Bu Jianing beshinchi filmi, gangster qasos dramasi, uning bugungi kundagi eng qimmat va asosiy filmi. 2013 yilda Jia 2002 yilda " Noma'lum zavqlar " va 2008 yilda "24 shahar " nominatsiyalaridan so'ng "Gunohga teginish" filmi uchun "Eng yaxshi ssenariy" mukofotini qo'lga kiritdi. 2014 yilda u rasmiy hakamlar hay'ati a'zosi bo'lgan va keyingi yili uning "Tog'lar ketishi mumkin" filmi nomzod bo'lgan. Ayni paytda, Chjan Kannda o'zining debyutini "Pluton momenti" bilan amalga oshiradi, bu sekin harakatlanuvchi munosabatlar dramasi bo'lib, Xitoyning qishloqlaridagi joylar va musiqiy iste'dodlarni qidirayotgan rejissyorlar jamoasi haqida. Film Chjanning hozirgacha eng yuqori darajadagi ishi, chunki unda bosh rolni aktyor Van Syuebing ijro etgan. Film qisman Xitoyning eng mashhur onlayn video almashish saytlaridan biri bo'lgan iQiyi kompaniyasi tomonidan moliyalashtirildi. Diao Yinan, shuningdek, Kann kabi festivallarda premerasi boʻlgan va xorijda eʼtirofga sazovor boʻlgan “Qora koʻmir yupqa muz”, “Yovvoyi gʻoz koʻli”, “Tungi poyezd ” va “Uniforma” asarlarini oʻz ichiga olgan oltinchi avlodning taniqli aʼzosi.
Mashhur mustaqil (davlatga tegishli bo'lmagan) kino kompaniyalari
Huayi Brothers Xitoyning eng kuchli mustaqil (ya'ni, davlatga tegishli bo'lmagan) ko'ngilochar kompaniyasi bo'lib, Pekinda joylashgan Huayi Brothers ko'p tarmoqli kompaniya bo'lib, kino va televideniya ishlab chiqarish, tarqatish, teatr ko'rgazmasi, shuningdek, iste'dodlarni boshqarish bilan shug'ullanadi. E'tiborli filmlar orasida 2004 yilgi Kung Fu Hustle ; va 2010 yilda Rotten Tomatoes-da 91% reytingga ega bo'lgan.
Beijing Enlight Media aksiya va romantik janrlarga e'tibor qaratadi. Enlight odatda bir nechta filmlarni Xitoyning eng yaxshi 20 filmi qatoriga joylashtiradi. Enlight, shuningdek, Xitoyning teleseriallar ishlab chiqarish va tarqatish biznesida asosiy o'yinchi hisoblanadi. Bosh direktori Vang Changtian boshchiligida Pekinda joylashgan ommaviy savdoga qo'yilgan kompaniya bozor kapitallashuviga qariyb 1 milliard AQSh dollariga erishdi.
Rafiq Haririy
Haririy faoliyati davomida beshta vazirlar mahkamasiga rahbarlik qilgan. U Livandagi 15 yillik fuqarolar urushini tugatgan Taif bitimini tuzishdagi roli uchun keng eʼtirof etilgan. U Livan poytaxti Bayrut ni qayta qurishda ham katta rol oʻynadi. U fuqarolar urushidan keyingi birinchi bosh vazir va oʻldirilgunga qadar Livanning eng nufuzli va eng boy siyosatchisi edi.
Bu suiqasd Livandagi keskin siyosiy oʻzgarishlar uchun katalizator boʻldi. Sidar inqilobining ommaviy norozilik namoyishlari Suriya qoʻshinlari va xavfsizlik kuchlarining Livandan olib chiqilishiga va hukumatlarning oʻzgarishiga yordam berdi. Bir paytlar Haririy dunyoning eng boy 100 kishisi va toʻrtinchi eng boy siyosatchi edi.
Tadbirkorlik faoliyatining boshlanishi
Haririy 1944-yil 1-noyabrda Livanning Sidon port shahrida kamtarona sunniy musulmon oilasida tugʻilgan. Uning ikkita ukasi bor edi (akasi Shafik va singlisi Baxiya). U Sidon shahridagi boshlangʻich va oʻrta maktabda oʻqigan va Bayrut Arab Universitetini biznes boshqaruvi boʻyicha tamomlagan.
1970-yilda Saudiya Arabistonida valiahd shahzoda Fahd 25 yoshli buxgalter Haririyni qirollik sudining qurilish pudratchisi qilib tayinladi. 1965-yilda Haririy Saudiya Arabistoniga ishlash uchun ketdi. U yerda qurilish sohasiga oʻtishdan oldin qisqa muddat dars bergan. 1978-yilda  Livan fuqaroligidan tashqari Saudiya Arabistoni fuqaroligini oldi.
1969-yilda Haririy Ciconest kichik subpudratchi firmasini tuzdi va u tez orada faoliyatini toʻxtatdi. Keyin u Fransiya ning Oger qurilish firmasi bilan Saudiya Arabistoni ning Toif shahrida mehmonxona qurish uchun ish boshladi, uning oʻz vaqtida qurilishi qirol Xolidning olqishiga sazovor boʻldi. Haririy Saudi Ogerni tashkil etdi. Bu korxona Saudiya qirollik oilasi tomonidan barcha muhim ishlanmalari uchun foydalaniladigan asosiy qurilish firmasiga aylandi. Natijada, qirol Xolid bilan tuzilgan birinchi shartnomadan bir necha yil oʻtgach, Haririy multimilliarderga aylandi.
Oʻz boyligini toʻplab, Haririy bir qator xayriya loyihalarini, jumladan, Livanda taʼlim muassasalarini qurishni boshladi. Uning Livandagi birinchi tashabbusi 1979-yilda asos solgan madaniyat va taʼlim boʻyicha Islom assotsiatsiyasi boʻldi. Keyinchalik uyushma Hariri jamgʻarmasi deb oʻzgartirildi. Haririy tobora siyosatga aralashib ketdi. Uning Birlashgan Millatlar Tashkilotiga murojaatlari va Saudiya qirollik oilasiga emissar sifatidagi xizmatlari insonparvarlik saʼy-harakatlari uchun siyosiy sahnada xalqaro eʼtirofga sazovor boʻldi.