cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sugʻd yozuvi
Sugʻd alifbesining milodiy 1-asrga oid eng qadimiy namunasi Samarqand yaqinidagi Talli Barzu degan joydan topilgan, eng soʻnggi namunalari esa 8-asr oxiri — 9-asr boshlariga mansub. Yodgorliklarning kupi 20-asrda Sharqiy Turkistondan topilgan. Shulardan biri 808—821 yillarda hukmronlik qilgan xoqon sharafiga bitilgan, uch tildagi (sugʻd, qad. turk va xitoy) qabr toshi yozuvidir. Syo. namunalarining aksariyati 4—8-asrlarga tegishli boʻlib, ulardan Mugʻ qalʼa harobasidan topilgan hujjatlar (1933) muhim ilmiy ahamiyatga ega. Ushbu hujjatlar va Syo.ning baʼzi boshqa yodgorliklarida sugʻd adabiy tili meʼyorlari, uning adabiy-badiiy uslubi yaqqol seziladi. Syo., oʻz navbatida, qadimiy turkiy runik yozuvi hamda uygʻur yozuv shakllantirish uchun asos boʻlgan.
Sugʻd alifbesini va sugʻd tilini oʻrganishga Sankt-Peterburglik olim V.A. Lifshits katta hissa qoʻshgan. Hozirgi kunda Oʻzbekistonda ham oʻziga xos sugʻdshunoslik maktabi vujudga kelgan: professor M. Ishoqov va uning shogirdlari sugʻd yozuvi, sugʻd tili va adabiyotining turli jihatlarini, xususiyatlarini oʻrganib kelmoqdalar. Sugʻd yozuvi yodgorliklarining asosiy qismi Sankt-Peterburg, London, Parij, Berlinda saqlanmoqda.
Château de Brissac
Brissak (Château de Brissac) — Luara vodiysidagi qalʻa.
Tarix
XI asrda Anju grafi Fulk Nerra tomonidan qurilgan. 1434-yilda u Karl VII va Ludovik XI davrida vazir boʻlib ishlagan Per de Breze tomonidan sotib olingan. 1502-yilda qalʻa Rene de Kosse tomonidan sotib olingan va shu kungacha qalʻa Koss-Brissaklar oilasining mulki boʻlib qolmoqda.
Ushbu qasrda 1620-yil 12-avgustda Ludovik XIIIning oʻgʻliga qarshi qoʻshin koʻtargan onasi Mariya Medichi bilan navbatdagi yarashishlaridan biri boʻlib oʻtdi. Yarashuv Juditning xonasida mamlakatning eng yuqori ruhoniylari ishtirokida boʻlib oʻtdi, bu Pont de Se yaqinidagi isyonchilar qoʻshinlari magʻlubiyatga uchraganidan koʻp oʻtmay sodir boʻldi.
Sarralbe
Sarralbe Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Sarreguemines tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
4635 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 169,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 27,4 km2. Dengiz sathidan 206 – 262 m balandlikda joylashgan.
Rossiya imperatorlari
Butun Rossiya imperatori (ruscha: Imperatorʼ i Samoderjesʼ Vserossіyskіy, Imperatritsa i Samoderjitsa Vserossіyskaya ) — 1721-yildan 1917-yilgacha Rossiya imperiyasining monarxi unvoni.
Imperator unvoni Shimoliy urushdagi gʻalaba munosabati bilan qabul qilingan va Yevropada qabul qilingan unvonlar tizimiga moslashtirilgan. "Butunrossiya" atamasi Vladimirning Buyuk Gersoglari davridan beri rus hukmdorlari unvonlarida qoʻllanilgan anʼanaviy "Butun Rossiya" atamasi edi.
Unvonning qabul qilinishi
Butun Rossiya imperatori unvoni Pyotr I davrida joriy etilgan. Shimoliy urushdagi gʻalabadan va 1721-yil sentabrda Nishtadt shartnomasi imzolangandan soʻng, Senat Pyotrga Butun Rossiya imperatori unvonini topshirgan.
1721-yil 2-noyabr Muqaddas Uchlik cherkovida podshoh Pyotr Alekseevich ishtirokida marosim boʻlib oʻtdi, unda graf G.I. Golovkin Senat nomidan: „Vatanning otasi, Buyuk Pyotr, Butun Rossiya imperatori“ unvoniqdim etdi. Ushbu voqea qal’alar garnizonlari qurollaridan va general M.M.Golitsinning 125 ta toʻplaridan oʻq otish bilan nishonlandi. Marosimda Yevropa vakillaridan quyidagi shaxslar ishtirok etdi:
Imperatorlik unvonini Prussiya va Gollandiya darhol, Shvetsiya — 1723-yilda, Turkiya — 1739-yilda, Buyuk Britaniya va Avstriya 1742— yilda, Fransiya— 1745-yilda, Ispaniya— 1759-yilda tan oldilar. Rossiya davlati rasman Rossiya imperiyasi (Russkoy imperiey) deb atala boshlandi.
1722-yil 5-fevralda Pyotr I "taxt vorislig toʻgʻrisida farmon" chiqardi, unda u taxtni toʻgʻridan-toʻgʻri erkak avlodlarga topshirishning qadimgi odatini bekor qildi, har qanday munosib shaxsni merosxoʻr etib tayinlanishiga ruxsat berdi.
1797-yil 16-aprel Pavel I vorislikning yangi tartibini belgiladi. Oʻsha vaqtdan boshlab, Rossiya taxtiga, keyin esa u bilan bogʻliq boʻlgan Polsha va Fin taxtlariga vorislik tartibi primogenitura tamoyiliga, yaʼni qirol vafot etgan yoki oʻlgan taqdirda uning avlodi toʻgʻridan-toʻgʻri taxtga oʻtiradi. Taxtga oʻtirish uchun pravoslav dinida boʻlishi qatʼiy belgilab qoʻyildi.
Rossiyani boshqargan barcha imperatorlar — Romanovlar sulolasiga tegishli boʻlib, uning birinchi vakili 1613-yilda monarxga aylangandi. 1761-yildan beri Pyotr I ning qizi Anna va Golshteyn-Gottorp gersogi Karl-Fridrixning avlodlari hukmronlik qildilar, ular Golshteyn-Gottorpdan (Oldenburg sulolasining bir tarmogʻi) erkak avlodidan kelib chiqqan va Romanovlar sulolasining bu vakillari Pyotr III dan boshlab, Golshteyn-Gottorp-Romanovlar deb ataladi.
1917-yil 15-martda imperator Nikolay II oʻgʻli Aleksey uchun taxtdan voz kechgan va 1917-yil 14-sentabrda Muvaqqat hukumat Rossiyani respublika deb eʼlon qilgan.
Nikolay II ning amakivachchasi Kirill Vladimirovich 1924-yil 31-avgustda sulolaning katta vakili sifatida oʻzini Kiril I nomi bilan butun Rossiya imperatori deb eʼlon qildi. Bu qaror barcha rus monarxistlari tomonidan qoʻllab-quvvatlanmadi va amaliy harakatlarga olib kelmadi. Uning oʻgʻli Vladimir Kirillovich oʻzini imperator deb eʼlon qilmagan lekin Rossiya imperatorlik uyining boshligʻi unvonini qabul qilib olgan.
1906-yilgacha boʻlgan davr
1906-yilgacha amalda boʻlgan Rossiya imperiyasining asosiy qonunlarining 1-moddasida "Butun Rossiya imperatori avtokratik va cheksiz monarxdir. Xudoning O 'zi nafaqat qo'rquv tufayli, balki vijdon tufayli ham O'zining tayinlagan hukmdoriga itoat qilishni buyuradi .'' „Avtokratik“ va „cheksiz“ atamalari oʻz maʼnosiga koʻra bir-biriga toʻgʻri kelib, davlat hokimiyatining huquqni shakllantirish, qonun doirasidagi maqsadga muvofiq faoliyat (maʼmuriy-ijroiya) va odil sudlovni amalga oshirishdagi barcha funksiyalari boʻlinmasdan va majburiy ishtirokisiz amalga oshirilishini anglatadi. Davlat rahbari vakolatlarining ayrimlarini amalga oshirishni oʻz nomidan va vakolatiga koʻra ishlaydigan ayrim organlarga topshiradi (81-modda) deb belgilab qoʻyildi.
1906-yildan keyingi davr
1906-yil 23-aprelda Rossiya imperatori Nikolay II tomonidan 1905-yil 6-avgustda Davlat Dumasini tashkil etish toʻgʻrisidagi manifest eʼlon qilinganligi munosabati bilan asosiy qonunlarga oʻzgartirishlar kiritildi. Rossiya imperiyasining asosiy qonunining 1-moddasi 4-moddaga aylandi va avtokratiya va ustunlik belgisini saqlab qolgan boʻlsa-da endi cheksiz degan bandini yoʻqotdi. Uning yangi matnida shunday deyilgan: "Butun Rossiya imperatori Oliy avtokratik hokimiyatga ega. Uning hokimiyatiga faqat qo 'rquv tufayli emas, balki vijdonan ham bo'ysunishni Xudoning O'zi buyuradi  .''
Gadji Abashilov
Gadji Axmedovich Abashilov 1950-yilda Gunib tumanida tugʻilgan. Uning kasbi jurnalist boʻlgan.
Rossiya imperatorlari
1906-yildan keyingi davr
Uning quyidagi vakolatlari mavjud edi:
Gadji Abashilov
'''Gadjini „Hoji Abashilov“ deb ham atashardi. Rus jurnalisti va Dogʻiston Respublikasining VGTRK davlat media kompaniyasining boshligʻi boʻlib ishlagan. U 2008-yil 21-mart kuni soat 19:45 da Dogʻistonning Makhchaqaʼla shahrida oʻldorilgan. Mashhur jurnalist 58 yoshida vafot etgan.
Dogʻiston davlat universitetining chet tillar fakultetini tamomlagan.
Faoliyati davomida
1975-yildan 1991-yilgacha Abashilov mahalliy Butun ittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuzi va komsomol tuzilmalarida ishlagan. 1980-yillarning oxirida u Dogʻiston Butun ittifoq leninchi kommunistik yoshlar soyuzi yaʼni VLKSM qoʻmitasini boshqargan. 1991-yildan 2006-yilgacha Abashilov „Molodej Dagestana" Dogʻiston yoshlari gazetasining bosh muharriri boʻlib ishlagan. 1999-yilda mahalliy qonunchilik palatasi deputati etib saylangan, soʻngra respublika Axborot, milliy siyosat va tashqi ishlar vazirligi boshligʻining oʻrinbosari etib tayinlangan.  Abashilov 2007-yilgacha oʻzining teledasturini ham ommaga taqdim etgan. 2007-yilning yanvaridan Dogʻiston davlat teleradiokompaniyasining boshligʻi boʻldi.
Gadji Abashilov 2008-yil 21-mart kuni kechqurun oʻldirilgan. Maxachqal’aning markaziy qismida uning mashinasiga oʻq uzilgan. Abashilov voqea joyida halok boʻlgan. Rossiyaning Birinchi kanalida necha yillar davomida respublikada muxbir boʻlib ishlagan.
Oʻzbekiston axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi
Oʻzbekiston axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi (AOKA), toʻliq nomi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi — Oʻzbekistonda axborot sohasidagi yagona davlat siyosatini ishlab chiquvchi va amalga oshiruvchi hamda ommaviy axborot vositalari, matbuot, noshirlik-matbaa va axborot-kutubxona faoliyatini rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlash boʻyicha vakolatli organ. AOKA Oʻzbekistonda davlat hokimiyati organlari, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, respublika ahamiyatiga molik idora, muassasa hamda boshqa tashkilotlar axborot xizmatlari faoliyatini muvofiqlashtiradi hamda matbuot kotiblarini attestatsiyadan oʻtkazadi.
Tarixi
AOKA prezident Shavkat Mirziyoyevning 2019-yil 2-fevraldagi „Axborot sohasi va ommaviy kommunikatsiyalarni yanada rivojlantirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida“gi farmonga muvofiq Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi negizida tashkil etilgan. 2019-yil 4-fevraldan 2020-yil 29-yanvarga qadar Komil Allamjonov AOKA direktori vazifasini bajargan. 2020-yilning iyulidan beri agentlikka Asadjon Xodjayev rahbarlik qilib keladi.
Tuzilishi
AOKA tizimiga quyidagi tashkilotlar kiradi:
Sarraltroff
Sarraltroff Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Sarrebourg tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
790 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 66,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,9 km2. Dengiz sathidan 235 – 326 m balandlikda joylashgan.
Dashtikilko
Aholisi
Aholisi — 149 kishi.
Sugʻdiyona kishmishi
Oʻrtacha hosildorligi 180—200 s/ga, yangiligida isteʼmol qilinadi, mayiz solinadi (25—26,2% mayiz tushadi).
A Feud in the Kentucky Hills
A Feud in the Kentucky Hills (Kentukki tepaliklaridagi janjal) — 1912-yilda rejissyor D.W. Griffit tomonidan suratga olingan Amerika ovozsiz drama filmi. Biograph company tomonidan suratga olingan.Film XX asr boshlarida Nyu-Jersi shtatidagi Fort-Li yaqinidagi Gudzon Palisadesda Amerikaning birinchi kino sanoatining koʻplab dastlabki kinostudiyalari joylashgan paytda suratga olingan. Qoʻshimcha suratga olish ishlari Pensilvaniya shtatining Milford shahridagi Pik okrugi va uning atrofida boʻlib oʻtgan.
746 (son)
746 (yetti yuz qirq olti) — 745 va 747 sonlari orasidagi natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Kornilovka (Qo'stanay viloyati)
Kornilovka (Корнилов — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Qorasuv tumaniga qarasli qishloq. Lublin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi - 395255300.
Aholi
1999- yilda qishloq aholisi 218 kishi (115 erkak va 103 ayol) edi. 2009 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 182 kishi (96 erkak va 86 ayol) yashagan.
743 (son)
743 (yetti yuz qirq uch) — 742 va 744 sonlari orasidagi natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Sarrebourg
Sarrebourg Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Sarrebourg tumani tarkibiga kiradi.
Ou Xuanyi
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ou Xuanyi (xitoycha: 歐烜屹, pinyin: Ōu Xǔanyì; 1994-yil 23-yanvarda tugʻilgan) — xitoylik badmintonchi.
Yolindi, Biga
Yolindi — Çanakkale viloyatining Biga tumaniga qarashli qishloq.
Sarrebourg
Aholisi
13.330 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 812,8 nafar kishi.
Ou Xuanyi
Faoliyati
Ou 2013-yilgi China Masters musobaqasida qatnashib, xalqaro turnirda debyut qilgan. 2017-yilda u Liu Lin bilan hamkorlikda Indoneziya xalqaro Seriyasi turnirida aralash juftlik toifasi chempionligini qoʻlga kiritib, birinchi xalqaro gʻalabasiga sazovor boʻldi.
Ou 2018-yilgi mavsumni Lingshui China Masters musobaqasida qatnashib boshladi va Chen Lu bilan hamkorlikda aralash juftliklar musobaqasini yarim finalchi sifatida yakunlandi. Keyin u Ren Xiangyu bilan birgalikda AQSh ochiq chempionatida erkaklar oʻrtasidagi juftlik toifasi chempionligini qoʻlga kiritdi va Singapur ochiq chempionatida ikkinchi oʻrinni egalladi. Feng Xueying bilan hamkorlikda u Super 300 darajasidagi BWF turniri boʻlgan Syed Modi xalqaro musobaqasida aralash juftlik toifasi gʻalabasiga sazovor boʻldi. Keyingi yili u Xitoy terma jamoasi bilan Osiyo jamoaviy chempionati finalida yaponiyaliklarni magʻlub etdi va gʻalabaga qozondi, shuningdek, Lingshui China Masters musobaqasida finalga chiqdi, Akita Masters va Indonesia Masters Super 100 musobaqalarida yangi juftlik sherigi Zhang Nan bilan gʻalaba qozondi. 2020-yilda Ou Xitoy aralash chempionatida ikkinchi oʻrinni egalladi. Ikki yil oʻtgach, u Huang Yaqiong va jahon chempioni Liu Yuchen bilan aralash juftlik toifasida hamkorlik qilib, Germaniya ochiq chempionati va Korea Masters musobaqalarida ikkinchi oʻrinni egallagan. 2022-yil Xuanyi Indoneziya ochiq chempionatida gʻalaba qozonib, erkaklar oʻrtasidagi juftlik toifasida faoliyatidagi eng katta muvaffaqiyatini nishonladi.
Beklarbegi madrasasi
Beklarbegi madrasasi — Toshkentda saqlanib qolmagan madrasa.
Sarrebourg
Geografiyasi
Maydoni — 16,4 km2. Dengiz sathidan 244 – 325 m balandlikda joylashgan.
Yolindi, Biga
Tarixi
Ilgari Balıkesirning Gönen tumani bilan bog'langan bo'lsa, 1930-yil 5-mayda Biga tumani tarkibiga kirdi.
Beklarbegi madrasasi
Madrasa 1838—1840-yillarda Eski juva maydonida (Registonda) Toshkent hokimi Lashkar beklarbegi donatorliga bunyod etilgan. Hokim unga Registonda oʻzi qurdirgan karvonsaroyni vaqf qilgan. 1930-yillarda bolsheviklar dinga qarshi kurash shiori ostida uni buzib tashlashgan.
Ou Xuanyi
BWF World Tour (5 ta gʻalaba, 6 ta ikkinchi oʻrin)
2017-yil 19-martda eʼlon qilingan va 2018-yilda amalga oshirilgan BWF World Tour Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan elita badminton turnirlari seriyasidir. BWF World Tour olti darajaga boʻlingan, yaʼni World Tour Finals, Super 1000, Super 750, Super 500, Super 300 (HSBC World Tour qismi) va BWF Tour Super 100.
Yolindi, Biga
Geografiyasi
Qishloq Çanakkale shahar markazida 119 km uzoqlikda joylashgan Biga shahar markazidan 26 km uzoqlikda.
Ou Xuanyi
BWF World Tour (5 ta gʻalaba, 6 ta ikkinchi oʻrin)
Erkaklar juftliklari Aralash juftliklar
BWF xalqaro musobaqalari/seriyalari (2 ta gʻalaba)
Erkaklar juftliklari Aralash juftliklar
Vodiy as-Salom
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Wadi_Al-Salaam.jpg/250px-Wadi_Al-Salaam.jpg|right|thumb|250x250px| Vodiy as-Salom qabristonining havodan koʻrinishi Vodiy as-Salom (وادي السلام Wādī al-Salām, yaʼni As-Salom vodiysi, Tinchlik vodiysi) — islomiy qabriston, Iroqda, shialarning muqaddas Najaf shahrida joylashgan. Dunyodagi eng katta qabriston. Qabriston 1485.5 acre va 6 milliondan ortiq tanani oʻz ichiga oladi. Shuningdek, u har yili millionlab ziyoratchilarni jalb qiladi. Qabriston birinchi Shia Imomi Ali ibn Abi Tolib hamda toʻrtinchi sunniy Xalifa maqbarasi yaqinida joylashgan. Shunday qilib, Iroqdagi koʻplab shialar ularni ushbu qabristonga dafn etishni soʻrashadi. Transport usullarining yaxshilanishi natijasida butun dunyo boʻylab shialar qabristonga koʻmilgan (yoki koʻmilganlarni qidirmoqdalar). Biroq, qabristonga dafn qilish „ qabristonning koʻplab katakombalaridan biriga joylashtirilishini anglatadi.“ Qabristondagi undertakerning soʻzlariga koʻra, har bir kripto 50 tagacha jasadni ushlab turishi mumkin. Dafn yerlari Marja tomonidan nazorat qilinadi.
Shia urf-odatlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Masjid_Iraq.jpg/200px-Masjid_Iraq.jpg|right|thumb|267x267px| Vodius-salomda Maqom al-Mahdiy Shia urf-odatlariga koʻra, Ibrohim Vodi-us-Salomda er sotib olgan va Ali Vodiy as-Salom osmonning bir qismi ekanligini aytgan. Shialar, shuningdek, Alining marhumning ruhi dunyo hayotidan oʻtishida shafoat qilish — ularning azob-uqubatlarini yengillashtirish qudratiga ega ekanligiga keng eʼtiqod qiladilar va agar ular u yerda dafn etilsa, „ular qiyomat kunida oʻlimdan tiriladilar, ularning ruhiy rahbari.“
Shialarga diniy farmonlar va qabristonning kengayishi shialiklarning „oʻlganlarni xotirlash va oʻt oʻrnatishga sunniylikdan koʻra koʻproq ruxsat beruvchi munosabati“ natijasi sifatida koʻriladi. maqbaralar".
Qabristonda dafn qilishdan oldin oʻtkaziladigan baʼzi marosimlarga quyidagilar kiradi: qabristonda jasadni yuvish va oʻrash, Imom Ali ziyoratgohida janoza namozini oʻqish, marhumni ziyoratgohini uch marta aylanib oʻtish va baʼzi Qur’on oyatlarini oʻqish tafsiya etilgan. qabriston.
Tarixi
Kundalik dafn marosimlari 1400-yildan ortiq davom etmoqda va bu joy YuNESKOning Butunjahon merosi ob’ektlarining taxminiy roʻyxatiga kiritilgan. Najafdagi dafn marosimlari Parfiya va Sosoniylar davrlaridayoq hujjatlashtirilgan va qadimgi Mesopotamiya shaharlarida koʻpincha qabrlar toʻplangan xuddi shunday qabristonlar boʻlgan.
Hisob-kitoblarga koʻra, Iroq urushi paytida u yerda kuniga 200 dan 250 gacha jasad koʻmilgan; ammo, 2010-yilda bu raqam 100 dan kamroqgacha kamaydi. Har yili dunyo boʻylab 50 000 ga yaqin yangi jasadlar qabristonga dafn etiladi. Bu koʻrsatkich 20-asr boshlarida har yili dafn etilgan 20 000 ga yaqin jasadlarning, birinchi navbatda Eronning oʻsishiga olib keldi. Iroq va ko‘plab Eronlik shialarning ko‘pchiligini qabristonda dafn etilgan qarindoshlari bor.
2014-yilga kelib, IShIDga qarshi mojaroga toʻgʻri kelganda, dafn etish joylari tugab borayotgani sezildi, natijada koʻpchilik oʻgʻirlangan, noqonuniy ravishda qayta sotilgan yoki qoʻlbola qilingan. Bir qabr qazuvchining soʻzlariga koʻra: „Men hech qachon bunchalik band boʻlmaganman. Hatto 2003 yoki 2006-yildan keyin ham [ Iroqdagi fuqarolar urushining avj nuqtasi ]“.
Sholaksoy (Qo'stanay viloyati)
Sholaksoy ( Шолақсай ) — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Naurzum tumanidagi qishloq. Shoʻloqsoy QFYning maʼmuriy markazi va yagona aholi punkti. KATO kodi — 395857100.
Tarixi
Qishloq 1897-yilda tashkil etilgan boʻlib, 1957-yilgacha qishloq nomi Chulak-Say deb nomlangan. Qozoq tilidan tarjima qilinganda qishloq nomi "qisqa jar" degan ma'noni anglatadi. Bu hududda 19-asrning oxirida argʻin qabilasining Baynazar urugʻiga mansub qozoqlar yashab, istiqomat qilgan. 1906-yilda, Stolypin islohoti boshlanishi bilan bu yerga Astraxan, Voronej, Kursk, Ryazan viloyatlaridan, Don va Kubandan muhojir dehqonlar kela boshladilar. 1908-yilda qishloqda 92 ta oila (778 kishi) istiqomat qilgan. Ular asosan bugʻdoy, suli va zigʻir yetishtirish, qalmoq qoramoli va merinos qoʻylarini yetishtirish bilan shugʻullangan.
Janubiy Afrika davlat madhiyasi
Janubiy Afrikaning davlat madhiyasi 1997-yilda qabul qilingan gibrid qoʻshiq boʻlib, unga inglizcha soʻzlar XIX asrda „Nkosi Sikelel' iAfrika“ (inglizcha: „God Bless Africa“, lit.'"Lord Bless Africa") madhiyasi bandalaridan olingan holda qo'shilgan. Shuningek, Afrikaans tilida yozilgan „Die Stem van Suid-Afrika“ (inglizcha: „The Voice of South Africa“) aparteid davrida Janubiy Afrika milliy madhiyasi sifatida ishlatilgan. Madhiyani yaratish uchun maxsus qo'mita tuzilgan Ushbu yangi mas’ul qoʻmita tarkibiga Anna Bender, Elize Botha, Richard Cock, Dolf Havemann (kotib), Mzilikazi Khumalo (rais), Masizi Kunene, Jon Lenake, Fotima Meer, Khabi Mngoma, Wally Serote, Johan de Villiers va Jeanne Zaidel-Rudolphlar kirgan.
Jane Adams
Jeyn Adams (1964/1965-yilda tugʻilgan)   — amerikalik aktrisa. U 1991-yilda „I Hate Hamlet“ filmining asl spektaklida, Broadveyda, dastlabki debyutini amalga oshiradi va 1994-yilda An Inspector Calls filmini qayta jonlantirgani uchun Pyesadagi eng yaxshi koʻrsatilgan aktrisa nominatsiyasida Toni mukofotini qoʻlga kiritadi. Uning filmlardagi rollari: "Happiness „ (1998), “Wonder Boys" (2000), Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004), „Little Children“ (2006). U, shuningdek, NBC Frasier sitcomida (1999—2000) rol ijro etgan hamda HBO telekanalining Hung (2009-11) seriali uchun 2010-yilda „Oltin globus“ mukofotida, „Televideniyedagi eng yaxshi ikkinchi darajali aktrisa“ nominatsiyasida nomzod boʻlgan.
Yoshligi
Adams siyosatshunoslik boʻyicha Vashington universitetida va teatr sohasi boʻyicha Cornish College of the Artsda tahsil olgan. U Juilliard Schoolning drama boʻlimida (1985-1989, 18-guruh) qatnashgan. U yerda 1989-yilda tasviriy sanʼat boʻyicha bakalavr darajasini olgan.
Faoliyati
Adams Seattle Repertory teatrida dastlabki rollaridan birini ijro etadi. U Arthur Miller bilan sahnada ishlash imkoniyati uchun Whoopi Goldberg bilan ishlash imkoniyatini rad etadi.
U Steve Martin va Dayan Keaton bilan „Father of the Bride Part II“ning II-qismida ishlagan. U yana sahnaga qaytdi va 1994-yilda „An Inspector Calls“ ning Broadwayda jonlantirilgan spektaklidagi taniqli aktrisaning eng yaxshi ijrosi uchun Toni mukofotini qoʻlga kiriatdi. U, shuningdek, Paul Rudnickning „I Hate Hamlet“ asari Broadwaydagi spektaklda eng yaxshi debyut ijrosi uchun „Outer Critics Circle“ mukofotini qoʻlga kiritadi.
1996-yilda Adams ABC TVning Relativity serialida Karen Lukens rolini gavdalantiradi..
1998-yilda u Philipp Seymour Hoffman bilan „Happiness“ misantropik qora yumorga boy komedik serialida hayot bilan kurashayotgan sezgir yolgʻiz ayol Joy rolini oʻynaydi. U va aktyorlar koʻplab ansambl mukofotlarini qoʻlga kiritdilar. Keyingi yili Adams 1999-yildan 2000-yilgacha Frasier komediya serialida takroriy rolga ega boʻladi. U Niles Cranenning ikkinchi xotini boʻlgan doktor Mel Karnofsky rolini oʻynaydi. U 1999-yilda „Mumford“ filmida ham rol ijro etgan.
2001-yilda u Janet McTeer bilan birga Songcatcher nomli filmda suratga tushadi. U va aktyorlar Sundance homiylarining maxsus mukofotiga sazovor boʻlishadi. U, shuningdek, CBS drama seriyasi Citizen Baines Reeva Baines Eidenberg rolini tasvirlangan.
2007-yilda u "The Sensation of Sight va The Brave One filmlarida paydo boʻladi. Oxirgi filmda u Jodie Foster, Terrence Howard, Mary Steenburgen va Naveen Andrewslar bilan birga rol ijro etadi.
2009—2011-yillarda Adams Tomas Jane bilan birgalikda HBO telekani tomonidan suratga olingan Hung serialida rol ijro etgan. U 2012-yilda rejissor Joe Swanberg bilan birgalikda All the Light in the Sky filmida bosh rol oʻynagan va shuningdek, ushbu filmning ssenaristi ham hisoblanadi.
Arshali (Qoʻstanay viloyati)
Arshali (Аршалы — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Denisov tumanidagi qishloq. Tuman markazi Denisovdan Arshali qishloq okrugining maʼmuriy markazi 51 km shimoli-gʻarbda joylashgan.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 703 ta kishi (347 ta erkak va 356 ta ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 499 ta kishi (247 ta erkak va 252 ta ayol) yashagan.
748 (son)
748 (yetti yuz qirq sakkiz) — 747 va 749 sonlari orasidagi natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Şevval Sam
Turkdeniz Şevval Sam (11-noyabr 1973-yil, Istanbul) — turk aktrisasi va musiqachisi.
Shevval Sam 1973-yil 11-noyabrda Istanbulda tavallud topgan. Uning onasi Leman Sem qo'shiqchi, otasi Selim Sem esa musiqachi. Uning oʻzidan ikki yosh katta Shehnaz ismli opasi bor. Sam boshlang'ich va o'rta maktabni Hasan Ali Yücel boshlang'ich maktabida o'qib tugatgan, o'rta maktabni Istanbul Zincirlikuyu Qurilish Texnik va Qurilish kasb-hunar liseyi, restavratsiya bo'limida tamomlagan. Oliy ma'lumotni Marmara universiteti tasviriy san'at fakulteti grafika bo'limini tamomlagan. 1993-1999-yillar oralig'ida Beshiktoshning afsonaviy sobiq futbolchisi, Sariq bo'ron laqabli Metin Tekin bilan turmush qurgan va bu nikohdan Tarik Emir ismli o'g'il ko'rgan. Sem turli filmlar va seriallarda ham rol oʻynagan.
Sarreguemines
Sarreguemines Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Sarreguemines tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
23.202 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 781,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 29,7 km2. Dengiz sathidan 192 – 293 m balandlikda joylashgan.
Carson Pickett
Carson Leighann Pickett (1993-yil 15-sentabrda tugʻilgan) — amerikalik futbolchi, NWSLning North Carolina Courage uchun himoyachi sifatida oʻynaydi.
Yoshligi
Florida shtatining shimoli-sharqiy qirgʻogʻidagi Fleming orolida Jacksonville yaqinida oʻsgan Pickett Saint Johns Country Day maktabida oʻqigan va futbol jamoasi bilan 3 ta davlat chempionligini qoʻlga kiritgan. 2012-yilda u Florida shtati uchun Gatorade Girls tomonidan yilning eng yaxshi futbolchisi va 2012 Florida Times-Union birinchi qirgʻoq oʻyinchisi deb topildi. Pickett chap bilak va qoʻlsiz tugʻilgan, bu haqiqatni koʻplab jurnalistlar uning faoliyati davomida taʼkidlagan. Uning ahvoli 2019-yilgi mavsumda Instagramda virusli suratga tushgan edi. Suratda yana bir chap bilagi va qoʻli boʻlmagan holda tugʻilgan 2 yoshli bola bilan “musht berib koʻrishayotgani” aks etgan, buning uchun ikkalasi ham chap qoʻllarini ishlatgan.
Florida State Seminoles, 2012–2015
Pickett 2012-yildan 2015-yilgacha Florida shtati universitetida oʻqidi, u yerda Florida shtati Seminoles jamoasida futbol oʻynadi va toʻrt yillik boshlangʻich himoyachi boʻldi. 2014-yilda u Seminolesni birinchi NCAA Division I ayollar futbol chempionatiga olib bordi va butun turnir davomida gol urishga imkon bermagan himoyani mustahkamladi.
[[united states|🇺🇸]] Seattle Reign FC, 2016–2017
Pickett Seattle Reign FC (hozirda OL Reign nomi bilan tanilgan) tomonidan 2016 NWSL kolleji loyihasining toʻrtinchi umumiy tanlovi sifatida tanlangan. Tanlov haqida Reign FC bosh murabbiyi Laura Harvey shunday dedi: „Pickett — biz uzoq vaqtdan beri diqqat bilan kuzatib kelayotgan futbolchi. Biz u hali ham birinchi bosqichda bizning tanlovimizga tayyor boʻlishiga umid qilgan edik, shuning uchun uni tanlash oson edi. Oʻylaymizki, u kelgusi mavsumda jamoamizga qimmatli qoʻshimcha boʻladi.“ U klubdagi debyutini 17-aprel kuni Sky Blue FCga qarshi mavsumning ochilish uchrashuvida oʻtkazdi.
[[united states|🇺🇸]] Brisbane Roarga ijara
2017-yil oktabr oyida Pickett W-Liga 2017-18 uchun Brisbane Roarga ijaraga berildi. U oʻzining professional golini 2017-yilning 10-noyabrida Roarning West Sydney Wanderersga qarshi oʻyinida (1:0) kiritdi.
U 2018-19 W-Liga va 2019-20 W-Liga mavsumlarida ikkinchi va uchinchi ijara uchun qaytdi. 2020-yil 23-fevralda Pikett faoliyatidagi birinchi koʻp golli oʻyinini oʻtkazdi va u Canberra United ustidan 5:0 hisobidagi gʻalabada ikkita gol urdi. Pickett 2019-20-yilgi mavsumda jamoaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi.
[[united states|🇺🇸]] Orlando Pride, 2018–2020
2018-yil yanvar oyida Pickett va Christine Nairnni Orlando Pride Steph Catleyni Seattlega joʻnatgan holda savdoda sotib oldi Pickett ligada yettinchi oʻrinni egallagan Orlando jamoasi uchun yigirma toʻrtta oʻyinning oʻn toʻqqiztasida (shu jumladan oʻn oltita boshlangʻich tarkibda) oʻynadi.
2020-yil mart oyida yaqinlashib kelayotgan NWSL mavsumi koronavirus pandemiyasi tufayli qoldirildi. Yakuniy qayta boshlash kichikroq jadval 2020 NWSL Challenge Cup turniri orqali amalga oshirildi. Biroq, 22-iyun kuni Orlando futbolchilar va xodimlar oʻrtasida ijobiy COVID-19 testlaridan soʻng turnirni tark etdi.
[[united states|🇺🇸]] Apollon Ladiesga ijara, 2020
Avgust oyida, 2020-yilda Orlando Pride uchun maydonga tusha olmaganidan soʻng Pickett noyabrgacha ijara asosida Kipr birinchi divizioni Apollon Ladies klubiga oʻtdi. U biron marta ham jamoada maydonga tushmadi.
North Carolina Courage, 2021-yildan hozirgi kungacha
2021-yil 4-fevralda North Carolina Courage Pikettni Jodie Taylorga oʻyin huquqi evaziga Orlando bilan savdoda sotib oldi.
Xalqaro
Pickett 17 yoshgacha va 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoalarda Qoʻshma Shtatlarni himoya qilgan.
Gʻoya ortida
Soʻnggi yillarda Pickett oyoq-qoʻllarining farqliligini eʼtiborli boʻlishning muhim himoyachisiga aylandi. 2020-yilda CBSSports.com saytiga bergan intervyusida Pickett shunday dedi: "Professional darajaga o'tganimdan va bazilari xatto futbolchi bo'lmagan odamlardan ham ularni qanchalik ruhlantirishim haqida xatlar olganimdan beri.... [buni bo'rib] bu shuni ko'rsatdiki, men faqatgina yaxshi futbolchi bo'lishdan ham ko'proq narsa qilishim mumkinligini va men futboldan ham kattaroq bir narsani himoyasida bo'lishim mumkin."
U Nike kompaniyasi bilan Phantom GT Academy FlyEase butsalari ishlab chiqish ustidada ishlagan, ular buklanma poshnali va bogʻichlar oʻrniga oʻralgan kamar bilan yaratilgan. Yuqorida aytib oʻtilgan intervyuda u qoʻshimcha qildi: "To'grisini aytsam, men Phantom GT FlyEaseni ko'rganimdagi birinchi reaksiyam yengillanish bo'ldi. Men yoshroqligimdagi o'zim haqimda va shunday narsa men o'sib borayotganimda bo'lganida menga nimalarni anglatishini o'yladim. Bu butsa meni va o'ziga xos har qanday kishini ifodalashini his qilaman. FlyEaseni har kim osonlik bilan kiya oladi va menga bu juda yoqadi."
Ruth Harker
Ruth Kay Harker (1963-yil 28-iyunda tugʻilgan) — Amerikalik sobiq futbolchi, u darvozabon sifatida oʻynagan va Qoʻshma Shtatlar ayollar terma jamoasida uchta oʻyin oʻtkazgan.
Karyera
Harker 14 yoshida futbol oʻynay boshlagan, dastlab yarim himoyachi sifatida darvozaga oʻtishdan oldin. U Finlandiyada Shvetsiyada xorijdagi mashgʻulotlarda qatnashib, murabbiylar tomonidan tezda eʼtiborga olindi. Harker Pattonvilledagi oʻrta maktabda va keyinchalik Shimoliy Parkwayda oʻqigan, u yerda futboldan tashqari basketbol, kros yugurish va yengil atletika bilan shugʻullangan. U 1982-yildan 1985-yilgacha kollejda UMSL Riverwomenh uchun oʻynagan va barcha toʻrt mavsumda butun mintaqa jamoasida, shuningdek, butun Gʻarbning birinchi jamoasida tanlangan. U 1985-yilda kattalar safida jamoa sardori boʻlgan va oʻsha mavsumda jamoaning eng qimmat futbolchisi sovrinini qoʻlga kiritgan. Harker maktabni quruq oʻyinlar boʻyicha barcha vaqtlar yetakchisi (38) va karyera maqsadlari boʻyicha uchinchi oʻrinni egallaydi — oʻrtacha (0,75) va karyera seyvlari boʻyicha toʻrtinchi (255). U, shuningdek, maktabda bir mavsumda quruq oʻinlar boʻyicha eng yaxshi ikkita rekordga ega, 1982-yilda 12 va 1985-yilda 11 ta.
1984 va 1985-yillarda Busch Soccer Dome klubi jamoasi bilan USASA milliy havaskor ayollar musobaqasining yarim finaliga chiqqanidan soʻng, Harker 1985-yilgi AQSh Olimpiya festivaliga taklif qilindi. U Olimpiya festivalida eng qimmat futbolchilardan biri sifatida tanlandi va Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar terma jamoasining birinchi oʻyinlarida ishtirok etish uchun tanlangan. U 1985-yil 21-avgustda Daniyaga qarshi Mundialitoda Kim Wyant oʻrniga maydonga tushdi. Ikki kundan keyin u Angliyaga qarshi oʻyinda ikkinchi oʻyinni qoʻlga kiritdi. Uning soʻnggi chiqishi 24-avgust kuni Daniyaga qarshi revansh uchrashuvida boʻldi. (Harkerning USWNT bilan oʻtkazgan vaqtiga oid baʼzi bir havolalar uni faqat ikkita oʻyinda qatnashganligi bilan izohlaydi; birinchi oʻyin oʻyinchi Tara Bakliga tegishli deb notoʻgʻri qayd etilgan.)
Shaxsiy hayoti
Harker Saint Louisda oʻsgan va tugʻilganidan beri chap koʻzi koʻr boʻlgan. Saint Louisdagi Swan Packaging kompaniyasida vitse-prezident va texnik yordam boʻyicha direktor boʻlib ishlaydi va ikki farzandi bor.
Susuz, Kahta
Tarix
Qishloqning eski nomi 1919-yilda Bejyan sifatida qayd etilgan boʻlib, kurdchada „dasht“ degan maʼnoni anglatadi.
Geografiya
Bu qishloqdan Adıyaman shahar markazigacha boʻlgan masofa 48 km ni tashkil etadi. Kaxta shahar markazidan 15 km uzoqlikda joylashgan. Otaturk toʻgʻon koʻlining chetida joylashgan.
Charmgaron koʻchasi
Charmgaron koʻchasi — tarixiy nom. Charmgaron — „ charm tayyorlovchilar“. Aholisi poyafzal uchun poshna, charm pul xaltachalari (sanoch), sandiq ustiga qoplanadigan charm (yaxdon) tayyorlash bilan shugʻullangan. Guzar oʻz masjidiga esa boʻlgan. Nomi 1863-yilga oid vaqfnomada qayd etilgan.
Moviy kit (oʻyin)
Moviy kit (shuningdek, “Sokin uy”, “Meni 4:20da uygʻot” ,“Kitlar dengizi”, “Somon yoʻli”, “U19”, “F57” va boshqa nomlar bilan tanilgan) - bu bolalar oʻynaydigan internet tarmoqlarida tarqalgan maʼlum bir oʻyin mavjudligi haqidagi rus shahar afsonasi va uning yakuniy maqsadi joniga qasd qilish boʻlgan. Bunday oʻyinning internet tarmoqlarida keng tarqalishi va mavjudligi haqidagi maʼlumot 2016-yil 16-mayda “Yangi gazeta” da nashr etilgan Galina Mursaliyeva, ommaviy axborot vositalari tomonidan keng tarqalgan va Rossiya aholisi orasida maʼnaviy vahima qoʻzgʻatgan. Ushbu oʻyinning haqiqatda mavjud boʻlgani haqida aniq fakt hali hamon yoq.
“Новой газеты” xabar qilishiga koʻra, “oʻyin”ni boshlash uchun ijtimoiy internet tarmogʻiga foydalanuvchilari (asosan oʻsmirlar) #bluekit, #yavigre, #blue, #quiethome va boshqa xeshteglarini joylashtiradilar. Undan keyin ular bilan “kurator” nomli shaxs aloqa oʻrnatadi. Qoidaga asosan, “kuratorlar” nomli shaxs boshqa tarmoq faydalanuvchilarning ism va familiyasiga soxta akkauntlardan foydalanadi, bu esa ularni aniqlashtirish qiyin boʻlardi. Kurator birinchi boʻlib qoidalarni tushuntiradi: “bu oʻyin haqida hech kimga aytmaslik”, “vazifalarni har doim bajarish shart, nima boʻlishidan qatʼiy nazar”, “topshiriq bajarilmasa uni oʻyindan abadiy chetlashtiriladi va yomon oqibatlarga duch kelasan”, degan, shartlardan keyin “kurator” topshiriqlar berishni boshlaydi. Odatda 50 ga yaqin vazifa mavjud: kuniga bitta vazifa. “Oʻlim guruhlari” maqola muallifi, jurnalist Mursaliyevaning fikricha, bu Steys Kramerning (haqiqiy ismi Anastasiya Xolova) “Oʻz joniga qasd qilishimdan 50 kun oldin” romaniga asoslanadi.
“Oʻyinlar” nomining kelib chiqishi
Kit obrazi, Lumen guruhining “Гореть” qoʻshigʻidan olingan va yolgʻizlik va begonalikni anglatadi. Ismning etimologiyasi ham kitsimonlarning ommaviy qirgʻoqqa chiqishi kabi hodisa bilan bogʻliq. Kit muammoga duch kelganida, vahima tovushini chiqarad, uni eshitgan qarindoshlari yordamga shoshilishadi. Ularning omon qolish strategiyasi ochiq okeanda juda yaxshi ishlaydi, ammo sayoz suvda emas, chunki shikastlangan kit boshqa kitlarni oʻziga jalb qilib, hayvonlarning ommaviy oʻlimiga sabab boʻladi. Shunga oʻxshash tamoyilni “Moviy kit” oʻyiniga bogʻliq boʻlishi mumkin: qiyin hayotiy vaziyatga tushib qolgan oʻsmirlar buni ijtimoiy internet tarmoqlariga oʻyinda qabul qilingan xeshteglarni nashr qilish orqali bildiradilar, ammo ular qutqarilish oʻrniga hammasi oʻlishi mumkin.
Moviy kit kelib chiqish haqida koplab fenomen va versiyalar mavjud. Masalan, jurnalist Vladimir Todorovning oʻylashi boʻyicha, “Rossiyada hech qachon oʻsmirlarni oʻz joniga qasd qilishga undaydigan mashʼum sekta boʻlmagan”: oʻsmirlar oʻzlarining taxminiy qurbonlariga anonim kuratorlar sifatida harakat qilishadi.
Oʻyinning keng tarqalishi va u haqidagi fikrlar
“Oʻlim guruhlari” haqidagi hikoya 2016-yil 16-mayda “Novaya gazeta ”da “Oʻlim guruhlari” maqolasi nashr etilgandan keyin maʼlum boʻldi. Jurnalistlarning taʼkidlashicha, 2015-yildan 2016-yilning boshigacha oʻyinda ishtirok etgan 130 ga yaqin bola halok boʻlgan, ammo bu maʼlumot manbalari nomaʼlum. Oʻyinning mashhurligi 2017-yilning fevral oyida eng yuqori choʻqqisiga chiqdi, oʻshanda 800 dan ortiq ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari #bluekit xeshtegini joylashtirib, koʻrsatmalarni kutishgan. Prokuratura maʼlumotlariga koʻra, Irkutsk viloyatining Ust-Ilimsk shahrida oʻyinda ishtirok etgan ikki nafar oʻquvchi qiz oʻz joniga qasd qilgan.
"Yangi gazeta” jurnalistlari hamda boshqa nashrlar jurnalistlari ham oʻz maqolalarida hech qayrda oʻyin qurbonlari soni haqida aniq maʼlumot bermagan. Shuningdek, huquq-tartibot idoralari tomonidan qurbonlarning soni tasdiqlanmagan. Bundan tashqari, oʻlim guruhlari ishi boʻyicha sudlanuvchilar – Filipp Budeikin, “Filip Lis” taxallusi ostida yashiringan va uning sheriklari ham – aniq odamlarni oʻz joniga qasd qilish uchun emas, balki oʻz joniga qasd qilish boʻyicha audivizual asarlar, muhokama mavzulari va targʻib qiluvchi bayonotlarni joylashtirganlik uchun ayblangan.
Bir qator tadqiqotchilarning fikricha, “Koʻk kit”ning mashhurligi oʻzini poyezd ostiga tashlashdan oldin selfiga tushgan maktab oʻquvchisi Rina Palenkova nomi bilan mashhur Renata Kambolinaning oʻlimi va “koʻtarilish” istagi bilan bogʻliq. Rinaning mashhurligi toʻlqinida odamni oʻyin orqali oʻz joniga qasd qilish mumkin degan fikr paydo boʻldi. Bu gʻoya oʻz joniga qasd qilishga qarshi guruhlarga aʼzo boʻlgan koʻplab foydalanuvchilar tomonidan qabul qilinganidan keyin yanada keng tarqaldi.
Antropolog va RANEPA Ijtimoiy fanlar institutining “Aktiv folklor monitoringi” tadqiqot guruhi mutaxassisi Mariya Volkovaning soʻzlariga sozlariga koʻra, “Moviy kit” – bu “Kelaklar malikasi” kabi zamonaviy bolalar orasida tarqalgan dahshatli hikoya. U “oʻz joniga qasd qiluvchi” jamoalarga obuna boʻlib oʻyin ishtirokchilari bilan muloqotda boʻlgan - ularning aksariyati ommaviy axborot vositalarida nashr etilganidan soʻng “Koʻk kit”ga qiziqib qolgan va uning mohiyati nimaligini tushunishga harakat qiladi. Kurator nomli shaxs koʻplab guruhlarda oʻsmirlar boʻlib chiqdi. Volkovaning oʻylashicha, kattalar madaniyati ham mifologik xususiyatga ega – kattalar aks holda yomon hodisa yuz berishi mumkinligini oʻylab, “Koʻk kit” haqidagi afsonani qayta kottargan. Moskva Psixiatriya ilmiy-tadqiqot institutining oʻz joniga qasd qilish boʻlimi boshligʻi, professor Evgeniy Lyubovning aytishi boyicha, “oʻlim guruhlari ” bu “oʻzaro tushunishga muhtoj va baxtsiz bolalarning patologik jamoalari”. Shuningdek, Loboy oʻz joniga qasd qilish yoki aqldan ozish bilan “yuqtirish” mumkin emasligini taʼkidlaydi, ammo ommaviy axborot vositalari, vahimani kattalashtirib, oʻz joniga qasd qilish yoʻli “ostasida” turgan oʻsmirlarga bildirmoqdalar.
Ota-onalar oʻrtasida maʼnaviy vahima paydo boʻlishining birinchi sababi bolalar va yoshlarning Internetga bogʻlanib qolganligi va tabiatining oʻzgarishi edi. 8 yoshdan 16 yoshgacha boʻlgan bolalarning 58 foizi oʻzlarining baʼzi onlayn faoliyatlarini ota-onalaridan yashiradilar va buning uchun shunday harakatlar qiladilar: uyda ota-onalar yoʻqligida Internetdan foydalanish (18%), qurilmaga parol qoʻyish (16%), brauzerda koʻrish tarixini oʻchirib tashlash (10%). Bundan tashqari, bolalarning 22 foizi anonim ism orqali internetga kirish imkonini beruvchi qurilmalar, 14 foizi ular ishlatadigan ilovalarni yashirishga yordam beruvchi maxsus dasturlardan foydalanadi. Shunday harakatlarni sezgan ota-onalarning tashvishlarining kuchayishi: ularning bolalari erta yoshdan boshlab, ota-onalar qoidalari va tilini tushunmaydigan bir nechta onlayn tamoqlardan doimiy va deyarli nazoratsiz muloqot qilish imkoniyatiga ega. RANEPA ekspertlarining soʻzlariga koʻra, “Internetga shoʻngʻigan oʻsmirlarga qaraganda kamroq biladigan kattalar uni tushunarsiz va xavfli haqiqat sifatida koʻrishadi”.
Rossiya Fanlar akademiyasi Etnologiya va antropologiya institutining yetakchi ilmiy xodimi, tarix fanlari doktori Dmitriy Gromovning soʻzlariga koʻra, bolalar oʻz joniga qasd qilish muammosi doimo mavjud boʻlgan. 2008-yilda oʻsmirlar oʻz joniga qasd qilish holatlari keskin koʻpayganida, Davlat Dumasi deputatlari bu oʻsishga Goth va Emo submadaniyatlari sabab boʻlganligini taʼkidladilar. Gromovning taʼkidlashicha, sababni afsonaviy submadaniyatlar va jamoalardan izlash emas, balki ota-onalar va oʻqituvchilar bolalar bilan koʻproq muloqot qilishlari va ularga koʻproq eʼtibor berishlari kerak.
“Koʻk kit” oʻyini haqidagi yangiliklar xorijda ham paydo boʻldi. Qozogʻistonda huquq-tartibot idoralari bolalarni ushbu oʻyinga jalb qilish boʻyicha 63 ta holat kuzatilgan. Qirgʻiziston ommaviy axborot vositalari oʻyin oʻsha yerda paydo boʻlganini haqida taʼkidladi. Baʼzi “kuratorlar” nomli shaxs mahalliy oʻsmirlar bilan aloqa oʻrnatishga urinishlari haqida Polsha, Bolgariya va Latviya ommaviy axborot vositalari xabar berishdi. Oʻyinning mashhurligi va uning qoidalari ingliz va amerika gazetalarida ham chop etilgan va bu mavzu boʻyicha ingliz tilidagi soʻrovlar soni 2017-yil fevral oyida yuzlab martaga oshdi. Ommaviy isteriya Rossiya Federatsiyasida muhokamadan tashqariga chiqdi, “oʻyin” deb ataladigan narsa Ispaniya, Buyuk Britaniya va boshqa koʻplab mamlakatlarda mashhur boʻldi. Shuningdek, boshqa mamlakatlardan kelgan oʻsmirlarning ishtirok etishgan haqida maʼlumot yoʻq – ehtimol, mahalliy ommaviy axborot vositalari va huquq-tartibot idoralari oʻyinning konteksti va haqiqiy vaziyatni tushunmagan holda, Rossiyada keng tarqalgan maʼnaviy vahimaga berilishdi.
Axloqiy vahima matnlari anʼanaviy modelga asoslanib, bunda hujum obyekti (qurbon) bola yoki oʻsmir – toʻliq huquqqa layoqatga ega boʻlmagan, oʻz ovoziga ega boʻlmagan, himoyasiz shaxsdir. Bu sxemada oʻsmirning subyektivligi, vaziyatni tushunmaslik, oʻz xatti-harakatlari strategiyasini shakllantirolmaslik boʻladi. Oʻsmirlar manipulyatsiya va gipnozga duchor boʻlganligi koʻplab matnlar shunga asoslangan.
Oʻz joniga qasd qilish xeshteglaridan foydalanadigan internet foydalanuvchilarning katta qismi haqiqatda “delfinlar” yoki “antikitlar” boʻlib chiqadi – shaxsiy xabarlar orqali potentsial oʻyinchilarni ehtimoliy oʻz joniga qasd qilishdan qaytarishga harakat qiladigan boshqa foydalanuvchilardir. Shuningdek, oʻyinchilarning taʼsirli qismi Internet trollari boʻlib, ular qarama-qarshiliklar boʻyicha “kuratorlar”ni ushlaydilar va ularga boshqacha savollar beradilar.
Psixologiya fanlari nomzodi Nikolay Molchanov oʻzining “Moviy kit va pichoqli konfetlar” maqolasida. Urban Legends oʻzini “Qanday shahar afsonasi yashab, tarqaladi” asarida oʻyin “yopishqoqligi” tufayli tez tarqalib ketganini ta’kidlaydi. “Yopishqoq” shartli ravishda tez esda qoladigan va odamlar xotirasida uzoq vaqt saqlanib qolgan voqea. Ular oltita xususiyatga ega boʻlishi kerak va Moviy kit va shunga oʻxshash hodisalarga ega:
“Moviy kit” Ukrainaning “Birinchi qaldirgʻochlar” serialidagi oʻyinga asoslanib prototipiga aylandi. Instagram xeshteglar bilan bogʻliq rasmlar va havolalarni oʻchirib kelmoqda, Vkontakte esa shikoyatlar boʻyicha alohida shaklni ishlab chiqdi va bunday foydalanuvchilarni bloklashni boshladi.
VKontakte tarmogʻidagi Moviy kit va tulki stiker oʻrtasidagi bogʻliqlik haqida ommaviy vahima
2017-yil 28-aprelda Fox hamjamiyati VKontakte ijtimoiy tarmogʻida paydo boʻlgan, oʻzining bir xil nomdagi stikerlar toʻplamini yaratdi (his-tuygʻularingizni ifodalash usuli) va turli xil postlarni qoyib joylashtirish bilan bogʻliq baʼzi vazifalarni bajarish sharti bilan ularni bepul tarqatdi. “Hikoyalar” (bir kundan keyin yoʻqolib ketadigan fotosuratlar yoki videolar). Runet tarmogʻida “Tulki” vazifalari va “Moviy kit” oʻyini oʻrtasida oʻzaro bogʻliqlik bormi yoki yoʻqmi, faol muhokama qilindi. Qoʻllab-quvvatlovchilar “tulki” va “kit” ning leksik oʻxshashligini va “Moviy kit” jinoiy ishida ishtirok etgan Filipp Budeikinning taxallusiga murojaat qilishdi: “Filip Lis”. Koʻplab soxta yangiliklar Internetni toʻldirdi: goʻyoki Lis hamjamiyatining chatbotining soʻnggi vazifalari oʻz joniga qasd qilishga chaqirdi, ammo bunday yangiliklar Lisning haqiqiy vazifalariga hech qanday aloqasi yoʻq edi.
Oʻsmirlarning buzgʻunchi jamoalarga qoʻshilib qolishiga qarshi kurash
Ommaviy axborot vositalariga soʻzlariga koʻra “Moviy kit” hech qachon mavjud boʻlmagan boʻlsa-da, oʻsmirlar odatda ular uchun zararli yoki hatto xavfli boʻlgan jamoalar yoki tashabbuslarga qoʻshilish xavfi ostida. Buzgʻunchi jamoalarning yanada tarqalishining oldini olish uchun psixologlar ijtimoiy tarmoqlardagi “oʻlim guruhlari” atrofidagi vaziyatga eʼtibor bermaslikni, balki bolalarga quyidagi guruhlarga kirish ehtimoli va qidiruv paytida ularning xavfi haqida aytib berishni maslahat berishadi. Internetda, ularning Interneti – sahifani notanish shaxslar koʻrmasligi kerakligini tushuntiring, unda jamoat mulki (telefon, uy manzili, oʻqish joyi) shaxsiy maʼlumotlarning boʻlmasligi kerak; bolalar bilan nafaqat ularning maktabdagi muvaffaqiyatlarini, balki haqiqiy hayotda va ijtimoiy tarmoqlarda qanday doʻstlari borligini doimiy ravishda koʻz ostiga olish, oilada bola his qilishi kerak boʻlgan ishonch va sevgi muhitini yaratish kerak. Bolaga ota-onalar bolaning salohiyatiga ishonishlarini va uni har doim qoʻllab-quvvatlashga tayyor ekanligini bildirish kerak.
Sugʻoriladigan yerlarda gʻalla va dukkakli oʻsimliklar instituti
Sugʻoriladigan yerlarda gʻalla va dukkakli oʻsimliklar instituti — gʻallachilik sohasidagi yirik ilmiy tadqiqot markazi. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi ilmiy ishlab chiqarish. markazi tarkibida. 1997-yil 25 avgustda tashkil etilgan. Andijon viloyatining Kuyganyor posyolkasida joylashgan. Institutda 11 ta boʻlim (don ekinlari seleksiyasi; don ekinlari agrotexnikasi; urugʻchilik; agrokimyo; dukkakli va yem-xashak ekinlari seleksiya va agrotexnikasi; birlamchi seleksiya materiallarini yaratish va ularni baholash; oʻsimliklarni himoya qilish; oʻsimliklar fiziologiyasi, biokimyosi va sifat tahlili; mexanizatsiya; iqtisodiyot; filiallar faoliyatini muvofiqlashtirish va fan yutuqlarini ishlab chiqarish.ga joriy etish) faoliyat koʻrsatadi. Institutning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, 10 viloyat (Andijon viloyatidan tashqari)ning tumanlaridagi shirkat xoʻjaliklarida va tajriba styalarida joylashgan viloyat filiallari, Gʻallaorol filiali, Izboskan tumanida "Istik^lol" tajriba xoʻjaligi bor. Institut filiallari va tajriba xoʻjaligining yer maydoni 2695 ga. Institut ilmiy faoliyatining asosiy yoʻnalishlari Oʻzbekistonning turli tuproq va iqlim sharoitlariga moslashgan, kasalliklarga chidamli, mahsuldor, don sifati yuqori boshokli va dukkakli ekinlarning yangi navlarini yaratish, ularni yetishtirish texnologiyasini ishlab chiqish hamda birlamchi urugʻchilik tizimini tashkil etishdan iborat.