cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xoʻja Ahrori Vali
Xoʻja Ahrori Vali (Хужа Ахрори Вали) — Oʻzbekiston Respublikasi Samarqand viloyati Samarqand tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Dram
Dram (Հայկական դրամ, ISO 4217: AMD) — Armaniston Respublikasi pul birligi. 1993 y. 22 noyabrdan muomalaga kiritilgan. 1 D.= 100 luma. Xalqaro ifodasi AMD. Xalqaro valyutalar kursi boʻyicha 1 AQSH dollari = 565,16 D. (2002, fevral).
Gökçeli, Dinar
Gökçeli - Turkiyaning Afyonkarahisar viloyati Dinar tumanidagi qishloq.
Chiyoda (Gunma)
right|thumb|250x250px| Ko'prik Yaponiyaning Gunma prefekturasida joylashgan shaharchadir. 2020-yil 30-sentabr holatiga koʻra, shaharchada 4502 xonadonda 11221 nafar aholi istiqomat qilgan va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 520 kishidan toʻgʻri keladi. Shaharning umumiy maydoni 21,73 kvadrat kilometr (8,39 mi²) ni tashkil etadi.
Geografiyasi
Chiyoda Gunma prefekturasining eng janubiy burchagida joylashgan boʻlib, janubda Saitama prefekturasi bilan chegaradosh.
Atrofdagi munitsipalitetlar
Gunma prefekturasi
Saitama prefekturasi
Iqlimi
Chiyoda nam kontinental iqlimga ega (Köppen Cfa) boʻlib, yozi issiq va qishi sovuq kechadi. Chiyoda shahrida oʻrtacha yillik harorat 14,5 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1273 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,8 °C, eng past harorati esa yanvarda, 3,4 °C atrofida boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Chiyoda aholisi soni soʻnggi 60 yil ichida nisbatan barqaror boʻlib qolgan.
Tarixi
Tominaga, Eiraku va Nagae qishloqlari 1889-yil 1-aprelda Gunma prefekturasining Ora tumanida Meidzi restavratsiyasidan keyin zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan yaratilgan. Uch qishloq 1955-yil 31-martda birlashib, Chiyoda qishlog‘ini hosil qilgan. Biroq, sobiq Nagae qishlogʻi 1956-yil 30-sentyabrda ajralib chiqdi va Nakashima (hozirgi Ora, Gunma) tarkibiga kiritildi. Chiyoda 1982-yil 1-aprelda shaharcha maqomiga koʻtarildi.
Hukumat
Chiyoda toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 12 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Chiyoda, Ora tumanidagi boshqa munitsipalitetlar bilan birgalikda Gunma prefekturasi assambleyasiga uchta aʼzoni qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Gunma 3-okrugi tarkibiga kiradi.
Iqtisodiyoti
Qishloq xoʻjaligi mahalliy iqtisodiyotning asosiy tarmogʻi boʻlib qolmoqda; ammo, Chiyoda ikkita sanoat parkiga ega boʻlib, uning markazida Suntory tomonidan boshqariladigan sake zavodi va Marufuku Chemifa tomonidan boshqariladigan kimyo zavodi faoliyat yuritadi.
Taʼlim tizimi
Chiyoda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan ikkita davlat boshlangʻich maktabi va bitta davlat oʻrta maktabiga faoliyat yuritadi. Shaharda yuqori maktab mavjud emas.
Transport
Chiyoda shaharchasi aholisiga hech qanday temir yoʻl liniyalari yoki milliy avtomagistrallarga xizmat koʻrsatmaydi.
Nokia 1202
Nokia 1202 - bu Nokia kompaniyasining ikki diapazonli GSM mobil telefonidir. Nokia 1202 chiqish vaqtida Nokia tarixidagi eng arzon mobil telefon edi Uning narxi 25 yevro bo'lgan. Telefon 2009-yil aprel oyida sotuvga chiqdi. Mobil telefonda monoxrom ekran, baland ringtonlar va katta hajmli akkumulyator mavjud bo'lgan. Bundan tashqari Nokia 1202 chiroqqa ham ega
Qurilma GSM tarmoqlarida ishlaydi, bitta mintaqaviy versiyasi 900/1800 diapazonida, ikkinchisi 850/1900[3]. Telefonning og'irligi - 78 gramm, o'lchamlari 105,3 × 45 × 13,1 mm. O'rnatilgan displey 96x68 piksel o'lchamiga ega. Nokia BL-4C (860 mA/soat) akkumulyatori qurilmani kutish rejimida 26 kungacha, gaplashish vaqtini 9 soatgacha ta'minlaydi
Telefondagi manzillar kitobini Nokia 1209 da bo'lgani kabi bir necha bo'limlarga bo'lish mumkin, agar qurilmadan bir necha kishi foydalansa (5 tagacha).
U 2008-yil noyabr oyida 7100 Supernova, 5130 XpressMusic, 2323, 2320, 2330 Classic, 1661   modellari bilan birga eʼlon qilingan.
Ushbu qurilmaning ko'plab egalari shikoyat qilgan asosiy muammo shundaki, yaqona dinamik kiruvchi qo'ng'iroq va so'zlashuv dinamiki sifatida ishlatilgan, uning chiqishi karnaydan uzoqroqqa (orqa devorda) yo'naltirilgan. Bu paradoksal ta'sirga olib keldi: suhbatni qo'ng'iroqni qabul qilib oluvchidan ko'ra boshqalar yaxshiroq eshitadilar. Ushbu hodisaga qarshi kurashish usullaridan biri qo'ng'iroq paytida telefonni teskari ushlab olish edi.
2010-yilda Rossiyada u ultra-byudjet toifasida 1200 rublgacha eng ko'p sotilgan telefonlar uchligiga kirdi.
Kocaköy, Ayvacık
Koʻjakoʻy — Turkiyaning Chanoq qalʼa viloyatining Ayvajik tumaniga qarashli qishloq.
Liberation War Muzey
Liberation War muzey (মুক্তিযুদ্ধ জাদুঘর Muktijuddho Jadughôr) — Bangladesh poytaxti Dakkadagi Agargaondagi muzey boʻlib, Bangladeshning Pokistondan mustaqil boʻlganligiga, Bangladesh ozodlik urushi xotirasiga bagʻishlangan.
Tarixi
Liberation War muzeyi 1971-yilgi ozodlik urushi xotirasini abadiylashtirish maqsadida sakkiz kishilik vasiylik kengashi tashabbusi bilan tashkil etilgan. Vasiylar muzeyni moliyalashtirish uchun keng jamoatchilikdan yordam soʻradi. Keng jamoatchilik urushdan qolgan asarlar, jumladan shaxsiy buyumlar, qurollar va, shuningdek, hujjatlar va shaxsiy tarixlar arxivini yaratish uchun eksponatlar bilan kelishdi. Bu ekponatlarning deyarli barchasi urush bilan bogʻliq edi. Yillar davomida muzey 21 000 dan ortiq eksponatlarni toʻpladi (2016-yil holatiga koʻra), ularning baʼzilari muzeyda eksponat sifatida va yana koʻplari uning arxivlarida saqlanadi. Muzeyning omma tomonidan moliyalashtiriladigan tabiati (Bangladesh hukumatidan mustaqil) va muzey kolleksiyasiga keng jamoatchilikning jamoaviy hissasi tufayli muzey oʻzini tashkil etilishini fuqarolarning saʼy-harakatlari natijasida shakllangan deb taʼriflaydi. .
Galereyalari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/03012009_Jolladkhana71_WarMuseumMirpur_photo41_RanadipamBasu.jpg/220px-03012009_Jolladkhana71_WarMuseumMirpur_photo41_RanadipamBasu.jpg|thumb| Mirpurdagi qotillik maydonlaridan biridagi Jallad Xona yodgorligi muzey tomonidan saqlanadi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Human_Remains_and_War_Materiel_from_1971_Genocide_-_Liberation_War_Museum_-_Dhaka_-_Bangladesh_%2812826731774%29.jpg/220px-Human_Remains_and_War_Materiel_from_1971_Genocide_-_Liberation_War_Museum_-_Dhaka_-_Bangladesh_%2812826731774%29.jpg|thumb| Inson qoldiqlari va urush materiallarini oʻz ichiga olgan LWMning eski binolaridagi koʻrgazma. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Firoz_Mahmud_Sucker_Aichi_Triennale_13.JPG/220px-Firoz_Mahmud_Sucker_Aichi_Triennale_13.JPG|thumb| Rassom Firoz Mahmudning „Sucker’wfp21“ badiiy loyihasi qisman Liberation War muzeyi va EMK markazi Bangladesh-AQSh munosabatlari bilan hamkorlikda amalga oshirildi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Liberation_War_Museum_photo_2.jpg/220px-Liberation_War_Museum_photo_2.jpg|thumb| Hindistondagi qochqinlar lageridagi haqiqiy hayot namoyishi
Galereyadagi asarlar Bangladeshning ilk tarixini va Bengalda Britaniya Rajiga qarshi Hindiston mustaqillik harakatini yoritish bilan boshlanadi. Katta boʻlimda Bangladesh mustaqillik harakati va Bengal tilini tan olish uchun Til harakati voqealari aks ettirilgan. Yana galereya fondida Gʻarbiy Pokiston va Bangladesh(oʻsha paytda Sharqiy Pokiston) oʻrtasidgi toʻqnashuvlar,Bengal millatchi yetakchisiShayx Mujibar bilan bogʻliq 1917-yilgi voqealar lavhalarini ham uchratish mumkin.
Garlereyalardagi asarlarda Pokiston armiyasi tomonidan Bengal aholisiga qarshi amalga oshirilgan genotsid, Bengal ziyolilari, talabalari, hindular va Avami ligasi yetakchilariga qaratilgan „Projektor nuri“ operatsiyasi hamda oʻn millionga yaqin qochqinning qoʻshni Hindistonga qochishi natijasida yuzaga kelgan gumanitar inqirozga eʼtibor qaratilgan.
Galereyalarda eksponatlar: Mukti Baxini qoʻllagan qurollar, koʻplab Mukti Bahini jangchilarining shaxsiy buyumlari va Pokiston kuchlari tomonidan sodir etilgan vahshiylik qurbonlari boʻlgan tinch aholi vakillari, ularning koʻpchiligi mojarodan keyin ularning oilalari tomonidan sovgʻa qilingan. Shuningdek, Pokiston kuchlari tomonidan o‘ldirilgan tinch aholining ommaviy qabrlaridan olingan inson bosh suyagi va suyaklari qoldiqlari ham galereyada namoyish etilgan.
Faoliyati
Muzey bir qator targʻibot va aloqa dasturlarida faol ishtirok etgan. Bularga yoshlarga ozodlik urushi haqida maʼlumot berish uchun maktablar bilan ishlaydigan dasturlar, shuningdek, muzey binolarida muntazam konferensiyalar va seminarlar kiradi. Muzey, shuningdek, turli xil sanʼat va madaniy tadbirlarni ham qoʻllab-quvvatlaydi. Muzey homiyligida bir nechta sanʼat koʻrgazmalari domiy tashkillashtiriladi.
Xalqaro aloqasi
2006-yilda muzey Bangladesh mustaqillik harakati madaniyati va merosini saqlashga yordam berish uchun Yaponiya hukumati tomonidan xayriya sifatida zamonaviy audiovizual va koʻrgazma uskunalari bilan jihozlandi. Muzey American Alliance of Museum(Amerika muzeylar alyansining) institutsional aʼzosi hisoblanadi. Shuningdek, u International Coalition of HistoricSite Museums of Conscience tarixiy obidalari xalqaro koalitsiyasining asoschisi hisoblanadi.
Vasiylik kengashi
Muzeyning sakkiz kishilik vasiylik kengashi tarkibiga quyidagilar kiradi: Aly Zaker, Asaduzzaman Noor, Sara Zaker, doktor Sarvar Ali, Mofidul Hoque, Ziauddin Tariq Ali, Rabiul Hussain va H. Akku Chowdhuri.
Niharika Konidela
Niharika Konidela (1993-yil 18-dekabrda tugʻilgan) hind aktrisasi va prodyuseri boʻlib, asosan telugu filmlarida ishlaydi. U Oka Manasu (2016) filmida debyut qilgan. U oʻzining „Pink Elephant Pictires“ ostida filmlar va onlayn-seriallar ishlab chiqaradi.
Yoshligi va shaxsiy hayoti
Niharika Konidela aktyor va prodyuser Nagendra Babuning qizi. U aktyorlar Chiranjeevi va Pavan Kalyanning jiyani. Uning akasi Varun Tej va amakivachchalari Ram Charan, Sai Dharam Tej, Allu Arjun, Allu Sirish va Vaysshnav Tej ham Telugu kinosi aktyorlaridir.
U Chaitanya Jonnalagadda bilan 2020-yil 9-dekabrda Udaipur shahridagi Oberoi Udaivilasda turmushga chiqqan.
Faoliyati
Konidela aktrisa sifatida faoliytaini davom ettirishdan oldin telugu tilidagi televideniyeda boshlovchi boʻlib ishlagan. U ETV tarmogʻida efirga uzatilgan Dhee Junior 1 va Dhee Junior 2 segmentlari uchun Dhee Ultimate Dance Show -da boshlovchilik qilgan.
U oʻzining „Pink Elephant Pictures“ ostida Muddapappu Avakai telugu qisqa hajmli filmida rol ijro etgan va shuningdek, unga prodyuserlik qilgan. Ushbu serial YouTubeʼda chiqqan va tomoshabinlar tomonidan yaxshi qabul qilingan. 2015-yil sentabr oyida u aktrisa sifatida debyutini belgilagan Oka Manasu nomli filmga imzo chekkan. Uning 2019-yilda suratga olingan Suryakantham filmi kassada yahshi natija bermagan va 3 ₹ daromad keltirgan. Oʻsha yilning oxirida u Sye Raa Narasimha Reddy tarixiy filmida kichik rol oʻynagan.
Pink Elephant Pictures
2015-yilda Konidela oʻzining „Pink Elephant Pictures“ film ishlab chiqarish kompaniyasini ishga tushirgan.
Sonatrach
Sonatrach — neft va tabiiy gazni qazib olish, qayta ishlash va sotishga ixtisoslashgan Jazoirning (shuningdek Afrika qitʼasida) eng yirik davlat neft va gaz kompaniyasi hisoblanadi.
Kompaniyaning bosh qarorgohi Jazoir mamlakat poytaxti - Jazoirda joylashgan.
Tarixi
Kompaniya 1963-yil dekabr oyida Société Nationale de Transport et de Commercialisation des Hydrocarbures nomi ostida tashkil etilgan; 1966-yilda kompaniyaning vazifalariga neft va gazni qidirish, qazib olish va qayta ishlash vazifalari ham qoʻshildi. 1970—1971-yillarda xorijiy kompaniyalarga tegishli boʻlgan Jazoir neft va gaz sanoati milliylashtirilgach, uni nazorat qilish Sonatrachga oʻtdi. Biroq, Sonatrach konlarni oʻzlashtirish uchun malakali kadrlarga ega boʻlmaganligi sababli Fransiya, AQSh, Ispaniya, Braziliya va Germaniya kompaniyalari bilan bir qator qoʻshma korxonalar tashkil etildi va malakali kadrlarni jalb qilish ishlari amalga oshirildi. 1977-yilda Italiyaning Eni kompaniyasi bilan Italiyaga 2,5 milliard dollarlik gaz quvuri qurish boʻyicha kelishuvga erishildi. 1980-yillarda Italiya va Yaponiya mutaxassislarini jalb qilgan holda Jazoir poytaxtidagi bitta neftni qayta ishlash zavodiga yana beshta yangi neftni qayta ishlash zavodi qoʻshildi. 1990-yillarda Italiya, Ispaniya va Portugaliyaga yangi gaz quvurlari tortildi, yangi qoʻshma korxonalar ham yaratildi va Britaniya Biritish Petroleum katta rol oʻynay boshladi. Sonatrach dunyodagi yetakchi LPG eksportchilaridan biriga aylandi.
Boshqaruv
Kompaniya toʻliq davlatga tegishli hisoblanadi. Kompaniya prezidenti — Mohamed Meziane boʻladi.
Faoliyat
Kompaniya neft va gazni qazib olish, qayta ishlash, sotish va tashish bilan shugʻullanadi, shuningdek, elektroenergetika sanoatini rivojlantirishga sarmoya kiritadi. Kompaniya hisobiga 80 % ga yaqin Jazoirda neft va gaz qazib olishning ulushi tegishlidir. Mamlakat tabiiy gaz zahiralari boʻyicha dunyoda 10-oʻrinni va eksporti boʻyicha 6-oʻrinni, neft zaxiralari boʻyicha 16-oʻrinni egallaydi.
2020-yilda uglevodorod qazib olish 175,9 million tonna neft ekvivalentini (kuniga 3,53 million barrel) tashkil etdi, shundan 42,4 million tonna neft, 7,8 million tonna gaz kondensati, 123,2 milliard m³ tabiiy gaz foydali qazilmalari Jazoir mamlakatida qazib olindi.
Sonatrachning neftni qayta ishlash zavodlari tarkibiga 6 ta neftni qayta ishlash zavodi va 2 ta neft-kimyo majmuasi kiradi; neft mahsulotlari ishlab chiqarish — yiliga 30 million tonnaga yaqinlashadi, ularning yarmi esa eksport qilinadi. Shuningdek, tabiiy gazni suyultirish va uni propan va butanga ajratish boʻyicha 4 ta sanoat korxonasi ham oʻz ish faoliyatini amalga oshirib kelmoqda.
2020-yilda kompaniya tomonidan 20 milliard dollarlik uglevodorod xomashyosi, 80 million tonnadan ortiq eksport qilingan, shundan 16,7 million tonna neft, 3,3 million tonna gaz kondensati, 14,6 million tonna neft mahsulotlari, 25,6 milliard m³ tabiiy gaz, 22,9 million tonna m³ suyultirilgan gaz ishlab chiqaradi. Ichki bozorda isteʼmol 60 million tonna uglevodorodlar, shu jumladan 12,9 million tonna neft mahsulotlari va 44,8 milliard m³ tabiiy gaz tashkil etadi. qazib olinadigan foydalai qazilmalarning juda katta qismi Yevropaga eksport qilinadi. .
Sonatrach guruhining asosiy tarkibiy qismlari:
Nurbulaq (Alg'a tumani)
Nurbulaq (Нұрбұлақ, 2010-yilgacha — Shibaevka ) — Qozogʻistonning Aqtoʻbe viloyati Alg'a tumanidagi qishloq. Qaragʻash qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi - 153242800.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 363 kishi (185 erkak va 178 ayol) edi. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 435 kishi (218 erkak va 217 ayol) yashaga.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Sally Field
Sally Field (6-noyabr 1946-yilda tugʻilgan) amerikalik aktrisa va rejissordir. „Eng yaxshi aktrisa“ (Best Actress) nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.
Salomón Rondón
José Salomón Rondón Giménez (1989-yil 16-sentabrda tugʻilgan) — venesuelalik futbolchi. Maydonda markaziy hujumchi sifatida oʻynaydi. Everton klubi va Venesuela milliy terma jamoasi futbolchisi. Terma jamoa tarixidagi eng yaxshi toʻpurar hisoblanadi.
Biografiyasi
Rondonning birinchi professional klubi Venesuelaning „Aragua“ klubi boʻlib, unda u Venesuela kubogini qoʻlga kiritgan va 2007/08-yilgi Venesuela chempionatining eng yaxshi yosh futbolchisi deb topilgan. 2008-yilda u Ispaniyaning „Las-Palmas“ klubi safiga qoʻshilgan. U uchun Segundada ikki mavsum toʻp surgan, keyin esa Ispaniya chempionatidagi „ Malaga “ tomonidan sotib olingan. Ikki mavsumda La Ligada 25 ta gol urgan futbolchini Qozonning „ Rubin “ klubi venesuelalik futbolchilar uchun rekord summa — 10 million yevroga sotib olgan. Qurbon Berdiyev jamoasida Salomón asosiy hujumchiga aylangan va Yevropa Ligasining 1/4 finalida ishtirok etgan. 2014-yil yanvar oyida u Sankt-Peterburgning „ Zenit “ jamoasiga koʻchib oʻtgan va unda u Rossiya chempioni va mamlakat Superkubogi sohibiga aylangan. Rossiya chempionatida xorijlik futbolchilarga nisbatan cheklov kuchaytirilgach, u Angliya Premer-ligasi jamoasi „Vest Bromvich“ga sotilgan.
Venesuela terma jamoasi tarkibida u 82 ta o‘yin o‘tkazib, 31 ta gol urib, jamoa tarixidagi eng yaxshi to‘purarga aylangan. Toʻrt karra (2011, 2015, 2016 va 2019-yillarda) Amerika kubogiga ega chiqqan.
Dastlabki yillar
Yetti yoshida ota-onasi Salomónni mahalliy „San-José-de-Kalasans“ futbol maktabiga yuborishgan. U oʻn besh yoshigacha u yerda oʻynagan. Futbol bilan parallel ravishda Rondon basketbol bilan shugʻullangan. Randon u yerda biroz muvaffaqiyatga erishgan va „Venesuela“ yoshlar jamoasiga chaqiruv olgan. Biroq Salomón otasi bilan maslahatlashib, futbolchi sifatida faoliyatini davom ettirishga qaror qilgan.
„Deportivo Gulima“da bir mavsum oʻynagach, 2006-yilda 16 yoshida Rondon Marakay shahrining „Aragua“ futbol klubi bilan professional shartnoma imzolagan. Futbolchining soʻzlariga koʻra, u Karakasdagi keskin jinoiy vaziyat tufayli boshqa shaharda joylashgan klubda faoliyat olib borishni afzal koʻrgan.
Jamoalardagi faoliyati
2008-yil 3-fevralda Gaiti terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Rondon 18 yoshida birinchi marta Venesuela terma jamoasi tarkibida maydonga tushdi. Oʻsha yilning 23-mart kuni Salvador terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida u milliy terma jamoadagi birinchi golini kiritgan.
2009-yilda Venesuela yoshlar terma jamoasi tarkibida Salomón Misrdagi jahon chempionatida ishtirok etdi. Turnirning guruh bosqichida Rondon Nigeriya va Taiti terma jamoalariga qarshi o‘yinlarda maydonga tushgan. Taiti bilan oʻyinda Salomón xet-trik qayd etgan va uchrashuv Venesuelaning 8:0 hisobidagi yirik gʻalabasi bilan yakunlangan. Venesuela 1/8 finalga chiqqach, u yerda BAA termasi bilan oʻyinda Salomónning saʼy-harakatlari bilan 12-daqiqada hisob ochilgan, ammo 22 va 83-daqiqalarda gol oʻtkazib yuborgach jamoa musobaqani tark etgan. Rondon uchta oʻyinda toʻrtta gol urib, turnirning uchinchi toʻpurari boʻlgan. 2009-yil 14-oktabrda Salomón JCh-2010 saralashida Braziliyaga qarshi o‘yinda 16 daqiqa maydonda toʻp surgan.
Jamoaviy yutuqlari
Aragua
Zenit
Jartepa
Jartepa (Джартепа) — Oʻzbekiston Respublikasi Samarqand viloyati Urgut tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Sissy Spacek
Sissy Spacek (25-dekabr 1949-yilda tugʻilgan) amerikalik film aktrisasi va qoʻshiqchidir. „Eng yaxshi aktrisa“ (Best Actress) nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.
Julia Roberts (futbolchi)
Yoshligi
Roberts, shuningdek, 2007-yilda oʻzining milliy reytingdagi klub jamoasi, McLean Freedomga milliy chempionlikni qoʻlga kiritishda yordam berdi.
Roberts 2009-yilgi Parad All-American va 2007 va 2008 NSCAA All-American deb nomlangan. U 2009-yilda ESPN tomonidan 50 nafar eng yaxshi qiz futbolchining 4-o‘rinni egallagan.
Virjiniya universiteti
Roberts Virjiniya universitetida oʻqigan. 2011-yilda u Cavaliersga uchinchi raundda besh mavsumdan keyin NCAA chorak finaliga chiqishga yordam berdi. 2012-yilda u Merilendga qarshi final uchrashuvida Cavaliersga ACC chempionligini qoʻlga kiritishga yordam berdi.
Sietl Sounders Ayollar
2012-yilda Roberts Sietl Sounders ayollar jamoasida oʻynadi. U jami 932 daqiqa davomida 13 uchrashuvda maydonga tushib, bitta golli uzatmani amalga oshirdi.
Washington Spirit
2013-yil mart oyida Roberts Washington Spirit tomonidan kashfiyot oʻyinchisi sifatida tuzilgan.
Xalqaro
Roberts ilgari AQShning U-16, U-17 va U-20 ayollar futbol jamoalarida oʻynagan.
King Power Stadium
King Power Stadium — Lesterdagi futbol stadioni, «Lester Siti» jamoasi uy stadioni. Ba'zida Leicester Tigers regbi klubi ushbu joyda oʻyinlarini oʻtkazadi. Regbi o'yinlarida ko'proq tomoshabin bo'lishi mumkin, chunki mehmon va uy tarafdorlarini ajratishning hojati yo'q. Ilgari Walkers stadioni deb nomlangan. Oʻyingoh yopiq yopiq turdagi stadion bo'lib, maydonning ikki chetida 20 metrli ikkita katta ekran bor. 2021-yildan beri, shuningdek, stadion «Lester Siti» ayollar jamoasining ham uy stadioni hisoblanadi.
Ochilishi
Stadion rasman “Lester”ning sobiq hujumchisi Gari Lineker tomonidan 2002-yil 23-iyulda ochilgan edi. U “Walkers” yuk mashinasida stadionga kelganidan soʻng, u ulkan qaychi yordamida maydondagi lentani kesadi. Yangi stadiondagi birinchi o'yin 2002-yil 4-avgustda Bask jamoasi "Atletik Bilbao"ga qarshi o'rtoqlik o'yini bo'lib o'tdi. O'yin 1:1 hisobida yakunlandi, Tiko birinchi golni urdi va Jordan Styuart "Lester"ning birinchi golini kiritdi. Tomoshabinlar taxminan 24.000 kishini tashkil etdi (kompyuterdagi muammo tufayli rasmiy raqam qayd etilmagan). Birinchi turnirdagi o'yin olti kundan so'ng bo'lib o'tdi va «Lester» 31.022 kishiga yaqin tomoshabinlar oldida «Uotford»ni 2:0 hisobida mag'lub etdi. Brayan Din ikkala golni ham kiritadi. «Lester» katta qarzlari boʻlishiga qaramay, atigi 2 ta uy oʻyinida magʻlub boʻlgan holda 2002/03-yilgi mavsumni Premyer-ligaga qaytgan holda yakunladi.
Vertolyot halokati
2018-yilning 27-oktabr kuni klub egasi Vichai Srivaddhanaprabhaning vertolyoti maydondan koʻtarilganidan koʻp oʻtmay, stadion tashqarisidagi avtoturargohga qulab tushdi. Oʻshanda vertolyotda yana toʻrt kishi boʻlgan. Omon qolganlar yo'q edi.
Nomlanishi
2002-yilda «Lester Siti»ning sobiq homiysi Walkers stadionga nom berish huquqini beruvchi oʻn yillik shartnoma imzoladi. 2007-yil may oyida ular stadionga homiylik muddatini 2017-yilgacha uzaytirish maqsadida yana katta summali to'lovni to'laganlarida shartnoma muddatining oʻrtasida bekor qilindi. Stadion dastlab "Walkers Bowl" deb nomlanishi kerak edi, ammo muxlislar bu nom "amerikancha" ekanligini vaj qilib bu nomni qoʻydirishmadi. Muxlislarning petitsiyasi natijasida bu nom tezda “Walkers Stadium”ga oʻzgartirildi; ammo ba'zi muxlislar haligacha stadion nomi homiy nomi kelib chiqqanidan, "Filbert", "Fosse" yoki "Tulkilar" kabi nomlar bilan atalmaganidan norozi edilar.
26-otilmasin
Filmning premerasi 1967-yil 2-iyunda boʻlib oʻtadi.
King Power Stadium
Nomlanishi
Nom berish huquqi King Powerga 2011/12-yilgi mavsumda sotildi, buning natijasida bu yer King Power stadioni deb nomlanadi.
26-otilmasin
1960-yillarning eng mashhur sovet filmlaridan biri razvedkachilar haqida edi. 1967-yilda 32 million 900 ming tomoshabin sabab ushbu film Sovet prokatining yetakchisiga aylanadi.
Mazmuni
1943-yil, Berlin. Sovet josusi Turkiston muhojirining yaqinda vafot etgan rahbari M.Shokayaning jiyani Said Islombek deb oʻzini tanishtiradi. Shundan keyin josus idoraviy kelishmovchiliklardan foydalanib, u maxfiy razvedka maktabining instruktori boʻlishga va Sovet qoʻmondonligiga qoʻporuvchilik guruhining vaqti va joyi toʻgʻrisida xabar berishga muvaffaq boʻladi. U koʻngilli yordamchisi Nadiya Islombek orqali keng koʻlamli operasiya haqidagi maxfiy hujjatlarga ega boʻladi. Dushman razvedkasi defektorlar orasida agent borligini taxmin qilmoqda. Buni sezib qolgan Nadiya (quvgʻindan qochib) derazadan sakrab oʻz joniga qasd qiladi. Shunda Said Islombek dushman qoʻshinini yoʻlini adashtirib oʻzini fosh qilishga majbur boʻladi va buning oqibatida u hayotiga zomin boʻladi.
Dogʻiston
Dogʻiston, Dogʻiston Respublikasi — Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi respublika. Maydoni 50,3 ming km2. Aholisi 2120 ming kishi (1999). Poytaxti — Maxachqala sh. 41 tuman, 10 shahar va 17 shaharcha bor.
Tabiati
Dogʻiston Shimoliy Kavkaz togʻlarining sharqiy qismida joylashgan. Sharqda Kaspiy dengiziga tutashadi. Qirgʻogʻi (uz. 530 km) kam parchalangan. Relyefi jihatidan Dogʻiston hududi 4 qismga boʻlinadi: Pasttekislik qismi — Kaspiy boʻyi pasttekisligining janubi-gʻarbi (bu hududning anchagina qismi okean sathidan past), Togʻ etaklari, Ichki togʻli Dogʻiston — keng plato va kambar tizmalardan iborat. Bal. 2500 m gacha. Dara va kanon koʻp. Eng chuquri Sulak daryosida (1800 m gacha). Baland togʻli Dogʻiston — Katta Kavkazning Bosh tizmasi yoki Suvayirgʻich tizma va uning Yon tizmasi. Dogʻistonning eng baland joyi — Bozordyuzyu choʻqqisi (4466 m). Dogʻiston zaminida foydali qazilmalardan neft, yonuvchi gaz, toshkoʻmir, oltingugurt, mergel, kvars kumlari, 200 dan ortik, mineral buloq bor. Iqlimi umuman issiq va quruq. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi pasttekislikda 1,4° dan —3° gacha (togʻlarda —5° dan —11° gacha), iyulda 24° gacha. Yiliga pasttekislikning shimoli-sharqida 200—300 mm, togʻlarda 600—800 mm yogʻin yogʻadi. Asosiy daryolari: Terek, Sulak, Samur. Terek va Sulak daryolari etaklarida koʻl koʻp. Tuprogʻi pasttekislik va togʻ etaklarida kashtan tuproq, balandroqda togʻ qoratuprogʻi, togʻ-oʻrmon va togʻ-oʻtloqi tuproqlari. Pasttekislikda va togʻ etaklarining quyi qismida choʻl shuvoq-shoʻra, chala choʻl boshoqli-shuvoq oʻsimliklari oʻsadi. Togʻ yon bagʻirlarida asosan dub, grab, qoraqayin, qayin, qaragʻay oʻrmonlari mavjud. Baland togʻli joylarida dogʻiston takasi, bezoar echkisi, elik, togʻ echkisi, qoʻngʻir ayiq, asl bugʻu, baʼzan qoplon va b. sut emizuvchilar uchraydi. Qushlardan togʻ kurkasi (ular), kaklik, burgut va b. yashaydi. Kaspiy dengizidan turli xil baliq ovlanadi.
Aholisi
Respublikada avar, rus, dargʻin, qoʻmiq, lazgin, lak, ozarbayjon, tabasaran, tat, chechen, noʻgʻay va b.lar yashaydi. Shahar aholisi — 44%. Muhim shaharlari: Maxachqala, Darband, Xasavyurt.
Tarixi
1920-yil 13-noyabrda Dogʻiston xalqlarining favqulodda qurultoyida bolsheviklarnkng tazyiqi bilan Shoʻro muxtoriyatini tuzish haqida qaror qabul qilindi. 1921-yil 20-yanvarda Butun Rossiya MIK dekreti bilan RSFSR tarkibida Dogʻiston ASSR tashkil qilindi. Shu davrdan to 1991-yil maygacha Dogʻistondagi iqtisodiy taraqqiyot, maorif, fan va madaniyatning rivoji bir yoqlama yoʻldan bordi.1991-yil maydan Dogʻiston Respublikasi deb nomlandi.
1970-yil 14-may kuni Dogʻistonda qattiq zilzila boʻldi. Tabiiy ofat shahar va qishloqlarga katta ziyon yetkazdi. Shu munosabat bilan Oʻzbekiston ham Dogʻistonda uy-joy qurilishi ishlarida katta yordam koʻrsatdi. Dogʻistondagi "Oʻzbekiston" mikrorayoni oʻzbek va Dogʻiston xalqlari doʻstligining ramzidir.
Xoʻjaligi. Sanoat mahsulotining 80% oziq-ovqat, mashinasozlik, yengil sanoat (gilamdoʻzlik)ga toʻgʻri keladi. Iqtisodiyotida elektr energetika va neft chiqarish, qurilish materiallari, kimyo sanoati ham muhim rol oʻynaydi. Eng yirik elektr stansiyalari — Chiryurtov GES, Gergebil GES va Chirkey GES. Tabiiy gaz qazib olinadi. Terek-Kuma pasttekisligining shim.da neft va gaz konlari bor. Mashinasozlik va metallsozlik korxonalarida (Maxachqala, Izberbash, Darband, Qizilyurt, Buynaksk) metall qirquvchi stanoklar, kema mexanizmlari, dizellar, elektrotermik asboblar, elektrotexnika apparatlari, separatorlar, nasoslar, turli xil pribor va avtomatika vositalari ishlab chiqariladi. Kurilish materiallari sanoati yirik shisha zavodi, uysozlik kombinati va temir-beton konstruksiyalari zdidan iborat. Kimyo sanoati korxonalari (Maxachkala) lok, boʻyoq va shisha tola ishlab chiqaradi. Chiryurtovda yirik fosfor tuzlari zavodi bor. Oziq-ovqat sanoati rivojlangan. Toʻqimachilik (asosan ip va jun gazlama), trikotaj, tikuvchilik, koʻn-poyabzal sanoati ham mavjud. Dogʻiston gilam toʻqish, zargarlik va b. bilan azaldan mashhur.
Qishloq xoʻjaligi bogʻdorchilik, tokchilik va gʻalla (bugʻdoy, arpa, makkajoʻxori, sholi) yetishtirishga ixtisoslashtirilgan. Chorvachilikda qoʻychilik asosiy oʻrinni egallaydi. Koʻproq goʻsht-jun beradigan qoʻylar boqiladi, mayin junli qoʻylar ham koʻp.
Temir yo'llar uzun 435 km, avtomobil yoʻllari uz. 9600 km. Havo transporti Maxachqalani boshqa shaharlar bilan bogʻlaydi. Maxachqala yirik dengiz porti hamdir.
Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari
295 maktabgacha tarbiya muassasasida 308 mingga yaqin bola tarbiyalanadi. 1589 umumiy taʼlim maktabi (395 ming oʻquvchi), 27 ta maxsus oʻquv yurti (20,8 ming oʻquvchi) bor. 5 oliy oʻquv yurti, jumladan Dogʻiston universiteti (1957-yil tashkil etilgan; 8 mingga yaqin talaba)da 27,3 ming talaba oʻqiydi. 842 ommaviy kutubxona (6,4 mln. kitob va jurnal), 1066 klub muassasasi, 8 muzey (jumladan, Maxachkaladagi tasviriy sanʼat muzeyi, S. Stalskiy uy-muzeyi va boshqalar), 7 teatr, 898 kino kurilma bor. Dogʻistonda 20 ilmiy tadqiqot muassasasi ishlaydi.
Adabiyoti — koʻp tilli (avar, lazgin, tat, noʻgʻay va boshqalar). Dogʻiston xalqlarining qad. qoʻshiklari, yodnomalari, ertak, afsona, maqol va hikmatli soʻzlari bu adabiyotning yaratilishiga asos boʻlgan. Lakcha "Partu Patima", "Nodirshox.ning tormor etilishi haqida", avarcha "Xochbar haqida qoʻshiq", qoʻmiqcha "Oygʻozi haqida qoʻshiq" kabi qoʻshiqlarda xalqlarning jabr-zulmga va Eron bosqinchilariga qarshi kurashi kuylanadi. 17—18-asrlarda xalq ogʻzaki ijodida baxshichilik sanʼati rivojlandi. Yozma adabiyotda esa zullisonayn ijodkorlar koʻpaydi (Hoji Muhammad ibn Musa al-Qudutli, Hoji Dovud al-Oʻsishiy, Muhammad ibn Ali al-Ubriy va boshqalar). Arab grafikasi asosida "ajam" yozuvi paydo boʻldi (18-asr).
19-asrda Dogʻiston adabiyotida demokratik gʻoyalar chuqur ildiz ota boshladi (qoʻmiq Yirchi Qozoq, lazgin Yetim Emin, dargʻin Umarla Botiray va Mungi Ahmad, rugujilik avar Eldarilav, batlaychalik Tojutdin va b. ijodida). Bu davrda lirika yana oʻsdi. Dargʻin Suqur Qurbon, lak Malley, avar Mahmud, qoʻmiq shoirlari Anxil-Marin va Patimat, lazgin G. Alqodiriy, lak G. Guzunov va Yu. Murkelinskiy, qoʻmiq M. Albekov, M. Osmonov, N. Botirmirzayev kabi ijodkorlarning asarlarida jamiyat turmushini oʻzgartirish, taʼlimtarbiya haqidagi ilgʻor fikrlar ilgari surilgan.
20-asrda S. Stalskiy, Hamzat Sadasa, S. Gabiyev, G. Saidov, 3. Botirmirzayev, P. Nurov, A. Iminogʻayev, Hoji Axtinskiy, tloxlik Muhammad kabi shoir va yozuvchilar ijod qildi. Drama asarlari yaratila boshladi (G. Saidovning "Miskarlar", 3. Botirmirzayevning pyesalari va boshqalar). 20—30-yillarda avar 3. Gajiyev, dargʻin R. Nurov, A. Iminogʻayev, qoʻmiq A. P. Salavatov, A. Magomedov, B. Ostemirov, T. Boybula-tov, lak I. Qurbonaliyev, M. Charinov, lazgin A. Fataxov kabi ijodkorlar yetuk badiiy asarlar yaratishdi.
Ikkinchi jahon urushi yillarida H. Sadasa, Qoziya Ali, A. Gʻafurov, A. Ajiyev, A. V. Sulaymonov, Yu. Xappalayev kabi shoirlar xalqni fashistlarga qarshi kurashga chaqirdi. Urushdan keyingi yillarda Dogʻiston adabiyotining koʻlami kengaydi, xilmaxil badiiy shakl, uslub va janrlar vujudga keldi. D. xalq shoiri R. Hamzatov "Tugʻilgan kunim", "Qalbim togʻlarda", "Togʻ qizi" kabi dostonlari, joʻshqin sheʼrlari bilan dunyoga mashhur boʻldi. Keyingi davrda Fazu Aliyeva, A. Saidov, S. Rabadanov, G. Bagandov, S. Izgiyayev, M. Otaboyeva, M. Aminovlar barakali ijod qildilar. Dogʻistonda bolalar adabiyoti ham rivoj topdi (R. Rashidov "Men xush koʻrgan bolalar", "Ovulimizga qish keldi"; R. Hamzatov "Bobom"; 3. Gajiyev "Vodiy qushchalari", "Qorbobo togʻda"; A. Magomayev "Bobo va nabira"; D. Atnilov "Birinchi dars" va b. toʻplamlar). Dramaturgiyada ham yetuk asarlar yuzaga keldi (M. Aliyev "Ramazonovlar oilasi"; M. Gairbekova "Uchrashuv"; A. Ajamatov "Kelinlar"; T. Xuryugskiy "Oshiq Sayd"; A. Qurbonov "Qaytmasning toʻyi"; G. Rustamov "Rayhon" va boshqalar). D. adabiyotida barcha adabiy janrlar, jumladan, kinodramaturgiya (Ahmadjon Abu Bakar "Bulutlar tarqaldi", "Adam va Xeva") va adabiyotshunoslik rivojlangan.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati. Uzunligi 40 km dan ortiq Darband mudofa istehkomining tosh devorlari va qalʼalari 6-asrda barpo etilgan. 8—9-asrlarda arab meʼmorligining taʼsiri kuchaydi (Darbanddagi jome masjid). Dogʻiston meʼmorligi asrlar davomida, asosan xalq meʼmorligi asosida rivojlangan (bu yerda yashovchi har bir xalq oʻziga xos meʼmorlik usuliga ega). Togʻli joylarda ovullar uzun tor yoʻlakli va zinali koʻchalardan iborat boʻlib, toshdan turar joy, jome masjid va b. qurilgan. 14—15-asrlar va 17—18-asrlardagi yodgorliklar Ozarbayjon meʼmorligiga yaqin uslubda barpo etilgan, Darbandda mahalliy meʼmorlik maktabi shakllangan. 18— 19-asrlarda uylar togʻlarda toshdan, tekislikda somonli loydan qurilib, asosan ichki bezagiga (naqshlar, yogʻoch oʻymakorligi va boshqalar) ahamiyat berilgan.
20-asrda uylarning tashqarisini uymakori naqshlar bilan bezash avj olgan. 19—20-asrlarda Dogʻistonda rus klassitsizma. uslubida binolar barpo etildi. Keyingi davrda eski shaharlar qayta qurildi, koʻplab maishiy-maʼmuriy va turar joy binolar (Maxachqalada — hukumat uyi, meʼmor A. M. Alxazov; "Dogʻiston" mehmonxonasi, meʼmor G. Grimm; Drama teatri, meʼmor G. Ya. Movchan va boshqalar) zamonaviy uslubda yaratildi.
Dogʻiston hududida neolit va jez davrlariga oid sopol buyumlar, naqshlangan toshlar, badiiy metall buyumlar topilgan. Oʻrta asrlarda togdagi ovullarning kupi hunarmandlik buyumlari ishlashda turli sohalar boʻyicha ixtisoslashgan. Koʻp tumanlarda gilam, guldor paypoklar juda qadimdan toʻqiladi.
20-asrning 2-yarmida tasviriy sanʼat rivojlandi. Rassomlardan M. A. Jamol, Yu. A. Moʻllayev, haykaltarosh X. N. Asqarsarija Dogʻiston tasviriy sanʼatiga asos soldilar. 1950—60-yillardan A. I. Avgustovich, K. A. Murzabekov, A. I. Sharipov, aka-uka Sungurovlar kabi rassomlar ijod qila boshladi. 1959-yil Maxachqalada M. A. Jamol nomidagi Badiiy sanʼat bilim yurti ochilgan.
Musiqada qahramonlikni kuylash alohida oʻrinda turadi. Mehnat va muhabbatni madh etish odat tusiga kirib qolgan. Puflama sozlardan — zurna, duduk, balaban, kshul, torli musiqa asboblaridan — yogʻoch-qoʻmuz, tara, tamur, saz, kamancha, urma cholgʻulardan — tep, gaval, diplipito, shuningdek, bayan, balalayka, mandolina, skripka, gitara, klarnet kabi xilma-xil cholgʻu asboblari joʻrnavozligida kuylash odat tusiga kirgan. Lezginkalar bilan birga shoʻx raqslar koʻp tarqalgan. Ustozona musiqa namoyandalari (lazgin va laklarda — oshiq, qoʻmiqlarda — yirchi, avarlarda — shoir, kochoxon, dargʻinlarda — dalalayla yoki usta)ning ijodi anʼanaviy musiqa sanʼatining asosiy qismini tashkil etadi.
Dogʻistonda musiqa bilim yurti, simfonik orkestr, xalq cholgʻu asboblari orkestri, ashula va raqs ansambli, filarmoniya, musiqa bilim yurti va bir necha musiqa maktabi mavjud.
Drama teatri
Drama teatri — q. Teatr.
Bars (xokkey klubi, Toshkent)
"Bars" («Bars» Toshkent xokkey klubi / «Барс» Тошкент хоккей клуби) — Oʻzbekiston poytaxti Toshkent shahridan boʻlgan oʻzbek xokkey klubi. 2012-yil oxirida tashkil etilgan.
Oʻzbekiston Respublikasining fan va texnika, adabiyot, sanʼat va meʼmorchilik sohasidagi davlat mukofotlari
Oʻzbekiston Respublikasining fan va texnika, adabiyot, san’at va me’morchilik sohasidagi Davlat mukofotlari (keyingi oʻrinlarda Davlat mukofotlari deb ataladi) mazkur soha vakillarining davlat va jamiyat oldidagi xizmatlarining yuksak e’tirofidir. Oʻzbekiston Respublikasining:
Bars (xokkey klubi, Toshkent)
2013-yil yanvar oyida Oʻzbekiston Xokkey Ligasining ilk bor qur’a tashlash marosimida ishtirok etdi. Birinchi davra natijalariga koʻra (ikkinchi davra oʻtkazilmagan va aslida chempionat bekor qilingan) 5 ochko bilan toʻrtta jamoa orasida birinchi oʻrinni egalladi. U Oʻzbekiston xokkey ligasining 2013-yilgi amaldagi gʻolibi.
Oʻzbekiston Respublikasining fan va texnika, adabiyot, sanʼat va meʼmorchilik sohasidagi davlat mukofotlari
Nizomi
Davlat mukofotlari Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolariga hamda mamlakatimiz fan va texnikasi, adabiyoti, san’ati va me’morchiligi rivoji yoʻlidagi alohida xizmatlari uchun xorijiy davlatlarning fuqarolariga beriladi.
Sovindorlarga
Davlat mukofotlariga sazovor boʻlgan shaxslarga diplom, faxriy nishon va pul mukofoti topshiriladi.
Rudolf Augstein
Hayot va kariyera
Havaskor tarixchi Augstein bir nechta muvaffaqiyatli kitoblarni nashr etdi, ular orasida Preußens Friedrich und die Deutschen, Otto von Bismarck va uning haqida umrbod raqib, ''Überlebensgroß Herr Strauß. Ein Spiegelbild''. 1986—1987-yillardagi Historikerstreit paytida Augstein Ernst Nolte va Andreas Xilgruberni Augshteyn „Yangi Osventsim yolgʻoni“ deb atagan narsani yaratgani uchun qattiq tanqid qildi. Augsteinning munozarali bayonoti uning Hillgruberni „konstitutsiyaviy natsist“ deb taʼriflash edi.
Stefan Aust Der Spiegel jurnalining bosh muharriri boʻlganidan soʻng, Augstein shaxsiy hayotga koʻproq chekindi, garchi u deyarli oʻlimigacha jurnalda muntazam ravishda sharhlar nashr etishda davom etdi. Tinchlik, fuqarolik erkinliklari va matbuot erkinligi yoʻlidagi umrboqiy yutuqlari uchun 2000-yilda 101 nemis jurnalisti tomonidan „Asr jurnalisti“ unvoni bilan taqdirlangan. Augstein 2000-yilda Spiegel ishidagi roli uchun Xalqaro Matbuot Institutining Jahon matbuoti erkinligi qahramoni 50 ta laureati orasida edi.
Köseli, Kozan
Tarix
Aholisi Avşar turkman qabilasining Dulkadirli sulolasiga mansub. Bu qabilaga mansub oilalarning bir qismi Rumeliyaga koʻchib kelib, Bolgariyaning Kırcaali viloyatidagi Köseler mahallasiga joylashgan.
Geografiya
Adana viloyatidan 80 km, Kozan tumanidan 12 km uzoqlikda.
Kakalar (Erondagi qishloq)
Kakalar (, shuningdek lotinchalashtirilgan nomi: Kāklar)  — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati Urmiya tumaniga qarasli Nazluy-ye Jonubi qishloq tumaniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 82 nafar kishi va 24 ta oiladan iborat.
Dramaturgiya
Dramaturgiya (yun. dramaturgia) — 1) muayyan sanʼatkor, davr va xalqqa mansub dramatik asarlar majmui. Mas, Hamza, Fitrat D.si, antik davr D.si, Uygʻonish davri D.si, ingliz D.si, oʻzbek D.si va b.; 2) kino va spektaklning obrazli talqini konsepsiyasi. Teatr D.si badiiy drama asosida yuzaga kelgan, lekin hozirgi teatrda u rejissyor ssenariysini yordamida amalga oshiriladi. Kinosanʼat uchun ssenariy shaklidagi D. xos (yana q. Drama).
Shirley MacLaine
Shirley MacLaine (24-aprel 1934-yilda tugʻilgan) amerikalik film aktrisasi, qoʻshiqchisi, faoli va sobiq raqqosasidir. „Eng yaxshi aktrisa“ (Best Actress) nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.
Zarteppa (Hisor tumani)
Zarteppa (Зартеппа)  — Tojikiston Respublikasining Hisor tumani, Durbati shahariga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 15 km, tuman markaziga 10 km.
Aholisi
Aholisi — 565 kishi.
Meksika iqtisodiyoti
Meksika iqtisodiyoti
Mamlakatning neft sanoati Meksika iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi sanaladi.
Qishloq xoʻjaligi
Shuningdek qarang Qishloq xoʻjaligi
Neft sanoati
Neft qazib olish boʻyicha Meksika (2000-yillarning oxirida) gʻarbiy yarimsharda 3-oʻrinni va butun dunyoda esa 7-oʻrinni egalladi. Neft sanoati Meksika iqtisodiyotining yetakchi tarmogʻi sanaladi. Mamlakatda eng katta mablagʻni ham ushbu neft sanoati olib keladi.
Meksikada 90 tadan ortiq neft qazib olish korxonalari mavjud. 1938-yilda mamlakatda neft qazib olishning moliyalashtira boshlandi va buning natijasida butun sanoat Petroleos Mexicanos (Pemex) davlat kompaniyasi qoshida yakka monopoliyalashtirildi. 1950—1960-yillarda Neft sanoatini moliyalashtirish mamlakatda neftni qayta ishlashning rivojlanishiga hissa qoʻshdi neftni qayta ishlash zavodlarining quvvati shunchalik oshdiki, ular mamlakatni neft va asosiy neft- kimyo mahsulotlari bilan toʻliq taʼminlay ola boshladi.
1970-yillarning oʻrtalarida yangi neft va gaz konlari ochildi, buning natijasida Meksika jahonda eng yirik neft qazib oluvchi davlatlar sirasiga qoʻshildi. Neft sanoati iqtisodiyotning eng yuqori rentabillik tarmogʻi va valyuta tushumlarining eng muhim manbai hisoblanadi. 1981-yilda neft eksportidan tushgan daromad 14 milliard AQSh dollarni tashkil etdi. Bu koʻrsatgich esa Meksika eksport hajmining 72 % ni tashkil etdi.
Davlat neftning ichki narxlarini tartibga solib turdi, bu esa iqtisodiyotning rivojlanishiga va aholi daromadlarining oʻsishiga yordam berdi. Shu bilan birga, yirik loyihalarni amalga oshirish, zarar koʻrayotgan davlat korxonalarini moliyalashtirish, shuningdek sanoat tarmog;ida yetishmayotgan asbob uskunalarni import qilib tashqi bozordan olib kelush boshlandi. Natijada, 1980-yillar boshida Meksikaning tashqi qarzi 90 milliard dollar darajasiga yaqinlashdi va yillik xizmat koʻrsatish qiymati qariyb 20 milliard dollarga yetdi. Bunday holatlar esa, Meksikani eng katta qarzdorga aylantirdi va 1982-yil avgust oyida Meksika tashqi qarzlarini toʻlay olmadi.
Qarz inqirozi Meksika hukumatini davlat kapitalizmi modelidan voz kechishga va xususiylashtirishga asoslangan iqtisodiy islohotlarga borishga majbur qildi. Bunday inqirozdan keyin deyarli barcha davlat korxonalari xususiylashtirildi. Juda koʻplab korxonalar xorijiy kapital evaziga sotib olina boshlandi. Neft sohasida neftni qayta ishlash birinchi boʻlib xususiylashtirildi.
Pemex davlat kompaniyasiga kelsak, uning deyarli barcha daromadlari federal byudjetga olib qoʻyila boshlandi, bu zamonaviy texnologiyalarni ishlab chiqish va sotib olishga investitsiyalarning sezilarli darajada qisqarishiga va natijada ishlab chiqarishning keskin pasayishiga olib keldi. Neft mahsulotlarinng ishlab chiqarish kamayishi natijasida ichki bozorda yoqilgʻi narxlariga taʼsir koʻrsata boshladi va import hajmini yanada oʻsishigacha olib keldi.
2000-yilda prezident Visente Foks saylanda va prezident saylanishi bilan mavjud neft konlari ekspolatatsiya qilina boshlandi. Neft qazib olishning rekord darajaga — kuniga 3,4 million barrelga koʻtarildi (2003-yil)) va geoligik neft konlarni yetarli darajada anilash ishlari yoqligi sababli mavjud neft zaxira konlari 18 milliard barrelgacha pasaydi. Agarda neft zaxiralari topilmasa shu holatda neft qazib olish jarayonlari davom etsa Meksikada neft atiga 10 yilgacha yetishi mumkin.
Shu munosabat bilan, Pemexni xususiylashtirish va shu tariqa uni tejash uchun xususiy kapitalni jalb qilish boʻyicha chaqiriqlar tobora oshib bordi. Masalan, xususiy kapitalni neft-kimyo sanoatini jonlantirishga — etilen, polietilen va polipropilen ishlab chiqaruvchi yangi korxonalarni qurishga va neft sanaoti sohasiga moslashtirish boʻyicha amaliy takliflar berildi.
Neft qazib olishni kengaytirish uchun Meksika qoʻltigʻining shelfidagi potentsial konlarni oʻzlashtirish taklif etildi. Biroq, bu loyiha ham katta investitsiyalarni talab qilar edi. Endilikda neft ishlab chiqarishga xususiy kapitalni kiritish Konstitutsiya tomonidan taqiqlangan edi, u xuxusiylashtrilmaydigan strategik tarmoqlar safiga kirar edi.Masaalan, ushbu tarmoqlar safiga neft sanoati, atom energetikasi va radiaktiv materiallar sohalari kirar edi.
2021-yil dekabrda Ommaviy axborot vositalari Pemex davlat neft kompaniyasi rahbari Oktavio Romeroga tayanib, Meksika 2022-yilda xorijga yetkazib beriladigan neft hajmini kuniga 435 ming barrelgacha, 2023-yilda esa ularni butunlay nolga tushirishni rejalashtirayotgani haqida xabar berdi; mamlakat neft mahsulotlari importidan voz kechish maqsadida ichki bozorda neftni qayta ishlashning toʻliq sikilini yaratish chora tadbirlari koʻrishi aytib oʻtildi. 2022-yil boshida neft qazib olish kondensatni hisobga olgan holda kuniga 1,821 million barrelni tashkil etdi.
Tabiiy gaz qazib olish
Pemex gaz ishlab chiqarish va yangi konlarni oʻzlashtirish boʻyicha monopoliyaga ega kompaniya hisoblanadi. Kompaniya, shuningdek, gazning eng yirik isteʼmolchisi boʻlib, barcha neft isteʼmolining qariyb 40 % ni tashkil etadi. Tabiiy gaz neft bilan deyarli bir xil hududlarda ishlab chiqariladi. Mamlakatning shimoliy va janubidagi konlar birgalikda gazning 60 % ga yaqinini beradi. Qolgan qismi esa Kompeche qoʻltigʻidan qazib olinadi. Fors koʻrfazidagi Kantarel konidan neft qazib olish kamayib borayotgan boʻlsa-da, u yerda 2006—2008-yillar oraligʻida tabiiy gaz qazib olish ikki barobar koʻproq qazib olina boshlangan. Meksikada ikkita LNG terminali mavjud. 2008-yildan beri Kosta- Azul terminali gʻarbiy sohilda kuniga 1 milliard kub fut metr gazni atshishga qodir hisoblanadi. Sharqiy qirgʻoqda Royal Dutch Shell, Total va Mitsui oʻrtasidagi qoʻshma korxona mavjud boʻlib va 500 million kub metr sigʻimga ega Altamira terminali joylashgan.
Kon sanoati
Yirik foydali qazilma konlari Meksika hududida joylashgan. Meksikada ishlab chiqarishning deyarli ¾ qismi Meksikaning toʻrtta shtatida toʻplangan: Sonora — 27,5 %, Zakatakas — 24,9 %, Chihuahua — 11,6 %, Puebla — 9 %. Meksika davlatining sanoat tarmogʻida 1,5 millionga yaqin ishchi xodim oʻz ish faoliaytini olib boradi.
2002-yildan 2011-yilgacha boʻlgan davr uchun Meksikaning togʻ-kon ishlab chiqarishi Meksika pesosi hisobida 45,2 milliard pesodan 259,8 milliard pesogacha oshdi.
Metall qazib olish
Mamlakatning shimoli-gʻarbiy qismida misga boy hududlar mavjud, u Kananea (Kananea), Karidad (Karidad), Mariquita (Mariquita) va Milpilas (Milpillas) kabi konlarni oʻz ichiga oladi. Meksika gʻarbida oltin (El Sauzal, Okampo, Dolores, Mulatos), kumush (Fresnillo), rux va qoʻrgʻoshin (Charkas, La negra, Xichu, Zimapan) konlari mavjud. Molango koni marganets zahiralari boʻyicha butun Shimoliy Amerikada eng yirik hisoblanadi. Temir konlari Tinch okeani sohillarida (Las-Truxas, Las-Encinas, Pena Kolorada, Aquila) joylashgan. Oltinli kamar Gerrero va Oaxaka (Gerrero, Oaxaka) shtatlari, jumladan Filos, Serro Limon va Ixhuatlan (Filos, Cerro Limon, Ixhuatlan) konlari orqali oʻtadi. Meksika kumush va oltin zahiralari boʻyicha dunyoda yetakchi oʻrinlarni, tasdiqlangan mis zaxiralari soni boʻyicha 4-oʻrinni, molibden boʻyicha 5-oʻrinni, rux boʻyicha 6-oʻrinni egallaydi.
Koʻmir qazib olish
2005-yilda Meksikada toshkoʻmir qazib olish 7,1 million tonnani tashkil etdi (bu 2004-yilga nisbatan 9,5 % ga koʻp deganidir), koʻmir koksi — 1,49 million tonna (oʻsish 2,7 %). Mamlakatdagi eng yirik koʻmir ishlab chiqaruvchilari ikkita mahalliy poʻlat ishlab chiqaruvchi Minera Carboifera Rio Escondido (Micare) va Minera Monclova (Mimosa) hisoblanadi. Mikar Koajuila shtatidagi Sabinas va Fuentes-Rio Eskondido havzalarida koʻmir qazib oladi, ikkita ochiq yoʻnalish va umumiy zaxirasi 208,6 million tonna boʻlgan uchta kon mavjud. Mimoza Sabinas mintaqasidagi toʻrtta kondan kokslanadigan koʻmir ishlab chiqaradi. Koʻmir koks qazib olish asosan Monclova shahar hududida toʻplangan
Meksikada elektr energiyasining katta qismi uglevodorodlarni, asosan tabiiy gazni qayta ishlash orqali olinadi. Elektr energiyasi bozoriga kirish 1992-yildan beri xususiy kompaniyalar uchun ochiq, ammo sanoatning koʻp qismi davlatga tegishli Federal elektr komissiyasi tomonidan nazorat qilinadi. Atom energetikasi unchalik rivojlanmagan, hozirda 1400 megavatt quvvatga ega bittagina „Laguna Verde“ atom elektr stansiyasi mavjud, uning quvvatini 20 % ga oshirish rejalashtirilgan. Gidroelektr stansiyalar 18 % energiyani beradi. Eng yirik gidroelektr stansiyasi Manul Moreno Torres boʻlib, quvvati 2400 megavatt. Muqobil qayta tiklanuvchi energiya manbalarining (biomasa, quyosh, shamol, geotermal) ulushi 4 % ni tashkil etadi.