cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2019-yilgi Qishki Universiada
Ishtirokchi davlatlar
Latviya
Livan
Litva
Lixtenshteyn
Lyuksemburg
Malayziya
Meksika
Moldova
Mugʻuliston
Niderlandiya
Norvegiya
Polsha
Portugaliya
Rossiya
Ruminiya
Serbiya
Slovakiya
Sloveniya
AQSh
Tojikiston
Filippin
Finlandiya
Fransiya
Chexiya
Shveysariya
Shvetsiya
Dnepropetrovsk viloyati, Dnepr tumani, Mikolaivka, Obuxivka qishloq hududiy bo'linmasi
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Mikolaivka ( Миколаївка; Николаевка  ) — Ukrainaning Dnepropetrovsk viloyati, Dnepr tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. Dneprning o'ng qirg'og'ida, Kamianske shahri qarshisida joylashgan.Mykolaivka Ukrainaning hromadalaridan biri bo'lgan Obuxivka hromada posyolkasiga tegishli .1132 nafar aholi istiqomat qiladi.1,132 (2022 est. )
Ma'muriy maqom
2020-yil 18-iyulgacha Mikolaivka Petrikivka tumaniga tegishli edi.2020-yil iyul oyida Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida bu tuman tugatildi,buning natijasida Dnepropetrovsk viloyatidagi tumanlar soni yettitaga qisqardi.Petrikivka tumani hududi Dnepr tumaniga birlashtirildi.
Transport
Mikolaivka Kamianske va Kremenchukni bog'laydigan H08 avtomagistraliga,shuningdek Dnepr va Reshetilivkani bog'laydigan H31 avtomagistraliga Poltava va Kievga chiqish imkoniyatiga ega.
Oʻrmon bolasi (film, 2016)
Oʻrmon bolasi (inglizcha: The Jungle Book; asl tarjimasi Changalzor kitobi) 2016-yil Amerikaning Walt Disney Pictures kinokompaniyasi tomonidan ishlangan fantastik film. Film rejissori Jon Favreau boʻlib, aktyorlar - Neel Sethi roli Maugli, ovoz berganlar esa Bill Murray, Ben Kingsley, Idris Elba, Lupita Nyong'o, Scarlett Johansson, Giancarlo Esposito va Christopher Walken.
Film dunyo boʻylab $966 million jamgʻardi va 2016-yildagi beshinchi eng kassabop film, dunyo boʻyicha esa qirqinchi eng kassabop film boʻldi.
Rollarda
thumb|upright|Neel Sethi
Girsutizm
Girsutizm (lot. hirsutus — junli) — ayollarda soqol-moʻylov oʻsishi, badanini erkaklarnikiga oʻxshab jun bosishi. Asosan androgenlarning qonga koʻp chiqarilishi yoki unga nisbatan toʻqimalarning oʻta sezgirligi natijasida vujudga keladi. Buyrak usti bezlarining pust qavati, gipofizniyag oldingi boʻlagi zararlanganda, tuxumdon oʻsmasida, klimaks bilan bogʻliq buzilishlarda, shuningdek, bosh miyaning ayrim yalligʻlanishlari, teri kasalliklari va h. k.da kuzatiladi. Somom ayollarda (ularning gavda tuzilishlariga bogʻliq holda), baʼzi qizlarda (balogʻatga yetish davrida) ham uchraydi. G. baʼzan irsiy boʻlib, bir oilaning qiz-ayollarida kuzatiladi. G.ning tovush, skelet va muskullarning xuddi erkaklarnikiga oʻxshab ketishi bilan birga kechishi virshizmga xos. Davo asosan kasallikka sabab boʻlgan omilni bartaraf etishdan iborat.
thumb|Barbara Vanbeck G. Scottning gravyurasida tasvirlangan Bunga androgen gormonlari darajasining oshishi sabab boʻlishi mumkin. Soch miqdori va joylashuvi Ferriman-Gallwey bali bilan oʻlchanadi. Bu gipertrikozdan farq qiladi, yaʼni tananing har qanday joyida ortiqcha soch oʻsishi mumkin boʻladi.
Muolajalar tarkibida estrogen va progestin, antiandrogenlar yoki insulin sensibilizatorlarini oʻz ichiga olgan tugʻilishni nazorat qilish tabletkalari boʻlishi mumkin.
Girsutizm barcha etnik guruhlardagi ayollarning 5-15 foiziga taʼsir qiladi.
Sautxempton
Sautxempton — Buyuk Britaniyaningjan. qismidagi shahar. Aholisi 212 ming kishi (1990y.lar oxiri). LaMansh boʻgʻozi sohilidagi yirik yoʻlovchi tashuvchi va savdo porti. S.da kemasozlik, elektrotexnika, avtomobilsozlik, oziq-ovqat sanoati korxonalari, universitet bor. Shahar 10-asrdan maʼlum. 10—12-asrlarda qurilgan meʼmoriy yodgorliklar saqlangan. Iklim kurorta. S yaqinida yirik neftni qayta ishlash zavodi, neft kimyosi va aviasozlik korxonalari qurilgan.
Shibar dovoni
Afgʻonistondagi Shibar dovoni (Kovtal-e Shibar) dengiz sathidan 3000 metr (9,800 ft) balandlikda joylashgan. Parvon viloyatini Bomiyon viloyati bilan bogʻlaydi. Bu hudud Kobuldan Bomiyonga boradigan ikkita asosiy yoʻlning eng uzuni hisoblanadi. Unda sayohat taxminan 6 yarim soat davom etadi va 237 km (147 mi)ga yaqin masofani qamrab oladi. U Ahmad Shoh Shairzay va nemis muhandisi tomonidan 1933-1938-yillarda loyihalashtirilib, qurilgan. Mazkur dovon mamlakatning muhim togʻli dovoni ekanligi qayd etilgan.
Maydan Vardakdagi Unai dovoni va Hajigak dovoni orqali Bomiyonga boradigan yoʻl qisqaroq va toʻgʻri, lekin ayni paytda qiyinroq hamdir. Mazkur yoʻl 3700 m.gacha koʻtariladi va odatda, qishda undan foydalanilmaydi.
Sauna
Oʻrta Osiyo, shu jumladan, Oʻzbekistondagi qad. hammomlarda ham xuddi S.dagidek quruq havoli issiqxona boʻlgan, lekin suvli hovuz boʻlmagan (yana qarang Hammom).
Lorna Jane Clarkson
Lorna Jeyn Clarkson (née Smit, 1964-yil 24-noyabrda tugʻilgan) avstraliyalik moda dizayneri, tadbirkor va yozuvchi. U ayollar uchun faol kiyimlarning Lorna Jeyn brendini yaratuvchisi va kiyimlarni sotadigan chakana savdo doʻkonlari tarmogʻining egasi. 2015-yilga kelib, tarmoq Avstraliyada 146 doʻkonni, Qoʻshma Shtatlarda 42 doʻkonni, va boshqa mamlakatlarda 54 doʻkonni, jumladan, Janubiy Afrika, Buyuk Britaniya, Kanada va Dubayni oʻz ichiga oldi.
2020-yilda Avstraliya Terapevtik Tovarlar Assotsiatsiyasi uning kiyimlari COVID-19 kabi yuqumli kasalliklarning oldini oladi va himoya qiladi, deb daʼvo qilgan noqonuniy reklama uchun kompaniyaga qarshi taxminan 40,000 dollar jarima soldi. 2021-yildagi federal sud qaroridan soʻng kompaniya Clarkson notoʻgʻri reklama materialiga ruxsat bergan va maʼqullaganini tan oldi.
Yoshligi
Clarkson Lorna Jeyn Smit nomli kichik shaharchada tugʻilgan Lancashire, Angliya, ikki opa-singilning kichigi. Uning onasi, kotiba boʻlgan Jan Xeyl qizlarni yolgʻiz ota-ona sifatida tarbiyalagan. Lorna oʻn yoshga toʻlganda, oila Avstraliyaning Brisben shahriga koʻchib oʻtdi. Bolaligida u baletni oʻrgangan, netbol oʻynagan va maktabda quvnoq boʻlgan. U Springwood shtat oʻrta maktabida oʻqigan va oʻsmirlik davrida Woodridge Plazadagi Mathers poyabzal doʻkonida ishlagan. U oʻrta maktabni tugatgandan soʻng jurnalist boʻlishni xohladi, lekin onasi uni xafa qildi, shuning uchun uning oʻrniga stomatolog boʻldi. Tish terapiyasini oʻrganayotganda Smit kechalari aerobikadan dars bera boshladi.
Oʻqishni tugatgandan soʻng, u Queensland Health uchun ishladi va Cairnsga joylashtirildi, u yerda maktablarda stomatologik yordam koʻrsatdi. Oʻsha shaharda oʻz vaqtida Smit oʻzining birinchi marafonini oʻtkazdi, Miss Cairns tojini oldi, va uning boʻlajak eri Bill Clarkson bilan uchrashdi. Smit ishdan oldin va keyin aerobikadan dars berishni davom ettirdi, haftasiga 13 tagacha dars oʻtkazdi, har bir sinfda 50 yoki 60 talabagacha. U shuningdek, mahalliy kafelar uchun shakarsiz kek va sabzavotli frittata pishirib, uchinchi ishda ishladi.
Smit oʻzining dastlabki ish beruvchilaridan birida ishlagan boshqa Lornadan ajralib turish uchun „Lorna Jeyn“ nomini oldi.
Karyerasi
Fitnes boʻyicha oʻqituvchi sifatida Smit ishlash uchun jozibali kiyim yoʻqligini topdi va oʻzini tikishni boshladi. U kiyim-kechak ishlab chiqarish boʻyicha rasmiy taʼlimga ega boʻlmagan, lekin oʻsmirlikdan modaga qiziqqan, 16 yoshidan bikini toʻqishgan, 18 yoshidan kiyimlarini moslashtirgan va 21 yoshidan boshlab oʻz kiyimlarini loyihalash va tikishni boshlagan. U sevimli suzish kostyumini yechishdan boshladi va uni gazetadan naqsh yasashda ishlatib, birinchi leotard dizayni uchun asos boʻldi. Uning shogirdlariga uning kiyimlari yoqdi va Smitdan ular uchun ham kiyim tikishini iltimos qila boshladilar.
24 yoshida u Brisbenga qaytib keldi va aerobikadan dars berishni davom ettirdi, hozirda yuzlab talabalar sinflarida. Shuningdek, u oʻzi uchun va iltimosiga koʻra faol kiyim tikishni davom ettirdi. Smit faol kiyim ishlab chiqarishni shunchalik yaxshi koʻrar ediki, u koʻrsatma berishdan voz kechishga va uni toʻliq vaqtli mashgʻulotga aylantirishga qaror qildi. 1989-yilda u ishlagan sport zalining egasi unga sport zali ustidagi studiya uchun joy, shuningdek, qoʻshimcha pul kerak boʻlsa, resepsiyonist sifatida tasodifiy ishlashni taklif qildi. U bino ichida sakrab yurgan odamlarning tebranishlari natijasida ajraladigan tarakan axlatiga toʻla boʻsh joyni eslaydi. Uning onasi ishlab chiqarishni koʻpaytirish, ijara va yashash xarajatlarida yordam berish uchun unga pul qarz berdi.
Smit, oʻsha paytda hech kim uning zamonaviy faol kiyim kontseptsiyasiga ishonmasligini aniqladi. Keyinchalik u eslaganidek, oʻsha kunlarda hatto Nike kabi yirik brendlarning ham kiyim-kechaklari uchun kontseptual doʻkonlari yoʻq edi. Bill Klarkson mahsulotlarni Myer yirik doʻkoniga koʻrsatganida, ularning moda xaridorlari kiyimni qanday joylashtirishni bilmas edilar. U kiyimlarni sport boʻlimida sotmaslik kerakligini tushuntirganida, „Xaridor menga aqldan ozgandek qaradi. Ularning meni qoʻyadigan qutilari yoʻq edi.“ Oxir-oqibat, Myer oʻzlarining beshta doʻkonlari uchun kichik assortimentni sotib oldi va uni mayo va ichki kiyimlar orasidagi burchakka joylashtirdi. Lorna Jeyn korporativ veb-sayti 1989-yilda „faol kiyim“ soʻzini yaratganligi uchun Smitga kredit berishgacha boradi, ammo Merriam-Webster lugʻatida bu soʻzning birinchi maʼlum qoʻllanilishi 1924-yilda boʻlgan
Lorna Jeyn yorligʻini oʻzlari chakana sotishga qaror qilib, 1990-yilda Smit va Clarkson oʻzlarining birinchi doʻkonlarini Mall savdo markazidagi Brisbendagi Brodveyning yuqori qavatida ochdilar. Dastlabki muvaffaqiyatlar Smitning orzusi amalga oshishini tasdiqladi. Biznes oʻzining birinchi haftalik ijara haftasini sotuvning birinchi kuni bilan qopladi va 1991-yilda mijoz Lorna Jeyndagi ikkinchi doʻkonning toʻliq zaxirasini bir marta 25 000 dollarga sotib oldi, uni qayta sotish niyatida. Smit va Clarkson kutilmagan sovgʻadan hayajonlanishdi, toki bu ularning zaxiralari qolmaganligini anglab yetdi. Clarkson Smitning ustaxonasiga velosipedda sumkada 25 000 dollar naqd pul bilan qaytib kelgani haqidagi hikoya biznesning dastlabki muvaffaqiyatlari haqidagi mashhur latifaga aylandi.
Lorna Jeyn biznesini yoʻlga qoʻygandan soʻng, Clarkson TAFE kollejida moda boʻyicha tahsil oldi va moda diplomi bilan taqdirlandi. Keyinchalik u, oʻylab koʻrsa, bu malakaga ega boʻlish u allaqachon toʻplagan amaliy tajriba tufayli kerak emasligini aytdi.
1994-yil 11-sentyabr da Smit Clarksonga turmushga chiqdi. right|thumb| Lorna Jeynning birinchi zavod binosi, Koʻprik koʻchasi, 99-uy, Fortitude vodiysi 2000-yilga kelib, biznes kattaroq zavodga muhtoj edi va bu kengayishni moliyalashtirish uchun Clarksonlar Brisbenning Paddington chekkasidagi uylarini 450 000 dollarga sotdilar. Clarkson ular sotgan uyni oʻzlarining „orzularidagi uyi“ deb taʼrifladilar, ular bu uyda butun umrlarini oʻtkazishni rejalashtirgan. Ular yetti yil davomida uni taʼmirlashga sarflashgan va uning orqa palubasidan ular turmush qurgan cherkovni koʻrishgan. Er-xotin oʻz uylarini sotishdan tushgan pulni 465 000 dollarga Fortitude vodiysida zavod binosini sotib olishga sarfladilar. Ular uni kiyim-kechak ishlab chiqarish uchun taʼmirladilar va uning ustida turar joy qurishdi. Ular uni sotib olishganda, bino „iflos va termitlar bilan toʻla“ edi, ammo ikki yil ichida ularning zavod mulki qiymati 4 million dollarga koʻtarildi, Clarksonlar bundan keyingi oʻsish uchun garov sifatida foydalanishlari mumkin edi.
Klarkson va uning turmush oʻrtogʻi Bill Lorna Jeyn brendidagi 60 % ulushini saqlab qolishadi, chunki xususiy sarmoya firmasi CHAMP Ventures 2010-yilda 40 % ulushni sotib olgan 2016-yilda biznesning umumiy qiymati 500 million dollarga baholandi, 2014-yil uchun yillik daromadi 200 million dollarga baholandi.
2014-yilda Klarksonlar biznesni sotish haqida oʻylashdi, lekin oxir-oqibat ular qurgan narsalar ustidan shaxsiy nazoratni yoʻqotish oqibatlarini oʻylab, undan voz kechishdi. Keyingi yil shaxsiy koʻrinishida Klarkson „brendsiz yarim odam boʻlishini“ aytdi va „busiz nima qilishimni bilmayman“.
Shaxsiy hayoti
Clarksonning aytishicha, u farzand koʻrmaslikka ongli ravishda qaror qilgan, chunki u oʻz karyerasiga eʼtiborini yoʻqotishni istamagan, va hech qachon ona boʻlishga ishtiyoqini his qilmagan.
U Rojer ismli Moodle kompaniyasiga ega (2011-yil 6-sentyabrda tugʻilgan). 2014-yilda u, agar narx boʻlmasa, erini Rojerga tugʻilgan kun sovgʻasi sifatida Germes yoqasini sotib olish ajoyib gʻoya boʻlishiga ishontirishini aytdi. Rojer oʻzining Instagram akkauntiga ega.
Clarksonlar Hamiltondagi daryo boʻyidagi uy uchun 10,3 million dollar toʻlagan, bu Brisbendagi 2010-yildagi eng qimmat turar joy mulki boʻlgan 2015-yil may holatiga koʻra, u Brisbendagi toʻrtinchi eng qimmat turar joy mulki boʻldi.
Clarkson oʻzi uchun muhim boʻlgan narsalarga vaqt ajratishiga ishonch hosil qilish uchun hayotida kundalik marosimlarni quradi. Har oqshom „eslab qolishi mumkin boʻlgan vaqtgacha“ u uygʻonishi bilanoq uni almashtirishni eslatish uchun keyingi kun uchun faol kiyimini joylashtiradi. U erta turuvchi va kunini bir soatlik „men vaqti“ bilan boshlaydi, soʻngra yoga, ogʻirlik koʻtarish yoki itini sayr qilish kabi jismoniy faollik bilan boshlanadi. U ertalabki marosim unga energiya va kun uchun ijobiy fikr berishini topadi. 2014-yilda u haftasiga ikki marta kuch-quvvat mashqlari, yoga yoki „har kuni“ choʻzish va haftada ikki yoki uchta fitnes mashgʻulotlari bilan shugʻullangan. U shuningdek, barre fitnessni yangi mashgʻulot sifatida oʻrgangan. Uning soʻzlariga koʻra, dizayn gʻoyalarining aksariyati mashgʻulotlar paytida unga keladi.
Clarkson oʻzining sevimli dizaynerlarini Helmut Lang, Manolo Blahnik, Isabel Marant va Chanel deb ataydi. U Opra Uinfrini ayol yetakchi sifatida, Stiv Djobs oʻz qarashlariga sodiq qolgani uchun, Bono va Al Gor 5] ni hayratda qoldiradi, lekin uning eri Bill uning eng katta ilhom manbai ekanligini aytadi. U oʻzining „butun hayoti“ uchun ilhomlantiruvchi iqtiboslar, tasvirlar va mantralarni toʻplagan va butun uyida kayfiyat taxtalari mavjud.
Clarkson shaxsiy yoki kasbiy jihatdan oʻz imkoniyatlaridan tashqarida yashamaslikka qatʼiy ishonadi va qarzsiz qolishni maqsad qiladi. Uning aytishicha, bu onasining unga bergan eng yaxshi maslahati va hech qachon isteʼmol krediti uchun foiz toʻlamagan. U shuningdek, biznesga amaliy yondashishi bilan faxrlanadi va 2012-yilda ham har kuni ofisga kirardi, koʻpincha birinchi boʻlib kelgan va oxirgi boʻlib ketadi. Uning soʻzlariga koʻra, u hali ham „xandakka kirib, mahkamning ichki qismidagi tikuvni tuzatadi“. Clarkson shunday deydi: „Mening professional va shaxsiy maqsadlarim deyarli bir xil: men butun dunyodagi ayollarni faolroq hayot kechirishga ilhomlantirishni va ragʻbatlantirishni davom ettirmoqchiman“. Clarkson oʻzining ommaviy chiqishlarini faol kiyimda oʻtkazadi va bu oʻzi uchun biznes kiyimidan koʻra haqiqiyroq ekanligini tushunadi. 2014-yilda bergan intervyusida u „sport zalida faol kiyinish kunlari yaxshi va haqiqatan ham oʻtib ketganini“ aytdi. U oʻzining haqiqiyligini muvaffaqiyatining asosiy elementi deb hisoblaydi.
2020-yil dekabr oyida Avstraliya Raqobat va isteʼmolchilar komissiyasi (ACCC) Lorna Jeynga qarshi sud ishini boshladi, kompaniya oʻzining yangi LJ Shield mahsulotini chiqarganidan soʻng, u Koronavirus tarqalishini toʻxtatdi va uni „ilgʻor texnologiya“ sifatida reklama qildi va buning oldini oldi. „barcha patogenlarning koʻchishi“. 2021-yil iyul oyida federal sud sudyasi Lorna Jeyn oʻz daʼvolarini bildirish uchun „isteʼmolchilarga oqilona ilmiy yoki texnologik asosga ega ekanligini koʻrsatgan“ deb topdi. Kompaniya Klarkson LJ Shield faol kiyimlari reklama materialiga ruxsat berganini va tasdiqlaganini va shaxsan press-relizda va Instagram videosida yolgʻon bayonotlar berganini tan oldi.
Güzelyurt, Adıyaman
Güzelyurt — Adıyaman viloyatining Merkez tumanidagi qishloq.
tarixi
Qishloqning eski nomi 1928-yil yozuvlarida Kilisik deb qayd etilgan.
Geografiyasi
Qishloq Adıyaman shahar markazidan 11 km uzoqlikda joylashgan.
Václav Kadlec
Václav Kadlec (1992-yil, 20-mayda tugʻilgan) — chexiyalik professional futbolchi, Jablonec klubida hujumchi sifatida oʻynaydi.
Klubdagi faoliyati
Kadlec Chexiya Birinchi Ligasida 2008-yil, 25-oktabrda Sparta Prague safida FK Pribram 1ga qarshi debyut qilgan. U birinchi ligadagi golini 16 yoshida urdi Kadlec 2007-yilda Liverpool akademiyasida sinovdan oʻtgan. 2012-yil noyabr oyida Kadlec Sparta Prague FK Mlada Boleslavga qarshi oʻyinda Martin Neshpor bilan toʻqnashuvda bosh suyagini sindirdi.
2013-yilning 18-avgustida Kadlec nomaʼlum to‘lov evaziga Frankfurtning Eintracht klubiga o‘tdi va 2017-yilning yozida tugashi kerak bo‘lgan shartnoma imzoladi.
Letnada qisqa muddatli ijaradan soʻng u 15/16 mavsumda Daniyaning Midtjylland jamoasiga oʻtdi. Biroq u 2016-yilning yozgi transfer oynasida Spartaga qaytishga qaror qildi. U klub bilan 4 yillik shartnoma imzoladi.
2016-yilning 29-sentabrida Praganing Sparta jamoasi bilan Yevropa ligasida Internasionale Milano ga qarshi o‘yinda (3:1) ikki bor gol urdi.
2020-yilning fevral oyida Kadlec tizzasidagi doimiy muammolar tufayli oʻynashni yakunlaganini eʼlon qildi.
Xalqaro faoliyati
2010-yil, 12-oktabrda Kadlec Chexiya terma jamoasi safida ilk bor Lixtenshteynga qarshi o‘yinda maydonga tushdi va debyut uchrashuvida gol urdi va Chexiya terma jamoasi tarixidagi eng yosh to‘purarga aylandi. U 2010-yilda Chexiyada yilning eng yaxshi futbolchisi sovrini uchun Chexiyada yilning eng yaxshi iqtidori deb topildi. Yil oxirida u 21 yoshgacha boʻlganlar jamoasida debyutini oʻtkazdi va gol bilan ham nishonladi. U 2011-yilgi UEFA 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi futbol chempionatida jamoani himoya qilgan.
Yutuqlari
Sparta Prague
Chexiya U-21
Izabella (Kastiliya)
Taxtga daʼvogarlik qilishdagi kurashlardan soʻng, Izabella hukumat tizimini qayta tashkil etdi, jinoyatchilik darajasini oʻsha yillardagi eng past darajaga olib chiqdi va uning oʻgay ukasi qirol Genrix IV ortda qoldirgan ulkan qarzlarni toʻlab qirollikni yengillashtirdi. 1469-yilda Izabellaning Ferdinand bilan turmush qurishi Ispaniyaning amalda birlashishiga asos yaratdi. Uning islohotlari va Ferdinand bilan qilgan islohotlari ularning birlashgan qirolliklari chegara hududlarning tashqarisiga ham sezilarli taʼsir koʻrsatdi.
Kastiliyalik Izabella I va Aragonlik Ferdinand II mos ravishda „Ispaniya qirolichasi“ va „Ispaniya qiroli“ deb atalgan birinchi monarxlar boʻlishlari bilan mashhur boʻlib, ular rekonkistani tugatganliklari, ommaviy yigʻilishni buyurgan Algambra farmonini chiqargani uchun tarixda qolgan. Shuningdek, yahudiylar va musulmonlarni Ispaniyadan chiqarib yuborish, ispan inkvizitsiyasini tashkil etish, Xristofor Kolumbning 1492-yilgi sayohatini qoʻllab-quvvatlaganlik va moliyalashtirganliklari uchun yevropaliklar tomonidan Yangi dunyoni kashf etishlari va Ispaniya imperiyasini barpo etishlari, Ispaniyani Yevropadagi yirik davlatga aylantirish va dunyoning koʻp qismi va Ispaniyaning Oltin Asrini boshlashgani uchun tarixda qolgan hisoblanadi. Izabella Ferdinand bilan birga Rim papasi Aleksandr VI tomonidan „katolik monarxi“ unvoniga sazovor boʻlgan va 1497-yilda katolik cherkovi tomonidan Xudoning xizmatkori sifatida tan olingan.
Dastlabki yillar
Izabella 1451-yil 22-aprelda Avila shtatidagi Madrigal-de-las-Altas Torresda Kastiliyalik Ioann II va uning ikkinchi xotini Portugaliyalik Izabella oilasida tugʻilgan. Izabella tugʻilganda, u katta akasi Kastiliyadagi Genrix IV dan keyin taxtga ikkinchi oʻrindagi daʼvogar edi. Oʻsha paytda Genrix 26 yoshda, uylangan, ammo farzandsiz edi. Izabellaning ukasi Kastiliyalik Alfonso 1453-yil 17-noyabrda (ikki yildan soʻng) tugʻilib, Izabellaning oʻrnini uchinchi darajaga tushirdi. 1454-yilda otasi vafot etgach, uning oʻgay akasi Kastiliya qiroli Genrix IV sifatida taxtga oʻtirdi. Izabella va uning ukasi Alfonso qirol Genrixning qaramogʻida qoldi. Izabella, onasi va Alfonso keyin Arevaloga koʻchib oʻtishdi.
Bu Izabella uchun notinch davrlar edi. Ularning Arevalodagi qasrida yashash sharoiti yaxshi emas va ular pul tanqisligidan aziyat chekdilar. Garchi uning otasi oʻz vasiyatnomasida farzandlariga moddiy jihatdan yaxshi gʻamxoʻrlik qilishni belgilab qoʻygan boʻlsa-da, qirol Genri otasining xohish-istaklariga rioya qilmadi. Yashash sharoiti ogʻir boʻlsa ham, Izabella onasining nazorati ostida taqvodorlik va dinga chuqur hurmat asosida taʼlim oldi.
Genrix IV ning rafiqasi Portugaliyalik Joan qizi Joannani dunyoga keltirganda, Izabella va uning ukasi Alfonso qirolning bevosita nazorati ostida boʻlish uchun Segoviya chaqirildi. Alfonso tarbiyachining qaramogʻiga topshirildi. Izabella esa qirol xonadonining bir qismi sifatida saroyda qoldi. thumb|upright|Izabella Rimado de la Conquista de Granada, 1482 dan, Pedro Marsuello tomonidan chizilgan
Segoviyada Izabellaning yashash sharoitlari yaxshilandi. Endi uni har doim oziq-ovqat va yetarli kiyim-kechaklari bor, oltin va kumush bilan bezatilgan qasrda yashagan. Izabellaning asosiy taʼlimi oʻqish, imlo, yozuv, grammatika, tarix, matematika, sanʼat, shaxmat, raqs, kashtachilik, musiqa va diniy taʼlimdan iborat edi. U va uning yordamchilari sanʼat, kashtachilik va musiqa bilan vaqt oʻtkazishardi. U xotirjam turmush tarzini olib bordi, lekin qirol Genri buni taqiqlaganligi sababli Segoviyadan tashqariga kamdan-kam chiqardi. Uning oʻgay akasi uni qirollikda boʻlayotgan siyosiy notinch vaziyatlardan uzoq saqlab tursa ham, Izabella nima boʻlayotganini va siyosiy norozilikdagi vaziyat haqida toʻliq maʼlumotga ega edi.
Zodagonlar, hokimiyat uchun tashvishlanib, qirol Genrixga qarshi chiqdi va uning kichik ukasi Alfonsoni oʻzining vorisi deb nomlanishini talab qildi. Ular hatto Alfonsodan taxtni egallashni soʻrashgacha borishdi. Alfonsoni nazorat qilgan va uni haqiqiy merosxoʻr deb daʼvo qilgan zodagonlar 1467-yilda Olmedodagi Ikkinchi jangda qirol Genrix qoʻshinlari bilan toʻqnash kelishdi. Jangda durang natija qayd etildi. Qirol Genrix Alfonsoni oʻzining qizi malika Joanna la Beltranejaga uylanishi sharti bilan uning merosxoʻri sifatida tan olishga rozi boʻldi. Alfonso Asturiya shahzodasi deb atalganidan koʻp oʻtmay, 1468-yil iyul oyida oʻlatdan vafot etdi. Uni qoʻllab-quvvatlagan zodagonlar shahzodani zaharlanishda gumon qilishdi. U akasining vasiyatnomasida uning vorisi sifatida atalganligi sababli, zodagonlar Izabelladan uning oʻrnini qoʻzgʻolon gʻolibi sifatida egallashni soʻrashdi. Biroq, qoʻzgʻolonchilarni qoʻllab-quvvatlash pasayishni boshladi va Izabella urushni davom ettirishdan koʻra muzokaralar yoʻli bilan kelishuvni afzal koʻrdi. U Toros de Guisandoda oʻzining katta akasi Genrix bilan uchrashdi va ular murosaga kelishdi: urush toʻxtaydi, qirol Genrix qizi Joanna oʻrniga Izabellani merosxoʻri deb ataydi va Izabella oʻgay akasining roziligisiz turmushga chiqmaydi. Lekin u uni oʻz xohishiga qarshi turmushga chiqishga majbur qila olmaydi. Izabella tomon zodagonlar xohlagan narsaning koʻpini amalga oshirdi. Garchi ular qirol Genrixni rasman taxtdan agʻdarishgacha borishmagan (ular buning uchun yetarli kuchga ega emas edilar) boʻlsalarda, Izabella adolatli merosxoʻrlik tamoyilini xavf ostiga qoʻyishni istamadi. Chunki u oʻzining merosxoʻrligi haqidagi qoidani haqqoniylashtirib qoʻygan edi.
Nikoh
Izabellaning nikohi haqidagi savol yangilik emas edi. Olti yoshida u navarralik Ioann II ning kenja oʻgʻli Ferdinand bilan (uning oilasi Trastamarada yashagan) unashtirilgan edi. Oʻsha paytda ikki qirol Genrix va Ioann oʻzaro doʻstlik va ishonchni koʻrsatishga intilardi va bu ittifoq ularning abadiy doʻstligini butun dunyoga yaqqol koʻrsatishiga ishonishdi. Biroq, bu kelishuv uzoq davom etmadi.
thumb|left|[[Ferdinand va Izabellaning toʻy portreti, tax.1469.]]
Ferdinandning amakisi Aragonlik Alfonso V 1458-yilda vafot etdi. Alfonsoning barcha Ispaniyadagi hududlari, shuningdek, Sitsiliya va Sardiniya orollari uning ukasi Ioann II ga qoldirildi. Ioann endi har qachongidan ham kuchliroq mavqega ega edi va endi Genrixning qoʻllab-quvvatlashi unga unchalik ham zarur emasdi. Endi Genrix yangi ittifoqqa muhtoj edi. U Ioannning katta oʻgʻli Charlz Vianada bu yangi doʻstlik imkoniyatini koʻrdi. Charlz doimo otasi bilan kelishmasdi va shu sababli u yashirincha Kastiliyalik Genrix IV bilan ittifoq tuzdi. Ittifoqning asosiy qismi Charlz va Izabella oʻrtasida nikoh oʻrnatilishi kerak edi. Ioann II bu uyushtirilgan nikoh haqida bilgach, gʻazablandi. Chunki Izabellani oʻzining sevimli kichik oʻgʻli Ferdinand uchun munosib koʻrardi va uning nazarida bu kelishuv hali ham amalda edi. Ioann II oʻgʻli Charlzni otasining hayotiga qarshi fitna uyushtirganlikda ayblab, qamoqqa tashladi. Charlz 1461-yilda vafot etdi.
1465-yilda Izabellani Genrixning kuyovi Portugaliyalik Afonso V ga turmushga berishga harakat qilindi. Qirolicha va Ledesma grafi vositasida Portugaliya ittifoqi tuzildi. Biroq, Izabella nikohga rozilik berishdan bosh tortdi.
Qirol Genrixning suveren sifatida harakat qila olmasligi tufayli Kastiliyada fuqarolar urushi boshlandi. Endi Genrixga qirollikda isyon koʻtarganlarni xursand qilishning tezkor usuli kerak edi. Tinchlikni tiklash toʻgʻrisidagi kelishuvning bir qismi sifatida Izabella oʻsha paytda Kalatrava ordeni ustasi va qirolning eng yaqin yordamchisi Xuan Pachekoning ukasi Pedro Jiron Acuna Pacheko bilan turmush qurishi kerak edi. Buning evaziga Don Pedro qirollik xazinasiga juda katta miqdorda pul toʻlardi. Boshqa variantni koʻrmagan Genrix nikohga rozi boʻldi. Izabella gʻazablanib, nikoh amalga oshmasligi uchun Xudoga ibodat qildi. Don Pedro toʻsatdan kasal boʻlib, Izabella bilan uchrashish uchun kelayotganda yoʻlda vafot etdi.
thumb|upright|[[Ferdinand va Izabella]] 1468-yil 19-sentabrda Genri Izabellani oʻzining merosxoʻri sifatida tan olganida, u oʻz oʻgay singlisini uning irodasiga qarshi turmushga chiqishga majbur qilmaslikka vaʼda bergan edi, u buning evaziga uning roziligini olishga rozi boʻldi. Koʻrinib turibdiki, siyosiy nikoh tuzishdagi muvaffaqiyatsiz urinishlar nihoyat tugadi. Angliyalik Edvard IV yoki uning akalaridan biriga, ehtimol, Gloster gersogi Richardga turmush qurish haqida rejalar ham bor edi, lekin bu urinishlar jiddiy koʻrib chiqilmagan. 1468-yilda yana Portugaliyalik Afonso V dan turmush qurish taklifi keldi. Sentabr oyida bergan vaʼdalariga qarshi chiqib Genrix nikohni haqiqatga aylantirishga harakat qildi. Agar Izabella Afonsoga turmushga chiqadigan boʻlsa, Genrixning qizi Joanna Afonsoning oʻgʻli Ioann II ga turmushga chiqadi va shuning uchun eski qirol vafotidan keyin Ioann va Joanna Portugaliya va Kastiliyani meros qilib olishlari mumkin edi. Izabella bu taklifni rad etdi va oʻzining amakivachchasi va birinchi nikohlanuvchisi Aragonlik Ferdinand bilan uchrashib, unga yashirin vaʼda berdi.
Ushbu muvaffaqiyatsiz urinishdan soʻng, Genrix yana bir bor oʻz vaʼdalariga qarshi chiqdi va Izabellani Louis XI ning ukasi, Berri gersogi Charlzga turmushga chiqishga undadi. Genrixning nazarida bu ittifoq Kastiliya va Fransiyaning doʻstligini mustahkamlaydi hamda Izabellani Kastiliya siyosiy ishlaridan chetlatadi. Biroq, Izabella bu taklifni yana bir bor rad etdi. Shu bilan birga, Aragonlik Ioann II Izabellaga oʻgʻli Ferdinand bilan nikoh oʻqitish haqida yashirincha muzokaralar olib bordi.
1469-yil 18-oktabrda rasmiy nikoh marosimi boʻlib oʻtdi. Izabella va Ferdinand amakivachcha boʻlganligi sababli, ular taqiqlangan qarindoshlik darajasida turishgan va agar Rim papasining ruxsati olinmasa, nikoh qonuniy boʻlmasdi. Valensiyalik kardinal Rodrigo Borjiya (keyinchalik Aleksandr VI) yordamida Izabella va Ferdinandga Piy II (u haqiqatda 1464-yilda vafot etgan) tomonidan taxmin qilingan papalik ruxsatnomasini sovgʻa qilishdi va Ferdinandga uchinchi darajadagi qarindoshlik doirasida turmush qurishga ruxsat berib, ularning nikohiga kirishishi nikoh qonuniylashtirildi. Izabella oʻgay akasi Genrixning nikohga qarshi turishini sezib, saroydan Aviladagi akasi Alfonso qabrini ziyorat qilish bahonasi bilan qochib ketdi. Ferdinand esa xizmatkor qiyofasida yashirincha Kastiliya chegarasini kesib oʻtdi. Ular 1469-yil 19-oktabrda Valyadolid shahridagi Palasio de los Viveroda qayta uchrashgandan soʻng darhol turmush qurishdi.
Portugaliya bilan urush
1474-yil 12-dekabrda qirol Genrix IVning Madridda vafot etgani haqidagi xabar (bu 11-dekabrda sodir boʻlgan) Segoviyaga yetdi. Bu Izabellani Segoviyadagi Alkazar devorlari ichida panoh topishga undadi, u yerda u Andres de Kabrera va Segoviya kengashining yordamini oldi. Ertasi kuni Izabella Kastiliya va Leon malikasi deb eʼlon qilindi.
Izabellaning hukmronligi juda qiyin boshlandi. Qirol Genrix IV Izabellani oʻzining vorisi deb atagan edi, shuning uchun u 1474-yilda taxtga oʻtirganida, unga qarshi bir nechta fitnalar allaqachon mavjud edi. Villena Markiz Diego Pacheko va uning izdoshlari Genrixning qizi Joanna la Beltraneja haqli malika ekanligini taʼkidladilar. Markiz oʻz daʼvosidan koʻp oʻtmay, Toledo arxiyepiskopi Izabellaning uzoq vaqtdan beri tarafdori boʻlib, oʻzining katta jiyani Markizga olib bermoqchi boʻldi. Arxiyepiskop va Markiz Joannani amakisi Portugaliya qiroli Afonso V bilan turmush qurishni va oʻzlari uchun taxtga daʼvo qilish uchun Kastiliyani bosib olishni rejalashtirdilar.
thumb|Felipe Bigarniy tomonidan Izabella haykali; u Granadadagi Capilla Realda.
1475-yil may oyida qirol Afonso va uning qoʻshini Ispaniyaga oʻtib, Plasensiyaga yoʻl oldi. Bu yerda u yosh Joannaga uylandi (Genrixning qizi). Keyin Kastiliya vorisligi uchun uzoq va qonli urush boʻlib oʻtdi. Urush deyarli bir yil davomida davom etdi. 1476-yil 1-martda Toro jangi boʻlib oʻtdi.
Ammo natijasi noaniq boʻlishiga qaramay, Toro jangi katolik monarxlari uchun katta siyosiy gʻalaba boʻlib, Joanna la Beltraneja tarafdorlari tarqab ketdi va portugal armiyasi ittifoqchilarsiz Kastiliyani tark etdi.
Oʻsha yilning avgust oyida Izabella oʻzining kuchli hukmdor sifatida qobiliyatini mustaqil ravishda isbotladi. Segoviyada qoʻzgʻolon koʻtarildi va Izabella uni bostirish uchun otlandi, chunki uning eri Ferdinand oʻsha paytda shahardan tashqarida edi. Koʻplab erkak maslahatchilarining maslahatiga qarshi boʻlgan Izabella isyonchilar bilan muzokaralar olib borish uchun oʻzi shaharga otlandi. U muvaffaqiyatga erishdi va isyon tezda tugatildi. Ikki yil oʻtgach, Izabella 1478-yil 30-iyunda Asturiya shahzodasi oʻgʻli Jonning tugʻilishi bilan hukmdorlik oʻrnini yanada mustahkamladi. Koʻpchilik uchun erkak merosxoʻrning mavjudligi uning hukmdor sifatidagi oʻrnini qonuniylashtirardi.
Shu bilan birga, Kastiliya va Portugaliya flotlari Atlantika okeanida gegemonlik uchun va Gvineyadagi hal qiluvchi dengiz jangi boʻlgan Gvineya boyligi (oltin va qullar) uchun kurashdilar. Urush yana uch yil davom etdi va quruqlikdagi Kastiliya gʻalabasi va portugallarning dengizdagi gʻalabasi bilan yakunlandi. Alkaçovasda 1479-yil 4-sentabrda toʻrtta alohida tinchlik shartnomasi imzolandi.
Alkaçovasda Isabella va Ferdinand taxtda mustahkamlanib olsa-da, ammo Portugaliyaning Kanar orollaridan janubdagi butun Atlantika okeanida navigatsiya va savdo qilishning eksklyuziv huquqi Ispaniyaning Atlantikadan deyarli toʻsib qoʻyilganligini va Gvineya oltinidan mahrum boʻlganini anglatardi.
Xristofor Kolumb Kastiliyani bu qiyin vaziyatdan ozod qildi. Chunki uning Yangi Dunyo kashfiyoti 1494-yilda Tordesillasda Atlantika okeanining yangi va ancha muvozanatli taqsimlanishiga olib keldi. Kolumbning birinchi sayohatida (1492) olgan buyruqlari shuni koʻrsatadiki: „[katolik monarxlari] Alkaçovalar ulushida imzolangan chegaralarni suzib oʻtmaslik kerakligini doimo yodda tutdilar va shuning uchun ular Kolumbdan parallel ravishda suzib yurishni talab qilmoqdalar“. Shunday qilib, gʻarbdagi Kolumb sarguzashtiga homiylik qilib, ispan monarxlari hududlarini kengaytirishning qolgan yagona yoʻlini sinab koʻrishdi. Maʼlumki, ular bu masalada juda muvaffaqiyatga erishdilar.
Izabella boshidanoq oʻzini jangchi va haqiqiy monarx ekanligini isbotlagan edi. Endi u Kastiliya taxtida oʻz oʻrnini egallashga muvaffaq boʻldi va endi qirollikka juda muhtoj boʻlgan islohotlarni boshlab yubordi.
Jinoyatchilikka zarba berish
1474-yilda Izabella taxtga kelganida, Kastiliya akasi Genrix hukmronligi tufayli umidsizlikka tushib qolgan edi. Maʼlumki, Genrix IV katta mablagʻlarni sarflab yuborgan, oʻz qirolligida fuqarolari uchun deyarli hech qanday ishni amalga oshirmagan edi. Hatto oʻsha paytdagi Kastiliyaliklardan biri qotillik, zoʻrlash va talonchilik kabi jinoyatlar jazosiz boʻlganligini aytgan. Shu sababli, Izabella oʻz qirolligini isloh qilish yoʻlini topishga juda muhtoj edi. U qoʻllagan choralar tufayli, uning hayoti davomida tarixchilar uni rahm-shafqatdan koʻra adolatga moyilroq va Ferdinandga qaraganda ancha qattiqqoʻl va murosasiz ekanligini koʻrishgan.
Santa Hermandad
Izabellaning birinchi yirik islohoti 1476-yilda Madrigal korteslarida politsiya kuchlari, La Santa Hermandad (Muqaddas Birodarlik) shaklida amalga oshirildi. Garchi 1476-yil Kastiliya Hermandadni birinchi marta koʻrmagan boʻlsa-da, birinchi marta politsiya kuchlari qirollik tomonidan ishlatilgan. Oʻrta asrlarning oxirlarida germandad iborasi yoʻllar va qishloqlarni qoʻriqlash va jinoyatchilarni jazolash orqali qonun va tartibni tartibga solish uchun oʻz xohishiga koʻra birlashgan erkaklar guruhlarini tasvirlash uchun ishlatilgan. Biroq, bu birodarlar odatda monarx tomonidan bostirildi. Bundan tashqari, 1476-yilgacha mamlakatning aksariyat qismlarida adliya tizimi qirol amaldorlari emas, balki zodagonlarning dissident aʼzolari nazorati ostida edi. Ushbu muammoni hal qilish uchun 1476-yilda Kastiliya, Leon va Asturiya uchun general Hermandad tuzildi.
Politsiya kuchlari qirollikda sodir boʻlayotgan jinoyatni tartibga soluvchi mahalliy aholidan iborat boʻlishi kerak edi. Bu har yuzta xonadondan 1800 maravedis soliq hisobiga toʻlanishi kerak edi. 1477-yilda Izabella Ekstremadura va Andaluziyaga tashrif buyurib, u yerda ham samaraliroq himoyachilar guruhini joriy qildi.
Boshqa jinoiy islohotlar
Qonunlarni tartibga solishni isloh qilishdan soʻng, 1481-yilda Izabella ikki amaldorga Galitsiyada tinchlikni tiklashni topshirdi. Bu notinch viloyat Izabellaning otasi Ioann II davridan beri zolim zodagonlarning oʻljasiga aylangan edi. Qaroqchilar markaziy yoʻllarni bosib olib, kichikroq shahar va qishloqlarni talab kelishardi. Izabella topshirgan amaldorlar tinchlikni tiklash vazifasini bajarishdi va oxir-oqibat muvaffaqiyatga erishdilar. Haqiqatan ham, ular Galitsiyadan 1500 dan ortiq qaroqchilarni haydab chiqarishgan.
Moliya
Pulning yana bir islohoti qirollikda tanga zarblarining ortiqcha ishlab chiqarilishi va zarbxonalarning koʻpligi edi. Genrix davrida muntazam ravishda pul ishlab chiqaradigan zarbxonalar soni atigi 5 tadan 150 tagacha oshgan edi. Bu zarbxonalarda ishlab chiqarilgan tangalarning katta qismi deyarli qadrsiz edi. Hukmronligining birinchi yilida Izabella qirollik zarbxonalari ustidan monopoliya oʻrnatdi va tanga zarb qilish taxminan teng boʻlishi kerak boʻlgan qonuniy standartni belgiladi. Koʻpgina zarbxonalarni yopish va pul ishlab chiqarish ustidan qirollik nazoratini oʻz qoʻliga olish orqali Izabella xalqning qirollik moliyasini boshqarish qobiliyatiga boʻlgan ishonchini tikladi.
Hukumat
Izabella ham, Ferdinand ham oʻz qirolliklarida juda kam yangi hukumat va maʼmuriy institutlarni tashkil etishdi. Ayniqsa, Kastiliyada ularning asosiy yutugʻi Ioann II va Genrix IV davrida mavjud boʻlgan institutlardan samaraliroq foydalanish edi. Tarixiy jihatdan Kastiliya hukumatining markazi uning atrofidagi saroyi bilan birga qirol xonadoni boʻlgan. Uy xoʻjaligi anʼanaviy ravishda ikkita tanaga boʻlingan. Birinchi qismni uy xoʻjaliklari amaldorlari, asosan zodagonlar tashkil etgan boʻlib, ular maxsus toʻlov olgan, davlatda siyosiy vazifalarni bajarganlar. Ikkinchi qism esa 200 ga yaqin doimiy xizmatkorlardan iborat boʻlib, ular hukmdorlar nomidan keng doiradagi maxfiy funksiyalarni bajarganlar. 1470-yillarga kelib, Izabella qirollik maʼmuriyatini isloh qilishni boshlaganida, qirollik xonadonining yuqori lavozimlari shunchaki faxriy unvonlar boʻlib, ular qatʼiy ravishda zodagonlarga tegishli edi. Kotibiyat xarakteridagi lavozimlarni koʻpincha katta cherkov aʼzolari egallashgan. Katta daromadlar bunday idoralarga biriktirilgan va shuning uchun katta Kastiliya zodagonlari merosxoʻrlik asosida katta foyda koʻrilgan. thumb|left|Ferdinand va Izabella saroy aʼyonlari bilan
Anʼanaga koʻra, Kastiliya hukmdorlari uchun asosiy maslahat organi Qirollik kengashi edi. Monarx qoshidagi kengash barcha huquqiy va siyosiy nizolarni hal qilish uchun toʻliq vakolatga ega edi. Kengash barcha yirik shaharlardagi qirollik vakillari kabi barcha yuqori martabali maʼmuriy amaldorlarni nazorat qilish uchun mas’ul edi. Bu qirollikning oliy sudyasi ham edi. 1480-yilda Toledoning Kortes davrida Izabella Qirollik Kengashida koʻplab islohotlar oʻtkazdi. Ilgari qirollik maslahatchisining ikki xil, ammo bir-biriga oʻxshash toifalari mavjud edi. Ulardan biri ham sud, ham maʼmuriy javobgarlikka ega boʻlgan guruh tuzdi. Bu qism baʼzi yepiskoplar, baʼzi zodagonlar va letrados deb nomlanuvchi yuridik taʼlimga ega boʻlgan professional maʼmurlarning muhim elementidan iborat edi. Anʼanaviy maslahatchilarning ikkinchi toifasi kamroq rasmiy rolga ega edi. Bu rol koʻp jihatdan shaxslarning siyosiy taʼsiriga va monarxga shaxsiy taʼsiriga bogʻliq edi. Izabella hukmronligi davrida bu ikkinchi toifaning roli butunlay yoʻq qilindi. Yuqorida aytib oʻtilganidek, Izabella pora yoki inʼomlarga unchalik ahamiyat bermagan. Shu sababli, bu ikkinchi turdagi kengash aʼzolari, odatda, zodagonlar, Kastiliya kengashida faqat kuzatuvchi sifatida qatnashishlari mumkin edi.
Kolumb va Portugal munosabatlari
thumb|Xristofor Kolumbning qaytishi. Uning tomoshabinlari qirol Ferdinand va qirolicha Izabella oldida. Granadaga kirganidan atigi uch oy oʻtgach, qirolicha Izabella gʻarbga suzib (Kolumbning soʻzlariga koʻra 2000 milya masofaga) Sharqiy Hindistonga yetib borish uchun Xristofor Kolumbga ekspeditsiyasiga homiylik qilishga rozi boʻldi. Qirollik unga imtiyoz sifatida safar xarajatlarini toʻlab berdi.
Kolumbning ekspeditsiyasi 1492-yil 3-avgustda joʻnab ketdi va 12-oktabrda Yangi Dunyoga etib keldi. U keyingi yili Ispaniyaga qaytib ketmdi va oʻz topilmalarini monarxlarga taqdim etdi, mahalliy aholi va oltinlarni qahramonning kutib olishi ostida olib keldi. Kolumb [[Kastiliya qirolichasi tomonidan homiylik qilingan boʻlsa-da, gʻazna hisoblarida uning birinchi sayohati tugaganidan keyin 1493-yilgacha unga hech qanday qirollik toʻlovlari koʻrsatilmagan. Keyin Ispaniya kashfiyotlar va mustamlakachilikning Oltin davriga — Ispaniya imperiyasi davriga kirdi . 1494-yilda Tordesilla shartnomasiga koʻra, Izabella va Ferdinand Portugaliya qiroli Ioann II bilan Yevropadan tashqaridagi yerni boʻlishga kelishib oldilar. Portugaliyaliklar Janubiy Amerikaning ispanlarga tegishli ekanligini tan olishmadi, chunki u Portugaliyaning taʼsir doirasida edi va qirol Ioann II portugaliyaliklar yerlarni daʼvo qilib qoʻshin yuborish bilan tahdid qildi.
Keyingi yillar
thumb|Xuan de Flandes tomonidan kastiliyalik Izabella (taxminan 1500-1504) Izabella Rim papasi Aleksandr VI tomonidan katolik monarxi unvoniga sazovor boʻlgan. Isabella va Ferdinand Ispaniyaning jismoniy birlashishi bilan birga maʼnaviy birlashish jarayonini boshlab, mamlakatni bir eʼtiqod (Rim katolikligi) ostiga olib kirishga harakat qilishdi. Ushbu jarayonning bir qismi sifatida inkvizitsiyani qoʻllash joriy qilindi. 1499-yildagi musulmonlar qoʻzgʻoloni va undan keyin yana musibatlardan soʻng 1502-yilda Granada shartnomasi buzildi va musulmonlarga yo nasroniy boʻlish yoki mamlakatni tark etish buyurildi. Izabellaning eʼtirofchisi Sisneros Toledo qirollikda katolik arxiyepiskopi etib tayinlandi. U Ispaniyaning diniy muassasalarini qayta tiklash dasturida muhim rol oʻynadi va keyinchalik aksilislohotga asos soldi.
Izabella va Ferdinand imperiya yaratdilar va keyingi yillarda maʼmuriyat va siyosat bilan boshqardilar. Ularning boshqaruvi asosan vorislik bilan bogʻliq edi. Ular Ispaniya toj-u taxtini Yevropadagi boshqa hukmdorlar bilan bogʻlash uchun harakat qilishdi. 1497-yil boshiga kelib, oʻgʻli va merosxoʻri Asturiya shahzodasi-Jon, Gabsburg malikasi avstriyalik Margaretga uylanib, Gabsburglar bilan aloqani oʻrnatdi. Katta qizi Izabella Portugaliya qiroli Manuel I ga turmushga chiqdi va kenja qizi Joanna Habsburg shahzodasi Filipp I ga turmushga chiqdi. 1500-yilda Izabella koloniyalardagi barcha isyonkor boʻlmagan mahalliy aholiga farmon bilan fuqarolik va toʻliq qonuniy erkinlik berdi.
Biroq Izabellaning katta ikki farzandi haqidagi rejalari amalga oshmadi. Uning yagona oʻgʻli Jon Asturias turmush qurganidan koʻp oʻtmay vafot etdi. Uning qizi Izabella oʻgʻli Migel da Pazning tugʻilish paytida vafot etdi. Nevarasi Migel ham koʻp oʻtmay, ikki yoshida vafot etdi. Qirolicha Izabella I ning taxti uchinchi farzandi Joanna va kuyovi Filip I ga oʻtdi.
Biroq, Izabella ikkita kenja qizi uchun muvaffaqiyatli sulolaviy oʻyinlarni amalga oshirdi. Katta qizi Izabellaning oʻlimi kuyovi portugaliyalik Manuel Iga qayta uylanish zaruratini tugʻdirdi va Izabellaning uchinchi qizi Mariya uning keyingi rafiqasi boʻldi. Izabellaning kenja qizi Ketrin Angliyaning Uels shahzodasi Artur bilan oila qurdi. Ammo Arturning erta oʻlimi uning ukasi Angliya qiroli Genrix VIII ga turmushga chiqishiga olib keldi.
Izabella 1504-yil 14-sentabrda hukumat ishlaridan rasman voz kechdi va oʻsha yili 26-noyabrda Medina del Kampo qirollik saroyida vafot etdi. Uning davlati 1497-yilda oʻgʻli shahzoda Jon Asturiya, 1496-yilda onasi portugaliyalik Izabella va 1498-yilda qizi Asturiya malikasi Izabella vafot etganidan keyin allaqachon tanazzulga yuz tutgan edi. U Granadada Kapilla Realda dafn etilgan, uni nabirasi Karl V, Muqaddas Rim imperatori (Ispaniya Karlos I) eri Ferdinand, qizi Joanna va Joannaning eri Filipp I va Izabellaning 2 yoshli nabirasi Migel da Paz (Izabellani qizining oʻgʻli, shuningdek, Portugaliya qiroli Manuel I ham shu yerga dafn qilingan. Kapilla Realning yonidagi muzeyda uning toji saqlanadi.
Oilasi
thumb|upright|Izabella va Ferdinand qizi Joanna bilan tax. 1482. Izabella va Ferdinandning yetti farzandi bor edi, ulardan besh nafari voyaga yetgunga qadar tirik edi: Izabella (1470—1498). Izabella va Ferdinand katta qizi. Birinchi marta Portugaliya shahzodasi Afonsoga turmushga chiqdi. Ikkinchi marta, Portugaliyalik Manuel I ga turmushga chiqqan. Migel da Paz degan ikkinchi nikohdan tugʻilgan oʻgʻli ikki yoshida vafot etgan.
1475-yil 31-mayda Cebrerosda tushib qolgan oʻgʻil Jon (1478-[[1497). Asturiya shahzodasi. Avstriyalik Margaretga uylangan. Joanna (1479—1555). [[Kastiliya qirolichasi. Filipp chiroyli bilan oila qurgan. Mariya (1482—1517). Portugaliyalik Manuel I ga turmushga chiqdi. Ketrin (1485—1536). Birinchi marta Uels shahzodasi Arturga turmushga chiqdi. Ikkinchi marta uning kichik ukasi Genrix VIII ga unashtirildi.
Kurtbey (Uzunköprü)
Kurtbey — Edirne viloyatining Uzunkoʻpru tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq asoschisi Kurtbey ismli Usmonli bosqinchisidir. Uning qabri hozirda Edirnening Havsa tumanida joylashgan. Qishloq nomi 1901-yildagi yozuvlarda Qurtbeyli deb qayd etilgan. 1964-yil 4-fevralda shaharchaga aylantirilgan qishloqning munitsipalitet maqomi 2013-yilda aholi soni 2000 kishidan kamayishi bilan tugaydi.
Geografiya
Qishloq Uzunkoʻpru tuman markazidan 22 km uzoqlikda joylashgan uzoqlikda.
Gistamin
Gistamin (Histaminum) — gistidin aminokislotasi hosilasi. Biogen aminlarga kiradi. Toʻqima gormoni boʻlib, kuchli biologik taʼsirga ega. Hayvonlar va odamning turli aʼzo va toʻqimalarida nofaol shaklda boʻladi. Sintezlab ham olinadi. Anafilaktik shok, yalligʻlanishlar va allergik reaksiyalarda (qarang Allergiya) koʻp ajraladi. Meʼda shilliq qavatidagi bezlarni qoʻzgʻatib, shira ajralishini kuchaytiradi; mayda qon tomirlarni kengaytirib, qon oqishini tezlatadi. G. qon tomirlarning spastik qisqarishiga qarshi dori. Arterial bosimni pasaytiradi. Bronxlar silliq mushaklariga spastik ta'sir qiladi.
Gretsiya — Tojikiston munosabatlari
Gretsiya — Tojikiston munosabatlari — Gretsiya va Tojikiston oʻrtasida ikki tomonlama diplomatik aloqalar.
Zamonaviy davr
1991-yil sentabrda Tojikiston mustaqil davlatlarga aylandi. 1992-yil 30-sentabrda Gretsiya va Tojikiston oʻrtasida diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. 2009-yil 1-dekabrda Afinada Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti vazirlarining 17-kengashida Tojikiston tashqi ishlar vaziri Hamroxon Zarifiy Gretsiya tashqi ishlar vaziri Jorj Papandreu bilan uchrashdi. Fikr almashish jarayonida asosiy eʼtibor ikki tomonlama tojik-yunon munosabatlarining, xususan, savdo-iqtisodiy sohadagi masalalariga hamda oʻzaro manfaatli boʻlgan boshqa mintaqaviy masalalarga qaratildi.
Lorraine Bracco
Lorraine Bracco (1954-yil 2-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik kino va televideniye aktrisasi. Oʻzining boʻgʻiq ovozi va Brooklyncha aksenti bilan tanilgan. U Akademiya mukofotiga, toʻrt marotaba Emmy mukofotiga, toʻrt marta Oltin globus mukofotiga va uch marotaba Screen Actors Guild Awards gʻolibi boʻlgan.