cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nytvenskiy tumani
Tarixi
Nitva qishlogʻi 1623-yilda Qaysarov aholini roʻyxatga olishda ham eslatib oʻtilgan, ammo bu, ehtimol, hozirgi Ust-Nitva hududidagi qishloqqa tegishli. Bugungi kunda tumanning maʼmuriy markaziga aylangan aholi punkti bir necha yillardan keyin paydo boʻlgan va 1641-yilda Cheremezov roʻyxatida qayd etilgan. 1756-yilda Stroganovlar Nitvada mis eritish zavodiga asos soldilar, keyinchalik u temir zavodga aylantirildi. Nitvaning oʻzi, zavod tashkil etilgan paytdan boshlab, zavod shaharchasi sifatida rivojlana boshladi. Nitva tuman boʻysunuvchi shahri Kama daryosining oʻng qirgʻogʻida, Permdan 93 km uzoqlikda, daryo boʻylab joylashgan. Permdan Nitvagacha boʻlgan yoʻl bilan — 70 km. 1913-yilda qurilgan Nitvadan Chaykovskaya stantsiyasiga temir yoʻl liniyasi shaharga Perm-Moskva temir yoʻl liniyasiga kirish imkonini beradi.
Nitvenskiy tumani 1923-yilda RSFSR ning Ural viloyati Perm tumanida Perm viloyatining Oxanskiy tumanidagi bir nechta volostlarni birlashtirgan holda tashkil etilgan. 1932-yilda tugatilgan Leninskiy tumani Nitvenskiy tumani tarkibiga kiritildi.
1952-yilda Nitvenskiy tumanidan yana Grigoryevskiy deb nomlangan hudud ajratildi. 1956-yilda u yana Nitvenskiy tumani foydasiga bekor qilindi.
1963-yilda Nitvenskiy sanoat rayoni tashkil etilganda uning tarkibiga Vereshchagino, Nitva, Oxansk, Ocher shaharlari kirdi. 1965-yilda hozirgi chegaralar ichida Nitvenskiy tumani tashkil etildi.
Tard, Vengriya
Tard — Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén tumanida joylashgan qishloq.
Vyurs reaksiyasi
Organik kimyoda Charlz Adolf Vyurs nomi bilan atalgan Vyurs reaksiyasi birlashma reaksiyasi boʻlib, ikkita galoalkanlar natriy metall bilan ishlov berib, yuqori alkan hosil qiladi.
Molekulyararo versiyalardan tashqari, reaksiya ahamiyati uncha katta emas. Galoalkanlar va arilgalogenidlar bilan birlashtirgan tegishli reaksiya Vyurs-Fittig reaksiyasi deb ataladi.
1577
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1577''
Vafot etgan
🇷🇺
West Wildwood
West Wildwood AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Cape May County okrugi tarkibiga kiradi.
Blangy-le-Château
Blangy-le-Château Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
West Wildwood
Aholisi
408 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Blangy-le-Château
Geografiyasi
Maydoni — 10,7 km2.
Pego
Pego Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 52,85 km2. Aholisi — 11208 kishi (2010).
West Wildwood
Geografiyasi
Maydoni — 0,9 km2. Shundan 0,7 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir.
Monpezat
Monpezat Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Steinhorst (Niedersachsen)
Steinhorst  Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 57,78 km2. 1346 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Turriaco
Turriaco Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Gorizia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5 km2. 2652 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Monpezat
Aholisi
81 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,5 km2.
Ipak (jurnal)
"IPAK" — ilmiy-texnika jurnali. 3 oyda bir marta chiqadi. 1958—91 yillarda "I." ("Shyolk") nomlarida oʻzbek va rus tillarida nashr qilingan. 1996-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat ilmiy-texnika axboroti fondi tomonidan hozirgi nomda nashr qilinadi. Jur.da iqtisodiyot va bozor mexaniz-mi, xoʻjalik yuritishning yangi shakllari, tutchilik, ipakchilik, pillani qayta ishlash va ipak mato va buyumlar i. ch., toʻqimachilik va yengil sanoat masalalari yoritiladi. Shuningdek, jur.da agrosanoat yangiliklari, muhim sanalar, voqealar, tarix va hozirgi kun ruknlari bor. Adadi 100 nusxa (2002). Bosh muharriri texnika fanlari dri, prof. H. A. Alimova.
1964-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari medallar jadvali
right|200px|Olympische Ringe
Aqeshki
Aqeshki (Ақешкі) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Yeskeldi tumanidagi qishloq. Oqin Sara qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196457200.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 592 kishini (290 erkak va 302 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 532 kishi (266 erkak va 266 ayol) yashagan.
Bulungʻur (shahar)
Bulungʻur — Oʻzbekiston Respublikasi Samarqand viloyatidagi tuman (1973-yildan beri).Tuman markazi-Bulung‘ur shahri. Bulungʻurdan Samarqandgacha 31 km. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Bulungʻur. Bulungʻurni Katta Oʻzbekiston trakti kesib oʻtadi. Dengiz sathidan 736 m balandlikda. Aholisi 23,5 ming kishi (2000). Bulungʻurda 7 sanoat korxonasi (vino, sut, gʻisht zavodlari), xalq isteʼmoli mollari, hunarmandchilik, uy-roʻzgʻor buyumlari ishlab chiqaruvchi kichik xususiy korxonalar, 69 ta umumiy o‘rta taʼlim maktabi, mehmonxona, kutubxonalar, xalq teatri, kasalxona, tugʻruqxona va boshqa bor.
Villa del Conte
Villa del Conte Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 5022 nafar aholi istiqomat qiladi (2001).
Quierzy
Quierzy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
335 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 41,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,0 km2. Dengiz sathidan 38 – 73 m balandlikda joylashgan.
Sayfiddin Ismoilov
Sayfiddin Umarovich Ismoilov (Сайфиддин Умарович Исмоилов; 18-avgust 1959-yil, Jizzax) – 2010-2016-yillarda Jizzax viloyati hokimi,
NGC 4584
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1862-yilda kashf etgan.
St. Paul (Indiana)
St. Paul AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Decatur, Shelby County, Indiana|Shelby okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1031 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1279,8 nafar kishi.
TuxGuitar
TuxGuitar — erkin va ochiq manbali tabulatura tahrirlovchi. Dastur yordamida tabulatura va partituralarni tahrir qilish hamda Guitar Pro (gp3, gp4 va gp5) fayllarni import va eksport qilish mumkin. Bundan tashqari, TuxGuitardan sodda MIDI tahrirlovchi sifatida ham foydalanish mumkin.
Dasturning 1.0 va undan keyingi relizlari MIDI fayllarni import va eksport qila oladi. TuxGuitarning tumori (mascot) Tux dir. Bu pingvincha boshida Linux uchun tayyorlangan bir qancha oʻyin va dasturning ham tumoridir.
TuxGuitar Java dasturlash tilida yoziladi va GNU Lesser General Public License litsenziyasining 2.1 versiyasi boʻyicha chiqariladi. TuxGuitar 1.2 2009-yil chiqarilgan. Dasturning manba kodi 2015-yilgacha muntazam ravishda yangilanib kelgan boʻlsada, navbatdagi versiya (1.3.0 versiyasi)2016-yilning yanvarigacha chiqarilmadi.
Koʻrinishlari
TuxGuitarda uchta koʻrinish (skin) mavjud. Bu koʻrinishlar quyida berilgan: TuxGuitarda yana alohida tayyorlangan koʻrinishlarni ham ishlatish mumkin. 1.0 versiyaning sukut boʻyicha tanlangan koʻrinishi Lavenderdir.
Kutib olinishi
2014-yil mayda TuxGuitar CNET da 5 yulduzli shkalada 4 ballga ega edi. Shu paytda dasturning Softpediadagi reytingi besh balli shkalada 3.4 edi. Hozirda TuxGuitar SourceForge saytida 5 balli shakalada 4.8 ballga ega. Software Review saytidagi tahrirchilar dasturning 1.0 versiyasiga 5 ball berishdi va uning „ishlatish juda oson interfeysini“ va „juda oliy funksiyalarini“ yuqori baholashdi.
Ipak bezlari
Ipak bezlari — kapalak qurtlarining rivojlanishi davrida ipak ishlab chiqaruvchi bezlari. I. b. ishlab chiqaradigan suyuklik havoda qotib, ipak ipga aylanadi. Ipak ipi turli hasharotlarda turli funksiyani bajaradi. Mas, olma qurti gʻumbakka aylanish davrida ipak ipidan daraxt shoxidan pastga tushish uchun foydalanadi; oq kapalak gumbagi iplar yordamida turli substratga yopishib oladi; olma kuyasi iplar bilan daraxt novdasi va barglarini toʻrga oʻxshab oʻrab oladi yoki gʻilof toʻqiydi va uning ichida gʻumbak-ka aylanadi; ipak qurti pilla oʻraydi. Bitta ipak qurti ipak bezlaridan 100—1500 m gacha, hatto, undan ham koʻproq ipak ipi ajratishi mumkin.
1578
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1578''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1578''
🇷🇺
Buffalo Center (Iowa)
Buffalo Center AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Winnebago okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
905 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 326,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,77 km2. Shundan 2,77 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 363 m balandlikda joylashgan.
Ulsan
thumb|right|200px
Ulsan (Koreyacha talaffuzi: [ul.s͈an]), Janubiy Koreyadagi Yapon dengizi yaqinida joylashgan shahar. Aholisi 1.1 millionni tashkil qilib, ushbu shahar aholiso boʻyicha Janubiy Koreyadagi sakkizinchi eng koʻp aholiga ega shahar hisoblanadi. Shaharning Ulsan hyundai nomli futbol klubi bor.
Blay
Blay Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Bayeux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
286 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,2 km2.
Najmiddin Jalolov
Najmiddin Jalolov (Наджмуддин Камолитдинович Джалолов; Nadjmuddin Kamolitdinovich Djalolov; Abu Yahyo Muhammad Fotih; 1972-yil 1-aprel — 2009-yil 14-sentyabr) — Markaziy Osiyoning yirik mintaqasida faoliyat olib boruvchi Al-Qoida bilan bogʻliq „Jamoat al-Jihod al-Islomiy“ jangari tashkilotining rahbari boʻlgan. Ushbu guruh, shuningdek, Rossiya va G‘arbiy Yevropada ham oʻz hujumlarini uyushtirishni rejalashtirishda gumon qilingan.
Yoshlik davri
Najmiddin Jalolov Oʻzbekiston SSR Andijon viloyati Xartum shahrida tavallud topgan. U Al-Qoida lagerlarida minalar va portlovchi moddalar boʻyicha tayyorgarlikdan oʻtgan va Tolibon tomonidan Afgʻoniston va Pokistonda olib borilgan operatsiyalarda ishtirok etgan.
Terrorchilik faoliyati
Najmiddin Jalolov Al-Qoidaga aloqador O‘zbekiston islomiy harakatining (O‘IH) sobiq aʼzosi bo‘lgan. 2000-yilda Najmiddin Jalolov O‘zbekiston Respublikasi sudlari tomonidan sirtdan terrorchilikda aybdor deb topilgan. Jalolov 2000-yillarda Oʻzbekiston islomiy harakatini tark etgan va Islomiy Jihod Ittifoqida qatnashgan.
Amerika Qoʻshma Shtatlari Moliya vazirligining maʼlumotlariga koʻra, Najmiddin Jalolov 2007-yilning sentyabr oyida Germaniyaning bir nechta hududlariga hujum uyushtirish rejasida potensial guruh rahbari hisoblangan. 2006-yilda Markaziy Osiyodagi terroristik nishonlarni, xususan, gʻarblik mehmonlarga xizmat koʻrsatadigan mehmonxonalarni yoʻq qilish ishlariga rahbarlik qilgan.
Najmiddin Jalolov Tolibon yetakchisi Muhammad Umar, uygʻur jangarisi Abu Muhammad va Al-Qoida yetakchisi Usoma bin Lodin bilan bogʻlangan. 2004-yilda esa AQSh elchixonasi va Toshkentdagi Isroil elchixonasiga hujum uyushtirish uchun buyruq bergan.
Oʻlimi
Najmiddin Jalolov 2009-yilning 14-sentabrda Pokistonda AQShning Predator uchuvchisiz havo hujumida halok bo‘lgan.
Kogarixa (Xarovsk tumani, Vologda)
Kogarixa (Когариха)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 54,5 km, Popovka munitsipaliteti markaziga 0,5 km. Eng yaqin aholi punktlari - Popovka, Ostretsovskaya, Istomikha, Sergeyxa, Zasuxino.
2002 yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 30 kishi (16 erkak, 14 ayol). Millati asosan ruslar (97%).
Aholisi
Aholisi - 26 kishi (2010).
Kertme, Sungurlu
Kertme — Turkiyaning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 91 nafar (2022).
Dargnies
Dargnies Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1373 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 371,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,7 km2. Dengiz sathidan 81 – 129 m balandlikda joylashgan.
Oʻnarcha
Oʻnarcha — Qirgʻiziston Respublikasi Norin viloyatidagi daryo, Norin daryosining oʻng irmogʻi. Noringa Norin shahri dan 16 km quyiroqda quyiladi. Uz. 75 km, havzasining maydoni 1570 km². Kapkatos tizmasining yon bagʻridan shim.roqda, Qumbel dovonidan 1 km sharqda, 3600 m balandlikda boshlanadi. Yuqori oqimida (Koʻktoʻrpoq chap irmogʻi quyilgungacha) Sultonsari nomi bilan yuritiladi. Asosiy irmoqlari yuqori oqimida: Archalu, Ichkebash, Chunqursu, Ottuk (oʻngdan). Qor va yomgʻir suvlaridan toʻyinadi. Oʻrtacha koʻp yillik suv sarfi boshlanishidan 18 km quyida (Oʻnarcha qishlogʻi yonida) 9,9 m³/sek. Toʻlinsuv davri mart — avgust da. Oʻrtacha koʻp yillik suv sarfi 15,2 m³/sek.dan (koʻp suvli yilda) 4,78 m’/sek.gacha (kam suvliyilda) oʻzgaradi. Dekabr—fevral oylarida daryoda muz oqadi. Suvi yaxshi ichimlik sifatiga ega.
Bäretswil
Bäretswil Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Hinwil okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 22.23 km2. 4439 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Bäretswilning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bhāskara I
Bxaskara (taxminan  600-yilda tugʻilgan - vafot etgan taxminan  680) (12-asr matematigi Bxaskara II bilan chalkashmaslik uchun odatda Bxaskara I deb ataladi) 7-asrda yashagan hind matematiki va astronomi boʻlib, hindlarning oʻnli sanoq sistemasida raqamlarni birinchi boʻlib yozgan. nol uchun doira va Aryabxata ishiga sharhida sinus funktsiyasining noyob va ajoyib ratsional yaqinlashuvini bergan. Milodiy 629-yilda yozilgan " Aryabhaṭīyabhāṣya " nomli ushbu tafsir oʻzining eng qadimgi nasriy asarlaridan biridir. U shuningdek, Aryabxata maktabi yoʻnalishi boʻyicha ikkita astronomik asar yozgan: „ Mahabhaskariya“ va " Laghubhāskariya ".
1979-yil 7 iyunda Hindiston kosmik tadqiqotlar tashkiloti matematikni sharaflash uchun Bxaskara Ini uchirdi.
1579
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1579''
Calberlah
Calberlah Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 27,64 km2. 5086 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
1579
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1579''
🇷🇺
Quincy-Basse
Quincy-Basse Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Calberlah
Hududi
Calberlahning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Quincy-Basse
Aholisi
54 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,8 km2. Dengiz sathidan 58 – 153 m balandlikda joylashgan.
Bhāskara I
Biografiya
Bhaskara hayoti haqida juda kam narsa maʼlum. Ehtimol, u astronom boʻlgan. 7-asrda Hindistonda tugʻilgan. Bxaskaraning yozuvlarida Hindistondagi joylarga havolalar mavjud. Masalan, u 7-asrda Maytraka sulolasining poytaxti Valabhi (bugungi Vala) va ikkalasi ham subkontinentning gʻarbiy qirgʻogʻidagi Hindistonning hozirgi Gujarat shtatidagi Saurastrada joylashgan Sivarajapurani eslatib oʻtadi. Janubiy Gujarat va Tanesardagi Bharuch (yoki Broach) ham eslatib oʻtilgan. Sharqiy Panjobda 606-yildan boshlab 41 yil davomida Harsa hukmronlik qilgan. Harsa Bxaskara I hayotining birinchi yarmida Shimoliy Hindistonda hukmronlik qilgan. Bhaskara Saurastrada tugʻilgan va keyinroq Asmakaga koʻchib oʻtgan degan mantiqiy taxmin bor.
Astronomiya bilimini otasi bergan. Bxaskara I Aryabxata astronomik maktabining eng muhim olimi hisoblanadi. U va Brahmagupta kasrlarni oʻrganishga katta hissa qoʻshgan eng mashhur hind matematiklaridan ikkitasidir.
Raqamlarning ifodalanishi
Bxaskaraning, ehtimol, eng muhim matematik hissasi raqamlarning pozitsion tizimda ifodalanishi bilan bogʻliq. Birinchi pozitsion tasavvurlar hind astronomlariga ushbu ishdan taxminan 500 yil oldin maʼlum boʻlgan. Biroq, Bhaskaragacha boʻlgan bu raqamlar raqamlar bilan emas, balki soʻzlar yoki allegoriyalar bilan yozilgan va oyatlar bilan tartibga solingan. Masalan, 1 raqami oy sifatida berilgan, chunki u faqat bir marta mavjud; 2 raqami qanotlar, egizaklar yoki koʻzlar bilan ifodalangan, chunki ular har doim juft boʻlib uchraydi; 5 raqami (5) hislar tomonidan berilgan. Hozirgi kasrimizga oʻxshaydi. Tizimda bu soʻzlar har bir raqam oʻz pozitsiyasiga mos keladigan oʻnning kuch omilini faqat teskari tartibda belgilaydigan tarzda tekislangan: yuqori kuchlar pastki kuchlardan toʻgʻri edi.
Uning tizimi haqiqatdan ham pozitsiondir, chunki bir xil so‘zlar 40 yoki 400 qiymatlarini ifodalash uchun ham ishlatilishi mumkin. Ajablanarlisi shundaki, u ko‘pincha ankair api formulasidan foydalangan holda ushbu tizimda berilgan raqamni tushuntiradi („rasmlarda bu o‘qiladi“), uni takrorlash orqali birinchi toʻqqiz Brahmi raqamlari bilan yozilgan, nol uchun kichik doira yordamida. Biroq, uning soʻz tizimidan farqli oʻlaroq, raqamlar chapdan oʻngga kamayib borayotgan qiymatlarda yoziladi, xuddi bugungi kunda biz buni qilamiz. Shuning uchun, hech boʻlmaganda, 629-yildan boshlab, oʻnlik tizim hind olimlariga aniq maʼlum. Taxminlarga koʻra, Bhaskara buni ixtiro qilmagan, lekin u birinchi boʻlib Brahmi raqamlarini ishlata olgan.
Boshqa hissalar
Bxaskara uchta astronomik asar yozgan. 629-yilda u matematik astronomiya haqida sheʼrlarda yozilgan Aryabhatiyaga izoh berdi. Izohlar aynan matematikaga oid 33 oyatga tegishli edi. U erda u oʻzgaruvchan tenglamalar va trigonometrik formulalarni koʻrib chiqdi.
Uning " Mahabxaskariya " asari matematik astronomiyaga oid sakkiz bobga boʻlingan. 7-bobda u sin x uchun ajoyib taxminiy formulani beradi, yaʼni {\displaystyle \sin x\taxminan {\frac {16x(\pi -x)}{5\pi ^{2}-4x(\pi -x)}},\qquad (0\leq x\leq \pi))}{\displaystyle \sin x\taxminan {\frac {16x(\pi -x)}{5\pi ^{2}-4x(\pi -x)}},\qquad (0\leq x\leq \pi))} Buni u Aryabhataga topshiradi. U 1,9% dan kam nisbiy xatoni aniqlaydi (eng katta ogʻish{\displaystyle {\frac {16}{5\pi}}-1\taxminan 1,859\%}\frac{16}{5\pi} — 1 \taxminan 1,859\%da{\displaystyle x=0}x=0). Bundan tashqari, sinus va kosinus oʻrtasidagi, shuningdek, >90° >180° yoki >270° burchak sinusi bilan <90° burchak sinusi oʻrtasidagi munosabatlar berilgan. Mahabhaskariyaning qismlari keyinchalik arab tiliga tarjima qilingan.
Bxaskara, agar p tub son boʻlsa, u holda 1 + (p −1) boʻlishi haqidagi taʼkid bilan allaqachon shugʻullangan! . Buni keyinroq Fibonachchi ham eslatib oʻtgan Al-Haytham isbotlagan va hozirda Uilson teoremasi deb nomlanadi.
Bundan tashqari, Bxaskara bugungi kunda Pell deb ataladigan tenglamalarning echimlari haqidagi teoremalarni aytdi. Masalan, u shunday muammo qoʻydi: „Ayting-chi, ey matematik, 8 ga koʻpaytirilsa, birlik bilan birga kvadratga aylanadigan kvadrat nima?“ Zamonaviy yozuvda u Pell tenglamasining yechimlarini soʻradi {\displaystyle 8x^{2}+1=y^{2}}8x² + 1 = y². U oddiy yechimga ega: x = 1, y = 3 yoki qisqacha (x, y) = (1,3), undan boshqa yechimlarni qurish mumkin, masalan, (x, y) = (6,17).
Bxaskara p ning mantiqsiz ekanligiga aniq ishondi va Aryabhataning p ga yaqinlashishini qoʻllab-quvvatlab, uning √10 ga yaqinlashishini tanqid qildi (Jain matematiklari orasida keng tarqalgan). U qarama-qarshi tomonlarning hech biri parallel boʻlmagan toʻrt tomoni teng boʻlmagan toʻrtburchaklar toʻgʻrisida bahs ochgan birinchi matematik edi. Astronomiya Mahabhaskariya matematik astronomiyaga oid sakkiz bobdan iborat. Kitob quyidagi mavzularga bagʻishlangan: sayyoralarning uzunliklari; sayyoralarning bir-biri bilan, shuningdek, yorqin yulduzlar bilan bogʻlanishi; oy oyi; quyosh va oy tutilishi; va sayyoralarning koʻtarilishi va botishi.
Shuningdek qarang
•Bxaskara I ning sinusga yaqinlashish formulasi •Astronomlar roʻyxati •Hind matematiklari roʻyxati
Adabiyotlar
Manbalar
•(Kellerdan (2006a, xiii bet))
•MC Apaṭe. Laghubhāskarīya, Paramesvara sharhi bilan. Anandāśrama, sanskrit seriyasi №. 128, Puna, 1946-yil.
•V.harish Mahabhāskariya Bxaskaracharya Govindasvamin Bhāshya va Parameshvara Supercommentary
•Siddhantadipika bilan. Madras hukumati Sharq seriyasi, yoʻq. cxxx, 1957-yil.
•KS Shukla. Mahābhāskarīya, Tahrirlangan va ingliz tiliga tarjima qilingan, tushuntirish va
•tanqidiy eslatmalar va sharhlar va boshqalar. Matematika boʻlimi, Laknau universiteti, 1960.
•KS Shukla. Laghubhāskarīya, Tahrirlangan va ingliz tiliga tarjima qilingan, tushuntirish va tanqidiy eslatmalar va sharhlar va boshqalar bilan, matematika va astronomiya boʻlimi, Laknau universiteti, 2012-yil.
•KS Shukla. Aryabxatiyaning Aryabxatiya, Bhaskara I va Somesvara sharhi bilan. Hindiston
•Milliy Fanlar Akademiyasi (INSA), Nyu-Dehli, 1999-yil.
Godfrey Cambridge
Godfrey MacArthur Cambridge (talaffuzi: 1933-1976) aktyor, komik va musiqachidir.
Badabyakud
Badabyakud — Hindistonning Karnataka shtati janubidagi Belgaum tumanidagi qishloq.
Farra d'Isonzo
Farra d'Isonzo Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Gorizia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10 km2. 1779 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Westfield (New Jersey)
Westfield AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Union County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
29944 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 17,4 km2. Shundan 17,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Monségur (Pyrénées-Atlantiques)
Aholisi
105 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,9 km2.
Xirane
Khirane shaharcha va kommuna boʻlib, Jazoirni Xenxela viloyatida joylashgan. 1998-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga qaraganimizda, aholisi 5,350 kishidan iborat.
Dean Edwards
thumb|Edwards, [[2007]] Dean Edwards (1970-yilda tugʻilgan) aktyor, komik va musiqachidir.
Villa Estense
Villa Estense Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16 km2. 2423 nafar aholi istiqomat qiladi.
Pedreguer
Pedreguer Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29,57 km2. Aholisi — 6857 kishi (2006).
Oʻng qoʻl qoidasi
Oʻng qoʻl qoidasi — magnit maydonda harakatlanuvchi induksion tok yoʻnalishini aniqlash qoidasi. Qoidaning taʼrifi: agar oʻng qoʻl kaftini magnit maydonda magnit induksiya vektori (magnit maydon kuch chizikdari) kaftga tik tushadigan qilib, 90°ga kerilgan bosh barmoq esa oʻtkazgich bo'ylab harakat qilayotgan tok kuchi yoʻnalishini koʻrsatadigan qilib tutilsa, u holda yozilgan 4 ta barmoq magni induksiya vektori  yoʻnalishini koʻrsatadi (rasm).
1580
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1580''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1580''
🇷🇺
NGC 4585
NGC 4585 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi SBb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1865-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Sevgi soysal
Sevgi Soysal 1936-yil Istanbulda dunyoga keladi. Uning otasi Saloniklik muhojirlar oilasidan chiqqan Ali Mithat Yenen, onasi esa nemis ayoli Anneliesse Rup bo'lgan. Yozuvchining oilasida olti farzand bo'lib, Sevgi ularning uchinchisi edi. Akasi Kaya Yenen, singlisi Gonul O'ney va ukalari Duygu Aykal, Izzet Yenen va Mine Kazmao'g'li. 1935-yilda otasi Shtutgard texnika universitetining arxitektura va shaharsozlik fakultetini tamomlagach, oilasi bilan Turkiyaga borib joylashadi. Uning bolaligi Anqarada Saloniki ko'chasida va Yangishahar tumanida o'tgan. Sevgi Soysal Anqara qizlar litseyida o'qigan. Keyin esa Anqara Til, tarix va geografiya fakultetida tahsil oladi. Universitetni tamomlamasdan oldin shu yerdagi O'zdemir Nutku bilan tanishadi va u bilan oila quradi. Qo'rqut ismli o'g'li ko'radi. Sevgi Soysal 1976-yil 22-noyabrda vafot etadi.
Bertschikon bei Attikon
Bertschikon bei Attikon Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Winterthur okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 9.64 km2. 999 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Bertschikon bei Attikonning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Oʻnboshi
Oʻnboshi — harbiy unvon, 10 kishidan iborat eng kichik harbiy boʻlinma boshligʻi. Turkiy xalklar tuzgan eng qadimiy davlatlar (mas, Hunlar va Turk xoqonligi)da ilk marta joriy qilingan. Oʻ. bevosita yuzboshita boʻysungan. Amir Temur davrida Oʻ. oddiy askarga nisbatan 10 barobar ortiq maosh olgan (bu paytda oddiy askarning oyligi mingan otining narxiga teng boʻlgan). Oʻrta Osiyo xonliklari davrida ham Oʻ.ning harbiy mavqei oʻzgarmagan. Turkiyeton mintaqasida qizil armiyaga qarshi kurash yillarida koʻplab qoʻrboshi guruhlarida (Ibrohimbek va boshqalar) Oʻ. lavozimi mavjud boʻlgan. Soʻnggi oʻrta asrlarda Oʻ. Rossiyada "desyatnik" deb atalgan. 20-asrda sovet armiyasi safida 10 kishidan iborat harbiy boʻlinma boʻlib, uni boʻlim komandiri (yefreytor yoxud kichik serjant) boshqargan. Ad.: Temur tuzuklari, T., 1996.
Fogliano Redipuglia
Fogliano Redipuglia Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Gorizia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8 km2. 3034 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mir Ali Tabriziy
Mir Ali Tabriziy (13301405) — xattot, nastaʼliq xatining ixtirochisi (Sultonali Mashhadiyning taʼkidlashicha, M.A.T. bu xatni nasx va taʼliq yozuvlari asosida yaratgan). Amir Temur va Shohrux Mirzo xizmatida boʻlgan. Nastaʼliq xatining qonunqoidalari bayon etilgan risola yaratgan, koʻplab shogirdlar tayyorlagan. U koʻchirgan qoʻlyozmalar, jumladan, Kirmoniyning "Xumoy va Humoyun", "Kamolnoma", "Ravzat al-anvar" dostonlari (1396, Britaniya muzeyida), Saʼdiyning "Kulliyot"i, "Boʻston" asari (1377), Nizomiy va Dehlaviyning "Hamsa"lari (Eron milliy kutubxonsida) va qitʼalar (1donasi Sankt-Peterburgdagi Rossiya milliy kutubxonasida) bizgacha yetib kelgan.
1581
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1581''
'== Vafot etgan == ''См. также: Категория:Умершие в 1581''
🇷🇺
Salamonia (Indiana)
Salamonia AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Jay okrugi tarkibiga kiradi.
Kodovjat
Kodovjat — Albaniyaning markaziy qismidagi Elbasan okrugida joylashgan qishloq va sobiq munitsipalitet. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Gramsh munitsipalitetining boʻlinmasiga aylandi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda qishloq aholisi soni 2355 nafar kishi edi. Munitsipal birlik Kodovjat, Bratilë, Bulcar, Kishte, Kokel, Posnovisht, Shelcan, Bersnik i Poshtëm, Bersnik i Sipërm, Mashan va Broshtan qishloqlaridan iborat edi.
Villanova di Camposampiero
Villanova di Camposampiero Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12 km2. 4849 nafar aholi istiqomat qiladi.
Ondara
Ondara Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,41 km2. Aholisi — 6570 kishi (2010).
Buffalo (Iowa)
Buffalo AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Scott okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1270 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 76,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,81 km2. Shundan 16,71 km2 quruqlik, 0,10 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 172 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Buffalo manzarasi.
Těžký život dobrodruha
Těžký život dobrodruha (Sarguzashtchining ogʻir hayoti) — 1941-yilda Martin Frič tomonidan suratga olingan chex jinoyat-komediya filmi.
Bulungʻur dostonchilik maktabi
Bulungʻur dostonchilik maktabi — Bulungʻur tumani (Samarqand viloyati)dagi baxshilik sanʼati markazi.
Bunga mansub baxshilar qahramonlik dostonlarini ijro etish bilan mashhur boʻlganlar. Bu maktab repertuaridagi dostonlar soddaligi, oʻta anʼanaviy va nisbatan arxaikligi bilan ajralib turadi. 18—20-asrlarda yashagan Amin baxshi, Muhammad shoir, Chini shoir, Tovbuzar shoir, Qurbonbek shoir, Sultonmurod, Yoʻldoshbulbul, Yoʻldosh Mulla Murod ugʻli, Rahimbulbul, Joʻra shoir, Doʻstyor Xoʻjayor oʻgʻli, Xoʻjanazar baxshi, Fozil Yoʻldoshoʻgʻli, Yorlaqab Beknazar oʻgʻli kabi oʻnlab yirik dostonchilarni birlashtirgan bu maktab vakillari Bulungʻur, Jomboy, Poyariq, Gʻallaorol, Zomin, Jizzax atroflarida dostonchilik qilib yurganlar. Ular dostonlarni asosan doʻmbira, baʼzan qoʻbiz joʻrligida ijro, ettanlar. Bu maktab vakillaridan yozib olingan "Alpomish", "Yodgor", "Yusuf bilan Ahmad", "Mashriqo", "Balogardon", "Nurali", "Shirin bilan Shakar", "Rustam", "Murodxon", "Zevarxon" va boshqa dostonlar badiiy uslubi jihatidan Bulungʻur dostonchilik maktabi m.ga xos xususiyatlarni oʻzida mujassam etgan. Bulungʻur dostonchilik maktabi m. vakillari Fargʻona vodiysidagi oʻzbek dostonchilari, jumladan Yangiqoʻrgʻon tumanidagi Qoʻlbuqon dostonchilari ijodining shakllanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatgan.
Adabiyotlar
Mirzayev T., Sobirov O., Imomov K., Oʻzbek xalq ogʻzaki poetik ijodi, T., 1980.
Westville (New Jersey)
Westville AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Gloucester County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4458 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 3,5 km2. Shundan 2,5 km2 quruqlik, 1,0 km2 esa suv maydonidir.
Quincy-sous-le-Mont
Quincy-sous-le-Mont Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Soissons tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,3 km2. Dengiz sathidan 53 – 137 m balandlikda joylashgan.
Kemalli, Sungurlu
Kemalli — Turkiyaning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 285 nafar (2022).
Isenbüttel
Isenbüttel Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,65 km2. 6165 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Isenbüttelning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Miokard infarkti
Miokard infarkti - bu yurak toj arteriyalarining tromb bilan berkilib qolishi yoki ularning siqilishi oqibatida, yurakni muskul
45—60 yoshdagi kishilar kasallanadi. Erkaklar ayollarga nisbatan miokard infarktiga ko‘p chalinadilar, 40—50 yoshdagi erkaklar
besh barobar ko‘p kasal bo'lishadi. Keyingi yillarda miokard infarkti kasalligi tobora ko‘payib boryapti. Ayniqsa, 45-60 yoshdagi kishilar o‘rtasida miokard infarkti ko‘p uchramoqda. Erkaklar ayollarga nisbatan miokard infarktiga ko‘p chalinadilar. 40- 50 yoshdagi erkaklar besh barobar ko‘p kasal boiadilar. Ayollar erkaklarga nisbatan o‘rta hisobda 10-15 yil kech kasal boiadilar. 40 yoshga to'lmagan navqiron kishilar orasida ham miokard infarktiga uchraganlar ko‘p. Miokard infarkti aksariyat ateroskleroz, gipertoniya, qandli diabet bilan kasallanganlarda ko‘proq kuzatiladi.
Etiologiyasi va patogenezi
Miokard infarkti 97-98 foiz bemorlarda yurak toj qon tomiri aterosklerozga chalinganda boiadi. Yurak toj qon tomirining tiqilib qolishiga aterosklerotik pilakchalaming yara bo'lishi, ularga qon quyilishi hamda qonning ivish jarayoni buzilishi sabab boiadi. Yurak toj qon tomirining o‘tkir siqilishi uzoq vaqt davom etsa, miokard infarkti ro‘y beradi. Qonsizlangan miokard infarkti uchastkalari simpatik
nerv tolalarini qo‘zg‘atadi. Miokard infarktining rivojlanishiga aterosklerotik pilakcha kapsulasining yorilishiga sabab bo'ladi. Aterosklerotik pilakcha kapsulasining yorilishiga pilakcha yadrosining nisbatan kattaligi va uning «yumshoq» (hujayra tashqarisida lipidlarning va suyuq xolesterinning ko‘p boiib, kollagenning kamroqligi) boiishi, pilakcha kapsulasining yupqaligi va unda kollagen kamroq bolishi, unda makrofaglar ishtirokida yalligianish rivojlanganligi sabab bo'ladi. Pilakcha yorilgandan so‘ng uning ichidagi moddalar qon bilan qo‘shilib trombotsitlar agregatsiyasi rivojlanadi. Qon ivishi tizimi omillari faollashadi. Fibrin, eritrotsitlar qo‘shilib yaxlit tromb hosil qiladi. Yurak toj tomirining bekilib qolishi miokardning qon bilan ta’minlanishini buzadi. Miokard nekrozi, ko‘proq chap qorincha devorida rivojlanadi. Miokarddagi nekroz tufayli yurakning sistolik va diastolik faoliyati buziladi.
Patologik anatomiyasi
Miokarddagi nekrozning katta-kichikligiga qarab miokard infarkti katta o ‘choqli yoki kichik o'choqli miokard infarktiga bo‘linadi. Katta bo‘lakchali miokard infarkti: transmural — miokardni kesib o‘tgan nekroz; intramural — miokard oralig‘idagi katta bo‘lakchali nekroz kuzatilishi mumkin. Kichik bo‘lakchali miokard infarktiga quyidagilar kiradi: subepikardial (nekroz miokardning epikardga tekkan joyida bo‘ladi), subendokardial (nekroz miokardning endokardga tekkan joyida bo‘ladi); miokard infarkti. Miokarddagi nekrozning joyiga qarab infarkt quyidagicha ataladi. Yurakning old
Oʻngut
Oʻngut, oʻnqut — qadimiy turkiy qabilalardan biri. Xitoy manbalarida ularni oq tatarlar deb atashgan. Ular qadimiy turklarning shato urugʻidan kelib chiqqan. 12—13-asr boshlarida Oʻ.lar Shimoliy Mongoliya va Xitoyda koʻchib yurishgan. Ular nasroniylik dinining nestorian mazhabiga eʼtiqod qilishgan. 15— 16-asrlarda Oʻ.lar Dashti Qipchoq oʻzbek qabilalari tarkibida qayd etilgan. Ularning bir qismi hozirgi Oʻzbekiston hududiga (koʻpchiligi Zarafshon vodiysiga) kelib joylashganlar. Oʻ.larning oʻtmishda asosiy mashgʻuloti chorvachilik boʻlgan, keyinchalik 16—17-asrlarda asta-sekin oʻtroqlashib, dehqonchilik bilan shugʻullangan va oʻzbek xalqi tarkibiga singib ketgan.
Miokard infarkti
Klinikasi
thumb|Miyokard infarktida og'riq zonalari: to'q qizil - odatiy hudud, ochiq qizil - boshqa mumkin bo'lgan joylar Bemorning miokard infarkti boshlanishidan oldingi ahvoli quyidagicha bo‘ladi: Bemor yuragi oldida ilgari bo‘lmagan tez-tez og‘riqni seza boshlaydi. Stenokardiyaning birlamchi xurujida: ilgari bo‘lib yurgan stenokardiya xuruji davomli, kuchli og‘riq bilan o‘tadi. Og‘riq xurujlari faqat
zo‘riqqanda emas, balki tinch turganda ham bo'Iaveradi. Nafas qisishi, hansirash, yurakning notekis urishi, holsizlik qo‘shiladi. Bunday bemor
kardiologiya bo‘limiga yotqizib davolansa, unda miokard infarkti rivojlanmasligi, miokard infarkti sodir bo‘Igan taqdirda ham infarkt
hajmi kichik o‘choqli bo‘lishi mumkin. Miokard infarktining boshlanishiga, undagi belgilarning rivojlanishiga qarab quyidagicha klinik xillami ajratish mumkin.
O‘tkir davri. Miokard infarkti asosan yurak sohasida bo‘ladigan qattiq og‘riq bilan boshlanadi. Shu belgini tekshirgan olimlardan A. L. Sirkin (1991) 94% kasallarda, F.I.Komarov va boshqalar 86-95% kasallarda miokard infarkti og‘riq bilan boshlanadi, deb ko‘rsatishgan. O g‘riq kuchli bo‘ladi. Bemor ko‘pincha chidolmaydi. Ba’zan og'riqqa chidab, o'zicha dori ichgan bemorlar ham bo‘ladi. Og‘riqni har xil ta’riflashadi. Ba’zilar «ko‘kragimga go‘yo qizigan temir bosishyapti» desalar, ba’zilar esa «go‘yo ko'krak qafasimda ot tuyoqlari bilan turibdi» deydilar. Og‘riq uzoq — bir necha soatdan bir-ikki kungacha davom etadi.
Obyektiv ma'lumotlar: bemoming rang-ro‘yi oqaradi, terisi nam, sovuq, ho'l boiib, terlaydi. Nafas olishi o‘zgarmaydi. Yurak urishi bir daqiqada 100-120 marta bo'lishi mumkin. Arterial qon bosimi kasallikning boshlanishida birinchi kuni ozroq ko‘tariladi, keyin pasayadi. Yurak tonlari bo‘g‘iq eshitiladi. Ba’zi kasallarda yurak cho‘qqisida sistolik shovqin eshitiladi, bular yurak mushaklarining qisqarish faoliyati kuchsizlanganidan dalolat beradi. Miokard infarktining birinchi kunlarida yurak oldi xaltasining quruq yalligianishida eshitiladigan shovqin eshitiladi. 90-95 foiz hollarda ekstrasistoliya boiadi. Miokard infarktining katta-kichik o'choqligiga qarab bemorning tana harorati 37-38° C gacha ko‘tariladi. Miokard infarktida yurakning mushak tolalari o‘rnida har xil nekrozga uchragan moddalar hosil bo'lib, qonga so‘riladi. Bunga javoban badanda yalligianishga xos jarayon rivojlanadi (qonda leykotsitlar, fermentlar ko‘payishi).
Miokard infarktining o ‘rtacha o‘tkir davri bir haftadan 30 kungacha davom etadi. Bemoming ahvoli yaxshilana boshlaydi, bemor xavf-xatarli kunlar o ‘tganini sezadi, yotgan joyida faolligi oshadi. Infarktdan keyingi stenokardiya xurujlari boiib turishi mumkin. Qon bosimi bir me’yorda bo‘ladi.
Miokard infarktidan keyingi davr. Bemor ahvoli yaxshilanadi, faol yuradi, vaqti-vaqti bilan yurak atrofida og‘riq sezib qoladi, qon bosimi, pulsi me’yorda bo'ladi. Yurak urishlari bir tekis bo'lib, ba’zan ekstrasistoliya kuzatiladi. Umuman, bu davrda yurak ishemik kasalligining surunkali xili har xil kechadi. Asoratlar kam rivojlanadi. Yurak miokardidagi nekroz o‘choq o'rnida asta-sekin chandiq paydo boiadi. Klinik manzarasi barqaror boiib, aseptik yallig'lanish belgilari tugaydi. Bu davr 1 oydan 3 oygacha davom etadi.
Miokard infarktining gastralgik xili. Miokard infarktining qorin bo‘shlig‘i a’zolari kasalligiga xos belgilari boigan (gastralgik) xili qorinning yuqori qismida og‘riq, ko'ngil aynishi, qusish, kekirish, hiqichoq tutishi, qorinning dam bo'lishi, ich ketishi bilan kechadi. Qorin sohasida paydo boigan og‘riq kurakka, kuraklar oralig'iga, to‘sh oldi qismiga tarqaladi, bemorning umumiy ahvoli yomonlashadi, ko‘ngli behuzur boiadi. (Me’da yarasi, xolesistit, pankreatitdan farq qilish kerak.)
Miokard infarktining astmatik xili. Miokard infarkti 20% kasallarda, ko‘pincha qariyalarda, nafas yetishmasligi, hansirash bilan boshlanadi. Chap qorinchaning o‘tkir yetishmovchiligi bu holga olib keladi. Yurak astmasi, o‘pka shishi rivojlanadi. Ilgari bir marta infarktni boshdan o‘tkazgan, gipertoniya kasalligiga chalingan kishilarda yuqorida keltirilgan ahvol bo'ladi. Kasallikning astmatik xili nihoyatda og'ir kechib, yurak-tomirlar tizimining surunkali yetishmovchiligiga olib keladi. Bemorlarning 40-60% ida ko‘ngilsiz voqealar sodir boiadi.
Miokard infarktining aritmik xili hayot uchun xavfli bol'ib, yurakning notekis, maromsiz urishlari bilan boshlanadi. Titroq aritmiya, qorincha ekstrasistoliyasi, turli darajadagi blokadalar, paroksizmal taxikardiya, ko‘proq qorincha xili rivojlanishi mumkin. Miokard infarkti boshlanishi bilan xavfli aritmiyalar paydo bo'lib, bemorning ahvolini tang qilib qo‘yadi va ko‘pincha o'limga olib keladi. Yurakning notekis urishini bemor tez sezadi. U yurak urishi, ko‘kragiga tiqilishi, hansirash, holsizlikdan shikoyat qiladi.
Oʻngoʻn
Oʻngoʻn, oʻngʻoʻn, uygʻun, ongon — totem. Qadimda turkiy-moʻgʻul xalqlari nazarida qabilaga asos boʻlgan va muqaddas hisoblangan hayvon yoki oʻsimlik. Masalan, oʻgʻuzlarda islomiyat davrida ham totemizm qoldiqlari saqlangan. Har bir urugʻ bironbir qushni oʻzi uchun muqaddas sanagan, urugʻ aʼzolari bu qushga tegishmagan, uning goʻshtini yeyishmagan. Bunday totemni ifodalash uchun Oʻngoʻn atamasi qoʻllanilgan. Bundan tashqari, umumiy ziyofatlar paytida muayyan urugʻ goʻshtning qaysi qismini olish huquqiga egaligi ham belgilab qoʻyilgan. Oʻngoʻnlar va goʻsht qismlari Oʻgʻuzxon farzandlari soniga koʻra, 6 xil qilib farqlangan (yana qarang Tamgʻa).
Miokard infarkti
Klinikasi
Miokard infarktining belgisiz xili. Bemorlar ba’zan miokard infarktini boshdan o‘tkazganliklarini bilmaydilar. Boshqa sabab bilan EKGda tekshirilganda miokard infarkti o‘tkazilganligiga xos o‘zgarish (chandiq) topiladi. Ba’zan miokard infarktiga xos klinik belgilar juda kam boiadi. Har qachongidek yurak sohasida stenokardiya xurujiga
xos og‘riq, qisqa muddatli hansirash, bilinar-bilinmas bo‘shashish bo‘lib o‘tganini bemorlar eslab qololmaydilar. Keyinchalik EKGda tekshirilganda miokard infarkti aniqlanadi.
Uzoqqa cho‘zilgan miokard infarkti. Ko‘pincha miokard infarktining o‘tkir xuruji davri bir necha o‘n daqiqadan bir necha soatgacha, hatto 1-2 kungacha davom etadi. Ba’zan miokard infarktining o‘tkir davri bir necha kun bo‘ladi. Shu davrda nekroz doirasi miokardda tarqaladi, kattalashadi. Uzoqqa cho‘zilgan miokard infarktida esa nekroz o‘chog‘i paydo bo‘lib, rivojlanishi 48-72 soatga cho‘ziladi.
M iokard infarktining takrorlanishi. Miokard infarktini boshdan o'tkazgan bemorlar infarkt bilan takroran kasal boiishlari mumkin. Takror infarkt deb, birinchi marta miokard infarktini o‘tkazgandan keyin 8-12 hafta ichida m iokardda paydo bo'ladigan yangi nekroz o‘choqlariga aytiladi. A .L .Sirkin (1981) rivojlangan miokard infarktidan 72 soatdan keyin 8 hafta ichida sodir boiadigan yangi miokard infarkti o‘choqlarini takroriy miokard infarkti deb hisoblaydi. Takroriy miokard infarktiga chalingan bemorlarning ahvoli og‘ir bo'ladi. Ularda yurak-tomirlar yetishmovchiligi, yurakning maromsiz urishi rivojlanadi.
Saltillo (Indiana)
Aholisi
92 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 35,5 nafar kishi.
Miokard infarkti
Qiyosiy tashxisi
Shunday yurak-tomir kasalliklari borki, ular miokard infarktining klinik manzarasiga o'xshab ketadi. Ularni yurak infarktidan ajrata bilish lozim. Aorta tomiri qavatlari orasiga qon quyilish kasalligida, to‘sh suyagi orqasida, ko'krakning oldingi qismida og‘riq bo'lib, bu og‘riq bemorning beliga, qomiga, orqasiga tarqaladi. Og‘riqning shiddat bilan
boshlanishi, tarqalishi miokard infarktidan farq qiladi. Tomir urishini paypaslab topib bo'lmaydi, panjalarining rangi ko'kimtir, qon bosimi tushib ketadi. Hansiraydi, hushidan ketadi. Dori-darmon yordam qilmaydi.
Miokard infarktining asoratlari.
Abdigʻappar
Abdigʻappar (Әбдіғаппар) — Qozogʻiston Respublikasining Qiziloʻrda viloyati Janaqorgʻan tumaniga qarashli qishloq. Qirkense qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 434055100.
Miokard infarkti
Qiyosiy tashxisi
I. Miokard infarktining o'tkir davrida 10-15% kasallarda shok kuzatiladi. Yurak miokardi shikastlanishi tufayli shok uch xil bo'ladi.
1. Reflektor.
2. Haqiqiy.
3. Aritmik yurakning maromsiz urishi tufayli.
Shok diagnozini qo'yishda quyidagi belgilarga tayansa bo'ladi:
1. Arterial qon bosimining past bo‘lishi, sistolik bosimning 80 mm simob ustuniga, diastolik bosiinning 50-40 mm sim. ust. ga teng yoki undan kam bo‘lishi, qon bosimi yuqori boigan kishilarda, qon bosimi shok boiganda 95-120 mm sim. ustuniga tushib ketishi. Arterial qon bosimi umuman aniqlanmasligi mumkin.
2. Puls qon bosimi 30 mm simob ustunidan tushib ketadi.
3. Siydik miqdori juda kamayib ketadi (oliguriya).
4. Bemorning yuz terisi, badani oqarib ketadi, sovuq yopishqoq ter chiqadi. Tomir urishi zo‘rg‘a aniqlanadi yoki aniqlanmaydi. Shok keltiruvchi sabablardan asosiysi yurak qisqarish
Davosi
Miokard infarktining davosi maxsus tez yordam mashinalar brigadasida, shifoxonalarda, poliklinikada, sihatgohlarda o‘tkaziladi. Bemomi kasalxonaga keltirguncha unga tezlik bilan yordam ko‘rsatish zarur. Og‘riq qoldiruvchi, yurak urishi tezligini pasaytiruvchi dorilar qo‘llaniladi. Bemor shifoxonaning reanimatsiya bo'limiga yotqiziladi. O‘rinda qimirlamay yotish, psixik, jismoniy osoyishtalik ta’min etiladi. Og‘riqni qoldirish uchun teri ostiga 1 ml 2% li promedol. 1-2 ml 1% li morfin (morfinning qo‘shimcha ta’siriga yo‘l qo‘ymaslik uchun
Blonville-sur-Mer
Blonville-sur-Mer Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Miokard infarkti
Davosi
0,5 ml 0,1 % li atropin sulfat) yuborish lozim. Morfinning kuchini oshiruvchi 1 ml 2,4% li pipolfen yoki 1% li dimedrol, suprastin eritmasini 50% li 2 ml analgin bilan yuborish maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Binz (Maur)
Binz  Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan Посёлокdir. Uster okrugi tarkibiga kiradi. 1695 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Hududi
Binzning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Blonville-sur-Mer
Geografiyasi
Maydoni — 6,8 km2.
1582
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1582''
🇷🇺
Davenescourt
Davenescourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Montdidier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
469 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,8 km2. Dengiz sathidan 44 – 114 m balandlikda joylashgan.
Xitoyning mahaliy opera janrlari
Xitoyning mahaliy opera janrlari
Pinjyu Qing sulolasi oxirida (1644-1911) va respublikaning boshiga qarab. Lianguuuo Ban TZU BAN TZU BAN TZ TZU ("Risheck" bankinidan, Luanjou viloyatining soyasi teatri, "Hebaye opera" bani bandi va imo-ishoralari va imo-ishoralari va imo-ishoralari va imo-ishoralari va imo-ishora texnikasi va imo-ishoralar va imo-ishora qilish texnikasi va imo-ishora va imo-ishora texnikasi va imo-ishora texnikasi va imo-ishora texnikasi va imo-ishoralar va imo-ishora texnikasi va imo-ishora qilish texnikasini, Luanjou viloyatining soyasi teatridan kelib chiqdi. Harakat biroz baraban va boshqa vositalar bilan birga bo'ladi. Pinjyu janr, shuningdek, Pekinda, Xitoyning shimoli-sharqida bo'lgan Tiijin shahrida ham mashhur. Uning ohanglari, muloqotlari va imo-ishoralari xalq hayotidan olingan, shuning uchun ularni tushunish va baholash oson. 1949 yil 1949 yilning inqilobidan keyin Pinjyuning zamonaviy mavzulariga bag'ishlandi.
Yujyui. (Genan Opera) yoki Genan Banzze, "Qing shahar g'oyalaridan Shansiske opera va Puzou Buperis elementlarini singdirgan mahalliy xalq g'oyalaridan kelib chiqdi. Bu unga jonli, sodda, so'zga tushdi. Qing sulolasining oxiriga kelib, Genan Opera shaharlarga va Pekin Opera ta'siri ostida Genan viloyatlarida, Shayan, Shanxi, Shanydong va Anhui shahrida bo'lib o'tgan rivojlangan janr bo'ldi.
Yeyjui (Shaosinskaya opera) birinchi marta Shenxian provinsiyasining Chexiyadagi qingx qo'shiqlari asosida birinchi marta o'z shaklini qo'lga kiritdi. Mahalliy operalar vokal va sahna elementlari bor. Keyinchalik, yangi dramaning ta'sirini boshdan kechirib, Shanxay, Jiangsu va Jiangsu va Jiangsu va Jiangiang viloyatlarida mashhur bo'ldi. Shaosynsk operasi yumshoq, melodik musiqasi yumshoq his-tuyg'ularni uzatish uchun eng mos keladi; Amaldagi mashina ham nafis va murakkabdir.
Qinjiang (Shenskiy Opera) minoda (1368-1644) paydo bo'ldi. Bu erda qo'shiq kuylash baland va toza va toza, rangli ritm bilan uzatiladi, harakatlar oddiy va baquvvatdir. Zinjiang janrida "Qingning boshida" O'ATBning boshida keng tarqalgan va boshqa mahalliy opera turlariga ta'sir ko'rsatdi. Endi Shanskiy Opera Shaanxi viloyatlarida ko'plab tomoshabinlarni yig'adi, Gansu va Qinghai, uning an'anaviy repertuarlari 2 mingdan ortiq ishlarni o'z ichiga oladi.
Kuntsyui. (Kunshanskaya opera) Kunshanning Roang viloyatida Yuan sulolasining oxirida (1271-1368) - erta min. Kunzayuy yumshoq va toza vokal bilan ajralib turadi, uning ohanglari chiroyli va murakkab, raqs musiqasiga o'xshaydi. Ushbu janr boshqa opera turlariga katta ta'sir ko'rsatdi. Taxminan minalarning o'rtasida u mamlakatning shimol tomoniga tarqalib, asta-sekin "shimoliy" deb nomlangan opera opera tergilik, og'ir turi bilan yakunlandi. XVII asr oxiriga kelib, Kunzayu Opera Metropolitan auditoriya va imperatorning hovlisida g'olib chiqdi va asta-sekin ruhiy san'at turiga aylanib, ommaviy tomoshani yo'qotdi.