cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Germaniya — Moʻgʻuliston munosabatlari
Savdo aloqalari
Germaniya Buyuk Britaniya bilan birgalikda Moʻgʻulistonning Yevropa Ittifoqidagi asosiy savdo sherigi hisoblanadi, ammo 2020-yil 31-yanvar kuni Birlashgan Qirollik Yevropa Ittifoqini tark etdi. 2015-yilda Moʻgʻuliston Berlin xalqaro turizm birjasining rasmiy hamkori boʻlgan.
Diaspora
2010-yilgi Moʻgʻuliston milliy roʻyxatida 3852 nafar Moʻgʻuliston fuqarosi Germaniyada yashab kelgan.
Mungli koʻzlar
„Mungli koʻzlar“ — oʻzbek yozuvchisi Xudoyberdi Toʻxtaboyev qalamiga mansub roman. Ilk bor 1988-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. 1991-yil „Kamalak“ nashriyotida qayta nashr etilgan. Romanda mol-dunyoga berilgan ota-ona va ularning farzandlarining fojiali qismati haqida soʻz yuritiladi.
Syujet
Romanda oʻziga toʻq oila haqida hikoya qilinadi. Oila birdan muammolar ichida qoladi: ota pora bilan qoʻlga tushadi, noqonuniy savdo bilan shugʻullanuvchi tillafurush onaning jinoyatlari fosh boʻla boshlaydi. Natijada Zafar va uning nogiron akasi Akbar otadan, onadan, oilaviy doʻstlardan, molu-dunyolaridan, huzur-halovatlaridan ayrilishadi. Bu bolalarga qattiq zarba boʻladi. Natijada Akbar oʻzini yoqib yuboradi.
Nashrlar
Asarning birinchi nashri 1988-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. 1991-yil „Kamalak“ nashriyotida qayta nashr etilgan. Ikkinchi nashr oxirida Abdugʻafur Rasulovning roman haqidagi maqolasi keltirilgan. Ikkinchi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: S. Saydaliyeva – muharrir, V. Valiyev – rassom, H. Rahmatullayev – rasmlar muharriri, J. Nadirova – texnik muharrir, M. Nabiyeva, Sh.Valiyeva – musahhihlar. Kitob adadi – 60 000 nusxa.
Will Bruin
William Christopher Bruin (1989-yil 24-oktabrda AQShning Saint Louis shahrida tugʻilgan) — amerikalik futbolchi. Sietl Saunders jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi. AQSh terma jamoasiga ham oʻynagan.
Faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Will_Bruin.jpg/190px-Will_Bruin.jpg|left|thumb|303x303px| Bruin Xyuston Dinamosi bilan (2014-yil)
Avvalgi faoliyati
2008-yilda Bryuin Indiana Blumington universitetiga oʻqishga kirdi va oʻqish paytida Indiana Hoosiers jamoasida oʻynadi. Uch mavsumda u 66 oʻyinda 33 ta gol urdi.
Klub faoliyati
2011-yilning 13-yanvarida Bryuin MLS Super Draft ning birinchi bosqichida Xyuston Dinamosi tomonidan umumiy hisobda 11-o‘rinni egalladi. U oʻzining professional debyutini 19-mart kuni 2011-yilgi mavsumning birinchi davrasida Filadelfiya Yunionga qarshi oʻtkazdi. 10-aprel kuni Vankuver Uaytkepsga qarshi oʻyinda u professional faoliyatidagi ilk golini urdi 29-aprel kuni DC Yunaytedga qarshi uchrashuvda Uill xet-trik qayd etdi. Birinchi mavsumdanoq u oddiy oʻyinchiga aylandi va „Dinamo“ga ketma-ket ikki marta MLS kubogi finaliga chiqishga yordam berdi. Ikkinchi mavsumida Bryuin 12 ta gol urib, jamoaning eng yaxshi toʻpurariga aylandi.
2016-yil 23-dekabrda Bryuin Sietl Soundersga tarqatish fondlarida oshkor etilmagan summaga sotildi. 2017-yilning 4-martida o‘zining avvalgi klubi „Xyuston Dinamo“ga qarshi mavsumning ochilish uchrashuvida u Sietl safida debyut qildi va 76-daqiqada Alvaro Fernandesni almashtirdi. 11-mart kuni Monreal Impactga qarshi oʻyinda u Saunders uchun birinchi golini urdi.
2019-yil 1-aprelda Bruin USL chempionatining Tacoma Defiance ferma klubi Sietlga ijaraga berildi. Oʻsha kuni Sakramento Respublikasiga qarshi oʻyinda u gol urdi.
Shoʻrchashma
Shoʻrchashma  (Шӯрчашма) — Tojikiston Respublikasining Xatlon viloyati, Vose  tumani, Xudoyor Rajabov jamoatiga qarashli daha. Jamoat markazigacha 15 km, tuman markaziga  50 km.
Will Bruin
Klub faoliyati
2019-yil 18-iyun kuni mashg‘ulotlarda Bryuin o‘ng tizzasidagi oldingi xoch bog‘lamini yirtib tashladi va bu uning mavsumning qolgan qismida maydonga tushmasligiga sabab bo‘ldi. U 2020-yil 27-iyul kuni MLS is Back Tournament doirasida Los-Anjelesga qarshi o‘yinda gol urib maydonga qaytdi. 2021-yil 2-noyabrda Bryun o‘ng tizzasining artroskopiyasidan o‘tkazildi.
Shoʻrchashma
Aholisi
Aholisi -982 kishi.
Will Bruin
Klub faoliyati
2021-yilgi mavsum oxirida Bryuinning Sietl Saunders bilan shartnomasi tugadi, ammo 2022-yil 20-yanvarda klub futbolchining 2022-yilgi mavsumi uchun shartnomasini 2023-yilga qadar uzaytirish imkoniyati bilan qayta koʻrib chiqdi.
Xalqaro faoliyati
2013-yilning 29-yanvarida Bryuin AQSh terma jamoasida Kanadaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida debyut qildi. Oʻsha yili Uill terma jamoaning KONKAKAF Oltin Kubogining uy nashri daʼvosiga kiritildi. Garchi u turnirda oltin medallarni qo‘lga kiritgan bo‘lsa-da, zaxiradan maydonga tushdi va bir daqiqa ham maydonda o‘tkazmadi.
Yutuqlari
Buyruq
AQSh jamoasi
"Sietl Sounders"
Geri, Gruziya
Geri(გერი; Ossetian) — Gruziya markazidagi Shida Kartli Gori munitsipalitetidagi qishloq hamda Janubiy Osetiyaning Tsxinvali tumanidagi qishloq hisoblanadi 1|[1].
Nathan Pond
Nathan Louis Pond  (1985-yil 5-yanvarda tugʻilgan) — professional futbolchi. Nathan Pond „Bamber Bridge“ futbol klubi jamoasida himoyachi sifatida oʻynaydi.
Nathan Pond ilgari oʻn besh yil davomida „Fleetwood Town“ futbol klubida oʻynagan. Shu bilan birga Nathan Pond „Lancaster City“, „Kendal Town“, „Grimsby Town“, „Salford City“, „Flyde“ va „Telford United“ futbol klublarida ham toʻp surgan. Xalqaro miqyosda u Montserrat milliy futbol terma jamoasi vakili hisoblanadi.
„Fleetwood“ futbol klubida oltita promoush davomida yetti divizionda oʻynagan Nathan Pond Guinness tomonidan bitta futbol klubi bilan turli divizionlarda maydonga tushish boʻyicha jahon rekordini oʻrnatgan.
Klublardagi oʻyin faoliyati
Nathan Pond oʻz faoliyatini 2003-yilda „Lancaster City“ futbol klubida boshlagan. Oʻsha yili Nathan Pond „Fleetwood Town“ futbol klubiga oʻtdi.
Nathan Pond 2003-yildan beri klub tarkibida 498 ta oʻyin oʻtkazib, hozirgi vaqtda klubning eng uzoq vaqt oʻynagan futbolchisi boʻldi.
2017—2018-yilgi mavsum oxirida Nathan Pondning „Fleetwood“ klubi imzolagan shartnomasi oʻz nihoyasiga yetdi.
2018-yil may oyida Nathan Pond Milliy liga vakili "Salford Citiy' futbol jamoasiga qoʻshildi.
2020-yil 7-avgustda Nathan Pond „Salford“ klubini tark etganidan soʻng, „AFC Fylde“ futbol klubi safiga qoʻshildi. Nathan Pond 2021-yil iyul oyida „AFC Telford United“ futbol klubiga qoʻshildi.
2021-yil 6-oktyabrda Nathan Pond „Bamber Bridge“ futbol klubi bilan shartnoma imzoladi.
Xalqaro oʻyinlardagi faoliyati
Nathan Pond 2019-yil oktyabr oyida Montserrat milliy futbol terma jamoasiga chaqirilgan. Nathan Pond 13-oktyabrda Salvador milliy futbol terma jamoasiga qarshi 90 daqiqa oʻynab oʻzining milliy terma jamoadagi ilk oʻyinini oʻtkazdi. Nathan Pond Montserrat milliy futbol terma jamoasining 2021-yilgi CONCACAF Oltin Kubogi saralash oʻyinlariga yoʻl olishini taʼminlash uchun St Lucia milliy futbol terma jamoasiga qarshi oʻyinda (1:0) oʻzining birinchi golini kiritdi.
Eldar Sattarov
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/KZ_298.jpg/220px-KZ_298.jpg|thumb| Eldor Sattarov Eldar Sattarov — qozogʻistonlik zamonaviy yozuvchi. U 1973-yilda Olmaota shahrida otasi vetnamlik, onasi tatar oilasida dunyoga kelgan. 1990-yillarning boshida u oʻz mamlakatidagi birinchi punk-rok guruhlarida qoʻshiq kuylagan. Sobiq zavod ishchisi, keyin esa jurnalist, 2000 yilda tarjima va yozishni boshlagan U ingliz, fransuz, ispan va italyan tillaridan tarjima qilgan, Moskvada nashr etilgan kitoblari orasida Gi Debord, Raul Vaneygem, Antonin Arto, Fransisko Ferrer, Jorjio Agamben, Jak Kamat va boshqalar kabi turli mualliflar bor. Sattarovning 2010-yilda nashr etilgan Olmaotada 1980-yillardagi o‘smirlar ko‘cha to‘dalari va giyohvandlik haqidagi "Ko‘chalarimizdan ayrilish" nomli birinchi romani Rossiya, Qozog‘iston va Ukrainada sotilib, adabiyotshunoslar va kitobxonlar tomonidan ijobiy fikr bildirildi. Uning ikkinchi kitobi, Transitdir. U 2015 - yilda Qozog‘istonda nashr etilgan va keyinroq Rossiyada 2018-yilda Chao Vyetnam nomi bilan qayta nashr etilgan, Hindxitoy urushlari haqidagi tarixiy roman Rossiyada Milliy bestseller mukofoti uchun qisqa ro‘yxatga kiritilgan va ikkinchi o‘rinni egallagan edi. Finalda Sattarov SSSR parchalanganidan keyin Rossiyaning yirik adabiy mukofoti finalida qatnashgan birinchi Markaziy Osiyo muallifiga aylandi. Uning uchinchi romani Antonio Gramsci va Amadeo Bordigadan situatsionistlar orqali XX asrda chap qanot gʻoyasining sayohatiga va muallifning Gilles Dove va Jak Kamatte bilan shaxsiy uchrashuvlarigacha boʻlgan sayohatiga bagʻishlangan "Vaqt tolasi" romani unga katta shuhrat qozondi. „Rossiyaning Jello Biafra“ Sattarov rus tilidan tashqari ingliz tilida ham ijod qiladi. Uning „Togʻlik xizmatkor“ qissasi Margret Helgadottir tomonidan tahrirlangan „Yevrosiyo yirtqichlari“ toʻplamining bir qismi sifatida Singapur va Buyuk Britaniyada nashr etilgan. Hozirda Qozon (Rossiya) va Olmaota (Qozogʻiston) oʻrtasida yashaydi.
Yoshlar
rus adabiyoti
Tommy Bell
Thomas Anthony Peter Bell (talaffuzi: Tomas Entoni Piter Bell 1923-yil 30-dekabr – 1988-yil 21-noyabr) — ingliz professional futbolchisi. Chap qanot himoyachisi sifatida uchta klubda, jami 318 ta o'yin o'tkazgan. U ko'proq vaqtini "Oldham Athletic" klubida o'tgazgan.
Hamitbeybucagʻi, Ceyhan
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Balçılı (Yevlakh)
Balchili — Ozarbayjonning Yevlax tumanidagi qishloq va munisipalitet. 1104 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet tarkibiga Balchili va Agqiraq qishloqlari kiradi
WrestleMania 33
WrestleMania 33 — WWE tomonidan ishlab chiqarilgan oʻttiz uchinchi WrestleMania PPV shousi. Shou 2017-yilning 2-aprelida AQShning Florida shtati, Orlando shahridagi Camping World stadionida boʻlib oʻtdi.
Tadbir kartasi oʻn uchta oʻyindan iborat edi. 2013-yildagi WrestleMania 29 oʻyinidan beri birinchi marta ikkala yirik jahon chempionatlari ham bahslashdi: Raw Universal[3] Championship va SmackDown 6 WWE Championship. Umumjahon chempionati, SmackDown ayollar chempionati va Yengil vazn toifasidagi chempionat yilning asosiy toʻlovi boʻyicha birinchi marta himoya qilindi. Asosiy oʻyinda Roman Reigns The Undertakerni diskvalifikatsiyasiz oʻyinda magʻlub etdi, bu The Undertakerning WrestleManiadagi ikkinchi magʻlubiyati boʻldi. Boshqa asosiy oʻyinlar: Brok Lesnarʻ Goldbergni magʻlub etib, Umumjahon chempioni boʻldi. Lesnar WrestleMania-da Umumjahon chempionligi va WWE chempionatida gʻolib chiqqan birinchi kurashchi boʻldi. U 2003-yilda WrestleMania XIX da asosiy Pay-per-view boʻyicha WWE chempionatida gʻolib chiqdi. Rendi Orton ham Bray Wyattni magʻlub etib, toʻqqiz karra WWE chempioni boʻldi. Hardy Brothers ushbu toʻlovda kutilmagan qaytishni amalga oshirdi va WWE Raw Tag Team Championship gʻalabasi uchun oʻz oʻyinida gʻalaba qozondi. Bu, shuningdek, yarim tunda ET dan keyin efirga uzatiladigan birinchi WrestleMania edi.
Ishlab chiqish
WrestleMania WWEning muhim voqeasi hisoblanadi, birinchi marta 1985-yilda oʻtkazilgan. Bu har yili mart oyining oʻrtalaridan aprel oyining oʻrtalariga qadar boʻlib oʻtadigan tarixdagi eng uzoq davom etgan WrestleMania tadbirlari. Bu sport oʻyin-kulgilarida Super Bowl sifatida taʼriflangan („WWE Big Four“ deb nomlangan Royal Rumble, SummerSlam va Survivor Series bilan birga eng uzoq davom etgan toʻrtta WWE PPVs ning birinchisidir. Raw va SmackDown brendlari, shuningdek, yengil ogʻir vazn toifasi 205 Live kurashchilari 2016-yil iyul oyida roʻyxatga rebrending oʻtkazilgandan soʻng PPVda ishtirok etishdi. Bu Rawʼga kiritilganidan soʻng, Koinotning yangi Jahon chempioni chempionligini himoya qilgan birinchi WrestleMania edi. Bu, shuningdek, SmackDown ayollar chempionati va engil ogʻir vazn chempionligi ni himoya qilgan birinchi WrestleMania edi.
Alice Comedies
Alice moʻjizalar mamlakatida
Disney, Ub Iverks va ularning xodimlari 1923-yilda Laugh-O-Gram studiyasini boshqarayotganda Kanzas-Siti shahrida (Missuri shtati) muvaffaqiyatsizlikka uchragan. Shunda soʻng 1923-yilda o‘n daqiqalik qisqa mavzudagi Alice comediesni yaratadilar.
WrestleMania 33
WWE shon-sharaf zali (2017-yil tasnifi)
WWE shon-sharaf zali (WWE Hall of Fame)  — Har yili boʻlgani kabi WrestleMania eng yirik shousi doirasida — „Ularning eng katta bosqichi“ („Eng buyuk bosqich“), World Wrestling Entertainment (WWE) World Wrestling Entertainment (sobiq Butunjahon kurash federatsiyasi) sobiq xodimlarini va umuman sport oʻyin-kulgilarining ishtiroki va rivojlanishiga hissa qoʻshgan boshqa shaxslarni sharaflaydi. 2017-yilda oltita nom, uchta kurashchi, bitta diva, bitta jamoa va bir WWE xodimi WWE Shon-sharaf zaliga kiritildi.
Alice Comedies
Alice moʻjizalar mamlakatida
Alice moʻjizalar mamlakatida — Alicening multfilimlar studiyasiga kirib ular qanday yaratilayotganiga guvoh boʻlishi bilan boshlanadi. Alice koʻrgan narsasidan hayratda: multfilm qahramonlari jonlanadi va oʻynaydi. Oʻsha oqshom uyquga ketgandan soʻng, u multfilmlar olamida boʻlishni orzu qiladi va uni barcha qahramonlar kutib olishadi. Bir guruh sherlar qafasdan chiqib, uni taʼqib qilmaguncha, Alice ular bilan oʻynaydi. Bu voqealar keyingi Alice comediesda boʻladigan voqealar uchun zamin yaratishga yordam bergan. Chunki u dunyoni oʻynoqi tushga aylantirdi va yangi serialni belgilaydigan elementlarni taqdim etdi. Haqiqiy qizni animatsion dunyoda oʻrnatish gʻoyasi kino tarixida hali ham noyob hodisa. Keyingi seriyalarning dizayni va ovozi ushbu original film tomonidan oʻrnatilgan.
WrestleMania 33
WWE shon-sharaf zali (2017-yil tasnifi)
2016-yildan boshlab WWE shon-shuhrat zali uchun „Legacy“ nomli yangi toifani taqdim etdi. Ushbu toifadagi aʼzolar professional kurashning dastlabki yillarida, ayniqsa, 20-asrning boshlarida ishtirokchilarni ifodalaydi. 2017-yilda barcha abituriyentlar vafotidan keyin roʻyxatga olindi va marosimda ularning video lavhalari namoyish etildi. .
Alice Comedies
Alice comediesi seriyasi boshlanadi
thumb| 1926-yilgi Alice the Lumber Jek filmining afishasi. Alice rolini Margi Gey o‘ynaydi Filmni tugatgandan soʻng, studiya bankrot boʻldi va yopilishga majbur boʻladi. Soʻng Disney mustaqil fotogrof sifatida ishlab pul yigʻadi. U amakisi Robert va akasi Roy bilan yashash uchun Los-Anjelesga borish maqsadida bir tomonlama poezd chiptasini sotib oladi. Kaliforniyada Disney shartnoma olish umidida Alice seriyasi uchun takliflar yuborishda davom etaverdi. Nihoyat, Margaret Winkler va uning kelini Charlz Mints tomonidan boshqariladigan Winkler Pictures bilan kelishuv tuzishga erishdi. U Yaqinda Pat Sallivan bilan janjallashib qolganligi sababli, studiya oʻzining markaziy qismidagi Feliks Mushuk animatsion seriyasini tezda almashtirishga muhtoj edi. Disney Devisning oilasini serialda rol o‘ynash uchun Missuridan Los-Anjelesga olib kelishga ko‘ndirgan.
Qisqa filmlar va keyingi nashrlar
Walt Disney ushbu seriyadagi 57 ta filmning hammasiga rejissyorlik va prodyuserlik qiladi. Animatsiyani Walt Disney yaratgan, baʼzan esa Rollin „Xem“ Xemilton yordam bergan. Serial davomida Alice rolini toʻrtta aktrisa oʻynadi: Virjiniya Devis (15), Margi Gey (31), Dawn OʻDay (1) va Lois Xardvik (10). Alice o‘rmonda filmida faqat Virjiniya Devisning arxiv tasvirlari mavjud.
Jami 16 ta Alisa comedieslari yoʻqolgan deb taxmin qilingan va 1 ta Alisa comedieslari (Aliceʼs Auto Race) qisman topilgan.
Rim Giniyatullin
Rim Abdulovich Giniyatullin — sovet, oʻzbek va rus davlat va jamoat arbobi. Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan irrigator.
Tarjimai hol
Oʻzbekiston Respublikasi Jizzax viloyati Zomin tumani Dashtobod shahri Qoratepa qishlogʻida 1943-yil 18-sentabrda qishloq oʻqituvchilari oilasida tugʻilgan. Millati — tatar.
Ijtimoiy faoliyati
Oʻzbekiston Respublikasi tatar va boshqirdlar oqsoqollari kengashi raisi.
Davlatlararo muvofiqlashtiruvchi suv komissiyasining (DMSK) faxriy a’zosi.
Hududlar barqarorligi va rivojlanishi uchun muhim tashabbuslar
1989-yildagi oʻzbeklar va mesxetiyalik turklar oʻrtasidagi ziddiyat:
Fargʻona qirgʻinlari
Muzokaralarda Oʻzbekiston hukumatidan vakil boʻlib, nizolashayotgan tomonlar bilan ishonchli munosabatlar oʻrnatgan, bu esa Bogʻdot, Rishton, Parkent va Boʻka viloyatlarida qon toʻkilishini oldini olishga imkon bergan
1990-yilda oʻzbeklar va qirgʻizlar oʻrtasidagi ziddiyat:
1990-yildagi Oʻsh voqealari
(Andijon viloyati komendanti, general-mayor Rahimov Gʻofur Raximovichning xotiralari arxividan)
Butunjahon tatarlar kongressi
Birinchi Chechen urushidan ancha oldin Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi delegatsiyasiga boshchilik qilib, tatarlarning birinchi qurultoyi ishtirokchilarini hech qachon xalqlar oʻrtasidagi munosabatlarni qon toʻkilishiga olib kelmaslikka chaqirgan
Markaziy Osiyoda suv resurslarini taqsimlash strategiyasini shakllantirish:
Shaxsiy tashabbus bilan 1991 va 1992-yillarda 5 ta Markaziy Osiyo respublikalari (Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Tojikiston, Turkmaniston, Qirgʻiziston) hukumatlari ishtirokida yigʻilishlar oʻtkazilgan, natijada barcha 5 ta davlatning havzaning suv resurslari ishtirokchilari teng huquqliligi toʻgʻrisida hukumatlararo bitimlar imzolangan va tamoyillarini ta’minlash maqsadida Davlatlararo muvofiqlashtiruvchi suv komissiyasi (DMSK) tuzilgan, bu oʻsha anarxiya davrida aholining 95% sugʻoriladigan dehqonchilik chegaralarida yashaydigan mintaqada suv mojarolarini oldini olishga imkon bergan.
U birinchilardan boʻlib Markaziy Osiyoning yangi davlatlari shakllanishi va Orol dengizini qayta tiklash maqsadida „Sibir daryolarini koʻchirish“ xayoliy loyihalarini amalga oshirish uchun mablagʻ yetishmasligi sharoitida haqiqiy emasligini tan olishga va Orolboʻyi mintaqasi aholisiga yordam berish va suvdan oqilona foydalanishni kamaytirish boʻyicha samarali chora-tadbirlarga oʻtishga chaqirgan. Orol xalqaro qutqaruv jamgʻarmasi Ijroiya qoʻmitasini yaratishda bevosita ishtirok etgan va uning raisi boʻlgan.
Amudaryo va Sirdaryo deltalarida kichik suv resurslari bilan mahalliy suv havzalarini yaratish, shoʻr suv olish uchun dengiz tubining qurigan qismida quduqlarni burgʻilash, tuz va qurgʻoqchilikka chidamli butalarni ekish kontseptsiyasini kiritish va tasdiqlashga muvaffaq boʻlgan. Ushbu chora-tadbirlar tuz chiqishini toʻxtatish, ekologik muvozanatni tiklash, oʻsimlik va hayvonot dunyosini saqlab qolish va eng muhimi, baliq va ovchilik faoliyati uchun hayotni ta’minlash uchun yetarli resurslar yaratish orqali aholining yashash sharoitlarini yaxshilashga erishgan.
Gidroenergetikani rivojlantirish:
Qayta tiklanmaydigan uglevodorod resurslarini „yoqish“ natijasida hosil boʻladigan elektr energiyasi iste’molini kamaytirish maqsadida u Oʻzbekistonda ikkita yirik (Andijon va Tuyamuyun) elektr stansiyalarini va 300 ta kichik GES Gidroelektrostantsiyalarini qurish gʻoyasini faol ilgari surdi va ularni qurilishida ishtirok etgan.
Qora yerdan tashqari hududning rivojlanishi:
Oʻn yil davomida uning ishtiroki bilan Novgorod viloyatida, RSFSRda ikkita sovxoz — „Toshkent“ va „Drujba“ qurilgan, ularda oʻn ming kvadrat metrdan ortiq uy-joy, maktablar, bolalar bogʻchalari, madaniy ob’yektlar va yoʻllar qurilgan.
Tanqid
Tergovchi jurnalist Ivan Golunov 2013-yil 22-noyabrdagi „Qozon osmonidagi Oltin yoshlar“ maqolasida 2005-yilda oʻzining birinchi kitobi „Iblis va yoʻqolib borayotgan dengiz“ni oʻquvchilarga taqdim etgan sobiq xodimi Rim Giniyatullin — kanadalik ekolog Rob Fergyusonning soʻzlarini keltiradi. Kitob avtobiografik boʻlib. 2000-yillarning boshlarida Giniyatullin jamoasida sodir boʻlgan haqiqiy voqealar haqida hikoya qiladi. Kanadalik uni shunday ta’riflaydi: „u Orol dengizini saqlashga qiziqmaydi. U bolalarini Amerika universitetlarida oʻqitish uchun pul istaydi“.
Oilasi va shaxsiy hayoti
Ikki oʻgʻli bor: katta oʻgʻli - Aksan Rimovich Giniyatullin, 1977-yilda tugʻilgan, TQXIMMI va Fordem universiteti bitiruvchisi ; kenja oʻgʻli — Iskander Rimovich Giniyatullin, TQXIMMI, Fordem universiteti va Arizona shtati universitetidagi „Thunderbird“ global boshqaruv maktabi (Thunderbird) bitiruvchisi.
Chagas kasalligi
T.cruzi odatda odamlar va boshqa sutemizuvchilarga tishlash orqali yuqadi. Kasallikni bemorlarga oʻzaro qon quyish, organlarni transplantatsiya qilish, parazit bilan ifloslangan oziq-ovqat mahsulotlarini isteʼmol qilish va vertikal yoʻl orqali onadan bolaga ham yuqishi mumkin. Kasallikning erta tashhisi mikroskop yordamida qondagi parazitni aniqlash yoki uning DNKsini polimeraza zanjiri reaksiyasi orqali aniqlashga asoslangan.
Chagas birinchi marta 1909-yilda braziliyalik shifokor Karlos Chagas tomonidan tasvirlangan va uning nomi bilan atalgan. Chagas kasalligi eʼtibordan chetda qolgan tropik kasallik sifatida tasniflangan.
Belgilari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Chagoma.jpg/220px-Chagoma.jpg|alt=Black and white photo of a young boy with a swollen right eye|thumb| Chagas kasalligining oʻtkir infektsiyasi, oʻng koʻzning shishishi(Romanya belgisi)
Osteosarcoma
Osteosarkoma (OS) yoki osteogen sarkoma (OGS) (yoki oddiygina suyak saratoni) suyakdagi saraton oʻsimtasidir. Xususan, bu agressiv malign neoplazma boʻlib, u mezenximali kelib chiqadigan ibtidoiy oʻzgartirilgan hujayralardan (va shuning uchun sarkoma) kelib chiqadi va osteoblastik differentsiatsiyani namoyon qiladi va malign osteoid hosil qiladi.
Chagas kasalligi
Sabablari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Trypanosoma_cruzi_LifeCycle.gif/310px-Trypanosoma_cruzi_LifeCycle.gif|alt=See „Cause“ section.|thumb| T. cruzining hayot sikli va oʻtkazilishi
Osteosarcoma
Osteosarkoma — asosiy suyak sarkomasining eng keng tarqalgan gistologik shakli. Bu oʻsmirlar va yoshlarda eng koʻp uchraydi.
Chagas kasalligi
Yuqishi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Triatoma_infestans_-_ZSM.jpg/80px-Triatoma_infestans_-_ZSM.jpg|alt=A brown winged insect|left|thumb| Triatoma infestans- T. cruzi ning keng tarqalgan tashuvchisi T. cruzi Triatoma, Panstrongylus va Rhodnius avlodidagi turli triatomin hasharotlari tomonidan tashilishi mumkin. Odam infeksiyasining asosiy tashuvchilari — bu odamlar uy-joylariga yaqin joyda yashaydigan triatomin hasharotlari -Triatoma infestans, Rhodnius prolixus, Triatoma dimidiata va Panstrongylus megistus. Bu hasharotlar Argentina, Boliviya, Chili va Paragvayda vinchuka, Braziliyada barbeiro, Kolumbiyada pito, Markaziy Amerikada chinche va Venesuelada chipo kabi bir qancha mahalliy nomlar bilan tanilgan. Hasharotlar koʻz yoki ogʻiz yaqinidagi nam yuzalarni afzal koʻrib, tunda ovqatlanadilar. Triatomin hasharoti T. cruzi bilan kasallangan uy egasini chaqqanida uni yuqtirishi mumkin. T. cruzi hasharotlarning ichagida koʻpayadi va hasharot najasi bilan toʻkiladi. Infeksiyalangan triatomin ovqatlansa, u terini teshadi va qonni soʻrib oladi. Tishlash odatda ogʻriqsizdir, ammo qichishishga olib keladi.
Osteosarcoma
Belgilari va belgilari
Koʻpgina bemorlar birinchi navbatda kechasi yomonroq boʻlishi mumkin boʻlgan ogʻriqdan shikoyat qiladilar, vaqti-vaqti bilan va har xil intensivlikda boʻlishi mumkin va uzoq vaqt davomida paydo boʻlishi mumkin. Sport bilan shugʻullanadigan oʻsmirlar koʻpincha pastki femurda yoki darhol tizzadan pastda ogʻriqlar haqida shikoyat qiladilar. Agar oʻsimta katta boʻlsa, u ochiq mahalliy shish sifatida namoyon boʻlishi mumkin. Baʼzida toʻsatdan sinish birinchi alomatdir, chunki taʼsirlangan suyak oddiy suyak kabi kuchli emas va kichik travma bilan gʻayritabiiy ravishda sinishi mumkin. Teriga unchalik yaqin boʻlmagan, masalan, tos boʻshligʻidan kelib chiqqan chuqurroq oʻsmalar boʻlsa, mahalliy shish paydo boʻlmasligi mumkin.
Chagas kasalligi
Patofiziologiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Heart_pathology_Chagas_disease. JPG/150px-Heart_pathology_Chagas_disease. JPG|alt=Photograph of a heart showing perforation of the walls|thumb| Surunkali Chagas kasalligi bilan zararlangan yurakning keng koʻlamli anatomiyasi Kasallikning oʻtkir bosqichida belgilar va alomatlar bevosita T. cruzi replikatsiyasi va immun tizimining unga boʻlgan munosabati bilan yuzaga keladi. Bu fazada T. cruzi butun tanadagi turli toʻqimalarda va qonda aylanib yurishi mumkin. Infeksiyaning dastlabki haftalarida parazitlarning koʻpayishi antikorlarni ishlab chiqaradi va terining yalligʻlanish reaksiyasini faollashtiradi.
Osteosarcoma
Sabablari
Bir nechta tadqiqot guruhlari saraton ildiz hujayralari va ularning turli xil fenotiplarda qoʻzgʻatuvchi genlar va oqsillar bilan birga oʻsmalarni keltirib chiqarish potentsialini oʻrganmoqda. Bir-biriga bogʻliq boʻlmagan holatlar uchun radiatsiya terapiyasi kamdan-kam uchraydigan sabab boʻlishi mumkin.
Suv floridalanishi va saraton kasalligi yoki saraton kasalligidan oʻlim, umuman saraton uchun, shuningdek, suyak saratoni va osteosarkoma uchun aniq bogʻliqlik yoʻq. Bir qator tadqiqotlar suvdagi ftorid kontsentratsiyasi osteosarkoma bilan bogʻliq emas degan xulosaga keldi. Ftorid taʼsiri va osteosarkoma bilan bogʻliq boʻlgan eʼtiqodlar 1990-yilda AQSh Milliy Toksikologiya dasturining tadqiqotidan kelib chiqqan boʻlib, u erkak kalamushlarda ftorid va osteosarkoma bilan bogʻliqligi haqida noaniq dalillarni koʻrsatdi. Ammo sichqonlarda ftoridning saratonga moyilligi haqida hali ham ishonchli dalillar yoʻq. Fuqarolarning tish sogʻligʻini yaxshilash uchun butun dunyoda suvni florlash amaliyoti qoʻllanilgan. Bu, shuningdek, sogʻliq uchun katta muvaffaqiyat deb hisoblanadi. Suv taʼminotidagi ftorid kontsentratsiyasi darajasi tartibga solinadi, masalan, Qoʻshma Shtatlar atrof-muhitni muhofaza qilish agentligi ftorid darajasini litr uchun 4 milligrammdan oshmasligi uchun tartibga soladi. Aslida, suv taʼminoti allaqachon tabiiy ftoridga ega, ammo koʻplab jamoalar tishlarning parchalanishini kamaytirishi uchun koʻproq ftorid qoʻshishni tanladilar. Ftorid, shuningdek, yangi suyak shakllanishiga olib kelishi qobiliyati bilan ham mashhur. Shunga qaramay, keyingi tadqiqotlar odamlarda ftorli suvdan osteosarkoma xavfini koʻrsatmaydi. Tadqiqotlarning aksariyati ichimlik suvida ftorid kontsentratsiyasi har xil boʻlgan alohida hududlarda osteosarkoma bilan kasallangan bemorlarning sonini hisoblash bilan bogʻliq. Maʼlumotlarning statistik tahlili turli florlangan hududlarda osteosarkoma holatlarining paydo boʻlishida sezilarli farqni koʻrsatmaydi. Yana bir muhim tadqiqot ftorid kontsentratsiyasini oʻlchash va ularni yangi tashxis qoʻyilgan malign suyak oʻsmalarining suyak namunalari bilan solishtirish uchun osteosarkoma bilan ogʻrigan bemorlardan suyak namunalarini yigʻishni oʻz ichiga oldi. Natijada osteosarkoma bilan ogʻrigan bemorlar va oʻsmalarni nazorat qilishning suyak namunalarida oʻrtacha ftorid kontsentratsiyasi sezilarli darajada farq qilmaydi. Suyaklarda nafaqat ftorid kontsentratsiyasi, balki osteosarkoma bilan ogʻrigan bemorlarning ftorid taʼsiri ham sogʻlom odamlardan sezilarli darajada farq qilmasligi isbotlangan.
Chagas kasalligi
Patofiziologiya
Surunkali Chagas kasalligi parazitning takrorlanishi va immunitet tizimining shikastlanishi tufayli yillar davomida rivojlanadi. Kasallikning dastlabki bosqichida T. cruzi yurakning chiziqli mushak tolalarida uchraydi. Kasallik rivojlangan sayin, yurak odatda kattalashadi, yurak mushaklari tolasining sezilarli qismlari chandiq toʻqimasi va yogʻ bilan almashtiriladi. Faol yalligʻlanishda yalligʻlanish yurak boʻylab tarqalib ketadi, Har bir yalligʻlangan sohada immun hujayralari, odatda makrofaglar va T hujayralari joylashadi. Kasallikning kech davrida yurakda parazitlar kamdan-kam hollarda aniqlanadi va faqat juda past darajada boʻlishi mumkin.
Osteosarcoma
Mexanizm
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Predilection_sites_of_osteosarcoma2.png/120px-Predilection_sites_of_osteosarcoma2.png|left|thumb|232x232px| Osteosarkomaga moyillik Osteosarkomalar odatda suyak oʻsishi joylarida paydo boʻladi, chunki proliferatsiya bu mintaqadagi osteoblastik hujayralarni hujayralar transformatsiyasiga olib kelishi mumkin boʻlgan mutatsiyalarni olishga moyil qiladi (koʻpincha RB geni va p53 geni ishtirok etadi). Oʻsimta uzun suyakning oxirida lokalizatsiya qilinishi mumkin (koʻpincha metafizda). Koʻpincha bu tibia yoki humerusning proksimal uchiga yoki femurning distal uchiga taʼsir qiladi. Osteosarkoma 60 % hollarda tizza atrofida, 15 % son atrofida, 10 % elkada va 8 % jagʻda taʼsir qiladi. Oʻsimta toʻgʻri burchak ostida tarqaladigan ohaklangan suyakning oʻsimta spikulalari tufayli qattiq, qattiq, tartibsiz („archa“, „kuya yegan“ yoki rentgen tekshiruvida „quyosh yorilishi“ koʻrinishi). Ushbu toʻgʻri burchaklar Codman uchburchagi deb ataladigan narsani hosil qiladi, bu osteosarkoma uchun xarakterli, ammo tashxisiy emas. Atrofdagi toʻqimalar infiltratsiyalangan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Osteosarcoma_-_very_high_mag.jpg/220px-Osteosarcoma_-_very_high_mag.jpg|right|thumb| Osteosarkoma H&amp;E dogʻida osteoid shakllanishini koʻrsatadigan yuqori kattalashtirishli mikrograf Mikroskopik jihatdan: Osteosarkomaning xarakterli xususiyati oʻsimta ichida osteoid (suyak shakllanishi) mavjudligi. Oʻsimta hujayralari juda pleomorfik (anaplastik), baʼzilari gigant, koʻp sonli atipik mitozlardir. Bu hujayralar markaziy ohaklangan yoki boʻlmagan (gematoksilinofil / koʻk, donador) tartibsiz trabekulalarni (amorf, eozinofil / pushti) tavsiflovchi osteoid hosil qiladi — oʻsimta suyagi. Oʻsimta hujayralari osteoid matritsaga kiritilgan. Mavjud oʻsimta hujayralarining xususiyatlariga qarab (ular suyak hujayralari, xaftaga hujayralari yoki fibroblast hujayralariga oʻxshaydimi) oʻsimtani pastki sinflarga boʻlish mumkin. Osteosarkomalar koʻp yadroli osteoklastga oʻxshash gigant hujayralarni koʻrsatishi mumkin.
Chagas kasalligi
Diagnostika
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/T._cruzi_trypomastigotes_in_peripheral_blood_smear.jpg/220px-T._cruzi_trypomastigotes_in_peripheral_blood_smear.jpg|alt=Four T. cruzi parasites surrounded by red blood cells. Undulating membranes, flagella, and kinetoplasts are visible.|left|thumb| T. cruzi tripomastigotlar qon surtmasida koʻrinishi Qonda T. cruzi mavjudligi Chagas kasalligining diagnostikasi hisoblanadi. Infeksiyaning oʻtkir bosqichida harakatchan parazitlarni yangi antikoagulyatsion qon yoki uning bufer qobigʻini mikroskopik tekshirish orqali aniqlash mumkin. Gimza bilan boʻyalgan ingichka va qalin qon surtmalarini tayyorlash orqali, parazitlarni bevosita koʻrish mumkin. Qon surtmalarini tekshirish 34-85 % hollarda parazitlarni aniqlay oladi. Qonni konsentratsiyalash uchun mikrogematokrit sentrifugalash kabi usullardan foydalanilsa, sezgirlik ortadi. Boʻyalgan qon surtmalarini mikroskopik tekshirishda T. cruzi tripomastigotalari toʻlqinsimon parda bilan bogʻlangan flagellumli S yoki U shaklida organizmda namoyon boʻladi. Parazit tanasi ichida yadro va kinetoplast deb ataladigan kichikroq struktura koʻrinadi. T. cruzi ning kinetoplasti nisbatan kattaroq boʻlib, u odam yuqtiruvchi tripanosomalarning boshqa turlaridan shu orqali ajralib turadi.
Surunkali Chagas kasalligida qondagi parazitlarning kontsentratsiyasi mikroskop yoki PCR yordamida aniqlash uchun juda past boʻladi. Shuning uchun tashxis odatda serologik testlar yordamida amalga oshiriladi. Bu qonda T. cruzi ga qarshi immunoglobulin G antikorlarini aniqlaydi. Tashxis toʻgʻri samara berishini tasdiqlash uchun turli test usullaridan foydalangan holda ikkita ijobiy serologik natijalar oʻtkazish kerak boʻladi. Agar test natijalari noaniq boʻlsa, Western blot kabi qoʻshimcha sinov usullaridan foydalanish mumkin.
Osteosarcoma
Boshqa hayvonlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Canine_osteosarcoma.JPG/220px-Canine_osteosarcoma.JPG|thumb| Itdagi distal femur osteosarkomasi [[Rentgen nurlari|rentgenogrammasi]]
Chagas kasalligi
Diagnostika
Chagas kasalligi uchun turli xil tezkor diagnostika testlari mavjud. Ushbu testlar osonlik bilan oʻtkaziladi va maxsus tayyorgarliksiz odamlar tomonidan amalga oshirilishi mumkin. Koʻp sonli odamlarni skrining qilish va tibbiy muassasalarga kira olmaydigan odamlarni tekshirish uchun bunday testlar foydali, ammo ularning sezgirligi nisbatan past. Ijobiy natijani tasdiqlash uchun ikkinchi usuldan foydalanish tavsiya etiladi.
Osteosarcoma
Xavf omillari
Osteosarkoma itlarda eng koʻp uchraydigan suyak oʻsmasi boʻlib, odatda Irland boʻrilari, Greyhounds, nemis choʻponlari, Rottveylerlar, togʻ zotlari (Buyuk Pireneylar, Sent-Bernard, Leonberger, Nyufaundlendlar) va boshqalar kabi oʻrta yoshli yirik va gigant zotli itlarga taʼsir qiladi. Buyuk Daniyaliklar. Itlarda odamlarnikiga qaraganda 10 baravar koʻproq kasallanadi. Sankt-Bernard itlarida irsiy baza koʻrsatilgan. Sterilizatsiya qilingan / sterillangan itlarda osteosarkoma rivojlanish xavfi ikki baravar yuqori. Spirocerca lupi paraziti bilan zararlanish qiziloʻngachning osteosarkomasına olib kelishi mumkin.
Chagas kasalligi
Diagnostika
T. cruzi parazitlarini qon namunalaridan ksenodiagnoz yoki hayvonlarga odamning qoni bilan emlash orqali yetishtirish mumkin. Bu usulda odamning qizil qon hujayralari plazmadan ajratiladi va parazitning koʻpayishini tashkil qilish uchun maxsus oʻsish muhitiga qoʻyiladi. Natijani olish uchun olti oygacha vaqt ketishi mumkin. Ksenodiagnoz qonni triatomin hasharotlar bilan oziqlantirishni, soʻngra 30-60 kundan keyin ularning najasini parazitga tekshirishni oʻz ichiga oladi. Ushbu usullar muntazam ravishda qoʻllanilmaydi, chunki ular sekin va past sezuvchanlikka ega.
Oldini olish
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Bungalow_at_Bird_of_Paradise.jpg/220px-Bungalow_at_Bird_of_Paradise.jpg|alt=A net hanging over a bed|thumb| Triatomin hasharotlarining chaqishi oldini olish uchun endemik hududlarda yotoq toʻrlaridan foydalanish kerak. Chagas kasalligining oldini olish chora-tadbirlar asosan, triatomin hasharotlarining vektor bilan aloqasini cheklashga qaratilgan. Insektitsidlarni purkash dasturlari vektorlarga qarshi kurashning asosiy yoʻnalishi boʻlib, bu orqali uylar va uning atrofidagi hududlar qoldiq insektitsidlardan tozalanadi. Bu dastlab 1980-yillarda piretroidlar bilan almashtirilgan organoxlorin, organofosfat va karbamat insektitsidlari bilan amalga oshirilgan. Ushbu dasturlar Braziliya va Chilida kasallik tarqalishni keskin kamaytirdi va ayrim hududlardan asosiy vektorlarni yoʻq qila oldi: Braziliya, Chili, Urugvay va Peru va Paragvayning bir qismidan Triatoma infestans, shuningdek, Markaziy Amerikadan Rhodnius proliksus yoq qilishga erishildi. Baʼzi hududlarda vektorni yoq qilish dasturi triatomin hasharotlari orasida insektitsidlarga chidamlilikning rivojlanishi bilan qarshilik koʻrsatdi. Natijada vektor nazorati dasturlari muqobil insektitsidlarni (masalan, Argentina va Boliviyada fenitrotion va bendiokarb), uy hayvonlarini (triatomin bilan oziqlanadigan) pestitsidlar bilan singdirilgan boʻyoqlar va boshqa eksperimental usullar bilan davolashni amalga oshirdi. Triatomin hasharotlari boʻlgan hududlarda T. cruzi yuqishini yotoq toʻrlaridan foydalanish, turar-joylar gigiyenasiga eʼtibor berish orqali oldini olish mumkin.
Osteosarcoma
Klinik koʻrinish
Eng tez-tez taʼsirlangan suyaklar proksimal dumgʻaza, distal radius, distal femur va tibia boʻlib, „tirsakdan uzoqda, tizzaga yaqin“ degan asosiy shartga amal qiladi. Boshqa joylarga qovurgʻalar, mandibula, umurtqa pogʻonasi va tos suyagi kiradi. Kamdan kam hollarda osteosarkoma yumshoq toʻqimalardan (skeletdan tashqari osteosarkoma) paydo boʻlishi mumkin. Oyoq-qoʻl suyaklarini oʻz ichiga olgan oʻsmalarning metastazlari juda keng tarqalgan, odatda oʻpkada. Oʻsimta juda koʻp ogʻriq keltiradi va hatto taʼsirlangan suyakning sinishiga olib kelishi mumkin. Inson osteosarkomasida boʻlgani kabi, suyak biopsiyasi yakuniy tashxisga erishishning aniq usuli hisoblanadi. Osteosarkomani boshqa suyak oʻsmalaridan va osteomiyelit kabi bir qator boshqa lezyonlardan farqlash kerak. Bosh suyagi osteosarkomasining differentsial diagnostikasi, xususan, xondrosarkoma va suyakning multilobulyar oʻsmasi.
Tokmak, Ukraina
Tokmak ( Токмак, pronounced [tokˈmɑk] ) — Ukraina janubi-markazidagi Zaporojjya viloyati ( viloyati )dagi Polohiy tumanidagi shahar. Shahar Tokmak daryosining irmog'i bo'lgan Tokmachka daryosida joylashgan. 2020-yilgacha Toʻqmoq tumani ( tuman ) maʼmuriy markazi boʻlib xizmat qilgan. Aholisi taxminan 30,132 kishidan iborat.
Chagas kasalligi
Oldini olish
Ilgari Chagas kasalligini yuqtirishning ikkinchi eng keng tarqalgan usuli qon quyish edi. T. cruzi muzlatgichda saqlangan qonda muzlash va erishdan omon qolishi mumkin. Bu uning butun qonda, qadoqlangan qizil qon tanachalarida, granulotsitlarda, kriyopresipitatda va trombotsitlarda saqlanishiga imkon beradi. Qon banki skrining testlarini joriy etish qon quyish paytida infeksiya xavfini keskin kamaytirdi. Lotin Amerikasi mamlakatlaridagi deyarli barcha qon donorlari Chagas skriningidan oʻtkaziladi. Skrining testlari keng tarqalgan boʻlib, endemik boʻlmagan mamlakatlarda, jumladan, Buyuk Britaniya (1999-yilda joriy etilgan), Ispaniya (2005), Amerika Qoʻshma Shtatlari (2007), Fransiya va Shvetsiya (2009), Shveysariya kabi endemik hududlardan kelgan muhojirlarning katta aholisi bu testlarda oʻtkaziladi. serologik testlar esa, odatda Elishay, donor qonida T. cruzi oqsillariga qarshi antikorlarni aniqlash uchun ishlatiladi.
Boshqaruv
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/NECT_treatment_%28cropped%29.jpg/150px-NECT_treatment_%28cropped%29.jpg|alt=A brown glass bottle of pills, labeled „Lampit (nifurtimox)“|thumb| Bir shisha nifurtimoks tabletkalari
Epidemiologiya
[[Fayl:Chagas2011Map.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Chagas2011Map.jpg/310px-Chagas2011Map.jpg|alt=A world map. South America and Mexico are red, the United States is yellow, and Canada, Japan, Australia, the United Kingdom, Scandinavia, Romania, and most of Western Europe is blue.|thumb| Chagas kasalligining epidemiologiyasi taxminan 2011-yil: Qizil — vektorlar orqali tarqaladigan endemik mamlakatlar;Sariq — tarqalish vaqti-vaqti bilan vektorlar orqali sodir boʻladigan endemik mamlakatlar;
Tokmak, Ukraina
Tarix
7-may kuni Ukrainaga hujum qilgan ruslar bilan hamkorlik qilishdan bosh tortgan Tokmak shahri meri (2009-yildan) Igor Kotelevskiyning o'limi haqida ma'lum bo'ldi.
Chagas kasalligi
Epidemiologiya
Koʻk — qon quyish orqali tarqaladigan endemik boʻlmagan mamlakatlar .]] [[Fayl:2016_Chagas_Disease_DALYs.svg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/2016_Chagas_Disease_DALYs.svg/310px-2016_Chagas_Disease_DALYs.svg.png|alt=See description.|thumb| 2016-yilda Chagas kasalligi tufayli nogironlikka moslashtirilgan hayot yillari: DALY yukini oshirishning har bir tartibi uchun ranglar tobora toʻq qizil rangga ega boʻladi: Kulrang- maʼlumot yoʻqligini bildiradi.
Tokmak, Ukraina
Tarix
Toʻqmoq tumanida 50 MVt quvvatga ega yirik quyosh energiyasi stansiyasi mavjud.
Chagas kasalligi
Epidemiologiya
Oq-0Sariq-1000 DALY gachaApelsin-1001 dan 10 000 DALYs Och qizil-10 001 dan 100 000 DALY gacha
Toʻq qizil-100 000 dan ortiq DALY ]] T.cruzi haqidagi ehtimollarga koʻra, u Janubiy Amerika sutemizuvchilari orasida odamlar kelishidan ancha oldin tarqalgan. T. cruzi Janubiy Amerika boʻylab qadimgi odam qoldiqlarida, Atakama choʻlidagi 9000 yoshli Chinchorro mumiyasidan topilgan. Minas-Jeraisda turli yoshdagi 1100 yoshli mumiya qoldiqlar, Rio Grande yaqinidagi Chihuaxuan choʻligacha boʻlgan shimolda koʻpgina bishqa maʼlumotlarda Chagas kasalligiga mos keladigan alomatlar tasvirlangan.link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Carlos_Chagas.png/220px-Carlos_Chagas.png|alt=Black and white photo of Charlos Chagas, in his lab coat, sitting next to his microscope and surrounded by flasks and jars|thumb| Karlos Chagas. Instituto Oswaldo Cruz laboratoriyasida|left
Chagas kasalligining rasmiy tavsifi 1909-yilda Karlos Chagas tomonidan isitma, shishgan limfa tugunlari, kattalashgan taloq va jigar bilan ikki yoshli qizni tekshirgandan soʻng aniqlangan. Uning qonini tekshirgandan soʻng, Chagas yaqinda triatomin hasharotlarining orqa ichaklaridan aniqlagan tripanosomalarga oʻxshash tripanosomalarni koʻradi va ustozi, braziliyalik shifokor Osvaldo Kruz sharafiga Trypanosoma cruzi deb nom berdi. U Rio-de-Janeyrodagi Kruzga infeksiya yuqtirilgan triatomin hasharotlarini yubordi. Infeksiyalangan triatominning chaqishi T. cruzi ni marmoset maymunlariga ham yuborishi mumkinligini koʻrsatdi. Ikki yil ichida, 1908—1909-yillarda Chagas kasallik, uni keltirib chiqargan organizm va infeksiya uchun zarur boʻlgan hasharotlar vektorining tavsiflari maʼlum qilindi. Oʻsha paytda fakultet professori Migel Koutoning taklifiga binoan, kasallik „Chagas kasalligi“ deb atalgan. Chagasning kashfiyoti unga milliy va xalqaro shuhrat keltirdi, ammo Braziliya hukumati kasallikka qarshi choralar koʻrishda ilojsizligini takidlab, Chagas oʻzini va uning nomi bilan atalgan kasallikni tanqid qildi. Uning kashfiyoti boʻyicha tadqiqotlarni taqiqlab qoʻydi va 1921-yilgi Nobel mukofoti uchun uning nomzodini puchga chiqardi.
1930-yillarda Salvador Mazza Argentinaning Chako provinsiyasida mingdan ortiq holatlarni aniqlab, Chagas kasalligini oʻrganishni qayta boshladi. Argentinada kasallik uning sharafiga mal de Chagas-Mazza deb nomlanadi. Chagas kasalligi uchun serologik testlar 1940-yillarda joriy etilgan boʻlib, T. cruzi infeksiyasi Lotin Amerikasi boʻylab keng tarqalganligini koʻrsatdi. Bu insektitsidlarni qoʻllash orqali bezgak vektorini yoʻq qilish muvaffaqiyatlari bilan birgalikda triatomin hasharotlarini yoqotish uchun uylarni insektitsidlar bilan davolashga qaratilgan sogʻliqni saqlash kampaniyalarini yaratish ishlari ham koʻrib chiqildi. 1950-yillarda qonni kristall binafsha bilan davolash parazitni yoʻq qilishi mumkinligi koʻrsatdi. Keng darajada nazorat dasturlari 1960-yillarda dastlab San-Pauluda, keyin Argentinaning turli joylarida, keyin Lotin Amerikasi boʻylab milliy darajadagi dasturlar shakllana boshladi. Ushbu davolash dasturlari 1980-yillarda piretroid insektitsidlarning organizmga kiritilishi bilan rivojlanadi, ular qoʻllanilgandan keyin dogʻ va hid qoldirmaydi va tejamkorroq hisoblangan. Chagas kasalligini nazorat qilishga bagʻishlangan mintaqaviy organlar Pan Amerika sogʻliqni saqlash tashkiloti koʻmagida paydo boʻldi. 1991-yilda Chagas kasalliklarini yoʻq qilish boʻyicha janubiy konus tashabbusi, And mamlakatlari tashabbusi (1997), Markaziy tashkilot tashabbusi, Amerika mamlakatlari (1997) va Amazon mamlakatlari tashabbuslari (2004) kelib chiqdi.
Muolajalar
Afrikalik tripanosomiazni davolashda tasdiqlangan antiparazitik preparat boʻlgan fexinidazol hayvonlar modellarida Chagas kasalligiga qarshi asosiy chora hisoblanadi. 2019-yildan boshlab u Ispaniyada surunkali Chagas kasalligi uchun II bosqich klinik sinovlaridan oʻtib kelmoqda. Boshqa dori vositalari orasida sichqonlarda Chagas kasalligiga qarshi samarali boʻlgan proteazoma inhibitori GNF6702 va hayvonlar modellarida bir qator kerakli natijalarga ega boʻlgan AN4169 lardan foydalaniladi.
Kasallikni davolash jarayonida bir qator eksperimental vaktsinalar hayvonlarda sinovdan oʻtkazildi. Subunit vaktsinalarga qoʻshimcha ravishda, baʼzi yondashuvlar T. T. cruzi bilan bir xil antijenlarni ifodalovchi, ammo Trypanosoma rangeli yoki Phytomonas serpens kabi zaiflashgan T. cruzi parazitlariga taʼsir qilish bilan organizmlarni emlashni oʻz ichiga oladi. Shu bilan birgaDNKga qarshi emlash ham oʻrganilgan. 2019-yildan boshlab vaktsina tadqiqotlari asosan kichik hayvonlar modellarida oʻrganilgan.
Axtaçı (Agsu)
Axtaçı (shuningdek, Akhtachy) Ozarbayjon ning Agsu tumani qishloq va munitsipaliteti
Ijtimoiy tanqid
Ijtimoiy tanqid — bu zamonaviy jamiyatdagi ijtimoiy muammolarga, xususan, adolatsizliklar va umuman hokimiyat munosabatlariga qaratilgan akademik yoki jurnalistik tanqidning bir shakli.
Siyosiy nazariyalar bilan norozilik tajribasi
Ozchilik tomonidan boshdan kechirilgan repressiya koʻpincha norozilikka olib keladi. Nizoni yetarlicha hal etmasdan turib, koʻpincha siyosiy guruhlar (siyosiy monopoliya) tomonidan qamrab olingan ijtimoiy tanqidni shakllantirish mumkin. Ijtimoiy harakat ichidagi norozilik bildirayotgan odamlar uchun harakat va oʻz kun tartibidagi muvaffaqiyatsizlikni boshdan kechir adi.
Tanqidiy ratsionalizm oʻrtasidagi, masalan, Karl Popper va Frankfurt maktabi oʻrtasidagi pozitivizm bahsi xuddi shu nomuvofiqlikning akademik shaklidir. Bu bahs ijtimoiy fanlar boʻyicha tadqiqotlar „neytral“ boʻlishi kerakmi yoki ongli ravishda partiyaviy nuqtai nazarni qabul qilishi kerakmi degan savol bilan shugʻullanadi.
Akademik shakllar
Ijtimoiy tanqidning akademik asarlari ijtimoiy falsafa, siyosiy iqtisod, sotsiologiya, ijtimoiy psixologiya, psixoanaliz bilan bir qatorda madaniyatshunoslik va boshqa fanlarga ham tegishli boʻlishi yoki akademik nutq shakllarini rad etishi mumkin.
Adabiyotda va musiqada
Ijtimoiy tanqid fantastik shaklda ham ifodalanishi mumkin, masalan, Jek Londonning "Temir tovon " kabi inqilobiy romanida ; Aldous Huxleyning " Jasur yangi dunyo " (1932), Jorj Oruellning „ 1984“ (1949), Rey Bredberining " Farengeyt boʻyicha 451daraja " (1953) yoki Rafael Grugmanning „Noanʼanaviy sevgi“ (2008) kabi distopik romanlarida; yoki bolalar kitoblarida yoki filmlarida ifodalandi.