cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 3931
IC 3931 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Konveyer
Konveyer (ing. conveyer — tashuvchi) — toʻkma, donali, boʻlak-boʻlak yuk yoki buyumlarni, asosan, qisqa, baʼzan uzoq, masofaga uzluksiz va bir xil maromda tashiydigan mashina. Vazifasiga koʻra, transport (yuk tashiydigan) va texnologik (texnologik operatsiyalarni oʻzaro bogʻlaydigan) xillarga boʻlinadi. Tortish organi boʻlgan va tortish organi boʻlmagan turlari bor. Elektrik yuritma bilan harakatlanadigan mexanik Konveyer keng tarqalgan. Bunday Konveyerlarning tortish organlari lenta, zanjir va kanatdan iborat boʻlib, ular yordamida buyum yoki yuklar tashiladi. Yuk tashish organlarining turiga koʻra, dasturli boshqariladigan lentali, koʻraqli, plastinkali, osma, shuningdek, kovshli, aravachali va boshqa turlarga; tortish organi boʻlmagan vintli (shnekli), inersion (chayqaluvchi, tebranma), rolikli (rolgang), odimlovchi (quymachilik, yigʻuvchi) va boshqa turlarga boʻlinadi. Lentali K. bilan, asosan, donali yuklar tashiladi. Zanjirga biriktiriladigan moslamaning tuzilishiga qarab, zanjirli K. lar plastinkali, koʻrakchali, ksvshli va aravachali boʻladi. Plastinkali K. lar, asosan, boʻlak-boʻlak materiallarga moʻljallangan boʻlib, yukni qiya yunalishda tashishga imkon beradi, mayda koʻmir va rudalarni surish uchun ishlatiladi. Kovshli va aravachali K.lar ayrim korxonalarda (metallurgiya va kimyo kombinatlarida), asosan, toʻkma yuklarni tashish uchun ishlatiladi. Bugʻdoy, un, sement, shagʻal, qum, mayda koʻmir qabilarni yaqin masofaga tashish uchun vintli Konveyerlar qoʻllaniladi. Toʻp qilib yigʻilgan yoki yashiklarga joylangan yuklarni pastga tushirish uchun rolikli (gravitatsion) K. dan foydalaniladi. Bunday K.larda yuk oʻz ogʻirligi bilan pastga toʻshadi. Inersion Konveyer toʻkma kjni gorizontal va qiya yoʻnalishda qisqa masofaga tashish uchun moʻljallanadi. Bunday K. da yuk inersiya kuchi hisobiga harakatlanadi. Boʻlardan tashqari, yuklar suyuqliklar bilan birga nasoslar yordamida quvur yoki novlarda harakatlanadigan gidravlik, yuklar yoki buyumlar ventilyatorlar yordamida hosil qilinadigan bosimlar farqi hisobiga quvurlarda harakatlanadigan pnevmatik K.lar bor. Maxsus ishlarga moʻljallangan K.lar elevator va eskalator deb ataladi.
Oden (Arkansas)
Oden AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Montgomery okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
220 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 100 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2. Shundan 2,2 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 232 m balandlikda joylashgan.
Hofiz (maʼnolari)
Hofiz:
Mrazetsi
Mrazetsi — Bolgariyaning markaziy qismidagi Gabrovo viloyatidagi Tryavna munitsipalitetidagi qishloq.
Central Waterford
Central Waterford AQShning Connecticut shtatida joylashgan shahardir. New London County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2935 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 5,2 km2. Shundan 5,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Quyi Ola-Archa
Quyi Ola-Archa (Төмөнкү Аларча, Нижняя Ала-Арча) — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining Olamuddin tumanidagi qishloq. Quyi Ola-Archa ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Central Waterford
Manbalar
Waterford (Connecticut) Waterford, Connecticut Waterford, Connecticut Waterford (Connecticut) Waterford, Connecticut
Hiroaki Morishima
Hiroaki Morishima (森島 寛晃; 30-aprel 1972) — yaponiyalik futbolchi.
Mavlud
thumb|190px|Mavludda yasatilgan [[archa daraxti.]] thumb|right|220px
Mavlud yoki milod har 25-dekabr kuni Isoning tugʻilgan kuni sharafiga nishonlanadigan bayramdir. Xristianlarda bu bayram Tugʻilish bayrami yoki Muborak tugʻilish deb bilinadi. Mavlud (arabchadan tarjimasi: tugʻilish, paygʻambarning tugʻilgan kuni) — Muhammadning tugʻilgan kuni bilan bogʻliq bayram. Rabiulavval oyining 12 kuni nishonlanadi. Xristian mamlakatlarida Mavlud kuni duolar, paygʻambar shaʼniga madhiyalardan iborat sheʼrlar oʻqiladi, sadaqalar beriladi, ruhoniylarning yigʻilishlari oʻtkaziladi.
Mavlud har yili dunyoning birqancha xristian davlatlari tarafidan 25-dekabr kuni boshlab 26-dekabr oqshomigacha nishonlanadi. 24-dekabr kunini esa Mavlud Arafasi deb atashadi. Birqancha davlatlarda esa Mavlud taʼtili Yangi yil taʼtili bilan birlashtiriladi va bir necha kun taʼtil qilinadi. Pravoslav mazhabi esa bu bayramni Yulian taqvimiga koʻra nishonlaydi. Julian taqvimida 25-dekabr 7-yanvarga teng keladi.
Mavlud Bayramida koʻpgina xristian oilalari archa daraxtini turli tuman chiroqlar, zarlar va oʻyinchoqlar bilan bezatadilar. Har yili Mavlud bayramidan oldin oilaning bolalari Santa Klausdan oʻzlari xohlagan sovgʻani olib kelishini tilab xat yozadilar. Ota-onalar uyda yasatilgan archa daraxtining tagiga bolalari uchun ular istagan sovgʻalarni qoʻyadilar. Bolalar esa u sovgʻalarni ular uhlayotgan vaqt Santa Klaus qoʻyib ketganiga ishonadilar.
Mavlud bayramida xristian oilalarida Mavlud yeguliklari pishiriladi. Xristian davlatlarining hammasida bu yeguliklari birbiridan farqli. Lekin ko'pincha Mavludda kurka pishiriladi. Dasturxon ustiga omela daraxtining yaproqlari toʻkiladi. Ovqatdan keyin Mavlud pudingi deb nomlangan shirinlik tortiladi.
Quyi Ola-Archa
Aholisi
Aholisi - 11 776 kishi.
Oʻn Ikki-Bel
Oʻn Ikki-Bel (Он Эки-Бел) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Novqat tumaniga qarashli qishloq. Oʻn Ikki-Bel ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 3 720 kishi.
Gʻazon Abad
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Gʻazan Abad — Pokistonning Panjob shahridagi shaharcha va kasaba uyushmalari kengashi.
2004-yil 1-iyulda Gʻazanobod Tehsil Kallar Syeda Ittifoqi Kengashiga aylandi. Ravalpindi okrugi Tehsil Kahuta ittifoq kengashi edi.
Yorqinoy Hotamova
Yorqinoy Hotamova (1941.23.2, Fargʻona shahri) — aktrisa, xonanda (lirik soprano). Oʻzbekiston xalq artisti (1991). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1970). 1958—60 yillar Fargʻona teatrida, 1960—70 yillar Oʻsh teatrida, 1971-yildan yana Fargʻona teatrida aktrisa. Fargʻona universitetining dotsenti (2001-yildan). Zulxumor ("Ravshan va Zulxumor") uning sahnada yaratgan birinchi obrazidir. Keyinchalik Zuhra ("To-hir va Zuhra"), Kumush ("Oʻtgan kunlar"), Dezdemona ("Otello"), Raʼno ("Mehrobdan chayon"), Aliman ("Momo yer"), Oyxon ("Maysaraning ishi"), Kimyo ("Nurxon"), Oyparcha ("Nodi-ra"), Barchinoy ("Alpomish"), Qumri ("Temir xotin"), Momo ("Chimildiq"), Dilorom ("Dilorom"), Xol-poshsha ("Qoʻsh kaptar"), Zumrad ("Tan-bur nolasi") kabi rollarni ijro etdi. Hotamova ijodi koʻproq dramatik ob-razlar yaratishga moyilligi, qahramonlari xarakterining ijtimoiy va psixologik asoslarini chuqur ochib berishi, ularni ruhiy goʻzallik va hayotbaxsh ruh ila taʼminlashi bilan ajralib turadi. Hotamova filmlarda ham suratga tushgan (Ulgʻay ona "Bogʻ" telese-riali, Mehriniso momo "Uvaysiy" teleseriali va boshqa). Hotamova ijrosidagi "Yozgan xating qoʻlimda", "Fargʻonadan qarayman", "Sen ketding, firoq qoldi", "Tong shamoli", "Soʻzlasa", "Zamonam mening", "Samarqand ushshogʻi" va b. qoʻshiqlari mashhur.
Kon sanoati
Kon sanoati, kon qazib olish sanoati — foydali qazilmalar konlarini qidirish, ularni yer ostidan kazib olish, dastlabki qayta ishlash — boyitish boʻyicha ishlab chiqarish tarmoqlari majmui. Kon sanoati kuyidagi asosiy guruhlarga boʻlinadi: 1) yoqilgʻi (neft, tabiiy gaz, koʻmir, slanets, torf) qazib olish sanoati; 2) ruda (temir rudasi, marganets rudasi, rangli metallar, asil va noyob metallar rudalari, radioaktiv elementlar) qazib olish sanoati; 3) nometall qazilma va mahalliy qurilish materiallari sanoati (marmar, fanit, asbest, boʻr, dolomit, kvarsit, kaolin, gips, mergel, dala shpati, ohaktosh va boshqalarni qazib olish); 4) kon-kimyo (apatit, kaliy toʻzlari, nefelin, selitra, oltingugurt kolchedani, bor rudalari, fosfat xom ashyosi qazib olish) sanoati; 5) gidromineral suvlar (mineral yer osti suvlari, suv taʼminoti va boshqa maqsadlar uchun suv) olish sanoati.
Kon ishi qad. davrlardan beri maʼlum. 18-asr oxiri — 19-asr boshlaridan jadal rivojlana boshladi. 20-asr oxirlariga kelib dunyoda yiliga 5 mlrd. t dan ziyod koʻmir, 3 mlrd.t dan ziyod neft, 2,3—2,5 trln. m3 tabiiy gaz va 1 mlrd. t temir rudasi qazib olinmoqda. Boshqa turdagi mineral xom ashyoni qazib olish hajmi kamroq. Jumladan, dunyoda keyingi vaqtda yiliga 2,2—2,3 ming t oltin qazib olinmoqda. Jahonda uran yetkazib beruvchi yirik mamlakatlar qatoriga Kanada, Avstraliya va JAR, kaliy toʻzlari boʻyicha Kanada va Germaniya davlatlari kiradi. Temir rudasini qazib olish iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda ham (AQSH, Kanada, Avstraliya, JAR, Shvetsiya, shuningdek, Rossiya va Ukraina), rivojlanayotgan mamlakatlarda ham (Xitoy, Braziliya, Hindiston, Venesuela, Liberiya) keng miqyosda amalga oshirilmoqda.
Xalqaro geografik mehnat taqsimotining chuqurlashishi va yanada rivojlanishi dunyoda 6 ta yirik Kon sanoati markazlarining shakllanishiga olib keldi. Ularning hissasiga jami qazib olingan xom ashyo va yoqilgʻining 2/3 qismi toʻgʻri kelmokda. Shunday mamlakatlar qatoriga AQSH, Kanada, Avstraliya, JAR, Rossiya va Xitoy kiradi. Kon sanoati koʻpchilik boshqa mamlakatlarda ham rivojlangan. Lekin ularda xom ashyo yoki yoqilgʻining bir-ikki turi kazib olinadi, xolos. Jumladan, dunyoda koʻmir qazib olishda Polsha, mis rudasi qazib olishda Chili, qalay rudasi qazib olishda Malayziya, neft qazib olishda Fors koʻrfazi mamlakatlari yuqori oʻrinlarni egallaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi jahonda Kon sanoati yuqori rivojlangan mamlakatlar qatoridan mustahkam oʻrin olgan. Hozirga qadar Oʻzbekistonda hammasi boʻlib 2,7 mingdan ziyod istiqbolli turli foydali qazilma konlari aniqlangan. Ular 100 ga yaqin mineral-xom ashyo turlarini oʻz ichiga oladi. Muhim strategik manbalar — neft va gaz kondensati, tabiiy gaz boʻyicha 155 ta kon, qimmatbaho metallar boʻyicha 40 dan ortiq, rangli, nodir va radiaktiv metallar boʻyicha 40, kon-kimyo xom ashyosi boʻyicha 15 ta kon va boshqa qidirib topilgan va ishga tushirilgan.
Oltin, uran, neft, fosforitlarning razvedka qilingan zahiralari boʻyicha Oʻzbekiston jahonda yetakchi oʻrinni egallaydi. Respublika jahonda oltin zahiralari boʻyicha 4-oʻrinda, mis zahiralari boʻyicha 10—11 oʻrinda, uran zahiralari boʻyicha 7—8 oʻrinda turadi (2001) (yana qarang Gaz sanoati, Rangli metallurgiya, Kumir sanoati, Neft sanoati, Oltin sanoati, Temir ruda sanoati).
Abduhakim Qayumov.
Somersworth (New Hampshire)
Somersworth  — AQShning New Hampshire shtatida joylashgan shahardir. 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 11 855 kishini tashkil qiladi.
Geografiyasi
Somersworth, Strafford okrugining sharqiy qismida 43.25389°N, -70.87556°W (43,253783, −70,875499) koordinatalarda joylashgan.
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 25.9 sqkm tashkil qiladi, shundan 25.4 sqkm quruqlik va 0.5 sqkm suv boʻlib, shaharning 1,96% ni tashkil qiladi.
Demografiyasi
2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 11 766 kishi, 4 862 xonadon va 3 044 oila istiqomat qiladi. 5 199 ta uy-joy mavjud boʻlib, shundan 337 tasi yoki 6,5 foizi boʻsh turargan. Shaharning irqiy tarkibi 89,4% oq tanlilar, 1,4% afro-amerikaliklar, 0,3% tubjoy amerikaliklar, 5,3% osiyoliklar, 0,02% Tinch okeani orollari, 0,9% boshqa irqlar va 2,6% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Aholining 2,5% ispan yoki lotin millatiga mansub.
Shahardagi 4 862 ta xonadonning 31,6 foizida 18 yoshgacha bo‘lgan bolalari bor, 43,9 foizida birga yashaydigan er-xotinlar, 13,5 foizida eri bo‘lmagan ayollar, 37,4 foizida oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28,5 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 10,2 foizi esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishilar bor.
Shahar aholisining 23,2 foizini 18 yoshgacha, 8,1 foizini 18 yoshdan 24 yoshgacha, 29,2 foizini 25 yoshdan 44 yoshgacha, 27,7 foizini 45 yoshdan 64 yoshgacha, 11,8 foizini 65 yoshdan kattalar tashkil etgan Aholining oʻrtacha yoshi 37,8 yoshni tashkil etadi. Har 100 ayolga 91,3 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 89,3 erkak toʻgʻri keladi.
2011—2015-yillar mobaynida bir uy xoʻjaligining oʻrtacha yillik daromadi 54 868 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 66 086 dollarni tashkil etdi. Toʻliq vaqtli erkak ishchilarning oʻrtacha daromadi 47 865 dollarni, ayollarniki esa 36 935 dollarni tashkil etdi. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 25 527 dollarni tashkil etdi. Aholining 13,6 foizi va oilalarning 10,2 foizi, 20 foizi 18 yoshgacha va 6,9 foizi 65 va undan katta yoshdagilar kambagʻallik chegarasida boʻlgan.
Üzeyir Hacıbəyov
Üzeyir Hacıbəyov yoki Uzeyir Hajibeyli (toʻliq ismi: Uzeyirbey Abdulhasan oʻgʻli Hajibeyov; 18-sentabr 1885, Aqchabadi — 23-noyabr 1948, Boku, Ozarbayjon SSR, SSSR) — ozarbayjon bastakor, dirijyor, musiqashunos — olim, publitsist, dramaturg, pedagog va ijtimoiy xodim, zamonaviy Ozarbayjon professional musiqa san’ati va milliy operasi asoschisi. Üzeyir Hacıbəyov asarlari dunyo musiqa durdonalaridan hisoblanadi.
Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019–yil 7-may 211-son Qaroriga binoan Üzeyir Hacıbəyov Ozarbayjon Respublikasida asarlari davlat mulki deb e’lon qilingan mualliflar roʻyxatiga kirgan.
Ozarbayjonda xizmat koʻrsatgan san’at xodimi (1935), SSSR xalq artisti (1938), Stalin mukofoti laureati (1941), „Lenin ordeni“ (1938) va „Qizil mehnat bayrogʻi“ ordeni laureati, Ozarbayjon Fanlar Akademiyasi akademiki (1945), professor (1940), Ozarbayjon Bastakorlar Ittifoqi raisi (1938-1948), Ozarbayjon Davlat Konservatoriyasi rektori (1928-1929, 1939-1948), Ozarbayjon FA San’at instituti direktori (1945-1948). Ozarbayjon SSR va Ozarbayjon Respublikasi madhiyalarining bastakori, musulmon sharqida ilk opera muallifi.
Hayoti
220px|thumb|left|Üzeyir Hacıbəyov otasi bilan, [[Shusha tumani|Shusha, 1890-yil]]
Üzeyir Hacıbəyov 1885-yil 18-sentabrda Abdulhusaynbey va Shirinbeyim xonim Hajibeyovlar oilasida tugʻilgan. Uzeyirning otasi Abdulhusayn Mulla Muhammad oʻgʻli Hajibeyov oʻz davrining savodli, ziyoli shaxslaridan biri edi. U XIX asrning taniqli davlat arbobi va shoiri, Qorabogʻ xonlarining vorisi Xurshidboni Notavonning mirzasi boʻlgan va uning Aqchabadidagi xoʻjaligini boshqargan. Uzeyirning onasi Shirinbeyim xonim Qorabogʻda mashhur Aliberdiyevlar naslidan edi. Üzeyir Hacıbəyovning oilasida uch aka-uka, ikki opa-singil boʻlgan. Oʻgʻil bolalar Zulfiqor, Uzeyir va Jayhunning kelajakda adabiy va musiqiy iste’dodining shakllanishida oilaning katta roli boʻlgan. Uning hayotida Abbasovlar oilasi katta oʻrin egallardi.
Uzeyirdan boshqa oilaning barcha farzandlari Shushada tugʻilishgan. Uyning toʻrtinchi farzandi boʻlgan Uzeyir Shushada emas, Aqchabadida tugʻilishining ham oʻz tarixi bor. Uzeyirning otasi Abdulhusayn Xushidbonu Notavonning mirzasi boʻlish bilan birga xon qizining Aqchabadidagi xoʻjaligiga rahbarlik qilardi. Shu sababli ham yilning koʻp qismini oʻsha yerda oʻtkazardi. Shirin xonim esa Uzeyirga homilador boʻlganda, Aqchabadiga borib turmush oʻrtogʻidan xabar olishga, soʻng yana Shushaga qaytishga qaror qiladi. Opalaridan xabar olish uchun avval Ogʻdomga boradi. Faqat opalari uni tez qoʻyib yuborgilari kelmaydi. Shirin xonimni 8 opa-singilning har biri oʻz uyida mehmon qiladi. Aqchabadiga borganda ortiq juda kech edi. Shushaga qayta olmaydi. Shu sababli ham kelajakning dohiysi boʻladigan oʻgʻlini Aqchabadida dunyoga keltiradi. 1 oydan soʻng esa tuya ustiga taxtiravon yasab, Shirin xonimni Uzeyir bilan Ozarbayjon madaniyati beshigi boʻlgan Shushaga olib kelishadi.
Ota–onasi Aqchabadidan Shushaga koʻchgach, Uzeyir ilk tahsilini bu yerdagi ikki sinfli rus-turk maktabida oldi. Shushaning boy musiqa-ijrochilik an’analari Hajibeyovning musiqiy tarbiyasiga alohida ta’sir koʻrsatdi. Uning ilk ustozi Ozarbayjon musiqasining taniqli olimi, togʻasi Ogʻalarbey Aliberdibeyov boʻlgan. Uzeyirbeyning togʻasi Ogʻalarbey Aliberdibeyov Shavkat Alakbarovaning ham ilk musiqa muallimi boʻlgan.
Goriy seminariyasida tahsili
340px|thumbnail|Üzeyir Hacıbəyov Goriy seminariyasi talabalari orasida (birinchi qatorda, chapda), [[1904, orqada Muslim Magomayev oʻtiribdi]] Üzeyir Hacıbəyov 1899-1904-yillarda Goriy oʻqituvchilar seminariyasida tehsil olgan. Uning dunyoqarashi shakllanishida seminariya katta rol oʻynagan. Üzeyir Hacıbəyov seminariya yillarida ilgʻor dunyo madaniyati bilan yaqindan tanish boʻlgan. U bu yerda Yevropa musiqa klassiklarining asarlarini oʻrgangan, skripka va baritonda chalishni oʻrgangan, xalq qoʻshiq namunalarini nota koʻchirgan. Goriy seminariyasida Üzeyir Hacıbəyov kelajakda Ozarbayjon opera musiqasida oʻz soʻzini ayta oladigan Muslim Magomayev bilan tanishdi. Seminariya yillaridan boshlangan doʻstlik keyinchalik qarindoshlikka aylandi. Üzeyir Hacıbəyov Maleyka xonim bilan, Muslim Magomayev esa Bodiguljamol xonim Teregulova bilan turmush qurdi.
Seminariyani tamomlagach Üzeyir Hacıbəyov 1904-yilda Jabroil uyezdining Hadrut qishlogʻiga oʻqituvchi etib tayinlandi. Hadrut qishloq maktabida rus tili, hisob, tarix va musiqadan dars bergan.
Üzeyir Hacıbəyovning Bokuga kelishi
Üzeyir Hacıbəyov Rossiyada 1905-1907-yillar inqilobi arafasida Bokuga kelib, Bibihaybatda, keyinchalik esa “Saodat” maktabida dars oʻtgan. Üzeyir Hacıbəyov Bokuda adabiy-publitsistik faoliyatga boshlab, „Hayot“ gazetasida tarjimon boʻlib ishladi. Oʻsha kundan nashr etila boshlangan „Irshod“ gazetasida ishladi. 1907-yilda Bokuda ozarbayjon turkchasida „Hisob masalalari“ va “Matbuotda foydalaniladigan siyosiy, huquqiy, iqtisodiy va harbiy soʻzlarning turk-rus va rus-turk lugʻati”ni nashr ettiradi. Rus yozuvchisi Nikolay Gogolning „Shinel“ povestini ozarbayjon tiliga tarjima qiladi.
1911-yilda Üzeyir Hacıbəyov musiqiy tehsil olish uchun Moskvada borib, Moskva filarmonik jamiyati qoshidagi Ilyinskiyning maxsus kursida tehsil oldi. Moskvadan joʻnatgan satirik hikoya va felyetonlar „Iqbol“ gazetasida chop etildi. Moddiy qiyinchilik tufayli Üzeyir Hacıbəyov Moskvada musiqiy tahsilini chala qoldirib, Bokuga qaytishga majbur boʻldi. Bastakor Bokuga qaytib, bu yerda ijodiy faoliyatini davom ettirib, yozgan operalarni sahnaga qoʻyish bilan shugʻullanadi.
Üzeyir Hacıbəyov bilan Maleyka xonim Hajibeyova 1910-yilda turmush qurishadi. Ixtisosi rus tili oʻqituvchisi boʻlgan Maleyka xonim turmush oʻrtogʻining san’atiga yaqin boʻlish uchun konservatoriyaning musiqiy nazariyasi shoʻbasiga kiradi. Asosan kechalari ishlaydigan Uzeyirbeyni Maleyka xonim hech qachon yolgʻiz qoldirmagan. Bu insonlar 38 yil umr koʻrishdi.
Oʻlimga bir qadam
1918-yilda armanlarning Ozarbayjonda sodir etgan mart qirgʻini payti arman doshnoqlari Uzeyirbeyning uyini oʻqqa tutishadi. Sharqning ilk operasini yozgan bastakorga hasad bilan qarovchi doshnoqlar uyning devorlarini, tomini oʻq yomgʻiriga tutdilar. Bu oʻqlar 1975-yilda bastakorning uy mezeyi ochilishi arafasida tozalangan.
Sovet hokimiyatining ilk yillarida Üzeyir Hacıbəyovning nomi tez-tez xalq dushmanlari qatorida tilga olina boshlandi. 1920-yilda bastakorni otib tashlamoqchi boʻlishadi. Bu xavf tasodifan bartaraf etiladi. Üzeyir Hacıbəyovning qayni Hanafiy Terequlov aqidaparast kommunist edi. U xavfsizlik idorasi shoʻba mudirlarining birining stoli ustida tasodifan oʻlim hukmi chiqarilgan 59 nafarning roʻyxati orasida Üzeyir Hacıbəyovning ham ismini koʻradi. Asabiy holatda Narimon Narimonov yoniga borib, ahvolni aytib beradi. Narimon Narimonov muvofiq organlardan ushbu roʻyxatni talab qiladi. Ularni shoshma-shosharlik bilan qaror chiqarishda ayblagan Narimonov bu roʻyxatni yirtib tashlaydi. Narimon Narimonov bastakorga bir muddat Bokudan uzoqlashishni maslahat beradi.
Üzeyir Hacıbəyov 1948-yil 22-noyabrda vafot etdi.
Publitsistika
Üzeyir Hacıbəyov badiiy ijodga publitsistika bilan boshlagan. U „Kaspiy“, „Hayot“, „Irshod“, „Taraqqiy“, „Haqiqat“, „Iqbol“, „Yangi iqbol“ gazetalarida va „Mulla Nasriddin“ jurnalida „Uyoq-buyoqdan“, „Uyon-buyon“ va b. sarlavhalar ostida „U.“, „Falonchi“, „Bahmonkas“ va b. yashirin imzolar bilan davrning muhim ijtimoiy-siyosiy, ma’rifatchilik masalalariga tegishli koʻplab maqola, felyeton va satirik miniaturalar chop ettirgan. „Mulla Nasriddin“ jurnalida Üzeyir Hacıbəyov kulgili imzolardan ham foydalangan: „Ismi bey, oʻzi falonchi“, „Anash qurbaqa“, „Toshbaqa“, „Qotilov“, „Bahmonkas“, „Jin“, „Xoʻja Lala“, „Bizbizak“, „Choʻpon“, „Aqrab“ (ehtimoliy), „Qof“, „Besh“, „Idoradan“, „Soqov bola“, „Bola oʻgʻlon“, „Ortdan boqqan“, „Ortdan quloq solgan“, „Yolgʻonchi“ va b. Kulgi, yumor uning ham inson sifatida tabiatining, ham adabiy ijodining, shu jumladan, publitsistikasining asosiy sifatlaridan biri edi. XX asr boshlarida Ozarbayjon matbuotining yetakchi janrlaridan boʻlgan felyeton Üzeyir Hacıbəyovning ham publitsistik faoliyatida ahamiyatli oʻrin tutardi. Badiiy va publitsist muvozanatni saqlash e’tibori bilan Üzeyir Hacıbəyovning felyetonlari, ocherk va parodiyalari buyuk qimmati boʻlgan asl san’at asarlaridir.
Üzeyir Hacıbəyovning boy yumoristik soʻz ustaligi oʻsha vaqtlarda davriy matbuot sahifalarida „Uyoq-buyoqdan“ umumiy sarlavha bilan chop etgan maqolalari alohida oʻrin olgan. Üzeyir Hacıbəyovning „Bozor suhbati“, „Mazhaka“, „Tahsil“ kabi asarlari oshkor tanlangan komponentlari bilan satiric hikoya; „Rafiqimdan maktub“, „Uchinchi dallak“, „Majlisimiz tuzi“, „U, hech!“, „Taraqqiyot va qoloqlik“, „Oʻylayman-u, tushunmayman!“ kabi maqolalari oʻz publitsistik alomatlari, ijtimoiy-siyosiy mazmuni va baddiy qimmati bilan felyetondir. Muallif asarlarida asosan Boku shahar Dumasining noʻnoq deputatlarini sharmanda qiladi, siyosiy darajalariga loyiq emasliklarini namoyishkorona, ochiq tarzda ularning yuziga solidi, faoliyatsiz „glasniylarni“ yaproqsiz daraxtlarga oʻxshatadi. Üzeyir Hacıbəyovning latifali va satiric miniaturalarini (masalan, „Davlat Dumasi“. „Ota va oʻgʻil“, „Moiza“ va b.) buyuk komediografning keyingi sahna asarlariga samarali muqaddima deb hisoblash mumkin.
Umri davomida Üzeyir Hacıbəyov Ozarbayjon madaniyati, musiqasiga xizmat qilgan shaxs sifatida 300 dan ortiq xalq qoʻshigʻini notaga slogan, marsh, kontata, fantaziya, qoʻshiq va romanslar, kamera va xor asarlarini yozgan. Üzeyir Hacıbəyov ham Ozarbayjon SSR, Ozarbayjon Xalq Jumhuriyati madhiyalarining bastakori boʻlgan.
Operalar
200px|thumbnail|Üzeyir Hacıbəyov, 1913-yil Üzeyir Hacıbəyov xalqda musiqiy sahna asarlariga qiziqish uygʻotish uchun ozarbayjon tilida milliy opera yaratishga qaror qiladi. Bu ishda akasi Zulfiqor Hajibeyov va ukase Jayhun Hajibeyli, seminariya doʻstlari, davrning ma’rifiy ziyolilari, ozarbayjon artistlar Husayn Arablinskiy, Husaynquli Sarobskiy, Abdurahimbey Haqberdiyev, Hanafiy Terequlov va boshqalar unga yaqindan yordam berishadi.
Layli va Majnun
300px|thumbnail|left|„[[Layli va Majnun“ operasi afishasi, 1908-yil]] Üzeyir Hacıbəyovning 1908-yil 12-yanvarda (yangi taqvim bilan 25 da) Bokuda Hoji Zayalobiddin Tagiyev teatrida qoʻyilgan „Layli va Majnun“ operasi bilan faqat Ozarbayjonda emas, barcha musulmon Sharqida opera san’atining asosi qoʻyilgan. Hajibeyov operaning librettosini Fuzuliyning ushbu nomdagi poemasi asosida yozgan. Ilk tomoshaga iste’dodli aktyor va rejissyor Husayn Arablinskiy sahna qurgan. Dirijyor esa yozuvchi-dramaturg Abdurahimbek Haqberdiyev edi. Majnun rolida Husaynquli Sarabskiy, Layli rolida esa oshpaz shogirdi Abdurahim Farajov boʻlgan. Keyingi tomoshalarda esa Hajibeyov oʻzi va uning yaqin doʻsti, hamkasbi bastakor Muslim Magomayev dirijyorlik qilgan.
Bastakorning fikriga koʻra, Fuzuliy poemasining ruhi, lirikasi, „Layli va Majnun“ poemasining romantizmi aynan mugʻom kabi muhtasham musiqa bilan tajassum etilishi mumkin. Opera musiqasi asosan mugʻom va tasniflar ustida tuzilgan. „Layli va Majnun“ bilan musiqa tarixida operaning yangi turi – mugʻom operasi yuzaga keldi. Üzeyir Hacıbəyovning Fuzuliy yaratgan „Layli va Majnun“ poemasiga murojaatining sababi shuki, bu asar ozarbayjon tilida yozilib, Sharq adabiyotining rivojiga katta ta’sir koʻrsatgan. Bu asardan parchalar professional xonandalar tomonidan mugʻomlarda koʻp bor ijro etilib, xalq orasida keng yoyilgan. Ozarbayjonda ilk opera hisoblangan „Layli va Majnun“ xalq tomonidan juda sevildi va bugungacha ham Ozarbayjon opera va balet teatrining sahnasida qoʻyiladi. Ozarbayjon operasining aynan Fuzuliyning „Layli va Majnun“ poemasi asosida yozilishi tasodif emas. Uzeyir ijodida Fuzuliy poeziyasiga juda chuqur muhabbat hukm surardi. Samad Vurgun bekorga Uzayirga „Ey, Fuzuliy she’rining bastakor jigari!“ – deb murojaat qilmagan.
Majnun rolining ilk ijrochisi Husaynquli Sarobskiy boʻlgan. Keyinchalik Sidqi Ruhulla, Xonlar Haqberdiyev, Aliovsat Sodiqov, Sherzod Husaynov, Gulogʻa Mammadov, Mais Salmonov, Quli Askarov, Bakir Hoshimov, Ali Mehdiyev, Orif Boboyev, Bobo Mirzayev, Jonali Akbarov, Safo Qahramonov, Olim Qosimov va Mansum Ibrohimov bu rolni ijro etishgan.
Yaralgan kundan sevilib, musiqasi va soʻzlari tillarda yod boʻlgan „Layli va Majnun“ operasi milliy madaniyatimizning shonli solnomasiga aylandi. Operaning sahnalashtirilishida asosiy muammo Layli rolining ijrochisini tanlash edi. XX asr boshlarida Ozarbayjonda ayol aktyorlari sahnada muammo boʻlgani sababli bu rolning ilk ijrochisi choychi Abdurahmon Farajov boʻlgan. Bir marta Üzeyir Hacıbəyov choyxonada boʻlganida, choychi boʻlib ishlovchi bir odamning yoqimli ovozini eshitadi va uni operaga olib kelib, Layli rolini taklif qiladi. Ikkinchi tomoshada Farajov Layli rolini oʻynashdan bosh tortadi. Yana bir tasodif natijasida Miri ismli shaxsga Laylini oʻynash topshiriladi.
Keyinchalik Ahmad Ogʻdomskiy, Husaynogʻa Hojibobobeyov va nihoyat ayol ijrochilardan sahnaga Sona Hojiyeva, Mahbuba Poshoyeva, Yaver Kalantarli, Gulxar Hasanova, Jahon Talishinskaya, Siymo xonim, Simuzar Hotamova, Ruboba Murodova, Sara Qadimova, Zaynab Xonlarova, Rasmiya Sodiqova, Flora Karimova, Nazokat Mammadova, Sakina Ismoilova, Qandab Quliyeva, Yoqut Abdullayeva, Gulyoz Mammadova, Nazokat Temurova, Guliston Aliyeva va Oygun Bayramova chiqishgan.
Üzeyir Hacıbəyov 1909-1915-yillarda bir-birining ortidan „Shayx Sanon“ (1909), „Rustam va Suhrob“ (1910), „Shoh Abbos va Xurshidbonu“ (1912), „Asli va Karam“ (1912), „Harun va Laylo“ (1915) mugʻom operalarining librettosini xalq dostonlari va rivoyatlar, Firdavsiyning „Shohnoma“ asarining motivlari asosida yozdi. U „Layli va Majnun“dagi uslub xususiyatlarini va estetik san’at prinsiplarini keyingi operalarda ham davom ettirdi.
Xalq dostoni asosida bastalagan „Asli va Karam“ operasida Üzeyir Hacıbəyov mugʻom bilan birga oshiq musiqasidan ham foydalangan. 300px|thumbnail|left|„[[Layli va Majnun“ opera (1908).]] 1937-yil 30-aprelda Ozarbayjon Opera va balet teatrida „Koʻroʻgʻli“ operasi ilk bora tomoshaga qoʻyildi. Xalq qahramonlik dostonining motivlariga asoslangan “Koʻroʻgʻli” operasi Ozarbayjonda ilk klassik opera hisoblanadi. Bu asar Üzeyir Hacıbəyov ijodining choʻqqisi hisoblanadi. Ana shu yili Üzeyir Hacıbəyov „Ozarbayjon SSR xalq artisti“ faxriy nomiga loyiq koʻrildi.
Koʻroʻgʻli operasi
Asosiy maqola: Koʻroʻgʻli operasi
Garden City (Alabama)
Garden City AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Cullman, Blount County, Alabama|Blount okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,9 km2. 564 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 95,6 nafar kishi.
Üzeyir Hacıbəyov
Koʻroʻgʻli operasi
1937-yil 30-aprelda Ozarbayjon davlat akademik opera va balet teatrida ilk bor tomoshaga qoʻyilgan Koʻroʻgʻli operasi (librettosi H. Ismoilov va Mammad Said Ordubodiyningdir) Üzeyir Hacıbəyov ijodining choʻqqisini tashkil etadi. Ozarbayjon opera san’atining durdonalaridan hisoblangan bu operada Uzeyirbey ilk bor klassik opera formasiga rioya qilgan holda sokin ariyalar, ommaviy xor sahnalari, turli ansambllar, balet nomerlari, rechitativlar yaratgan.
U „Koʻroʻgʻli“ operasida simfonik orkestr tarkibiga Ozarbayjon xalq musiqa asboblarini kiritib, orkestrning rangbarang jaranglashiga erishgan. Üzeyir Hacıbəyov Ozarbayjon musiqasida burilish yaratgan dohiy bastakordir. U XIX asr boshlarigacha ogʻzaki xalq musiqa san’ati shaklida mavjud boʻlgan Ozarbayjon milliy musiqasini Gʻarbiy Yevropa bastakorlik maktablarining muvaffaqiyatlari, shakl va janrlari bilan boyitgan, Ozarbayjon va umuman, Sharq musiqasining kelajak rivoj perspektivlarini, estetik prinsiplarini muayyanlashtirgan.
1938-yilda Moskvada oʻtkazilgan Ozarbayjon san’at dekadasida „Arshin molchi“, „Koʻroʻgʻli“ operalari katta qiziqish bilan kutib olinadi. Har ikki operani tomosha qilgan Stalin bastakorning ijodiga yuksak baho beradi. „Koʻroʻgʻli“ni vaqtida yaratilgan opera deb hisoblagan Stalin Üzeyir Hacıbəyovga „Bir emas, ikki shunday opera yaratish lozim“ deb maslahat beradi.
Stalinning koʻrsatmasi bilan Ozarbayjondan kelgan namoyanda hay’atining sharafiga ziyofat tashkil etiladi. Aytishlaricha, bu majlisda Üzeyir Hacıbəyovga yuqoridan, Stalin bilan Mirja’far Bagʻirovning yonidan joy koʻrsatishdi. Stalin Uzeyir bilan ancha suhbatlashadi va suhbat asnosida “Arshin molchi” operasini hali Gruziyada boʻlgan paytlarda tomosha qilganini bildiradi, „Arshin molchi“dan parchalar oʻqiydi.
Üzeyir Hacıbəyov hayotining soʻnggi yillarida “Feruza” operasi ustida ishladi. Bu bitmagan operadan faqatgina Feruza ariyasi qolgan.
Houtaud
Houtaud Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Üzeyir Hacıbəyov
Musiqali komediyalar
Üzeyir Hacıbəyov Ozarbayjon musiqasida keskin burilish yaratgan dohiy bastakordir. U XIX asr boshlarigacha ogʻzaki xalq musiqa san’ati shaklida mavjud boʻlgan Ozarbayjon milliy musiqasini Gʻarbiy Yevropa bastakorlik maktablarining muvaffaqiyatlari, shakl va janrlari bilan boyitgan, Ozarbayjon va umuman, Sharq musiqasining kelajak rivoj perspektivlarini, estetik prinsiplarini muayyanlashtirgan. Hajibeyov, shuningdek, buyuk musiqashunos olim edi. U zamonaviy Ozarbayjon ilmiy musiqashunosligining asosini qoʻygan, musiqaga doir koʻplab maqolalar yozgan, tadqiqotlar olib borgan.
Houtaud
Aholisi
804 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 101,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,9 km2. Dengiz sathidan 807 – 901 m balandlikda joylashgan.
Üzeyir Hacıbəyov
Er va ayol
Asosiy maqola: Er va ayol
Musulmon sharqida ilk operetta ham Üzeyir Hacıbəyovning nomi bilan bogʻliq. Bastakorning ilk musiqali komediyasi uch pardadan iborat „Er va ayol“dir. Bu asar Ozarbayjonda musiqali komediyaning ilk namunasidir. Asarning ilk tomoshasi 1910-yilda boʻlgan. Rollarda H. Sarobskiy (Marjonbey), E. Ogʻdomskiy (Minnat xonim) va boshqalari oʻynagan. Komediya matnini esa Üzeyir Hacıbəyovning oʻzi yozgan.
U boʻlmasin, bu boʻlsin
Asosiy maqola: U boʻlmasin, bu boʻlsin thumb|right|U boʻlmasin, bu boʻlsin.jpg 1910-yilda Üzeyir Hacıbəyov „Er va ayol“dan soʻng ikkinchi operettasini yozadi. Ilk tomosha 1911-yil 25-aprelda (8-mayda) Bokuda, Mayilov aka-ukalar teatrida boʻldi. Asarning musiqiy partiyasi an’anaviy xalq ashula-raqs havolariga asoslangan original parodiya ustida qurilgan. „Uzundara“ lirik xalq raqsining biroz oʻzgartirilgan melodiyasidan foydalangan va Mashadi Ibdoning dastlabki xarakteristikasini beruvchi “Men qanchalar, qanchalar keksa boʻlsam ham” qoʻshigʻi bu besoʻnaqay, xunuk tujjorning ijrosida juda mubolagʻali eshitiladi. Asarning oxirgi pardasida takrorlanuvchi bu qoʻshiq Mashadi Ibodning ma’naviy magʻlubiyatini koʻrsatadi.
Keyinchalik „U boʻlmasin, bu boʻlsin“ musiqali komediya turli tillarga tarjima qilinib, Kavkaz oʻlkalarida, shuningdek, Turkiyada, Bolgariyada, Yamanda va boshqa mamlakatlarda tomoshaga qoʻyildi.
Arshin molchi
thumb|left|Arshin molchi (1917) Üzeyir Hacıbəyovning uchinchi va oxirgi musiqali komediyasi „Arshin molchi“dir. „Arshin molchi“ musiqali komediyasida inqilobdan avvalgi Ozarbayjon maishati, xalq odat va an’analari oʻz aksini topgan. Hajibeyov 1911-yilda musiqiy tahsilini orttirish uchun Moskvaga borib, shu yili u yerda filarmonik jamiyatning musiqiy kurslarida, 1913-yilda esa Peterburg konservatoriyasida oʻqigan. Peterburg davri Hajibeyovning ijodida muhim rol oʻynagan, u „Arshin molchi“ musiqali komediyasini ana shu yerda yozgan. Üzeyir Hacıbəyov yozgan bu operetta 70 ga yaqin chet tillariga tarjima qilinib, 100 dan ortiq teatr sahnasida qoʻyildi. „Arshin molchi“ besh marta ekranlashtirilgan, necha marta grammafon valina yozilgan.
Musiqali komediyalar roʻyxati:
Tanzimat farmoni
Tanzimot farmoni bu Turkiya tarixidagi g'arblashish harakatining birinchi qadami hisoblanadi. Bu farmon 1839-yilning 3-noyabrida Sulton Abdulmejid hukmronlik qilgan yillarda Tashqi ishlar vaziri Koja Mustafo Reshid Posho tomonidan o'qib eshittirilgan. Farmon Gulhane bog'ida
Üzeyir Hacıbəyov
Romans-gʻazallar
Nizomiyning gʻazallari Üzeyir Hacıbəyov uchun yangi ilhom manbai boʻlgan. Nizomiy gʻazallarining chuqur ma’nosi bu gʻazallarga loyiq musiqa asarlari yaratishni talab qilardi. „Sensiz“, „Sevgili jonon“ kabi gʻazal durdonalariga loyiq musiqiy asarlar yaratgan buyuk san’atkorimiz Üzeyir Hacıbəyov boʻlgan. Nizomiydek dahoga Üzeyir Hacıbəyov musiqasining qoʻshilishi betakror romanslarning yaratilishiga sabab boʻldi.
Tanzimat farmoni
o'qib eshittirilganligi uchun Gulhane Hatt-i Şerifi (Sultonning yozuvi), Gulhane Hatt-i Humayunu yoki Tanzimat-i Hayriye (Xayrli tartiblashlar) nomlari bilan ham ataladi. Bu farmon orqali davlat o'zini yangilash kerakligini ifoda etgan. Fransuz inqilobi sababli Usmoniylar saltanatida ziyolilar va yangidan-yangi g'oyalar yuzaga chiqa boshlagan.
Burdignes
Burdignes Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Saint-Étienne tumani tarkibiga kiradi.
Üzeyir Hacıbəyov
Qoʻshiqlar
1933—1934
Burdignes
Aholisi
342 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,0 nafar kishi.
Tanzimat farmoni
Ziyolilar, ayniqsa konstitutsiyaviy hukumat tazyiqlarining salbiy ta'siridan, olib borilgan islohotlarni doimiy qilish g'oyasidan va Fransuz inqilobi bilan mamlakatga kirib kelgan millatchilik g'oyalaridan xalos bo'lish uchun 1839 yil 3 noyabrda Gulhane bog'ida e'lon qilindi.
Üzeyir Hacıbəyov
Qoʻshiqlar
1942
Burdignes
Geografiyasi
Maydoni — 31,1 km2. Dengiz sathidan 472 – 1382 m balandlikda joylashgan.
Üzeyir Hacıbəyov
Fanlar Akademiyasidagi faoliyati
SSSR Xalq Komissarlari Sovetining 1945-yil 23-yanvardagi qarori bilan SSSR FA Ozarbayjon filiali Ozarbayjon SSR FA ga aylandi. Oʻsha yili Ozarbayjon SSR FA ga 15 haqiqiy a’zolar saylandi. Uning ilk hay’atida U. Hajibeyov, S. Vurgun, M. Ibrohimov, Y.Mammadaliyev, M.Qoshgʻay, A.A.Grossheym, S.Dadashov, I.G.Yesman, M.Mirqosimov, Sh.Azizbeyov, A.Alizoda, M.Toʻpchiboshov, M.Husaynov, H.Husaynov va I.I.Shirokogorov biritildi. Ozarbayjon FA San’at instituti 1945-yilda buyuk Ozarbayjon bastakori, akademik Üzeyir Hacıbəyov tomonidan tashkil etildi va ilk davrlar Ozarbayjon San’at tarixi instituti deb nomlanardi. 1945-1948-yillarda bu instituti direktori Uzeyirbey boʻlgan.
Tanzimat farmoni
Farmondagi umumiy masalalar
Ushbu farmonda qalamga olingan barcha va'dalar to'liq bajarilmagan bo'lsa ham zamonaviylashishga va insonlar ongida respublika bpo'lish fikrini uyg'otishga sabab bo'lgan. Tanzimot farmoni o'qib eshittirilganidan to Birinchi Konstitutsiyaviy monarxiya eʼlon qilinishigacha boʻlgan davr Usmonlilar tarixida Tanzimat davri (1839-yil 3-noyabr – 1876-yil 22-noyabr) nomi bilan ataladi.
Qaleh Abdol Robababad
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Tanzimat farmoni
Tanzimat farmoni va uning fikriy hayoti
Tanzimat davrida yetishib chiqqan ziyolilar tafakkuridagi yana bir e’tiborga molik o‘zgarish Turkiston turklarini ham o‘z ichiga olgan turk millatchiligi g‘oyasining paydo bo‘lishi bilan namoyon bo‘ldi. Chunki Tanzimat davrigacha Usmonlilar davlati chegaralaridan tashqarida yashagan turklar ko‘p e’tiborga olinmagan. 15—18-asrlarda Chigʻatoy adabiyotidan soʻng baʼzi Usmonli shoir va yozuvchilari, ayniqsa Ali Shir Nevaiyning asarlari; Biroq, Tanzimatdan oldingi davrlarda turklar deyilganda, umuman olganda, Usmonlilar o'lkasida yashovchi odamlar esga tushardi.
Qaleh Abdol Robababad
Qaleh Abdol Robabobod ( Qal’eh ʿAbdol Robabābād) — Eronning Qazvin viloyati, Buin Zahra tuman Zaynobod qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 58 nafar va 17 oiladan iborat.
Üzeyir Hacıbəyov
Madaniyatda
thumb|Üzeyir Hacıbəyov xotirasiga bagʻishlangan oltin tanga. Portret atrofida xotira tangasi chiqarilgan yil “2008-yil” va “Ozarbayjon Respublikasi” soʻzlari, bastakor nomi va xotira tangasining nominali koʻrsatilgan. Xotira tangasi Ozarbayjon Respublikasi hududida nominal bahosi boʻyicha qonuniy toʻlov vositasidir. Bashariyat tarixida shunday shaxslar borki, ular oʻzlari uchun tugʻilishmagan, balki butun xalqqa va hatto umuminsoniyatga foyda keltirish va taraqqiysiga sabab boʻlish uchun yaratilishgan. Bu kabi insonlar nafaqat tirikligida, balki oʻlgandan soʻng ham jamiyatga foyda keltirishadi. — Üzeyir Hacıbəyov 300px|thumbnail|left|Üzeyir Hacıbəyov yashagan uy Üzeyir Hacıbəyov Ozarbayjon musiqa madaniyati tarixida yangi yoʻnalish va milliy bastakorlik maktabining tamalini qoʻydi. Ozarbayjon musiqasi tarixida ilk opera, ilk musiqali komediya va bir qator boshqa janrlarda, ilk namunalarning asoschisi sifatida tanilgan dohiy bastakor, ilk ozarbayjon folklorchi-bastakor va Ozarbayjon musiqasining chuqurliklarini va yoʻnalishlarini izlab, yuzaga chiqargan asoslagan ilk ozarbayjon musiqashunos-olimdir. Üzeyir Hacıbəyov, shuningdek, adabiy-badiiy qadrini yoʻqotmagan maqolalari bilan tanilgan publitsist, felyetonchi va librettochi-dramaturgdir. Üzeyir Hacıbəyov taniqli muallim – ustoz va Ozarbayjonda buyuk musiqachi – jamiyatchi sifatida, Sharqda ilk musiqali teatr va ilk Konservatoriyaning yaratuvchisi siffatida Ozarbayjon xalqi tarixida va madaniyatida chuqur iz qoldirgan. thumb|left|200px|[[Ozarbayjon pochta markasi (2014)]] Üzeyir Hacıbəyov Ozarbayjon musiqasini chuqur tadqiq qilib, uning boy va koʻp qirrali ekanligini ilmiy maqolalarida koʻrsatgan. Boshqa tomondan Ozarbayjon musiqasiga manfiy ta’sir etishi mumkin boʻlgan yoʻnalishlardan va muvafaqqiyatsiz garmonizatsiya usullaridan foydalanmaslikni maslahat berardi. Marina Frolova-Walker., National in Form, Socialist in Content": Musical Nation-Building in the Soviet Republics, Journal of the American Musicological Society, Vol. 51, No. 2 (Summer, 1998), University of California Press on behalf of the American Musicological Society, 1998, pp. 331 -371: . 180px|thumbnail|Üzeyir Hacıbəyovning 110 uillik yubileyiga bagʻishlangan marka Üzeyir Hacıbəyov 1921-yilda Bokuda ozarbayjon talabalar uchun ilk musiqa maktabini — Ozarbayjon davlat turk musiqa maktabini (keyinchalik texnikum) tashkil etdi. 1926-yilda Ozarbayjon davlat konservatoriyasida faoliyat koʻrsatgan Hajibeyov bu yerda nazariya, garmoniya, Ozarbayjon musiqasi asoslari fanlaridan dars bergan, konservatoriya qoshida ilk koʻp ovozli Ozarbayjon xor kollektivi yaratdi.
U 1927-yilda Muslim Magomayev bilan birga ilk „Ozarbayjon turk el nagʻmalari“ majmuasini nashr ettirdi. Üzeyir Hacıbəyov 1931-yilda Ozarbayjon radio qoʻmitasi qoshidagi ilk notali xalq cholgʻu asboblari orkestrini tashkil etdi.
Üzeyir Hacıbəyov tavalludining 100 yillik yubileyi katta tantana bilan oʻtkazildi. UNESCO ning taniqli shaxslar yubileylari va 1985-yilning muhim hodisalari taqvimiga asosan Üzeyir Hacıbəyov yubileyi xalqaro miqyosda nishonlandi.
2010-yilda Ozarbayjonda va dunyoda Üzeyir Hacıbəyov tavalludining 125 yillik yubileyi tantanali ravishda nishonlandi. Bokuda 18-28-sentabr arafasida “Üzeyir Hacıbəyov-125” Xalqaro musiqa festivali oʻtkazildi.
Dohiy Ozarbayjon bastakori, professional musiqa asoschisi Üzeyir Hacıbəyov nomi qoʻyilgan yuk kemasi 1977-yilda Rossiyaning Ribinsk shahridagi Volodarskiy nomidagi kema ishlab chiqarish zavodida insho etildi.
Uzeyir musiqa kuni
Üzeyir Hacıbəyov oʻzgacha qobiliyati, misli koʻrilmagan fidokorligi, ajoyib tahsili, eruditsiyasi, vatanparvarligi, faol ijtimoiy-siyosiy faoliati tufayli xalqimizning ehtiromiga sazovor eng taniqli ijodkor siymolardan biriga aylangan. U dunyo korifeylatining old qatorida Ozarbayjonni layoqat bilan tanitmoqda. — Haydar Aliyev
Uzeyir Hajibeyli - Ozarbayjon mumtoz musiqasining asoschisi. Shu bilan birga, Uzeyir Hajibeyli Ozarbayjon konservatoriyasining asoschisi hisoblanadi. Uning o'lmas asarlari bugungi kunda yashamoqda. Uzeyir Hajibeyli, shuningdek, Ozarbayjonda juda kuchli klassik musiqa maktabini yaratdi. Shu bilan birga, bizning daho bastakorimiz Ozarbayjon davlat madhiyasining muallifidir. — Ilhom Aliyev, Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti
Üzeyir Hacıbəylı faxriy medali
2019 yil 18-yanvar kuni Ozarbayjon Respublikasi Birinchi vitse-prezidenti, Haydar Aliyev Aliyev fondining prezidenti Mehribon Aliyeva Ozarbayjon Bastakorlar ittifoqi tomonidan ta'sis etilgan „Uzeyir Hajibeyli“ faxriy medali bilan taqdirlandi.
Ozarbayjon Bastakorlar ittifoqi daho bastakori, zamonaviy ozarbayjon musiqasining asoschisi, taniqli musiqashunos, olim, publitsist, dramaturg, pedagog va jamoat arbobi Uzeyir Hojibeylining boy merosini saqlash va uzatishdagi bebaho hissasi uchun Mehribon Aliyevani birinchi faxriy medal bilan taqdirladi. nusxasini topshirishga qaror qildi.
Ta'kidlash joizki, birinchi mugam tanlovi 2005 yilda Ozarbayjon Respublikasi Birinchi vitse-prezidenti, Haydar Aliyev Fondining prezidenti Mehribon Aliyeva tashabbusi va rahnamoligida Uzeyir Hojibeyovning 120 yilligi munosabati bilan o'tkazilgan. 2008 yilda buyuk bastakorning hayoti va ijodiga bag'ishlangan „Uzeyir olami“ loyihasi nashr etildi. Kitobda „Hayot yilnomasi“, "Uzeyir Hojibeyov entsiklopediyasi", „Badiiy va jurnalistik asarlar“ kitoblari, „Leyli va Majnun“, „Koroğlu“ operalari va fortepiano, „O bo'lmasa, bu bo'lsin“, „Arshin mal alan“ musiqiy komediyalarining librettosi. va kompakt-disklar. Bundan tashqari, „2009“ yildan beri Uzeyir Hajibayli xalqaro musiqa festivali tashkil etilib, an'anaviy tarzda dunyoning ko'plab mamlakatlaridan taniqli musiqachilarni birlashtiradi.
Üzeyir Hacıbəyovung Shushadan olib kelingan bustu
Üzeyir Hacıbəyov, Xurshudbanu Natavan va Bulbulning büstlari qadimiy Ozarbayjonning Shushada o'rnatilib, Shushani bezatdilar. Ushbu büstlarning mualliflari Ozarbayjon xalq artisti Xanlar Ahmadov, O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan artist Namiq Dadashov va xizmat ko'rsatgan san'at xodimi Hayot Abdullayeva. Armaniston armiyasi Shushani bosib olganidan keyin o'lja sifatida Armaniston poytaxti Yerevanga olib ketildi. Keyin uni Gruziyaga metall sifatida sotdilar.Rasmga tushirilgan haykallar Ozarbayjonning sobiq Prezidenti, milliy lider Haydar Aliyevning aralashuvidan so'ng olingan va poytaxt Bokuga olib kelingan. Hozirgi vaqtda ular otilgan va shahid qilingan haykallar deb nomlanadi.
NGC 1971
NGC 1971 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Vladimir Pudov
Vladimir Sergeyevich Pudov (1952-yil 13-iyul, Buxoro, Oʻzbekiston SSR, SSSR — 2022-yil 5-avgust, Maykop, Adigeya Respublikasi) — rus davlat va din arbobi.
SSSR Vazirlar Kengashi huzuridagi Din ishlari boʻyicha Kengashning protestant cherkovlari, yahudiy dini va sektalari boʻlimi inspektori (1987—1991), Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Diniy birlashmalar bilan o'zaro hamkorlik kengashi a'zosi (1994—2007) bo'lgan. Rossiyadagi Augsburg konfessiyasi Evangelist-lyuteran cherkovi Sinodining prezidenti (2007-2018) bo'lgan. 2022-yil iyul oyida u Augsburg konfessiyasining Evangelist-lyuteran cherkoviga qaytib keldi va (imomlarning iltimosiga binoan) o'limiga qadar u egallab turgan oddiy general va General Sinod prezidenti lavozimini qabul qildi. 2022-yil 5-avgustda Maykopda taʼtil davomida vafot etgan.
Biografiyasi
Uning ota-onasi 1951—1953-yillarda neft zavodi qurish uchun xizmat safarida bo'lganida 1952-yil 13-iyulda Buxoroda tug'ilgan. 1953-yilda Pudovlar oilasi Moskvaga qaytib keldi. Toʻliq boʻlmagan oʻrta maʼlumot olib, shahar kasb-hunar bilim yurtini tamomlagan.
1971-yildan beri u Moskvadagi "Universal" dizayn-ishlab chiqarish majmuasida elektrchi bo'lib ishlagan, keyin u erda konstruktorlik byurosida texnik instruktor va muhandis-konstruktor vazifasida faoliyat olib borgan. 1969—1974-yillarda Moskva sanoat kollejining (hozirgi Moskva davlat sanoat universitetining Moskva sanoat kolleji) kechki bo'limida tahsil olgan .1981—1987 yillarda M. V. Lomonosov nomidagi Moskva davlat universiteti falsafa fakultetining kunduzgi bo‘limida tahsil olgan.
1987—1991-yillarda u SSSR Vazirlar Kengashi huzuridagi Din ishlari bo'yicha Kengashning protestant cherkovi, yahudiy dini va sektalari bo'limining inspektori bo'lib, u yerda adventistlar, lyuteranlar va mennonitlar 1988-yilda Krishna ongi xalqaro jamiyatini roʻyxatdan oʻtkazgan.
1992—1995-yillarda qurilish firmasida direktor bo'lib ishlagan.
1991-yilda lyuteranlikni qabul qildi. 1992—1995 yillarda Rossiyadagi nemis Evangelist-lyuteran cherkovi (hozirgi Avliyo Pyotr va Pavlusning Evangelist Lyuteran Jamiyati) aʼzosi bo'lgan. 1995-yildan ELKRASning Moskvadagi vakolatxonasi rahbari etib tayinlangan. 2000-yilda Evangelist Lyuteran cherkovining ilohiyot seminariyasini tamomlagan. 2003—2005-yillarda Patriarx Aleksiy II ning so'zlari bilan Moskva diniy akademiyasining sirtqi bo'limida tahsil oldi. 2006-yilda u ELKRASdagi barcha lavozimlaridan iste'foga chiqdi va alohida lyuteran cherkovini yaratish niyatini e'lon qildi. Konstantin Adreyev va boshqa vazirlar bilan birgalikda u keyinchalik mustaqil lyuteran cherkovi sifatida mavjud bo'la boshlagan Augsburg konfessiyasining Evangelist Lyuteran cherkovini (ELTS AI) ro'yxatdan o'tkazdi. 2018-yil 14-fevralda u ELTS AI ni tark etdi.
ELTS AI sobiq va amaldagi vazirlarining iltimosiga ko'ra, 2019-yil noyabr oyida Augsburg konfessiyasining Evangelist cherkovlari Sinodini tuzdi va u lyuteran konfessiyasining vazirlari, jamoalari va cherkovlarini birlashtiruvchi cherkovdan yuqori tashkilotga aylandi.
Hohenwarth-Mühlbach am Manhartsberg
Hohenwarth-Mühlbach am Manhartsberg Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Hollabrunn (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 43.59 km2. 1273 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Mogilite
Mogilite — Bolgariyaning shimolida, Gabrovo viloyatidagi Tryavna munitsipalitetidagi qishloq hisoblanadi.
.yu
.yu — Yugoslaviya uchun yuqori darajali milliy domendir. Yugoslaviya davlati nomini o`zgartirgandan so`ng Serbiya va Chernogoriyada ishlatila boshlandi. Ular uchun hozirda .rs va .me domenlari ro`yhatdan o`tkazilgan.
Havolalar
Toppdomän
IC 3932
IC 3932 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Groß Buchwald
Hududi
Groß Buchwaldning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ogden (Arkansas)
Ogden AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Little River okrugi tarkibiga kiradi.