cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Braziliya kosmik agentligi
Braziliya kosmik agentligi oʻzining kosmik dasturini ishlab chiqish bilan texnologik kosmik xalqaro hamkorlik siyosatini olib bormoqda. Dastlab, u AQSh va YKAga qattiq bogʻliq edi, ammo Gʻarb texnologiyalarini uzatishdagi qiyinchiliklar tufayli yuzaga kelgan bir qator muammolardan soʻng, Braziliya boshqa davlatlar bilan, xususan, Xitoy, Ukraina, Rossiya, Isroil bilan hamkorlik qila boshladi.
Braziliya kosmik agentligi Braziliya harbiylari nazorati ostida boʻlgan va 1994-yilda fuqarolik nazoratiga oʻtkazilgan muhim milliy kosmik dasturning vorisi hisoblanadi.
Tarixi
Pezident Janio Quadros 1960-yilda kosmik tadqiqotlar boʻyicha milliy dasturni ishlab chiqadigan komissiya tuzdi. Natijada 1961-yil avgust oyida San-Paulu shtatidagi San-Xose-dus-Kampos shahrida faoliyat yurituvchi Milliy Koinot Faoliyati Komissiyasining (GOCNAE) tashkiliy guruhi tuzildi. Guruh tadqiqotchilari astronomiya, geodeziya, geomagnetizm va meteorologiya sohalaridagi xalqaro loyihalarda ishtirok etganlar.
1971-yil aprel oyida GOCNAE oʻrniga hozirda Milliy kosmik tadqiqotlar instituti (INPE) deb nomlanuvchi Kosmik tadqiqotlar instituti tashkil etildi. 1946-yilda Braziliya Harbiy havo kuchlarining hozirgi Aerokosmik fanlar va texnologiyalar boʻlimi (DCTA) boʻlgan oʻsha paytdagi Centro Técnico de Aeronáutica (CTA) tashkil etilganidan beri mamlakat aerokosmik sohadagi xalqaro taraqqiyotni kuzatib kelmoqda. Instituto Tecnologico de Aeronáutica (ITA) tashkil etilishi bilan ilgʻor texnologiya sohalarida yuqori malakali kadrlar tayyorlashga toʻliq qodir boʻlgan muassasa yaratildi. DCTA, ITA va Aeronavtika va Koinot Instituti (IAE) orqali Braziliya kosmik dasturini birlashtirishda muhim rol oʻynaydi. 1970-yillarning boshida Braziliya Kosmik Faoliyati Komissiyasi - kosmik dasturning bajarilishini muvofiqlashtirish va nazorat qilish maqsadida oʻsha paytdagi Qurolli Kuchlar Bosh shtabiga bogʻlangan organ tashkil etildi.
Milliy kosmik dasturni amalga oshirish jarayonida Braziliya 1985-yilda chet elda ishlab chiqarilgan birinchi Brazilsat A1 sunʼiy yoʻldoshini chet el (Yevropa) tashuvchisida uchirdi, undan keyin chet elda sotib olingan yana bir nechta qoʻllaniladigan Braziliya sunʼiy yoʻldoshlarini uchirishga muvaffaq boʻldi.
Alkantara kosmodromidan oʻz raketasining birinchi muvaffaqiyatli uchirilishi 2004-yil 23-oktyabrda boʻlib oʻtdi. Bu Sonda oilasiga mansub VSB-30 yuqori balandlikdagi raketaning suborbital parvozi edi. Undan keyin yana bir qancha muvaffaqiyatli shunga oʻxshash ishlar amalaga oshirildi.
Alkantara
Alkantara Braziliya kosmik agentligi uchirilish markazining asosiy kosmodrom va operatsion markazidir. Maranhao shahridagi Alcantara munitsipalitetida joylashgan. Bu hudud aholi zichligi pastligi, mukammal xavfsizlik sharoitlari, havo va dengizga kirish qulayligi kabi yaxshi imkoniyatlarga ega.
Barreiro do Inferno
Barreira do Inferno Launch Center - AEB kosmik ishga tushirish bazasi. Parnamirim munitsipalitetida, Rio Grande do Norte joylashgan.
Bu 1965-yilda ochilgan birinchi ishga tushirish markazi bo'lib, telemetriya va radar antennalariga ega. Hudud asosan uzunligi 1 tonna va 10 metrdan oshmaydigan tovushli raketalarni ishga tushirish uchun foydalaniladi va Alcantara ishga tushirish markazi bilan hamkorlik qiladi.
Uchirish vositalari
Sonda oilasi raketalari Braziliyada ishlab chiqarilgan birinchi raketalar bo'lib, Rio Grande do Norte shtatidagi Barreira do Inferno uchirish markazidan uchirilgan. Ushbu raketalar bilan olingan bilimlar kelajakda sun'iy yo'ldosh uchiruvchi vositaning bosqichlarini tashkil etadigan dvigatellarni yaratish uchun asos bo'lib xizmat qildi.
Ushbu oilaning raketalari suborbital kosmik tadqiqotlar missiyalarida ishlatiladigan, ilmiy va texnologik tajribalardan iborat foydali yuklarni uchirishga qodir raketalardir.
Janubiy xoch dasturi
Kelajakda Braziliya Roskosmos yordamida sunʼiy yoʻldoshlarni geostatsionar orbitaga uchirishga qodir boʻlgan kattaroq Janubiy Xoch uchirish qurilmalari oilasini ishlab chiqish niyatida.
Schwalmstadt
Schwalmstadt Germaniyaning Hessen yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Schwalm-Eder-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 84,74 km2. 18 586 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Versonnex (Haute-Savoie)
Versonnex Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Savoie departamenti Annecy tumani tarkibiga kiradi.
Schwalmstadt
Hududi
Schwalmstadtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Develi Besni, Düzce
Develi Besni — Turkiyaning Düzce viloyatining Düzce tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 224 nafar(2022).
Versonnex (Haute-Savoie)
Aholisi
313 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 74,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,2 km2. Dengiz sathidan 335 – 563 m balandlikda joylashgan.
Banari, Bulgariya
Banari — Bolgariyaning markaziy qismidagi Gabrovo viloyatidagi Dryanovo munitsipalitetidagi qishloq.
Faxrlar
Antarktidaning Klarens orolidagi Banari muzligi qishloq nomi bilan atalgan.
Manbalar
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
Braziliya kosmik agentligi
Kosmonavtlar
2006-yil 30-martda Rossiyaning „Soyuz TMA-8“ kosmik kemasida BKA astronavti Markus Pontis koinotga sayohat qilgan birinchi braziliyalik boʻldi. Parvoz dasturi XKSga bir haftalik tashrifni oʻz ichiga olgan, uning davomida Pontis Braziliya kosmik agentligi tomonidan tanlangan sakkizta tajribani amalga oshirgan. Pontis 2006-yil 8-aprelda ISS-12 ekipajining boshqa aʼzolari bilan Qozogʻistonda „Soyuz TMA-7“ kemasida uchdi.
Boshqa davlatlar bilan hamkorlik
Ukraina bilan yirik hukumatlararo dasturga koʻra, Braziliya oʻzining Alkantara kosmodromini 2013-yildan beri Ukraina Cyclone-4 raketasida rejalashtirilgan xorijiy sunʼiy yoʻldoshlarni tijoriy uchirish boʻyicha uchirish xizmatlarini qoʻshma korxona uchun taqdim etdi, ammo 2015-yil aprel oyida hamkorlik Braziliya tomoni tashabbusi bilan toʻxtatildi.
Shuningdek, Alkantaradan Isroilning Shavit raketalarini uchirish bo‘yicha kelishuv imzolandi. Rossiya Protonlari va Xitoyning Long Mart 4 uchun shunga oʻxshash shartnomalar uchun rejalar mavjud.
Byudjet
Federal hukumatning agentligi sifatida AEB o'z mablag'larini Braziliya Kongressi tomonidan tasdiqlangan ittifoq byudjetidan oladi. Quyidagi jadvalda texnologiyalarni rivojlantirish dasturlari, insoniy kosmik tadqiqotlar dasturlari va Yer monitoringini amalga oshirish uchun yillar davomida AEBga ajratilgan federal byudjet batafsil ko'rsatilgan:
Summer Glau
Summer Lyn Glau (1981-yil 24-iyulda tugʻilgan) — ilmiy fantastika va fantastik teleseriallardagi rollari bilan tanilgan amerikalik aktrisa; „Firefly“ (2002) filmidagi River Tam rolida va uning davomi „Serenity“ (2005), The 4400 filmidagi Tess Doerner (2005—2007), „Terminator: Sara Connor Chronicles“ filmidagi Cameron rolida (2008—2009), „Dollhouse“ filmidagi Bennett Halverson (2008—2009). 2009-2010), „Alphas“ filmidagi Skylar Adams (2011—2012) va „Arrow“ filmidagi Isabel Rochev/Ravager (2013—2014) rollari bilan tanilgan.
Yoshligi
Glau Texasning San-Antonio shahrida tugʻilgan, u yerda u ikki kichik singlisi Kaitlin va Christie bilan birga oʻsgan. U shotland-irland va nemis millatiga mansub. Uning onasi maktab oʻqituvchisi, otasi esa kompaniyada bosh shartnoma tuzuvchi boʻlgan.
Glau balet kompaniyasida stipendiya oldi va balet mashgʻulotlariga moslashish uchun 3-12-sinflarda uyda taʼlim oldi. Klassik balet mashgʻulotlaridan tashqari, u tango va flamenkoni oʻrgangan. Oyogʻining sinishi raqs karyerasini tugatgandan soʻng, Glau aktyorlik faoliyatini davom ettirish uchun 2002-yilda Los-Anjelesga koʻchib oʻtdi. thumb| Glau CollectorMania 2005 da thumb| Glau Paradise City komikslarida, 2016-yil dekabr Glauning birinchi televizion shartnomasi 2002-yilda Angel teleserialining epizodida balerina sifatida mehmon roli boʻlgan. U yerda u rejissyor Joss Whedonning eʼtiborini tortdi, u keyinchalik uni tanqidchilar tomonidan eʼtirof etilgan, ammo qisqa umr koʻrgan „River Tam“ teleserialida suratga oldi. Glau avvalroq Power Rangers Wild Force filmida Power Ranger (White Wild Force Ranger Alyssa Enrile) roli uchun tinglovdan oʻtgan, biroq Whedon bilan uchrashishdan oldin aktrisa Jessica Reyga yutqazib qoʻygan.
Glau Netflix jinoyat dramasi Vu Assassins serialida Miss Jonesning takrorlanuvchi roliga jalb qilingan.
Shaxsiy hayoti
Glau 2014-yilda Val Morrison bilan turmush qurgan 2015-yil yanvar oyida Glau birinchi qizini dunyoga keltirdi. U 2017-yil oktabr oyida ikkinchi qizini dunyoga keltirdi.
Nanticoke (New York)
Nanticoke AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Broome okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1,672 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Xarbin metropoliteni
Yo`llari = 2 ta Xarbin metropoliteni-Xitoyning shimoli-sharqidagi Xeylongjiang provinsiyasining provintsial poytaxti - Xarbinning tezkor tranzit tizimi. Tizim 2013-yil 26-sentyabrda 17,47 km (11 mil) uzunlikdagi va 17 ta xizmat ko'rsatish stansiyasiga ega 1-yo'lini ochishdan boshlangan. Tizim kengayish bosqichida va 2020-yilda uchta yo'l va 89,58 km (56 mil) yo'lga ega bo'lishi kutilgan
Soatlar va tariflar
.
Ishlayotgan yo'llar
thumb|center|Xarbin metro|400px
Tarixi
Xarbin metrosi Davlat Kengashi tomonidan 2005-yilda tasdiqlangan. Dastlabki investitsiya hajmi 643 million dollarni tashkil etgan.
Selma (California)
Selma AQShning California shtatida joylashgan shahardir. Fresno okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
23219 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,303 km2. Shundan 13,303 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 94 m balandlikda joylashgan.
Jemma Connor-Iommi
Jemma Louise Connor-Iommi (1985-yil 28-mayda tugʻilgan) — futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. U yaqinda London Bees uchun himoyachi sifatida oʻynagan. Konnor-Iommi Angliyada tugʻilgan, ammo Irlandiya Respublikasini yuqori darajadagi xalqaro darajada himoya qilgan.
Jamoalardagi faoliyati
Geytsxeddagi ayollar futboli milliy akademiyasida ikki yil oʻqiganidan soʻng, 18 yoshli Konnor-Iommi 2003-yilda stipendiya bilan Amerikaga joʻnab ketdi. U vazn muammosi tufayli toʻrt yillik kursdan olti oy oʻtib uyiga qaytadi.
Konnor-Iommi 9 st va Doncaster Rovers Belles, keyin Vest Bromvich Albion Ladies jamoasida oʻynagan. U 2008-yilda Birmingem Siti Premer-ligasiga qoʻshildi, ammo Midlend Kombinatsiyasida Vest Bromvich Albion (oʻsha paytda Sporting Club Albion deb ataladi) safida koʻrinishda davom etdi.
Katta KRIT
Jastin Lyuis Skott 1986-yilning 26-avgustida tavallud topgan.O’zining Big KRIT (Vaqtda eslab qolgan Qirolning orqa nomi) bilan mashhur bo’lgan — amerikalik reper va prodyuser. U Missisipi shtatining Meridian shahrida tug’ilib o’sgan va o’z musiqiy karyerasini 2005-yilda boshlagan. Def Jam Recordings bilan shartnoma imzolagandan soʻng, KRIT oʻzining " Country Shit " singlining remiksida Ludacris va Bun B ni taqdim etib, eʼtirofga sazovor boʻldi. 2012-yil iyun oyida u Billboard 200 chartida beshinchi oʻrinida "Live from the Underground" debyut studiya albomini chiqardi.
Jemma Connor-Iommi
Jamoalardagi faoliyati
U shuningdek, Birmingem jamoasida futzalda ham oʻynagan.
Katta KRIT
KRITning 2014-yilning noyabr oyida chiqarilgan ikkinchi Cadillactica nomli albomi ham Billboard 200da beshinchi oʻrinni egallagan.2016-yilda u endi Def Jam bilan shartnoma tuzmaganligini eʼlon qilib, keyingi yili oʻzining Multi Alumni rekord yorligʻini ishga tushirishni boshladi. U "Multi Alumni" yorligʻi ostida 2017-yil oktyabr oyida "4eva Is a Mighty Long Time" nomli uchinchi albomini ekranlarga havola etdi.
Jemma Connor-Iommi
Jamoalardagi faoliyati
Birmingem Siti FA WSL 2011-yil bahorida boshlangunga qadar faol boʻlmaganida, Konnor-Iommi 2010-2011 Premer-ligada Nottingem Forestga qoʻshiladi. 2012—2013-yillarda Konnor-Iommi Nottingem Forest sardori boʻlib, maktabda menejer boʻlib ishlagan.
Katta KRIT
2005–2010: Boshlanishlar
2010-yilning may oyida KRIT oʻzining “KRIT Wuz Here” mikstaypini raqamli shaklda chiqara boshladi va ko’plab tanqidchilar eʼtirofiga sazovor boʻldi. Oʻsha oyda G-Unit Recordsning sobiq prezidenti va Def Jam Records kompaniyasining hozirgi A&R katta VP Sha Money XL uni yangi lavozimdagi eng yaxshi yorliqlar bilan taqdirlashdi.
Jemma Connor-Iommi
Jamoalardagi faoliyati
2014-yilda Oksford Yunayted FA WSL 2 ga saylanganida Konnor-Iommi ular bilan shartnoma imzolaydi. Oksford uchun har bir oʻyinda oʻynaganidan soʻng, u 2015-yilgi WSL 2 raqibi London Bees jamoasiga qoʻshiladi. 2016-yil iyun oyida Konnor-Iommi „Vest Brom“ga rivojlanish boʻyicha menejer sifatida qaytadi.
Katta KRIT
2011–2015: Yer osti va Kadillaktikadan jonli
thumb| 2011 yilda Klark Atlantaning uyga qaytishida Big KRIT. Oʻn ikki soat ichida oʻn ikkita fristaylni chiqarib bo’lgandan keyin, KRIT Twitter orqali Def Jam bilan 2016-yil 6-iyulda yoʻllarini ajratishganini eʼlon qildi
Aari McDonald
Aarion Shawnae McDonald (1998-yil 20-avgustda tugʻilgan) — Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (WNBA) Atlanta Dream jamoasida oʻynagan amerikalik basketbolchi. U Washington va Arizona universitetlarida kollej basketboli jamoasida oʻynaganidan keyin 2021-yilgi WNBA draftida Dream jamoasi tomonidan umumumiy hisobda uchinchi oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan.
Jemma Connor-Iommi
Xalqaro karyerasi
Konnor-Iommi otasi (otasi Irlandiyalik boʻlgan) orqali Irlandiya Respublikasi ayollar terma jamoasida oʻynash huquqiga ega edi. U birinchi marta 2008-yilning may oyida chaqirilgan. Keyin u kuzda Amerikaga gastrol safariga joʻnab ketadi.
Pers-en-Gâtinais
Pers-en-Gâtinais Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loiret departamenti Montargis tumani tarkibiga kiradi.
Jemma Connor-Iommi
Xalqaro karyerasi
2008-yil oktyabr oyida u Jemma OʻKonnor nomi bilan Irlandiyaning Evro-2009 pley-off bosqichida Islandiyaga magʻlub boʻladi.
Pers-en-Gâtinais
Aholisi
202 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,4 km2.
Fritzlar
Fritzlar Germaniyaning Hessen yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Schwalm-Eder-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 88,79 km2. 14 427 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Aari McDonald
Yoshligi
McDonald Kaliforniyaning Fresno shahrida olti farzandning eng kichigi sifatida oʻsgan. Dastlab Bullard oʻrta maktabida birinchi kurs jamoasida oʻynaganidan soʻng, u Kaliforniyaning Stockton shahridagi Brookside Xristian oʻrta maktabiga oʻtgan. U Washingtonda kollej basketboli jamoasida ham oʻynagan.
Fritzlar
Hududi
Fritzlarning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Aari McDonald
Washington universiteti
Jarohati tufayli dastlabki yettita oʻyinni oʻtkazib yuborgan McDonald 28 oʻyinda ishtirok etgan va shulardan 21 tasida maydonga tushgan. U mavsumda oʻrtacha 9,8 ochko toʻplaganidan keyin Pac-12 All-Freshman jamoasiga sardor etib tayinlangan. Jamoada Kelsey Plum va Chantel Osahordan keyin gol urish boʻyicha uchinchi oʻrinni egallagan.
Keyinchalik McDonald dasturni tark etishini va bir mavsumdan keyin jamoasini almashtirishini eʼlon qilgan.
Arizona universiteti
McDonald Arizonada Washingtondagi sobiq yordamchisi Adia Barnes jamoasi uchun oʻynashga qaror qilgan. U oʻzining birinchi mavsumini transfer qoidalarini hisobga olgan holda dastur bilan oʻtkazgan.
Professional jamoalardagi faoliyati
NCAA turniridagi ajoyib oʻyinidan soʻng, McDonald bir nechta ommaviy axborot vositalari tomonidan boʻlajak WNBA draftida eng yaxshi beshlik tanlovi boʻlishi kerak deya taʼkidlagan. U 2021-yilgi WNBA draftida Atlanta Dream jamoasi tomonidan uchinchi oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan.
Shaxsiy hayoti
McDonald Aaron va Andrea McDonaldning qizi. Uning akasi Trevon Uillis UNLVda basketbol jamoasida oʻynagan.
Sholomaleyxem
Sholomaleyxem (taxallusi; asl nomi Sholom Noxumovich Rabinovich) [1859.18.2(2.3), Ukraina, Pereyaslav shahri — 1916.13.6, Nyu-York] — yahudiy yozuvchisi. Asosan, Rossiyada, 1914-yildan AQShda yashagan. Ivrit, idish va rus tillarida yozgan. Ijodining ilk davrida rus va yahudiy adabiyotlaridagi demokratik anʼanalarga ergashgan. Asarlarida chor Rossiyasidagi yahudiylar hayoti, yahudiy doiralarining boylikka ega boʻla borishi (kapitallashuvi) aks etgan ("Sender Blank va uning oilasi" romani, 1887); yorqin milliy obrazlar silsilasi yaratilgan, bular: oʻz xomxayollari va boyish istagi qurboni boʻlgan ishbilarmon ("Menaxem Mendl" novellalar turkumi, 1892), halol mehnatkash, begʻambetashvish xalq faylasufi ("Sutchi Tevye" novellalar turkumi,. 1894-1914), chor Rossiyasidagi oddiy ijodkor shaxs va AQShdagi yahudiy muhojirlari taqdiri ["Bulbul Iosele" (1889) va "Adashgan yulduzlar" (1909—11) romanlari], AQShga koʻchib ketayotgan kambagʻallar ("Bolakay Motl" qissasi, 1907—16) va boshqalar "Toʻfon" romani (1906) 1905-yildagi inqilobiy voqealar haqida, "Qonli hazil" romani (1913) esa Beylis ishi (nohaq ayblangan yahudiy ustidan sud jarayoni)ga javob tariqasida yozilgan. Umrining oxirgi yillarida yoza boshlagan "Yarmarkadan" romani tugallanmay qolgan. Sh.A. ijodida yumor va lirizm uygʻunlashib ketgan, aniq ruhiy va maishiy tafsilotlar, demokratik nuqtai nazar yorqin aks etgan.
NGC 3306
NGC 3306 Arslon yulduz turkumidagi SBm tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Lewis Swift 1886-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Unterallgäu (tuman)
Unterallgäu  Olmoniya tumanlaridan biridir. Bavariya yeri tarkibiga kiradi. Poytaxti – Mindelheim. Maydoni – 1,229.2 km2. 135 552 nafar aholi istiqomat qiladi.
Shak-Shak
Shak-Shak (Шак-Шак) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati Qadamjoy tumaniga qarasli qishloq. Olgʻa ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 914 kishi.
Adir (Qadamjoy tumani)
Adir (Адыр) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati Qadamjoy tumaniga qarasli qishloq. Olgʻa ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 839 kishi.
Sholikorlik instituti
Sholikorlik instituti — Oʻrta Osiyoda sholichilik sohasidagi yirik ilmiy markaz. Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq va suv xoʻjaligi vazirligi huzuridagi Qishloq xoʻjaligi ilmiyi.ch. markazi tarkibida. Dastlab R.R.Shreder nomidagi Turkiston qishloq xoʻjaligi tajriba stansiyasi sholichilik boʻlimi (1926), 1932-yildan Oʻzbekiston sholichilik tajriba styasi (UzROS), 1958-yildan SoyuzNIXIning sholi va boshqalar sugʻoriladigan don ekinlari boʻlimi, 1967-yil dekabrdan Oʻzbekiston sholikorlik ilmiy tekshirish instituti. Toshkent viloyati Oʻrta Chirchiq tumanidagi Avangard posyolkasida joylashgan. Institutda 2 boʻlim (seleksiya va agrotexnika), 7 laboratoriya (urugʻchilik; oʻsimliklarni himoya qilish; agrokimyo; oʻsimliklar fiziologiyasi va biokimyosi; iqtisodiyot; dukkakli don ekinlari; mexanizatsiya), Qoraqalpogʻiston (1967), Andijon (1994) filiallari, Xorazm tayanch punkti (1997) faoliyat koʻrsatadi. institut qoshidagi markaziy tajriba xoʻjaligi 183 ga, Andijon filiali 41,1 ga, Xorazm tayanch punkti 104,5 ga haydalma yer maydoniga ega. institut faoliyatining asosiy yoʻnalishlari: sholining kasalliklarga chidamli, mintaqalarning tuproq, iqlim sharoitlariga mos keladigan, sifatli guruch beradigan serhosil (65— 90 s/ga) nav va duragaylarini yaratish; sholi urugʻchiligining ilmiy asoslarini ishlab chiqish; sholi yetishtirishning ilgʻor texnologiyasini yaratish va amaliyotga tatbiq qilish; sholi kasalliklari va zararkunandalarga, begona oʻtlarga qarshi kurash choratadbirlarining ekologik toza usullarini ishlab chiqish; sholichilikni mexanizatsiyalash; dukkakli don ekinlari (soya, mosh va boshqalar)ning serhosil, kasalliklarga chidamli, ertapishar navlarini yaratish va boshqalar Respublikadagi sholi ekadigan xoʻjaliklarga elita urugʻligi yetkazib beradi. institut olimlari tomonidan sholining UzROS7, UzROS713, UzROS17, Avangard, Nukus2, Qoraqalpogʻiston, Lazurnsh, Alanga, Tolmas, Istiqlol, Istiqbol, Jayhun, makkajoʻxorining Kremnistaya1, Oʻzbekiston, qizil sebarganing UzROS73, soyaning Oʻzbekiston1 va Oʻzbekiston2, Doʻstlik, moshning Radost navlari yaratildi va respublikada rayonlashtirildi. institut faoliyati X.U. Oʻrmonova, M.P.Sborshchikova, N.I. Kosarev, P. G., Korshenboy, I.I.Uspenskaya, A.Ye.Shin, R.X.Haydarov, U.I.Yormatov, M.T.Kogay, M.M.Saltas, I.A.Somov, U.M.Mullajonov, P.A. Pulina, T.Boboniyozov, T.E.Ishoqov, S.Rixsiyeva, U. Abilbayev, Gʻ.N. Rahimov, Z.N.Jumanov va boshqalar olimlarning nomlari bilan bogʻliq. Institutda yaratilgan Nuqus2 sholi navi mualliflari (P.A.Pulina, T.Boboniyozov, S.Rixsiyeva) Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofotiga sazovor boʻlganlar (1989). Institutda ilmiy kutubxona, aspirantura, ilmiy kengash mavjud. Ilmiy ishlar toʻplami, ilmiy maqolalar nashr etadi.
Gonzalo Verón
Gonsalo Alberto Verón (1989-yil 24-dekabrda tugʻilgan) — Argentinalik futbolchi. Peru Primera divizionidagi Universidad San Martin jamoasining aʼzosi.
Erta martaba
Buenos-Airesning Moreno shahrida tugʻilgan Verón Sportivo Italiano ga oʻtishdan oldin Arsenal de Sarandidagi yoshlar tarkibida boʻlgan.
Sportivo Italiano
Verón professional debyutini „Sportivo Italiano“da oʻtkazgan. Oʻsha paytda Primera B Metropolitanada, 2009-yil 24-mayda Tristan Suaresga qarshi 1:1 hisobida durang oʻynagan. Klubdagi toʻrt mavsumida, Primera B Nacionalga koʻtarilgan. U 66 ta rasmiy oʻyinda maydonga tushib, 7 ta gol urgan.
San Lorenzo de Almagro
2012-yilda Verón oʻzining eski klubi "Sportivo Italiano "ni Argentinaning „San-Lorenso“ jamoasiga almashtirdi. U Argentina Primera divizionidagi debyutini 2012-yil 8-sentabrda San-Lorenso uchun Kolon-de-Santa-Fe ustidan 2:1 hisobida g‘alaba qozondi. Karuso Lombardi qoʻl ostida koʻp oʻynamaganidan soʻng, Xuan Antonio Pizzi Verónning kelishi bilan uning taqdiri oʻzgarib ketdi. Mavsumning qolgan qismida San-Lorenso uchun asosiy oʻyinchiga aylandi. U Ignacio Piatti, Hector Villalba va Leandro Romagnoli bilan birga San Lorenso hujumining asosiy qismi edi. 2013-yil 3-may kuni u San-Lorenso uchun birinchi golini Kvilmes ustidan 2:1 hisobida urdi. U 2013-yilning 11-mayida „Boka Xuniors“ga qarshi o‘yinda (3:0) bitta gol urdi. Keyingi liga oʻyinida, 2013-yil 19-may kuni Verón yana bir bor San-Lorenso darvozasini ishgʻol qilib, safarda All Boys ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozondi. 2013-yil 27-may kuni u o‘zining ketma-ket to‘rtinchi liga o‘yinida gol urdi. Bu safar „Union de Santa Fe“ ustidan 4:2 hisobida g‘alaba qozonib, ikkita gol urdi.
2013-yilning oktabrida Verón tizzasidan jiddiy jarohat oldi. Bu jarohat uni salkam 7 oy davomida safdan chetda qoldirdi. Jarohatiga qaramay, u chempionlikni qoʻlga kiritgan. Xususan, 2013-yil Torneo Inisialda 19 uchrashuvning 8 tasida maydonga tusha oldi. U 2014-yilning 17-iyulida Argentina kubogi doirasida Almirante Braunga qarshi o‘yinda San-Lorensoning 2:0 hisobidagi g‘alabasi bilan yakunlangan o‘yinda jarohatdan qaytdi. U 2014-yilgi mavsumda klubdagi boshlangʻich mavqeini tiklab oladi. 15 ta uchrashuvda (13 ta asosiy tarkibda) maydonga tushib, 2 ta gol urdi. 2014-yilning 28-avgustida u jarohatdan qaytganidan so‘ng o‘zining birinchi golini urdi va Ektor Villalbaga golli uzatma berdi. 2014-yilning 2-noyabrida u San-Lorensoga „Boka Xuniors“ ustidan 2:0 hisobida g‘alaba qozonishga yordam berdi. O‘yindagi birinchi golda Martin Kauteruchchoga assistentlik qildi va besh daqiqadan so‘ng gol urdi. U, shuningdek, San-Lorensoga Libertadores kubogi chempionligiga yordam berishda muhim rol oʻynadi. „Nacional“ga qarshi finalning ikkala oʻyinida ham maydonga tushdi. Bu uchrashuvda el Ciclon umumiy hisobda 2:1 hisobida gʻalaba qozondi. U, shuningdek, San-Lorenso uchun 2014-yilgi FIFA klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati finalida sardor sifatida maydonga tushdi. Unda Argentina klubi Madrid klubiga 2:0 hisobida magʻlub boʻldi.
New York Red Bulls
2015-yilning 4-avgustida Verón rasman New York Red Bulls bilan shartnoma imzolagani, MLS tomoni esa San-Lorensoga 2,2 million dollar toʻlagani haqida xabar berilgan edi. Besh kundan soʻng, u New Yorkdagi debyutini oʻtkazdi va „New York City“ FC ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozongan derbida oʻyin oxirida oʻrinbosar sifatida maydonga tushdi. 2015-yil 15-avgustda u New York uchun birinchi golini Toronto FC ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozondi.
2016-yilgi mavsumoldi mavsumida Verón Jeksonvill Armadaga qarshi oʻyinda 5:1 hisobida gʻalaba qozonib, mavsum oldidan klubning soʻnggi oʻyinida xet-trik qayd etdi. Biroq, u mavsumning dastlabki haftalarini oʻtkazib yuborishiga sabab boʻlgan jarohati tufayli oʻyinni tark etdi. Mavsumning dastlabki bir nechta oʻyinlarini jarohati tufayli oʻtkazib yuborganidan soʻng, u mavsumdagi birinchi golini 2016-yil 21-mayda Hudzon daryosi derbisida 7: 0 hisobida gʻalaba qozonish vaqtida kiritdi. 4-avgust kuni Verón KONKAKAF Chempionlar ligasida Antigua GFC ga qarshi ilk bor maydonga tushdi. U oʻyinda golli uzatmani amalga oshirdi va birinchi turda haftaning eng yaxshi jamoasi deb topildi. 7-avgust kuni Verón oʻzining mavsumdagi ikkinchi golini urdi va „Los- Anjeles Gelaksi“ bilan 2:2 hisobida durang oʻynadi.
2017-yil 18-iyun kuni Verón o‘yin oxirida zaxiradan maydonga tushdi va New Yorkning Philadelphia Union ustidan 2:0 hisobida g‘alaba qozonishiga yordam berdi va jamoasining ikkita goliga assistentlik qildi. 2017-yilning 5-iyulida Verón o‘zining taniqli o‘yinchisi sifatidagi o‘yinda 89-daqiqada g‘alaba qozongan gol urib, New Yorkni „New Engand Revolution“ ustidan 3:2 hisobida g‘alaba qozondi. 15-avgust kuni Verón FC Cincinnati ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozonib, New Yorkning birinchi golini urdi va bu New Yorkni 2003-yildan beri birinchi Ochiq Kubok finaliga yuborishga yordam berdi. 2017-yilning 25-avgustida Verón penaltidan gol urib, „Red Bulls“ga durang o‘ynashga yordam berdi.
Independiente
2017-yilgi MLS mavsumidan soʻng New York Verónning 2018-yilgi shartnoma variantidan voz kechdi. 2017-yil 21-dekabrda uning MLS huquqlari DC United tomonidan loyihaning ikkinchi bosqichida tanlangan. Biroq, Verón DC bilan shartlarga rozi boʻlmadi va 2018-yil 26-yanvarda Argentinaning „Independiente“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi.
Molières (Dordogne)
Molières Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Bergerac tumani tarkibiga kiradi.
Gonzalo Verón
Yutuqlar
Sportivo Italiano
Molières (Dordogne)
Aholisi
309 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,7 nafar kishi.
Gonzalo Verón
Yutuqlar
San Lorenzo
Molières (Dordogne)
Geografiyasi
Maydoni — 21,0 km2.
Gonzalo Verón
Yutuqlar
New York Red Bulls
Kakskerta
Kakskerta - Finlandiyaning Turku shahridan janubda, Arxipelag dengizidagi orol. Bu Turkuning sobiq munitsipaliteti va hozirgi tumani. Arxipelag dengizidagi boshqa orollar singari, u ko'plab yozgi turar-joylarga ega. Kakskerta ko'li orolning o'rtasida joylashgan.
Hozirgi (2005 yil holatiga ko'ra ) Kakkerta aholisi 633 kishini tashkil etadi va u yiliga 4,11% ga ko'paymoqda. Tuman aholisining 19,43% 15 yoshgacha, 11,85% 65 yoshdan oshganlar.
Kakskertada 17-18-asrlarda qurilgan tosh cherkov bor. Munitsipalitet Turku shahriga 1968-yilda qoʻshib olingan.
Pleasant Hope
Pleasant Hope AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Polk County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
585 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2. Shundan 2,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Balchiqchilar
Balchiqchilar (Charadriiformes) - qushlar sinfining turkumi. Tashqi koʻrinishi va kattaligi har xil. Eng kichigi — chumchuq balchiqchining boʻyi 14 sm, ogʻirligi 20 g, yirigi — chinchoʻldoqning boʻyi 62 sm, ogʻirligi 1100 g cha. B.ning oyogʻi uzun, oldingi barmoqlari rivojlangan, orqa barmogʻi boʻlmaydi yoki juda qisqa boʻlib, yerga tegmaydi. Oldingi barmoqlari teri-parda bilan oʻzaro tutashgan yoki oʻralgan. Koʻpchilik turlarining tumshugʻi uzun, ingichka va toʻgʻri, baʼzilariniki yuqoriga yoki pastga qaytarilgan. B. tumshugʻining kattakichikligi va shakli oziqlanish xususiyatlari bilan bogʻliq. Qanotlari ensiz, uchi nayzaga oʻxshash, baʼzilariniki toʻmtoq. Koʻp B.ning dumi qisqa, baʼzilariniki uzun yoki ayrisimon. Patlari zich, rangi koʻpincha bir xil — xira-balchiq tusda. B.ning B. (Charadrii), baliqchilar (Laridae) va chistiklar (Alcae) degan 3 kenja turkumi bor. B. kenja turkumi yakanlar (lacanidae), rangdor loyxoʻraklar (Rostratulidae), choʻldoqlar (Ghara-dviidae), bigiztumshuqlar (Recurvi-rostidae), qiziloyoqlar (Heamato-podidae), loyxoʻraklar (Scolopacidae), plavunchiklar (Phalarepodidae), qisqich choʻldoqlar (Dromadidae), jiqtoqlar (Clareolidae), oq choʻldoqlar (Chioni-didae), yilqichilar (Burhinidae) kabi 12 oilaga boʻlinadi. Baliqchilar kenja turkumi pomorniklar (Stercorariidae), baliqchilar (Laridae), chagalalar yoki dengiz qaldirgʻochlari (Sternidae), suzgirlar (Rynchopidae)ni oʻz ichiga oladi. Chistiklar kenja turkumi 1 oila — chistiklardan (Alcidae) iborat. B. turkumining 300 ga yaqin turi mavjud. Yer yuzida keng tarqalgan. Antarktikada faqat 2 turi bor. Asl B.ning koʻpi quruqlik qushlari boʻlib, dengiz, daryo, koʻl kabi suv havzalarining sohillarida, choʻl, sahro va tundra kabi ochiq yerlarda yashaydi, yerda yaxshi yuguradi. Baʼzi turlari oʻrmon va butazorlarda yashaydi. Suv va quruqlikdagi umurtqasiz hayvonlar bilan oziqlanadi. Koʻpincha yerga, baʼzi turlari (qora balchiqchi) daraxtga uya quradi. Yiliga bir marta 2 — 5 dona tuxum qoʻyadi. Asosan, urgʻochilari nasl uchun gʻamxoʻrlik qiladi, lekin rangdor loyxoʻrak va suzgir B.ning erkaklari tuxum bosadi hamda joʻjalarini boqadi. B.ning goʻshti mazali. Yilqichi, qizqush, katta qiziloyoq, loyxoʻrak, chinchoʻldoq, jiktoq, torgʻoq, kurakburun B.ning tipik vakilidir.
Vlkov (Žďár nad Sázavou)
Vlkovice Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 122 ga yaqin aholisi bor.
Abdulvahhob Xallof
Abdulvahhob Xallof (عبد الوهاب خلاف) — misrlik olim va huquqshunos.
Hayoti
Otasining ismi — Abdulvohid. 1915-yilda al-Azhar universitetiga qarashli "Madrasa al-qazo ash-shar’iyya"ni tamomlagan. Bir muddat mazkur madrasada usul al-fiqh mutaxassisi sifatida mudarrislik qilganidan so‘ng, bir necha yillar davomida shar’iy mahkamada qozi bo‘lib ham ishlagan. Keyinroq shar’iy mahkamaning taftish aʼzosi etib ta­yinlangan. 1936-yilda Qohira universitetining huquq fakulteti professori etib ta­yinlanadi va nafaqaga chiqishiga qadar ushbu vazifada xizmat qiladi. Abdulvahhob Xallof Arab tili akademiyasining ("Maj­maʼ al-lug‘a al-’arabiyya") aʼzo­si ham bo‘lgan. Mazkur akademiyaning aʼzo­si sifatida Qur’oni karim lug‘atlarini ishlab chiqishda mutasaddilardan biri bo‘lgan. Shuningdek, taqlid va bid’atlarga qarshi chiqqan Abdulvahhob Xallof o‘zi ishlagan taʼlim dargohlaridagi dars­larida mazkur tushunchani quvvatlovchi huquqshunoslar yetishib chiqishiga o‘z hissasini qo‘shgan. Hofizi Qur’on bo‘lgan Abdulvahhob Xallof islomiy ilmlarning ko‘pgina sohalarida salmoqli asarlar taʼlif qilgan.
Asarlari
— „Xulāsa tarӣx at-tashrӣ’ al-islāmӣ“. 1968-yilda Quvayt­da chop etilgan. „As-Siyā­sa ash-shar­’iyya“ (Qohira,1397/1977-yil). Mazkur asar al-Azhar universitetida o‘qitilgan dars­lar qaydlaridan iborat. Unda musulmon davlatining siyosiy, huquqiy va moliyaviy tuzilishi va shaxs­larning huquq va erkinliklari haqida so‘z boradi.
— "Ahkām al-vaqf" (Qohira, 1942-yil)
— "Al-Ahvāl ash-shaxsiyya"
— "Ahkām al-mavārӣs"
— "Al-Ijtihād va-t-taqlӣd"
— "Nӯr min al-Qur’ān al-Karӣm" (Qohira, 1948-yil)
— "Nӯr ’alā nӯr" (Qohira, 1952-yil)
— "Al-Ijtihād bi-r-raʼy" (Qohira, 1950-yil).
Balzam
Balzam, balzamlar (yun. balsamon — xushboʻy smola) — efir moylari va ularda erigan smolalar, xushboʻy birikmalar, aldegidlar, ketonlar, murakkab efirlar va boshqa moddalardan tarkib topgan tabiiy moddalar. Odatda B. xushboʻy shiraga uxshash, taʼmi oʻtkir, quyuq suyuqliklardan iborat boʻlib, suvda deyarli erimaydi, ammo spirt, efir, xloroform, benzin va boshqa organik erituvchilarda eriydi. Aksarisi oʻsimliklarda normal moddalar almashinuvi mahsuloti sifatida hosil boʻlib, poʻstloq yoʻllarida yoki hujayralararo kamtaklarda yigʻiladi; boshqalari oʻsimliklarda boʻlmay, poʻstlogʻi shikastlanganda vujudga keladi. Igna bargli daraxtlar (Mas. qaragʻay, oqqaragʻay) tanasi shikastlanganda chiqadigan shirani ham B. deb atashadi. Bulardan Kanada balzami optikada va mikroskopik preparatlarni montaj qilishda, oq qaragʻay balzami optikada ishlatiladi. B. tarkibiga qarab antiseptik, balgʻam koʻchiruvchi, siydik haydovchi va mahalliy taʼsir koʻrsatuvchi xususiyatlarga ega. B.dan tibbiyotda dori vositasi sifatida foydalaniladi. Terpentin moyi, skipidar mazlari va linimentlari mahalliy taʼsir koʻrsatuvchi dori; skipidar bugʻlari havoni ozon bilan boyitib, oʻpka kasalliklariga davo boʻladi; Kopay balzami dezinfeksiyalovchi dori boʻlib, qovuq yalligʻlanishi, ekzema, soʻzakni davolashda qoʻllaniladi. Vinilin jarohatga va yalligʻlangan teriga qoʻyiladi, meʼda va oʻn ikki barmoq ichak yarasi boʻlgan bemorlarga ichiriladi.
Xushhol (Laxsh)
Xushhol   (2022-yil martigacha — Yarash) — Laxsh tumani Surxob qishloq jamoati. Xushholdan mahalla markazigacha 2 km, tuman markaziga 13 km. Aholisi 50 kishi (2017 y.), tojik va qirgʻizlar.
Fontihoyuelo
Fontihoyuelo Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Valladolid provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,88 km2. Aholisi — 36 kishi (2010).
BTS, the Best
BTS, The Best Janubiy Koreyada tuzilgan BTS guruhining yapon tilidagi ikkinchi terma albomidir.
Balchiq bilan davolash
thumb|Peloterapik kukun, tarkibi: [[qum, gil va balchiq.]] Balchiq bilan davolash yoki peloterapiya — torfli, sulfidli, sapropel va boshqa turdagi balchiqlar (peloidlar)ni davo maqsadida ishlatish. Torfli balchiq asosan chirigan organik moddalar va oʻsimlik qoldiqlaridan iborat. Sulfidli balchiq — anchagina miqdorda sulfidlar, xususan temir sulfid saqlagan shoʻr suv havzalarining organik mineral balchiq qatlamlaridir. Sapropellar esa chuchuk suvli havzalarda hosil boʻladigan oz-moz mineral moddalar aralashgan organik tarkibli balchiq qatlamidan iborat boʻladi.
Istalgan shifobaxsh balchiq issiqni uzoq vaqt saqlab turadi va asta-sekin uni badanga beradi. Bunda issiqlik olishdan tashqari, terining kimyoviy taʼsirlanishi va teri orqali organizmga bevosita kiradigan balchikdagi vodorod sulfid, ammiak va gazsimon moddalar taʼsiri ham muhim ahamiyatga ega. Shifobaxsh balchiq terining nerv oxirlariga, oliy nerv markazlari orqali nerv sistemasi faoliyatiga, qon aylanishiga, ichki sekresiya bezlariga, moddalar almashinuviga reflektor taʼsir koʻrsatadi. Balchiq bilan davolash tananing zararlangan sohasida yoki aʼzoda qon aylanishining kuchayishiga, yalligʻlanish oʻchoqlarining soʻrilib ketishiga, moddalar almashinuvining yaxshilanishiga, tiklanish jarayonlarining tezlashuviga, ichki sekreksiya bezlari faoliyatining barqarorlashuviga imkon beradi. Balchiq bilan davolashda asosan applikatsiya usuli — bemor badaniga (umumiy applikatsiya), boshi va yurak sohasidan tashqari, tanasining ayrim qismi yoki sohasiga (mahalliy applikatsiya) shifobaxsh balchiq qoʻyiladi, oradan maʼlum vaqt (10—15 min.) oʻtgach, iliq suvda yuvinib, bir oz dam olinadi. Ayrim kasalliklarda, mas, ginekologik kasalliklarda balchiqli tamponlar qinga, erkaklarda urologik kasalliklarda toʻgʻri ichakka kiritiladi.
Balchiq bilan davolash butun organizmga taʼsir qiladigan kuchli vosita boʻlib, undan shifokor koʻrsatmasi va nazorati ostida foydalanish lozim. Balchiq muolajalari qabul qilishda belgilangan qoidalarga qatʼiy rioya qilish zarur.
Pamucak, Kuyucak
Pamucak, Kuyucak — Turkiyaning Aydin viloyati Kuyucak tumaniga qarashli qishloq. 2010-yil holatiga ko'ra 112 nafar aholi istiqomat qiladi.
Balzamlash
Balzamlash, mumiyolash — murda yoki uning ayrim aʼzolari va toʻqimalarini chiritmaydigan qilib uzoq saqlash usuli. Buning uchun jasadga chirituvchi mikroblarni oʻldiradigan maxsus antiseptik moddalar shimdiriladi. Odatda tibbiyot oʻquv yurti talabalariga koʻrsatish, ilmiy tadqiqot olib borish, murdani uzoq, masofaga yetkazib berish zaruriyati tugʻilganda, shuningdek mashhur kishilar jasadi balzamlanadi. B. qadimdan maʼlum, dastlab Misrda qoʻllanilgan; ular B. vositalariga xushboʻy modda — balzam ham qoʻshib ishlatganlar (balzamlash nomi shundan olingan). Ilgari murdaning boshi, koʻkrak, qorin boʻshliqlarini turli tuz eritmalari bilan toʻldirganlar. 16 — 17-asrlarda Yevropada har xil kimyoviy moddalar aralashgan eritmalar keng qoʻllanilgan. B. uchun koʻproq formalin (formaldegidning 40%li eritmasi), etil spirti, sirka kislota va boshqa qoʻllaniladi. Tomirga formalin yuborib, murda yoki aʼzo ana shu eritmaga solib qoʻyilsa, uzoq turadi (formalin toʻqimalarni mustahkam tutib, bakteriyalarning rivojlanishiga yoʻl qoʻymaydi). Sud tibbiyotida B. uchun koʻpincha barobar miqdordagi spirt va formalin eritmasi ishlatiladi.
B.ning ancha mukammal usullari ham bor.
Devisson-Germer tajribasi
19-asr oxiridagi Maksvell tenglamalariga koʻra, yorugʻlik elektromagnit maydon toʻlqinlaridan, materiya esa lokalizatsiya qilingan zarrachalardan iborat deb hisoblangan. Biroq, bu Albert Eynshteynning 1905-yildagi fotoelektrik effekt haqidagi maqolasida shubha ostiga olindi, u yorugʻlikni diskret va ichki energiya kvantlari (hozirda fotonlar deb ataladi) deb taʼriflagan, bu unga 1921-yilda fizika boʻyicha Nobel mukofotini qoʻlga kiritishiga sabab boʻlgan. 1924-yilda Lui de Broyl toʻlqin-zarracha ikkilik nazariyasiga oid dissertatsiyasini taqdim etdi, u barcha materiya fotonlarning toʻlqin-zarracha dualizmini aks ettiradi degan gʻoyani ilgari surdi. De Broylning fikriga koʻra, barcha moddalar uchun ham, radiatsiya uchun ham energiya E zarrachaning toʻlqin chastotasi bilan bogʻliq edi \nu Plank munosabati boʻyicha:
E=h\nu
Nuragus
Nuragus Italiyaning Sardiniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Cagliari provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20 km2. 1025 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Devisson-Germer tajribasi
Bu yerda
h
— Plank doimiysi.
Devisson-Germer tajribasiga 1920-yillarda Gettingenda Valter M. Elsasser muhim hissa qoʻshgan boʻlib, u moddaning toʻlqinga oʻxshash tabiatini xuddi toʻlqinsimon tabiat kabi kristall qattiq jismlarda elektron sochish tajribalari orqali oʻrganish mumkinligini taʼkidlagan. Rentgen-nurlarining mavjudligi kristalli qattiq jismlarda rentgen nurlarining tarqalishi tajribalari orqali tasdiqlangan.
Vétraz-Monthoux
Vétraz-Monthoux Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Savoie departamenti Saint-Julien-en-Genevois tumani tarkibiga kiradi.
Devisson-Germer tajribasi
Elsasserning bu taklifini uning yaqin hamkasbi (keyinchalik Nobel mukofoti sovrindori) Maks Born Angliyadagi fiziklarga yetkazdi. Devisson va Germer tajribasi amalga oshirilganda, eksperiment natijalari Elsasser taklifi bilan tushuntirildi. Ammo, Devisson va Germer tajribasining dastlabki maqsadi de Broyl gipotezasini tasdiqlash emas, balki nikel sirtini oʻrganish edi. thumb| Manxettendagi Amerika fiziklar jamiyatining lavhasi eksperimentga bagʻishlangan 1927-yilda Bell laboratoriyasida Klinton Devisson va Lester Germer kristalli nikel nishoniga sekin harakatlanuvchi elektronlarni otdilar. Koʻzda tutilgan elektron intensivligining burchakka bogʻliqligi oʻlchandi va rentgen nurlari uchun Bragg tomonidan bashorat qilinganiga oʻxshash diffraktsiya naqshiga ega ekanligi aniqlandi; baʼzi kichik, ammo sezilarli farqlar oʻrtacha potentsialga bogʻliq edi, bu Hans Bethe oʻzining toʻliqroq tahlilida koʻrsatdi. Shu bilan birga, Jorj Paget Tomson difraksiya naqshini hosil qilish uchun tsellyuloid plyonkalar orqali elektronlarni otishning xuddi shunday taʼsirini mustaqil ravishda namoyish etdi va Devisson va Tomson 1937-yilda fizika boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻlishdi Devisson-Germer tajribasi materiyaning toʻlqinga oʻxshash xatti-harakati borligi haqidagi de Broyl gipotezasini tasdiqladi. Bu Artur Kompton (1927-yilda fizika boʻyicha Nobel mukofotini qoʻlga kiritgan) tomonidan kashf etilgan Kompton effekti bilan birgalikda kvant nazariyasining asosiy bosqichi boʻlgan toʻlqin-zarracha dualizmi gipotezasini asoslab berdi.
Vétraz-Monthoux
Aholisi
5297 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 746,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,1 km2. Dengiz sathidan 400 – 573 m balandlikda joylashgan.
Devisson-Germer tajribasi
Dastlabki tajribalar
1923-yilgacha Devisson Charlz X. Kunsman bilan elektron bombardimonning volframga taʼsirini aniqlash ustida ishlagan va ular elektronlarning 1% elastik sochilishda elektron tabanchadan toʻgʻridan-toʻgʻri orqaga qaytganini payqashgan. Bu kichik, ammo kutilmagan natija Devissonni atomning elektron konfiguratsiyasini Rezerford alfa zarrachalarining tarqalishi yadroni qanday tekshirganiga oʻxshash tarzda tekshirishi mumkinligi haqidagi nazariyaga olib keldi. Ular yuqori vakuumga oʻtishdi va nikelni boshqa turli metallar bilan bir qatorda taʼsirchan natijalarga olib kelishdi. thumb| Eksperimental sozlash 1924-yil oktyabr oyida Germer eksperimentga qoʻshilganida, Devissonning asosiy maqsadi nikel boʻlagi yuzasini elektronlar nurini sirtga yoʻnaltirish va qancha elektronning turli burchaklarda sakrashini kuzatish orqali oʻrganish edi. Ular elektronlarning kichik oʻlchamlari tufayli hatto eng silliq kristall yuzasi ham juda dagʻal boʻlishini va shuning uchun elektron nurning tarqoq aks etishini kutishgan.
Tajriba kristal yuzasiga perpendikulyar boʻlgan nikel kristaliga elektron nurni (elektron quroldan, elektrostatik zarrachalar tezlatgichidan) otish va detektor va nikel oʻrtasidagi burchak kabi aks ettirilgan elektronlar sonining qanday oʻzgarishini oʻlchashdan iborat edi. Elektron tabanchasi qizdirilgan volfram filamenti boʻlib, u termal qoʻzgʻaluvchan elektronlarni chiqaradi, ular keyinchalik elektr potentsiallari farqi orqali tezlashadi va ularga nikel kristaliga maʼlum miqdorda kinetik energiya beradi. Elektronlarning sirtga qarab boshqa atomlar bilan toʻqnashuvini oldini olish uchun tajriba vakuum kamerasida oʻtkazildi. Turli burchaklarda tarqalgan elektronlar sonini oʻlchash uchun kristall atrofida yoy boʻylab harakatlanishi mumkin boʻlgan Faraday kubogi elektron detektori ishlatilgan. Detektor faqat elastik tarzda tarqalgan elektronlarni qabul qilish uchun moʻljallangan.
Tajriba davomida havo tasodifan kameraga kirib, nikel yuzasida oksidli plyonka hosil qildi. Oksidni olib tashlash uchun Davisson va Germer namunani yuqori haroratli pechda qizdirdilar, sababi bu nikelning ilgari polikristal strukturasi elektron nurning kengligi boʻylab kristall tekisliklari uzluksiz boʻlgan katta monokristalli maydonlarni hosil qilishiga olib kelgan edi.
Ular tajribani yana boshlaganlarida va elektronlar sirtga urilganda, ular kristalning kristal tekisliklarida (shuning uchun atomlar muntazam ravishda joylashgan) nikel atomlari tomonidan tarqaldi. Bu, 1925-yilda, oʻnta kristalli maydonni keltirib chiqaradigan isitish tufayli kutilmagan va oʻzaro bogʻliq boʻlmagan choʻqqilarga ega boʻlgan difraksiya naqshini yaratdi. Ular tajribani bitta kristallga oʻzgartirib, yana boshlashdi.
Muvaffaqiyatlari
Ikkinchi asal oyida Devisson 1926-yil yozida Britaniya Fanni rivojlantirish assotsiatsiyasining Oksford yigʻilishida qatnashdi. Ushbu uchrashuvda u kvant mexanikasidagi soʻnggi yutuqlar haqida bilib oldi. Devissonni hayratda qoldirgan Maks Born 1923-yilda Devissonning platina boʻyicha Kunsman bilan olib borgan tadqiqotidagi korrelyatsiya qilinmagan difraksiya egri chizigʻidan foydalangan maʼruza oʻqidi, bu maʼlumotlardan Devisson bilmagan de Broyl gipotezasini tasdiqlash sifatida foydalangan.
Keyin Devisson oldingi yillarda boshqa olimlar — Valter Elsasser, E. G. Daymond va Blekkett, Jeyms Chadvik va Charlz Ellis ham xuddi shunday difraksiya tajribalarini oʻtkazishga urinib koʻrishganini, ammo yetarlicha past vakuum hosil qila olmaganliklarini yoki kerak boʻlgan kichik intensivlikdagi nurlarni aniqlay olmaganliklarini bilib oldilar.
Qoʻshma Shtatlarga qaytib, Devisson quvur dizayni va detektorni oʻrnatishga oʻzgartirishlar kiritdi, bu esa bir-biriga qoʻshimcha ravishda azimutni qoʻshdi. Quyidagi tajribalar 65 V da kuchli signal choʻqqisini yaratdi va burchak th=45°. U tabiatga „Nikelning yagona kristalli orqali elektronlarning tarqalishi“ nomli eslatmani nashr etdi.
Savollarga javob berish kerak edi va tajriba 1927-yilgacha davom etdi, chunki Devisson endi de Broyl formulasi bilan tanish edi va oʻzgargan elektron toʻlqin uzunligi uchun biron bir taʼsirni aniqlash mumkinmi yoki yoʻqligini aniqlash uchun testni ishlab chiqdi. \lambda de Broyl munosabatlariga koʻra, Ular qogʻozda koʻrsatilgandek 65 V emas, balki 78 V da choʻqqi hosil qilishi kerakligini bilishgan. De Broyl formulasi bilan bogʻlanmaganligi sababli, ularning qogʻozi 0,7 ga maxsus qisqarish faktorini kiritdi, ammo bu 13 ta nurdan faqat 8 tasini tushuntira oldi.
Elektron tabancaga qoʻllaniladigan kuchlanishni oʻzgartirish orqali atom yuzasi tomonidan difraksiyalangan elektronlarning maksimal intensivligi turli burchaklarda topildi. Eng yuqori intensivlik 54 V kuchlanishli th=50° burchak ostida kuzatildi, elektronlarga 54 eV kinetik energiya beradi.
Maks fon Laue 1912-yilda isbotlaganidek, davriy kristall struktura uch oʻlchovli difraksiya panjarasining bir turi boʻlib xizmat qiladi. Maksimal aks ettirish burchaklari massivdan konstruktiv interferensiya uchun Bragg sharti, Bragg qonuni bilan berilgan:
,
n = 1
θ = 50°
uchun va kristalli nikel boʻyicha oldingi rentgen nurlarini tarqatish tajribalaridan olingan nikelning kristalli tekisliklari oraligʻi uchun (
d = 0.091 nm
).
De Broyl tenglamasiga koʻra, kinetik energiyasi 54 eV boʻlgan elektronlar toʻlqin uzunligi 0.167 nm ga teng. Eksperimental natija 0.165 nm edi. Prognozlarga chambarchas mos keladigan Bragg qonuni orqali Devisson va Germer 1928-yilda Nobel mukofoti sovrindori boʻlgan maqolasiga yozgan keyingi maqolalarida taʼkidlaganidek, „Bu natijalar, shu jumladan maʼlumotlarning Bragg formulasini qondira olmasligi elektron difraksiya boʻyicha ilgari oʻtkazilgan tajribalarimizda olingan natijalarga mos keladi. Koʻzgu maʼlumotlari Bragg munosabatini qondira olmaydi, chunki elektron diffraktsiya nurlari Laue nurlarining analoglari bilan mos kelmaydi“ Biroq, ular qoʻshimcha qiladilar: „Hisoblangan toʻlqin uzunliklari qoʻshimcha jadvalda koʻrsatilganidek, h/mv ning nazariy qiymatlari bilan juda mos keladi“ Shunday qilib, elektron energiya difraksiyasi Bragg qonuniga rioya qilmasa ham, u de Broylning zarralar toʻlqin kabi harakat qilish haqidagi nazariyasini tasdiqladi. Toʻliq tushuntirish Shredinger tenglamasini elektron difraksiyasi uchun yechgan Hans Bethe tomonidan berilgan.
Davisson va Germerning tasodifiy elektronlar difraksiyasini kashf qilishlari de Broylning zarralar ham toʻlqin xossalariga ega boʻlishi mumkinligi haqidagi gipotezasini tasdiqlovchi birinchi bevosita dalil boʻlib xizmat qildi.