cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eminence (Kentucky)
Eminence AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Henry okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2231 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 401,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,6 km2. Shundan 5,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 285 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Eminence manzarasi.
Chantliskure
Chantliskure — Gruziyadagi qishloq. Gruziya sharqida, Kaxeti viloyatining Kvareli munitsipalitetida joylashgan. Kvareli shahridan 12 kilometr uzoqlikda joylashgan. Aholisi 455 kishi (2014).
Kvant generator
Kvant generator - majburiy nur lanish hodisasiga asoslangan monoxromatik elektromagnit toʻlqinlar generatori. Ishlashi tashqi nurlanish taʼsirida atomlar, ionlar va molekulalarning oʻzidan fotonlarni chiqarishiga asoslangan. OʻYUCH (oʻta yuqori chastota) diapazondagi birinchi K.g. 1955 yilda N. G. Basov va A. M. Proxorov hamda AQSH olimlari J. Gordon, X. Seyger va Ch. Tauns tomonidan (bir-biridan mustaqil) yaratilgan. Unda faol muhit sifatida ammiak molekulalari NH3 dastasi ishlatilgan, shu sababli u molekulyar generator deb yuritiladi. Hozir molekulyar generatorlarda ammiak molekulalaridan tashqari formaldegid molekulalari, sianid kislota molekulalari, vodorod atomlari, suv, deyteriylangan ammiak molekulalari va b. ishlatiladi. Molekulyar generatorlarning kamchiligi spektr chiziqlarining murakkab tuzilishidadir. Har bir spektr chiziqning oʻzi bir-biriga juda yaqin joylashgan chiziqlar toʻplamidan iborat boʻlib, ularni radiospektroskoplarda ajratish qiyin. Radiodiapazondagi K.g .ning alohida xususiyati — tebranish chastotasi so turgʻunligining yuqoriligidir (Dyu/sh—10~13). Shuning uchun ulardan chastotaning kvant standarti sifatida foydalaniladi. Optik diapazonda ishlaydigan K. g. 1960-y.larda paydo boʻlib, lazer deb ataladi. Lazerning faol muhiti turlicha boʻlib, unda: kristall, shisha, gaz, suyuqlik, yarimoʻtkazgichlar ishlatilgan. K.g. juda qisqa diapazonda yorugʻlik toʻlqinlari tarqatadi. Birinchi qattiq jism (yoqut) li K.g. — lazerni 1960 yilda amerikalik fizik T. Meyman, neon — geliy (Ne — Ne) gazli generatorni amerikalik fiziklar A. Javan, U. Bennet va D. Garriot yaratdilar. Optik K. g. yorugʻlik manbalaridan oʻzining oʻta yuqori monoxromatligi (yaʼni chastotasining turgʻunligi) va nurlanish quvvati bilan farq qiladi. Gazli K. g. uzluksiz tartibda 5 kVt gacha nurlanish quvvatiga ega. Qattiq jismli generator esa 1013 Vt gacha nurlanish quvvatiga ega. K.g. radiofizika, optika va texnikaning turli sohalarida qoʻllaniladi.
Chantliskure
Manbalar
.
Olimjon Toʻychiyev
Olimjon Alijonovich Toʻychiyev — oʻzbekistonlik texnolog va jamoat arbobi. 2023-yildan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Innovatsion rivojlanish agentligi direktori.
Biografiyasi
1991-yilda Toshkent viloyatida tugʻilgan.
Maʼlumoti
2010—2015-yillarda Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti bakalavriatura talabasi. 2016—2018-yillarda shu universitet magistraturasi talabasi. 2016—2017-yillarda Germaniyaning Xoxenxaym universiteti talabasi.
Mehnat faoliyati
2014-2014 — Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti rektorat ish yurituvchisi.
2014-2014 — Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti texnopark boʻlimi texnigi
2014-2014 — Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti foydalanish texnik boʻlimi komendanti
Dmitriy Tersitskiy
Dmitriy Konstantinovich Tersitskiy (1903 — 1974) — Sovet iqtisodiyoti, davlati va siyosiy arbobi.
Olimjon Toʻychiyev
Mehnat faoliyati
2014-2016 — Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti texnopark boʻlimi muhandisi
Dmitriy Tersitskiy
Biografiyasi
U 1903-yilda Toshkent shahrida tug‘iladi. Tersitskiy 1944-yildan SIKP (Sovet ittifoqi Kommunistik partiyasi) a’zosi.
Terruggia
Terruggia Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Alessandria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7 km2. 826 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
IC 4828
IC 4828 Pavo yulduz turkumidagi S? (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Olimjon Toʻychiyev
Mehnat faoliyati
2017-2017 — Toshkent shahridagi Turin politexnika universiteti texnopark boʻlimi yangi loyihalar boʻyicha muhandisi.
2017-2018 — Oʻzbekiston Respublikasi Fan va texnologiyalar agentligi bosh direktorining oʻrinbosari.
Dmitriy Tersitskiy
Biografiyasi
Dimitriy Tersitskiy 1922-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyat yuritadi. U 1922—1974-yillarda — irrigator-muhandis, Shimoliy Farg‘ona kanali qurilishi bosh muhandisi, Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi, 389-o‘qchilar diviziyasi 1279-o‘qchilar polki aloqa bo‘limi boshlig‘i, O‘zbekiston SSRda xizmat ko‘rsatgan irrigatorchi, “O‘zsuvqurilish” tresti boshqaruvchisi, "Boshquruqcho‘lqurilish" tresti boshlig‘i, “Sredazgiprovodxlopok” instituti direktori lavozimlarida ishlaydi.
Olimjon Toʻychiyev
Mehnat faoliyati
2018-2019 — Oʻzbekiston Respublikasi innovatsion rivojlanish vazirligining fan, taʼlim va ishlab chiqarishni integratsiya qilish boshqarmasi boshligʻi.
2019-2021 — Oʻzbekiston Respublikasi innovatsion rivojlanish vazirining oʻrinbosari.
Dmitriy Tersitskiy
Biografiyasi
Keyinchalik u O‘zbekiston SSR Oliy Sovetining 7 va 8-chaqiriqlari deputati etib saylanadi.
Dimitriy Tersitskiy sug‘orishning ilg‘or usullarini ishlab chiqish va amalga oshirish va quruq cho‘l lalmi yerlarini birlamchi kompleks o‘zlashtirilgani uchun 1972-yilda jamoa tarkibi bilan Lenin mukofoti bilan taqdirlanadi.
Olimjon Toʻychiyev
Mehnat faoliyati
2021-2023 — Innovatsiyalarni joriy qilish va texnologiyalar transferining milliy ofisi bosh direktori
Friedelshausen
Friedelshausen Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schmalkalden-Meiningen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,91 km2. 316 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Olimjon Toʻychiyev
Mehnat faoliyati
2023-yildan — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Innovatsion rivojlanish agentligi direktori.
Dmitriy Tersitskiy
Biografiyasi
U 1974-yilda Toshkentda vafot etadi.
Olimjon Toʻychiyev
Mukofotlari
2013-yilda ovoz orqali masofadan boshqarilib, turli topshiriqlarni bajaradigan, oʻzbek tilini tushunadigan birinchi robotni yaratgani uchun „Shuhrat“ medali bilan taqdirlangan.
Friedelshausen
Hududi
Friedelshausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Aziz Asimov
Aziz Asimov (1981 -yil 14-oktabr) — oʻzbek futbol hakami. U 2013-2022 yillarda FIFA va OFK da ishlagan.
Faoliyati
Asimov oʻzining ilk xalqaro oʻyinini 2015-yil 12-mart kuni Hindiston Nepal ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozonganida boshqargan edi. Bu oʻyin davomida u toʻrtta sariq kartochka koʻrsatdi. Yarim yil oʻtgach, u ikkinchi xalqaro oʻyinini boshqardi, oʻshanda Quvayt Myanma ustidan 9:0 hisobida gʻalaba qozongan.
Riotorto
Riotorto Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lugo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 66,3 km2. Aholisi — 1500 kishi (2010).
Klickitat (Washington)
Klickitat AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Klickitat County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
417 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 6,7 km2. Shundan 6,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 604 m balandlikda joylashgan.
Soviet Central Asia
„Soviet Central Asia: The Failed Transformation“ („Sovet Oʻrta Osiyosi: Muvaffaqiyatsiz transformatsiya“) — William Fierman muharrirligi ostida chop etilgan kitob. 1991-yil AQShning Boulder shahrida hamda Buyuk Britaniyaning Oxford shahrida „Westview Press“ nashriyotida chop etilgan. Kitob Qozogʻiston SSR, Turkmaniston SSR, Oʻzbekiston SSR, Tojikiston SSR hamda Qirgʻiziston SSR siyosati, ijtimoiy aloqalari, madaniyati va iqtisodiyotiga bagʻishlangan oʻn esse majmuasidir. Asar kirish soʻzini Teresa Rakowska-Harmstone yozgan. Shuningdek, muharrir Fierman ham kirish soʻzini hamda xulosa boʻlimini yozgan.
Kitobda Sovet Ittofoqi markaziy hukumatining Oʻrta Osiyo xalqlarini assimilatsiya qilishga qaratilgan koʻp qirrali urinishlariga qaramay, muvaffaqiyatsizlikka uchragani haqida soʻz yuritiladi. Toʻplamda SSSR mintaqada olib borgan siyosati va uning samaralari tahlil qilingan. Kitobga kiritilgan esse mualliflari Sovet Ittifoqi parchalanib ketishi arafasida mintaqa duchor boʻlgan muammolarni yuksak mahorat bilan bayon va tahlil qilgan.
Robert Langlands
Robert Langlands (1936-yil 6-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik-kanadalik matematik. Langlends Langlands dasturi asoschisi oʻlaroq tanilgan. 1996-yil Wolf mukofoti, 2018-yili Abel mukofoti bilan taqdirlangan.
Langlands 1957-yilda Britaniya Kolumbiyasi universitetidan bakalavr darajasini, 1958-yilda esa magistr darajasini olgan. Shundan soʻng u Yale universitetiga oʻqishga oʻtgan va 1960-yilda PhD ilmiy darajasini olgan. Olim 1967-yilgacha Princeton universitetida va 1967—1972-yillarda Yale universitetida ishlagan. Langlandsni 1972-yilda Perspektiv tadqiqotlar institutiga professor boʻlib ishlashga taklif qilishgan va u 2007-yilda isteʼfoga chiqquniga qadar shu lavozimda ishlagan.
Olim Langlands dasturi nomi bilan maʼlum boʻlgan ilmiy ishlari va gipotezalari bilan shuhrat qozongan. Dastur gavdalantirish teoriyasi hamda avtmomorfik formalarni sonlar nazariyasidagi Galois guruhlari bilan bogʻlovchi bir necha gipoteza va natijani oʻz ichiga oladi. 2020-yiga qadar Langlands Perspektiv tadqiqotlar institutida Albert Einsteinning ofisida ishlagan. Langlands matematikadan tashqari tilshunoslikka ham qiziqadi. Fransuz, turk, nemis va rus tillarini biladi.
IC 3276
IC 3276 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
NGC 1351
NGC 1351 Fornax yulduz turkumidagi E-S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Gallizien
Gallizien Avstriyaning Karintiya yerida joylashgan kommunadir. Völkermarkt (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 46.8 km2. 1803 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Xronika tarixi
Xronika - voqealarning xronologik tartibda, vaqt chizig'ida joylashgan tarixiy hisobidir. Odatda, tarixiy ahamiyatga ega voqealar va mahalliy voqealar uchun teng vazn beriladi, uning maqsadi yilnomachi nuqtai nazaridan sodir bo'lgan voqealarni yozib olishdir. Jahon tarixini aks ettiruvchi yilnoma universal yilnomadir. Bu hikoya yoki tarixdan farqli o'laroq, muallif sharhlash va tahlil qilish uchun voqealarni tanlaydi va muallif muhim yoki ahamiyatli deb hisoblamagan voqealarni istisno qiladi.
Xronikalar uchun ma'lumot manbalari turlicha. Ba'zilari yilnomachining to'g'ridan - to'g'ri bilimlaridan, guvohlar yoki voqealar ishtirokchilaridan yozilgan, boshqalari esa og'zaki an'analar orqali avloddan - avlodga o'tadigan hikoyalardir. Ba'zi yilnomachilar nizomlar, xatlar va oldingi yilnomalar kabi yozma materiallardan foydalanganlar. Yilnomalarning yana boshqalari afsonaviy maqomga ega bo'lgan, kelib chiqishi noma'lum ertaklar hisoblanadi. Kopirayterlar, shuningdek, ijodiy nusxa ko'chirish, tuzatishlar kiritish yoki asl yilnomachiga mavjud bo'lmagan ma'lumotlar bilan yilnomani yangilash yoki davom ettirishda yilnomalarni o'zgartiradilar. Muayyan xronikalarning ishonchliligini aniqlash tarixchilar uchun muhimdir.
Ko'pgina gazetalar va boshqa davriy adabiyotlar o'z nomining bir qismi sifatida "xronika"ni qabul qildilar. Turli fantastik hikoyalar ham o'zlarining hikoyalarida "epik mutanosiblik" taassurotini berish uchun "xronika"ni o'z sarlavhalarining bir qismi sifatida qabul qildilar.
Kichik guruhlar
Olimlar xronika janrini ikki kichik guruhga ajratadilar: jonli yilnomalar va oʻlik yilnomalar. O'lik yilnoma - muallif yilnoma yozilgunga qadar voqealar ro'yxatini to'playdi, lekin sodir bo'lgan voqealarni yozmaydi. Jonli yilnoma - bir yoki bir nechta mualliflar yilnomaga muntazam ravishda qoshimcha qo'shib borishadi. Va bu voqea sodir bo'lganidan keyin qisqa vaqt o'tmay, zamonaviy voqealarni yozib olishidir. Ma'lumotlarning tezkorligi sababli, tarixchilar o'liklardan ko'ra jonli yilnomalarni, masalan, yilnomalarni qadrlashadi.
Bu atama ko'pincha o'rta asrlarda yilnomachi tomonidan biron bir mamlakatda sodir bo'lgan tarixiy voqealarni zodagon yoki ruhoniyning hayotini tasvirlaydigan kitobga ishora qiladi. Garchi u ommaviy voqealarni qayd etishda ham qo'llaniladi. O'lik va jonli yozuvlarni birlashtirgan eng qadimgi o'rta asr xronikasi 431 - yildan 911 - yilgacha bo'lgan Irlandiya yilnomasi.
Solnomalar, analitik tarixdan ko'ra zamonaviy "vaqt chiziqlari"ning salaflaridir. Solnomalar nasr yoki she'rda mahalliy yoki uzoq vaqt davomida sodir bo'lgan voqealarni; alohida yilnomachining hayoti davomida va yoki, ko'pincha bir nechta keyingi davomchilarning hikoyalarini ham ifodalaydi. Agar yilnomalar yil sayin sodir bo'lgan voqealar bilan bog'liq bo'lsa, solnomalar ko'pincha yilnomalar deb ataladi. Zamonaviy tarixchidan farqli o'laroq, ko'pchilik yilnomachilar o'z ma'lumotlarini topilganidek qabul qilishga moyil bo'lib, haqiqatni afsonadan ajratishga unchalik harakat qilmaydilar.
Qancha yilnomalar mavjudligini aytish mumkin emas, chunki janrning ta'rifidagi ko'p noaniqliklarni, nimani kiritish kerak, yoki, kiritmaslik kerakligini, aniq farqlash imkonsizlik qiladi. Biroq, O'rta asrlar yilnomasi entsiklopediyasida eramizning 300 - 1500 yillari orasida yozilgan 2500 ga yaqin asar ro'yxati keltirilgan.
Iqtiboslar
Xronikadagi yozuvlar ko'pincha "s.a.," qisqartmasi yordamida keltiriladi. Ular sanab o'tilgan yilga qarab sub anno (yil ostida) degan ma'noni anglatadi. Masalan, " ASC MS A, s.a. 855" Anglo-Sakson yilnomasining A qo'lyozmasidagi 855 - yil uchun yozilgan yilnomani bildiradi. Xuddi shu voqea yilnomaning boshqa qo'lyozmalarida boshqa yil ostida qayd etilishi mumkin va masalan, " ASC MS D, s.a. 857" deb keltirilishi mumkin.
Inglizcha yilnomalar
Eng muhim ingliz xronikalari 9 - asrda qirol Alfred homiyligida boshlanib, 12 - asrgacha davom etgan. Anglo - Sakson yilnomasi hamda Rafael Xolinshed va boshqa yozuvchilarning Angliya, Shotlandiya va Irlandiya yilnomalari (1577 – 87); oxirgi hujjatlar Yelizaveta dramasi uchun muhim materiallar manbalari hisoblanadi. 16 - asr oxiridagi Shotlandiya yilnomalari, Reformatsiyadan keyin yozilgan, tarixni katolik yoki protestant nuqtai nazariga ko'ra shakllantiradi.
Yilnomachi
Xronista - ispan tilidan tarjima qilganda "cronista", "tarixiy yilnomachi" degan ma'noni anglatadi. U Yevropa o'rta asrlarida tarixiy ahamiyatga ega bo'lgan. Yilnomachi Yevropa ma'rifatiga qadar asosan ma'lum bir mamlakat yoki mintaqada e'tiborga sazovor bo'lgan voqealarni xronologik tarzda tasvirlaydigan inson hisoblanadi. Shunday qilib, bu ko'pincha mustaqil amaliyot emas, balki rasmiy hukumat pozitsiyasi edi. Rasmiy yilnomachining tayinlanishi ko'pincha aholi bilan bog'liq muammolarni o'rganish, tadqiq qilish va tarqatish bo'yicha sa'y-harakatlari bilan ajralib turadigan shaxslarga yordam berdi. Ushbu lavozim mahalliy darajada shahar kengashining yalpi majlislarida o'zaro kelishuvlari asosida berildi. Ko'pincha, kasb sharafli, to'lanmagan va umrbod xizmat qilgan. Zamonaviy foydalanishda bu atama odatda jurnalistika yoki noprofessional tarixiy hujjat sifatida xronika yozadigan jurnalist turiga ishora qiladi.
O'rta asrlarda yilnomachi
Xronologiyani jurnalistik janr sifatida tizimlashtirishdan oldin, yilnomachiga yil sayin qayd etilgan xronologik voqealarni bayon qilish vazifasi yuklangan. Tirik siymolar haqida epik she'rlar yaratgan yozuvchilardan farqli o'laroq, yilnomachi odamlar hayotidagi tarixiy voqealarni go'yoki haqiqat va voqelikka yo'naltirilgan tarzda qayd etgan. Hatto ilk nasroniy tarixshunosligi davridan boshlab, kronistalar Injil matnlarida bashorat qilinganidek, insonning yaratilishidan boshlab, Masihning ikkinchi marta kelishigacha insoniyat tarixini chiziqli rivojlanish kontekstiga joylashtirishlari aniq kutilgan edi.
Mashhur yilnomalarning alifbo tartibidagi ro'yxati
thumb| Flandriya yilnomalari. Qo'lyozma Flandriyada XV asrning II yarmida ishlab chiqarilgan. Qo'lyozma Gent universiteti kutubxonasida saqlanmoqda.
Qulsari
Qulsari — (qoz. Құлсары) Atirau viloyati Jalioʻy tumanining markazi. Qulasaridan viloyat markaizgacha oraliq masofa — 230 km. 1952-yildan buyon Jilioʻy tumanining markazi. Qamishkoʻl koʻlining janubi-sharqida joylashgan.
Aholisi
2009-yilgi maʼlumot boʻyicha tuman markazida 51,2 ming kishi istiqomat qilishadi.
Tarixi
thumb|left|200px|Qulsariga kirish Poydevori 1939-yili shu zamindan neft va gaz qazib olish maqsadida qurildi. Nomlanishi 19-asrning boshida shu yerda yashagan va dafn etilgan, el orasida obroʻyli, Qulsari botirning ismiga bagʻishlab qoʻyilgan.
Erlanger (Kentucky)
Erlanger AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Kenton okrugi tarkibiga kiradi.
Qulsari
Tarixi
1934-1938 yillar oraligʻida bu zaminda neft konini izlash boshlangan. 1939-yili Qulsari neft qazib olish boshqarmasi tashkil topdi, ilk qurilish boshlangan joydan aholisi turadigan uylar barpo etildi, keyin № 1 qozoq ovullari eski Qulsari nomlandi.
Qulsaridan Ulugʻ Vatan urushi vaqtida millionlagan tonna neft, unga qoʻsha Qulsari neft ishlash sexining qoshidan kichik benzin zavodi ishga tushurilib, maydonga benzin yuborilib turdi (bu benzin zavodi 1952-yil yopildi).
Erlanger (Kentucky)
Aholisi
18368 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 850,4 nafar kishi.
Nikolay Romanchuk
Faoliyati
1982-yilda u SSSR yoshlar terma jamoasining futbolkasida 2 ta oʻyin oʻtkazdi. 1984—1986-yillarda u Odessa ning „Chornomorets“ jamoasi tarkibida oliy ligada 71 ta oʻyin oʻtkazib, 4 ta gol urgan. 1986-yilgi mavsum oʻrtalarida u „Rostelmash“ jamoasiga qaytdi va SSSR birinchi ligasida 35 ta oʻyin oʻtkazdi. 1987-yilgi mavsumni oliy liganing „Guriya“ (Lanchxuti) jamoasi safida oʻtkazdi. 1988-yilni Xarkov ning „Metalist“ jamoasida oʻtkazdi, keyingi mavsum oʻrtalarida yana „Rostsilmash“ jamoasiga qaytdi.
Erlanger (Kentucky)
Geografiyasi
Maydoni — 21,8 km2. Shundan 21,6 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 278 m balandlikda joylashgan.
Nikolay Romanchuk
Faoliyati
1991-yilni SSSRning ikkinchi va ikkinchi quyi liga „APC (Azov)“ va „Start“ (Yeysk) klublarida oʻtkazgan. 1992-yilgi mavsumni „Start“ jamoasida Rossiyaning ikkinchi ligasida boshladi, keyin esa mavsumning yarmida SKA (Rostov-na-Donu) ga oʻtdi. 1993-yili O‘zbekiston Oliy ligasi jamoasi „Navbahor“ klubi safida o‘ynagan. Professional faoliyatini Rossiyaning uchinchi ligasida, „Rostov“ SKA (1994) va APK (1995) klublarida to‘p surgan holda yakunlagan. Nikolay SSSR Oliy Ligasi da jami 141 ta, O‘zbekiston Oliy ligas ida 18 ta o‘yin o‘tkazgan.
U 2004-yilda 43 yoshida uzoq davom etgan kasallikdan so‘ng vafot etdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Bad Bellingen
Bad Bellingen Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Lörrach tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,93 km2. Aholisi — 3894 kishi (2010).
Beauvoir-en-Royans
Beauvoir-en-Royans Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Bad Bellingen
Hududi
Bad Bellingenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Beauvoir-en-Royans
Aholisi
70 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 33,3 nafar kishi.
Muzayyin
Abulhasan bin Muhammad Ali bin Muhammad Muzayyin (vaf. 939) – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi.
Beauvoir-en-Royans
Geografiyasi
Maydoni — 2,1 km2. Dengiz sathidan 160 – 606 m balandlikda joylashgan.
Oddiy
Oddiy yoki oddiy quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:
Qo'shimcha ma'lumot
<templatestyles src="Dmbox/styles.css" />
Ulugʻbek madrasasi (Samarqand)
Ulugʻbek madrasasi — Samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik. Registon ansamblining gʻarbida joylashgan. Registon maydonida bunyod etilgan ilk meʼmoriy obida. XV asrning oʻziga xos akademiyasi
Meʼmorchiligi
Ulugʻbek madrasasi 2 qavatli, toʻgʻri toʻrtburchak tarhli (56×81 m.). Bosh tarzi maydonga qaragan, mahobatli peshtoq mujassamotida keng toqili ravoq (balandligi 16,5 m.), uning 2 yonida guldastalar (balandligi 32 m.) bor. Ravoq tepasidagi yulduzli osmon aks etgan qanos bezaklari oʻziga xosdir. Guldasta tepasi muqarnas, sharafalar bilan yakunlangan. Peshtoq ravogʻi cheti morpech shaklida, tokchasidagi namoyonlar oʻziga xos uslubda pardozlangan. Peshtogʻi, guldastasi va tashqi devorlarida girih naqshining turli betakror namunalari aks etgan. Ganchkori panjaralar orqali xonaga yorugʻlik tushib turadi. Moviy va koʻk koshin hamda sopol gishtlar vositasida Samarqanddagi Ulugbek madrasas geometrik naqshlar bilan bezatilgan devor satqi yozuvlar bilan oʻzaro uygʻunlashib, koʻzga yaqqol tashlanib turadi. Peshtoq orqali chorsi hovli (30×30 m.)ga oʻtiladi. Hovli atrofi 2 qavatli hujralar (48 ta) bilan oʻralgan, har bir qujra qaznoq, yotoqxona, umumiy xonadan iborat. Madrasaning shimol va janub tarzlari oʻrtasida tashqi tomondan alohida peshtoqlar bor. Madrasaning 4 tomonini darsxona va ayvon egallagan. Masjid (22×8 m.) janubi sharqiy tomonga choʻzilgan. Tashqi toʻrtburchagida 4 ta baland minora bor. Xonaqoh va baʼzi hujralar ichkarisi naqshin bezaklar bilan pardozlangan. Bezaklari orasida kufiy va suls yozuvlari uchraydi. Vayron boʻlgan 2-qavati, qiyshaygan guldastasi, devorlaridagi koʻchib ketgan bezaklar qayta tiklangan (1936), Vladimir Shuxov va M. Mauerlar loyihasi asosida shimoli-sharqiy minorasi taʼmirlangan (1932). E. Gendel qiyshaygan minorani oʻz qoliga keltirgan (1965). Taʼmirlashda Umarov Akrom, Gʻafurov Shamsuddin, Quli Jalilov, I. Shermuhamedov, A. Quliyev kabi ustalar qatnashgan. Ulugʻbek madrasasi (Samarqand) meʼmoriy shakli, tuzilishi jihatidan Oʻrta Osiyo meʼmorligida shu turdagi binolar orasida eng mukammal yuksak sanʼat namunasi hisoblanadi.
Pangramma
thumb|Ingliz tili pangrammasi
Pangramma (barcha harflar), alifboning barcha belgi-ishoralarini oʻz ichiga qamrab olgan gap yoki jumladir. Pangramma harflarni namoyish qilish, matnni aloqa liniyalari boʻylab uzatish, bosmadan chiqarish, moslamalarini test-sinovlaridan oʻtkazish uchun moʻljallangan hisoblanadi.
Villeau
Villeau Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Eure-et-Loir departamenti Chartres tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
113 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,1 km2.
Kvant kuchaytirgich
Kvant kuchaytirgich - uygʻongan atom, molekula va ionlarning majburiy nurlanishi hisobiga radiodiapazondagi elektromagnit toʻlqinlarni kuchaytiradigan qurilma. 1956-yilda AQSH da oʻta yuqori chastotali elektromagnit toʻlqinlar va tebranishlarni kuchaytiruvchi paramagnit kristallardan yasalgan kvant kuchaytirgichlar yaratildi. K.k.ning ishi atomdagi elektronlar energiyasining kvant mexanika qonunlariga asosan oʻzgarishiga bogʻliq. Shuning uchun erkin elektronlari oqimi klassik mexanika qonunlariga boʻysunuvchi oddiy kuchaytirgichlardan, lampali kuchaytirgichlardan farq qiladi. K.k.larda ishtirok etuvchi paramagnit ionlarning soni oʻzgarmaganligi sababli ularda miqdoriy oʻzgarish shovqini boʻlmaydi. U past temperaturada ishlanganligi tufayli uning issiqlik shovqini kichik (shovqin, asosan, spontan — oʻz-oʻzidan nurlanish bilan bogʻliq), sezgirligi juda yuqori. K. k.larda elektromagnit toʻlqin faol muhitdan oʻtib uygʻongan faol markaz hisobiga oʻz energiyasini koʻpaytiradi. K.k.ning boshqa kuchaytirgichlardan afzalligi — xususiy shovqinlarining pastligi va yuqori darajada sezgirligidir. K.k.lari radiofizika qurilmalari harakteristikalarining turgunligi, sezgirligi, quvvatini oshiradi, optikada oʻta kuchli monoxromatik yorugʻlik manbai hosil qiladi. Ulardan muhitning yorugʻlik taʼsirida oʻzgarishini oʻrganishda, rangli va hajmiy tasvirlarni olishda, tibbiyotda, nozik koʻz operatsiyalarini amalga oshirishda, texnikada hisoblash mashinalari elementlarini tuzishda, materiallarni qayta ishlashda, aloqa va lokatsiya maqsadlarida, kimyoviy reaksiyalarni boshkarishda va xalq xoʻjaligining turli soqalarida foydalaniladi.
Anatoliy Belozertsev
Anatoliy Konstantinovich Belozertsev ( 1941-yil 16-iyul, Tatar ASSR, RSFSR, Laishevskiy tumani, Laishevo qishlog'i - 2015-yil 1-avgust, Chelyabinsk, Rossiya Federatsiyasi ) - sovet va rus shoiri, nosir, jurnalist, Chelyabinsk uyushmasi raisi. Rossiya yozuvchilari (1998-2013).
Biografiya
1970-yilda Ural davlat universitetini tamomlagan. LEKIN. M. Gorkiy. Ilk she’r, hikoyalari viloyat (“G‘alaba yo‘li”), respublika (“Sovet tatariyasi”) gazetalarida chop etilgan.
SSSR Jurnalistlar uyushmasi (1972), Rossiya Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (1996).
1964-yil yanvardan Chelyabinskda yashadi. “Metallurg” adabiy birlashmasida ishlagan. U viloyat radiosida muxbir bo'lib ishlagan, "Ural meridian" yoshlar dasturining boshlovchisi bo'lgan, keyin - telestudiyada adabiyot va san'at tahririyatida katta muharrir - B. Ruchev, L. Tatyanicheva, M. haqida filmlar suratga olgan. Lvov, V. Sorokin, I. Limonova (shoira Limonova haqidagi film 1977-yil).
1986-1991 yillarda. - 1991-1993 yillarda Janubiy Ural kitob nashriyoti muharriri. - "Opsion-book" nashriyoti, 1997-1999-yil. - "Uralning tiklanishi" gazetasining muharriri, 1999-yildan - "Aloe maydoni" gazetasi, 1999-yil noyabrdan. - "Soliq yangiliklari" gazetasi (ixtiyoriy asosda).
1999-yil avgustdan - Chelyabinsk viloyati bo'yicha Federal soliq xizmati boshqarmasi huzuridagi o'quv-axborot markazi direktori bo'lgan.
1998-2013-yillarda - Rossiya Yozuvchilar uyushmasining Chelyabinsk viloyati yozuvchilar tashkiloti boshqaruvi raisi.
U Rossiya Federatsiyasi Kommunistik partiyasi a'zosi, "Pravda", "Sovetskaya Rossiya" gazetalarining Chelyabinsk viloyatidagi jamoatchi muxbiri.
2009-yildan “Ilhom” adabiy studiyasiga rahbarlik qilgan, “Yulduzli ovoz” almanaxi asoschisi (2011),birinchi muharriri.
Debyut kitobi - "Antur burjlari" hujjatli-fantastik romani (okeanolog olim, karabashyan A. N. Belkin haqida) (1976). U Chelyabinsk metallurglari haqidagi hujjatli kitoblar muallifi ("Olovdan kuchli", 1986), ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni, Lenin mukofoti laureatidir.
2005-yilda Ulug‘ G‘alabaning bir yilligi munosabati bilan viloyatimiz she’riy so‘z ustalari B.ning hayoti, faoliyatiga bag‘ishlangan “Elementlarning muqaddas chaqiruvi” kitobini nashr ettirdi.
Mukofot laureati. D. N. Mamin-Sibir. "Sovet Rossiyasi" gazetasi mukofoti laureati bo'lgan.
Muzaffar Kirmonshohiy Qirmisiy
Muzaffar Kirmonshohiy Qirmisiy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Abdulloh Xarrozning shogirdi. Tariqat sohibi boʻlgan shayx. Zahrun Magʻribiy, Abubakr Tohir Abhariy, Abu Abdulloh Muqriy bilan hamsuhbat boʻlgan. Abbos bin Ahmad Shoir Rumiyning ustozi. Ansoriyning guvohlik berishicha, u bir kechani uch qismga boʻlib, birinchi qismida namoz, ikkinchi qismida Qurʼon oʻqib, qolgan qismini zikr va munojotda oʻtkazgan.
Friedersdorf (Turingiya)
Friedersdorf  Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ilm-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,11 km2. 205 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Friedersdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Aqqistau
Aqqistau — Qozogʻistondagi qishloq. Atirau viloyati Isatay tumanining maʼmuriy markazi, temir yoʻl stansyasi. Aholisi 8053 kishi (2012). Viloyat markazi — Atirau shaharidan shimoli-gʻarbga tomon 75 km masofada, Narin qumidan janubi-sharqqqa toman Jaltir qishlogʻining janubiy yoqasiga yaqin, choʻlli hududda joylashgan.
Ijtimoiy soha
Poydevori 1973-yili Atirau — Astraxan temir yoʻlini qurishga binoan qurildi. Uning asosida kooperativ xoʻjaliklar va chorva (fermer) xoʻjaliklari tashkil topgan. Qishloqda Mashina taʼmirkash va turli ustaxonalar, kichik elektr stansiyasi, oʻrta va siikiz yillik maktab, madaniyat uyi, mehmonxona, tuman kasalxonasi mavjud.
Terzo
Terzo Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Alessandria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9 km2. 874 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Navdonak (Rasht tumani)
Navdonak (Rasht tumani)  (Навдонак (деҳа, н. Рашт))  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Qal'ai Surx jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 7 km,tuman markazigachan 17 km.
Aholisi
Aholisi —  1789  kishi.
Ulugʻbek (astronom)
Ulugʻbek (taxallusi; asl ismi Muhammad Taragʻay) [1394.22.3, Sultoniya sh., Eron Ozarbayjoni — 1449. 27.10, Samarqand] — buyuk oʻzbek astronomi va matematigi, davlat arbobi. Shohruxning oʻgʻli, Amir Temurning nabirasi.
Sohibqironning "besh yillik yurish"ida (1392—96) Iroqdagi Mordin qalʼasini qamal qilish chogʻida tugʻilgan. Sharafuddin Ali Yazdiy "Zafarnoma" asarida yozishicha, Amir Temur huzuriga chopar kelib U.ning tugʻilgani va munajjimlar bu nevara kelajakda ham olim, ham hukmdor boʻlishini bashorat qilganlari xushxabarini yetkazadi. Sohibqiron xursandligidan Mordin qalʼasi qamalini toʻxtatib, uning xalqiga yuklangan toʻlovni bekor qiladi. Uning oʻz nabirasiga Muhammad Taragʻay va Ulugʻbek deb ism qoʻyganini ham munajjimlarning yuqoridagi bashorati bilan bogʻlash mumkin.
Amir Temur U. tarbiyasiga alohida eʼtibor bergan va uni davlat ahamiyatiga molik tadbirlarda qatnashtirgan. Klavixonmng qayd etishicha, U. bobosining xorijiy elchilarni qabul qilish marosimlarida ishtirok etgan. 1404-yil Konigillya. oʻtkazilgan tantanalarda Amir Temur oltita nabirasining (jumladan, U.ning) nikoh toʻylarini oʻtkazgan. Toʻyda Sohibqiron U.ka Toshkent, Sayram, Yangi (hozirgi Taroz), Ashpara va Moʻgʻulistonni to Xitoy hududigacha suyurgʻol qilib bergan. Amir Temur Oʻtrorda vafot etgan chogʻda U. ham oʻsha yerda boʻlgan. [[Temuriylar oʻrtasida toju taxt uchun kurash boshlangan. Oʻtrordan qaytgan Shohrux farzandlari — U. va Ibrohim Sultonni amirlar poytaxt Samarqandga kiritmaydilar, ular Buxorodan panoh topishgan. Samarqand taxtini Xalil Sulton egallagan. Xurosonni boshqarib turgan Shohrux U.ka dastlab Andxoʻy bilan Shibirgʻonni, keyinchalik Xurosonning Tus, Xabushon, Kalot, Bovard, Naso, Yozir, Sabzavor va Nishopurdan iborat qismini boshqarishni topshirgan. 1410-yil Shohrux Movarounnahrni oʻz tasarrufiga kiritgach, uni idora eti sh ni Turkiston viloyati bilan birga U.ka topshirib, Sohibqiron vasiyatini qayta tiklagan. U. yosh (15 yosh) boʻlgani sababli amir Shohmalik unga homiy etib belgilangan. Lekin Shohmalikning raqibi — Oʻtrordagi Shayx Nuriddin va Muhammad Jahongirning Hisordagi voliylari 1410-yil bahorida U. va Shohmalikka qarshi chiqqanlar. Shu yilning yozida Shohrux ishtirokida boʻlgan jangda Shohmalik va U. gʻalaba qilganlar. 1411-yil sentabrda Shohrux Samarqandga kelib, Shohmalikni oʻzi bilan Hirotga olib ketgan va keyinchalik Xorazmga hokim qilib yuborgan (1413). Shu vaqtdan boshlab U. Movarounnahrni mustaqil idora etishga kirishgan. Shohrux Movarounnahrda boshqa temuriy shahzodalarga ham mulk ajratgan edi. Chunonchi, Hisori Shodmonni Muhammad Sultonnpng oʻgʻli Muhammad Jahongir mirzoga, Oʻzgand viloyatini Umarshayxning oʻgʻli Amirak Ahmadga suyurgʻol qilgan edi. Biroq ular U.ka tobe edilar. 1414—15-yil ular oʻrtasida ixtilof chiqib, U. Amirak Ahmad ustiga qoʻshin tortgan va uni yenggan. Shohrux Amirak Ahmadni Xurosonga chaqirtirib olgan; Qashgʻar ham to 1428-yilgacha U.ka tegishli boʻlgan.
U. oʻz hukmronligi davomida 2 marta yirik harbiy yurish qilgan. Birinchisida 1425-yil Moʻgʻuliston xoni Shermuhammad oʻgʻlon (1421—25) oʻzini mustaqil xon deb eʼlon qilganda, U. unga qarshi yurish qilib zafar qozongan. U.ning 2yurishi Sigʻnoq sh. tomon boʻlgan. Sirdaryoning quyi havzasi U. tasarrufida edi. U. 1427-yil Sigʻnoq yaqinida uning mulkiga tahdid qilgan [[Ba[[roq oʻgʻlon (qarang [[Ba[[roq) bilan toʻqnashgan va magʻlubiyatga uchragan. Dushman U.ni taʼqib qilib, Samarqand ostonalarigacha kelgan.
Movarounnahr xavf ostida qolganligi tufayli Shohrux Xurosondan katta lashkar tortib kelib xavfni bartaraf etadi.
Shohrux vafoti (1447, 12 mart)dan keyin U.ning katta oʻgʻli Abdullatif voris sifatida [[Temuriylar hukmdori boʻlib qoladi. Lekin Shohruxning qattiqqoʻl xotini Gavharshod begim bu haqda oʻz fikriga ega edi. U Shohrux davrida [[Temuriylarning poytaxti boʻlib qolgan Hirot taxtiga marhumning 3oʻgʻli boʻlmish Boysungʻur mirzoning oʻgʻli va suyukli nabirasi Alouddavla mirzoni oʻtqazish tarafdori edi. Gavharshod begim Hirot taxtiga Alouddavlani oʻtqazganini U.ka nisbatan isyon deb qaralmogʻi kerak edi. Shuning uchun U. 1448-yil bahorida Abdullatif bilan birgalikda 90 ming askar bilan Xurosonga kelib, Hirot yaqinida boʻlgan jangda Alouddavlani tormor qiladi. Gʻalaba Abdullatifning shaxsiy shijoati va lashkarboshilik isteʼdodi tufayli erishilgan boʻlsa ham, U. Fathnomani kichik oʻgʻli Abdulaziz nomidan eʼlon qiladi. Undan tashqari, bobosi Shohrux tomonidan Abdullatifga vasiyat qilingan Hirotdagi Ixtiyoriddin qalʼasi va uning ichidagi boyliklarini ham U. Abdulazizga beradi. Shundan soʻng U. bilan Abdullatif oʻrtasidagi munosabat ochiq dushmanlik tusini oladi.
U. Samarqandda Abdulazizni qoldirib, lashkar bilan katta oʻgʻliga qarshi jangga yuradi. Abdullatif ham oʻz lashkari bilan Amudaryo yoqasiga kelib turadi. Ikkala lashkar ham daryoning 2 soxilida uzoq muddat turib, suvni kechib oʻtishga botinmaydi. Bu orada U., Abdulaziz lashkardagi amirlarning oilalarini taʼqib etayotir, — degan xabarni eshitib, Samarqandga qaytib kelishga majbur boʻladi va shahar aholisining Abdulazizga qarshi isyon koʻtarganining guvohi boʻladi. Tezda shaharni tartibga keltirib, yana Abdullatifga qarshi jangga yoʻllanadi, lekin Samarqand yaqinida undan magʻlubiyatga uchraydi.
Oradan koʻp oʻtmay, U. Abdullatif buyrugi bilan qatl etiladi. Uning jasadi Goʻri Amir maqbarasiga dafn etilgan (qarang Amir [[Temur maqbarasi).
U. otasi Shoxrux davrida siyosiy hukmdor sifatida ichki va tashqi siyosat bobida birmuncha mustaqil boʻlgan. Boshqa davlatlar bilan bevosita savdo va elchilik munosabatlari olib borgan. U. davrida Samarqand sh. yanada ravnaq topgan. Shaharda hunarmandchilik, meʼmorlik, adabiyot, umuman ilmfan yuksaldi, savdo taraqqiy etdi. Buxoroda (1417), Samarqandda (1420), Gʻijduvonda (1432—33) madrasalar va Marvda xayriya muassasalari qurildi. Madrasalarda diniy fanlar bilan birga dunyoviy fanlar ham oʻqitildi, koʻproq aniq fanlarga ahamiyat berildi. Bibixonim masjidi, Amir [[Temur maqbarasi, Shohizinda va Registon majmualari qurilishlari poyoniga yetkazildi. Bundan tashqari, mamlakatda koʻplab jamoat inshootlari (karvonsaroy), tim, chorsu, hammomlar va boshqa ham bunyod etilgan (U. davridagi Movarounnahrdagi ichki va tashki siyosat, elchilik aloqalari, pul islohotlari, iqtisodiy, madaniy holat haqida q. [[Temuriylar).
Ilmiy va madaniy merosi. U. Oʻrta Osiyo xalqiari ilmfani va madaniyatini oʻrta asr sharoitida dunyo fanining eng yuqori pogʻonasiga olib chiqsi. Uning qilgan eng buyuk ishi — Samarqand ilmiy maktabini oʻsha davr akademiyasini barpo etganligi boʻldi. Bu ilmiy maktabda 200 dan ortiq olimlar faoliyat olib borgan. Ular orasida eng yiriklari Qozizoda Rumiy, Gʻiyosiddin Jamshid Koshiy edi. U.ning ilmiy maktabi oʻz faoliyatida oʻrtaosiyolik mashqur olimlar Muhammad Xorazmiy, Ahmad alFargʻoniy, Abul Abbos alJavhariy, Ibn Turk alXuttaliy, Xolid alMarvarrudiy, Ahmad alMarvaziy, Abu Nasr Forobiy, Abu Rayhon Beruniylir boshlab bergan ilmiy anʼanaga asoslanar edi. U. Samarqand yaqinida rasadxona barpo qildi (qarang Ulugʻbek rasadxonasi).
U. akademiyasidagi yirik olim — Ali Qushchshsh U. "Ziji"ning soʻzboshisida "farzandi arjumand", yaʼni "aziz farzandim" deydi. Aslida u U.ning sadoqatli shogirdi boʻlib, "Zij" ustida ishlar poyoniga yetkazilguniga qadar ustoziga yordam bergan.
U. Samarqandda 2 ta Madrasa: biri — Registon ansambli tarkibida va 2si Goʻri Amir ansambli tarkibida barpo qilgan. Boshqa yirik olimlar qatorida U.ning oʻzi ham bu madrasalarning har birida haftada bir marotaba maʼruza oʻqigan. Boshqa vaqtini koʻproq astronomik kuzatishlarga, "Zij" ustida ishlashga va davlat ishlariga bagʻishlagan. (qarang Ziji Koʻragoniy).
U.ning yana bir matematik asari "Risolai Ulugʻbek" deb ataladi va uning 1nusxasi Hindistonda Aligarx universiteti kutubxonasida saqlanadi, hali oʻrganilmagan. Balki u ham hisoblash matematikasiga aloqadordir.
U. merosini oʻrganish. Fan va madaniyat tarixida soʻnmas iz qoldirgan U.ning ilmiy merosi uning "Zij"idir. Bu asar sayyoralar, Quyosh va Oy harakatini talqin qilish, yulduzlar katalogi va unda qoʻllanilgak matematik usullari boʻyicha oʻrta asrlardagi astronomik asarlarning eng mukammali boʻlganligi uchun avvalambor u musulmon mamlakatlaridagi olimlarning diqqatini jalb qilgan. "Zij"ga ilk sharhni U.ning shogirdi Ali Qushchi "Sharhi Ziji Ulugʻbek" nomi bilan yozgan.
Usha 15-asrning oʻzida qohiralik munajjim Shamsiddin Muhammad asSufiy alMisriy "Tashil Ziji Ulugʻbek" ("Ulugʻbek "Zij"ini osonlashtirish") nomli asar yozib, unda U. jadvallarini Qohiraning geografik kengligiga moslashtirdi. AlMisriy oʻzining "Taqvim alkavokib assabʼa" ("Yetti sayyoraning taqvimlari") va "Jodavil almahlul assani ala usul Ulugʻbek" ("Ulugʻbek usuliga koʻra ikkinchi yechimlar jadvali") nomli yana 2 asarida U. "Zij"iga murojaat qiladi.
Suriyalik olim Zayniddin alJavhariy asSolihiy (15-asr) "AdDurr annozil fi tashil attaqvim" ("Taqvimni soddalashtirishda nozil boʻlgan durlar") nomli asarida U. "Zij" ini qayta ishlagan.
U. "Zij"iga yozilgan eng mukammal sharh Samarqand ilmiy maktabining eng soʻnggi namoyandasi Nizomiddin Abdul Ali ibn Muhammad ibn Husayn Birjandiyning (1525-yilv.e.) 1523-yil yozib tugatilgan "Sharhi Ziji Ulugʻbek" asaridir. Birjandiy oʻz "Sharh"ida mufassal va aniq raqamlar bilan bayon qilib, "Zij"ning sirlarini ochadi. U.ning koʻplab jumlalarini u chizmalar bilan tushuntirib isbotlagan.
NGC 1352
NGC 1352 Eridan yulduz turkumidagi SB0 tipli galaktikadir.
Ulugʻbek (astronom)
Samarqandlik 2 buyuk olim — Qozizoda Rumiy va Ali Qushchining nabirasi Miram Chalabiy (1525-yilv.e.) "Zij"ga sharh yozib, uni "Dastur alamal va tashih aljadval" ("Amallar dasturi va jadvallarning tuzatilishi") deb atagan.
Krupp (Washington)
Krupp AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Grant County okrugi tarkibiga kiradi.
Ulugʻbek (astronom)
Eronlik olim Gʻiyosiddin Mansur alhusayniy ashShiroziy (1542-yilv.e.) "Zij"ga "Risola dar taʼniq Ziji Ulugʻbek" ("Ulugʻbek "Zij"ini aniklashtirish haqida risola") nomli sharh yozgan.
Krupp (Washington)
Aholisi
64 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Ulugʻbek (astronom)
16-asrning 2yarmi va 17—18-asrlardagi qator musulmon olimlari "Zij"ga sharxlar yozdilar va uni qayta ishlab oʻz zamonlari va makonlariga moslashtirganlar. Ular orasida suriyalik Taqiyiddin ashShomiy (1526—85), Mazhariddin alQori (16-asr), misrlik Abdulqodir alManufiy ashShofiʼiy (16-asr), eronlik Shoh Fathulloh Shiroziy (1589-yilv.e.), Muhammad Boqir alYazdiy (1637-yilv.e.), hind Farididdin Dehlaviy (1629-yilv.e.), turk Muhammad Chalabiy (1640-yilv.e.), misrlik Rizvon arRazzoq alMisriy (1710-yilv.e.), Dogʻistonlik Damodon alMuhiy (1718-yilv.e.) kabi olimlarning sharhlari shular jumlasidandir.
Krupp (Washington)
Geografiyasi
Maydoni — 1,5 km2. Shundan 1,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
NGC 1352
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Ulugʻbek (astronom)
Bular orasida hind daapat arbobi va olimi Savay Jay Singhning faoliyati alohida oʻrin tutadi. U Hindistonning Boburiy sultoni Muxammadshohning (1719—48) farmoni bilan U. rasadxonasidagi jihozlarning taʼriflariga koʻra, Dexli, Banoras, Jaypur, Ujjayn va Muttrada rasadxonalarini barpo qiladi. Soʻng u homiylik qilgan sultonga atab "Ziji Muxammadshohiy" asarini yozgan va unda U.ning baʼzi jadvallarini tayyorligicha qabul qilgan. T.N. QoriNiyoziy va dushanbelik G. Sobirovlar Savay Jay Singhning asari bilan U. "Zij" orasidagi bogʻliqlikni oʻz ishlarida koʻrsatganlar.
Bevosita U.ka bagʻishlangan Yevropadagi 1nashr ingliz astronomi Jon Grivs (1602—52) qalamiga oid. Uning 1648-yil nashr etilgan asarida U. yulduzlar jadvalining bir qismi (98 ta yulduz) ilova qilingan. 1665-yil yana bir ingliz olimi Tomas Xayd (1636—1703) Grivs bilan bogʻlanmagan holda "Zij"dagi yulduzlar jadvalini forsiy va lotincha tarjimada nashr etgan.
1908—09 yillar V.L. Vyatkin U. rasadxonasining xarobalarini va uning asosiy asbobi — kvadrantini kavlab topgandan soʻng, Samarqand olimlarining faoliyatiga yangidan qiziqish boshlanadi. Natijada 1918-yil V. V. Bartoldiint "Ulugʻbek va uning davri" asari nashr etilgan.
Sovet davrida U.ning xayoti va ijodi bilan mamlakat jamoatchiligini tanishtirish boʻyicha T.N. QoriNiyoziy koʻp saʼyharakat qilgan. U. ijodini targʻib qilishda Gʻ. Jalolov va V. P. Shcheglovlarning nashrlari ham diqqatga sazovordir. 20-asrning 80-yillari boshiga kelib U. "Zij"ining toʻliq va mukammal holda, ilmiy izoxlar bilan taʼminlangan tarjimasini A. Axmedov 1994-yil amalga oshirib, nashr ettirdi.
Yaqin yillargacha U. faqat astronom va matematik deb hisoblanardi. Lekin 20-asr oxirida uning ijodi serqirra boʻlib, u tarix, sheʼriyat va musiqa bobida ham qalam tebratgani aniqlandi.
Tarixchi Mirzo Muhammad Haydar "Tarixi Rashidiy" asarida "Mirzo Ulugʻbek tarixnavis donishmand (va) "Toʻrt oʻlus" (tarixi)ni (ham) yozib qoldirgan edi", deb yozgan. U.ning turkiyda yozgan "Tarixi arbaʼ ulus" ("Toʻrt ulus tarixi") asari Chingizxon bosib olgan mamlakatlarning 13— 14-asrlar 1yarmidagi siyosiy hayotini oʻrganishda muhim manbadir.
IC 3277
IC 3277 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Ulugʻbek (astronom)
Mashhad binolarining birida U. qalamiga mansub ushbu bayt topilgan:Harchand mulki husn ba zari nigin tustShoʻxi makun ki chashmi bidon dar kamintust.
Maʼnosi:Harchand husn mulki sening hukmingda boʻlsa ham,Shoʻxlik qilmagilki sen uning nazari ostidasen.
Navoiyning "Majolis unnafois" va Abu Tohirxojaning "Samariya" asarlarida ham uning sheʼrlaridan namunalar keltirilgan. Uning davrida koʻpgina asarlar arab va fors tilidan eski oʻzbek tiliga tarjima qilingan. U. tashkil etgan boy kutubxonada turli fanlarga oid 15 mingdan ortiq jildli kitob boʻlgan.
Alisher Navoiy "Xamsa" asarida U. ni uluglab, shunday yozgan edi: Temurxon naslidan Mirzo Ulugʻbek, Ki olam koʻrmadi sulton aningdek, Ki davr ahli biridin aylamas yod, Aning obnoyi jinsi boʻldi barbod. Valek ul ilmi sari topdi chun dast, Koʻzi oldinda boʻldi osmon past. Rasadkim bogʻlamish — zebi jahondur, Jahon ichra yana bir osmondur, Bilib bu nav ilmi osmoniy, Ki ondin yozdi "Ziji Koʻragoniy".
Uzoq va yaqin oʻtmish mualliflari (Darvishali Changiy, Fitrat va boshqalar)ning taʼkidlashicha, U. yoshligidan oʻzga fanlar qatori musiqa ilmidan saboq olib, bir qator kuy va usullar yaratgan, bu sohaga oid risola ham yozgan.
U. tavalludining 600 yilligi 1994-yil aprelda Parijda, oktabrda Toshkent va Samarqandda tantanali ravishda nishonlandi va xalqaro konferensiyalar oʻtkazildi. Shu yili Toshkentda U.ka haykal oʻrnatildi.
U. siymosi Pulkovo rasadxonasi, Moskva universiteti konferenszallarida dunyodagi mashhur olimlarning portretlari qatoridan joy olgan. Samarqandda U.ning memorial muzeyi tashkil etilgan. Toshkentda Oʻzbekiston milliy universiteti, tuman, planetariy, koʻcha, mahalla, metro stansiyasi, istirohat bogʻi, shaharcha U. nomi bilan ataladi. Fargʻona pedagogika universitetiga, Samarqand arxitekturaqurilish institutiga, Kitob xalqaro kenglik stansiyasiga, qishloq, maktab va boshqalarga U. nomi berilgan.
U.ning hayoti va faoliyati haqida pyesa (M. Shayxzoda, "Mirzo Ulugbek" tragediyasi), roman (O. Yoqubov, "Ulugbek xazinasi"; S. Borodin, "Samarqand osmonida yulduzlar"), opera (A. Kozlovskiy, "Ulugʻbek"), poema (M. Boboyev, "Ulugbek"), balet (M. Bafoyev, "Ulugbek burji"), film (Rej. Latif Fayziyev, "Ulugʻbek yulduzi", 1965) va boshqa yaratilgan.
Gado-gado
Gado-gado - Indoneziya milliy taomlaridan biri hisoblanadi. Qaynatilgan sabzavotlar, qaynatilgan tuxum va tofu, qovurilgan piyoz va kraker larga sepilgan odatiy Jakarta taomidir. Sabzavotlar yeryong'oq sousi yoki pyuresi sous bilan qo'shiladi, keyin bir tekis aralashtiriladi.
Gado-gadoni yeryong'oq sousi, ziravorli salat kabi oddiy iste'mol qilish mumkin yoki uni oq guruch bilan iste'mol qilish yoki ba'zan lontong bilan tanovul qilish mumkin.
Gado-gado taomining mavjudligi XVII asrda (1628-1629) Sulton Agung boshchiligidagi Mataram sultonligi Bataviyaga bosqin uyushtirgandan so‘ng boshlangan.U yerda oziq - ovqat, ayniqsa, guruch zahiralari tugab qolgan. Urush qo'shinlari a'zolari bo'lganlar yeryong'oqdan pesel ziravorlar sousini tayyorlaydilar, so'ngra omon qolish uchun uni guruch dalalari atrofidagi turli xil xom sabzavotlarga sepadilar. Yava tilida bu harakat Gado deb ataladi, ya'ni faqat yonma-ovqatlar yoki guruchsiz yonma-ovqatlar iste'mol qilish ma'nosini bildiradi. Boshqa askarlar pesel ziravorlar suyuqligi qo'shilgan vaqtincha sabzavotlarni iste'mol qiladilar. Vaqt o'tishi bilan, endi gado-gado ga mayda to'g'ralgan lontong, tuxum, tofu va kraker lar qo'shiladi, ular kichik do'konlarda restoranlarga beriladi.
Tarkibi
Sabzavotlar Ko'pincha ishlatiladigan sabzavotlar turli xil bo'lishi mumkin, garchi odatda ishlatiladigan sabzavotlar:
IC 4829
IC 4829 Telescopium yulduz turkumidagi Sb (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Gado-gado
Tarkibi
•Salat, karam, gulkaram , uzun loviya va loviya novdalari kabi mayda bo'laklarga bo'lingan yashil sabzavotlar •Pare va bodring kabi boshqa sabzavotlar •Dilimlangan qaynatilgan kartoshka •Qaynatilgan tuxum • Tempeh • Biling • Pipil makkajo'xori
Qaleh-ye Kontak
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Qaleh-ye Kontak (, romanizatsiya qilinganda Qal‘eh-ye Kontak; shuningdek, Qal‘eh-ye Kotak nomi bilan ham mashhur) — Eronning Kerman ustoni Rudbar-e Jonubi tuman okrugi markazida joylashgan Rudbar okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Qaleh-ye Kontak aholisi 67 nafarni tashkil qilib, ular 16 ta oiladan iborat boʻlgan.
Gado-gado
Tarkibi
Qaynatilgan tuxum va kartoshkadan tashqari, ishlatiladigan sabzavotlar odatda xom ashyo hisoblanadi. Garchi ba'zida karam va gulkaram kabi sabzavotlarni ham issiq suvda qaynatish mumkin. Ba'zan issiq bug'da pishiriladigan sabzavotlar ham bor.
Yong'oq sousi Gado-gado va boshqa sabzavotli salatlar o'rtasidagi farqlardan biri ishlatiladigan yeryong'oq sousidir. Bu yeryong'oq sousi uchun ishlatiladigan ingredientlar ham farq qilishi mumkin. Odatda ishlatiladigan materiallar:
•Yong'oq pyuresi •Sarimsoq •Chili, qalampir •Ohak sharbati •Tuz, jigarrang shakar
Kvant kimyosi
Kvant kimyosi — nazariy kimyoning bir boʻlimi. Kimyoviy birikmalarning tuzilishi, fizik-kimyoviy xossalarini kvant nazariyasi, xususan, kvant mexanika qonuniyatlari asosida oʻrganadi. K.k. elementlarning valentligi, atomlararo kimyoviy bogʻning tabiati, molekulalarning spektroskopik, elektrik, magnit xossalari, reaksion faolligi va tuzilishi masalalarini taxlil qiladi. Shu nuqtai nazardan K. k. fizika va kimyo fanlari oʻrtasidagi nazariy (mustaqil) fan hisoblanadi.
Ribeira de Piquín
Ribeira de Piquín Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lugo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 664 kishi (2010).