cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sodiq Azimov
Biografiyasi
Azimov rahbarligida Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi fizika-texnika institutida quyosh nuri energiyasidan foydalanish usuli asosida oʻta sof yarimoʻtkazgich materiallar olishning yangi texnologiyasi ishlab chiqildi hamda 1987-yilda Parkent tumanida 1 megavatt quvvatga ega konsentratori bor noyob quyosh pechi barpo etildi. Azimov yadro fizikasi, yuqori energiyalar fizikasi va yuqori temperaturali geliomaterialshunoslik ilmiy maktablariga asos soldi.
U 14 fan doktori va 70 dan ziyod fan nomzodini tarbiyalab, yetishtirdi. Ular hozir ham „Fizika-Quyosh“ IICHB da, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Yadro fizikasi institutida va Oʻzbekiston milliy universitetida xalqaro darajadagi ilmiy va amaliy tadqiqotlarni faol davom ettirmoqdalar. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1970). „Fizika-Quyosh“ IICHB ga va Toshkent shahrining Mirzo Ulugʻbek tumanidagi koʻcha va maktabga uning nomi berilgan.
Velennes (Somme)
Geografiyasi
Maydoni — 4,0 km2. Dengiz sathidan 66 – 164 m balandlikda joylashgan.
Sulaymon Azimov
Sulaymon Egamberdiyevich Azimov (1908.21.10, Qirgʻiziston; Oʻsh viloyati Oʻzgan tumani — 1996.3.1, Toshkent) — faylasuf olim, jamoat arbobi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1958). Toshkentdagi Almaiy nomidagi namuna ish maktabi (1928), pedagogika texnikumini tugatgan (1929). Moskva Tarix-falsafa va adabiyot institutining falsafa fakultetida oʻqigan (1932- 1937). Oʻrta Osiyo davlat universiteti va Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika institutida falsafadan dars bergan (1937-1938). 1938-yilda „Qizil Oʻzbekiston“ gazetasi muharriri. 1939-1941-yillarda respublika rahbar lavozimlarida ishlagan. Azimov qatagʻonga uchrab, umrining qariyb 15 yilini (1941-1955) turma va qamoq lagerlarida oʻtkazdi. 1955-1959-yillarda respublika madaniyat vaziri oʻrinbosari. 1959-1966-yillarda Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Falsafa va huquq instituti sektor mudiri, katta ilmiy xodim. Nazariy-ilmiy, publitsistik asarlar muallifi.
Saidqal’a (Spitamen)
Saidqalʻa (2017- yilgacha — Saidqoʻrgʻon) — Spitamen tumanidagi Istiqlol QFY qarashli qishloq. Saidqal’adan mahalla fuqarolar yig‘inigacha boʻlgan masofa 4 km, tuman markazigacha 8 kmni tashkil qiladi. Aholisi 9719 kishi (2017).
Yerdagi zarba kraterlari
Yerdagi zarba kraterlari kraterlarning Yerga koʻrsatgan taʼsirlarini anglatadi. thumb| Kaali kraterlaridan biri
Tasdiqlangan zarba kraterlari hajmi va yoshi
Yerdagi zarba kraterlarini meteoritlarning (katta asteroid boʻlaklari) yoki kometalarning (muz, chang zarralari va tosh boʻlaklari) Yer bilan toʻqnashuvi natijasida yuzaga kelgan. Eroziyaga uchragan yoki koʻmilgan kraterlar uchun koʻrsatilgan diametr odatda obyekt asl diametrining mavjud boʻlgan eng mukammal taxminiy natijalarini bildiradi. Lekin bu taxmin mavjud sirt xususiyatlariga mos kelmasligi mumkin. Vaqt birliklari ka (minglab) yoki Ma (million yillar) bilan ifodalanadi.
10 ka yoki undan kam boʻlgan kraterlar
Yerdagi zarba kraterlari (EID) orasida oʻn ming kadan kamroq va diametri 100 m ga teng yoki undan koʻproq boʻlgan kraterlarning oʻndan kamrogʻi aniqlangan. Bunday turdagi kraterlarning soʻnggi 100 000 yildagi eng kattasi Argentinadagi Rio Cuarto krateri ((100 ka) 4.5 km) hisoblanadi. Biroq, uning kelib chiqishi va yoshi bilan bogʻliq baʼzi noaniqliklar mavjud. Baʼzi manbalar Argentinadagi Rio Cuarto kraterining yoshini < 10 ka deb beradi, EID esa kengroq < 100 ka beradi.
10 ka dan 1 mln gacha boʻlgan kraterlar
10 ka dan 1 mln gacha boʻlgan kraterlarning soʻnggi bir million yil ichida eng kattasi Qozogʻistondagi Zhamanshin krateri (14 km) hisoblanadi. Bu krater yadroviy qish hosil qilish qobiliyatiga ega deb taʼriflangan.
Shu bilan birga, hozirda nomaʼlum boʻlgan ulkan Australasian strewnfield kraterining oʻlchami (taxminan 780 ka) taxminan 100 km ga yaqin boʻlishi mumkinligi taxmin qilinmoqda. right|thumb| Meteor krateri, 1.2 km right|thumb| Tenoumer krateri, 1.9 km
1 Madan 10 Magacha boʻlgan kraterlar
right|thumb| Elgygytgyn, 18 km yosh right|thumb| Bosumtwi, 10 km 1 Madan 10 Magacha va diametri 5 km va undan ortiq boʻlgan kraterlar (agar uning yoshiga oid noaniqliklar bartaraf etilsa) soʻnggi 10 million yil ichida eng kattasi 52 km ,yoshi 5 milliondan kam boʻlgan EID roʻyxatiga kiritilgan Karakul krateri (yoki Pliocene) boʻladi. Tinch okeanidagi Eltanin krateri (2,5 milya) Pliocene davridagi muzliklar va sovishlarga hissa qoʻshgan.
10 Ma yoki undan ortiq boʻlgan kraterlar
Bunday oʻlchamdagi qirqdan ortiq kraterlar mavjud. Bunday oʻlchamdagi soʻnggi yuz million yil ichidagi eng katta ikkita krater Chicxulub va Popigai kraterlari hisoblanadi. right|thumb| Sudbury Basin, 130 km right|thumb| Chicxulub krateri, 150 km right|thumb| Popigai krateri, 100 km right|thumb| Manicouagan krateri, 100 km right|thumb| Acraman krateri, 85 to 90 km right|thumb| Charlevoix krateri zarba taʼsiri, 54 km right|thumb| Nördlinger Ries, 24 km yosh
Yaponiya milliy futbol terma jamoasi
Yaponiya Osiyo qitʼasidagi eng omadli va kuchli jamoadir, ketma ket oxirgi 4ta jahon chempionatida ishtirok etib kelmoqda. 2002 va 2010-yilgi jahon chempionatlarida pley-off bosqichiga chiqishga muvaffaq boʻlgan va 4 marta 1992, 2000, 2004 va 2011-yillari Osiyo kubogi musobaqasida gʻolib chiqqan. FIFA Konfederatsiyalar kubogi 2001 musobaqasida 2-oʻrinni olgan.
Bianna Golodryga
Bianna Vitalievna Golodryga (Russian: Bianna Vitalevna Golodriga; Romanian: Bianna Golodrîga)) 1978-yil 15-iyunda tugʻilgan) — Moldovada tugʻilgan amerikalik jurnalist va yangiliklar boshlovchisi, hozirda CNNda global masalalar boʻyicha katta tahlilchi boʻlib ishlamoqda. U avval Yahoo! da yangiliklar va moliya boʻlimi boshligʻi edi! . Bundan tashqari, u avvalroq ABC telekanalining " Xayrli tong Amerika "ning hafta oxiri nashri hammuallifi va CBS This Morning telekanalining ham boshlovchisi boʻlgan.
Bolaligi va taʼlim
Golodryga Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi (hozirgi mustaqil Moldova) Kausheni shahrida bessarabiyalik yahudiylarning ishchi oilasida tugʻilgan, Janna va Vitaliy Golodriganing yagona farzandi.
1980-yilda, u 18 oylik boʻlganida, uning oilasi Sovet Ittifoqini siyosiy qochqin sifatida ularning har biri 75 dollardan pulolib tark etdi,. Dastlab Texasning Galveston shahriga koʻchib oʻtgandan soʻng, ular Houstonda (Texas)ga joylashdilar Oʻshandan beri u Moldovaga faqat bir marta qaytib, 1988-yilda bobosi va buvisi va amakivachchalarining oldiga borgan. Oʻsha yili buvisi Houstonda ularga qoʻshildi. Uning onasi Phillips 66 kompaniyasining raqamli va maʼmuriy boʻlimi boshligʻi va ilgari Hess korporatsiyasi bosh axborot direktori boʻlib ishlagan va uning otasi, muhandis-mexanik, DuPont kompaniyasida maslahatchi boʻlgan.
Golodriga Houstondagi Ijro va tasviriy sanʼat maktabida oʻqigan, ammo aktrisa oʻrniga jurnalist boʻlishga qiziqqan. U oʻqituvchisi tomonidan yozilgan OITS haqida spektaklni ijro etganidan soʻng, u dunyoda nima sodir boʻlayotganiga diqqat bilan qarashga ilhomlangan. U 2000-yil may oyida Ostindagi Texas universitetini. rus/Sharqiy Yevropa va Yevroosiyoshunoslik va iqtisod boʻyicha kichik mutaxassislik boʻyicha tamomlagan. U rus tilini yaxshi biladi.
Faoliyati
Golodriga kollejni tugatgandan soʻng moliyaviy xizmatlar sohasida karyera qilishni rejalashtirgan edi. U litsenziyalangan treyderga aylandi va bir nechta moliyaviy kompaniyalarda ishladi. Bozordagi keskin pasayishdan soʻng, u jurnalistika bilan shugʻullanishga qaror qildi. U 2001-yil fevral oyida Nyu-Yorkka koʻchib oʻtdi va CNBC-da prodyuser boʻlib ishlay boshladi, keyinchalik u yerda efirdagi muxbir boʻldi.
2004-yilda Golodriga 30 yoshgacha boʻlgan eng yaxshi jurnalistlardan biri deb topildi U 2007—2010-yillarda ABC telekanalida muxbir boʻlgan va 2010-yil may oyida NBC telekanalida ishlash uchun ketgan sobiq hammuallif Keyt Snou ketganidan soʻng " Xayrli tong Amerika "ning dam olish kunlari nashri hamkori etib tayinlangan.
2013-yil aprel oyida Golodriga Boston marafonining bombardimonchilari Tamerlan Tsarnayev otasi Anzor Tsarnayevdan intervyu olgan birinchi odam boʻldi va buni oʻz faoliyatidagi „eng hissiy lahza“ deb atadi. Avvaliga u hamkasblariga ismni toʻgʻri talaffuz qilishda yordam berdi, ammo keyin Chechenistonda Anzorga qoʻngʻiroq qilish topshirildi. Uning taklif qiladigan tafsilotlari juda oz edi, lekin ertasi kuni unga qoʻngʻiroq qildi va nima boʻlayotgani va ogʻir yaralangan Dzhokhar, tirikmi yoki yoʻqligi haqida koʻproq maʼlumot olishga harakat qildi.
Golodryga 2014-yil 4-avgustgacha Yahoo! ning biznes va moliya yangiliklari boʻlimiga qoʻshilish uchun uni tark etgunga qadar " Good Morning America "ning dam olish kunlari hamkori boʻlib ishlagan. U Way Too Early -da mehmon boʻlgan va MSNBC -da Morning Joe -ga doimiy ravishda hissa qoʻshgan. 2017-yilda u CBS Morning News telekanalining mehmon hammuallifi edi U 2017-yil sentabr oyida CBS-ga doimiy ravishda muxbir sifatida qoʻshildi va bir vaqtning oʻzida CNNʼga hissa qoʻshuvchi sifatida ish boshladi. thumb|Bianna Golodryga Yevropada, 2015-yil. 2016-yil dekabr oyida Golodriga oʻsha paytdagi kongressmen, Kaliforniyadan respublikachi Dana Rorabaxer bilan Rossiya prezidenti Vladimir Putinni himoya qilgani uchun toʻqnash keldi. Oʻshanda Rorabaxer oʻsha paytda saylangan prezident Donald Tramp tomonidan Davlat kotibi lavozimiga tayinlanishi uchun nomzod hisoblangan va Xitoyni inson huquqlari boʻyicha oʻz rekordi uchun tanqid qilgan edi. Keyin Golodriga Tramp tomonidan doimo maqtovga sazovor boʻlgan Putin haqida soʻradi. Rorabaxer shunday javob berdi: „Oh, balo. Qayerdan keldingiz? Buni qanday ayta olasiz?“ degan savolga Golodriga shunday javob berdi: „Men sobiq Sovet Ittifoqidanman — oʻsha yerdan kelganman. Men bu yerga siyosiy qochqin sifatida keldim. Men oʻsha yerdan kelganman“. Rorabaxer asabiylashdi va Putinni Mixail Gorbachyov bilan solishtirishdan oldin Golodrigani noxolislikda aybladi
Golodriga — Tashqi aloqalar boʻyicha kengash aʼzosi U HuffPost -ga oʻz hissasini qoʻshdi, yaqinda Yahoo -da Yangiliklar va Moliya boshlovchisi sifatida qabul qilindi! .
2015-yilda eri Bill Clintonning sobiq xodimi boʻlgan Golodriga Hillary Clinton tomonidan prezidentlikka nomzod sifatida Clintonning birinchi intervyusini oʻtkazish uchun tanlangan edi. Biroq, Clinton oʻz tanlovini „Bianna“ sifatida bildirdi, bu Klintonning xodimlari tomonidan „Brianna“ deb notoʻgʻri talqin qilingan va CNNning Brianna Keylar bilan suhbat rejalashtirilgan edi, u qattiq intervyu oʻtkazdi. Golodriga javob berdi: „Mening ismim har doim qoʻyilgan boʻladi. Bu mening hayotimdagi eng katta voqealardan biri boʻlishi mumkin boʻlgan voqeada ishtirok etishimga xalaqit beradi deb hech oʻylamagan edim “
2018-yil 3-oktyabr kuni CBS This Morning telekanalida u jamoaga boshlovchi sifatida qoʻshilishi haqida eʼlon qilindi. 2019-yil 3-aprelda CBS News u tarmoqni tark etishni tanlaganini eʼlon qildi Oʻsha yilning oxirida CNN Golodryga tarmoqda global masalalar boʻyicha katta tahlilchi sifatida toʻliq vaqtli rolni qabul qilganini eʼlon qildi.
2021-yil may oyida, 2021-yilgi Isroil-Falastin inqirozi paytida Golodriga Pokiston tashqi ishlar vaziri Shoh Mahmud Qureshi bilan suhbatlashdi. Suhbat davomida Qureyshi shunday dedi: „Isroil yutqazmoqda. Ular aloqalariga qaramay, media urushida yutqazmoqdalar “ Golodriga Qureyshidan soʻradi: „Ularning aloqalari qanday?“ Bunga Qurayshi javob berdi: „Chuqur choʻntaklarni“ va qoʻshimcha qildi: „Ular juda taʼsirli odamlar. Ular ommaviy axborot vositalarini nazorat qilishadi“. Golodriga intervyu davomida bu soʻzni antisemitizm deb hisoblashini bir necha bor taʼkidladi. Uning Qureyshi bilan almashishi xalqaro muhokama mavzusiga aylanganidan soʻng, u batafsilroq gapirdi: „Isroilni „ommaviy axborot vositalarini nazorat qilish“ va „choʻntaklari chuqur“likda ayblash antisemitizm ekanligiga hech qanday shubha boʻlmasligi kerak“.
Mukofotlar
Golodgryga „Eng yaxshi tong dasturi“ uchun Emmy mukofoti, Keystone Policy Center Liderlik mukofoti va Texas universiteti Pro Bene Meritis mukofoti sovrindori.
Shaxsiy hayoti
U 2019-yilgi New-York shahar marafonini 4:01:37 da yakunladi va Nyu-York shahri hududida bir necha yarim marafonlarda yugurdi.
Bahrayn hududiy boʻlinishi
thumb|right|250px|Bahrayn hududiy boʻlinishi
Sharif Azimov
Sharif Tursunovich Azimov (1954.14.5, Samarqand shahri) – kulol, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi haqiqiy a’zosi (1997). Bobosi kulol Umarqul Joʻraqulovdan hunar oʻrgangan. Oʻzbekiston Rassomlari uyushmasi Badiiy jamgʻarmasining ishlab chiqarish ustaxonasida kulol (1975-78); 1978-yildan Oʻzbekiston Rassomlar uyushmasi Badiiy jamgʻarmasi qoshidagi "Us t a" birlashmasi Samarqand boʻlimida kulol-rassom. A. kulollik san’ati sirlarini urganihda izlanib, bu sohada oʻziga xos ijodiy yoʻnalish yaratdi. U yaratgan "Ajdaho" (sopol, 1978), "Timsoh" (sopol) kabi oʻziga xos jozibali koʻza, xum va boshqa idishlar muzeylarda saqlanadi.
San Cosmo Albanese
San Cosmo Albanese Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan kommunadir. Cosenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14 km2. 701 nafar aholi istiqomat qiladi.
NGC 5237
NGC 5237 Kentavr yulduz turkumidagi E? tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Sigur Rós
Sigur Rós Islandiya poytaxti Reykyavik shahrida 1994-yili tuzilgan musiqa guruhidir. Guruh oʻziga xos kamonli gitaralar chaladi, xonandalari falsetto ovoz bilan kuylashadi, klassik va minimalist musiqalarini qoʻshiqlariga jo etishadi. Guruh nomi bosh vokalchi Jónsi singlisi Sigurrós sharafiga shunday nomlangan.
Abu Ja’far Muhammad Astug‘dadiyziy
Abu Jaʼfar Muhammad Astugʻdadiyziy (arabcha: أبو جعفرمحمد الأستغداديزى — Abu Jaʼfar Muhammad ibn Muhammad Astugʻdadiyziy) — Roviy.
Toʻliq ismi Abu Jaʼfar Muhammad ibn Muhammad ibn Osim ibn Ramazon ibn Ali ibn Aflah ibn Kosmona al-Astugʻdadiyziy. U XI asr boshida Nasafga qarashli Astugʻdadiyza qishlogʻida tugʻilgan. Abu Jaʼfar Muhammad Astugʻdadiyziy boshlangʻich taʼlimni otasi Muhammad al-Astug‘dadiyziydan olgan.
Pocahontas (Iowa)
Pocahontas AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Pocahontas okrugi tarkibiga kiradi.
Abu Ja’far Muhammad Astug‘dadiyziy
Ustozlari
Abu Jaʼfar Muhammad Astugʻdadiyziy hadis ilmining sir-asrorlarini otasi Abu Bakr Muhammad ibn Osim ibn Ramazon ibn Ali ibn Aflah ibn Kosmona al-Astugʻdadiyziydan va Abu Muhammad Ismoil ibn Husayn az-Zohid va bir guruh Buxorolik muhaddislardan oʻrgangan va hadislar rivoyat qilgan.
Pocahontas (Iowa)
Aholisi
1,789 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 341,9 nafar kishi.
Vaudeloges
Vaudeloges Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Abu Ja’far Muhammad Astug‘dadiyziy
Shogirdi
Abu Jaʼfar Muhammad Astugʻdadiyziydan o‘g‘li Abdulaziz taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.
Vafoti
Abu Jaʼfar Muhammad Astugʻdadiyziy 425/1034-yili oʻrta yosh davrida vafot etgan.
Vaudeloges
Aholisi
153 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,6 km2.
Çukurköy
Çukurköy— Turkiyaning Choʻrum viloyati İskilip tumaniga qarashli qishloq.
Tespe
Tespe Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Harburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,87 km2. 4064 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Tespening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Qariyogʻoch
Qariyogʻoch  — Oʻzbekiston Respublikasining  Surxondaryo viloyatiga qarashli qishloq. Jarqoʻrgʻon tumani tarkibiga kiradi.
Mil. av. 140
'''Mil. av. 140'''
Vercourt
Vercourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Mil. av. 140
Vafot etgan
🇷🇺
Vercourt
Aholisi
85 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,6 km2. Dengiz sathidan 3 – 31 m balandlikda joylashgan.
Saint-Voir
Saint-Voir Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Moulins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
200 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 24,5 km2.
Ravi Teja
Bhupatiraju Ravi Shankar Raju (भूपतिराजू रविशंकर राजू, Бхупатираджу Рави Шанкар Раджу 1968-yil 26-yanvar) — professional sifatida Ravi Teja nomi bilan tanilgan, hind kino aktyori va prodyuseri boʻlib, asosan Telugu kinosida ishlaydi. Ravi jangovar komediya filmlaridagi rollari bilan tanilgan. Ravi Telugu kino sanoatidagi eng koʻp maosh oluvchi aktyorlardan biri. Ravi uchta shtat Nandi mukofoti va bir Janubiy Filmfare mukofotini qoʻlga kiritdi. Ravi mashhur „Mass Maxaraja“ laqabi bilan mashhur. Ravi oʻzining kino faoliyatini 1990-yilda Karthavyam filmida boshlagan va Allari Priyudu (1993), Ninne Pelladata (1996) kabi koʻplab filmlarda kichik yoki nomaʼlum rollarni ijro etgan. Keyin u Sindhooram (1997), Manasichi Choodu (1998), Premaku Velayara (1999), Samudram (1999), Annayya (2000) kabi filmlarda ikkinchi darajali rollarda suratga tushgan. Ravi bir qancha filmlarda rejissyor yordamchisi sifatida ham ishlagan.
Yoshligi
Ravi Andhra Pradeshning sobiq Sharqiy Godavari tumanidagi Jaggampetada tugʻilgan. Uning otasi Bhoopatiraju Rajagopal Raju farmatsevt, onasi Bhoopatiraju Rajya Lakshmi uy bekasi boʻlgan. Ravi Teja uchta oʻgʻilning toʻngʻisidir, qolganlari Bharath va Raghu boʻlib, ular ham aktyordir. Ravi otasining ishi tufayli bolaligining koʻp qismini Shimoliy Hindistonda oʻtkazdi. Ravining maktabi Jaypur, Dehli, Mumbay va Bhopalda boʻlgan. Ravi bolaligidanoq kinoga qiziqardi. U Amitabh Bachchanni butparast qilib qoʻygan va filmlaridagi sahnalarni uyda qayta jonlantirgan. Keyinchalik u oilasi bilan Vijayavadaga koʻchib oʻtdi. Ravi Vijayavadadagi Siddhartha Degree kollejida sanʼat boʻyicha bakalavr darajasini tamomlagan. Ravi telugu va hind tillarini yaxshi biladi. 2002-yil 26-mayda Ravi Teja Gʻarbiy Godavari tumanidagi Ganapavaram shahrida yashovchi Kalyaniga uylandi. Er-xotinning Mokshadha ismli qizi va Mahadxan ismli o‘g‘li bor.
Yokoshibahikari
right|thumb|250x250px| Yokoshibahikari shahar hokimiyati Yaponiyaning Chiba prefekturasida joylashgan shaharcha hisoblanadi. 2020-yil 1-aprel holatiga koʻra, shaharchada 9771 xonadonda 23467 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi 1 km² ga 350 kishidan toʻgʻri keladi. Shaharning umumiy maydoni 66,91 kvadrat kilometr (25,83 mi²) ni tashkil etadi.
Geografiyasi
Yokoshibahikari Boso yarim orolining shimoli-sharqida joylashgan bo'lib, sharqda Tinch okeani bilan chegaradosh. U prefektura poytaxti Chibadan 35 kilometr va Tokio markazidan 60-70 kilometr uzoqlikda o'rnashgan. Shaharda markaz yo'q, lekin buning o'rniga Sobu magistral liniyasidagi Yokoshiba stansiyasidan cho'zilgan qishloq bo'ylab tarqalgan qishloqlar to'plami mavjud. Bunday siyrak tuzilmani hisobga olsak, avtobus liniyalari butun shaharga xizmat ko'rsatishi uchun ancha vaqt kerak bo'ladi. Kujukuri plyajining bir qismini tashkil etuvchi Yokoshibahikari qirg'oq hududi Kujukuri prefekturasi tabiiy bog'ining bir qismi sifatida himoyaga olingan.
Atrofdagi munitsipalitetlar
Chiba prefekturasi
Iqlimi
Yokoshibahikari nam subtropik iqlimga ega (Köppen Cfa) bo'lib, yozi issiq va qishi salqin, qor yog'maydi. Yokoshibahikarida oʻrtacha yillik harorat 15.2 C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1509.4 mm bo'lib, oktyabr eng seryog'in oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26.1 C atrofida va eng past harorati yanvarda, taxminan 4.7 C bo'ladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Yokoshibahikari aholisi soni so'nggi 60 yil ichida nisbatan o'zgarmas bo'lib qolgan.
Tarixi
Yokoshibahikari sobiq Kazusa va Shimosa viloyatlari o'rtasidagi chegarani qamrab oladi. Asahi qishlog'i Sanbu tumanida 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining o'rnatilishi bilan tashkil etilgan. U 1892-yil 28-dekabrda o'z nomini Yokoshiba deb o'zgartirdi va 1955-yil 1-fevralda shaharcha maqomiga ko'tarildi. Sosa tumanidagi Hikari shahri 1954-yil 3-mayda to'rtta qishloqning qo'shilishi natijasida yaratilgan. Yokoshibahikari 2006-yil 27-martda Hikari va Yokoshiba shaharlarining birlashishi natijasida tashkil topgan. Ushbu birlashish natijasida Sosa okrugi tarqatib yuborildi.
Hukumat
Yokoshibahikari to'g'ridan-to'g'ri saylanadigan mer hamda 16 a'zodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega bo'lgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Yokoshibahikari qo'shni Sanmu shahri va Sanmu tumani munitsipalitetlari bilan birgalikda Chiba prefekturasi assambleyasiga ikki a'zoni qo'shish huquqi mavjud. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Chiba 10-okrugi tarkibiga kiradi.
Iqtisodiyoti
Qadim zamonlardan beri qishloq xo'jaligi Yokoshibahikari iqtisodiyotining asosiy tarmog'i bo'lib kelgan. Shaharning qishi salqin va yozi yumshoq. Keng guruch yetishtirishdan tashqari, shahar negi, Uels piyozi, pomidor va kabocha, qishki qovoqning yapon navini ishlab chiqarish markazi hamdir. Shaharda cho'chqachilik va sut fermalari ham faoliyat olib boradi. Shaharda an'anaviy ravishda keramika buyumlari ishlab chiqarilgan. 1991-yilda shaharning shimoliy qismi Narita xalqaro aeroportiga yaqinligi sababli Yokoshiba sanoat parki sifatida belgilangan.
Ta'lim tizimi
Yokoshibahikari shahar hukumati tomonidan boshqariladigan yetti davlat boshlang'ich maktabi hamda ikkita davlat o'rta maktabi shuningdek Chiba prefekturasi ta'lim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabi faoliyat yuritadi.
Temir yo'l
20x20px JR Sharq - Sōbu magistral liniyasi
San Lorenzo Bellizzi
San Lorenzo Bellizzi Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan kommunadir. Cosenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 38 km2. 904 nafar aholi istiqomat qiladi.
Mixail Shibayev
Mixail Petrovich Shibayev (1916-yil 14-noyabr — 1985-yil 23-oktabr) — sovet askari, Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Markaziy frontning 65-armiyasining 69-Qizil bayroqli Sevskaya otishma diviziyasining 120-piyoda polkining piyoda razvedka vzvodining komandiri, katta serjant, Sovet Ittifoqi Qahramoni.
Biografiyasi
1916-yil 1-noyabrda Penza viloyatining hozirgi Mokshanskiy tumani Chernozerye qishlogʻida dehqon oilasida tugʻilgan. 3 sinfni tamomlagan. Oʻzbekiston poytaxti — Toshkent shahrida rassom boʻlib ishlagan.
1943-yil 15-oktabrda 120-piyoda polkining piyoda razvedka vzvodining komandiri katta serjant Mixail Shibayev birinchilardan boʻlib Ukraina SSR Chernigov viloyatining Repkinskiy tumani Radul shahar tipidagi aholi punkti yaqinida Dneprni kesib oʻtgan. Yarador holida, koʻp qon yoʻqotib, yaralarini bogʻlamay, xandaq toʻliq tozalanmaguncha jangni davom ettirgan. Katta serjant Shibayev oʻzining dadil harakatlari bilan desant guruhini yetib borgan chiziqda birlashtirishga, shuningdek, polkning qolgan qismlarini kesib oʻtishga hissa qoʻshgan.
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1943-yil 30-oktabrdagi farmoni bilan qoʻmondonlikning jangovar topshiriqlarini namunali bajargani, bir vaqtning oʻzida koʻrsatgan jasorati va qahramonligi uchun katta serjant Mixail Petrovich Shibayev Lenin ordeni va „Oltin yulduz“ medali bilan Sovet Ittifoqining Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan.
Urushdan keyin bir muddat SSSR Qurolli Kuchlarida xizmat qilishni davom ettirgan. 1946-yilda V. I. Lenin nomidagi Qizil yulduz maktabining Toshkent Qizil Bayroq ordenli piyoda askarlari maktabini tamomlagan. M. P. Shibayev armiyadan demobilizatsiya qilinganidan keyin Oʻzbekiston SSR Qashqadaryo viloyati Qarshi shahridagi novvoyxonada tsex mudiri boʻlib ishlagan. 1950-yildan KPSS(b) / KPSS aʼzosi boʻlgan. 1985-yil 23-oktabrda vafot etgan. Toshkentdagi Harbiy qabristonning Qahramonlar xiyoboniga dafn etilgan.
Lenin, Qizil Bayroq, 1 va 2-darajali Vatan urushi ordenlari, „Jasorat uchun“, „Harbiy xizmatlari uchun“ medallari va boshqalar bilan taqdirlangan.
Sherali Azimov
Sherali Azimovich Azimov (1928– 1993) – gelmintolog olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1976), veterinariya fanlari doktori, professor (1972), Oʻzbekiston (hozirgi Samarqand) qishloq xoʻjaligi institutining veterinariya fakultetini tamomlagan. Oʻzbekiston veterinariya ilmiy tadqiqot instituti gelmintologiya laboratoriya mudiri (1957–64), institut direktori (1965 – 78). 1979-yildan Samarqand qishloq xoʻjaligi institutida professor Ilmiy ishlari Oʻzbekistonda uchraydigan asosiy gelmintoz kasalliklarining epizootologiyasi, patogenezi, diagnostikasi va ularga qarshi kurash choralariga bagʻishlagan.
Dallenwil
Dallenwil, Shveysariyaning Nidwalden kantonida joylashgan kommunadir. Maydoni – 15.48 km2. 1775 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Shchetsin
thumb|right|250px|Szczecin Shchetsin (polyak tilida Szczecin, nemis tilida Stettin) – Polshaning shimoliy-gʻarbiy qismidagi shahar. Gʻarbiy Pomeraniya voyevodasining maʼmuriy markazi. Aholisi 405,6 ming kishi (2010). Transport yoʻllari chorrahasi. Odra daryosi boʻyidagi yirik port. Mamlakat tashqi savdo yuklarining katta qismi Shchetsin porti orqali oʻtadi. Mashinasozlik (kemasozlik va boshqalar), metallurgiya, kimyo, tsellyulozaqogʻoz, oziqovqat, tikuvchilik sanoati korxonalari mavjud. Baliq ovlash bazasi. Universitet, teatrlar bor. Shahar ilk bor 9-asrda tilga olingan. 13—18-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklar saqdangan.
Shchetsin — Polshaning shim.gʻarbiy qismidagi shahar. Shchetsin voyevodasining maʼmuriy markazi. Aholisi 416,9 ming kishi (1999). Transport yoʻllari chorrahasi. Odra daryosi boʻyidagi yirik port. Mamlakat tashqi savdo yuklarining katta qismi Sh. porti orqali oʻtadi. Mashinasozlik (kemasozlik va boshqalar), metallurgiya, kimyo, sellyulozaqogʻoz, oziqovqat, tikuvchilik sanoati korxonalari mavjud. Baliq ovlash bazasi. Universitet, teatrlar bor. Shahar ilk bor 9-asrda tilga olingan. 13— 18-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklar saqdangan.
Guilford (Pennsylvania)
Guilford AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Franklin County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1835 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Karavajizm
Karavajizm — 1) 17-asr Yevropa rangtasviridagi realistik yoʻnalishning ilk shakllanish davriga xos badiiy vositalar tizimi. Bu tizimga (ayniqsa, italiyalik rassom Karavajo ijodida yaqqol namoyon boʻlgan) demokratik badiiy ideallar, uni haqqoniy va hayotiy aks ettirishga intilish, asarda jonli harakat holati, tasvirlanayotgan jiyemga qiziqish, nursoya qarama-qarshiligiga urgʻu berish, mavzuga mahobatlilik baxsh etish kabi xususiyatlar xos. K. 17-asr Yevropa rassomlari (Rembrandt, P. Rubens va b.) ijodida muhim rol oʻynadi; 2) 17-asr Yevropa rangtasviridagi yoʻnalish. Gollandiya, Flandriya, Fransiya, Ispaniya, Germaniya va b. dagi Karavajo izdoshlari ijodida yaqqol koʻzga tashlanadi. Barcha markazlar (Rim, Neapol, Genuya va b.) rangtasvirida yorqin namoyon boʻldi. Jumladan, rassomlar O. Jentileski, K. Saracheni, J. B. Karachcholo va b. ijodida oʻziga xos tarzda namoyon boʻlsa, ayrim rassomlar (B. Manfredi va b.) ijodida K. ning rasmiy usul va mavzulari yuzaki qoʻllanilgan.
Guilford (Pennsylvania)
Geografiyasi
Maydoni — 3,2 km2. Shundan 3,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Qum avil
Qum avil (Nukus shahri) — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli mahalla. Nukus shahri tarkibiga kiradi.
Najimaddin Muhammaddinov
Najimaddin Muhammaddinov (1937.26.8, Qoraqalpogʻiston, Taxtakoʻpir tumani) — qoraqalpoq kompozitori. Qoraqalpogʻiston (1974) va Oʻzbekiston (1977)da xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi. Olmaota konservatoriyasini tugatgan (1971). Berdaq nomidagi Qoraqalpoq filarmoniyasi badiiy rahbari (1971—77), Qoraqalpogʻiston kompozitorlar uyushmasi raisi (1977— 88), Qoraqalpogʻiston Respublikasi madaniyat ishlari vaziri (1986—99), Nukus sanʼat kolleji direktori (1999-yildan). "Birinchi qoraqalpoq simfoni-yasi", birinchi milliy opera ("Ajiniyoz", 1987) va baleti ("Ayjamal", 1997) ni yaratgan. Simfonik va vokalsimfonik, kamer-cholgʻu (fortepiano uchun sonata, variatsiyalar va boshqalar) va ka-mervokal (mas, "Nereste" balladasi) asarlari, "Keng dala", "Quvnoq oʻlkam", "Boʻlmas", "Yeryor aytayin", "Mustaqillik gullari" qoʻshiklari muallifi.
Mil. av. 139
'''Mil. av. 139'''
Vafot etgan
🇷🇺
Kalamazoo (Michigan)
Kalamazoo AQShning Michigan shtatida joylashgan shahardir. Kalamazoo okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
74262 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1162,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 65,2 km2. Shundan 63,9 km2 quruqlik, 1,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 239 m balandlikda joylashgan.
Eldor Azimov
Azimov Eldor Sarvarovich (1945.6.2, Toshkent) – dirijyor. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan san’at arbobi (1989). Toshkent konservatoriya-sini dastlab skripka, soʻng opera-sim-fonik dirijyorligi boʻyicha tugatgan. Oʻzteleradio huzuridagi torli kvartet (1963–68) va estrada-simfonik orkes-trda (1971–74) skripkachi. Aynan shu yerda 1974-yil kamer orkestr tashkilotchisi, badiiy rahbari va bosh dirijyori. Mazkur jamoa Oʻzbekistonda kamer sim-foniya, syuita va boshqa janrlardagi ijodi-yotga ijobiy ta’sir koʻrsatdi. 1976-yildan Toshkent konservatoriyasida oʻqituvchi, dotsentyabr 1996-yildan "Oʻzbeknavo" qoshidagi "Turkiston kamer orkestri"ning badiiy rahbari va bosh dirijyori.
NGC 5239
NGC 5239 Волопас yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Vergies
Vergies Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
189 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,1 km2. Dengiz sathidan 58 – 129 m balandlikda joylashgan.
Majid Yoʻldoshev
Majid Yoʻldoshev — sovet iqtisodiyoti, davlat va siyosiy arbobi.
Biografiya
1911-yilda tugʻilgan. 1931-yildan KPSS aʼzosi.
1929-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda ishlagan. 1929-1971-yillarda — Toshkent viloyatida komsomol xodimi, Toshkent viloyati ichki ishlar organlari xodimi, Samarqand viloyati UNKVD UGB 3-boʻlimi boshligʻi yordamchisi, 2-boʻlim boshligʻi yordamchisi lavozimlarida ishlagan. Oʻzbekiston SSR NKVD UGB 4-boʻlimi, boshliq oʻrinbosari, Toshkent viloyati UNKVD boshligʻi, Oʻzbekiston SSR Davlat nazorati xalq komissari, Oʻzbekiston SSR Xalq Komissarlari Soveti raisining oʻrinbosari, Toshkent shahar ijroiya qoʻmitasi XXR raisi, Oʻzbekiston SSR Davlat nazorati vaziri, Oʻzbekiston Kompartiyasi Markaziy Komiteti huzuridagi Partiya tarixi instituti direktori boʻlgan.
1971-yilda Toshkentda vafot etgan.
Karlovka (Shimoliy Qozogʻiston)
Karlovka — (Карловка) Qozog'istonning Shimoliy Qozog'iston viloyati, Ayirtou tumanida joylashgan qishloq. Ukrain qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO-593251400
Geografiyasi
Tuman ma'muriy markazi Saumalkel qishlogʻidan 35 km janubiy-gʻarbda, dengiz sathidan 312 m balandlikda joylashgan. KATO — 593251400
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 236 kishini tashkil etgan (110 erkak va 126 ayol). 2009- yilda olingan ro'yhatga binoan aholi soni 149 tashkil qilgan(74 erkak va 75 ayol).
Karavajo Mikelanjelo
KARAVAJO (Caravaqqio, asli Merizida Karavajo) Mikelanjelo (1573. 28.9, Lombardiya —1610.18.7, Toskana) — italiyalik rassom. 17-asr Yevropa rangtasvirida realistik yoʻnalish asoschisi. Milanda tahsil olgan (1584— 88). Rim, Neapol, Malta o., Sitsiliyada yashab ijod qilgan. K. ijodida manyerizm va akademizm sanʼatiga xos boʻlgan obrazlarni ideallashtirishga individual taʼsirchanlikni ("Kasal kichkintoy Vakx"), mavzuni majoziy talqiniga naturani bevosita kuzatishni ("Mevali savat koʻtargan oʻspirin" va b.) qaramaqarshi qoʻyadi. Antik mavzulardagi asarlari ("Vakx", 1592—93, Karavajo. "Lyutna chalayotgan qiz" (1595). Ufitssi galereyasi)da bayramlar, begʻubor shoʻxlik ruhi aks etgan. Rangtasvirning yangi turlari — natyurmort ("Savatdagi mevalar", 1596), maishiy ("Folbin" va b.) janrlarning shakllanishiga katta hissa qoʻshdi. Diniy mavzudagi asarlari ("Misrga yoʻl olganlar xordigʻi" va b.)ga ham chuqur hayotiy ruh baxsh eta olgan. Yirik polotnolari katta dramatik kuchga ega ("Avliyo Pyotrning mixlanishi", 1601; "Tobutga qoʻyish", 1604; "Avliyo Matvey azoblari", 1606 — hammasi Rimda; "Mariyaning oʻlimi", 1606, Luvrda). K. ijodi rangtasvir usuli, nursoyaning nihoyatda keskinligi, harakatlarning soddaligi, boy koloriti, asarlaridagi ehtiros va dramatik ruhi bilan diqqatga sazovor.
K. ijodi 17-asr Yevropa rassomlik maktablarida realizm yoʻnalishi oqimlari (jumladan, karavajizm)ni shakllanishiga katta taʼsir koʻrsatdi.
Mil. av. 138
'''Mil. av. 138'''
Vafot etgan
🇷🇺
Munitsipalitetlar
Munitsipalitetlar — mahalliy hokimiyatga ega bo'lgan shahar yoki tuman. "Har bir munitsipalitetdagi saylovchilar to'rtta nomzoddan birini tanlaydi".
Karageorgiyevichlar
Karageorgiyevichlar - Serbiyada 1808—13, 1842 — 58 yillarda knyazlar sulolasi, 1903 y.dan qirollar sulolasi, keyinchalik serblar, xorvatlar, slovenlar qirolligi (1918—29) va Yugoslaviya (1929—45, amalda 1941 y.gacha hukmronlik qilishgan)dagi hukmron sulola. Usmonli turklarga qarshi 1-serb qoʻzgʻoloni (1804—13) rahbari Karageorgiy 1808—13 yillarda Serbiya hukumati boshligʻi (oliy knyaz) boʻlgan. U "xalq yoʻlboshchisi" deb nom olgan va K. sulolasiga asos solgan. Asosiy vakillari: Karageorgiy (sulola asoschisi), Petr I (1903—21 yillarda qirol), Aleksandr I (1921—34 yillarda qirol), Petr II (1934 y.dan qirol), 1941 y. Yugoslaviyaga fashistlar Germaniyasi va Italiya hujum qilgandan keyin bir necha kun oʻtgach, xorijga qochgan. 1945 y. 29 noyabrda Yugoslaviya xalq ozodligi antifashist vechasining 3-sessiyasi monarxiyaning tugatilganligini rasman eʼlon qilgan.
Saint-Yorre
Saint-Yorre Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Vichy tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2840 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 450,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,3 km2.
Yalqov
Yalqovlar — Folivora kichik turkumining yagona neotropik chumoli xoʻr sutemizuvchilar guruhi kiradi, ular orasida mavjud boʻlgan, arboreal daraxt yalqovlari va yoʻq boʻlib ketgan quruqlikdagi yalqovlar kiradi. Harakatning sekinligi bilan ajralib turadigan daraxt yalqovlari umrining koʻp qismini Janubiy Amerika va Markaziy Amerikaning tropik tropik oʻrmonlari daraxtlarida osilgan holda oʻtkazadilar. Yalaqovlar chumolixoʻrlar bilan juda yaqin qarindosh tur boʻlib, birgalikda Pilosa ksenartran tartibini tashkil qiladi.
Turlari
Nega aynan Yalqov deb nomlangan?
Yalqovlar juda past metabolizm va ataylab harakat qilgani uchun shunday nomlangan. Sloth, sekin boʻlganlari ham bunga sabab boʻlgan, soʻzma-soʻz „dangasalik“ degan maʼnoni anglatadi va ularning bir nechta boshqa tillarda umumiy nomlari (masalan, dangasalik) paresseux, perezoso) „dangasa“ yoki shunga oʻxshash maʼnoni ham anglatadi. Ularning sustligi barglarning kam energiyali ovqatlanishiga imkon beradi. Shuningdek yirtqich qirgʻiylar va mushuklarni koʻrish orqali ov qilishdan qochadi. Yalqovlar yerda deyarli tirik oʻlja boʻlishadi, ammo ular suzishni bilishadi. Shaggy koʻylagi yivli sochlarga ega boʻlib, ularda simbiotik yashil suv oʻtlari mavjud boʻlib, ular hayvonlarni daraxtlardagi kamuflyaj(fransuz tilidan, xususan „kamuflyaj“ dan kelib chiqqan soʻz, deyishimiz mumkin. Bu soʻz dushmanni aldash uchun aniq maqsad bilan harbiy materialni yashirish yoki qoʻshinlarga nisbatan qoʻllaniladi.) qiladi va uni oziq moddalar bilan taʼminlaydi. Yosunlar, shuningdek, yalqov kuyalarni ham oziqlantiradi, ularning baʼzi turlari faqat yalqovlarda mavjud.
Yalqovlar 60 million yil oldin Janubiy Amerika qitʼasida paydo boʻlgan deb hisoblangan platsenta sutemizuvchilar guruhiga tegishli Xenartra superorderiga tegishli. Bir tadqiqot shuni koʻrsatdiki, ksenartranlar boshqa oila sutemizuvchilardan taxminan 100 million yil oldin ajralib chiqqan. Chumolixoʻrlar va Armadillolar(katta, qalin qobiq tufayli, jangovar kemalar uzoq vaqt kaplumbağalarning qarindoshlari hisoblanib kelgan) ham Xenartra qatoriga kiradi. Eng qadimgi ksenartranlar mustahkam umurtqa pogʻonalari, birlashtirilgan tos suyaklari, tishlari tishlari va kichik miyalari boʻlgan daraxt oʻt oʻsimliklari edi. Yalqovlar Pilosa turkumining Folivora taksonomik turkumiga boʻlinadi. Bu atamalar mos ravishda lotincha „barg yeyuvchi“ va „sochli“ soʻzlaridan olingan. Pilosa sutemizuvchilar sinfidagi kichikroq turkumlar qatoriga kiradi; uning boshqa pastki turkumiga chumolixoʻrlar kiradi.
Folivorada eng kamida sakkiz oilaga boʻlingan, ulardan faqat ikkitasida tirik tur mavjud; qolganlari butunlay yoʻq boʻlib ketgan (†):
Yalqovlarning rivojlanishi va qayerdan kelib chiqanligi
thumb| Megatherium americanum (Londondagi Megatheriidae yalqovnig skleti)
Kehlshteynxaus
thumb|280x280px| Kehlshteynxaus (2004) Kehlshteynxaus (Kehlsteinhaus; „Burgut uyasi“) — 1937-yildan 1938-yilgacha NSDAP tomonidan Adolf Gitlerning 50 yoshiga sovgʻa sifatida qurilgan. Kehlshteyn togʻida 1834 m balandlikda qurilgan uy Bavariya (Germaniya) Berchtesgaden tumanidagi Bavariya Alp togʻlaridagi hozir vayronaga aylangan Berghof qarorgohi yaqinida joylashgan.
Yalqov
Evolyutsiyasi
thumb| Nothrotheriops shastensis (Nothrotheriidae, La Brea) Yalqovlar dunyoda mavjud. Ikki va uch barmoqli yalqovlar oʻrtasidagi oʻxshashlik bilan daraxtsimon turmush tarziga konvergent evolyutsiya namunasi, „sutemizuvchilar orasida maʼlum boʻlgan konvergent evolyutsiyaning eng yorqin misollaridan biri“. Qadimgi Ksenartra zamonaviy ksenartranlarga qaraganda ancha kengroq tur va tarqalishga ega edi. Qadimgi yalqovlar asosan quruqlikda yashagan va baʼzilari Megatheriumda boʻlgani kabi fillar kabi katta boʻlishgan.. thumb| Megalonyx wheatleyi (Megalonychidae) qoldiqlari (AMNH) va qayta tiklangan rasmi thumb| Paramylodon harlani (Mylodontidae, San-Diego) Yalqovlar Janubiy Amerikada uzoq vaqt izolyatsiya qilingan paytda paydo boʻlgan va oxir-oqibat Karib dengizidagi bir qator orollarga, shuningdek Shimoliy Amerikaga tarqalib ketgan. Taxminlarga koʻra, suzish Pilosanlarning Oligotsen tomonidan Buyuk Antil orollariga okeanga tarqalishiga olib keldi va megalonixid Pliometanastes va mylodontid Thinobadistes Shimoliy Amerikani taxminan 9 million yil oldin, Panama Istmusining shakllanishidan ancha oldin mustamlaka qila oldi. Thalassocnus koʻp vaqtini sayoz suvda oʻtkazgan, suzish va dengiz oʻtlari bilan oziqlanish uchun kuchli old oyoqlarini ishlatgan. Fotoalbom qoldiqlari shuni koʻrsatadiki, uning dumi eshkakka oʻxshash va orqa oyoqlari qisqargan, bu uning mavjudligining oxiriga kelib toʻliq suvda boʻlganligini koʻrsatadi. Suvdagi hayot tarziga moslashish Talassoknusga quruqlikdagi boshqa oʻtxoʻrlar bilan raqobatdan qochishga yordam berdi va unga yangi oziq-ovqat manbalaridan foydalanishga imkon berdi. Peru va Chilida, Thalassocnus Miyosenning oxiridan boshlab qirgʻoq yashash joyiga kirdi. Dastlab ular shunchaki suvda turishgan, ammo 4 million yil davomida ular suzuvchi jonzotlarga aylanib, hozirgi dengiz sireniyalariga oʻxshash dengiz oʻtlarini oziqlantiruvchi jonzot boʻlishgan.
Kehlshteynxaus
Tarixi
right|thumb|301x301px| Gitler va Gebbels oilasi 1938-yilda Kehlshteynxausda 1934-yildan boshlab NSDAP vakillari Obersalzberg togʻli hududida yer sotib olishni boshladilar. Bu yerda Germaniyaning taniqli partiya-davlat arboblarining shaxsiy uylari qurilgan. Mintaqadagi eng qimmat loyihalardan biri Kehlshteynxaus boʻlib, uning rejalashtirish va qurilishini Martin Bormann meʼmor Roderich Fikga topshirgan. Uy va unga boradigan yo‘l qurilishi 13 oylik qurilish ishlaridan so‘ng 1938-yilning yozida yakuniga yetdi. NSDAP nomidan uy Adolf Gitlerga 50 yoshga toʻlgan kuni, 1939-yil 20-aprelda sovgʻa qilingan. Kotib Krista Shrederning soʻzlariga koʻra, Gitler uyiga tez-tez tashrif buyurmagan, chunki u bu yerda uchraydigan havoga toqat qilolgan, lekin Gitler ajoyib meʼmoriy marvarid bilan hayratlantirish uchun yuqori martabali xorijiy mehmonlarni unga taklif qilgan.
Polk City (Iowa)
Polk City AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Polk okrugi tarkibiga kiradi.
Kehlshteynxaus
Tarixi
1944-yil 10-dekabrdan 1945-yil 15-yanvargacha Gitler tomonidan majburiy tashlab ketilgandan so‘ng, Volfschanze A.ning asosiy qarorgohi bo‘lgan.
Yalqov
Evolyutsiyasi
Har ikki turdagi yalqov daraxtlar bir xil oʻrmonlarni egallaydi; koʻpgina hududlarda bir oz kichikroq va odatda sekinroq harakatlanuvchi uch barmoqli yalqovning maʼlum bir turi (Bradypus — 99% barglardan, asosan Cecropiadan tashkil topgan juda tanlangan dietaga ega. Bu jinsning shaxslari maʼlum bir daraxt turiga qattiq bogʻlanganga oʻxshaydi va ovqat hazm qilish samaradorligida katta individual farqlar mavjud) va ikki barmoqli tipning bir turi birgalikda ustunlik qiladi. Morfologik taqqoslashlarga asoslanib, ikki barmoqli yalqovlar filogenetik jihatdan yoʻq boʻlib ketgan Katta Antil orollaridagi yalqov hayvonlarning boʻlinmalaridan birida joylashgan deb taxmin qilingan. Suyak tuzilmalarini tahlil qilish orqali 33 dan ortiq turli xil yalqovlar turlari haqida maʼlumotlar toʻplangan boʻlsa-da, filogenetik daraxtdagi koʻchatlar oʻrtasidagi munosabatlarning koʻpchiligi noaniq edi. Difiliya gipotezasini tasdiqlash uchun toʻplangan morfologik dalillarning aksariyati ichki quloqning tuzilishiga asoslangan.
Polk City (Iowa)
Aholisi
3418 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 305,5 nafar kishi.
Kehlshteynxaus
Tarixi
1945-yil 25-aprelda Obersalsberg hududiga Britaniya samolyotlarining ommaviy havo hujumi paytida Kehlshteynxaus (bir necha zarar koʻrmagan binolardan biri) zarar koʻrmadi.
Yalqov
Evolyutsiyasi
Kollagen va mitoxondriyal DNK ketma-ketligi dan yaqinda olingan molekulyar maʼlumotlar difiliya (konvergent evolyutsiya) gipotezasiga mos keladi, ammo morfologiyadan olingan boshqa xulosalarning bir qismini bekor qildi. Tadqiqotlar doimiy ravishda ikki barmoqli yalqovlar milodontidlar bilan yaqin evolyutsion munosabatlarga ega ekanligini koʻrsatdi, uch barmoqli yalqovlar esa Megaterioidaga tegishli va Megalonyx, megateriidlar va notroteriidlar bilan chambarchas bogʻliq. Ular ilgari tan olingan Megalonychidae oilasini polifiletik(Polifiletik deganda umumiy ajdodlari boʻlmagan va bir nechta nasldan kelib chiqqan organizmlar guruhi tushuniladi.) qiladi, ikkala barmoqli yalqovlar ham, Katta Antil orollari yalqovlari ham Megalonyxdan uzoqlashadi. Katta Antil orollaridagi yalqovlar endi yalanglik evolyutsion daraxtining alohida, bazal shoxiga joylashtirilgan.
Polk City (Iowa)
Geografiyasi
Maydoni — 11,58 km2. Shundan 11,19 km2 quruqlik, 0,39 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 269 m balandlikda joylashgan.
Kehlshteynxaus
Tarixi
Ikkinchi jahon urushi tugagandan soʻng, Obersalzberg Amerika qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. Tog‘ cho‘qqisida joylashganligi uchun amerikaliklar „burgut uyasi“ deb atagan Kehlshteynxausda harbiy shtab o‘rnashib oldi. Burgut uyasi 1946-yil 1-aprelda amerikaliklar tomonidan musodara qilingan. 1951-yilda u Bavariya hukumatiga topshirildi va uni buzishga qaror qildi. Biroq, Berchtesgaden tumani maʼmurlari bu qarorni vaqtincha toʻsib qoʻyishdi. Muzokaralardan soʻng, faqat Uchinchi Reyx rahbarlariga tegishli binolarning xarobalarini portlatish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Shu tariqa, burgut uyasini buzmaslikka qaror qilindi.
Yalqov
Filogeniya
Yalqov oilasining quyida keltirilgan filogenetik daraxti kollagen va mitoxondriyal DNKdan olingan ketma-ketlik maʼlumotlari yordamida tuzilgan. Ushbu tahlil yalqov turlari oʻrtasidagi evolyutsion munosabatlarni aniqlashga yordam beradi.
San Lucido
San Lucido Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan kommunadir. Cosenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27 km2. 5589 nafar aholi istiqomat qiladi (2002).
Kehlshteynxaus
Kirish
Hozirda Burgut uyasiga yo‘l harakati faqat maxsus transport vositalari va maxsus turistik avtobuslar uchun ruxsat etiladi. Avtobuslar Berchtesgaden vokzalidan, shuningdek, Hintrek shahrida har 25 daqiqada (chipta narxi bir kishi uchun 26 yevro) almashib turadi. Avtobuslar 16:50 da harakatlanishni toʻxtatadi. Oktyabr oyining oxiridan aprel oyining oxirigacha (togʻlardagi qor miqdoriga qarab) ekskursiyalar oʻtkazilmaydi.
Yalqov
Filogeniya
Pliotsen davrida Markaziy Amerika dengiz yoʻlining yopilishi Janubiy Amerikaning Tinch okeani qirgʻoq suvlarining sovishiga olib keldi va bu dengiz yalqovlarining yoʻq boʻlib ketishiga olib keldi. Sovutish tendentsiyasi dengiz oʻtlarini yoʻqotdi va yalqovlarning sekin metabolizmi termoregulyatsiya bilan kurashdi. Dengiz yalqovlari suv hayotiga moslashgan va koʻp vaqtlarini suvda oʻtkazgan. Ularning oyoq-qoʻllari eshkakka oʻxshash, koʻzlari va quloqlari kichik boʻlib, ular suv ostida harakat qilish uchun teginish tuygʻusiga tayanganliklarini anglatadi. Ushbu yalqovlarning yoʻq boʻlib ketishi mintaqaning biologik xilma-xilligi uchun jiddiy yoʻqotish boʻldi.
Taxminan 11 000 yil oldin odamlar kelganidan koʻp oʻtmay, Shimoliy va Janubiy Amerikadan quruqlikdagi yalqovlar, jumladan, yirik yalqovlar gʻoyib boʻldi. Ilmiy dalillar odamlarning ovlanishi Amerika megafaunasining yoʻq boʻlib ketishiga muhim hissa qoʻshgan degan fikrni tasdiqlaydi. Shimoliy va Janubiy Amerikada topilgan quruq yalqovlarning qoldiqlari bu jonzotlarning odamlar tomonidan ovlangani, pishirilganligi va isteʼmol qilinganligining ishonchli isbotidir. Ushbu ajoyib mavjudotlarning yoʻq boʻlib ketishi Amerikada biologik xilma-xillikning sezilarli darajada yoʻqolishini anglatadi.. Oxirgi muzlik davrining tugashi bilan sodir boʻlgan iqlim oʻzgarishi ham muhim rol oʻynagan boʻlishi mumkin, garchi avvalgi oʻxshash muzliklarning chekinishi shunga oʻxshash yoʻq boʻlib ketish darajasi bilan bogʻliq emas edi.
Megalocnus, Karib dengizida tugʻilgan boshqa yalqovlar bilan birga, taxminan 5000 yil oldin, materikda quruqlikdagi yalqovlar yoʻq boʻlib ketganidan keyin ham omon qolishga muvaffaq boʻldi. Biroq, odamlarning Buyuk Antil orollariga kelishi oxir-oqibat bu yalqovlarning yoʻq boʻlib ketishiga olib keldi.
Biologiya
left|thumb| Jigarrang tomoqli uch barmoqli yalqovni oziqlanishi (Bradypus variegatus), Cahuita milliy bogʻi, [[Kosta-Rika]]
Morfologiya va anatomiya
Yalangʻochlar tana uzunligi 60 dan 80 sm gacha (24 dan 31 dyuymgacha) oʻzgarib turadi va turlariga qarab 3,6 dan 7,7 kg gacha (7,9 dan 17,0 funtgacha) ogʻirlikda boʻlishi mumkin. Ikki barmoqli va uch barmoqli yalqovlar orasida birinchisi biroz kattaroqdir. Yalangʻochlar choʻzilgan oyoq-qoʻllari va kichik quloqlari boʻlgan yumaloq boshlarga ega. Uch barmoqli yalqovlarning uzunligi taxminan 5-6 sm (2,0 dan 2,4 dyuym) gacha boʻlgan qisqa, dumlari bor.
Yalangʻochlar sutemizuvchilar orasida gʻayrioddiy boʻlib, ettita boʻyin umurtqasi boʻlmaydi. Ikki barmoqli yalqovlarda beshdan yettigacha boʻyin umurtqasi boʻladi, uch barmoqli yalqovlarda esa odatda sakkiz yoki toʻqqizta boʻladi. Manatelar — yettitadan kam boʻyin umurtqasi boʻlgan boshqa sutemizuvchilar, jami oltitaga ega.
Fiziologiya
Yalqovlar ranglarni koʻrish qobiliyatiga ega, ammo ularning koʻrishining keskinligi yomon. Ularning eshitish qobiliyati ham yaxshi rivojlanmagan. Natijada, yalqovlar oziq-ovqatlarini topish uchun hid va teginish tuygʻusiga tayanadi.
Yalqovlar hayvonlarning metabolizmi juda past (oʻz oʻlchamidagi sutemizuvchilar uchun kutilganidan yarmidan kam) va past tana harorati: 30 to 34 C faol boʻlganda va dam olishda hali ham pastroq. Yalqovlar geterotermiyani namoyon qiladi, yaʼni ularning tana harorati atrof-muhitga javoban oʻzgarishi mumkin. Odatda, ularning tana harorati 25 dan 35 ° C gacha (77 dan 95 ° F gacha). Biroq, yalqovlar tana haroratini 20 °C (68 °F) ga tushirishi mumkin, bu esa torporga, metabolizm va faollikning pasayishiga olib kelishi mumkin.