cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Islomning tarqalishi
Shimoliy Afrika
Vizantiya hukmronligi 647—648 yillarda Tunisga va 682-yilda Marokashga bostirib kirgan arablar tomonidan islom qudratini kengaytirish harakatida tugatildi. 670-yilda arab sarkardasi va bosqinchisi Uqba Ibn Nafiy Qayravon shahrini (Tunisda) va uning Uqba masjidi sifatida ham tanilgan Ulugʻ masjidini tashkil qildi ; Uqba masjidi gʻarbiy islom dunyosidagi barcha masjidlarning ajdodi hisoblanadi. Berber qoʻshinlari arablar tomonidan 711-yilda boshlangan Ispaniyani bosib olishda keng qoʻllanilgan.
Hech bir oldingi bosqinchi berberlarni assimilyatsiya qilishga urinmagan, ammo arablar ularni tezda oʻzgartirib, keyingi fathlarda yordam soʻrashgan. Ularning yordamisiz, masalan, Andalusiya hech qachon islom davlatiga qoʻshilib boʻlmasdi. Dastlab, faqat qirgʻoqqa yaqinroq boʻlgan berberlar qatnashgan, ammo XI asrga kelib musulmonlar Sahroi Kabirga tarqala boshlagan.
Anʼanaviy tarixiy nuqtai nazarga koʻra, Shimoliy Afrikani Islom Umaviy xalifaligi tomonidan bosib olinishi miloddan avvalgi 647—709-yillar Afrikadagi katoliklikni bir necha asrlar davomida amalda tugatdi.
Hukmronligi davrida Umar II, Afrikaning oʻsha paytdagi hokimi, Ismoil ibn Abdulloh, uning adolatli maʼmuriyati tomonidan Berberlarni Islomga kiritganligi aytilgan va boshqa dastlabki taniqli missionerlar orasida Abdulloh ibn Yasin minglab berberlarning Islomni qabul qilishiga sabab boʻlgan harakatni boshlagan.
Afrika
right|thumb|150x150px| Zeyla porti va qirgʻogʻi. Somali qirgʻogʻi va Arabiston yarim oroli aholisi oʻrtasidagi tijorat va intellektual aloqalar tarixi Somali xalqining Muhammad bilan aloqasini tushuntirishga yordam berishi mumkin. Ilk musulmonlar hozirgi Efiopiyadagi Aksumiylar imperatori saroyida Qurayshdan himoya izlash uchun Somalining zamonaviy shimolidagi Zeyla port shahriga qochib ketishgan. Himoyaga ega boʻlgan musulmonlarning baʼzilari oʻsha paytda dinni targʻib qilish uchun Horn mintaqasining bir qancha joylariga joylashganligi aytiladi. VII asrda musulmonlarning Quraysh ustidan qozongan gʻalabasi mahalliy savdogarlar va dengizchilarga katta taʼsir koʻrsatdi, chunki ularning Arabistondagi savdo sheriklari oʻshanda islomni qabul qilganlar va Oʻrta yer dengizi va Qizil dengizdagi asosiy savdo yoʻllari musulmon xalifalari taʼsiri ostida qolgan edi. Savdo orqali Islom qirgʻoq shaharlarida Somali aholisi orasida tarqaldi. Arabiston yarim orolidagi beqarorlik dastlabki musulmon oilalarining Somali dengiz qirgʻogʻiga koʻchib oʻtishini koʻrsatdi. Bu urugʻlar katalizator boʻlib, dinni Horn mintaqasining katta qismiga yoʻnaltirdi.
Sharqiy Afrika
thumb|219x219px| Sharqiy Afrikaning asosiy shaharlari. Kilva sultonligi janubdagi Korrentes burnidan shimolda Malindigacha hukmronlik qildi. Afrikaning sharqiy qirgʻogʻida, arab dengizchilari koʻp yillar davomida asosan qullar savdosi bilan shugʻullangan, arablar IX—X asrlarda dengizdagi orollarda, ayniqsa Zanzibarda doimiy koloniyalarga asos solgan. U yerdan Afrikaning ichki qismiga boradigan arab savdo yoʻllari islomni sekin qabul qilishga yordam berdi.
X asrga kelib Kilva sultonligiga Ali ibn al-Hasan Sheroziy (Forsda Sheroz hukmdorining yetti oʻgʻlidan biri) asos solgan. Otasi vafot etgach, Ali akalari tomonidan merosdan haydab chiqarildi. Uning vorislari Suahili sohilidagi eng qudratli sultonlikni boshqarar edi, uning kengayishi choʻqqisida Kilva sultonligi janubdagi Inhambanedan shimolda Malindigacha choʻzilgan. XIII asr musulmon sayyohi Ibn Battuta Kilva Kisivaniyning buyuk masjidi marjon toshdan (dunyoda yagona) boʻlganligini taʼkidlagan.
XX asrda islom Afrikada tugʻilish va dinni qabul qilish orqali oʻsdi. Afrikadagi musulmonlar soni 1900-yildagi 34,5 milliondan 2000-yilda 315 millionga oʻsdi, bu Afrika umumiy aholisining taxminan 20% dan 40% gacha miqdorini tashkil qiladi. Biroq, xuddi shu davrda Afrikada nasroniylar soni ham oʻsib, 1900-yildagi 8,7 milliondan 2000-yilda 346 millionga yetdi va bu qitʼadagi islomning oʻsish sur’atlaridan ham, umumiy aholi sonidan ham oshib ketdi.
Gʻarbiy Afrika
thumb|150x150px| Jenne Buyuk masjidi. Afrikada Islomning tarqalishi VII—IX asrlarda boshlangan va dastlab Umaviylar sulolasi davrida Shimoliy Afrikaga olib kelingan. Shimoliy va Gʻarbiy Afrikadagi keng savdo tarmoqlari Islom dastlab savdogarlar sinfi orqali tinch yoʻl bilan tarqaladigan vositani yaratdi. Umumiy dinni va umumiy transliteralizatsiyani baham koʻrish orqali savdogarlar bir-biriga ishonishga va shuning uchun sarmoya kiritishga koʻproq tayyor ekanliklarini koʻrsatdilar. Bundan tashqari, XIX asrga kelib, Usmondan Fodio boshchiligidagi Nigeriyada joylashgan Sokoto xalifaligi islomni yoyish uchun katta kuch sarfladi.
Fors va Kavkaz
thumb| [[Eron|Fors shahzodasi Boysungʻurning saroy aʼyonlari Firdavsiyning "Shohnoma" nomli dostonida shaxmat oʻynashadi.]] left|thumb|175x175px| Olim Shoh Abul Maalining forscha miniatyurasi. Qodisiya jangi kabi muhim janglar oldidan Hamradagi Sosoniylar qoʻshinining boʻlinishi kabi holatlar boʻlgan boʻlsa-da, arab qoʻshinlari asta-sekin garnizonlangan shaharlarda konvertatsiya eng tez sodir boʻlgan va bu zardushtiylikning qishloq joylari bilan bogʻlanishiga olib kelgan. Hali Umaviylar davrining oxirida musulmon jamoasi mintaqada koʻpchilikni tashkil etmasdi.
VII asrda musulmonlarning Forsni bosib olishi orqali islom Shimoliy Kavkazgacha tarqaldi, uning qismlari (ayniqsa Dogʻiston) sosoniylar davlati tarkibiga kirdi. Kelgusi asrlarda Kavkazning nisbatan katta qismi musulmon boʻldi, uning katta qismi esa asrlar davomida butparastlik (Cherkes Habze kabi butparastlik tarmoqlari), shuningdek nasroniylik (xususan, Armaniston va Gruziya) boʻlib qolaverdi. XVI asrga kelib, hozirgi Eron va Ozarbayjon aholisining koʻpchiligi Safaviylarning diniy oʻzgartirish siyosati tufayli islomning shialik yoʻnalishini qabul qilgan edi.
Islom dinini sanoat va hunarmandlik lavozimlarida ishlagan zardushtiylar osongina qabul qilishgan, chunki zardushtiylik aqidalariga koʻra, olovni harom qilish bilan bogʻliq kasblar ularni harom qilgan. Bundan tashqari, musulmon missionerlari zardushtiylarga islom aqidalarini tushuntirishda qiyinchilikka duch kelmadilar, chunki dinlar oʻrtasida oʻxshashliklar koʻp edi. Thomas Walker Arnoldning soʻzlariga koʻra, forsiylar uchun u Axura Mazda va Ahriman bilan Alloh va Iblis nomlari ostida uchrashgan. Baʼzida musulmon yetakchilari oʻz diniga kirganlarni gʻalaba qozonish uchun pul vaʼdalari bilan musulmonlar namoziga qatnashishni ragʻbatlantirdilar va Qurʼon hammaga tushunarli boʻlishi uchun arab tilida emas, balki fors tilida oʻqilishiga ruxsat berdilar.
Markaziy Osiyo
left|thumb| [[Gʻuriylar|Gʻuriylar imperiyasi Muhammad Gʻuriy va Gʻiyatiddin Muhammad tomonidan boshqarilgan.]] Afgʻonistonning bir qancha aholisi Umaviylarning missionerlik saʼy-harakatlari, xususan Hishom ibn Abdulmalik va Umar ibn Abdulazizlar davrida Islomni qabul qildi. Keyinchalik, IX asrdan boshlab, ildizlari zardushtiy teokratik zodagonlikdan kelib chiqqan Somoniylar sunniy islom va islom-fors madaniyatini Markaziy Osiyoning yuragiga chuqurroq targʻib qildilar. Oʻz hududlaridagi aholi, xususan, hozirgi Qozogʻiston hududidagi Tarazda sezilarli darajada Islomni qattiq qabul qila boshladilar. Qur’onning fors tiliga birinchi toʻliq tarjima qilinishi IX asrda Somoniylar davrida sodir boʻlgan. Tarixchilarning qayd etishicha, Somoniy hukmdorlarining gʻayratli missionerlik faoliyati tufayli 30 000 ga yaqin turklar islom diniga eʼtiqod qilish uchun kelgan, keyinroq Gʻaznaviylar davrida esa 55 000 dan ortiq aholi hanafiy mazhabiga oʻtgan. Safforiylar va Somoniylar hukmronligidan keyin Gʻaznaviylar XI asrda Hindiston yarimorolini bosib olishi ortidan islom va Temuriy Uygʻonish davri madaniyatini yanada kengaytirib, Bengalgacha yetib borgan kuchli Gʻuriylar va Temuriylar paydo boʻldi.
Turkiya
Asosiy maqolalar: Arab-Vizantiya urushlari, Vizantiya-Saljuqiy urushlari, Vizantiya-Usmonli urushlari.
Hindiston yarimoroli
center|thumb|800x800px|Boburiylar davlatidagi musulmonlarning Ramazon hayitidagi ajoyib yurishi aks etgan 12 hoshiyali manzara. thumb|400x400px| Gʻarbiy, Markaziy va Janubiy Osiyoda hukmronlik qiladigan [[Porox imperiyalari|Islom qurollari davri.]] Islom taʼsiri birinchi marta Hindiston yarimorolida VII asr boshlarida arab savdogarlarining paydo boʻlishi bilan sezila boshlandi. Arab savdogarlari Arabistonda Islom paydo boʻlishidan oldin ham ular bilan Janubi-Sharqiy Osiyo portlari oʻrtasidagi bogʻlovchi boʻlgan Malabar mintaqasiga tashrif buyurishgan. Tarixchilar Elliot va Douson oʻzlarining "Hindiston tarixi" kitobida oʻz tarixchilari tomonidan aytilganiga koʻra, musulmon sayohatchilarni olib ketayotgan birinchi kema Hindiston qirgʻogʻida 630-yilda paydo boʻlgan. Birinchi hind masjidi 629-yilda qurilgan deb taxmin qilinadi.
Bengalda arab savdogarlari Chittagong portini topishga yordam berishdi. Ilk soʻfiy missionerlari VIII asrdayoq mintaqaga joylashdilar.
Arab savdogarlari va savdogarlari yangi dinning tashuvchisiga aylandilar va ular qayerga borsalar ham uni targʻib qildilar. Biroq, keyingi ming yilliklar davomida Hindiston yarimorolidagi musulmonlar istilosining keyingi kengayishi mintaqada islomni oʻrnatdi.
thumb| [[Qurʼon|Qur’onni yod olgan imperator Aurangzeb bir qancha arab va iroq olimlari yordamida „Fatova-i-Alamgiri“ni tuzgan.]] right|thumb|200x200px| 1500-yilda Bruney imperiyasining xaritasi Musulmon missionerlari Hindistonda Islomning tarqalishida muhim rol oʻynagan, baʼzi missionerlar hatto savdogar yoki savdogar rolini oʻz zimmalariga olishgan. Masalan, IX asrda ismoiliylar turli xil niqoblar ostida, koʻpincha savdogar, soʻfiy va savdogar sifatida Osiyo boʻylab har tarafga missionerlar joʻnatgan. Ismoiliylarga potentsial dinga qaytishni oʻz tillarida gapirish buyurilgan. Baʼzi ismoiliy missionerlari Hindistonga sayohat qilib, oʻz dinlarini hindular uchun maqbul qilish uchun harakat qilishdi. Ibn Batutaning soʻzlariga koʻra, Xaljilar dinga kirgan kishini Sultonga taqdim etishni odat qilib, Islom dinini qabul qilishga undashgan. Dehli sultonligi Ixtiyoruddin Baxtiyor Xiljining Bengaliya ustidan nazorati davrida Hindistondagi musulmon missionerlar Islomni qabul qilganlar soni boʻyicha eng katta muvaffaqiyatga erishdilar.
Temur va Chingizxonning bevosita avlodi Bobur tomonidan asos solingan Boburiylar imperiyasi deyarli butun Janubiy Osiyoni zabt eta oldi. Imperator Akbar hukmronligi davrida diniy bagʻrikenglik kuzatilgan boʻlsa-da, imperator Avrangzeb hukmronligi davrida islom shariati toʻliq oʻrnatilgani va fatvolar toʻplash orqali jizya (musulmon boʻlmaganlar uchun maxsus soliq) qayta joriy etilganiga guvoh boʻldi. VIII asr boshlarida asta-sekin tanazzulga yuz tutgan Boburiylar Afshorlar hukmdori Nodir Shoh tomonidan bosib olindi. Boburiylarning tanazzulga uchrashi Maratha imperiyasi, Sikx imperiyasi, Mysore qirolligi, Bengaliya Navablari va Murshidobod va Haydarobod Nizomlariga Hindiston yarimorolining yirik hududlarini nazorat qilish imkoniyatini berdi. Oxir-oqibat, koʻplab urushlar kuchini yoʻqotgandan soʻng, Boburiylar sulolasi Bengaliyadagi Shia Navob, Avad Navab, Haydarobod Nizomi va Maysor qirolligi kabi kichikroq kuchlarga boʻlinib ketdi, bu esa Hindiston yarimorolida Osiyoning asosiy iqtisodiy va harbiy kuchiga aylandi.
Janubi-Sharqiy Osiyo
left|thumb| Menara Kudus masjidining minorasi, ham [[islom, ham asosan hindu — buddistlar ibodatxonasiga oʻxshash Yava tuzilishi taʼsirida.]] Indoneziya jamoalari orasida Islom paydo boʻlishidan oldin ham, musulmon dengizchilar va savdogarlar zamonaviy Indoneziya qirgʻoqlariga tez-tez tashrif buyurishgan, bu ilk dengizchilar va savdogarlarning aksariyati Abbosiylar xalifaligining yangi tashkil etilgan Basra va Debal portlaridan kelishgan. Mintaqada orangutanlar, karkidonlar kabi hayvonlar va chinnigullar, muskat yongʻogʻi, galangal va hindiston yongʻogʻi kabi qimmatbaho ziravorlar savdosi mavjud.
Islom Janubi-Sharqiy Osiyoga dastlab musulmon savdogarlari yoʻlida Osiyo va Uzoq Sharq oʻrtasidagi asosiy savdo yoʻli boʻylab kirib kelgan, soʻngra soʻfiylar buyruqlari bilan yanada kengayib, oxir-oqibat oʻzgargan hukmdorlar va ularning jamoalari hududlarini kengaytirish orqali mustahkamlangan. Birinchi jamoalar Shimoliy Sumatrada (Achex) paydo boʻlgan va Malakka mintaqadagi savdo yoʻllari boʻylab tarqaladigan Islomning qal’asi boʻlib qolgan. Bu mintaqaga Islom birinchi marta qachon kelgani haqida aniq maʼlumot yoʻq, birinchi musulmon qabr toshini belgilash 1082-yilga toʻgʻri keladi.
1380-yilda soʻfiy buyruqlari islomni bu yerdan Mindanaoga olib bordi. Yava mintaqaning asosiy qirolligi — hindu sulolasi tomonidan boshqariladigan Majapahit imperiyasining qarorgohi edi. Mintaqada boshqa musulmon dunyosi bilan savdo-sotiq oʻsib borar ekan, hatto imperiyalarning siyosiy qudrati pasayganida ham islom taʼsiri saroyga tarqaldi va shu sababli Roja Kertavijaya 1475-yilda soʻfiy Shayx Rahmat qoʻlida dinni qabul qilgan paytda, musulmon xarakteridagi saltanat allaqachon hukmron edi. Vetnamda, Cham xalqi Kelantandan kelgan savdogarlar va missionerlar bilan aloqa qilish tufayli prozelitizatsiya qilindi.
Mintaqadagi hukmron sinf oʻzgarishining yana bir harakatlantiruvchi kuchi mintaqadagi musulmon jamoalari orasida hukmron sulolalarning nikoh orqali bunday qarindoshlik rishtalarini oʻrnatishga urinishlari haqidagi tushuncha edi. Mustamlakachi davlatlar va ularning missionerlari XVII asrga kelganida Yangi Gvineyagacha boʻlgan hududda animistik ozchiliklar boʻlgan musulmonlar koʻp edi.
Ichki Osiyo va Sharqiy Yevropa
Moʻgʻul qabilalarining bir qismi islomlashtirildi. Hulokuxon boshchiligidagi moʻgʻullarning Oʻrta Osiyoga shafqatsiz bosqinidan soʻng va Bagʻdod jangidan soʻng (1258) moʻgʻullar hukmronligi Osiyodagi deyarli barcha musulmon yerlarini qamrab oldi. Moʻgʻullar xalifalikni vayron qildilar va islomni taʼqib qilib, uning oʻrniga buddizmni rasmiy davlat dini sifatida kiritdilar. Biroq 1295-yilda Hulokuiylarning yangi xoni Gʻozonxon islom dinini qabul qildi va yigirma yil oʻtgach, Oʻzbek xon boshchiligidagi Oltin Oʻrda (1313—1341-yillarda hukmronlik qilgan) unga ergashdi. Moʻgʻullar diniy va madaniy jihatdan bosib olingan; bu yutilish moʻgʻul-islom sintezining yangi davrini boshlab berdi va islomning Markaziy Osiyo va Hindiston yarimorolida yanada tarqalishini shakllantirdi.
1330-yillarda Chigʻatoy xonligining (Oʻrta Osiyodagi) moʻgʻul hukmdori islomni qabul qildi va bu oʻz saltanatining sharqiy qismida (Moʻgʻuliston deb ataladi) isyon koʻtardi. Biroq, keyingi uch asr davomida Qozoq choʻli va Shinjonning buddist, shomanistik va nasroniy turkiy va moʻgʻul koʻchmanchilari ham Pomirning sharqiy va gʻarbidagi raqobatdosh soʻfiylik tariqatlari qoʻlida oʻzgarib ketishdi.
Moʻgʻullarning Xitoyni bosib olishida oʻrta osiyolik musulmonlar katta rol oʻynagan. Janubi-gʻarbiy Xitoyga moʻgʻullar bosqinida qatnashgan saroy amaldori va turkiy asli general Sayyid Ajjal Shamsiddin Umar 1274-yilda Yunnan gubernatori boʻldi. Mintaqada XIII asrning oxirlarida Pantaylar degan alohida musulmon jamoasi tashkil etilgan.
Ispaniya/Al-Andalus
thumb|Kordova yigʻinining ichki qismi, ilgari [[Kordova katta masjidi 742-yilda qurilgan. U Umaviylar uslubidagi islom meʼmorchiligining eng yaxshi namunalaridan biri; Al-Andalusdagi boshqa masjidlarning dizaynidan ilhomlangan.]] Pireney yarim orolidagi arab va islom hukmronligi tarixi, ehtimol, Yevropa tarixining eng koʻp oʻrganilgan davrlaridan biridir. Arablar istilosidan keyin bir necha asrlar davomida Iberiyada arablar hukmronligi toʻgʻrisidagi Yevropa hisoblari salbiy edi. Yevropa nuqtai nazari protestant islohoti bilan oʻzgara boshladi, buning natijasida Ispaniyadagi islom hukmronligi davri „oltin asr“ (asosan 1500-yildan keyin Ispaniyaning jangari Rim-katolikligiga qarshi munosabati) sifatida yangi taʼriflar paydo boʻldi.
630-yildan keyin arablarning kengayish toʻlqini Shimoliy Afrika orqali hozirgi Marokashdagi Seutagacha oʻtdi. Ularning kelishi Pireney yarim orolida yetti asrlik Rim hukmronligidan keyin mintaqani egallab olgan german vestgotlar tomonidan tashkil etilgan uch asrlik qirollikning siyosiy zaiflik davriga toʻgʻri keldi. Fursatdan foydalanib, arablar boshchiligidagi (lekin asosan berberlar) armiya 711-yilda bostirib kirdi va 720-yilga kelib yarimorolning janubiy va markaziy hududlarini bosib oldi. Arab ekspansiyasi togʻlar ustidan Fransiyaning janubiga oʻtib ketdi va qisqa vaqt ichida arablar eski Vestgot viloyati Septimaniyani (markazi hozirgi Narbonnada joylashgan) nazorat qildilar. Arab xalifaligi Sharl Martel (Frank saroy meri) tomonidan Puatyeda ortga surildi va 801-yilda Buyuk Karl Ispaniya yurishini (Barselonadan hozirgi Navarragacha choʻzilgan) oʻrnatgunga qadar nasroniy qoʻshinlari togʻlar ustidan janubga qarab yurishni boshladilar.
Musulmon Ispaniya tarixidagi eng muhim voqea 750-yilda Arab xalifaligida sulola oʻzgarishi boʻldi, oʻshanda Umaviy shahzoda Damashqda oilasining qirgʻin qilinishidan qochib, Ispaniyaning Kordova shahriga qochishga majbur boʻldi va bu hududda yangi islom davlatini yaratdi. Bu ispan musulmon jamiyatining boshlanishi boʻlib, u yerda katta nasroniy va yahudiy aholi musulmonlarning ortib borayotgan foizi bilan bir xil boʻlgan. Bu davrda oilalari islomni qabul qilgan vestgot boshliqlari va Rim graflarining avlodlari haqida koʻplab hikoyalar mavjud. Dastlabki kichik musulmon elitasi diniy qabul qilganlar bilan oʻsishda davom etdi va bir nechta istisnolardan tashqari, Islomiy Ispaniyadagi hukmdorlar xristianlar va yahudiylarga Qur’onda koʻrsatilgan oʻz dinlariga eʼtiqod qilish huquqini berdilar, garchi musulmon boʻlmaganlar siyosiy va soliqqa oid tengsizliklardan aziyat chekishgan. Buning aniq natijasi Ispaniyaning musulmonlar hukmronligi eng uzoq davom etgan hududlarida mahalliy aholining assimilyatsiya qilinishi tufayli asosan arab tilida soʻzlashuvchi jamiyatning yaratilishi boʻldi, bu jarayon koʻp yillar oʻtib millionlab odamlarning assimilyatsiyasiga oʻxshash jarayon edi. Vestgotlar va ispan-rim avlodlari yarim orolning shimolida, Asturiya/Leon, Navarra va Aragon qirolliklarida toʻplanib, Kovadongadagi nasroniy qoʻshinlarining gʻalabasi bilan boshlangan „Reconquista“ deb nomlanuvchi uzoq yurish boshladilar. Harbiy yurishlar toʻxtovsiz davom etdi. 1085-yilda Kastiliyadan Alfonso VI Toledoni qaytarib oldi. 1212-yilda Las Navas de Tolosadagi hal qiluvchi jang yarim orolning asosiy qismini xristian qirolliklari uchun qaytarib olishni anglatardi. 1238-yilda Aragonlik James I Valensiyani egallab oldi. 1236-yilda qadimgi Rim shahri Kordova Kastiliya hukmdori Ferdinand III tomonidan, 1248-yilda esa Sevilya shahri qaytadan bosib olindi. Oʻrta asrlarning mashhur „Cantar de Mio Cid“ dostonida bu qahramonning „Reconquista“ davridagi hayoti va ishlari haqida hikoya qilinadi.
Markazi Kordovada joylashgan islomiy davlat koʻplab mayda qirolliklarga (taifalar deb ataladigan) boʻlinib ketdi. Musulmon Ispaniya parchalanib ketayotgan bir paytda, xristian qirolliklari kattalashib, kuchayib bordi va kuchlar muvozanati „Taifa“ qirolliklariga qarshi oʻzgardi. Janubdagi soʻnggi musulmon shohligi Granada nihoyat 1492-yilda Kastiliya qirolichasi Izabella va Aragonlik Ferdinand tomonidan egallab olingan. 1499-yilda qolgan musulmon aholiga dinni qabul qilish yoki tark etish buyurildi (shu bilan birga yahudiylar quvib chiqarildi). Ketishga imkoni boʻlmagan kambagʻal musulmonlar (moriskolar) katolik nasroniyligini qabul qilishdi va oʻzlarining musulmon urf-odatlarini yashirishdi.
Immigratsiya
1960-yillardan beri koʻplab musulmonlar Gʻarbiy Yevropaga koʻchib kelgan. Ular muhojirlar, mehmon ishchilar, boshpana izlovchilar yoki oilalarni birlashtirishning bir qismi sifatida kelishgan. Natijada Yevropada musulmonlar soni muttasil ortib bordi.
Yana qarang
• Islom tarixi
• Islom
• Islom missionerlik faoliyati
Chaqaloqlarning gemolitik kasalligi
CH.g.k. ona va homila qoni qon gruppalari boʻyicha moye kelmaganda ham kuzatiladi, bu koʻpincha onaning qon gruppasi 1(O), bolaniki P(A) yoki Sh(V) boʻlgan hollarda roʻy beradi.
CH.g.k.ning 3 shakli farq kilinadi: homiladagi umumiy tugʻma shish, chaqaloklardagi sariqlik hamda ulardagi tugʻma kamqonlik.
Chaqaloklardagi sariklik koʻproq uchraydi. Sariqlik tugʻruqning birinchiikkinchi kunida paydo boʻladi va bola hayotining keyingi kunlarida kupaya boradi; baʼzan goʻdak terisi sargʻayib tugʻiladi, bu qonda eritrotsitlar parchalanishidan hosil boʻladigan boʻyovchi modda — bilirubinning paydo boʻlishi va tez koʻpayishiga bogʻliq. Bunda birinchi haftaning oxirlarida bolaning ahvoli ogʻirlashib, u shilqillab tushadi, yaxshi emmaydi, oyoqqoʻllari tortishadi.
Homilaning umumiy tugma shishi hamda kamqonliqda bola ulik tugiladi yoki tugʻilgan zahoti nobud boʻladi.
CH.g.k.ning oldini olish uchun homilador ayollarning qoni rezusfaktorga tekshiriladi va qon gruppasi aniqlanadi. Qoni rezusmanfiy ayollar hisobga olinadi; ularning qoni rezus antitelolarga muntazam tekshirib turiladi. Qoni rezusmanfiy birinchi marta homilador boʻlgan ayollarga abort qildirish tavsiya etilmaydi.
Borolong
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Borolong — Botsvana markaziy tumanida joylashgan qishloq. Aholisi 2011-yilgi aholini ro'yxatga olish holatiga ko'ra, 5184 kishini tashkil etgan.
Osiyo Olimpiya Kengashi
Osiyo Olimpiya Kengashi (OOK) — Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi (XOQ) tan olgan, Milliy Olimpiya qoʻmitalaridan tashkil topgan, beshta qitʼalararo assotsiatsiyadan biri. Osiyo Olimpiya Kengashi — bu 45 ta mamlakatni oʻz ichiga qamrab olgan Osiyo mamlakatlarida Olimpiya harakatini boshqaruvchi organ hisoblanadi.
OOK — Osiyodagi MOQlari faoliyatini tashkil qilish, ishtirokchi mamlakatlarning xalqaro nufuzini koʻtarish, butun Osiyo qitʼasida sportni targʻib etish, shuningdek, yoshlarda jismoniy barkamollik, ahloqiy sifatlarini sport musobaqalari va sport tadbirlari orqali, oʻzaro hurmat, doʻstlik va halol oʻyin sifatlarini oshirish maqsadida tashkil etilgan Osiyo Olimpiya Kengashi, Osiyodigi mamlakat aʼzolarining sport faoliyatini muvofiqlashtiradi, muntazam ravishda Osiyo oʻyinlari (yozgi, qishki, sohil sporti, jang sanʼati va yopiq inshootlardagi Osiyo oʻyinlari) ni tashkil qilishni kafolatlaydi, shuningdek, Osiyo qitʼasida Olimpiya harakatini idealini targʻib qilishdagi bosh organ hisoblanadi. Osiyo Olimpiya Kengashi nafaqat hududiy oʻyinlar tashkilotchisi, balki xalqaro musobaqalar, aʼzo mamlakatlar oʻrtasida bahsli muammolar yuzaga kelganda, ularni koʻrib chiqish vakolatiga ega boʻlgan organdir. OOK ning bosh qarorgohi Quvaytda joylashgan.
OOK ning tashkil qilinish tarixi
Osiyo Olimpiya Kengashi tashkil qilinishi 1948-yili Londondagi 14-Olimpiya Oʻyinlari davomida, Osiyo mamlakatlari ishtrokchilari, Osiyo oʻyinlari sport assotsiatsiyasini tashkil qilish tashabbusi bilan chiqishdi. 1949-yil Nyu-Delidagi assambleyada Osiyo Oʻyinlari Federatsiyasi maqomi ostida tashkil qilindi. Osiyo Oʻyinlari Federatsiyasining 1981-yil 26-noyabrdagi yigʻilishida Osiyo Olimpiya Kengashi (OOK)ni tashkil qilishga kelishib olindi. Yigʻilish mobaynida OOKning Ustavi va asosiy tamoyillar qabul qilindi va 1982-yilda Nyu-Delidagi Osiyo oʻyinlaridan keyin kuchga kirishi tasdiqlandi. Rasmiy ravishda Osiyo Olimpiya Kengashi 1982-yil 16-noyabrda Nyu-Delidagi Bosh Assambleya davomida tashkil qilingan. Xuddi shu yili Osiyo Olimpiya Kengashi, Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi eʼtirofiga sazobor boʻldi. 34 ta davlat OOK ning birinchi aʼzo mamlakatlari sifatida qayd qilindi.
OOK ramzi
Osiyo Olimpiya Kengashi ramzi rasmiy ravishda 2006-yilning 2-dekabrida OOKning 25-Bosh Assambleyasida tasdiqlandi. U oʻzida qizil rangdagi 16 ta porlab turgan quyosh nurini, markazda oq rangdagi aylana, quyosh atrofida Ajdar va Lochin aks ettirligan, pastki qismda „Osiyo Olimpiya Kengashi“ yozuvi joylashtirilgan. Ajdar — Sharq va Janubiy-Sharqiy Osiyo xalqlari ramzi boʻlib, omad, boylik, muvaffaqiyat, davlat, mardlik, poklik, joʻshqinlik ramzi hisoblanadi. Lochin — togʻli hududlar ramzi boʻlib, Himolay, Janubiy va Markaziy Osiyo xalqlari ramzi hisoblanadi. U aniqlik, nafosat, kuch, ziyraklik, tezlik, iroda va chiidamlilik sifatlarini oʻzida mujassam etadi.
OOK shiori:
„Doimo olgʻa“ - "Ever onward"
OOK bayrogʻi
Osiyo Olimpiya Kengashi bayrogʻi Osiyo Olimpiya Kengashi emblemasi tikilgan oq matoni oʻzida namoyon etadi. Osiyo Olimpiya Kengashining barcha ramzlari OOK ning mulki hisoblanadi, ulardan Osiyo Olimpiya Kengashi Prezidenti ruxsatisiz foydalanish mumkin emas.
OOK aʼzo mamlakatlari
Quyida Osiyo Olimpiya Kengashiga aʼzo mamlakatlar koʻrsatilgan. Toʻrtinchi qatordagi birinchi yil Milliy Olimpiya qoʻmitasiga asos solingan yilini bildirsa, ikkinchisi Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi tomonidan tan olingan yilni bildiradi. Misol Oʻzbekiston Milliy Olimpiya qoʻmitasiga 1992-yil asos solingan, 1993-yil XOQ tomonidan tan olinilgan. thumb|Osiyo Olimpiya Kengashiga aʻzo mamlakatlar
Lexington (Shimoliy Karolina)
Lexington AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Davidson County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
20382 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 45,6 km2. Shundan 45,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Duraklar, Düzce
Duraklar — Turkiyaning Düzce viloyatining Düzce tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 614 nafar (2022).
Alapaha (Georgia)
Alapaha AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Berrien okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
668 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 262,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,6 km2. Shundan 2,6 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 87 m balandlikda joylashgan.
Pradleves
Pradleves Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Cuneo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19 km2. 275 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Manbalar
Pradleves
NGC 2762
NGC 2762 Katta Ayiq yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Parsons 1851-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Sargat
thumb| Kulay (apelsin) va Sargat madaniyatlari (yashil) xaritasi.Sargʻat madaniyati — miloddan avvalgi 7—6-asrlardan mavjud boʻlgan arxeologik madaniyat. Miloddan avvalgi 3—5-asrlar Trans-Ural va Gʻarbiy Sibirning oʻrmon-dasht zonasida, yirik daryolar boʻylab — Irtish, Ishim, Toboyl, Omning oʻrta oqimi boʻylab va Isetning quyi oqimida. Sargat madaniyatining eng shimoliy yodgorliklari Tobolsk kengligida, oʻrmon zonasi chegarasida topilgan. Janubda madaniyat maydoni oʻrmon-dashtning janubiy chegarasiga toʻgʻri keladi. Gʻarbda Uralning sharqiy togʻ etaklarida, sharqda Baraba oʻrmon-dashtlarida Sargʻat manzilgohlari va qabristonlar ham topilgan.
Magnolia (Arkansas)
Magnolia AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Columbia okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
11577 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 450,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 24,2 km2. Shundan 24,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 103 m balandlikda joylashgan. thumb|left|200px|Magnolia manzarasi.
Mukamlar, Gerede
Mukamlar Turkiyaning Bolu viloyati Gerede tumaniga qarashli qishloq. 2010-yilda 65 kishi istiqomat qiladi.
Manbalar
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
Parent
Parent Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Clermont-Ferrand tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
648 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 170,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,8 km2.
Heidekamp
Heidekamp Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Stormarn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,49 km2. 448 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Heidekampning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 2763
NGC 2763 Gidra yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Le Moustoir
Le Moustoir Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Guingamp tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
583 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,4 nafar kishi.
Laparoskopiya
Jarrohlikda Laparoskopik usullarini qo‘llash yunoncha: lapara — qorin va ... skopiya), peritoneoskopiya, abdominoskopiya — qorin devorini teshib, unga kirgizilgan endoskop yordamida qorin boʻshligʻi va undagi aʼzolarni tekshirish usuli. Birinchi boʻlib 1901-yil rus akusher-ginekologi D.O.Ott taklif qilgan. Keyinchalik optik asboblar—laparoskoplar paydo boʻla boshladi, ular takomillashtirilib, soch tolasidek nozik, egiluvchan xillari ishlab chiqarildi. Laparoskopningturli modellaridan [Maschida (AQSH), Olympus (Yaponiya), Karl-Storz (Germaniya)] tashhis qoʻyish va davolash maqsadlarida foydalanilmoqda. Zamonaviy laparoskop va videolaparoskoplarda (obʼyektlarni televizor ekraniga chiqarib koʻrsatadi) qorin boʻshligʻi hamda kichik chanoq aʼzolaridagi turli operatsiya (appendektomiya, xoletsistektomiya) larni bemalol bajarish mumkin. Buning uchun qorin boʻshligʻi keng ochilmaydi, balki 2 yoki 3 nuqtadan laparaskop asboblari kiritilib, ular op-kali aʼzoni ajratib olish, oqayotgan qon yoki boshqa biror suyuklik (safro, yiring)ni soʻrib olish, dorivor moddalar yuborish, shuningdek, optik moslama bilan qorin boʻshligʻida bajarilayotgan muolajani teleekranga uzatish mumkin. Laparoskopik operatsiyadan soʻng bemorlarning shifoxonada yotish muddati 3—4 kunni tashkil etadi. L. aseptika qoidalariga bekamu kust amal qilgan holda mahalliy anesteziya qilib amalga oshiriladi. Tekshirilishi kerak bulgan soha yoki aʼzoga qarab, L. uchun teshish joyi tanlanadi.
Christian Corrêa Dionisio
Christian Corrêa Dionisio (23-aprel 1975-yilda tugʻilgan) — braziliyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyut uchrashuvini 1997-yili oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 11ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Laparotomiya
Laparotomiya (yun. lapara - qorin va tome — kesish) — qorin bushligʻini ochish va undagi biror aʼzoni operatsiya qilish maqsadida qorin devorini kesish. Shifobaxsh (chin) va diagnostik turlari bor. Shifobaxsh L.da qorin boʻshligʻi tekshiriladi va uning biror aʼzosi operatsiya qilinadi. Diagnostik L. Qorin boʻshligʻi aʼzolaridagi kasallik yoki biror nuqsonni aniqlash (tashhis qoʻyish), shuningdek, operatsiya qilish zarur yoki nozarur ekanligini bilish maqsadida (asosan, xavfli oʻsmalarda) qilinadi.
Lapar
Lapar — musiqiy folklor janri; voqeabandligi va kuy tuzilishi jihatidan uncha murakkab boʻlmagan, tor diapazonli, naqarotsiz, cholgʻu joʻrligisiz aytiladigan qoʻshiqlarga yaqin. Ikki turi mavjud: 1) toʻy marosimi, xalq sayili, hashar kabi yiginlarda yigit va qizlar tomonidan tarafma-taraf boʻlib dialog shaklida ijro etiladigan laparlar. Bunda davradagi qizlar navbatmanavbat xohlaganiga "lapar soladi", bunga yigit javob qaytarishi kerak. Mos javob qaytarilsa, dastroʻmol, belbogʻ kabi sovgʻalar beriladi. Laparni maxsus laparchi ayollar boshqarib boradi. Marosim laparlarning kuylari, koʻpincha, epik tusda, nutqdosh yoki kuychan ohanglarda boʻladi. Bularda, asosan, yigit va qizning muhabbat kechinmalari, orzu-umidlari aks etadi, shuningdek, yengil hajv va yumor ham qoʻshilib ketadi. Toʻrtlik shaklidagi termalardan iborat boʻlgan laparning bu turi, asosan, Toshkent viloyati va Janubiy Qozogʻiston oʻzbeklari orasida keng tarqalgan; 2) oʻyin lapar Xorazm xalfalari, Buxoro sozandalari orasida "labidan", "labi uchidan" aytiladigan, yengil harakterdagi qoʻshiqlarga nisbat berilgan. Odatda, ikki kishi galma-galdan raqs tushib ijro etadi. Kuylari yengil, oʻynoqi, jozibali boʻladi. Yakka qoʻshiqchi tomonidan cholgʻu joʻrligida ham raqs bilan aytiladi. Xalq orasida "Qora soch", "Oyijon", "Qilpillama", "Bilak uzuk", "Nahoru nashta" kabi L.lar ommalashib ketgan. Lapar ijrochilaridan Tamaraxonim, G. Otaboyeva va boshqa mashxur. Xalq laparlari oʻzbek kompozitorlari tomonidan qayta ishlanib, xor, vokal-simfonik, estrada musika asarlaridan keng oʻrin olgan. Laparlar baʼzan, keng maʼnoda, umuman qoʻshiq tushunchasini ham ifodalaydi.
Buxoro tasviriy sanʼat muzeyi
Buxoro tasviriy sanʼat muzeyi — Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibidagi muzey. Mazkur muzey Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi tarkibida 1982-yilda tashkil etilgan.
Muzey tarixi
Buxoro tasviriy sanʼat muzeyi 1982-yilda Oʻzbekiston SSR markaziy komiteti birinchi kotibi Sharof Rashidov tashabbusi bilan tashkil etilgan. Muzey binosi ikki qavvatli boʻlib, 1912-yilda rus injeneri Margulis va arxitektori Sakovichlar loyihasiga asosan qadimgi Shohrud arigʻi ustida murakkab meʼmorchilik inshooti sifatida rus savdogari va mesenati Savva Morozov firma magazini va Azov-Don bank boʻlimi sifatida qurilgan. Ushbu binoda sovetlar toʻntarishidan keyin 1980-yilgacha Davlat banki joylashgan edi. Maxsus taʼmirlangan binoda Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi qarashli 3 ta mustaqil boʻlim tashkil qilingan boʻlib, birinchisi Buxoro Tasviriy sanat muzeyi boʻlimi, ikkinchisi Tarixiy qoʻlyozmalar ilmiy markazi, uchinchisi Foto va hujjatlar fondi.
Ekspozitsiya boʻlimlari
Muzey 3 ta ekspozitsiyadan tashkil topgan boʻlib, birinchisi XX asr tasviriy sanat ekspozitsiyasi, ikkinchisi Buxoro zargarlik sanʼati koʻrgazmasi, uchinchisi Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligi ekspozitsiyasi. 1930-yillarda muzey kolleksiyasiga Pavel Benkov polotnolari, 1946—1949-yillarda M. I. Kurzin kartinalari va xalq ustalari portretlari, xalq ustasi mashhur zargar va miniaturachi Sadriddin Pochchaev (1870—1948) miniaturalari sotib olingan. 1957-yilda Oʻzbekiston rassomlarining Oʻzbekiston Davlat sanʼat muzeyidagi rasmlari toʻplami, 1960, 1962 va 1982-yillarda Oʻzbekiston Rassomlar Direksiyasi koʻrgazmasi fondidan rasmlar, grafika asarlari sotib olingan. 1965 va 1972-yillarda Buxoroning havaskor rassomi Hasan Boboev asarlari, 1970-yilda G.V. Sobolev — Melexovning mashhur etyudlari sotib olindi. Sharqshunos olim arxeolog va etnograf S. N. Yurenev kolleksiyasidan olingan etyudlarning katta qismi 1960-yillarning boshlariga toʻgʻri keladi. 1970-yillarning oxiridan boshlab Buxoroda mahalliy rangtasvirchi va grafiklar B. Salomov, N. Boboev, A. Hazratov, M. Abdullaev, A. Barnoev, Z. Saidjonov, P. Gulkorovlar ish boshladi. Ularning badiiy asarlari muzey kolleksiyasiga sotib olinib, Buxoro rassomlari boʻlimiga asos solingan.
Zeschdorf
Zeschdorf Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Maydoni — 40,32 km2. 1347 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Zeschdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Chaqnovchi yulduzlar
Chaqnovchi yulduzlar - ravshan ligi qisqa vaqt ichida ming va hatto million marta ortib, astasekin eski holiga qaytuvchi yulduzlar. Moʻʼtadil holatida Chaqnovchi yulduzlar ancha xira boʻlib, koʻzga uncha koʻrinmaydi. Ular chaqnaganda yulduz portlab, moddasi katta (sekundiga bir necha yuz km dan minglab km gacha) tezlikda tarqaladi va atrofida juda katta oʻlchamli tumanlik hosil boʻladi. Chaqnovchi yulduzlar yangi va oʻta yangi yudduzlar deb ham ataladi.
Kayıkiraz, Gerede
Qayikiraz Turkiyaning Bolu viloyati Gerede tumaniga qarashli qishloq. 2010-yilda 59 nafar aholi istiqomat qiladi.
Krushevo (Gabrovo)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Krushevo — Bolgariyaning shimolidagi Gabrovo viloyatidagi Sevlievo munisipalitetidagi qishloq.
Aldora (Georgia)
Aldora AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Lamar okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
103 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 108,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,9 km2. Shundan 0,9 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 249 m balandlikda joylashgan.
Gökçe, Düzce
Gökçe — Turkiyaning Düzce viloyatining Düzce tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 676 nafar (2022).
Canalou
Canalou AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. New Madrid County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
315 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,7 km2. Shundan 0,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Villefrancœur
Villefrancœur Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Blois tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
462 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,4 km2.
Lavans-sur-Valouse
Lavans-sur-Valouse Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
141 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,4 km2. Dengiz sathidan 320 – 799 m balandlikda joylashgan.
Balcılar, Gerede
Balcılar Turkiyaning Bolu viloyati Gerede tumaniga qarashli qishloq. 2010-yilda 51 nafar aholi istiqomat qiladi.
Karin Stevens
Karin Christiaan Ida Catharina Stevens (1989-yil 11-iyunda tugʻilgan) va 2015-yildan beri Stevie Malagrida nomi bilan tanilgan  — Gollandiyalik futbol hujumchisi, Belgiyaning ayollar birinchi divizionida (ikkinchi daraja) DVC Evaʼs Tienen jamoasida oʻynaydi. U Gollandiya terma jamoasida ham oʻynagan.
Jamoalardagi faoliyati
Uning karyerasi Leonidas Wolder va keyinchalik SC Jekerdal havaskor klublarida boshlangan va u yerda u oʻgʻil bolalar jamoalarida oʻynagan. U hujumkor yarim himoyachi sifatida oldindagi har qanday pozitsiyada oʻynashni boshladi. 2007-yilda Gollandiya ayollar professional ligasi (Eredivisie Vrouwen) tashkil etilganida, u FC Twente uchun oʻynash uchun shartnoma imzoladi, biroq u oʻynash uchun har bir klubga milliy terma jamoa oʻyinchilari sonini cheklovchi qoidalar tufayli klubda oʻynay olmadi, oʻynash uchun Willem II ga koʻchib oʻtdi.
Willem II dagi birinchi mavsumida (2007-08) u 22 oʻyinda 20 ta gol urdi va klub va liga toʻpurari boʻldi. Oʻzining ikkinchi mavsumida (2008-09) u 12 ta oʻyinda 10 ta gol urishga muvaffaq boʻldi, chunki yelkasidagi jarohati tufayli mavsumning besh oyi davomida safdan chiqdi. Unga xorijdagi klublarda oʻynash taklifi tushdi,Brøndby IF (Daniya) va LdB FC Malmö (Shvetsiya) klublari qiziqish bildirishdi, ammo futboldan keyin karyerasini rejalashtirib, chet eldan kelgan takliflarni rad etishga qaror qildi. Yelkaning jarohati ikkinchi operatsiyani talab qildi va u deyarli butun 2009-10 mavsumini oʻtkazib yubordi, bor-yoʻgʻi 2 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urdi.
2015-yil may oyida u Ladies Genk bilan shartnoma imzoladi va 2015-yil avgust oyida u yangi nom ostida Stevie Malagrida ismi bilan qaytdi. U Belgiya Superligasining 2015-16-yilgi mavsumida Ladies Genk safida 9 ta o‘yinda maydonga tushdi.
U 2016-17 Superliga mavsumi oldidan Genkdan DVC Evaʼs Tienenga koʻchib oʻtdi. Oʻsha mavsumda u Tienen safida 3 ta oʻyinda maydonga tushdi.
Xalqaro karyera
U 2006-yil 31-avgustda Angliyaga qarshi Jahon chempionati saralashida 4:0 hisobida mag‘lub bo‘lganida, Vera Pauw bosh murabbiyligidagi Gollandiya ayollar terma jamoasida debyut qilgan.
U 2009-yilgi Yevro-2009 saralash pley-offida Ispaniyaga qarshi oʻyinda Gollandiyaliklarning toʻrtta golidan uchtasini kiritib, birinchi marta Gollandiyani UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2009 saralashida muhim rol oʻynadi. U 2009-yilgi UEFA Ayollar oʻrtasidagi Yevro-2009 musobaqasining yarim finaliga qadar yetib borgan Gollandiya terma jamoasiga tanlandi, Gollandiyaning barcha terma jamoalari bilan turnirda beshta oʻyin oʻtkazdi va Ukrainaga qarshi yirik turnirlardagi debyut uchrashuvida ikkinchi golni kiritdi. Angliya terma jamoasi uchun yarim final oʻyini uning 35-va soʻnggi oʻyini boʻlib, 16 ta gol urdi.
NGC 2764
NGC 2764 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Chagʻdavul
Chagʻdavul, changdovul (moʻgʻulcha — chagʻdaul, chagʻduul) — 1) Chingiziylar, Temuriylar armiyasida qoʻshinning ortaryergard qismi. Unga shahzodalar va tajribali lashkarboshilar qoʻmondonlik qilgan; 2) qoʻshinning ort (aryergard) qismi qoʻmondoni. Xiva xonligida otliq qorovul sardori ham Ch. deb yuritilgan. Buxoro xonligida harbiy mansablardan biri xisoblanib, qorovul, yoʻlchi va josusdan yuqori turgan. Ayni paytda aryergard qoʻshinida xizmat kiluvchi askar ham Ch. istilohi bilan ifodalangan.
Kopa (Baiganin tumani)
Kopa(Қопа) — Qozogʻiston Respublikasining Aqtoʻbe viloyati Bayganin tumanidagi qishloq. Kopinsk qishloq okrugi tarkibiga kiradi.KATO kodi — 153643400.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 176 kishi (92 erkak va 84 ayol) edi. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 261 kishi (130 erkak va 131 ayol) yashagan.
Heidmoor
Heidmoor Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Segeberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,25 km2. 319 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Heidmoorning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Épierre
Épierre Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Savoie departamenti Saint-Jean-de-Maurienne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
578 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 30,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,1 km2. Dengiz sathidan 348 – 2746 m balandlikda joylashgan.
Kanʼon dini
thumb| Moloch Kanʼon dini — Qadimgi dunyo davrida Sharqiy Oʻrta yer dengizining gʻarbiy somiy (aslida amoriy) qabilalari va xalqlarining (finikiyaliklar) eʼtiqodlari va ular bilan bogʻliq diniy amaliyoti. Kanʼon atamasi Bibliyadan kelib chiqqan va Isroil qabilalari paydo boʻlishidan oldin Isroil hududini bildirgan, ammo Kanʼon dini nafaqat Isroildan oldingi ibodatlarni, balki Sharqiy Oʻrta yer dengizida yahudiylikka parallel ravishda mavjud boʻlganlarni ham oʻz ichiga oladi.
Panteon
Kanʼon dinining asosiy samoviy xudosi Baʼl edi. U tugʻilish xudosi Hadad bilan tanilgan. Baʼl odatda buqa shoxli odam sifatida tasvirlangan. Unga dengiz xudosi Yam qarshilik koʻrsatdi. Baʼlning yana bir raqibi er osti oʻlim xudosi Mot edi. El esa qadimgi qudratli xudo hisoblangan.
Mashhur Kanʼon xudosi Moloch edi, lekin u alohida xudo yoki faqat oliy xudo Baʼlning shafqatsiz namoyon boʻlganligi aniq emas. Yunonlar Baʼlni Zevs bilan, Melqartni esa Moloch bilan, Gerkules (Zevsning oʻgʻli) bilan solishtirgan. El bilan Kronos (Zevsning otasi) solishtirilardi.
Ibodat
Kanʼon dinining xususiyatlaridan biri Moloch yoki Melqartga bagʻishlangan inson qurbonligi edi. Bu amaliyot Bibliyada tasvirlangan (Arslon. 18:21). Bunday qurbonlik izlari 1966-1967-yillarda Amman hududidan topilgan. Isroilliklar orasida Kanʼon qurbonliklarining takrorlanishi Muqaddas Kitobda tilga olingan Tofet edi.
Canton (Missouri)
Canton AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Lewis County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2500 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 6,6 km2. Shundan 5,9 km2 quruqlik, 0,7 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 183 m balandlikda joylashgan.
Chaqiq jinslar
Chaqiq jinslar - choʻkindi togʻ jinslari; turli togʻ jinslari (magmatik, metamorfik yoki choʻkindi togʻ jinslari) hamda minerallar (kvars, dala shpatlari, slyudalar, baʼzan glaukonit, vulkan shishasi va boshqalar) boʻlaklari, parchalaridan tashkil topgan. Chaqiq jinslarning sementlashgan, sementlashmagan va gʻovak turlari mavjud. Sementlashgan Chaqiq jinslarda karbonatlar (kaltsit, dolomit), kremniy oksidlari (opal, xalsedon, kvars), temir oksidlari (limonit, gyotit va boshqalar), gilli minerallar va boshqa bogʻlovchi material vazifasini oʻtaydi. Chaqiq jinslarda koʻpincha organik qoldiqlar, mollyuska chigʻanoqlari, daraxtlarning tana va shoxlari va boshqa boʻladi. Chaqiq jinslar, asosan, strukturali belgi — jins boʻlaklari, parchalari, zarralar oʻlchamiga koʻra tasniflanadi: yirik chaqilgan jinslar yoki psefitlar, zarralarining oʻlchami 1 mm dan ortiq (sementlashmagan jinslar: palaxsa, gʻoʻlatosh, chagʻir toshlar, mayda va yirik shagʻallar; sementlashgan jinslar — konglomerat, brekchiya, gravelit va boshqalar); qum jinslar yoki psammitlar, zarrachalarining oʻlchami 1—0,05 mm (qum va qumtoshlar); changsimon jinslar yoki alevritlar, zarrachalarining oʻlchami 0,05—0,005 mm (alevritlar va alevrolitlar); gilli jinslar yoki pelitlar zarralarining oʻlchami 0,005 mm dan kam (gillar, argillitlar va boshqalar) boʻlgan jinslarga ajratiladi. Chaqiq jinslarga vulkan jinslari ham kiradi. Oltin, platina, qimmatbaho toshlar sochmalari, qalay, volfram minerallari, kamyob va radioaktiv elementlar dare va dengiz kumlarida uchraydi. Chaqiq jinslardan qurilish materiali sifatida, qumdan — shisha va metallurgiya sanoatida foydalaniladi.
Le Quillio
Aholisi
554 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,8 nafar kishi.
La-Pas
La-Pas — Boliviyadagi shahar, mamlakatning amaldagi poytaxti. LaPas departamentining maʼmuriy markazi. Markaziy And togʻlarida, 3700 m ba-landlikda, La-Pas daryosi vodiysida joylashgan. Aholisi 758,1 ming kishi (1998). Muhim transport yoʻllari tuguni. Xalqaro aeroporti bor. Boliviyaning asosiy iqtisodiy, madaniy, ilmiy va savdo-moliya markazi (mamlakat ishlab beruvchi sanoat mahsulotining 3/4 kismi). Toʻqimachilik, oziq-ovqat, charmpoyabzal, mebel, sement va boshqa sanoat korxonalari mavjud. Hunarmandchilik rivojlangan (kumush, oltin, keramikadan turli buyumlar tayyorlanadi). Boliviya hukumati va prezidenti qarorgohi. Universitet, FA, Milliy muzey, teatrlar, rasadxona, geofizika instituti, kutubxona bor. 18-asrga oid saroy va qasrlar saqlangan. Shaharga 1548-yil ispanlar tomonidan asos solingan.
Lavigny (Fransiya)
Lavigny Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
363 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 67,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,4 km2. Dengiz sathidan 275 – 517 m balandlikda joylashgan.
Thomas Nordahl
Tomas Gunnar Nordahl (1946-yil 24-mayda tugʻilgan) — Shvetsiyalik sobiq professional futbolchi, yarim himoyachi sifatida oʻynagan. U ham sobiq murabbiy hisoblanadi.
U 1964—1980-yillar oraligʻidagi faoliyati davomida Degerfors IF, Örebro SK, RSC Anderlecht va BK Forward klublarida oʻynagan. 1967 va 1975-yillar oraligʻida toʻliq xalqaro maydonga tushib, Shvetsiya terma jamoasi uchun 15 ta oʻyinda gʻalaba qozongan va 5 ta gol urgan. U 1970-yilgi FIFA Jahon chempionatida Shvetsiyani himoya qilgan. Futbolchilik faoliyatidan soʻng u BK Forward, Sandvikens IF Motala AIF va IFK Norrköping klublarida murabbiy boʻlib ishlagan.
U sobiq professional futbolchi Gunnar Nordahlning oʻgʻli.