cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vena (shahar)
Venaning markaziy qismida Stefan sobori (12—15-asrlar), Barokko usulida qurilgan Karl Borromey cherkovi (171637), Shyonbrunn (taxminan 1695-1700), Shvarsenberg (1697-1715), Shyonborn (1706-11), Belveder (1714— 24) kabi saroy va binolar saqlangan. 19-asrda va 20-asrning boshlarida qurilgan binolar (muzey, 1870—91; teatr, 1870—88; Sesession koʻrgazmalar binosi, 1899) modern uslubiga xosdir. Venada Fanlar akademiyasi, Vena universiteti, bir qancha oliy maktablar, Musiqa sanʼat akademiyasi, Burg teatri, opera teatri, L. Betxoven, Y. Gaydn, V. A. Motsart, F. Shubert, I. Shtraus uy-muzeylari va b. bor. 15 dan ortiq muzey, koʻrgazma zallar va saroylarda badiiy sanʼatning nodir kolleksiyalari saqlanadi. Eng yirik kutubxonalari: Milliy kutubxona, universitet kutubxonasi. Metropoliten bor. Vena — YUNI-DO, MAGATE va boshqa xalqaro tashkilotlarning qarorgohi.
Suriya milliy simfonik orkestri
Suriya milliy simfonik orkestri (Arab. الفرقة السيمفونية الوطنية السورية) — Suriyaning ilmiy musiqa jamoasi. Uning chiqishlari uchun asosiy joy Damashq opera teatri boʻlib, uning koʻplab musiqachilari Damashq markazidagi Umaviylar maydonidagi opera teatri kabi joylashgan Oliy musiqa institutida tahsil olishgan.
Tarix va faoliyat
Orkestrga asli iroqlik bastakor va musiqachi Sulhi al-Vadi asos solgan boʻlib, u uning birinchi dirijyori boʻlgan va ayni paytda Damashqdagi Oliy musiqa instituti direktori boʻlgan. Orkestrning birinchi ommaviy kontserti 1993-yilda boʻlib oʻtdi. 1998-yil 4-sentabr kuni AQShning Orange County ijrochilik sanʼati markazida  kontsert berdi. Damashq opera teatri orkestrning doimiy yashash joyi boʻlib xizmat qiladi va uning asosiy dirijyori Italiyada akademik musiqiy taʼlim olgan Suriya Maestro Misak Bagbudaryandir.
Orkestr repertuarida Gʻarbiy klassik musiqa va zamonaviy Mari bastakorlarining asarlari, jumladan, Mayas Alyamani, Malek Jandali va Zayed Jabri kiradi. 2009-yil 3-fevralda orkestrning xayriya konserti UNRWAning Gʻazo sektoridagi bolalarga yordam berish kampaniyasi doirasida 110 000 AQSh dollari yigʻdi.
Simfonik orkestrdan tashqari, klassik Arab musiqasini ijro etgan Arab musiqasi Suriya milliy orkestri ham bor edi. Unda suriyalik ud virtuozasi Issam Rafea alohida ajralib turdi.
Suriyada 2011-yildan buyon davom etayotgan fuqarolar urushi tufayli koʻplab musiqachilar mamlakatni tark etib, Yevropa, AQSh yoki boshqa mamlakatlarga ketishdi, biroq qolgan musiqachilar rasmiylar koʻmagida Damashqda konsertlar va boshqa musiqiy tadbirlar berishda davom etishdi. 2020-yil iyul oyida orkestr Damashqdan video havola orqali Betxovenning 3-simfoniyasini ijro etgan bir qator doʻstlik kontsertlarida qatnashdi, Rikkardo Muti oʻzining Luiji Cherubini yoshlar orkestriga taklif etilgan suriyalik musiqachilar bilan birga Italiyaning Ravenna shahrida dirijyorlik qildi.
Candy Suxxx
Candy Suxxx (1965-yil 13-avgust) GTA kompyuter oʻyinidagi qahramon: Vitse-Siti. U porno aktrisa va shuningdek, Vitse-Siti boy fuqarolariga eskort xizmatlarini koʻrsatadigan elita fohisha.
Proobraz
Candy Suxxx obrazi, baʼzi manbalarga koʻra, ingliz kelib chiqishi Morgan Lining erotik modelidir (Morgan Leigh), bir vaqtlar Edinburgdan Floridaga koʻchib oʻtgan. Xarakterni taniqli porno yulduz Jenna Jeymson   tomonidan ijro etilgan. Candy Suxxx ovozi uchun Jenna Jeymson 5000 dollar miqdorida toʻlov olgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Abilayxon yodgorligi Kokshetau
Abilayxon haykali (Абылай хан ескерткіші) — Qozogʻistonning Kokshetau shahridagi yodgorlik. Kokshetau shahrining markaziy maydonida (koʻchada) joylashgan. Abay), favvorali bulvar kesishmasi oʻrtasida, maydonni bogʻ bilan bogʻlovchi, viloyat hokimligi binosiga qaragan. Kokshetaudagi eng yirik yodgorliklardan biri. Yodgorlik mualliflari: haykaltarosh Yu. D. Baymuqashev, meʼmor T. M. Jumagaliyev . Mualliflar fikriga koʻra, haykal tinchlik, donolik va barcha xalqlarning birligi timsolidir. 1999-yil 5-noyabrda shaharning koʻplab aholisi ishtirokida yodgorlikning tantanali ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Marosim chogʻida Turkistondagi Abilayxon dafn etilgan Xoja Ahmad Yassaviy maqbarasidan olib kelingan tuproq solingan kapsula yodgorlik poydevoriga qoʻyildi.
Yodgorlikning tavsifi
Yodgorlik foni — nayzali arklarning jimjimador naqshli yarim aylana arkada parkka kirish qismini koʻrsatib turadi. Yodgorlik kompozitsiyasi ramziy daraxtning vertikal fonida oʻtirgan xon figurasidan iborat. Abilay choponda, baland bosh kiyimda va koʻkragida shaxsiy xon muhri bilan tasvirlangan. Boshi baland koʻtarilgan, bir qoʻli yon tomonda, ikkinchisi tizzasida. Tepada qanotlarini yoygan lochin bilan birlashuvchi uchta tanadan iborat baland „hayot daraxti“ xalq birligi ramzidir.
Toʻgʻri burchakli poydevorga oʻrnatilgan yodgorlik va „hayot daraxti“ kesilgan piramida koʻrinishidagi umumiy poydevor bilan birlashtirilgan. Poydevorning old tomonida "«Абылай 1711 — 1781 ханға мәңгі риза халықтан» soʻzlari bitilgan. Haykal bronzadan yasalgan, balandligi — 5 m, daraxt ustunlari — taxminan 14 m. Tagkursisi qattiq granitdan yasalgan, ehrom yengil marmar bilan qoplangan. Yodgorlik atrofi obodonlashtirilib, koʻkalamzorlashtirilgan, gulzorlar barpo etilgan.
İsalı
İsalı (shuningdek, Isaly) — Ozarbayjonnign Gadabay tumanidagi qishloq va munisipalitetdir. Aholisi 1,073 kishi. Munitsipalitet tarkibiga qishloqlari kiradi Isaly, Gasymaghaly, Dordlar, Mutudere va Jujanly.
Guignen
Guignen Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Ille-et-Vilaine departamenti Redon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2942 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 54,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 53,7 km2.
WikiOromgoh
Loyiha sahfasini koʻrish uchun Vikipediya:WikiStipendiya marafoni/WikiOromgoh, Vikipediya:WikiStipendiya marafoni/WikiOromgoh 2-mavsum va Vikipediya:WikiStipendiya marafoni/WikiOromgoh 3-mavsum sahifalariga oʻting
WikiOromgoh — Oʻzbekiston Yoshlar ishlari agentligi tomonidan «WikiStipendiya» marafoni doirasida oʻtkazilgan tadbir boʻlib, u bir hafta davomida Toshkent viloyatining Boʻstonliq tumanidagi Yoshlar ishlari agentligiga qarashli oromgohda oʻtkazilgan.
Eʼlon qilinishi
2022-yil 19-iyul kuni Oʻzbekiston yoshlar ishlari agentligi direktori Alisher Sadullayev oʻzining telegram ijtimoiy tarmogʻidagi kanalida «WikiStipendiya» marafoni doirasida oʻtkaziladigan Wikioromgoh loyihasi haqida eʼlon qiladi va quyidagicha xabar qoldiradi:
"“WikiOromgoh”ga start beramiz!
Bir hafta davom etadigan mazkur oromgohda ishtirokchilar Vikipediya administratorlari tomonidan mahorat darslari, taniqli ijodkorlar, blogerlar, ishbilarmonlar bilan uchrashuvlar va boshqa qiziqarli mashgʻulotlarda qatnashish imkoniga ega boʻladilar.
“WikiOromgoh”da 19-iyul soat 00:00 dan 26-iyul soat 00:00 ga qadar Vikipediyaga kamida 10 ta sifatli maqola joylagan ishtirokchilar qatnasha oladi. Eng muhimi esa yosh chegaralanmagan! Maqolalar ensiklopedik ahamiyatga ega va Vikipediya qonun-qoidalariga mos tarzda yaratilishi kerak.
Saralash
Yuqorida keltirilgan shartlarni bajargan foydalanuvchilar saralab olindi va guruhlarga boʻlindi.
Oromgoh haqida
Yoshlar oromgohi Toshkent shahridan 110 km uzoqlikda Toshkent viloyatining Boʻstonliq tumanida joylashgan. Oromgoh togʻ yonbagʻrida joylashgan boʻlib, maydoni 10 gektardan oshiq. Oromgohda 10 dan oshiq yotoqxona, oshxona, yozgi basseyn, amfiteatr, basketbol, futbol maydonlari, trenajyor zallari mavjud.
Mahorat darslari
Oʻzbek tilidagi vikipediya administratorlari Nodir Atayev, Mirzoulugʻbek Karimov, Aziz Sharipov, Jamshid Nurqulov, Umar Rahimov, Nikolay Artemovlar guruhlarga boʻlingan holda vikipediyaning yangi foydalanuvchilariga mahorat darslari oʻtib berishdi.
Yopilish marosimi
Yopilish marosimi oromgoh hududidagi amfiteatrda boʻlib oʻtdi. Unda guruhlar oʻz chiqishlari bilan qatnashishdi.
Gʻoliblarni taqdirlash
Yopilish marosimining soʻnggi qismida taqdirlash marosimi ham boʻlib oʻtdi. Unda har bir guruhdan eng koʻp maqola yozgan ishtirokchilarga sovgʻa sifatida notbuklar topshirildi.
Heltersberg
Heltersberg Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Südwestpfalz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 28,15 km2. 2115 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Heltersbergning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Livedoor
Livedoor Co. Ltd. (kabushiki-gaisha Raibudoa) — yapon kompaniyasi boʻlib, u 2006-yilda janjal tufayli barbod boʻlgunga qadar internet-provayder va veb-portal va blog platformasi operatori boʻlgan. Kompaniya tashkil etilgan va oʻzining dastlabki 10 tasida yetakchilik qilgan. Yaponiyada „Horiemon“ sifatida tanilgan Takafumi Horie tomonidan. Livedoor Yaponiyaning eng yirik Internet-bizneslaridan biriga aylandi va oʻzining eng yuqori choʻqqisida 1000 dan ortiq xodimlarni ish haqi fondiga qoʻydi. Oʻsish surʼatlariga erishish uchun uning sotib olish va birja almashinuviga tayanishi ham uni mamlakatdagi eng bahsli korxonalardan biriga aylantirdi. Uning oʻsishi 2006-yil boshida janjal avj olgandan soʻng keskin toʻxtab qoldi. Qimmatli qogʻozlar toʻgʻrisidagi qonun buzilishlarini tekshirish kompaniya aksiyalari narxining keskin pasayishiga olib keldi. Tokio fond birjasi 2006-yil 14-aprelda Livedoorni delistingdan chiqardi. Koʻtarilgan kompaniya mulklarini 2010-yilda Janubiy Koreyaning NHN Corp kompaniyasi sotib olgan.
Bugungi kunda Livedoor nomini olgan ISP va blog xizmatlari Line Corporation, Line xabar almashish xizmatlarini ishlab chiquvchilari va Naver Japan qidiruv portali tomonidan boshqariladi. Yaponiyada joylashgan Line korporatsiyasi 2013-yil fevralida oʻzining koreyalik ota-onasining qoʻli boʻlgan NHN Japan kompaniyasidan ajralib chiqdi.
Kelib chiqishi va oʻsishi
Livedoor 1995-yilda Livinʼ on the Edge, Horie va bir guruh kollej doʻstlari boshqariladigan startap kompaniyasi sifatida boshlangan va rasman 1996-yil aprel oyida Tokioning Minato shahrida Livinʼ On the EDGE Inc. nomi bilan tashkil etilgan. 1997-yilda u Livinʼ On the EDGE Co. Ltd deb oʻzgartirildi. Dastlab masʼuliyati cheklangan jamiyat (yugen kaisha) boʻlsa-da, Livinʼ On the Edge 1997-yil iyul oyida aktsiyadorlik jamiyatiga (kabushiki kaisha) aylantirildi va bor-yoʻgʻi 3 yil ichida 2000-yil aprel oyida Tokio fond birjasining Onalar bozorida sotildi. 2002-yil noyabr oyida Livin on the Edge bankrot boʻlgan Livedoor Corp.ning bepul Internet xizmatlari biznesini sotib oldi. Livin On the Edge oʻz nomini 2003-yil aprel oyida Edge Co. Ltd.ga oʻzgartirdi, keyin Livedoor Corp.dan sotib olgan ISP biznesining nomini oʻzini livedoor Co. Ltd deb oʻzgartirib oldi. (Livedoor), 2004-yil fevralda. Buning ortidan 1:100 aksiya boʻlinishi sodir boʻldi.
2004-yil mart oyida, 2004-yilda Nippon Professional Beysbolni qayta tiklash paytida, Livedoor yaponiyalik beysbol jamoasi Kintetsu Buffaloesni sotib olish uchun koʻchib oʻtdi, biroq keyinchalik oʻz taklifini qaytarib oldi va 2004-yil sentyabrida oʻz jamoasini (nomli livedoor beysbol) tuzdi va kirish uchun ariza berdi. Yaponiyaning professional beysbol tashkiloti. Jamoaning uy maydoni Miyagi prefekturasining Senday shahrida boʻlishi kerak edi, ammo livedoor shaharning uy jamoasi boʻlish uchun raqobatni Yaponiyaning elektron tijorat kompaniyasi Rakutenga boy berdi.
AQShda Livedoor xaridlari 2004-yil iyun oyida Florida shtatining Mayami shahridagi MailCreations kompaniyasini oʻz ichiga olgan boʻlib, u kompaniyaning AQShdagi bosh qarorgohi boʻlib ishlagan. Livedoor 2005-yil noyabr oyida Amerikada qidiruv va kontekstli reklama maydonlariga kirdi.
Qimmatli qogʻozlar toʻgʻrisidagi qonun buzilishi bilan bogʻliq janjal Tokio fond birjasini 2006-yil 14-aprelda Livedoor roʻyxatidan chiqarilishiga olib keldi.
Ayblovlar
Ish 2006-yil 16-yanvarda Tokio prokuraturasi qimmatli qog‘ozlar bilan bog‘liq firibgarlikda gumon qilinib, bir nechta Livedoor manzillari, Hori uyi va boshqa Livedoor va sho‘ba kompaniyalari rahbarlarining uylariga reyd o‘tkazganida ochildi. Reydlar investorlarni qoʻrqitdi va 17 va 18 yanvar kunlari jinoiy tergovning kengayishi Tokio fond birjasida vahima sotilishiga sabab boʻlganligi sababli aksiyalar narxi tushib ketdi. Baʼzi brokerlar endi marja savdosi uchun emissiyadan foydalanishga ruxsat bermasliklarini eʼlon qilishdi. Hajmi shunchalik ogʻir ediki, u TSE kompyuter tizimini haddan tashqari yuklash bilan tahdid qildi, bu butun bozor uchun savdoni toʻxtatishga olib keldi. TSE Livedoorga daʼvolarga rasmiy javob berishni buyurdi. Kompaniya tezkor ichki tekshiruvdan soʻng shoshilinch hisobot taqdim etganida, TSE rahbarlarga batafsilroq hisobot taqdim etishni aytdi va agar notoʻgʻri faoliyat haqidagi daʼvolar asosli boʻlsa, Livedoor roʻyxatidan chiqarib tashlash bilan tahdid qildi.
2006-yil 18-yanvarda HS Securities kompaniyasining rahbari Hideaki Noguchi hafta boshida prokurorlar Livedoor bilan bogʻliq holda reyd oʻtkazgan Okinava mehmonxonasi xonasida oʻlik holda topildi va rasmiylar oʻz joniga qasd qildilar.
Rasmiylar bir necha kun davomida Livedoor va shoʻba kompaniyalari rahbarlarini va 23-yanvar kuni Horining oʻzini soʻroq qilish uchun chaqirdi. Xorini bir necha soatlik soʻroqdan soʻng, tergovchilar ayblov eʼlon qilish uchun etarlicha oʻrganganliklarini his qilishdi va toʻrtta hibsga olish uchun order berishni soʻrashdi. Livedoor moliyaviy direktori Xori va ikkita shoʻba kompaniyaning prezidentlari qimmatli qogʻozlar va buxgalteriya hisobidagi firibgarlik uchun kechqurun hibsga olindi. Ular ikki oy davomida garov pulisiz ushlab turilgan va shu vaqt ichida Livedoorning vaqtinchalik vakili direktori Fumito Kumagai ham hibsga olingan.
Yaponiya Qimmatli qogʻozlar komissiyasi 2006-yil 13-martda kompaniyaning hibsga olingan besh nafar sobiq rahbariga qarshi jinoiy ish qoʻzgʻatdi. Taʼsischi Hori 2007-yil 16-martda 2,5 yilga qamalgan. Toʻrt kundan keyin boshqalarga turli xil qamoq jazolari berildi, ammo apellyatsiya shikoyati berildi.
Oqibat
Toʻrt oy ichida oʻz aksiyalari narxining 90 foizini yoʻqotganidan va qimmatli qogʻozlar firibgarligining kuchli dalillaridan soʻng, Livedoor 2006-yil 14-aprelda Tokio fond birjasidan delistatsiya qilindi.
Fuji Television 2007-yil mart oyida kompaniyadan 35 milliard Yen tovon undirish uchun sudga bergan; 2006-yil may oyida 1000 ta individual investor sud daʼvosi bilan murojaat qildi, natijada ularning soni 3340 ga koʻtarilib, 23 milliard Yen soʻradi, natijada Livedoorga qarshi 7,6 milliard Yen miqdoridagi yakuniy qaror chiqarildi va boshqa shunga oʻxshash daʼvolar kamida bittaga olib keldi. ¥4,9 mlrd. Livedoor oʻz navbatida oʻz rahbarlarini sudga berdi, asoschisi Horie 21 milliard ¥ va yana olti kishi jami 760 million yen toʻlashdi.
Tergov davomida olingan maʼlumotlar fond menejeri Yoshiaki Murakamining 2005-yilda Nippon Broadcasting Systemda sotib olingan Livedoor ulushidan foyda olish uchun ichki maʼlumotlardan foydalangani uchun hibsga olinishiga va hukm qilinishiga olib keldi.
Horie oʻzining murojaatlari paytida Toʻliq qarshilik avtobiografiyasini nashr etdi, unda u oʻzining aybsizligini eʼlon qiladi hamda u biron bir jinoyatning haqiqiy tabiati yoki ogʻirligi uchun emas, balki faqat obroʻsi tufayli nishonga olinganini taʼkidlaydi.
Shubhalarning toʻgʻriligini bir chetga surib, koʻpchilik harakatning vaqtini hisobga olgan holda fitna hidini sezdi. Bu statuskvo himoyachilari tomonidan Horieni ularga qarshi chiqishga jurʼat etgani uchun jazolash va uni va u vakili boʻlgan biznes amaliyotini obroʻsizlantirish uchun siyosiy harakat sifatida koʻrildi, bu Horie raqiblari tomonidan yoqimsiz va yaponiyalik boʻlmagan.
Janjalning takrorlanishining oldini olish uchun Yaponiya 2006-yil 14-iyunda J-SOX laqabli Sarbanes-Oxleyga oʻxshash qonunni qabul qildi.
Livedoor Holdings
2007-yilda kompaniya Livedoor nomini saqlab qolgan yangi shoʻba korxonasini va portalga tegishli koʻpgina bizneslarini yaratish uchun ochildi va oʻzi Livedoor Holdings nomli sof xolding kompaniyasiga aylandi, u oʻz sho '' ba korxonalarining huquqiy va moliyaviy boshqaruvini nazorat qildi. (2005-yil oxiridagi maʼlumotlarga koʻra 44 ta shoʻba korxona ), shu jumladan yangi Livedoor. 2008-yilda Livedoor Holdings oʻz nomini „LDH Corporation“ ga oʻzgartirdi.
Sotish
2006 va 2007-yillardagi gʻalayon paytida Livedoor 2008-yilda 2 milliard dollarlik birlamchi ommaviy taklif tayyorlayotgani haqida mish-mishlar tarqaldi. Bir nechta texnologiya kompaniyalari ishtirok etish istagini bildirdi, ammo IPO hech qachon amalga oshmadi. Buning oʻrniga Livedoor oʻzini sotuvga qoʻydi. 2010-yil boshida Janubiy Koreyada joylashgan NHN korporatsiyasi Livedoorni 6,3 milliard yenga sotib oldi.
Bugungi kunda Livedoor nomini olgan mahsulot hamda xizmatlar 2013-yil fevral oyida Yaponiyaning NHN kompaniyasidan ajratilgan Line Corporation kompaniyasiga tegishli.
Tugatish
Livedoor va boshqa shoʻba korxonalarini sotishni tugatgandan va oʻz aktsiyadorlariga dividendlar toʻlagandan soʻng, LDH korporatsiyasi 2011-yil avgust oyida aksiyadorlarning qarori bilan ixtiyoriy ravishda tugatishga kirdi va qoldiq aktivlarni aksiyadorlariga taqsimlaganidan keyin 2012-yil dekabr oyida tugatishni yakunladi.
Ofislar
Original Livedoor kompaniyasining shtab-kvartirasi Nishi-Shinjuku, Shinjuku shahrida joylashgan edi. Qoʻshimcha korporativ ofislar Roppongi Hills Mori minorasida, Roppongi, Minato, Tokio, Yaponiyada joylashgan edi.
Erciş
Erjish (kurd. Erdîş) — Van viloyatidagi tuman. Van koʻlidan Van koʻlidan 25 metr balandlikda qurilgan Erjish, Van shahar markazidan 100 kilometr uzoqlikda joylashgan.
Geografiyasi
XIII asrda mashhur savdo yoʻli oʻtgan Erjishning sharqdan gʻarbga ochiladigan darvoza boʻlishi unga alohida ahamiyat beradi. Erondan Yaqin Sharq mamlakatlariga yoʻl shu yerdan oʻtadi. Erjish-Ağri, Erjish-Bitlis va Erjish-Van avtomobil yoʻllariga Turkiyaning barcha hududlaridan kirish mumkin.
Erjish tekisligi Van koʻli sohilidagi eng keng tekisliklardan biridir. Tekislik keng vodiylar orqali oʻralgan. Ilija oqimi oʻtgan joylar „Xatun Chukurovasi“, Erjish tumani joylashgan tekislik esa „Suluova“ deb ataladi. Bundan tashqari, koʻplab oʻtli va suvli tekisliklar va platolar mavjud. Uning asosiy oqimlari shimoldan janubga tekislikni kesib oʻtuvchi Ilija koʻrgi, Deliçay, Irshod oqimi va Yekmal oqimidir.
Shimolda Aladagʻ va Tendürek, Meydan togʻi, Gurgur Baba togʻi, Zurnaki tepaligi, Grekor va Qizilkaya tepaliklari tumanga yaqinida joylashgan. 1841-yilda Van koʻli suvining pasayishi va koʻtarilishi natijasida Erjish xalqi eski turar joylarini, Erjish qal’asi va atrofini tashlab, Yukari Chinarli, Goʻlagʻzi, Kasımbogʻi, Alkanat va Chelebibagi va maʼmuriy markazga koʻchib oʻtdi. Erjish 15-20 xonadondan iborat qishloq boʻlib, Eganis (Akanlar) degan joyga koʻchirilgan va bu yerga Erjish nomi berilgan. 1910-yilda tumanga aylangan, 1915-yil 18-mayda ruslar va armanlar hamkorligida bosib olingan va 1918-yil 1-aprelda ozod qilingan.
Tarixda Arzashkun, Arsissa, Argişti Xinili, Arcish, Ardişi, Eganis, Erdish nomi bilan tilga olingan tuman nomi Urartu shohlari sharafiga nomlangan. Bu yerlarga asos solingani aytilgan Arsissa yoki Arsissa yoki Arzashkun nomli shaharlardan olingani taxmin qilinadi. Bugungi kunda Erjishda koʻplab tarixiy obidalar va joylar mavjud. Tumanning Chelebibagʻi mahallasida bronza davridan hozirgi kungacha foydalanilgan va Urartular, Saljuqiylar sulolasi, Usmonlilar, Celayirlar va Qoraqoʻyunlularga oid turli namunalar topilgan qabriston, Kadem Pasha Xotun, Zortul va Van Bitlis va Agʻri yoʻl yoʻllari ustida joylashgan Qoraqoʻyunlularga tegishli. Usmonli -Eron urushlarida gumbazlari katta ahamiyatga ega boʻlgan va hozirda Van koʻli suvlarida faqat ikkita vayron boʻlgan jasad qolgan. Tumandan shimolda Urartulardan qolgani aytilgan Zernaki shahri qoldiqlari bor.
Erjish 1365-1469-yillarda Sharqiy Anadolu, Iroq va Eronda hukmronlik qilgan Ozarbayjon Turkman Qoraqoʻyunlu davlatining poytaxti ham boʻlgan.
Tatvan bilan birgalikda Sharqiy Anadolu mintaqasining eng rivojlangan va uyushgan tumanidir. Savdo hayoti kuchli, ammo uning tabiiy mahsulotlarini, ayniqsa, oltingugurtni qayta ishlash uchun oʻrta sanoat yoʻq. Erjish shakar zavodi shaharning eng muhim tirikchilik manbalaridan biridir. Bundan tashqari, Van koʻli havzasidagi tuman iqtisodiy rivojlanish boʻyicha munitsipalitetlar orasida birinchi oʻrinda turadi. Madaniy havza jihatidan Ahlat va Adilcevaz Van shahriga qaraganda shimoliy Van koʻli chizigʻiga yaqinroqdir. Bu jihatdan Van va Erzurum oʻrtasidagi madaniy oʻtish zonasining xususiyatlarini koʻrsatadi. Folklor unsurlari koʻproq Bitlis havzasining xarakterini koʻrsatadi. Bu mintaqaning demografik va iqtisodiy diqqatga sazovor markazidir. Tabiiy goʻzalliklari tufayli Ahlatdan keyin imtiyozli oʻrin egallaydi. Shaharning Usmonlilar davridagi mahalla tartibi saqlanib qolgan boʻlsa-da, keyingi yillarda koʻp qavatli binolarning koʻpayishi bilan oʻzining asl qiyofasini yoʻqotgan. Bugunga kelib Van koʻli qirgʻoqlari ham xuddi shunday ekologik muammoga duch kelmoqda.
Kirchanschöring
Kirchanschöring Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Traunstein tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 25,23 km2. Aholisi — 3144 kishi (2010).
Hududi
Kirchanschöringning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Okulyar
Okulyar (lot. ocularus — koʻzga oid) — murakkab optik asbob (kuzatish trubasi, mikroskop, durbin)ning kuzatuvchi qaraydigan qismi. Bitta linza yoki linzalar tizimidan iborat boʻladi. Obyektiv boshqa optik tizimlar (mas, prizma, kollimator) bilan hosil qilgan tasvir Okulyar yordamida koʻriladi. Dastlab (1609-yil) Okulyarlar astronomik koʻrish trubalarida ishlatilgan (Galiley Okulyarlari). Keyinchalik niderland olimi X. Gyuygens (17-asr) va ingliz olimi J. Ramsden (18-asr) ikki xil Okulyar kashf qilishgan. Ular amalda hozirgacha ishlatiladi. Bunday Okulyarni obyektiv bilan birga yasab buyumning tasviri olinadi.
19-asr oxirlaridan, ayniqsa, harbiy optika rivojlanishi munosabati bilan durbin, periskop va boshqalarda takomillashtirilgan Okulyarlar ishlatiladi. Okulyarlar musbat va manfiy linzali boʻlishi mumkin. Musbat linzali Okulyar oʻzidan oʻtayotgan yorugʻlik nuri dastasini toʻplaydi (toraytiradi), manfiy linzali Okulyar nur dastasini sochadi (kengaytiradi). G. Galiley Okulyarlari manfiy linzali oddiy (kuzatish burchagi kichik), X. Gyuygens va J. Ramsden Okulyarlari musbat linzali boʻlgan (rayem). Ularda kuzatish burchagi katta (kengrok)ligi uchun hozirgacha ishlatiladi. Okulyarlarning asosiy optik xossasi fokus masofasi (linzaning bosh fokusidan uning optik markazigacha boʻlgan masofa), odatda, 15–25 mm bilan ifodalanadi. Okulyarning aniq koʻrsati-shi shu masofaga bogʻliq boʻladi.
Spinola saroyi, Valletta
Spinola saroyi (Maltese; Palazzo Spinola), Spinola House sifatida ham tanilgan, Maltaning Valletta shahridagi saroydir. XVII—XVIII asrlarda Spinola oilasiga tegishli boʻlgan. Binoning uchdan bir qismi XX asrda buzib tashlangan, ammo qolgan ikki qismi hali ham mavjud va hozirda Lombard Bankning bosh ofisi sifatida foydalanilmoqda.
Tarixi
Saroy dastlab Fra Giovanni de Villaroel, Novevilning baliga tegishli edi. 1660-yilda saroy Lombardiyaning Balisi Fra Paolo Raffaele Spinolaga topshirildi, u keyinchalik Sankt-Julianda yana bir Spinola saroyini qurdi. 1720-yillarda italiyalik rassom Nikolau Nasoni saroy shiftiga freskalar chizgan. Saroy 1780-yilgacha Spinola oilasi qoʻlida qoldi. Arxitektor Romano Fortunato Carapecchia XVIII asrda saroyga barokko koʻrinishini berdi. left|thumb| Saroy koʻrinishi 1922-yilda saroy uch qismga boʻlingan. Avliyo Kristofer koʻchasiga qaragan qanot kvartiralarga yoʻl ochish uchun buzib tashlangan, qolgan ikki bino esa xususiy uylar yoki ofislar sifatida ishlatilgan. Lombard Bank 1970-yillarda Respublika koʻchasiga qaragan binoni sotib oldi va uni bosh ofisiga aylantirdi. St. Frederick koʻchasiga qaragan bino ham 2000-yillarda Lombard Bank tomonidan sotib olingan. Oʻshandan keyin u qayta tiklandi va taʼmirlandi.
Markaziy Osiyo ayollari
Osiyo ayollarning evolyutsiyasi va tarixi Osiyo qitʼasining evolyutsiyasi va tarixiga deyarli mos keladi. Ular mintaqada rivojlangan madaniyatlarga ham uzviy bogʻliqdir. Osiyolik ayollarni Markaziy Osiyo, Sharqiy Osiyo, Shimoliy Osiyo, Janubiy Osiyo, Janubi-Sharqiy Osiyo va Gʻarbiy Osiyo (yaʼni Yaqin Sharq) ayollari sifatida tasniflash mumkin.
Madaniyati haqida
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Azerbaijani_woman_from_Baku_in_national_costume%2C_circa_1890s.jpg/220px-Azerbaijani_woman_from_Baku_in_national_costume%2C_circa_1890s.jpg|thumb| XIX-asr oxiri, [[Isfahon|Isfaxon, Yangi Julfalik arman qizi ]]
Anʼanaviy Arman maʼdaniyati
Anʼanaviy Arman madaniyati va jamiyatining patriarxal qadriyatlari tufayli Armanistonda ayollar koʻpincha fazilatli va itoatkor boʻlishlari har jihatdan muhim hisoblanadi. Turmush qurgunlaricha oʻzlarining bokiraligini saqlashlari va birinchi navbatda uy ishlarini bajarishlari lozim boʻladi.
Ozarbayjon qishloqlaridagi anʼanaviy ijtimoiy meʼyorlar va orqada qolayotgan iqtisodiy rivojlanish ayollarning jamiyat va iqtisodiyotdagi rolini cheklanishlar hanuz davom etmoqda. Ayollar gender kamsitishlar tufayli oʻz qonuniy huquqlaridan foydalanishda qiynalayotgani haqida bir qancha maʼlumotlar bor.
Kambodjadagi ayollar, baʼzan Khmer ayollari deb ataladi. Ular kamtarin, muloyim soʻzli, mayda qadam bosib yuradigan, yaxshi xulqli mehnatsevar, odatda uy ishlari bilan shugʻullanuvchi, oilasiga gʻamxoʻr va mehribon boʻlishlari talab etiladi. Ular roʻzgʻor xarajatlarini va xonadon tozaligini nazorat qilishadi. Turmush qurgunlaricha bokiralikni saqlaydilar, sodiq xotin boʻlishadi va erlariga maslahatchi va yordamchi boʻlishadi. Kambodja ayollarining „yengil“ yurishi va nafisligi, harakatlaridagi jimliklari, hatto shoyi yubkalarining shitirlashi ham eshitilmaydi" kabi oʻxshatishlar bilan taʼriflanadi.
Forsning butun tarixi davomida fors ayollari (hozirda Eron ayollar nomi bilan tanilgan), zargarlik buyumlarini kiyib, tana qismlarini boʻyashgan. Bundan tashqari, ularning kiyimlari ham nafis va rang-barang tusda boʻlgan. Kiyim uslublari jins boʻyicha emas balki jamiyatdagi ijtimoiy mavqiyiga qarab belgilangan. Zamonaviy Eron ayollar (1935- yildan keyin „Fors“) moda va ijtimoiy normada turli xil aralashmalar va koʻrinishlarga ega. Biroq, anʼanaga koʻra, „fors ayoli“ jamiyatdagi barcha ayollar uchun standart boʻlgan ijtimoiy meʼyorlar bilan belgilangan oldindan belgilangan tashqi koʻrinishga ega edi.
Turkmanistonda ayollarning roli hech qachon Gʻarbning musulmon ayollar haqidagi stereotiplariga mos kelmagan. Garchi mehnat taqsimoti mavjud boʻlsa va ayollar odatda uydan tashqarida siyosiy ishlarda koʻzga koʻrinmas ishtirokchilar boʻlishsa-da, Turkman ayollari hech qachon baʼzi qoʻshni davlatlar ayollarinikiga oʻxshash roʻmol oʻrashmagan. Turkmaniston qabila xalqi boʻlganligi uchun ayollarga nisbatan urf-odatlari mamlakat ichida turlicha boʻlishi mumkin. Masalan, mamlakatning sharqiy qismidagi ayollarga spirtli ichimliklar ichishga ruxsat berilgan. Mamlakatning markaziy qismida yashovchi ayollarga, xususan, tekkeliklarga ruxsat berilgan. Aksariyat ayollar, ayniqsa, uy xoʻjaligi va uni saqlash bilan bogʻliq boʻlgan koʻpgina salohiyatga va hunarmandchilik kasblariga egadirlar.
Gender tengligini targʻib qilish
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Kazakhstan_1002_%287817490516%29.jpg/220px-Kazakhstan_1002_%287817490516%29.jpg|thumb| Qozogʻistonda ikki yosh ayol Ozarbayjonda ayollar erkaklar bilan bir xil qonun tartibiga amal qiladilar. Biroq, ijtimoiy kamsitish muammoligicha qolmoqda. Umumjahon saylov huquqi Ozarbayjonda 1918-yilda Ozarbayjon Demokratik Respublikasi tomonidan joriy qilingan. Shu tariqa Ozarbayjon ayollarga huquq bergan birinchi musulmon davlatiga aylangan. Aksariyat Bahrayn ayollari barcha asosiy kasblarda, ayollar jamiyatlarida va ayollar tashkilotlarida vakillik sifatida ish olib borishgan. Saylov huquqidan tashqari, Bahrayn ayollarining qariyb toʻrtdan biri uy xoʻjaligidan tashqarida ishlay oladilar.
Sogʻliqni saqlash, ovqatlanish, taʼlim va iqtisodiy koʻrsatkichlar boʻyicha mavjud maʼlumotlar shuni koʻrsatdiki, 2014-yilda ayollarning ish kuchida ishtiroki 57 % ni tashkil etdi.
Moliyaviy nazoratchilar sifatida Kambodja ayollarini oilaviy hayotda uy xoʻjaligini bemalol boshqara oladi deb ayta olish mumkin. Soʻnggi yillarda Kambodjada ayollari anʼanaviy ravishda odatda erkaklar ustunlik qiladigan ish va siyosat sohalarida ham oʻz faoliyatlarini aʼlo darajada olib borishmoqda.
1949-yil 1-oktabr Xitoy Xalq Respublikasining rasmiy tashkil topgan kuni hisoblanadi. 1949-yildan beri Xitoy Xalq Respublikasi hukumati ayollarning erkinligini taʼminlash maqsadida ayollarning madaniy, ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy rollarini tez suratlarda amalga tadbiq eta boshladi. Xitoy Xalq Respublikasining yangi hukumati ayollar va erkaklar oʻrtasidagi tenglikka erishish majburiyatini oldi. Erkaklar va ayollar oʻrtasidagi tenglik sari olgʻa siljish bilan birga, urinishlar anʼanaviy Konfutsiy jamiyatida erkaklar ustunligida qarshilik koʻrsatdi.
Erkaklar va ayollar oʻrtasidagi tenglik Xitoy Xalq Respublikasining uzoq muddatli maqsadi boʻlgan. Biroq keyin Madaniy inqilobdan keyin (1966-1976) amalga oshirilgan keskin islohotlar Xitoyda ayollarning imkoniyatlari va mavqeiga izchil taʼsir koʻrsatdi. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, xitoylik ayollar madaniy inqilob davrida gender tengligi nuqtai nazaridan tez muvaffaqiyatga erishgan. Xitoy Xalq Respublikasi tashkil etilganda ish bilan band ayollar ishchi kuchining atigi 7 foizini tashkil qilgan. Holbuki, 1992-yilda ayollarning mehnatdagi ishtiroki 38 foizni tashkil etdi. Xitoy Xalq Respublikasi tashkil topganidan soʻng oliy oʻquv yurtlarida xotin-qizlar ham koʻpaydi. Xitoyning anʼanaviy patriarxat tuzilmasi ostida dastlab jamiyatda erkaklar hukmronlik qilgan. Gonkongdagi ayollar nisbatan boʻysunuvchi oilaviy rolga ega edi. Biroq, Britaniya mustamlakasi davrida Gʻarb madaniyatining paydo boʻlishi bilan Gonkongda madaniy oʻzgarishlar yuz berdi (yaʼni „Gʻarblashtirish“). Anʼanaviy Xitoy madaniyati va Gʻarb qadriyatlarining aralashmasi Gonkongning oʻziga xos madaniyatini yaratadi. Ikkinchi jahon urushi tugaganidan beri Gonkongning jadal iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishi bilan bir qatorda, erkaklarning roli sezilarli darajada yaxshilanganiga guvoh boʻldi. Ayni paytda ayollar hukmronligi jamiyati tuzilmasi saqlanib qolmoqda. Shunday qilib, Gonkongdagi ayollar oʻqishlari Xitoydan bir oz farq qiladi. Gonkongdagi ayollar odatda koʻproq mustaqil, monetar avtonom, qatʼiyatli va martabali boʻlishga yoʻnaltirilgan. Bu Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlaridagi ayollar bilan solishtirganda koʻproq koʻzga tashlanadigan holatlardan biri. Soʻnggi oʻn yilliklarda professional va boshqaruv lavozimlarida ayollar sonining koʻpayishi bilan Gonkongdagi ayollarni tasvirlash uchun „kuchli ayol“ yoki „ super ayollar“ atamalari qoʻllanila boshlandi.
Hindistonda ayollarning maqomi borasida soʻnggi bir necha ming yillikda koʻplab katta oʻzgarishlar roʻy berdi. Hindistonda ayollar tarixi qadim zamonlarda erkaklar bilan teng huquqli boʻlishdan, soʻnggi oʻrta asrlarda koʻplab islohotchilar tomonidan teng huquqlikni targʻib qilishgacha boʻlgan murakkab yoʻlni bosib oʻtdi.
Bugungi kunda indoneziyalik ayollarning roliga koʻplab omillar, jumladan modernizatsiya, globallashuv, taʼlimning yaxshilanishi va texnologiyadagi yutuqlar taʼsir koʻrsatmoqda. Indoneziyadagi koʻplab ayollar shaxsiy, kasbiy va oilaviy ehtiyojlar va iqtisodiy talablar tufayli qishloq xoʻjaligi ishlarini bajarish uchun qishloqlarda qolish oʻrniga shaharlarda yashashni afzal koʻrishadi. Anʼanaviy Indoniziya jamiyatida ayollar faqat oddiy xotin va ona sifatida qabul qilinadi. Ayni paytda Indoneziya ayollari ham milliy taraqqiyot sohasiga faol kirib kelishmoqda. Ayollar muammolari va tashvishlariga eʼtibor qaratadigan va harakat qiladigan tashkilotlarning faol aʼzolariga aylanishmoqda.
Eron ayollar harakati asosan Eron ayollarining ayollar huquqlari uchun ijtimoiy kurash harakatidir. Bu harakat birinchi marta 1910-yilda Eron konstitutsiyaviy inqilobidan keyin, birinchi ayollar jurnali nashr etilgach paydo boʻldi. Harakat 1933-yilgacha davom etdi va oxirgi ayollar uyushmasi Rizo Shoh Pahlaviy hukumati tomonidan tarqatib yuborildi. Harakat faoliyati Eron inqilobidan keyin (1979) yana kuchaydi. 1962 va 1978-yillar orasida Eron ayollar harakati ulkan gʻalabalarga erishdi. Jumladan ayollar 1963-yilda Muhammad Rizo Shohning Oq inqilobi davrida ovoz berish huquqini qoʻlga kiritdilar. Davlat lavozimlarida ishlashga ruxsat berildi. 1975-yilda Oilani himoya qilish toʻgʻrisidagi qonun ayollar uchun yangi huquqlar berdi. Ayollar, shu jumladan ajralish va vasiylik huquqlarini kengaytirish va koʻpxotinlilikni cheklsh kabi huquqlarni ham oldilar. 1979-yilgi inqilobdan soʻng, gender diskriminatsiyasiga asoslangan bir qancha qonunlar joriy etildi. Ayollarning roʻmolini oʻrash va ommaviy kiyinish qoidalarini joriy etish kabilarni i’z ichiga oldi. Islom inqilobidan keyin ayollarning huquqlari turlicha boʻlgan. Eron parlamenti aʼzolarining qariyb 9 foizini ayollar tashkil etadi. Dunyo boʻyicha esa bu koʻrsatkich 13 foizni tashkil qiladi. Inqilobdan keyin ayollarga politsiya va harbiy kuchlar tarkibida ishlash huquqi berildi.
Erondagi ayollar huquqlari harakati islohotlarga taʼsir koʻrsatishda davom etmoqda. Xususan, Ayollarga nisbatan kamsitishni tugatish uchun bir million imzo kampaniyasi buning yaqqol misolidir.
Mamlakat ayollari 1990-yillarda ogʻir davrni boshdan kechirdi, oʻtish davridagi Qozogʻiston iqtisodiyoti kuchli tanazzul va beqarorlikni boshdan kechirdi. 1995-yilga kelib real yalpi ichki mahsulot 1990-yildagi darajasidan 61,4 foizgacha pasaydi. Shunga qaramay, 1990-yillarda ayollar uchun ijobiy tomonlar ham bor edi. Masalan, 1998-yilda Ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllariga barham berish toʻgʻrisidagi konventsiyaga qoʻshilish taklifi shular jumlasidan.
Quvaytdagi ayollar Fors koʻrfazi mintaqasidagi eng erkin ayollar hisoblanadi. Quvaytdagi ayollar otalari yoki erlarining roziligisiz sayohat qilishlari, mashina haydashlari va ishlashlari mumkin. Davlatning yuqori lavozimlarida ham ishlaydigan ayollar ham aynan shu davlat ayollaridir. Quvaytdagi ayollar erkin mehnat qilishlari, hokimiyatda oʻz oʻrinlarini topa olishlari va nufuzli mavqelarga erishish kuchiga ham egadirlar .Quvaytdagi ayollar 2005-yilning may oyida parlament va mahalliy saylovlarda saylash va ishtirok etish huquqini qoʻlga kiritdilar. 2009-yil oktyabr oyida Quvayt konstitutsiyaviy sudi ayollarga erlarining roziligisiz oʻz pasportlarini olishlari mumkinligi haqida qaror chiqardi.
Koʻchmanchi tarzdagi iqtisodiyot talablari tufayli Qirgʻizistonda ayollar erkaklar bilan teng huquqli ishlaganlar. Sigir sogʻish, bola tarbiyalash, oziq-ovqat tayyorlash va saqlash kabi vazifalarni bajarishgan. Oddiy oilada ayollar oʻzlarining anʼanaviy rollari doirasida erlari bilan taxminan teng maqomga ega edilar.
Laoslik ayollar uzoq vaqtdan beri oʻz jamiyatining faol aʼzosi boʻlib kelmoqda. Shu oʻrinda siyosatda ham ishtirok etishgan. Ijtimoiy oʻzgarishlarga ochiq va rivojlanishni boshqarishga boʻlgan shijoatlari baland ayollar edi. Shuningdek ular biznes olamida faoldirlar. Xususan, harbiylar uchun hamshiralik sohasida va oziq-ovqat ishlab chiqaruvchi tadbirkorlikda oʻz mehnat faoliyatlarini olib borishgan. Modernizatsiya va qishloqlardagi ijtimoiy inqiloblar tufayli, Laos ayollari anʼanaviy Laos ideallariga yot boʻlgan turmush tarzini qabul qila boshladilar.
Livanda rasmiy dinlarning koʻpligi sababli, Livan oilaviy masalalari kamida 15 ta shaxsiy nizom kodekslari bilan tartibga solinadi. Livanlik ayollar oʻz dinlari talabi bilan oʻzgarib turadigan qonuniy himoyaga ega. Agar oila musulmon boʻlsa nikoh yoshi 12,5 boʻlishi mumkin va koʻpxotinlikka ham ruxsat beriladi. Ota-ona hokimiyati uy patriarxiyasiga va barcha bolalarning qonuniy vasiysiga tegishli boʻlsa, qiz bolalar esa oʻgʻil bolaga qaraganda kamroq meros oladi. Livanlik ayol va chet ellik erkakdan toʻgʻilgan bolaga Livan fuqaroligi berilmaydi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/Restaurant_in_Labuan.jpg/300px-Restaurant_in_Labuan.jpg|thumb|300x300px| Malayziyalik ayollar restoranda oʻtirishmoqda. 2009-yil. Malayziyadagi ayollar Malayziya hukumatidan oʻzlarining koʻtarilish, qaror qabul qilish, sogʻliqni saqlash, taʼlim va ijtimoiy taʼminotga boʻlgan huquqlari hamda qonuniy toʻsiqlarni bartaraf etish boʻyicha yordam oladilar. Malayziya hukumati bu omillarni 1997-yilda Milliy birlik va ijtimoiy taraqqiyot vazirligini tashkil etish orqali taʼminladi. Shundan soʻng 2001-yilda Malayziya ayollarining roli va hissalarini eʼtirof etish uchun Ayollar ishlari vazirligi tashkil etildi. Malayziyalik ayollarning qariyb 47 foizi oʻz ish faoliyatlarini olib boradilar.
Ayollar endi Ummonda martaba va kasbiy tayyorgarlikni davom ettirmoqdalar. Shuningdik asta-sekin avvalgi uy qamogʻidan jamoat sohasiga oʻtishmoqda. Ummonda har yili 17-oktabr Ummon ayollari kuni sifatida turli ayollarni himoya qiluvchi tadbirlar nishonlanadi.
Hozirgi Pokiston ayollari koʻpchilik musulmon ayollarga qaraganda yaxshiroq mavqega ega. Biroq, oʻrtacha hisobda, ayollarning erkaklarga nisbatan holati tizimli gender boʻysunishidan biridir. Hukumat va maʼrifatparvar guruhlar tomonidan Pokiston jamiyatida ayollarning mavqeini oshirishga urinishlar ham boʻlgan. Hozirda odamlar oʻrtasida keng xabardorlik tufayli pokistonlik ayollarning taʼlim olish imkoniyatlari oldingi yillarga nisbatan oshdi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan eʼlon qilingan Inson taraqqiyoti hisobotiga koʻra, Pokiston qoʻshni Hindistonga qaraganda yaxshiroq gender tengligiga ega. Biroq, 2012-yilda Jahon Iqtisodiy Forumi Global Gender farqi hisobotida Chad, Pokiston va Yamanni eng yomon mamlakatlar sifatida eʼtirof etdi.
Filippin ayollari oʻzlarini erkaklar hukmronligi ostidagi mustamlakachilikdan keyingi Osiyo katolik jamiyati muhitida deb hisoblashsada, aslida ular ijtimoiy maʼdaniy jamiyatda yashashadi. Oila jamiyatning asosiy birligi sifatida qabul qilinadi. Filippin ayollari hurmat uchun kurashadigan Filippin ierarxik tuzilishi, sinfiy tafovutlar, diniy asoslar va global miqyosda rivojlanayotgan mamlakatda yashashadi. Janubi-Sharqiy Osiyoning boshqa qismlari bilan solishtirganda, Filippin jamiyatidagi ayollar har doim huquqiy tenglikdan koʻproq ulushga ega boʻlishgan.
Saudiya Arabistonida barcha ayollar, yoshidan qatʼi nazar, erkak vasiyga ega boʻlishi shart etib belgilangan. Saudiya Arabistoni ayollarga mashina haydash taqiqlagan dunyodagi yagona davlat edi. Jahon Iqtisodiy Forumi 2009 Global Gender farqi hisobotida Saudiya Arabistoni gender pariteti boʻyicha 134 ta mamlakat ichida 130-oʻrinni egalladi. Ushbu mamlakat siyosiy vakolatlar koʻrsatgichida nol ball olgan yagona mamlakat edi. Shuningdek, Saudiya Arabistoni 2008-yildan keyin takomillashgan. Iqtisodiy imkoniyatlarda kichik yutuqlarga erishgan bir necha Yaqin Sharq davlatlaridan biri ekanligi qayd etilgan.
Saudiyalik ayollarning 21 foizi ish kuchida va umumiy ishchi kuchining 16,5 foizini tashkil qiladi.
Saudiya Arabistonidagi baʼzi ayollarning oʻzlari ham ijtimoiy oʻzgarishlarni xohlamasliklari haqida bir necha dalillar mavjud. Hattoki koʻplab islohotlar tarafdorlari Gʻarb tanqidchilarini „Saudiya jamiyatining oʻziga xosligini tushunmasliklari“ uchun rad etadi. Jurnalist Maha Akeel oʻz mamlakatida amalda boʻlgan patriarxal odatlarni tez-tez tanqid qiladi. Shunga qaramay, u gʻarbliklar oʻzlari tushunmaydigan narsalarni tanqid qilishlariga qoʻshiladi.
Singapurlik ayollarga mehnat faoliyati bilan shugʻullanishga ruhsat berilgan. Singapur jamiyati va iqtisodiyotidagi anʼanaviy va zamonaviy rollarini muvozanatlash muammosiga duch kelishmoqda. Jan Li S.K, Ketlin Kempbell va Odri Chia tomonidan yozilgan "Uch paradoks: Singapurda ishlaydigan ayollar " kitobiga koʻra, Singapurlik ayollarga qarshi turadigan "uch paradoks " mavjud. Birinchidan, Singapur jamiyati ayollardan ijodiy va sermahsul korporativ ishchilar boʻlishini talab etishadi. Ular shuningdek, uy xoʻjaligida anʼanaviy ayollar rolini, xususan, xotin va ona sifatida oʻz vazifalarini bajarishadi. Ikkinchidan, singapurlik ayollar mehnatga layoqatli aholiga aylanish natijasida yuzaga keladigan „ish va oila oʻrtasidagi ziddiyat“ga duch kelishmoqda. Uchinchidan, Singapurdagi ayol menejerlar erkaklar bilan taqqoslanganda ularning taʼlim darajasi va yutuqlari hamon farqli ravishda qolmoqda.
Suriya Comment gazetasida suriyalik ayollar boshqa arab davlatlarida oʻz hamkasblariga berilmagan bir qancha huquqlarga ega ekanliklari haqida malumotlar keltirilgan. Bunday huquqlarga 15 yoshga toʻlgan yoki undan kichik yoshdagi bolalarni vasiylikka olish kiradi. Otasi Suriya fuqarosi boʻlmagan oʻz avlodlariga oʻz fuqaroligini berish huquqi mavjud. Ayollarning, xususan, Damashqda keng tarqalgan ayollar kiyim-kechaklari, Gʻarb kiyimlariga asoslangan. Asosan uzun yubkalar, shimlar, jinsi shimlar, baland poshnali tuflilar, shuningdek, hijob va manto (palto turi) ham shular jumlasidandir.
Soʻnggi yillarda Birlashgan Arab Amirliklarida ayollarning roli sezilarli darajada oshdi. BAAning arab davlatlari ayollar huquqlari boʻyicha yetakchiga aylantirdi. 1960-yilgacha jamiyatda ayollar uchun imkoniyatlar kam boʻlsa-da, neftning kashf etilishi ayollarning mavqeini oshirishga olib keldi. BAA konstitutsiyasi erkaklar va ayollar oʻrtasidagi tenglikni, jumladan huquqiy maqom, unvonlarga daʼvo qilish va taʼlim olish huquqini kafolatlaydi. Oʻsha paytdagi Prezident Shayx Zayd bin Sulton al Nahayonning rafiqasi Shayxa Fotima bint Muborak tomonidan xotin-qizlar ittifoqi tashkil etilgan. Davlat va ishtirokchi tashkilotlar turli tashabbuslarining kuchli tarkibiy qismi boʻlib qolmoqda. Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturining 2007/2008-yillardagi hisobotida BAA gender imkoniyatlarini kengaytirish boʻyicha chora-tadbirlar 177 ta mamlakat orasida 29-oʻrinni egalladi. Bu arab davlatlari orasida olingan eng yaxshi reytingdir. BMTTDning „Gender tengligini qoʻllab-quvvatlash va ayollar imkoniyatlarini kengaytirish“ boʻyicha Mingyillik rivojlanish maqsadining 3-soni ayollarning boshlangʻich taʼlimda ishtirok etishining maqsadli darajasiga yetdi va bugungi kunda ham oʻsishda davom etib kelmoqda. .
Yamandagi ayollar tarixan jamiyatda erkaklarnikiga qaraganda ancha kam kuchga ega. Yaman hukumati Yamandagi ayollar huquqlarini yaxshilashga qaratilgan saʼy-harakatlarni amalga oshirgan boʻlsa-da (shu jumladan, Ayollar taraqqiyoti strategiyasi va Ayollar salomatligini rivojlantirish strategiyasini shakllantirish) koʻplab madaniy va diniy meʼyorlar talab darajasida ijro etilmagan. Yaman hukumati, yamanlik ayollarning erkaklar bilan teng huquqli boʻlishiga qarshilik koʻrsatdi.
Bugungi kunda Yaman ayollari iqtisodiy, ijtimoiy yoki madaniy huquqlarga ega emas. 1990—1994-yillarda Yaman birligining dastlabki yillarida 1967-yilda saylov huquqi qoʻlga kiritilgan va ayollarga konstitutsiyaviy va huquqiy himoya berilgan. Biroq, ular „oʻz siyosiy va fuqarolik huquqlarini toʻliq roʻyobga chiqarishda“ kurashni davom ettirayotgani yanada yorqinroq haqiqatdir. Ayollar Yaman jamiyatida katta rol oʻynaganligi tarixdan maʼlum. Islomdan oldingi va ilk islom Yamanidagi baʼzi ayollar jamiyatda yuqori maqomiga ega edilar. Masalan, Sheba malikasi „Yaman xalqi uchun gʻurur manbaidir“. Bundan tashqari, qirolicha Arva infratuzilmaga boʻlgan eʼtibori bilan ajralib turadi. Uning hukmronligi davri farovonlik davri ham hisoblanadi. Zamonaviy Yaman ayollari asosan agrar, qabilaviy va patriarxal anʼanalarni aks ettiruvchi jamiyatga boʻysunadilar. Bu holat savodsizlik va iqtisodiy muammolar bilan birgalikda ayollarning Yaman fuqarosi sifatidagi huquqlari doimiy ravishda cheklanishiga olib kelmoqda.
Sovet davrida Turkmanistonlik ayollar erlarining ijtimoiy mavqeyini himoya qilish uchun musulmonlarning baʼzi urf-odatlariga rioya qilish mas’uliyatini oʻz zimmalariga olishgan. Koʻpgina ayollar iqtisodiy zarurat tufayli ishlashga majbur boʻlishgan. Bu holat baʼzi anʼanaviy oilaviy anʼanalarga zid boʻlganligi uchun oilaviy ajrim holatlarni koʻpaytirgan. Shu bilan birga, oʻqimishli shahar ayollari professional kasbiy faoliyat bilan shugʻullanganlar. Oʻzbekistonda xotin-qizlarning ijtimoiy-huquqiy ahvoliga mahalliy urf-odatlar, din, sovet hokimiyati va mustaqillikka erishgandan soʻng oʻzgargan ijtimoiy normalar taʼsir koʻrsatdi.
Vetnamdagi ayollar 1945-yildan 1975-yilgacha Vetnam urushi paytida Vetnamni himoya qilishda muhim rol oʻynagan. Ular qishloq patrul qoʻriqchilari, razvedka agentlari, targʻibotchilar va harbiy xizmatchilar kabi koʻrinishlarda namoyon boʻlganlar. Vetnam ayollari oʻz mamlakatlarini xorijiy istilochilardan ozod qilish uchun olib borilgan kurashlarda „faol ishtirokchilar“ga aylanishdi. Shu orqali oʻzlarini „ikkinchi darajali fuqarolarga aylantirgan asrlar davomidagi Konfutsiy taʼsiridan“ xalos boʻlishga erishdilarr. Tarixiy jihatdan, Vetnam ayollarining bu xarakteri va ruhi birinchi boʻlib Vetnam tarixidagi Xitoy nazoratiga qarshi isyon koʻtargan „birinchi tarixiy shaxslar“ Trung opa -singillarining xatti-harakatlarida namoyon boʻldi. Bu „jangchi ayollar“ nafaqat oʻz oilalarini himoya qilish, balki madaniyatini saqlab qolish uchun ham kurashdilar. Erkaklar urushda boʻlganlarida, bu ayollar mamlakatning kelajak avlodi va kelajagini qurish uchun uyda mehnat qildilar. Vetnam ayollarining jamiyatdagi roli oʻz navbatida Vetnamning ijtimoiy-iqtisodiy holatini rivojlantirishda oʻz hissasini qoʻshib kelmoqda. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/BAN_FPU_group_photo_%286975703269%29.jpg/220px-BAN_FPU_group_photo_%286975703269%29.jpg|thumb| Bangladeshlik tinchlikparvar ayollar MONUSCO, Kinshasa
Hukumatdagi ayollar
2007-yildan boshlab Ozarbayjonda bir qancha ayollar yuqori davlat lavozimlarida ishlay boshlashdi. Jumladan parlament spikeri oʻrinbosari, bir qancha vazir oʻrinbosarlari va Markaziy saylov komissiyasi raisi oʻrinbosari kabi bir qancha Xotin-qizlarning siyosatda ishtirok etishi uchun qonuniy cheklovlar qoʻyilmadi. 2011-yil holatiga koʻra, 125 oʻrinli parlamentda 19 ta ayol bor edi. 2005-yildan 2010-yilgacha parlamentdagi ayollar ulushi 11 foizdan 16 foizgacha oshgan.