cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yusuf Habibi
Yoshlik hayoti
Habibi Janubiy Sulavesidagi Parepare shahrida tug'ilgan. U Gorontalo va Yogyakartadagi Kabiladan bo'lgan etnik Bugis-Gorontalese-Yavandan edi. Uning ota-onasi, Alvi Abdul Jalil Habibie, Bugis-Gorontalese asli dehqon va R.A.Tuti Marini Puspovardojo, Yogyakartalik yavalik aslzoda oʻqish paytida tanishgan. Bogor. Habibining otasi oilasi Sulavesi shimolidagi Gorontalo shahridan sharqda joylashgan Kabila shahridan. U sakkiz farzandning to'rtinchisi edi. Habibi 14 yoshida otasi vafot etdi. 2018 yilda Gorontalo provinsiyasi hukumati Gorontalo Regency shahridagi Djalaluddin aeroportining asosiy darvozasi oldida B.J.Habibi haykali qurilishini qo‘llab-quvvatlashga rozi bo‘ldi. Bundan tashqari, Gorontalo davlat universitetini Habibi sharafiga o'zgartirish taklif qilindi, ammo yakunda bu taklif qabul qilinmadi.
Ta'limi
Habibi Technische Hogeschool Delftda (Delft Texnologiya Universiteti) aviatsiya va aerokosmik sohani o'rganish uchun Gollandiyaning Delft shahriga bordi, ammo siyosiy sabablarga ko'ra (Gollandiya va Indoneziya o'rtasidagi G'arbiy Yangi Gvineya bahsi) u o'qishni davom ettirishga majbur bo'ldi. Technische Hochschule Aachen (RWTH Aachen universiteti) Aaxen, Germaniya. 1960 yilda Habibie Germaniyada Diplom-Ingenieur unvoni bilan muhandislik darajasini oldi. U Germaniyada doktorlik darajasini olish uchun tadqiqot olib borish uchun Lehrstuhl und Institut für Leichtbau, RWTH Aachenda Hans Ebner boshchiligida ilmiy xodim sifatida qoldi.
Injenerlik karerasi
1962 yilda Habibi kasallik ta'tilida uch oy Indoneziyaga qaytib keldi. Bu davrda u R. Mohamad Besariyning qizi Hasri Ainun bilan yana tanishdi. Habibi Hasri Ainunni bolaligida, o'rta maktabda va SMA Kristen Dagoda (Dago Christian Senior High School, Bandung) o'rta maktabida tanigan. Ikkalasi 1962 yil 12 mayda turmush qurishdi va ko'p o'tmay Germaniyaga qaytib kelishdi. Habibi va uning rafiqasi Oberforstbaxga ko'chib o'tishdan oldin qisqa muddat Aaxenda joylashdilar. 1963 yil may oyida ular Ilhom Akbar Habibiy ismli o'g'il ko'rdilar. Keyinchalik Habibie Waggonfabrik Talbot temir yo'l aktsiyadorlik kompaniyasida ish topdi va u yerda poezd vagonlarini loyihalash bo'yicha maslahatchi bo'ldi. Makosh bilan ishlaganligi sababli, poezd qurilishi boshlig'i uch yildan so'ng nafaqaga chiqqanida Habibiga o'z lavozimini taklif qildi, ammo Habibi bu lavozimni rad etdi. 1965 yilda Habibi aerokosmik muhandislik bo'yicha dissertatsiyasini taqdim etdi va "juda yaxshi" bahosini oldi va unga Doktoringenieur (Dr.-Ing.) unvonini berdi. Xuddi shu yili u Hans Ebnerning Thermoelastisitas bo'yicha tadqiqotini davom ettirish va uning Habilitatsiyasi yo'lida ishlash taklifini qabul qildi, ammo u RWTHga professor sifatida qo'shilish taklifini rad etdi. Uning tovushdan tez yoki gipertovushli holatlar uchun yengil konstruksiya haqidagi dissertatsiyasi, shuningdek, Habibi yana rad etgan Boeing va Airbus kabi kompaniyalarning ish takliflarini jalb qildi. Habibi Gamburgda Messerschmitt-Bölkov-Blohm bilan lavozimni qabul qildi. U yerda u termodinamika, qurilish va aerodinamika bo'yicha tegishli ravishda Habibie omili (termodinamika), Habibie teoremasi (qurilish) va Habibie usuli (aerodinamika) deb nomlanuvchi nazariyalarni ishlab chiqdi. U Messerschmitt kompaniyasida Airbus A-300B samolyotini yaratish ustida ishlagan. 1974 yilda u kompaniya vitse-prezidenti lavozimiga ko'tarildi. 1974-yilda Suxarto Habibini Indoneziyaga qaytish uchun yolladi va mamlakatni sanoatlashtirish va rivojlantirishga qaratilgan. Habibi dastlab Pertamina davlat neft kompaniyasining bosh ijrochi direktori va Texnologiyani baholash va qo'llash agentligi raisi (indonez. Badan Pengkajian dan Penerapan Technology, BPPT) Ibnu Sutovoning maxsus yordamchisi bo'lib ishlagan. Ikki yil o'tgach, Habibie Industri Pesawat Terbang Nurtanio (IPTN; Nurtanio Aircraft Industry) davlat korxonasining bosh direktori etib tayinlandi, u 1985 yilda o'z nomini Industri Pesawat Terbang Nusantara (Nusantara Aircraft Industry; qisqartirilgan holda IPTN) deb o'zgartirdi va 2000 yildan beri Indoneziya Aerokosmik (PT. Dirgantara Indoneziya) nomi bilan tanilgan).
Ilmiy izlanishlar va texnologiyasi vaziri (1978-1998)
1978 yilda u Davlat tadqiqot va texnologiyalar vaziri etib tayinlandi (indonez. Menteri Negara Riset dan Technology, Menristek). U ushbu lavozimda IPTNning boshqa "strategik" tarmoqlarida muhim rol o'ynashda davom etdi. 1980-yillarga kelib, IPTN vertolyotlar va kichik yo'lovchi samolyotlarini ishlab chiqarishga ixtisoslashgan holda sezilarli darajada o'sdi. Habibi rahbarligida IPTN Puma vertolyotlari va CASA samolyotlarini o'z ichiga olgan samolyotlar ishlab chiqaruvchisiga aylandi. U 1995 yilda kichik yo'lovchi samolyoti N-250 Gatotkacani yaratdi, ammo loyiha tijorat muvaffaqiyatsizlikka uchradi. Indoneziyaning aviatsiya sanoatini rivojlantirishda u "Oxirida boshla va boshidan oxiri" deb nomlangan yondashuvni qo'lladi. Ushbu usulda asosiy tadqiqot kabi elementlar e'tibor qaratilishi kerak bo'lgan oxirgi narsa bo'ldi, shu bilan birga samolyotlarni haqiqiy ishlab chiqarish birinchi maqsad qilib qo'yildi. 1991 yilga kelib, Habibie davlatga qarashli o'nta sanoatni, jumladan, kema va poezd qurilishi, po'lat, qurol-yarog', aloqa va energetikani boshqargan. 1993 yilgi hisob-kitoblar shuni ko'rsatdiki, hisob-kitoblar davlat tomonidan moliyalashtirish uchun yiliga qariyb 2 milliard dollar sarflangan, ammo hukumatning noaniq buxgalteriya amaliyoti sanoatning hajmi to'liq ma'lum emasligini anglatardi. Vazir sifatida Habibi OFP (Xorijda stipendiya dasturi), STMDP (Fan texnologiyalari va kadrlarni rivojlantirish dasturi) va STAID (Sanoatni rivojlantirish uchun fan va texnologiya) ni yaratdi. Ushbu uchta dastur minglab o'rta maktab bitiruvchilariga STEM sohalarida bakalavriat darajasini olish va boshqa texnik mutaxassislarga AQSh, Yevropa, Yaponiya va boshqa mamlakatlarda magistratura va doktoranturada o'qishni davom ettirish uchun stipendiyalar taqdim etdi. Suxarto rejimida, yuqori martabali hukumat rahbarlari kutganidek, Habibie Golkar tashkilotiga a'zo bo'ldi. Suxarto uni 1992 yilda Ijroiya kengashi raisining kundalik koordinatori o'rinbosari etib tayinladi va keyingi yili u kundalik koordinator bo'ldi. Vazirlar mahkamasida ishlayotgan Habibi 1990 yilda Indoneziya musulmon ziyolilari uyushmasining (ICMI) birinchi raisi etib saylandi. Bu modernist musulmon tashkiloti unga Suxarto maʼmuriyati bilan bogʻliq, lekin undan mustaqil siyosiy bazani taqdim etdi.
Vitse Prezident
1998 yil yanvar oyida, ettinchi muddatga prezidentlikka nomzodlikni qabul qilgandan so'ng, Suxarto vitse-prezident nomzodini tanlash mezonlarini e'lon qildi. Suxarto Habibining ismini tilga olmadi, lekin uning keyingi vitse-prezident fan va texnologiyani yaxshi bilishi kerakligi haqidagi taklifi Habibini nazarda tutganini yaqqol ko'rsatdi. O'sha yili, Osiyo moliyaviy inqirozi davrida, bu taklif yomon qabul qilindi, bu esa rupiyaning tushishiga sabab bo'ldi. Shunga qaramay, Habibi 1998 yil mart oyida vitse-prezident etib saylandi.
Prezident (1998-1999)
1998-yil 21-mayda, Habibining vitse-prezidentligiga ikki oy o‘tgach, Suxarto iste’foga chiqqanini e’lon qildi. Habibi, Konstitutsiyada aytilganidek, uning o'rniga prezident bo'ldi. Ertasi kuni Habibie Rivojlanish islohoti kabinetini e'lon qildi, u Suxartoning so'nggi kabinetidagi eng ziddiyatli vazirlardan ba'zilarini olib tashladi, boshqalari esa muxolifatdan hech qanday asosiy arboblarsiz qoldi. Tayinlanganidan keyin bir necha kun ichida u o‘z qarindoshlaridan hukumatdagi lavozimlardan iste’foga chiqishni so‘radi, muddatidan oldin saylov o‘tkazishni va’da qildi, ayrim qonun hujjatlarini bekor qildi va siyosiy mahbuslarni ozod qilishni buyurdi.
Sharqiy Timor
Habibie Sharqiy Timor mustaqilligiga qarshi edi, lekin Sharqiy Timorga maxsus avtonomiya taklif qildi. Timor Qarshilik Milliy Kengashi boshchiligidagi Timor mustaqillik kuchlari bir muncha vaqtdan beri bu hududda referendum o'tkazishga chaqirgan edi. Uning bosh diplomati Xose Ramos-Xorta referendumgacha avtonomiyaning o'tish davrini taklif qildi. 1998 yil oxirida Avstraliya Bosh vaziri Jon Xovard Habibiga maktub yo'llab, Indoneziyaga Fransiya tomonidan qo'llangan usuldan so'ng uzoq muddatda referendum o'tkazish va'da qilingan avtonomiya berish orqali Sharqiy Timor muammosini hal qilishni taklif qildi. Yangi Kaledoniya mustaqillik talablarini hal qilish. Indoneziya Sharqiy Timorni mustamlaka sifatida boshqarayotgani haqidagi taassurotdan qochishni istagan Habibie Sharqiy Timorda maxsus avtonomiya va mustaqillik o'rtasida tanlovni taklif qiluvchi referendum darhol o'tkazilishini e'lon qilib, ba'zilarni hayratda qoldirdi. Ushbu qaror bo'yicha Indoneziya qurolli kuchlari (ABRI) rahbarlari bilan maslahatlashmagan. 1999 yil 30 avgustda referendum bo'lib o'tdi va Sharqiy Timor xalqining ko'pchiligi mustaqillikni tanladi. Keyinchalik, 1999 yilgi Sharqiy Timor inqirozi paytida Indoneziya tarafdori bo'lgan jangarilar ko'p sonli odamlarni o'ldirdi va ko'chirdi. 10 sentabrda general Wiranto, agar Habibi tinchlikparvar kuchlarga kirishiga ruxsat bersa, harbiy to'ntarish uyushtirish bilan tahdid qilgan va bu Habibining orqaga qaytishiga sabab bo'lgan. Biroq, 12 sentyabr kuni Habibi zo'ravonlikni to'xtatish uchun BMT mandati ostidagi tinchlikparvar kuchlarni qabul qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti boshqaruvi davri davom etdi va 2002 yil may oyida Sharqiy Timor mustaqillikka erishdi.
Suxarto korruptsiyada ayblanishi
1998 yil noyabr oyida bo'lib o'tgan MPR maxsus sessiyasi Indoneziyada korruptsiya mavjudligini qoralab, ayniqsa Suxartoga e'tibor qaratdi. Bunga javoban Habibi Andi Muhammad Ghalibni Bosh prokuror etib tayinladi. Habibi va Gʻolib oʻrtasidagi telefon suhbati lentasi ommaga eʼlon qilindi. Unda Suxartoning so‘roq qilinishi faqat omma oldida ko‘rinish uchun mo‘ljallanganligini ta’kidlab, tergovning haqqoniyligidan xavotir bildirgan. Habibi davrida Indoneziya hukumati Suxartoning kenja o'g'li Xutomo Mandala Putrani (odatda Tommy Suharto nomi bilan tanilgan) ham tergov va jinoiy javobgarlikka tortishni boshladi. Gʻolib 1998 yil dekabr oyida Goro janjali bilan birgalikda Tommini aybladi, bu yerda hukumat Tommining bosimi ostida unga Goro supermarketi qurilishi uchun kerakli posilka va bozordan past kredit berdi. Biroq, Tommi bir nechta asosiy guvohlar, jumladan, Habibie yordamchisi Rahardi Ramelan o'z ko'rsatmalarini o'zgartirib, bitim davlatga zarar keltirmaganligini e'lon qilganidan keyin bu ishda aybsiz deb topildi. Habibi hukumati Osiyodagi moliyaviy inqiroz va Suxarto prezidentligining so‘nggi bir necha oyidagi tartibsizliklar sharoitida iqtisodiyotni barqarorlashtirdi. Habibi hukumati 1998 yildagi tartibsizliklarda nishonga olingan xitoy-indoneziyaliklarga nisbatan murosa imo-ishoralarini qila boshladi. 1998 yil sentyabr oyida Habibi pribumi va non-pribumi atamalarini farqlash uchun foydalanishni taqiqlovchi "Prezident ko'rsatmasi"ni chiqardi. mahalliy va mahalliy bo'lmagan indoneziyaliklar. 1999 yil may oyida Habibie ID karta Indoneziya fuqaroligini tasdiqlovchi etarli dalil ekanligini ko'rsatib, "Indoneziya Respublikasi fuqaroligini tasdiqlovchi hujjat" (SBKRI) uchun oldingi talabni bekor qildi. Bundan tashqari, u mandarin xitoy tilini o'rgatishdagi cheklovlarni olib tashladi.
Siyosiy islohot
Garchi u o'tish davri hukumatini boshqarayotgan bo'lsa-da, Habibi prezident sifatida davom etishga qaror qilgandek tuyuldi. U 1998 yil iyun oyida parlament saylovlari o'tkazilishini e'lon qilganida, u prezident sifatida to'liq muddatga nomzodini qo'yishi yoki bo'lmasligi haqida avvaliga noma'lum edi. Habibie hukumat partiyasi Golkarning ko'pchiligining qarshiliklariga duch keldi; 1998 yil iyul oyida u Akbar Tandjungni partiya raisi etib tayinlash orqali Golkar ustidan nazoratni qo'lga kiritish uchun kurashdi, ammo oxir-oqibat sobiq vitse-prezident Try Sutrisno, Mudofaa vaziri Edi Sudrajat, Sisvono Yudxoxusodo va Sarvono Kusumaatmadja kabi raqib lagerini mag'lub etishga muvaffaq bo'ldi. Habibie Akbar Tandjung va Golkardagi islohotchilar va qattiq tarafdorlardan tashkil topgan fraksiya tomonidan qo'llab-quvvatlanmaydi, uni hokimiyatdan chetlatishni xohlardi. 1999 yil mart oyida Golkar prezidentlikka besh nomzodni ilgari surdi: Habibie, Tandjung, Wiranto, Xamengkubuvono X va Ginandjar Kartasasmita. 1999 yil may oyida, keng ko'lamli lobbichilikdan so'ng, Golkar Habibie prezidentlikka nomzod bo'lishini e'lon qildi, ammo partiyadagi katta fraksiya Tandjungga sodiq qoldi va Habibiga qarshi chiqdi. Uning siyosiy ishonchi 1999-yilda Bank Bali janjali fosh bo‘lib, bank mablag‘lari Habibining qayta saylangan jamoasi a’zolariga o‘tkazib yuborilgan. 1999 yil oktyabr oyida bo'lib o'tgan MPR Bosh sessiyasida Habibie hisobot berish uchun nutq so'zladi. Keyin MPR a'zolari uning nutqini qabul qilish yoki rad etish uchun ovoz berishni boshladilar. Habibi general Wirantoga vitse-prezidentlikni taklif qilib, harbiylarning qo'llab-quvvatlashini olishga harakat qildi, ammo uning taklifi rad etildi. Tandjungning Golkar fraksiyasi saflarni buzdi va unga qarshi ovoz berdi va uning hisobot berish haqidagi nutqi 322 ovozga qarshi 355 ovoz bilan rad etildi va Habibie prezidentlikka nomzodini qaytarib oldi. Uning o‘rniga Abdurahmon Vohid o‘tirdi.
Post-Prezidentlik
Prezidentlikdan voz kechgach, Habibi Indoneziyaga qaraganda Germaniyada ko'proq vaqt o'tkazdi, garchi u Susilo Bambang Yudhoyono prezidentligi davrida prezident maslahatchisi sifatida faol bo'lgan. Bu vaqt ichida u Habibie Markazi, mustaqil tahlil markazini tashkil etdi. 2006-yil sentabr oyida u “Detik-Detik Yang Menentukan: Jalan Panjang Indonesia Menuju Demokrasi” (“Hal qiluvchi daqiqalar: Indoneziyaning demokratiya tomon uzoq yo‘li”) nomli kitobini chiqardi. Kitobda 1998 yil may voqealari esga olingan, bu esa uning prezidentlikka ko‘tarilishiga sabab bo‘lgan. Kitobda u Suxartoning kuyovi (o'sha paytda) va Kostrad qo'mondoni general-leytenant Prabovo Subiantoni 1998 yil may oyida unga qarshi davlat to'ntarishini rejalashtirganlikda aybladi.
O'limi
2019-yil sentabr oyi boshida u Gatot Soebroto armiyasi kasalxonasiga yotqizildi, u yerda yurak muammolari, yaʼni kardiyomiyopatiyadan davolanayotgan edi va 2019-yil 11-sentabrda vafot etdi. U Indoneziyaning Kalibata Qahramonlar qabristoniga dafn etilgan birinchi prezidenti boʻldi. xotinining qabriga. Uning o‘limiga javoban Indoneziya hukumati 12-sentabrdan boshlab uch kunlik milliy motam e’lon qildi va bu davrda Indoneziya bayrog‘i yarim stendda hilpiratilishini e’lon qildi. 2019-yil 12-sentabrda Sharqiy Timorning sobiq prezidenti Xanana Gusmão 2019-yil 22-iyul kuni kasalxonada Xabibiga tashrif buyurgani aks etgan video e’lon qilindi. Gusmão yig‘layotgani Habibi bilan qisqacha gaplashayotgani, so‘ng Habibining peshonasidan o‘pib, yuzini Habiga pastga tushirayotgani ko‘rsatilgan. ikkinchisi boshini ushlab. Dafn marosimida Gusmão nomiga gulchambar qo'yilgan bo'lib, unda quyidagi yozuv bor edi: "Chuqur ta'ziya - Katta birodar Prezident B.J. Habibining yo'qolishi uchun samimiy hamdardlik bilan - Timor xalqi sizni abadiy eslaydi - Tinch omon bo'ling - Xanana Gusmão".
Oilasi
Habibi 1962-yil 12-maydan 2010-yil 22-maygacha vafot etgunga qadar tibbiyot shifokori Hasri Ainun Besari bilan turmush qurgan. Ularning toʻylari Yava va Gorontal madaniyatida boʻlib oʻtgan. Er-xotinning Ilhom Akbar Habibi va Thareq Kamol Habibi ismli ikki o'g'li bor edi. B. J. Habibiyning ukasi Junus Afandi Habibi Indoneziyaning Buyuk Britaniya va Niderlandiyadagi elchisi edi. Xotinining o'limidan so'ng, Habibie "Habibie & Ainun" nomli kitobni nashr etdi, unda Hasri Ainun bilan bo'lgan munosabatlaridan uning vafotigacha bo'lgan munosabatlari haqida hikoya qilinadi. Kitob 2012 yil 20 dekabrda chiqarilgan xuddi shu nomdagi filmga moslashtirilgan.
Ordenlar, deklaratsiya va unvonlar
Habibie texnologiya va fan sohalariga qo'shgan hissasi uchun bir nechta faxriy unvonlarga sazovor bo'ldi, masalan. u Krenfild Texnologiya Institutining (Birlashgan Qirollik) faxriy DSc darajasi va Dr.h.c. Chungbuk Milliy universiteti va Xankuk xorijiy tillar universiteti (Janubiy Koreya)ning samolyot texnologiyasidagi xizmatlari uchun ilmiy darajaga ega. 2010-yilda Habibi texnokrat sifatida ilm-fanga qo‘shgan hissasi uchun Indoneziya universiteti tomonidan texnologiya bo‘yicha faxriy PhD unvoni bilan taqdirlandi. Habibi 1990 yilda Qirollik muhandislik akademiyasining (FREng) a'zosi etib tayinlangan. 1993 yilda u Qirollik Aeronavtika Jamiyatining (HonFRAeS) faxriy a'zosi unvoniga sazovor bo'lgan. Shuningdek, u bir qator professional tashkilotlarning faxriy a'zosi deb nomlandi, jumladan: •	Malayziya muhandislar uyushmasi (IEM) •	Yaponiya muhandislik akademiyasi •	Buyuk Britaniyaning muhandislik stipendiyasi, London •	Milliy muhandislik akademiyasi, AQSh •	Academie Nationale de l'Air va de l'Espace, Fransiya •	Qirollik Aeronavtika Jamiyati, Buyuk Britaniya •	Shvetsiya Qirollik muhandislik fanlari akademiyasi •	Deutsche Gesellschaft für Luft- und Raumfahrt (Germaniya aviatsiya va kosmik instituti), Germaniya •	Amerika Aeronavtika va Astronavtika Instituti, AQSh Timor-Leste Dilidagi ko'prik va parkga o'limidan sal oldin Habibi sharafiga nom bergan. Vitse-prezident va keyinchalik Indoneziya prezidenti sifatida u avtomatik ravishda Indoneziyadan barcha fuqarolik va harbiy yulduz bezaklarining eng yuqori darajasiga ega bo'ldi va ba'zi xorijiy ordenlarni oldi, xususan: •	Indoneziya Respublikasi yulduzi, 1-darajali (indonez. Bintang Republik Indonesia Adipurna) (1998 yil 27-may) •	Indoneziya Respublikasi yulduzi, 2-darajali (indonez. Bintang Republik Indonesia Adipradana) (1998 yil 12 mart) •	Mahaputera yulduzi, 1-sinf (indonez. Bintang Mahaputera Adipurna) (1998 yil 12 mart) •	Mahaputera yulduzi, 2-darajali (indonez. Bintang Mahaputera Adipradana) (1982 yil 17 avgust) •	Xizmat yulduzi, 1-darajali (indonez. Bintang Jasa Utama) (1998 yil 27-may) •	Madaniyat yulduzi Parama Dharma (indonez. Bintang Budaya Parama Dharma) (1998 yil 27 may) •	Yudha Dxarma yulduzi, 1-sinf (indonez. Bintang Yudha Dharma Utama) (1998 yil 27-may) •	Kartika Eka Paksi yulduzi, 1-sinf (indonez. Bintang Kartika Eka Paksi Utama) (1998 yil 27-may) •	Jalasena yulduzi, 1-sinf (indoneziya: Bintang Jalasena Utama) (1998 yil 27-may) •	Swa Bhuwana Paksa yulduzi, 1-sinf (indonez. Bintang Swa Bhuwana Paksa Utama) (1998 yil 27-may) •	Bhayangkara yulduzi, 1-sinf (indonez. Bintang Bhayangkara Utama) (1998 yil 27-may) •	Harbiy instruktor xizmati medali (indoneziya: Satyalancana Dwidya Sistha) (1982 yil 9 avgust)
Germaniya:
•	Germaniya Federativ Respublikasining "Buyuk xizmatlari uchun" ordeni (1980 yil 11 noyabr) •	Quyi Saksoniya xizmatlari uchun ordeni (Großes Verdienstkreuz) qo'mondon xochi (1980 yil 1 dekabr)
Iordaniya:
•	Mustaqillik ordenining Buyuk Kordoni (Visam al-Istiqial) (1986 yil 14 aprel)
Gollandiya
•	Orange-Nassau ordeni ritsarining Buyuk xochi (1983 yil 25 may)
Ispaniya
•	"Fuqaroviy xizmatlari uchun" ordeni (1980 yil 14 may)
Chili
•	Aeronavtika xizmatlari uchun Buyuk Xoch (1985 yil 3 oktyabr)
Kinolar
Habibi siyosiy va shaxsiy hayotiga asoslangan bir nechta biopik filmlarda tasvirlangan. “Habibie & Ainun” (2012) va uning prekvellari “Rudi Habibi” (2016) va “Habibi va Ainun 3” (2019) filmlarining birinchi qismida Habibini Reza Raxadian, Bima Azriel va Bastian Bintang Simbolon esa Habibini bolaligida tasvirlagan. o'z navbatida Rudy Habibida o'smirlik yillari. "Di Balik 98" filmida Habibi Agus Kuncoro tomonidan tasvirlangan.
Aleksandrovka (Magʻjan Jumabayev tumani)
Aleksandrovka — Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Magʻjan Jumabayev tumanidagi qishloq. Kato kodi — 593635100.
IC 1976
IC 1976 Soat yulduz turkumidagi S? (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Idanha (Oregon)
Idanha AQShning Oregon shtatida joylashgan shahardir. Marion, Linn County, Oregon|Linn okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
232 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 86,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,8 km2. Shundan 2,7 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 523.6 m balandlikda joylashgan.
Otzing
Otzing Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Deggendorf tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 30,44 km2. Aholisi — 1958 kishi (2010).
Hududi
Otzingning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 6638
NGC 6638 Sagittarius yulduz turkumidagi VI tipli sharsimon klasterdir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Vestibulyar apparat
Vestibulyar apparat (lot. vestibulum — daxliz, yoʻlak) — umurtqali hayvonlar va odam ichki qulogʻining bir qismi; bosh bilan tananing fazodagi vaziyati oʻzgarishini va gavdaning qay tomonga harakatlanayotganligini sezadigan aʼzo. V.a. vestibulyar analizatorining periferik reseptorlaridir. Bu reseptorlar ichki quloq dahlizining sakkulus va utrikulus deb ataladigan parda xaltachalarida (otolit apparat) hamda yarim doira kanallarining kengaygan uchlarida (ampulyar apparat) joylashgan. Xaltachalar va yarim doyra kanallar toʻqima suyuqligi (endolimfa) bilan toʻla boʻladi. Muvozanat reseptorlaridan statik (gavdaning holati bilan bogʻlangan) va dinamik (tezlanish bilan bogʻlangan) signallar keladi. Bu signallar sezuvchan tolalar mexanik taʼsirlanganda roʻy beradi. Gavda holati oʻzgarganda sezuvchan tolalarga otolit tomondan taʼsir etayotgan kuch yoʻnalishi ham oʻzgaradi. Shuning uchun V.a. qattiq taʼsirlanganda (mas., dengiz kasalligida) koʻngil behuzur boʻlib, bosh aylanadi, rang oʻchadi, yurak urishi, nafas olish tezligi oʻzgaradi. Kuchli vestibulyar taʼsirot hadeb takrorlanaverganda unga nisbatan boʻladigan reaksiya kuchsizlanadi. Shuning uchun dengizchilar, uchuvchilar va kosmonavtlarni jismoniy chiniqtirishda vestibulyar mashq qoʻllaniladi.
Chaqaloqtepa-1
Chaqaloqtepa (Chagʻalaytepa) — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VIII asr. Jizzax viloyatining Sharof Rashidov tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Hamzaobod” MFY, Soy boʻyi koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Reidenhausen
Reidenhausen Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Cochem-Zell tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 2,06 km2. 183 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Reidenhausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bligny-lès-Beaune
Bligny-lès-Beaune Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Côte-d'Or departamenti Beaune tumani tarkibiga kiradi.
Desenzano del Garda
Desenzano del Garda Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan shahardir. Brescia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 60 km2. 23 662 nafar aholi istiqomat qiladi.
Bird City (Kansas)
Aholisi
447 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 77,4 nafar kishi.
Bligny-lès-Beaune
Aholisi
1170 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 160,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,3 km2.
Bird City (Kansas)
Geografiyasi
Maydoni — 5,78 km2. Shundan 5,78 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1055 m balandlikda joylashgan.
Sarıdam (Pervari)
Sarıdam (Ataf) — Turkiyaning Siirt viloyati Pervari tumanida joylashgan qishloq. Qishloqda adiyan qabilasining kurdlari istiqomat qiladi va 2021-yilgi ma'lumotlarga ko'ra bu yerda 241 kishi istiqomat qilgan0.
Magnus Carlsen
Sven Magnus Øen Carlsen — norvegiyalik shaxmatchi, shaxmat boʻyicha 16-jahon chempioni (2013—2022). 1990-yilning 30-noyabrida Norvegiyaning Vestfoll guberniyasi, Tyonsberg shahrida dunyoga kelgan.
Faoliyat
Shaxmat boʻyicha 3 ta kategoriyada jahon chempioni: 2013-yildan 2023-yilgacha klassik shaxmat boʻyicha jahon chempioni; 2014-2016, 2019, 2022-yillarda rapid boʻyicha jahon chempioni: 2014, 2015, 2017-2019, 2022-yillarda — blits boʻyicha jahon chempioni. Dunyoning eng yosh grossmeysterlaridan biri —2004-yil 26-aprelda 13 yoshligida (oʻsha payt Magnus eng yosh grossmeysterlar roʻyxatida 2-oʻrinda turgan) FIDE reytingida yetakchilik qilgan eng yosh shaxmatchi (19 yoshida) 2013-yil yanvar oyida Elo reytingida tarixdagi eng yuqori (oʻsha vaqt uchun) natijaga erishadi — 2861 punkt. Magnus Garri Kasparov tomonidan 13 yildan buyon egallanib kelayotgan rekordni (2851 punkt) yangilaydi. 2006-yilgi Norvegiya chempioni. Bir qancha katta turnirlarda gʻolib va faxrli oʻrinlar sohibi. 2007 va 2011-yilgi jahon birinchiligining davogarlaridan biri, 2013-yilgi birinchilik gʻolibi. 5 karra Shaxmat Oskari sohibi — 2009-2013-yillarda; bu titulni 4 yoki undan koʻp marotaba qoʻlga kiritgan 3-shaxmatchi (Karpov va Kasparovdan keyin).
Biografiyasi
Magnusning opasi: Xellen ;
singillari: Ingrid(t.y.1994) va Signa (t.y. 1996) ..
5 yoshli Magnusni shaxmat oʻynashga otasi Hanrik Carlsen (Elo reytingida 2100 atrofidagi punktga ega boʻlgan oʻyinchi Xenrik Karlsen, neft kompaniyasi injeneri, mahalliy turnirlar ishtirokchisi) oʻrgatgan. Magnus shaxmat bilan 8 yoshida jiddiy shugʻullana boshlagan: shaxmat haqidagi kitoblarni oʻqigan, mahalliy turnirlarda qatnashgan, har kuni 3—4 soat internetda shaxmat oʻynagan.
2003-yilning avgust oyida homiy („ Microsoft “ kompaniyasi) Carlsenlar oilasini yillik turga joʻnatishadi. Shu sabab Carlsenning ota-onasi uyni topshirishadi, mashinasini sotishadi. 2004-yilga kelib mutaxassislar uni jahon chempioni boʻlishini bashorat qilishadi.
2013-yilda Chennay shahrida oʻtkazilgan jahon chempionatidagi gʻalabadan soʻng, Magnus, ota-onasidan mustaqil hayot kechira boshlaydi.
Qiziqish va xobbilari
Shaxmatdan tashqari futbol, togʻ changʻisi, katta tennis va basketbol sport turlariga qiziqadi. Komikslar oʻqishni yaxshi koʻradi.
Sevimli sporti futbol; Real Madrid klubiga muhlislik qiladi, shu klubning oʻyinlarida 2 marotaba ramziy zarba bergan.
Reklama faoliyati
Magnus shaxmat bilan bir qatorda modellik bilan ham shugʻullanadi. U reklamadan yiliga 1 mln dollardan koʻproq daromad topadi.
Bundan tashqari Magnus shaxmat dasturi — „ Play Magnus “ ni reklama qiladi.
Oʻyin uslubi va baholanishi
Magnus universal oʻyinchi. U asosan mittelshpil va endshpilda kuchli. Debyutni ehtiyotsizlik qilib oʻynagani bilan, partiyaga umumiy nazar tashlasak deyarli mukammal oʻyin olib boradi.
Lyuk van Velining fikriga koʻra „Uning kuchi shundaki, boshqalar deyarli xech narsa koʻrmaydigan pozitsiyada u endi oʻynashni boshlaydi“. Raqiblarining rejalarini mohirlik bilan anglab oladi, ularning qachondir xatoga yoʻl qoʻyishiga umidni yoʻqotmaydi.
Latviyalik grossmeyster Aleksey Shirovning fikricha, Carlsen yutuqlari tufayli Garri Kasparovnikidan kam boʻlmagan eʼtiborga loyiq.
Grossmeyster Yuriy Razuvayevning fikricha, „U (Magnus Carlsen) taktik (uslubiy) jihatdan eng oddiy, lekin pozitsiyaviy mahorati Petrosyan yoki Karpovning darajasida“.
Xalqaro grossmeyster Yevgeniy Bareyev fikricha „U oldi shaxmatchilardan odatda durangga rozi boʻladigan partiyalarni tortib oladi. Unda butunlay fenomenal (ajralib turadigan) texnika va qoʻshimchasiga nerv sistemasining mavjud emasligi. Carlsen barcha yoshlar kabi variantlarni juda yaxshi sezadi. Magnus Carlsen — natijalar uchun moʻljallangan shaxmat mashinasi“.
Italiya oziq-ovqat mahsulotlari
thumb| Marinara pizzasi [[Neapol (shahar)|Neapolda xizmat qiladi]] Italiya ko'plab oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqaradi. thumb| Italiya zaytun moyi Italiya Yevropa va dunyoda zaytun moyi ishlab chiqarish bo'yicha 2- yirik ishlab chiqaruvchi hisoblanadi. O'rtacha 464,000 tonnadan ortiq. Shundan 3/2 qismi qo'shimcha toza va 41 dan kam PDO va PGI Yevropa Ittifoqi tomonidan tan olingan. Italiyada zaytun daraxti taxminan 1 million gektar maydonda birlamchi ekinlar va boshqa daraxt turlari (uzum, sitrus, bodom va boshqalar) keng tarqalgan. Balandlik zonalariga kelsak, zaytun tog'larda 2%, tepaliklarda 53% va tekisliklarda 44% gacha tarqalgan. Iliq iqlimni talab qiladigan o'simlikning xususiyatlariga ko'ra, Italiyada zaytun daraxtlarini yetishtirish markaziy mintaqalarda (19%) va janubda (77,9%) tashkil qiladi, shimolda esa ishlab chiqarish cheklangan (2%) lekin ortib bormoqda. Ayniqsa, Liguriya va Garda ko'li atrofidagi tepaliklar kabi ba'zi hududlarda mo'tadil mikroiqlimga e'tibor qaratilmoqda. Zaytun bilan shug'ullanadigan 170 millionga yaqin fermer o’simlik xo'jaliklarini ishlab chiqaradi, shuning uchun o'rtacha ekin maydonlari taxminan bir gektarni tashkil etadi, bu erning haddan tashqari parchalanishini aks ettiradi.
Asal
Qulupnay daraxti, tikan, pechak. Barena asali, Venetsiyalik lagunaning mevasi va suv oqimi chekinganda paydo bo'ladigan mayda gullar. Kungaboqar kabi keng tarqalgan. Italiya ajoyib rekordga ega: Qishloq xo'jaligi vazirligi tomonidan o'rganilgan 51 nav, atigi 10-15 boshqa mamlakatlar bilan solishtirganda. Butun botinkada, shu jumladan orollarda, ayniqsa shimoliy va markaziy hududlarda, xususan, Emilia Romagna, Lombardiya, Veneto va Piedmontda ishlab chiqariladi.Iliq iqlimga qaramay, janubga qaraganda kamroq.
Magnus Carlsen
Oʻyin uslubi va baholanishi
Kasparovning bahosiga koʻra "Karlsen — oliy shaxmat ligasiga butunlay yangi avlodning kelishidir. Avlod — va u bu super kuchli kompyuterlar davrida oʻsgan avlodning eng birinchi chempioni. Men oʻynagan paytlar, mening doimiy yoʻldoshlarim eslatmalar uchun qogʻoz kartochkalar va eski kitoblar uyumi boʻlgan. Men axborotlar bazasi va shaxmat kompyuterlari yordamidan foydalanishni o'rganishimga toʻgʻri keldi: mashinalar mening koʻz oʻngimda dastlab yordam beradigan darajada kuchli, keyinchalik shaxmat ustalarini ham yutadigan boʻlishdi. Kompyuterlar zamonaviy oʻlchovlarda Karlsen avlodi shaxmatchilarini biroz robotlarga aylantirib qoʻydi. Carlsen umuman mashina emas — u juda, juda odamiy chempion, agar shunday deyish mumkin boʻlsa."
Dello
Dello Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Brescia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 23 km2. 4202 nafar aholi istiqomat qiladi.
Lucas Quarta
Lucas Martínez Quarta (1996-yil 10-mayda tugʻilgan) — argentinalik futbolchi, „Fiorentina“ futbol klubi va Argentina terma jamoasi yarim himoyachisi.
Klublardagi faoliyati
Lucas Quarta „River Plate“ futbol klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2016-yilning 21-noyabrida Lucas Quarta Argentina premyer ligasida „Newell’s Old Boys“ futbol klubiga qarshi debyut qildi. 2017-yil 22-iyun kuni „Aldosivi“ futbol klubiga qarshi kechgan bahsda Lucas Quarta „River Plate“ safidagi ilk golini raqib darvozasiga kiritgan. Klub bilan Lucas Quarta ikki marta Argentina kubogini yutgan. 2018-yilda Lucas Quarta „River Plate“ futbol klubi bilan Argentina Superkubogi va Libertadores kubogini qoʻlga kiritdi. 2020-yilda Lucas Quarta Italiyaning „Fiorentina“ jamoasiga oʻtib, 5 yillik shartnoma imzoladi. Transfer summasi 6 million yevroni tashkil qildi. 25-oktabr kuni „Udinese“ futbol klubiga qarshi oʻyinda Lucas Quarta Italiya A seriyasida debyut qildi. 2021-yil 7-mart kuni „Parma“ futbol klubiga qarshi kechgan bahsda Lucas Quarta „Fiorentina“ futbol klubi safidagi ilk golini raqib darvozasiga kiritgan.
Xalqaro faoliyati
2019-yil 6-sentabrda Lucas Quarta Argentina terma jamoasi safida Chiliga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida debyut qildi.
Magnus Carlsen
Oʻyin uslubi va baholanishi
Carlsenni Fischer, Mikhail Tal va kompozitor Motsart bilan taqqoslashgan (Magnusning soʻzlariga koʻra uni dastlab 2004-yilda The Washington Post  gazetasi „Shaxmatda Motsart“ deb atashgan ).
Lucas Quarta
Xalqaro faoliyati
2021-yilda Lucas Quarta Amerika kubogi gʻolibiga aylandi. Turnirda u Chili terma jamoasiga qarshi oʻyinda maydonga tushdi.
Magnus Carlsen
Sportdagi natijalari
Darajalari
Mashgʻulotlar jarayoni
2000-yildan boshlab Magnus Xalqaro sport ustasi Torbern Ringdal Xansen (koʻp yillik lider va mamlakat chempioni Simen Agdesteinning shogirdi) qoʻl ostida shugʻullana boshlaydi. 2002-yilga kelib esa Magnusni Simenning oʻzi shugʻullantira boshlaydi. Magnusning soʻzlariga koʻra, turnirlarda unga koʻpincha daniyalik grossmeyster Peter Heine Nielsen yordam bergan.
2009-yilning mart oyidan to sentyabrgacha Carlsen Kasparovning qoʻlida yashirincha shugʻullanadi, shundan soʻng bir necha oy u bilan ochiq shugʻullanadigan boʻldi. Magnusning soʻzlariga qaraganda, ular bahorda 2 ta tayyorgarlik sessiyasini oʻtkazishgan, keyin avgustda 2 hafta Xorvatiyada shugʻullanishgan, sentabrda bir necha kun mashgʻulotlar oʻtashgan. Kasparov tufayli Magnus butun pozitsiyalar sinfini yaxshi tushuna boshladi, debyut uslubiyatlari ustida ishladi. Yetarlicha miqdordagi hamkorlikdan soʻng (1 yildan oshiq vaqt davomida, jonli va internet tarmoqlari orqali uchrashuvlar) mashgʻulotlar toʻxtatildi.
"" Biz Kasparov bilan doʻstona ajralishdik. Hozirgi kun nuqtai nazaridan bizning ajralishimiz toʻgʻri qadam boʻlgan deb hisoblayman""
Kasparovning oʻzi yozishicha:""Men norvegni (Magnusni) 2009-yil davomida shugʻullantirdim. Va oʻsha paytning oʻzida lol qolgan edim, u shu darajada aniq — ichki sezgi darajasida, xech qanday hisob-kitoblarsiz — shaxmat doskasidagi vaziyatni baholay olishga va maksimal darajada ehtiyotkorlik bilan harakatlanishga qodir edi...."
Elo reytingi 2007-yilning iyulida (16 yosh-u 213 kunlik payti) Magnus 2710 punkt bilan 2700 plankasidan oʻtgan eng yosh shaxmatchi boʻldi. 2008-yilning 5-sentabrda, Bilbaodagi „Katta Dubulgʻa“ finalining 4-turidagi gʻalabasidan soʻng, Magnus, bir qancha muddat norasmiy LiveRating reytingida 1-oʻrinda turadi.
IC 1977
IC 1977 Sigir yulduz turkumidagi SBb (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Magnus Carlsen
Sportdagi natijalari
U 2009-yilda reytingini 2801 punktga yetkazadi. 2014-yilning mayida 2882 punkt bilan reytingning absulyut choʻqqisiga erishadi. U bu rekordni biroz kamayishdan soʻng 2019-yil avgustida takrorlaydi.
Italiya oziq-ovqat mahsulotlari
Mastika
Italiyada mastika Liguriyada, yarim orol va orollarda tarqalgan. G'arbiy Adriatik qirg'og'ida Ancona tashqarisidan chiqmaydi. Sharqiy sanalar shimolga, Istriyaning butun qirg'oqlariga yetib boradi.
Pishloqlar
thumb| Pekorino romano
Qovurilgan go'sht
thumb| Mortadella
Vino
thumb| [[Florensiya|Florensiyada vino shishalari]] Italiya dunyodagi eng yirik vino ishlab chiqaruvchisi.
Makaron
thumb| Penne Rimda xizmat qilgan
Guruch
thumb| Risotto
Blagun
Antarktidaning Graham eridagi Blagun muzligi qishloq nomi bilan atalgan.
NGC 6639
NGC 6639 Scutum yulduz turkumidagi *Grp (karrali yulduz) tipli yulduzdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1826-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Veston normal elementi
Veston normal elementi -kuchlanishni aniq oʻlchaydigan galvanik element. Uning elektr yurituvchi kuchi 20° da 1,0183 voltga teng. Elektrokimyoda turli sistemalarning elektr yurituvchi kuchlarini tenglashtirish usuli bilan oʻlchashda ishlatiladi. Elementning manfiy elektrodi kadmiy (kadmiy havoda oksidlanadi, shuning uchun 10% kadmiy bilan 90% simob qotishmasi ishlatiladi), musbat elektrodi simob (N)-sulfat bilan qoplangan simob, elektroliti esa kadmiy sulfatning toʻyingan eritmasi va kristallaridan iborat. V. n. e.ning elektr yurituvchi kuchi simob kationlarining qotishmadagi kadmiyning oksidlanishidan hosil boʻladi.
Areguni
Areguni  — Armanistonning Gegharkunik viloyati Vardenis tumanidagi qishloq.
Beryozovka (Tayinshi tumani)
— Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Tayinsha tumanidagi qishloq.
Smaznevo
Smaznevo Zarinskdan (tuman maʼmuriy markazi) 38 km shimoli-sharqda avtomobil yoʻlida joylashgan.
IC 1978
IC 1978 Soat yulduz turkumidagi Sab (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Nikolay Veselovskiy
Veselovskiy Nikolay Ivanovich (1848—1918.12.4) — rus arxeologi va sharqshunosi.
1890-yildan Peterburg universiteti professor Peterburg Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi (1914). Turkiston tarixi va arxeologiyasini oʻrgangan. Turkiston tarixi, etn.siga oid bir qator maqolalar nashr ettirgan.
1885-yil arxeologik qazishlar olib borish uchun Turkiston oʻlkasiga yuborilgan.Afrosiyobda arxeologik qazish ishlari olib borgan. Samarqanddagi 14—15-asr obidalari — masjid va yodgorliklar albomi va Amir Temur maqbarasi naqshlarining rangli jadvalini tuzib, nashr ettirgan.
Bligny-sur-Ouche
Bligny-sur-Ouche Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Côte-d'Or departamenti Beaune tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
807 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 27,6 km2.
Vestibyul
Vestibyul (frans. Vestibule) -maʼmuriy-maishiy va jamoat (teatr, kino, restoran, idora va sh.k.) binolarida va baʼzida katta uylarda eshik (tashqari)dan kiraverishdagi keng xona boʻlib, eshikni foye bilan oʻzaro bogʻlaydi. V.dan koʻproq kiyim-kechak yechiladigan, gaz.-jur. sotiladigan joy sifatida foydalaniladi.
Canistota (Janubiy Dakota)
Canistota  — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 631 kishini tashklil qilgan.
Geografiyasi
Canistota shahri 43.5975°N, -97.29333°W (43,597514, −97,293339) koordinatalarda joylashgan.
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.56 sqmi tashkil qiladi.
Demografiyasi
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 656 kishi, 242 ta xonadon va 159 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 95,0% oq tanli, 2,0% tubjoy amerikaliklar, 0,5% osiyoliklar, 0,2% Tinch okeani orollari, 0,9% boshqa irqlardan va 1,5% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 2,3 foizini tashkil etadi.
Shaharda 242 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 30,6 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 52,5 foizi er-xotinlar bilan birga yashagan, 8,7 foizida eri boʻlmagan ayollar, 4,5 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 34,3% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28,5% jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 13,2% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.
Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 43,3 yoshni tashkil etadi. Aholining 24,8 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 21,3% 25 dan 44 gacha; 26,7% 45 dan 64 gacha; va 21,3% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 49,4% erkaklar va 50,6% ayollarni tashkil qilgan.
Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 31 389 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 39 464 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 30 655 dollarni, ayollarniki esa 19 000 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 14 708 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 8 foizi va aholining 9,4 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 6,2 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 16,8 foizi qashshoq hisoblanadi.
Bison (Kansas)
Bison AQShning Kansas shtatida joylashgan shahardir. Rush okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
255 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 378,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,67 km2. Shundan 0,67 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 614 m balandlikda joylashgan.
Imbler (Oregon)
Imbler AQShning Oregon shtatida joylashgan shahardir. Union okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
295 nafar aholi istiqomat qiladi (2006). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 476,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,6 km2. Shundan 0,6 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 830.6 m balandlikda joylashgan.
Szilvágy
Szilvágy — Vengriyaning Zala tumanidagi qishloq.
Bibi Mastmitepa
Bibi Mastmitepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV—VI asrlar. Buxoro viloyatining Jondor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Xumdonak” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
IC 1979
IC 1979 Elak yulduz turkumidagi *2 (karrali yulduz) tipli yulduzdir.
NGC 6640
NGC 6640 Lyra yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.
Marc Gasol
Marc Gasol (Marc Gasol; 1985-yil 29-yanvarda Barselonada (Ispaniya) tugʻilgan) — ispaniyalik professional basketbolchi, NBAning Los-Angeles Lakers va Ispaniya terma jamoasida oʻynagan. U „Barselona“ bitiruvchisi boʻlib, jamoa uchun 2004-yildan 2006-yilgacha professional oʻynagan, „Jirona“da ham oʻynagan. Los-Angeles Lakers tomonidan 2007-yilgi NBA loyihasida 48-oʻrinni egallagan, 2008-yilning fevralida hali ham Yevropada oʻynab yurgan Marcning huquqlari Memfis Grizzlisga oʻzining akasi Pauni Lakersga olib kelish kelishuvi doirasida oʻtkazildi. 2008/2009-yilgi mavsumdan boshlab Marc NBAda oʻynamoqda, debyut mavsumining natijalariga koʻra u NBAning ikkinchi yangi jamoasiga kiritildi. 2008-yilgi Olimpiya oʻyinlarining kumush medali sovrindori, 2006 va 2019-yilgi jahon chempioni, 2009-yilgi Yevropa chempioni va NBA chempioni (2019).
NGC 6640
Ushbu obyektni Edouard Stephan 1884-yilda kashf etgan.
Marc Gasol
Yevropadagi martaba
Marc Gasol lozanna universitetini tugatgandan soʻng, Gasol oʻz vatani Ispaniyaga qaytib, „Barselona“ uchun ACB ligasida oʻynadi. 2006-yilgi FIBA Jahon chempionatidagi kuchli oʻyinidan soʻng, Gasol „Jirona“dan taklifni qabul qildi va u yerda ikki mavsum oʻynadi va 2008-yilda ACB ligasining eng qimmat oʻyinchisi deb topildi. „Jirona“da oʻynab yurganida Marc 2007-yilgi NBA loyihasiga kirdi va Los-Angeles Lakers tomonidan 48-oʻrinni egalladi.
Gianico
Gianico Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Brescia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13 km2. 1924 nafar aholi istiqomat qiladi.
Marc Gasol
NBA martaba
Marc 2007-yilgi NBA loyihasining ikkinchi bosqichida Los-Angeles Lakers tomonidan 48-oʻrinda tanlangan edi. 2008-yilning 1-fevralida uning huquqlari Lakersdan Memfis Grizzlisga oʻtib, Lakersga oʻtgan akasi Pau Gasolni oʻtkazish boʻyicha kelishuv doirasida oʻtkazildi. NBAda akasi ukaga almashtirilgan yagona holat. 2008-yil 23-iyunda Mark Memfis bilan shartnoma imzoladi.
AQSH
left|thumb|290x290px| 2013-yilda Grizzlies bilan Gasol Marc Gasol 2008/09 NBAdagi debyutini oʻtkazdi va darhol Grizzliesning asosiy markaziga aylandi. Oʻzining yangi mavsumida Marc ketma-ket 10 ta oʻyinda 10 ochkodan koʻproq toʻplagan holda barcha yangi oʻyinchilarning ikkinchi jamoasiga aylandi (2009). Gasol franchayzing rekordini yangiladi va yangi oʻyinchi sifatida eng yuqori toʻpni oʻtkazish koʻrsatkichiga erishdi — 53 %. Avvalgi rekord uning ukasi Pauga (51,8 %) tegishli edi.
Los-Angeles Lakers (2020—2021)
2020-yil 24-noyabrda Gasol Los-Angeles Lakers bilan shartnoma imzoladi. 2020/21-yilgi mavsumda yirik futbolchi har bir oʻyinda oʻrtacha 5,0 ochko, 4,1 ribaund va 2,1 golli uzatmani amalga oshirgan. „Lakers“ uni „Memfis“ga almashtirgach, Gasol 2021-yilgi mavsumda erkin agentga aylandi va ispaniyalik futbolchi Tennessi klubidan voz kechdi. thumb|275x275px| Marc va [[Pau Gasol (Po Gazol)|Pau Gasol 2012-yilgi London Olimpiadasida.]]
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Vestfal florasi
Vestfal florasi - Angliya, Fransiya, Germaniya, Belgiya va Dones havzasi hududlarida karbon davrida tarqalgan flora. Karbon davrida bu hududlar Yer sharining issiq va nam tropik qismi boʻlgan. Dastavval V. f., asosan, qad. paleozoy qirqquloqlilari, ponabarglilari va pteridospermlari kabi oʻsimliklardan iborat boʻlgan. Keyinchalik V.f.ning tarkibi va joylashgan maydoni kengaya borgan. Oʻzbekistonda Boʻkantov, Oloy va Turkiston togʻlarining oʻrta karbon qatlamlaridan V.f.ning qoldiqlari topilgan. Oʻzbekistondagi V.f.ning tarkibi lepidodendron, stigmariyalarga oʻxshash oʻsimliklar bilan boyigan. Demak V. f.iing qoldiqlari topilgan Oʻzbekiston hududi karbon davrida Yer sharining issiq va nam qismi boʻlgan.
Damës (Gjirokastër)
Damës (shuningdek, Damasi, Damesi va Damsi) — Albaniyaning Gjirokastër okrugi, sobiq Memaliaj Fshat munisipalitetida joylashgan qishloq. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Memaliaj munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Sankt Aldegund
Sankt Aldegund Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Cochem-Zell tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,16 km2. 649 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Sankt Aldegundning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Arabsaroytepa
Arabsaroytepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Navoiy viloyatining Navbahor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Arabsaroy“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Begishtepa
Begishtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V-VI asrlar. Qashqadaryo viloyatining Yakkabogʻ tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Kattabogʻ” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Vestfaliya
Vestfaliya (Westfalen) — Germaniyadagi Reyn va Vezer daryolari oraligʻidagi tarixiy viloyat. Ilk oʻrta asrlarda sakslarnnnt gʻarbiy tarmogʻi boʻlgan vestfal qabilalari yashagan hudud. 1807 yilda Napoleon I markazi Kassel sh. boʻlgan Vestfal qirolligini (1807— 13) tuzgan. 1815—1945 yillarda Prussiya viloyati (markazi — Myunster), 1946 yildan Shim. Reyn-Vestfaliya yerining bir qismi.
Schaufling
Schaufling Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Deggendorf tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 25,43 km2. Aholisi — 1511 kishi (2010).
Zur-Rumma
Ijodi
Zur-Rumma Umaviylar hukmronlik qilgan davrdagi barcha taniqli shoirlar kabi, sheʼriy bahsga urgʻu bergan, unda, albatta, al-Farazdaq tarafini olgan.Islomgacha boʻlgan sheriyat qonunlariga rioya etgan shoir qasidaning asosiy mavzusidan avval madhiya yoki hajviya shaklidagi batafsil lirik muqaddima keltirgan.
Asarlarining syujeti
Zur-Rumma, islomgacha bolgan qadimgi shoirlar kabi, asosiy mavzuga hech qanday uslubiy boglovchisiz oʻtadi. Zur-Rummada johiliyat davridagi syujetlardan farqli syujetlar deyarli uchramaydi, ammo qasidalarining obrazlarida, tabiiyki, yangi, islomiy unsur va motivlar paydo bolgan (shoir qonoq izlari oʻrniga musulmon masjidlarining vayronalari borasida kuyunadi, islom atamalarini kiritadi, paygʻambar va uning safdoshlarini eslab oʻtadi va hokazo).