Qadimgi_Pompey_odamlari
Pompey arxeologiyasi
Pompey arxeologik yodgorligi Italiyadagi 54 ta YUNESKOning Jahon merosi ob'ektlaridan biridir. Pompey eramizning 79-yillarida Vezuviy togʻining otilishi kullari bilan butunlay vayron boʻlib, koʻmib ketgunga qadar Markaziy Italiyadagi Neapoldan janubda joylashgan Rim imperatorlik davri port shahri boʻlgan. Gay Plinius Caecilius Sekundus (yaxshiroq Pliniy Kichik nomi bilan mashhur: Qadimgi Rimning advokati, muallifi va sudyasining so'zlariga ko'ra, Vezuviy otilishi 24-avgust kuni soat 13:00 atrofida sodir bo'lgan va 40 km dan ortiq masofadan ko'rinib turgan. 2000 dan ortiq odam otilishining bevosita oqibati sifatida nobud bo'ldgan, bu Yevropa tarixidagi eng halokatli hisoblanadi. Pompeyda topilgan bir nechta juda yaxshi saqlanib qolgan binolarCasa del Chirurgo (Jarrohlar uyi), Casa del Fauno (Faun uyi) va Casa dei Casti Amanti (Pok sevishganlar uyi) Pompey, ehtimol, badavlat rimliklar uchun dam olish maskani bo'lganligini ko'rsatadi. Biroq, Pompey ham savdo va biznes uchun muhim shahar bo'lib, aholisi 6400 dan 20 000 gacha bo'lgan. [[Pompeydagi odam qoldiqlarini oʻrganayotgan tadqiqotchilar Rim shahri vulqon kuliga botganda dafn etilgan erkak va ayolning suyaklaridan genetik sirlarni ajratib olishdi. Ushbu birinchi "Pompey inson genomi" qurbonlarning suyaklaridan olingan DNKda kodlangan "genetik ko'rsatmalar" ning deyarli to'liq to'plamidir. Qadimgi DNK vaqt davomida qotib qolgan kul bilan o'ralgan tanalarda saqlanib qolgan. Topilmalar Scientific Reports jurnalida chop etilgan . Ikki kishi birinchi marta 1933-yilda Pompey arxeologlari Casa del Fabbro yoki Hunarmandlar uyi deb atagan joyda topilgan. Ular ovqat xonasining burchagiga cho'kib ketishdi, go'yo ular vulqon otilishi sodir bo'lganda tushlik qilayotgandek - 79 yil 24-avgustda. Yaqinda o'tkazilgan tadqiqotlardan biri Vezuviy tog'ining otilishi natijasida paydo bo'lgan ulkan kul buluti 20 daqiqadan kamroq vaqt ichida shahar aholisi uchun halokatli bo'lishi mumkinligini ko'rsatdi. Salento universitetidan antropolog doktor Serena Vivaning so'zlariga ko'ra, tadqiqotchilar o'rgangan ikki qurbon qochishga urinmagan. left|350x350px|Hw-pompey Doktor Viva BBC Radio 4 ning Inside Science ga bergan intervyusida "[tanalarining] Vulqon otilishidan qochib ketishi amrimahol edi.", dedi. "Ular nima uchun qochmaganiga javob ularning sog'lig'iga bog'liq bo'lishi mumkin." Endi ularning suyaklari bo'yicha ushbu yangi tadqiqotda maslahatlar aniqlandi. Qadimgi bolalar qabri Afrikadagi eng qadimgi dafn marosimi edi Pompeyda boy va qulning jasadlari topildi HS2 arxeologlari tomonidan topilgan keng Rim turar joyi Tadqiqotni olib borgan Kopengagendagi Lundbek geogenetika markazidan professor Gabriele Skorrano: "Bularning barchasi skeletlarni saqlab qolish bilan bog'liq edi", deb tushuntirdi. "Biz Pompey odamlari suyak qoldiqlarini ko'rib chiqqan birinchi natijamis umidli ko'rinardi, shuning uchun biz [DNK ekstraktsiyasini] sinab ko'rishga qaror qildik." thumb|Pompey Professor Skorranoning ta'kidlashicha, ajoyib saqlanish va eng so'nggi laboratoriya texnologiyasi olimlarga "haqiqatan ham oz miqdordagi suyak kukunidan" ko'p ma'lumot olish imkonini berdi. "Yangi sekvensiya mashinalari bir vaqtning o'zida bir nechta butun genomlarni [o'qishi] mumkin", dedi u. Genetik tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, erkakning skeletida sil kasalligini qo'zg'atuvchi bakteriyalar DNKsi mavjud bo'lib, u o'limidan oldin kasallikka chalingan bo'lishi mumkin. Va uning bosh suyagi tagidagi suyak bo'lagida uning butun genetik kodini ishlab chiqish uchun etarli darajada buzilmagan DNK mavjud edi. Bu shuni ko'rsatdiki, u Rim imperatorligi davrida Italiyada yashagan boshqa odamlar bilan "genetik belgilar" yoki o'zining genetik kodidagi taniqli mos yozuvlar nuqtalarini baham ko'rdi. Ammo u, shuningdek, Sardiniya orolida keng tarqalgan genlar guruhiga ega edi, bu o'sha paytda Italiya yarim orolida genetik xilma-xillikning yuqori darajasi bo'lishi mumkinligini ko'rsatdi. Professor Skorranoning ta'kidlashicha, Pompeyni biologik tadqiq qilishda, jumladan, o'sha paytdagi biologik xilma-xillik haqida ko'proq ma'lumot beradigan qadimiy ekologik DNKdan o'rganish uchun ko'p narsa bor.