cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Onyxektomiya
Tibbiy jihatlari
Onyxektomiya koʻplab xavf va zararli oqibatlarga olib keladi, masalan, narkozdan foydalanish xavfi, sepsis xavfi, notoʻgʻri bajarilgan operatsiya natijasida ortiqcha qon yoʻqotish xavfi. Opreatsiyadan keyin kuch barmoqlarga emas, balki panja yostigʻiga tushishi tufayli mushukning harakatlanish muvozanati buzilishi mumkin. Oyoq barmogʻi boʻgʻimining yetarli boʻlmagan qismi olib tashlangan taqdirda, tirnoqning qolgan qismi oyoq ichiga oʻsishi mumkin. Bunday holatda takroriy jarrohlik amaliyoti oʻtkazish kerak boʻladi. Bundan tashqari, baʼzida barmoqlarning suyagi haddan tashqari moʻrt boʻlishi sababli oyoq-qoʻllarda yalligʻlanish jarayoni boshlanishi mumkin. Baʼzida notoʻgʻri amputatsiya asab deformatsiyasiga olib keladi va natijada jonzot uzoq davom etadigan ogʻriqlarga duchor boʻladi. Shuningdek, operatsiya oqibatida abssess paydo boʻlishi mumkin. Yoki olib tashlangan falanga yana oʻsishni boshlaydi. Bu holatda uchinchi falanga amputatsiyasi va antibiotik terapiyasi bilan yana jarrohlik amaliyoti oʻtkazishga toʻgʻri keladi. Yurish paytida oyoqning holatini oʻzgartirish koʻpincha artritning rivojlanishiga olib keladi — chunki, tirnoqlar olingach kuch barmoqlarga emas, balki panja yostiqlariga tushadi. Tirnoqlarni olib tashlash panjalar, oyoqlar, orqa mushaklarning zaiflashishiga olib keladi; muvozanat hissi ham kamayadi. Tirnoqlarning sirtga bir zumda tirmashishi natijasida yuzaga keladigan oddiy epchillik layoqatini yoʻqotish oqibatida tirnoqsiz hayvonning osongina jarohatlanish ehtimoli ortadi.
Axloqiy va huquqiy jihat
Baʼzi mushuk egalari tirnalishdan kelib chiqadigan infeksiya yoki uy mebellariga zarar yetishidan qoʻrqib, bu amaliyotdan keng foydalanishni afzal koʻrishadi. Ammo koʻplab veterinariya shifokorlari va mushuksevarlar bunday operatsiyani shafqatsizlik deb bilishadi. Bunday operatsiyalar narkoz ostida amalga oshirilgani sababli koʻpincha xavfli asoratlarga, shu jumladan infeksiyalarga, panjalarda kuchli ogʻriqlar yuzaga kelishiga olib keladi. „Onyxektomiya hayvonning sogʻligʻiga tuzatib boʻlmaydigan darajada zarar yetkazadi, uni hech qanday holatda oddiy tirnoq olish jarayoniga oʻxshatib boʻlmaydi“. Bunday operatsiyalar Qoʻshma Shtatlardan tashqarida kamdan-kam hollarda amalga oshiriladi. Shtatlardagi soʻrovnomalarga koʻra, mushuklarning 1/3 qismi tirnoqlarni kesish uchun sunʼiy ravishda falangalardan mahrum qilinadi. Germaniya, Shveysariya, Buyuk Britaniya va boshqa koʻplab Yevropa mamlakatlarida hayvonlarni himoya qilish boʻyicha Yevropa konvensiyasiga muvofiq (2006) mushuklarning tirnoqlarini kesish qonun bilan taqiqlangan. Faqat veterinar ayrim sabablarga koʻra bu operatsiyani hayvon uchun foydali deb topsagina, istisno qilinadi.
San-Fermin
Ertalabki mashhur buqalardan qochish paytida deyarli har yili jiddiy baxtsizliklar, baʼzida inson qurbonlari (odatda mast xorijliklar) sodir boʻladi.
Onyxektomiya
Axloqiy va huquqiy jihat
Ushbu operatsiyaga ruxsat berilgan koʻplab mamlakatlarda, shu jumladan Rossiyada ham, koʻplab veterinariya shifokorlari tirnoqlarning amputatsiyasi mushuklarni himoyasiz qilib qoʻyishini tushungan holda bu amaliyotni bajarishdan bosh tortishadi. Ayniqsa, mushuklar operatsiyasiz ham odatda odamlar bilan oʻynayotganda tirnoqlarini yashirib, panjalari bilan hujum qilishni oʻrganib olishlari ham mumkin. Baʼzi ekspertlar tirnoqlarning amputatsiyasi mushaklar atrofiyasiga olib kelib, mushukning tez-tez tishlashga moyil boʻlib qolishiga sabab boʻladi, deb hisoblashadi. Faqatgina kichik mushuklarda bu operatsiyadan omon qolish ehtimoli koʻproq, biroq katta mushuklardagi tirnoqlarni olib tashlash ancha xavfli. Koʻpgina hayvonlarni himoya qilish tashkilotlari tirnoqlarning amputatsiyasiga qarshi. Barcha xalqaro felinologik tashkilotlarning qoidalariga koʻra, tirnoqlari olib tashlangan naslli mushuklar mushuklar koʻrgazmalarida qatnashishi ham mumkin emas.
San-Fermin
Nishonlanishi
San-Fermin dastlab 10-oktabr kuni nishonlangan. Ammo keyinroq, kuzgi yomgʻir ostida nishonlashdan charchagan odamlar bayramni yilning yettinchi oyining yettinchi kuniga koʻchirishga qaror qilishgan. thumb| Ensierro
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Onyxektomiya
Xulq-atvor
Mushuk uchun yuzalarni tirnashi nafaqat tirnoqlarni parvarish qilish ehtiyoji, balki juda kuchli instinktni namoyon qilish usuli hisoblanadi — u bu harakati orqali oʻz hududini belgilaydi. Shu bilan birga, mushuklar faqat tirnash orqali koʻzga koʻrinadigan iz qoldirish bilan cheklanib qolmay, panjalari orqali barcha mushuklar seza oladigan sekretsiya suyuqliklarini ham qoldirishadi. Tirnash hayvonga psixologik muvozanatni saqlashga, oʻz hududida oʻzini qulay his qilishga va mushaklarni mashq qildirishga yordam beradi. Mushuk egalari va veterinariya shifokorlari tirnoqlari olib tashlangan mushuklar temperamentida oʻzgarishlar boʻlganini koʻp marta payqashgan. Ilgari harakatchan, quvnoq boʻlgan hayvonlar atrofga umuman befarq boʻlib qoladilar. Avvalo, bu mushukning oʻziga boʻlgan ishonch hissi va oʻzini himoya qilish qobiliyatini yoʻqotishi bilan bogʻliq. Koʻpincha, odatdagi himoya vositalarini yoʻqotgani sababli, mushuklar asabiylashadi, qoʻrqib ketadi va tajovuzkorligi oshganida oxirgi qolgan qurol — tishlarini ishlatadilar. Himoyasizlik hissi tufayli yuzaga kelgan doimiy stress hayvonning sogʻligi zaiflashishiga olib kelishi mumkin. Baʼzi mushuklar hojat qutisidan foydalanishni ham toʻxtatadilar; bu qumni „koʻmishga“ urinishda noqulaylik sezish bilan bogʻliq boʻlishi mumkin.
Sebastian Aho (muz xokkeyi)
Sebastian Johannes Aho (1996-yil 17-fevralda tugʻilgan) — Milliy Xokkey Ligasida (NHL) New York Islanders jamoasida oʻynagan professional xokkey himoyachisi. Aho Islanders jamoasi tomonidan 2017-yilgi NHL draftida 139-oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan.
Onyxektomiya
Onyxektomiyaning muqobil variantlari
Tirnoqlarni olib tashlashning muqobil varianti — mushukni tirnoqlarini maxsus belgilangan joyda oʻtkirlashga oʻrgatish (tirnash uchun maxsus ustuncha), tirnoqlarning oʻlik oʻtkir uchlarini tirnoq qaychisi yoki maxsus tirnoq kesgich bilan kesish, yoki silikon tirnoq qoplamalari bilan xavfsizlantirish choralari boʻlishi mumkin. Bu usullarning barchasi zararsiz boʻlib, mushukka xalaqit bermaydi. Ular mutlaqo ogʻriqsiz va zararsizdir. Tirnoqlarga qoplama ishlatilsa, ularni bir muncha vaqtdan keyin tozalash (odatda 2-4 haftada, tirnoq oʻsgach, tozalanadi) va protsedurani takrorlash kerak. Ushbu qoplamalarning uchki qismi toʻmtoq va yumshoq boʻlib, odamni tirnamaydi hamda mebelga zarar yetkazmaydi. Siz ularni uy hayvonlari buyumlari sotiladigan doʻkonlaridan yoki veterinariya dorixonalaridan sotib olishingiz mumkin.
Yana qarang
Tendonektomiya
Sebastian Aho (muz xokkeyi)
SHLdagi faoliyati
Aho yoshligida IF Björklöven jamoasi bilan Shvetsiyaning Skellefteå AIK klubiga oʻtishdan oldin oʻynagan. Aho 2012—2013-yilgi mavsumda Skellefteå AIK bilan 1 oʻyinda maydonga tushgan. 2013-yil 28-may kuni u klub bilan yangi toʻrt yillik shartnomaga imzo chekkan.
Skellefteå AIKga ketma-ket ikkinchi chempionlikni qoʻlga kiritishga yordam berganidan soʻng, Aho 2014-yilgi NHL draftida Yevropaning eng yaxshi konkida uchuvchilari qatoriga kirgan.
NHLdagi faoliyati
2017-yil 24-iyunda 2017-yilgi NHL draftining beshinchi raundida, umumiy 139-oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan. U 2017-yilning 5-iyulida Isladers jamoasi bilan uch yillik boshlangʻich darajadagi shartnomaga rozi boʻlgan. Aho oʻquv-mashgʻulot yigʻinida qatnashgandan soʻng 2017—2018-yilgi mavsumni boshlash uchun Islandersning Amerika Xokkey Ligasidagi (AHL) filiali Bridgeport Sound Tigers jamoasiga transfer qilingan. Aho NHLdagi birinchi golini 2018-yilning 7-yanvarida New Jersey Devils ustidan 5:4 hisobida gʻalaba qozonganda kiritgan.
2018—2019-yilgi mavsum oldidan Islanders yigʻinida qatnashganidan soʻng, Aho Sound Tigers jamoasiga almashtirilgan. 2019-yil 3-yanvarda Aho va jamoadoshi Michael Dal Colle bilan 2019-yilgi AHL All-Star Classic musobaqasida qatnashish uchun Sound Tigers jamoasiga transfer qilingan.
Lilly Ledbetter
Lilly McDaniel Ledbetter (1938-yil 14-aprelda tug'ilgan) - amerikalik faol. 2011-yilda Ledbetter Milliy ayollar shon-sharaf zaliga kiritildi.
Shaxsiy hayoti
Lilli MakDaniel Ledbetter Alabama shtatining Jeksonvil shahrida tug'ilgan va 1956-yilda Jeksonvill o'rta maktabini tamomlagan. Uning otasi JC MakDaniel Enniston armiyasi deposida mexanik edi. Lilli MakDaniel o'rta maktabni tugatgandan so'ng Charlz Ledbetterga turmushga chiqdi va Viki va Filipp ismli ikki farzand ko'rdi. U 2008-yil dekabr oyida Charlzning o'limigacha eri bilan birga yashadi. Ledbetter 1974-yilning mayidan 1975-yilning dekabrigacha Alabama shtatining Jeksonvill shahridagi Jeksonvil shtat universitetida moliyaviy yordam boʻyicha direktor yordamchisi boʻlib ishlagan.
Ledbetter Goodyearga qarshi
1979-yilda Lilly Ledbetter Goodyear kompaniyasiga rahbar bo'lib ishlagan. Goodyear kompaniyasida o'n to'qqiz yil ishlaganidan so'ng, Ledbetter o'z lavozimidagi maoshi erkaklarnikiga qaraganda yiliga minglab dollar kam daromad keltirayotgani haqida anonim xat oladi. Xat yuboruvchi nafaqaga chiqishga yaqin qolgandagina, ish staji va tajribasi bir xil erkak hamkasblariga qaraganda ancha kam maosh olishini biladi. Bu xat uni erkak hamkasblariga qaraganda ancha kam maosh to'lagani uchun Goodyear ga nisbatan jinsiy diskriminatsiya bo'yicha ish qo'zg'atishga undaydi. U Goodyearni muvaffaqiyatli sudga beradi, ammo hukm o'n birinchi sud apellyatsiyasi natijasida bekor qilinadi. Oxir-oqibat da'vo Oliy sudga etib bordi, u unga qarshi qaror chiqardi, chunki u ish haqini kamaytirishga olib kelgan kamsitish siyosati boshlangan kundan boshlab 180 kun ichida da'vo arizasi bermagandi, garchi ish haqining o'zi 180 kunlik muddat ichida berilgan bo'lsa ham. Oliy sud, da'vogarning kamsituvchi harakatni kech aniqlashi 180 kunlik muddat ichida ariza bermaslikni oqlaydimi yoki yo'qmi, degan masalani ko'rib chiqmadi, chunki uning advokatlari bu uning ishida hech qanday farq qilmasligini tan olishgandi. Qo'shma Shtatlar Oliy sudi sudyasi Rut Beyder Ginsburg o'zgacha fikrda shunday yozgan:"Lilly Ledbetter 1979-yildan 1998-yilda nafaqaga chiqqunga qadar Alabama shtatining Gadsden shahridagi Goodyear Tyre and Rubber zavodida nazoratchi bo'lgan. O'sha yillar davomida u hudud boshqaruvchisi bo'lib ishlagan, bu lavozimda asosan erkaklar ishlagan. Dastlab, Ledbetterning maoshi deyarli o'xshash ishlarni bajaradigan erkaklarning maoshiga mos edi. Biroq, vaqt o'tishi bilan uning maoshi teng yoki kamroq ish stajiga ega bo'lgan erkak menejerlarning maoshiga nisbatan pasayib ketdi. 1997-yil oxiriga kelib, Ledbetter hudud menejeri bo'lib ishlagan yagona ayol edi va Ledbetter va uning 15 yosh kichik hamkasb erkaklari o'rtasidagi ish haqi tafovuti keskin edi: Ledbetter oyiga $ 3,727 maosh oladi; eng kam maosh oladigan erkak hudud menejeri oyiga 4286 dollar, eng yuqori maoshli esa 5236 dollar oladi."Bunga javoban, Kongress keyinchalik 2009-yildagi Lilly Ledbetter Fair Pay Act deb nomlangan qonunni qabul qildi, u har safar kamsituvchi ish haqi chiqarilganda 180 kunlik soatni qaytadan ishga tushirdi.
Lilly Ledbetter Fair Pay Act 2009-yil
Keyinchalik, 111-Amerika Qo'shma Shtatlari Kongressi 2009-yilda Lilly Ledbetter adolatli ish haqi to'g'risidagi qonunni qabul qildi, chunki har qanday kamsitish harakati, shu jumladan o'tmishdagi kamsitish harakatini aks ettiruvchi ish haqini olish sodir bo'lganda, kamsitish to'g'risidagi da'voni berish uchun 180 kunlik cheklovlar muddati ichida o'z vaqtida talablarni yumshatish kerak edi. Bu harakat Oliy sudning Ledbetter v. Goodyear, bu ish haqini kamsitish bo'yicha da'volarni topshirish muddatini cheklab qo'ydi, bu esa ishchilarning shikoyat qilishini qiyinlashtirdi. Ushbu qonun loyihasiga ko'ra, har bir kamsituvchi ish haqi yoki boshqa kompensatsiya to'lovni kamsitish to'g'risidagi da'vo arizasi uchun belgilangan vaqt oralig'ida cheklanmagan holda topshirilishi mumkin. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Barack_Obama_signs_Lilly_Ledbetter_Fair_Pay_Act_of_2009_1-29-09.jpg/265px-Barack_Obama_signs_Lilly_Ledbetter_Fair_Pay_Act_of_2009_1-29-09.jpg|thumb|265x265px| Prezident Obama 2009-yilgi Lilli Ledbetter bilan adolatli ish haqi to'g'risidagi qonunni imzoladi. Ledbetter - Prezident Obamaning o'ng tomonida. Aktning o'tishi Ledbetterning Goodyeardan hisob-kitob qilishiga olib kelmadi. Garchi u Goodyeardan tovon olmagan bo'lsa-da, u shunday dedi: "Agar o'lganimdan keyin men haqimda eslanadigan oxirgi narsa o'zgarish qilganim bo'lsa, xursand bo'laman".
Lilly Ledbetter adolatli ish haqi to'g'risidagi qonun Prezident Barak Obamaning prezident sifatidagi birinchi rasmiy qonuni edi. U shunday dedi: "Men lavozimga kelganimda, biz Lilly Ledbetter qonuni deb nomlangan qonunni qabul qildik, u mening yaxshi do'stim Lilli Ledbetter nomi bilan atalgan, u ko'p yillar davomida ishlagan va o'z ishida bularning barchasi sezilarli darajada kamroq maosh olayotganini bilgan. Shunday qilib, biz bu qonunni o'zgartirdik, shunda Lilli kabi kimdir buni bilib, oxir-oqibat sudga murojaat qilish imkoniyatiga ega bo'ladi.
Ledbetter qarori 2009-yilda qabul qilinganidan buyon 2011-yilga kelib, 350 dan ortiq iqtibos keltirilgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Lilly_Ledbetter_DNC_2008.jpg/220px-Lilly_Ledbetter_DNC_2008.jpg|thumb| Ledbetter [[Kolorado|Kolorado shtatining Denver shahrida 2008-yilgi Demokratik Milliy Konventsiyaning ikkinchi kunida nutq so'zlayapti.]] Rut Bader Ginsburg o'z palatalarida qonun loyihasining ramkali nusxasida, Lilly Ledbetter Fair Pay Acti bor edi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Lilly_Ledbetter_Pittsburgh.jpg/220px-Lilly_Ledbetter_Pittsburgh.jpg|thumb| Ledbetter Barak Obamani 2008-yilgi prezidentlik kampaniyasi uchun Pensilvaniyadagi ishchi oilalar uchun targ'ib qilmoqda.
Ayollar tengligi
2008-yil 26-avgustda (Ayollar tengligi kuni) Lilly Ledbetter Kolorado shtatining Denver shahridagi Demokratik Milliy Konventsiyada ish haqi tengligi mavzusida nutq so'zladi. U aytdiki: “Mening nomim bilan atalgan bu ish mendan kattaroqdir. U hammangizdan katta. Mening kurashim sifatida boshlangan bu kurash endi bizning kurashimiz - mamlakatimizni buyuk qiladigan asosiy Amerika qadriyatlari uchun kurash. Ledbetter, shuningdek, "biz yo'qotgan narsamiz faqat dollar bilan o'lchanmasligini" ta'kidladi.
2012-yil fevral oyida Ledbetter "Grace and Grit: My Fight for Equal Pay and Fairness at Goodyear and Beyond" nomli esdalik kitobini chiqardi, uning bu kitobida teng maosh uchun kurashi batafsil bayon etilgan. Kitobda uning hayoti Alabamadagi kamtarona boshlanganidan 2009-yilda Prezident Obama tomonidan imzolangan Lilli Ledbetter adolatli ish haqi toʻgʻrisidagi qonunning qabul qilinishigacha boʻlgan davr haqida hikoya qiladi. 2012-yil 31-oktyabrda Lilli Ledbetter kitobni targʻib qilish uchun Kolbert hisobotida mehmon sifatida qatnashdi.
2012-yil 4-sentyabrda u Shimoliy Karolina shtatining Sharlotta shahrida Demokratik partiyaning milliy qurultoyida nutq soʻzladi.
Reduplikatsiya
Reduplikatsiya (lot. reduplicatio ikkilanish, qoʻshaloqlanish) (tilshunoslikda) — soʻzdagi dastlabki boʻgʻinni yoki oʻzakni, butun soʻzni takror qoʻllash bilan takroriy soʻz, grammatik shakl hosil qilish usulidan iborat fonomorfologik hodisa. Shu nuqtai nazardan qisman va toʻliq R. turlari farqlanadi. hozirgi oʻzbek tilida soʻz shaklining bu turi koʻplik, davomiylik va takroriylik kabi grammatik maʼnolarni ifodalaydi. R. yoʻli bilan hosil qilingan birliklarda leksikgrammatik jihatdan bir butunlikni tashkil qiladi. Mas, balandbaland (imoratlar), dastadasta (gul), kulakula, oʻshaoʻsha, mingminglab kabi. Har qanday soʻzning takror holda (ketmaket) qoʻllanishi bilan R. vujudga kelmaydi, yaʼni soʻzning takroriy shakli hosil boʻlavermaydi. R. jahondagi turli tuzumdagi koʻplab tillarga xos hodisa boʻlib, uning vazifasi ham xilmaxildir: Mas, R. rarotonga tilida maʼnoni kuchaytirsa (tupu — oʻsmoq, tutupu — gurkirab oʻsmoq), malayya tilida koʻplikni hosil qilishning asosiy usuli (orang — odam, orangorang — odamlar) hisoblanadi. Baʼzi adabiyotlarda "R." termini "takroriy shakl", "takroriy soʻz" terminlari bilan sinonim tarzida qoʻdlanadi. Nemat Mahkamov.
Myronovka tumani
Myronivka tumani ( Миронівський район  ) — Ukrainaning Kiev viloyatidagi tuman ( tuman ). Uning ma'muriy markazi Myronovka shahri edi. Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida 2020-yil 19-iyulda mazkur tuman tugatilib, Kiyev viloyatidagi tumanlar soni yettitaga qisqardi. Myronovka tumani hududi Obuxov tumaniga birlashtirildi. Tuman aholisining oxirgi maʼlumotlariga koʻra 33,114 (2020 est. )shunchadan iborat
Tashkil etilgan vaqtda tuman bir kromodadan iborat edi Mironovka shahar hromadasi, Myronovkadagi ma'muriyati bilan birga.
ITV
ITV — ITV plc kompaniyasiga tegishli Britaniyaning bepul telekanali.
Marvel Studios
Marvel Studios, LLC  — Amerikaning film ishlab chiqaruvchi studiyasi. Kompaniya 1993-yilda tashkil topgan. Kompaniya prezidenti film produser Kevin Feige boʻlib, kompaniya bosh kvartirasi Qoʻshma Shtatlarning Kaliforniya shtatidagi Berbank shahrida joylashgan.
Reja
Reja — 1) biror ishni yoki muayyan dasturni tartibi bilan oʻz vaqtida bajarish uchun oldindan belgilab olingan aniq yoki taxminiy moʻljal (Mas, maʼruza R.si); 2) muayyan narsani koʻrib chiqish, yondashish usuli, nuqtai nazar, belgili tartib; 3) qilinayotgan ishning toʻgʻri chiqishi uchun tortilgan ip, sim, chiziq va sh.k. 4) iqtisodiyotda — xoʻjalik subʼyekti, boshqaruv tizimining ayrim boʻgʻinlari faoliyatining dasturi. Ichki i.ch. rejasi (Mas, firmaning ichki R.si) (qarang Biznes reja), xalq xoʻjaligi (umumdavlat) R.si, regional va tarmoq R.lari, joriy (1 yilgacha boʻlgan) va istiqbol R.lar farqdanadi. Yana q. Rejalashtirish.
Bad Colberg-Heldburg
Hududi
Bad Colberg-Heldburgning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Tashqi (periferik) qurilma
Periferik qurilma (peripheral) — kompyuterga maʼlumot kiritish yoki undan chiqarish imkonini beruvchi uskunadir.
Periferik qurilmalar uch turga boʻlinadi:
Baʼzida bitta periferik qurilma bir vaqtning oʻzida bir nechta turlarga tegishli. Masalan, kiritish-chiqarish qurilmasi, ovoz kartasi, tarmoq platasi, svitch.
Kompyuter qurilmalari uch turga boʻlinadi:
Ichki qurilmalar maʼlum bir arxitekturani amalga oshiradi, kompyuterning apparat platformasini tashkil qiladi. Tashqi qurilmalar kompyuterning arxitekturasiga bogʻliq emas, ular kompyuterning imkoniyatlarini kengaytiradi.
Misollar
Periferik qurilmalarga yordamchi uskunalar, masalan, sichqoncha, klaviatura kiradi. Yordamchi uskunalar qandaydir tarzda kompyuterga ulanadi (ulangan) va u bilan birga ishlaydi. Kartalar (platalar) (hatto video kartalar ) ham tashqi qurilmalar boʻlib, ular ISA, PCI, PCI-X, PCI Express va boshqa shinalar yordamida kompyuterga ulanadi.
Ukrainada mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish kuni
Tarixi va nishonlanishi
Eslatib oʻtamiz, ushbu farmonning imzolanishi bilan davlat rahbari „Mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish kuni“ga faqat rasmiy maqom berdi, chunki ukrainaliklar uni Ukraina Oliy Radasi 1990-yil 7-dekabrdagi „Ukraina SSR xalq deputatlari mahalliy kengashlari va mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish organlari toʻgʻrisida“ gi qonunni qabul qilgan kundan boshlab oʻn yil davomida nishonlab keladi. Oʻshandan beri bu sana shahar, qishloq, posyolka, tuman va viloyat kengashlarida ishlovchilarning kasb bayramiga aylandi.
„Ukrainada mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish kuni“, agar yilga qarab, dam olish kuniga toʻgʻri kelmasa, ishlamaydigan kun hisoblanmaydi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Mirzo Ulugʻbek memorial muzeyi
Mirzo Ulugʻbek memorial muzeyi — Oʻrta asrlarda yashab oʻtgan atoqli Oʻrta Osiyo davlat arbobi, matematik, astronom va shoir Mirzo Ulugʻbek va mintaqaning tarixiy astronomiyasiga bagʻishlangan muzey. Samarqandda Ulugʻbek rasadxonasi roʻparasida joylashgan. Muzeyning oʻng tomonida, quyiroqda yulduzli osmon tasvirlangan Ulugʻbek haykali qad rostlab turibdi.
Muzey Oʻzbekistonda Sharof Rashidov davrida 1964-yilda ochilgan. Uning loyiha muallifi arxitektor A.Boboxonov sanaladi. 2010-yilda Ulugʻbek rasadxonasi, muzey va yaqin atrofdagi tarixiy obidalarni keng koʻlamli kapital taʼmirlash va qayta tiklash ishlari amalga oshirildi.
Muzey Mirzo Ulugʻbek hayoti va ijodi, ilmiy izlanishlari, oʻsha davr astronomiya va matematikasi haqida hikoya qiladi. Bundan tashqari muzeyda  tarixiy astronomiya va riyoziyot asbob-uskunalari, asboblarini koʻzdan kechirish mumkin. Mazkur muzeyda tarixiy kitoblar hamda qoʻlyozmalar, rasadxona va uning atrofidagi hududlar xarobalari, jumladan Afrosiyobdan topilgan eksponatlar, Samarqand va Oʻzbekistonning boshqa bir qator meʼmoriy yodgorliklarining kichraytirilgan maketlari, jumladan Buxoro va Shahrisabzning ayrim meʼmoriy yodgorliklari va boshqa eksponatlarni tomosha qilishingiz mumkin.
Channel 4
Channel 4 — Channel Four Television Corporation kompaniyasiga tegishli boʻlgan Britaniyaning bepul telekanali.
Blancafort
Blancafort quyidagilardan birini anglatadi:
River Gee okrugi
River Gee — Liberiyaning janubiy qismida joylashgan okrug. Mamlakatdagi maʼmuriy boʻlinishning birinchi darajasini tashkil etuvchi 15 okrugdan biri, u oltita tumanga ega. Fish Town okrugning maydoni 5113 km2 oʻlchaydigan poytaxt boʻlib xizmat qiladi. 2008-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, u 66,789 aholiga ega boʻlib, u Liberiyadagi uchinchi eng kam aholi okrugiga aylandi. U 2000-yilda yaratilgan.
Oʻninchi eng katta hudud, u gʻarbda Sinoe okrugi, shimolda Grand Gede okrugi va janubda Grand Kru va Merilend okruglari bilan chegaradosh. Gi daryosining sharqiy qismi Kavalla daryosi boʻylab Kot-d’Ivuar xalqi bilan chegaradosh. Hozirgi tuman boshligʻi — Daniel Jonson.
Geografiyasi
River Gee 2000-yil may oyida Liberiya Vakillar palatasi tomonidan 1997-yil may oyida va Senat tomonidan 2000-yil mart oyida maʼqullanganidan keyin Grand Gede okrugidan ajralib chiqdi. Okrugning sharqida Liberiyaning Kot-d’Ivuar bilan chegarasini tashkil etuvchi Kavalla daryosi joylashgan. River Gee poytaxti — Fishtown. Mamlakat Grand Gede okrugining boʻlinishi natijasida yaratilgan.
Gee daryosi suv havzasi oʻrtacha kattalikdagi tepaliklar va turli vodiylar bilan pastroq tropik oʻrmonlarga ega. Bu oʻrmonlar juda koʻp yogʻingarchilikni 3000 mm oladid 4100 mm gacha yiliga ikki xil faslda. Doim yashil oʻrmonlarga ega. Togʻli hududlarda sholi yetishtirish qulay boʻlsa, pastda joylashgan yerlar yam, kakao, chinor, kartoshka, sabzavot, kauchuk, qahva va shakarqamish uchun qulaydir. Okrug Glaro oʻrmonlarini qayta tiklash loyihasini oʻz ichiga oladi, 1008.89 ha milliy plantatsiya maydoni. . Shuningdek, u Grebo oʻrmonining milliy tavsiya etilgan qoʻriqxonasini (97136 ha) baham koʻradi) Grand Gedeh okrugi bilan.
Demografiyasi
2008-yil holatiga koʻra, okrugning aholisi 66,789 kishi edi: 34,863 erkak va 31,926 ayol. Jinslar nisbati 1994-yilgi aholini roʻyxatga olishda 96,2 ga nisbatan 109,2 ni tashkil etdi. 2008-yilda uy xoʻjaliklari soni 9822 tani tashkil etdi, bu har bir xonadonga oʻrtacha 6,5 kishidan toʻgʻri keldi. Tuman umumiy aholining 1,90 % ni tashkil etdi, 1994 yildagi kabi, aholini roʻyxatga olishda koʻrsatilgan. Maydoni 1974 sq mil (5112,637 km²) va zichligi 1 kv.mi ga 34 ni tashkil etdi, bu 1984-yildagi 20 kishiga nisbatan oshgan. Liberiya bir necha davr mobaynida fuqarolar urushini boshdan kechirdi, bu 2008 yil holatiga koʻra 7862 kishining urushlar tufayli koʻchirilishiga sabab boʻldi. Shaharlarda yashovchi aholi soni 13,37 kishini tashkil etdi. Ulardan: 6 698 nafari erkak va 6 672 nafari ayol jinsida (qo‘shimcha maʼlumot yo‘q). Qishloqlarda jami aholi soni 89 021 kishini, 48 069 nafarini erkaklar va 40 952 nafarini ayollar tashkil etdi. Shaharlarda yashovchi aholining umumiy ulushi 20,02 % ni, qolgan 133 % qishloq joylarda istiqomat qiladi. 2008-yilda tumanga koʻchib kelgan va oʻz uyini boshqa joyga koʻchirganlar soni 7320 kishini tashkil etgan boʻlsa, koʻchib oʻtmaganlar soni 258 kishini tashkil etdi.
Iqtisodiyoti
2011-yil holatiga koʻra sholi plantatsiyalari maydoni 7190 ha ni tashkil etdi, mamlakatda yetishtirilgan sholi umumiy maydonining 3,010 %. Umumiy ishlab chiqarish 8040 metrik tonnani tashkil etdi. 2011 yil maʼlumotlariga koʻra, kassava plantatsiyalari soni 3790 tani tashkil etdi, bu mamlakatda ekilgan kassava umumiy maydonining 3,1 % ni tashkil etdi. Umumiy ishlab chiqarish 1550 metrik tonnani tashkil etdi. Kakao plantatsiyalarining soni 1550 tani tashkil etdi, bu mamlakatda ekilgan kassava umumiy maydonining 4 % ni tashkil etdi. Kauchuk plantatsiyalari soni 660 tani tashkil etdi, bu mamlakatda ekilgan kassava umumiy maydonining 1,1 % ni tashkil etdi. Qahva plantatsiyalarining soni 140 tani tashkil etdi, bu mamlakatda ekilgan kassava umumiy maydonining 0,6 foizini tashkil etdi. 2008-yil holatiga koʻra, tumanda 1744 nafar haq toʻlanadigan ishchilar, 19331 nafar yakka tartibdagi tadbirkorlar, 4381 nafar oilaviy ishchilar, 566 nafar ish qidirayotganlar, 1300 nafar ishlamaydiganlar, 2154 nafar uy xoʻjaliklarida ishlaydiganlar, 19290 nafar talabalar, 092 nafar nafaqaxoʻrlar, yarim kunlik ishchilar va 4053 kishi, jami mehnatga layoqatli aholi soni 53495 kishini tashkil etadi.
Maʼmuriyati
River Gee okrugi tumanlariga (2008 yil aholisi): Chedepo tumani (10,518), Gbeapo tumani (10,934), Glaro tumani (4,992), Karforh tumani (5,956), Nani tumani (6,002), Nyenawliken tumani (5,159), Nyenebo tumani (5,703), Potupo tumani (7,337), Sarbo tumani (5,320) va Tuobo tumani (4,868). Liberiya qonun chiqaruvchi organi Qoʻshma Shtatlar qonun chiqaruvchi organi asosida modellashtirilgan. Senat va Vakillar palatasi bilan tabiatan ikki palatali. Mamlakatda 13 ta okrug mavjud va aholi soniga qarab, har bir okrug kamida ikkita aʼzoga ega boʻlishi kerak, shu bilan birga palata aʼzolarining umumiy soni 64 tani tashkil etadi. Har bir aʼzo saylov okrugini ifodalaydi va umumiy ovoz berish asosida olti yil muddatga saylanadi. 15 okrug uchun ikkitadan 30 ta senator bor edi va ular toʻqqiz yillik muddatga xizmat qiladi. Senatorlar ham koʻpchilik ovozlar asosida saylanadi. Vitse-prezident Senat rahbari boʻlib, u yoʻqligida ham Prezident vazifasini bajaradi.
John Douglas Pringle mukofoti
John Douglas Pringle mukofoti yoki Britaniyaning jurnalistika sohasi uchun mukofoti Britaniya Oliy komissiyasi va Avstraliya Milliy matbuot klubi tomonidan birgalikda taqdim etiladi. U taniqli jurnalist Jon Duglas Pringl sharafiga nomlangan.
Mercedes-Benz C11
Mercedes-Benz C11 1990-yilgi Jahon sport prototipi chempionati uchun taqdim etilgan C guruhi prototipi poyga avtomobilidir. Sauber tomonidan Sauber C9 ning vorisi sifatida ishlab chiqarilgan C11 xuddi shu Mercedes-Benz M119 5.0L twin turbo V8 dan foydalangan. Mercedes-Benz birinchi marta Sauberdan foydalanish oʻrniga oʻz nomini mashinaga qoʻyishni tanladi.
Rivojlanish
Sauber C9 muvaffaqiyatidan soʻng, Mercedes-Benz C11 Sauber Mercedes jamoasi tomonidan 3,5 litrli toifani joriy etishdan oldin ishlab chiqarilgan C guruhidagi soʻnggi prototip boʻldi. C9 shassisi asosan alyuminiydan qurilgan boʻlsa, C11 uglerod tolasidan qurilgan. Shassi Sauber C7 davridan beri jamoa bilan birga boʻlgan Leo Ress tomonidan noldan ishlab chiqilgan va birinchi misol Shveysariyaning mahalliy Nobrac firmasi tomonidan qurilgan („uglerod“ orqaga qarab yozilgan). Qolganlarini Buyuk Britaniyaning Surrey shahridagi DPS Composites kompaniyasi qurgan, uning direktori Deyv Prays ham Sauberda jamoa menejeri boʻlgan. Yangi shassi pastki frontal maydon bilan koʻproq pastga tushirish uchun moʻljallangan. 320 da km/soat (200 mph) 5,879 lb hosil qildi tushirish kuchi, taxminan 1,000 lb bir xil tezlikda C9 dan koʻproq. Sauber C9 dan farqli oʻlaroq, yangi C11 Le Mans uchun past pastga tushirish kuchi/past tortish konfiguratsiyasiga ega emas edi, bu poyga 1990-yilgi chempionat mavsumining bir qismi boʻlmagan. Butun mashina tashqi koʻrinishidan katta birodariga qaraganda ancha nozikroq va engilroq va qattiqroq edi. Minimal ogʻirligini kerakli 900 kg ga etkazish uchun balast qoʻshildi xavfsizlik uchun qoʻshimcha 5 kilogramm qoʻshilgan. Haydovchilarning qulayligi uchun gʻildirak arkalari atrofidagi havo kirish va chiqish joylariga alohida eʼtibor qaratildi va kokpit orqali havo oqimi yaxshilandi. Rivojlanish dasturi, shuningdek, oʻsha paytda C guruhi uchun noyob boʻlgan aylanma yoʻl shamol tunnelidan foydalanishni oʻz ichiga olgan.
Tarix
Sauber toʻrtta C11 shassisini qurishni rejalashtirgan va agar kerak boʻlsa, beshdan biriga etarli zaxira qismlarga ega boʻlgan. Virtual hamkorlikda ishlab chiqilayotgan yangi Mercedes-Benz C291 ning rivojlanish potentsiali tufayli ular Goodyear shinalariga ham oʻzgartirildi. Birinchi C11 1989-yil oxirida Pol Rikarda oʻzining dastlabki sinovini oʻtkazdi, ammo avtomobil keyingi yilning aprel oyida Suzukada birinchi raundgacha debyut qila olmadi
1990-yilda Suzukada sport-prototipi boʻyicha jahon chempionatining birinchi bosqichida debyut qilgan boʻlsa-da, mashina aslida poyga chiqmadi. Jan-Lui Shlesser amalda yangi mashinani halokatga uchratganidan keyin jamoa poyga kuni eski C9 ga qaytishi kerak edi. Biroq, C11 nihoyat aprel oyining oxirida Monzada boʻlib oʻtgan ikkinchi poygada juda kutilgan debyutini amalga oshirdi va uning ishlash salohiyati darhol namoyon boʻldi. Mauro Baldi va Yoxen Mass 1-2 hisobida saralashdi, Baldi esa Mercedesning eng yaqin raqiblaridan deyarli ikki soniya oldinda. Ular birinchi va ikkinchi uyga kelishdi. Mavsumning qolgan qismida C11 bitta poygadan tashqari barchasida gʻalaba qozondi va osonlik bilan yil davomida jamoa chempionligini qoʻlga kiritdi. Aks holda benuqson ishlashdagi yagona qora nuqta Silverstounda boʻldi, oʻshanda Schlesser & Baldi yetakchi avtomobili kamdan-kam uchraydigan dvigatel ishdan chiqdi. Oʻsha bosqichda ular 40 davradan keyin taxminan 50 soniya oldinga chiqib olishdi. Mass va Shumaxerning boshqa jamoaviy mashinasi mashgʻulot vaqtida tashqi yordam uchun diskvalifikatsiya qilingan edi.
Favqulodda mavsumdagi yagona muammo bu Meksikadagi 1-raqamli avtomashinaning yoqilgʻi miqdoridan oshib ketgani uchun diskvalifikatsiyasi qilinganligi edi.
Sauber-Mersedes 1989-yilda 24 soatlik Le Manda gʻalaba qozongan boʻlsa-da, jamoa 1990-yilda sport prototipi boʻyicha Jahon chempionati taqvimiga kirmaganligi sababli 1990-yilda chempionlikni himoya qilmaslikka qaror qildi. Poyga 1991-yilda yana chempionat mavsumining bir qismiga aylandi.
Leo Ressning soʻzlariga koʻra, C11 haydash oson edi, chunki qisman aerodinamik bosim markazi tezlashish yoki tormozlash paytida siljimagan. Mauro Baldi mashinani oʻzi boshqargan eng yaxshi mashinalardan biri deb baholadi. Yaguar haydovchisi Martin Brundle XJR-11 tekis haydalgan taqdirda Mercedesda qolishi mumkinligini, ammo pastga tushirish kuchiga mos kelmasligini esladi. Brundle shuningdek, engilroq turbo quvvatga ega boʻlgan katta quvvatli dvigatel kamroq kechikish va yaxshi yonilgʻi sarfini anglatadi, ayniqsa, jamoada yaxshi haydovchilar borligi sababli. Jamoa menejeri Deyv Prays, shuningdek, shassilarning koʻp qismini qurgan, Mercedes dvigateli/turbo kombinatsiyasi ularga boshqalarga qaraganda ancha yaxshi yoqilgʻi tejamkorligini taʼminlaydi, ayniqsa Shlesser haydash paytida.
Hammasi boʻlib beshta shassi qurilgan, C11-03 1990 yilgi mavsumda toʻrtta gʻalaba bilan eng gʻolib shassi boʻlgan.
Klassik poygada avtomobil ikki marta, 2012 va 2014-yillarda Le Mans afsonasini qoʻlga kiritgan.
Turkmaniston mustaqillik maydoni
Turkmaniston Mustaqillik maydoni (Garaşsyzlyk meýdany) - Turkmaniston poytaxti Ashxobodning markaziy maydoni boʻlib, u erda 2021-yilgacha tantanali tadbirlar va davlat bayramlari kunlarida bayram tadbirlari va harbiy paradlar oʻtkazilgan. Mustaqillik maydonida xorijiy davlatlar va hukumatlar rahbarlarining rasmiy uchrashuvlari boʻlib oʻtmoqda.
Mercedes-Benz C11
Texnik xususiyatlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Mercedes-Benz_M119_engine.jpg/220px-Mercedes-Benz_M119_engine.jpg|thumb| Mercedes-Benz M119HL V8 dvigateli
Turkmaniston mustaqillik maydoni
Tarixi
2004-yilda Turkmaniston rahbari Saparmurod Niyozov maydonda antiqa favvora qurishga buyruq bergan. Favvora yulduz shaklida qurilgan.
2009-yilning iyuniga qadar maydon qayta ta'mirlandi: olti oy ichida yangi favvoralar, noyob yoritqichlar va skameykalar qurildi. 2014-yil oktabr oyida prezident Gurbanguli Berdimuhamedov maydonning markaziy qismi boʻylab velosipedda harakatlanib, maydonni obodonlashtirish ishlari bilan tanishdi.
Ilıcaköy, Gazipaşa
Ilica  — Antaliya viloyatining Gazipasha tumanidagi mahalladir.
Turkmaniston mustaqillik maydoni
Tarixi
2021-yil 16-sentabr kuni Ashxobod janubida Turkmaniston Mustaqillik kuni munosabati bilan parad boʻlib oʻtadigan yangi tribuna ochildi. Shu kuni "Oʻgʻuzxon" Prezident saroyi majmuasi tadbirkorlarni qabul qilish markazi loyihasi e’lon qilindi, ushbu majmua Mustaqillik maydonidagi eski tribuna oʻrniga qurilishi kerak boʻlgan.
Ilıcaköy, Gazipaşa
Tarixi
Mahalla nomi 1522-yilgi yozuvlarda Gevende yoki Gevinde sifatida qayd etilgan .Spa; Ilgari maʼmuriy boʻlinma sifatida qishloq boʻlgan boʻlsa, 2012-yilgi qonun oʻzgarishidan keyin mahallaga aylandi.
Turkmaniston mustaqillik maydoni
Voqeyalar
Shuningdek, turli yillarda maydonda Yangi yil bayrami oʻtkazildi.
2007-yil may oyida Madaniyat va san'at xodimlari va she'riyat Magtimguli Fragi kuniga bagʻishlangan maydonda "Yulduzlar shousi" boʻlib oʻtdi,ushbu hodisani aholi tamosha qilaolishi ushun markaziy maydonda uchta kuchli teleskop oʻrnatildi.
Chantu
Chantuu, chantu (Чантуу) — oyratlar guruhiga mansub moʻgʻul etnik guruhlaridan biri. Moʻgʻullashgan oʻzbeklar va uygʻurlar avlodlari. Ular Moʻgʻulistonning Kobdo viloyatining Buyant somonida yashaydilar.
Etnonim
Kelajakda „Chantu“ nomi Xitoydan kelgan koʻchmanchilar tomonidan saqlanib qoldi va hozirda Moʻgʻulistonning gʻarbiy qismida istiqomat qiluvchi oyrat tilida soʻzlashuvchi etnik guruh nomiga aylandi.
Qashqar oʻzbeklari va Sharqiy Turkiston uygʻurlarini xitoylar „chantu“ deb atashadi, bu odatda „katta boshli“ yoki „oʻralgan bosh“ deb tarjima qilinadi yaʼnicholmonchilar, chunki barcha qoshgʻarliklar boshlariga salla oʻrashadi" . Chantu etnonimi Chantou shaklida ham maʼlum. Qalmoqlar chantu etnonimi tashuvchilarni „xotan“ deb atagan.
M. Pevtsov oʻtroq Bugʻur, Korla va Qorashar chantularini taʼriflab, ularni doʻlanlar deb ham atalishini payqagan. Shu bilan birga Shinjonning doʻlanlari moʻgʻul millatiga mansub uygʻurlarning etnik guruhidir.
Qayta joylashtirish
Moʻgʻulistonda quyidagi umumiy familiyalarning tashuvchilari yashaydi: Chantuu, Chantu, Oʻzbek, Uygar. Sanab oʻtilgan familiya egalarining aksariyati anʼanaviy ravishda Xovod viloyatida istiqomat qiladi. Ulardan tashqari Uygur, Uygurjin, Uygarjin. familiyalarining tashuvchilari ham maʼlum.
Akmuo (Varėna)
Akmuo — Litvaning janubi-sharqidagi Alytus okrugidagi Varena tumani munitsipalitetining Jakėnų oqsoqolligidagi qishloq. 2001 — 2011-yillardagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi nafar aholi istiqomat qilmagan.
Maybach Music Group
Maybach Music Group (qisqartirilgan MMG) — amerikalik reper Rick Ross tomonidan asos solingan ovoz yozish studiosi. Maybach Music Group albomlari Atlantic Records Group boʻlimi boʻlgan Atlantic Records tomonidan tarqatiladi. Island Def Jam bilan kelishuv muddati tugagandan soʻng, Atlantic mahsulotlarni tarqatishni oʻz zimmasiga oldi. 2012-yil 12-dekabr holatiga koʻra, Leybllar endi Atlantic Records tomonidan tarqatiladi. Maybach Music Group tomonidan 19 ta yakkaxon va uchta hamkor albomlari, jumladan, beshta sertifikatlangan Oltin albom va uchta sertifikatlangan Platinum albomi chiqarilgan.
Andromeda galaktikasi
Andromeda galaktikasi (Andromeda tumanligi, M 31 , NGC 224 , PGC 2557) — Andromeda yulduz turkumida kuzatilgan spiral galaktika. Uning radiusi taxminan 31 kiloparsekni tashkil etadi, bu bizning Galaktikamizdan ikki baravar koʻp va u Somon yoʻlidan bir necha baravar koʻp yulduzlarni oʻz ichiga oladi. Bizning Galaktikamizdan ungacha boʻlgan masofa taxminan 800 kiloparseksni tashkil etadi, bu uni mahalliy guruhdagi eng katta galaktikaga aylantiradi. Uning massasi taxminan Somon yoʻlining massasiga teng yoki undan ham kamroq.
Andromeda galaktikasi ham aniq sharsimon quyi tizimga, ham sezilarli spiral qoʻllari boʻlgan diskga ega, shuning uchun Hubble tasnifiga koʻra, u Sb turiga kiradi. Disk galaktikaning yulduz massasining yarmidan koʻpini oʻz ichiga oladi va qavisli shaklga ega. U H II mintaqalari va OB assotsiatsiyalarining koʻpayishi bilan radiusi 10 kiloparsek boʻlgan halqani oʻz ichiga oladi. Gallaktikada boʻrtiq bevosita kuzatilmaydi, lekin baʼzi belgilar uning mavjudligini koʻrsatadi. Galaktika markazida qoʻsh yadro mavjud boʻlib, periferiyada toʻlqinlarning oʻzaro taʼsiridan hosil boʻlgan turli tuzilmalar kuzatiladi. Bu galaktikaning yulduzlar populyatsiyasi bizning galaktikamiznikidan oʻrtacha kattaroq va yulduz hosil boʻlish darajasi pastroq hamda Somon yoʻlidagi yulduzlarning atigi 20-30 % ni tashkil qiladi.
Maybach Music Group
Diskografiya
Quyida Maybach Music Group orqali chiqarilgan albomlar roʻyxati keltirilgan
Andromeda galaktikasi
Galaktikada har xil turdagi kamida 35 000 oʻzgaruvchan yulduzlar maʼlum: bular asosan Sefeidlar, yorqin koʻk oʻzgaruvchilar, RR Lyrae oʻzgaruvchilari, uzoq davr oʻzgaruvchilari va Shimoliy Koronaning R tipidagi oʻzgaruvchilari. Galaktikadagi kuzatuvlarning butun tarixida bitta oʻta yangi yulduz — S Andromeda paydo boʻldi va yiliga oʻrtacha ellikta yangi yulduz qayd etiladi. Galaktikada bitta ekzosayyora nomzodi ham bor.
Galaktikada 20 dan ortiq tabiiy yoʻldoshlar mavjud boʻlib, ularning aksariyati mitti sferoid galaktikalardir. Ulardan eng yorqinlari M 32 va M 110 va, ehtimol, Triangulum galaktikasi ham uning tabiiy yoʻldoshlariga tegishli.
Andromeda galaktikasi va Somon yoʻli yaqinlashmoqda, hisob-kitoblarga koʻra, 4 milliard yildan keyin toʻqnashuv va keyinchalik qoʻshilish sodir boʻladi.
Galaktika haqida saqlanib qolgan eng qadimgi maʼlumot milodiy 964 yilga toʻgʻri keladi. 1920-yillarga qadar galaktikagacha boʻlgan masofa haqida deyarli hech qanday maʼlumot yoʻq edi, ammo 1923-yilda Edvin Xabbl M 31 bizning Galaktikamizdan tashqarida ekanligini va baʼzi jihatlari bilan solishtirish mumkinligini koʻrsatdi. Bugungi kunda u eng koʻp oʻrganilgan galaktikalardan biridir.
Andromeda galaktikasining koʻrinadigan kattaligi + 3,44 m va burchak diametri Oynikidan 6 baravar katta, bu esa uni oddiy koʻz bilan koʻrish mumkin va havaskor astronomlar orasida mashhur kuzatish ob’ektiga aylantiradi. Galaktika ilmiy fantastikadagi keng tarqalgan joy.
Asosiy xususiyatlar
Andromeda galaktikasi — bu Somon yoʻlidan 740-830 kiloparsek masofada joylashgan va Andromeda yulduz turkumida kuzatilgan spiral galaktika. Hubble tasnifiga koʻra, u Sb turiga kiradi. Galaktika Mahalliy guruhdagi eng katta galaktika, shuningdek, Somon yoʻliga eng yaqin joylashgan yirik galaktika. Ushbu galaktikagacha boʻlgan masofa astronomiyadagi eng yaxshi aniqliklardan biri bilan maʼlum boʻlsa-da, xato hali ham sezilarli boʻlib qolmoqda va bu astronomiyada masofa shkalasida qadam boʻlib xizmat qiladigan Kichik Magellan bulutiga oʻlchangan masofaning noaniqligi bilan bogʻliq.
Galaktikaning kuzatilgan radiusi taxminan 100 ming yorugʻlik yili (31 kiloparsek); u 3⋅10 11 M ⊙ massasini oʻz ichiga oladi, shundan taxminan 10 11 M ⊙ yulduzlarga toʻgʻri keladi. Galaktikaning uzoqroq qismlarida yulduzlar va gazlar deyarli kuzatilmaydi, ammo markazdan radiusi 100 kiloparsek boʻlgan mintaqadagi umumiy massa, turli hisob-kitoblarga koʻra, 0,8-1,5⋅10 12 M oraligʻida ⊙. Umuman olganda, galaktikada bir trillion yulduz mavjud va uning mutlaq kattaligi V diapazonidagi −20,6 m ga teng. Shunday qilib, Andromeda galaktikasi Somon yoʻlidan ikki baravar katta va 2,5-5 baravar koʻproq yulduzlarni oʻz ichiga oladi. Shu bilan birga, ikki galaktikaning massasi kamida tengdir va, ehtimol, Somon yoʻlining massasi halo tufayli undan ham kattaroqdir, garchi yaqin vaqtgacha Andromeda galaktikasi galaktikadan ancha kattaroq deb hisoblangan boʻlsada. M 31 halo massasi haqida aniq maʼlumot yoʻq deyarli.
V diapazonidagi galaktikaning koʻrinadigan kattaligi +3,44 m, B−V rang koʻrsatkichi esa +0,92 m ga teng. Galaktika tekisligi koʻrish chizigʻiga 12,5° burchak ostida joylashgan, uning yarim katta oʻqining joylashish burchagi 38°. Galaktika uchun V diapazonidagi yulduzlararo yoʻq boʻlib ketish qiymati 0,19 m, B — V rangdagi yulduzlararo qizarish 0,06 m ni tashkil qiladi, ammo galaktikaning burchak oʻlchamlari katta boʻlgani uchun bu qiymat uning turli mintaqalari uchun farq qilishi kerak. Galaktika diskining shimoli-gʻarbiy qismi Somon yoʻliga eng yaqin joylashgan.
300px|thumb|left|Andromeda galaktikasi ultrabinafsha nurda
Tuzilishi
Andromeda galaktikasi ham aniq sferoid komponentga, ham koʻzga koʻringan spiral qoʻllari boʻlgan diskga ega. Xabbl tasnifiga koʻra, u Sb ntipiga tasniflanadi va de Vaukulyor tasnifida SA(s)b tipiga ega.
Disk
Galaktikaning diskida galaktikaning yulduz massasining 56 % boʻlib, u galaktikaning yorqinligini 70 % taʼminlaydi. Disk egri shaklga ega: diskning shimoliy-sharqiy qismi shimolga, janubi-sharqiy qismi esa katta oʻqiga nisbatan janubga egilgan.
Diskdagi yorqinlikning taqsimlanishi eksponentsialdir va optik diapazonga yaqin diskning xarakterli radiusi toʻlqin uzunligiga bogʻliq boʻlib, qisqa toʻlqin uzunliklari uchun kamayadi. Shunday qilib, U diapazonida diskning xarakterli radiusi 7,5 kiloparsek, V diapazonida 5,7 kiloparsek, K diapazonida esa atigi 4,4 kiloparsek. Shunday qilib, disk marjasi markaziy hududlarga qaraganda koʻk rangga va yoshroq yulduz populyatsiyasiga ega.
Galaktika diskida spiral qoʻllarning koʻplab segmentlari kuzatiladi: galaktikaning ichki hududlarida ular asosan chang tufayli, tashqi hududlarda esa supergigantlar va H II hududlari tufayli ajralib turadi. Katta ehtimol bilan, Andromeda galaktikasida spiral strukturaning shakllanishi zichlik toʻlqinlari nazariyasi bilan izohlanmagan. Spiral tuzilishga qoʻshimcha ravishda, galaktika diskida markazni undan taxminan 10 kiloparsek masofada oʻrab turgan halqa mavjud — yosh disk deb ataladigan (eng. yosh disk): u kattaligi bilan ajralib turadi. Yosh disk yulduzlar massasining 1 % ni oʻz ichiga oladi va baʼzan simulyatsiyalarda diskdan ajratilgan galaktikaning tarkibiy qismi sifatida koʻrib chiqiladi.
300px|thumb|M 31 galaktikasining asosiy oʻqi boʻylab sirt yorqinligi profili. Nuqtalar kuzatish maʼlumotlari, chiziq — model; boʻrtiq va diskning hissasi mos ravishda qizil chiziqli nuqta va koʻk chiziqli chiziqlar bilan koʻrsatilgan.
Sferik quyi tizim
Sferik quyi tizimning yorqinligi galaktika yorqinligining 30 % ni tashkil qiladi. Boʻrtiq va halo galaktikaning yulduz massasining mos ravishda 30 % va 13 % ni oʻz ichiga oladi.
Boʻrtiqning samarali radiusi 3,8 kiloparsek, oʻqlarning koʻrinadigan nisbati 0,6 ni tashkil qiladi — bu tekislikning sababi uning aylanishidir. Andromeda galaktikasining halosi ham oʻq nisbati 0,55 boʻlgan oblatedir. M 31 bulge klassik komponentni ham, qutiga oʻxshash komponentni ham oʻz ichiga oladi.
Bar
Andromeda galaktikasi osmon tekisligiga yetarlicha egilgan, shuning uchun uning satrini koʻrish qiyin, lekin boʻrtib chiqishi uchun juda zaif quti aniq shaklga ega. Biroq, galaktikada deyarli koʻrish chizigʻi boʻylab joylashgan chiziq mavjudligi baʼzi bilvosita maʼlumotlar, masalan, atom vodorodining kinematik xususiyatlari yoki galaktikaning ichki izofotlarining yoʻnalishi bilan tasdiqlanadi.
300px|thumb|left|Andromeda galaktikasining ikki yadrosi tasviri
Asosiy
Andromeda galaktikasining markazida yadro joylashgan. Uning V diapazonidagi koʻrinadigan kattaligi 12,6 m ni tashkil qiladi, bu −12,0 m mutlaq kattalikka toʻgʻri keladi. Yadro ikki baravar: oʻrtada yulduzlar toʻplangan 1,8 parsek masofa bilan ajratilgan ikkita mintaqa, P 1 va P 2 mavjud. P 1 yorqinroq, galaktikaning markazida esa u emas, balki dimmer P 2. Xiraroq mintaqaning samarali radiusi 0,2 parsek va, ehtimol, massasi 5⋅10 7 M ⊙ boʻlgan supermassiv qora tuynukni oʻz ichiga oladi.
Yadroning ikkitomonlamaligini yoki Andromeda galaktikasi oʻtmishda globulyar klasterni yoki yadrosi kuzatilgan kichik galaktikani yutib yuborganligi yoki yadroning qisman chang bilan qoplanishi bilan izohlash mumkin. Yadro ikkilik illyuziyasini yaratishi mumkin. Yadroning oʻzi juda yuqori yorqinlikka ega, bu galaktikadagi oʻrtacha sharsimon klasterning yorqinligidan 60 baravar yuqori. Shuningdek, yadro, xuddi bizning Galaktikamizning yadrosi kabi, radio manba hisoblanadi, ammo uning bu diapazondagi yorqinligi Somon yoʻli markazidagi manbadan 30 baravar zaifdir.
Toʻlqinli tuzilmalar
Galaktikada toʻlqinlarning oʻzaro taʼsiri natijasida koʻplab tuzilmalar kuzatiladi. Ular, ayniqsa, tashqi haloda seziladi — galaktika markazidan 50 kiloparsekdan ortiq masofada, ularning baʼzilari M 31 markazidan 100 kiloparsekdan ortiq masofalarga choʻzilgan. Misol uchun, M 31 toʻlqin tuzilmalari ichida eng koʻzga koʻringan Gigant yulduz oqimi mitti sunʼiy yoʻldoshning Andromeda galaktikasi markazidan bir necha kiloparsek masofada oʻtishi natijasida hosil boʻlgan. Sunʼiy yoʻldoshning massasi, turli hisob-kitoblarga koʻra, 1-5⋅10 9 M ⊙ boʻlib, deyarli radial orbita boʻylab harakatlangan va oʻtish 1-2 milliard yil oldin sodir boʻlgan.
Yulduzli populyatsiya
Galaktikaning markaziy qismlarida klassik boʻrtib chiqqan yulduzlar hukmronlik qiladi, ularning koʻpchiligi 11-13 milliard yil va yuqori metallligi bor — markazda u 0,35 markazdan masofa bilan kamayadi. Bu yulduzlar, shuningdek, temirga nisbatan alfa elementlarning ortib borayotgan tarkibiga ega. Bar yulduzlari tomonidan temirga nisbatan alfa elementlarning tarkibi ortadi, lekin ularning metallligi quyoshga yaqin. Diskda yulduzlar populyatsiyasi yoshroq, baʼzi hududlarda uning oʻrtacha yoshi 3-4 milliard yil. Shunday qilib, M 31 ning ichki hududlarida klassik boʻrtma va birlamchi disk nisbatan qisqa vaqt ichida birinchi boʻlib shakllangan boʻlib, unda bar hosil boʻlgan, endi boʻrtiqning qutiga oʻxshash komponenti sifatida kuzatiladi. Shundan soʻng, boʻrtiqdagi yulduz shakllanishi davom etdi, bu markaziy hududlarning metallligini oshirdi va disk keyinchalik hosil boʻldi.
Haloda yulduzlar populyatsiyasining metalllik gradienti ham mavjud: u tashqi hududlarga qarab kamayadi. Markazdan 20 kiloparsek masofada oʻrtacha metalllik −0,5 ga teng, 90 kiloparsekdan kattaroq masofada esa −1,4 ga tushadi. Toʻlqinli tuzilmalar ichida metallikning maʼlum bir taqsimoti ham kuzatilishi mumkin: masalan, Gigant yulduz oqimining markazida metalllik −0,7 dan −0,5 gacha, chetida esa pasayadi. −1,4. Halodagi yulduzlar va globulyar klasterlar turlicha taqsimlanadi. Bundan tashqari, haloning ichki qismidagi yulduzlar klasterlarga qaraganda yuqori metalllikka ega, bu klasterlar halodagi koʻpchilik yulduzlarga qaraganda ertaroq paydo boʻlganligi bilan izohlanishi mumkin.
Hozirgi vaqtda Andromeda galaktikasida yulduz hosil boʻlish tezligi yiliga 0,35-0,4 M ⊙ ni tashkil etadi, bu Somon yoʻlidagi yulduzlarning atigi 20-30 % ga toʻgʻri keladi, Andromeda galaktikasidagi yulduzlar esa oʻrtacha kattaroqdir. G bandida M ⊙ / L ⊙ birliklarida massa-yorqinlik nisbati boʻrtma uchun taxminan 5,3, disk uchun 5,2, halo uchun 6,2 va yosh disk uchun 1,2 ni tashkil qiladi.