cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Birinchi tabassum
Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Surayyo Saydaliyeva – muharrir, A. Xalilov – rassom, L. Miroyedova – rasmlar muharriri, L. Puzenko – texnik muharrir, M. Rustamov – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.
Sarıçoban
Sarıçoban (shuningdek, Sarychoban) Ozarbayjonning Agʻdam tumanida joylashgan qishloq. Qishloq Xindiriston munitsipaliteti tarkibiga kiradi.
Çekiçler, Çan
tarix
Qishloq 1902- yildan beri shu nomga ega.
Geografiya
Qishloq Chanoqqal'a shahar markazidan 72 kilometr uzoqlikda joylashgan.
Ochakiv
Koʻp yillar davomida shahar qal’asi Usmonlilar viloyatining poytaxti boʻlib xizmat qilgan.
Geografiyasi
Shahar Dneprning ogʻzida, Dnepr-Bug estuariyasi boʻyida joylashgan. Ochakiv va Kinburn qal’alari Dnepr va Bugga kirishni nazorat qilgan.
Tashkilot va nomlari
thumb|350x350px| Sigismund fon Gerbershteyn oʻzining 1549 yilgi xaritasida „Okzakov“ (bugungi „Ochakiv“)ni [[Qora dengiz sohiliga (Ponti Evxini) joylashtiradi.]] thumb|415x415px| Iogann Baptist Xomanning 1720 yilgi xaritasi, u erda Okzakov Dziarcrimenda nomi bilan ham tanilgan. Ochakov joylashgan hududda qadimda fraklar hamda skiflar yashagan. U Buyuk Skifiyaning asosiy bir qismi sifatida tanilgan. Miloddan avvalgi VII—VI asrlarda yunon mustamlakachilari Frakiya qirgʻoqlari yaqinida Alektor nomli savdo koloniya shaharchasiga asos solganlar Arxeologik qazishmalar shuni koʻrsatadiki, bu hudud yaqinida Pontic Olbiaʼnin eski Mileziya (qadimgi yunon) koloniyasi oʻrin olgan.
Rossiya istilosi
thumb| 1737 yilda ruslar tomonidan bosib olingan shahar va qal’a thumb| [[Xerson|Xersondagi qamalda Ochakovda dafn etilgan]] Dastlab Rossiya imperiyasi Moldova, Valaxiya va boshqa rumin tilida soʻzlashuvchi hududlardan kelgan ruminlar uchun diqqatga sazovor joy sifatida „Yangi Moldova“ni yaratishni rejalashtirgan. Rossiya imperiyasining slavyanlarni joylashtirish siyosati natijasida ruminlar bu hududda ozchilikka aylandi.
Angliya-fransuz istilosi
Qrim urushi paytida Ochakivning qarshisidagi Kinburn qal’asi ingliz-fransuz floti tomonidan bombardimon qilindi va 1855-yil 17-oktyabrda Kinburn jangi paytida qoʻlga kiritishgan. Urushning qolgan oylarida qal’a ingliz-fransuzlar qoʻlida qoldi, ruslar Ochakivni tashlab, u erda joylashgan qal’ani vayron qildilar. Urushdan soʻng Ochakiv atrofida qirgʻoq mudofaasi tiklandi hamda mustahkamlandi.
Gjerbës
Gjerbës — Albaniyaning markaziy qismidagi Berat okrugida joylashgan qishloq va sobiq munisipalitet. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Skrapar munitsipalitetining boʻlinmasiga aylandi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 813 nafar kishi edi.
Deh-e Bala, Kerman
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Deh-e Bala (, rim. nomi Deh-e Bālā)  — Eronning Kirmon viloyati Kermon tumaniga qarashli Sar Asiab-e Farsangi qishloq tumaniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 232 nafar kishi hamda 71 ta oiladan iborat.
Zalizne
Zalizne ( Залі́зне,pronounced [zɐˈl⁽ʲ⁾izne] ;Ilgari Artemove ( Арте́мове; Артёмово  ) — Ukraina Respublikasining Donetsk viloyati dagi Toretsk munitsipalitetidagi shahar hisoblanadi. Aholisi: 4,928 (2022 est.)ni tashkil etadi.
2016-yil 19-mayda Artemove nomi kommunistik kelib chiqishini taqiqlovchi qonunga binoan Zalizne deb o'zgartirildi.
Büyüksürmeli, Gölpazarı
Büyüksurmeli Turkiyaning Bilejik viloyatining Gölpazarı tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda 2010 yil holatiga ko'ra 55 kishi istiqomat qiladi.
Irshava
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Irshava (Іршава; Ilosva) — Ukraina gʻarbidagi Zakarpatya viloyatida joylashgan shahar. U 2020-yilda boʻlinib, Xust tumani bilan birlashtirilgunga qadar Irshava tumanining maʼmuriy markazi boʻlgan. Bugungi kunda aholi soni 9,223 nafarni tashkil qiladi.
Nomlari
Ushbu shahar uchun bir nechta muqobil nomlar mavjud: Rusyn: shaxsiy, Иршава IlosvaIrschawa Slovak Rumin Tili: Iloșva
Tarixi
Hasidik Rabbi Joel Teitelbaum (keyinroq Satmar) Irshavada ikki marta, 1911-1914 va 1922-1925 yillarda yashagan. U u yerda yeshiva tashkil qilgan.
Bu yerda 1946-yil oktabrdan beri mahalliy gazeta nashr etiladi.
U 1982-yildan beri shahar maqomida.
Demografiyasi
2001-yilda aholi soni 10 515 kishi edi. Bunga quyidagilar kiradi:
2001-yilda ona tili :
Yana qarang
Zakarpatya viloyati
Kuyov va kelin
„Kuyov va kelin“ — dan yozuvchisi Hans Christian Andersen qalamiga mansub ertaklar toʻplami.
Dereköy
Dereköy — Turkiyaning Balıkesir viloyati Dursunbey tumanidagi qishloq.
KETS yulduzi. Amfibiya odam
Mazkur toʻplamni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: E. Mirobidov – muharrir, G. Jirnov – rassom, K. Nazarov – rasmlar muharriri, L. Shishikina – texnik muharrir, M. Azimboyeva – musahhih. Kitob adadi – 45 000 nusxa.
Karimov
Karimov — turkiy tillarda uchraydigan familiya, Karim ismidan kelib chiqqan. Mashhur Karimovlar:
KETS yulduzi. Amfibiya odam
KETS yulduzi
„KETS yulduzi“ romani Ilk bor „Vokrug sveta“ jurnalida chop etilgan. Kitob sifatida esa birinchi marta 1936-yil nashr qilingan.
Roman oʻzbek tilida ilk bor „KETS yulduzi. Amfibiya odam“ toʻplamida chop etilgan. 1989-yil „Amfibiya odam. Jahongir. KETS yulduzi“ toʻplamida qayta nashr qilingan.
„KETS yulduzi“ fazoni oʻzlashtirish mavzusidagi Sovet Ittifoqida chop etilgan ilk fantastik asardir. „KETS yulduzi“ rus olimi Konstantin Eduardovich Siolkovskiy xotirasiga bagʻishlangan. Asarda yerning ikkinchi sunʼiy yoʻldoshi KETS yulduzi deb ataladi.
Amfibiya odam
Roman oʻzbek tilida ilk bor „KETS yulduzi. Amfibiya odam“ toʻplamida chop etilgan. 1989-yil „Amfibiya odam. Jahongir. KETS yulduzi“ toʻplamida qayta nashr qilingan.
Hacıvar
Hacıvar (shuningdek, Gadzhyvar va Khadzhivar) Ozarbayjondagi Nahchivan Avtonom Respublikasi Babek tumanida joylashgan qishloq va munitsipalitet. Nahchivan-Sirab kattayoʼlida, shahar markazidan 6 km shimoli-sharq tomonda tepalikda joylashgan. Uning aholisi don yetishtirish va chorvadorlik bilan shugʼullanadi. Qishloqda oʼrta maktab, klub va masjid bor.
Etimologiyasi
Hajıvar - Nahchivan daryosidan yuqorida, tepalikda joylashgan. Bu nom Haji (kishi nomi) va Eron atamasi var (joy,qishloq) soʼzlaridan olingan va "Hajining qishlogʼi" maʼnosini bildiradi.
Aholisi
Aholisi 721 kishi.
Karimova
Karimova — turkiy tillarda uchraydigan ayollar familiyasi. Taniqli Karimovalar:
Sokidara, Tojikiston
Sokidara — Tojikiston shimoliy-gʻarbidagi Soʻgʻd viloyatida joylashgan qishloq. Ayniy tumanidagi Anzob mahallasi tarkibiga kiradi. Uning aholisi 2007-yilda 0 kishidan iborat edi.
Waisa
Waisa — Pokistonning Chhach vodiysida joylashgan qishloq boʻlib, Attok tumanining shimoliy qismida, Peshovardan sharqda va Islomoboddan gʻarbda joylashgan geografik mintaqadir.
Raphaël Poirée
Raphaël Poirée (1974-yil 9-avgustda tugʻilgan) — istefodagi fransuz biatlonchisi, 1995-yildan 2007-yilgacha faol boʻlgan. Jahon kubogidagi 44 ta gʻalabasi va jahon chempionatining bir nechta medallari bilan u eng muvaffaqiyatli biatlonchilar qatoriga kiritilgan.
Yalveh-ye Sofla
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Yalveh-ye Sofla (, shuningdek, Yalveh- ye Soflá sifatida romanlashtirilgan; Yalvā Pā'īn)  — Eron, Kirmonshoh viloyati, Kirmonshoh tumani markaziy tumanidagi Baladarband qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 67 nafar kishi va 14 ta oiladan iborat.
Raphaël Poirée
Sport faoliyati
Poirée Fransiyaning Izer shahridagi Riv shaharchasida tugʻilgan va Fransiyaning biatlon va changʻi sporti jamoasidagi boshqa hamkasblari singari sport askari hisoblangan.
Poiree toʻrtta IBU Jahon kubogi unvoniga ega (1999—2000-yil, 2000—2001-yil, 2001—2002-yil va 2003—2004-yillar). Shuningdek, u 2005—2006-yillarda bir marta ikkinchi va 2004—2005-yilgi mavsumda bir marta uchinchi oʻrinni egallagan. Poirée jahon chempionatida 103 marta shohsupani egallagan, 44 marta birinchi, 39 marta ikkinchi va 20 marta uchinchi oʻrinni egallagan. Qishki Olimpiada oʻyinlarida Poirée bitta kumush va ikkita bronza medaliga ega. Jahon chempionatida uning hisobida yettita oltin, uchta kumush va yettita bronza bor.
Deh Now-e Qaleh Olya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Deh Now-e Qaleh Olya (, shuningdek, Deh Now-e Qal’eh 'Olyā sifatida rimlashtirilgan; Deh Now Bālā va Deh Now-e Bālā nomi bilan ham tanilgan)  — Eronning Kirmon viloyati Sirjon tumaniga qarashli Zeydobod qishloq tumanidagi qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 131 nafar kishi va 36 ta oiladan iborat.
Raphaël Poirée
Sport faoliyati
Poirée Xolmenkollen changʻi festivali biatlon musobaqasida uchta ommaviy start (2000-yil, 2002-yil va 2004-yillarda), bitta taʼqib qilish (2004-yil) va bitta yakkalik (2007-yil) bilan beshta gʻalabaga erishgan.
2007-yilda Antholzda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritganidan soʻng, Poirée oʻsha Jahon kubogi mavsumidan keyin faoliyatini yakunlaganini eʼlon qilgan. Va nihoyat u Xolmenkollen Jahon kubogi uchrashuvidan soʻng (yaʼni, mavsumning soʻnggi JCh uchrashuvi oldidan, bir haftadan keyin Rossiyaning Xanti-Mansisk shahrida) oʻz faoliyatini yakunlagan; uning soʻnggi musobaqasi 11-mart yakshanba kuni boʻlib oʻtgan Ommaviy start poygasi boʻlib, u oʻzining uzoq yillik raqibi norvegiyalik Ole Eynar Byorndalenga qarshi marraga bir sm yaqinlikdan soʻng ikkinchi oʻrinda yetib kelgan.
Shaxsiy hayoti
2000-yil 27-mayda Norvegiyalik biatlonchi Liv Grete Skjelbreid Poireega turmushga chiqqan. Ular birinchi marta 1992-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatida uchrashishgan va 1996-yilda uchrashishni boshlagan. Ularning uchta qizi bor: Emma (2003-yil 27-yanvarda tugʻilgan), Anna (2007-yil 10-yanvarda tugʻilgan) va Lena (2008-yil 10-oktyabrda tugʻilgan). Ularning La Chapelle-en-Vercorsda (Fransiya) xonadonlari bor, lekin asosan Liv Gretening ona qishlogʻi, Norvegiyaning Xålandsdal qishlogʻida yashaydi. Poiréelar turli xalqlar uchun bir xil Olimpiadada medallarni qoʻlga kiritgan yagona er va xotindir. 2002-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida fransiyalik Rafael va norvegiyalik Liv biatlon boʻyicha tenglik bilan kumush medallarga ega chiqishgan. 2013-yil iyul oyida er-xotin ajralishlarini eʼlon qilishgan.
2009-yilda Poirée toʻrt gi’dirakli velosipedda avariyaga uchragan, bu esa uni deyarli falaj boʻlishiga olib kelgan. Boʻyin va bel qismidagi jarrohlik amaliyotidan bir oy oʻtgach, u kasalxonadan rejimidan halos boʻlgan.
U fransuz, ingliz, norveg va italyan tillarini biladi.
Biatlon natijalari
Barcha natijalar Xalqaro biatlon ittifoqidan olingan.
Olimpiya oʻyinlari
3 ta medal (1 ta kumush, 2 ta bronza)
Jahon chempionatlari
18 ta medal (8 ta oltin, 3 ta kumush, 7 ta bronza)
Asteriscus
Asteriscus - Asteraceaeoilasining bir turiga kiradi.
Farogʻat oʻlkasi
„Farogʻat oʻlkasi“ (Страна желанная) — rus yozuvchisi Ilya Brajnin qalamiga mansub ilmiy-fantastik qissa. Ilk bor 1954-yil chop etilgan.
Asarni oʻzbek tiliga Meli Joʻra va A. Rahmonqulov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1961-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.
Oʻzbekcha tarjima
Asarni oʻzbek tiliga 1955-yil „Detgiz“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Meli Joʻra va A. Rahmonqulov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1961-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbek tilidagi nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: N. Turmuhammedov – muharrir, D. Sinitskiy va Sh. Bulgakov – rassomlar, K. Nazarov – rasmlar muharriri, T. Rahimov – texnik muharrir, I. Hamroyev – musahhih. Kitob adadi – 15 000 nusxa.
Galalaukiai
Galalaukay (Końcepole) — Litvaning Ignalina tumanining sharqiy qismidagi qishloq. Didžiasalis shahridan 1 kilometr sharqda va Belorusiya bilan chegara yaqinidagi Dysna qishlogʻidan 1 kilometr sharqda joylashgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, u 25 nafar aholidan iborat boʻlgan.
Gjergjovë
Gjergjovë Albaniyaning Berat okrugidagi Potom munisipalitetida joylashgan qishloqdir. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Skrapar munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Piper Gilles
Piper Gilles (Piper Gilles; tugʻ. 1992-yil 16-yanvar, Rokford, Illinoys, AQSh) — kanadalik, ilgari amerikalik figurali uchuvchi, juftlik uchish musobaqalarida Pol Puarye bilan qatnashgan. Ular Jahon chempionatining bronza medali sohiblari (2021), to‘rt qitʼa vitse-chempionlari (2014, 2020), to‘rt qitʼa chempionatining bronza medali sohiblari (2019) va Skate Canada Gran-pri bosqichi g‘oliblari. Kanada chempioni (2020), Kanadaning besh karra vitse-chempioni (2013, 2015, 2016, 2018, 2019) va Kanada chempionatining bronza medali sohiblari (2012, 2017).
Piper AQSh uchun oʻsmirlar darajasida Timoti Makkernan va keyinroq Zachari Donoghu bilan raqobatlashgan. Donoghu bilan birgalikda u AQShning ikki karra kichik bronza medali sohibi bo‘lgan (2009, 2010).
2022-yil 14-fevral holatiga ko‘ra, Gilles va Piper juftligi Xalqaro konkida uchish ittifoqi (ISU) tomonidan 6-o‘rinda turadilar.
Biografiya
Piper Gilles 1992-yil Kanada chegarasi yaqinidagi Rokford shahrida tugʻilgan.
Yurtida
Yoshligidan Piper figurali uchish bilan shugʻullana boshladi. 12 yildan soʻng u muz raqsini tanladi va murabbiylar uni Timoti MakKernan bilan juftlik musobaqalarida qatnashdi. Juftlik 2008-yilning bahorigacha kontsert berib, maʼlum muvaffaqiyatlarga erishdilar, oʻsmirlar oʻrtasida AQSh vitse-chempioni boʻlishdi va oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri bosqichlaridan birida bronza medallarini qoʻlga kiritishdi.
2008-yilning yozida Piper Gilles Zachari Donohyu bilan birgalikda ikki karra AQShning kichik bronza medali sohibi boʻlganlar. Ular 2008-yilgi Junior Grand Prix seriyasi finaliga yoʻllanma oldilar, ammo Piperning kasalligi tufayli ular buni oʻtkazib yuborishdi. 2010-yilning bahorida Zachari Donohyu sherigini oʻzgartirishga qaror qildi.
Kanada uchun
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Piper_Gilles-Paul_Poirier-GPFrance_2018-Gala-IMG_7100.JPG/220px-Piper_Gilles-Paul_Poirier-GPFrance_2018-Gala-IMG_7100.JPG|thumb| Pol Poirier bilan Internationaux de France koʻrgazmasida
AQSh uchun
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/2009_JGP_Dresden_ice-dance_Podium.jpg/220px-2009_JGP_Dresden_ice-dance_Podium.jpg|right|thumb| Piper Gilles va Zachari Donoghu (oʻngda) 2009-yilda Germaniyadagi UGPda
Duyran
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Duyron (, shuningdek , Dowyran sifatida romanlashtirilgan ; Doyran)  — Eron, Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati, Urmiya tumani, Nazlu tumani, Nazlu-e Shomali qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 348 nafar kishi hamda 92 oiladan iborat.
Amfibiya odam. Jahongir. KETS yulduzi
'''„Amfibiya odam. Jahongir. KETS yulduzi“''' (Человек-амфибия. Властелин мира. Звезда КЭЦ) — rus yozuvchisi Aleksandr Belyayev qalamiga mansub ilmiy-fantastik romanlar toʻplami. Toʻplamga muallifning „Amfibiya odam“, „Jahongir“ hamda „KETS yulduzi“ romanlari kiritilgan. Toʻplam 1989-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan.
Toʻplamni oʻzbek tiliga 1963-yil „Molodaya gvardiya“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Nizom Komilov tarjima qilgan. Asar soʻzboshini M. Mahmudov yozgan.
Tahrir hayʼati Hakim Nazir (rahbar), Anvar Obidjon, Farhod Musajonov, Quddus Muhammadiy, Raim Farhodiy, Poʻlat Moʻmin, Ergash Raimov, Xudoyberdi Toʻxtaboyev hamda Nosir Fozilovlardan iborat boʻlgan. Mazkur nashrni tayyorlashda yana quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Joʻrayeva – muharrir, L. Davats, A. Shatalov – rassomlar, A. Kiva – rasmlar muharriri, V. Barsukova – texnik muharrir, Sh. Sobirova, Sh. Nazarova – musahhihlar. Kitob adadi – 30 000 nusxa.
Amfibiya odam
Belyayev „Amfibiya odam“ romanini 1927-yil yozgan. Asar ilk bor 1928-yil „Vokrug sveta“ jurnalida chop etilgan. Kitob sifatida ham oʻsha yili nashr qilingan.
Roman oʻzbek tilida ilk bor 1970-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida Belyayevning „KETS yulduzi“ romani bilan birga toʻplam oʻlaroq chop etilgan.
Tai Baribo
Tai Baribo (1998-yil, 15-yanvarda tugʻilgan) — isroillik futbolchi, Wolfsberg jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.
Yoshligi
Baribo Isroilning Eilat shahrida yahudiy oilasida tugʻilib oʻsgan. U oʻzining gʻayrioddiy ismining maʼnosi „Isroil zaminining Tavroti“ iborasining ibroniycha qisqartmasi ekanligini tushuntirdi. Uning onasi Maya 11 yoshida saraton kasalligidan vafot etdi va oʻshandan beri Baribo oʻz karyerasini onasining xotirasiga bagʻishlashga qaror qildi. Uning otasi Itzik Isroilning Eylat shahridagi Suv sporti markaziga egalik qiladi, u yerda Baribo birinchi marta 11 yoshli bolaligida isteʼdodi bilan eʼtiborga tushgan. U oilada uch farzandning eng kichigi.
U 2016-yilda Isroil Mudofaa Kuchlari safiga askar sifatida, 2019-yilda sharafli xizmatdan boʻshatilguniga qadar xizmatga chaqirilgan.
Amfibiya odam. Jahongir. KETS yulduzi
Jahongir
„Jahongir“ romanining qisqartirilgan versiyasi ilk bor 1926-yil „Gudok“ gazetasida chop etilgan. Toʻliq versiyasi 1928-yil „Vokrug sveta“ jurnaliga ilova sifatida nashr qilingan.
Tai Baribo
Maccabi Petah Tikva
Baribo Hapoel Rishon LeZion safida futbol oʻynay boshladi. Masofa uzoq boʻlgani uchun u parvozlarda jamoaviy mashgʻulotlarga borishga majbur boʻldi. 15 yoshida u Maccabi Petah Tikvaga qoʻshildi.
2017-yilning 1-martida Baribo Isroil davlat kubogi doirasidagi Tel Avivning Maccabi klubiga qarshi oʻyinda (1:2) kattalar safida debyut qildi.
Amfibiya odam. Jahongir. KETS yulduzi
Jahongir
Roman oʻzbek tilida ilk bor 1979-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan.
„Jahongir“ fikrlarni masofaga joʻnatish mavzusiga bagʻishlangan. Muallifni bu gʻoya juda qiziqtirgan.
Tai Baribo
Wolfsberger AC
Baribo 2021-yil, 9-iyulda Avstriya Bundesliga futbol klubi Wolfsberger bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. U klubdagi debyutini 25-iyulda, 2021-22-yilgi mavsumning ochilish kunida oʻtkazdi va Avstriyaning Klagenfurtga qarshi oʻyinda Thorsten Rocherning oʻrniga zaxiradan maydonga tushgan (1:1). U oʻzining birinchi gollarini keyingi oyda urdi va dubl qayd etib, WSG Tirolga qarshi 2:2 hisobida durang qayt etilishiga yordam berdi.
Amfibiya odam. Jahongir. KETS yulduzi
KETS yulduzi
„KETS yulduzi“ romani Ilk bor „Vokrug sveta“ jurnalida chop etilgan. Kitob sifatida esa birinchi marta 1936-yil nashr qilingan.
Tai Baribo
Xalqaro faoliyati
Baribo 2022-yil, 26-mart kuni Germaniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida (2:0) Isroil terma jamoasi safida debyut qilgan.
Amfibiya odam. Jahongir. KETS yulduzi
KETS yulduzi
Roman oʻzbek tilida ilk bor 1970-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida Belyayevning „Amfibiya odam“ romani bilan birga toʻplam oʻlaroq chop etilgan.
„KETS yulduzi“ fazoni oʻzlashtirish mavzusidagi Sovet Ittifoqida chop etilgan ilk fantastik asardir. „KETS yulduzi“ rus olimi Konstantin Eduardovich Siolkovskiy xotirasiga bagʻishlangan. Asarda yerning ikkinchi sunʼiy yoʻldoshi KETS yulduzi deb ataladi.
Ikki okean siri
„Ikki okean siri“ (Тайна двух океанов) — rus yozuvchisi Grigoriy Adamov qalamiga mansub ilmiy-fantastik roman. Ilk bor 1938-yil chop etilgan. „Ikki okean siri“ni oʻzbek tiliga Lutfulla Alimov tarjima qilgan.
Romanda „Pioner“ sovet suv osti kemasining Leningraddan Vladivostokka Atlantika hamda Tinch okeanlari orqali qilgan sayohati haqida hikoya qilinadi.
Syujet
Kema Yaponiyaning kuchayib borayotgan dengiz flotiga qarshi chiqish uchun Leningraddan Tinch okeani floti tomon yoʻl oladi. Romanda „Pioner“ kemasi ekipaji ushbu sayohat davomida boshidan kechirganlari haqida hikoya qilinadi.
Oʻzbekcha tarjima
Asarni oʻzbek tiliga 1954-yil „Detgiz“ nashriyoti chop etgan nashirdan Lutfulla Alimov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1964-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Oʻzbekcha nashrni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Surayyo Saydaliyeva – muharrir, A. Vasin va B. Markevich – rassomlar, K. Nazarov – rasmlar muharriri, T. Rahimov – texnik muharrir, M. Rustamov – musahhih. Kitob adadi – 20 000 nusxa.
Tony Curtis
Tony Curtis (Bernard Schwartz , 1925-yil 3-iyun — 2010-yil 29-sentyabr) — 1950-yillarda va 1960-yillarning boshlarida oʻzining mashhurligi choʻqqisiga erishgan, faoliyati oltmish yil davom etgan amerikalik aktyor edi. U 100 dan ortiq filmlarda, turli janrlarni qamrab olgan rollarda rol ijro etgan. Oʻzining keyingi yillarida Curtis koʻplab televizion chiqishlar qildi.
Yoshlik
Tony Curtis Bernard Schwartz 1925-yil 3-iyunda Nyu-York shahrining Manxetten shahridagi Sharqiy 105-ko‘chadagi Beshinchi avenyu kasalxonasi burchagida Helen (nesi Klein) va Emanuel Schwartz da tug‘ilgan uchta o‘g‘ilning birinchisi bo‘lib tug‘ilgan.
Harbiy xizmat
Curtis Pearl Harborga qilingan hujumdan soʻng Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz flotiga qoʻshildi. Cery Grantning Tokio Destination va Tyrone Pauerning Crash Dive (1943) filmidagi rolidan ilhomlanib, u Tinch okeani suv osti kuchlariga qoʻshildi. Schwartz Curtis Ikkinchi jahon urushi oxirigacha suv osti kemasi tender USS Proteus bortida xizmat qilgan. 1945-yil 2-sentyabrda Curtis Tokio koʻrfazida oʻz kemasining signal koʻprigidan taxminan bir mil uzoqlikdagi yaponlarning taslim boʻlganiga guvoh boʻldi.
Suleiman Abdullahi
Suleiman Abdullahi  — nigeriyalik futbolchi hisoblanib, „Gyoteburg“ klubida hujumchi sifatida faoliyat olib boradi.
Jamoalardagi faoliyati
Suleiman Abdullahi „El Kanemi Warriors“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblangan. 2015- yilda Suleiman Abdullahi Norvegiyaning „Viking“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2015-yil 6-aprelda u Tippeligda Mjondalenga qarshi debyut qilgan. 2- aprel kuni „Rosenborg“ga qarshi duelda Suleiman Abdullahi „Viking“ uchun birinchi golini raqib darvozasiga kiritdi. 2016-yilning yozida Suleiman Abdullahi Germaniyaning „ Eintracht Frankfurt“ klubiga oʻtgan edi. 17-dekabr kuni „ Karlsruhe “ga qarshi oʻyinda u Ikkinchi Bundesligada debyut qilgan. 2017-yilning 5-fevralida „Saint Pauli“ jamoasi bilan duelda Suleiman „Eintracht Frankfurt“ safida ilk golini darvozaga kirirtgan.
Tony Curtis
Karyera
1948-yilda Cuirtis Gollivudga 23 yoshida keldi. Curtis oʻz tarjimai holida Jack Warner bilan Kaliforniyaga uchayotgan samolyotda qanday qilib tasodifan uchrashganini, shuningdek, Marilyn Monre bilan mashhur boʻlgunga qadar qisqacha uchrashganini tasvirlab berdi.
Shaxsiy hayot
Curtis olti marta uylangan .Schwartz uning birinchi xotini aktrisa Janet Leigh edi, u 1951-yildan 1962-yilgacha turmush qurgan va u bilan aktrisalar Kelly va Jeymie Leening otasi boʻlgan. „Bir muncha vaqt biz Gollivudning oltin juftligi edik“, dedi u. „Men Janetga va oʻz kasbimga juda sadoqatli edim, lekin uning koʻzlarida oltinlik yoʻqola boshladi. Men nima boʻlishimdan qatʼiy nazar, Janet uchun etarli emasligimni tushundim. Bu meni juda xafa qildi va yuragimni sindirdi“.
Suleiman Abdullahi
Jamoalardagi faoliyati
2018-yilning yozida Abdullahi „Union“ jamoasiga ijaraga berilgan. 28-oktabr kuni Drezdenning „Dinamo“ jamoasiga qarshi oʻyinda u yangi klubi safida debyut qilgan. 26-noyabr kuni „ Gamburg “ga qarshi duelda Suleiman Abdullahi „Union“ jamoasi uchun birinchi golini kirirtgan. Mavsum yakunida klub elitaga kirgan, shu bilan birga Suleiman Abdullahining shartnomasi bekor qilingan.
Xalqaro faoliyati
2015-yilning 13-noyabr kuni Abdullahi Nigeriya terma jamoasi safida JCh—2018 saralash bosqichi doirasida Esvatini ga qarshi o‘yinda debyut qilgan <span class="wikidata-claim" data-wikidata-claim-id="Q19391100$299A2CAF-AF14-4038-9A5B-C560DA8C0902" data-wikidata-property-id="P569">.
„Union“ jamoasi safida
2018-yilning yozida Abdullahi „Union“ jamoasiga ijaraga berildi. 28-oktabr kuni Drezdenning „Dinamo“ jamoasiga qarshi oʻyinda u yangi klub safida debyut qilgan. 26-noyabr kuni Gamburgga qarshi duelda Sulaymon „Union“ uchun birinchi golini urgan. Mavsum yakunida klub elitaga kirdi hamda Abdullahining shartnomasi bekor qilindi. 18-avgust kuni „RB Leipzig“ga qarshi oʻyinda u Bundesligada debyut qilgan.
Tiza, Boumerdès
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Tiza — Jazoirning Boumerdès viloyatiningKabylie shahrida joylashgan qishloq.
Joylashuvi
Qishloq atrofida Isser daryosi hamda Khachna tog' tizmasidagi Ammal shahri mavjud.
Lindon Selahi
Lindon Selahi (1999-yil, 26-fevralda tugʻilgan) — HNK Rijeka jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydigan professional futbolchi. Belgiyada tugʻilgan, Albaniya terma jamoasini himoya qiladi.
Yoshligi
Selahi Belgiyaning Namur shahrida Shimoliy Makedoniyadan boʻlgan alban oilasida tugʻilgan. U 4 yoshida mahalliy klublarda futbol oʻynay boshlagan.
Klubdagi faoliyati
Selahi futbolchilik faoliyatini mahalliy klublarda boshlagan, u oʻsha paytda ikkinchi divizionda oʻynagan UR Namur jamoasiga qoʻshilgan, u muntazam ravishda yoshi kattaroq bolalar bilan oʻynagan va jamoalari sardori boʻlgan. Uni Standard Liege xodimlari payqab qolishgan va 2011-yilda klubga qoʻshilgan. U RSC Anderlechtga qoʻshilish uchun Vallon klubini tark etdi, keyin 2016-yilda yana Standard Liègega qoʻshildi. Standard Liège va Anderlechtdagi yoshlik faoliyati davomida Selahi 99 yoshda tugʻilgan iqtidorli avlodning koʻplab futbolchilari bilan oʻynagan, ularning aksariyati Belgiyada va undan tashqarida professional futbolchiga aylanishgan.
Standard Liège
2016-yil iyun oyida Selahi Standard Liege bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi. Selahi 2018-yil, 10-may kuni Standard Liège safida Anderlecht ustidan Belgiya birinchi divizionida 3:1 hisobida g‘alaba qozongan.
Twente
2019-yil, 6-iyun kuni Selahi Gollandiyaning Twente klubi bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. U rasmiy debyutini ligadagi PSV Eindhovenga qarshi oʻyinda oʻtkazdi va Erediviziyadagi birinchi golini 2019-yil, 25-oktabrda FC Emmen darvozasiga kiritdi.
Willem II Tilburgda ijarada
2021-yil, 15-yanvarda Selahi mavsum oxirigacha ijara asosida Gollandiyaning Willem II Tilburg klubiga oʻtdi.
HNK Rijeka
2021-yil, 24-iyulda Selahi HNK Rijeka bilan 3 yillik shartnoma imzoladi, u erkin agent sifatida keldi.
Xrushchyov erishi
Xrushchevning erishi (Russian yoki oddiygina ottepel)  — 1950-yillarning oʻrtalaridan 1960-yillarning oʻrtalarigacha boʻlgan davr, Sovet Ittifoqidagi qatagʻon va tsenzura Nikita Xrushchev [ -S.2.] ning politizatsiyasi tufayli yumshatilgan va boshqa davlatlar bilan tinch-totuv yashash. Bu atama Ilya Erenburgning 1954-yildagi „Eritish“ („Otepel“) romanidan soʻng paydo boʻlgan oʻz davri uchun shov-shuvli.
Lindon Selahi
Xalqaro faoliyati
Lindon Selahi Belgiyada tugʻilgan, uning oilasi Shimoliy Makedoniyadan boʻlgan alban millatiga mansub, bobosi va buvisi 1950-yillarning oxirida Kumanovoni tark etib, 1960-yillarda Belgiyaga koʻchib oʻtgan. Selahi oilasi bugungi kunda ham Belgiyada yashaydi, lekin Albaniya vataniga bogʻliq, ularning barchasi mukammal alban tilida gaplashadi. Selahi Belgiya terma jamoasining yoshlar terma jamoasi futbolchisi edi. Unda bir nechta terma jamoalar oʻrtasida tanlov bor edi: Kosovo, Albaniya, Belgiya va Shimoliy Makedoniya, lekin u Albaniya vakili boʻlishni tanladi va 2018-yilda Albaniya pasportini oldi. Selahi 2015-yilda Albaniya U-17 terma jamoasini bir juft o‘rtoqlik turnirida ham himoya qilgan.
Xrushchyov erishi
Eritish 1953-yilda Iosif Stalin vafotidan keyin mumkin boʻldi. Birinchi kotib Xrushchev sobiq Bosh kotib Stalinni Kommunistik partiyaning 20- syezdidagi „Maxfiy nutqida“ qoraladi, keyin Kremldagi hokimiyat uchun kurash paytida stalinchilarni quvib chiqardi. Xrushchevning 1954-yilda Pekinga (Xitoy) tashrifi, 1955-yilda Yugoslaviyaning Belgrad shahriga tashrifi (1948-yilda Tito-Stalin boʻlinishidan keyin ular bilan munosabatlar yomonlashgan) va oʻsha yil oxirida Duayt Eyzenxauer bilan boʻlgan keyingi uchrashuvi erishi alohida taʼkidlandi. Xrushchevning 1959-yilda AQShga tashrifi bilan yakunlandi.
Eritish baʼzi iqtisodiy islohotlar va xalqaro savdo, taʼlim va madaniy aloqalar, festivallar, chet el mualliflarining kitoblari, xorijiy filmlar, badiiy namoyishlar, mashhur musiqa, raqslar va yangi modalar va ommaviy ishtirok etish orqali butun Sovet jamiyatini qaytarib boʻlmaydigan oʻzgartirishni boshladi. xalqaro sport musobaqalarida. Xrushchevistlar va stalinparastlar oʻrtasidagi hokimiyat uchun kurash hech qachon toʻxtamaganligi sababli, u oxir-oqibat Sovet Kommunistik partiyasini zaiflashtirdi.
Eritish ommaviy axborot vositalari, sanʼat va madaniyatda maʼlumot olish erkinligiga ruxsat berdi; xalqaro festivallar; xorijiy filmlar; tsenzurasiz kitoblar; va yangi paydo boʻlayotgan milliy televidenieda koʻngilochar tadbirlarning yangi shakllari, ommaviy paradlar va bayramlardan tortib, mashhur musiqa va estrada shoulari, satira va komediyalar va Goʻluboy Ogonyok kabi yulduzli shoular. Bunday siyosiy va madaniy yangilanishlar Sovet Ittifoqidagi bir necha avlod odamlarining ijtimoiy ongiga sezilarli taʼsir koʻrsatdi.
Lindon Selahi
Xalqaro faoliyati
U Albaniya U-21 terma jamoasida Bosniyaga qarshi debyut qildi. 2019-yil oktabr oyida u Albaniya milliy futbol jamoasi tomonidan chaqirilgan. U 2019-yil, 14-oktabrda Moldovaga qarshi Yevro-2020 saralash o‘yinida debyut qilgan. U 89-daqiqada Keidi Bareni oʻrniga maydonga tushgan.
Xrushchyov erishi
Xrushchevdan keyin boʻlgan Leonid Brejnev erishni tugatdi. Aleksey Kosiginning 1965-yildagi iqtisodiy islohoti 1960-yillarning oxiriga kelib amalda toʻxtatildi, 1966-yilda yozuvchilar Yuliy Daniel va Andrey Sinyavskiy ustidan oʻtkazilgan sud jarayoni — Stalin hukmronligidan keyingi birinchi ommaviy sud jarayoni va 1968-yilda Chexoslovakiyaga bostirib kirishi aniqlandi. mamlakatni liberallashtirish.
Xrushchev va Stalin
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Joseph_Stalin_and_Nikita_Khrushchev%2C_1936.jpg/220px-Joseph_Stalin_and_Nikita_Khrushchev%2C_1936.jpg|left|thumb| Xrushchev va Stalin, 1936-yil, Kreml Xrushchevning erishi Stalin leytenantlari oʻrtasidagi yashirin hokimiyat kurashida oʻzining kelib chiqishiga ega edi. Qizil Armiya qoʻmondonlari orasida marshal Georgiy Jukov va uning sodiq ofitserlari kabi bir qancha yirik rahbarlar Stalin maxfiy xizmati bilan jiddiy ziddiyatga ega edilar. Tashqi koʻrinishida Qizil Armiya va Sovet rahbariyati Ikkinchi Jahon urushidagi gʻalabadan keyin birlashgandek tuyuldi. Biroq, Stalin atrofidagi yuqori darajadagi odamlarning yashirin ambitsiyalari, shuningdek, Stalinning oʻz shubhalari Xrushchevni faqat oʻsha bir necha kishiga tayanishi mumkinligiga undadi; ular butun siyosiy hokimiyat uchun kurash davomida u bilan birga qolishardi. Bu hokimiyat uchun kurash Stalin tirikligida Xrushchev tomonidan yashirincha tayyorlandi va 1953-yil mart oyida Stalin vafotidan soʻng yuzaga chiqdi Oʻsha vaqtga kelib, Xrushchevning odamlari Sovet ierarxiyasining hamma joyiga ekilgan edi, bu Xrushchevga oʻzining asosiy raqiblarini qatl etish yoki yoʻq qilish, keyin esa qattiq sovet mafkurasi va ierarxiyasiga baʼzi oʻzgarishlar kiritish imkonini berdi.
Stalin rahbariyati xalqlarni deportatsiya qilish, Leningrad ishi, Doktorlar fitnasi, yozuvchilar va boshqa ziyolilarni rasmiy tanqid qilish kabi barcha darajadagi boshqarishda yangi chegaralarga erishdi. Shu bilan birga, millionlab askarlar va ofitserlar Ikkinchi jahon urushidan keyin Yevropani koʻrishdi va Sovet Ittifoqidan tashqarida mavjud boʻlgan turli xil turmush tarzidan xabardor boʻlishdi. Stalinning buyrugʻiga koʻra koʻpchilik hibsga olindi va yana jazolandi, jumladan magʻlubiyatga uchragan Germaniya xalqini talon-toroj qilishda sovrinlar olish chegarasidan oshib ketgan mashhur marshal Georgiy Jukov va boshqa yuqori darajadagi generallarga hujumlar. Oʻlja Stalinning xavfsizlik apparati tomonidan musodara qilindi, marshal Jukovning lavozimi tushirildi, xoʻrlandi va surgun qilindi; u qattiq antistalinizmga aylandi. Jukov Stalinning oʻlimini kutdi, bu Xrushchevga Jukovni yangi siyosiy jangga qaytarishga imkon berdi.
Lindon Selahi
Yutuqlar
Standard Liège
Xrushchyov erishi
Xrushchev va Stalin
1953-yilda Jukov Xrushchevga Moskvada zudlik bilan qatl etilgan oʻsha paytdagi birinchi vitse-premer Lavrentiy Beriyani va Stalin doirasining boshqa bir qancha arboblarini yoʻq qilishga yordam berdi. Tez orada Xrushchev „Gulag“ lagerlaridan millionlab siyosiy mahbuslarni ozod qilishni buyurdi. Xrushchev davrida Sovet Ittifoqidagi mahbuslar soni, baʼzi yozuvchilarning fikriga koʻra, 13 milliondan 5 milliongacha mahbuslar kamaydi.
Xrushchev, shuningdek, 1952-yilda Kremlga olib kelgan va Stalin bilan tanishtirgan Leonid Brejnevni targʻib qildi va tarbiyaladi. Keyin Xrushchev Brejnevni Prezidium (Siyosiy byuro) lavozimiga koʻtardi va uni Qizil Armiya va Harbiy-dengiz floti siyosiy boshqarmasi boshligʻi etib tayinladi va uni boshqa bir qator kuchli lavozimlarga koʻtardi. Brejnev oʻz navbatida Xrushchevga konservativ qattiq tarafdorlar bilan bir necha tanqidiy qarama-qarshiliklarda, jumladan Molotov va Malenkov boshchiligidagi stalinparastlarni hokimiyatdan chetlatishda kuchlar muvozanatini buzish orqali yordam berdi.
Xrushchevning 1956-yilda Stalinni qoralagan nutqi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/First_edition_of_Krushchev%27s_%22Secret_Speech%22.jpg/220px-First_edition_of_Krushchev%27s_%22Secret_Speech%22.jpg|thumb| O kulcie jednostki i jego następstwach, Varshava, 1956-yil mart, Yashirin nutqning birinchi nashri, PUWPda ichki foydalanish uchun nashr etilgan. Xrushchev 1956-yil 25-fevral yarim tundan keyin yopiq eshiklar ortida, 20-partiya qurultoyining yopiq majlisida qilgan "Shaxsga sigʻinish va uning oqibatlari toʻgʻrisida"gi nutqida Stalinni qoraladi. Xrushchev ushbu nutqida Iosif Stalinning shaxsiyatiga sigʻinishning zarari va Sovet Ittifoqida millionlab odamlarning hayotiga zomin boʻlgan va koʻplab odamlarni jarohatlagan Buyuk tozalash deb nomlanuvchi qatagʻonlarni tasvirlab berdi. Nutq 1956-yil 5-martdan boshlab SSSR boʻylab Sovet Kommunistik partiyasi aʼzolari orasida qisqaroq shaklda rasman tarqaldi.
Uning ittifoqchisi Anastas Mikoyan va Gulagga qaytganlarning kichik, ammo taniqli guruhi bilan birgalikda Xrushchev ham reabilitatsiya toʻlqinini boshladi. Bu harakat Stalin davrida Buyuk tozalashda oʻldirilgan yoki qamoqqa tashlangan millionlab begunoh qurbonlarning obroʻsini rasman tikladi. Bundan tashqari, rasmiy va norasmiy kanallar orqali soʻz erkinligiga Stalin davridan qolgan cheklovlarni yumshatish uchun taxminiy harakatlar qilindi.
Xrushchevning 1956-yildagi nutqi SSSRda siyosiy oʻzgarishlarni olib kelish uchun qilingan eng kuchli saʼy-harakatlar edi, oʻsha paytda, Stalin hukmronligidan bir necha oʻn yillik qoʻrquv davrlaridan soʻng, bu son-sanoqsiz begunoh odamlarning hayotiga zomin boʻldi. Xrushchevning nutqi bir necha oy ichida xalqaro miqyosda chop etildi va uning SSSRni ochish va liberallashtirish tashabbuslari dunyoni hayratda qoldirdi. Xrushchevning nutqi uning koʻplab kuchli dushmanlarini gʻazablantirdi va shu bilan Sovet Kommunistik partiyasi ichida hokimiyat uchun shafqatsiz kurashning navbatdagi bosqichini qoʻzgʻatdi.
Gruziya qoʻzgʻoloni
Xrushchevning Stalinni qoralashi sovet xalqini hayratda qoldirdi. Stalinning vatani boʻlgan Gruziyada koʻpchilik, ayniqsa, yosh avlod Stalinning „dahosi“ ning panegirikasi va doimiy maqtoviga asoslangan holda, buni milliy haqorat sifatida qabul qildi. 1956-yil mart oyida Stalin oʻlimining uch yilligiga bagʻishlangan bir qator spontan mitinglar tezda nazorat qilib boʻlmaydigan ommaviy namoyishga aylandi va Moskvada markaziy hukumatning oʻzgarishi va Gruziyani Sovet Ittifoqidan mustaqillikka chaqirish kabi siyosiy talablar paydo boʻldi. Sovet armiyasining aralashuviga va Tbilisi koʻchalarida qon toʻkilishiga olib keldi.
Kızıldam, Aladağ
Kizildam — Turkiya mamlakati Adana viloyati Aladağ tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi.
Xrushchyov erishi
1956-yilgi Polsha va Vengriya inqiloblari
Xrushchev siyosatidagi birinchi yirik xalqaro muvaffaqiyatsizlik 1956-yil oktyabr-noyabr oylarida sodir boʻldi.
1956-yilgi Vengriya inqilobi Sovet tanklari va Qizil Armiya qoʻshinlarining Budapeshtga ommaviy bostirib kirishi bilan bostirildi. Bosqinchi Qizil Armiyaga qarshi koʻcha janglari Vengriya tinch aholi va militsiyalari orasida minglab qurbonlar, shuningdek, yuzlab sovet harbiy xizmatchilari halok boʻldi. Sovet Qizil Armiyasining hujumi Vengriyadan ommaviy emigratsiyaga ham sabab boʻldi, chunki yuz minglab vengerlar qochqin sifatida qochib ketishdi.
Shu bilan birga, Polsha oktyabri Polshada siyosiy va ijtimoiy avjiga chiqdi. Polshaning ichki hayotidagi bunday demokratik oʻzgarishlar Moskvada ham qoʻrquv va gʻazab bilan qabul qilindi, bu yerda hukmdorlar Sharqiy Yevropada Sovet xavfsizligi va hokimiyatiga siyosiy tahdiddan qoʻrqib, nazoratni yoʻqotishni xohlamadilar.
1957-yil Xrushchevga qarshi fitna
Sovet Kommunistik partiyasining bir qismi Xrushchevning 1956-yildagi nutqidan gʻazablandi va Xrushchevning sovet jamiyatini destalinizatsiyasi va liberalizatsiyasini rad etdi. Xrushchevning yashirin nutqidan bir yil oʻtgach, stalinchilar Xrushchevni Sovet Kommunistik partiyasidagi rahbarlik lavozimidan chetlatishga harakat qilishdi.
Xrushchevning dushmanlari uni ikkiyuzlamachi, shuningdek, mafkuraviy jihatdan notoʻgʻri deb bilishgan, chunki Xrushchevning Stalinning „ Buyuk tozalashlari“ va boshqa shunga oʻxshash voqealari Stalinning sevimlilaridan biri sifatida ishtirok etgan. Ular Xrushchevning tinch- totuv yashash siyosati Sovet Ittifoqini hujumga ochiq qoldirishiga ishonishdi. Vyacheslav Molotov, Lazar Kaganovich, Georgiy Malenkov va Dmitriy Shepilov Kaganovich uni guruhda koʻpchilik ovozga ega ekanligiga ishontirgandan soʻng soʻnggi daqiqada qoʻshildi va 1957-yil may oyida Xrushchevni partiyaning birinchi kotibi lavozimidan chetlatishga harakat qildi.
Iqtisodiy va siyosiy keskinliklar
Xrushchevning sovet sanoat infratuzilmasini isloh qilish urinishlari uning Sovet iqtisodiyotining aksariyat sohalarida mutaxassislar bilan toʻqnashuviga olib keldi. Uning maʼmuriy tashkilotdagi islohoti unga koʻproq muammolarni keltirib chiqardi. Xrushchev 1957-yilda markaziy davlat byurokratiyasini zaiflashtirish uchun siyosiy sabablarga koʻra harakat qilib, Moskvadagi sanoat vazirliklarini viloyat xalq xoʻjaligi kengashlari, sovnarxozlar bilan almashtirib, Sovet hukumati saflari orasida oʻzini koʻplab yangi dushmanlarga aylantirdi.
Xrushchevning kuchi, garchi shubhasiz boʻlsa-da, hech qachon Stalinniki bilan taqqoslanmagan va oxir-oqibat soʻna boshlagan. Sovet ierarxiyasiga kelgan yangi amaldorlarning koʻpchiligi, masalan, Mixail Gorbachev, yoshroq, bilimli va mustaqil fikrlovchilar edi.
1956-yilda Xrushchev eng kam ish haqi tushunchasini kiritdi. Bu gʻoya kommunistik qattiqqoʻl tarafdorlar tomonidan juda koʻp tanqidlarga uchradi, ular eng kam ish haqi shunchalik kichikki, koʻpchilik odamlar hali ham kam haq toʻlanadi, deb daʼvo qilishdi. Keyingi qadam rejalashtirilgan moliyaviy islohot edi. Biroq, Xrushchev real pul islohotini toʻxtatdi va 1961-yilda rublning oddiy denominatsiyasini 10:1 da amalga oshirdi.
1961-yilda Xrushchev Stalinga qarshi kurashni yakunladi: diktatorning jasadi Qizil maydondagi Lenin maqbarasidan olib tashlandi va keyin Kreml devorlari tashqarisiga dafn qilindi. Stalinning jasadini Lenin maqbarasidan olib tashlash Xrushchevning erish paytida qilgan eng provokatsion harakatlaridan biri edi. Stalinning jasadini olib tashlash Xrushchevga qarshi stalinparastlarni birlashtirdi va hatto Leonid Brejnev kabi uning sodiq shogirdlarini ham begonalashtirdi.
Ochiqlik va madaniy liberallashtirish
left|thumb| Enver Mamedov (oʻngda), SSSR jurnali muharriri uni [[CBS auditoriyasiga taqdim etadi (1957)]] 1950-yillarning boshidan keyin Sovet jamiyati birinchi Spartakiada kabi misli koʻrilmagan miqyosdagi bir qator madaniy va sport tadbirlari va oʻyin-kulgilardan, shuningdek, Karnaval kechasi kabi bir nechta innovatsion kinokomediyalardan va bir nechta mashhur musiqa festivallaridan bahramand boʻldi. Baʼzi klassik musiqachilar, kinoijodkorlar va balet yulduzlariga Sovet Ittifoqidan tashqarida uning madaniyati va jamiyatini dunyoga yaxshiroq namoyish qilish uchun chiqishlariga ruxsat berildi.
Ikkinchi jahon urushidan keyin AQShga rasmiy maqomda tashrif buyurgan birinchi sovet akademiklari SSSR Fanlar akademiyasi vakillari sifatida Nyu-York shahridagi Kolumbiya universitetining Bicentennial marosimida qatnashgan biokimyogar Andrey Kursanov va tarixchi Boris Ribakovlar edi. 1946-yilda Prinston kabi Amerika institutlarining sovet olimlarini Qoʻshma Shtatlarga taklif qilishga urinishlari puchga chiqqan edi. Kursanov va Ribakovning ishtirok etishiga ruxsat berish toʻgʻrisidagi qaror Sovet Ittifoqi va Amerika Qoʻshma Shtatlari oʻrtasidagi akademik almashinuvning yangi davrining boshlanishi edi: Kolumbiya universiteti 1955-yilda Moskva davlat universitetining ikki yuz yillik yubileyiga oʻz vakillarini yuborganida, tashrifni qaytarib berdi. va 1958-yilga kelib universitetlar talabalar va professor-oʻqituvchilar uchun almashinuv dasturini yoʻlga qoʻydi.
1956-yilda Sovet va AQSh hukumatlari oʻrtasida AQShda ishlab chiqarilgan Amerika jurnalini Sovet Ittifoqida nashr etish va tarqatishni qayta tiklash va uning hamkasbi — SSSR jurnalini AQShda chiqarish toʻgʻrisida kelishuvga erishildi.
1956-yilning yozida, Xrushchevning yashirin nutqidan bir necha oy oʻtgach, Moskva SSSR xalqlarining birinchi Spartakiadasining markaziga aylandi. Tadbir sovet uslubida dabdabali boʻlib oʻtdi: Moskvada barcha ittifoq respublikalaridan kelgan milliy libosdagi yirik sport jamoalari va muxlislar guruhlari mezbonlik qildi. Xrushchev bu voqeadan oʻzining yangi siyosiy va ijtimoiy maqsadlarini taʼkidlash, oʻzini Stalindan butunlay farq qiladigan yangi rahbar sifatida koʻrsatish uchun foydalangan.
1957-yil iyul oyida Moskvada VI Butunjahon yoshlar va talabalar festivali boʻlib oʻtdi. Bu Sovet Ittifoqida oʻtkazilgan birinchi Butunjahon yoshlar va talabalar festivali boʻlib, u dunyoga birinchi marta oʻz eshiklarini ochdi. Festivalga 130 mamlakatdan 34 ming kishi tashrif buyurdi.
1958-yilda Moskvada birinchi Xalqaro Chaykovskiy tanlovi boʻlib oʻtdi. Gʻolib amerikalik pianinochi Van Klibern boʻldi, u rus musiqasining shov-shuvli chiqishlarini taqdim etdi. Xrushchev shaxsan amerikalik musiqachiga oliy mukofot berilishini maʼqulladi.
Xrushchevning erishi Sovet jamiyatini shunday darajada ochdiki, bu baʼzi xorijiy filmlar, kitoblar, sanʼat va musiqalarga imkon berdi. Anna Axmatova va Mixail Zoshchenko kabi ilgari taqiqlangan baʼzi yozuvchilar va bastakorlar, rasmiy Sovet tsenzura siyosati oʻzgarganligi sababli, jamoat hayotiga qaytarildi. Ernest Xeminguey kabi xalqaro miqyosda tan olingan mualliflarning kitoblari SSSRdagi kitobxonlarning qiziqishini qondirish uchun millionlab nusxalarda nashr etilgan.
1962-yilda Xrushchev Aleksandr Soljenitsinning „Ivan Denisovich hayotining bir kuni“ qissasining nashr etilishini shaxsan maʼqulladi, bu shov-shuvga aylandi va Gulag mehnat lagerlari haqidagi birinchi senzurasiz nashr sifatida tarixga kirdi.
Urush paytida va Stalin hukmronligining oxirigacha vaqtincha toʻxtab qolgan dinga qarshi tashviqot hali ham koʻp edi.
Madaniy erish davri 1962-yil dekabr oyida Manej ishidan keyin tugadi.
Musiqasi
Butun Sovet Ittifoqida sanʼat tsenzurasi yumshatilgan. Ushbu liberalizatsiya davrida rus bastakorlari, ijrochilari va musiqa tinglovchilari 1950-yillarning oʻrtalaridan 1970-yillargacha norasmiy musiqa sahnasining asoslanishiga olib kelgan musiqiy ifodada yangi ochiqlikni boshdan kechirdilar.
Musiqadagi bu liberallashtiruvchi islohotlarga qaramay, koʻpchilik Xrushchevning sanʼat qonunchiligi sovet xalqining oʻz soʻz erkinligiga emas, balki oʻzining shaxsiy didiga asoslanganligini taʼkidlaydi. Islohotlari natijasida baʼzi noanʼanaviy, avangard musiqa paydo boʻlgandan soʻng, 1963-yil 8-martda Xrushchev oʻzining destalinizatsiya islohotlarini bekor qilishni boshlagan nutqida shunday dedi: „Biz bu kakofonlikni qatʼiyan rad etamiz. musiqa. Xalqimiz bu axlatdan oʻz mafkurasi quroli sifatida foydalana olmaydi“ va „Jamiyat xalq manfaatlariga zid boʻlgan ishlarni qoralashga haqli“ Eritish davri ochiqlik va liberalizatsiya davri deb hisoblangan boʻlsa-da, Xrushchev bu yangi erkinliklarga cheklovlar qoʻyishda davom etdi.
Shunga qaramay, Xrushchev musiqiy ifodani izchil liberallashtirishga qaramay, uning nutqlari „cheklovlar“ emas, balki „nasihatlar“ edi. Rassomlarga, ayniqsa musiqachilarga Xrushchev islohotlaridan oldin senzuradan oʻtgan yoki umuman kirish imkoni boʻlmagan manbalardan foydalanish imkoniyati berildi. Bu davr bastakorlari, masalan, Arnold Schoenberg va Per Bulez kabi bastakorlarning partituralariga kirishga muvaffaq boʻlishdi, ular ilgari yashiringan musiqiy partituralardan ilhom olish va ularga taqlid qilishdi.
1950-yillarning oxirlarida sovet kompozitorlari yangi partituralarga ega boʻlishlari va soʻz erkinligi taʼmini olishlari bilan ikkita alohida guruh paydo boʻla boshladi. Bir guruh asosan „rasmiy“ musiqalarni yozgan, ular „Bastakorlar uyushmasi tomonidan ruxsat etilgan, oziqlangan va qoʻllab-quvvatlangan“. Ikkinchi guruh Sovet Ittifoqiga qarshi umumiy muxolifat holati bilan ajralib turadigan „norasmiy“, „chap“, „avangard“ yoki „underground“ musiqalarini yozdilar. Ikkala guruh ham bir-biriga bogʻliq deb hisoblansa-da, koʻpchilik norasmiy musiqa sahnasini Eritish kontekstida avvalgisidan koʻra mustaqilroq va siyosiy jihatdan taʼsirchanroq deb bilishadi.
Eritish davrida paydo boʻlgan norasmiy musiqa, oʻsha davr klassik musiqasining „shakl va mazmun jangini“ qayta talqin qilish va jonlantirish uchun muvaffaqiyatli yoki muvaffaqiyatsiz boʻlgan urinishlar bilan ajralib turardi. Garchi „norasmiy“ atamasi ushbu musiqani yaratishda noqonuniylik darajasini bildirsa-da, bastakorlar, ijrochilar va „norasmiy“ musiqa tinglovchilari aslida „rasmiy“ ishlab chiqarish vositalaridan foydalanganlar. Toʻgʻrirogʻi, musiqa sotsialistik realistik talablarga oʻzlarining rasmiy vositalari va makonlaridan kelib chiqib, ularga qarshi turuvchi, ziddiyatli va qayta belgilovchi kontekstda norasmiy hisoblangan.
Norasmiy musiqa ikki xil bosqichda paydo boʻldi. Norasmiy musiqaning birinchi bosqichi „qochuvchi“ parchalar ijrosi bilan ajralib turardi. Bastakor nuqtai nazaridan, bu asarlar tovushi va tuzilishi sotsialistik realizm talablaridan uzoqlashgani maʼnoda qochish edi. Bundan tashqari, norasmiy musiqaning ushbu bosqichida yaratilgan asarlar tinglovchilarga Sovet rasmiylari rasman ruxsat bergan tanish tovushlardan qochish imkoniyatini berdi. Norasmiy musiqaning ikkinchi bosqichi 1960-yillarning oxirlarida, musiqaning syujetlari yanada yaqqol namoyon boʻlgan va bastakorlar birinchi bosqichdagi avvalgi kompozitsiyalaridan farqli ravishda koʻproq mimetik uslubda yozganlarida paydo boʻldi.