cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pnevmatik pochta
Pnevmatik pochta styalari toʻgʻri, radial va halqasimon sxemalarda biriktiriladi. Pnevmatik pochtadan aloqa korxonalari, kutubxo-nalar va boshqa muassasalarda hujjatlar-ni, kasalxonalarda kasallik tarixi va doridarmonlarni, sanoat korxonalaridagi laboratoriyalarda esa detallar, asboblar va namunalarni tashishda foydalaniladi.
Savannah McCaskill
Savannah Elizabeth McCaskill (1996-yil 31-iyulda tugʻilgan)—amerikalik futbolchi, Milliy ayollar futbol ligasining (NWSL) „Angel City“ klubi va AQSh terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Yoshligi
McCaskill Janubiy Karolina shtatining Chapin shahrida oʻsgan va u yerda Irmo oʻrta maktabida oʻqigan. U ikki marta Butun shtat jamoasiga kiritilgan va 2012-yilda 33 gol bilan jamoaning eng koʻp gol urgan futbolchisi boʻlgan. Katta yoshdagi u Top Drawer Soccer tomonidan mamlakat boʻylab eng yaxshi 100 oʻyinchi va eng yaxshi 20 yarim himoyachi qatoriga kirdi.
McCaskill Elit Klublar Milliy Ligasida (ECNL) CESA 95 uchun klub futboli oʻynagan va jamoa sardori boʻlgan. U 2008-yildan 2012-yilgacha Janubiy Karolina Olimpiya taraqqiyot dasturi (ODP) jamoasida va 2010-yildan 2013-yilgacha mintaqaviy ODP jamoasida oʻynagan.
Pnevmatoliz
Pnevmatoliz, pnevmatolit (yun. pneumatos — yengil shabada va lysis — ajralish, erish) — magmadan ajralib chiqqan rudali elementlar, gazlar va suv bugʻlariga boy suyukdiklarning togʻ jinslari bilan oʻzaro reaksiyaga kirishib, turli minerallar hosil boʻlishi. Suyuqlik tarkibida qalay, fosfor, oltingugurt, xlor, ftor, margi-mush, volfram, berilliy, litiy, molibden va boshqa elementlar boʻladi. Magmaning keyinchalik sovishi natijasida suv buglari va gazlar suyuqlikka aylanib, gidrotermal jarayon yuzaga keladi. P. natijasida pnevmatolit konlar shakllanadi.
Savannah McCaskill
Kollejda
2016-yilda McCaskill 45 ochko va 17 gol bir mavsum uchun yangi maktab rekordlarini oʻrnatdi. Uning oʻnta oʻyinda gʻalaba qozongan goli 1-divizionda ikkinchi va SECda birinchi oʻrinni egalladi. U sentabr oyi boshida SEC tomonidan haftaning eng yaxshi hujumkor futbolchisi deb topildi. U avgust oyida Tulsaga qarshi oʻyinda xet-trik qayd etdi, bu 2010-yildan beri birinchi marta jamoadagi oʻyinchi tomonidan gol urdi.
Sky Blue, 2018—2019
McCaskill Boston Breakers tomonidan 2018 NWSL kolleji loyihasida ikkinchi raqamli tanlov sifatida tanlandi. Yanvar oyi oxirida muvaffaqiyatsiz boʻlgan sotib olish muzokaralari tufayli jamoa buklanganidan soʻng, McCaskill Sky Blue FC tomonidan 2018 NWSL Dispersal Draft -da ikkinchi tanlov bilan tanlandi. U faoliyatidagi ilk golini 21-aprel kuni Chikago Red Starsga qarshi oʻyinda kiritdi. McCaskill Andi Sallivan va Imani Dorsi bilan bir qatorda 2018 NWSL yilning eng yaxshi yangi futbolchisi uchun finalchi boʻldi.
McCaskill 2019-yilda Sky Blue uchun oltita oʻyinda maydonga tushdi.
Sydney FCga ijara
McCaskill 2018—19 W-League mavsumi uchun Sydney FC bilan shartnoma imzoladi va Sidneydagi amerikalik hamkasblar Sofiya Huerta, Danielle Kolapriko va Aubri Bledsoga qoʻshildi.
McCaskill 2018-yil dekabr oyida „Adelaida United“ ustidan 5:2 hisobida gʻalaba qozongan „Sydney“ klubidagi birinchi golini, keyingi oy esa „Newcastle Jets“ga qarshi oʻyinda (3:1) dubl qayd etdi.
Sydney FC 2019 W-League Grand Finaliga chiqdi, Sydney 4-2 hisobida gʻalaba qozondi. McCaskill ikkita gol urdi va golli uzatma yozdi, u oʻz faoliyati uchun oʻyinning eng yaxshi futbolchisi deb topildi.
Chikago Red Stars, 2019—2020
2019-yil 19-iyun kuni McCaskill 2020 NWSL kolleji loyihasida birinchi va ikkinchi davra tanlovi evaziga Chikago Red Starsga almashtirildi. McKaskil oʻzining „Res Stars“ safida debyutini 2019-yil 23-iyunda Red Stars Reign FC oʻynagan oʻyinda oʻtkazdi. McKaskil „Res Stars“ uchun birinchi golini Houston Dash ustidan 3-0 hisobida gʻalaba qozondi.
Racing Louisville, 2021-yil
2021-yilgi mavsum oldidan Chikago McKaskil hamda Yuki Nagasatoning „Racing Louisville FC“ga boʻlgan huquqlari, shuningdek, 2021-yilgi xalqaro roʻyxat va 2021-yilgi NWSL loyihasida 5-raqamli umumiy tanlovni oldi. McKaskil Louisville uchun debyutini 2021-yilning 10-aprelida birinchi oʻyinida oʻtkazdi. U oʻzining sobiq jamoasi „Chikago Red Stars“ga qarshi oʻyinda 3:0 hisobida gʻalaba qozongan holda oʻzining birinchi golini kiritdi.
Angel city, 2022-yil
2021-yilgi mavsumdan soʻng McCaskill 2022-yilgi NWSL loyihasida 6-raqamli tanlov va 25 000 dollar ajratilgan pul evaziga Angel City FKga sotildi. Keyinchalik Louisville ushbu tanlovni Jessica McDonald uchun North Carolina Couragega almashtirdi.
Xalqaro maydonda
McCaskill 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoada Qoʻshma Shtatlarni himoya qilgan va AQSh futbolining 2017-yilgi eng yaxshi yosh ayol sportchisi mukofotiga nomzod boʻlgan. U kattalar terma jamoasidagi debyutini 2018-yilning 21-yanvarida Daniyaga qarshi xalqaro oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazdi. McCaskill 2018-yilgi SheBelieves kubogi uchun AQSh roʻyxatiga kiritildi. Amerika Qoʻshma Shtatlari ikkinchi marta turnirda gʻolib chiqqani uchun u uchta oʻyinda ham maydonga tushdi.
2018-yil 23-avgustda u 2018-yilgi Nordic turnirida AQSh U-23 terma jamoasiga tayinlandi.
Yershov (Qoʻstanay viloyati)
Yershov (Ершов — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Uzunkoʻl tumaniga qarashli qishloq. Yershovskiy qishloq okrugining maʼmuriy markazi . Ulikoʻl koʻli qishloqdan 6 km shimolda, Qurkoʻl esa 7 km shimolda joylashgan.
Savannah McCaskill
Xalqaro maydonda
McCaskill 2018-yilgi KONKAKAF ayollar chempionati uchun AQShning vaqtinchalik roʻyxatiga kiritilgan, ammo u 20 nafar oʻyinchidan iborat yakuniy tarkibga kiritilmagan.
Yershov (Qoʻstanay viloyati)
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1399 kishini (715 erkak va 684 ayol) tashkil etgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 1363 kishi (669 erkak va 694 ayol) yashagan.
Latif Norqulov
Latif Norqulov(1915-yili tug‘ilgan, Qoradaryo rayoni Kattamundiyon qishlog‘idan, 1932-yili hayvon o‘g‘irlagani uchun javobgarlikka tortilgan, sud tomonidan ozod etilgan, hayvon o‘g‘irligida gumon qilinib 4 marta vaqtincha qamoqqa olingan, ijtimoiy xavfli unsur) 10 yil mehnat tuzatuv lageriga hukm etilgan, jazo muddati 1937-yil 24-avgustdan hisoblangan. 1932-yildan boshlab hech qayerda ishlamaganlikda, kolxozlarda hayvon o‘g‘irlash bilan shug‘ullanganlikda, 1935-yili magazin mudiri bo‘lib, 583 rublni o‘g‘irlab yashiringanlikda, 1937-yil yanvar oyida Ismatov bilan birgalikda kolxozning 4 eshagini o‘g‘irlaganlikda, bu ish bo‘yicha xalq sudi tomonidan sudlanib, hibsga qadar yashiringanlikda ayblangan.
RSFSR Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorlig‘i
RSFSR Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorligʻi – 1956–1992-yillarda amalda boʻlgan RSFSR davlat mukofoti. 1956-yil 18-iyulda RSFSR Oliy soveti Prezidiumi qarori bilan taʼsis etilgan. RSFSR Oliy soveti Prezidiumi faxriy yorligʻi bilan ishlab chiqarish, ilm-fan, jamiyat va siyosat, ijtimoiy-madaniy aloqalarni yaxshilash, mehnatkashlarni kommunistik ruhda tarbiyalash, Sovet ittifoqining himoyasi va xavfsizligini saqlash, xalqlar oʻrtasida tinchlik va doʻstlikni taʼminlash ishlarida xizmat koʻrsatgan shaxslar taqdirlangan.
Shuningdek, faxriy yorliq bilan tashkilotlar, tuzilmalar, strukturali boʻlinmalar, harbiy qismlar, avtonom respublikalar, oʻlkalar, viloyatlar, avtonom viloyatlar, avtonom okruglar, rayonlar, shaharlar va boshqa aholi yashash punktlari ham taqdirlangan.
RSFSR Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorligʻi bilan taqdirlash haqidagi qarorlar „Vedomosti Verxovnogo soveta RSFSR“ va boshqa chop etish organlarida chop etilgan.
1992-yil 25-may kuni Rossiya Federatsiyasi Oliy soveti Prezidiumining 2843-I-sonli farmoyishi bilan RSFSR Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorligʻi tugatildi, oʻrniga Rossiya Federatsiyasi Oliy soveti Prezidiumining faxriy yorligʻi joriy etildi.
Hikmatlar (Navoiy)
„Hikmatlar (Navoiy)“ — Alisher Navoiy oʻylari, hikmatlari, naqllari va sheʼrlari toʻplami. Toʻplamni tuzuvchi va soʻzboshi muallifi Solih Mutallibov. Asar 1968-yil Toshkent shahrida „Gʻafur Gʻulom nomidagi badiiy adabiyot nashriyoti“da chop etilgan. Toʻplam kirill alifbosida yozilgan boʻlib, hikmatlar kirill alifbosi tartibida berilgan.
Navoiy hikmatlari birinchi marotaba 1941-yilda nashr qilingan. Birinchi nashrni Navoiy asarlaridan tanlab olib, jam qilishda A. Azizov, S. Ibrohimov, Z. Xolmatov, M. Ishoqov, A. Mutallibov, S. Mirzayev, S. Mutallibovlar ishtirok etgan. Bu kitob ham usha nashr asosida chop etilgan.
Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: I. Gʻafurov – muharrir, M. Shchirovskiy – rassom, P. Xapilin – rasmlar muharriri, L. Parpixoʻjayev – texnik muharrir, Soli Toxirov – musahhih. Kitob adadi – 10 000 nusxa.
Susan Anton
Susan Ellen Anton (1950-yil 12-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi.
Yoshligi
Anton Californianing Yucaipa shahridagi Yucaipa oʻrta maktabida tahsil olgan va 1968-yilda ushbu dargohni tamomlagan. Oʻrta maktabdan soʻng Anton San-Bernardino vodiysi kollejiga oʻqishga kiradi. U birinchi marta 1969-yilda yaqin atrofdagi Miss Redlands va keyinroq Miss California goʻzallik tanlovlarida gʻalaba qozonib, shuhrat qozongan va oʻsha yilning 6-sentyabrida boʻlib oʻtgan 1969-yilda boʻlib oʻtgan Miss America stipendiyasi tanlovida ikkinchi oʻrinni egallagan.
Karyerasi
1976-yildan boshlab, Anton oʻzining Muriel Cigar reklama roliklari uchun muxlislarini rivojlantiradi. Keyinchalik 1970-yillarda Anton Merv Griffinning telekoʻrsatuvida taxminan 30 marta chiqish qiladi. U tez-tez televizor, bosma va radio reklamalarida, Serta tomonidan „Perfect Sleeper“ matrasi reklamasida koʻrinish berib turgan. Ushbu reklamalarda u oʻz ismini eʼlon qiladi va kompaniyaning madhiyasini ijro etadi.
Anton Peter Lovesey (Peter Lear taxallusida) tomonidan yozilgan Goldengirlning ommaviy savdo qogʻozli nashri muqovasida koʻrinish beradi. U James Koburn rolini ijro etado va Joseph Sargent tomonidan suratga olingan film versiyasida bosh qahramon sifatida paydo boʻlgan.
Anton 2000-yil 31-iyulgacha Las Vegasdagi Flamingo Hiltonda 5000 dan ortiq spektakllar uchun muvaffaqiyatli „Buyuk Radio City Music Hall Spectacular“ shousining boshlovchisi edi. U, shuningdek, Las Vegasdagi musiqiy Hairspray kompaniyasida va Broadwayda The Will Rogers Follies, Hurlyburly va All Shook Up filmlarida paydo boʻldi.
U 1992-yildan 1994-yilgacha Baywatch teleserialida ketma-ket rol ijro etadi. Shuningdek, „ Queer Eye for the Straight Guy“ (2006), " Larri Sanders shousi" (1993) va "Bu Garri Shandling shousi" (1987) kabi bir nechta filmlarda rollar ijro etgan. Anton 2016-yilda „Sharknado: The 4th Awakens“ filmida koʻrinish beradi.
Anton 2010-yil 31-martda efirga uzatilgan „Law & Order: Special Victims Unit“ serialida paydo boʻladi.
U 2011-yil 5-7-avgust kunlari boʻlib oʻtishi rejalashtirilgan Hollywood Bowl mahsuloti boʻlmish „Hairspray“ filmida Velma Von Tussle rolini takrorlashi kerak boʻlgan.
Shaxsiy hayoti
Anton 1980-yillarning boshlarida ingliz kino va televideniye yulduzi Dudley Moore bilan munosabatlari haqida eʼlon qilingan ediva ularning boʻyi farqi koʻp edi: Mur 5 ft va Anton esa 5 ft edi. Anton televideniye aktyori Jeff Lesterga 1992-yil 15-avgustda turmushga chiqadi. Bu uning ikkinchi turmushi boʻlib, hozirda ular U Las-Vegasda yashashadi.
Zemnick
Zemnick Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wittenberg (tuman) tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,83 km2. 134 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Zemnickning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Black Mamba
Qora Mamba (Tanya Sealy) - Marvel Comics tomonidan nashr etilgan Amerika komikslarida paydo boʻlgan superyovuzdir. U birinchi marta yozuvchilar Mark Gruenvald va Ralf Makkio tomonidan yaratilgan Marvel Two-in-One # 64 (1980-yil iyun) filmida paydo boʻldi. Bu belgi Serpent Society va BAD Girls, Inc. bilan chambarchas bogʻliq, lekin ayni paytda Yovuzlik Ustalari, Femizonlar va Jangchi ayollarning aʻzosi boʻlgan.
Uning birinchi missiyasi unga super vakolatlarni bergan Roxxon Oil Company edi. Anakonda, Death Adder va Sidewinder bilan bir qatorda ular Ilon tojini oʻgʻirlashga harakat qilishdi, ammo Thing, Stingray va Triton tomonidan toʻxtatildi. Toʻrt kishi keyinchalik Serpent Jamiyatining yadrosini tashkil qiladi. Serpent jamiyatida u Asp va Diamondback bilan doʻstlashdi. Viper Ilonlar jamiyatiga kirib, keyinchalik uni egallab olganida, Qora Mamba jamiyat rahbari Sidevinderga xiyonat qilishdan bosh tortgan kam sonli aʻzolardan biri edi. Black Mamba, Asp va Diamondback Kapitan Amerikaga Viper va Serpent Societyning qolgan qismini magʻlub etishga yordam berdi.
Keyinchalik, Black Mamba, Asp va Diamondback "BAD Girls, Inc." sarguzashtlari guruhini tuzdilar, ular vaqti-vaqti bilan Kapitan Amerika va Qasoskorlarga yordam berishadi. Fuqarolar urushi paytida u superqahramonni roʻyxatdan oʻtkazishga qarshi edi, lekin keyinchalik roʻyxatdan oʻtdi va Delaver shtatidagi rasmiy super qahramonlar jamoasi - "Ayollar jangchilari" tarkibida xizmat qildi. Keyinchalik u Serpent Society va uning vorisi Serpent Solutions kompaniyasiga qaytdi.
Chop etilish tarixi
Qora Mamba birinchi marta Marvel Two-in-One №64-65 (1980-yil iyun-iyul) filmida paydo boʻlgan va Mark Gruenvald va Ralf Makkio tomonidan yaratilgan. Black Mamba Marvel olamining №2 rasmiy qoʻllanmasi va Marvel olamining rasmiy qoʻllanmasi №2 Deluxe nashrida yozuv oldi.
Oʻylab topilgan qahramonning biografiyasi
Tanya Sili Chikagoda tugʻilgan. Sobiq qoʻngʻiroq qiz, u nomaʻlum sharoitlarda Roxxon Oil kompaniyasi tomonidan sirli Ilon tojini olish uchun yashirin operatsiyada qatnashish uchun tanlangan. Roxxon kompaniyasining rahbarlari Sealining miyasiga jarrohlik yoʻli bilan qurilma oʻrnatdilar, bu esa unga gʻayritabiiy qobiliyatlarni taqdim etdi. Yana uchta ilon mavzusidagi yovuz odamlar, Sidewinder, Anaconda va Death Adder bilan birgalikda u Serpent Squadning asoschi aʻzosiga aylandi. Oʻzining birinchi missiyasi davomida Qora Mamba " Fantastik toʻrtlikning narsasi " ni deyarli yengib chiqdi, ammo magʻlub boʻldi. U mikroskaner deb nomlanuvchi kuchli qurolni qidirish chogʻida “ Temir odam” ga ham duch keldi.
Bir muncha vaqt Black Mamba katta foyda olish umidida Crimson Cowl ʻs Evil Mastersda xizmat qildi va Momaqaldiroqlarga qarshi kurashdi. Oxir-oqibat u Ilonlar jamiyatiga qaytdi. U, shuningdek, Lyuk Keyj va Temir musht bilan jang qildi va uning guruhini Kabelning oʻzi yollaganini anglab, hayratda qoldi.
" Fuqarolar urushi " hikoyasi paytida Black Mamba oʻzining doʻstlari Diamondback va Asp bilan Kapitan Amerikaning roʻyxatga olishga qarshi guruhi aʻzosi sifatida paydo boʻladi. U "urush" ning soʻnggi jangida qatnashdi, ammo kapitan Amerikaning taslim boʻlishi bilan kelgan amnistiya taklifini qabul qilmadi.
Keyinchalik, Black Mamba va boshqa BAD Girls Nyu-Yorkdagi koʻcha savdo markazida The Mighty Avengers tomonidan qoʻlga olindi. U asirlikdan qochib qutuldi va keyinroq "The Bar With No Name" filmida boshqa bir qancha yovuz odamlar bilan birga koʻrindi.
Qorasuvtepa
Qorasuvtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Yakkabogʻ tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Sandal” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Black Mamba
Oʻylab topilgan qahramonning biografiyasi
" Yashirin bosqin " filmida Qora Mamba yana Ilonlar jamiyatiga qoʻshildi. Jamiyat Amerikaning Oʻrta Gʻarbiy qismidagi bir majmuada bir qancha tinch aholini garovga oldi, ular oʻzlarini Skrullardan himoya qilganliklarini daʻvo qilishdi. Biroq, ular Nova va uning yangi Nova korpusi tomonidan osongina magʻlub boʻlishdi.
Keyinchalik, Anakonda, Qora Mamba, Bushmaster va Kottonmut kabi Ilonlar jamiyatining bir nechta aʻzolari yarim tropik hududda Yangi Qasoskorlar aʻzolari bilan jang qilishdi. U Kapitan Amerika tomonidan magʻlub boʻldi.
" Qorongʻu hukmronlik " hikoyasi davomida Qora Mamba Tashabbusning Delaver shtatidagi yangi jangchilar jamoasi aʻzosi sifatida namoyon boʻladi.
Qora Mamba - qotillar gildiyasi tomonidan Dominoning boshiga sovgʻa yigʻish topshirilgan qotillardan biri. U oʻz kuchlarini Wolverine -da ishlatishga harakat qiladi, bu esa Marikoni idrok etishiga sabab boʻladi. Keyinchalik u X-23 tomonidan koʻkragiga pichoq bilan uriladi, lekin oxir-oqibat, Wolverinening xafa boʻlishiga qaramay, Elixir tomonidan tuzalib ketdi.
" Yangi, butunlay boshqacha Marvel " tadbiri doirasida Black Mamba oʻzining yangi nomi Serpent Solutions ostida Viper ʻs Serpent Society aʻzosi sifatida paydo boʻladi.
" Maxfiy imperiya " hikoyasining "Ochilish Salvo" qismida Black Mamba Serpent Solutions bilan birga edi, ular baron Helmut Zemo tomonidan yovuzlik armiyasiga qoʻshilish uchun yollangan.
" Ovlangan " hikoyasining muqaddimasida Ilonlar jamiyatining bir nechta aʻzolari Kraven ovchi, vazifa ustasi va qora chumoli tomonidan qoʻlga olindi va Arkada tomonidan oʻrnatilgan qotil ovda qatnashishga majbur boʻldi. Black Mamba, Cottonmouth, Bushmaster, Black Racer, Puff Adder, Rock Python va Fer-de-Lance ov boshlanishini kutish uchun elektr qafaslarga joylashtirildi. Black Mamba va Cottonmouth, Viper Ilonlar jamiyatini boshqarish uchun mos emasligi haqidagi fikrlari haqida gapirishdi. Ular ovchi-botlardan Vulture tomonidan qutqariladi.
Quvvat va qobiliyatlar
Qora Mamba ikkita alohida gʻayritabiiy qobiliyatga ega, u koʻpincha noyob natija uchun tandemda foydalanadi. Uning kuchlari, ehtimol, Roxxon tomonidan unga berilgan kranial implantning natijasidir.
Qora Mamba cheklangan telepatik qobiliyatga ega, bu unga yaqin atrofdagilarning ongini skanerlash imkonini beradi. Uning telepatiya darajasi oshkor etilmagan; u koʻpchilik telepatlar ega boʻlgan boshqa qobiliyatlarga, masalan, aqliy aloqaga egami yoki yoʻqmi nomaʻlum. U bu kuchdan yaqinlarining illyuziyalarini jabrlanuvchilarning ongiga singdirish va aks ettirish uchun foydalanadi, shu bilan birga nishonni oʻzi yaratgan ruhiy qiyofaga bogʻlangan tinchlangan trans holatiga qoʻyadi.
Mambaning ikkinchi qobiliyati unga oʻz qurbonini oʻlimga olib kelishi mumkin boʻlgan kuch bilan toʻsib qoʻyish uchun foydalanadigan aniq qorongʻu kuchlar bulutini yaratishga imkon beradi. Biroq, jabrlanuvchi buni bilmaydi va qorongʻu kuchlar energiyasini ularning ongiga oʻylagan sevimli odami sifatida qaraydi. Mambaning hayajonli transida tuzoqqa tushib qolgan jabrlanuvchi ularni boʻgʻib oʻldirayotganidan mutlaqo bexabar va bir necha daqiqada oʻlishi mumkin. Mamba birinchi navbatda raqibga telepatik kuchini ishlatmasdan Darkforce yaratishi mumkin, ammo maqsad aniq boʻlgani uchun unchalik kamroq samaradorlik bilan va nisbatan sekin harakatlanuvchi Darkforce bulutidan osonroq qochishi mumkin. Darkforce energiyasini Mamba nazoratining toʻliq darajasi oshkor etilmagan. Shuningdek, u oʻzini oʻrab olish uchun oʻzining qorongʻu kuchlaridan foydalanishi mumkin, oʻzini kimga oʻxshatishni xohlasa, oʻzini yashiradi. U bu qobiliyatni boshqalarga qoʻllashi mumkin, garchi maydon uning koʻzidan chiqib ketganda tarqala boshlaydi.
Annulatascaceae
Annulatascaceae - Sordariomycetidae kenja sinfiga mansub zamburug'lar oilasiga kiradi.
Guliston tinchlik shartnomasi
right|450px Guliston tinchlik shartnomasi — Rossiya imperiyasi va Qajar Fors oʻrtasida 12 yilda imzolangan shartnoma, 1804-1813-yillardagi rus-fors urushi tugagandan soʻng yil Guliston (Qorabogʻ) qishlogʻida imzolangan.
Black Mamba
Ultimate Marvel
Qora Mamba Ultimate Marvel olamida “ Sepent Squad ” ning a’zosi sifatida paydo boʻladi, bu ayol yollanma askarlar guruhi. Ulardan Ilon toji oʻgʻirlanganidan soʻng, ular Fantastik toʻrtlikka qarshi kurashadilar. Black Mamba Thing tomonidan jangdan erta nokautga uchradi va hibsga olindi. Thing "Ilonlar" guruhini "injiqlar" deb ataganidan soʻng, Black Mamba gʻazab bilan javob qaytardi, chunki u juda qattiq kasal boʻlib, yolgʻiz oʻlishini aytdi. Black Mambaʻs Ultimate dizayni uning Earth-616 dizayniga juda oʻxshaydi, ammo u ushbu muqobil koinotdagi qorongʻu kuchlarni boshqaradimi yoki yoʻqmi nomaʻlum. Ajabo, uning asl ismi “Janis”ga oʻzgartirilganga oʻxshaydi.
Guliston tinchlik shartnomasi
Shartnomani Rossiya imperiyasi nomidan general-leytenant N. F. Rtishev va Fors nomidan — Mirzo (tashqi ishlar vaziri) Abul-Hasanxon (fors ) imzolagan.
Black Mamba
Marvel zombi
" Maxfiy urushlar " syujeti davomida Black Mambaning zombilashtirilgan versiyasi Marvel Zombies olamida Battleworld of Deadlands domenida yashovchi sifatida paydo boʻldi.
Guliston tinchlik shartnomasi
Tarixi
Angliya-Rossiya urushi tugagandan soʻng va 1812-yil iyul oyida Rossiya va Angliya oʻrtasida tinchlik shartnomasi imzolangandan soʻng ingliz diplomati, elchisi va Angliyaning Fors sudidagi muxtor vaziri ser Gor Ousli mutlaqo teskari vazifani oldi — Rossiya va Fors oʻrtasidagi muzokaralarda vositachilik qiladi. Aynan u Guliston shartnomasini „butun holda“ (Status quo ad praesentem) imzolash gʻoyasini ilgari surgan, bunda bahsli hududiy masalalarga oydinlik kiritishni keyingi komissiyalar hal etishi kerak, bu esa keyinchalik hududiy masalalar boʻyicha cheksiz kelishmovchiliklarga sabab boʻlgan. Yaʼni Rossiya va Fors oʻrtasidagi masala.
Black Mamba
Boshqa ommaviy axborot vositalarida
Qora Mamba Marvel Future Avengers anime teleserialida yapon tilida Xana Takeda va ingliz tilida Kollin OʻShaughnessi tomonidan aytilgan "Mission Black Market Auction" epizodida paydo boʻldi. BAD Girls, Inc. aʻzosi, bu versiya Asp va Diamondback bilan birga kuchli qurol uchun noqonuniy kim oshdi savdosi oʻtkaziladigan kruiz kemasini qoʻriqlash uchun yollangan. Biroq, ular Wasp, Black Widow va Charade tomonidan magʻlub boʻlishadi.
Guliston tinchlik shartnomasi
Tarixi
Dastlabki muzokaralar 1813-yilning yozida Tbilisida boshlandi. Forsdagi ingliz elchisi ser Gor Ousli vositachi sifatida ishtirok etdi.
1812-yil oktabr oyida Aslanduzda fors qoʻshinlari shafqatsiz magʻlubiyatga uchradi va yosh valiahd shahzoda Abbos Mirzo deyarli qoʻlga olindi. Shundan soʻng u tinchlik muzokaralarini qayta boshlash iltimosi bilan Rossiya bosh qoʻmondoni Rtishevga murojaat qildi.
Shartlari
Guliston sulh shartnomasi taraflar savdosida huquqiy normalarni belgilab berdi va bu Rossiya (birinchi navbatda Kavkaz mintaqalari) bilan Eron oʻrtasidagi savdo koʻlamini oshirishi kutilgan edi. Biroq, ushbu shartnoma moddalarini qoʻllash kechiktirildi va 1755-yilgi taqiqlash tarifi oʻz faoliyatini davom ettirdi. Ushbu tarif boʻyicha Boku va Astraxanda eksport qilinadigan tovarlarga 23 foizlik boj joriy etildi. 1813-yilgi Guliston sulh shartnomasi faqat 1818-yilda eʼlon qilindi, shundan soʻng Rossiya va Eron keng koʻlamli savdo operatsiyalarini boshlashga muvaffaq boʻldi.
Shartnomaga koʻra Fors Dogʻiston, Kartli, Kaxeti, Megreliya, Imereti, Guriya, Abxaziya, Sharqiy Armanistonning yarmi  , zamonaviy   Ozarbayjon, bu yerda quyidagi xonliklar joylashgan: Boku, Qorabogʻ, Ganja, Shirvan, Sheki, Derbent, Quba, Talishlar   va koʻpchilikning Rossiya imperiyasiga oʻtishini tan oldi.
Natijasi
Zakavkaziyaning salmoqli qismining Rossiyaga qoʻshilishi Zakavkaziyaning nasroniy xalqlarini fors va turk bosqinchilarining bosqinlaridan qutqarib qoldi, feodal tarqoqlikning bosqichma-bosqich barham topishiga olib keldi va Zakavkaziyaning iqtisodiy rivojlanishini yuqori darajaga koʻtarishga yordam berdi.
Fors Zakavkaziyaning yoʻqolishini qabul qilmadi. Buyuk Britaniya tomonidan turtib Fors shartnoma shartlarini qayta koʻrib chiqishni talab qila boshladi va Rossiyaga qarshi yangi urush boshladi, bu Forsning magʻlubiyati va Turkmanchay tinchlik shartnomasining imzolanishi bilan yakunlandi.
Bantheville
Bantheville Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meuse departamenti Verdun tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
140 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,9 km2. Dengiz sathidan 194 – 277 m balandlikda joylashgan.
Zokirov (maʼnolari)
Zokirov:
Pnevmo...
Pnevmo... (yun. pneuma — nafas olish, havo; pneumon — oʻpka) — oʻzlashma qoʻshma soʻzlarning birinchi qismi boʻlib, nafas olish va chiqarish, havo va oʻpka bilan bogʻliq harakat-holat yoki kasalliklarni bildiradi (mas, pnevmokokklar, pnevmotoraks).
Shoiru, sheʼru shuur
„Shoiru, sheʼru shuur“, toʻliq nomi „Shoiru, sheʼru shuur: Adabiy oʻylar“ (ayrim manbalarda „Shoiru, sheʼru shuur: Adabiy esselar“) — oʻzbek shoiri Erkin Vohidov qalamiga mansub nasriy asarlar toʻplami. 1987-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga shoir turli yillarda yozgan maqolalar, adabiy oʻylar, oʻzbek mumtoz sheʼriyati talqinlari, boshqa ijodkorlar haqida mulohazalar hamda safar xotiralari kiritilgan.
O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, saqlash va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati
Oʻzbekiston madaniy merosini oʻrganish, saqlash va ommalashtirish boʻyicha Butunjahon jamiyati (ingl. The World Society for the study, preservation and popularization of the cultural legacy of Uzbekistan) — Oʻzbekiston madaniy merosini oʻrganish, saqlash va targʻib qilish bilan shugʻullanuvchi xalqaro notijorat madaniy va jamoat tashkiloti hisoblanadi.
Shoiru, sheʼru shuur
Toʻplam nomi Vohidov 1967-yil yozgan va „To tirikdirki tabiat“ misrasi bilan boshlanuvchi sheʼrdan olingan. Shu sababdan asarning boshida sheʼrning Vohidovning oʻzi yozgan qoʻlyozmasi keltirilgan. Toʻplam boshida Vohidovning tarjimai holi keltirilgan. Unga kiritilgan maqola va mulohazalar „Soʻz qadri“, „Qarzdorlik“, „Talqinlar“, „Ostonada turgan isteʼdod“, „Bahs“ hamda „Yoʻllar va oʻylar“ boʻlimlariga boʻlingan.
O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, saqlash va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati
U 2018-yilda Sankt-Peterburgda yaratilgan. Dunyo boʻylab 400 dan ziyod olimlarni jipslashtiradi.
Jamiyat a'zolari
Mazkur jamiyatga dunyoning turli burchaklaridan kelgan 400 dan ziyod sharqshunos olimlar, jamiyat va madaniyat arboblari a’zolarini tashkil etadi.
Joe Gomez
Joseph Dave Gomez (1997-yil 23-mayda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, Premier League „ Liverpul“ klubi va Angliya terma jamoasida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.
Gomez oʻz faoliyatini Charlton Athleticda boshladi, 17 yoshida asosiy jamoaga kirdi. U 2019-yilgi Klublar o‘rtasidagi jahon chempionati finalida o‘ynadi va „Liverpul“ klub tarixida birinchi marta musobaqada g‘olib chiqdi. U 2019-20-yilgi Premer-ligada gʻalaba qozongan jamoaning bir qismi edi, bu „Liverpul“ning 30 yildagi birinchi liga chempionligi edi.
Klublardagi faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/Joe_Gomez.png/170px-Joe_Gomez.png|left|thumb| Gomez 2015-yilda Charlton Athletic safida Gomez Londonning Ketford shahrida tugʻilgan. Otasi gambiyalik va ona ingliz edi. U 10 yoshida yaqin atrofdagi Charlton Athletic akademiyasiga borgan, 13 yoshida klubning 18 yoshgacha boʻlgan jamoasida debyut qilgan. Boshqa klublarning kuchli qiziqishiga qaramay, Gomez 2014-yilning oktyabr oyida Charlton bilan professional shartnomasini imzoladi. Uning debyuti 2014-yil 12-avgust kuni „Kolchester Yunayted“ ustidan 4:0 hisobida g‘alaba qozongan Liga kubogi o‘yinida boʻldi.
Liverpool
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Joe_Gomez_before_game_v_Spartak.jpg/170px-Joe_Gomez_before_game_v_Spartak.jpg|thumb| Gomez 2017-yilda [[Liverpool F.C.|"Liverpul" safida]] 2015-yil 20-iyun kuni Premer-liganing „Liverpul“ klubi Gomezni 3,5 million funt sterling evaziga sotib oldi va 5 yillik shartnoma imzoladi. U 9-avgust kuni " Stok Siti "ga qarshi oʻyinda debyut qildi.
2015-yilning 13-oktabr kuni Gomez Angliya U21 terma jamoasida o‘ynab, jarohat oldi. Bir yil oʻtgach, Gomez 2016-yil 13-oktyabrda toʻliq asosiy jamoa mashgʻulotlariga qaytdi. 13-noyabr kuni Gomez yopiq eshiklar ortidagi oʻrtoqlik uchrashuvida 45 daqiqa harakat qildi.
2017-18 yilgi mavsum
2017-yilning 23-avgustida Gomez Yevropa chempionlar ligasi pley-offida " Xoffenxaym " ustidan 4:2 hisobida g‘alaba qozonilgan oʻyinda Yevropa chempionatidagi debyutini o‘tkazdi.
2018-yilning mart oyi oxirida Gomez xalqaro o‘rtoqlik o‘yini vaqtida jarohat olgani sababli keyingi bir necha o‘yinlarni o‘tkazib yuborishi tasdiqlandi. 2018 yilning may oyida Gomez toʻpigʻidan jarohati boʻyicha operatsiya qilindi va 2018-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi finalida oʻynamasligini tasdiqladi.
2018-19 yilgi mavsum
Doimiy asosiy jamoa himoyachilari Deyan Lovren va Joel Matipning jismoniy tayyorgarligi yoʻqligi tufayli Gomez „Liverpul“ning mavsumdagi ilk oʻyinlarida Virjil van Deyk bilan birga oʻynadi.
2019-20 yilgi mavsum
Gomez keyingi mavsumni oʻtgan mavsumda jarohati tufayli Virjil van Deyk bilan birga asosiy tayanchga aylangan Joel Matip uchun oʻrinbosar sifatida boshladi. Gomez Matipdagi jarohatlardan soʻng asosiy tarkibga oʻyinchisiga aylandi. Yanvar oyida Angliya Kubogida raqibi Everton ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda Gomez yetakchiligi va xotirjamligi uchun maqtovga sazovor boʻldi.
2020-21 mavsum
Gomez Angliya terma jamoasi safida bo‘lgan vaqtida chap tizzasidan pay jarohati oldi va 2020-yilning 11-noyabrida jarohatni tuzatish uchun muvaffaqiyatli operatsiya qilindi.
2021-22 mavsum
2022-yilning may oyida Gomez zaxira oʻyinchisi boʻldi. U 2022-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi finalida "Real Madrid"ga 1:0 hisobida magʻlub boʻlganida ham zaxira oʻrindigʻida edi.
2022-23 yilgi mavsum
2022-yilning 7-iyulida u klub bilan yangi besh yillik shartnoma imzoladi.
Terma jamoadagi faoliyat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/France_-_England_U19%2C_20150331_70.jpg/170px-France_-_England_U19%2C_20150331_70.jpg|thumb| Gomez 2015-yilda Angliya U19 terma jamoasi safida Gomez Angliyada 16 yoshgacha, 17 yoshgacha va 19 yoshgacha boʻlgan jamoalarida oʻynagan.
2015-yilning 25-avgustida u 21 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasiga ilk chaqiruvini oʻtkazdi. 2017-yil 30-avgustda Gomez 21 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi 2019 yilgi Yevropa chempionatiga saralash bosqichi oldidan Angliya U21 terma jamoasi sardori sifatida eʼlon qilindi.
Shaxsiy hayoti
Gomes 2014-yilda turmush o‘rtog‘i Tamara bilan tanishgan. Ular Liverpul chekkasidagi Formbida shahrida birga yashashadi. Ularning Kyrie ismli oʻgʻli bor. Gomez hujumchi Muhammadu Faalning amakivachchasi hisoblanadi, u hozirda " Enfild Taun "da oʻynaydi.
Yutuqlari
Liverpool
Angliya U17
Shaxsiy sovrinlari
Pnevmatolit konlar
Pnevmatolit konlar - pnevmatoliz natijasida magmadan ajralib chiqqan gazlar va ularning boshqa jinslarga taʼsiridan Yerning chuqur qismida hosil boʻlgan foydali qazilma uyumlari. Pnevmatolit konlarni tashkil qiladigan rudalar tomir, daykalar shaklida uch-raydi. Kon rudasining kristallari va donachalari yirik boʻladi. Nodir me-tallar rudalari tarkibidagi albit, turmalin, flyuorit, kvars, topaz, muskovit va boshqa slyudalar Pnevmatolit konlarning tipik minerallari hisoblanadi. Hosil boʻlgan kvars, dala shpati va boshqa yirik kristallarning ogʻirligi bir necha yuz kg boʻlishi mumkin. Bunday konlar uchun metasomatizm xos. Pnevmatolit konlar Rossiya Federatsiyasi (Sharkiy Sibir), Qozogʻistonda, Oʻzbekistonning Zirabuloq-Ziyovuddin, Nurota togʻlarida keng tarqalgan.
Marcela Zacarias
Marcela Zacarias Valle (1994-yil 26-martda tugʻilgan) — meksikalik professional tennischi.
2012-yil 2-dekabrda Zacarias ITF Junior Circuit musobaqalarida katta muvaffaqiyatlarga erishdi va faoliyati boʻyicha umumiy reytingda 7-oʻrinni chiqib oldi.
2021-yildagi „Qirol Richard“ filmida Zacarias „Katta dubulgʻa“ turnirining 14 karra chempioni Arantxa Sanches Vikario rolini oʻynagan.
Kızılibrik, Ilgaz
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Qizilibrik — Turkiyaning Chanqiri viloyatining Ilgaz tumaniga qarashli qishloq.
Abdusalim Xaripov
Xaripov Abdusalim  —  3380-sonli  ish  bo‘yicha  otuvga  hukm qilingan,  1868-yili  tug‘ilgan,  Namangan  rayoni  Katta  Qurama qishlog‘idan. 1932-yili quloqqa tortilgan va Norin rayoniga surgun qilingan, jazoni o‘tagan, hibsga olingunga qadar kolxoz a’zosi. Kolxoz a’zosi  bo‘lib turib  kolxozchilar  orasida  kolxozlarni buzilib  ketishiga  qaratilgan  targ‘ibot  olib  borganlikda,  sovet hokimiyati  kolxozchilarni  oziq-ovqat  bilan  ta’minlamayapti, ularni  ochlikka  mahkum  etmoqda deb  ularni  kolxozdagi  ishlarni tark  etishga  chaqirganlikda,  oqibatda  ishga  chiqmayotganlar  soni ko‘tayib ketgani va kolxoz rejani bajarmay kelganida ayblangan.
Behind the Stockade
Behind the Stockade - Tomas H. Ince va Jorj Loan Taker rejissyorlik qilgan, 1911-yilda suratga olingan qisqa metrajli film. Unda Mary Pickford va Owen Moor turmush qurgan juftlik rolini ijro etgan.
Kurmalar, Ilgaz
Kurmalar Turkiyaning Chanqiri viloyati Ilgaz tumaniga qarashli qishloq.
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi
„Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi“ — faxriy unvoni yoshlarga kasb mahoratini oʻrgatishda, mehnatga halol va vijdonan munosabatni, yuksak vatanparvarlik va axloqiy fazilatlarni tarbiyalashda alohida xizmat koʻrsatgan xalq xoʻjaligi xodimlari va mutaxassislariga beriladi.
Zens
Zens Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan aholi punktidir. Schönebeck tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,13 km2. 293 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Hududi
Zensning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Pnevmokokklar
Pnevmokokklar (lot. pneumon -nafas va kokklar, streptococcus pneumoniae) — streptokokklar turkumiga mansub bakteriyalar. Hujayrasi (diametri 0,5—1,25 mkm), odatda, juft, harakatsiz, dumaloq yoki oval shaklda, grammusbat aeroblar. P. tashki muhit sharoiti taʼsiriga kam chidamli, patogenlik xususiyatiga ega. Pnevmoniya va nafas organlarining boshqa kasalliklarini qoʻzgatadi.
Pnevmoavtomatika
Pnevmoavtomatika (pnevmo... va avtomat) — avtomatik rostlash va boshkarish vositalari majmui; pnevmatik tizimlar va qurilmalar yordamida ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatik boshqarish va fizik kattaliklar (bosim, sath, temperatura va boshqalar) ni rostlab turish usullarini ishlab chikish, texnika vositalarini yaratish bilan shugʻullanadi. Unda avtomatik rostlash, uzokdan turib boshkarish, signalizatsiya va himoya tizimlari majmuini yaratishda kompleks elastik kuch pnevmoavtomatikasi, sanoat pnevmoavtomatikasi elementlarining universal tizimini ishlab chikish masalalari oʻrganiladi; rostlagichlar, pnevmatik datchiklar, oʻzgartirgichlar, summatorlar, himoya va signalizatsiya kurilmalari yaratiladi. P. kimyo, neft, gaz va oziq-ovqat sanoatlari, yogʻochga ishlov berish korxonalarida keng qoʻllanadi.
Abdiqodir eshon madrasasi
Abdiqodir eshon madrasasi (mahalliy xalq orasida Muhammad Sharif oxun madrasasi yoki Mambetsherip axun madrasasi nomi bilan mashhur) (Abdiqadir iyshan medresesi, Muxammed Sherip axun medresesi, Mambetsherip axun medresesi) — Qoraqalpogʻiston madrasalaridan biri. Qoʻngʻirot sulolasi davrida Xiva xonligida (hozirgi Qoraoʻzak tumanida) Turkistondan koʻchib kelishgan Erkaboy va Mirzaboylarning mablagʻlari evaziga XIX asrning I choragida bunyod etilgan.
Madrasaning soʻnggi mutavallisi Abdusattor oxunning nabirasi Muhammad Sharif oxun (Mambetsherip axun) boʻlgan. Muhammad Sharif oxun 18 yil davomida Xorazm xonlarining oʻgʻillari bilan birga Xiva madrasalaridan birida tahsil olgan. Madrasani bitirganidan soʻng oʻzining ajdodlari madrasasida ilm oʻrgatgan.
Ushbu madrasa 3 ta binoning majmuidan tashkil topgan: Doʻngdagi masjid, Oydagi masjid va oshxona. Madrasa binolari bir-biriga nisbatan 50—60 metr uzoqlikda va oshxona ularning orasida joylashgan. Doʻngdagi masjid Oydagi masjidning shimoliy tomonida keyinroq qurilgan. Madrasalarning qurilishi bilan bogʻliq bir nechta afsonalar bizgacha yetib kelgan.
Oydagi masjid
Oydagi masjid toʻrtburchak shaklida (15x16 metr). Binoning oʻrtasidan janubdan shimolga qarab koridor oʻtgan. Koridorning sharqiy tomonida talabalar yashashi uchun 5 ta hujra joylashgan. Koridorning gʻarbiy tomonida 4 ta xona: darsxona, kutubxona va oxunning yashashi uchun qurilgan xonalar joylashgan. Madrasaning janubiy tomoniga qadab yana bir xona — tavojixona (muridlar tayinlangan xona) qurilgan.
Dizartriya haqida
Dizartriya — termini grekcha soʻzdan olingan boʻlib, (dis — boʻlak, arthon — biriktirish) degan ma’noni bildiradi.
Dizartriyada nutq a ’zolarining (yumshoq tanglay, til, lablar) kam harakatlanishi natijasida nutq tovushiari artikulatsiyasi qiyinlashadi, shu bilan birgalikda ovoz, nafas buzilishlari hamda nutqning sur’ati, ritmi va ifodaliligida o'zgarishlar kuzatiladi.
Dizartriya — nutq apparati inervatsiyasining organik buzilishi sababli nutqning talaffuz tomonidan buzilishidir.
Nutq patologiyasining eng dastlabki tasnifida artikulatsiyani har qanday buzilishi alohida guruhlarga ajratilgan va "dizartriya" term ini bilan belgilangan edi. 1888-yili Gowers nutqining bunday dizartrik buzilishini serebral va bulbar shakllariga ajratdi. Keyinchalik bir necha marotaba dizartriyani neyroanatomik turkumlarga bo'lish uchun harakatlar qilindi. Masalan, Froeschels (1943) tasnifi tuzilib, u dizartriyani to'rtta shaklga ajratdi: piramidali, ekstrapiramidali, peshona-pontionli va serebellyar.
Biroq muammoning kam o 'rganilganligi sababli dizartriyani tasniflashda neyroanatomik tamoyilga amal qilish doimo saqlanmadi. Brain (1948) dizartriyaning koordinator va miopatik shakllarini ajratdi.
Driving Home the Cows
Driving Home the Cows (Sigrlarni uyga haydash) 1912-yilda Kalem kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan Amerika ovozsiz filmidir. Filmga Sidney Olcott rejissorlik qilgan. Film Jeksonvilda suratga olingan.
Karıncalı, Bayramiç
Tarixi
Aholi punkti nomi 450-yilgi manbalarda Gérgis yoki Gergitha sifatida qayd etilgan. Qadimgi manbalarga koʻra, Gérgis „baland joy, choʻqqi“ degan maʼnoni anglatadi.
Geografiyasi
Qishloq Çanakkale shahar markazidan 45 km uzoqlikda joylashgan.
Dizartriya haqida
Dizartriyaning neyroanatomik tamoyiliga amal qilgan holdagi eng mukammal tasnif Peocher (1948) tomonidan ishlab chiqilgan,
u dizartriyaning quyidagi shakllarini ko'rsatadi;
Muallifning dizartriyaga ushbu tasnifini mukammal deb bo`lmaydi. Chunki muallif tomonidan sanab o ʻtilgan shakllarining hammasi artikulatsiya buzilishlariga xos emas. Ularning ba’zilari ovoz, nafas, nutqning prosodik tomonining buzilishlari bilan bogʻliq. Tor ma’noda bu nutq buzilishlarini disfoniya, dispnevmiya, disprozodiya deb nomlash mumkin. Biroq klinikaga oid adabiyotlarda kam ishlatiladi, shuning uchun shifokorlar umumlashtirib aniq boʻlmasa-da, "dizartriya" terminidan foydalanadilar.
Bulbar dizartriya
''Uzunchoq miya — medullaoblongata — yana ikkinchi ancha eski nomga ham ega — bulbus cerebri — qaysiki miya oʻqining bir qismi piyoz boshchasi bo'laklariga /bulbus, piyoz boshchasi tashqi yuzasi bilan oʻxshashdir. Miyaning bulbar qismiga tegishli IX, X va XI, XII bosh miya nervlarining periferik o ʻqlari, poʻstloq yoki yadroning shikastlanishi oqibatida yuzaga keluvchi simptokompleksning harakat buzilishlari bulbar falaj deb ataladi.''
Periferik harakatlantiruvchi neyronlarning hujayralari orqa miyaning oldingi shoxlarida yoki miya o ʻqining mos yadrolarida yotadi. Ularning aksonlari u yoki bu periferik harakatlantiruvchi nervlarni shakllantiradi. Periferik harakatlantiruvchi neyronning uning istalgan sathidagi shikastlanishi periferik falaj /parez/ning klinik koʻrinishini beradi. Bunda nerv impulslari mushaklarga kelmasligi, shuning uchun undagi almashinish jarayonlarining buzilishini hisobga olsak, mushaklar atrofiyasi, tovushining pasayishining yuzaga kelishi sabablari ma’lum buladi. Muskullar moʻrt, boʻsh boʻlib qoladi, shuning uchun bu koʻpincha atrofik falaj deb ataladi. Periferik harakatlantiruvchi neyronning shikastlanishi birlamchi reflektor yoylarining uzilishiga sabab boʻladi. Bunda teri va pay reflekslari yoʻqolib, refleksiya namoyon boʻladi. Periferik harakatlantiruvchi neyronlardagi patologik jarayon natijasida ham saqlanib qolgan qoʻzgʻaluvchanligi shu narsaga olib keladiki, atrofiyaga uchrayotgan muskullarda ba’zida alohida muskul to'plamlari va tolalarning tez-tez qisqarishi kuzatiladi.
Shunday qilib, nutq apparati sust parizi tufayli roʻy bergan turli klinik holatlardagi bulbar dizartriyaning toʻgʻridan toʻgʻri birlamchi klinik simptomlari past, kuchsiz ovoz, portlovchi tovushlar artikulatsiyasidagi buzilish, jarangli tovushlarda jaranglilik shaklining soddalashuvi, ovozning burunli, dimog`li tembri, nutq ohangdorligining buzilish kabilardan iborat.
Psevdobulbar dizartriya
Periferik harakatlantiruvchi neyronlarning yadrosining oʻzi nerv impulslarini miya poʻstlogʻidan markaziy harakatlantiruvchi neyronli, boshqacha qilib aytganda piramida yo`li bilan qabul qiladi.
Hozirga qadar markaziy harakatlantiruvchi neyronlarning tanasini oldingi ildizi markaziy egatlarning / oʻng va chap / poʻstlogʻida ma’lum ketma-ketlikda joylashgan deb hisoblanib kelinar edi. Til, lab, yutqin, tomoq harakatini innervatsiya qilishga tegishli hujayralar oldingi markaziy egatlarning pastki qismida joylashgan. Barcha piramida yo`li tolalari birga qoʻshilib, miya poʻstlogʻi osti yadrolari orasidan yarimshaming oq moddasi bo'ylab miya stvolining badal qismiga oʻtadi. Uzunchoq va orqa miya chegarasida piramida yo`li oʻng va chap tomonlari tolalarining katta qismi bir-birini kesib oʻtadi va orqa miyaning periferik harakatlantiruvchi neyronlar hujayralarida tugaydi.
Agar periferik paralichda barcha ixtiyoriy va ixtiyorsiz harakatlar buzilsa, markaziy spastik paralichda avvalo ixtiyoriy harakatlar zararlanadi, ixtiyorsiz harakatlar esa saqlanishi mumkin. Piramida yo`llari tolalari kontakt yo`lini hosil qiladi. Shuning uchun ularning shikastlanishida asosan bitta koʻp hollarda ikkita qo`l-oyoq qismi harakati eng nozik va differensiallangan qo`l barmoqlarining harakati buziladi.
Piramida yo`lining bosh miya nervlarining harakatlantiruvchi yadrolariga po'stloq impulslarini tashuvchi tomonlariga kartikonuklear yoki kartikobulbar deyiladi. Ularning shikastlanishida yuzaga keluvchi muskullar paralichi markaziy spastik paralich xususiyatiga ega. Sust bulbar paralichlardan farq qilib, bu paralichlar psevdobulbar deyiladi.
Qobiqli dizartriya
Bosh miya qobig'ining o'choqli jarohatlanishi bilan bog'liq patogenezga ega nutqning motor kamchiliklar guruhi namoyon bo'ladi.
Qobiqli dizartriyaning birinchi shakli bosh miyaning oldingi markaziy egatchasining pastki bo'limining bir tomonlama yoki ko'p hollarda ikki tomonlama jarohatlanishi bilan bog'liq. Bunday holatlarda artikulatsiya mushaklarining markaziy parezi yuzaga keladi. Tilning ayrim mushaklarini qobiqli parezi juda nozik alohida harakatlari hajmining cheklanishiga olib keladi. Qobiqli dizartriyaning bu shaklida til oldi tovushiari talaffuzida kamchiliklar kuzatiladi. Qobiqli dizartriyani tashxisi uchun har bir aniq holatda til oldi tovushlarining zararlanishi va bu kamchiliklarning mexanizmlarini aniqlashga yordam beruvchi nozik neyrolingvistik tahlilni amalga oshirish zarur.
Qobiqli dizartriyaning birinchi shakiida til oldi tovushlaridan birinchi navbatda kakuminal undoshlar, ya’ni til uchini yuqori tishlar tomon ko'tarib va biroz egilgan holda talaffuz qilinadigan undoshlar (sh, j, r) talaffuzida kamchiliklar kuzatiladi. Dizartriyaning og'ir ko'rinishlarida bu tovushlar mutlaqo yo'q bo'lsa, yengil ko'rinishida talaffuz jarayonida tilni o'rta qismi yumshoq tanglay tomon ko'tariladigan tovushlar (s, z, t, d, n) bilan almashtiriladi.
Qobiqli dizartriyada apikal undoshlar, ya’ni talaffuz jarayonida til uchini yuqori tishlar va alveolalarga yaqinlashishi va tegib turishi bilan izohlanadigan tovushlar (l) talaffuzida ham qiyinchiliklar kuzatiladi.
Shuningdek, qobiqli dizartriyada undosh tovushlarning hosil bo'lishining kamchiliklari kuzatilishi mumkin.
Qobiqli dizartriyada mushak tonusining ortishi xarakterli, ayniqsa, til uchi mushaklari tonusining ortishi kuzatiladi. Bu esa nozik differensial harakatlami cheklaydi.
Ekstrapiramidali dizartriya
Qobiq osti dizartriya — ekstrapiramidali tizim tez, aniq va differensial harakatlarni bajarish imkonini beruvchi tayyorgarlik fonini avtomatik tarzda yaratadi. U mushaklarning tonusini, mushaklar qisqarishining ketma-ketligi, kuchi va harakatchanligi boshqarishda alohida oʻrin tutadi va harakatlarini emotsional ifodali, avtomatik tarzda bajarishini ta’minlaydi.
Ekstrapiramidali dizartriyada tovushlar talaffuzida kamchiliklar aniqlanadi:
Ekstrapiramidali dizartriyaning xususiyatlari — bu tovush talaffuzini turgʻun va bir xil koʻrinishdagi kamchiliklarining kuzatilmasligi, shuningdek, tovushlarni mustahkamlash jarayonining qiyinchilik bilan amalga oshirilishidir.
Ekstrapiramidali dizartriya ayrim hollarda neyrosensor karlik kabi eshitish kamchiliklari bilan birgalikda keladi. Bunda avvalo, baland tonlarni eshitish zararlanadi.
Miyachali dizartriya
Dizartriyaning asosiy belgilari bular nutqiy artikulatsiya motorikasi va nutqiy nafas bilan bogʻliq boʻlgan tovushlar talaffuzi va ovoz nuqsonlaridir. Dizartriyada dislaliyadan farqli ravishda ham unli, ham undosh tovushlar talaffuzida kamchiliklar kuzatiladi.
Fonologik nuqsonlarda tovushlarni akustik va artikulatsion xarakteristikasining noaniqligi kuzatiladi. Shuning uchun koʻp hollarda yozma nutqda ham kamchiliklar kuzatiladi.
Dizartriyaning barcha shakllarida artikulatsiya motorikasi buzilishlar kuzatilib, ular bir qator belgilarga ega. Bu holning artikulatsiya muskulaturasida quyidagi shakllar farqlanadi: artikulatsiya muskullarining spastikligi — til, lab, yuz va boʻyin muskullari tonusining doimiy ravishda ortib borishi.
Artikulatsiya mushaklarining harakatchanligining yetarli emasligi natijasida tovushlar talaffuzida kamchiliklar kelib chiqadi. Lab mushaklarining jarohatlanishi natijasida ham unli, ham undosh tovushlar talaffuzida kamchiliklar kuzatiladi. Ayniqsa, lab undoshlari p, m, b tovushlarida buzilishlar kuzatiladi. Bola lablarini choʻchchaytirishga, doira holiga keltirishga, tepa labini tepaga ko'tarishga, pastki labini pastga tushirishga va boshqa bir qator harakatlarni bajarishga qiynaladi. Lablar harakati cheklanganligi butun artikulatsiyani buzilishiga olib keladi.
''Dizartriyaning asosiy belgilaridan yana biri artikulatsiya praksisining yetarli emasligi (dispraksiya). A.R. Luriya oʻz ishlari asosida dispraksik buzilishlarni 2 turini farqlaydi:''