cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Imperator Yonchjen
Meros boʻyicha nizolar
Afsonaning ikkita versiyasi mavjud boʻlib, ularning ikkalasi ham " 十 " belgisi bilan bogʻliq. Versiyalardan biriga koʻra, " 十 " ni oʻzgartirish orqali "Toʻrtinchi shahzodaga taxtni topshirish" iborasini "taxtni oʻn toʻrtinchi shahzodaga topshirish" iborasiga oʻzgartirgan. Afsonaning boshqa versiyasiga koʻra esa " 十 " belgisi tartib raqami ma'nosida kelib, "toʻrtinchi shahzodaga topshirish ma'nosida talqin qilinadi.
Academia Sinica tadqiqotchilari bu nazariyani rad etishdi, chunki rasmiy Sin hujjatlarida imperatorning oʻgʻillari haqida gap ketganda, har doim oʻgʻilning unvoni, shuningdek, imperatorning oʻgʻillari va oʻgʻlining ismi roʻyxati koʻrsatiladi. Bunday holda, vasiyatnomada "Shahzoda Yong, imperatorning toʻrtinchi oʻgʻli Yinchjen" (雍親王皇四子胤禛), deb keltirilishi shuningdek, imperator Kansining Yinchjenga boʻlgan yuksak hurmati va Yinchjen taxtda muvaffaqiyat qozonishi mumkinligiga ishonchi hal qiluvchi rol oʻynagan. Bunday holda, vasiyatnomani aniq belgilarini qoldirmasdan oʻzgartirish imkonsiz boʻlib qoladi. Chunki Yinti, agar vasiyatnomada nomi aytilgan boʻlsa, imperatorning oʻn toʻrtinchi oʻgʻli sifatida yozilardi (皇十四子), imperatorning toʻrtinchi oʻgʻli sifatida Yinchjen uchun toʻrtta emas, balki toʻrtta xitoycha belgida ifodalanardi.(皇四子).
Bundan tashqari, xitoycha belgi " 于" - soddalashtirilgan belgi boʻlib, u an'anaviy xitoy yozuvida "於" deb yoziladi ". Shuningdek, u faqat Sinlar davrida ishlatilgan.
Bundan tashqari, vasiyatnoma an'anaviy xitoy, manjur va moʻgʻul tillarida yozilgan. Alteratsiya nazariyasida faqat vasiyatnomaning xitoycha nusxasini oʻzgartirishga asoslanganligi qayd etilgan, chunki manjur va moʻgʻul tillarida yozilgan vasiyatni turli til xususiyatlariga koʻra oʻzgartirish mumkin emas edi.
Hukmronlik yillari
1722-yil dekabrda taxtga oʻtirgandan soʻng, Yonchjen "Yonchjen" nomini oldi (雍正 lit. "Barkamol adolat"). Taxminlarga koʻra, uning davri nomining ikkinchi belgisi oʻzini "oqlangan" deb nomlash orqali taxtga noqonuniy da'vosini yashirishga urinish boʻlgan. Taxtga oʻtirgandan soʻng, imperator Yonchjen oʻzining yangi boshqaruv kengashini shakllantirdi. U sakkizinchi shahzoda Yinsi, 13-shahzoda Yinxian, Chjan Tinyu, Ma Qi va Longkododan iborat edi. Yinsiga "Shahzoda Lyan" unvoni, Insyanga esa "Shahzoda Yi" unvoni berildi va ular ikkisi mamlakatda eng yuqori lavozimlarni egallagan.
Shahzodalarga qarshi kurash
alt=Painting of Chinese man, in Western clothes, attacking a tiger with a pitchfork-like staff|thumb| XVIII asr. Yevropacha parik va libos kiygan imperator Yonchjenning yoʻlbarsni trident bilan urishga tayyorlanayotgan surati alt=Painting of the Yongzheng Emperor sitting on the ground near a waterfall|thumb| XVIII asr. Imperator Yonchjenning kostyumdagi rasmi Uning vorisligining tabiati munozarali mavzu boʻlib qoldi. Bu esa imperator Yonchjen hukmronligiga soya soldi. Tirik qolgan akalarining koʻpchiligi uning merosxoʻrligini qonuniy deb bilishmaganligi sababli, imperator Yonchjen uchun uni taxtdan agʻdarish maqsadida fitna uyushtirilishi xayoli borgan sari paranoyaga aylandi. Vorislik uchun kurashning oldingi vakillari, eng kattasi Yinji va sobiq valiahd shahzoda Yinren uy qamogʻida yashashni davom ettirdilar. Yinren imperator Yonchjen hukmronligi boshlanganidan ikki yil oʻtib vafot etdi.
Imperator Yonchjen Yinsi va uning tarafdorlari Yintang, Yin'e, Yinti va ularning sheriklaridan iborat guruhni hukmronligining dastlabki yillarida oʻzining eng katta siyosiy muammosi deb bilishda davom etdi. Imperator Yonchjen ularning siyosiy nufuzini yoʻqotish uchun "boʻl va hukmronlik qil" strategiyasini qoʻlladi. Taxtga oʻtirgandan soʻng, Yinsiga nominal ravishda eng yuqori zodagon unvoniga ega boʻlgan "Shahzoda Lyan" unvonini berdi. Yinsi, shuningdek, Lifan Yuan (Feudatorlik ishlari boshqarmasi) vaziri va imperator Yonchjenga yordam beruvchi imperator kengashining yuqori martabali a'zosi etib tayinlandi; ba'zi tarixchilarning fikricha, uning oʻsha paytdagi lavozimi asosan " kansler yoki bosh vazir" boʻlgan. Yinsini koʻzga koʻringan siyosiy lavozimga koʻtarish orqali imperatori Yinsini diqqat bilan kuzatib bordi va uni davlat ishlari bilan band qildi, bu esa uning yashirincha siyosiy manevrlar oʻtkazish imkoniyatini kamaytirdi. Yinsining ittifoqchilari bilan boshqacha munosabatda boʻlishdi. Yintang harbiy xizmat bahonasida Sinxayga yuborilgan, lekin aslida imperator Yonchjenning ishonchli himoyachisi Nian Gengyao tomonidan nazorat qilingan. oʻninchi shahzoda Yin'e moʻgʻul shahzodasini joʻnatish uchun poytaxtni tark etishi aytilgan edi, ammo u imperator buyurganidek bu safarni yakunlashdan bosh tortgani uchun imperator 1724-yil may oyida uni barcha unvonlaridan mahrum qildi va uni shimolga, Shunyiga surgun qildi.
Imperator Yonchjen bilan bir onadan tugʻilgan 14-shahzoda Yinti Pekinga chaqirib olindi. Imperator Nian Gengyaoni Yinti oʻrniga shimoli-gʻarbiy harbiy kuchlar qoʻmondoni etib tayinladi. oʻzi taxtga oʻtirishini kutgan Yinti, imperator Yonchjenning vorisligini qonuniy deb tan olishni istamadi. Yinti marhum imperatorning dafn marosimida imperatorlik tartib-qoidalarini buzganlikda ayblanib, Yonchjen tomonidan Pekin gʻarbidagi imperator maqbarasida uy qamogʻiga olingan. Tarixchilarning fikricha, ularning onasi imperatritsa Dovager Renshou Yintini qisman oʻzi tarbiyalagani uchun qoʻllagan. Shunga qaramay, uning ikki oʻgʻli oʻrtasidagi tobora keskinlashib borayotgan ziddiyat onani juda qaygʻuga soladi. U imperator Kansidan olti oy oʻtmay vafot etdi.
Yinsi guruhini jugʻrofiy jihatdan alohida joylarga majburan joʻnatib, imperator Yonchjen oʻz raqiblari birgalikda unga qarshi fitna uyushtirishni amalda imkonsiz hodisaga aylantirdi. Yinsining qoʻl ostidagilaridan ba'zilari yuqori lavozimlarga tayinlangan boʻlsa-da, boshqalari lavozimidan tushirildi yoki badargʻa qilindi. Bu Yinsi guruhi uchun bir xil partiyaviy manfaatlarni saqlab qolishni qiyinlashtirdi. Imperator Yonchjen 1724-yilda Yinsiga topshiriqni notoʻgʻri bajargani uchun ommaviy ravishda tanbeh berdi, oxir-oqibat uni lavozimidan chetlatdi va uy qamogʻiga yubordi. Yinsi oʻzini manjur tilidagi haqoratli soʻz "Acina" deb oʻzgartirishga majbur boʻldi. Imperator Yintang va Yin'e mol-mulkini ham musodara qildi.
Min sulolasining imperatorlik oilasi avlodlari
1725-yilda imperator Yonchjen Chju Minga otasi Kan Sining manjur sulolasi imperator oilasining avlodi boʻlgan Xan aholisining integratsiyalashuvi istagiga koʻra merosxoʻr markiz unvonini berdi. Chju, shuningdek, Sin hukumati tomonidan Min maqbaralarida marosimlarni bajarish va Xitoyning Oq bayrogʻini Sakkiz bayroqqa kiritish uchun mablagʻ bergan. Keyinchalik, 1750-yilda, Imperator Yonchjenning vorisi, imperator Syanlun davrida, Chju Min vafotidan keyin " Kengaytirilgan inoyat Markizi " unvoniga sazovor boʻldi. Markiz unvoni XX asr boshlarida Sin sulolasining inqirozigacha 12 avlod davomida Chju avlodlariga oʻtib kelgan.
Polimnestor
Boshqa maʼlumotlarga koʻra, uning Deipil ismli oʻgʻli boʻlgan. U Polidorni oʻldirmoqchiligida oʻzi xohlamagan holda oʻgʻlini oʻldirib qoʻyadi, keyin oʻzi Polidor tomonidan oʻldiriladi. Yoki Iliona tomonidan oʻldirilgan. Apollon uning tashqi qiyofasini oladi. Evripid fojiasining bosh qahramoni " Gekuba ", Polidor haqida hikoya qiluvchi „Eneid“ da qotilning ismi aytilmagan.
Imperator Yonchjen
Nian Gengyao va Longkodo
Nian Gengyao Yonchjen taxtga oʻtirishidan ancha oldin uning tarafdori edi. 1722-yilda u Shinjonning shimoli-gʻarbiy chegarasidan ukasi Yintini chaqirib olganida, Nianni Shinjondagi Sin armiyasining qoʻmondoni etib tayinladi. Oʻsha paytda Shinjonda vaziyat notinch edi, bu hududga kuchli general kerak edi. Bir necha harbiy yurishlardan soʻng, Nianning obroʻsi va nufuzi oʻsdi. Shunda oʻzini imperator bilan teng koʻra boshlaganini aytdi. Nian endi oʻz nazorati ostida emasligini koʻrgan imperator Yonchjen Nianni Xanchjou qoʻmondonligining generali lavozimiga tushirish toʻgʻrisida imperator farmonini chiqardi. Nian tavba qilmaslikda davom etar ekan, oxir-oqibat unga ultimatum berildi va 1726-yilda zahar ichib, oʻz joniga qasd qilishga majbur boʻldi.
Longkodo imperator Yonchjen vorisligi davrida poytaxtda joylashgan militsiya qoʻmondoni edi. U 1728-yilda sharmanda boʻlib, uy qamogʻida vafot etdi. thumb| Imperator Yonchjenning Oy taqvimi boʻyicha 8-oyda dam olayotgan portretlari Taxtni egallaganidan soʻng, imperator oʻz saroyi uchun noqulay deb hisoblagan yozuvlarni, xususan, manjur yozuviga qarshi yozuvlarni bekor qildi. Ular orasida birinchi oʻrinda XVII asr olimi Lyu Liuliangning ta'siri ostida boʻlgan Zen Jing edi. oʻqiganlari Zenga shunchalik qattiq ta'sir qildiki, u Shensi-Sichuan general-gubernatori Yue Chjunsini (Jurchenga qarshi general Yue Feyning avlodi) Sin hukumatiga qarshi isyon koʻtarishga undamoqchi boʻldi. Yue Chjonsi zudlik bilan uni ushlab berdi va 1730-yilda bu ish haqidagi xabar imperatorga yetib keldi. Ishning oqibatlaridan juda xavotirlangan imperator Zen Jingni sud qilish uchun Pekinga olib keldi. Imperatorning hukmi Konfutsiylikka xayrixohligini koʻrsatgandek tuyuldi: u Zenning xatti-harakatlarini Lyu Liuliangning haqoratli va haddan tashqari ritorikasiga berilib ketgan yoshning ishonchsizligi va soddaligi bilan bogʻladi. Bundan tashqari, imperator Lyu Liuliangning manjurlarga qilgan dastlabki hujumi notoʻgʻri ekanligini aytdi, chunki ma'lumotlar uzoq vaqt davomida konfutsiylikning sivilizatsiyaga ta'sir qilishlari natijasida oʻzgargan.
Imperator Yonchjen oʻz hukmronligi davrida qat'iy avtokratik uslubni oʻrnatishi bilan ham mashhur. U korrupsiyadan jirkanardi va amaldorlarni jinoyat sodir etganlikda aybdor deb topsa, ularni qattiq jazoladi. 1729-yilda u tamaki va afyun aralashmasi boʻlgan madak chekishni taqiqlovchi farmon chiqardi. Imperator Yonchjenning hukmronligi Sin sulolasining Osiyoda kuchli imperiya sifatida mustahkamlanishini koʻrsatdi. U "Kanchian uygʻunlik davri" deb nomlanuvchi davrni yoyishda muhim rol oʻynadi. Otasining hukmronligi davridagi vorislik kurashining fojiasidan xulosa qilgan imperator Yonchjen voris tanlashning murakkab tartibini yaratdi. U mandarin rasmiylariga ishonchi bilan tanilgan edi. Li Vey va Tyan Venjin Xitoyning janubiy hududlarini Ortai yordami bilan boshqargan.
Kadrlarni tayinlash tizimini ratsionalizatsiya qilish
Sin sulolasi hukmronligining boshida, oʻrtadan pastgacha boʻlgan hukumat lavozimlarining aksariyati Xodimlar kengashi tomonidan boshqariladigan mexanik tayinlash tartibiga boʻysungan. Bu lotereya qoidasi edi. Aniqrogʻi, nomzodlar nomzodlik manbalariga koʻra birinchi navbatda uch toifaga, ya’ni ilmiy daraja egalari, ofis ishchilari va lavozimga koʻtarilishni kutayotgan mansabdor shaxslarga boʻlinadi. Bu nomzodlar yoki kutishdagi idoralar deb ataladiganlar har oyda qur'a tashlash yoʻli bilan turli lavozimlarga tayinlangan. Bu oy tanlovi deb ataladi. Bu tasodifiy tayinlash tartibi Min sulolasidan kelib chiqqan. Imperator Vanli Min sulolasi hukmronligi davrida kadrlar kengashi vaziri boʻlgan Sun Piyang, Min saroyi byurokratik siyosatga botib ketgan paytda kadrlar tanlashda adolatni joriy etish maqsadida qurʼa tashlash usulini oʻylab topgani aytiladi. Ma'lum boʻlishicha, ushbu qoidaga asoslangan tayinlash tartibi patronaj tarmogʻini qurish va korrupsiyani cheklashga yordam bergan.
Oylik tanlovning cheklanishini hisobga olgan holda, imperator Yonchjen Guanxi provintsiyasining provintsiya ma'muriy komissari Jin Xongning yodnomalaridan ilhomlanib, 1731-yilda lavozimga tayinlash tizimida tarkibiy islohotni boshlashga qaror qildi. Yangi tayinlash tizimida mahalliy yuridiksiyalar boshqaruvdagi qiyinchiliklarga koʻra dastlab ikki guruhga boʻlingan. Aniqroq aytganda, mahalliy yuridiksiyalarga ustuvorlik berish va shunga mos ravishda tayinlash vakolatini taqsimlash uchun har bir yuridiksiyaning boshqaruvi toʻrt elementga yoki toʻrtta "belgiga" boʻlingan: Chong, Fan, Pi va Nan. "Chong" (koʻcha) gavjum koʻchalardagi joylarni nazarda tutgan va tijorat salohiyati yoki harbiy ahamiyatga ega boʻlgan lavozimlarni egallashga moʻljallangan. "Fan" (muammo) juda ogʻir rasmiy vakolatga ega boʻlgan joylarni anglatadi. "Pi" (zerikarli) soliq yigʻishda qiyinchilik tugʻdirayotgan hudud edi. "Nan" (qiyin) jinoyatga moyil boʻlgan va tez-tez zoʻravonlik bilan shugʻullanadigan joylarni nazarda tutadi. Bundan tashqari, barcha toʻrt elementni oʻz ichiga olgan yuridiksiya postlari juda muhim lavozimlar va uchta elementdan iborat joylarning postlari muhim postlar sifatida baholanadi, ikki elementdan kam boʻlgan joylarning postlari esa oʻrta darajadagi pozitsiyalar (ikki element) sifatida belgilanadi.
Shu tarzda, lavozim belgilash (Chong, Fan, Pi va Nan) muhimlik reytingi tizimi bilan birgalikda bogʻlangan. Tayinlash vakolati muhimlik reyting tizimi asosida taqsimlandi; juda muhim va muhim deb belgilangan lavozimlar imperator yoki viloyat rahbarlari tomonidan ixtiyoriy ravishda tayinlanishi kerak edi, boshqa unchalik muhim boʻlmagan lavozimlar esa qur’a tashlash yoʻli bilan tayinlangan. Natijada yuqori malakali amaldorlar muhim lavozimlarga moslashtirildi va oʻz navbatida mahalliy boshqaruvni isloh qildi.
Dehqonchilik va yer soligʻi
Sin sulolasida aholi sonining keskin oʻsishi, aholi va harbiylarning gʻallaga boʻlgan talabi ortib borayotgan bir vaziyatda imperator Yonchjen mahalliy hukumatlardagi amaldorlarni dehqonchilik uchun moʻljallangan yerlarni sotib olishda raqobatlashishga undagan gʻalla kampaniyasini boshladi. Imperator Yonchjen amaldorlarga 5-10 yillik soliq ta'tillarini taklif qildi, ular soliq toʻlashdan ozod boʻlishdi. Ushbu kampaniya bir million gektardan ortiq dehqonchilikka yaroqli yerlar yaratilishiga olib keldi. Ushbu kampaniyalar aholining dehqonchilikda foydalanishi uchun koʻproq oziq-ovqat va yer olishiga olib kelgan boʻlsa-da, bu amaldorlarning soliq ta'tillarida gʻalaba qozonish uchun hissa qoʻshayotgan dehqonchilik yerlari haqida yolgʻon hisobotlarga olib keldi. Ushbu soliq ta'tillari boshqa sohalar uchun soliq yukini ham oshirdi.
Mahalliy xayriyalar
Sin aholisining yuqori darajadagi oʻsishi bilan yetim qolgan bolalar yoki kambagʻal oilalar soni ortib bordi. Imperator Yonchjen har bir okrugda bolalar uylarini (shuningdek, kambagʻal uylari deb ham ataladi) qurishni buyurib, muammoni yechishga harakat qildi. Ular mahalliy, viloyat yoki yuqori darajadagi hukumat tomonidan emas, balki sektor tomonidan moliyalashtirildi va ta'minlandi. Bu mehribonlik uylari mahalliy aholiga qashshoqlikdan xalos boʻlishga yordam berish uchun emas, balki boy amaldorlar qashshoq aholiga qanday munosabatda boʻlishlari kerakligini koʻrsatish uchun joriy qilingan edi.
Kichik yer egalari imtiyozlari
Imperator Kansi har qanday darajadagi davlat xizmati imtihonidan oʻtgan olimlar imtihonlarning qaysi darajasidan oʻtganiga qarab huquqiy tizimdan jazolarni chetlab oʻtishlari mumkinligini joriy qildi. Jinoyatlarning huquqiy oqibatlari oʻrniga, jinoyat sodir etgan mansabdor shaxslar tarbiyalash uchun tuman ta'lim komissariga topshirildi. Bu qonun mansabdor shaxslar oʻrtasida korrupsiyaga olib keldi. Buni toʻxtatish uchun imperator Yonchjen tizimdan oʻtadigan amaldorlarga imtiyozlar berishni noqonuniy qildi. Bu uzoq davom etmadi, chunki imperator Syanlun Yonchjendan keyin imperator boʻlganidan koʻp oʻtmay, davlat xizmati imtihonidan oʻtgan amaldorlar uchun qonuniy imtiyozlarni qayta tikladi.
Soliq imtiyozlari
1720-yillarning oʻrtalarida Sin imperiyasida aholini turli soliq guruhlariga ajratish uchun imperator Kansi tomonidan oʻrnatilgan soliq ierarxiyasining murakkab darajalari mavjud edi. Hukumat amaldorlari soliq imtiyozlariga ega boʻlib, nafaqat oila a'zolarini, balki qarindosh-urugʻlarini ham soliqdan ozod qilishdi. Imperator Yonchjen bu imtiyozli soliq guruhlarini olib tashladi, chunki u mahalliy zodagonlarni taxtga raqobatchi sifatida koʻrdi. Davlat xizmati imtihonidan oʻtish uchun taqdim etilgan qonuniy imtiyozlar singari, imperator Yonchjen hukmronligi tugaganidan koʻp oʻtmay, imperator Syanlun imtiyozli soliq guruhlarini ham tezda qayta tikladi.
Diniy siyosat
1720-yillarning boshlarida imperator Kansi va keyinchalik Yonchjen tomonidan iyezuit missionerlariga ishonchsizlik kuchayib borishi Xitoyda xristianlikning mavjudligini taqiqlash va ularga qarshi choralar koʻrishga olib keldi. Imperator Kansi xorijiy missiyalarni (Pekin va Guanchjoudan tashqarida) taqiqlagan va Yonchjen Xitoydan barcha chet ellik ruhoniylarni chiqarib yuborish orqali bu sohada bir qadam oldinga siljidi. Barcha xristian cherkovlari yopildi va mahalliy davlat idoralari sifatida oʻzgartirildi.
Kohong
Kanton portiga tegishli Xitoy savdo uylari 1725-yilda Yonchjen tomonidan Kohong deb nomlangan yirik tashkilot ostida birlashtirilgan. Ushbu guruh Kanton tizimidagi barcha savdoni nazorat qilish uchun mas'ul edi.
Eritish toʻlovlari va kumush
Kumush Sin Xitoyida pul birligi sifatida kengroq qoʻllanila boshlaganligi sababli, almashtirilayotgan valyutaning haqiqiyligi va tozaligini tekshirish kerak edi. Tasdiqlash ishlarini bajarish uchun rasmiy baholovchilarga kumush taellar yuborilardi. Baholash jarayonida kumushning bir qismi yoʻqolgan, yoʻqolgan kumush toʻlovchi tomonidan qoplanishi kerak edi. Yoʻqotilgan kumushga qoʻshimcha toʻlov eritish toʻlovi sifatida tanildi. Ushbu eritish toʻlovlari mahalliy hukumatlar uchun juda muhim daromad manbai edi. Eritma toʻlovlarini olmaslik uchun baholovchilarga pora berish amaliyotga aylandi. Yonchjen ushbu toʻlovlardan qochish uchun barcha pora olishlarni taqiqlashga harakat qildi va shuningdek, mahalliy daromad manbai sifatida eritish toʻlovlarini rasmiy ravishda belgiladi. Ushbu mandatlar kumush Sin iqtisodiyotining asosiy qismiga aylanishiga yordam berdi.
Shimoli-gʻarbga ekspansiya
alt=1734 map of China|thumb| Yonchjen davrida "Xitoy va Xitoy tatariyasi " fransuz xaritasi (1734) Otasi singari imperator Yonchjen ham tashqi Moʻgʻulistonda Sin imperiyasining mavqeini saqlab qolish uchun harbiy kuch ishlatgan. 1727-1728-yillarda Tibet fuqarolar urushi paytida vayron boʻlganda, u masalaga aralashdi. U sulola manfaatlarini himoya qilish uchun Tibetda Sin rezidenti (amban) va harbiy garnizonni qoldirdi.
1728-yil 1-noyabrda, Sinlar Tibetdagi Lxasani qayta bosib olganidan soʻng, bir nechta tibetlik isyonchilar Sin-Manjur zobitlari va amaldorlari tomonidan oʻldirilgan. Sin-Manjur fuqarolik idorasi kengashi raisi Jalangga moʻgʻul subkansleri Sen-ge va brigada generali manjur Mala tibetlik isyonchilar Lum-pa-nas va Na-p'od-pani oʻldirishni buyurdilar. Byams-pa (Cha-mu-pa) va uning ukasi Lhag-gsan (La-k'o-sang) va ularning ukalari, kichik va katta qizlari, xotinlari otasi Byar-ra-nasning boshi kesilganidan keyin surgun qilingan. Manjurlar tibetliklarni Na-p'od-paga oʻxshagan tibetlik isyonchilarning qatl qilinishini tomosha qilishga majburlab, "oʻrnak koʻrsatganliklarini" yozganlar. Chunki ular shafqatsiz boʻlish tibetliklarning tabiati ekanligini aytishgan. Surgun qilingan tibetliklar qul qilinib, Ching-chou (Jingjou), K'ang-chjou va Chian-ning (Jiangning)dagi marshall-rezidensiyalarida askarlarga qul sifatida berilgan. Manjurlar 3 ta isyonchini otish uchun mushket oʻqlaridan foydalanganlar, soʻngra manjurlar 2 lamani boʻgʻib oʻldirishgan, shu bilan birga (Lingchi) Lum-pa-nas va Na-p'od-pani ham oʻldirishgan, ular qoʻzgʻolonchilarning boshqa 13 yetakchisining boshini kesishgan. Tibet aholisi bu voqeadan tushkunlikka tushdi. Tibet qoʻzgʻolonchilarining barcha qarindoshlari, shu jumladan kichik bolalar ham Sin manjurlari tomonidan qatl qilindi yoki surgun qilindi. Surgun qilingan Byar-ra-ba oilasi qullikka hukm qilingan va deportatsiyaga hukm qilingan surgunlarning aksariyati deportatsiya jarayonida vafot etgan. Ommaviy qatl tomoshasi tibetliklar ustida ishlangan, chunki ular Sin tomonidan "boʻysundirilgan". Hatto Sin bilan tibetlik hamkor Polxane Sonam Topgye (P'o-lha-nas) ham tibetliklarning bu tarzda qatl etilganidan ranjidi va ular uchun ibodat qildi. Bularning barchasi oʻsha paytdagi Sin imperatori Yonchjenga yuborilgan hisobotga kiritilgan. Xan generali Yue Chjonqi tibetlik hamkori Polxane Sonam Topgye (P'o-lha-nas) bilan tibet qoʻzgʻolonchilarini tor-mor etishdagi ishtiroki haqida suhbatlashdi va 1728-yil avgustda Sin imperatori Yonchjenga hisobot yubordi.
Tibet yurishi uchun imperator Yonchjen Nian Gengyao boshchiligidagi 230000 qoʻshinni jungʻorlar va ularning 80000 qoʻshiniga qarshi yubordi. Tabiiy sharoit tufayli Sin armiyasi (son jihatdan ustun boʻlsa ham) dastlab oʻzlarining koʻproq harakatchan dushmaniga qarshi tura olmadi. Nihoyat, ular jungʻorlar bilan jangga kirishib, ularni magʻlub etishdi. Ushbu yurish gʻaznaga kamida sakkiz million kumush pulga tushdi. Keyinchalik imperator Yonchjen hukmronligi davrida u yana jungʻorlarga qarshi yurish qilish uchun 10 ming kishilik kichik qoʻshin yuboradi. Biroq, bu armiya magʻlub etildi va Sin imperiyasi Moʻgʻuliston ustidan nazoratni yoʻqotish xavfiga duch keldi. Sin imperiyasining ittifoqchisi Xalxa keyinchalik jungʻorlarni magʻlub qiladi.
1729-yildagi islohotlardan soʻng xazina daromadi 1721-yildagi 32.622.421 taeldan 1730-yilda taxminan 60 million taelgacha koʻtarilib, imperator Kansi davridagi koʻrsatkichdan oshib ketdi. Ammo Sinxay hududini tinchlantirish va chegara hududlarini himoya qilish xazinaga ogʻir yuk edi. Mamlakat chegaralarini qoʻriqlash yiliga 100 000 taelni talab qilardi. Umumiy harbiy byudjet yiliga 10 million taelni tashkil etdi. 1735-yil oxiriga kelib harbiy xarajatlar xazinaning yarmini tashkil etib, 33,95 million taelga yetdi. Urushning qimmatligi tufayli imperator Yonchjen jungʻorlar bilan sulh tuzish haqida oʻylay boshladi.
Sinning Xitoy bilan identifikatsiyasi
"Bizning sulolamiz Xitoyga hukmronlik qila boshlaganidan beri hududimizga nihoyatda chekka hududlarda yashovchi moʻgʻullar va boshqa qabilalar qoʻshildi. Bu Xitoy hududining kengayishidir."
Imperator Shunji davridan beri Sin imperatorlari Xitoy va Sin imperiyasini bir xil deb belgilashgan va shartnomalar, diplomatik hujjatlarda Sin imperiyasi oʻzini "Xitoy" deb atagan. Kansi va Yonchjenlar hukmronligi davrida "Xitoy" (manjurchada Dulimbai Gurun) rasmiy manjur tilidagi hujjatlarda Sin imperiyasining nomi sifatida ishlatilgan. Sin imperiyasi va Rossiya imperiyasi oʻrtasidagi 160 rasmiy diplomatik hujjatlarda Sin imperiyasi va Xitoy bir xil nom sifatida tanitgan "Dulimbai gurun" atamasi paydo boʻlgan. "Xitoy" atamasi Sin imperatorlari tomonidan xan boʻlmagan xitoy etnik guruhlari va ularning hududlarini oʻz ichiga olgan koʻp millatli birlik sifatida ta'riflangan. Imperator Syanlun hukmronligi davrida Xitoy va Sin sezilarli darajada bir-biriga tenglashtirildi. Imperator Syanlun va Sin hukumati xitoycha Chjunguo va manjurcha Dulimbai Gurun nomidan foydalangan holda she'rlar va hujjatlar yozdilar. Xitoy-Rossiya munosabatlariga oid hujjatlarni oʻrgangan olimlarning fikriga koʻra, Kansi va Yonchjenlarni oldingi Sin imperatorlari hukmronligi bilan taqqoslaganda, Xitoydan Sin imperiyasiga murojaat qilish uchun foydalanish koʻproq imperator Syanlun davrida namoyon boʻladi.
Sinuvchanlik
Sinuvchanlik (metallurgiyada) - metallarning ularga muayyan kuch taʼsir ettirilganda hosil boʻladigan zoʻriqishlarga qarshilik koʻrsatish xossasi. Metallga taʼsir ettirilgan (etgan) kuch elastiklik chegarasidan ortganda (yaʼni eng katta kuchlanish paydo boʻlganda) ularda yuz beradigan plastik deformatsiya (shakl oʻzgarishi) tufayli metall sinadi. Eng katta kuchlanish paydo boʻlgunga qadar metall koʻrsatadigan qarshilik sinishga koʻrsatiladi gan qarshilikdeb ataladi. Metallar tashqi kuch bilan boglik boʻlgan faza oʻzgarishlaridan ham sinishi mumkin. Metallarning sinishga qarshiligi ularning mexanik xossalariga bogʻliq. Biron bir mahsulot uchun material tanlashda ularning S. xossasi hisobga olinadi.
Jirtdan bolalarni divdan qanday qutqardi
thumb|2010 yilda chop etilgan Ozarbayjon markasi. Bu ertakka bag'ishlangan.
1739-yilgi Belgrad tinchlik shartnomasi
1739-yilgi Belgrad tinchlik shartnomasi — 1735-1739-yillardagi Rossiya-Turkiya urushini tugatgan shartnoma. 1739-yil 18 (29)-sentabrda Belgradda imzolangan.
Jirtdan bolalarni divdan qanday qutqardi
"Jirtdan qilib mitti bolalarni Divdan qutqardi" (Necə Cırtdan uşaqları Divdən xilas etdi) — Ozarbayjon xalq ertagi. Gap bolalarni Ozarbayjon mifologiyasidan afsonaviy mavjudot bo'lgan Divdan qutqarishga muvaffaq bo'lgan Jirtdan (Ozarbayjon tilida "kichkina" degan ma'noni anglatadi) ismli aqlli o'spirin haqida.
Hikoya
Jirtdan qo'shnining bolalari bilan o'rmonga o'tin yig'ish uchun ketadi. Qaytishda ular zulmatda adashib, ular ko'rgan nur tomon yurishadi. Buning ustiga ular Div yashaydigan uyga etib kelishadi. Yirtqich hayvon bolalarni kechalari yeyish uchun o'ziga jalb qiladi. Jirtdan, o'zining zukkoligidan foydalanib, bolalarni qutqaradi va ular uylariga eson-omon qaytib kelishadi.
Imperator Yonchjen
Sinning Xitoy bilan identifikatsiyasi
Imperator Yonchjen Singa qarshi qoʻzgʻolonchilarning Sin bu Xitoy emas, faqat Manjur hukmdorlari ekanligi haqidagi daʼvosiga qarshi chiqdi va shunday dedi: “Isyonkor qoʻzgʻolonchilar bizni Manjur hukmdorlari va faqat keyinchalik Markaziy Xitoyga kirib, uning hukmdori boʻlishgan deb daʼvo qilmoqdalar. Ularning oʻzlari va mamlakatimizni boʻlinishi haqidagi notoʻgʻri qarashlari koʻplab yolgʻonlarni keltirib chiqardi. Bu qoʻzgʻolonchilar tushunmagan narsa shundaki, manjurlarning tugʻilgan joyi markaziy tekislik aholisi bilan bir xildir. Shan Sharqiy Yiga, Qirol Ven esa gʻarbiy Yiga tegishli edi. Bu haqiqat ularning fazilatlarini pasaytiradimi?" (在逆賊等之意，徒謂本朝以滿洲之君入為中國之主，妄生此疆彼界之私，遂故為訕謗詆譏之說耳，不知本朝之為滿洲，猶中國之有籍貫，舜為東夷之人，文王為西夷之人，曾何損於聖德乎.
Din
alt=Painting of people on a path in a large courtyard, flanked by soldiers, viewed from a distance|thumb| Imperator Yonchjen Shennong shahridagi qishloq xoʻjaligi xudosi qurbongohida qurbonliklar keltirmoqda Sin Xitoyi aholisi juda xilma-xil va koʻp millatli edi, chunki har bir mintaqa Manjur hukmronligi ostida sinifikatsiya qilinmagan. Marosimlar kitobiga koʻra, Sin manjurlari mahalliy madaniy merosni hurmat qilishni tanladilar va oʻz fuqarolarini madaniyatga majburlamaslikka qaror qildilar. Sin manjurlari har bir mintaqa oʻziga xosligini, merosini va madaniy an'analarini va diniy e'tiqodini saqlab qolish huquqiga ega ekanligini tan oldi. Shunday qilib, har bir mintaqaga oʻz e'tiqodi va sigʻinish usullarini saqlashga ruxsat berildi. Boshqa tomondan, oddiy odamlar oʻz dinlarini saqlab qolishganligi sababli, Sin-Manjur elitalari ham oʻzlarining etnik oʻziga xosligini va sigʻinishning oʻziga xos usullarini saqlab qolishlari kerakligini ragʻbatlantiradilar. Imperator Yonchjen shunday dedi: "Osmonning Rabbi - Osmonning oʻzi.... Imperiyada Osmonni ulugʻlash va Unga qurbonlik qilish uchun ma'bad bor. Biz manjurlarda Tiao Tchin bor. Har yilning birinchi kuni biz jannatni sharaflash uchun olov yoqamiz. Biz manjurlarning Osmonni ulugʻlash uchun oʻziga xos marosimlarimiz bor; Moʻgʻullar, xitoylar, ruslar va yevropaliklar ham Jannatni ulugʻlash uchun oʻziga xos marosimlarga ega. Men hech qachon u [Sunu oʻgʻli Ursen] jannatni ulugʻlay olmaydi deb aytmaganman, har kimning oʻz yoʻli bor. Manjur sifatida Ursen buni biz kabi qilishi kerak." Koʻrinib turibdiki, Sin davlati avvalgi Min sulolasiga oʻxshash turli dinlarga eʼtiqod qilgan. Min davrida, 1580-yillarning oʻrtalarida italyan iyezuit Matteo Rikki nafaqat xalq va xitoy madaniyatini tushunish uchun xitoy tilini oʻrgandi, balki u Konfutsiy klassikasini chuqur oʻrgandi va Kanton yaqinida boʻlganida olimning rasmiy savodxonlik darajasini qabul qildi. Xitoyni oʻzining diniy e'tiqodi bilan tanishtirish Matteo Rikkining missiyasi edi va u 1601-yilda Pekinda "Begʻubor tugʻilish sobori" deb nomlangan cherkovni muvaffaqiyatli ravishda qurdi. Iogann Adam Schall fon Bell nemis iyezuit missioneri boʻlib, 1619-yilda Xitoyga borgan, 1623-yilda Makaoda xitoy tilini oʻrgangan va keyinchalik Minlar tomonidan 1630-yilda Imperator Astronomiya Byurosiga tayinlangan, hatto Min hukmronligidan keyin ham ushbu lavozimda qoladi. Sinning hokimiyatga kelishidan soʻng Shallning mavjudligi ular tomonidan mamnuniyat bilan kutib olindi va Imperator Astronomiya Byurosining boshligʻi etib tayinlandi. Matteoning Min sulolasi davrida oʻz cherkovi institutini tashkil etgani va Sin saroyida byurokratik mavqega ega boʻlgan Schall kabi iyezuitlar haqidagi ma'lumotlar Xitoy bir vaqtning oʻzida oʻz chegaralaridan tashqari narsalarni, masalan, missionerlar tomonidan olib kelingan diniy e'tiqodlarni ham mamnuniyat bilan qabul qilganini koʻrsatdi. Garchi katolik cherkovlari 1645-yilda butun Xitoy boʻylab xitoylik marosimlar amaliyotini qoralagan boʻlsa-da, katolik missionerlari oʻz amaliyotlarini 1742-yilda marosimlar bilan bogʻliq bahslar tugaguniga qadar davom ettirdilar.
Imperator Yonchjen manjurlar orasida xristian dinini qabul qilganlarga qattiq qarshi edi. U ularni manjurlar faqat manjurlar jannatga sigʻinish usuliga e'tiqod qilishlari kerakligi haqida ogohlantirdi.
1724-yilda imperator Yonchjen katoliklikni taqiqlovchi farmon chiqardi. Buning ortidan xitoylik nasroniylarga ta'qiblar davom etdi. Bu narsa Yonchjenning oʻgʻli imperator Syanlun davrida tobora kuchayib bordi.
Ajdodlarga sigʻinish diniy marosim emas, balki xitoyliklarning odatiy an'anasi sifatida tushunilgan. Biroq, katolik cherkovi xitoylik marosimlarni qoralagan va Xitoyning Sin shahridagi "Cherkovning iezuitlar tomonidan xitoylik marosimlarni qabul qilishni taqiqlash toʻgʻrisida" qaror chiqargan. Chunki cherkov bu amaliyotni katolik e'tiqodiga toʻgʻri kelmaydi deb hisoblagan. Katolik cherkovining qaroriga javoban 1742-yilda Syanlun tomonidan missionerlar quvgʻin qilingan.
Jirtdan bolalarni divdan qanday qutqardi
Hikoya
Jirtdan — Ozarbayjon ertaklarining eng mashhur qahramonlaridan biri. U an'anaviy Ozarbayjon qiyofasi, jasorati va aqlliligi bilan ajralib turadi. Jirtdanni ba'zan dangasa odam deb ta'riflashar edi, chunki u qishloq o'g'illarini o'rmondan o'tin yig'ib, keyin uni orqasida olib yurishga majbur qilgan. Shunga qaramay, Jirtdan Div bilan uchrashganda jasorat ko'rsatmoqda. Xatarli vaziyatga duch kelgan Jirtdan o'zini qolgan bolalar orasida eng epchil va jasur sifatida ko'rsatmoqda.
Imperator Yonchjen
Oʻlimi va vorisi
Imperator Yonchjen Sin imperiyasini 13 yil boshqargan va 1735-yilda 56 yoshida toʻsatdan vafot etgan. Afsonaga koʻra, u Lyu Liuliangning qizi yoki nabirasi Lyu Siniang tomonidan oʻldirilgan. Uning oilasi Sin hukumatiga qarshi adabiy jinoyatlar uchun qatl etilgan. Yana bir nazariyaga koʻra, Lyu Siniang imperator Yonchjenning sevgilisi va imperator Syanlunning haqiqiy onasi edi.
U hukumat hujjatlarini oʻqiyotganda vafot etgani koʻpchilikka ma’lum boʻlib, ehtimol, uning oʻlimi umrni uzaytiradi, degan ishonch bilan iste’mol qilgan boqiylik eliksirining haddan tashqari dozasidan eliksirdan zaharlanish natijasi boʻlgan. Chjan Tingyuning soʻzlariga koʻra, Yonchjen oʻlim toʻshagida zaharlanish alomatlarini namoyon qildi va oʻlimidan soʻng uning vorisi imperator Syanlun, ehtimol, bu voqea uchun jazo sifatida barcha Taoist ruhoniylarini saroydan haydab yubordi.
Jirtdan bolalarni divdan qanday qutqardi
Moslashuvlar
1968 yilda Boku qo'g'irchoq teatrida ertak asosida spektakl namoyish etildi. Bu ozarbayjon yozuvchisi va dramaturg Mirmehdi Seyidzodaning syujetidagi ssenariy va adabiy muomalaga asoslangan edi.
Imperator Yonchjen
Oʻlimi va vorisi
Aytishlaricha, vorislik inqirozining oldini olish uchun imperator Yonchjen uchinchi oʻgʻli Xunshiga (Yinsining ittifoqchisi) oʻz joniga qasd qilishni buyuradi. Shuningdek, u oʻz vorislari uchun yashirin ravishda merosxoʻrlarini tanlash tizimini oʻylab topdi. U oʻzi tanlagan vorisning ismini ikkita varaqchaga yozdi, bitta oʻramni muhrlangan qutiga solib qoʻydi va qutini Siansin saroyidagi stelaning orqasida saqladi. U boshqa nusxasini oʻzi bilan olib yurgan yoki yashirgan. Uning oʻlimidan keyin amaldorlar qutidagi oʻramni u saqlagan nusxa bilan solishtirishardi. Agar ular bir xil deb hisoblansa, qogʻozda ismi koʻrsatilgan shaxs yangi imperator boʻlar edi.
Jirtdan bolalarni divdan qanday qutqardi
Moslashuvlar
Ushbu ertak asosida birinchi Ozarbayjon animatsion filmi "Cırtdan" yaratildi.
1981 va 1983 yillarda "Ozarbayjonfilm" kinostudiyasi tomonidan rejissor Boris Aliyev tomonidan suratga olingan "Jirtdan va Div haqida" ikki qismli animatsion filmi chiqdi. Bosh qahramonning rolini aktrisa Klara Rumyanova aytdi.
Imperator Yonchjen
Oʻlimi va vorisi
Imperator Yonchjen gʻarbiy Sin maqbaralariga dafn etilgan. Ushbu majmua Pekindan 120 kilometr janubi-gʻarbda, Tay maqbara majmuasida joylashgan. Uning toʻrtinchi oʻgʻli Xonli, oʻsha paytda ham "birinchi darajali" nomi bilan tanilgan, oʻrniga Syanlun imperator boʻldi. Imperator Syanlun otasining hukmronligi davrida lavozimidan olingan koʻplab amaldorlarni qayta tikladi, jumladan, merosxoʻrlik uchun kurashda ilgari otasining raqibi boʻlgan koʻplab amakilarining nomlarini oqladi.
Goʻzal qora
Goʻzal qora — oʻrtapishar xoʻraki uzum navi. Butunittifoq oʻsimlikshunoslik ilmiy tadqiqot institutining Oʻrta Osiyo tajriba st-yasida M.S.Juravel, AM.Negrul, G.K.Muhamedovlar tomonidan Kattaqoʻrgʻon va Dodrelyabi navlarini chatishtirib olingan duragay urugʻlardan chiqarilgan. Tupi kuchli usadi. Guli ikki jinsli. Uzum boshi oʻrtacha, yumaloq, 500—600 g keladi. Shingil va gʻujumlari oʻrtacha tigʻiz. Mevasi yirik, koʻkish-qora rangda. G.q. kurtak yozgandan boshlab faol harorat yigʻindisi 2800°da 136 kunda — avgust oyi oxirlarida pishadi. Hosildorligi 220—240 s/ga. Kasalliklar bilan kam zararlanadi. Asosan yangiligida isteʼmol etiladi va mayiz solinadi. Oʻzbekistonning barcha viloyatlarida rayonlashtirilgan.
1739-yilgi Belgrad tinchlik shartnomasi
Asosiy maʼlumotlar
Muzokaralarga fransuz vakili Markiz de Vilnev vositachilik qildi. Tinchlik shartlariga koʻra, Rossiya Azovni (istehkomlarni buzish sharti bilan), Dneprning oʻrta oqimi boʻylab kichik hududlarni va Cherkasning Don orolida (Turkiya — Kuban daryosining ogʻzida) qalʼa qurish huquqini oldi. Katta va Kichik Kabarda mustaqil davlat deb eʼlon qilindi va ular kuchlar oʻrtasida toʻsiq rolini oʻynashi kerak edi. Rossiyaga Azov va Qora dengizlarda floti boʻlishi taqiqlangan edi, Turkiya bilan savdo faqat turk kemalari yordamida amalga oshirilishi mumkin edi. Rossiya Qrimni ham boy berdi. Rossiyalik ziyoratchilarga Quddusdagi muqaddas dargohlarga bepul kirish kafolati berildi.
Belgrad shartnomasi XVIII-asrda Usmonlilar tomonidan imzolangan soʻnggi foydali shartnomalardan, ammo u Rossiya uchun foydasiz edi, chunki Rossiya koʻplab egallagan yerlarini va Qora dengizga chiqish imkoniyatini boy berdi. Tinchlik shartlari 1774-yilgi Kyuchuk-Kaynarjiy tinchlik shartnomasi bilan qayta koʻrib chiqilgan.
257 (son)
Matematikada
257 — tub son.
Goʻja
Goʻja — qoʻqonjoʻxori (oq joʻxori) yoki qayroqi bugʻdoydan tayyorlanadigan suyuqtaom. G. tayyorlash uchun avvalo donga ishlov beriladi. Buning uchun oq joʻxori yoki bugʻdoy tozalanib, bir oz namlangach, yogʻoch kelida tuyib, yelpib, kepak va qipikdan tozalanadi. Bu ish 2—3 marta takrorlanadi, soʻng yaxshilab yuviladi. Sutli G., qatiqli G., jazli G., achitma G. kabi turlari bor. Sutli G. — don pishguncha suvda qaynatiladi, ortiqcha suvi toʻkib tashlanib, sut quyiladi, taomga toʻgʻralgan oshqovoqsolish ham mumkin. Tuzi rostlangach, qozonni olovdan olib, bir oz dam yediriladi. Qozon yuzi qaymoq bogʻlaganda kosalarga suzib dasturxonga tortiladi. 100 g donga oʻrtacha 300 g sut, 50 g oshqovoq, taʼbga koʻra tuz solinadi. Qatiqli G. — qozonda yogʻni dogʻlab piyoz qovuriladi va suv quyib qaynatiladi. Soʻngra tayyorlab qoʻyilgan don (oq joʻxori)ni solib, 1 soat davomida mildiratib qaynatib ochiltiriladi. Tayyor taomni olovdan olib, choʻmich bilan shopirib sovitiladi. Qatiq yoki suzmani yaxshilab iylab qoʻshib yuboriladi. Kosalar yuziga kashnich sepilgan holda dasturxonga tortiladi. Achitma G. — qatiqlangan goʻja oshi sovitib, sanochga yoki sopol koʻzaga solinadi. Taom bir necha soatdan soʻng bijgʻiy boshlaydi. Har zamon — har zamonda bir aralashtirib qoʻyiladi. Bu taom jazirama issiq kunlari ishtaha ochuvchi, shuningdek, chanqovbosdi ichimlik sifatida isteʼmol qilinadi. Jazli G. — yogʻni dogʻlab, mayda toʻgʻralgan piyoz qizarguncha qovuriladi, suv quyiladi, tayyorlangan donni solib, 40—45 min. davomida mildiratib qaynatiladi. Doni yarim pishgach, qozonga mayda toʻgʻralgan yoki qiymalangan goʻsht, 1 sm kattalikda toʻrtburchak qilib toʻgʻralgan sabzi va sholgʻom solib yana 20 min. qaynatiladi. Qozonni olovdan olib, dam yediriladi va dasturxonga tortishda yuziga koʻk piyoz, boshqa xil oshkoʻklar sepiladi.
Sintoizm
Shintoizm, shintoizm (神道 Shintō) (yaponcha shinto, aynan — Xudolar yoʻli, Xudolar taʼlimoti) — Yaponiyada tarqalgan dinlardan biri boʻlib, 6-7-asrlarda vujudga kelgan. Bu din Buddizm Yaponiyada tarqala boshlagan davrda hali aniq bir nom bilan atalmas edi. Birinchi marta „shinto“ atamasi 18-asrda Buddizmdan farq qilish uchun ishlatila boshlangan. 1868-1945-yillarda Yaponiyaning davlat diniga aylangan.
Shintoizm asosida tabiatga va ajdodlar ruhiga eʼtiqod yotadi. Uning taʼlimotiga koʻra, odamlar qandaydir ruhlar yoki Xudo (shin yoki kami)lardan tarqalgan. Oliy Xudo nomi — Amaterasu (quyosh Homiysi) hisoblanadi. Shintoizm taʼlimotining asosini imperator hokimiyatining ilohiyligi (imperatorga soʻzsiz itoat etish) toʻgʻrisidagi aqida tashkil etadi. Imperator Amaterasuning avlodi hisoblanadi. Ushbu din koʻp xudolikka asoslangan. Unda asosiy eʼtibor yer yuzidagi hayotga qaratilgan, narigi dunyo masalalariga eʼtibor kam.
Shintoizmning keyinchalik Buddizm, Konfutsiychilik hamda Xristianlik taʼsiriga uchrashi uning nufuzi pasayishiga olib keldi. Lekin, 20-asrning 50yillaridan Shintoizmga boʻlgan rasmiy munosabat yana oʻzgarib, uning yapon davlatchiligi bilan bogʻliq udum, bayram va anʼanalari tiklana boshladi.
Köseler, Kahta
Köseler -Turkiyaning Adıyaman viloyati Kahta tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda kurdlar istiqomat qiladi.
Anna Quindlen
Anna Mari Quindlen (1952-yil 8-iyulda tugʻilgan) — amerikalik yozuvchi, jurnalist va sharhlovchi.
Hayot va karyerasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Anna_Quindlen%2C_author%2C_journalist_.jpg/220px-Anna_Quindlen%2C_author%2C_journalist_.jpg|right|thumb| Anna Quindlen 1985-yil Anna Quindlen 1953-yil 8-iyulda Pensilvaniya shtatining Filadelfiya shahrida tugʻilgan. Onasi Prudens (qizlik familyasi Pantano, 1928-1972) va otasi Robert Quindlen boʻlgan  Uning otasi irlandiyalik amerikalik, onasi esa italyan amerikalik edi. Quindlen 1970-yilda Nyu-Jersi shtatining Janubiy Brunsvik shahridagi Janubiy Brunsvik oʻrta maktabini tugatgan va keyin Barnard kollejida oʻqigan va uni 1974- yilda tugatgan. U Nyu-Jersidagi advokat Jerald Krovatinga turmushga chiqdi, u bilan kollejda tanishgan.
1999-yilda u Newsweek jurnaliga qoʻshildi va jurnalning 2009-yil 18-may sonida yarim nafaqaga chiqqanini eʼlon qilgunga qadar ikki haftada bir maqola yozdi. Uning shaxsiy yozuvlarining aksariyati Quindlen 19-yoshida saratondan vafot etgan onasi haqida.
U toʻqqizta roman yozgan, ularning bir nechtasi kinofilmlarga moslashtirilgan. „One True Thing“ romani 1998-yilda badiiy filmga aylantirilgan. Unda Meril Strip rol oʻynadi, u roli uchun " Eng yaxshi aktrisa " nominatsiyasida Oskar mukofotiga sazovor boʻldi. 1999 va 2003-yillarda „Black and Blue“ va „Blessings“ telefilmlari suratga olingan.
1994-yilda uning „One True Thing“ deb nomlangan yarim avtobiografik romani nashr etildi. Kitob saraton kasalligidan vafot etayotgan yosh ayol va uning onasi oʻrtasidagi munosabatlarga qaratilgan. Quindlenning onasi Prudens Quindlen 1972-yilda 40 yoshida saratondan vafot etgan. Oʻsha paytda Quindlen kollej talabasi edi, lekin onasiga gʻamxoʻrlik qilish uchun uyga keldi. 1998-yilda xuddi shu nomdagi film chiqdi. Filmda Meril Strip va Rene Zellveger Keyt va Ellen Gulden rolini oʻynagan. Strip oʻzining ijrosi uchun eng yaxshi ayol roli uchun Akademiya mukofotiga nomzod boʻldi.
Al-Rahabi
thumb| [[Furot (daryo)|Furot yaqinida joylashgan Mayadin shahridan ko'rinadigan Rahba qal'asi]] Ar-Rahabi ( الرحبي  ) yoki Rahabis - arab urug'i nomidan kelib chiqqan. Tagʻlib qabilasining bir urug'i hisoblanadi. Al-Rahabiy Anizzah, Rahba va Khabur qabilalari hamda Abu Kamol va Asharah shaharlari hamda Iroqning katta qismi Anbar va Tikritda, qolganlari esa Fors ko'rfazidagi arab qabilalaridan tarqalgan, taxminan 380 000 kishilik aholi hisoblanadi. Shahzoda Malik ibn Tauk (milodiy 791—874) urugʻ asoschisi hisoblanadi.
Ko'chish (Fizika)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Distancedisplacement.svg/220px-Distancedisplacement.svg.png|thumb| Yoʻl boʻylab bosib oʻtilgan masofaga (Distance) va koʻchish (Displacement) Geometriya va mexanikada koʻchish — bu vektor kattalik, uning uzunligi harakatlanayotgan P nuqtaning boshlangʻich holatidan oxirgi holatigacha boʻlgan eng qisqa masofadir. U nuqta traektoriyasining boshlangʻich holatidan yakuniy holatigacha toʻgʻri chiziq boʻylab masofa va yoʻnalishini ham miqdoriy aniqlab beradi. Koʻchishni boshlangʻich holatni oxirgi holatga oʻtkizish bilan aniqlash mumkin.
Koʻchishni nisbiy pozitsiya (harakat natijasida kelib chiqadigan) sifatida ham tasvirlash mumkin, yaʼni nuqtaning
258 (son)
Matematikada
258 = 2 × 3 × 43
Ko'chish (Fizika)
xi
boshlangʻich holatiga nisbatan oxirgi holati
xf
. Tegishli koʻchish vektorini yakuniy va boshlangʻich pozitsiyalar orasidagi farq sifatida aniqlash mumkin:Jismlarning vaqt boʻyicha harakatlarini koʻrib chiqishda, obyektning oniy tezligi vaqt funksiyasi sifatida koʻchishning oʻzgarish tezligidir. Demak, oniy tezlik tezlikdan yoki maʼlum bir yoʻl boʻylab bosib oʻtilgan masofaning vaqt oʻzgarishi tezligidan farq qiladi. Tezlikni pozitsiya vektorining vaqt oʻzgarishi tezligi sifatida ekvivalent tarzda aniqlash mumkin.
Muayyan vaqt intervalidagi harakat uchun, koʻchish shu vaqt intervaliga nisbati vektor boʻlgan oʻrtacha tezlikni aniqlaydi va shuning uchun skalyar kattalik boʻlgan oʻrtacha tezlikdan farq qiladi.
Bob Woodward
Robert Upshur Woodward — amerikalik tadqiqotchi jurnalist. U 1943-yil 26-martda tugʻilgan. U 1971-yilda The Washington Post gazetasida muxbir sifatida ishlay boshlagan va hozirda muharrir yordamchisi unvoniga ega.
Ko'chish (Fizika)
Qattiq jism
Qattiq jismning harakati bilan bogʻliq holda, koʻchish atamasi jismning aylanishlarini ham oʻz ichiga olishi mumkin. Bunday holda, jismni tashkil qilgan zarralarning koʻchishi chiziqli koʻchish (chiziq boʻylab koʻchish), jismning aylanishi esa burchakli koʻchish deb ataladi.
San Lorenzo, Paraguay
San Lorenzo — Paragvay davlatining Markaziy Hukumatida joylashgan, 3-eng zich aholi (252,561 ta odam) joylashgan shaharlaridan biri. Asunsion Milliy universiteti oʻquv binosi San-Lorenzoda joylashgani uchun baʼzan „Ciudad Universitaria“ (Universitet shahri) deb ham atashadi. Bundan tashqari, San-Lorenzo Rim-katolik yeparxiyasining qarorgohidir.
Ko'chish (Fizika)
Hosilalar
Vaqtning funksiyasi boʻlgan pozitsiya vektori \mathbf{s} uchun t ga nisbatan hosilalarni hisoblash mumkin. Birinchi ikkita hosila fizikada tez-tez uchraydi.
Bob Woodward
Wooward Watergate haqidagi reportajidan keyin The Washington Post gazetasida ishlashni davom ettirdi. U Amerika siyosati va dolzarb masalalari boʻyicha 21 ta kitob yozgan, ulardan 13 tasi eng koʻp sotilgan kitoblar roʻyxatida birinchi oʻrinni egallagan.
Ko'chish (Fizika)
Hosilalar
Ushbu umumiy nomlar asosiy kinematikada ishlatiladigan terminologiyaga mos keladi. Kengaytma boʻyicha, yuqori tartibli hosilalar xuddi shunday tarzda hisoblanishi mumkin. Ushbu yuqori tartibli hosilalarni oʻrganish asl koʻchish funksiyasining yaqinlashuvini yaxshilashi mumkin. Bunday yuqori tartibli atamalar koʻchish funksiyasini cheksiz qatorlar yigʻindisi sifatida aniq ifodalash uchun talab qilinadi, bu muhandislik va fizikada bir nechta analitik usullarni qoʻllash imkonini beradi. Toʻrtinchi tartibli hosila jounce deb ataladi.
Botlixlar
Botlixlar (oʻz nomi — buyxadi) — avarlarning  etnik guruhi, koʻpchilik Botlix, Miarso va Botlix tumanining Ashino qishloqlarida va Batlaxatli qishlogʻining Tsumadin tumanida yashaydi. Koʻplab botlixlar-koʻchmanchilar Hasavurt, Babayurt va Qizilyurt tumanlarida yashaydi. Botlixlar-shahar aholisi Mahachkala, Hasavyurt, Kizilyurt va Buynaksk shaharlarida yashaydi. Ular And xalqlariga tegishli.
Bob Woodward
Avvalgi hayoti, taʼlimi va dengiz xizmati
Wooward Jenevada (Illinoys shtati) tugʻilgan, Jane (niyasi Upshur) va huquqshunos Alfred E. Vudvordning oʻgʻli boʻlib, keyinchalik 18-sudiya sudining bosh sudyasi boʻlgan. U Illinois shtatining Wheaton shahrida oʻsgan va oʻsha shahardagi davlat oʻrta maktabi boʻlgan Wheaton Community High School (WCHS) da tahsil olgan. Uning ota-onasi u oʻn ikki yoshida ajrashishdi va u va uning akasi va singlisi otasi tomonidan katta boʻlib, keyinchalik ular qayta turmush qurishdi.
Vorobyov daromad uyi
Vorobyov daromad uyi — Shimoliy Osetiya, Vladikavkaz shahridagi meʼmoriy yodgorlik. Rossiyaning tasdiqlangan madaniy meros obyekti va Shimoliy Osetiya madaniy merosi. U shaharning tarixiy markazida, Lenin kochasi 8-uy va Butirin koʻchasi 7-uy kesishmasi burchagida joylashgan.
San Lorenzo, Paraguay
Joylashgan oʻrni
Joylashgan oʻrni San-Lorenzo Paragvayning markaziy hukumatida, poytaxtdan taxminan 9 km uzoqlikda joylashgan. Bu Gran Asuncionning bir qismidir. U shimolda Luke, janubda Ñembi, gʻarbda Fernando de la Mora va sharqda Kapiata shaharlari bilan chegaradosh.
Vorobyov daromad uyi
Uch qavatli Art Nouveau — modern uslubidagi bino XX asr boshlarida Vorontsovskaya va Loris-Melikovskaya koʻchalari chorrahasida shahar meʼmori I. V. Ryabikin loyihasi asosida qurilgan uy. Qurilishga Aleksandrovskiy prospektidagi saroyga egalik qiluvchi, arra zavodi egasi, neftchi Vorobyov buyurtma bergan. Uy badavlat fuqarolarga ijaraga berish uchun moʻljallangan edi. Binoda atigi 6 ta xonadon boʻlgan.
San Lorenzo, Paraguay
Joylashgan oʻrni
Köppen iqlim dasturining kuzatishiga qaraganda, San-Lorenzo nam subtropik iqlimga : yozi issiq, bahor va kuzi iliq, qishi uncha sovuq boʻlmagan boʻladi. Yillik oʻrtacha harorat 30 daraja °C. Iyul eng sovuq, yanvar eng issiq hisoblanadi. Yogʻingarchilik yil davomida koʻp yuz beradi; faqat iyun va iyul oylari deyarli quruq, qolgan oylar esa yomgʻirli.
Vorobyov daromad uyi
Stukko monogramlari asosiy fasadning oʻziga xos bezagidir. Uning poydevori tabiiy toshdan, devorlari qizil gʻishtdan qurilgan. Ikkinchi va uchinchi qavat derazalari oʻrtasida quyma qoʻndirmalar bor. Ikkinchi qavatdagi burchakli balkoni ostida qanotlari choʻzilgan burgut shaklidagi quyma qoʻndirma mavjud.
Bob Woodward
Avvalgi hayoti, taʼlimi va dengiz xizmati
1961-yilda WCHSni tugatgandan soʻng, Woodward Yel kollejiga Dengiz zaxiradagi ofitserlar tayyorlash korpusi (NROTC) stipendiyasi bilan oʻqishga kirdi va tarix va ingliz adabiyotini oʻrgandi. Yelda boʻlganida Woodward Phi Gamma Delta birodarligiga qoʻshildi va „Kitob va ilon“ maxfiy jamiyatining aʼzosi edi. U 1965-yilda bakalavr darajasini oldi.
Botlixlar
2010-yildagi Butunrossiya aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, Rossiyada Botlixlar soni 3508 kishini, shu jumladan Dogʻistonda 3503 kishini tashkil etdi.
San Lorenzo, Paraguay
Sport
Shahardagi eng mashhur sport turi bu Paragvayning qolgan shaharlari kabi futbol dir. Shaharning asosiy jamoasi hozirda Primera divizionida oʻynaydigan Club Sportivo San Lorenso hisoblanadi.
Vorobyov daromad uyi
1920-yillardan beri binoda ChK, GPU, NKVD va KGB Shimoliy Osetiya boʻlimi joylashgan. 1920-1950-yillarda binoda Stalin qatagʻonlari qurbonlari saqlangan. Unda, shuningdek, Shimoliy Osetiyaning koʻplab jamoat arboblari, ilm-fan, adabiyot va madaniyat namoyandalari otilgan.
San Lorenzo, Paraguay
Manbalar
<references group="" responsive="1">