cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edgar Gess
Futbolchilik faoliyati
Edgar Gess Sovet Ittifoqining oʻsha paytdagi qismi, hozirgi Tojikistonning Taboshar shahrida rus-nemis oilasida tugʻilgan. U oʻzining tugʻilgan klubi Kurama Taboscxarida futbol oʻynay boshladi. Bir muncha vaqt oʻtgach, „Pomir Dushanbe“ klubi Gessning iqtidoridan xabardor boʻldi va u 19 yoshida Dushanbe klubi safiga oʻtdi. Yarim himoyachi “Pomir” safida jami 197 ta oʻyin oʻtkazib, 44 ta gol urgan. 1979-yilda Gess poytaxtning „Spartak“ klubiga qoʻshildi va u yerda 1983-yilgacha qoldi va 114 oʻyin oʻtkazdi. „Spartak“ bilan u 1979-yilda SSSR chempionligini qoʻlga kiritdi. Moskva Spartak tarkibida SSSR chempioni (1979), SSSR kubogi finalchisi boʻldi. Oʻsha yili u Sovet terma jamoasidagi yagona oʻyinini Sharqiy Germaniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida oʻtkazdi. Gess “Spartak” safida 26 ta gol urdi, shu jumladan, “Spartak”ning 1981-yil 14-mayda kiritilgan 2000-goli muallifi boʻldi. 1983-yilda u Axilles tendonidan jiddiy jarohat oldi, bu unga uzoq vaqt davomida taʼsir qiladi. 1984-yilda Gess Toshkentning “Paxtakor” jamoasida oʻynadi, u 1986-yilda faol professional futbolchi sifatidagi faoliyatini tugatdi.
Murabbiylik faoliyati
Oʻsha yili u murabbiylik faoliyatini boshlagan va „Paxtakor“ jamoasini yoshlarini tarbiyalay boshlagan. 1987—1989-yillarda Zarafshonning "Qizilqum” jamoasiga ustozlik qilgan.
Kazanpınar, Dinar
Kazanpınar — Afyonkarahisar viloyati Dinar tumaniga qarashli qishloq.
Zaryadning saqlanish qonuni
Zaryadning saqlanish qonuni Zaryadning \rho zichligi aniqlangan nuqtadagi tezligini \textbf{u} bilan belgilaylik. Tezlik yoʻnalishiga perpendikulyar qoʻyilgan birlik yuzachadan bir sekundda oʻtgan zaryad, yaʼni elektr oqimi ga teng boʻladi. Bu yerda vektor tok zichligi deyiladi yoki elektr oqimi zichligi deyiladi. Tok zichligi vektorini \textbf{j} orqali belgilaylik:
Edgar Gess
Murabbiylik faoliyati
1989-yilda u nihoyat ota-bobolarining vatani Germaniyaga hijrat qilib, Ulm hududida joylashdi. F1989-1991 yillarda u „Bieberach“ jamoasida, 1991-yil iyunidan 1995-yil iyunigacha va 1997-yil iyulidan 1999-yil yanvarigacha „Mittelbieberach“ (Bieberach, Germaniya) bosh murabbiyi (shu jumladan oʻynagan) boʻlgan. Keyinchalik, 1999-yil iyulidan 2003-yilgacha “Turkspor” (Bieberach) jamoasida murabbiy boʻlib ishlagan.
Kazanpınar, Dinar
Tarixi
Qishloq 1919-yildan beri shu nomga ega.
Newman Grove
Newman Grove AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Madison County va Platte County (Nebraska)|Platte County okrugi tarkibiga kiradi.
Kazanpınar, Dinar
Geografiyasi
Afyonkarahisar shahar markazidan 93 km, Dinar shahar markazidan 17 km uzoqlikda joylashgan.
373
Vafot etgan
св. Афанасий предстоятель церкви в Александрии
Edgar Gess
Murabbiylik faoliyati
Gess 2004-yilda Qozogʻistonning birinchi divizioni "„Olma-Ota“ klubida qisqa muddat murabbiylik lavozimini egallaganidan soʻng professional futbolga qaytdi. Keyin Gess Kavkazga yoʻl oldi va u yerda 2005-yilgacha Rossiyaning Alaniya jamoasini qabul qildi. 2006-yilda Litvaning Vetra Vilnyusda intermediya jamoasida bosh murabbiy boʻldi. Oʻsha yili u Oʻzbekistonga borib, dastlab 2007-yilgacha „Andijon“, keyin 2008-yil Qrashining „Nasaf“ va shu yili esa 2011-yilgacha Gʻuzorning „Shoʻrtan“ ni boshqargan. 2013-yilning noyabridan 2014-yilning avgustigacha „Buxoro“, 2014-yilning sentabridan 2015-yilning avgustigacha esa yana „Andijon“ bosh murabbiyi boʻlgan.
373
Vafot etgan
🇷🇺
Zaryadning saqlanish qonuni
Koʻramizki, tok zichligi vektorining yoʻnalishi musbat zaryad harakatining yoʻnalishi bilan bir xil. Demak, tok zichligi ham nuqta va vaqt funksiyasi boʻladi. Biror bir sirt orqali vaqt birligida oʻtgan zaryad shu sirt orqali oʻtgan tok deyiladi. Tok goho tok kuchi deb ham yuritiladi.
Edgar Gess
Yutuqlar
Futbolchi
Newman Grove
Aholisi
765 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Zaryadning saqlanish qonuni
Ixtiyoriy elementar d\sigma yuzacha normalining birlik vektori \textbf{n}ekan, bu elementar yuzacha vektori boʻladi(1-rasm).
Elementar yuzacha orqali oʻtuvchi elektr oqimi
Ixiyoriy sirt orqali oʻtuvchi elektr oqimi
Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti
Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti (OSNAA) — xalqaro  jamoat tashkiloti boʻlib, uning maqsadi Osiyo va Afrika xalqlarining imperializm, mustamlakachilik, neokolonializm, irqchilik, sionizm va fashizm"ga qarshi ozodlik kurashini birlashtirish, muvofiqlashtirish va kuchaytirishni hamda ularning iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy rivojlanishini taʼminlashni o‘z oldiga vazifa qilib qo‘ygan. Ushbu tashkilotning Bosh qarorgohi — Qohirada joylashgan.
Zaryadning saqlanish qonuni
Yopiq sirt orqali oʻtuvchi elektr oqimi: Yopiq sirt normalining tashqariga qaratilgan yoʻnalishi odatda shu yopiq sirt normalining musbat yoʻnalishi deb hisoblanadi.
Biror hajmda taqsimlangan zaryad uchun
Newman Grove
Geografiyasi
Maydoni — 1,3 km2. Shundan 1,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 522 m balandlikda joylashgan.
Zaryadning saqlanish qonuni
bu yerda dV — hajm elementi. Shu hajmni chegaralovchi yopiq sirtni vaqt birligida kesib oʻtuvchi elektr oqimi:
Yopiq sirt normalining musbat yoʻnalishi deb normalning tashqi yoʻnalishi qabul qilinganini nazarda tutsak, yopiq sirt orqali ichkariga kiruvchi elektr oqimi manfiy ishorali, tashqariga chiquvchi elektr oqimi esa musbat ishorali boʻlishi lozim. Elektr oqimining qandayligiga qarab, hajmdagi elektr miqdori oʻzgarmas boʻlishi, koʻpayishi yoki kamayishi mumkin. Elektr miqdorining vaqt birligidagi oʻzgarishi quyidagicha:
Hajmdagi elektr miqdorining koʻpayishi hosilaning musbat ishorasi bilan, kamayishi esa uning manfiy ishorasi bilan xarakterlanadi.
Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti
Tarixi
right|thumb|214x214px| [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|SSSR pochta markasi, 1987-yil: OSNAAning 30 yilligi]] Osiyo-Afrika birdamlik kengashi nomi ostida Qohirada (1957-yil 26-dekabr — 1958 -yil 1-yanvar) Birinchi Osiyo-Afrika birdamlik konferensiyasi  (2016-yil 8-martda Wayback Machineda arxivlangan)da tashkil etilgan. Keyinroq 1960-yil aprel oyida Konakridagi ikkinchi konferensiyada Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti (OSNAA)ga aylantirilgan.
Zaryadning saqlanish qonuni
Tajribalar natijasida aniqlangan elektr miqdorining saqlanish qonuni fizika fanining asosiy qonunlaridan biridir. Bu qonunga asosan, har qanday moddiy sistemaning umumiy elektr miqdori oʻzgarmas boʻladi. Shu qonundan foydalanib quyidagi ifodani yozishimiz mumkin:
Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti
Tarixi
OSNAA nizomi 1974-yilda qabul qilingan. Tashkilot 80 ga yaqin aʼzo tashkilotlarni birlashtiradi; Yevropa sotsialistik mamlakatlari birdamlik qoʻmitalari OSNAA faoliyatida assotsiativ aʼzo sifatida, bir qator xalqaro tashkilotlar, jumladan, WFTU, WFDW, WFDY, Butunjahon tinchlik kengashi, Xalqaro talabalar ittifoqi ham kuzatuvchi sifatida ishtirok etgan.
Zaryadning saqlanish qonuni
yaʼni biror hajmdagi elektr miqdorining vaqt birligida kamayishi va shu hajmdan tashqariga chiquvchi elektr oqimi oʻzaro qarama-qarshi ishorali boʻlib, ularning son qiymatlari bir-biriga teng. Endi (3) bilan (5) ni nazarga olsak,
Edgar Gess
Yutuqlar
Murabbiy
Zaryadning saqlanish qonuni
yoki Gauss-Ostrogradskiy formulasiga asosan:
Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti
Tarixi
OSNAAning oliy organi — qurultoy (uch yilda bir marta chaqiriladi); tashkilot rahbarlari — OSNAA aʼzolari va kuzatuvchilardan iborat yillik Kengash sessiyalari, yiliga 2 marta — aʼzolari harakatning taniqli namoyandalari bo‘lgan muvofiqlashtiruvchi organ Prezidiumining sessiyalari chaqirilgan. Ishchi organ Bosh kotib boshchiligidagi Doimiy kotibiyat hisoblangan.
NGC 3936
NGC 3936 Gidra yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti
Tarixi
OSNAA oylik „Afro-Asiatic Peoples“ (ingliz, arab va fransuz tillarida) jurnalini nashr etgan.
NGC 3936
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti
Tarixi
Mazkur tashkilotga (OSNAA) 2008-yildan 2011-yilgacha misrlik taniqli yozuvchi va jamoat arbobi Ahmad Hamrush prezident bo‘lgan.
Ishqabad (Roʻdakiy tumani)
Ishqabad  — Roʻdakiy tumanidagi Esanbay qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Ishqabaddan tuman markazigacha 80 km, mahalla markazigacha 20 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 1995 kishi (2017 y.), tojiklar.
Zaryadning saqlanish qonuni
boʻladi. Integrallash sohasi ixtiyoriy boʻlganligi sababli koʻramizki,
yoki
Bu differensial tenglama zaryadning saqlanish qonunini ifodalaydi. Yuqoridagi (6) ifoda esa zaryadning saqlanish qonuni uchun integral ifoda deb qaralishi mumkin.
Ishqalanish yoki ta ’sir usuli bilan ayrim jism lar elektrlanganda, ulardan biri musbat zaryadlansa, ikkinchisi manfiy zaryadlanadi va hamma vaqt bu zaryadlaming miqdorlari oczaro teng boiadi. Boshqacha aytganda, neytral jismdagi musbat va manfiy zaryadlaming miqdorlari hamma vaqt o‘zaro teng boiadi. Nechta musbat zaryad bolsa, manfiy zaryad ham shuncha bo’ladi. Yakkalangan sistemadagi zaryadlar miqdori vaqt olishi bilan o‘zgarmaydi. Bu hoi zaryadlaming saqlanish qonuni deb yuritiladi.
10-36 – 10-39 m3 hajmli yadrosida massalari qariyb bir xil musbat zaryadli proton va zaryadsiz neytronlar joylashgan boiib, uning atrofida protonlar soni (M endeleyevning davriy sistemasida elementnmg tartib raqamini ko‘rsatuvchi son)ga teng elektronlar harakat qiladi. Har bir atom yoki umuman, har qanday jismdagi elektronlar soni undagi protonlar soniga teng bo’lsa, ular eng yaqin ( 10-10 m) masofada bir-birlarining o‘zaro ta’siri bilan boglangan boiib, atrofdagi boshqa muhit zaryadlariga sezilarli ta'sir qilmaydi, bunday jismlar amalda elektrlanmagan holda bolganligi uchun neytral jism yoki neytral atom deyiladi. Agar m a’lum bir vosita yoki kuchli energetik ta’sir bilan jismda n dona elektron ajratib olinsa, undagi elektronlar soni p taga kamaygan boiadi, bunday jismni musbat zaryadlangan jism deb yuritiladi, aks holda, ya’ni jismdagi elektronlar soni, undagi musbat zaryadli protonlar sonidan ko‘p bo‘lsa, bu jism manfiy zaryadlangan deyiladi. Ko’pincha, metallar tezgina elektronlaridan ajralib musbat zaryadlanadi, gazlar esa (vodoroddan boshqalari), manfiy zaryadlanadi. Shuning uchun ham elektrlahishda bir jism i dona manfiy zaryadni ikkinchi jismdan ajratib olsa, ikkinchisida p dona ortiqcha musbat zaryadlar qolgan bo‘ladi. Hamma vaqt neytral jismlardagi musbat va manfiy zaryadlar soni o'zaro teng bo‘lib, ularning algebraik yig'indisi nolga teng bo‘ladi. Bu hoi ham elektr miqdorining saqlanish qonunini tasdiqlaydi.
Aniq tekshirishlar modda va maydonning tabiati bir xil bo’lmasa ham bir necha xossalari umumiy, ya’ni bir-biriga to ‘g’ri kelganligini ko’rsatdi. Modda ob’yektiv (odamning ongiga bog’liq bo’lmagan) borliq, maydon ham obyektiv borliq. Modda energiyaga ega, maydon ham energiyaga ega, modda harakat va o’zgarish (aylanish) xossalariga ega, maydon ham xuddi shunday xossalarga ega va hokazo. Modda o’z tabiati va xossalari bilan 100 dan ortiq kimyoviy zlementlar luaklida uchrasa, maydon ham tabiati turli bo’lgan gravitatsion (o’zaro tortishish), elektr, magnit, yadro va hokazo obyektiv borliqdan iborat. Shuning uchun ham maydon materiyaning shakllaridan bir turidir.
Still (Fransiya)
Still Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Molsheim tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1514 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 65,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 23,1 km2. Dengiz sathidan 204 – 741 m balandlikda joylashgan.
Battula
thumb| Batulah kiygan ayol Battula ( البطولة    ), Gulf Burqa ( البرقع الخليجي   deb ham ataladi. ),  anʼanaviy tarzda musulmon  arab ayollari kiyadigan metall koʻrinishdagi  niqobi libosdir. Niqob asosan Fors ko'rfazi mintaqalarida, jumladan Bahrayn, Quvayt, Birlashgan Arab Amirliklari, Ummon, Iroq va Qatarda, shuningdek, Eronning janubidagi mintaqalarda foydalanilishadi. Niqob kiyish odatda odamning turmush qurganligini bildiradi. Niqob, bundan tashqari, dushmanlarni uzoqdan josuslik qilgan ayollarni erkaklar deb o'ylash uchun aldash uchun qo'llanilgandir.
Kelib chiqishi
Battulaning kelib chiqishi aniq emas. U qayerdan paydo bo'lganligi haqida bir nechta taxminlar mavjud. Sharqiy Arabiston yarim oroliga Gujaratdan 18-asr oxirida kirib kelgan deb taxmin qilishadi.
Variantlar
Battoulahning turli xil ko'rinishlari mavjud, shu jumladan shaharlar va viloyatlar o'rtasida farq qiladi. Dubay va Abu-Dabida tor ustki va keng pastki qismiga ega bo'lgan "Zabeel cut" ko'rinishi kiyishadi. Sharjada u Zabil nusxasiga o'xshaydi, lekin niqobning yuqori qismi oldinga egilgan holda tikilgan. Al-Ain dizayni tor yuqori va keng pastki qismlarga ega. Bahrayn va Qatar niqoblar o'zgachadir. Ummon va Fujayrada u peshonadan tashqariga ko'tarilgan uchi juda katta va kengroqdir. Qo'shni Saudiya Arabistonida uni niqob o'rnida kiyishadi. Eronning janubiy viloyatlarida shia ayollari qizil rangliy to'rtburchak niqob kiyishadi, sunniy ayollarniki esa Arabiston yarim orolida kiyiladigan niqobga o'xshab qora yoki oltin rangda bo'ladi. Qeshmda niqoblar bosqinchilarni chalg'tish uchun mo'ljallangan edi, shu sababdan ular ayollarni erkak askarlar deb atashardi.
George H. W. Bush
Jorj Bush Gerbert Uoker — Amerika Qoʻshma Shtatlari tarihida 41-prezident va taniqli siyosatdon sifatida iz qoldirgan davlat arbobi. U 12-iyun 1924-yili Milton shahrida (Massachusetts shtati) tavvalud topgan. Otasi -Preskott Sheldon Bush AQSh Respublikachilar partiyasining aktiv ishtirokchilaridan va „Brown browzers Harriman and company“ Nyu-york bankining aksionerlaridan hisoblangan. Otasi 1952-1963 Konnektikut shtatining AQSh Kongressidagi senatorligi vazifasini ado etgan. Onasi — Doroti Uoker Uolker oilasining Nyu-york banki qarindoshlaridan boʻlgan.Jorj Bush Yel Universitetini tamomlagan. Oliy maʼlumotiga nisbatan ekonomist. 1942 — 1945 oʻz hohishi bilan AQSh harbiy dengiz aviatsiya boʻlimida hizmat qiladi. Keyinchalik 1950 — 1960 yillarda Jorj Bush avvalgi ishini tadbirkorlik faoliyati bilan Texas shtatida boshlaydi. U avval „Zapata petroleum“ neftqazish kompaniyasiga asos soladi, 1960-yillar orasiga kelib esa oʻzining koʻpmillionli korporatsiya va umumkengash chegaralangan kompaniyasini 1966-yilga kelib sotib yuboradi. 1970-yillar boshida Jorj Bush mavqega erishish harakati bilan AQSh Respublikachilar partiyasida hayotining asosiy faʼoliyatini boshlaydi. Faoliyat davri 1967 — 1971 yillarda AQSh Kongresida namoyandalar palatasi aʼzosi Texas shtatidan, 1971 — 1972 yillarda Birlashgan Millatlar Tashkilotida AQShning doimiy namoyandasi,1973 — 1974 yillarda Respublikachilar partiyasi]]ning milliy qoʻmitasi raisi, 1974 — 1975] yillarda Pekin shahridagi AQSh aloqa topshiriqlari boshqaruvchisi, 1976 — 1977 yillarda Markaziy Razvedka Boshqarmasini 11-direktorligi vazifalarida ish yuritib Amerika Qoʻshma Shtatlarining oldinga olib chiqishda ulkan hissalar qoʻshgan. Jorj Bush ilk bor 1980-yili prezidentlik saylovlarida AQSh Respublikachilar partiyasi tomonidan prezidentlikga davogarlik huquqini ilgari surgan. 1981-1989 yillarda Amerika Qoʻshma Shtatlari Administratsiyasinining 43-vitse-prezidenti sifatida va 1989-yilning 20-yanvaridan 1993-yilgacha umumhalq ovozi bilan AQShning 41-prezidenti etib saylanadi. Shuningdek Jorj Bush Gerbert Uoker va uning toʻngʻich farzandi (kichik atamasi bilan) George BushAQShning 43-prezidenti Amerika va Butun dunyo tarihida birdaniga bir oilaning ikki nasldoshi prezidentlik sururini xis etgan insonlar sarasidan joy olishdi. Turmush oʻrtogʻi Barbara Bush. Ikkita qizi-Polina va Doroti, oʻgʻillari-Jorj, Jeb, Nil va Xakmuradov Salohiddinbek.
Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkiloti
Tarixi
2008-yilda Qohirada Osiyo va Afrika xalqlari birdamlik tashkilotining 50 yilligiga bagʻishlangan xalqaro konferensiya boʻlib oʻtgan.
2001-yil aprel oyida vafot etganlar
Quyida 2001-yil aprel oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Beautor
Beautor Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2977 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 402,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,4 km2. Dengiz sathidan 45 – 61 m balandlikda joylashgan.
Melrose (Minnesota)
Melrose AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Stearns County, Minnesota|Stearns
Norfolk (Nebraska)
Norfolk AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Madison County okrugi tarkibiga kiradi.
Melrose (Minnesota)
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Norfolk (Nebraska)
Aholisi
23896 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Melrose (Minnesota)
Aholisi
3598 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 435,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,60 km2. Shundan 8,26 km2 quruqlik, 0,34 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 367 m balandlikda joylashgan.
Norfolk (Nebraska)
Geografiyasi
Maydoni — 26,1 km2. Shundan 25,8 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 464 m balandlikda joylashgan.
Oliver Cromwell
Oliver Kromvel (1599-yil 25-aprel – 1658-yil 3-sentabr) ingliz generali va davlat arbobi boʻlib, dastlab unga boʻysunuvchi, keyinroq Bosh qoʻmondon sifatida Angliya parlamenti qoʻshinlarini Angliya fuqarolar urushi davrida qirol Charlz I ga qarshi boshqargan, keyinchalik inglizlarni boshqargan. Orollar 1653-yildan 1658-yilda vafotigacha lord himoyachisi sifatida. U bir vaqtning oʻzida yangi respublika hamdoʻstligining davlat rahbari va hukumat boshligʻi sifatida ishlagan.
Kromvel 1649-yilda Charlz Ining oʻlim haqidagi farmoni imzolaganlardan biri boʻlgan va qisqa muddatli Angliya Hamdoʻstligida Rump parlamentining aʼzosi sifatida (1649—1653-yillar) hukmronlik qilgan. U 1649—1650-yillarda Irlandiyadagi ingliz kampaniyasiga qoʻmondonlik qilish uchun tanlangan. Kromvel qoʻshinlari Irlandiyada Konfederatsiya va Royalist koalitsiyasini magʻlub etdi va mamlakatni bosib oldi, Irlandiya Konfederatsiya urushlarini tugatdi. Bu davrda Rim katoliklariga qarshi bir qator jinoiy qonunlar qabul qilindi (Angliya va Shotlandiyada muhim ozchilik, lekin Irlandiyada katta koʻpchilik) va ularning yerlarining katta qismi musodara qilindi. Kromvel 1650—1651-yillarda Shotlandiya armiyasiga qarshi kampaniyani ham boshqargan. 1653-yil 20-aprelda u Rump parlamentini kuch bilan tarqatib yubordi va Barebone parlamenti deb nomlanuvchi qisqa muddatli assambleyani tuzdi, undan keyin hamkasblari tomonidan Angliyaning lord himoyachisi (oʻsha paytda Uels ham boʻlgan), Shotlandiyani boshqarishga taklif qilindi va Irlandiyani ham 1653-yil 16-dekabrdan boshqara boshladi. Hukmdor sifatida Kromvel agressiv va samarali tashqi siyosat olib bordi. Shunga qaramay, uning Protektorat davrida protestant konfessiyalariga nisbatan diniy bagʻrikenglik siyosati Kvakerlar, Sotsiniyaliklar va Ranters kabi bid'atchilar deb hisoblaganlarga emas, balki faqat „Xudoning oʻziga xos“lariga taalluqli edi.
Kromvel 1658-yilda qariligi sabab keksayib vafot etdi va Vestminster abbatligida dafn qilindi. Uning oʻrnini oʻgʻli Richard egalladi, uning zaifligi hokimiyat vakuumiga olib keldi. Keyin Oliverning sobiq generali Jorj Monk davlat toʻntarishini amalga oshirdi va bu parlament shahzoda Charlzning qirol Charlz II sifatida Londonga qaytishini va 1660-yilda qirolchilarning hokimiyatga qaytishini tartibga solishga majbur qildi. Keyinchalik Kromvelning jasadi qazilib, zanjirlarga osilgan va boshi kesilgan.
Kromvel Britaniya va Irlandiya tarixidagi eng ziddiyatli shaxslardan biri boʻlib, Devid Sharp kabi tarixchilar tomonidan regitsid diktator. Uinston Cherchill tomonidan harbiy diktator, Leon Trotskiy tomonidan burjua inqilobchisi va ozodlik qahramoni Jon Milton, Tomas Karlayl va Samuel Rouson Gardiner. Uning protestant sektalariga nisbatan bagʻrikengligi katoliklarga ham taalluqli emas edi va baʼzi keyingi olimlar uning ularga qarshi koʻrgan choralarini, xususan, Irlandiyada, genotsid yoki deyarli genotsid deb taʼriflaydilar. Uning Irlandiyadagi vaxshiyligi qattiq tanqid qilinadi, garchi eng yomon vahshiyliklar u Angliyaga qaytganidan keyin sodir boʻlgan. U 2002-yilda BBC tomonidan oʻtkazilgan soʻrovda barcha davrlarning eng buyuk oʻnta britaniyaliklaridan biri sifatida tanlangan.
Dastlabki yillar
Kromvel 1599-yil 25-aprelda Xantingdonda Robert Kromvel va uning ikkinchi xotini Uilyam Styuardning qizi Elizabet oilasida tugʻilgan. Oilaning mulki Oliverning katta bobosi Morgan Uilyamdan, London yaqinidagi Putnida istiqomat qilgan Glamorganlik pivo ishlab chiqaruvchi va Tomas Kromvelning singlisi Ketrin Kromvelga (1482-yilda tugʻilgan) uylangan, u Genrix VIII ning mashhur bosh vaziri boʻladi. Tomas va uning singlisining otasi Uolterning kelib chiqishi irland boʻlganligi ishonch bilan taʼkidlangan. Kromvellar Tomasning monastirlarni tarqatib yuborish maʼmuriyatidan baʼzan foyda oluvchilar sifatida katta boylikka ega boʻlishdi. Morgan ap Uilyam uelslik Uilyam ap Yevanning oʻgʻli edi. Oila Richard Uilyams (taxminan 1500–1544), Genri Uilyams (taxminan 1524—1604-yil 6-yanvar), [note 2], keyin Oliverning otasi Robert Uilyams, taxallusi Kromvel bilan davom etgan. (taxminan 1560–1617), Elizabeth Styuardga (taxminan 1564–1654) uylangan, ehtimol 1591-yilda. Ularning oʻnta farzandi bor edi, lekin beshinchi farzandi Oliver goʻdakligidan omon qolgan yagona oʻgʻil edi.
Kromvelning otasi bobosi ser Genri Uilyams Xantingdonshirdagi eng badavlat ikki yer egalaridan biri edi. Kromvelning otasi kamtarona edi, lekin baribir yerlik zodagonlarning aʼzosi edi. Koʻp aka-uka va opa-singillari boʻlgan kenja oʻgʻil sifatida Robert faqat Xantdondagi uy va oz miqdordagi yerni meros qilib oldi. Bu yer yiliga 300 funt sterlinggacha daromad keltirgan boʻlardi, yaʼni zodagonlar daromadlari qatoriga yaqin. 1654-yilda Kromvel shunday degan edi: „Men tugʻilishdan janob boʻlganman, u katta balandlikda ham, hali qorongʻulikda ham yashamaganman“.
Kromvel 1599-yil 29-aprelda Avliyo Ioann cherkovida suvga choʻmgan va Xantingdon grammatika maktabida oʻqigan. U Kembrijdagi Sidney Sasseks kollejida oʻqishni davom ettirdi, oʻsha paytda kuchli Puritan axloqiga ega boʻlgan yaqinda tashkil etilgan kollej. U 1617-yil iyun oyida otasining oʻlimidan soʻng darhol diplom olmasdan ketdi. Dastlabki biograflar u keyinchalik Linkolnʼs Inn -ga tashrif buyurganini daʼvo qilishadi, ammo Inn arxivlarida u haqida hech qanday yozuv yoʻq. Antonia Freyzer shu vaqt ichida u Londondagi inns of Courtda mashgʻulot oʻtkazgan boʻlishi mumkin degan xulosaga keldi. Uning bobosi, otasi va ikkita amakisi Linkoln mehmonxonasiga tashrif buyurgan va Kromvel 1647-yilda oʻgʻli Richardni u erga yuborgan.
Kromvel, ehtimol, otasining oʻlimidan keyin Xantingdonga uyga qaytgan. Onasi beva, yetti singlisi esa turmushga chiqmaganligi sababli, u uyda oilasiga yordam berish uchun kerak boʻlardi.
Ingliz monarxlari veb-saytiga koʻra, Kromvel va qirol Charlz I juda uzoq qarindoshlar edi.
Naseby jangi 1645-yil
thumb| Kromvel 1645-yilda Nesebi jangida. Charlz Landseer. 1645-yil iyun oyida boʻlib oʻtgan Nesebi jangida yangi namunaviy armiya qirolning asosiy armiyasini tor-mor qildi. Kromvel oʻz qanotini Nasebyda katta muvaffaqiyat bilan boshqarib, yana qirollik otliqlarini yoʻq qildi. 10-iyul kuni Langport jangida Kromvel soʻnggi yirik qirollik dala armiyasini magʻlub etishda ishtirok etdi. Naseby va Langport qirolning gʻalabaga boʻlgan umidlarini samarali ravishda yoʻq qildi va keyingi parlament kampaniyalari Angliya gʻarbidagi qolgan mustahkam qirollik pozitsiyalarini egallashni oʻz ichiga oldi. 1645-yil oktyabr oyida Kromvel boy va dahshatli katolik qal'asi Basing Houseni qamal qildi va egalladi, keyinchalik u taslim boʻlganidan keyin 300 kishilik qirollik garnizonining 100 nafarini oʻldirishda ayblanadi. U Bridgwater, Sherborne, Bristol, Devizes va Winchesterdagi muvaffaqiyatli qamallarda qatnashdi, keyin 1646-yilning birinchi yarmini Devon va Kornuollda qarshilikni yoʻq qildi. Charlz I 1646-yil 5-mayda shotlandlarga taslim boʻlib, Birinchi ingliz fuqarolar urushini amalda tugatdi. Kromvel va Feyrfaks iyun oyida Oksfordda Royalistlarning rasmiy taslim boʻlishlarini qabul qilishdi.
Ikkinchi fuqarolar urushi
thumb| 1649-yil 4-yanvarda Karl I ustidan sud jarayoni. Qirol bilan siyosiy bitim tuzilmaganligi oxir-oqibat 1648-yilda Ikkinchi Angliya fuqarolar urushining boshlanishiga olib keldi, oʻshanda qirol hokimiyatni qurol kuchi bilan qaytarib olishga harakat qilgan. Kromvel birinchi boʻlib janubiy Uelsda Rowland Laugharne boshchiligidagi qirollik qoʻzgʻolonini bostirdi, 25-may kuni Chepstow qal'asini qaytarib oldi va olti kundan keyin Tenbini taslim boʻlishga majbur qildi. Karmartendagi qal'a yonib vayron qilingan; Pembrokdagi ancha kuchli qal'a faqat sakkiz haftalik qamaldan keyin quladi. Kromvel sobiq qirollik askarlariga yumshoq munosabatda boʻldi, lekin ilgari parlament armiyasining aʼzolari boʻlganlar bilan kamroq munosabatda boʻldi, Jon Poyer qur'a tashlash marosimidan keyin Londonda qatl etildi.
Keyin Kromvel Angliyaga bostirib kirgan qirollik tarafdori Shotlandiya armiyasi (Engagerlar) bilan kurashish uchun shimolga yoʻl oldi. Prestonda birinchi marta yagona qoʻmondonlikda va 9000 kishilik armiya bilan u ikki baravar kattaroq armiyaga qarshi hal qiluvchi gʻalaba qozondi.
San Giovanni Rotondo
San Giovanni Rotondo Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Foggia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 260 km2. 26442 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Waren
Waren Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan shahardir. Maydoni — 158,39 km2. 21 051 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Warenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Sazomín
Sazomín Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 258 ga yaqin aholisi bor.
Zafar
Zafar — Toshkent viloyatidagi shaharcha (1918—72 yillarda Olmazor qishlogi). Bekobod tumani markazi. Toshkentdan 120 km jan.da, yaqin temir yoʻl stansiyasi — Bekobod (22 km). Aholisi 7,7 ming kishi (2000).
3. qad. aholi maskanlaridan biri, uning markazidagi "Nomsiz tepa" kabristonidan 8—9-asrlarga oid arxeologik buyum qoldiqlari topilgan. 1870-yilda qishloq Rossiyadan koʻchirib keltirilgan ruslarning Korzinkin nomli xutoriga aylantirildi va Dalvarzin volostining markazi boʻldi. Xutor yonida 60 ga olmazori ham boʻlgan (qishloqning avvalgi nomi shundan). 1918-yil Olmazor qishlogʻida shoʻrolar otliq armiyasi uchun qorabayir otlar yetishtirib beradigan ot zdi tashkil qilindi. 1926-yil ot zdi oʻrnida "Dalvarzin" urugʻchilik xoʻjaligi tuzildi. 1930-yil bu xoʻjalik paxtachilik sziga aylantirildi va Olmazor qishlogʻi sz qoʻrgʻoni boʻlib qoldi. Z.da maʼmuriy va madaniymaishiy binolar, sport inshootlari, bozor, 2 kasalxona, 3 umumiy taʼlim maktabi, ped. bilim yurti bor. "Yoshlik" savdo markazi qurilgan. Kutubxona, madaniyat uyi, ped. bilim yurti qoshida litsey, mehnat taʼlimi kollejlari, xususiy savdo doʻkonlari bor. Tuman hokimiyati binosi oldiga "Nomaʼlum askar" monumenta oʻrnatilgan. Z.dan Toshkent — Bekobod avtomagistral yoʻli oʻtgan. Avtobustaksi saroyi, koʻchma qurilish kolonnalari, "Sarbon" yuk tashish transporti avtokorxonasi bor.
Loconville
Loconville Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,5 km2. Dengiz sathidan 63 – 106 m balandlikda joylashgan.
Kachap-e Sofla
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Sofla (, shuningdek, Kachap-e Soflá sifatida rimlashtirilgan; Kachab-e Pā'īn)  — Eron, Mozandaron viloyati, Amol tumani, Dabudasht tumani, Dabuy-ye Jonubi qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 869 nafar kishi hamda 230 ta oiladan iborat.
374
Vafot etgan
🇷🇺
Zafar arki
Zafar arki, Zafar darvozasi — biror tantana munosabati bilan qurilgan inshoot, hashamatli darvoza. Qad. Rimda gʻolib lashkarboshilarning shaharga tantanavor kirib kelishi uchun Rimdagi zafar arki. maxsus qurilgan. Bizgacha saqlangan eng qadimgi Z.a.— Ssipion arki (Rim, mil. av. 190 yil). Haydaroboddagi Chor minor Z.a. (1591) ham mashhur, Z.a.ning koʻpchiligi marmar haykal, relyefli rasm va naqshlar bilan bezatilgan, dastlab yogʻochdan vaqtincha, keyinchalik marmar, harsang, gʻishtdan doimiy qilib qayta qurilgan.
''Bu inshoot haqidagi sahifa. Bundan tashqari Erix Mariya Remarkning «Zafar darvozasi» romani haqidagi sahifani ko`ring.''
Bir yillik oʻsimliklar
Bir yillik oʻsimliklar — barcha hayotiy sikllari bir vegetatsiya davrida, yaʼni bir yil davomida urugʻidan unib chiqib, oʻsib, gullaydigan va nayel qoldirib quriydigan oʻsimliklar. Bir yillik oʻsimliklar oʻ. orasida butun rivojlanish jarayoni bir necha hafta ichida tugaydigan efemer oʻsimliklar guruhi ajralib turadi. Choʻl va dasht sharoitlarida efemerlar kuz, qish yoki bahorda oʻsadi. Ular yilning koʻp davrini urugʻ holida oʻtkazadi. Namligi yetarli zonalarda efemerlar (mas, yulduzoʻt, qoʻngʻirbosh) bir vegetatsiya davrida bir necha boʻgʻin berishi mumkin. Vegetatsiya davri uzok, kechadigan Bir yillik oʻsimliklar oʻ. bahorgi va kuzgilarga boʻlinadi. Bahorgi Bir yillik oʻsimliklar u. bahor va yoz oylarida oʻsib, hayot siklini 1 —5 oyda tugatadi. Kuzgi Bir yillik oʻsimliklar u.ning urugʻlari kuzda darhol unib chiqib, tomiroldi barglari rivojlanadi va shu tarzda qor tagida qishlab chiqadi. Bahorda ular rivojlanishni davom ettiradi — gullaydi, urugʻ berib, keyin qurib qoladi. Bu guruhga kuzgi javdar, burdoy, shuningdek koʻpchilik begona oʻtlar (jagʻ-jagʻ, boʻtakoʻz va boshqalar) kiradi. Bir yillik oʻsimliklar oʻ. oʻzgarib turuvchi iklim sharoitiga moslashgan ko‘p yillik oʻsimshklarning evolyutsiya jarayonida shakllangan.
Martillac
Martillac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
La Sauvetat-de-Savères
La Sauvetat-de-Savères Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Agen tumani tarkibiga kiradi.
Obersaxen
Hududi
Obersaxenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Martillac
Aholisi
2020 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 118,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,0 km2.
La Sauvetat-de-Savères
Aholisi
349 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 50,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,9 km2.
Leiomioma
Leiomioma, shuningdek, mioma deb ham ataladi, silliq mushaklarning yaxshi sifatli oʻsmasi boʻlib, juda kamdan-kam hollarda saratonga aylanadi (0,1%). Leiomiomalar har qanday organda paydo boʻlishi mumkin, lekin eng keng tarqalgan shakllari bachadon, ingichka ichak va qiziloʻngachda uchraydi. Paraneoplastik sindromning bir qismi sifatida eritropoetin ishlab chiqarishning ortishi tufayli polisitemiya kelib chiqishi mumkin.
Atama leio- + myo- + -oma, "silliq mushak oʻsmasi" soʻzidan olingan.
Bachadon leiomiomalari
thumb| Bachadondan enukleatsiyalangan leyomiyoma. Chapdagi tashqi yuza; o'ng tomonda kesilgan sirt. thumb| Mushaklar shilliq qavatidan kelib chiqadigan va eozinofil sitoplazmasi va cho'zilgan, purosimon yadrolari bo'lgan shpindel hujayralarining tutamlarini ko'rsatadigan kichik, yaxshi chegaralangan yo'g'on ichak leyomiomasining mikrografi. Bachadon miomalari bachadon silliq mushaklarining leiomiomasidir. Boshqa leyomiomalar singari, ular ham xavfsiz oʻsma, ammo koʻp miqdorda hayz koʻrish qon ketishiga olib kelishi mumkin (menorragiya), koʻpincha anemiyaga olib keladi va bepushtlikka sabab boʻlishi mumkin.
Ushbu oʻsmalarning kamdan-kam uchraydigan shakli bachadon lipoleiomiomasi - adipotsitlar va silliq mushak hujayralari aralashmasidan tashkil topgan yaxshi sifatli oʻsmalar. Bachadon lipoleiomiomalari tuxumdonlar va boshqa patologiyalar bilan birgalikda kuzatilgan va ularning baʼzilaridan liposarkoma rivojlanishi mumkin. Ushbu oʻsmalar monoklonal boʻlib, oʻsmalarning 40 foizida tasodifiy boʻlmagan xromosoma anomaliyalari kuzatilgan.
Oʻt pufagi leiomiomalari
Oʻt pufagining mezenximal oʻsmalari kamdan-kam uchraydi va ayniqsa, oʻt pufagining leiomiomalari juda kam hollarda qayd etilgan, ularning barchasi immunitet tizimi buzilgan bemorlarda boʻlgan. Biroq, bu holat Avstraliyaning Melburn shahridagi Monash kasalxonasida 39 yoshli sogʻlom ayolda hech qanday alomatlarsiz immunitet tanqisligi boʻlmagan holda kuzatilganligi xabar berilgan.
Teri leiomiomalari
Teri leiomiomalari odatda orttirilgan boʻlib, bir necha toifalarga boʻlinadi :
Qiziloʻngach, oshqozon va ingichka ichaklar leiomiomalari
Leiomioma qiziloʻngachning eng keng tarqalgan yaxshi sifatli mezenximal oʻsmasi va ingichka ichakning ikkinchi eng keng tarqalgan yaxshi oʻsmasi hisoblanadi (koʻp hollarda oshqozon-ichak stromal oʻsmasi bilan). Leiomioma qiziloʻngachning eng keng tarqalgan yaxshi oʻsmasi boʻlsa-da, yomon sifatli karsinoma hali ham 50 baravar koʻp uchraydi. Taxminan 50% hollarda och ichakda, keyin esa 31% hollarda yonbosh ichakda joylashgan. Oʻsmalar oʻlchamlarining deyarli yarmi 5 santimetrdan kam.
Menahga (Minnesota)
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1306 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 136,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,08 km2. Shundan 9,58 km2 quruqlik, 0,49 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 427 m balandlikda joylashgan.
Gulzor (Mascho)
Gulzor — Mascho tumani Navbahor QFYga qarashli qishloq.Gulzordan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 26 km, tuman markazigacha 30 km. Aholisi 115 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Bir ovozlilik
Bir ovozlilik, bir ovozli musiqa — 1) musiqa asari tarkibidagi ovozlarning joylashuvi (musiqiy faktura)ga tegishli tushuncha, kuylarni yakkalab tovush chiqaradigan soz (nay, gʻijjak kabi) yoki ovoz vositasida bayon etilishi; 2) q. Monodiya.
375
Vafot etgan
🇷🇺
Qal'a (Roʻdakiy tumani)
Qal’a  — Roʻdakiy tumanidagi Esanbay qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Qal’adan tuman markazigacha 58 km, mahalla markazigacha 2 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 943 kishi (2017 y.), tojiklar.
Ispaniya — Tonga munosabatlari
Ispaniya — Tonga munosabatlari. Tonga va Ispaniya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar hisoblanadi. Hech bir davlat bir-birining hududida doimiy diplomatik vakolatxonaga ega emas. Ispaniyaning Yangi Zelandiya poytaxti Vellingtondagi elchixonasi, Tonga akkreditatsiyadan oʻtgan. Tonganing Ispaniyada elchixonasi yoki Yevropada unga akkreditatsiya qilingan elchixonasi mavjud emas.
Diplomatik munosabatlar
Ispaniya 1979-yil 16-noyabrdan beri Tonga bilan diplomatik munosabatlarga ega, ammo bu mamlakatda rezidenti yo‘q, bu Ispaniyaning Vellingtondagi elchixonasi yurisdiktsiyasi ostidadir. Geografik uzoqlik va tarixiy aloqalarning kamligi — XVIII asr oxirida ispan navigatorlarining mavjudligi — ikki mamlakat oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlarning past darajasini tushuntiradi.
Iqtisodiy munosabatlar
Ikki davlat oʻrtasidagi savdo-sotiq aloqlari juda kam miqdorda shaklangan. Ispaniya baliq va baʼzi qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini import qiladi, mashinalar, oziq-ovqat, sanoat asbob uskunalari va boshqa tovarlarni eksport qiladi.
Hamkorlik
Tonga bilan hamkorlik Yevropa Ittifoqining diplomatik xizmati Suvada (Fidji) delegatsiyasi orqali amalga oshiriladi. Kotonu kelishuviga koʻra, Tonga 2008 va 2013-yillar oraligʻida 15 million yevro miqdoridagi yordamni oʻz ichiga olgan Yevropa mintaqaviy rivojlanish jamgʻarmasidan yordam oldi. Mablagʻlar quyidagilarga sarflangan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Beauvois-en-Vermandois
Beauvois-en-Vermandois Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Saint-Quentin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
306 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 40,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,6 km2. Dengiz sathidan 75 – 95 m balandlikda joylashgan.
Nangarhor havo hujumi (2017)
2017-yilgi Nangarhor havo hujumi Afg‘oniston sharqidagi Nangarhor viloyatida, Pokiston bilan chegara yaqinida joylashgan Achin tumanining AQSh tomonidan bombardimon qilinishi. 2017-yil 13-aprelda Qoʻshma Shtatlar havo hujumi uyushtirdi va „Islomiy Davlat“ tomonidan foydalanilgan tunnel komplekslarini yoʻq qilish maqsadida oʻz arsenalidagi eng yirik yadroviy boʻlmagan bomba — GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB)dan foydalandi. Iroq va Shom Islomiy davlati-Xuroson viloyati (ISHID-XV yoki ISHID-X) — Iroq va Shom Islom Davlatining boʻlimi.
Bomba Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlariga tegishli Lockheed MC-130 samolyoti yordamida tashlangan. 2017-yilning 15-aprelida Afg‘oniston rasmiylari zarba natijasida IShID-XVning 96 nafar jangarisi, jumladan, to‘rt qo‘mondon o‘ldirilgani haqida xabar bergan.
Tarixi
Iroq va Shom Islom Davlati 2015-yil yanvar oyida oʻzining Xuroson boʻlimi tashkil etilganini eʼlon qildi. Bu voqea guruh arab dunyosidan tashqarida rasman birinchi faoliyat boshlaganligini anglatar edi. Havo hujumidan bir necha kun oldin AQSh armiyasi maxsus kuchlari shtabi serjanti Mark R. De Alenkar Nangarhorda kichik otishma natijasida yengil jarohat oldi.
Pentagon matbuot kotibining maʼlum qilishicha, MOAB Afgʻonistonga „bir muddat oldin“ Afgʻoniston-Pokiston chegarasi yaqinida joylashgan Nangarhordagi „Islomiy davlat“ qarorgohiga zarba berish uchun olib kelingan. „Islomiy davlat“ Afgʻonistonda ham rivojlana boshlagani sababli AQSh harbiylari uchun chegara hududlarini nazorat qilish qiyinlasha boshladi. CBS Newsning milliy xavfsizlik boʻyicha muxbiri Devid Martinning aytishicha, hujumni rejalashtirish Obama maʼmuriyati davrida boshlangan. MOABdan foydalanish uchun AQShning Afgʻonistondagi kuchlari qoʻmondoni general John Nicholson ruxsat olgan, ammo uning soʻrovi qoʻmondonlik zanjirida qanchalik uzoq masofani bosib oʻtgani nomaʼlum.
Army Times gazetasining xabar berishicha, havo hujumi AQSh va Afg‘oniston hukumati qo‘shma operatsiyasi bo‘lib, „Islomiy davlat“ni Afg‘oniston sharqidagi tayanchidan „mahrum qilish“ maqsad qilingan. "Stars and Stripes" gazetasining xabar berishicha, Mudofaa vazirligi matbuot kotibi general Davlat Vaziriy bombalashdan oldin toʻrt hafta davomida Afgʻoniston milliy armiyasi qoʻmondonlik korpusi „Islomiy davlat“ jangarilari tomonidan koʻmilgan murakkab yer va qoʻlbola portlovchi qurilmalar (IED) tufayli hududga kirishga urinib, muvaffaqiyatga erisha olmaganini maʼlum qildi.
Zarbadan 1980-yillarda Markaziy razvedka boshqarmasi Afgʻoniston Islom birligi mujohid jangchilari uchun qurgan va Nangarhor viloyatidagi „Islomiy davlat“ tomonidan foydalanilayotgan tunnellarni yoʻq qilish maqsad qilingan.
Qurol
thumb|[[Eglin havo kuchlari bazasi|Eglin havo kuchlarining qurollanish markazida sinovga tayyorlanayotgan MOAB qurolining fotosurati.]] GBU-43/B MOAB 9,800 kg (21,600 funt) ogʻirlikdagi GPS boshqaruvli bomba boʻlib, AQSh armiyasi arsenalidagi eng kuchli anʼanaviy bomba hisoblanadi. Bomba birinchi marta 2003-yil mart oyida, Iroq urushi boshlanishidan bir necha kun oldin sinovdan oʻtkazildi. Ushbu bomba 6800 kgli BLU-82 „Daisy Cutters“ning evolyutsion avlodi hisoblanadi.
MOAB penetratsion qurol emas va birinchi navbatda chuqur kanyon yoki gʻor tizimidagi keng maydonlarni qamrab oladigan oʻrta sirt nishonlar uchun moʻljallangan. Amerika harbiylari xuddi shunday komplekslarni nishonga olib, Afg‘onistonda o‘n minglab bombalarni qoʻllagan. Barbara Starrning soʻzlariga koʻra, bu „yerdagi katta nishonga qarshi ishlatiladigan qurol“.
Havo hujumi
thumb|right|[[MOABning Achin tumaniga zarbasi. Afgʻonistonning havodan olingan tasviri.]] Portlash mahalliy vaqt bilan 19:32 da sharqiy Nangarhor viloyatining Achin tumanida sodir bo‘lgan, deya xabar berdi AQSh harbiylari. The Guardian nashri xabariga ko‘ra, „mahalliy xavfsizlik xodimi qiruvchi samolyotlar va dronlar tunnel majmuasini yo‘q qila olmagani uchun katta zarba berishni so‘raganini“ aytdi. Achin tumani rahbari Ismoil Shinvariyning so‘zlariga ko‘ra, "zarba afg‘on askarlari va maxsus kuchlari bilan muvofiqlashtirilgan va qabila oqsoqollari tinch aholini evakuatsiya qilish haqida xabardor qilingan.
Natija
Guardian gazetasining xabar berishicha, zarbadan so‘ng AQSh va Afg‘oniston kuchlari hududda tozalash operatsiyalari va havo hujumlari o‘tkazgan hamda yetkazilgan zararni baholagan.
Jabrlanganlar soni dastlab 36 nafar deb xabar qilingandi. Keyingi kunlarda razvedka bo‘linmalari hududni o‘rganishi natijasida son ortib bordi. 14-aprel kuni mahalliy hukumat soʻzlovchisi va politsiya qoʻmondoni afgʻon matbuotiga 82 nafar jangari yoʻq qilinganini aytdi. Achin tumani gubernatori Ismoil Shinvariyning AFPga aytishicha, portlashlarda kamida 92 IShID jangarisi halok bo‘lgan. Stars and Stripes nashrining 2017-yil 15-aprelda xabar berishicha, zarbada 94 nafar IShID-X jangarisi, jumladan, 4 nafar qo‘mondon halok bo‘lgan. Afg‘oniston armiyasi matbuot kotibi zarbadan so‘ng tinch aholi orasida qurbonlar yo‘qligini aytgan. Biroq Nangarhor viloyatilik afg‘on parlamentariysi Ismatulloh Shinvariyning maʼlum qilishicha, mahalliy aholi unga portlashda o‘qituvchi va uning kichik o‘g‘li halok bo‘lganini aytishgan.
2017-yil 18-aprel kuni Afg‘oniston xavfsizlik xizmatining yuqori martabali amaldorlaridan biri bomba portlashi oqibatida „Islomiy davlat“ning 96 nafar jangarisi, jumladan, 13 nafar yirik qo‘mondoni halok bo‘lganini aytdi.
Afg‘oniston mudofaa vazirligiga ko‘ra, hujumda halok bo‘lganlar orasida „IShID Xuroson viloyati“ga sodiq bo‘lgan jangchilar ham bor. Prezident matbuot kotibi Shoh Husayn Murtazaviyning OAVga aytishicha, halok bo‘lganlar orasida IShID qo‘mondoni Siddiq Yor ham bor. Murtazaviyning soʻzlariga koʻra, tunnellarda joylashib olgan jangarilar chegara hududlarida faol boʻlgan va mahalliy aholini taʼqib qilgan. Afg‘on rasmiylari portlashda xorijlik jangarilar, jumladan, 13 nafar hindistonlik ham halok bo‘lganini tasdiqladi. Vazirlik vakili, shuningdek, tinch aholi vakillari halok bo‘lmaganini taʼkidladi. IShIDni qo‘llab-quvvatlovchi Amaq axborot agentligi havo hujumi natijasida IShID tomonida qurbonlar borligini inkor etadigan bayonot berdi.
Tinch aholi qurbonlari haqida hech qanday maʼlumot yoʻq. 14-aprel holatiga koʻra, mahalliy hukumat janglar natijasida Pokiston chegarasi yaqinidagi Shodal qishlogʻi yaqinidagi bomba oʻrnatilgan joyga borishni toʻsib qoʻygan. Mahalliy parlament aʼzosi Esmatulloh Shinvariyning aytishicha, mahalliy aholi unga bir oʻqituvchi va uning kichik oʻgʻli oʻldirilganini aytishgan. Portlash joyidan 2,4 km uzoqlikda joylashgan Shaddle Bazar aholi punktidagi binolar zarar koʻrgan.
"Stars and Stripes" gazetasining xabar berishicha, Afgʻoniston Mudofaa vazirligi matbuot kotibi general Davlat Vaziriy zarba berilganidan soʻng hududda hujum operatsiyasi qayta boshlanganini aytgan. BBC muxbiri bu xabarni 2017-yilning 27-aprelida tasdiqladi va afg‘on zobiti hududda xuddi shunday yuzlab g‘orlar borligini aytganini xabar qildi. Afg‘on zobiti, shuningdek, zarba nuqtasidan 100 metr uzoqlikda daraxtzorlar borligini ham aytdi.
Oqibat
thumb|AQSh Mudofaa vazirligining Nangarhor provinsiyasidagi MOAB hujumi oqibatlari. 27-aprel kuni Nangarhor viloyatida MOAB tashlangan joy yaqinida „Islomiy davlat“ga qarshi kurashda AQSh maxsus operatsiyalar kuchlarining ikki xodimi halok boʻldi. Jangda bir nafar amerikalik harbiy yaralangan.
Afgʻoniston
Biroq Afg‘onistonning sobiq prezidenti Hamid Karzay bir qator tvitlarida hujumlarni qoraladi: „Bu terrorga qarshi urush emas, balki mamlakatimizdan yangi va xavfli qurollar uchun sinov maydoni sifatida foydalanish, ishonchimizni g‘ayriinsoniy va eng shafqatsiz usullarda suiisteʼmol qilishdir“.
Afgʻonistonning Pokistondagi elchisi Umar Zaxilval ham bu fikrni qoʻllab-quvvatlab, havo hujumi „dahshatli va samarasiz“ ekanini taʼkidladi. Achin shahar hokimi Navid Shinvari: „IShIDning shafqatsizligi va xalqimizga qarshi vahshiylik qilganiga shubha yoʻq. Lekin bomba nima uchun tashlanganini tushunmayapman.“.
Qoʻshma Shtatlar
Amerika Qoʻshma Shtatlari Prezidenti Donald Tramp MOABdan foydalanishga maxsus ruxsat berganmi yoki yoʻqligini aytmadi. Shunchaki u harbiylarga „toʻliq ruxsat“ berganini taʼkidladi va AQSh armiyasini dunyodagi eng buyuk deb maqtadi: „Biz toʻliq ruxsat berdik va ular shunday qilyaptilar. Ochigʻini aytganda, shuning uchun soʻnggi paytlarda juda muvaffaqiyatli boʻlishdi.“. Niyatdan qatʼi nazar, MOABdan foydalanilishi urush tashviqotining bir shakli sifatida keng talqin qilindi. Amerika Qoʻshma Shtatlari Prezidenti yordamchisi oʻrinbosari Sebastian Gorka intervyuda Achin tumanidagi operatsiyalarni nazorat qiluvchi mahalliy qoʻmondon oʻz vakolatiga koʻra MOABdan foydalanish boʻyicha qaror qabul qilishi mumkinligini aytdi. AQShning Afg‘onistondagi kuchlari (USFOR-A) va “Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi” qo‘mondoni kichik John W. NiCholson o‘z bayonotida „IShID-Xning yo‘qotishlari ortgan sari ular o‘z mudofaasini mustahkamlash uchun qoʻlbola portlovchi qurilmalar, bunkerlar va tunnellardan foydalanayotganligini maʼlum qildi. Bu to'siqlarni kamaytirish va ISHID-Xga qarshi hujumimiz tezligini saqlab qolish uchun to'g'ri qarordir.“. Lindsey Graham, Jim Inhofe va Pat Buchanan kabi konservativ siyosatchilar Trumpning MOABdan foydalanishini qo'llab-quvvatladilar.
Pantelleria
Pantelleria Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan shahardir. Trapani provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 83 km2. 7729 nafar aholi istiqomat qiladi (2009).
Stotzheim (Fransiya)
Stotzheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Sélestat-Erstein tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
960 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 70,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,6 km2. Dengiz sathidan 155 – 189 m balandlikda joylashgan.
Abdul Boqiy
thumb Molana Abdul Boqiy (1939–2001) 1970, 1980 va 1990-yillarda Pokistonning Shimoliy-Gʻarbiy chegara provinsiyasining mashhur siyosiy arboblaridan biri edi. U 1970 yilgi umumiy saylovlarda PF-35, 2-Svat saylov okrugidan provintsiya majlisi a'zosi etib saylangan va muftiy Mehmud kabinetida viloyat katta vaziri, o'sha paytdagi Shimoliy-G'arbiy chegara (Xaybar Paxtunxva) bosh vaziri etib tayinlangan. 1972 yildan 1977 yilgacha vazir bo'lib lavozimida saqlanib qoladi. Shuningdek, u 1980 yildan 1985 yilgacha general Ziyo-ul-Haqning saylangan viloyat mahkamasida xizmat qilgan. 1985 yildagi partiyasiz saylovlar natijasiga binoan u yana viloyat majlisiga a'zo etib saylandi. Hamda din ishlari va daromadlar vaziri lavozimida ishladi. 1988-yilda navbatdan tashqari saylovlar oʻtkazilib, u IJI chiptasi bilan viloyat majlisi deputatligiga daʼvogarlik qildi va u ushbu saylovda ham g'alaba qozonadi. Yana 2 yil davomida viloyat vaziri lavozimini egallab, 1990-yilgacha majlislar tarqatib yuboriladi. Molana Abdul Boqiyning sa'y-harakatlari orqali bo'lingan Kohistonni bir ma'muriy birlikka birlashadi, uning bir qismi avval Svat knyazlik davlati boshqaruvi ostida bo'lgan, qolgan bir qismi esa hukumatga tegishli bo'lmagan qabila aholi punktlariga tegishli edi. Kohiston tuman maqomiga 1975 yilda Molana Abdul Boqiy boshchiligidagi noroziliklardan keyin erishadi. Bundan tashqari u 15 yil davomida Motamar-e-alam Islomning raisi sifatida ishlagan.
O'lim: U 2001 yil 24 iyunda Abbotobodda yurak tutilishi sababli olamdan ko'z yumadi.
Ukasi Molvi Ubaydulloh o'limidan keyin, o'g'li Sajjod Ulloh Boqiy 2011 yilda MPA etib saylangan.
Adabiyotlar
Killdeer (Shimoliy Dakota)
Killdeer AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Dunn okrugi tarkibiga kiradi.