cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lagoftalm
Koʻzlar yumib ochilganida koʻzni yupqa qatlamli koʻz yoshi suyuqligi qoplaydi va shu bilan tashqi qismdagi hujayralar uchun zarur boʻlgan nam muhitni taʼminlaydi. Koʻz yoshlari begona jismlarni chiqarib yuvorishda va koʻzlarni tozalashda muhim rol oʻynaydi. Lagoftalmda aynan mana shu jarayonlar ham buzilgani sababli koʻzning ishqalanishi va infeksiyalar rivojlanishiga sababchi boʻlib qoladi. Lagoftalm shox pardaning qurib, unda yaralar paydo boʻlishigacha olib kelishi mumkin.
Turlari
Tungi lagoftalm — uxlash vaqtida koʻz qovoqlarining yopilmay qolishi. U uyqu sifatini pasaytirishi, taʼsirlanish simptomlarni keltirib chiqarishi yoki ogʻir holatlarda, shox pardaning shikastlanishiga olib kelishi mumkin (keratopatiyasi).
Koʻpincha koʻz qovoqlarining toʻliq yopilmasligi anomaliyalar tufayli yuzaga keladi. Bunday holatlarni davolash maqsadida jarrohlik amaliyotlari oʻtkazilib, qovoqlar normal holatga keltiriladi. Koʻzning qurib qolishini oldini olish maqsadida esa koʻzni namlab turuvchi bir necha xil tomchi koʻrinishidagi dori vositalaridan foydalaniladi.
Patofiziologiyasi
Lagoftalmning yuzaga kelishiga asosiy sabablardan biri bu — yuz nervining patologiyasi hisoblanadi. Lagoftalm, shuningdek, komada boʻlgan bemorlarda orbikulyar tonusning pasayishi natijasida, yuz nervi falaji, ogʻir ekzoftal bilan ogʻrigan bemorlarda va ixtioz kabi jiddiy teri kasalliklarga chalingan bemorlarda paydo boʻlishi mumkin.
Bundan tashqari, lagoftalm blefaroplastikaning asorati sifatida ham paydo boʻlishi mumkin. Buning asosiy sababi blefaroplastika amaliyoti paytida koʻzning yuqorigi qovogʻi (suprapalpebral qovoq) ustidagi terini haddan tashqari koʻp olib tashlashdir.
Davosi
Lagoftalmni davolashda ham konservativ, ham operativ usullardan foydalaniladi. Agar operatsiya qilish imkoni boʻlmasa, bemorlar koʻzini qurib qolishini oldini olishi uchun kamida 4 marta shox pardaga namlantiruvchi tomchilar tomizishlari kerak boʻladi.
Etimologiyasi
Ushbu holatning nomi yunoncha λαγωός soʻzidan olingan boʻlib(lagoos, 'quyonʼ), quyonlarning koʻzlari ochiq holda uxlashlari haqidagi maʼlumotga asoslanib nomlangan.
Romeo va Juliet
„Romeo va Juliet“ (Romeo and Juliet; rushcadan kirib kelgan talaffuzi Romeo va Julyetta) — William Shakespeare oʻz karyerasining boshida yozgan tragediya. Asarda ikki baxtsiz sevishganning oʻlimi ularning oilalari oʻrtasidagi mojaroga barham beradi. „Romeo va Juliet“ „Hamlet“ bilan bir qatorda Shakespearening tirikligidagi eng mashhur pyesalaridan biri boʻlgan. Asar eng koʻp sahnada koʻrsatilgan pyesalar safiga kirgan. Hozirgi kunda pyesaning bosh qahramonlari yosh sevishganlar ramziga aylangan.
„Romeo va Juliet“ fojiali sevgi haqidagi azalgi asarlar qatoriga kiradi. Asar syujeti Arthur Brooke 1562-yil „Romeus va Julietning fojiali hikoyasi“ nomi bilan sheʼriy uslubda tarjima qilgan italyan rivoyatiga hamda William Painter 1567-yil „Rohat saroyi“ (Palace of Pleasure) asarida nasr bilan yozgan versiyasiga asoslangan. Shakespeare har ikki asarga keng tayangan, lekin yangi qahramonlar, jumladan, Mercutio hamda Paris obrazlarini qoʻshib, syujetni boyitgan. 1591-1595-yillarda yozilgani aytiladigan bu pyesa ilk bor 1597-yil in-quarto shaklida chop etilgan. Ammo ilk nashrning sifati past boʻlgan. Keyingi nashrlar Shakespeare versiyasiga koʻproq mos keladigan qilib oʻzgartirilgan.
Lagoftalm
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Romeo va Juliet
Shakespearening sheʼriy dramatik strukturadan foydalangani (ayniqsa, tanglikni oshirish uchun komediya va tragediyani ketma-ket keltirgani, ikkinchi darajali qahramonlarni keng yoritgani, syujetni boyitish uchun kichik hikoyalardan foydalangani) muallifning dramaturg sifatidagi qobiliyatlarini koʻrsata olgan ilk belgilar oʻlaroq maqtovga sazovor boʻlgan. Pyesada turli qahramonlar uchun turli sheʼriy uslubdan foydalanilgan, qahramon oʻzgarishi bilan bu uslub ham oʻzgargan. Masalan, pyesa davomida Romeoning sonet aytish qobiliyati oʻsib boradi.
„Romeo va Juliet“ bir necha marta teatr, film, myuzikl va opera uchun moslashtirilgan. Ingliz restavratsiyasi davomida pyesa William Davenant tomonidan tubdan oʻzgartirilgan. David Garrickning 18-asrgi nusxasida ham bir necha misra oʻzgartirilgan, oʻsha paytda beadab koʻrilgan material olib tashlangan. Georg Bendaning „Romeo va Juliet“sida koʻp harakatlar olib tashlangan va asarga baxtli yakun qoʻshilgan. 19-asrgi namoyishlar, jumladan, Charlotte Cushman versiyasida original matn tiklangan va realizmga koʻproq eʼtibor qaratilgan. John Gielgudning 1935-yilgi nusxasi Shakespearenikiga juda oʻxshash boʻlib, dramatik taʼsirni kuchaytirish uchun qahramonlar kiyimlari va sahna Elizabeth I davriga mos qilib oʻzgartirilgan. Pyesa 20-hamda 21-asrlarda turli shaklda oʻzgartirildi. George Cukorning 1936-yilgi filmi, Franco Zeffirellining 1968-yilgi versiyasi hamda Baz Luhrmann 1996-yil yaratgan „Romeo + Julyetta“ filmlari shular jumlasidandir.
„Romeo va Juliet“ pyesasani oʻzbek tiliga ilk bor Maqsud Shayxzoda tarjima qilgan. Keyinchalik Jamol Kamol ham tarjima qilgan. Pyesa oʻzbek tilida bir necha marta, jumladan, bir jildi „Pyesalar“ (1960), besh jildli „Tanlangan asarlar“ (1981) (1-jild) hamda uch jildli „Saylanma“ (2007) (2-jild) asarlarida chop etilgan.
Islom Karimov vafoti
right|250px|thumb|Toshkentning [[Hamid Olimjon (metro bekati)|Hamid Olimjon metro bekati yonidagi koʻprikda odamlar motam kortejini kuzatishmoqda.]] right|250px Oʻzbekistonning birinchi prezidenti Islom Karimov 2016-yil 2-sentabrida Toshkent vaqti bilan soat 20:55 da Toshkent shahrida bosh miyada qayta tiklanmaydigan oʻzgarishlarga va poliorgan yetishmovchiligiga olib kelgan miya qon aylanishining oʻtkir buzilishi (insult) oqibatida vafot etdi.
Tibbiy xulosa
Sogʻliqni saqlash vaziri Anvar Alimov va boshqa tibbiyot mutaxassislari tuzgan tibbiy xulosaga binoan, Karimov, 78 yoshda, 27-avgust kuni ertalab soat 09.00 da hushsiz holatda zudlik bilan Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi Tibbiyot-sanitariya birlashmasining Markaziy klinik shifoxonasiga olib kelindi. Tibbiy koʻrik Rossiya fanlar akademiyasi akademiklari: kardiojarroh Leo Bokeriya va neyrojarroh Aleksandr Potapov; Hannover xalqaro neyroxirurgiya institutining vitse-prezidenti va ijrochi direktori, professor Amir Samii, Monako kardiotorakal markazi direktori, professor Gilles Dreyfus, Heydelberg universiteti kardiologiya boʻlimi rahbari, professor Hugo Katus, Helsinki universiteti markaziy gospitalining neyroxirurgiya boʻlimi professori Juha Hernesniemi tomonidan oʻtkazildi. Davolash rejasi oʻzbekistonlik mutaxassislar bilan oʻtkazilgan konsiliumda belgilandi. Tibbiy xulosaga binoan, bemorning nevrologik holati avval boshdan atonik koma sifatida qayd etildi. Nevrologik statusda diffuz mushak atoniyasi, arefleksiya kuzatildi. Bemorga uch marotaba dinamik elektroensefalografik tekshiruv oʻtkazilib, unda bosh miyaning bioelektrik faolligining susayishi aniqlandi." Toʻliq hajmdagi diagnostika-davolash muolajalari va intensiv terapiya chora-tadbirlari oʻtkazilganiga qaramasdan 2016-yil 2-sentabr kuni soat 20:15 da yurak faoliyati toʻxtadi. Amalga oshirilgan intensiv reanimatsiya tadbirlari natija bermadi va bemorda soat 20:55 da biologik oʻlim holati qayd etildi.
Dafn marosimi
2016-yil 2-sentabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi Kengashi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashi va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori chiqdi, unda Islom Karimov xohish-irodasiga koʻra Samarqandda dafn etilishi, 3-sentabrdan boshlab uch kunlik motam eʼlon qilinishi koʻrsatilgan. Dafn marosimini oʻtkazish komissiyasi tarkibida Shavkat Mirziyoyev, Rustam Inoyatov, Rustam Azimov, Adham Ahmadboyev va boshqa davlat va jamoat arboblari koʻrsatildi.
2016-yil 3-sentabr tongida motam korteji Toshkent shahri boʻylab aeroportga yurdi, kortejni oʻn minglab odamlar kuzatishdi. Aeroportdan dafn marosimi Samarqandga uchib, Registon maydoniga keldi.
Xalqaro reaksiya
Islom Karimov vafoti yuzasidan dunyo boʻylab siyosat va jamoat arboblari taʼziyanomalar yoʻllashdi. Ular qatorida Barack Obama, Pan Gi Mun, Vladimir Putin, Xi Jinping, Nursulton Nazarboyev, Almazbek Atambayev, İlham Əliyev, Aleksandr Lukashenko, Petro Poroshenko, Shinzō Abe, Pranab Mukherjee, Recep Tayyip Erdoğan va boshqalar bor.
2016-yil 4-sentabrida Kuba davlat kengashi 2016-yil 5-sentabrini Islom Karimov vafoti motami kuni deb belgiladi.
Angel Chibozo
Angel Josué Chibozo (2003-yil, 1-iyulda tugʻilgan) — Beninlik professional futbolchi, hujumchi sifatida oʻynaydi. Liga 2 klubi Amiens, Serie A klubi Juventus va Benin terma jamoasidan ijaraga olingan.
Chelcee Grimes
Yoshligi
Chelcee Maria Grimes Liverpulning Aigburth shahrida onasi Maria va uning otasi Chelceening bolaligida yurak xurujidan vafot etgan. Grimes onasi va oʻgay otasi David tomonidan tarbiyalangan va Sent-Julining katolik oʻrta maktabida oʻqish uchun Vavertriga koʻchib oʻtgan. U yerda u futbol oʻynash va musiqa ijro etishni muvozanatlashtirgan. Bolaligida dastlab Liverpool Ladies jamoasida oʻynagach, u 16 yoshida musiqa faoliyatini davom ettirishga qaror qildi, Xuddi shu davrda uning singlisi tugʻildi.
Musiqa faoliyati
Grimes 18 yoshida RCA Records bilan toʻrtta albomli shartnoma imzoladi, biroq bir-yildan soʻng bekor qilindi. Uning qoʻshiq yozishdagi birinchi yutugʻi „Million Miles“ boʻlib, u avstraliyalik qoʻshiqchi Kylie Minoguening oʻn ikkinchi studiyaviy albomi Kiss Me Once (2014) uchun daniyalik prodyuser Cutfather bilan hamkorlikda yozgan. Cutfather uning uchun trekni ijro etganidan keyin u ilgakni yozgan. 2014-yilda Grimes Juice FM Style mukofotlarida „Eng yaxshi va kelgusi yangi akt“ mukofotini qoʻlga kiritdi. U Kesha, The Saturdays, Dua Lipa, Little Mix, Blackpink , Olly Murs, Jonas Blue, Louisa va Tom Walker uchun qoʻshiqlar yozgan. Grimes 2016-yilda biologik otasi haqida „11:11“ yozgan, uni janubiy koreyalik qoʻshiqchi Taeyeon ijro etgan. Balada koreys tilida kuylangan va 2018-yilning dekabrigacha YouTubeʼda 50 million marta koʻrilgan. 2018-yilda Grimes oʻzining „Just Like That“ va „I Need a Night Out“ nomli birinchi ikkita qoʻshigʻini chiqardi va Jonas Blue bilan uning Blue (2018) debyut studiyaviy albomidan „Wild“da hamkorlik qildi. U Dua Lipa oʻzining birinchi ovoz yozish shartnomasini imzolaganidan beri unga bir nechta qoʻshiqlar yozgan, jumladan „Kiss and Make Up“ (2018) va „Love Again“ (2021).
Angel Chibozo
[[france|🇫🇷]] Amiensga ijarada
2022-yil, 1-iyulda Chibozo Juventusni tark etdi va Liga 2 jamoasi Amiens klubiga sotib olish majburiyati bilan ijaraga qoʻshildi.
Canan Gullu
Canan Gullu (1962-yilda tugʻilgan) — turk faoli, Turkiya ayollar uyushmalari federatsiyasi (TKDF) prezidenti. U 2021-yilda „Jasoratli ayollar“ xalqaro mukofoti bilan taqdirlangan.
Angel Chibozo
Xalqaro karyera
2022-yilning 14-martida Angel Josué Chibozo birinchi marta Benin terma jamoasidan chaqiruv oldi. Angel Josué Chibozo Benin terma jamoasi safida 27-mart kuni Zambiyaga qarshi oʻyinda (2:1) debyut qildi.
Oʻyin uslubi
Angel Josué Chibozo — tezkor hujumchi, u chapda yoki markazda oʻynay oladi. Uning asosiy atributlari — jarima zarbalari va driblinglar va u yaxshi texnikaga ega.
Canan Gullu
Hayoti
Canan Gullu 1980-yillardan toʻqqiz yoshida onasi bilan ishlay boshlaganidan beri faol va tashkilotchi boʻlgan.
Turkiya ayollar uyushmalari federatsiyasi (TKDF) prezidenti boʻlgan. Ushbu federatsiyaga aʼzo boʻlgan tashkilotlar natijasida 186 ta filial va 50 000 dan ortiq aʼzolar mavjud. Federatsiya 1976-yilda beshta tashkilotdan iborat boʻlgan. Tashkilot 2007-yildan beri yordam liniyasini boshqarib kelmoqda.
Oilaviy zoʻravonlik boʻyicha Istanbul konvensiyasi 2011-yil 11-mayda tuzilgan. Gullu, Turkiya uni imzolagan birinchi davlat ekanini, biroq Turkiya politsiyasida buni amalga oshirish uchun na kadrlar, na tayyorgarlik yoʻqligini taʼkidlagan. U uydagi zoʻravonliklarda yuzlab halok boʻlganlar va jinoyatlar koʻpayganini eslatib oʻtadi, ammo Gullu bu bahslashish va oʻlchashni qiyinligini, chunki Turkiya kerakli maʼlumotlarni toʻplay olmayotganini taʼkidlaydi. Aslida Turkiya konvensiyadan chiqishga harakat qildi va Gullu oʻzining rolini bu siyosiy maqsadga qarshi turish deb bildi link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/Deputy_Secretary_Sherman_Presents_the_2021_International_Woman_of_Courage_Award_to_Canan_Gullu_%2851213415304%29_%28cropped%29.jpg/220px-Deputy_Secretary_Sherman_Presents_the_2021_International_Woman_of_Courage_Award_to_Canan_Gullu_%2851213415304%29_%28cropped%29.jpg|thumb| Gullu (oʻngda) 2021-yilda AQSh Davlat kotibi oʻrinbosari Vendi Shermandan Xalqaro Jasorat Ayollari mukofotini oladi Canan 2021-yilda Xalqaro Jasoratli Ayollar mukofoti bilan taqdirlangan. U dekabr oyida Amerikaning Turkiyadagi elchisi etib tayinlangan. Mukofotni AQSh ningbirinchi xonimi doktor Jill Bayden va Davlat kotibi Entoni Blinken Xalqaro xotin-qizlar kunida topshirishdi. Canan Gullu „Boshqaruv, mehnat va taʼlimda ayollarning ishtirokini ragʻbatlantirishga qaratilgan gender tengligining qatʼiy himoyachisi“ sifatida tanilgan. Oʻsha yili mukofotlangan oʻn toʻrt nafar ayol hayot edi. Mukofotlanganlar oʻn besh davlatdan boʻlgan, chunki mukofot bilan taqdirlanganlar orasida Afgʻonistonda halok boʻlgan yetti nafar ayol ham boʻlgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Neil Barrett
Neil William Barrett (1981-yil 24-dekabrda tugʻilgan) — ingliz sobiq professional futbolchisi, markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynagan.
Shagʻan (posyolka)
Shagʻan (Шаған, masalan: Semipalatinsk-4) — Qozogʻistonning Abay viloyatidagi shahar tipidagi aholi punkti. Semey shahar maʼmuriyati tarkibiga kiradi. Chagon aholi punkti boshqarmasining maʼmuriy markazi va yagona aholi punkti. Semipalatinsk shahridan 74 km uzoqlikda, Irtish daryosi boʻyida joylashgan. KATO kodi — 632863100.
Temir yoʻl stantsiyasi Semipalatinskdan 80 km shimoli-gʻarbda joylashgan. Qishloq 1950- yilda tashkil etilgan, 1958-yil 30-sentabrda ishchilar posyolkasi nomini oldi, 1995-yilda rus qoʻshinlari olib chiqib ketilganidan keyin tashlab ketilgan.
Sovet Ittifoqi parchalanishidan oldin bu yer harbiy shaharcha boʻlgan, unda 10-11 ming aholi istiqomat qilgan. Asosan Chagan harbiy aerodromidan 10 km janubi-gʻarbda joylashgan boʻlib, unda uzoq masofali strategik aviatsiya joylashgan. Harbiy havo kuchlarining bombardimonchi havo boʻlinmasi: yadro quroliga ega 20 ta Tu-95MS bombardimonchi samolyotlarining har biri 6 ta raketaga ega boʻlgan 2 ta havo polki.
Bu yerda 2 ta bolalar bogʻchasi, boshlangʻich va oʻrta maktab, stadion bor edi. 1995-yilda barcha harbiy qismlar Rossiyaga olib chiqildi, shahar Qozogʻiston Respublikasiga oʻtkazildi, shundan soʻng aholi soni keskin kamayib ketdi.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 672 kishi (334 nafar erkak va 338 nafar ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 725 kishi (361 nafar erkak va 364 nafar ayol) yashagan.
Ayasha Rahman
Ayasha Rahman Shukhtara Boishakhi — (আয়শা রহমান 1994-yil 2-fevralda tugʻilgan) Bangladesh kriketchisi, Bangladesh kriket jamoasida oʻynagan. U oʻng qoʻl bilan zarba beruvchi va oʻng qoʻl bilan oʻyinchi sifatida oʻyin koʻrsatadi. Rahmon Bangladeshning Khulna shahrida tavallud topgan.
Faoliyati
Rahmon ODIdagi debyutini 2012-yil 23-avgust kuni Pokistonga qarshi oʻtkazgan. Rahman T20I debyutini 2013-yil 5-aprelda Hindistonga qarshi oʻtkazgan. 2018-yil iyun oyida u Bangladesh terma jamoasining bir qismi boʻlib, ayollar oʻrtasidagi Osiyo Kubogida ilk bor gʻolib boʻlgan va 2018-yilgi Ayollar oʻrtasidagi Twenty20 Osiyo kubogi turnirida gʻolib boʻlgan. Oʻsha oyning oxirida u Bangladeshning 2018-yilgi ICC Womenʼs World Twenty20 Qualifier turniri uchun tarkibiga chaqirilgan. U beshta oʻyinda 89 ta yugurish bilan Bangladesh terma jamoasi uchun eng yaxshi toʻpurar boʻlgan. Turnir yakunlangach, u Xalqaro Kriket Kengashi (ICC) tomonidan Bangladesh terma jamoasining oʻsib borayotgan yulduzi deb topilgan.
2018-yil oktyabr oyida u Bangladeshning Gʻarbiy Hindistonda boʻlib oʻtadigan 2018 ICC Womenʼs World Twenty20 turniri uchun tarkibiga kiritilan. U toʻrtta oʻyinda 59 ta yugurish bilan Bangladesh terma jamoasi uchun eng yaxshi toʻpurar boʻlgan.
2019-yil avgust oyida u Bangladesh terma jamoasining Shotlandiyada boʻlib oʻtadigan 2019-yilgi ICC Womenʼs World Twenty20 Qualifier turniri uchun tarkibiga kiritilgan. 2019-yil noyabr oyida Ayasha 2019-yilgi Janubiy Osiyo oʻyinlarida kriket boʻyicha Bangladesh terma jamoasiga kiritilgan. Bangladesh terma jamoasi finalda Shri-Lankani ikki marta magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritgan. 2020-yil yanvar oyida u Bangladeshning Avstraliyada boʻlib oʻtadigan 2020-yilgi ICC Ayollar oʻrtasidagi T20 Jahon kubogi uchun tarkibiga kiritilgan. Salma Bangladesh birinchi kriketchisi nomini olishni oʻz oldiga maqsad qilib qoʻygan.
Walter Buckley
Walter Buckley (1906-yil 30-aprel - 1985-yil dekabr) Angliyalik professional futbolchi.
Buckley 1985-yil dekabr oyida 79 yoshida vafot etdi.
Chashmasor (Vahdat tumani)
Chashmasor — Vahdat tumani Bahor Qishloq Fuqarolar Yigʻiniga qarashli qishloq. Chashmasordan shahar markazigacha 24 km. Aholisi 335 kishi (2017), tojiklar.
Uzunkuyu, Aladağ
Uzunkuyu — Turkiyaning Adana viloyati Aladagʻ tumaniga qarashli qishloq.
Fayzrez (Vahdat tumani)
Fayzrez (sobiq Binikuluta) — Fayzobod tumani Doʻstmurod Aliyev ga qarashli qishloq. Qishloqdan tuman markazigacha 2 km; yo'lga asfalt yotqizilgan. Aholisi 526 kishi ( 2012 yil ), Aholisi tojiklar. Oʻrta maktab, tibbiyot punkti, xususiy doʻkonlar, choyxona bor. Qishloq xoʻjaligining asosiy tarmoqlari: bogʻdorchilik, chorvachilik va gʻallachilik. Yerlar oʻz-oʻzidan qurilgan yer osti quduqlari va Chashma Sebdan sugʻoriladi.
Yetimli, Aladağ
Adana viloyati Aladag tumaniga qarashli qishloq.
Bolgariya — Xorvatiya munosabatlari
Tarixi
IX — X-asrlarda Bolgariya va Xorvatiya chegaradosh boʻlgan. Ikki davlat Xorvatiya-Bolgariya urushlarida qatnashgan. Oʻrta asrlarda Bolgariya imperiyasi va Ragusa Respublikasi oʻrtasida savdo-sotiq munosabatlari mavjud edi.
XIX asr oxiri va XX asr boshlarida Bolgariya-Xorvatiya oʻrtasida siyosat, madaniyat, taʼlim va sport sohalarida kuchli munosabatlar boʻlgan. Oʻsha davrning eng koʻzga koʻringan xorvat siyosatchilaridan biri boʻlgan Styepan Radić oʻzining 1917-yilgi kitobida barcha slavyanlar ichida bolgarlar xorvatlarga eng yaqin boʻlganini yozgan.
Bolgariya Qirolligi Xorvatiya Mustaqil Davlatini tan olgan birinchi davlatlardan biri edi. Bolgariyaning Zagrebdagi elchixonasi 1941-yildan 1944-yilgacha faoliyat yuritgan. Sofiyadagi Xorvatiya elchixonasi 1941-yildan 1944-yilgacha faoliyat olib borgan.
1992-yilgacha boʻlgan boshqa barcha davrda xorvatlar va bolgarlar ikki tomonlama diplomatiyani saqlab qolishgan. Biroq, nisbatan yaqin joylashgan ikki janubiy slavyan xalqi sifatida, ikkala xalq ham asrlar davomida, xoh Usmonlilar imperiyasi va Venetsiya Respublikasi (bir necha asrlar davomida Xorvatiyaning qirgʻoqboʻyi mintaqasini nazorat qilgan) oʻrtasida diplomatik missiyaning qandaydir ishtirokchisi boʻlgan. XX asr Xorvatiya Yugoslaviyaning bir qismi boʻlgan. Yugoslaviya va Bolgariya ichidan Bolgar xalqini Pan-Janubiy Slavyan millatiga qoʻshishga turli xil urinishlar qilingan.
Ascanio
Paul Meurice 1852-yil asar asosida „Benvenuto Cellini“ pyesasini yozgan. Keyinroq Louis Gallet pyesa asosida libretto yozgan. 1887-1888-yillarda bastakor Camille Saint-Saëns mazkur librettoga tayanib „Ascanio“ operasini yozgan.
„Ascanio“ muallifning eng mashhur tarixiy romanlaridan biri hisoblanadi. Asarda Benvenuto Cellini va uning sevimli shogirdi Ascanioning fransuz qiroli Francis I qoʻlida ishlagan paytida boshidan kechirgan sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi.
Mayerlis Angarita
Hayoti
U taxminan 1980-yilda Kolumbiyaning Bolivar regainsiyasidagi San-Xuan Nepomuceno shahrida tugʻilgan. Mayerlis yoshligidanoq oʻz qarashlarini qabul qilgan. U besh yoshida sochlarini oʻzi xohlagandek boʻlishi uchun kesib tashlagan. U futbolni yaxshi koʻrardi va otasining kotib boʻlish istagiga qaramay, u qonunchilik sohasida ishlashga qaror qildi. Mayerlis oʻn besh yoshida amakisi oʻldirildi va onasi Gloriya Robles Sanguino „gʻoyib boʻldi“. Uning otasi koʻchib ketdi, lekin bu uning uchun muammo tugʻdirdi, chunki koʻchirilganlarga unchalik yaxshi hurmat koʻrsatilmagan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Jineth_Bedoya_Lima%2C_Mayerlis_Angarita_Robles_%2825780247687%29.jpg/220px-Jineth_Bedoya_Lima%2C_Mayerlis_Angarita_Robles_%2825780247687%29.jpg|left|thumb| Angarita va Jinet Bedoya Lima Anne Klein ayollar mukofotlarida. U 2000-yil 26-martda Narrar para Vivir tashkilotini yaratgan. Mayerlis Makayepo qirgʻini oqibatlarini koʻrganidan keyin bir oy oʻtgach, bu tashkilotni ochishga majbur boʻldi. Oʻshandan beri tashkilotdagi ayollar oʻnlab marta hujumga uchragan va 2018-yilgacha uning oʻziga uch marta hujum uyushtirilgan.
2018-yilda u Anne Klein ayollar mukofoti bilan taqdirlangan. Angarita mukofotni kolumbiyalik Jinet Bedoya Lima bilan birgalikda qoʻlga kiritgan. Ular birga ishlamaydilar, lekin ikkalasi ham urush paytida jabr koʻrgan ayollar va qizlarning ahvolidan xavotirda edilar.
2021-yilgi Xalqaro xotin-qizlar kunida (8-mart) Mayerlis Angarita AQSh Davlat kotibi Tony Blinken tomonidan Xalqaro jasoratli ayollar mukofoti bilan taqdirlandi. Marosim davom etayotgan COVID-19 pandemiyasi tufayli virtual boʻlib oʻtdi va unda AQSh ning birinchi xonimi doktor Jill Baydenning murojaat bilan qatnashgan. Taqdirlash marosimidan soʻng barcha oʻn toʻrtta sovrindorlar Xalqaro tashrif buyuruvchilar rahbariyati dasturining bir qismi sifatida virtual almashinuvda ishtirok etishlari mumkin boʻlgan. Oʻsha yili Afgʻonistonda halok boʻlgan yana yetti nafar ayol mukofotga kiritilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Hamlet
„Hamlet“ (ayrim manbalarda rus tili taʼsirida Gamlet oʻlaroq yoziladi) (Hamlet), toʻliq nomi „Daniya shahzodasi Hamlet tragediyasi“ (The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark) — William Shakespeare 1599–1602-yillar oʻrtasida yozgan tragediya. Pyesadagi hodisalar Daniya qirolligida sodir boʻladi. Hamletning otasi Qirol Hamletning ruhi oʻgʻlini amakisi Claudiusdan (Klavdiy) oʻch olishga chorlaydi. Claudius oʻz akasini oʻldirib, taxtni qoʻlga kiritgan boʻladi va akasining bevasiga uylanadi. „Hamlet“ Shakespearening eng uzun pyesasi boʻlib, ingliz adabiyotidagi eng kuchli va taʼsirli tragediyalardan biri hisoblanadi. Pyesa koʻp marta qayta hikoya qilingan, oʻzgartirilgan. „Hamlet“ Shakespeare tirikligidagi eng mashhur pyesalardan biri boʻlib, hozirgi kunda ham muallifning eng koʻp sahnalashtirilgan asarlaridan biridir. Asar 1879-yildan beri Qirolli Shakespeare kompaniyasi va Stratford-upon-Avondagi avvalgi teatrlarning eng mashhur pyesalari roʻyxatida birinchi oʻrinni egallab keladi. Asar oʻnlab yozuvchi, jumladan, Johann Wolfgang von Goethe, Charles Dickens, James Joyce va Iris Murdochlarni ilhomlantirgan va „Cinderella“dan keyin eng koʻp ekranlashtirilgan hikoya oʻlaroq taʼriflanadi. Shakespeare „Hamlet“i „Amleth“ afsonasiga asoslangan. Bu afsona 13-asrda yashab oʻtgan Saxo Grammaticusning „Gesta Danorum“ asarida saqlab qolingan, 16-asrda olim François de Belleforest uni qayta hikoya qilgan. Shakespeare asarni yozishda Elizabeth I davrida yozilgan, hozirgi kunda „Ur-Hamlet“ nomi bilan maʼlum boʻlgan asarga tayangan boʻlishi mumkin, lekin ayrim tadqiqotchilar „Ur-Hamlet“ni ham Shakespearening oʻzi yozgan, keyinroq bizga maʼlum boʻlgan shaklga keltirgan, deb ishonadilar. Shakespeare bosh qahramon obrazini oʻsha paytda eng yaxshi aktyorlardan biri hisoblangan Richard Burbage uchun moslashtirib yozgan. Pyesa yozilganidan beri oʻtgan 400 yil ichida Hamlet rolini bir necha muvaffaqiyatli aktyor ijro etgan.
Asarning dastlabki uch versiyasi saqlanib qolgan: Birinchi kvarto (K1, 1603); Ikkinchi kvarto (K2, 1604); hamda Birinchi infolio (I1, 1623). Har bir versiyasida boshqasida yoʻq misralar va sahnalar bor. Pyesaning strukturasi va qahramonlari keng oʻrganilgan. Shularning biri Hamletning amakisini oʻldirishga ikkilanishi haqida bir necha asrdan beri davom etib kelayotgan munozaralardir. Ayrimlar bundan maqsad pyesani uzaytirish boʻlgan, deb hisoblasa, boshqalar bu hol qotillik qilish, rejalashtirilgan qasos hamda soʻngan istak bilan bogʻliq murakkab falsafiy va axloqiy tushunchalarning ifoda etishdir, deb hisoblaydi. Keyingi yillarda tanqidchilar Hamletning yashirin istaklarini oʻrganib chiqishdi, feministlar esa koʻpincha salbiy tarzda koʻrsatilgan Ophelia (Ofeliya) hamda Gertrude (Gertruda) obrazlarini qayta baholab, tiklashga urinishdi.
„Hamlet“ pyesasini rus tilidan oʻzbek tiliga ilk bor 1934-yilda Abdulhamid Choʻlpon tarjima qilgan. Asarning 1948-yilda Maqsud Shayxzoda tomonidan rus tilidan oʻzbek tiliga qilingan tarjimasi ham xalq orasida keng ommalashgan. Keyinchalik pyesani 1991-yili Jamol Kamol asliyatdan, yaʼni ingliz tilidan oʻzbek tiliga oʻgirgan. Pyesa oʻzbek tilida bir necha marta, jumladan, bir jildi „Pyesalar“ (1960), besh jildli „Tanlangan asarlar“ (1983) (3-jild) hamda uch jildli „Saylanma“ (2007) (1-jild) asarlarida bosilib chiqqan.
Qarah Qayah, Ardabil
Qarah Qayah (, shuningdek , Qareh Qayeh ) — Eron, Ardabil viloyati, Meshgin Shahr tumani, Meshgin-e Sharqiy tumani, Lahrud qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 1,713 nafar kishi va 410 ta oiladan iborat.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Darren Caskey
Darren Mark Caskey (1974-yil 21-avgustda tug'ilgan) - ingliz futbol murabbiyi va sobiq professional futbolchi si.
Kanizak (roman)
„Kanizak“ (The Quadroon, yaʼni kvarteronka), toʻliq nomi „Kanizak yoxud uzoq magʻribdagi sarguzashtlar“ (The Quadroon: Or, A Lover's Adventures in Louisiana, yaʼni „Kvarteronka yoxud bir oshiqnining Luizianadagi sarguzashtlari“) — irlandiyalik-amerikalik yozuvchi Thomas Mayne Reid qalamiga mansub roman. Ilk bor 1856-yil chop etilgan.
Asarni oʻzbek tiliga Erkin Mirobidov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1991-yil Toshkent shahrida „Kamalak“ nashriyotida chop etilgan.
Syujet
Buyuk britaniyalik Edward yangi hayot izlab Amerikaga keladi. Edward boy oilaning oʻzida oq tanlilar, hindular, qora tanlilar hamda Lotin Amerikasi xalqlari qoni boʻlgan goʻzal kanizagi Aurorani sevib qoladi. Edward erkin odam, Aurora esa qul boʻlgani uchun ikki yosh koʻp toʻsiqlarga duch keladilar. Shuning uchun Edward Aurorani olib qochishga qaror qiladi. Ikki yoshning orzusi amalga oshishida ularga doʻstlari yaqindan yordam beradi.
Oʻzbekcha tarjima
Asarni oʻzbek tiliga 1956-yil „Detgiz“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Erkin Mirobidov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1991-yil Toshkent shahrida „Kamalak“ nashriyotida chop etilgan.
Kalanjas
Kalanjas Albaniyaning Berat okrugidagi Qendër Skrapar munisipalitetida joylashgan qishloqdir. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Skrapar munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Gradec, Gjerbës
Gradec Albaniyaning Berat okrugida joylashgan Gjerbes munisipalitetidagi qishloqdir. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Skrapar munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Xayrli tun
„Xayrli tun“ — oʻzbek shoiri Madamin Mamatkarim qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1990-yil Toshkent shahrida „Yulduzcha“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga bolalar uchun moʻljallangan sheʼrlar kiritilgan.
Tommy Caton
Thomas Stephen Caton(1962-yil 6-oktyabr - 1993-yil 30-aprel) ingliz futbolchisi, "Manchester City", "Arsenal", "Oxford United" va "Charlton Athletic" klublarida markaziy yarim himoyachi sifatida o'ynagan.
Bikhuyeh
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Bixuye, shuningdek , Bīkhūyeh hamda Bikhooyeh sifatida rimlashtirilgan; Bekhūyeh-ye 'Olya, Bekhūyeh-ye Soflā, Benjūyeh, Bīkhū, Bīkhūyeh-ye 'Olya, Bīkhūyeh-ye Soflā, Bīkūyeh, Qal’eh Bīkūyeh, Bīkūyeh-ye Soflā, Bīkūyeh, Bīkūyeh-ye Soflā, Bīkūyeh, Bīkūyeh-ye Soflā, Benjūyeh, Benjūyeh, Bīkhūyeh, Bīkhūyeh-ye 'Olyā, Bīkūyeh- ye Soflā, Bīkūyeh, Qal’eh Qīyeh, Bīkūyeh, Bīkūyeh hamda  'ī)  — Eronning Fars viloyatining Lariston tumaniga qarasli Darz va Saybon qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 309 nafar kishi hamda 61 ta oiladan iborat.
2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati B Guruhi
link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/FIFA_Women%27s_World_Cup_2019.png/420px-FIFA_Women%27s_World_Cup_2019.png|right|thumb|{{Legend|#2b42a3|Chempion jamoa}}{{Legend|#34c0be|2-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#269c5a|3-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#81c846|4-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#e4e454|Chorak finalga chiqqan jamoalar}}{{Legend|orange|NImchorak finalga (1/8) chiqqan jamoalar}}{{Legend|#b94954|Guruh bosqichidan chiqa olmagan jamoalar}} 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati sakkizinchi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati boʻlib, FIFAga aʼzo futbol assotsiatsiyalar vakillari boʻlgan 24 nafar ayollar jamoasi ishtirokidagi har toʻrt-yilda bir oʻtkaziladigan xalqaro futbol chempionati boʻldi. 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati 2019-yilning 7-iyunidan 7-iyuliga qadar boʻlib oʻtdi.
Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar milliy futbol jamoasi 2015-yilda Kanadada boʻlib oʻtgan Jahon chempionatidagi gʻalabadan soʻng amaldagi chempion sifatida ushbu yilgi turnirda ishtirok etdi va 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati finalida Niderlandiya ayollar milliy futbol jamoasi ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozonib, oʻz unvonini muvaffaqiyatli himoya qildi. 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati oʻyinlari butun dunyo boʻylab translyatsiya qilingan va umumiy hisobda 1,12 milliard kishilik bevosita va onlayn tarzda oʻyinlarni tomosha qilgan auditoriyani oʻziga jalb qilgan.
2019-yil 8—17-iyun kunlari boʻlib oʻtgan FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatining „B“ guruhi da Xitoy, Germaniya, Janubiy Afrika va Ispaniya ayollar milliy terma jamoalaridan bor edi. 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati B Guruhida eng yaxshi natija koʻrsatgan ikki jamoa (Germaniya va Ispaniya) hamda uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar oʻrasidan eng yaxshi natija koʻrsatgan toʻrtda jamoa orasiga qoʻshila olsa, B guruhda uchinchi oʻrinni olgan jamoa ham (Xitoy) 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati kubogi pley-off bosqichiga chiqish imkoniyatiga ega boʻlardi.
2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati B Guruhidagi oʻyinlar
2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati A Guruhidagi barcha oʻyinlar mahalliy Markaziy Yevropa vaqti boʻyicha boshlangan (CEST (UTC+2)) .
Xitoy va Ispaniya
<section begin="B6" />
2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati B Guruhida qoida buzgan futbolchilar
Agar 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida jamoalarning umumiy va oʻzaro natijalari tenglashganida yoki uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar reytingida bir xil koʻrsatkichga ega boʻlganida, halol oʻyin qoidalariga koʻra futbolchilarning sariq yoki qizil kartochka koʻrsatkichlari ham inobatga olingan. Bunda barcha guruh oʻyinlarida olingan sariq va qizil kartochkalar quyidagicha hisoblab chiqilgan:
Dovyurak kampir va qoʻrqoq chol
„Dovyurak kampir va qoʻrqoq chol“ — SSSR xalqlari ertaklarini oʻzida jamlagan toʻplam. 1989-yil Toshkent shaharida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Ertaklarni G. Normatova rus tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan. Kitob rasmlarini F. Gambarova chizgan.
Cu-11
Cu-11 (dastur belgisi: T-3-8M, NATO kodifikatsiyasiga koʻra: Fishpot-C) — bu 51 Pavel Suxoy tajribali dizayn byurosida yaratilgan sovet bir dvigatelli, har qanday ob-havoga chidamli qiruvchi-toʻxtatuvchi samolyoti hisoblangan. Cu-9 ning takomillashtirilgan versiyasi, uning asosiy farqlari kuchliroq RP-11 radarlari va ikkita K-8M URVV- lari qurol sifatida qidiruvchi boʻlib, ishlash xususiyatlari biroz yomon deb hisoblangan. Shunga koʻra konvertatsiya qilingan T47-3 prototipining ilk parvozi 1958-yil 25-dekabrda boʻlib, samolyotning 1959—1961-yillarda sinovlari tashkil etilgan. SSSR Havo mudofaasi aviatsiyasi tomonidan 1962-yil 5-fevralda Cu-11-8M tutib olish kompleksi tarkibida qabul qilingan, uning seriyali ishlab chiqarilishi oʻsha yili Novosibirskdagi 153-sonli samolyot zavodida boshlangan. Ishlab chiqarishda Su-9 ni toʻliq almashtirish rejalashtirilgan, ammo birinchi seriyali nusxaning halokati va Yakovlev konstruktorlik byurosining raqobatbardosh kurashi tufayli ishlab chiqarish atigi 108 ta samolyotni tashkil qilgan, ularning soʻnggisi 1965-yilda foydalanishga topshirilgan.
1964—1965-yillarda ularni uchta havo mudofaasi qiruvchi polklari qabul qilgan. Ular 393, 790 va 191 hisoblangan. Ularda qariyb oʻn yildan ortiq vaqt xizmat qilishgan. Resurslarning tugashi va maʼnaviy eskirish tufayli ular eng soʻnggi Cu-9 samolyotlari bilan bir qatorda ilgʻor samolyotlarga almashtirilgan.
Dizayni
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Sukhoi_Su-11.png/220px-Sukhoi_Su-11.png|thumb| Sukhoi Su-11 Samolyotni yaratish 1957-yilda boshlangan. Cu-11 qiruvchi-to'xtatuvchisi dastlab kuchli Almaz tipidagi radar bilan jihozlangan T-3 tayanch samolyotining yana bir modifikatsiyasi sifatida yaratilgan. Stansiyaning ikkita antennasini joylashtirish uchun dizaynerlar fyuzelyajning oldingi qismini sezilarli darajada oshirishlari kerak boʻlgan.Cu-11 klassik tarzda ishlab chiqilgan oʻrta qanot boʻlib, yupqa laminar profilli delta qanoti va supurilgan dumiga ega. Ekipaj bir kishidan iborat boʻlgan.
Dizayn byurosida yangi samolyotni yaratish bo'yicha ishlar T-47 kodi ostida amalga oshirildi. Cu-11 dasturi 1961-yil iyun oyida yakunlangan. Oʻquv parvozlari davomida samolyot burnining turli xil variantlari ishlab chiqilgan. 1962-yil boshida samolyot Sovet Ittifoqi havo kuchlariga qabul qilingan va Cu-11 deb o'zgartirilgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/%D0%A1%D1%83%D1%85%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D1%83-11_0115307%2C_%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE_-_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%92%D0%A1_RP10980.jpg/220px-%D0%A1%D1%83%D1%85%D0%BE%D0%B9_%D0%A1%D1%83-11_0115307%2C_%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%BE_-_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%92%D0%A1_RP10980.jpg|thumb| Sukhoi Su-11 0115307, Monino — Havo kuchlari muzeyi RP10980
Taktik va texnik xususiyatlar
Boshqariladigan raketalar:
Ajdodlarimiz qismati
„Ajdodlarimiz qismati“ (La Guerre du feu, yaʼni „Olov uchun kurash“) — fransuz yozuvchisi J.-H. Rosny qalamiga mansub tarixiy roman. Ilk bor 1909-yil nashr qilingan. Alohida asar sifatida esa 1911-yil chop etilgan.
Syujet
Oulhamrlar qabilasi asrlar davomida olovni saqlab keladi, ammo uni yaratishni bilmaydi. Dushmanlarga qarshi kurash davomida qabila olovi oʻchib qoladi. Qabila boshchisi Faouhm olovni topib kelgan odamga qizi Gammlani  uzatishni vaʼda qiladi.
Bu chaqiriqqa botir Naoh rozi boʻladi. Naoh yana ikki botir – Nam va Gawni  oʻziga sherik qilib oladi. Qabilaning Gammlaga erishishni xohlovchi yana boshqa aʼzolari – aka-uka Aghoolar Naohga raqib boʻladi.
Naoh sheriklari bilan odamlar uchun xavf tugʻdiradigan xudularda olov izlaydi. Ular yovvoyi hayvonlar, boshqa qabilalar tugʻdirgan xavf-xatarga duch keladilar. Naoh va uning doʻstlari nihoyat Agoolarni yengib chiqib, qabilaga olovni qaytaradilar.
Bremenlik mashshoqlar
„Bremenlik mashshoqlar“ (Die Bremer Stadtmusikanten) — olmon yozuvchilari aka-uka Grimmlar qalamiga mansub ertak. Aarne–Thompson klassifikatsiyasi boʻyicha ertak 130-raqamga ega: asarda egasi kerak boʻlmagan hayvonlar yangi uy topadi. Asar qahramonlari „bremenlik“ deb atalsa-da, ular aslida shaharga yetib bormaydilar.
Ertak asosida bir necha film, multfilm, myuzikl hamda teatr postanovkasi tayyorlangan. Ertak oʻzbek tilida bolalar uchun moslashtirilib boʻyash kitobi oʻlaroq nashr qilingan.
Syujet
Ammo bir kunda Bremenga yetib bora olmayidalar va oʻrmonda tunashga qaror qiladilar. Eshak va it katta daraxt ostida, mushuk shoxlarda, xoʻroz esa daraxtning eng tepasiga chiqib uxlaydi.
Qahramonlar oʻrmonda ketayotib eski kulbani koʻrib qoladilar. Bremenlik mashshoqlar bir-birlarining ustiga chiqib, oʻz „kuy“larini ijro etadilar – eshak hangraydi, it uvillaydi, mushuk miyovlaydi, xoʻroz qichqiradi. Ularning ovozini eshitgan qaroqchilar qoʻrqib, qochib ketadi.
Har kim oʻz odati boʻyicha uyquga ketadi: eshak hovlida, it – eshik ortida, mushuk – pechka ustida, xoʻrox esa uy tomida uxlagani yotadi.
Oʻsha kuni kech qaroqchilarning yetakchisi kulbani kim egallab olganini tekshirish uchun yugurdaklaridan birini yuboradi. Ammo uni mushuk tirnaydi, it qopadi, eshak tepadi, xoʻroz esa kulba tomida turib baland qichqiradi. Qoʻrqib ketgan qaroqchi yetakchisi oldiga kelib, uyni dahshatli jonzotlar egallab olganini aytib beradi. Qaroqchilar kulbaga qaytib kela olmaydi, bremenlik mashshoqlar esa uni oʻzlariga uy qilib oladilar.
Oʻzbekcha nashr
„Bremenlik mashshoqlar“ 1987-yil Sankt-Peterburg shahrida „Lenizdat“ nashriyotida rus tilida boʻyash kitobi oʻlaroq chop etilgan. Mazkur nashr uchun ertakni A. Vvedenskiy bolalar uchun moslashtirib hikoya qilgan. Asar rasmlarini G. Yasinskiy chizgan. 1988-yil „Lenizdat“ nashriyotida aynan shu kitob oʻzbek tilida chop etilgan.
Kapinovë
Kapinovë Albaniyaning Berat okrugidagi Leshnjë munisipalitetida joylashgan qishloqdir. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Skrapar munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Pong’oz (Asht tumani)
Pongʻoz  (Понғоз)  — Tojikiston Respublikasining Asht tumani, Pongʻoz jamoatiga qarashli deha. Dehadan jamoat markazigacha 15 km.
Geografiya
Pong‘oz Asht tumanining shimoliy qismida joylashgan bo‘lib, Tojikiston Respublikasining eng chekka qishlog‘i hisoblanadi. Qishloq markazi dengiz sathidan 1450 metr balandlikda joylashgan. Shamol va ob-havo stantsiyasining tadqiqoti yoki tashxisiga koʻra, u 41 ° kenglik va 71 ° uzunlikda joylashgan boʻlib, qishloqning maydoni 250 km / kv.
Kurama togʻ tizmasi Tyanshan togʻining asosiy tarmoqlaridan biri boʻlib, u qishloqning shimoliga choʻzilgan. Pongʻoz, Chorbu, Qandir dovonlari orqali Oʻzbekiston Respublikasi bilan chegaradosh. Aholisi 25,5 ming kishi (2010 yilda), 6181 oila istiqomat qiladi. Ushbu statistik maʼlumotlar nisbiy boʻlib, Pongʻazi aholisining respublikaning boshqa shahar va tumanlaridagi va undan tashqaridagi aholisini oʻz ichiga olmaydi. Pongazning geografik joylashuvi juda murakkab, agar yozda Pongazning janubiy qismi issiq boʻlsa, baland togʻlarda sovuq havo hukm suradi. Pongʻazning past va baland togʻlarining aksariyati qashshoq boʻlib, eroziyaga uchragan. Soy va buloqlar boʻyida oʻrmonlar, chakalakzorlar, hayvonot dunyosi boy.
Kurama togʻ tizmasining togʻ tizmasi Tyanshanning asosiy tarmogʻidan boʻlib, u 170 km ga choʻzilgan va alp iqlimiga ega. Chorbu dovoni orqali Oʻzbekiston Respublikasi bilan chegaradosh. Uning asosiy mahallasi MASHAD. Aholi 1400-1700 metr balandlikda joylashgan.
Pong‘oz qishlog‘i tog‘ etaklari bilan o‘ralgan. Qishloqning janubiy qismi Shaydon shahri bilan Majidobod hududi bilan tutashgan. 9 iqlim darajasidan iborat boʻlib, u oʻziga xos xususiyatlarga ega va qishloq xoʻjaligiga hech qanday taʼsir koʻrsatmaydi. Gʻarbda Sangʻburron togʻlari orqali Oshoba qishlogʻigacha, Pongʻaz togʻ tizmasi orqali Xoʻja va Mullomir koʻllari bilan chegaradosh. Havodan, suv yoʻlidan, temir yoʻldan uzoqda. U boshqa qishloqlar orasida dehqonchilik, chorvachilik va bogʻdorchilik hududlari sifatida mashhur. Pongʻozda Tojikistonning boshqa togʻ qishloqlari singari maktab, kasalxona, aloqa va elektr punktlari, klublar, bozorlar va boshqalar bor.
Tabiat
Pongʻoz togʻlar bilan oʻralgan boʻlib, Fargʻona vodiysining bir qismidir. Togʻlar tekislikka qarab tushadi, bu hududning iqlimiga taʼsir qilmaydi. Kurama — Tojikiston shimolidagi eng baland togʻlar. Baba Ob choʻqqisi uning eng baland nuqtasi boʻlib, dengiz sathidan 3769 metr balandlikda joylashgan. Bu qism qalinligi 60 dan 160 metrgacha boʻlgan toʻrtinchi davrdagi tektonik harakatlar ostida choʻzilgan. Ularning tarkibi loy, qum, tuz, tosh, gips, qoʻpol singan choʻkindilardan iborat.
Relyef
Pongʻozning relyefi juda murakkab boʻlib, togʻlararo soylarning paydo boʻlishiga, buloqlar va yer osti suvlarining paydo boʻlishiga sabab boʻlgan.
Pongʻozning relyefi uch qismga boʻlingan.
Choʻkindi jinslar atmosfera yogʻinlari taʼsirida boʻlib, baland togʻlardan tekisliklarga choʻkindi. Tog‘-konchi olimlar Pong‘azning shimoliy qismini murakkab relef sifatida baholadilar. Shu nuqtai nazardan, geologik davrlarning barcha turdagi jismlari kuzatilgan. Yerning tektonik harakatlari hali ham davom etmoqda. Mezozoy erasining yura davrining oxirida, 140 million yil oldin, bu togʻlar va oʻrmonlar paydo boʻlgan. Angren konining kelib chiqishi shu geologik davr bilan bogʻliq. Bu hududdagi togʻ jinslarining kelib chiqishi paleozoy erasining karbon davriga oʻxshaydi.
Uglerod aylanishi uch qismga boʻlinadi:
Ketma-ket suv toshqinlari kelib, qishloq xo‘jaliklariga katta zarar yetkazadi. Baʼzan baland tog‘li hududlarda havo isishi bilan qor, muz va qor ko‘chkilari erib, suv sathini ko‘taradi. Yozda suv tanqisligi va qurgʻoqchilik bor. Ammo bu har doim ham sodir boʻlmaydi. 1999 yilgi suv toshqini katta zarar keltirdi. Tuproq ham u yoki bu hududning geografik sharoitini belgilovchi muhim omillardan biridir.
Tuproqshunoslik
Tuproqning shakllanishi relef, iqlim, fauna va flora, tirik va tirik boʻlmagan organizmlar bilan bogʻliq.
Aholi
Statistik maʼlumotlarga ko‘ra, Pong‘oz qishlog‘i tuman aholisining 20 foizini tashkil qiladi. Har bir km2 ga 30-60 kishi toʻgʻri keladi. 1 km2 ga oʻrtacha 45 kishi yashaydi. Aholisi, asosan, oʻrta togʻ va togʻ oldi hududlarida joylashgan. 1907-yilda — 3542 kishi; 1914-yilda — 4242 kishi; 1989-yilda — 15300 kishi; 2001-yilda — 20600 kishi; 2005-yilda — 22,9 ming kishi; 2010-yilda — 25,5 ming kishi. Aholining tabiiy oʻsishi dunyo aholisining oʻsishiga teng. Demograflarning hisob-kitoblariga koʻra, Pongʻoz aholisi 2031-yilda ikki baravar koʻpayadi. Aholining oʻsishi migratsiya, qashshoqlik, bepushtlik va boshqa omillarga olib keladi.
Hayvonlar va oʻsimliklar
Dorivor oʻsimliklar dunyosi yovvoyi mevalar va togʻ oldi va tekisliklarda oʻsadigan togʻ oʻsimliklaridan iborat. 1500 turdagi qutulish mumkin boʻlgan dorivor oʻsimliklardan 150-200 tasi yuqori magmatik iqlimda uchraydi: grandiorit — porfir, kvarts-porfir, felsit-porfir. Bu davrlarda tektonik hodisa avjiga chiqdi.
Saro, Rovakonning qizil toshlari shu davrlarga tegishli. Pong‘az tog‘larini tadqiq etish va o‘rganishda xazina izlovchilarning hissasi; S.Boboxo‘jaev, R.Nurmatov, S.Abdurahimov, N.Muhiddinov, Z.Saifiddinovlar kattalardir.
Iqlim
Pongʻoz moʻtadil iqlim zonasida joylashgan. Bu shuni anglatadiki, yoz issiq va quruq, qish moʻtadil. Iqlimining quruq boʻlishiga sabab dengiz va daryodan uzoqda joylashganligidir. Viloyatimiz quruqlikda joylashgan va kiruvchi havo massasi quruq. Havo massasi Atlantika okeanidan keladi va baʼzan yomgʻirga sabab boʻladi. Shamolning katta qismi gʻarbdan sharqqa qarab esadi, 15-20 m/s tezlikda kuchli shamol esadi. Ammo shamol tezligi Kurama togʻlari va uning shoxlari tomonidan kamayadi. Keyingi qishda mintaqaga shimoli-gʻarbiy tomondan arktik havo massasi keladi. Bu shamollar mintaqada sovuq havo haroratini keltirib chiqaradi. Havo harorati −200-250 C° gacha tushadi. Eng issiq oy iyul, harorat +240 — +280, baʼzan +350 — +400C° ga etadi. Eng sovuq harorat yanvarda boʻlib, u −8 dan −170 C° gacha tushadi. Togʻli va oʻrta togʻlarda yogʻingarchilik 300 mm ga etadi. Yomgʻir notekis boʻlib, bahor va qishda sodir boʻladi. Shaydon shahridan Kurama togʻlarigacha boʻlgan hudud iqlimi 9 ta subiqlimga boʻlingan. Havoning harorati, bosimi, namligi, relyefi oʻzgaruvchan.
Suvlar
Pongaz viloyatining suvlari qor va muz zaxiralari, buloq suvlari, yer osti suvlari, Pongaz oqimi va uning irmoqlarini oʻz ichiga oladi. Bir paytlar Pong‘az soyi Sir daryosiga oqib kelardi. Keyinchalik, sugʻorish bilan u Katta Ashtiga yetguncha asta-sekin kamayadi. Suv sathi yildan-yilga pasayib bormoqda. Mavsumiy yomgʻirlar Pongaz suvining asosiy rezervuari hisoblanadi. Kamchilik va moʻl-koʻllik oʻrtasidagi munosabat odamlarning ehtiyojlariga asoslanadi. Bir necha yillar qurgʻoqchilik boʻlgan. Tarix shuni koʻrsatadiki, 1917, 1940, 1953, 1991 va 2011 yillarda daryo va uning irmoqlari taqchilligi sezilgan. Yomgʻirning koʻpayishi suv sathining koʻtarilishiga olib keladi.
Qishloq xoʻjaligi
Kurama togʻlarida rustiklar oʻsadi. Sabzavot va mevalar ham yetishtiriladi. Dengiz sathidan 3467 metr balandlikda Pongʻozning dorivor oʻsimliklari, meva, rezavorlar, quritilgan mevalar oʻsadi. Dehqonlar asosan olma va o‘rik yetishtirish bilan shug‘ullanadi, ekologiya nuqtai nazaridan talabga javob beradi va asosan xorijga eksport qilinadi. Oʻrmon xoʻjaligida ular dorivor oʻsimliklar yigʻadilar. Uning himoyasi odamlarning gʻamxoʻrligini talab qiladi. Pongʻozilar tabiiy dehqonlar edi. Ular yerni yaxshi o‘rganib, parvarishlab, mo‘l hosil olishdi. Sardobalar ochilib, sug‘orildi. Mirabon kechayu kunduz suv va quruqlikni nazorat qilib, ularning rizqini topdi. Pongʻozlar Koʻkurok, sobiq Engels nomidagi kolxoz, Gulshan, Shakarkoʻl yerlarini sugʻorishda qatnashgan. Paxtachilik, bogʻdorchilik, uzumchilik, chorvachilik, pillachilik, asalarichilik, koʻcha tayyorlash, dehqonchilik va boshqalar xalqning asosiy kasbi hisoblanadi. Asht dasht yerlarida uzumchilik 1985-yildan boshlangan. Odamlar doimo uzumga muhtoj. Har xil uzum turlari yetishtiriladi. Chorvachilik pongʻozilarning asosiy mashgʻuloti edi. Mahalliy aholining mayda va yirik chorva mollari bor, ular goʻsht, sut, yogʻ va jun bilan taʼminlangan, barcha qishloq xoʻjaligi xoʻjaliklarida pilla yetishtirish yoʻlga qoʻyilgan, ammo tut yetishtirish masalalari hal etilmagan. Tutzorlar yil sayin kamayib bormoqda. Asalarichilik va uning oilalari ko‘paymoqda.
Sei gesegnet ohne Ende
„Sei gesegnet ohne Ende“ (nemischa talaffuzi: [zaɪ̯ ɡəˈzeːɡnət ʔoːnə ˈʔɛndə]; Ingliz tilidan tarjimasi: „Cheksiz sogʻ boʻling“, shuningdek, „Kernstock-Hymne“ nomi bilan ham tanilgan. Bu nemis tilidagi milliy qoʻshiq boʻlib, u 1929-yildan 1938-yilgacha Avstriya davlatining milliy madhiyasi boʻlgan. „Deutschlandlied“ Ottokar Kernstock tomonidan yozilgan, Joseph Haydnnning „Gott erhalte Franz den Kaiser“ mashhur kuyiga kuylangan musiqa sifatida 1922-yilgacha Germaniyaning milliy madhiyasi hisoblangan.
Tarix
1929-yilda ushbu mashhur kuyga kuylangan va matni 1920-yilda yozilgan Ottokar Kernstock tomonidan berilgan variant yangi madhiya sifatida qabul qilindi. Sheʼrning uchinchi misrasi davlat madhiyasi sifatida rasmiy maqomdan chiqarib tashlandi. Qoʻshiq Avstriyaning Birinchi Respublikasida ham, Federal Davlatida ham qoʻllanilgan, ammo 1938-yilda Avstriya Germaniya Reyxiga qoʻshilgandan soʻng eskirgan.
Bu yangi Avstriya madhiyasi uchun yagona taklif emas edi. Anton Wildgans Richard Straussdan oʻzining „Österreichisches Lied“ („Avstriya qoʻshigʻi“) sheʼrlaridan birini musiqaga qoʻyishni soʻradi. Richard Strauss shunday qilgan boʻlsa-da, sheʼr musiqasi mashhur boʻlmadi. Mana, sheʼrdan parchalar: Wo sich der ewige Schnee Spiegelt im Alpensee, Sturzbach am Fels zerstäubt, […] Österreich heißt das Land! Da er’s mit gnädiger Hand Schuf, und so reichbegabt, Gott hat es liebgehabt! Where the eternal snow Reflects in the alpine lake, Where the torrent nebulizes at a rock, […] This land is called Austria! As He created it with a gracious Hand, and so gifted, God dearly loved it!