cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edinburg qal’asi
Shotlandiya milliy urushi yodgorligi
Yodgorlik Shotlandiya askarlari va Shotlandiya polklarida xizmat qilgan, ikki jahon urushida va soʻnggi toʻqnashuvlarda halok boʻlganlarni xotirlaydi. Qal’a qoyasining eng baland nuqtasida joylashgan ziyoratgoh ichidagi qurbongohda Birinchi jahon urushida halok boʻlgan askarlarning 147 000 dan ortiq ismlari sanab oʻtilgan Faxriy yorliqlar solingan muhrlangan quti bor. Ikkinchi jahon urushidan soʻng, zalda oʻtkazilgan Faxriy yorliqlarga yana 50 000 dan ortiq ismlar yozib qoʻyildi va u erda boshqa nomlar qoʻshilishda davom etmoqda. Yodgorlik xayriya jamgʻarmasi tomonidan saqlanadi.
Hozirgi vaqtda binodan foydalanish
Edinburg qal’asi Shotlandiya hukumati boshliqlari sifatida Shotlandiya vazirlari tasarrufida. Qal’a, asosan, Shotlandiya hukumatining ijro etuvchi agentligi boʻlgan Tarixiy atrof-muhit Scotland tomonidan boshqariladi va boshqariladi, garchi armiya baʼzi hududlar, jumladan, Yangi kazarmalar bloki va harbiy muzeylar uchun mas’ul boʻlib qolmoqda. Tarixiy atrof-muhit Shotlandiya ham, armiya ham qal’a kirish qismidagi soqchilar xonasidan foydalanishadi.
Turistik diqqatga sazovor joy
Tarixiy atrof-muhit Shotlandiya qal’ani tijorat nuqtai nazaridan foydali turistik diqqatga sazovor joy sifatida ishlatish boʻyicha ikki tomonlama vazifalarni oʻz zimmasiga oladi va shu bilan birga saytni saqlash uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oladi. Edinburg qal’asi Shotlandiyadagi eng mashhur pullik sayyohlar diqqatga sazovor joyi boʻlib qolmoqda, 2013-yilda 1,4 milliondan ortiq tashrif buyuruvchilar. Tarixiy muhit Shotlandiya qal’ada bir qator ob’ektlarni, jumladan, ikkita kafe/restoran, bir nechta doʻkon va koʻplab tarixiy obidalarni saqlaydi. koʻrsatadi. Qirolicha Anne binosidagi oʻquv markazi maktablar va taʼlim guruhlari uchun tadbirlarni oʻtkazadi va kostyumlar va davriy qurollar bilan re-aktyorlarni ishlaydi.
Harbiy rol
1905-yilda harbiy idora tomonidan qal’ani toʻgʻridan-toʻgʻri boshqarish nihoyasiga yetdi va 1923-yilda armiya rasmiy ravishda shaharning yangi Redford kazarmasiga koʻchib oʻtdi. Shunga qaramay, qal’a armiya bilan mustahkam aloqada boʻlib qolmoqda va Buyuk Britaniyadagi bir necha qadimiy qal’alardan biri boʻlib, u asosan tantanali va maʼmuriy maqsadlarda boʻlsa ham, hali ham harbiy garnizoni mavjud. Garnizon tomonidan bajariladigan jamoat vazifalari Shotlandiya faxriylarini qoʻriqlashni oʻz ichiga oladi va qurolli qoʻriqchilar ish vaqtidan tashqari darvozaxonada navbatchilik qilishadi. Edinburg qal’asi gubernatori lavozimi endi tantanali lavozimga aylandi. Yangi kazarmada ofitserlar yigʻini boʻlib xizmat qiluvchi gubernator uyi va polk shtab-xonadoni joylashgan. Shotlandiya qirollik polki. Armiya bu va Shotlandiya Qirollik muzeyi va Shotlandiya Dragun gvardiyasi muzeyi uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oladi.
Yurak vena qon-tomirining tugʻma stenozi
Baʼzi hollarda kasallik yashirin tarzda kechishi mumkin va boshqa hollarda suyuqlik toʻplanishi va yurak va oʻpka bilan bogʻliq muammolarga olib kelishi mumkin.
Alomatlar va belgilar
Tugʻma yurak nuqsonlari bolaning hayotining keyingi bosqichlariga qadar belgilar yoki alomatlarni koʻrsatmasligi va kechiktirilgan tashxisga ega boʻlishi mumkin. Koʻpgina bemorlarda pastki vena tomirining tugʻma stenozi yashirin tarzda kechishi mumkin. Kasallikka chalingan erkaklarda oʻz-oʻzidan oyogʻida chuqur tomir trombozi, oyoq shishishi, oyoq ogʻrigʻi, oyoqda varikoz tomirlarining shishi, jigar trombozi va gematoxeziya (axlatdan qon kelishi) kabi alomatlar paydo boʻladi. Kilotoraks (oʻpkada anomal suyuqlik toʻplanishi) chaqaloqlarda yuqori vena tomirining tugʻma stenozining alomati sifatida kamdan-kam hollarda kuzatilgan. Kilotoraks kamdan-kam uchraydigan asorat boʻlib, unda toʻgʻridan-toʻgʻri tasodifiy shikastlanishdan soʻng koʻkrak boʻshligʻiga suyuqlik oqishi va koʻkrak kanali bosimining oshishiga olib kelishi mumkin. Kilotoraks odatda qoʻshimcha murakkab tugʻma yurak nuqsonlari boʻlgan bemorlarda paydo boʻlib, qon tomir anomaliyalari xavfini oshiradi. Oʻsmirlik davridan keyin paydo boʻlishi mumkin boʻlgan boshqa alomatlarga vena tomirlaridagi yuqori bosim, nekrotik jigar sirrozi va kasallikning namoyon boʻlishidan yuqori qon bosimi ham kiradi.
Diagnoz
Vena qon-tomirining tugʻma stenozi yurakni oʻrab turgan qon tomirlarini oʻz ichiga olgan tugʻma yurak kasalliklarining keng qamrovli spektrining pastki tasnifi boʻlib, bu normal yurak-qon tomir qon oqimining buzilishiga olib keladi. Tashxis odatda erta oʻsmirlik davrida yuzaga keladi, bu oʻz-oʻzidan paydo boʻladigan chuqur tomir trombozi kabi alomatlar sifatida ifodalanadi. Taqdim etilgan chuqur tomir trombozi simptomining asosiy tashxisi vena tomirini Doppler apparati yordamida ultratovush tekshiruvidir. Vena tomiri Doppler apparati yordamida ultratovush tekshiruvi tugʻilgandan beri mavjud boʻlgan pastki vena tomiri anomaliyalarini kamdan-kam hollarda aniqlaydi. Vena qon-tomirining tugʻma stenozini aniqlashdagi qiyinchiliklar tashxisni kamdan-kam hollarda qoʻyadi. Pastki vena tomirining tugʻma stenozi diagnostikasi qorin boʻshligʻining Kompyuter tomografiyasi tekshiruvi orqali kamdan-kam hollarda aniqlanishi mumkin va odamlarning davolanishiga bogʻliq boʻlgan bir qator klinik koʻrinishlar bilan namoyon boʻlishi mumkin. Qoʻshimcha diagnostika vositalari, masalan, transtorasik ekokardiyogramma (TTE), quyi oqim tezligini koʻrsatadigan vena tomirining torayishini aniqlashi mumkin. Koʻkrak qafasi rentgenogrammalarida oʻtkir nafas yetishmovchiligi va oʻng oʻpkada suyuqlik toʻplanishi sifatida ham vena tomirining tugʻma stenozi namoyon boʻlishi mumkin.
Muolajalar
Tugʻma yurak nuqsoni uchun davolash kerak boʻlmasligi mumkin. Agar kerak boʻlsa, davolanishlar nuqsonning ogʻirligiga, bemorning yoshiga va bemorning umumiy sogʻligʻiga qarab dori-darmonlar, kateter protseduralari, tuzatuvchi jarrohlik va yurak transplantatsiyasini oʻz ichiga olishi mumkin. Tugʻma yurak nuqsoni bilan bogʻliq boʻlgan vena tomirlarining yuqori bosimini simptomatik bartaraf etish jarrohlik yoʻli bilan amalga oshirilishi mumkin, chunki u jigar venalari trombozi ehtimolini kamaytiradi. Intravaskulyar stentlar — bu vena qon-tomirining tugʻma stenozini davolash usuli. Kengaytiriladigan metall stentlar stenoz vena tomirini kengaytirish va saqlash uchun protseduraning bir qismi sifatida ishlatilgan.
Ikki balonli kengaytma — bu vena qon-tomir tugʻma stenozini davolashda qoʻllaniladigan yana bir usul. Ikki marta balon kengayishi chap va oʻng son tomirlariga oʻrnatilgan kateterlarni oʻz ichiga oladi, bu stenoz jarohatlarga parallel ravishda joylashtirilgan va bir vaqtning oʻzida shishiriladi. Ikkita balon texnikasi bitta katta balondan farqli oʻlaroq ikkita kichikroq sharlardan foydalanish natijasida kattaroq kengayishga erishish orqali bosimni sezilarli darajada kamaytiradi. Tomirlarning inflyatsiyaga chidamliligini kamaytirish uchun havo sharlari bir necha marta shishiriladi va pasaytiriladi. Balonlarni olib tashlangandan soʻng, tizimli bosimning oʻrtacha pasayishini taʼminlash uchun simlar ustiga teshikli kateter oʻtkaziladi va keyin stent qoʻyiladi. Yagona balonni kengaytirish protseduralaridan soʻng sezilarli bosimning pasayishi tez-tez uchraydi.
Gidrofilik kateter bilan davolash, shuningdek, gemodinamik va angiografiyani oʻlchash uchun vena tomiri stenoziga kirish uchun kateterni son venalari orqali joylashtirish ham qoʻllanilishi mumkin. Angiografiya vena tomiridagi stenozni vizual tarzda koʻrishga imkon beradi va bosim torayish uzunligini oʻlchash texnikasidan, shu jumladan stenozning eng tor diametridan ham olinishi mumkin. Sterling balonlari yordamida toraygan vena tomirlarida balon angioplastikalari ham amalga oshirilishi mumkin. Kengayish, shuningdek, Sterling shari bilan bir xil simdan foydalangan holda yuqori bosimli Dorado sharlari bilan amalga oshiriladi. Balonli angioplastika muolajalari natijasida stent implantatsiyasidan keyin oqimning koʻpayishi va toʻsiqlarning sezilarli darajada kamayishi barqaror natijalar beradi.
Epidemiologiya
Vena qon-tomirining tugʻma stenozi kam uchraydigan tugʻma yurak kasalligi boʻlib, aholining 0,7-8,7 foizini tashkil qiladi. Vena tomirining anomaliyalari juda kam uchraydi va xomilada yurakning notoʻgʻri rivojlanishidan kelib chiqadi. Ushbu holatga olib keladigan genetik hodisa nomaʼlum, ammo hozirgi tadqiqotlar kasallik belgilari asosan oʻsmirlarda namoyon boʻlishini aniqladi. Vaziyatning tarqalishi juda past, chunki vena tomirlarining rivojlanishida stenoz anomaliyalari kam uchraydi. Vena tomir anomaliyalarini aniqlash qiyin va aniqlanmasa, kichik asoratlarga olib kelishi mumkin. Vaziyat bilan bogʻliq simptomlarni koʻrsatish uchun jarrohlik amaliyoti oʻtkaziladi. Tashxis qoʻyishdagi qiyinchiliklar davolanishdagi past koʻrsatkichlariga turtki boʻladi, chunki koʻp odamlarda koʻp yillar davomida ushbu kasallik yashirin tarzda oʻtadi, bemorlarning hayotiga taʼsir qilmaydi.
Toshtepa-1
Toshtepa-1  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV—VI asrlar. Samarqand viloyatining Samarqand tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Past Ohalik“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Bıldır (Uzunköprü)
Bildir — Turkiyaning Edirne viloyatidagi Uzunkoʻpru tumaniga qarashli qishloqdir.
Ranchuelo
Ranchuelo Subaning Villa Klara provinsiyasida joylashgan shaharchadir. U 1734-yilda tashkil etilgan. 59 062 nafar munitsipal aholiga ega, shundan 16 804 nafari shaharning oʻzida.
Tarixi
Dastlab Boka de Ranchuelo deb nomlangan turar-joy 1734-yil 1-oktyabrda Dionisio Konsuegra tomonidan tashkil etilgan. 1856-yilda milliy temir yoʻl tarmogʻiga ulangan va 1879-yilda munitsipal maqomga ega boʻlgan.
Geografik joylashuvi
left|thumb| [[José Martí|Jose Marti maydoni]] alt=Jicotea City Limits Sign|thumb| Carretera Central del Cuba avtomagistralidagi qishloqqa olib boradigan Jicotea belgisi. Shahar Norte, Poza de la China, Sitio Viejo va Sur barrioslariga hududlariga boʻlingan. Munitsipalitet shaharni (16 804 nafar aholiga ega) va Karlos Karabalo, Kastanyo, Konyedo, Diez de Oktyabr, Esperansa, Al-Orkeasso, Ifra, konsejos populares (yaʼni „xalq kengashlari“, asosan qishloq va qishloqlar)ni oʻz ichihga oladi. (Shuningdek, Markaziy Santa Mariya nomi bilan tanilgan), Jikotea, Osvaldo Errera (shuningdek, Pastora sifatida ham tanilgan), Rancho Grande-Yagua va San-Xuan de los Yeras hududlari ham shahar takibiga kiradi.
Ranchuelo 7 yoshda San-Xuan de los Yerasdan 9 km, Esperanzadan 9 km, Krucesdan 16 km, Santa Klaradan 28 km, Cienfuegosdan 43 km va Gavanadan 256 km uzoqlikda joylashgan boʻlib. Santo-Domingo, Sifuentes, Santa-Clara, Manikaragua, Kruses va Laxas munitsipalitetlari bilan chegaradosh.
Demografiyasi
2004-yilda Ranchuelo munitsipalitetida 59 062 kishi istiqomat qilgan. Umumiy maydoni 556km2. Aholi zichligi 106.2 /km2.
La copa de la vida
Ingliz tilidagi versiyasi Hot 100 ro'yxatida 45-o'rinni egalladi. Qo'shiqning klipi 1998-yilda Ueyn Isham tomonidan Puerto-Rikoda suratga olingan, 1998-yil aprel oyida efirga uzatilgan. Bundan tashqari, u Jahon kubogi finalida qo'shiq kuyladi va uning 99-Grammy mukofotidagi chiqishi 40 dan ortiq mamlakatlarda millionlab odamlar tomonidan ko'rilgan, shuning uchun uning keyingi albomi AQShda birinchi raqamli debyut qildi. Keyinchalik u La historia, The Best of Ricky Martin, shuningdek, Ricky Martin albomlariga kiritilgan.
Qo'shiqlar ro'yxati
Yevropa CD singli
Chili va Argentina bitta CD
Buyuk Britaniya yagona CD versiyasi 1
Buyuk Britaniya yagona CD versiyasi 2
Cheklangan nashri Buyuk Britaniya yagona CD
Statistik
Statistik — bu nazariy yoki amaliy statistika bilan ishlaydigan shaxs. Kasb ham xususiy, ham davlat sektorida boʻlishi mumkin.
Statistik bilimlarni boshqa fanlar boʻyicha tajriba bilan birlashtirish odatiy holdir va statistik xodimlar xodim yoki statistik maslahatchi sifatida ishlashi mumkin.
Ishning tabiati
Amerika Qoʻshma Shtatlari Mehnat statistikasi byurosi maʼlumotlariga koʻra, 2014-yil holatiga koʻra, Qoʻshma Shtatlarda 26,970 ish oʻrni statistik sifatida ajratilgan. Ushbu odamlarning taxminan 30 foizi hukumatlarda (federal, shtat yoki mahalliy tashkilot) ishlagan. 2021-yil oktabr holatiga koʻra, Qoʻshma Shtatlardagi statistiklarning oʻrtacha maoshi 92,270 dollarni tashkil etdi.
Bundan tashqari, oʻz ishlarida statistik maʼlumotlar va maʼlumotlar tahlilidan foydalanadigan, ammo statistikdan boshqa lavozim unvonlariga ega boʻlgan odamlar soni, masalan, aktuariylar, amaliy matematiklar, iqtisodchilar, maʼlumotlar boʻyicha olimlar, maʼlumotlar tahlilchilari (bashoratli tahlillar), moliyaviy tahlilchilar, psixometriyachilar, sotsiologlar, epidemiologlar va miqdoriy psixologlar ham mavjud. Statistika mutaxassislari turli milliy va xalqaro kasbiy tasniflarga kasblar qatoriga kiritilgan.
Koʻpgina mamlakatlarda, shu jumladan Qoʻshma Shtatlarda, bu sohada ishlash uchun statistika yoki tegishli sohada magistr darajasi yoki PhD darajasi talab qilinadi.
Bir soha mutaxassisining soʻzlariga koʻra, „Odat ish olimlar bilan hamkorlik qilish, matematik modellashtirish, simulyatsiya qilish, tasodifiy tajribalar va tasodifiy tanlab olish rejalarini ishlab chiqish, eksperimental yoki soʻrov natijalarini tahlil qilish va kelajakdagi voqealarni (masalan, mahsulot savdosi) prognoz qilishni oʻz ichiga oladi.“
BLS maʼlumotlariga koʻra, „umumiy bandlik 2016-yildan 2026-yilgacha 33 foizga oʻsishi prognoz qilinmoqda, bu barcha kasblar uchun oʻrtacha koʻrsatkichdan ancha tezroq. Raqamli va elektron maʼlumotlarning ortib borayotgan hajmini tahlil qilish uchun korxonalar ushbu ishchilarga muhtoj boʻladi.“ 2021-yil oktabr oyida CNBC uni keyingi oʻn yillikdagi fan va texnologiya sohasidagi eng tez oʻsayotgan ish sohasi deb baholadi, prognoz qilingan oʻsish sur’ati 35,40 %ni tashkil qiladi.
Rizoidlar
Rizoidlar (yun. rhiza — ildiz, eidos — koʻrinish), sodda ildizlar — yoʻsinlar, lishayniklar va baʼzan suvoʻtlar hamda zamburugʻlarda ildiz vazifasini bajaruvchi qilsimon ipchalar. Suv hamda oziq moddalarni shimish va substrat (tuproq, toshlar)ga yopishib oʻsish uchun xizmat qiladi.
Bezange-la-Petite
Bezange-la-Petite Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Château-Salins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
100 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,9 km2. Dengiz sathidan 209 – 290 m balandlikda joylashgan.
Rizamat
Rizamat — oʻrtapishar mahalliy xoʻraki va mayizbop uzum navi. Shreder nomidagi Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot institutining Samarqand filialida Kattaqoʻrgʻon va Parkent uzum navlarini chatishtirib chiqarilgan (K. V. Smirnov, A. F. Gerasimova). Mashxur sohibkor Rizamat Musamuhamedov sharafiga uning nomi bilan atalgan. Tupi oʻrtacha oʻsadi. Barglari oʻrtacha, yumaloq, besh boʻlmali, sal kertikli, ters tomoni silliq. Guli ikki jinsli. Uzumi avgust-sentabrda pishadi. Uzum boshi yirik, tigʻizligi oʻrtacha, konussimon, vazni 300—550 g, gʻujumi yirik, silindr shaklida, yonbosh tomoni pushti. Poʻsti yupqa, eti zich, karsildoq, uzumi koʻrinishining bejirimligi va yaxshi taʼmi bilan ajralib turadi. Kurtagi boʻrtgandan keyin faol harorat yigʻindisi 3000° boʻlganda 150 kunda pishadi. Tarkibida 20—22% qand bor. Hosiddorligi 200—250 s/ga. Novdalari yaxshi pishadi. Sovuqqa chidamsizroq, ragʻa, kul kasalligiga bardoshi yuqori emas.
Marc Pelosi
Marc Anthony Pelosi  — 1994-yil 17-iyunda Germaniyaning Bad Sakingen shahrida tugʻilgan. Yarim himoyachi sifatida faoliyat yuritagan.
Klublardagi faoliyati
Marc Pelosi Angliyaning „Liverpool“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanagan. 2015-yilning yozida akademiyani tugatgandan soʻng „San Jose Earthquakes“ klubi bilan birinchi professional shartnomasini imzolagan. 27-iyul kuni Kanadaning „Vancouver“ jamoasiga qarshi oʻyinda Marc Pelosi ikkinchi boʻlimda Kris Vondolovskini oʻrniga almashtirilibb, MLSda debyut qilgan. Tizzasidan olgan jarohati tufayli u bir yarim yil — butun 2016-yil va 2017-yilgi mavsumning yarmini oʻtkazib yuborgan. 2017-yilning avgust-sentabr oylarida Marc Pelosi USL filialida „Reno 1868“ klubida ijaraga olingan edi. 2017-yilgi mavsum tugaganidan soʻng, „San Jose Earthquakes“ klubi Marc Pelosining shartnomasini uzaytirmagan.
Xalqaro faoliyati
2011-yilda AQSh oʻsmirlar terma jamoasi bilan Marc Pelosi Yamaykada boʻlib oʻtgan CONCACAF oʻsmirlar chempionatida gʻolib chiqgan. Turnirda u Kanada, Panama, Yamayka va El Salvador jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan. Salvadorliklar va yamaykaliklarga qarshi janglarda Marc Pelosi gol urgan.
Oʻsha yilning yozida AQSh yoshlar terma jamoasi tarkibida Marc Pelosi Meksikada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Chexiya, Oʻzbekiston va Yangi Zelandiya terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan. Marc Pelosi barcha yosh toifasida Qoʻshma Shtatlar sharafini himoya qilgan. U 2011-yilgi FIFA U20 Jahon chempionatida 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoa sardori boʻlgan. U, shuningdek, 2015-yil U23 Tulon turnirida uchinchi oʻrinni egallagan.
Rio Kauto, Kuba
Río Cauto Kubaning Granma mintaqasida joylashgan munisipalitet va shahardir. U viloyatning shimoliy qismida, Kauto daryosining yuqori oqimida joylashgan.
Demografiyasi
2004-yilgi ma'lumotlarga ko'ra, Rio Kauto munitsipalitetida 47 833 kishi istiqomat qilgan. Uning umumiy maydoni 1500 km2ni, aholi zichligi esa 31.9 /km2ni tashkil etadi.
Havolalar
Media related to Río Cauto at Wikimedia Commons
Shahrisabz davlat muzey-qo‘riqxonasi
Muzey haqida
Qashqadaryo viloyat “Shahrisabz” davlat muzey- qo‘riqxonasi 1996-yilda tashkil etilgan Amir Temur nomli moddiy madaniyat tarixi muzeyi negizida 2019 yilda tashkil etilgan bo'lib, u dastavval XVI-asrga oid Chubin madrasasi binosida joylashgan. Madrasa binosi YUNESKOning umumjahon madaniy merosi ro'yixatiga kiritilgan. Bugungi kunda muzey qo'riqxona hududiga Shahrisabz shahrining tarixiy markazidagi barcha yodgorliklar jumladan: Oqsaroy arxetiktura majmuasi, Dorut tilovat majmuasi, Dorus Saodat majmuasi, Chorsu binosi, Tarixiy masjidlar binolari, Chubin madrasasi binosi, Maqom muzeyi (Filial) va boshqalar kiritilgan. Muzey-qo‘riqxona fondida 35266 dan ziyod vohaning moddiy, madaniy va ma’naviy merosi namunalari mavjud. thumb|OQ SAROY
Qadimgi    davr    madaniyati     bo‘limi
Bo‘lim sharqiy Qashqadaryo vohasidagi ibtidoiy davrdan o‘rta asrlarga qadar bo‘lgan davr madaniyatini ilmiy tadqiq etish, arxeologik o‘rganish, ushbu davr yodgorliklari va osori-atiqalarini ekspozitsiyaga tayyorlash hamda ma’lumotlar to‘plab nashr ettirish ishlarini amalga oshirmoqda. Bo‘lim ekspozitsiyasida Qashqadaryo vohasidagi ilk shaharsozlik madaniyatini aks ettiruvchi ko‘rgazma tashkil etilgan.
Bo‘limning hamkor ilmiy tadqiqot markazlari
O‘zFA Arxeologiya instituti, O‘zbekiston Milliy Universiteti, Davlat va jamiyat qurilishi Akademiyasiga qarashli O‘zbekistonning yangi tarixi markazi, AQShning  Kaliforniya instituti.
Tadqiqot ob’ektlari
Kattakamar, Angilloh, Siypontosh, Uzunqir, Sangirtepa, Podayotok   va   Saroytepa  arxeologik   yodgorliklari bo‘lib        xronologik        jihatdan       40-ming yilliklardan to    o‘rta asrlargacha bo‘lgan davr madaniyati tarixini o‘z ichiga oladi.
Amir Temur va temuriylar madaniyati bo‘limi
Bo‘lim XIV-XVI asrlarga oid meьmoriy arxeologik yodgorliklar, yozma manbalar, numizmatika, hunarmandchilik, amaliy san’at, epigrafika va etnografik madaniyatini o‘rganish, izlab topish, ilmiy tadqiq etish va ekspozitsiyaga tayyorlash ishlarini amalga oshiradi.
Xamkor ilmiy markazlari
Moskva, Lomonosov Universiteti, Xelьsinki Universiteti, Bordo-3 Universiteti, Strasburg Universiteti, Italiyaning Kaltajironi shahridagi sopol muzeyi, Rim shahri tarixi muzeyi.
Tadqiqot ob’ektlari
Shahrisabz hududidagi temuriylar davriga mansub meьmoriy yodgorliklar masalan, Oq-Saroy, Doruttilovat-Dorussaodat arxeologik yodgorliklari (ularning soni 40 dan ziyod).
Etnografiya va xalq amaliy san’ati bo‘limi
Mazkur bo‘lim Shahrisabzning XIX-XX asrlarga oid urf-odatlar, qadriyatlar va anьanalar kabi vohaning o‘ziga xos madaniyatini o‘rganish va etnografik materiallar asosida ko‘rgazmalar tashkil etish bilan shug‘ullanadi. Etnografiyaga oid ko‘rgazmalarda Shahrisabzning o‘ziga xos so‘zanalari (bigizkashta), do‘ppilar (iroqi do‘ppilar), kandakorlik, yog‘och o‘ymakorligi va kulolchilik naьmunalari mavjud.
Ilmiy-ma’rifiy bo‘lim
Muzeyning Chubin madrasasi binosida 300 m.kv.da yopik, 100 m.kv.da ochiq va Chubin badiiy memorchilik ekspozitsiyasi faoliyat yuritmokda. Muzey xalqaro talablar  darajasidagi   binoga ega,   kompyuter, konditsioner va mulьtimedio tizimi yo‘lga qo‘yilgan. Sayyohlarga xalqaro talablar darajasidagi servis xizmati ko‘rsatiladi. Muzeydan voha tabiati va badiiy meьmorchilik obidalari tarixi va Shahrisabzning o‘ziga xos urf-odatlari, qadriyat va anьanalari, ilmiy arxeologik-tarixiy tadqiqotlarning natijalari to‘g‘risida batafsil ma’lumotlar olish mumkin. Muzeyda Shahrisabz shahri tarixi va etnografiyasi bilan bog‘liq bukletlar, kitoblar, otkritkalar, yo‘lko‘rsatgichlar, znachoklar,     hunarmandchilik     buyumlari     va suvenirlar savdosi yo‘lga qo‘yilgan.
Geografik joylashuvi
Shahrisabz vohasi tarixiy So‘g‘diyona davlati hududida, Samarqand shaxridan 70 km. janubiy-g‘arbda, Buxoro shaxridan 250 km. janubda joylashgan bo‘lib, Samarqand va Buxoro shahridan avtotransport va temir yo‘l transportlari orqali kelish mumkin. Shaharda zamonaviy turizm tizimi mavjud bo‘lib, 2 ta 3 yulduzli mehmonxona va sharqona mini-mexmonxonalar, milliy oshxonalar xizmat ko‘rsatadi. Ob-havo  mo‘tadil      subtropik, qish vaqtlarida o‘rtacha 6-7 S0 gradus sovuq, yoz vaqtlarida o‘rtacha 30-35 S0 gradus issiq.
OQ SAROY
Oq Saroyga («Oq»-buyuk, ulug‘vor ma’nosida), Amir Temur munajjimlar ko‘rsatgan baxtli soniyalarda, 1379 yili — Xorazm poytaxti Urganchni (hozirgi Kunya —Urgench, Turkmaniston) zabt etgandan so‘ng birinchi toshini qo‘ydirgan. Bosib olingan katta o‘ljalar bilan Shahrisabzga Xorazm ustalari ham olib kelingan. Saroyning qurilishi 1380 yilning bahorida boshlanib, 1396 yilda asosan tugallangan, lekin bezak ishlari, Klavixoning guvohligicha, 1404 yilgacha davom etgan. Saroyni bunyod etishga xorazmlik ustalardan tashqari Mavoraunnahr va boshqa mamlakatlardan Temur olib kelgan ustalar ham jalb etilgan.
Xususan, saroyning bosh peshtoqidagi koshinkor morpechida eronlik koshinpaz usta Muhammad Yusuf Tabriziyning nomi ikki joyda zikr etilgani aniqlangan. Hozirda bu peshtoqning ikki asosigina saqlanib qolgan.
Kirish peshtog‘ining janubida olib borilgan arxeologik qazishmalar, unga yondoshgan polning serhasham, naqshinkor koshin qoplama bezagini ochib berdi. Pol ustidan ko‘plab me’moriy koshin, o‘yma marmar, sirlangan o‘yma sopol va koshinburush qoldiqlari topildi. Muqaddas baliqlar uchun naqshinkor koshin bilan qoplangan, uncha katta bo‘lmagan, hovuz ham ochildi.
Oq saroydan, hozirda, faqat peshtoqning ikki asosi saqlanib qolgan bo‘lsada, ular o‘chmas taasurot qoldiradi. Qachonlardir, ular oralig‘ida, eni 22 metrli ravoq qurilgan. Asoslarini ikki chekkasi, osti ko‘p qirralik, yuqorisi aylana guldasta burjlar bilan tugallangan. Har bir burji ichkarisida aylanma zina va turli xonalar joylashtirilgan. Burjlar hozir 38 metr balandlikda saqlanib qolgan, aslida ularning balandligi 50 metrga yetgan.
Peshtoqning yon devorida ravoqli kirish eshigi joylashtirilgan. Bu yerda, rangli nakshinkor bezak hashamlarining barcha turlari: sirlangan g‘ishtlar, sirkor bo‘rtma koshin, qirqma koshin mozaika (koshin burush) ishlatilgan. Ular yordamida yirik naqshlardan tortib to mayda gulli bezaklarning turfa ranglardagi geometrik (girix), islimiy va arabiy yozuvli bezak shakllarini yiqqanlar.
Peshtoqning me’moriy ko‘rinishi yirik shakllarda bo‘lsa ham, hajmiy yechimi sodda qilingan. Ko‘rinishi aniq va faqat katta, kichik ravoqlarning, takkoslashga asoslangan me’moriy bo‘laklarga ajratish usuli bilan, tasavvur qilishning nisbiylik qatorini yaratadi.
Bezakdagi boy naqshinkorlik va rangbaranglik me’moriy bo‘linishning geometrik xususiyatiga qat’iy bo‘ysindirilgan.
Bezakdagi boy naqshinkorlik va rangbaranglik me’moriy bo‘linishning geometrik xususiyatiga qat’iy bo‘ysindirilgan. thumb|DORUT-TILOVAT
DORUT-TILOVAT
Shahrisabzning deyarli markazida, Dorus - Saodat majmuasining g‘arbida bir guruh qadimiy inshootlar qad ko‘tarib turibdi. Ularning barisi Dorut — Tilovat deb nomlangan va yagona majmuaga birlashtirilgan maqbara va masjid binolaridir.
1360 yil oxirida Temurning otasi Tarag‘ay vafot etadi va uni uncha katta bo‘lmagan oilaviy xilxona — daxmaga dafn qiladilar. Temur hokimiyat tepasiga kelgandan so‘ng, 1370 yilda otasi qabrini obro‘liroq yerga, 1371 yilda vafot etgan Shahrisabz shayxlaridan Shamsiddin Kulol qabrining oyoq tomoniga ko‘chirishni buyuradi. Dorut-Tilovat me’moriy majmuasining shakllanishi Ulug‘bek hukmronligi davriga to‘g‘ri keladi. Dastlab, shayx qabri ustiga, qadimgi inshoot qoldig‘iga, baland gumbazli maqbara ko‘riladi.
Ko‘k gumbaz masjidi esa, 1435 yili Shamsiddin Kulol maqbarasining qarama — qarshisiga ko‘riladi va jome masjidi vazifasini o‘tadi.
Masjidning tarxi chorsi shaklida bo‘lib, yon devorlariga toqilar joylashtirilgan. Yuqorisiga qarab, tik devor, burchaklari qalqonsimon bag‘alli bag‘allar qatori hamda o‘n olti qirralik asosdan baland gumbazga o‘tilgan. Farbiy devorida mehrob qilingan, uning tashqarisi esa berk peshtoq ko‘rinishini olgan. Binoning burchak asoslariga tomga chiqadigan aylanma zinalar joylashtirilgan. Ichki gumbaz tashqarisidan, kavadratning ustidagi sakkiz qirralikda mahobatli asosga joylashtirilgan va moviy sirkor g‘ishtchalar qoplangan gumbaz ko‘rinishini olgan. Masjidning kirish qismi sharq tomondan bo‘lib, u baland peshtoqli qilingan. Peshtoq bezagini, asosan sirkor g‘ishtlardan terilgan girix naqshlar tashkil etadi. Uning burchak nimustunlariga, ravoq kanoslari va arabiy yozuvli hoshiyalariga mayolika ishlatilgan.
1437 — 38 yillarda Shamsiddin Kulol maqbarasining janubiy devori yonida Ulug‘bek va avlodlari, qarindoshlari uchun maqbara qurdiradi. Uning ichkari devorining yuqorisi bo‘ylab o‘tgan yozuv matni bunga dalolat bo‘ladi. Makbara ichkarisida, XV — XVII asrlarga taalluqli, bir necha marmar qabrtoshlar   joylashtirilgan. Ularda Termiz saidlarining nomi zikr etilgan, shuning uchun keyinchalik bu maqbara Gumbazi Sayidon deb atalgan. Ko‘k Gumbaz masjidi, Shamsiddin Kulol va Gumbazi Sayidon maqbaralarining bosh tarzlari hovliga qaragan. Bu hovlini hujralar va Dorut Tilovat madrasasining darsxonasi o‘rab turgan. Lekin vaqt o‘tib, ular buzilib ketgan hamda o‘rniga XIX asrda yangi xujralar qurilgan thumb|GUMBAZI SAYIDON
GUMBAZI SAYIDON MAQBARASI
Gumbazi Sayidon nomi bilan mashhur bo‘lgan maqbara binosi, ichkarisidagi tarixiy yozuvlarga qaraganda, 1437 — 38 yillarda qurilgan. Maqbaraning hajmlari mutanosib nisbatlarga egadir. Tashqarisi kub shaklida bo‘lib, gardish asosga tik gumbaz o‘rnatilgan. Ichkarisida esa chorsi tarhli xonaning to‘rt devori bo‘ylab ravoqli tokchalar joylashtirilgan. An’anaviy sakkizqirralik ustidagi ravoqli bag‘allarga ichki tik gumbaz o‘rnatilgan. Maqbaraning bosh tarzi Fapbra, hovliga qaratilib, peshtoq bilan belgilangan. Peshtoq va gumbaz asosida sirkor g‘ishtin qoplamalarning qoldiqlari saqlanib qolgan. Ichki bezagi esa Ulug‘bek davriga xos: devorlari, gumbaz osti qurulmalari va gumbaz qubbasi oq asosga, ko‘kish rangda tushirilgan naqshlardan iborat bo‘lib, ba’zi yerlarida tilla suvi yuritilishga tayyorlangan qizil kesakning qizg‘ish rangi ko‘riiib turadi. Bezakning asosiy naqshi girix bo‘lib, uning ko‘pqirralik va yulduzsimon shakllari oralig‘iga islimiy naqshlar, shoxlagan daraxtning tasviri tushirilgan.
Xitoy chinnisiga monand oq asosdagi ko‘kish naqshlar Temur davrining turfa rang, tilla suvi yuritilgan bezaklaridan farq qilib, XV asrning birinchi yarmiga xos bo‘lgan bezaklarga o‘xshashdir.
SHAMSIDDIN KULOL MAQBARASI
Maqbaraning qurilishi, xalq orasida mashhur bo‘lgan, hayotligida Amiri Kalon nomini olgan, sufiy Shayx Shamsiddin Kulol shaxsi bilan bog‘liqdir.
U islom tarixiga, Naqshbandiya tariqatining asoschisi, buxorolik mashhur, Shayx Bahovuddinning piri — ustozi sifatida kirgan. U Amir Temurning otasi, Amir Tarag‘ayning ham piri edi. Shayx 1370 — 71 yili vafot etgan, uning qabri tez orada ziyoratgohga aylandi. Uning yoniga Temurning otasi ham dafn etildi.
Mahbaraning Fapbra qaragan asosiy kirish qismi peshtoq bilan ajratilib, asoslari go‘rxona devorining davomida qurilgan. Peshtoqda sakkizqirralik yulduz ko‘rinishidagi sirkor g‘ishtin bezak qoplama saqlanib qolgan. Yulduzlar ko‘k rangli, orasidagi kufiy yozuvlar esa moviy rangli sirkor g‘ishtchalardan terilgan.
Go‘rxonaning tarhi kvadrat bo‘lib, to‘rt devorlari ravoqli tokchalardan iborat. Asosiy o‘ymakor eshigi juda boy naqshli, guli mayda bo‘lib, uning islimiy naqshi va kufiy arabiy yozuvlari XV asr yog‘och o‘ymakorligining durdonasi hisoblanadi. Amir Temur davrida Shamsiddin Kulol qabri oniks marmartoshi bilan qoplangan edi. Uning o‘yma bezakli va yozuvli ayrim qoldiqlari qabrni ta’mirlash vaqtida topilgan. thumb|DORUS-SAODAT
DORUS-SAODAT
Amir Temurning maqsadi, ona shahrida o‘zining xazinasini yaratish edi. 1376 yilda Shahrisabzga bevaqt halok bo‘lgan sevimli katta o‘g‘li Jahongirning qabri ko‘chirib olib kelingan. Keyinchalik u yerga uning boshqa o‘g‘li Umarshayx ham ko‘milgan.
Binoning bosh tarzida, Oq saroydagidan qolishmaydigan maxobatli peshtoq qurilgan, uning har bir asosida esa maqbara joylashtirilgan. Markaziy peshtoqdan mo‘jazgina hovliga kirilgan. Uning qarama — qarshisida, markaziy o‘q bo‘ylab, qachonlardir baland gumbazli  maqbara bo‘lgan, hozirda uning faqat  daxmasi saqlanib qolgan.
Arxeologik qazishmalar  natijasida            uning ikki yonida keng xonalar bo‘lgani aniqlangan. Ulardan birining ostida yana bir daxma ochilgan, uning ustida ham maqbara bo‘lgan. Qazishmalar shuni ko‘rsatdiki, maqbara va xonalarni bog‘lovchi vazifasini hovli bajargan. Ya’ni, majmua XIV—XV asrlarga xos bo‘lgan va hukmdorlarning yirik alloma qabri yoniga ko‘milish sharaf hisoblanib, quriladigan hazira turidagi inshootdir.
Ulkan Dorus—Saodat majmuasidan hozirda kirish peshtog‘ining Jahongir maqbarasi joylashgan chap asosi hamda binoning poydevor qoldiqlari saqlanib qolgan. Jahongir maqbarasining ichkarisi kvadrat tarhli bo‘lib, to‘rt tarafi ravoqli toqilardan iborat. Uning uch gumbazli tizimi o‘ziga xosdir: ganchdan qolibkor usulida qilinib, yog‘och bilan g‘isht qatlamiga mahkamlangan bezakli ichki gumbaz, uning yuqorisida esa g‘ishtdan terilgan o‘rta gumbaz va yana uning ustiga baland qirrali asosga joylashgan va ichkarisidan qovurg‘alar bilan mahkamlanadigan tashqi kulohiy gumbazlardan thumb|DORIS-SAODAT ICHKARISI iborat. Maqbaraning peshtoq asosi bilan birgalikda qilingan bezagi kamtarona, asosan sirkor g‘ishtchalardan terilgan naqsh — yozuvlar bo‘lib, ba’zi yerlari koshinburush va mayolika bilan to‘ldirilgan. Maqbara ostida daxma joylashgan.
Majmua markaziy o‘qida joylashgan va yuqorida qayd etilgan daxmani Amir Temur o‘zi uchun qurdirgan edi. Lekin taqdir boshqacha hal qildi. Temur Samarqandda Go‘ri Amir maqbarasiga dafn etilgan. qazishmalar markaziy daxma ustidagi inshootning ikki yonida bittadan kichikroq xonalarni aniqladi, ulardan biri maqbara, ikkinchisi ziyoratxona yoki masjid vazifasini bajargan. Jahongir maqbarasining sharqidagi qazishmalarda yana bir daxma, sakkiz qirralik xona devorlari, qabr toshlar, pol qoplamalari topildi. qazishma natijalari tahlili asosida haziraning to‘la tarhi aniqlanib, u izora balandligida qayta tiklandi.
Dorus-Saodat majmuasp  o‘ziiipg arxeologik qoldiqlari bilan Temur davrining ko‘zga ko‘ringan me’moriy yodgorliklari tarkibiga kiradi. Temur daxmasi esa bu majmuaning shu turdagi eng hashamdor inshootlaridan biridir. Tarhi ravoqli chuqur toqilari tufayli salibsimon ko‘rinishga ega bo‘lgan daxma ichkarisi, polidan shiftigacha, marmarsimon ohaktosh bilan qoplangan. Daxma markazida marmardan yasalgan tobut joylashgan, uning og‘ir qopqog‘ining yonlari o‘yma naqshlar bilan bezatilgan, ammo kelgusida tarix yoziladigan yuqori qismiga ishlov berilmagan.
Daxmaning shifti betakror ishlangan, u «darbozi» usulidagi chodirsimon gumbaz ko‘rinishida bajarilgan. Devorlardagi ravoqli toqilarning kungurasi arabiy yozuvlar bilan nodir hattotlik usullarida o‘yma qilinib bezatilgan, tokcha devorlari esa bodom shaklli medalьon bilan to‘latilgan.
CHUBIN MADRASASI
Masjid, darsxona, hujralar va kirish dalonidan tashkil topgan Madrasa binolari keng hovlini o‘rab turadi. Darsxona va masjid ichkarisi ganch bezak qilingan, katta gumbazlar bilan yopilgan. Hujralar oddiy toqilar bilan yopilgan. Ular XVII asrning oxirida, qadimiy poydevorlar ustiga qurilgan.
MALIK AJDAR MASJIDI
Malik Ajdar masjidining nomlanishi (xalq orasida «Gumbaz» masjid) Malik Ajdar ismli arab sarkardasining qabri, boshqa manbalarda esa «g‘ilay» Ashtar haqidagi afsonalar bilan bog‘laydilar. Chamasi, masjid qurilmasdan avval bu hududda VIII — X asrlarda ziyorat silinadigan sadimiy dafina-sabr joylashgan bo‘lishi mumkin.
Hozirda Malik Ajdar masjidi hovli atrofi bo‘ylab joylashgan masjid va hujralardan iborat inshootlar majmuasidan iborat. Ularning eng ahamiyatlisi — xonaqo bo‘lib, gumbazi yaqin atrofidagi uylarning tomlaridan balandroqdir. Me’moriy yechimi mahalla masjidlariga xos. Masjid binosi XIX asr oxiriga kelib to‘la shakllangan.
Sogʻlom-2
"Sogʻlom-2  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan . Toshkent viloyatining Angren shahrida joylashgan. Obyekt manzili: “Geologlar shaharchasi” MFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Manbalar
"
Taylor Lapilus
Fon
Villepinteda tug'ilib o'sgan Lapilus yoshligida turli darajadagi futbol musobaqalarida qatnashgan. Jang san'ati bo'yicha mashg'ulotlarni boshlashdan oldin u qisqa vaqt o'zi o'qigan kollejga bordi.
Erta martaba
Lapilus professional aralash yakkakurash ustasi boʻlgan akasi Damien yoʻlidan bordi va 2010-yilda aralash yakkakurashlar boʻyicha mashgʻulotlarni boshladi. U professional sifatida debyutini 2012-yilda o'tkazdi va birinchi navbatda Fransiya bo'ylab turli mintaqaviy promoushsiyalar uchun engil vazn toifasida raqobatlashdi. U 8-1 yo'lida rekordni tuzishga muvaffaq bo'ldi.
Yakuniy jang chempionati
Lapilus 2014-yilning 4-oktabrida Dennis Siverga qarshi UFC Fight Night 53 musobaqasida jarohatlangan Robert Uaytfordning o'rnini to'ldirib, qisqa muddatda o'z o'rnini bosuvchi sifatida o'zining reklama debyutini qilishi kutilgan edi. Biroq, Shvetsiya aralash yakkakurashlar federatsiyasi keyinchalik Lapilusni nomaqbul raqib deb topdi.
Lapilus 2014-yilning 11-aprelida UFC Fight Night 64 musobaqasida Rokki Liga qarshi debyut qildi.
Lapilus 2015-yil 20-iyun kuni UFC Fight Night 69 musobaqasida, Yuta Sasaki bilan toʻqnash keldi. Lapilus ikkinchi raundda g'alaba qozondi.
Lapilus 2015-yil 21-noyabr kuni The Ultimate Fighter Lotin America 2 finalida Erik Peres bilan toʻqnash keldi.
Lapilus navbatdagi Leandro Issa bilan 2016-yil 3-sentabr kuni UFC Fight Night 93 musobaqasida toʻqnash keldi.
UFCdan keyingi faoliyati
2017-yilda boks bo'yicha yagona jangdan so'ng, Lapilus TKO MMA va Germaniya MMA chempionatida Bantamweight chempionligini qo'lga kiritdi. 2019-yil noyabr oyida Lapilus MMA bo'yicha yangi, Afro-Yevropa ARES Fighting Championship bilan shartnoma imzolagani ma'lum bo'ldi. 2019-yil 14-dekabrda Bryan Caraway ga qarshi promo-uning inauguratsion tadbirida oʻzining debyutini qilishi kutilgandi. Karuey jarohati sabab jangni tark etdi va uning o'rniga Markos Breno keldi.
Lapilus 2021-yil 12-dekabrda Ares FC 2da Uilson Reis bilan toʻqnash keldi.
Lapilus 2022-yilning 16-aprelida “Ares FC 5” stadionida boʻsh vazn toifasidagi Osiyo chempionati uchun Demarte Pena bilan toʻqnash keldi Birinchi raundda jangda g'alaba qozondi.
Toʻrtkoʻltepa shahriston
"Toʻrtkoʻltepa shahriston  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV—VII as�lar . Toshkent viloyatining Yangiyoʻl tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Eskiqovunchi qishlogʻi . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Manbalar
"
Anne McClain
Anne McClain (talaffuzi: Enn Makkleyn 1979-yil 7-iyun kuni tugʻilgan) — AQSh armiyasining podpolkovnigi, muhandis va NASA astronavti. U Xalqaro kosmik stansiyaga 58/ 59 -sonli ekspeditsiyada parvoz muhandisi sifatida parvoz qilgan.
Ta'lim
Anne McClain Vashingtonning Spokan shahrida tug'ilib o'sgan, yoshligida astronavt bo'lishni xohlagan. 1997-yilda McClain Spokandagi Gonzaga tayyorgarlik maktabini tamomlagan. U Spokane Community kollejida qisqa muddat davomida softbol bo'yicha shug'ullandi. Gonzaga universitetining ROTC ga o'qishga kirdi, Vest-Poyntdagi Amerika Qo'shma Shtatlari Harbiy Akademiyasiga tayinlanishni kutdi. McClain mashinasozlik bo'yicha bakalavr darajasini oldi va armiyaga ishga qabul qilindi. 2002-yilda ofitser unvonini oldi. Bath universitetida 2004-yilda aerokosmik muhandislik bo'yicha magistr darajasini yoqladi. Bristol universitetida o'qib 2005-yilda xalqaro munosabatlar bo'yicha magistrlik darajasini qo'lga kiritdi. Ikkala magistrlik darajasi orqali Marshall stipendiyasi sovrindori bo'ldi.
McClain Afrikaga sakkiz hafta davomida "Crossroads Africa" operatsiyasi bo'yicha sayohat qildi va Ugandadagi qurilish loyihasida ishladi.
Raqobatli sport turlari
McClain - Angliyada sportning eng yuqori darajasi bo'lgan Ayollar Premer-ligasida AQSh ayollar milliy regbi ittifoqi jamoasida o'ynagan. Uning AQSh armiyasidagi majburiyatlari regbidagi xalqaro faoliyatiga salbiy tasir ko'rsatgan
NASA Jonson YouTube kanalida chop etilgan intervyuga ko'ra, McClain regbi mashg'ulotlari neytral suv havzasida kosmik kostyum bilan mashq qilishda foydali ekanligini aytdi.
Harbiy martaba
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Expedition_56_backup_crew_member_Anne_McClain_of_NASA.jpg/220px-Expedition_56_backup_crew_member_Anne_McClain_of_NASA.jpg|right|thumb| McClain 2018-yilda armiya xizmati formasida O'qishdan so'ng, McClain Bell OH-58 Kiowa Warrior vertolyoti uchuvchisi sifatida malaka oldi. U Gavayi orolidagi Uiler armiyasi aerodromidagi 2-batalyon, 6-otliq polkiga joylashtirilgan. McClain Havo harakatini boshqarish vzvod komandiri, Aviatsiya oraliq texnik xizmat ko'rsatish vzvod boshlig'i lavozimidan boshlab, otryad komandirigacha ko'tarildi.
McClain Fors ko'rfaziga joylashtirilgan Iroq Ozodligi operatsiyasining bir qismi sifatida 15 oylik missiya davomida 800 soat davomida 216 jangovar missiyani bajargan.
U shuningdek, qo'mondonlik otryadi razvedkachisi bo'lib xizmat qilgan. McClain 2013-yil iyun oyida Dengiz sinovlari uchuvchilar maktabini tamomlagan. Hammasi bo'lib, McClain Kiowa Warrior, Beechcraft C-12 Huron, Sikorsky UH-60 Black Hawk va Eurocopter UH-72 Lakota kabi har xil turdagi samolyotlarda 2000 soatdan ko'proq parvoz qilgan.
NASA faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/ISS-58_Anne_McClain_between_the_Harmony_and_the_Destiny_module.jpg/220px-ISS-58_Anne_McClain_between_the_Harmony_and_the_Destiny_module.jpg|right|thumb| McClain Garmoniya va Taqdir modullari orasidagi vestibyul ichida, peshonasiga datchik kiyib, uzoq kosmik parvoz sirkadiyalik ritmga qanday ta'sir qilishi haqida ma'lumot to'playdi. 2013-yil iyun oyida, sinov uchuvchisi sifatida oʻqishni tamomlagan, McClain NASA tomonidan 21-astronavtlar guruhining bir qismi sifatida tanlandi va NASA roʻyxatidagi eng yosh astronavtga aylandi. U 2015-yil iyul oyida treningni tugatdi va kelajakdagi missiyalar uchun tayyorlandi. U 2018-yil dekabr oyida Xalqaro kosmik stansiyaga uchgan va 2019-yil iyun oyida Yerga qaytgan. 2020-yil 9-dekabrda McClain NASAning Artemida astronavtlaridan biri sifatida eʼlon qilindi.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/ISS-59_EVA-1_%28p%29_Anne_McClain_takes_a_space-selfie.jpg/220px-ISS-59_EVA-1_%28p%29_Anne_McClain_takes_a_space-selfie.jpg|thumb| McClain 2019-yil 22-mart kuni oʻzining birinchi koinot sayohati, Expedition 59 EVA 1 chogʻida selfiga tushdi.
Mukofotlar
McClain bronza yulduz medali, Jasorat qurilmasi bilan havo medali, ikkita qo'shimcha havo medali, ikkita armiya maqtov medali, ikkita armiya yutuqlari medali, ikkita xizmat yulduzi bilan Iroq kampaniyasi medali, terrorizmga qarshi global urush medali va uchta chet elga xizmat ko'rsatish yorliqlariga ega.
Shaxsiy hayot
McClain 2014-yilda Summer Wordenga turmushga chiqdi. McClain va Uorden 2019-yilda ajrashishdi.
McClain Texasning Xyuston chekkasida istiqomat qiladi.
Kauko Laasonen
Kauko Laasonen (1951-yil 8-yanvarda tugʻilgan) fin kamonchisi. U 1976-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlarida erkaklar o'rtasidagi individual musobaqada qatnashdi.
Duamutef
Duamutef (misr. Dw3mwtf ) — qadimgi Misr xudosi, Goraning oʻgʻillaridan biri. Dafn marosimi bilan bogʻliq: marhumni mumiyalashda uning oshqozonini, shoqol boshli qopqogʻi boʻlgan soyabonga solingan. Dafn xonasida uning haykalchasi sharqiy devorga qoʻyilgan. Duamutef inson qalblaridan biri — uning Ba mohiyatining ifodasi hisoblangan.
Tasvir
Duamutef birinchi marta antropomorfik tasvirlangan, Yangi Qirollik davridan boshlab — shoqol boshi bilan. Kebehsenuf misolida boʻlgani kabi, adabiyotda ham uning hayvon boshi bilan tasvirlangani haqida bir-biriga qarama-qarshi maʼlumotlar bor: baʼzi manbalarga koʻra, u lochin boshi, baʼzilarida esa shoqol boshi bilan tasvirlangan.
Isfet
Isfet
Isfet yoki Asfet (misrcha „izfit“ — „tartibsizlik“, „adolatsizlik“, „zoʻravonlik“)  — qadimgi Misr falsafasi va mifologiya sidagi xos tushuncha. Maatning qonuniyligi tamoyillariga qarshi. Bir vaqtning oʻzida yaratilgan Maat va Isfet yolgʻiz mavjud boʻlolmaydi va dunyo uygʻunligi uchun ularning kuchlari muvozanatda boʻlishi lozim.
Duamutef
Kanopning qoʻriqchi xudosi sifatida ahamiyati
Goraning yana uchta oʻgʻli — Amset, Xapi va Kebexsenuf bilan birgalikda u mumiyalangan ichaki aʼzolarini qoʻriqlagan. Uning vazifasi oshqozonni himoya qilish edi.
Isfet
Isfet
Isfet hamma narsadan ilgari tartibsizlik shaklida mavjud boʻlgan va hozirgacha yaratilgan koinotni oʻrab olgan. Tabiat va yovvoyi hayvonlar, choʻl, begona yurt va odamlar, jinoyatchilar Isfet tasarrufida hisoblangan. Agar „qonuniylik“ Maat maʼbuda qiyofasida timsollangan boʻlsa, Isfet Apopa kabi betartiblik yirtqichlarini ramziy qildi. Shuningdek, yovuzlik xudosi Set uning tamoyillariga amal qilgan edi.
Taldisay (Qobda tumani)
Taldisay (Талдысай — Qozogʻiston Respublikasining Aqtoʻbe viloyati Qobda tumanidagi qishloq. Bulaq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Kobda qishlogʻi markazidan taxminan 22 km sharqda joylashgan. KATO kodi — 154239300.
Duamutef
Mifologiyada maʼnosi
Piramida matnlarida Duamutef oʻliklarning qoʻriqchi xudosi va ularning osmonga koʻtarilishda yordamchisi deb ataladi. Kanopik idishlar va ular qoʻyilgan qutilardagi yozuvlarda Duamutef ochlik va chanqoqlikdan himoyalanish uchun chaqiriladi.
Osirisning tsiklida Duamutef, Gorning qolgan oʻgʻillari singari, „Osirisning jasadidagi soatning qoʻriqchilaridan biri“. U uchinchi kun va tunning uchinchi soatining homiysi boʻlib, bu haqda ikkalasi bilan bogʻliq holda aytiladi: „Duamutef sizni koʻrgani keladi, u chap tomondagi dushmanni magʻlub qiladi“.
Mifologiyaga koʻra, Gor, akalari kabi, uni asosiy nuqtalardan biriga qoʻriqchi qilib tayinladi va uni toj kiyish jarchisi sifatida Sharqqa yuboradi. Duamutef ham yulduz xudosidir. Ierakonpolisdagi maʼbadda u Gorning qoʻllarini qoʻriqlab, Kebehsenuf bilan juftlik hosil qiladi. Uning kultining asosiy joyi — Buto, shuningdek, Letopolis. U Neyt tomonidan homiylik qilinadi.
Taldisay (Qobda tumani)
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1209 kishi (591 erkak va 618 ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 918 kishi (451 erkak va 467 ayol) yashagan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Rodney Harmon
Rodney Harmon (1961-yil 16-avgustda tugʻilgan) — ATPning sobiq professional tennischisi.
Rodneyning eng katta natijasi 1982-yilgi AQSh Ochiq chempionatida, „Katta dubulgʻa“ turniridagi debyuti chogʻida, u chorak finalda Rolf Gehring, Henrik Sundstrom, Scott Davis va epik beshinchi set taym-breykda 8-oʻrinni egallagan Eliot Telscherni yengib, chorak finalga yoʻl oldi. U chorak finalda yakuniy chempion Jimmy Connorsga yutqazdi. Harmon Tennis Channel ning Tennis Channel Academy telekanalida namoyish etiladi, u yerda u 30 daqiqalik murabbiylik shousida rol oʻynaydi.
Rodni 2005-yilda Jeyms Bleykgacha afsonaviy Artur Ashe bilan birga US Open chorak finaliga chiqqan ikkinchi afro-amerikalik edi.
Rodni 2012-yilning 3-iyulida Georgia Tech Yellow Jackets ayollar tennis jamoasi bosh murabbiyi etib tayinlangan.
Isfet
Isfet
Isfetga qarshi asosiy kurashchi va yer yuzidagi dunyo tartibi uchun mas’ul boʻlgan fir’avn marosimlarni oʻtkazgan va gʻalabali urushlar olib borgan. Yovuz hukmdor xalqqa ochlik, yoʻqotish, koʻrlik keltirishi mumkin edi.