cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Exmore
Geografiyasi
Maydoni — 2,1 km2. Shundan 2,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 10 m balandlikda joylashgan.
Wolfsegg am Hausruck
Wolfsegg am Hausruck Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Vöcklabruck (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12 km2. 2035 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Dedeoglu, Devrek
Dedeoglu, Devrek — Turkiyaga qarashli Zonguldak viloyati Devrek tumanidagi qishloq.
Muhammad as-Sunniy
(Abul Hasan) Muhammad ibn Abdulloh ibn Muso as-Sunniy (hijriy 340-yil (milodiy 952-yil)dan keyin vafot etgan) — marvlik tijoratchi, hadis rivoyat qilishda ishonchli bo‘lgan. Insonlarga hadis aytgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.
Semipalatnoye
Semipalatnoye — Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Qiziljar tumanidagi qishloq. Kato kodi — 595063400.
Usharal (Panfilov tumani)
Usharal (Үшарал) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Panfilov tumanidagi qishloq. Usharal qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 195657100.
Geografiyasi
Almati viloyati Panfilov tumani maʼmuriy markazi Jarkent shahridan taxminan 13 km janubi-gʻarbda joylashgan.
Belaruscha Vikipediya
Belaruscha Vikipediya (Беларуская Вікіпедыя) — Vikipediyaning belorus tilidagi boʻlimi. Belaruscha Vikipediyaya 2007-yil 27-martdan boshlab faoliyat yuritmoqda.
Hozirgi ahvoli
2023-yil 1-September boʻyicha Belaruscha Vikipediyada maqolalar mavjud. foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni —. Teranligi (bugun):
Belaruscha Vikipediya barcha Vikipediya boʻlimlari orasida maqolalar soni boʻyicha -oʻrinda (.September.2023).
Marysville (Ohio)
Marysville AQShning Ohio shtatida joylashgan shahardir. Union okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
22,094 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni — 40,84 km2. Shundan 40,64 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 302 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Marysville manzarasi.
Parmakkapı
Parmakkapi - Turkiyaning Botman viloyati Kozluk tumanidagi qishloq. 2011-yil holatiga ko'ra uning aholisi 514 kishi edi.
Gülbahçe (Kemah)
Gulbahche — Turkiyaning Erzinjon viloyati Kemah tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 61 nafar (2022).
Torrehermosa
Torrehermosa Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21.07 km2. Aholisi — 83 kishi (2010).
Döbritz
Döbritz Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Saale-Orla-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,11 km2. 201 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Döbritzning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Vadala Sandxuan
Vadala Sandxuan ( Punjobi, Urdu : وڈالہ سندہواں ) (Sandxuan, shuningdek, Sandhvan yoki Sundhvan deb yozilgan) -Pokistonning Panjob viloyatidagi Gujranvala - Pasrur yo'lida joylashgan shahar. Bu shahar Tehsil Daska va Sialkot tumaniga tegishli. Shahar Gujranvala - Pasrur yo'lida joylashgan bo'lib, u Pasrur va Gujranvala kabi shaharlar bilan logistika aloqalarini ta'minlaydi. U Gujranvala va Pasrur o'rtasida joylashgan. Shaharda minglab odamlarni ish bilan ta'minlaydigan don bozorlari joylashgan. Shahar atrofida keng yashil dalalar va bog'lar mavjud. U Kotli Kheran, Gopipur, Rampur, Chakri, Jhang, Dherovali, Ramke kabi kichik shaharlar va qishloqlar bilan chegaradosh. Panjobi va mevati mahalliy tildir. Lekin urdu tillari ham keng tarqalgan. Ayniqsa maktablar va idoralarda. Lahor Sialkot avtomagistrali M11 orqali o'tadi. Ular Pasrur, Satrah, Mianvali Bangla, Siranvali, Vadala Sandxuan, Dahrmkot Chok, Talvandi Musa Xon Gujranvala va atrofiga bog'lanadi. Ushbu Mega loyiha Vadala Sandxuan va uning atrofidagi biznes, ta'lim va ijtimoiy faoliyatni yaxshilaydi va yaxshilaydi.
Samolaco
Samolaco Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Sondrio provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 45 km2. 2834 nafar aholi istiqomat qiladi.
IC 2552
IC 2552 Antlia yulduz turkumidagi E/SB0 tipli galaktikadir.
IC 4213
IC 4213 Canes Venatici yulduz turkumidagi Sc (ixcham spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Fairlawn (Virginia)
Fairlawn AQShning Virginia shtatida joylashgan shahardir. Pulaski County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2211 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 9,1 km2. Shundan 8,3 km2 quruqlik, 0,8 km2 esa suv maydonidir.
Ararat tekisligi
thumb|350x350px| [[Yerevan|Yerevandan Ararat tekisligining koʻrinishi]] right|thumb|350x350px|Igʻdir tekisligining [[Iğdır|Igʻdirdan koʻrinishi]] Ararat tekisligi—(Արարատյան դաշտ'), Turkiyadagi Igʻdir tekisligi (Iğdır Ovası) deb ataladi. Arman togʻlarining eng katta tekisliklaridan biri hisoblanadi. U Sevan havzasidan gʻarbda, Gegham togʻlari etaklarida choʻzilgan. Shimolda tekislik Aragats togʻi va janubda Ararat togʻi bilan chegaradosh.'''
Aras daryosi tomonidan ikki qismga boʻlingan, shimoliy qismi Armanistonda, janubiy qismi Turkiyada joylashgan. Tekislikning turk qismi Muhim qushlar yashash hududidir.
Etimologiyasi
Oʻrta asr arman tarixchisi Movses Khorenatsi oʻzining "Armaniston tarixi" asarida Ararat tekisligi Amasiyaning nevarasi Xushbichim Qirol Ara sharafiga nomlanganligini yozgan.
Iqlimi
Ararat tekisligi va Sevan havzasi quyoshli iqlimga ega va Armanistonning eng quyoshli hududlaridan biri boʻlib, yiliga 2700 soat quyosh nurini o'ziga oladi. Quyosh nurlarining eng qisqa davomiyligi oʻrmon zonasining oʻrta togʻli hududlarida (taxminan 2000 soat) kuzatiladi. Togʻ etaklarida iyun-oktyabr oylari orasida quyoshsiz kun kam boʻladi.
Qishloq xoʻjaligi
thumb| Metsamor va Armavir atrofidagi Ararat tekisligining havodan koʻrinishi Ararat tekisligi Armanistonning umumiy yer maydonining 4% ni tashkil qiladi, ammo u Armaniston dehqonchilik mahsulotlarining 40% hosilni yetkazib beradi. Tekislikning Turkiya qismidagi 1525 gektar maydonda oʻrik yetishtiriladi.
Arxeologiyasi
Bu hudud neolit yoki ilk xalkolit davridan beri rivojlanib kelgan.
Eslatmalar
<references group="lower-alpha" responsive="1">
Saraçlı, Manavgat
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Sarachli, Manavgat — Turkiyaning Antalya viloyati Manavgat tumanidagi qishloq.
Torrelapaja
Torrelapaja Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15.7 km2. Aholisi — 45 kishi (2010).
Tuganak
Tuganak (tuber) — oʻsimlik ildizpoyasining yer ostidagi yoʻgʻonlashgan qismi. T.ning bargi reduksiyalangan (juda mayda), tez toʻkiladigan qipiq (tangacha)li; barg qoʻltigʻidan chiqadigan kurtaklari koʻzchalar deb ataladi. Koʻpincha, ildizning yoʻgʻonlashgan qismi ildiz T. deb yuritiladi (kartoshkagul). T.da oziq moddalar, koʻpincha, kraxmal va uglevodlar, baʼzan, moy toʻplanadi. Tuganagi isteʼmol qilinadigan yoki sanoatda ishlatiladigan oʻsimliklar (kartoshka, topinambur, batat va boshqalar) tuganak mevalilar deyiladi.
Slovakcha Vikipediya
Slovakcha Vikipediya (Slovenská Wikipédia) — Vikipediyaning slovak tilidagi boʻlimi. Slovakcha Vikipediya 2003-yilning oktabr oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.
Hozirgi ahvoli
Slovakcha Vikipediya barcha Vikipediya boʻlimlari orasida maqolalar soni boʻyicha -oʻrinda (.September.2023).
Land O' Lakes
Land O' Lakes AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Pasco County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
20971 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 54,7 km2. Shundan 48,2 km2 quruqlik, 6,5 km2 esa suv maydonidir.
Azizxon Qayumov
Azizxon Poʻlatovich Qayumov (1926.19.16, Qoʻqon — 16.02.2018) — adabiyotshunos, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademigi (1995).
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1983), filol. fanlari doktori (1961). P. Qayyumovning oʻgʻli. Oʻrta Osiyo davlat universitetining sharq fakultetini tugatgan (1949). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida ilmiy xodim (1949—57), OʻzSSR Ministrlar Sovetida fan va oliy oʻquv yurtlari boʻyicha katta referent (1957— 58), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti direktori (1958—61). Oʻzbekiston KP MK fan, oliy oʻquv yurtlari va maktablar boʻlimi, soʻng fan va madaniyat boʻlimi mudiri (1961—63). Oʻzbekiston Madaniyat vaziri, vazirning birinchi oʻrinbosari (1963—64), OʻzSSR Ministrlar Soveti huzuridagi Kinematografiya davlat komiteti raisi (1964—74), Toshkent madaniyat instituti rektori (1974—79), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Qoʻlyozmalar instituti direktori (1979— 98), Alisher Navoiy nomidagi Adabiyot muzeyida yetakchi ilmiy xodim (1998-yildan).
Asosiy ilmiy ishlari
Qoʻqon adabiy muhiti mavzuida. „Maxmur“ (1956), „Hoziq“ (1957), „Gʻoziy“ (1959), „Saddi Iskandariy“ (1975), „Alisher Navoiy“ (1976, 1991), „Hayrat ulabror“ (1977), „Farhod va Shirin“ sirlari" (1979), „Nodir sahifalar“ (1991), „Bu ohang ila boʻlgʻaysen Naqshband“ (1993) kabi asarlari Apisher Navoiy hayoti va ijodiy merosini oʻrganishda muhim hissa boʻlgan. Q mashnshunoslik sohasida ham samarali ish olib borib, bir qancha oʻzbek mumtoz shoirlarining asarlarini nashrga tayyorlagan. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1980). „Shuhrat“ medali (1996), „Elyurt hurmati“ ordeni (2003) bilan taqdirlangan.
IC 2553
IC 2553 Kil yulduz turkumidagi PN (sayyoraviy tumanlik) tipli sayyoraviy tumanlikdir.
La Villedieu-en-Fontenette
La Villedieu-en-Fontenette Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
170 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,3 nafar kishi.
Tuganak bakteriyalar
Tuganak bakteriyalar (Rhizobium) — dukkakli oʻsimliklar (beda, bersim, noʻxat va boshqalar) nish ildizlarda toʻplanadigan va havodagi azotni oʻzlashtirish xususiyatiga ega boʻlgan aerob bakteriyalar turkumi. Tuproqni azot bilan boyitadi. Yosh Tuganak bakteriyalar iddiz tukchalariga kirib, ularni azot bilan taʼminlaydi, ildiz hujayralarining jadal boʻlinishiga taʼsir koʻrsatadi, oʻsimliklardan uglerod va mineral moddalar almashinuvi mahsulotlarini oladi. Tuganak bakteriyalar molekulyar azotni tez biriktiradigan bakteriodlar hosil qiladi, yoʻgʻonlashadi, tarmoqlashadi. Ildizida tuganaklari boʻlgan dukkakli oʻsimliklar havodan bir ga maydonda yiliga 10 kg dan ortiq azot toʻplaydi. Tuproqni Tuganak bakteriyalar bilan boyitishda qoʻllaniladigan maxsus bakterial oʻgʻit — nitragin shu bakteriyalar negizida ishlab chiqariladi. Tuganaklar yaxshi hosil boʻlishi uchun madaniy oʻsimliklar urugʻligiga Tuganak bakteriyalar yuqtiriladi (yana qarang Azot toʻplovchi mikroorganizmlar).
Nurettin canikli (turk siyosatchisi)
1960-yil 15-mayda Giresunning Alucra tumanida Shevket va Aise Canikli oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. Boshlang‘ich va o‘rta ta’limni shu yerda tugatgan. Keyin 1974-yilda boʻlib oʻtgan davlat bepul maktab-internatlari imtihonini topshirib, Giresun Imom Xatip oʻrta maktabida gʻolib chiqdi va oʻrta maktabni shu yerda tamomladi. 1978-yilda oʻzining birinchi tanlovi boʻlgan Anqara universiteti Siyosiy fanlar fakultetida gʻolib boʻldi va 1982-yilda moliya boʻlimini tamomladi. U Angliyaning Sheffild universitetida magistraturani tamomlagan.
Erlenmoos
Erlenmoos Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 24,26 km2. Aholisi — 1657 kishi (2010).
Lantana (Florida)
Geografiyasi
Maydoni — 7,5 km2. Shundan 5,9 km2 quruqlik, 1,6 km2 esa suv maydonidir.
Erlenmoos
Hududi
Erlenmoosning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Nurettin canikli (turk siyosatchisi)
U 2001-yilda tashkil etilgan Adolat va taraqqiyot partiyasining asoschilaridan edi. U ilk bor 2002 yilda Turkiyada bo'lib o'tgan umumiy saylovlarda AKP Giresun deputati sifatida parlamentga kirdi. Turkiya Oliy Millat Majlisining Jamoat xo’jalik korxonalari komissiyasi rahbari va Yevropa O’rta Yer dengizi Parlament Assambleyasi a’zosi sifatida o’z vazifalarini davom ettirdi. 2007 va 2011 yilgi Turkiya umumiy saylovlarida Giresun deputati sifatida parlamentga qayta kirdi.
Rejep Tayyip Erdog'an 2014 yilgi Turkiya prezidentlik saylovlarida Turkiya Respublikasining 62-prezidenti etib saylanganidan keyin Ahmet Davutog'lu tomonidan tashkil etilgan . Turkiya hukumatida bojxona va savdo vaziri lavozimida ishlagan. 2015 yil iyun oyida Turkiyada bo'lib o'tgan umumiy saylovlarda nomzodi ko'rsatilmagan. 2015 yil noyabr oyida Turkiyada bo'lib o'tgan umumiy saylovlarda AKP deputati sifatida parlamentga kirdi. Davuto’g’lining bosh vazirlik lavozimidan iste’foga chiqishi ortidan 2016-yil 24-may kuni Binali Yildirim tomonidan 65-Umumiy Assambleya tashkil etildi . Turkiya hukumatida Bosh vazir o'rinbosari etib tayinlandi. 2017-yil 19-iyulda vazirlar mahkamasidagi o‘zgarishlardan so‘ng u milliy mudofaa vaziri etib tayinlandi.
Geiersberg
Geiersberg Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Ried im Innkreis (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5.5 km2. 549 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Svoboda
Svoboda — Bolgariyaning shimoli-sharqidagi Dobrich viloyatidagi qishloq.
Vaymusha
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Vaymusha (Ваймуша) — Rossiya Federatsiyasining Arxangelsk viloyati Pinej tumanidagi Karkogorskoye posyolkasidagi qishloq.2010-yilda aholi soni 723 kishi edi. Hududda 7 ta koʻcha mavjud.
Geografiyasi
Vaymusha Pinega daryosida, Karpogoridan (tuman maʼmuriy markazi) 5 km janubi-sharqda avtomobil yoʻlida joylashgan. Karpogori — eng yaqin qishloq.
Döbritschen
Döbritschen Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Weimarer Land tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,33 km2. 216 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Döbritschenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bouhy
Bouhy Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Nièvre departamenti Cosne-Cours-sur-Loire tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
469 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,2 nafar kishi.
Chhanni
Chhanni — Pokistonning Islomobod poytaxti hududidagi shaharcha. U 33° 23' 45" N 73° 19' 0" E da, 492 metr (1617 fut) balandlikda joylashgan.
Lafat
Lafat Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
381 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 20,8 km2.
Muhammad as-Sinjiy
(Abu Tohir) Muhammad ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Abu Sahl ibn Abu Talha al-Marvaziy as-Sinjiy, ash-Shofiʼiy (hijriy 463-yil (milodiy 1071-yil)da tug‘ilib, hijriy 548-yil (milodiy 1153-yil) vafot etgan) — muhaddis, hofiz, xatib va solih faqih bo‘lgan. Xuroson, Hijoz, Iroq va Jibolda ko‘pchilikdan hadis eshitgan. Ko‘p hadis yozgan va asarlar yaratgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.
NGC 643
NGC 643 Janubiy Gidra yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
IC 4214
IC 4214 Kentavr yulduz turkumidagi SBab tipli galaktikadir.
Baghramyan, Parakar
Baghramyan  — Armanistonning Armavir viloyati Parakar tumanidagi qishloq.
Qorgʻas (qishloq)
Qorgʻas (Қорғас) — Qozogʻiston Respublikasining Jetisu viloyati, Panfilov tumanidagi qishloq. Pidjim qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Jarkent shahridan taxminan 31 km sharqda, Xorgas daryosi yaqinida joylashgan. KATO kodi — 195645400.
Tarixi
1871-yilda Rossiya imperiyasi tarkibiga kiritilgan, 1881-yilda Ili mintaqasi toʻgʻrisidagi shartnoma nihoyat Xorgas daryosining chap qirgʻogʻini Rossiyaga, keyin SSSR va Qozogʻistonga qoldirdi. 1882-yilda Qorgʻas kazak posyolkasi sifatida tashkil etilgan. O‘shandan beri qishloqda Qozog‘iston-Xitoy chegarasi strategik nazorat o‘tkazish punkti boʻlib kelgan.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 670 kishini (324 erkak va 346 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 875 kishi (442 erkak va 433 ayol) yashagan.
Transporti
Qishloq hududidan „Gʻarbiy Yevropa — Gʻarbiy Xitoy“ transkontinental avtomobil yoʻli oʻtadi. Oltinkoʻl temir yoʻl vokzali qishloqning janubi-gʻarbida joylashgan.
Ayder Zeytullayev
Ayder Reshatovich Zeytullayev (1958-yil 27-noyabr) — hujumchi sifatida o‘ynagan sovet va ukrainalik qrim-tatar futbolchisi. U O‘zbekiston va Ukrainaning bir qator klublarida, jumladan, SSSR birinchi ligasida Toshkentning "Paxtakor" va Simferopolning „Tavriya“ jamoalaridagi o‘yinlari bilan tanilgan.
Klub faoliyati
Ayder Zaytullaev Markaziy Osiyoga majburan koʻchirilgan Qrim tatarlari oilasida tugʻilgan. Fargʻona da bolalar oʻsmirlar sport maktabida futbol bilan shugʻullana boshlagan. U SSSR ikkinchi ligasida oʻynagan Fargʻona ning „Neftchi“ jamoasi tarkibida 1977-yilda debyut qilgan. 1979-yildayoq Zaytullayev 10 ta gol urib, jamoaning eng yaxshi toʻpurarlaridan biriga aylandi. Fargʻona liklar safidagi keyingi yillarda ham hujumchi bir mavsumda kamida 9 ta gol urishga muvaffaq boʻldi. 1983-1984-yillarda Zaytullayev oʻsha paytda SSSR birinchi ligasida oʻynagan Jizzaxning "Zvezda" jamoasida oʻynagan.
1985-yil boshida Ayder Zeytullayev O‘zbekistonning o‘sha davrdagi eng kuchli jamoasi futbolchisiga aylandi. Oʻsha paytda birinchi ligada oʻynagan va SSSR oliy ligasiga qaytish vazifasini qoʻygan Toshkentning "Paxtakor" jamoasi tarkibiga qoʻshildi. Zeytullaev yakunda 11 ta gol urib, jamoaning eng yaxshi toʻpurariga aylangan boʻlsa-da, jamoaning joriy mavsumdagi umumiy oʻyini koʻngildagidek boʻlmadi, shu bois toshkentliklar Sovet Ittifoqining oliy divizioniga qaytish vazifasini uddalay olmadi. Keyingi mavsumda Zaytullaev yana 13 ta gol urib, „Paxtakor“ning eng yaxshi toʻpurari boʻldi, ammo jamoa yana oliy ligaga qaytish vazifasi bilan kurashdi. Hujumchi 1987-yilgi mavsumni „Paxtakor“da boshlagan, biroq mavsum davomida „Neftchi Farg‘ona“ jamoasiga qaytib, 1989-yilgi mavsum oxirigacha o‘ynagan.
1990-yilda Ayder Zeytullaev oʻz ajdodlari vatani — Qrimga ga qaytishga qaror qildi. 1990-yilgi mavsum boshida u Simferopolning birinchi Sovet ligasi „Tavriya“ jamoasining oʻyinchisiga aylandi va buning uchun chempionatda 22 ta oʻyin oʻtkazdi. Keyingi yili Zaytullayev Sudakning „Suroj“ havaskorlar jamoasi oʻyinchisiga aylandi, u Ukrainaning oʻz chempionati boshlanganidan keyin bir yil oʻtish ligasida oʻynadi. 1996-yilda Zaytullayev 1998-1999-yillar mavsumida VPS nomi ostida Ukrainaning ikkinchi ligasida oʻynagan Kramatorskning „Avangard“ havaskorlar jamoasi oʻyinchisiga aylandi. 1998-1999-yilgi mavsumdagi qishki tanaffusda Ayder Zaytullayev futbol maydonlarida oʻz faoliyatini yakunladi.
Aleah Goodman
Aleah Goodman (1998-yil 24-noyabrda tugʻilgan) — amerikalik basketbolchi. U 2017-yildan 2021-yilgacha Oregon shtatida kollej basketboli jamoasida oʻynagan. Avval WNBAda Connecticut Sun jamoasi safida qisqacha professional tarzda oʻynagan. Hozirda u Duke Blue Devils jamoasida oʻyinchilarni rivojlantirish boʻyicha direktor.
Kollej jamoasidagi faoliyati
Gudman Oregon shtatidagi La Salle kollejida tahsil olgan. U 2 karra 5A shtat chempioni, shuningdek, 3 karra Oregon 5A yil oʻyinchisi boʻlgan. U oʻrta maktabdagi faoliyatini 1400 ball, 750 assist, 550 ribaund va 375 toʻp toʻplash bilan yakunladi. U 2017-yilgi McDonalds jamoasi safida All-Amerikalik nomini oldi. Oʻzining katta mavsumida u dastur tarixida 1000 ochko olgan 24-oʻyinchi boʻldi. Shuningdek, u 1162 ochko bilan dastur tarixida 15-o‘rinni egalladi.
Professional faoliyati
Gudman Connecticut Sun jamoasi tomonidan 2021-yilgi WNBA draftida 30-chi bilan jamoa safiga tanlangan. Sun jamoasi uni oʻsha yilning may oyida oʻquv lagerida jamoa safidan chetlashtirdi. U 2 kundan soʻng chaqiruvlar roʻyxatiga qoʻshimcha sifatida yana jamoaga qoʻshildi. Gudman 17-may kuni bitta oʻyin oʻynaganidan soʻng shartnomadagi shartlarni bajarishdan ozod qilindi.
2021-yil iyul oyida u Duke Blue Devils ayollar basketbolini rivojlantirish va oʻyinchilarni yollash boʻyicha direktorlik lavozimiga ishga qabul qilindi.
Fairview Beach
Fairview Beach AQShning Virginia shtatida joylashgan shahardir. King George County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
230 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 0,5 km2. Shundan 0,4 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir.
IC 2556
IC 2556 Antlia yulduz turkumidagi SBcd tipli galaktikadir.
Isroil Open Universiteti
Ochiq Isroil universiteti ( האוניברסיטה הפתוחה ‎ — Isroil Davlatidagi universitetlardan biri, Taʼlim vazirligi huzuridagi Oliy taʼlim kengashi tomonidan tan olingan. Uning o'ziga xosligi shundaki, o'quv jarayoni masofaviy ta'lim tamoyili asosida amalga oshiriladi.
Universitet 1971-yilda Britaniya Ochiq Universiteti asosida tashkil etilgan. Tashkil etilgan sana 1974-yil 14 aprel, darslar 1976-yil 17 oktyabrda boshlangan. 1980-yilda universitet rasmiy ravishda oliy o'quv yurti sifatida tan olindi va bitiruvchilarga bakalavr darajasini berish huquqini oldi. 1982-yilda 41 nafar bitiruvchi birinchi marta bakalavr darajasini oldi.
Domën
Domën — Albaniyaning Western Lowlands mintaqasining markaziy tekisligida joylashgan qishloq. Tirana okrugi tarkibiga kiradi. 2015 yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Rrogojinë munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Litva
Litva (Lietuva) yoki Lituania, Litovia, Litova, Lithuania — Sharqiy Yevropada, Boltiq dengizi boʻyida joylashgan davlat. Maydoni 65,2 ming km². Aholisi 2,986 ming kishi (2012). Poytaxti — Vilnyus shahri. Maʼmuriy jihatdan 44 tuman (rajonas)ra boʻlinadi.
Geografiya
Litva Yevropada joylashgan boʻlib, Boltiq dengizi, Latviya, Polsha, Rossiya, Belarus bilan chegaradoshdir.
Davlat tuzumi
Litva — mustaqil demokratik respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1992-yilda qabul qilingan (1996-yilda oʻzgartishlar kiritilgan). Davlat boshligʻi — prezident (2003-yildan Rolandas Paskas). U umumiy teng va toʻgʻri saylov huquqi asosida yashirin ovoz berish yoʻli bilan 5 yil muddatga saylanadi. Konun chiqaruvchi oliy organi — seym (bir palatali parlament). Ijroiya hokimiyatni hukumat amalga oshiradi.
La Villeneuve-Bellenoye-et-la-Maize
La Villeneuve-Bellenoye-et-la-Maize Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
140 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,0 km2. Dengiz sathidan 230 – 396 m balandlikda joylashgan.
Litva
Tabiati
Litvada dengiz iqlimi kontinental iqlim bilan almashinib turadi. Kontinentallik gʻarbdan sharqqa orta boradi. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —3° dan — 6° gacha. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 16,5°— 17,6°. Oʻrtacha yillik yogʻin 750 mm. Daryolari Boltiq dengizi havzasiga mansub.
Eng yirik daryosi — Nyamunas. Kaunas shahridan quyilish joyigacha kema katnaydi. Asosiy irmoqyaari: Nyaris, Nyavejis, Dubisa va boshqa Ular bahorda sersuv. 3000 ga yaqin koʻl bor, eng kattasi — Drisvyati. Koʻllar baliqchilik va suv parrandachiligida foydalaniladi. Tup-roqlari podzol, chimli-podzol, podzol-botqoq, chimli-karbonatli, botqoq, podzollashgan-borli, allyuvial tuproqlar.
Tuverqir
Tuverqir, Tuarqir — Turkmanistonning Bolxon viloyatidagi past togʻli hudud. Shim.sharqda Uchtagan qumligi, jan.gʻarbda Chilmamedqum, shim.gʻarbda Qoraboʻgʻozboʻyi tekisligi va jan.sharqsa qad. Oʻzboʻy oʻzani orasida. Bu yerda Begendzaaliqir (300 m), Qoʻymattogʻ (305 m), Tuverqir (295 m), Begiarslon (460 m), Irsirayebobo (274 m), Oqqir (435 m), Takejik (356 m) va boshqa togʻlar bor.
Litva
Tabiati
Litva hududining 25% (1,6 mln. ga) oʻrmon. Igna barglilar — 65%, keng barglilar — 35%. Qaragʻayzorlar, qoraqaragʻayzorlar bor. Hududining 17% yaylov va oʻtloq; 7% ga yaqini botqoqlik.
Tuverqir
Choʻl zonasida. Yiliga 95–100 mm yogʻin tushadi. Yanv.ning oʻrtacha trasi —2, —4°, eng past temperatura —24°. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 30°, eng yuqori temperatura 45°. T.da boʻzqoʻngʻir qumoq va qumloq tuproqlar, ondasonda shoʻrxok, qumli choʻl tuproqlari, taqir va koʻchma qumlar uchraydi. Tetir, shuvoq, biyurgʻun, boyalich, qumlarda yulgʻun, cherkez, oq saksovul, rang, sarsazan oʻsadi.
Litva
Tabiati
Hayvonot dunyosida sut emizuvchilardan malla tovushqon, tulki, boʻri, los, asl va xoldor bugʻular, toʻngʻiz, norka, silovsin, suvsar, suv qunduzi va boshqa yashaydi. Daryo va koʻllarda baliq turi koʻp. Qoʻriqxonalari: Juvintas va Chyapkyalyu. Litva milliy bogʻi bor.
Aholisi
Aholisining 81% litvalar, shuningdek, ruslar, polyaklar, belaruslar ham yashaydi. Rasmiy til — litva tili. Dindorlarning aksariyati — katolik. Shahar aholisi 68,5%. Yirik shaharlari: Vilnyus, Kaunas, Klaypeda, Shyaulay.
Tarixi
Litva hududidan topilgan arxeologik yodgorliklar bu yerda odam tosh asridan yashab kelayotganini koʻrsatadi. Aholi oʻsha davrda urugʻ jamoalari tarzida yashagan, temirchilik, ovchilik va balikqchilik bilan shug'ullangan. Mil. boshlarida yirik qabila va qabila uyushmalari (jemaytlar, yatvyaglar va boshqalar) ajralib chiqa boshladi. 5—6-asrlarda jamoalar yemirilib, sinfiy tabaqalanish boshlandi. 9— 10-asrlardan xunarmandchilik, savdo-sotiq ishlari avj oldi. 10—12-asrlarda Litva hududida Deltuva, Karshuva, Letuva va boshqa knyazliklar paydo boʻldi. 1240-yilda Buyuk Litva knyazligi vujudga keldi. 13-asrdan L.ga ne-mis ritsarlarining bosqinchilik yurishlari boshlandi. 200 yil davomida Litva bilan nemis ritsarlari oʻrtasida harbiy toʻqnashuvlar boʻlib turdi. 1236-yil nemis ritsarlari Saule yonida magʻlubiyatga uchradi. 1260-yil Litva qoʻshinlari nemis salibchilari ustidan Durbe koʻli yaqinida boʻlib oʻtgan jangda gʻalaba qozonib, Livon hamda Tevton ordenlarining bosqinchilik yurishlarini vaqtincha toʻxtatdi. 13-asr oʻrtalarida rus yerlarining feodal tarqoqligidan foydalanib, Litva knyazlari belarus, ukrain, rus yerlarini qoʻshib oldi. Gedi-min, Olgerd va Keystut knyazliklari davrida Buyuk Litva knyazligi ancha kengaydi. 14-asr oʻrtalarida Minsk, Sharqiy Volin, Podolye, Kiyev L.ga koʻshildi. Knyaz Vitovt Dnepr va Dnestr oraligʻidagi Qora dengizgacha boʻlgan yerlarni qoʻshib oldi. Bu davrga kelib Litva Sharqiy Yevropada eng yirik davlatga aylandi. 1340—1410-yillarda Tevton va Livon ordenlari yana hujumga oʻtdi, Sterva daryosi (1348) va Kaunas (1362) yonida yirik janglar boʻldi. 1401—09 yillarda salibchilarga karshi jemaytlar qoʻzgʻo-lon koʻtardi. Ichki va tashqi kurash sha-roitida Litva Polsha bilan Krevo ittifoqini tuzdi (1386). 1410-yil 15-iyulda Litva va Polsha qoʻshinlari Gryunvald jangida (1410) Tevton ordeni ustidan gʻa-laba qozondi. 1435-yil Sventa yaqinida magʻlubiyatga uchragan Livon ordeni ham oʻz bosqinchilik yurishlarini toʻxtatdi.
14-asr 2-yarmidan shaharlarda xunarmandchilik, keramika, oyna ishlab chiqarish, zargarlik rivoj topdi. Kaunas, Trakay va boshqa shaharlarda qasrlar qurildi. 15-asr oʻrtalarida Buyuk knyazlar kengashi asta-sekin Panlar radasiga aylandi. 16-asrdan Panlar radasi va seym davlat hokimiyatining asosiy organlari boʻlib qoldi.
Mason (Ohio)
Mason AQShning Ohio shtatida joylashgan shahardir. Warren okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
31,039 nafar aholi istiqomat qiladi (July2011-USBureau). [[Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 482,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 45,7 km2. Shundan 45,6 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 247 m balandlikda joylashgan.
Sholaqay
Sholaqay (Шолақай) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Panfilov tumanidagi qishloq. Sholaqay qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 195659100.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2884 kishini (1442 erkak va 1442 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 3407 kishi (1719 erkak va 1688 ayol) yashagan.
Litva
Tarixi
1558-yil Rossiya bilan Livoniya urushi boshlandi. Bu urush Litva uchun muvaffaqiyatsizlik bilan tugadi. Litva hukmron doiralari Rossiyaga qarshi urushda yordam olish niyatida Polsha bilan yaqin aloqa oʻrnatdi. 1569-yil Lyublin ittifoqi tuzilib, Polsha bilan Litva Rech Pospolita davlatiga birlashdi.
1654—67 yillari rus qoʻshinlari Litvaning sharqiy qismini, 1655-yil Vilnyus va Kaunas shaharlarini bosib oldi. 1667-yil Smolensk yaqinida Rech Pospolita va Rossiya oʻrtasida Andrusov sulhi imzolandi (Belarus yerlari va Ukrainaning Dnepr daryosi oʻng qirgʻoq tomonidagi yerlar Litva tarkibida qoldi). Shimoliy urush (1700—21) yillarida Rech Pospolita Rossiyaning it-tifoqsoshi boʻldi. 17—18-asrlarda Rech Pospolita siyosiy inqirozga uchradi va 1772,1793, 1795-yillarda Prussiya, Avstriya, Rossiya oʻrtasida boʻlinib ketdi. Litva Rossiyaga qoʻshildi. 19-asr 2-yarmida podsho hukumati Litvada millatchilik siyosatini kuchaytirdi. Oʻlkada milliy ozodlik harakati boshlandi. 1888-yil Vilnyusda Litva kasaba uyushma harakatiga asos solgan Oʻzaro yordam kassasi va Litva sotsial-demokratiyasi tashkil topdi.l-jahon urushi yillarida Litva xududi harbiy harakatlar maydoniga aylandi. 1915-yil kuzida Litva hududini Germaniya qoʻshinlari bosib oldi. 1918-yil 16-fevralda Litva davlatining mustaqilligi eʼlon qilindi. 1918-yil dekabrda Litva hududining katta qismida shoʻro hokimiyati oʻrnatildi va 1919-yil fevralda Litva-Belarus shoʻro respublikasi eʼlon qilindi. 1919-yil avgustda nemis qoʻshinlarining hujumidan soʻng Qizil Armiya boʻlin-malari Litvadan chiqib ketishga majbur boʻldilar. 1920-yil Litva bilan RSFSR oʻrtasida imzolangan shartnomaga muvofiq, shoʻro hukumati Litva mustaqilligini tan oldi. 1940-yil iyunda Litva hududiga shoʻro qoʻshinlari kiritildi. 1940-yil iyulda Xalq Seymiga saylovlar boʻlib oʻtdi. 1940-yil 21-iyulda Litva shoʻro respublikasi eʼlon qilindi. 1941-yilda L.ni nemis-fashist qoʻshinlari bosib oldi, 1944-yil iyul —1945-yil yanvarda shoʻro armiyasi tomonidan ozod qilindi. 1990-yil 11-martda respublika Oliy Kengashi Litva davlatini qayta tiklash haqidagi hujjatni qabul qildi va mamlakat Litva Respublikasi deb atala boshladi. 1990-yil mayda Litva Oliy Kengashi L.ning davlat mustaqilligi haqidagi deklaratsiyami qabul qildi. Litva 1991-yildan BMT aʼzosi. 1992-yil 5-avgustda Oʻzbekiston Respublikasi bilan diplomatiya munosabatlari oʻrnatdi. Milliy bayrami — 16-fevral — Litva davlati kayta tiklangan kun (1918).
Asosiy siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari. Litva demokratik partiyasi, 1989-yilda tuzilgan, 1902—20 yillarda shu nomda faoliyat koʻrsatgan partiyaning vorisi; Litva sotsial-demokratik partiyasi, 2001-yilda asos solingan; Vatan ittifoqi, 1993-yilda tuzilgan; Markaz ittifoqi, 1992-yilda tuzilgan; Litva xristian demokratik partiyasi, 1990-yilda asos solingan; Litva erkin kasaba uyushmalari konfederatsiyasi, 1990-yilda tuzilgan.
Xoʻjaligi
Litva — industrial-agrar mamlakat. Yalpi milliy mahsulotda sanoatning ulushi — 51,2%, qishloq xoʻjaligining ulushi — 24,7%, qurilishning ulushi — 9,8%, transportning ulushi — 3,6%, boshqa tarmoqlarning ulushi - 10,1%.
Sanoatning asosiy tarmoqlari — mashinasozlik va metall ishlash, yogʻochsozlik, kimyo va neft kimyosi sanoati, binokorlik materiallari ishlab chiqarish, toʻqimachilik va oziq-ovqat, neftni qayta ishlash sanoati. Energetika xoʻjaligida gidroenergiya va torf ikkilamchi ahamiyatga ega. Litva issiklik elektr stansiyasi va Vilnyus issiklik elektr markazi keltirilgan gaz, mazut, koʻmir bilan ishlaydi. Kaunas GES, Ignalina AES bor. Litvada yiliga 18,7 mlrd. kVt-soat elektr energiyasi xrsil qilinadi. Vilnyus, Rokishkis, Radvilish-kisda qishloq xoʻjaligi mashinalari, Kapsukasda oziq-ovqat korxonalari uchun asbob-uskunalar, Shyaulyayda velosiped, moped dvigatellari, Panevejisda avto-kompressorlar ishlab chikariladi. Kedaynyayda kimyo kombinati (sulfat kislota va superfosfat), Ionavada azotli oʻgʻit zavodi, Kaunasda sunʼiy tola zavodi, Vilnyusda plastmassa buyumlar zavodi, Plungeda sunʼiy charm zavodi bor.
Mahalliy xom ashyo asosida yuqori sifatli sement, gʻisht, ohak, yirik silikat bloklar, drenaj quvurlari, cherepitsa, shifer, yigʻma temir-beton va beton konstruksiyalar hamda detallar tayyorlanadi. Panevejisda yirik oyna zavodi deraza oynasi va oyna bloklari ishlab chikaradi. Ionava, Klaypeda, Kaunas, Shyaulyay, Vilnyus shaharlarida mebel kombinatlari bor. Qogʻoz sanoatining asosiy markazlari — Kaunas, Grigishkes. Kaunasdagi qogʻoz fabikasi yuqori sifatli qogʻoz, Klaypeda, Grigishkes, Pabra-dada karton, Klaypedada sellyuloza va faner, Kaunasda gugurt, Klaypeda, Vilnyus, Grigishkes, Kazlu-Rudada yogʻoch plitalar ishlab chiqariladi.
Tuvaloqlar
Tuvaloqlar (Otididae) — turnasimonlar turkumining bir oilasi. Boʻyni oʻrtacha uzunlikda, oyogʻi baquvvat, barmoqlari kalta (orqa barmogʻi yoʻq), qadoqsimon yostiqchalari bor. Dumi nisbatan kalta, yogʻ bezlari yuq. Yaxshi yuguradi. 11 urugʻga mansub 24 turi bor. Afrika, Yevropa, Avstraliya, Osiyoning dasht va chullarida urchish davrida juftjuft bulib yashaydi. Oʻtroq hayot kechiruvchi va migratsiya qiluvchi turlari mavjud. Yerga uya quradi. 2—5 ta tuxum qoʻyadi. 20—30 kun bosadi. Oʻsimliklar, hasharotlar, mayda sudralib yuruvchilar bilan oziklanadi. Ovlanadi. Koʻriq yerlarning oʻzlashtirilishi va tartibsiz ovlanishi natijasida soni kamayib bormoqda. Oʻzbekistonda 3 turi (toʻxtatuvaloq, bizgʻaldoq, yoʻrgʻa tuvaloq) uchraydi. Koʻrsatilgan turlari Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi va Oʻzbekiston Respublikasi Qizil kitoblariga kiritilgan.
Litva
Xoʻjaligi
Yengil sanoatda toʻqimachilik va trikotaj, tikuvchilik, poyabzal tarmoqlari rivojlangan. Yengil sanoatning yirik markazlari: Kaunas, Vilnyus, Shyaulyay va Klaypeda. Utenada trikotaj fabrikasi va Alitusda ip gazlama kombinati mavjud. Badiiy hunarmandchilik (kahrabo, keramika va boshqalardan buyum yasash) rivojlangan.
Goʻsht, sut, baliq sanoati L. oziqovqat sanoati mahsulotining 3/4 semiki beradi. Klaypeda — baliq ovlash va balik, sanoati markazi. Baliq Boltik, Barens dengizlaridan va Atlantika okeanidan ovlanadi. Qand-shakar, un, konditer, spirt-araq, pivo sanoati hamda meva va sabzavotni qayta ishlash, oʻsimlik moyi olish rivojlangan.
Qishloq xoʻjaligi
Litvada iqtisodiy faol aholining 35% ga yaqini qishloq xoʻjaligida band Litvaga yarokli yerlar 3,4 mln.ga. Gʻalla, kartoshka, sabzavot, yem-xashak, suli, zigʻir, qand lavlagi ekiladi. Chorvachilik — qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi. Qoramol, choʻchqa, qoʻy va echki, yilqi, parranda boqiladi. Asalarichilik, darrandachilik (qora tulki va norka), baliqchilik rivojlangan.
Transportining asosiy turlari — temir yoʻl va avtomobil transporti. Litva uz. 3 ming km. Avtomobil yoʻllari uz. 44,5 ming km, jumladan qattiq qoplamali yoʻllar 80%. 1986-yildan Klaypeda — Mukran (Germaniya) solda kechuv yoʻli ishlay boshladi. Dengiz savdo flotining tonnaji 374 ming t dedveyt (1992). Asosiy dengiz porti — Klaypeda, daryo porti — Kaunas. Vilnyus aeroporti xorijiy mamlakatlarning 65 shahari bilan bogʻlangan.
Litva chetga mashinasozlik, oziq-ovqat, yengil sanoat mahsulotlari chiqaradi. Chetdan mashina-uskunalar, xom ashyo oladi. Savdo-sotikdagi asosiy mijozlari: Germaniya, Polsha, Belarus, Latviya, Estoniya va Skandinaviya mam-lakatlari. Pul birligi — lit.
Tibbiy xizmati
Tibbiyot mutaxassislari Kaunas tibbiyot institutida, Vilnyus universitetining tibbiyot fakultetida va 6 tibbiyot bilim yurtida tayyorlanadi. Druskininkay, Birshtonas, Likenay, Palanga, Neringa va boshqa balneologiya kurortlari mashhur.
Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari
Litvada oʻrta umumiy taʼlim deyarli toʻla amalga oshirilgan. 12 oliy oʻquv yurti bor. Eng yiriklari: Vilnyus universiteti, Vilnyus ped. universiteti, Vitautas Magnus universiteti, Vilnyus texnika universiteti, Kaunas texnologiya universiteti, Kaunas tibbiyot akademiyasi, Klaypeda universiteti. Qishloq xoʻjaligi akademiyasi, Litva fanlar akademiyasi bor. Litva davlat kutubxonasi, Fanlar akademiyasi kutubxonasi, klub muassasalari, muzeylar va boshqa madaniy-maʼrifiy muassasalar mavjud.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
Litvada bir necha gaz. va jurnal nashr etiladi. Eng muhimlari: "Letuvoye aydas" ("Litva aks sadosi", litva tilidagi kundalik gazeta, 1917-yildan), "Letuvos ritas" ("Litva tonggi", litva va rus tilidagi kundalik gazeta, 1919-yildan), "Gimtine" ("Ona diyor", litva tilidagi oylik jurnal, 1989-yildan), "Atgimimas" ("Uygʻonish", litva tilidagi haftanoma, 1988-yildan), "Bichyuliste" ("Doʻstlik", litva tilidagi haftalik gazeta, 1990-yildan). ELTA telegraf axborot agentligi 1995-yildan aksiyadorlik jamiyati, 1920-yilda asos solingan; Litvada radioeshittirish 1926-yildan, telekoʻrsatuv 1957-yildan ishlaydi. Litva radio va televideniyesi 1940-yil Vilnyus shahrida tashkil etilgan.
Adabiyoti
1957—68 yillarda "Litva adabiyoti tarixi"ning 4 jildligi eʼlon qilindi. K. Ambrasas, A. Buchis, L. Gineytis kabi adabiyotshunoslar Litva adabiyotining dolzarb muammolari ustida tadqiqot olib bordilar. Keyingi yillarda G. Korsakene, Y. Doviday-tis, A. Baltakis, Yu. Vaychyunayte, P. Shirvis, S. Ged, Yu. Grushas, K. Say va boshqa yozuvchilarning asarlari shuhrat qozondi.
Torrijo de la Cañada
Torrijo de la Cañada Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 74.6 km2. Aholisi — 277 kishi (2010).
IC 2557
IC 2557 Kichik Arslon yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Litva
Meʼmorligi
Litva hududida miloddan avvalgi 4— 2-ming yilliklarga mansub turar joy qoldiqlari topilgan. Ular aylana, oval shaklida qurilgan. 5—8-asrlarda atroflari chuqur qilib, yogʻochlar bilan oʻralgan qarorgoxlar, 9—12-asrlarda yogʻoch qoʻrgʻonlar vujudga kelgan. 14-asrda muhim joylarda mudofaa inshootlari qurilgan, qoʻrgʻonlar qurilishida minoralarga ahamiyat berilgan. 15-asrdan boshlab Litvada shaharlar qurilishi tez oʻsdi (koʻpincha, uylar ikki qavatli qilib, birinchi qavatda savdo doʻkonlari, ikkinchi qavatda esa turar joylar qurilgan). 16-asrdan Uygʻonish davri madaniyati taʼsiri kuchaydi. 17—18-asrlarda barokko uslubida serhasham katolik cherkovlar, saroylar qurildi. 18-asrning oxiri va 19-asrning 1-yarmida klassitsizm tamoyillari yoyildi (Vilnyusdagi katta butxona, hozirgi rasmlar galereyasi, shahar ratushasi, hozirgi Badiiy muzey). 19-asrning 2-yarmida va 20-asr boshlarida Litva meʼmorligida oʻtmishdagi uslublarga taqlid kuchaydi, 20—30-yillarda xalq sanʼati va neoklassika anʼanalari taʼsirida binolar qurildi (Kaunasdagi bank, meʼmor M. Songayla). Ikkinchi jahon urushidan key-in shaharlar bosh reja asosida qayta tiklandi, yangi shaharlar vujudga keldi, yirik panelli uylar qurilishi avj oldi. Binolarning old tomonlarini bezatishda yogʻoch, keramika, vitraj, metalldan foydalanishga eʼtibor berildi ("Nyaringa" mehmonxonasi va qahvaxonasi, meʼmorlar A. va V. Nasvitislar va boshqalar). Litvalik meʼmorlar loyihasi asosida Toshkent (Chilonzor)da ham bir necha uy qurilgan.
Tasviriy sanʼati
Litva hududida neolit davriga mansub odamlar va hayvonlarning juda sodda kahrabo, yogʻoch haykalchalari, keramika idishlari topilgan. 9—12-asrlarda metallni badiiy ishlash rivoj togan (qurol, zargarlik buyumlari). 16—17-asrlarda portretlar koʻp yaratilgan. Kitob nashr qilishning yoʻlga qoʻyilishi bilan ksilografiya rivojlangan. 17—18-asrlarda saroy va cherkovlarni bezashda haykaltaroshlik va rassomlik sanʼatidan keng foydalanilgan. 19-asrda yangi davr milliy sanʼati shakllandi. 20-asr boshlarida milliy rassomlik shakllanishiga Adabiy-badiiy jamiyat faoliyati taʼsir oʻtkazdi. Haykaltaroshlardan Yu. Zikaras va P. Rimsha realistik anʼanalarni davom ettirishdi. Rassom M. Chyurlenis ijodida adabiy folklor fantastikasi simvolika bilan hamohang boʻlib ketgan. Zamonaviy rassomlar orasida A. Savitskas, S. Veyverite, Y. Shvajas, V. Yurkunas va boshqa ajralib turadi. Kahraboga sayqal berish, yogʻochsozlik, qoʻlda toʻqish sanʼati rivoj topgan.
Musiqasi
Adabiy folklori laparlar, asosan, ishqiy qoʻshiq (dayna)larga boy. Koʻpchilik boʻlib aytiladigan qad. qoʻshiqlar sutartine deb ataladi. Xalq raqslari turli shakllar yasab, mayin tushiladi. Musiqa asboblari orasida torli sozlardan kankles, puflama so-zlardan ragas (burgʻu), daudite (uzun truba), skuduchay, lumzdyalis (fleyta turlari), urib chalinadigan sozlardan skrabalay va boshqa keng tarqalgan. Professional musiqa 14-asrdan rivojlandi. 16-asrdan cherkov xor musiqa maktablari vujudga keldi, zodagonlarning saroylarida kapella, opera va balet truppalari tashil etildi. 18-asrda Vilnyus teatrida Gʻarbiy Yevropa kompozitorlarining opera va baletlari sahnalashtirildi. 1803-yilda Vilnyus universitetida musiqa kafedrasi ochildi. 1906-yilda "Vilnyaus kankles" jamiyatining kuchi bilan birinchi milliy opera (M. Petrauskas, "Birute") sahnaga qoʻyildi. M. Chyurlenis ilk milliy simfonik va kamer musiqa asarlarini yaratdi. 1920-yilda Kaunasda opera teatri, 1921-yilda balet studiyasi, 1933-yilda konservatoriya ochildi. 1940-yilda Vilnyusda filarmoniya, xalq ijodiyoti uyi, musiqa bilim yurti tashkil etildi. 1948-yilda opera va balet teatri Kaunasdan Vilnyusga koʻchirildi. Keyingi yillarda mahalliy mualliflarning "Marite" operasi, "Dengiz sohilida" baleti, "Oltin dengiz" operettasi tomoshabinlarga taqdim etildi. Simfoniya va kamer janrlari rivoj topdi. Kompozitorlardan A. Rachyunas, Yu. Yuzelyunas, A. Belazaras, V. Yugova, B. Dvarionas va boshqa barakali ijod qildi. Vilnyus konservatoriyasi, ped. institutining musiqa boʻlimi, Shyaulyay ped. institutining musiqa fakulteti, 5 musiqa bi-lim yurti, musiqa va xoreografiya maktablari musiqadan taʼlim beradi. Dirijyorlardan — B. Dvarionas, I. Shvya-das, S. Sondyaskis, xonandalardan — K. Petrauskas, Y. Stasyunas, V. Noreyka va boshqa mashhur.
Teatr
Keyingi yillarda Vilnyus davlat teatri va boshqa bir kator teatrlarda ja-hon va litva dramaturgiyasining eng yaxshi asarlari sahnaga qoʻyildi (Yu. Marsinkyavichyusning "Qon va kul", Yu. Grushasning "Gerkus Mantas" va boshqalar). Sahna sanʼati rivojiga B. Dauguvetis, Yu. Siparis, D. Banionis, B. Babkauskas, S. Yukna va boshqa aktyor hamda rejissorlar katta hissa qoʻshdilar.
Vilnyus drama teatri, Yoshlar teatri, Kaunas drama teatri, Shyaulyay, Panevejis, Klaypeda teatrlari, Vilnyus va Kaunasda qoʻgʻirchoq teatrlari bor. Aktyor va rejissorlar Vilnyus kon-servatoriyasida tayyorlanadi.
Kinosi
Dastlabki "Nyamunas oldida" filmi 1909-yilda yaratilgan (operator va rejissor V. Staryavichyus). 1940-yilda Kaunasda hujjatli va xronikal filmlar studiyasi tashkil qilindi. 50-yillarning oʻrtalarida studiya bazasi kengaytirilib, badiiy filmlar ham ishlab chiqarila boshladi. V. Jalakyavichyus, V. Mikalauskas (rejissorlar), I. Gritsyus (operator) va boshqa Litva kino sanʼatida muhim rol oʻynay boshladilar. Rejissor va ssenariychi V. Jalakyavichyusning "Bir kun voqeasi", "Hech kim oʻlishni istamas edi", rejissor R. Vabalasning "Tungi odamlar", "Osmonga narvon", A. Jebryunasning "Qizaloq va aks sado", "Goʻzal" filmlari Litva kino sanʼatida muhim voqea boʻldi. Litvada huj-jatli kino sanʼati rivoji V. Staro-shas, Litva Tautrimas. Litva Matsulevichyuslarning "Oʻz Vatanida", "Polshada 10 kun", "Nyaringa" va boshqa kino ocherklari bilan bogʻliq.
Erolzheim
Erolzheim Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 26,31 km2. Aholisi — 3185 kishi (2010).
Laziz Qayumov
Laziz Poʻlatovich Qayumov (1930.23.4, Qoʻqon 2004.11.1, Toshkent) — adabiyotshunos. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980), filol. fanlari doktori (1963), professor (1965). A.P.Qayumovnij ukasi, Oʻrta Osiyo davlat universitetining filol. fakultetini tugatgan (1952). Shu universitetda oʻqituvchi (1953—56), dotsent (1956—65), dekan (1960—62), SSSR xalklari adabiyoti kafedrasining mudiri (1963—85; 1988-yildan). "Oʻzbekiston madaniyati" (1962— 81), "Sovet Oʻzbekistoni" (1984—88) gaz.ning bosh muharriri. Hamza ijodiga bagʻishlangan "Inqilob kuychisi" (Hamza Hakimzoda biografiyasi) (1962), "Inqilob va ijod" (1964), "Inqilobiy drama" (1970), "Hamza" (1973, 1989) kitoblari nashr etilgan. "Shoira Zulfiya" (1965, 1975) "Olmos isteʼdod" (1965), "Zamondoshlar" (1972), "Asr va nasr" (1975) va boshqalar asarlarida adabiyotshunoslik va oʻzbek adabiyotiga oid muammolar ochib berilgan. "Oʻqituvchi" (1954), "Gulistoning sening", "Mehri daryo" (1975) voqeiy hikoyalar va "Meridiandagi uchrashuvlar" (1976) publitsistik maqolalar toʻplamlari ham bor. "Barhayot Hamza" (1967), "Hamza teatri" (1968), "Farzandingman, Oʻzbekiston!", "Gul sayli" (1972) kabi hujjatli filmlar ssenariysi muallifi. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1973).
Largo (Florida)
Largo AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Pinellas County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
73796 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 41,8 km2. Shundan 40,6 km2 quruqlik, 1,2 km2 esa suv maydonidir.
Geinberg
Geinberg Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Ried im Innkreis (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14 km2. 1336 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Valtorres
Valtorres Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3.35 km2. Aholisi — 114 kishi (2010).
Gündoğdu, Manavgat
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Gündoğdu, Manavgat — Turkiyaning Antalya viloyati dagi Manavgat tumaniga qarasli qishloq.
Turgʻunpoʻlat Qirgʻizov
Turgʻunpoʻlat Qirgʻizov (1899-yil Namangan — 1938-yil) — qatagʻonga uchragan oʻzbek harbiy kadrlaridan biri. Oliy qishloq xoʻjaligi maktabi oʻqituvchisi.
Tarjimayi holi
1899-yilda Namangan shahrida tugʻilgan. T.Qirgʻizov 1919—1920-yillarda Toshkent harbiy maktabida tahsil olgan. 1920-yil oxirida Turkiston fronti rahbari M.V.Frunze tomonidan XXSRga milliy harbiy qismlar tashkil etish uchun yuborilgan. U XXSRda milliy qismlar tashkil etish bilan birga, Junaidxon va qurolli qarshilik harakatining boshqa vakillariga qarshi kurashlarda faol ishtirok etgan. XXSR dagi harbiy faoliayti davomida T.Qirgʻizov Xiva garnizoni boshligʻi, Xorazmdagi oʻzbek va turkman otliq qismlarining qoʻmondoni, Xorazm harbiy kengashi aʼzosi va boshqa bir qator harbiy lavozimlarda faoliyat yuritgan. XXSR hukumati tomonidan T.Qirgʻizov XXSRning qizil ordeni, oltin qilich hamda toʻrt marta faxriy yorliq, tashakkurnomalar bilan taqdirlangan. bundan tashqari, SSSRning ikki harbiy ordeni bilan ham mukofotlangan. Turgʻunpoʻlat Qirgʻizov 1924-yilgacha turli harbiy lavozimlarda ishlagan. 1924-yil avgust oyidan Moskva shahridagi Butunittifoq harbiy maktabiga oʻqishga kiradi. Akademiyaning nazariya qismini 1927-yilning dekabrida tamomlaydi. Harbiy akademiyani tamomlab, Oʻzbekistonga qaytgach, Oʻrta Osiyo harbiy okrugidagi barcha jangovar harakatlarda harbiy rahbarlar qatorida ishtirok etadi.
Qamoqqa olinishi
Turgʻunpoʻlat Qirgʻizov 1937-yil 29-mayda OʻzSSR NKVD Davlat Xavfsizligi Boshqarmasi 4-boʻlimi tomonidan soovet hokimiyatiga qarshi targʻibot-tahviqot olib borganlikda ayblanib, qamoqqa olinadi. Qamoqqa olingunga qadar u Oʻzbek Oliy qishloq xoʻjaligi maktabida harbiy taʼlimdan oʻqituvchilik qilgan. Tergov jarayonida uni bilgan, tanigan kishilardan Qirgʻizovga qarshi yolgʻon koʻrsatmalar olinadi. „Guvohlar“dan Qirgʻizov 1927—1928-yillarda Moskva shahridagi harbiy akademiyada oʻqiyotgan vaqtida Moskvada tahsil olayotgan oʻzbek yoshlaridan tashkil topgan aksilinqilobiy troitskiychi guruhga aʼzoligi toʻgʻrisida maʼlumot olingan. Ammo Qirgʻizovning oʻzi qamoqqa olingan kundan 1937-yilning 9-iyuligacha boʻlgan davrda „guvohlar“ning yolgʻon koʻrsatmalarini inkor etadi. 1937-yilning 9-16-iyul kunlari oʻtgan tergov jarayonida ham 1927—1928-yillarda Moskvada oʻqib yurgan vaqtidagi faoliyati haqida barcha ayblovlarni rad etgan. 1937-yil 29-sentyabrda Qirgʻizov Oʻrta Osiyo Harbiy okrugi harbiy prokurori Stepanov tomonidan soʻroq qilinadi.
Lavaufranche
Lavaufranche Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
241 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,5 km2.
Brassy (Nièvre)
Brassy Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Nièvre departamenti Clamecy tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 51,7 km2.