cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ishqalanishkuchlari
Coulomb modelining cheklovlari
Kulon yaqinlashuvi quyidagi farazlardan kelib chiqadi: sirtlar umumiy maydonining faqat kichik bir qismida atomik yaqin aloqada boʻladi; bu aloqa maydoni normal kuchga mutanosib boʻlishi (barcha maydon atomik aloqada boʻlganda sodir boʻladigan toʻyinganlikgacha); va ishqalanish kuchi kontakt maydonidan qatʼi nazar, qoʻllaniladigan normal kuchga proportsionaldir. Kulon yaqinlashuvi asosan empirik konstruksiyadir. Bu oʻta murakkab jismoniy oʻzaro taʼsirning taxminiy natijasini tavsiflovchi asosiy qoidadir. Taxminlashning kuchi uning soddaligi va koʻp qirraliligidir. Oddiy kuch va ishqalanish kuchi oʻrtasidagi bogʻliqlik aniq chiziqli boʻlmasa-da (shuning uchun ishqalanish kuchi yuzalarning aloqa maydonidan toʻliq mustaqil emas), Coulomb yaqinlashuvi koʻplab jismoniy tizimlarni tahlil qilish uchun ishqalanishning adekvat ifodasidir.
Sirtlarni birlashtirganda, Coulomb ishqalanishi juda yomon yaqinlikka aylanadi (masalan, yopishqoq lenta oddiy kuch yoki salbiy normal kuch boʻlmasa ham sirpanishga qarshilik koʻrsatadi). Bunday holda, ishqalanish kuchi aloqa maydoniga kuchli bogʻliq boʻlishi mumkin. Ayrim drag poyga shinalari shu sababli yopishtiruvchidir. Biroq, ishqalanish ortidagi asosiy fizikaning murakkabligiga qaramay, munosabatlar koʻplab ilovalarda foydali boʻlishi uchun etarlicha aniqdir.
"Salbiy" ishqalanish koeffitsienti
2012 yil holatiga koʻra, bitta tadqiqot past yuk rejimida ishqalanishning samarali salbiy koeffitsienti potentsialini koʻrsatdi, yaʼni normal kuchning pasayishi ishqalanishning oshishiga olib keladi. Bu oddiy kuchning oshishi ishqalanish kuchayishiga olib keladigan kundalik tajribaga zid keladi. Bu 2012 yil oktyabr oyida Nature jurnalida eʼlon qilingan va grafen bilan adsorbsiyalangan kislorod ishtirokida grafen varagʻi boʻylab sudrab olib borilganda atom kuchi mikroskopi stilusining ishqalanishi bilan bogʻliq.
Suyuqlik ishqalanishi
Suyuqlik ishqalanishi bir-biriga nisbatan harakatlanuvchi suyuqlik qatlamlari orasida sodir boʻladi. Oqimga nisbatan bu ichki qarshilik viskozite deb ataladi. Kundalik maʼnoda suyuqlikning yopishqoqligi uning „qalinligi“ sifatida tavsiflanadi. Shunday qilib, suv „nozik“, pastroq yopishqoqlikka ega, asal esa „qalin“ boʻlib, yuqori yopishqoqlikka ega. Suyuqlik qanchalik kam yopishqoq boʻlsa, uning deformatsiyasi yoki harakatlanish qulayligi shunchalik katta boʻladi.
Barcha haqiqiy suyuqliklar (oʻta suyuqliklardan tashqari) kesishga biroz qarshilik koʻrsatadi va shuning uchun yopishqoqdir. Oʻrgatish va tushuntirish maqsadida qoʻshilmaydigan suyuqlik yoki kesishga qarshilik koʻrsatmaydigan va shuning uchun yopishqoq boʻlmagan ideal suyuqlik tushunchasidan foydalanish foydalidir.
Yogʻlangan ishqalanish
Yogʻlangan ishqalanish — bu suyuqlik ikki qattiq sirtni ajratib turadigan suyuqlik ishqalanishi. Soqol — bu yuzalar orasiga moylash vositasi deb ataladigan moddani joylashtirish orqali bir-biriga nisbatan yaqin harakatlanadigan bir yoki ikkala sirtning aşınmasını kamaytirish uchun qoʻllaniladigan usul.
Koʻpgina hollarda qoʻllaniladigan yuk, sirtlar orasidagi moylash suyuqligining harakatiga ishqalanish yopishqoqligi tufayli suyuqlik ichida hosil boʻlgan bosim orqali amalga oshiriladi. Etarli moylash uskunaning uzluksiz uzluksiz ishlashiga imkon beradi, faqat engil eskirish va podshipniklarda haddan tashqari kuchlanish yoki tutilishlarsiz. Soqol buzilganda, metall yoki boshqa komponentlar bir-biriga vayron qiluvchi tarzda ishqalanishi mumkin, bu esa issiqlikni keltirib chiqarishi va, ehtimol, shikastlanish yoki ishlamay qolishi mumkin.
Terining ishqalanishi
Teri ishqalanishi suyuqlik va tananing terisi oʻrtasidagi oʻzaro taʼsirdan kelib chiqadi va suyuqlik bilan aloqa qiladigan tananing sirtining maydoniga bevosita bogʻliq. Terining ishqalanishi tortishish tenglamasidan kelib chiqadi va tezlik kvadrati bilan koʻtariladi.
Terining ishqalanishi ob’ekt atrofidagi chegara qatlamidagi yopishqoq surtish natijasida yuzaga keladi. Terining ishqalanishini kamaytirishning ikki yoʻli mavjud: birinchisi, harakatlanuvchi jismni havo plyonkasi kabi silliq oqimga imkon beradigan tarzda shakllantirish. Ikkinchi usul — harakatlanuvchi ob’ektning uzunligi va koʻndalang kesimini imkon qadar kamaytirishdir.
Ichki ishqalanish
Ichki ishqalanish, deformatsiyaga uchragan holda, qattiq materialni tashkil etuvchi elementlar orasidagi harakatga qarshilik koʻrsatadigan kuchdir.
Qattiq jismlardagi plastik deformatsiya — bu jismning ichki molekulyar strukturasining qaytarilmas oʻzgarishi. Bu oʻzgarish qoʻllaniladigan kuch yoki haroratning oʻzgarishi (yoki ikkalasi) tufayli boʻlishi mumkin. Ob’ekt shaklining oʻzgarishi kuchlanish deyiladi. Bunga sabab boʻlgan kuch stress deb ataladi.
Qattiq jismlardagi elastik deformatsiya — bu jismning ichki molekulyar tuzilishidagi teskari oʻzgarish. Stress doimiy oʻzgarishlarga olib kelishi shart emas. Deformatsiya sodir boʻlganda, ichki kuchlar qoʻllaniladigan kuchga qarshi turadi. Agar qoʻllaniladigan kuchlanish unchalik katta boʻlmasa, bu qarama-qarshi kuchlar qoʻllaniladigan kuchga toʻliq qarshilik koʻrsatishi mumkin, bu esa ob’ektning yangi muvozanat holatini olishiga va kuch olib tashlangandan keyin asl shakliga qaytishiga imkon beradi. Bu elastik deformatsiya yoki elastiklik deb ataladi.
Ishqalanish energiyasi
Energiyaning saqlanish qonuniga koʻra, ishqalanish tufayli energiya yoʻqolmaydi, garchi u tashvish tizimida yoʻqolishi mumkin. Energiya boshqa shakllardan issiqlik energiyasiga aylanadi. Sürgülü xokkey shaybasi dam oladi, chunki ishqalanish uning kinetik energiyasini issiqlikka aylantiradi, bu esa shayba va muz yuzasining issiqlik energiyasini oshiradi. Issiqlik tezda tarqalib ketganligi sababli, koʻplab ilk faylasuflar, shu jumladan Aristotel, harakatlanuvchi jismlar harakatlantiruvchi kuchsiz energiyani yoʻqotadi, degan notoʻgʻri xulosaga kelishdi.
Ob’ekt C yoʻli boʻylab sirt boʻylab surilganda, issiqlikka aylanadigan energiya ishning taʼrifiga muvofiq chiziqli integral bilan beriladi.
bu yerda
Tokai (Ibaraki)
Yaponiyaning Ibaraki prefekturasida joylashgan qishloq. 2020-yil 1-iyul holatiga koʻra, qishloqning 15,148 xonadonida 37,651 kishi istiqomat qiladi va har bir kvadrat kilometrga 991 kishi toʻgʻri keladi. 65 yoshdan oshganlar aholining 25.8% ini tashkil etadi. Qishloqning umumiy maydoni 38.0 km². Yaponiya Atom Energiyasi Agentligi boshqa tashkilotlar bilan birgalikda hozirda shaharchada bir qator yadro texnologiyalari tadqiqot ob’ektlarini boshqaradi. Xususan, Tokai atom elektr stansiyasi ushbu shaharda joylashgan.
Geografiya
Tokai Ibaraki prefekturasining markazida, Tokiodan taxminan 120 kilometr (75 mi), sharqda Tinch okeani bilan chegaradosh. Qishloq prefektura markazi Mitodan taxminan 15 kilometr shimoli-sharqda joylashgan. Shimoldan Kudzi daryosi oqib oʻtadi. Hudud Hitachi platosining shimoliy uchida joylashgan boʻlib, allyuvial va sholi dalalari bilan qoplangan pasttekisliklardan, platosi esa togʻli dalalar va tekislik oʻrmonlaridan iborat.
Atrofdagi munitsipalitetlar
Ibaraki prefekturasi
Ishqorlar
Ishqorlar — suvda yaxshi eriydigan asoslar. Mendeleyev davriy siste-masi I va II guruhining asosiy guruhchasidan metall gidroksidlari va ammoniy gidroksid I. ga kiradi. I. — oq, qattiq, gigroskopik (suvga oʻch) moddalar. Ishqoriy metallarning gidroksidlari, mas, LiOH, KON, NaOH kuchli asoslar boʻlib, oʻyuvchi I. deb ataladi. Ishqoriyer metallar gidroksidlari - Sa(ON)2, Va(ON)2, Sr(OH)2 va NH4OH ancha kuchsiz asos hisoblanadi.
I. suvda toʻla dissotsiatsiyalanib, metall va gidroksid ionlari hosil qiladi (mas, oʻyuvchi natriy (kaustik soda) Na+ va ON~ ga parchalanadi). Bu jara-yonda koʻp issiklik ajralib chiqadi.
Tarkibida ON" ionlari borligidan I. eritmalari asoslarga xos xususiyatlarni namoyon qiladi (vodorod koʻrsatkich — rN>7) va lakmusni koʻk, fenolftaleinni qizil rangga boʻyaydi. I.ch. da kuchli asoslar va kuchsiz kislotalar hosil qilgan koʻpgina kimyoviy birikmalar, mas, ishqoriy metallarning gidrosulfidlari — KSH, NaSH; karbonat kislotaning kaliyli va natriyli tuzlari — K2SO3, Na2CO3 va b. ham, odatda, I. hisoblanadi. I. gazlama, koʻn (teri), qogʻozga kuchli taʼsir etib, ularni oʻyib yuboradi. Badan terisi va shilliq pardalarni kuydiradi. Koʻzga ozgina tushea ham juda xavfli (koʻz koʻrmay qolishi mumkin). I. bilan ish-laganda maxsus korjoma, rezina qoʻlqop kiyib va himoya koʻzoynagi ta-qib olish zarur.
I. kimyo va oziq-ovqat, toʻqimachilik, sellyuloza sanoatida, tibbiyotda, kurilishda va sanoatning boshqa sohalarida ishlatiladi.
Tokai (Ibaraki)
Hukumat
Tokai toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali qishloq kengashiga ega boʻlgan mer-kengash shakliga ega. Tokay Ibaraki prefekturasi assambleyasiga bitta aʼzodan hissa qoʻshadi. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, qishloq Yaponiya Diet quyi palatasining Ibaraki 5-okrugiga kiradi.
Iqtisodiyoti
Atom energetikasi sanoati, tegishli davlat va xususiy tadqiqot obyektlari (jumladan, J-PARC zarrachalar fizikasi laboratoriyasi) va davlat subvensiyalari mahalliy iqtisodiyotning asosini tashkil qiladi.
Taʼlim
Tokaida qishloq hukumati tomonidan boshqariladigan oltita davlat boshlangʻich maktabi va ikkita davlat oʻrta maktabi va Ibaraki prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabi mavjud. Bundan tashqari, Tokaida Tokio va Ilgʻor tadqiqotlar uchun magistratura universitetlarining tadqiqot muassasalariga joylashgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Moreliya
Moreliya — Meksikaning jan. qismidagi shahar, oʻrtacha 1940 m balandlikda. Michoakan shtatining maʼmuriy markazi. Aholisi 620 ming kishi (2000). Panamerika shossesidagi yirik transport yoʻllari tuguni. Qishloq xoʻjaligi rayonining savdo markazi. Oziq-ovqat, kimyo, koʻn-poyabzal, sellyulozaqogʻoz, oʻrmon sa-noati korxonalari mavjud. Badiiy hunarmandchilik rivojlangan. Yirik madaniy markaz: universitet, texnologiya instituti, nafis sanʼat maktabi, muzeylar bor. Meʼmoriy yodgorliklardan 16—18-asrlarda qurilgan monastir, sobor, hukumat saroyi, akveduk saqlangan. Shaharga 1541-yilda asos solingan va 1828-yilgacha Valyadolid deb atalgan.
Hampton (Iowa)
Hampton AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Franklin okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4461 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 388,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,47 km2. Shundan 11,47 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 349 m balandlikda joylashgan.
Balan (Ain)
Balan Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1534 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 84,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,1 km2. Dengiz sathidan 178 – 233 m balandlikda joylashgan.
Tozabozor
Tozabozor  — Oʻzbekiston Respublikasining  Xorazm viloyatiga qarashli qishloq. Bogʻot tumani tarkibiga kiradi.
Panovskoe (Xarovsk tumani, Vologda)
2002 - yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 8 kishi.
Aholisi
Aholisi - 10 kishi (2010).
NGC 4875
NGC 4875 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Guillaume Bigourdan 1885-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Neusiedl am See (okrug)
Neusiedl am See  Avstriya tumanlaridan biridir. Burgenland yeri tarkibiga kiradi. Maydoni — 1038,7 km2. 51 730 nafar aholi istiqomat qiladi.
Iyul inqilobi (maʼnolari)
Iyul inqilobi:
Carbondale (Pennsylvania)
Carbondale AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Lackawanna County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
9319 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 8,4 km2. Shundan 8,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 392 m balandlikda joylashgan.
Groises
Groises Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Bourges tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
138 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,2 km2.
Olu,olcha
Olu(olcha) — soʻzi fors tilidan oʻzlashgan va oʻzbek tilida aktiv qoʻllanuvchi boʻlib, qoʻshma soʻzlar tarkibida birinchi yoki ikkinchi komponent sifatida qatnashadi. Alisher Navoiy ijodida ham koʻpgina qoʻshma soʻzlar tarkibida kelganligini koʻramiz. Mustaqil holda ham olu shaklida kelgan: Husnu raʼnoliq bila dastori uzra sanchibon, Vahki, shaftoli gulidur, yo erur olu guli. (Badoe ul-vasat, 702)
Olu soʻzining yasalishi
Olu — soʻzi fors-tojik tili materiali boʻlib, u rang bildiruvchi ol-al soʻzidan yasalgan. Dastlab rangli mevalarni ummumnom — olu nomi bilan atab, keyinchalik yana ularni tur va guruhlarga ajratishda qatnashgan(shaftolu, zardolu, olma, olcha-olucha, olu, gilos va boshqalar).
Olu soʻzining etimoni
Olu soʻzining etimoni haqida manbalarda maʼlumot berilmagan. Mana shu qoʻllash formalarini qiyoslash va fors-tojik tilidagi rang ifodalovchi soʻz asoslaridan ol-al bilan aloqasi bor. Chunki shu turdagi mevalar bir-birlaridan faqatgina rang, tuslari bilan farqlanadi.
Ranglar boyicha turlari
fors tilida: oluzard — sariq olu, olusiyoh — qora olu, oluyisafid — oq olular, parallel: shaftolu — oq olu, zardolu — sariq olu, olbolular qoʻllanadi.
Biologik turlari
Mevani rangidan tashqari, bilogik belgisi orqali ham nomlanadi: (pashm alu) — tukli (yungli oli) — tukdor olu
Iyul inqilobi (Fransiya)
Iyul inqilobi (1830) - Fransiyada Burbonlar monarxiyasiga barham bergan inqilob. I.i. natijasida Iyul monarxiyasi — fransuz qiroli Lui Filipp hukmronlik davri boshlanib, u to Fev. inqilobi (1848)gacha davom etdi. Belgiya inqilobi (1830) va Polsha qoʻzgʻoloni (1830— 31) ga bevosita turtki boʻldi. "Mukad-das ittifoq"k@ qarshi keskin zarba berdi.
Le Mesnil-Mauger
Le Mesnil-Mauger Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
992 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 30,9 km2.
Amir Abdulahadxon
Abdulahad (Amir Abdulahad, Amir Abdulahadxon, Amir Sayyid Abdulahad Bahodirxon) (1857-yil 16-mart, Karmana, Buxoro amirligi — 1911-yil 7-yanvar) — Buxoro amirligining hukmdori (1885—1911). Oʻzbek mangʻitlardan. Amir Muzaffarning oʻgʻli. Chor Rossiyasining general-adyutanti.
Tarjimayi holi
Abdulahad yoshligidan sheʼriyatga qiziqqan, „Ojiz“ taxallusi bilan sheʼrlar yozgan. Ammo maxsus devon tuzmagan. Uning sheʼrlaridan namunalar ayrim ijodkorlarning tazkiralarida keltirib oʻtilgan.
Zamondoshlari uni xushmuomala, adolatparvar, xudojoʻy, oddiylik doirasidan chiqmagan va madaniyatli inson sifatida eslab oʻtishgan.
U 18 yoshida yaʼni 1875-yil Karmana hokimi etib tayinlangan.
1885-yil 13-dekabrda Amir Muzaffar Buxoroda vabo kasalidan vafot etgach, shu yil dekabr oyi oʻrtalarida Abdulahad rasman Buxoro amirligi taxtiga oʻtirgan.
Taxtga chiqishi
Mangʻitlar sulolasining udumiga koʻra Buxoro amirligining valiahdi Karmana viloyatini boshqargan. Amir Muzaffar toʻngʻich oʻgʻli Abdulmalikni (1848—1909) taxt vorisi va Karmana viloyati hokimi etib tayinlagan, ammo 4 yildan keyin Abdulmalik Gʻuzor viloyatiga hokim qilib yuborilgan. Rus bosqini davrida (1868) Abdulmalik va Amir Muzaffar oʻrtasida nizolar kelib chiqishi oqibatida Amir Muzaffar uni taxt vorisi huquqidan mahrum etadi. Soʻng, amir taxt vorisi huquqini ikkinchi oʻgʻli, Chorjoʻy begi — Nuriddinga bermoqchi boʻlib turganida, Nuriddin toʻsatdan vafot etadi. Keyin, taxt vorisi etib navbatdagi oʻgʻli Abdulfattohni tayinlaydi. 1869-yil Abdulfattohni rus imperatori Aleksandr II huzuriga yuborib, taxt vorisligiga imperator roziligini ham oladi. Koʻp oʻtmay Abdulfattoh ham vafot etadi. Shundan soʻng Amir Muzaffar Abdulahadni taxt vorisi etib tayinlaydi.
1883-yil Amir Muzaffar Abdulahadni Aleksandr III (1881—1894) Rossiya imperiyasi taxtiga chiqqanligi munosabati bilan unga toj kiydirish tantanalarida ishtirok etish va Buxoro amirligi taxtiga boʻlajak vorisligini tasdiqlatish maqsadida uni imperiya poytaxtiga yuboradi.
Imperator huzuriga Abdulahad bilan birga ichki ishlar vaziri Salim parvonachi, Hisor hokimi Ostonaqul qushbegi va yana bir necha buxoroliklar ham yuboriladi. Ularning vazifasi Rossiya bilan aloqalarni yaxshilashdan iborat edi. Abdulahad bilan birga ushbu safarga chiqqan tarixchi Muhammad Salim oʻzining „Kashkuli Salimiy“ asarida shunday yozadi: "U vaqtlar rels [poyezd] yoʻq edi. Biz Orunburg hududigacha pochtali arobada, u yerdan esa poyezdda Peterburgga qarab harakat qildik. Rus podshosining buyrugʻi bilan bizni „Karontodel“ mehmonxonasiga joylashtirdilar. Rus imperatori har birimizga nishonlar, tillo soatlar, olmos bilan bezatilgan uzuklar sovgʻa qildi. Bizlar bogʻlar va qasrlarni tomosha qilishga chiqdik. Bu rasmiy mehmondorchilik oltmish ikki kun davom etdi. Soʻng Buxoroga qaytib Rossiya bilan doʻstlik aloqalari mustahkamlanganligini amirga yetkazdik."
Edward Tufte
Edward Rolf Tufte (Edward Rolf Tufte; 1942-yil 14-martda tugʻilgan) — amerikalik statistik mutaxassis, Yale universitetining statistika, siyosatshunoslik va kompyuter fanlari boʻyicha faxriy professori, axborot dizayni boʻyicha ishi bilan mashhur.
Hayoti
Edward Rolf Tufte 1942-yilda AQShning Missuri shtatining Kanzas shahrida tugʻilgan. Uning ota-onasi Virjiniya Tufte va Edvard Tufte. U Kaliforniyada oʻsgan va Beverli-Xillz oʻrta maktabini tamomlagan. Edward Stanford universitetida statistika boʻyicha bakalavr va magistr darajasini va Yale universitetida siyosatshunoslik fanlari nomzodi darajasini olgan. Uning 1968-yilda tugallangan dissertatsiyasi „Fuqarolik huquqlari harakati va uning muxolifati“ deb nomlangan. Keyin u oʻzining uchta siyosiy kitobini Prinston universitetidagi Vudro Vilson maktabida nashr etar ekan. Shuningdek, Edward siyosiy iqtisod va maʼlumotlar tahlilidan dars bergan.
Martaba
Edvard Tufte uchqun jadvalini ixtiro qilgan.
Santacara
Santacara Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 34,3 km2. Aholisi — 943 kishi (2010).
Amir Abdulahadxon
Taxtga chiqishi
Xabarni olgan Abdulahad 1000 nafar navkari bilan yoʻlga otlanadi, yoʻl-yoʻlakay Bahouddin Naqshband qabrini ziyorat qilib, Buxoroga yetib keladi. Marhum Muzaffarning jasadi Buxorodagi Hazrati Imlo qabristoniga qoʻyiladi.
Bundan bir necha kun oʻtib, Abdulahadxonning rasman Buxoro amirligi taxtiga oʻtirishi marosimi oʻtkaziladi. Marosimda saroy aʼyonlari, hukumat vakillari, diniy mulozimlar va oʻzbek urugʻlari oqsoqollari qatnashadilar.
Abdulahadxon taxtga chiqqan paytdagi amirlikning ahvoli
Tarixchilar Abdulahadxon taxtga chiqqan paytdagi Buxoro amirligining ahvolini mamlakat tanazzuli davri sifatida qayd etadilar. Maʼmurlarning davlat gʻaznasidan yulgʻichligi, xalqning ahvoliga befarqligi oshib borgan. Davlat xizmatchilari ustidan nazoratsizlik, mamlakatni tanazzulga olib kelgan.
Bundan tashqari, Amir Muzaffar davrida boʻlib oʻtgan urushlar amirlikni iqtisodiy jihatdan kuchsizlantirgan. Savdo-sotiq ishlari toʻxtab qolib, xalq kundan-kunga nochorlashib boravergan. Koʻpchilik nochorlik tufayli Turkiston general-gubernatorligi, Qashqar, Afgʻoniston tomonlarga koʻchib ketgani uchun amirlikda aholi soni kamaya borgan.
Kütahya (viloyat)
Kutohyo (Kütahya) – Turkiyaning gʻarbidagi viloyat.
Aholisi
Aholisi - 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra 656 903 kishi, 2007-yil ma'lumotlariga ko'ra 684 000 kishi.
Amir Abdulahadxon
Abdulahadxon taxtga chiqqan paytdagi amirlikning ahvoli
Amirlikning zamonaga moslashmagan, harbiy amaliyotlarda ancha noʻnoq boʻlib qolgan armiyasini saqlab turish uchun amirlik iqtisodidan doimiy ravishda katta mablagʻ sarflab turilgan.
Islohotchiligi
Amir Abdulahadxon taxtga chiqqan paytida amirlikda holat yaxshi emas edi. Amir Muzaffar, zamondoshlarining fikriga koʻra ancha zehnli inson hisoblansa ham, ammo oʻz davri qarichi bilan oʻlchaganda biroz eskicha qarashli kishilardan boʻlgan. Uning davrida mamlakatga oʻz zamonasining ilgʻor yangiliklari kirib kelmagan.
Abdulahadxon taxtga oʻtirganidan soʻng Buxoroning Rossiya bilan aloqalari birmuncha rivojlangan. Amirlik armiyasini birmuncha qisqartirilib, askarlarga harbiy taʼlim berish uchun rus harbiy mutaxassislari Buxoroga keltirilgan, yaʼni harbiy sohani isloh qilingan.
Amir Abdulahadxon sud-huquq tizimini isloh qiladi. Poraxoʻrlik hamda taʼmagarlik qilgan amaldorlarni lavozimidan ozod qiladi. Barcha viloyat qozilari va tuman oqsoqollarini ishdan boʻshatib, yangi qozi va oqsoqol tayin etadi. Amirlikda xizmat qilayotgan mufti askar lavozimida xizmat qilayotgan Badriddin maxsumni rais mansabiga koʻtaradi. Orifjon maxdumni esa rais mansabiga tayinlaydi. 1886-yilda amirlikdagi zindonlarning bir qismini yoptiradi. Buxoro shahrida joylashgan kanaxona koʻmib yuboriladi. Jamiyatda avj olib ketgan nashavandlik, taʼmagirlik, qimorbozlik, poraxoʻrlik, bachchabozlikni hamda qul savdosini, jinoyatchilarga jismoniy jazo berishni, jinoyatchilarni qatl etishni taqiqlovchi farmonlar chiqargan. Xotinlarni sotish, poraxoʻrlik, ochkoʻzlik va hokazolarni jazolaydigan qonunlarning jiddiyligi ikki baravar oshirildi. 1897-yilda Abdulahadxon buyrugʻiga koʻra, Buxoro shahrida nogiron va muomalaga layoqatsizlar uchun barcha sharoitlar mujassam nogironlar uyi barpo etiladi. U yerda joylashganlar uchun kuniga ikki marta issiq ovqat tashkil qilingan. Bundan tashqari amir nazorati va buyrugʻi ostida Buxoro shahrida zamonaviy shifoxona va dorixona tashkil etilgan.
Abdulahadxon 1885-yilda tarkibi 2000 kishilik amirlikning yirik shaharlarida xizmat qilishi rejalashtirilgan Buxoro militsiyasini tashkil qiladi.
Ishqalanish
Ishqalanish - bir-biriga tegishib turuvchi qattiq jismlar, suyuqliklar va gazlarning nisbiy koʻchishiga qarshilik qilish hodisasi. Ichki va tashqi xillari boʻladi. 1)Tashqi I. — bir-biriga tegib turgan qattiq jismlar yoki biror jismning oʻzaro tegib turgan boʻlakchalari harakatlanib, bir-biriga nisbatan siljiganda mexanik qarshilikning vujudga kelish jarayoni. Ikki jismning bir-biriga tegib turgan sirtlarining oʻzaro taʼsir kuchi — tashki I. kuchi quyidagicha ifodalanadi: FumK=kN, bunda k — ishqalanuvchi sirtlarning xossalariga bog'liq bo'lgan I. koeffitsiyenti, N — jismga qo'yilgan kuch. Biron jismning boshqa jism sirti bo'ylab qanday harakat qilishiga qarab, statik I. yoki tinchlikdagi I. va kinetik I. xillari mavjud.
Amir Abdulahadxon
Islohotchiligi
Ismoil Gaspirali 1904-yilda amir ruxsati bilan Buxoroda yangi usul maktabini ochgan va bu maktabni Abdulahadxonning otasi sharafiga „Muzaffariya“ deb nomlagan.
Ishqalanish
Gorizontal tekislikda ixtiyoriy yotgan jismga I. kuchi taʼsir qilmaydi. Agar jismni siljitish uchun unga kuch qoʻyilsa, I. vujudga keladi. Bir-biriga nisbatan qoʻzgʻalmas boʻlgan sirtlar orasidagi I. tinchlikdagi I. deyiladi. Tinchlikdagi I. kuchi har doim jismga uning boshqa jism tegib turgan sir-tiga parallel yoʻnalishda qoʻyilgan kuch Gʻ ga moduli boʻyicha teng va unga qara-maqarshi yoʻnalgan boʻladi:Qattiq jismlarda sirpanib I. va du-malab I. yuz beradi. Bir jism boshqa jism sirtida harakatlanganda hosil boʻladigan I. kuchiga sirpanib I. kuchi deyiladi; sirpanib I. kuchi jismning tegib turgan boshqa jismga nisbatan koʻchishiga qaramaqarshi yoʻnalgan boʻladi. Qattiq jismlarning sirpani-shida I. kuchi faqat sirtlarning xossalariga va bosim kuchigagina emas, balki harakat tezligiga ham bogʻliq boʻladi. Tezlik ortishi bilan koʻpincha I. kuchi dastlab keskin kamayadi; soʻngra yana oʻsa boshlaydi (rasmga q.). Jismga va uning sirtiga berilgan ishlovga bogliq boʻlgan sirpanib I. koeffitsiyenti, shuningdek, jismning qattiqlik darajasiga bogʻliq boʻlgan dumalab I. koeffitsiyenti amalda katta ahami-yatga ega. Sirpanish yoki dumalash boshlangunga qadar tash-qi kuchga qarshi taʼsir qilishni stati k I., harakat boshlangandan keyin unga qarshi taʼsir qilishni esa kinetik I. deyiladi. Bir xil sharoitda dumalab I. kuchi sirpanib I. kuchidan sezilarli darajada kichik boʻladi. I. kuchini kamaytirish uchun ishqalanuvchi sirtlarning sirpanishini undagi gʻildi-raklar, roliklar va sharlarning du-malashi bilan almashtiriladi (qarang Podshipnik).
Amir Abdulahadxon
Bunyodkorlik ishlari
1892-yilda Amir Abdulahadxon davrida Kattaqoʻrgʻondan Buxoroga telegraf simi tortilgan. Bu sim Karmana shahri orqali oʻtgan.
Ishqalanish
Qattiq jismlarning quruq sirtlari orasidagi I. ga quruq I. deb ataladi. Qattiq jismlar suyukliklar va gazlarda harakatlanganda ularning turli qatlamlari orasida hosil boʻladigan va ularning qovushoqligi (yopishqoqligi) bilan bogʻliq boʻlgan suyuq I. ham mavjud. Suyuq I. kuchlari harakat tezligiga mutanosib boʻlib, u jism toʻxtaganda nolga aylanadi. Shu sababli, juda kichik kuch bilan jismni suyuqlikda harakatlantirish mumkin. Mas, odam suvdagi ogʻir barjani tayoq uchini suv tu-biga tirash bilan harakatga keltiradi, biroq yerda bunday yukni u, albatta, qoʻzgʻata olmaydi.
Koʻpgina hollarda I. ning foydali tomoni bor. Masalan, yoʻl sirti yaxlagan vaqtda silliq boʻlganligi uchun yoʻl sirti bilan piyodalar poyabzalining tagligi yoki transport vositasi gʻildiragi orasida I. ning keskin kamayib ketishi piyodalar va transport vositalarining harakatlanishini qiyinlashtirib yuboradi. I. boʻlmasa qoqilgan mixlar tushib, rezbali birikmalar boʻshab qolardi. Baʼzi hollarda I. ning zararli tomonlari ham mavjud. Mas, turli transport vositalari, samolyotlar, suv osti kemalari gorizontal yoʻnalishda oʻzgarmas tezlik bilan harakatlanayotganda I. kuchini yengish uchun juda koʻp miqdorda yonilg-i sarf qiladi. Bundan tashqari, I. lar mashina va mexanizmlarning yeyilishiga sabab boʻladi (ularning f.i.k. ni kamaytiradi). Shuninguchun I. ni kamaytirish katta iqtisodiy ahamiyatga ega. I. ksharini kamaytirishning eng sa-marali usullaridan biri sirpanib I. ni dumalab I. ga almashtirish, ishqalanuvchi sirtlarni moylash (bunda I. kuchi 8— 10 marta kamayadi). 2) Ichki I. — qattiq, suyuq va gazsimon jismlarda sodir boʻladigan jarayonlar; bu jarayonlar jismlarning mexanik energiyasini qaytmas ichki energiyasiga aylantirib beradi. Qattiq jismlarda ichki I. — jism deformatsiyasiga sarflangan energiyaning jism eng katta elastik deformatsiya paytida oladigan ichki energiyasiga nisbati bilan aniqlanadi. Bunda ichki I. turli usullar bilan (mas, deformatsiya paytida jism temperaturasining oʻzgarishi asosida) oʻlchanadi.
Amir Abdulahadxon
Bunyodkorlik ishlari
Undan tashqari, Samarqandni Chorjoʻy bilan bogʻlaydigan temir yoʻl oʻtkazilgan.
Amir Abdulahadxon Sankt Peterburgda masjid, Arabiston, Misr, Qrim va Kavkazda bir qancha rabotlar, saroylar, mehmonxona va hammomlar qurdirgan.
Buxoro amirligi va Chor Rossiyasi
Amir Abdulahadxon davrida Buxoro amirligi va Rossiya imperiyasi oʻrtasidagi aloqalar rivojlanib bordi. Amirlik ustidan Rossiya protektorati uzil-kesil oʻrnatildi. Buxoro amirligi Rossiya imperiyasi bojxona xizmati taʼsir doirasiga kirishi buxorolik va rossiyalik savdogarlarning ikki mamlakat hududida erkin harakatlanishi uchun qulay sharoit yaratdi. Shu asnoda rus sanoatchilarining Buxoro amirligi hududiga sanoatni olib kirishiga imkon yaratildi.
Amirlik hududida aksiyadorlik jamiyatlari, banklar va kichik sanoat korxonalari ochila boshladi. Kaspiyorti temir yoʻli ishga tushirilganidan soʻng bu jarayon yanada kuchaydi.
Tarixiy asarlarda
Buxorolik tarixchi Mirzo Salimbek Abdulahadxon toʻgrisida quyidagi fikrlarni yozib qoldirgan: "U hurmatli va juda obroʻli podishah edi, barcha xizmatkorlari va boʻysunuvchilariga bir xil darajada hamdard, rahmdil edi. Ayniqsa, akalariga nisbatan u taʼriflab boʻlmaydigan darajada va cheksiz saxiy va mehribon edi. Birinchidan, u hurmatga sazovor boʻlgan otasining irodasiga binoan shahzoda Sayid Mir Akramxonni Gʻuzor viloyatining hukmdori sifatida tasdiqladi va shahzoda Sayyid Mir Qosimxonni Chiroqchiga hokim qilib tayinladi. U boshqa akasi Sayyid Mir Siddiqxonni Buxoro shahrida kerakli lavozimni berdi. Qolgan shahzodalar: Sayyid Mir Azimxon, Sayyid Mir Sodiqxon Buxoro arkidan uy-joy bilan taʼminladilar va ularni katta maosh bilan taʼminladilar. Amir Abdulahadxon birodarlarini, juda munosib birodarlarini har doim yuqori hurmat qilib turar edi."
Said Abdulahadxon davrida chor hukumati Buxoroda rus siyosiy agentligi taʼsis etib (1886), Turkistonni, jumladan Buxoro xonligini xom ashyo bazasiga aylantirish va bu yerdagi boyliklarni Rossiyaga tashib ketish maqsadida Amudaryoga koʻprik qurdi, Chorjoʻy-Samarqand temir yoʻl oʻtkazdi (1900—1901). Shuningdek Abdulahadxon davrida jadidchilik harakati kuchaydi.
Iyul inqilobi (Misr)
Iyul inqilobi (Misrda) -1952 i. 23 iyulga ugar kechasi J. Nosir rahbarligidagi yashirin "Erkin zobitlar" tashkiloti tomonidan qilingan inqilobiy toʻntarish. Bu inqilob natijasida Misrda monarxiya tugatilib, katta ijtimoiy-iqtisodiy oʻzgarishlar amalga oshirildi.
Al Jissah
Al Jissah — Saudiya Arabistonining gʻarbidagi Madina viloyatida joylashgan qishloq.
Ust-Vaga
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ust-Vaga (Усть-Вага Ust) — Rossiyaning Arxangelsk viloyati Vinogradov tumanidagi Bereznikovskiy posyolkasidagi qishloq posyolkasi hissoblanadi . Qishloqdagi 2010-yildagi statistika boyicha aholi soni 199 kishini tashkil qilar edi.
Geografiya
Ust-Vaga Vaga daryosida, Bereznik(tuman maʼmuriy markazi)dan 18 km janubi-sharqda avtomobil yoʻlida joylashgan. Zaborye - eng yaqin qishloq hissoblandi.
Morfasso
Morfasso Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Piacenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 83 km2. 1214 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Obod (Bogʻot tumani)
Obod  — Oʻzbekiston Respublikasining  Xorazm viloyatiga qarashli qishloq. Bogʻot tumani tarkibiga kiradi.
Cascade (Idaho)
Cascade AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Valley okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
939 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Ərəkit
Ərəkit — Ozarbayjonning Ismoilli tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitet. 1106 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet tarkibiga Aroqit, Bagʻali, Namazgah, Keneə qishloqlari kiradi.
Oberpullendorf (okrug)
Oberpullendorf  Avstriya tumanlaridan biridir. Burgenland yeri tarkibiga kiradi. Maydoni — 701,5 km2. 38 096 nafar aholi istiqomat qiladi.
Abdugʻani Abdullayev
Abdugʻani Abdullayev (1953.25.6, Fargʻona viloyati) — yogʻoch oʻymakori, Oʻzbekiston Respublikasi xalq ustasi (1999). Us t a Q. Haydarovning shogirdi. Ustozi bilan birgalikda Toshkentdagi „Fargʻona“ choyxonasi, Xalqlar Doʻstligi saroyi, „Zarafshon“ restoranidagi oʻymakori naqshli panjara, darvoza, eshik, namoyonlarni ishlagan. 1983-yildan mustaqil ishlaydi. Ilk bor Olim Xoʻjayev nomidagi teatr (Guliston shahri) binosi uchun 20 dan ortiq oʻymakori eshik, darvoza, panjaralarni tayyorladi. Bir qator jamoat binolari, choyxonalar (Fargʻona, Isfara shahri), „Muborak“ restorani (Toshkent), Qarshi teatri va boshqa binolari uchun noziq islimiy oʻyma naqshlar bilan bezatilgan ustun, eshik, darvoza, panjaralar yaratdi; Imom al-Buxoriy majmuasiaati yogʻoch oʻymakorligi ishlariga rahbarlik qilib, shogirdlari bilan birga sharafalar, hovuzaklar tayyorladi, ayvonlar shiftini vassajuft yopish, oʻymakori ustunlari yaratishda yuksak mahorati namoyon boʻldi (1998), Toshkentdagi „Xotira maydoni“ (1999)dagi ayvonlarning oʻyma naqshli ustunlarini milliy meʼmorlik anʼanalari asosida yuksak mahorat bilan bezadi. 1973-yildan xalqaro koʻrgazmalarda badiiy asarlari bilan qatnashadi.
Le Mesnil-Patry
Le Mesnil-Patry Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
217 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 62,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,5 km2.
NGC 4876
NGC 4876 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E5 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Guillaume Bigourdan 1885-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Manisa (viloyat)
300px|thumb|Moniso Moniso.Turkiyada bır viloyat. Eski ismi Saruhan (Sariqxon) ekan.
Bidaragaddi
Bidaragaddi — Hindistonning Karnataka shtatining janubida Dharvad  qishlog'i ichida joylashgan qishloq.
Beauregard (Ain)
Beauregard Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
892 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 991,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,9 km2. Dengiz sathidan 168 – 240 m balandlikda joylashgan.
Oostkamp
Oostkamp - Belgiyaning Gʻarbiy Flandriya provinsiyasida joylashgan munitsipalitetdir. Munitsipalitet Hertsberg, Oostkamp, Ruddervoorde va Vaardamme qishloqlarini o'z ichiga oladi. 2019-yil 1-yanvarda Oostkampning umumiy aholisi 23 698 kishini tashkil etdi. Umumiy maydoni 79,65 km², bu aholi zichligini har kvadrat kilometrga 289 kishidan to'g'ri keladi.
Tarixi
Oostkamp nomi o'rta asrlardagi "Orscamp" nomidan kelib chiqqan bo'lib, otlar joyi degan ma'noni anglatadi. Qadimgi ors so'zi inglizcha ot so'zining kognatidir.
Kanada 4-zirhli diviziyasi 1944-yil 8-sentyabrda (Ikkinchi jahon urushi) Moerbrugge jangida qishloqni ozod qildi. Gent-Bryugge kanali yonida 53 nafar kanadalik qurbonlarni sharaflash uchun yodgorlik o'rnatildi.
Cherkovlar
thumb| Sint-Piterskerk
OostCampus
thumb| OostCampus, shahar hokimiyati va fuqarolik markazi (Siemenslaan 8, 8020 Oostkamp) 2012-yilda ko'p yillar davomida tarqoq ob'ektlar to'plamiga joylashtirilgan turli xil kommunal xizmatlar yangi majmuaga ko'chib o'tdi: "OostCampus". 2017-yil 9-mart kuni shahar hokimi va Ijtimoiy Xizmatlar (OCMW) raisi ham “Beukenpark”dagi oʻzlarining sobiq joyidan OostCampusga koʻchib oʻtishdi, bu hozirda Oostkamp shahar meriyasi va fuqarolik markazi hisoblanadi.
Ispaniyalik arxitektor Karlos Arroyo tomonidan ishlab chiqilgan bino muhim mukofotlarga sazovor bo'ldi, masalan:
Kastelen : Qal'alar, Châteaux va uylar
thumb| Kasteel de Cellen thumb| Kasteel Kevergem thumb| Ruddervoorde shahridagi Kasteel Pecsteen
Morfo amatonte
Tavsif
left|thumb| Morfo amathonte ayol Qanot kengligi 100-150 mm. Erkakning rangi yorqin koʻk, baʼzan mavimsi. Ayolning keng kulrang-jigarrang chegarasi bor, kichik oq dogʻlar bilan bezatilgan, ikkala qanotning tashqi chetidan oʻtadi. Old qanotlarning tepasida joylashgan kattaroq qorongʻu nuqta bilan yaqin turlardan farq qiladi. Qanotlarning pastki tomoni jigarrang ohangda, qirralarga qarab ochroq boʻlib, rang-barang yorugʻlik dogʻlari bilan ajralib turadi va har bir qanotda 3-4 ta koʻz aniq koʻrinadi.
Hudud
Panama, Kosta-Rika, Venesuela, Kolumbiya, Ekvador.
Turli xil yem-xashak zavodi
Inga marginata (Mimosaceae)
Le Cardonnois
Le Cardonnois Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Montdidier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
63 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 26,3 nafar kishi.
Morenali landshaft
Morenali landshaft - yer yuzasini morena yotqiziklari qoplab yotgan joylar landshafti. Morenali landshaftda morena tepalari, ular orasida soyliklar, yirik gʻoʻlatoshlar, soyliklarda koʻllar, botqokliklar boʻladi.
Le Cardonnois
Geografiyasi
Maydoni — 2,4 km2. Dengiz sathidan 72 – 135 m balandlikda joylashgan.
Hancock (Iowa)
Hancock AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Pottawattamie okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
196 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 100,9 nafar kishi.
Afro-Yevrosiyo
Afro-Yevrosiyo (shuningdek, Afroyevrosiyo, yevrasia yoki Eski Dunyo ) — Afrika, Osiyo va Yevropa qitʼalarini oʻz ichiga olgan quruqlik hisoblanadi. Terminlar uning tarkibiy qismlari nomlarining qo'shma so'zlaridir. Uning materik qismi Yerda joylashgan katta va eng zich qo’shni quruqlik hisoblanadi.
Hancock (Iowa)
Geografiyasi
Maydoni — 2,02 km2. Shundan 1,94 km2 quruqlik, 0,08 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 339 m balandlikda joylashgan.
Afro-Yevrosiyo
Afro-Yevrosiyo 84,980,532 km2 o'z ichiga oladi. Dunyo quruqlikning 57% ni tashkil qiladi va taxminan 6,7 milliard kishini tashkil etadi. Bu esa o’z navbatida dunyo aholisining taxminan 86% ni tashkil qiladi degani.
Gron (Cher)
Gron Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Bourges tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
441 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 26,2 km2.
Carlisle (Pennsylvania)
Carlisle AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Cumberland County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
18272 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Morelos
Morelos — Meksikaning markaziy qismidagi shtat. Maydoni 4,9 ming km². Aholisi 1,55 mln. kishi (2000). Maʼmuriy markazi — Kuernavaka shahri Shtat Koʻndalang Vulkanli Syerra togʻlarining jan. yon bagʻri va Morelos togʻlarida (oʻrtacha balandligi 1500 m) joylashgan. Shimolida Popokatepetl (5452 m) harakatdagi vulkani bor. Iklimi togʻ tropik, moʻʼtadil nam iqlim. Kuernavaka shahri atrofida oʻrtacha oylik temperaturalar 15° dan 22° gacha, yillik yogʻin 1000 mm. Shtat hududini Balsas daryosi va uning irmoqlari kesib oʻtgan. Xoʻjaligining asosini qishloq xoʻjaligi tashkil qiladi. Ekin maydonlarining maʼlum qismi sugʻoriladi. Asosiy tovar ekinlari — sholi va shakarqamish. Mevachilik rivojlangan. Oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Badiiy hunarmandchilik rivojlangan. Kuernavaka — Meksikaning eng muhim togʻ kurortlaridan biri.
Adiantum tenerum
Adiantum tenerum, umumiy nomi moʻrt qizaloq paporotnik, Pteridaceae oilasiga mansub paporotnik turi.
Tarqalish
U nam, soyali, ohaktoshli tepaliklar va grottolarda yaxshi oʻsadi.
Al Harmaʼ
Al Harmaʼ — Saudiya Arabistonining gʻarbidagi Madina viloyatida joylashgan qishloq.
Gafar Abdullayev
Gafar Gaydarovich Abdullayev (1896.15 (28).2, Ozarbayjon — 1951.9.2, Samarqand) — Oʻzbekiston fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1943), tibbiyot fanlari direktori (1941), professor (1941). SamMI koʻz kasalliklari klinikasida assistent (1931 — 34), dotsent (1934 — 35) va kafedra mudiri (1935 — 51). A. traxoma kasalligini yangicha davolash va oldini olish usullarini ishlab chiqkan.
Lüneburg
Lüneburg Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan aholi punktidir. Lüneburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 70,34 km2. 72 492 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Hududi
Lüneburgning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Vohid Abdullayev
Vohid Abdullayevich Abdullayev (1912.15.5 — Samarqand — 1985.30.7) -adabiyotshunos. Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi akademigi (1966), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1973). Filologiya fanlari doktori (1959), professor (1960). 1932-yil Fargʻona pedagogika institutini bitirgan. Abdullayev 1935 — 43-yillarda Buxoro va Samarqand pedagogika institutlarining, 1944 — 69-yillarda Alisher Navoiy nomidagi Samarqand universiteti oʻzbek adabiyoti kafedrasining mudiri, 1963-yildan shu universitet rektori. 1930-yildan sheʼrlar, ilmiy maqolalar yoza boshlagan. „Samarqand sayli“ (1970) sheʼriy kitobi nashr etilgan."Navoiy Samarqandda" (1948), "Nishotiy va uning „Husni Dil“ dostoni", "Xoksor va uning „Muntaxab ul-lugʻot“ kitobi" (1955), „Nishotiy va Xoksor“ (1960), „Oʻzbek adabiyoti tarixi“ (1964), „Saylanma“ (1982) kabi kitoblari oʻzbek adabiyoti va adabiyotshunosligi masalalariga bagʻishlangan. A.ning oliy oʻquv yurtlari uchun „Oʻzbek adabiyoti tarixi“ darsligida 17 — 19-asrlardagi oʻzbek adabiyoti tarixi tadqiq etilgan.
Falces
Falces Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 115 km2. Aholisi — 2650 kishi (2010).
Uluköy, Çaycuma
Uluköy — Turkiyaning Zonguldak viloyati, Çaycuma tumanida joylashgan qishloq.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Ishqoriy metallar
Ishqoriy metallar - Mendeleyev davriy sistemasining birinchi gu-ruhi asosiy guruhchasini tashkil etadigan elementlar: litiy, natriy, kaliy, rubidiy, seziy va fransiy. Ular S-elementlardir. Atomlarining tashki energetik pogonasida bittadan elektron boʻladi. Kimyoviy birikmalarda oksidlanish darajasi +1 ga teng.
Barcha I.m. — asl metallar, kuchli qaytaruvchilar. Ular kimyoviy jihatdan faol boʻlib, deyarli barcha metallmaslar bilan bevosita birikadi. Birikmalarda, asosan, ionli bogʻlanish hosil boʻladi. Tartib raqamining ortishi va ionlanish energiyasining kamayib borishi bilan I.m.ning metallik xossalari maʼlum qonuniyat asosida kuchayadi. Davriy sistemaning har qaysi davri (birinchidan tashkari) shu elementlardan boshlanadi. Bu elementlar kislorod bilan birikib, R2O oksidlarni hosil qiladi. Oksidlari suv bilan shiddatli reaksiyaga kirishib, ROH asoslarini beradi.
I.m. ning vodorodli birikmalari gidridlar boʻlib, RH formulaga mu-vofiq keladi. Barcha gidridlar ok, kristall moddalardir. Gidridlarda vodorodning oksidlanish darajasi — 1 ga teng.
Oberwart (okrug)
Oberwart  Avstriya tumanlaridan biridir. Burgenland yeri tarkibiga kiradi. Maydoni — 732,6 km2. 53 365 nafar aholi istiqomat qiladi.
Kőszeg Mountains
alt=Kőszeg togʻlari|thumb|Kőszeg togʻlari Kőszeg togʻlari [ˈkøːsɛɡ], baʼzan Guns yoki Guns togʻlari deb ataladi (nemischa : Günser Gebirge, venger : Kőszegi-hegység), Alp togʻlarining eng sharqiy mintaqasidagi Alpokalja hududidagi togʻ tizmasi. Toʻsiq hududi Avstriya va Vengriya oʻrtasida taqsimlanadi. Uning eng baland nuqtasi — Írott-kő (soʻzma-soʻz yozilgan tosh) balandligi 884 metr.
Mezaourou
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Mezaourou — Jazoirning shimoli-gʻarbidagi Sidi Bel Abbes viloyatida joylashgan shaharcha va kommuna.
Morena
Morena (frans. moraine) — muzliklar erib chekingandan keyin qolgan togʻ jinslari uyumi. Gʻoʻlatoshlar, palaxsa toshlar, shagʻal, gil, qum shaklida boʻladi. M.lar siljiydigan (harakatdagi) va yotqizilgan (qoʻzgʻalmas)larga boʻlinadi. Siljiydigan M.lar togʻmuzliklarida xrsil boʻladi. Ular ustki, ichki va quyi M.larga boʻlinadi. Ustki M. chaqiq jinslardan hosil boʻladi. Ichki M. muz qatlami orasida yotadi. Ustki va ichki M.lar muz krplamlari uchun xos emas. Quyi M. togʻ muzliklari, shuningdek, muz krplamlarida uchraydi. Siljiydigan M. muzlik bilan birgalikda harakat qiladi. Yotqizilgan M. muzlik erigandan keyin parchalangan jinslardan hosil boʻladi va M. marzalari va tag M.ga, ular esa, oʻz navbatida, boʻylama, chekka qirgʻoq M. lari va boshqalarga boʻlinadi. Togʻli oʻlkalarda yotqizilgan M. mayda jinslar, tuproq aralashgan harsang toshlar holida uchraydi. Mlarni oʻrganish ular bilan bogʻliqboʻlgan konlarni topish va muzlik boʻlgan joylarni aniqlashda ahamiyatga ega.
Pankovskaya (Xarovsk tumani, Vologda)
2002 - yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 4 kishi.
Aholisi
Aholisi - 0 kishi (2010).
Mardin (viloyat)
300px|thumb|Mordin Mordin.Turkiyada bır viloyat.
Ramada International
Ramada International — Amerika Qo'shma Shtatlari va Kanadadan tashqarida Ramada nomidan mehmonxonalarga egalik qiluvchi, ularni boshqaruvchi va franchayzing qiladigan kompaniya. Ramada International Cendant kompaniyasining raqibi Marriott International kompaniyasiga tegishli edi. 2004-yilda Cendant kompaniyani Marriottdan sotib oldi va Ramada nomidan foydalanish huquqiga egalik qila boshladi. Hozir bir xil mulkchilik shaklida boʻlishiga qaramay, Ramada va Ramada International alohida tashkilotlar. 2006-yilda Cendant mehmonxonalari va mehmondoʻstlik sanoati Wyndham Worldwidega aylantirildi.
Castleford (Idaho)
Castleford AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Twin Falls okrugi tarkibiga kiradi.
Baltic (Janubiy Dakota)
Baltic  — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 1 246 kishini tashkil qilgan.
Castleford (Idaho)
Aholisi
277 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1147,3 nafar kishi.
Baltic (Janubiy Dakota)
Geografiyasi
Baltic shahri 43.76222°N, -96.73778°W (43.762331, −96.737707) koordinatalarda joylashgan.
Castleford (Idaho)
Geografiyasi
Maydoni — 0,2 km2. Shundan 0,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1180 m balandlikda joylashgan.
Baltic (Janubiy Dakota)
Demografiyasi
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 1 089 kishi, 389 ta xonadon va 302 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 95,4% oq tanlilar, 0,5% afro-amerikaliklar, 0,9% tubjoy amerikaliklar, 2,1% boshqa irqlardan va 1,1% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 2,2 foizini tashkil etadi.
Shaharda 389 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 47 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 60,4 foizi er-xotinlar, 10,3 foizi eri boʻlmagan ayollar, 6,9 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 22,4% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 19,0 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 5,2 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishi bor.
Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 30,9 yoshni tashkil etadi. Aholining 32,8 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 7,4% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 33% 25 dan 44 gacha; 20,7% 45 dan 64 gacha; va 6,2% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 51% erkaklar va 49% ayollarni tashkil qilgan.
Ottone
Ottone Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Piacenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 98 km2. 613 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Havolalar
Ottone
Morenali relyef
Morenali relyef - muzliklar taʼsirida paydo boʻladigan relyef. Muzliklar togʻ jinslarini yemirib, ularni bir joydan ikkinchi joyga koʻchiradi. Chekingan muzliklar yirik (gʻoʻlatosh, harsang toshlar), mayda (shagal) toshlar va qum hamda qumoq jinslarni qoldirib ketadi. Bu yotqiziqlar koʻpdan-koʻp tepalar, chuqurliklar (koʻpincha koʻllar) hosil qiladi. Morenali relyef Rossiyaning Yevropa qismida keng tarqalgan va tuproq qatlami qalin boʻlganidan ancha tekis koʻrinadi. Togʻlarda ham Morenali relyefni uchratish mumkin. Togʻlarda vodiy yon bagʻirlarida morenalardan hosil boʻlgan ayrim va qator tepaliklar ajralib turadi. Oxirgi morena yotqiziqlaridan yoy shaklidagi morena uyumlari va xilma-xil tepaliklar paydo boʻladi. Togʻlardagi morena yotqiziqlarida tuproq qatlami yupqaroq, lekin, unumdor boʻladi. Morenali relyef Oʻrta Osiyo togʻlarida keng tarqalgan.
Le Mesnil-Robert
Aholisi
166 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 40,5 nafar kishi.
Abdumavlon Abdullayev
Abdumavlon Abdullayevich Abdullayev (13-iyul 1930-yil, Chust-Pop tumani, Fargʻona okrugi, SSSR — 8-dekabr 2022-yil)  — biolog-botanik olim, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi akademigi (1995). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980), professor (1984).
Le Mesnil-Robert
Geografiyasi
Maydoni — 4,1 km2.