Qozoq_og‘zaki_adabiyoti_bilan_arab_adabiyotining_bog‘liqligi
2. Sharq (arab) adabiyotining Mayliqo‘ja ijodiga taʼsiri
Bu sheʼrda qozoq o‘sha arabcha so‘zlarni ishlatgan. Kimlardir ko'r, kimdir kal, Kimlardir ziqna, ba'zilari ziqna, Kimlardir olim, boshqalari axmoq. Yuqorida aytganimizdek, arabning „baqil“ so‘zini qo‘llagan, lekin sarang so‘zida qoldirmagan. Buni nomlangan qoʻshiq yoʻllarini ko‘rishimiz. Bu sheʼrdagi „bazi“ so‘zi arabcha so‘z bo‘lib, „baʼzi“ maʼnosini bildiradi. Bu asrda ham arabcha so‘zlarni ishlatgan. Bu yerga „Baʼzilar meniki, baʼzilari havom“ deyish mumkin edi. Yig'ilgan hamma odamlar, “Istingga duo ber” degan qo'shiq misralarida, arabcha “Jamoat” so‘zini ishlatgan. Bu yerda ham "ko'p" yoki "odamlar" so'zini ishlatish mumkin. Maylixo‘ja sheʼrlarida arablarning oy nomlarida qo‘llangan. Masalan: „Rabi’ul-avval“. Shoir bu arabcha oy nomini „Rabbil avval“ degan ekan. Maylixo‘ja asarlarini Nazirago uslubida yozgan kitobxon shoirlar qatorida tiradi. Milliy adabiyotlar o‘rtasidagi badiiy anʼanalar uzviyligi, mustahkamligini „adabiy aloqa“ deymiz. Asosan, adabiy aloqa timsollari yozuvchining o‘rnatilgan adabiy anʼanalarga sodiqligi hamda turdosh adabiyotlar o‘rtasidagi tipologik o‘xshashlik natijasidir. Shunday adabiy bog‘lanishni Mayliqo‘janing „To‘tinama“sida ham kuzatish mumkin. Totyamada ikkita zang haqida suhbat boʻladi. Bu ikkisi daryo boʻyida yuribdi. Ikkalasi ham uya quradilar va joʻjalarini boqadilar. Uyani balandroq qur desa, erkak rozi boʻlmaydi. Urg‘ochi suv ko‘tarsa, uyamizni tortib oladi. "Bu yerdan xotini aytdi: ketaylik biz, Kuchingizni yo'qotmang, dushman bilan kurashish vaqti keldi.  Bir kun kelib daryo toshib ketadi.  Siz aytganlarning hammasi bema'nilik" Shunda odam: Erkagi aytdi: "Biz erkaklarmiz, Keling, buni shu suv bilan qilaylik.  Bu suv bizga zarar yetkaza olmaydi,  Ular bizning qasosimiz. Biroq, bir kuni suv toshib uylaringa uch bolalari bilanbirga olib ketadi. Ikki to‘tiqush yig‘lab yurib samuruq qushga aytib, bir o‘lik, ikki tirik bolalarini qutqarib qolishdi. Bu dostonda shoirning maqsadi, xoh xotin bo‘lsin, xoh bola bo‘lsin, aqlga quloq solish bo‘lib: Farzandni chaqirishga aqlingiz bo'lsa,  So‘zlarida qariyadek so‘zli bo‘lsa. Va: Shunga o'xshash ayolning qadrini bilmay,  Haqoratning ayol deb o'zi xotin,-deb kela: Yaxshi odamning hamrohi,  Shunga qaramay, ehtimol bu mening "jonim" emasdir. Unga oxiratda qo'shiladi.  "Aumasa o'zaro rozi", deb xulosa qiladi u. Shu bois Maylixo‘jada sharq shoirlari kuylagan qo‘shiqlarni, takror kuylab, tahrir qilib qozoq kitobxonlariga moslashtirib berib yurgan. Masalan, „Iymon tapgan haqiqiy davlat“ sheʼrida so‘nggi Odam Ato va Momo Havodan boshlab, dunyodan oʻtgan paygʻambarlarni, soʻngi Muhammad (s.a.v) paygʻambarni va uning sahobalari Abu Bakr, Umar va Usmon Qur’onni qoplagani haqida kuylaydi. Shoir Mayliqo‘ja arab tarixini kam bilmas edi. Asosan, arablar Ibrohim (s.a.v) payg‘ambar avlodlaridan. Muhtaram Muhammad (s.a.v.) payg‘ambarimiz ham shu kishining avlodlaridandir. Men qisqacha aytib oʻtganim shu. Shoir Mayliqo‘ja „O‘n sakkiz ming dunyo“ sheʼrida bularni eslatib o‘tgan: Ibrohim Xalildan asillardan Quraysh arab naslidan Makkai sharif haqida Rabbil Aval oyida Dushanbaning tunida Abelda ismli mo'mindan Amina ismli xotinidan Muborak dunyoga Muhammad ismli bola keldi. Ha payg‘ambar haqida kuylamagan shoir (mayli arabmi, mayli qozoqmi yoki boshqa xalq) bo‘lmasa kerak. Maylixo‘ja ham bu sheʼrini arab adabiyotiga taqlid qilib, tarixiga ishnib yozgan