cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Niagara sharsharasi va Ontario shtati
Tarix
Turizm 19-asrning boshlarida boshlangan va shu vaqtdan boshlab mahalliy iqtisodiyotning muhim qismi boʻlib kelgan. Sharshara tabiiy mo '' jiza sifatida tanildi, qisman ular Albert Bierstadt kabi 19-asrning taniqli amerikalik rassomlarining rasmlarida aks ettirilgan. Bunday asarlar toshbosma sifatida koʻpaytirilib, keng tarqaldi. Bundan tashqari, Niagara sharsharasi oʻzini asal oyi uchun joy sifatida sotadi; bu oʻzini „dunyoning asal oyi poytaxti“ deb eʼlon qilgan.
1914-yil dekabridan 1918-yil avgustigacha Niagara sharsharasida joylashgan Qurol-aslaha (hozirgi Niagara harbiy muzeyi) da nemislar uchun internirlash lageri tashkil etilgan
Shaharning rasmiy tarixchisi Sherman Zavits boʻlib, u Niagara tarixining koʻplab jihatlari boʻyicha muntazam radio eshittirishlar beradi.
Myunxen Amaliy fanlar Universiteti
Universitet reytingi
U-Multirank Xalqaro Universitetlar reytingida Myunxen Amaliy fanlar Universiteti 2021-yilda olti marta yuqori ballga erishdi.
2011-yil iyul oyidan boshlab Myunxen Amaliy fanlar ?Universiteti Germaniyadagi eng yaxshi 3 ta EXIST startap Universitetlaridan biri boʻlib, talabalarning startaplarini qoʻllab-quvvatlash uchun millionlab mablagʻlarga ega. Boshlangʻich moliyalashtirish sho '' ba Instituti „Strascheg tadbirkorlik markazi“ bilan birgalikda taqdim etiladi.
Joylar
Myunxen amaliy fanlar universiteti uchta joyga ega: Campus Lothstraße (°N, °W), Campus Pasing (°N, °W) va Campus Karlstraße (°N, °W). Lothstrassedagi Dizayn fakulteti va Schachenmeierstrassedagi Turizm fakulteti uchun yangi bino (°N, °W) ham Lothstrasse kampusining bir qismidir.
Kutubxona
Universitet kutubxonasi uchta joyda joylashgan boʻlib, u yerda tegishli fakultetlarning tegishli ixtisoslashtirilgan kitoblarini topish mumkin. Jami zaxiralar taxminan 320 000 ta bosma ommaviy axborot vositalarini va 512 ta joriy bosma jurnal nomlarini tashkil etadi, bu esa 95 tadan oshadi. boʻsh qoʻlda %. Bundan tashqari, 140 000 ga yaqini universitet aʼzolari uchun Elektron kitoblar va 45 000 Taklif etilgan elektron jurnallar. Asosiy vazifa universitet a’zolarini bosma yoki elektron ommaviy axborot vositalari bilan ta’minlashdan iborat. Kutubxona boshqa barcha odamlar uchun ham ochiq.
Tadqiqot
Myunxen Amaliy fanlar Universiteti qoshidagi tadqiqot Institutlari:
Ragʻbatlantirish
Amaliy fanlar Universiteti sifatida Myunxen Amaliy fanlar Universiteti doktorlik darajasini berish huquqiga ega emas. Biroq, Universitetda doktorlik dissertatsiyasini kooperativ doktorlik darajasida - HMning rahbar Professori bilan bajarish mumkin. Talablar Universitetning Doktorantura qoidalariga asoslanadi. Turli xil doktorlik dasturlari taklif etiladi.
Ilmiy-tadqiqotlarni targʻib qilish va Yosh olimlar markazi Doktoranturaga kirish bosqichida va doktorantura davomida nomzodlarni qoʻllab-quvvatlaydi.
Turli xil
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/HM_Winterkonzert_2016.jpg/220px-HM_Winterkonzert_2016.jpg|thumb| Myunxen Amaliy fanlar Universiteti xor va orkestrining 2016-yil qishki kontsertida skripkachilar Universitetning poyga jamoasi municHMotorsport 2005-yilda tashkil etilgan va 2018-yilda ularning soni 120 ga yaqin edi. aʼzolari. U har yili bir nechta tadbirlarda ishtirok etadi, jumladan, Formula Student.
I-Club (Xalqaro klub) oʻz oldiga xalqaro talabalarni nemis talabalari bilan aloqa oʻrnatish vazifasini qoʻygan. Muntazamlar stoli har ikki haftada oʻtkaziladi, bu madaniyat va madaniyatlararo almashinuvni umumiy tushunishga hissa qoʻshish uchun moʻljallangan.
Universitetda Universitet hayotidagi voqea va hodisalarga hamroh boʻlgan oʻz musiqa ansambllari mavjud.
Mex – Marketing Exchange e. V bozorga yoʻnaltirilgan korporativ boshqaruv loyihalari bilan shugʻullanuvchi talabalar tashabbusi boʻlib, barcha qiziqqan talabalar uchun ochiq va Kompaniyalar va Universitet oʻrtasidagi almashinuvni rivojlantirishni xohlaydi.
Mont-Saint-Martin (Meurthe-et-Moselle)
Mont-Saint-Martin Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meurthe-et-Moselle departamenti Briey tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
8241 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 936,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,8 km2. Dengiz sathidan 260 – 398 m balandlikda joylashgan.
Qoʻrgʻontepa (Samarqand viloyati, Ishtixon tumani)
Qoʻrgʻontepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV—V—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Ishtixon tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Barlos“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Bawman (Qoʻstanay viloyati)
Bauman (Бауман) — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Uzunkoʻl tumaniga qarashli qishloq. Bawman qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Tuman markazi Uzunkoʻl qishlogʻidan 42 km sharqda joylashgan.
Qishloqdan 3,5 km janubi-sharqda Choʻshqali, gʻarbda 5 km Yekibas, 7 km shimolda Goreloye, 2 km shimoli-gʻarbda Ashshikoʻl joylashgan.
Tarixi
2019-yilda geografik jihatdan Bawmandan uzoqda joylashgan Korolevka qishlogʻi Bawman tarkibiga kiritildi.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 746 kishini (372 erkak va 374 ayol) tashkil qildi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 628 kishi (319 erkak va 309 ayol) yashagan.
Nomsiztepa-3 (Samarqand viloyati, Ishtixon tumani)
Nomsiztepa-3  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV—V—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Ishtixon tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Barlos“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Qambartepa (Qashqadaryo viloyati, Qarshi tumani)
Qambartepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII—VIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Qarshi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Tallikuron” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Orta Qışlaq
Orta Qışlaq (shuningdek, Ortaqışlaq) Ozarbayjonning Agʻdam tumanidagi qishloq. Ushbu qishloq Üçoğlan munitsipalitet tarkibiga kiradi.
Nandamuri Kalyan Ram
Nandamuri Kalyan Ram (नंदमुरी कल्याण राम, Нандамури Кальян Рам 1978-yil 5-iyulda tugʻilgan) — hindistonlik aktyor va kino prodyuseri, Telugu kino sanoatida faoliyat olib boradi. U aktyor-siyosatchi Nandamuri Xarikrishnaning oʻgʻli. Ram Athanokkade, Hare Ram va 118 kabi jangovar filmlardagi rollari bilan mashhur. Ram otasi tomonidan bobosi N. T. Rama Rao nomi bilan atalgan NTR Arts ishlab chiqarish kompaniyasining raisidir. Ram shuningdek, Legend, Nannaku Prematho va Krishnashtami kabi filmlar uchun maxsus effektlarni taqdim etgan, video effektlar bilan shugʻullanuvchi „Advitha Creative Studios“ kompaniyasi egasi hamdir.
Yoshligi
Ram Telangana shtatining Haydarobod shahrida Nandamuri Xarikrishna va uning birinchi rafiqasi Lakshmi Kumari oilasida tug‘ilgan. U NT Rama Raoning nabirasi. Ramning oʻgay ukasi, N. T. Rama Rao Jr. ham aktyor. Ram Sent-Pauls, Haydarobod va KCP Siddardha Adarsh turar-joy maktabida, Vijayavada maktabida tahsil olgan. Ram Koimbatore shahrida muhandislik darajasini va Chikagodagi Illinoys Texnologiya Institutida magistrlik darajasini oldi.
Faoliyati
1989-yilda Ram amakisi Nandamuri Balakrishna bilan „Bala Gopaludu“ filmida yosh aktyor sifatida rol faoliyat olib borgan. 2003-yilda Toli Choopulone va undan keyin Abhimanyu filmi bilan boshladi, bu filmlari muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 2005-yilda Ram bobosi NT Rama Rao nomi bilan N. T. R. Arts bannerini yaratdi Ram Surender Reddini rejissyor sifatida tanishtirgan Athanokkade filmini ishlab chiqardi va bu film muvaffaqiyatga erishdi. Uning keyingi filmlari Asadhyudu, Vijayadasami va Lakshmi Kalyanam filmlari eng muvofaqqiyatli filmlar qatoriga kirdi. 2008-yilda nashr etilgan „Hare Ram“ filmi esa umumiy muvaffaqiyatiga aylandi. Ramning 2009-yilda nashr etilgan Jayeebhava va 2010-yilda chiqarilgan Kalyanram Kathi filmlari muvaffaqiyatsiz filmlari sifatida paydo boʻldi. 2013-yilda Ram Om 3D filmida suratga tushdi va u Hindistondagi birinchi 3D jangovar filmi sifatida eʼtirof etilgan va yoz oxirida chiqarilgan.
Javlon Guseynov
Javlon Guseynov (1991-yil 24 iyunda tugʻilgan)  — oʻzbekistonlik professional futbolchi, Liga 1ning " Borneo " klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.
Nandamuri Kalyan Ram
Shaxsiy hayoti
Ram 2006-yil 9-avgustda Svatiga uylandi. Ularning ikki farzandi, bir o‘g‘li va bir qizi bor.
Javlon Guseynov
Borneo
2019 yilning 6 yanvarida Guseynov rasman Borneo bilan bir yillik shartnoma imzoladi. 2020 yilning 5 yanvarida Borneo bilan shartnomani uzaytirdi
Yutuqlar
Individual
Nayzali hujum yodgorligi
Nayzali hujum yodgorligi — Birinchi jahon urushi boshlanganining 100-yilligida Gusev shahrida bu urushda halok bo‘lgan rus askarlari va ofitserlari xotirasiga bag‘ishlab o‘rnatilgan yodgorlik.
Qorabogʻsoy
Qorabogʻsoy — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Paleolit davri. Toshkent viloyatining Ohangaron tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Qoabogʻtepa qishlogʻi atrofi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Nayzali hujum yodgorligi
Yodgorlik haqida
Yodgorlik 1914-yil 20-avgustda Gumbinnen jangida halok bo‘lgan rus askarlari va ofitserlari xotirasiga bag‘ishlangan. U Rossiya harbiy-tarixiy jamiyati va Kaliningrad viloyati maʼmuriyati tashabbusi bilan o‘rnatilgan. Yodgorlikka tutash hududni obodonlashtirish ishlari mahalliy hokimiyat tomonidan amalga oshirildi. Yodgorlik loyihasining muallifi mashhur haykaltarosh Vladimir Surovtsev bo‘lgan. Yodgorlik rus askarining miltiqqa nayza bilan mahkamlangan holda dushman pozitsiyalari tomon yugurayotgan haykali.
O‘rnatish joyi sifatida Kaliningrad viloyatining Gusev shahri (sobiq Gumbinnen) tanlangan. Yodgorlikning tantanali ochilishi 2014-yil 24-avgust kuni bo‘lib o‘tdi. Ochilish marosimida Rossiya Federatsiyasi Madaniyat vaziri, Rossiya Harbiy-tarixiy jamiyati raisi Vladimir Medinskiy, shahar hokimiyati vakillari, Polsha va Germaniya konsulliklari, shuningdek, fuqarolar ishtirok etdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Korif
Korif (Korit, Κόρυθος) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Paris va Enonaning oʻgʻli. Enona qasos olish uchun uni yunonlarga yoʻlboshchi qilib yuborgan. Ilionga kelib, Yelenani sevib qoladi, u unga doʻstona munosabatda boʻladi. Biroq, Paris uni oʻldiradi.
Changaltepa (Jizzax viloyati, Gʻallaorol tumani, Qashqabuloq)
Changaltepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: X—XII asrlar. Jizzax viloyatining Gʻallaorol tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Qashqabuloq“ QFY, Qashqabuloq qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Korif
Nikanderning soʻzlariga koʻra, Korif erta vafot etgan Yelena va Parisning oʻgʻlidir.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Mont-sur-Meurthe
Mont-sur-Meurthe Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meurthe-et-Moselle departamenti Lunéville tumani tarkibiga kiradi.
Shokir Mo‘minov
Sport faoliyati
Shokir Moʻminov 2003-yili Chedjuda (Janubiy Koreya) dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida 73 kg vazn toifasida bronza medalini qoʻlga kiritadi. U 2006-yilda Dohadagi (Qatar) Yozgi Osiyo oʻyinlarida 73 kg gacha vazn toifasida yarim finalda koreyalik dzyudochi Li Von Xiga yutqazib qoʻyib, ammo bronza medali uchun bahsda qozogʻistonlik Aydar Kabimollayevni magʻlub etishga muvaffaq boʻlgan. 2007-yilda Quvaytdagi dzyudo boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida qit’amizning ikkinchi bronza medalini qoʻlga kiritadi.
Mont-sur-Meurthe
Aholisi
914 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 96,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,5 km2. Dengiz sathidan 216 – 277 m balandlikda joylashgan.
Shokir Mo‘minov
Sport faoliyati
Moʻminov 2008-yilda Pekindagi (Xitoy) Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 73 kg gacha boʻlgan vazn toifasida chexiyalik dzyudochi Yaromira Jezek ustidan birinchi bosqichda gʻalaba qozondi, ammo keyingi bosqichda jahon chempioni Van Ki Chunga imkoniyatni boy berdi. Soʻng tasalli raundda qozogʻistonlik Rinat Ibragimovni yenggan boʻlsa, keyin braziliyalik Leandr Gilyerga imkoniyatni boy berdi.
U 2009-yilda Tayvan poytaxti Taypeda boʻlib oʻtgan dzyudo boʻyicha Osiyo chempionatida 81 kg gacha boʻlgan vazn toifasida qit’amizning bronza medalini olishga muvaffaq boʻladi. Moʻminov 2010-yilda Guanjoudagi (Xitoy) Yozgi Osiyo oʻyinlarida 81 kilogrammgacha boʻlgan vazn toifasida finalda koreyalik Kim Je Bomga yutqazib, kumush medalni qoʻlga kiritgan edi. Ammo bellashuvdan soʻng Shokirning doping-testi metilgeksanamin tufayli ijobiy chiqdi, shunda barcha natijalar bekor qilinib, kumush medaldan mahrum qilinadi.
2010-yilda Tunisda dzyudo boʻyicha Gran-pri bosqichida uchinchi oʻrinni qoʻlga kiritadi va shu yili u sportdagi faoliyatini nihoyasiga yetkazadi.
Anna Alyabyeva
Anna Rozmatovna Alyabyeva (1993-yil 13-noyabr) — badiiy gimnastika boʻyicha Qozogʻistonlik xalqaro toifadagi sport ustasi.U shaxsiy chempionatda ishtirok etdi. 2012-yil Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.
ForteBank
ForteBank — Qozogʻistonning xususiy banki boʻlib,Qozogʻistondagi beshta yirik bankdan biridir. Bosh ofisi Nur-Sulton shahrida joylashgan boʻlib,Qozogʻistonning 34 ta shahrida 20 ta filial va 100 ta savdo nuqtalari mavjud.
Anna Alyabyeva
Biografiyasi
Anna Alyabyeva 1993-yil 13-noyabrda Chimkent shahrida tugʻilgan. 5 yoshidan beri gimnastika bilan shugʻullanadi.Oliy musiqa maktabida (Ostona) O. Buyanova bilan birga tahsil olgan.
2009-yilda Ostona shahrida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida u umumjamoa hisobida birinchi, shaxsiy hisobda ikkinchi boʻlib, miqdor va har bir mashqda faqat Aliya Yusupovaga yutqazdi: arqon (27,3), halqa (26,85), toʻp (26.95), lenta (27.15). Umumiy miqdori 108,25.
ForteBank
2020-yil avgust holatiga koʻra ForteBank aktivlari boʻyicha 3-oʻrinni egallaydi.
Anna Alyabyeva
Biografiyasi
U Guanchjouda boʻlib oʻtgan 2010-yilgi Osiyo oʻyinlarining umumjamoa hisobida gʻolibi.Shaxsiy bahslarda u arqon bilan (28,45), halqa bilan (28,65), toʻp bilan (28,2) mashqlarda birinchi boʻldi.Lenta bilan mashqlarda (26.15) u atigi 6-oʻrinni egalladi. Ammo bu miqdor (111,45) ham gʻolib boʻlishga imkon berdi.
ForteBank
Tarix
ForteBank hozirgi koʻrinishida 2015-yil 10-fevralda uchta bank-ForteBank,Alliance Bank va Temirbankning birlashishi natijasida tashkil topgan.Birlashish vaqtida yangi bankning kapitali 160 milliard tengeni (900 million AQSh dollari) tashkil qilgan. Bu koʻrsatkich ForteBankga Qozogʻiston banklari orasida kapital boʻyicha uchinchi va aktivlar boʻyicha sakkizinchi oʻrinni egallash imkonini berdi. Bankning asosiy aktsiyadori qozogʻistonlik tadbirkor Bolat Utemuratov edi.
ForteBank 2015-yil 1-yanvarda tashkil etilgan.
Alliance Bank 1993-yil 7-yanvarda tashkil etilgan.
"Temirbank " 1992-yil 26 martda tashkil etilgan.
Biznes modeli
ForteBank-jismoniy va yuridik shaxslarga xizmat koʻrsatadigan chakana bank xizmatlarini koʻrsatadigan universal bankdir.
Bankda brendlarga boʻlinish mavjud:
Boshqaruv kengashi
ForteBank boshqaruvini Bank Boshqaruvi amalga oshiradi, uning tarkibiga Boshqaruv raisi, uning oʻrinbosarlari va Direktorlar kengashi qarori bilan boshqa xodimlar kiradi.2020-yil 31-avgust holatiga koʻra,Boshqaruv tarkibi Boshqaruv raisi va olti nafar oʻrinbosardan iborat.
Boshliqlar kengashi
Bank faoliyatini strategik boshqarishni Boshqaruv ishini nazorat qiluvchi, aksiyadorlar umumiy yigʻilishiga hisobot beruvchi Boshqaruv Kengashi amalga oshiradi.2020-yil 31-avgust holatiga koʻra,Direktorlar kengashi olti nafar aʼzodan iborat.
Mukofotlar
Forte mobil ilovasi orqali omonat ochishda samarali stavka 13,5 % ni tashkil qiladi. Forte mobil ilovasida qulay shartlar bilan omonatlarni oching Toʻldirish:
Ish haqini hisoblash:
Qisman yechib olish:
Qopdagi qatl
thumb|O'rta asrlar minaturasi Poena cullei ( lat.  —   "qopda ijro etish" ) — Rim jinoyat huquqiga maʼlum boʻlgan oʻlim jazosining i turi. Qatl paytida qurbon turli hayvonlar (ilon, maymun, it yoki xoʻroz) solingan qopga (xaltaga) solingan va suvga tashlangan.
Rim davlatida
Bu qatl qilingan shaxsni tirik ilon, maymun, xoʻroz va it bilan birga charm xaltaga tikib, soʻngra xaltani hovuzga choʻktirishdan iborat edi. U qarindoshlarni, ayniqsa otani (patricidium) oʻldirish uchun ishlatilgan. U muqaddas va ramziy xususiyatga ega edi, chunki poena cullei ga duchor boʻlgan jinoyatchi tegishli hayvonlarga oʻxshatilgan.
Tsitseronning soʻzlariga koʻra, kufr keltirganlar ham xuddi shunday jazoga tortilgan. Rim imperiyasi tomonidan nasroniylikning qabul qilinishi bilan bu qatl Buyuk Konstantin qonunlari bilan tasdiqlangan boʻlib, u bu qatlni bolalar qotillariga nisbatan qoʻllashni koʻpaytirgan.
Poena cullei Vizantiyada saqlanib qolgan, xususan, Yustinian kodeksida koʻrsatilgan. Shu bilan birga, ushbu qatlni bajarishning baʼzi protsessual xususiyatlari Digestlarda koʻrsatilgan: qatl qilingan shaxs avval tayoq bilan kaltaklangan va u dengiz yaqinida boʻlgan taqdirdagina hayvonlar solingan qopda dengizga tashlashgan; dengiz yaqin boʻlmasa, jinoyatchini yovvoyi hayvonlar parchalab tashlashga berilgan.
Labrun
Labrun Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wittenberg (tuman) tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,01 km2. 130 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Qopdagi qatl
Oʻrta asrlarda
Oʻrta asrlarda Rim huquqining qabul qilinishi taʼsiri ostida bir qator Evropa mamlakatlarida qatl oʻzgartirilgan shaklda qabul qilingan. Fransiyaning Livres de Jostice et de Plet (1260) odatiy huquq kodeksida, Yustinianning Digestiga asoslangan holda, xoʻroz, it va ilon bilan qopda qatl haqida soʻz yuritilgan.
Biroz vaqt oʻtgach, Germaniyada poena cullei asosidagi qatl paydo boʻldi, u erda oʻgʻrini dorga teskari osib qoʻyish, shuningdek, qatl qilinganlarning oʻng va chap tomoniga bir yoki ikkita it bilan birga osilgan.
Labrun
Hududi
Labrunning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Qopdagi qatl
Oʻrta asrlarda
Oʻrta asr glossatorlari Rim huquqining tegishli qoidalarini sharhlab, poena cullei ramziyligini shunday izohladilar:
It aniq „yahudiylarning qatl etilishi“ kontekstida qoʻshimcha ramziy maʼnoga ega boʻldi, chunki yahudiy va nasroniy anʼanalarida it hasad gunohini ifodalovchi nopok hayvon hisoblangan. Bundan tashqari, it, eshak, mushuk va choʻchqa bilan bir qatorda, oʻrta asr ilohiyotchilari tomonidan "shaytonning hayvonlari " deb nomlangan, yaʼni yerdagi dunyoda shaytonning yordamchilari boʻlgan tirik mavjudotlar roʻyxatiga kiritilgan.
Falpiy
Falpiy (Talpiy, Θάλπιος) — „Iliada“ qahramonlaridan biri. Elis shahridan. Evrit va Ferefonaning oʻgʻli. Elenaning turmush oʻrtogʻi. Troyan urushining ishtirokchisi. U Troyaga 10 ta kema olib kelgan hamda Troyan otiga mingan.
Al-Muazzam Turon-shoh
Kelib chiqishi
Al-Malik al-Muazzam Turonshoh Ayyubiylar sulolasidan kelib chiqqan boʻlib, Misr sultoni as-Solih Najmiddin Ayyubning bittagina oʻgʻli va Sulton al-Odil Sayf ad-Din I ning nabirasi edi. Ayyubiylar sulolasining asoschisi Saloh ad-Din Yusufning ukasi. Otasining taxtga o'tirish huquqidan ayrilganidan foydalanib Turonshoh 1240-yilda Misrda hokimiyatni qoʻlga kiritib, ukasi al-Odil Sayf ad-Din II ni taxtdan agʻdarib, zindonga tashlaydi. Solih Najm ad-Din Ayyub mashaqqatli gumon va fitnadan doimo qo'rqib, turkiy qullardan tarkib topgan maxsus shaxsiy tan soqchilarni tuzish maqsadida Misrga ommaviy ravishda qullar olib kelingan. Sultonning bu yangi qo'riqchilari mamluklar (ya'ni, "egalik") deb ataldilar va tez orada ular as-Solih Ayyubning asosiy harbiy kuchiga aylandilar (Mamluklarning Sulton as-Solih nomidagi tanlangan qismlari "solihiya" deb nomlangan). Mamluklar Turonshoh    armiyaning asosi bo'lishi kerak edi.
Turonshoh Sulton as-Solih Najmiddin Ayyubning (olti yoshida vafot etgan, Shajar ad-Durr tugʻilgan Xalilni hisobga olmaganda) yagona oʻgʻli boʻlishiga qaramay, sulton uni oʻziga merosxoʻr deb bilmadi va 1239-yilda uni Qohiradan ancha olisda joylashgan Hisn Kayfuga hokim qilib yubordi. Sulton yosh Turonshoh huzurida Xusamiddinni otabek qilib tayinlaydi. Turonshohning fe’l-atvori yomon, takabbur va qo'rs, qolaversa, mayxo'rlikka moyil edi. Shuning uchun boʻlsa kerak, Sulton as-Solih Ayyub oʻz hayoti davomida Qohira hokimi Husamad-Din ibn Abu Ali vafotidan keyin Ayyubiylar davlati ustidan hokimiyatni Abbosiy xalifasi al-Mustasimga   oʻtkazishni buyurgan. Qohiralik solnomachi al-Makriziyning yozishicha, Turonshoh ahmoq va undan ham yomoni shundaki oʻqimishli ahmoq edi. Uning bobosi Sulton al-Komil Muhammad yosh Turonshohni fiqh, dialektika, ilohiyot va boshqa ilmlarni oʻrganishga undagan, biroq bir lahzada u nabirasining ta'lim olishidan foyda yoʻqligini tushunib yetgan – o'z davrining eng zo'r olimlari Turonshohni ilmsizlikdan qutqara olmagan. Uning be'mani boshqaruvi cho'zilgan xolos deyilgan.
Hokimiyatga ko'tarilish
left|thumb|276x276px| [[Dumyot|Damietta devoridagi salibchilar. Buyuk fransuz yilnomalari]] 1249-yilning yozida yettinchi salib yurishini e'lon qilgan qirol Lyudovik IX qo'mondonligi ostidagi fransuz qo'shinlari Misrga bostirib kirdi, Damiettani qo'lga oldi va Qohiraga yurish qildi. Turonshohning otasi Sulton as-Solih Najmiddin Ayyub oʻsha paytda qattiq kasal boʻlib qoladi va uning kasalligi haqidagi mish-mishlar Misr qoʻshinlaridagi askarlarning ruhiyatiga yomon tasir qiladi. U hijriy 647-yilning 15- shabonida (milodiy 1249-yil 21-noyabr) salibchilarning hujumini bartaraf qilishga tayyorgarlik ko'rayotgan al-Mansur shahri yaqinidagi harbiy qarorgohida vafot etdi. Turonshoh taxtning yagona vorisi bo'lib, Al-Jazirada bo'lib, u erda markazi Hisn-Kaifda joylashgan viloyatni boshqargan, uning onasi Sulton as-Solih Ayyub Shajar ad-Durrning bevasi (yoki sevimli kanizaki) edi. oliy shayx ("Shayx ash-Shuyuh") va mamluklar rahbarlari Faxriddin Yunis va Tavashi Jamoliddin Muhsinlar Ayyubiy qo'shinlari orasida vahima qo'zg'alishidan qo'rqib, sultonning o'limi haqidagi ma'lumotni yashirib, maxfiy tarzda Turonshohni chaqirdilar. Turonshoh Misrga borib, marhum Solih Ayyub nomidan farmonlar chiqara boshladi. Bu farmonlardan birida qoʻshinlar va mamluk amirlariga taxt vorisi sifatida Turonshohga bay’at qilishi xabari berilgan edi. Amir Faxr ad-Din Yunis Turonshoh kelishidan oldin Misrda qo'shinlar bosh qo'mondoni (atabek al-asakir) va harbiylarni bosh boshqaruvchisi etib tayinlasa ham, amalda Xusomiddin ibn Abu Ali Misrning rasmiy qo'mondoni bo'lib qolgan. Sultonning kasalligi, hech kimni koʻrishi mumkinmasligi e’lon qilindi va Turonshoh nomi xutbada Sulton as-Solih Ayyub   ning ismiga qo'shib birgalikda Masjidlarda aytish boshlandi. .
Shajar ad-Durrning xabarchilari hijriy 647-yil ramazon oyining boshida (milodiy 1249-yil dekabr) Hisn-Kayfaga yetib kelishdi va Ramazon 11-kunida (18-dekabr) Turonshoh oʻzining kichik bir bo'linmasi bilan Misrga joʻnab ketdi (al-Maqriziy maʼlumotlariga koʻra). U Hisn - Kaifudan 50 ta chavandoz hamrohligida ketdi). Al-Nosir amiri Yusuf Al -Nosir yoki Mosul hukmdori Badriddin Lulu qoʻshinlari tomonidan hujumga uchrashidan qoʻrqib Turonshoh Diyor- Rabiya orqali janubga, Furot daryosi boʻyidagi Anaga va Anadan kamroq boʻlgan yoʻlni bosib oʻtdi. Suriya cho'lini kesib o'tish uchun g'arbga burildi. 28 ramazonda (1250-yil 4-yanvar) Turonshoh Gutaning Qusayr qishlogʻiga yetib keldi va u yerda hokim Jamolad -Din ibn Yagʻmur sulton chodirini qurdirdi. Ertasi kuni Turonshoh tantanali ravishda Damashqqa kirdi va rasman sulton deb e’lon qilindi. U Damashqda taxminan uch hafta qolib, Damashq zodagonlari va qo'shinlarining sadoqatini, sovg'a salomlar berish bilan mukofotlashga harakat qildi. Turonshoh bu maqsadlar o'ylamay uchun 300 ming dinor sarfladi, shahar kasbahi xazinasini to'liq o'tkazdi, keyin esa poytaxtga jo'nab ketgan edi. Xazinada mablag' qolmagani ucun Amir Jamoliddin ibn Yagʻmurni Turonshoh Damashq hokimi lavozimidan ozod qildi. 17- shavvol (23-yanvar) kuni Suriya shaharlari hukmdorlarining qasamyodini qabul qilib, u oʻzi bilan vazir Sharaf ad-Din al- Fayzini oʻz atrofidagilar va hukumatning yangi aʼzosi sifatida olib, Misrga joʻnab ketdi.
Boshqaruvi
thumb|300x300px| Luidovik IXning qo'lga olinishi. Sent-Luis hayotidan miniatyura (taxminan 1330-1340)). Eng chapda - Turonshoh Turonshoh amir Jamoliddin Yagʻmur va Sharaf ad-Din al-Fayziy bilan 1250-yil 18-fevralda Damashqdan Qohiraga keldi. Qohira darvozasi oldida uni hokim Husamad-Din ibn Abu Ali kutib oldi va Turonshohga sulton liboslarini kiydirdi. Zul-qada (23-fevral) kuni Turonshoh al-Mansuruga yetib keldi va u yerda “al-Malik al-Muazzam Gʻiyos ad-Din” nomi bilan yangi sulton deb e’lon qilindi. Sulton harbiy qarorgohga kelishidan ikki hafta oldin Otabek Faxriddin Yunis boshchiligidagi Ayyubiylar qoʻshinlari al-Mansurada salibchilarni magʻlub etadilar, Otabek al-Asakirning oʻzi jangdan bir oz oldin olamdan o'tgan edi. Turonshoh Misr qoʻshinlarini oʻzi bilan birga Jaziradan kelgan shaxsiy mamluk soqchilari (“muazziya”) bilan birlashtirib, Domiettaga chekinayotgan salibchilarga qarshi hujumga oʻtdi. Ilgari u ko'p sonli kemalarni qurishni va Megale kanaliga olib borib shay holatga turishni buyurgan, ular pistirmaning asosiy kuchi edi. Kichik fransuz floti kanal og'ziga yaqinlashganda, Misr kemalari kutilmaganda unga hujum qilishdi. Tez orada Al-Mansuradan Turonshohning boshqa kemalari yetib keldi va fransuzl salbchilari magʻlubiyatga uchradilar. Al-Maqriziyning yozishicha, bu jangda minggacha nasroniy halok boʻlgan yoki asir olingan, bundan tashqari gʻoliblar oziq-ovqat bilan toʻldirilgan 52 ta salibchilar kemasini qoʻlga kiritgan. Fransiya qiroli Lyudovik IXning kemalari endi Nil bo'ylab harakatlana olmadi, fransuz lagerining Damietta bilan aloqasi uzildi va salibchilar askarlari orasida ocharchilik boshlandi. Misr qo'shinlari salibchilar lagerini har tomondan o'rab oldilar. Bunday vaziyatda Fransiya qiroli Turonshohga Quddusni salibchilar qoʻliga oʻtkazish evaziga Damietta va boshqa bosib olingan Misr yerlarini unga qaytarishni taklif qiladi, biroq fransuz qoʻshinlarining ogʻir ahvolini tushungan Misr sultoni buni rad etadi. 3- muharram kuni (ya'ni milodiy 6-aprel) bo'lib o'tgan jangda salibchilar yana mag'lubiyatga uchradilar va Turonshoh qo'shinlari 32 fransuz kemasini yoqib yubordi, dushmanni dengiz orqali chekinish imkoniyatidan mahrum qildi va minglab fransuz salibchilarni, shu jumladan qirol Fransiya qiroli Lyudovik IXni o'zini ham asirga oldi. Solnomachi Al-Maqriziyning yozishicha, Baybars al-Bundukdoriy    qoʻmondonligi ostidagi mamlyuk-bahriylar(mamlyuklar bu Kavkaz va Armaniston, Gruziya o'lkalaridagi xalqlarning bolalaridan tuzilgan jangchilar, ular musulmon dinida etiqod qilishgan, asosiy ishi jang qilish bo'lgan, ushbu harbiylarni Usmoniylar sultoni keyinchalik tugatgan) jangda alohida ajralib turishgan.
Al-Maqriziyning yozishicha, bu jangda fransuzlar 10 mingdan 30 minggacha askarini yoʻqotgan, 100 mingdan ortiq piyoda askar va xizmatkorlari asirga olingan, Ayyubiylar qoʻshinida esa atigi 100 kishi halok boʻlgan. Turonshoh Damashq hokimi Jamoliddin ibn Yagʻmurga yoʻllagan maktubida salbchi bosqinchilar Nil daryosida choʻkib oʻlganlarni hisobga olmaganda, jang maydonida 30 ming kishi halok bo'lganini o'z yutug'i deb bilgan. “Biz son-sanoqsiz asirlarni bir daryoga tashladik”, deb yozadi oxirida Turonshoh. Al-Makriziy asirga olingan fransuz salibchilarning havas qilmas taqdiri va Turonshohning haddan tashqari shafqat bilmasligi haqida batafsil ma’lumot beradi: “Asirlarning koʻpligi ularni ushlab turishni qiyinlashtirib yubordi; sulton Seyfiddinga ularni oʻldirishni buyurdi; har kechasi oʻz xoʻjayinining qasoskorligining bu zolim quli 300-400 kishini zindondan yetaklab, boshlarini kesib, Nil daryosiga uloqtirgan; 100 000 fransuz salbchilar shu tarzda o'lim topgan”. Mansuradan Foriskurga yetib kelgan Turonshoh Nil daryosida muhtasham chodir va yogʻoch minora qurishni buyurdi. Al-Maqriziyning yozishicha, sulton “shafqatsiz urushdan qutulib, u yerda buzuqlik maishatga berilib ketib ko'p vaqtini maishatda o'tkazgan edi”. .
Hokimiyatga kelgan Turonshoh, boshqa narsalar qatori, qarindoshlari orasidan Ayyubiylar taxtiga da'vogarlarni yo'q qilish bilan ham shug'ullanib borgan. Al-Maqriziyning yozishicha, Turonshoh taxtga oʻtirgandan soʻng toʻrt mamluk-baxritga oʻz ukasi Odilshohni boʻgʻib oʻldirishni buyurgan (solnomachining yozishicha, keyinchalik aynan shu toʻrt mamluk Turonshohning yo'q qilinishida bosh qosh bo'llishgan ekan). Qohiraga yetib kelib, u yerda qamoqqa olingan Sulton al-Odil II ning oʻgʻli shahzoda al - Mugʻis Umarni shaharning kasbixonasida topdi. Bunday yuqori martabali qarindoshini poytaxt Qohirada ushlab turishdan cho'chigan, Turonshoh uni Iordaniya sharqiy tomoniga surgun qildi va u erda Transiordaniya qal'asi ash-Shaubakga qamab qo'ydi. Sulton gumonining yana bir qurboni sobiq Ayyubiylar toji amiri Baniyas al-Said Hasan ibn Usmon bo'lib, u 1247-yilda Misrdagi yer evaziga o'z mulkini Sulton as-Solih Ayyubga topshirgan. Turonshoh taxtga davogarlik qilishdan qo'rqib, as-Said Hasanni Suriyaga surgun qildi.
Tez orada yangi sultonning taxtga kelishi davlatda inqirozli vaziyatni yuzaga keltirdi. Takabbur va manman Turonshoh Shajar ad-Durr va taxtga chiqishida oʻzi qarzdor boʻlgan elita mamluklar korpusi “Jamdariya” va “ Bahriyya ” rahbarlari bilan aloqa o'rnatishni eplolmadi. Yuqori martabali kurd amirlari Husamiddin Ibn Abi Ali, Sayfiddin al-Kaymari, Izzaddin al-Kaymari va boshqa amirlarni, otasiga yaqin kishilarning avvalgi imtiyozlari bilan hisoblashishni istamay, oʻzi bilan birga kelgan mamluklardan “muazzia” amirlarini asosiy harbiy va ma’muriy lavozimlarga joylashtira boshladi. Shu bilan birga, u doimiy ravishda Shajar al-Durrni kamsitib, uni hokimiyatni egallashga intilishda aybladi. Al-Makriziy bu haqda shunday yozgan: “Sulton boshchiligidagi ma’yus va tanho hayot hammaning ongini ranjitdi, Hisn-Kaifadan o'zi bilan birga kelgan amaldorlarni doim o'zi bilan birgalikda olib yurgan ekan; otasining eski xizmatkorlaridan olingan oliy davlat idoralarida ularni kiyintirdi; ayniqsa, u mamluk-baxritlarga murosasiz nafrat koʻrsatdi... uning buzuqligi xazinani tugatdi va uni toʻldirish uchun Shajar ad-Durrni otasining boyligidan hisob-kitob qilishga majbur qildi. Ushbu hodisalar barcha tabaqalar ko'z o'ngida nafrat uyg'otdi. Qoʻrqib ketgan Shajar ad-Durr mamluklar-baxritlardan yordam soʻradi. Mamluklar Solihiya va Bahriyya Fransiya qiroli ustidan qozonilgan gʻalabada asosiy rol oʻynaganiga qaramay, Turonshoh barcha xizmatlarini o'zimniki deb takabburlik qilgan, bu esa mamluklar Solihiya va Muaziya oʻrtasidagi ziddiyatni yanada kuchaytirgan. Ikkinchisi sultonni Shajarat ad-Durr va Solihiya amirlariga qarshi qo'zg'atib, uni Misrning nomigagina hukmdori deb ko'rsatgan edi. Turonshoh oʻz amirlari bilan muntazam ravishda ziyofat uyushtirib, marhum otasining yaqinlarini masxara qilib, ularni koʻcha sarsonlari deb atagan, mamluklarni “solihiya” va “bahriya” deb ochiqchasiga haqorat qilgan,maluk jangcilariga qilingan bunday beadablik davom etavergan, Turonshoh doim mastlikda yurib kayf safoda yurgan edi, mast holda ularni mayib qilib, hammasini yoʻq qilish bilan tahdid qilgan. biriga.
Qotillik
left|thumb|350x350px| Turonshohning o'ldirilishi. Sent-Luis hayotidan miniatyura (taxminan 1330-1340)) Turonshohning otasi davrida imtiyozli mavqega ega boʻlgan Mamluk amirlari va boʻlinmalariga nisbatan siyosati ular orasida isyon gʻoyasining paydo boʻlishiga, uni agʻdarish yoki hatto oʻldirishga olib kelishi turgan gap edi. Qisqa fursatda vujudga kelgan fitnaga mamluklarning Oqtoy, Baybars, Aybek va Qalaun kabi “Bahriyya” sarkardalari boshchilik qildilar. Hijriy 648-yilning 28- muharram (1250-yil 2-may) dushanba kuni kechqurun al-Mansura yaqinidagi qoʻshinlar oʻrtasida navbatdagi aroqxo'rlikda Turonshoh ayrimlarni qilich bilan kesib tashladi va gʻazab bilan barchani qatl qilaman, deb baqira boshladi. Mamluklar bir vaqtning o'zida usha joyda bo'lgan fitnachilarning birining ishorasi bilan Bahriyya soqchilari qilichlari suzib, sulton chodiriga bostirib kirdilar (de Joinvilning soʻzlariga koʻra, ular besh yuzga yaqin edi) va Turonshoh oldiga oshiqdilar. Chodirdan yugurib chiqib, Sulton Nil qirg'og'i yaqinida joylashgan yog'och minoraga chiqdi, ammo isyonchilar uni o'rab olib, o't qo'yishdi. Turonshoh minoradan qochib chiqib, daryoga qochdi va suvi kam joyga borib to'xtadi va fitnachilardan uni o'ldirmasligini iltimos qildi. Mamluklar bir muncha vaqt shunchaki turib, uning yalinishini tomosha qilishdi. Nihoyat, fitnachilardan biri — Oqtoy (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Beybars) daryoga sakrab tushdi va Turonshohni pichoqladi (ammo, Turonshohning o'liming boshqa ko'rinishi ham bor: ayrim tarixchilar uni yoqib yuborgan deb yozadilar, ayrim yozuvchilar — u o'qdan o'lgan, uchinchisi - daryoga cho'kib ketgan). Sultonning jasadi yonib ketgan minora yonidaqarovsiz holatda 3 kun yotgan edi, 3 kundan keyin esa u dafn qilindi.
Al-Makriziy Turonshohning oʻldirilishi haqida dramatik tarzda quyidagicha ta’rif beradi: “Baybars unga birinchi bo'lib qilich bilan urib yiqitadi, u qoʻli bilan qaytardi, ammo barmoqlari qilich zarbidan uzilib tushgan edi. U Nil qirg'og'ida qurgan minoraga qochib ketdi va chodirga yaqin edi. Fitnachilarni ularni quvishgan va eshiklar qulflanganini ko'rib, minoraga o't qo'yishdi. Butun qo'shin buni ko'rib turardi ammo hechkim Turonshohni tarfini olmasdi, chunki hamma uni yomon ko'rardi. Bekorga u taxtdan voz kechib, Xisn-Keyfuga qaytaman,deb hammaga baqirgan edi; fitnachilar qat'iy edilar. Nihoyat, minora alangaga botib, u Nil daryosiga otildi; lekin kiyimlari ushlanib, bir muddat osilib qoldi; bu holatda u bir nechta qilich zarbalarini olgan va suvga tushib ketgan va u cho'kib ketgan. Shunday qilib, uning jonini olish uchun temir, olov va suv birlashdi. Uning jasadi uch kun Nil qirgʻogʻida qoldi va hech kim uni dafn etishga jur’at eta olmadi. Bagʻdod xalifasi elchisi shunday huquqni oʻziga ta’minlab, dafn qildi”.
Sulton al-Malik al-Muazzam Gʻiyosiddin Turonshohning Misr taxtiga bor yo'g'i 70 kun qoldi va shu 70 kunni asosan kayf safoda o'tkazgani boshiga yetdi va uning vafoti bilan Misrda 81 yil davom etgan Ayyubiylar hukmronligi tugadi. Turonshoh oʻldirilganidan keyin mamluklar Shajar al-Durrni taxtga oʻtirdilar va Misrda Mamluklar tarixi boshlandi va u islom olamida oʻz nomidan hukmronlik qilgan birinchi ayol boʻldi. Uning hukmronligi davrida fitnachilardan biri Otabek - Mamluk-"Bahriyya" Oybek etib saylandi. Turonshohning oʻgʻli al-Auhad Abdulloh (yoki al-Muvahhid Abdulloh) Hisn Kaifda oʻzini mustahkamlab, u yerda yarim mustaqil amirlikni tashkil etishga muvaffaq boʻldi.
Qorabogʻ xonining saroyi
Qorabogʻ xonining saroyi yoki Panohalixon saroyi - Shusha shahrining tarixiy markazida joylashgan va Qorabogʻ xonligining asoschisi Panohalixonning qarorgohiga boʻlgan tarixiy saroy. Panohalixon davrida saroy faqat xonning qarorgohi boʻlmay, shu saroyda xon oilasi bilan birga yashagan. Uning oʻgʻli Ibrohimxalilxon oilasi va aʼyonlari Panohalixon saroyidan uncha uzoq boʻlmagan davrda qurilgan Ibrohimxalilxon saroyida yashaganlar. Ibrohimxalilxonning katta oʻgʻli Muhammad Hasan ogʻa Shusha platosining janubi-sharqidagi tik qoya ustiga qurilgan Muhammadhasan ogʻaning saroyida yashagan. Bu saroylardan tashqari, Shushada xonning oila aʼzolariga tegishli Xon qizi Notavon saroyi va Qorabuyukxonim saroyi mavjud. Qorabogʻ xon saroyi nomi turli manbalarda bu saroylarning har biliga oid etilsa-da, Qorabogʻ xonlarining asosiy siyosiy qarorgohi birinchi Qorabogʻ xoni Panohalixonning saroy-qalʼasi edi.
Tarixi
Xon saroyi joylashgan qasrlar Ozarbayjonning feodal davridagi qalʼa shaharlariga xosdir. XVIII asr boshidan shakllana boshlagan kichik feodal davlatlar boʻlgan xonliklarning yangi poytaxt shaharlarini arxitektura va rejalashtirish nuqtai nazaridan yetakchilik qilgan bu qalʼalarda hukmdor va uning oilasining yashash joyi, xavfsizligi va faoliyatini taʼminlash uchun saroy majmuasi va boshqa yordamchi binolar joylashgan. XVI – XVIII asrlarda Ozarbayjondagi hukmdorlarning qasrlari Icheri-gala, Bala-gala yoki Ark (masalan, Tabrizdagi kabi) deb atalgan.
Odatda, feodal shaharlar qurilishi hukmdor qasrini qurishdan boshlangan. Shusha qalʼasi joylashgan hudud oʻziga xos strategik xarakterga ega boʻlganligi tufayli qalʼa ichidagi qurilish, jumladan Panahali xon qalʼasi qurilishi bilan bir davrda boshlangan. Xavfsizlik uchun amalda Shusha platosining faqat shimoliy qismini qalin devorlar bilan mustahkamlash kifoya edi. P. Zubovning yozishicha, „Shusha xuddi mo"jizadek yaratilgan: Ganja yoʻli yonidan baland tosh devorlar, tor tuyniklar va baland minoralar bilan oʻralgan, Panohalixon va uning oilasi qalʼa ichidagi kichik toʻrtburchakli qasrlarga oʻrnashgan.“
Qorabogʻ tarixchisi Baharlining soʻzlariga koʻra, platoning sharqiy tomonida Shusha qalʼasi qurilishi boshlangan. Ye. Avalov taʼkidlashicha, bu maʼlumot Shushaning tarixiy rejasini ham tasdiqlaydi. uning fikricha,loyiha XIX asrning birinchi yarmida ishlab chiqilgan. Loyihaga koʻra qasrlardagi saroylar asosan Shusha qalʼasining sharqiy tomonida, tabiiy tepaliklar ustida yoki tik qoyalar burchagida joylashgan. Meʼmoriy ustunlik rolini oʻynagan bu qalʼalar shaharning tabiiy manzarasi bilan uygʻunlikni hosil qiladi.
Mirza Adigyozal beyning maʼlumotlariga koʻra, Panohalixon davrida Shushada xonning oila aʼzolari uchun „keng binolar va baland saroylar“ qurilgan.
Qorabogʻ tarixchisi Mir Mehdi Xazoniy, Shusha qalʼasining qurilishi haqida soʻz yuritarkan, Panohali xonning buyrugʻi bilan qalʼa ichida saroylar qurishni ham taʼkidlaydi: Panohxon Shushada oʻziga kichik qalʼaga oʻxshash qalʼa devorlari bilan oʻralgan saroy qurdirdi. Uning saroyi yonida bir tepalikda oʻgʻli Ibrohimxalil uchun saroy qurdirdi. — Mir Mehdi Xazoniy]
Shusha qalʼasida qurilgan qalʼalardan faqat ikkitasi bizning davrimizgacha yaxshi holatda yetib kelgan, biri qalʼaning janubi-Sharqiy tomonida joylashgan Qorabuyuk xonim, ikkinchisi tik jarlik yonidagi qoya chetida koʻtarilgan Panohalixon qasridir
Meʼmoriy xususiyatlari
Shusha qalʼasidagi qalʼalarning oʻziga xos meʼmoriy xususiyatlari uzoq vaqt davomida sayohatchilar va shahar mehmonlarining eʼtiborini tortgan. Masalan, XIX asr oʻrtalarida “Qafqaz” gazetasida shunday deyiladi: „Shahardagi turli uylar va turar-joy binolari orasida xonning oila aʼzolari yashagan qasrlar diqqatga sazovordir: ular oʻziga xos xususiyatga ega. Ular burchaklardagi doiraviy shakldagi minoralari boʻlgan baland devorlar bilan oʻralgan.“
Shohbuloq qasrida boʻlgani kabi bu qasrlarga kirish joylari ham Shimoliy yoʻnalishda joylashgan. Toʻgʻridan-toʻgʻri kirishdan himoyalanish uchun, darvoza oldida Г shaklidagi oʻtish yoʻliga ega, prizmatik qoplama bilan yakunlangan minora barpo etildi,  Panohalixon qalʼasining yuqori qismlari saqlanib qolmagan. E. Avalov kvadrat shaklidagi minora Panohalixon qalʼasida va Qorabuyuk xonim qalʼasida boʻlgani kabi ikki qavatli ekanligini koʻrsatadi.
Saroyning ikki qavatli binosida koʻplab xonalar, jumladan, katta T shaklidagi marosim zali mavjud. Zal binoning kompozitsion markazi rolini oʻynaydi. Bu zalning ikki tomonida jimjima panjarali ulkan derazalari bor edi. XVIII-XIX asrlarda Ozarbayjonda turar joy binolari meʼmorchiligida toʻrsimon tipdagi derazalar keng qoʻllanilgan boʻlib, ular Sheki xoni saroyi, Muxammadhasan ogʻa saroyi, Mehmandarovlar uyi, Shekixonov uyi va boshqa turar joy binolarida hozirgi kungacha saqlanib qolgan.
Anna Alyabyeva
Biografiyasi
Isedagi jahon chempionatidagi debyutida u koʻpkurash finaliga chiqdi va finalda oʻn ettinchi oʻrinni egalladi.Moskvadagi navbatdagi jahon chempionatida u koʻpkurashda ettinchi oʻrinni egalladi va halqa bilan mashq finalida ham xuddi shunday natijani koʻrsatdi.2011-yilda, 2012-yilgi Olimpiadada ishtirok etish uchun litsenziyalar oʻynalgan Monpelyeda,Alyabyeva halqa bilan mashq qilishdagi xato tufayli koʻpkurashda oʻn oltinchi oʻrinni egalladi (faqat birinchidan oʻn beshinchi oʻrinni egallagan gimnastikachilar litsenziyaga ega boʻlishadi). Olimpiadaga yoʻl olish uchun Alyabyeva 2012-yil boshida Londonda yana bir musobaqadan oʻtdi, u yerda qoʻshimcha beshta litsenziya daʼvogar edi. Chiqishlar natijasida Alyabyeva va yana toʻrt nafar gimnastikachi — Anna Rizatdinova (Ukraina), Karolina Rodriges (Ispaniya), Kristalleni Trikomiti (Kipr) va Yana Berezko-Marggrander (Germaniya) Olimpiada yoʻllanmalari sohibi boʻlishdi .Alyabyeva rossiyalik murabbiylar, jumladan Irina Viner va Marina Govorovalar rahbarligida Novogorsk va Xorvatiyadagi Rossiya terma jamoasi bilan asosiy start oldidan yangi dasturlar va mashgʻulotlarni tayyorlash bilan shugʻullangan.
Londondagi Olimpiya oʻyinlarida u saralashda quyidagi natijalarni koʻrsatdi: halqa (27,200), toʻp (26,575), kaltaklar (25,250), lenta (27,400). Umumiy summa — 106.425 va 15-oʻrin, bu finalda kurashni davom ettirishga imkon bermaydi. Olimpiada oʻyinlaridan koʻp oʻtmay, Anna sport karerasini tugatish istagini bildirdi ; 2012-yil dekabr oyida u Ostona badiiy gimnastika federatsiyasi matbuot kotibi lavozimini egalladi va musobaqalarda ishtirok etishni davom ettirishni rejalashtirayotganini aytdi .2013-yil aprel oyida Alyabyeva „Xabar“ telekanalining sport yangiliklari boshlovchisi lavozimini egallash taklifini qabul qilib, oʻz faoliyat sohasini oʻzgartirdi.
Nur-Sulton va Chimkent shaharlaridagi badiiy gimnastika boʻyicha ikkita sport maktabi direktori.
Shaxsiy hayoti
Ogʻli Jan 2018-yil 3-yanvarda tugʻilgan.
2002-yil Xankalada Mi-26 halokati
2002-yil 19-avgustda bir guruh chechen separatistlari havo hujumidan mudofaa tizimi bilan qurollangan Rossiyaning Mi-26 vertolyotini minalangan maydonda urib tushirdi, bu esa 127 rus askarining oʻlimiga olib keldi. Bu, shuningdek, Rossiya Qurolli Kuchlari boshidan kechirgan eng qaygʻuli aviatsiya halokati hamda 1999-yildan beri bir kun ichida eng koʻp rus askari halok boʻlgan hujum edi.
Hujum
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/SA-18_misil_y_lanzador.jpg/220px-SA-18_misil_y_lanzador.jpg|thumb| 9K38 Igla ishga tushirgich va raketa 2002-yil 19-avgustda chechen ayirchi jangchilari Rossiyada ishlab chiqarilgan 9K38 Igla rusumli raketani uchirdilar va u 487-alohida vertolyot polkining haddan tashqari koʻp yuki mavjud Mi-26 ogʻir transport vertolyotiga tegib, halokatga uchradi. Checheniston poytaxti Grozniy shahri yaqinidagi Vertolyot Xankala harbiy havo bazasiga qoʻngan va keyinchalik yonib ketgan. Vertolyotda Rossiya harbiy-havo kuchlarining Mozdokdagi (Shimoliy Osetiya-Alaniya) bazasidan, asosan, 20-gvardiya motooʻqchilar diviziyasining turli boʻlinmalariga mansub 142 askar va ofitseri boʻlgan.
Pavel Felgenhauerning soʻzlariga koʻra, "Raketa Mi-26 Xankalaga yaqinlashayotgan vaqtda dvigatellardan biriga tegib ketgan va vertolyot federal harbiy shtab perimetri mudofaasini tashkil etuvchi minalangan maydonga qulab tushgan. Omon qolganlarning ba'zilari halokatga uchragan Mi-26 ni tark etishga urinib, piyodalarga qarshi minalarning portlashlari natijasida halok bo'lganligi xabar qilingan."
Vertolyotning ichki qismi yoqilg‘iga to‘lib ketgan va tiqilib qolgan eshiklarini ochib bo‘lmagan. Faqat besh va 29 yoʻlovchidan iborat ekipaj kokpitning kichik chiqish lyukidan qochishga muvaffaq boʻldi. Omon qolganlarning oʻn toʻrt nafari keyingi bir necha kun ichida ogʻir kuyishdan vafot etdi.
Xankaladagi rus qoʻshinlari halokatdan soʻng darhol hujum uyushtirganlarni qidirishni boshladilar, ammo faqatgina Igla raketasining eskirgan naychasini topdilar.
Oqibat
2002-yil 21-avgustda Rossiya Prezidenti Vladimir Putin tomonidan ommaviy axborot vositalarida „ikkinchi Kursk“ deb nomlangan falokat munosabati bilan ertasi kuni milliy motam kuni eʼlon qilindi. Ayirmachilarning Kavkaz Center axborot agentligi halokatni „chechen jangchilarining ikki yil ichidagi eng katta sabotaj harakati“ deb baholadi. Baʼzi rus ommaviy axborot vositalari, jumladan, „Izvestiya“ ham harbiylarni „odatdagidek“ qurbonlarni yashirishga urinayotganlikda ayblab, halokatni yashirishga uringanidan gʻazablanishdi. Halokat Rossiya armiyasining aviatsiya qo‘mondoni, general-polkovnik Vitaliy Pavlovning lavozimidan chetlatilishiga olib keldi, keyinchalik u sentabr oyida o‘z lavozimidan isteʼfoga chiqdi. 487-sonli polk komandiri, podpolkovnik Anatoliy Kudyakov vertolyotni haddan tashqari koʻp yuk ortishga yoʻl qoʻyib, eʼtibor bermaslikda ayblangan, ammo oxir-oqibat ayblovlardan oqlangan. |thumb|Xankala. Sharqiy aylanma yo‘ldan MI-26 halokat joyi tomon 24-sentabrda vertolyot urib tushirilgani tasvirlari Turkiya axborot agentligidan ayirmachi Checheniston prezidenti Aslan Masxadovning "Mana, Xankala yaqinida yonayotgan vertolyot qulagani haqidagi bayonoti bilan birga olingan. U bizning Igla zenit raketasi bilan toʻqnashgan. Bu, shuningdek, Masxadovning chechen bayrogʻi oʻrniga islomiy nishon va bayroqdan foydalangani va atrofidagi jangchilarni „bizning mujohidlarimiz“ deb atagani koʻrsatilgan birinchi video boʻldi, bu uning islomga keskin burilishi sifatida koʻrildi.
Sana koʻrsatilmagan tasmada Masxadov rossiyalik tergovchilarning vertolyot urib tushirilganini eʼlon qilishdan oldin texnik muammolar tufayli qulagani haqidagi dastlabki rasmiy versiyasini eslaydi. Keyin u vertolyotni urib tushirgani aytilgan jangchiga toʻpponcha sovgʻa qiladi. Ayirmachilar oʻsha oyda mahalliy miqyosda REN TV chastotasidan foydalangan, bu lenta Checheniston televideniesida ham namoyish etilgan.
Vertolyotni vayron qilgan raketa Grozniy chekkasidagi janglarda shikastlangan besh qavatli uylardan birining tomidan uchirilgan deb taxmin qilinadi. Rossiya armiyasi Mi-26 ning halokatiga javoban, rossiyaparast chechen maʼmuriyatining noroziligiga qaramay, noyabr oyida bazaga tutash yarim vayron bo‘lgan Xonqal’a turar-joy massividagi bir nechta bloklarni buzib tashladi.