cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sergey Gritsayev
Futbolchilik faoliyati
1986-yil oʻzini sermahsul oʻyinlari natijasida oʻsha davrning Qozogʻistonning kuchli jamoalari „Traktor“ va „Shaxtyor“ (Qaragʻandi) jamoalari tarkibida toʻp surdi. 1991-yilgi mavsumda bir mavsum davomida Kosonsoy ning „Kosonsoy“ jamoasi tarkibida toʻp surdi.
1990-yilda u Ostonaning Selinnikga qaytib keldi. 1992-yilda Qozogʻiston chempionatida tarixda „Selinnik“ jamoasining birinchi golini urgan futbolchi sifatida tarixga kirdi. Shu yilning oʻzida Qozogʻiston chempionatida birinchi boʻlib bitta oʻyinda 5 ta gol (penta trik) muallifiga aylandi.
1994-yilda u Rossiya birinchi ligasining „Zvezda Perm“ jamoasida oʻynagan. 1995-yilda „Amkar“ klubiga koʻchib oʻtdi va u yerda dastlabki rasmiy oʻyinidayoq gol muallifiga aylandi.
1996-yilda Qozogʻiston chempionatiga qaytib keldi va Koʻkshetau ning „Kokshe“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. Koʻkshetau jamoasi tarkibidagi 3-oʻyinida Gritsayevning uning yuragi toʻxtab qoldi va vafot etdi.
Saulnot
Saulnot Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
694 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 27,1 km2. Dengiz sathidan 324 – 522 m balandlikda joylashgan.
Centerfield (Utah)
Centerfield AQShning Utah shtatida joylashgan shahardir. Sanpete okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1048 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 224,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,7 km2. Shundan 4,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1554 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Centerfield manzarasi.
NGC 893
NGC 893 Feniks yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Çayağzı (Bingöl)
Çayağzı( Fekçunit  ) — Turkiyaning Bingöl viloyati Bingöl tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi. Qishloqda 2021 yilda 187 kishi istiqomat qilganligi qayd etilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Écluzelles
Écluzelles Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Eure-et-Loir departamenti Dreux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
168 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 52,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,2 km2.
Tugʻma kasalliklar
Tugʻma kasalliklar - embrion taraqqiyotining buzilishidan paydo boʻladigan kasallik, nuqsonlar. Tugʻma kasalliklarda organizm, ayrim organlar tuzilishi va funksiyasi butunlay yoki qisman buziladi. Bu, asosan, homila rivojlanishida ona organizmiga zararli har xil omillar taʼsirida kelib chiqadi.
Irsiy omillar taʼsirida otaona jinsiy hujayralari yetilishi (meyoz) va otaona yoshiga qarab jinsiy hujayralardagi xromosoma apparati buziladi. Irsiy omillarga jinsiy xususiyatlar (genom)ga ionlovchi nurlar va kimyoviy moddalar taʼsirida yuz beruvchi mutatsion jarayon (qarang Mutatsiya) ham kiradi. Otaonaning yoshi ulgʻaygan sari Tugʻma kasalliklar bilan tugʻiluvchi bolalar soni ham koʻpayib boradi.
Tugʻma kasalliklar natijasida ayrim organ yoki sistemalarning chala, baʼzan, toʻla rivojlanmasligi, mas., qoʻl va oyoqning butunlay yoki qisman rivojlanmasligi (ageneziya, aplaziya, gipogeneziya, gipoplaziya), organ va sistemalarning odatdagidan kuchlirok, rivojlanishi, mas., odam terisida shox modda taraqqiy qilishi (giperplaziya, gipergeneziya); organlar sonining koʻpayishi yoki kamayishi (mas., qoʻl va oyoq barmoqlarining koʻp boʻlishi — polidaktiliya); toq koʻzlilik (siklopiya); organning odatdagi joyidan boshqa tomonda joylashishi (mas., yurakning koʻkrak qafasit oʻngga, jigarning qorin boʻshligʻida chapga; taloqning esa oʻngda joylashishi va boshqalar) kuzatilishi mumkin.
Baʼzan, tugʻilgan bolalarning yuqori labida kemtik boʻladi yoki yuqori tanglayi rivojlanmay ochiq qoladi. Bu tugʻma kamchiliklar embrionga parazitlarning salbiy taʼsiri va irsiy xususiyatlardan kelib chiqadi. Tugʻma kamchiliklar ayrim organ va sistemalar rivojlanayotgan vaqtda hosil boʻlishi mumkin.
Koʻp tugʻma kamchiliklar egizaklarda simmetrik yoki asimmetrik holda boʻladi.
Pompano Estates
Pompano Estates AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Broward County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3367 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 1,4 km2. Shundan 1,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
IC 4413
IC 4413 Choʻpon yulduz turkumidagi C (ixcham galaktika) tipli galaktikadir.
Quyi-Suv (Moskva tumani)
thumbnail|300px|Quyi-Suv xaritada Quyi-Suv (Төмөн-Суу) — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining Moskva tumanidagi qishloq. Oq-Suv ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 1 558 kishi.
Kutzleben
Kutzleben Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Unstrut-Hainich-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,34 km2. 645 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Kutzlebenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bogemiyalik Elizabeth (1292-1330)
Bogemiyalik Elizabeth (Eliška Přemyslovna) (1292-yil 20-yanvar — 1330-yil 28-sentyabr) bogemiya (chexiya)lik Přemyslid sulolasining malikasi boʻlib, qirol John Koʻrning birinchi xotini sifatida Bogemiya qirolichasi boʻlgan. U Bogemiya qiroli imperator Charles IV ning onasi hamda Habsburglar sulolasi vakili Judith Habsburgning qizi edi.
Bolaligi
U Bogemiyalik Vatslav II va Gabsburglik Juditning qizi edi. Uning onasi Elizabet besh yoshligida vafot etdi va undan qolgan o‘n nafar farzandning toʻrttasigina voyaga yetdi: Vatslav, Anna, Elizabet va Margaret. Elizabet aka-ukalari ichida Agnes ismli oʻgay singlisi ham bor edi. Onasining vafotidan olti yil oʻtgach, otasi Piast sulolasidan boʻlgan Elizabet Richeza ismli polshalik malikaga uylandi. Elizabetning otasi keyinchalik Polsha tojini ham qoʻlga kiritdi.
Elizabetning yoshligida koʻplab muhim voqealar, jumladan 1303-yilda Praga qal’asida sodir boʻlgan dahshatli yongʻin, otasining oʻlimi  va ukasi Vatslavning oʻldirilishi. Elizabet oʻn uch yoshida yetim qolgan va singlisi Anna bilan yashagan. Uning boshqa singlisi Margaret yetti yoshida onasi Buyuk Polshalik Yelizaveta bilan Bogemiya saroyiga kelganidan keyin Saxiy Boleslav III ga turmushga chiqdi.
Elizabet xolasi Kunigunde bilan Praga qal’asi yaqinidagi monastirda yashashga qaror qildi. Onasiz Elizabethga uning xolasi kuchli taʼsir koʻrsatdi. Uning qaynsinglisi Viola of Teschen va uning oʻgay onasi Elizabet Richeza opa-singillar oʻrtasidagi munosabatlar yomonlashguncha Anne va Elizabet bilan birga yashashga kelishdi.
Nikoh dastlab halokatli edi, chunki Elizabeth opa-singillari Margaret va Agnesning avlodlari merosxoʻrligiga yoʻl qoʻymaslik uchun oʻgʻil tugʻishi kerak edi, lekin turmush qurganiga olti yil boʻlgunga qadar oʻgʻil koʻrmadi, lekin keyinchalik u Muqaddas Rim imperatori Charles IV ni dunyoga keltirdi.
Nikoh bir muncha vaqt yaxshilandi, chunki merosxoʻrlik ishonchli tarzda taʼminlandi, ammo bir muncha vaqt oʻtgach, 1319-yilda Johnni taxtdan agʻdarish va uning oʻrniga katta oʻgʻli Charlesni qoʻyish haqidagi taxminiy fitna fosh qilindi. John aybdorlarni jazoladi.
John xotinining farzandlarining taʼlimiga aralashishiga yoʻl qoʻymaslikka qaror qildi va uchta katta farzandni: Margaret, Bonne va Charlesni Elizabethning qaramogʻidan oldi. Oʻshanda qirolicha Elizabeth Mělnik qasrida yashagan va yosh Charlz 7 yoshida 1323-yilda Fransiyaga yuborilishidan oldin oʻz otasi tomonidan qamoqqa olingan. U onasini boshqa koʻrmagan.
Toʻliq izolyatsiya qilingan va hamma tomonidan tashlab ketilgan Elizabet Bogemiyani tark etib, Bavariyada surgunda yashashga majbur boʻlgan. Uning xatti-harakatlari John va uning zodagonlariga nisbatan ochiq dushmanlik harakati sifatida qabul qilindi. Surgunda Elizabeth oʻzining soʻnggi farzandlari, egizak qizlari Enn va Elizabethni dunyoga keltirdi. John surgun paytida Elizabetni qoʻllab-quvvatlamadi. Elizabeth qizi Anna bilan 1325-yilda Bogemiyaga qaytib keldi, biroq qizi Elizabeth bir necha oy oldin vafot etdi. Qaytib kelganida u ogʻir dardga chalindi, lekin u yana besh yil yashadi. Uning soʻnggi yillariga uning moliyaviy yetishmovchilik taʼsir koʻrsatdi. Nihoyat, u 1330-yilda, oʻttiz sakkiz yoshida sil kasalligidan vafot etdi.
Saint-Amand-en-Puisaye
Saint-Amand-en-Puisaye Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Nièvre departamenti Cosne-Cours-sur-Loire tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1397 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 33,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 41,2 km2.
Qon ivishi
Qon ivishi — suyuq qonning yumshoq quyqum (laxta)ga aylanishi; odam va hayvon organizmining qon yoʻqotishga qarshi fiziologik himoya reaksiyasi. Qon tomir zararlanib, qon oqqanda qon plazmasida erigan fibrinogen oqsilning erimaydigan fibrin holiga aylanishi va bu tolalar qonning shaklli elementlari (trom-botsitlar) bilan oʻralashib quyqum hosil boʻlishi natijasida vujudga keladi va u tomirning shikastlangan joyini toʻsib qoʻyadi.
Qon ivishi murakkab fermentativ jarayon boʻlib, u bosqichma-bosqich (3 fazada) kechadi. Qon ivishi qon ivishi fak-torlari (qarangI.F.) — qon plazmasining qator oqsillari va Sa2+ionlari ishtirokida amalga oshadi. Asosiy Q.I.F. 13 ta boʻlib, ular rim raqamlari bilan belgilanadi. Bu faktorlarning bir nechtasi qonning shaklli elementlari tarkibida boʻladi.
Qon ivishining asosiy reaksiyalari quyidagilar: faol tromboplastin hosil boʻlishi; protrombin trombinga aylanishi; fibrinogen fibringa aylanishi; fibrinning stabilizatsiyasi.
Normada odam qoni tomirdan chiqqach, 5—12 min.da iviydi. Ayrim patologik holatlarda Qon ivishi sekinlashishi yoki tezlashishi mumkin, bu trombozlarga olib keladi.
Tibbiyotda qon ivishini susaytiruvchi (antikoagulyantlar), kuchaytiruvchi va barqarorlashtiruvchi vositalardan keng foydalaniladi.
Gʻoʻzapoya masjidi
Gʻoʻzapoya masjidi (Sulton Said Jaloliddin meʼmoriy majmuasi)— X — XVIII-asrlarda Namangan viloyati Kosonsoy shahrida joylashgan masjid.
Tarixi
Muhammad Aminxoʻja Kosoniy Qoʻqon xonligi davrida olib borilgan koʻpgina qurilish ishlarida faol qatnashadi va oʻzi bir nechta binolar qurdi hamda qadimiy meʼmorlik obidalarini taʼmirlab, imoratlar peshtoqiga nozik harflar bilan tarixlar bitdi. Kosonsoyda yashab oʻtgan mashhur shayx va olim Sulton Sayyid Jaloliddin Samoniy xotirasiga qurilgan maqbarani Muhammad Aminxoʻja Kosoniy 1809-yilda taʼmirlangan.
Meʼmoriy majmua masjid, minora, uchta bir-biriga tutash maqbara, darvozaxona, hujralar va chillaxonadan iborat boʻlgan. Oʻlchami dastlabki masjid 10x8.30 metr, balandligi 6 metr. Toʻla qismi esa balandligi 2.40 metr boʻlib, qishki masjid hisoblangan.
Kosonsoyda yashab oʻtgan mashhur shayx va olim Sayyid Jaloliddin Somoniy xotirasiga qurilgan maqbarani Muhammad Aminxoʻja Kosoniy 1809-yili taʼmirlab, maqbara devoriga taʼmirlash tarixini nazm bilan bitib qoʻygan. XX asrning 30 yillari tuman hududini tadqiq qilgan rus olimi B.Ye. Zasipkin maqbara tarixini ham oʻrgangan. U maqbaraning ayrim qismlaridan namunalar hamda maqbaraga tegishli baʼzi qoʻlyozma va hujjatlar hamda maqbaraning oʻsha davrdagi holati tushirilgan fotosuratlarni Rossiyaga olib ketgan. Aynan shu maʼlumotlar hozir Rossiya Federatsiyasining Sankt-Peterburg shahridagi mashhur Ermitaj muzeyida saqlanmoqda.
Monte Vidon Combatte
Monte Vidon Combatte Italiyaning Marche mintaqasida joylashgan kommunadir. Fermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11 km2. 482 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Gʻoʻzapoya masjidi
Tarixi
Kosonsoylik mashhur usta Kamoliddinxoʻja 1974-yili Gʻoʻzapoyamozor masjidini ochib, taʼmirlash paytida masjid toʻsinlari orasidan gʻoʻzapoya misoli yoʻgʻoch toʻsin chiqqan va bu yigʻilganlarni hayratga solgan. Ushbu gʻoʻzapoya daraxti hozir ham saqlanib qolgan boʻlib, ziyoratchilarni hamon hayratlantirmoqda.
Cheissoux
Cheissoux Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Vienne departamenti Limoges tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,1 km2.
Qon gruppalari
Qon gruppalari - qonning im munogenetik xususiyatlari, bunda 1 qon gruppasiga ega boʻlgan individ qon gruppasi boshqacha individdan eritrotsitlar, leykotsitlar, qon plazmasi (qarang Plazma), koʻpchilik toʻqimalar va biologik suyuqliklarda maʼlum xil antigenlar bor yoki yoʻqligi bilan ajralib turadi. Q.g. qonning nasldan-naslga oʻtadigan belgilari boʻlib, u gemagglyutinatsiya (eritrotsitlarning yopishishi) reaksiyasi yordamida aniqlanadi. Ana shu belgilar asosida barcha odamlar qoni (irqi, yoshi va jinsidan qatʼi nazar) fuppalarga boʻlinadi. Odam qonining u yoki bu qon gruppasiga mansubligi uning individual biologik xususiyati boʻlib (ona qornidagi rivojlanish davridayoq shakllana boshlaydi), keyingi butun hayoti davomida oʻzgarmaydi.
Eritroiitlar (qizil qon hujayralari) tarkibidagi izoantigenlar — izoantigen A va izoantigen V, shuningdek, normada baʼzi odamlarning qon zardobida boʻladigan izoantitelalar — izoantitela a va izoantitela (3 koʻp amaliy ahamiyatga ega omillar hisoblanadi. Odam qonida faqat turli xil izoantigenlar va izoantitelalar (mas, A+r va V + a) boʻladi, chunki bir xil belgidagi izoantigenlar va izoantitelalar uchrashsa (mas, A va a) eritropitlar bir-biriga yopishib, odamni oʻlimga olib keladi.
Odam qonida A va V izoantigenlar, shuningdek, a va r izoantitelalar boʻlishiga qarab ularni shartli ravishda harflar hamda raqamlar bilan ifo-dalab, 4 gruppaga boʻlish mumkin. 0a(3(1) faqat, a, r izoantitelalari bor qon gruppasi; A(3(P) — tarkibida A izoantigeni va r izoantitelasi bor qon gruppasi; Va(Sh) — tarkibida V izoantigeni va a izoantitelasi bor qon gruppasi; AV0(1U) — tarkibida faqat A va V izoantigenlari bor qon gruppasi.
Q.g. haqidagi taʼlimot 19-asr oxirida yuzaga kelgan, u umumiy immunologiyaning muhim qismi. Q.g.ni oʻrganish izoantigen A ning bir xil belgiga ega emasligini koʻrsatdi. Izoantigen V izoantigen A ga nisbatan koʻproq bir xil belgiligi bilan farq qiladi. Undan tashqari, baʼzi odamlar eritrotsitida N va 0 kabi spetsifik (maxsus) antigenlar topildi.
AVO sistemasida oʻz mohiyatiga koʻra, izoantigenlardan soʻng tibbiyot amaliyotida Q.g.ning K sistemasi (Kyeziz — rezus) rezus-faktor ikkinchi oʻrinda turadi, u Q.g.ning eng murakkab sistemalaridan boʻlib, 20 dan ortiq izoantigendan tashkil topgan. 85% odamlar eritrotsitlarida K sistema antigeni — K-faktor mavjudligi, 15% odamlarda uning boʻlmasligi aniqlangan. Ana shu faktorning bor yo yoʻqligiga qarab odamlar shartli ravishda — rezus-musbat va rezus-manfiyli deb ajratiladi. Qonida K-faktori boʻlmagan ona organizmida rivojlanayotgan qomilaga rezus-faktori musbat otadan oʻtgan antigen taʼsirida unga qarshi antitelalar hosil boʻladi, bu antitelalar, oʻz navbatida, xrmila eritrotsitlariga taʼsir etib, ularning gemolizi (erishi)ga sabab boʻladi, bu gemolitik anemiya koʻrinishida namoyon boʻladi, baʼzan oʻlimga olib keladigan rezus-konflikt (ziddiyat) kelib chiqadi. Qoni rezus-manfiy odamlarga rezusmusbat qon qayta quyilganda ham shunday holat kuzatilishi mumkin.
Eritrotsitlardagi izoantigenlardan tashqari, qonning boshqa tarkibiy elementlarida ham faqat ularga xos izoantigenlar borligi aniqlandi, bu leykotsitlarning 40 dan ortiq antigenlarini birlashtiruvchi leykotsitar gruppalar mavjudligini koʻrsatdi. Odam qonining boshqa sistemalariga oid izoantigenlar AVO va K sistemalariga qaraganda kamroq amaliy ahamiyatga ega boʻlsa-da, sud tibbiyoti, genetika, antropologiya sohalari uchun ahamiyati katta.
Q.g.ga xos belgilar irsiy faktorlar bilan belgilanadi, yaʼni bolalar qonining antigen xususiyatlari ota-onaning qon gruppasiga bogʻliq. Bu sud tibbiyotida bolaning ota-onasini aniqlab berish masalalarini hal qilishga imkon beradi.
Sankt Wolfgang im Salzkammergut
Sankt Wolfgang im Salzkammergut Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Gmunden (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 56.6 km2. 2794 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
IC 2806
IC 2806 Arslon yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Sarıbudak (Genç)
Sarıbudak — Turkiyaning Bingol viloyati Gench tumaniga qarashli qishloq .Qishloqda kurdlar istiqomat qiladi va 2022-yilda aholi soni 100 kishi edi.
Stanardsville
Stanardsville AQShning Virginia shtatida joylashgan shahardir. Greene County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
502 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,9 km2. Shundan 0,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 184 m balandlikda joylashgan.
Ponce de Leon
Ponce de Leon AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Holmes County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,8 km2. Shundan 12,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Alapadu
Alapadu - Hindistonning Andxra Pradesh shtatida joylashgan Eluru distidagi qishloq. U Eluru daromad bo'limining Kaykaluru mandalida joylashgan.
Muhammad ash-Sharmugʻoliy
(Abu Jaʼfar) Muhammad ibn Imron ibn Muso an-Nasaviy ash-Sharmugʻoliy (hijriy 332-yil (milodiy 944-yil) Nasoda vafot etgan) Ibn Abu Xusaymaning „Kitobu-t-tarix“ asarini rivoyat qilgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.
Saint-Andelain
Saint-Andelain Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Nièvre departamenti Cosne-Cours-sur-Loire tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
539 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 26,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 20,4 km2.
IC 4415
IC 4415 Choʻpon yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Tugʻma kumush
Tugʻma kumush — tugʻma tabiiy elementlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi deyarli sof Ag(l,5% dan koʻp boʻlmagan aralashmalardan), Ai, Hg, Sb, Bi yoki Si ning Ag dagi tabiiy qattiq eritmalari orasida oʻzgarib turadi. Turlari: kyustelit (Ai 10% gacha), kongsbergit, arkverit, bordozit (Hg muvofiq ravishda 5,13 dan 30%gacha), animikit, allargentum (Sb 11 — 15%), chilenit (Bi 5% gacha), kumush (Si 0,1% gacha). Tugʻma kumush markazlashgan qirrali kub singoniyada kristallanadi. Chili (Xanarsilo)da topilgan ulkan taxta koʻrinishidagi Tugʻma kumushning ogʻirligi 1420 kg. Rangi oq boʻlib, koʻpincha usti yupqa qora parda bilan qoplangan boʻladi. Tugʻma kumush kam uchraydi, metallsimon yaltiraydi. yumshoq, oson bolgʻalanuvchan. Qattiqligi 2,5, zichligi 10,5 g/sm1. Gidrotermal tomirlarda koʻproq sulfidli polimetall konlarning sementlanish va oksidlanish zonalarida kaltsit, flyuorit, adulyar hamda Ag, So, Ni, Bi, U minerallari va boshqalar bilan birga uchraydi. Tugʻma kumush konlari xorijda Norvegiya (Kongsberg), Kanada (Kobalt), Germaniya (Shneberg va Annaberg) va boshqa joylarda mavjud. Tugʻma kumush tugʻma oltin bilan birga kumush, kolchedan, qoʻrgʻoshinrux konlarining oksidlanish zonasida uchraydi (Ural, Jezqazgan, Potosi va boshqalar). Oʻzbekistonda Qurama togʻlarining rudali konlarida keng tarqalgan.
Tugʻma minerallar
Tugʻma minerallar - tabiatda sof holda uchraydigan kimyoviy elementlar. 30 dan ortiq kimyoviy element (xususan, metallar) Yer pustila Tugʻma minerallar holida uchraydi. Baʼzi gazlar va suyuq holatdagi elementlar (mas., simob) ham shu minerallar katoriga kiradi. Ular Yer pusti umumiy massasining taxminan 0,1%ini tashkil qiladi, shundan 0,04% azot va 0,01—0,02% kislorod; qolgan qismi 0,05%. Baʼzi elementlar tabiatda koʻpincha tugʻma holda uchraydi. Bunday elementlardan geliy, neon, ksenon, radon, uglerod, azot, kislorod, oltingugurt, xlor, qalay, temir, kobalt, margimush, selen, radiy, palladiy, osmiy, iridiy, platina, oltin, simob, kumush, vismut asl elementlar deyiladi. Tugʻma minerallar kimyoviy xossalariga qarab 3 guruhga ajratiladi: metallar — oltin, kumush, mis, platina, temir, nikel va boshqa; yarim metallar — margimush, surma, vismut; metalloidlar — uglerod, oltingugurt. Tugʻma minerallarning hosil boʻlishi Yer poʻstidagi endogen va ekzogen jarayonlarda sodir boʻladigan turli fizik va kimyoviy sharoitlarga bogʻliq. Oʻzbekistonda oltin, kumush, uglerod (grafit), simob, qalay, qoʻrgʻoshin, temir, vismut kabi Tugʻma minerallar mavjud.
Muhammad ash-Shanjiy
(Abu Tohir) Muhammad ibn Ali ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Shujoʻ ibn Isʼhoq ibn Muhammad ibn Shanj ash-Shanjiy (hijriy 415-yil (milodiy 1024-yil)da vafot etgan) — Buxoro ahlidan boʻlgan. Jasurligi bois „shijoatli, qoʻrqmas“ maʼnolarini anglatuvchi „ash-Shujoʻiy“ nisbasi bilan tanilgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.
Freiamt (Schwarzwald)
Freiamt (Schwarzwald) Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Emmendingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 52,92 km2. Aholisi — 4217 kishi (2010).
Hududi
Freiamtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Cascante del Río
Cascante del Río Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Teruel provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 79 kishi (2010).
Kühdorf
Hududi
Kühdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 894
NGC 894 Kit yulduz turkumidagi GxyP (galaktika qismi) tipli galaktika qismidir.
Écrosnes
Aholisi
762 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,8 nafar kishi.
NGC 894
Ushbu obyektni William Parsons 1856-yilda kashf etgan.
Écrosnes
Geografiyasi
Maydoni — 23,2 km2.
NGC 894
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
IC 2807
IC 2807 Arslon yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Miles Krajevski
Miles Krajevski (2005-yil 27-iyunda tugʻilgan) — amerikalik para-badmintonchi, xalqaro elita turnirlari ishtirokchisi. U erkaklar oʻrtasida oʻtkazilgan jamoaviy bellashuvlarida Jahon bronza medali hamda yakkalik bahslarida Parapan Amerika oʻyinlari kumush medali sovrindori boʻldi. 2016-yilgi PanAm chempionatining ikkita golf medali va yakkalik bahslarida 2018 yil-kumush medali va shu bilan birga juftlik bahsida oltin medal sohibi boʻldi.
Sankt Georgen im Attergau
Sankt Georgen im Attergau Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Vöcklabruck (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15.40 km2. 4166 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Muhammad ash-Shamiyhaniy
Muhammad ibn Abdulloh ibn Quhzoz ash-Shamiyhaniy (hijriy 262-yil (milodiy 876-yil)da vafot etgan) — iqtidorli imom boʻlgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.
Saulx (kommuna)
Saulx Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.
Tugʻma tabiiy metallar
Tugʻma tabiiy metallar - rudali va sochma konlarda uchraydigan tabiiy yaxlit tugma metallar (oltin, kumush, platina va boshqalar); odatda, ularning oʻlchami bu metall zarralarining aksari qismini tashkil qilgan massasini oʻlchamidan keskin farq qiladi. Tugʻma tabiiy metallarm. kam uchraydi va massasi, odatda, 1 g dan ortiq boʻladi. Eng yirik tugma oltin Avstraliyada topilgan: "Xolterman plitasi" — uning ogʻirligi kvars bilan birgalikda 285 kg boʻlib, unda sof oltin massasi 83,3 kg va "Kutilgan notanish" — ogʻirligi kvars bilan birgalikda 70,9 kg, sof oltin — 69,6 kg. Yirik sof tugʻma platina Uraldagi dunitlarda (0,427 kg) va sochmalarda (9,639 kg) topilgan. Sochmalarda Tugʻma tabiiy metallarm.ning koʻp qismi ruda hosil boʻlish jarayenida gidrotermal eritmalarda hosil boʻlgan deb hisoblanadi.
Saulx (kommuna)
Aholisi
672 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,2 nafar kishi.
Evrenleryavşı, Manavgat
Evrenleryavşı — Turkiyaning Antalya viloyati Manavgat tumanidagi qishloq.
Saint-André-en-Morvan
Saint-André-en-Morvan Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Nièvre departamenti Clamecy tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
324 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,7 km2.
Laurent Lafforgue
Laurent Lafforgue (1966-yil 6-noyabrda tugʻilgan) – fransiyalik matematik. Langlands dasturi boʻyicha ishlari bilan tanilgan. 2002-yil Fields medali bilan taqdirlangan.
Lafforgue 1984- hamda 1985-yillarda Xalqaro matematika olimpiadasida qatnashib, kumush medallarni qoʻlga kiritgan. 1986-yil Parisdagi Oliy normal maktabga oʻqishga kirgan. 1990-yil Paris-Sud universitetida ishlay boshlagan. 1994-yil Gérard Laumon rahbarligida PhD darajasini olgan.
Lafforgue Fransiya Ilmiy tadqiqotlar milliy markazida (CNRS) hamda Ilmiy tadqiqot oliy institutida ham ishlagan. Fransiya taʼlim tizimini keskin tanqid qilgan maktubi jamoatchilikka maʼlum boʻlishi ortidan, Taʼlim boʻyicha oliy kengashni tark etishga majbur boʻlgan. Lafforgue taqvodor katolik boʻlib, hech qachon uylanmagan.
Ekin Koç
İsmat Ekin Koch (1992-yil 21-iyunda tugʻilgan) — turk aktyori va musiqachisi. right|thumb Koch Istanbul Bilgi Universitetida Biznes boshqaruvi (ingliz tili) fakultetida oʻqishni tark etdi va onlayn taʼlim sotsiologiyasini oʻrganishni boshladi.
Filmlar
Uning birinchi filmi Sendan qolgan xotira boʻlib, u "Millionerning birinchi muhabbati" koreys filmiga moslashtirilgan. U filmda „Oʻzgur Arija“ rolini oʻynadi va bu roli uchun Ayhan Ishik maxsus mukofotiga sazovor boʻldi. Koʻp oʻtmay u Britaniyaning " Ali va Nino " filmida bir koʻzli askar „Mehmed“ rolini oʻynadi, unda Mariya Valverde va Adam Bakri bosh rollarni ijro etgan. Film Qurbon Saidning (1937) romaniga moslashtirilgan boʻlib, Sundans kinofestivalida premyerasi boʻlib oʻtgan.
U jokey Xolis Karatashning hayotiy hikoyasiga asoslangan „Biz uchun: Chempion“ filmida rol oʻynagan. U „Ilova“ qisqa metrajli filmining prodyuseri va aktyori.
Kann kinofestivaliga “Okul tirashi”, “Kurak gunler” va “Buyuk uchish” qisqa metrajli filmlari bilan bordi.
TV seriallar
Koch oʻzining birinchi va asosiy rolini " Senga bir sir aytaman " fantastik serialida oʻynagan, unda u koʻrinmas kuchga ega Tilki - Kıvanch Gundogʻdu ismli yigit rolini oʻynagan. Bu rol uning birinchi sherigi Demet Oʻzdemir bilan katta yutuq boʻldi. U va "Senga bir sir aytaman " serialining aktyorlari Bora Chengizning albomidan joy olgan „Sevsek Mi?“qoʻshigʻini ishlashdi. Keyinchalik "Mening ismim Gültepe " serialida „Sayfi Yashar“ rolini oʻynadi.
Ekin Koch tarixiy voqealarga asoslangan “ Muhtasham Yuz yil: Koʻsem ” serialidagi Usmonlilar imperiyasining 14-sultoni “Sulton Ahmad I” roli bilan xalqaro eʼtiborga tushgan. 2017-yilda " Hayot sirlari "da Burak Oʻzer rolida oʻynadi.
U " Uygʻonish: Buyuk Saljuqli " serialida Xuroson saljuqiy hukmdori, Saljuqiylar imperiyasining sultoni Ahmad Sanjar rolini oʻynadi. U loʻlilar haqidagi „Uch Kurush“ filmida oʻynagan.
Onlayn-seriallar
U BluTVda 7 yuz serialining toʻrtinchi qismida Kaan obrazini oʻynadi. U „Dasht“ kriminal serialida oʻynagan. HBO telekanalidagi Succession serialida mehmon rolini ijro etgan.
Desna
Desna nomi bilan quyidagilarga obyekt yoki joylarga qilishi mumkin:
Cedrillas
Cedrillas Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Teruel provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 73.57 km2. Aholisi — 623 kishi (2010).
Dmitrevka (Issiq-Ota tumani)
Dmitrevka (Дмитриевка) — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining Issiq-Ota tumanidagi qishloq. Jeek ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 3 081 kishi.
Ponce Inlet
Ponce Inlet AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Volusia County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3192 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Chéronnac
Chéronnac Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Vienne departamenti Rochechouart tumani tarkibiga kiradi.
Ponce Inlet
Geografiyasi
Maydoni — 38 km2. Shundan 11,2 km2 quruqlik, 26,8 km2 esa suv maydonidir.
Muhammad ash-Sharvoniy (Muhyuddin)
Muhammad ibn Jamoluddin ibn Ramazon ash-Sharvoniy as-Sukkariy (hijriy 1063-yil (milodiy 1653-yil)da vafot etgan) — mufassir bo‘lgan.
Chéronnac
Aholisi
305 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,8 km2. Dengiz sathidan 217 – 323 m balandlikda joylashgan.
IC 2808
IC 2808 Arslon yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Centerville (Utah)
Centerville AQShning Utah shtatida joylashgan shahardir. Davis okrugi tarkibiga kiradi.
Modlany
Modlany Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 1,100 ga yaqin aholisi bor.
Centerville (Utah)
Aholisi
15335 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 932,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,6 km2. Shundan 15,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1334 m balandlikda joylashgan.
IC 4416
IC 4416 Choʻpon yulduz turkumidagi C (ixcham galaktika) tipli galaktikadir.
Stanley (Virginia)
Stanley AQShning Virginia shtatida joylashgan shahardir. Page County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1335 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,9 km2. Shundan 2,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 244 m balandlikda joylashgan.
Noonday Creek
Noonday Creek uzunligi 20.2 mi ni tashkil qiladi AQShning Jorjiya shtatidagi Kobb va Cheroki okruglaridagi oqim. Oqim Kennesau tog'i yaqinida boshlanadi va Allatoona ko'lida tugaydi ekan.
Peshin kuni - bu mahalliy Cheroki tili nomining tarjimasi bo'lib, quyosh peshiniga ishora qilar ekan. right|thumb| Noonday Creek, 2009 yil 9-sentabr holatiga ko'ra, Chastain Meadowsdan g'arbga qaraydi.
Gutach im Breisgau
Gutach im Breisgau Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Emmendingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,77 km2. Aholisi — 4457 kishi (2010).
Hududi
Gutach im Breisgauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Küllstedt
Küllstedt Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Eichsfeld tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,11 km2. 1500 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Küllstedtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 895
NGC 895 Kit yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Chris Thorburn
Chris Thorburn  (1983-yil 3-iyunda tugʻilgan) — kanadalik sobiq professional xokkeychi. Chris Thorburn Milliy xokkey ligasida (NHL) 800 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan.
Yoshligi
Chris Thorburn 1983-yil 3-iyunda Ontario shtatining Sault Ste. Marie shahrida tug‘ilgan. ota-onalari Lninginda va si Torbernga.
Oʻyin faoliyati
Chris Thorburn 1997-yilda Quebec Xalqaro Pee-Wee xokkey turnirida „Sault Ste. Marie“ xokkey jamoasi bilan oʻynadi. Keyinchalik Chris Thorburn „Soo Thunder Minor Bantam“ klubida oʻynadi. Chris Thorburn 1999-yilgi OHL ustuvor tanlovida „North Bay Centennials“ xokkey klubi safiga umumiy 6-oʻrindagi tanlov asosida qabul qilindi.
2006-yil 3-oktyabrda Chris Thorburn „ Pittsburgh Penguins “ xokkey klubi safiga qoʻshildi. Chris Thorburn klub safidagi ilk oʻyinini 2006-yil 6-noyabrda „Anaheim Ducks“ xokkey klubiga qarshi uchrashuvda oʻtkazdi. Keyinchalik, Chris Thorburn „ Atlanta Thrashers “ klubiga qoʻshildi.
2018—2019-yilgi mavsumda Chris Thorburn „ St. Louis Blues “ xokey klubi tarkibida Stanley kubogini qoʻlga kiritdi.
Chris Thorburn 2020-yil 22-iyunda NHLPA tomonidan eʼlon qilingan yozma bayonot orqali nafaqaga chiqqanini eʼlon qildi. 2006-yildan 2019-yilgacha boʻlgan NHL karyerasida Chris Thorburn NHLdagi 801 ta oʻyinida 134 ball toʻpladi.
Muhammad ash-Sharvoniy (Shamsuddin)
Muhammad ibn Shihobuddin ash-Sharvoniy (hijriy 892-yil (milodiy 1487-yil)da vafot etgan) — mantiq, usul, jadal va bayon ilmlarini bilgan.
Yadro kuchlarining o’rganish metodi
= Yadro kuchlarining o’rganish metodi =
Yadro kuchlari. Yadro kuchlari deytron misolida
Yadro fizikasida yadro kuchlari xususiyatlarini o‘rganish eng muhim ahamiyatga ega. Yadro kuchlari tabiati elektromagnit, kuchsiz, gravitatsiya kuchlariga o'xshamaydi. Elektromagnit kuchlarga ham o'xshamaydi, chunki ta’sirlashuv zaryadsiz neytronlar uchun ham mavjud. Magnit kuchlari ham bo'lishi mumkin emas, chunki nuklonlar magnit momentlari orasidagi o‘zaro ta’sirlashuv juda kichik. Kuchsiz va gravitatsiya ta’sirlashuvlari ham yadro ta'sirlashuviga qaraganda juda sust hamda gravitatsiya ta’sirlashuvi esa uzoq masofada ta’sirlashuv xususiyatiga ega bo’Igani sababli yadro ta’sirlashuvi bo‘la olmaydi. Shunday qilib, yadro kuchlari yadrodagi nuklonlarni bog‘lab turuvchi o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lgan alohida kuchdir. O'z navbatida yadro kuchlarini o'rganishlik yadro strukturasi va yadro reaksiyalar mexanizmini chuqur o‘rganish imkonini beradi.
Yadro kuchlarini o'rganish uchun faqat neytral zarralar yoki faqat zaryadli protonlardan (masalan: ikkita neytron, ikkita protondan) tashkil topgan yadrolar yo'q. Yadro kuchlari xususiyatlari nuklonlarning nuklonlar bilan, nuklonlarning yadrolar bilan, yadrolarning yadrolar bilan ta’sirlashuvlarida hamda yengil yadrolar, ko‘zguli yadrolarning xususiyatiga ko‘ra, o'rganish mumkin.
Yadro proton va neytronlardan tashkil topgan sistema, bu nuklonlar orasidagi o'zaro ta’sirlashuvni o'rganish uchun bog’langan sistema xususiyatlarini yoki bir nuklonning ikkinchisidan sochilishini o'rganish lozim. Ko'p nuklonlardan tashkil topgan sistemani o'rganish yo'li bilan yadro kuchi qonuniyatini aniqlash juda murakkab (ko'p nuklonli sistema turlicha harakatda, oriyentatsiyada, har xil tezlikda bo‘lsa, hisoblash imkoniyatiga ega emasmiz).
Shuning uchun ikki nuklondan tashkil topgan bog‘langan sistemani, masalan, deytronning xususiyatlarini yoki proton-proton (p-p), neytron-proton (n-p), neytron-neytron (n-n) o‘zaro ta’sirlashuvlari past va yuqori energiya sohalarida o'rganish yadro kuchlarining tabiatini o‘rganishda qulaylik tug‘diradi.
Deytronning bog'lanish energiyasi 2,22 MeV ga teng, ya’ni bitta nuklonga to'g‘ri keluvchi solishtirma bog’lanish energiyasi 1,1 MeV. Yengil yadrolarda solishtirma bog’lanish energiyasining qisqa masofada juda kichik bo'lishi yadroviy kuchning o'zaro ta’sirlashuvi ekanligidandir. Bu xususiyati deytron solishtirma bog'lanish energiyasini A 4 bo'lgan yengil yadrolar solishtirma energiyalari bilan taqqoslasak ko'rinadi.
E-deytron bog‘lanish energiyasi. Agar deytronga bog'lanish energiyasiga teng energiya berilsa, potensial o‘radagi nuklon o‘radan chiqib keta oladi, ya’ni deytron parchalanadi.
Spini = 1 bo‘lishligi deytronda proton va neytron spinlari parallel ekanligi natijasidir. Deytronning bunday holati triplet holat deb ataladi. Deytronning spini = 0 bo'lgan singlet holati uchramaydi, ya’ni spinlari antiparallel bo‘Igan proton-neytron holati barqaror emas. Bu yadroviy kuchlarning spin yo‘nalishga bog’liq ekanligidandir. Bundan ko‘rinib turibdiki, proton bilan neytron spinlari parallel bo’lganda ularning tortishish kuchi antiparallel spinli holga nisbatan kuchliroq bo‘lar ekan.
Deytronning magnit momenti  = 0,86. U proton bilan neytronning magnit momentlari yig‘indisidan ozgina kamdir:
Bu ikki qiymatning bir-biridan ozgina bo‘Isada farqlanishi yoki deytrondagi nuklonlar spini aniq parallel bo‘lmasligidan, yoki nuklonlar orbital harakat tufayli qo‘shimcha magnit moment hosil qilishi sabab bo‘lishi mumkin. Deytronning spini  ga teng bo'Igani uchun birinchi taxmin noto‘gri, demak, ikkinchi taxmin to‘g‘ridir.
Deytron magnit momentini chuqur tahlil qilish proton va neytronlar orasidagi yadroviy o‘zaro ta’sir kuchida markaziy xarakterga ega bo‘lmagan o‘zaro ta’sir ham mavjudligini ko‘rsatadi. Haqiqatan, agar deytrondagi nuklonlar orbitadagi ta’sir kuchi faqat markaziy kuchdan iborat bo‘Iganda, deytronning eng past energetik holati orbital momentning  = 0 qiymatiga mos keluvchi sof S holatdan iborat bo‘lar edi.
Deytron magnit momenti  nuklonlar magnit momentlari dan chetlanish yadro kuchi markaziy emasligini ko‘rsatadi. Haqiqatan, yadro kuchi markaziy bo‘lmasa, orbital moment harakat integrali bo‘la olmaydi. U holda to‘la moment turli orbita momentlari yig‘indisidan iborat bo‘ladi. Deytron asosiy holat spin va juftligi  bo‘lganligi uchun orbital proton va neytron spinlari yig‘indisi 1 bo‘lishi kerak. Nuklonlar S holatda  da parallel holatda bo'lishi mumkin, antiparallel holatda bo‘la olmaydi. Deytron juftligi juft bo‘Iganligi uchun S va d (=0, = 2) holatlardagina bo‘la oladi, P-holatda ( = 1) bo‘la olmaydi.
Xulosa qilib aytish mumkinki, deytron markaziy bo‘Imagan kuchlar ta’sirida S va d holatlarda aralash turadi. Nuklonlar d orbitada harakatlanishi bilan magnit momentga hissa qo‘shadi.
Yadro kuchlari xususiyatlari
Yadro kuchlari quyidagi xususiyatlarga ega:
1.Tortishish xusisiyati. Bu xususiyat neytron va protonlardan tashkil topgan stabil yadrolarning mavjudligidan kelib chiqadi.
2.Yadro kuchlari qisqa masofada ta’sir qiladi. Ularning ta’sir masofasi m yoki 1 fm (femtometr).
3.Yadro kuchlari tabiatda eng katta intensivlikka ega bo‘lgan kuchdir. U elektromagnit o’zaro ta’sirga nisbatan 100-1000 marta katta bo'ladi.
5. Yadro kuchlari nuklonlarning spin yo’nalishiga ham bog'liq bo'ladi. Buni deytron misolida ham ko'rish mumkin, Spinlari antiparallel bo‘lgan bunday tizim mavjud emas.
6.Yadro kuchlari nomarkaziy kuch hisoblanadi (kulon kuchi markaziy kuchdir).
7.Yadro kuchlari nuklonlar zaryadiga bog‘liq emas. Neytron bilan neytron, neytron bilan proton va proton bilan proton orasidagi o’zaro ta’sir bir xil bo‘ladi.
n-n=n-p=
Yadro kuchlarining mezon nazariyasi
Zamonaviy tasavvurga asosan kuchli o’zaro ta’sirni mezon deb nomlangan zarrachalar amalga oshirar ekan. Ushbu jarayonni tushunishdan oldin elektromagnit o‘zaro ta’sir qanday amalga oshishini ko‘rib chiqamiz. Bizga ma’lumki zaryadlangan zarrachalar o‘zaro elektromagnit maydon orqali o’zaro ta’sirlashadi.
Kvant elektrodinamikasiga asosan, elektromagnit maydon fotonlar to‘plamidan iborat. Masalan, 2 ta elektronning elektromagnit o’zaro ta’sirini ko‘rib chiqamiz. Elektron doimiy ravishda o‘zidan foton chiqaradi va yutadi. Natijada elektron atrofida foton shubasi(buluti) hosil bo‘ladi. 2 ta elektron o’zaro ta’sir qilganda ular orasida fotonlar almashishi yuz beradi. Bu fotonlar bizga ma’lum bo‘lgan real fotonlardan farq qiladi va virtual fotonlar deb ataladi. Virtual zarrachalar deb mavjudlik vaqtida aniqlab bo‘Imaydigan zarrachalarga aytiladi. Tinch turgan elektron o‘zidan foton chiqaradi va yutadi. Tinch turgan elektron energiyasi, elektron va foton energiyalari yig‘indisidan kichik bo‘ladi:
(2.1)
(2.1) tenglamada energiya saqlanish qonuni buzilayotganga o‘xshaydi. Ammo virtual foton uchun bu o‘rinli emas. Geyzenberg noaniqligiga asosan virtual foton mavjud bo‘lgan vaqt ichida  energiya noaniqligi vujudga keladi:. Binobarin, electron tomonidan chiqarilayotgan virtual foton ushbu elektron yoki boshqamelektron tomonidan  vaqt ichida yutilsa, energiya saqlanish qonunini buzilishini kuzatib bo‘lmaydi. Agarda elektronga qo‘shimcha energiya uzatilsa, virtual foton haqiqiy fotonga aylanib qolishi mumkin.
Virtual fotonning qanday masofagacha ta’sir qilishini ko'rib chiqamiz.
– 0 dan cheksizlikkacha o‘zgarishi mumkin. Bu yerdan elektromagnit o’zaro ta’sir masofasi 0 dan cheksizlikkacha davom etishi mumkin.
1935-yilda yapon olimi Xideki Yukava (1907-1981) nuklonlar orasidagi kuchli o'zaro ta’sirni tashuvchi zarralar mavjud bo'lib, ularga og‘ir fotonlar deb nom bergan. Ushbu zarrachalarning massasi elektron va nuklonlar massasining o'rtasida joylashgani uchun mezon deb nom berilgan, “Mezon” so'zi yunoncha bo'lib, “oraliq, o'rta” degan ma’noni bildiradi. 1947-yilda ingliz olimi Pauel va italyan olimi Okkialini kosmik nurlar tarkibida yangi zarracha, ya’ni  mezonlarni kashf etdi. Ushbu zarracha Yukava tomonidan 12 yil oldin aytilgan zarracha bo'lib chiqdi.
mezonlar 3 xil bo'ladi:
Yashash vaqti:
Demak, nuklonlar doimiy ravishda o'zidan -mezonlarni chiqarib va yutib turadi, Natijada uning atrofida mezonlar shubasi(buluti) hosil bo'ladi. 2 ta nuklon virtual mezonlar orqali o'zaro ta’sir qiladi.
Bizga ma’lumki, elektrodinamik o’zaro ta’sirni tashuvchi zarrachalar, ya'ni fotonlarning ta’sir masofasi 0 dan gachadir.
Ya’ni elektromagnit kuchlar to’yinmagan kuchlar hisoblanadi. Agar o’zaro ta'sirni tashuvchi zarrachalar tinchlikdagi massaga ega bo'lsa, ularning ta’sir masofasi kamayadi:
bu yerda, r - ta'sir masofasi, yc —zarraning kompton to‘Iqin uzunligi. Agar zarracha -mezon bo’lsa,  m atrofida bo'ladi. Nuklonlar orasida kuchli o’zaro ta’sirning amalga oshish jarayoni bilan tanishib chiqamiz. Bu jarayon quyidagi 3 ta jarayon orqali amalga oshadi:
1.
2.
3.
Nuklonlar orasidagi kuchli o’zaro ta’sir jarayoni.
3.   Xulosa
Yadro kuchlari tabiatdagi eng kuchli o'zaro ta'sir kuchi ekan. Nuklonlarning kuchli o'zaro ta'sirlashuvini amalga oshirish nazariyasini deyton misolida o'rgandim. Bunda deytronning solishtirma bog'lanish energiyasi praton va neytron bir- biriga juda sust bog'langan ekan. Yadro radiusi  R=4.8* sm qiymati yadroning katta radiusga ega ekanligini ham ko'rsatdi. Bu esa nosferik yadrolarning deformatsiyalanishi masalan, alfa-parchalanishda ajralib chiqqan energiya orqali yadro radiusi aniqlangan. Deytronning spini 1 ga tengligi yadro kuchlari parallel yo'nalgan nuklonlarning spinlari antiparallel yo'nalgan spinlarning yo'nalishidan kuchliroq ekanligini ko'rsatadi. Kuchli o'zaro ta'sirni tashuvchi zarralar bu  mezonlar ekan.
Sauvigney-lès-Gray
Sauvigney-lès-Gray Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
78 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 7,6 nafar kishi.
Ponte Vedra Beach
Ponte Vedra Beach AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. St. Johns County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
35400 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Geografiyasi
Maydoni — 0 km2. Shundan 0 km2 quruqlik.
Sankt Georgen bei Grieskirchen
Sankt Georgen bei Grieskirchen Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Grieskirchen (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11.4 km2. 1155 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Indiana Pi Bill
thumb| Qonun loyihasining 2-boʻlimida tasvirlangan Gudvinning namunaviy doirasi. Uning diametri 10 va aylanasi „32“ (31,4159~ emas); 90° akkord uzunligi „7“ (7.0710~ emas) deb belgilangan. Indiana Pi Bill — Indiana Bosh Assambleyasining 1897-yilgi yigʻilishidagi № 246 qonun loyihasining mashhur nomi boʻlib, qonun chiqaruvchi fiat tomonidan matematik haqiqatni aniqlashga qaratilgan eng mashhur yigʻilishlardan biridir. Nomiga qaramay, qonun loyihasida daʼvo qilingan asosiy natija aylana kvadratini shakllantirish usulidir, garchi u matematik doimiy π ning turli xil notoʻgʻri qiymatlarini, aylana aylanasining uning diametriga nisbatini nazarda tutgan. Havaskor matematik boʻlgan shifokor tomonidan yozilgan qonun loyihasi prof. Purdue universitetidan CA Valdo, ovoz berish uchun chiqqan kuni qonun chiqaruvchi organda boʻlib oʻtgsan.
Qonunchilik tarixi
thumb| Indiana Pi qonun loyihasini masxara qiluvchi 1897-yilgi siyosiy multfilm 1894-yilda Indiana shifokori Edvard J. Gudvin (taxminan 1825-1902 ) aylana kvadratining toʻgʻri yoʻlini topdim, deb hisoblaydi. U shtat vakili Teylor I. Rekordga qonun loyihasini taklif qildi, u Record palataga „Yangi matematik haqiqatni kirituvchi va taʼlimga hissa sifatida taqdim etilgan qonun loyihasi“ uzun sarlavhasi ostida taqdim etdi, faqat Indiana shtati tomonidan bepul qoʻllaniladi. 1897-yilgi Qonunchilik organining rasmiy qarori bilan qabul qilingan va qabul qilingan.
Qonun loyihasining matni bir qator matematik daʼvolardan (quyida batafsilroq) iborat boʻlib, keyin Gudvinning oldingi yutuqlari ham oʻqiladi: … uning burchak trisektsiyasi, aylana kubini va kvadratini ikki barobarga oshirish boʻyicha yechimlari allaqachon Amerika Matematik oylik jurnali tomonidan fanga qoʻshilgan hissa sifatida qabul qilingan … Yodingizda boʻlsin, bu qayd etilgan muammolar ancha vaqtdan beri bekor qilingan edi. ilmiy organlar tomonidan yechilmaydigan sirlar va insonning idrok etish qobiliyatidan yuqori. Gudvinning „yechimlari“ haqiqatan ham Amerika Matematik oylik jurnalida nashr etilgan, ammo "muallifning iltimosiga binoan nashr etilgan edi"
Indiana Vakillar Palatasida qonun loyihasi taqdim etilgandan soʻng, qonun loyihasining tili va mavzusi aʼzolar orasida chalkashliklarni keltirib chiqaradi; Bloomington aʼzosi uni Moliya qoʻmitasiga topshirishni taklif qildi, ammo spiker boshqa aʼzoning qonun loyihasini „loyiq qabrni topishi“ mumkin boʻlgan botqoqliklar boʻyicha qoʻmitaga yuborish taklifini qabul qildi .U taʼlim qoʻmitasiga topshirildi, u ijobiy hisobot berildi. Qoidalarni toʻxtatib turish toʻgʻrisidagi taklifdan soʻng, qonun loyihasi 1897-yil 6-fevralda muxolifat ovozisiz qabul qilindi.