cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Musobaqaga asos solinishi
1894-yil 18-iyunda Coubertin Fransiyaning Parij universitetida 11 mamlakat sport jamiyatlari vakillariga Yozgi Olimpiada oʻyinlari bilan bogʻliq rejalarini taqdim etish maqsadida kongress uyushtiradi. Uning ushbu musobaqani xalqaro miqyosda oʻtkazish taklifi kongress aʼzolari tomonidan qabul qilinganidan soʻng, dastlabki zamonaviy Yozgi Olimpiada oʻyinlarining oʻtkazilish sanasi tanlanishi kerak edi. Coubertin musobaqaning 1900-yilda Parijda tashkillashtiriladigan universal koʻrgazma bilan bir vaqtda oʻtkazilishini taklif qiladi. Biroq olti yillik kutish davri jamoatchilikning musobaqaga boʻlgan qiziqishini susaytirishi mumkinligidan xavotirlangan kongress aʼzolari ilk Olimpiya oʻyinlarining 1896-yilda oʻtkazilishini maʼqul deb topadilar. Musobaqa oʻtkazilish sanalari kelishib olinganidan soʻng, barcha kongress aʼzolari endilikda uning qayerda oʻtkazilishi borasidagi fikrlarga eʼtibor qaratadilar. Biroq ushbu kongress davomida ilk Yozgi Olimpiada oʻyinlarining qanday qilib Afina shahrida oʻtkazilishiga kelishilganligi hanuzgacha sir boʻlib qolmoqda. Oradan bir necha yillar oʻtib, Coubertin va Demetrius Vikelas kongressning rasmiy bayonnomalariga zid keladigan tanlov jarayoni haqidagi xotiralari bilan oʻrtoqlashadilar. Koʻpgina maʼlumotlarga koʻra, kongressning bir nechta aʼzolari Londonni ilk Yozgi Olimpiya oʻyinlarini oʻtkazish uchun har taraflama munosib joy deb taklif berishadi, ammo Coubertin ushbu fikrga qarshilik bildiradi. Kongressda ishtirok etuvchi gretsiyalik vakil Vikelas bilan qisqacha suhbatdan soʻng, Coubertin Afinani musobaqa oʻtkazish uchun qulay joy deya taklif beradi. Shundan soʻng, Vikelas 23-iyun kuni musobaqa uchun koʻrsatilgan Afina shahri nomzodligini rasmiylashtiradi va Gretsiya bundan oldingi kichik festival koʻrinishidagi Olimpiya oʻyinlarining ham asl vatani boʻlganligi sababli kongress tomonidan ushbu qaror bir ovozdan maʼqullanadi. Shundan soʻng, Vikelas yangi tashkil etilgan Xalqaro olimpiya qoʻmitasining (XOQ) birinchi prezidenti etib saylanadi.
Tashkiliy qoʻmita
thumb|1896-yilgi ilk Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun maxsus chiqarilgan [[markalardan biri]] Olimpiya oʻyinlarining Gretsiyaga qaytishi haqidagi xabar Gretsiya jamoatchiligi, ommaviy axborot vositalari va qirollik oilasi tomonidan yaxshi qabul qilinadi. Coubertinning soʻzlariga koʻra, „Valiahd shahzoda Constantine Olimpiya oʻyinlarining Afinada ochilishini katta mamnuniyat ila qarshi oldi“. Coubertin „Qirol va valiahd shahzoda ushbu oʻyinlarni oʻtkazishda homiylik qilishlari“ga rozilik bildirishganini tasdiqlaydi. Keyinchalik, Constantine Yozgi Olimpiada oʻyinlarining oʻtkazilishi uchun yanada qattiqroq harakat qila boshlaydi va 1896-yilgi tashkiliy qoʻmita raisligi faoliyatiga ishtiyoq bilan kirishadi.
Biroq mamlakat musobaqalarni oʻtkazish borasida turli moliyaviy qiyinchiliklarga duch keladi va natijada, siyosiy notinchlik yuzaga keladi. Mamlakatning bosh vaziri lavozimida XIX asrning soʻnggi yillarida Charilaos Trikoupis va Theodoros Deligiannis tez-tez almashgan holda faoliyat yuritadi. Ushbu moliyaviy va siyosiy beqarorlik tufayli bosh vazir Trikoupis ham, bir qator milliy olimpiadalarni oʻtkazish ishlariga boshchilik qilgan Zappas Olimpiya qoʻmitasi prezidenti Stephanos Dragumis ham Gretsiya ushbu tadbirni oʻtkaza olishiga shubha bilan qaray boshlaydi. 1894-yil oxirida Stephfanos Skouloudis boshchiligidagi tashkiliy qoʻmita oʻyinlar narxi Coubertin tomonidan taxmin qilinganidan uch baravar yuqori boʻlishi haqidagi hisobotni taqdim etadi. Natijada, ular Olimpiya oʻyinlarini Gretsiyada oʻtkazib boʻlmaydi, degan xulosaga kelishadi va oʻzlarining isteʼfoga chiqishlarini bildirishadi. Oʻsha paytda Yozgi Olimpiada oʻyinlarini oʻtkazishning umumiy qiymati 3,740,000 oltin drahmani tashkil etgan. left|thumb| 1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarini muvaffaqiyatli oʻtkazishda Xalqaro olimpiada qoʻmitasining birinchi prezidenti Demetrius Vikelasning nomi qayd etiladi Olimpiya oʻyinlarining qayta tiklanish istiqboli katta shubha ostida qolganligi sababli, Coubertin va Vikelas Olimpiya harakatini saqlab qolish uchun yangidan kompaniya tuzgan holda harakatga kirishadilar. Ularning saʼy-harakatlari natijasida 1895-yilning 7-yanvarida Vikelas Demetrius valiahd shahzoda Constantinening Olimpiya oʻyinlari tashkiliy qoʻmitasi raisi etib taʼyinlanganini eʼlon qiladi. Tashkiliy qoʻmita raisining musobaqa oldidagi eng birinchi mas’uliyati oʻyinlarni oʻtkazish uchun zarur boʻlgan mablagʻni toʻplashdan iborat edi. Shahzoda yunon xalqining vatanparvarligiga tayangan holda ularni kerakli mablagʻni toʻplash ishlarida yordamga chaqiradi. Constantinening musobaqalarni oʻtkazish ishlarida koʻrsatayotgan shijoat va gʻayrati yunon jamoatchiligini toʻlqinlantirib yuboradi. Ushbu ommaviy saʼy-harakatlar natijasida 330 000 draxma mablagʻ yigʻib olinadi, shuningdek, maxsus pochta markalari toʻplamining sotilishidan 400 000 draxma, chipta sotuvidan 200 000 draxma toʻplanadi. Constantinening iltimosiga koʻra, tadbirkor George Averoff „Panathenaic“ stadionini qayta taʼmirlash ishlariga homiylik qilishga rozi boʻladi va ushbu loyihaga 920 000 drahma xayriya qiladi. Uning musobaqalarni oʻtkazishda koʻrsatgan xayriya ishlariga hurmat sifatida 1896-yilning 5-aprelida stadion tashqarisida Averoffning haykali qurilib, uning ochilish marosimi oʻtkaziladi. Ushbu haykal hozirgi kunga qadar stadion tashqarisida qad rostlab turmoqda.
XIV–XVI asr o‘rtalarida Janubiy va G‘arbiy Hindiston
Bahamoniylar davlati.
Mil. av. 687
'''Mil. av. 687'''
Контент-менеджер
Kontent menejerining yana bir boshqarishi mumkin boʻlgan vazifasi kompaniyada saytning faolligi bilan bogʻliq biznes jarayonlarni oʻrnatishdir.
XIV–XVI asr o‘rtalarida Janubiy va G‘arbiy Hindiston
Dekan uzoq vaqt Dehli saltanati tarkibida bo‘lgan. Sulton Muhammad Tug‘loq Janubiy Hindistondan chiqib ketishi bilanoq isyonkor amirlar harbiy boshliqlaridan biri bo‘lmish Abul Muzaffar Aloviddin Bahmo–niyni (1347–1358 yy.) mustaqil sulton deb eʼlon qildilar. U bahamoniylar sulolasiga asos soldi. Bahamoniylar davlati kuchga to‘lgan pallada uning hududi g‘arbda Arab dengizi, sharqda Orissagacha cho‘zilgan edi. Uning shimoliy chegarasi Tapti daryosi, janubi Krishna va Tungabxadra daryolariga qadar yoyilgan. Bu davlatning janubida Bijonagar joylashgan bo‘lib, unga chegaradosh hosildor Raychur vodiysini egallash bahamoniylar ko‘p yillar mobaynida urush olib bordilar. Aloviddin janubda muvaffaqayatli urushlar qildi. U davlatni to‘rtta noiblikka ajratdi: Gulbarga, Davlatobod, Bidor va Beror shaharlari. U poytaxt qilib Gulbarga shahrini tanladi.
Контент-менеджер
Bularga:
Mil. av. 687
Vafot etgan
🇷🇺
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Tashkiliy qoʻmita
Oʻsha paytda Olimpiya oʻyinlarida qatnashish imkoniyatiga ega boʻlgan sportchilarning bir qismi taʼtil yoki mehnat faoliyati sababli aynan Afina shahrida boʻlishgan (masalan, britaniyalik sportchilarning ayrimlari Afinadagi Britaniya elchixonasida faoliyat koʻrsatishgan). Sportchilar uchun moʻljallangan Olimpiya qishlogʻi 1932-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlariga qadar mavjud boʻlmaganligi sababli musobaqada ishtirok etuvchi sportchilar oʻzini turar-joy bilan taʼminlashga majbur boʻlishgan.
Контент-менеджер
Post yuklovchi, maʼlumotlar bazasi operatori va komyuniti menejeri kasblarini kontent menejeri ishi bilan aralashtirib yubormang. Post yuklovchi faqat unga taqdim etilgan maʼlumotlarni saytga joylashtiradi. Maʼlumotlar bazasi operatori katalogni kontent menejeri tomonidan belgilangan standartlarga muvofiq maʼlumotlar bilan toʻldiradi. Kontent menejeri roʻyxatga olingan xodimlar uchun texnik topshiriq (texnicheskie zadaniya) tuzadi, ishlarning bajarilishini nazorat qiladi va uning natijalarini tekshiradi.
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Tashkiliy qoʻmita
Ayol sportchilar 1896-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etish huquqiga ega emas edilar, chunki de Coubertin ularning musobaqalardagi ishtirokini „amaliy, qiziqarli, estetik zavq bagʻishlovchi va toʻgʻri emas“ deb hisoblaydi.
Контент-менеджер
Kasbning ijobiy tomonlari :
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Sport inshootlari
thumb|350px| „Panathenaic“ stadioni panoramasi 1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari uchun jami yettita sport inshootlaridan foydalanilgan. „Panathenaic“ stadioni ular ichida asosiy maydon boʻlgan, musobaqadagi toʻqqizta sport turidan toʻrttasiga mezbonlik qilgan Marafon shahrida marafon yugurishi va velopoyganing shosse yoʻnalishi boʻyicha yakkalik bahslari oʻtkazilgan. Zea koʻrfazida suzish, Zappeionda qilichbozlik, Kallitheada oʻq otish va Afina tennis klubida tennis musobaqalari boʻlib oʻtadi. Shuni qoʻshimcha qilish joizki, tennis sport turi 1896-yilgi Olimpiya oʻyinlar vaqtida yunonlar uchun notanish sport turi hisoblangan.
Farrux Kagarov
Farrux Abdullayevich Kagarov (1937.23.11 — Toshkent — 2001.21.1) — grafik rassom, plakatchi; Oʻzbekiston xalq rassomi (1989). Toshkent pedagogika institutining badiiy grafika fakultetini tugatgan (1959). Asosan, siyosiy plakat, kitob bezagi va hajviy janrlarda ijod qildi. Ijodida tinchlik mavzui yetakchi oʻrin tutadi; hajviy asarlari "Mushtum" jur.da bosilgan.
80-yillar oxiridan manzarali rangtasvir bilan shugʻullandi. "Mushtum" jur. tahrir hayʼati aʼzosi (1986-yildan). Oʻzbekiston rassomlar uyushmasi Plakatchilar seksiyasi raisi (1965—77 va 1982—86). Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1981).
Avlakogen
Avlakogen (yun. aulax – egat va genos – tugʻilish) (geol.) – yoriqlar bilan chegaralangan chuqur va kambar koʻrinishdagi platforma ichki chiziqli suriluvchan zona; "A" terminini 1960-yilda N. S. Shatskiy taklif etgan. U A.ni platformadagi ikkita bir xil zona oraligʻidagi murakkab strukturali egat sifatida belgiladi. Oddiy A.lar chuqur (ba’zan 5–10 km), kambar (100 km gacha) va ming km gacha uzunlikdagi bukilmadan iborat boʻlib, yoriqlar bilan cheklangan. A.lar butun platformani kesib oʻtishi yoki biror joyida tugashi mumkin. A.lar rivojlanib ichki platformali yassi bur-mali zonaga (mas, Daniya-Polsha A.) yoki ancha keng va qiya choʻkmasi-neklizalar (mas, Dnepr-Dones A.) ga aylanadi. Mu-rakkab A.lar bukilma-grabenlardan tashqari, koʻtaril-magorstlar (mas, Shimoliy Amerika platformasining Vichita zonasi) ham boʻladi.
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Sport inshootlari
Zea koʻrfazi — Afina hududidagi dengiz porti va marina hisoblanib, undan musobaqa davomida suzish havzasi sifatida foydalanilgan, chunki oʻsha paytda Olimpiya oʻyinlari tashkilotchilari maxsus suzish maydoni qurilishi uchun pul sarflashdan qochishga harakat qilishgan.
Kagʻnasoy
Kagʻnasoy — Boysun tumanidagi soy. Boysuntogʻning sharqiy yon bagʻridan (1000 m) boshlanib Sherobod daryosidan suv oluvchi Istara kanaliga quyiladi. Uz. 41 km. Havzasi yogʻin kam yogʻadigan qurgʻoqchil qirlarda boʻlganidan K.da., asosan, seryogʻin bahor oylarida suv oqadi. K.ning uz. 73 km boʻlgan 35 ta mayda irmogʻi bor.
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Sport inshootlari
1896-yilgi Olimpiada oʻyinlari oʻtkazilgan sport maydonlarining toʻrttasidan 2004-yilgi oʻyinlarda ham musobaqalarni oʻtkazish joyi sifatida qayta foydalanilgan. Velodrom 1964-yilda futbol „Karaiskakis“ stadioniga aylantiriladi. 2003-yilda ushbu inshoot 2004-yilgi Olimpiya oʻyinlarida futbol maydoni sifatida foydalanish uchun qayta taʼmirlanadi. 2004-yilgi oʻyinlar davomida „Panathenaic“ stadioni kamondan otish boʻyicha musobaqalarga mezbonlik qilgan, shuningdek, ushbu inshoot yengil atletika marafonining marra chizigʻi boʻlib ham xizmat qilgan. Marafon shahrining oʻzi 2004-yilgi Olimpiya oʻyinlari davomida ikkala marafon tadbirlarining ham boshlangʻich nuqtasi hisoblangan. Zappeion 1998-yildan 1999-yilgacha 2004-yilgi Olimpiya oʻyinlari tashkiliy qoʻmitasining (ATHOC) birinchi uyi boʻlib, ushbu oʻyinlar davomida asosiy aloqa markazi sifatida xizmat qilgan.
XIV–XVI asr o‘rtalarida Janubiy va G‘arbiy Hindiston
Mamlakatda ikki musulmon feodal guruhi – dekaniy (azaldan Dekanda yashovchi musulmon avlodlari) va ofoqiy (Eron va boshqa mamlakatlardan kelgan begonalar) o‘rtasida kurash boshlandi. Bu kurashning avj olishida diniy omil ham muhim rol o‘ynadi, chunki ofoqiylar asosan shia, dekaniylar esa sunniy mazhabiga mansub edilar.
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Musobaqa kalendari
Baron Pierre de Coubertin tomonidan ishlab chiqilgan ‡ Olimpiya halqalarining ramzi 1912-yilgacha mavjud boʻlmagan.
Контент-менеджер
Kasbning kamchiliklari :
Jaime Yzaga
Xayme Yzaga Tori (1967-yil 23-oktabrda tugʻilgan) — Perulik sobiq professional tennischi.
Tennisdagi faoliyati
Yoshligida Yzaga 1985-yilda Fransiya ochiq chempionatida gʻolib chiqdi va Uimbldon (shuningdek 1985-yilda) va US Open (1984) yarim finaliga chiqdi.
Yzaga 1984-yildan 1996-yilgacha professional gastrollarda oʻynadi va yakkalik bahslarida 18-oʻringa, juftlik bahslarida esa 54-oʻringa chiqdi (ikkalasi ham 1989-yilda).
Oqmachit (Mirishkor tumani)
Oqmachit – Oʻzbekistonning Qashqadaryo viloyati Mirishkor tumanida joylashgan qishloq.
Jaime Yzaga
Tennisdagi faoliyati
U 1991-yilda Avstraliya Ochiq chempionatida va 1994-yilda AQSh Ochiq chempionatida chorak finalchi boʻlib, oldingi nashrning finalchilari: Sedrik Piolin va Pit Samprasni besh setda magʻlubiyatga uchratib, sakkizinchi finalga chiqdi. Yzaga Piolinega qarshi 2-set-0-dan, Samprasga qarshi 2-set-1-dan qaytdi. 5’7 dyuym / 1,70 m balandlikda u 2017-yilgi US Open turnirida Diego Shvartsmanga qadar, shuningdek, 5’7" gacha boʻlgan „Katta Dubulgʻa“ turnirining chorak finalchisi boʻlgan.
Oqmachit (Mirishkor tumani)
Geografiyasi
Qishloq Qarshi magistral kanalining Mirishkor tarmogʻiga yaqin hududda joylashgan. Relyefi asosan tekislikdan iborat. Tuproqlari och boʻz, biroz shoʻrlangan.
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Musobaqa kalendari
Eslatma: Birinchi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida gʻoliblar kumush medallar bilan, ikkinchi oʻrin egalari esa mis medallar bilan taqdirlanishgan, biroq ushbu musobaqada 3-oʻrin uchun taqdirlash tizimi mavjud boʻlmagan.
Jaime Yzaga
Tennisdagi faoliyati
U avvalroq 1988-yilgi AQSh ochiq chempionatining birinchi bosqichida „Katta dubulgʻa“ turnirining asosiy toʻrida Samprasning birinchi raqibi boʻlgan va oʻsha bahsda ham 5 setda gʻalaba qozongan.
Yzaga tennischi sifatida nafaqaga chiqqanidan beri Peruning Devis Kubogi jamoasi sardori boʻlib ishladi.
XIV–XVI asr o‘rtalarida Janubiy va G‘arbiy Hindiston
Keyingi sulton qahri qattiq Ahmadshoh Bahmoniy (1422–1435 yy.) Bijonagar yerlarini ayovsiz talab, hindu aholisini tig‘dan o‘tkazdi. U poytaxtni Bidorga ko‘chirdi.
= Bahamoniylar davlati. = Mahmud Xovan (1446–1481 yy.) Bosh vazir bo‘lgan paytda davlat rivoj topdi. U Malva va Konkandagi ko‘plab hindu xonlari ustidan g‘alaba qozonib, o‘zining boyliklari bilan mashhur bo‘lgan Kanchidagi hindu ehromini talon-toroj qildi va Goan i zabt etdi. Ammo u ofoqiylardan edi. Shu sababli dekaniylar unga qarshi fitna uyushtiradilar. Mahmud Xovan hech qanday aybi yo‘qligini sultonga uqtirishga urindi, ammo iltijolari behuda ketdi va oqibatda sulton tomonidan qatl etildi. Zero, Mahmud Xovanning nihoyatda boyib ketishi xonga ham xush kelmagan edi. Aynan shu davrda Rossiyaning Tver shahridan savdogar va sayyoh Afanasiy Nikitin Bidorga safar qilib, bahamoniylarning katta armiyasi, zoda­gonlarning hashamatli hayot kechirishi, aholining esa kambag‘alli­gini yozgan edi. U «Uch dengiz osha sayohat» nomli asarida «Zaminning aholisi ko‘p, qishloq odamlari juda qashshoq, zodagonlari esa nihoyatda boy va dabdabali hayot kechiradi” deb taʼriflagan edi.
Feodallarning o‘zaro nizolari davlatni zaiflashtirdi va XVI asrda Ahamoniylar imperiyasi parchalanib ketdi. 1490 yilda Bijopur mustaqillikni qo‘lga kiritdi, bu yerda Odilshoh hukmronlik qila bosh­ladi. Ko‘p o‘tmay Beror va Ahmad­nagar ajralib chiqdi. U davrda Nizomshoh sulolasi hukm surardi. 1512 yilda Qutbshohlar sulolasi boshchiligida Golkonda mustaqillikka erishildi. 1525 yili Ahamo­niylarning so‘nggi sultoni Bijopurga qochib ketdi. Qosim Barid degan bir kimsa o‘zini Bidorning hukmdori deb eʼlon qildi.
Ahamoniylar davlati parchalangach, uning o‘rnida beshta xonlik (Bijopur, Golkonda, Axmadnagar, Bidor va Beror) vujudga keldi. Bularning ichida eng yirigi Bijopur edi. SHu paytdagi Dekan tarixi haqida gapirganda, bu xonliklarni Bijonnagar bilan o‘zaro urushlari xususida to‘xtalish zarur.
1505 yili Dekan davlatlarining barchasi Bijonagarga qarshi ittifoq tuzdilar. Krishna daryosi bo‘yidagi Talikot yonidagi jangda Bijonagar armiyasi mag‘lubiyatga uchradi. Natijada imperiya parchalanib ketdi. Besh yildan so‘ng Bijopur yana ittifoq tuzdi. Bu gal ittifoq Ahmadnagar va Olikot bilan portugallarga qarshi qaratilgan edi. 300 ming kishilik hind armiyasi bir necha ming kishilik ganizon joylashgan portugal shaharlari Goa va Chaulni qamal qildi.
XVI asr oxirida Dekanga boburiylar yurish boshladilar.
= Bijonagar davlati = Davlat XIV asrning 70-yillarida Bijonagar hududi Hindistonning deyarli butun janubini qamrab oladi. Keyinchalik u Ahamoniylar saltanati bilan to‘qnashib, bu saltanat parchalanganidan so‘ng Dekan xonliklari bilan urush olib boradi. Ammo 200 yil mobaynidagi uzluksiz urushlarga qaramasdan Bijonagarning chegaralari deyarli o‘zgarmaydi.
1486 yilda feodal nizolar hamda Ahamoniylar qo‘shini va Orissa hukmdorining Bijonagarga qilgan g‘olibona yurishi natijasida Bijonagarda Sangam sulolasi qulatiladi va o‘rniga Bijonagar lash­karboshilaridan biri Narasimxa Saluvani taxt­ga o‘tiradi. Bijonagar qo‘ldan ketgan yerlarini katta qismini qaytarib oladi, ammo o‘g‘illari hukmronligi davrida tarix yana qaytariladi. Lashkarboshi Vira Narasimxa bu sulolani ag‘­darib, 1505 yili Tuluva sulolasiga asos soladi. Uning ukasi Krishna Devarayya (1509-1520 yy.) hukmida Bijonagar qudrati avjiga chiqadi. Krishna Devarayya mamlakatning maʼmuriy bo‘linishini amalga oshiradi va soliq ishini yo‘lga qo‘yadi. Inʼom qilingan daromadli yerlardan olinadigan soliqlarning miqdori oshiriladi. Portugallar bilan aloqalar yaxshilanib, ular yordamida Eron va Arabistondan otlar keltiriladi. Holbuki, portugallar Dekan saltanatlariga ot keltirishni cheklab qo‘ygan edilar. Hind armiyasining jangovar qismini otliq askarlar tashkil qilganligi bois bu Bijona­garning g‘alaba qozonishiga qo‘l keladi. Hindiston musulmon sulolalari ilgari otlarni Arabiston va Eron kabi musulmon va do‘st mamlkatlardan olar edilar. Hind okeani va Fors ko‘rfazida portugallar hukmronligining o‘rnatilishi vaziyatni o‘zgartiradi. Endi otlar bilan savdo-sotiq qilish portugallarning ixtiyorida edi.
Bijonagar imperiyasi anchagina markazlashgan davlat edi. Davlat boshlig‘ini maxaraja deb atalardi. Lekin hokimiyat­ning jilovi ko‘­pincha uning vaziri maxapradxana qo‘lida bo‘lar­di. Maxaraja huzurida davlat kengashi bo‘lib, unda saroy aʼyonlaridan bo‘lak yirik feodallar va savdogarlar jamoasi vakillari qatnashardi. Viloyat noiblari bevosita maxapradxanaga bo‘ysunar edilar. Ayirmachilik (separatizm)ga yo‘l qo‘ymaslik maqsadida noiblarni har ikki-uch yilda almashtirib turishardi. Ular davlat yerlaridan yig‘ilgan yer solig‘i hamda feodal yerlari – amarayaklar va vassal xonlardan boj yig‘ishar edi. SHuningdek, ular o‘z foydalariga ham uncha-muncha o‘lpon yig‘ish huquqiga ega edilar. Viloyatlar hukumat amaldorlari boshqar­gan okruglarga bo‘linardi.
Davlat yerlari – amaram shartli ravishda harbiylarga berilardi. Uni iqta yerlaridan farqi shundan iborat ediki, dehqon­lardan olinadigan soliq miqdorini o‘zlari belgilar, o‘z yerlarini o‘zlari sotishga haqli edilar. Odatda bunday yer egalari – amaranayak harbiy qo‘shinlarga zarur bo‘lgan xarajatlarni ko‘zda tutgan daromadning 1/3 qismini xazinaga topshirar edilar. Qoidaga ko‘ra amaranayak yerlari vorisiy emas, ammo amalda u doimo nasldan naslga o‘tardi.
Yirik xususiy feodallar egaligining yana biri ehromlar edi. Ular ko‘pincha katta viloyat (okrug)ning iqtisodiy va madaniy markaziga aylanardi. Ehromlarda ziyoratchilar to‘planishar­, yarmarkalar o‘tka­zilardi. Ehromlar atrofiga hunarmandlaru savdogarlar manzilgoh qurishardi. Hunarmandlarning bir qismi ehromda xizmat qilib, buning evaziga natura holida maosh oli­shar, ehromga tegishli yerdan ham bahramand bo‘li­shar edi. Bu yerlar nasldan naslga o‘tar edi.
XIV asr o‘rtalaridan boshlab davlatdagi barcha to‘lovlar pul hisobida to‘lanadigan bo‘ldi, shu bois dehqonlarning soliq to‘­lash imkoniyati qiyinlashdi. Oqibatda bir qancha jamoalar qishloq yer­larining bir qismini sotishga majbur bo‘ldi, yoki yangi joylarga ko‘chib ketdilar.
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Ochilish marosimi
thumb| „Panathenaic“ stadionida boʻlib oʻtgan birinchi Yozgi Olimpiada oʻyinlari ochilish marosimi Pasxa bayrami nishonlanadigan 6-aprel sanasi dushanba kuni (oʻsha paytda Gretsiyada ishlatilgan Yulian taqvimi boʻyicha 25-mart) birinchi Olimpiada oʻyinlarining rasman ochilish marosimi boʻlib oʻtadi. „Panathenaic“ stadioni taxminan 80 000 tomoshabinni oʻz bagʻriga sigʻdiradi, tashrif buyuruvchilar orasida, shuningdek, Gretsiya qiroli George I, rafiqasi Olga va oʻgʻillari ham bor edi. Musobaqada ishtirok etuvchi sportchilarning koʻpchiligi millatlar boʻyicha guruhlarga boʻlingan holda bir maydonda toʻplanishadi. Tashkiliy qoʻmita prezidenti — valiahd shahzoda Constantinening nutqidan soʻng, uning otasi qirol George I sport tarixidagi birinchi Yozgi Olimpiada oʻyinlarini rasman ochib beradi (yunon tilida) :
XIV–XVI asr o‘rtalarida Janubiy va G‘arbiy Hindiston
Jamoa aʼzolari bu vaqtga kelib o‘z haq-huquqlaridan mahrum bo‘la boshladilar. Jamoa aʼzolarining talaygina qismi to‘la huquqqa ega bo‘lmagan ijaradorlar (payyakari)ga aylandilar. Albatta, bunday arayon norozilik keltirib chiqa­rib, dehqonlar qishloqlardan qochib ketishardi. 1379, 1506 va 1551 yillarda dehqon qo‘zg‘olonlari bo‘l­ganligi haqida maʼlumotlar bor.
Mamlakatning hukmron doiralari boyib ketishdi. Bu o‘lkaga sayohat qilganlar poytaxt shah­rining ulug‘vorligi, uni yettita baland devor bilan mustahkam­langani, shahar bozorlarining mo‘l-ko‘l va to‘kinligini ko‘rib hayratda qolishar edi. Biroq dehqonlar nochor edi­lar, ular amaranayak yerlaridagi hosilning 9/10 qismini to‘lashar, amaranayaklar esa daromadning 1/3 va ½ qismini hukmdorga berar edilar.
Maxaraja Krishna Devarayya vafotidan so‘ng mamlakatda uning ukasi Achʼyuta Krishna Devarayya (1530-1542 yy.), so‘ng uning aʼyonlaridan Rama Rayya hukmronlik qiladi. Bijonagarga qarshi Dekan sultonlari birlashib, 1565 yilda Fama Rayyani mag‘lub etadilar. SHundan keyin Bijonagarning parchalanishi boshlanadi.
= Аdabiyot =
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Ochilish marosimi
"„Afinada boʻlib oʻtadigan birinchi xalqaro Olimpiya oʻyinlarini ochiq deb eʼlon qilaman. Yashasin millat. Yashasin yunon xalqi“."
Shundan soʻng, toʻqqizta guruhga boʻlingan 150 nafar xor xonandalari shoir Kostis Palamas soʻzi va Spyridon Samaras musiqasi asosida yaratilgan Olimpiya madhiyasini ijro etishadi. Keyinchalik, 1960-yilga qadar turli musiqiy kompozitsiyalar ochilish marosimlari fonida ijro etilgan boʻlsa-da, ayni shu yildan boshlab Samaras va Palamas kompozitsiyasi rasman Olimpiya madhiyasi etib belgilanadi (ushbu qaror XOQ sessiyasi tomonidan 1958-yilda qabul qilingan). Hozirgi kunda oʻtkaziladigan Olimpiya oʻyinlari ochilish marosimlarining boshqa bir qancha elementlari keyinchalik amalga joriy etilgan, jumladan, 1928-yilda birinchi bor Olimpiya olovi yoqilgan boʻlsa, sportchilarning ilk qasamyodi 1920-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida, rasmiylarning birinchi qasamyodi esa 1972-yilgi Olimpiya oʻyinlarida qabul qilingan.
Tadbirlar
1894-yilda Sorbonna Kongressi Afinada oʻtkaziladigan ushbu xalqaro musobaqa dasturiga kiritiladigan sport turlari roʻyxatini taqdim etadi. Dasturga kiritilgan sport tadbirlari toʻgʻrisidagi birinchi rasmiy eʼlonlardan futbol va kriket kabi sport turlari ham joy egallagan edi, ammo yakunda ushbu sport turlarining Olimpiya oʻyinlariga kiritilishi toʻgʻrisidagi takliflar ma’qullanmaydi. Musobaqa jadvalidan, shuningdek, akademik eshkak eshish va yelkanli kema sporti ham oʻrin olgan edi, ammo reja boʻyicha musobaqa oʻtkazish kunlariga kelib, ushbu sport turlari Olimpiada oʻyinlaridan maʼlum sabablarga koʻra, jumladan, yelkanli kema sporti uchun maxsus kemalarning yetishmasligi hamda akademik eshkak eshish musobaqalari oʻtkaziladigan kunlarda kuzatilgan yomon ob-havo tufayli bekor qilinadi. Natijada, 1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari dasturidan jami 9 ta sport turi boʻyicha 10 ta yoʻnalish va 43 ta musobaqalar joy egallaydi. Har bir sport turi boʻyicha oʻtkazilgan tadbirlar soni qavs ichida qayd etilgan.
Yengil atletika
thumb|Marafon yugurish bahslari boʻyicha gʻoliblikni qoʻlga kiritgan yagona gretsiyalik sportchi Spyridon LouisYengil atletika Olimpiada oʻyinlari davomida barcha sport turlari orasida xalqaro darajada eng yuqori nufuzga ega boʻlgan sport turi hisoblangan. Olimpiadaning eng eʼtiborga sazovor jihatlaridan biri xalqaro miqyosda ilk marotaba tashkillashtirilayotgan marafon yugurish musobaqalari edi. Musobaqadan oldin ommaga umuman tanish boʻlmagan oddiy suv tashuvchi Spyridon Louis Olimpiada gʻolibligini qoʻlga kiritib, yengil atletika boʻyicha gretsiyalik yagona chempion va mamlakatning milliy qahramoniga aylanadi. Shuningdek, yunon atletlari disk va yadro uloqtirish boʻyicha gʻoliblikka daʼvogar sportchilar qatorida boʻlishsa-da, musobaqada ishtirok etuvchi eng yaxshi yunon atletlari ikkala yoʻnalish boʻyicha ham amerikalik Robert Garrettdan ortda qolishadi.
Ilk Yozgi Olimpiada oʻyinlari davomida yengil atletika boʻyicha bir nechta eng yaxshi xalqaro toifadagi sportchilar bellashuv olib borishgan boʻlishsa ham, oʻyin davomida hech qanday jahon rekordi oʻrnatilmaydi, chunki yugurish yoʻlagining aylanma qismi juda qattiq boʻlib, musobaqalarda yuqori vaqt koʻrsatkichini qayd etish deyarli imkonsiz edi. Shunga qaramay, amerikalik Thomas Burke 100 metrga yugurish bahslarida 12,0 soniya, 400 metrga yugurish bahslarida esa 54,2 soniya natija koʻrsatgan holda musobaqa gʻolibligini qoʻlga kiritadi. Burke Olimpiadaning yugurish bahslarida „pastki start“ texnikasidan (bir oyoq tizasi koʻtarilgan, ikkinchi oyoq tizzasi yerga qoʻyiladigan holat) foydalangan yagona sportchi edi, musobaqalarda ushbu yangi texnikaning qoʻllanilishi hakamlar hay’atining chalkashuviga sabab boʻladi. Biroq keyinchalik, sportchiga yugurishni ushbu „noqulay pozitsiyadan“ boshlashga ruxsat beriladi. right|thumb| Fransiyalik Léon Flameng (chapda) va Paull Masson velosportning toʻrtta yoʻnalishi boʻyicha gʻoliblikni qoʻlga kiritishadi thumb| Leonidas Pyrgos [[Qilichbozlik|qilichbozlikning rapira yoʻnalishida gʻalaba qozonib, Olimpiada oʻyinlarida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan ilk gretsiyalik qilichbozga aylanadi]] right|thumb| Gimnastika sport turi boʻyicha Germaniya chempionlari: Schuhmann, Flatow va Weingärtner Chili davlati 1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlariga tashrif buyurgan sportchi Luis Subercaseaux aslida ushbu mamlakat vakili boʻlganligini daʼvo qiladi. Ushbu daʼvo qondirilgan taqdirda, Chili ilk Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan 14 davlatdan biriga aylanadi. Musobaqa davomida Subercaseaux Olimpiada medallarini qoʻlga kirita olmagan va u tomonidan qayd etilgan natijalar rasmiy hisobotlarda koʻrsatib oʻtilmagan, chunki ushbu hisobotlar, odatda, faqatgina gʻolib sportchilar tomonidan qayd etilgan koʻrsatkichlarni oʻz ichiga olgan. Baʼzi manbalarga koʻra, sportchi 100 m, 400 m va 800 m masofalarga yugurish boʻyicha musobaqalarda qatnashish uchun maydonga tushgan, biroq u Olimpiadaning yugurish bahslaridagi ishtirokini boshlamagan. Chili sud-tibbiyot politsiyasining yuzni tanib olish boʻyicha mutaxassislari tomonidan 100 m ga yugurish musobaqalarining 2-seriyasi bahslaridan olingan mashhur fotosuratlarni baholash natijasida Subercaseaux ushbu oʻyinlarda ishtirok etuvchi sportchilardan biri boʻlgan degan xulosaga kelinadi.
Marafon yugurish musobaqasi rasman boshlangan kunning ertasiga Stamata Revithi 40 km masofani 5 soat 30 daqiqada bosib oʻtadi va „Panathenaic“ stadioni tashqarisida joylashgan marra chizigʻiga yetib keladi. Biroq ayrim musobaqa tashkilotchilari tomonidan marafonda ishtirok etgan „Melpomene“ va Revithi ismli sportchilar aynan bir shaxs deb topiladi va uning natijasini soat etib qayd etiladi. 1896-yilgi Olimpiada oʻyinlarida ayollarning ishtirok etishi taʼqiqlanganligi sababli sportchiga rasmiy poygalarda qatnashish huquqi berilmaydi.
Velosport
Ollimpiadaning velosport musobaqalarida Xalqaro velosiped assotsiatsiyasi qoidalaridan foydalaniladi. Velosportning trek yoʻnalishi boʻyicha poygalar Neo Phaliron Velodrome inshootida boʻlib oʻtadi. Shosse poygalarida esa faqatgina bitta masofa boʻyicha musobaqalar boʻlib oʻtadi, unga koʻra velosportchilar Afina — Marafon — Afina yoʻnalishida (87 km) poygalarda ishtirok etadilar.
Trek musobaqalarida eng yaxshi velopoygachi fransiyalik Paul Masson boʻlib, u bir davrali alohida start, sprint va 10 000 m ga oʻtkazilgan poygalarda gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. 100 km ga oʻtkazilgan bahslarda Masson poyga boshida oʻz vatandoshi Léon Flamengga rekord oʻrnatishga yordam berish uchun ishtirok etadi. Flameng poyga davomida velosipeddan yiqilishiga hamda gretsiyalik raqibi Georgios Kolettisning mexanik muammoni hal qilishini kutishiga qaramay, musobaqada gʻolib chiqadi. Avstriyalik Adolf Schmal faqatgina ikki nafar poygachi ishtirok etgan 12 soatlik trek poygalarida gʻoliblikka ega chiqqan boʻlsa, shosse poygasida Aristidis Konstantinidis musobaqa birinchiligini qoʻlga kiritadi.
Qilichbozlik
Qilichbozlik boʻyicha musobaqalar qadimgi Olimpiya oʻyinlarini qayta tiklash maqsadida Evangelis Zappas tomonidan xayriya qilingan mablagʻ evaziga qurilgan Zappeion sport inshootida boʻlib oʻtadi, oʻsha vaqtga qadar ushbu inshootda hech qanday sport oʻyinlari oʻtkazilmagan edi. Boshqa sport turlaridan farqli oʻlaroq (Olimpiadada faqat havaskorlar ishtirok etishi mumkin edi), faqatgina qilichbozlik sport turi boʻyicha professional sportchilar musobaqalarda qatnashish huquqiga ega edilar. Musobaqada ishtirok etuvchi ushbu professional qilichboz ustalari ham boshqa havaskor oʻyinchilar singari jentlmen sportchilar hisoblanishgan.
Qilichbozlik musobaqalari dasturidan jami toʻrtta tadbir oʻrin olgan edi, biroq nomaʼlum sabablarga koʻra shpaga bahslari bekor qilinadi. Finalda fransiyalik sportchi Eugène-Henri Gravelotte oʻz vatandoshi Henri Callotni magʻlub etgan holda musobaqa shohsupasiga koʻtariladi. Qolgan ikki yoʻnalish, sablya va rapira boʻyicha yunon qilichbozlari musoboqa gʻoliblari safidan joy egallashadi. Oxirgi yoʻnalish — rapira bahslarida Leonidas Pyrgos zamonaviy tarixda oʻtkazilgan ilk Yozgi Olimpiada oʻyinlarida gʻalaba qozongan birinchi gretsiyalik sportchiga aylanadi.
Gimnastika
Gimnastika musobaqasi „Panathinaic“ stadionining ichki maydonida boʻlib oʻtadi. Germaniya terma jamoasi ushbu sport bahslariga 11 kishidan iborat terma jamoa bilan tashrif buyuradi va musobaqaning sakkizta yoʻnalishidan beshtasida, shu jumladan, ikkala jamoaviy bahslarda ham gʻalaba qozonadi. Umumjamoa sifatida turnikda mashq bajarish oʻyinlarida Germaniya terma jamoasi sportchilariga munosib raqib jamoa topilmaydi. Uch nafar nemis sportchilari: Hermann Weingärtner gorizontal barda mashq bajarish yoʻnalishida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan boʻlsa, Alfred Flatow parallel bar yoʻnalishida barcha raqiblari ustidan gʻalabaga erishadi, shuningdek, kurash sport turi boʻyicha Olimpiada oʻyinlarida muvaffaqiyatli ishtirok etgan Carl Schuhmann gimnastikaning tayanib sakrash bahslarida ham mutlaq gʻoliblikka erishadi. Shveysariyalik gimnastikachi Louis Zutter yogʻoch otda bajariladigan mashqlar boʻyicha, halqada mashq bajarish va arqonga tirmashib chiqish bahslarida esa gretsiyalik Ioannis Mitropoulos va Nikolaos Andriakopoulos musobaqaning eng yuqori pogʻonasidan joy olishadi.
Yelkanli kema sporti va akademik eshkak eshish
Bu haqida rasmiy ingliz hisobotida shunday deyiladi:
"Yelkanli kema sporti poygalari oʻtkazilmadi, chunki ushbu musobaqalar uchun maxsus qayiqlar bilan taʼminlanmadi."
Oqmachit (Mirishkor tumani)
Tarixi
Oqmachitda milodiy XII — XIII asrlarga oid Oqmachittepa qoʻrgʻoni mavjud.
Dasà
Dasà Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan kommunadir. Maydoni — 6,19 km2. 1303 nafar aholi istiqomat qiladi.
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Yelkanli kema sporti va akademik eshkak eshish
Ushbu hodisa nemislar tomonidan quyidagicha talqin qilinadi:
"Yelkanli kema poygalari bekor qilindi, chunki na maxsus sport qayiqlari bilan taʼminlandi va na xorijlik sportchilar ushbu musobaqa uchun roʻyxatdan oʻtishdi."
Akademik eshkak eshish boʻyicha poygalarni oʻtkazish yelkanli kema poygalaridan keyingi kunga, yaʼni 1896-yilning 1-apreliga rejalashtirilgan edi (Yulian taqvimi), ammo yomon ob-havo ushbu bahslarning ham bekor qilinishiga sabab boʻladi.
"Shuning uchun ham akademik eshkak eshish poygalari tushdan keyin soat uchga qoldiriladi. Biroq kunning ikkinchi yarmida ham boʻron tezligi kuchayib borardi, yengilroq qayiqlarning baʼzilarini shiddatli toʻlqinlar qirgʻoqqa suzib chiqaradi, ob-havoning yomonlashuvi shu qadar tezlik bilan davom etardiki, poygalarni oʻtkazish toʻgʻrisidagi har qanday fikrlardan voz kechishga majbur boʻlindi."
„Yigʻilganlarning koʻpchiligi egnimdagi libos uchun oʻzlarini ustimdan kulishdan toʻxtata olmas edilar, sud zaliga mehmonlarning rasmiy tashrif buyurishi va taqdimotdan soʻng, qoʻmita raisi — shahzoda George bizni musobaqa yoʻlagiga chiqqanimiz uchun maqtab, gʻolib tariqasida bronza medali bilan taqdirladi. Shuningdek, shahzoda sherigim Jäger Bundesbruder uchun beriladigan bronza medalini ham menga tutqazdi. Musobaqa gʻolib va sovrindorlariga beriladigan esdalik medali bizga boshqa sovrindorlardan oldinroq topshirilgan edi“.
Uning soʻzlariga koʻra, yakkalik hamda yelkanli kema poygalari ertasi kunga qoldiriladi, biroq keyinchalik, ob-havoning yomonlashuvi sababli ushbu bahslar bekor qilinadi. Xalqaro olimpiya qoʻmitasi esa ushbu maʼlumotlarning hech birini tan olmaydi.
Oʻq otish sporti
Kallithea poligonida oʻtkazilgan oʻq otish musobaqasida jami 5 ta: 2 ta yoʻnalishda miltiqdan va 3 ta yoʻnalishda toʻpponchadan oʻq otish bahslarida ishtirok etish mumkin edi. Birinchi musobaqa — harbiy miltiqdan oʻq otish oʻyinlarida barcha urinishlari bilan nishonni bexato ura olgan yagona sportchi Pantelis Karasevdas gʻalaba qozonadi. Harbiy toʻponchadan oʻq otish boʻyicha oʻtkazilgan ikkinchi tadbir bahslarida ikki amerikalik aka-ukalar John va Sumner Painelar ustunlikka erishishadi. Ular aynan bir musobaqada birinchi va ikkinchi oʻrinlarni egallagan birinchi aka-uka sportchilarga aylanishadi. Musobaqa mezbonlarini medalsiz noqulay ahvolda qolishlarining oldini olish maqsadida aka-ukalardan faqat bir nafari navbatdagi yoʻnalish — bepul avtomatdan oʻq otish bahslarida qatnashishga qaror qiladi. Sumner Paine ushbu yoʻnalish boʻyicha musobaqada gʻalaba qozonadi va shu tariqa ular bir sport turining ikki yoʻnalishi boʻyicha musobaqa chempionligini qoʻlga kiritgan ilk qarindosh sportchilarga aylanadi.
Aka-uka Painelar 25 m ga toʻpponchadan oʻq otish bahslarida ishtirok etmaydilar, chunki hakamlar ularning qurollari musobaqa mezonlariga mos kleuvchi kalibrli miltiq emasligini aniqlaydilar. Shunday qilib, aka-uka Painelarsiz kechgan bahslarda Ioannis Phrangoudis musobaqa gʻolibligini qoʻlga kiritadi. Yakuniy tadbir, bepul avtomatdan oʻq otish bahslari ham xuddi shu kuni boshlanadi. Biroq qorongʻilik tufayli ushbu bahslarni oʻsha kunning oʻzida nihoyasiga yetkazishning iloji boʻlmaydi va oʻyinlar ertangi kunga qoldiriladi. Keyingi kun ertalab boʻlib oʻtgan bahslar esa Georgios Orphanidisning chempionlikni qoʻlga kiritishi bilan yakunlanadi.
Suzish
left|thumb| Suzish boʻyicha Yozgi Olimpiada oʻyinlarining ilk chempioni Alfréd Hajós — har ikkala suzish va sinxron suzish bahslarida medallarni qoʻlga kiritgan dunyodagi 2 sportchilardan biri Musobaqa tashkilotchilari suzish boʻyicha maxsus sport havzasining qurilishi uchun zarur mablagʻ sarflanishidan bosh tortganligi sababli ushbu bahslar ochiq dengizda oʻtkaziladi. 20 000 ga yaqin tomoshabin oʻyinlarni kuzatib borish maqsadida Pirey sohilidagi Zea koʻrfazida saf tortadi. Koʻrfaz suvi sovuq boʻlganligi sababli ishtirokchilar poyga davomida bunday noqulaylikdan aziyat chekishadi. Musobaqa dasturidan uchta ochiq tadbir oʻrin olgan edi (erkaklar oʻrtasida 100 m, 500 m va 1200 m ga erkin usulda suzish), bundan tashqari, faqat yunon dengizchilari uchungina ochiq boʻlgan maxsus musobaqa ham dasturga kiritilgan boʻlib, ularning barchasi bir kunda (11-aprel) boʻlib oʻtadi.
Vengriyalik sportchi Alfréd Hajós uchun bu faqat ikkita yoʻnalish boʻyicha musobaqada ishtirok etish mumkinligini anglatardi, chunki musobaqaning har uchala yoʻnalishi boʻyicha oʻyinlarning ketma-ket oʻtkazilishi sportchiga ularning barchasida ishtirok etishiga imkon bermasdi. Shunga qaramay, sportchi suzish boʻyicha ikkita yoʻnalish bahslarida, 100 va 1200 m ga erkin usulda suzish boʻyicha barcha raqiblarini dogʻda qoldiradi va gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. Keyinchalik, Hajós 1924-yilda sinxron suzish boʻyicha ham musobaqaning kumush medalini qoʻlga kiritgach, Olimpiya tarixida har ikkala sport turi — suzish va sinxron suzish boʻyicha musobaqa medallarini qoʻlga kiritgan dunyodagi ikki olimpiadachilardan biriga aylanadi. 500 m ga erkin usulda suzish bahslarida avstriyalik suzuvchi Paul Neumann raqiblarini bir yarim daqiqadan koʻproq vaqtga ortda qoldirgan holda musobaqaning eng yuqori shohsupasidan joy egallaydi.
Tennis
thumb|Tennis boʻyicha Olimpiadaning 2 ta oltin medali sohibi John Pius Boland XIX asrning oxiriga kelib, tennis allaqachon jahonning eng yirik sport turlaridan biriga aylanib ulgurgan boʻlsa ham, Afinadagi Olimpiya oʻyinlariga dunyoning eng yaxshi oʻyinchilaridan hech kim tashrif buyurmaydi. Oʻyinlar Afina tennis klubi kortlarida boʻlib oʻtadi, velodromning ichki maydoni esa velosport musobaqalari uchun ishlatiladi. Olimpiada chempionligini qoʻlga kiritgan sportchi John Pius Boland musobaqa toʻgʻrisida Oxford universitetida birga tahsil  oladigan kursdoshi, gretsiyalik Konstantinos Manosdan eshitadi. Afina Tennis Klubi kichik qoʻmitasi uning aʼzolaridan biri boʻlgan Manos va uning doʻsti Boland yordami bilan Oxforfd universiteti sportchilarini Olimpiya oʻyinlariga jalb qilishga harakat qilgan edi. Birinchi davrada Boland Gamburgdan tashrif buyurgan tennischilardan biri Friedrich Traunni magʻlubiyatga uchratadi, Traunn 100 m ga sprint yugurish bahslaridan chetlatilgan istiqbolli tennischilardan biri edi. Shundan soʻng, Boland va Traunn birgalikda Olimpiadaning juftlik bahslarida ishtirok etishga qaror qilishadi va musobaqaning finaliga qadar yetib kelishadi. Birinchi setni boy bergan ushbu juftlik yakunda yunon raqiblarini magʻlubiyatga uchratishga muvaffaq boʻlishadi va Olimpiada chempionligini qoʻlga kiritishadi.
Ogʻir atletika
thumb| Bir qoʻlli ogʻir atletika musobaqasi gʻolibi Launceston Elliot grek tomoshabinlari orasida eng mashhur va chiroyli sportchi deb topiladi Ogʻir atletika 1896-yilda hali endigina rivojlanib kelayotgan sport turlaridan boʻlganligi sababli oʻsha davrda ushbu sport qoidalari bugungi kunda qoʻllaniladiganlaridan farq qilgan. Musobaqalar ochiq havoda, asosiy stadionning ichki maydonida oʻtkaziladi va unda ishtirok etuvchilar uchun vazn chegarasi belgilanmaydi. Musobaqaning ilk oʻyinlari hozirda „siltab koʻtarish“ deb nomlanuvchi yoʻnalish boʻyicha oʻtkaziladi. Oʻyinlar davomida ikki raqobatchi boshqalarga qaraganda ajralib turadi, ular shotlandiyalik Launceston Elliot va daniyalik Viggo Jensen edi. Ularning har ikkalasi ham bir xil ogʻirlikdagi toshlarni koʻtarishadi, biroq hakamlar hay’ati qoʻmita raisi shahzoda George bilan birgalikda siltab koʻtarish mashqlarida Viggo Jensenni yaxshiroq degan qarorga kelishadi. Biroq tay-brek qoidalaridan bexabar Britaniya delegatsiyasi ushbu holatga norozilik bildiradi. Oxir-oqibat, sportchilarga yana bir bor urinishlarni amalga oshirishga ruxsat beriladi, ammo hech bir atlet bundan oldingi natijasini yaxshilay olmagach, yakunda Viggo Jensen Olimpiya chempioni deya eʼlon qilinadi.
Kurash
left|thumb| Karl Schuhman (chapda) va Georgios Tsitas kurash musobaqasining final uchrashuvi oldidan qoʻl siqishmoqda „Panathenaic“ stadionida boʻlib oʻtgan kurash musobaqasi doirasida oʻtkaziladigan bahslar uchun hech qanday vazn toifalari belgilanmagan edi, bu esa barcha vazn toifalari boʻyicha ishtirokchilar orasida faqatgina bir nafar gʻolib kurashchi aniqlanishi mumkinligini anglatardi. Garchi ushbu sport turi boʻyicha hech qanday vaqt chegarasi belgilanmagan boʻlsa-da, amaldagi qoidalar zamonaviy yunon-rum kurashiga oʻxshash edi, biroq unga koʻra sportchilarga raqib oyoqlarini ushlab turish taqiqlanmagan edi (hozirgi qoidalardan farqli oʻlaroq).
Ikki gretsiyalik ishtirokchidan tashqari, barcha kurashchilar bundan oldin oʻtkazilgan boshqa sport turlari boʻyicha Olimpiya bahslarida faol ishtirok etishgan edi. Ogʻir atletika chempionligini qoʻlga kiritgan Launceston Elliot gimnastika boʻyicha chempion Carl Schuhmann bilan toʻqnash keladi. Ular oʻrtasida kechgan qizgʻin bahslarda Schuhmanning qoʻli baland keladi va u oʻz oʻyinlarini davom ettirish maqsadida final bahslariga yoʻl oladi. Finalda Schuhmann Stephanos Christopoulosni magʻlub etgan sportchi Georgios Tsitas bilan toʻqnash keladi. Kech tushib qolganligi tufayli qorongʻilik final oʻyinining 40-daqiqasidan soʻng toʻxtatilishiga sabab boʻladi va ushbu oʻyin ertasi kuni davom ettiriladi. Oʻyin natijalariga koʻra Olimpiada chempioni Schuhmannga final jangini tugatish uchun atigi oʻn besh daqiqa kerak boʻladi.
Yopilish marosimi
thumb|225x225px| Har bir musobaqa gʻolibiga kumush medal topshirilgan. Hozirgi kunda musobaqa gʻolib va sovrindorlariga oltin, kumush va bronza medallarini topshirish qoidalari 1906-yilgi Olimpiya oʻyinlarigacha joriy etilmagan 12-aprel yakshanba kuni ertalab (yoki oʻsha paytda Gretsiyada qoʻllanilgan Yulian taqvimiga koʻra 31-mart) qirol George amaldorlar va sportchilar uchun maxsus ziyofat uyushtiradi (hatto baʼzi musobaqalar hali oʻtkazilmagan boʻlsa ham). Qirol oʻz nutqi davomida Olimpiya oʻyinlari Afinada doimiy ravishda oʻtkazilishi kerakligini aniq aytadi. Seshanba kuni oʻtkazilishi kerak boʻlgan rasmiy yopilish marosimi yomgʻir tufayli chorshanba kuniga qoldiriladi. Qirollik oilasi yopilish marosimida ham ishtirok etadi, marosim Gretsiya milliy madhiyasi hamda britaniyalik sportchi va olim George S. Robertson tomonidan qadimgi yunon tilida bastalangan qasida bilan ochib beriladi.
Shundan soʻng, qirol gʻoliblarga musobaqaning esdalik sovgʻalarini topshiradi. Hozirgi Olimpiada oʻyinlaridan farqli oʻlaroq, birinchi oʻrin egalari kumush medal, zaytun novdasi va diplom, ikkinchi oʻrin egalari esa mis medal, dafna novdasi hamda diplom bilan taqdirlanishadi. Zamonaviy tarixdagi ilk Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 3-oʻrin egalarini taqdirlash marosimi mavjud boʻlmagan.
Musobaqaning baʼzi gʻolib sportchilari qoʻshimcha sovrinlarga ham ega boʻlishadi, jumladan, marafon tadbirlarini oʻtkazishda faol ishtirok etgan Coubertinning doʻsti Michel Bréal Spyridon Louisga musobaqaning maxsus kubogini topshiradi. Keyin esa Louis Olimpiya madhiyasi sadolari ostida barcha medal sohiblarini stadion atrofidagi shon-sharaf yoʻlagidan olib oʻtadi. Shundan soʻng, qirol George birinchi Olimpiada oʻyinlarining rasman yakunlanganini eʼlon qiladi va stadionga yigʻilgan tomoshabinlar olqishi hamda musiqiy jamoa ijro etgan Gretsiya milliy madhiyasi sadolari ostida stadionni tark etadi .thumb|Yopilish marosimida saf tortgan faxriylar|193x193px
Gretsiya qirolining fikriga qoʻshilgan holda koʻpchilik navbatdagi Olimpiya oʻyinlarining Afinada oʻtkazilish gʻoyasini qoʻllab-quvvatlaydi, shuningdek, amerikalik musobaqachilarning aksariyati valiahd shahzodaga ushbu taklifni bildirib yoʻllangan xatga imzo chekadilar. Biroq Coubertin bu gʻoyaga keskin qarshi chiqadi, chunki u ushbu musobaqaning boshqa davlatlar bilan galma-gal oʻtkazilishini Olimpiya oʻyinlarining asosi sifatida baholaydi. Uning xohishiga koʻra, keyingi Olimpiada oʻyinlari Parijda boʻlib oʻtadigan Universal koʻrgazma bilan bir vaqtda oʻtkazilishi kerak edi (garchi sport musobaqasi koʻrgazma soyasida qolib ketish xavfi mavjud boʻlsa ham).
Chilarcha
Chilarcha  — Panjakent tumanidagi Sarazm jamoatiga qarashli daha. Chilarchadan shahar markazigacha 18 km.
Aholisi
Aholisi − 1027 kishi
Manbalar
Tojikiston joy nomlari reestri 2013. — 332 s. — ISBN 978-99947-33-54-5
1896-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Milliy olimpiya qoʻmitalari tomonidan ishtirok etuvchi sportchilar soni
Ilk Yozgi Olimpiada oʻyinlari davomida Milliy Olimpiya qoʻmitalari hali mavjud emas edi. Musobaqada ishtirok etuvchi sportchilarning 65% dan ortigʻini yunonlar tashkil etgan.
Medallar soni
Olimpiada oʻyinlaridagi 14 ta ishtirokchi davlatdan 10 tasi musobaqa medallarini qoʻlga kiritadi, shuningdek, musobaqaning 2 ta medali aralash juftlik bahslarida ishtirok etgan jamoaga topshiriladi, ushbu jamoa aʼzolari faqatgina bir emas, ikki mamlakat sportchilari edi. Keyinchalik, XOQ hozirgi kunda amalda qoʻllaniladigan, musobaqaning har bir yoʻnalishi boʻyicha eng yaxshi natijani koʻrsatgan 3 nafar sportchini oltin, kumush va bronza medallari bilan taqdirlash tizimini joriy etadi. Ilk Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Qoʻshma Shtatlar musobaqaning eng koʻp oltin medallarini (11 ta) qoʻlga kiritgan boʻlsa, mezbon davlat umumiy hisobda eng koʻp medal (47 ta), eng koʻp kumush (18 ta) va bronza (19 ta) medallarini qoʻlga kiritadi va oʻyinlarni Amerika Qoʻshma Shtatlaridan 155 nafar koʻp sportchiga ega jamoa bilan ulardan bitta kam oltin medal hisobida yakunlaydi.
Ushbu jadvalni millatlar, jami medallar soni yoki boshqa ustunlar boʻyicha saralash uchun ustun sarlavhasi yonidagi Fayl:Sort_both.gifbelgi ustiga bosing.
Kalit
Stanford Moore
Stanford Moore (1913.4.9, Chikago – 1982.23.8, Nyu-York) — amerikalik biokimyogar. AQSH Milliy Fanlar Akademiyasi va Amerika fan va sanʼat akademiyasi aʼzosi. Nyu-Yorkdagi Rokfeller tibbiyot tadqiqotlari instituti professor (1952-yildan). Ilmiy ishlari oqsillarning tuzilishi va fermentlar kimyosiga oid. Aminokislotalar miqdorini aniqlash, ularni xromatografik usulda ajratish uchun avtomatik qurilmani taklif etgan. Nobel mukofoti laureati (1972, K. Anfinsen va William Howard Stein bilan hamkorlikda).
Qazaqstannin 10 jildigʻi
Qazaqstannin 10 jildigʻi (Қазақстанның 10 жылдығы) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Koʻksu tumaniga qarashli qishloq. Mukri qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Balpiq-biy qishlogʻidan 8 km gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 194853200.