cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Argentina Fanlar akademiyasi
Akademiya tashkil etilganidan buyon aniq va tabiiy fanlarni rivojlantirish, Argentina hududini o‘rganish, milliy hukumat va provinsiya hukumatlari, shuningdek, mamlakatning boshqa taʼlim va ilmiy muassasalari faoliyatini ilmiy taʼminlash bilan shug‘ullanadi. Akademiya, shuningdek, ilmiy faoliyati uchun turli mukofotlar bilan taqdirlaydi, jurnal nashr etadi, konferensiyalar va boshqa tadbirlarni oʻtkazadi. Argentina Milliy Fanlar akademiyasi fanlarni rivojlantirish, targʻib qilish va tarqatishga hissa qoʻshishga, Argentinaning barcha fan sohalarida rivojlanishini ragʻbatlantirishga intiladi.
Hozirgi bino 1897-yilda ochilgan va 1994-yilda Milliy tarixiy yodgorlik deb eʼlon qilingan.
Institut tashkil etilganidan buyon aniq va tabiiy fanlarni rivojlantirish va tarqatish, mamlakat hududini oʻrganish va tadqiq etish, milliy hukumat, viloyat hokimliklari va boshqa ilmiy muassasalarga oʻz ixtisosligi boʻyicha maslahatlar berishga yoʻnaltirilgan.
Akademiya Argentina Milliy Fanlar Akademiyasi Ustaviga muvofiq fan rivojiga katta hissa qo‘shgan olimlardan saylangan aʼzolardan iborat.
Matematik belgilar
Matematik belgilar - matematikaga oid bilimlarni yozuvda ifodalash uchun qoʻllanadigan belgilar. Tushunchalarni belgilash (masalan, raqamlar, /, p), yozuvlarni qisqartirish (+, −, ±, <, >, ±, ye), jumlalarni ixchamlashtirilgan. Matematik belgilar matematik tafakkur mahsuli va vositasi boʻlib, bu fan rivojlanishi jarayonida paydo boʻlgan va takomillashib maxsus til darajasiga yetgan. Ayrim raqamlar, qoʻshish va ayirish belgilar qad. Misrda uchraydi. Matematik belgilar Diofant (3-asr), Brahmagupta (7-asr), Abulhasan Qalasadiy (15-asr) asarlarida kengroq qoʻllangan. Ulugʻbekning "Ziji jadidi Koʻragoniy" asarida ham koʻp atamalarning 1harflaridan belgi sifatida foydalanilgan. 17—18-asrlarda Yevropa matematiklari algebraik timsollardan keng foydalana boshlaganlar va bu mat. rivojida, xususan, differensial va integral hisob shakllanishida muhim rol oʻynagan. Umuman, Matematik belgilar faqat yozuvni qisqartirish vositasigina boʻlib kolmay, balki timsoliy hisobga aylanib, matematik tafakkurga faol taʼsir koʻrsatadi. Hozirgi zamon mat.sining koʻplab natijalarini rivojlangan va qulay belgilarsiz tasavvur qilish mumkin emas.
Argentina Fanlar akademiyasi
Aʼzolar
Turli yillarda akademiya aʼzolari:
Charlz Darvin
Benjamin Gould
Lui Leluar
Fransisko Moreno
Avgust Geynrix Rudolf Grisebax
Domeiko Ignatiy Ipolitovich
Edvard Kop
Hermann von Ihering
Muzeylar
Milliy Fanlar akademiyasi binosida vaqtinchalik va doimiy koʻrgazmalar oʻtkaziladi. Bundan tashqari, Kordova Milliy Universitetining Aniq, fizika va tabiiy fanlar fakultetining toʻrtta muzeyi joylashgan: Botanika muzeyi, Doktor Alfred V. Stelzner Mineralogiya va Geologiya muzeyi, Paleontologiya muzeyi va Zoologiya muzeyi.
Morienval
Morienval Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Senlis tumani tarkibiga kiradi.
Taju-ye Vosta
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Taju-ye Vosta (, shuningdek , Tājū-ye Vosţá sifatida romanizatsiya qilingan; Tājū-ye 'Olyā va Tājū nomi bilan ham tanilgan)  — Eron, Loriston viloyati, Xurramobod tumani, Zagh tumani, Zagheh qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 16 nafar kishi hamda 4 oiladan iborat.
Morienval
Aholisi
1048 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 40,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 26,0 km2. Dengiz sathidan 52 – 171 m balandlikda joylashgan.
Witternheim
Witternheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Sélestat-Erstein tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
497 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 99,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,0 km2. Dengiz sathidan 159 – 163 m balandlikda joylashgan.
Bitum loklar
Bitum loklar — tabiiy yoki sintetik bitum (smola)larning organik erituvchilardagi eritmalari. Bitum loklar pardasi quriganda kimyoviy jihatdan mustahkam va elektr oʻtkazmaydigan boʻladi. Bu loklar elektr himoya qoplamalari sifatida ishlatiladi.
Mavlono Ya‘qubi Charxiy
Mavlono Ya‘qubi Charxiy — (1363—1447) — faqih va avliyo. Hazrat Yaʼqub Usmon ibn Muhammad Afg‘onistonning G‘azna shahri yaqinidagi Charx qishlog‘ida tavallud topgan. Naqshbandiya tariqati „Silsilayi sharif“idagi o‘n sakkizinchi halqaning piri murshidi, buyuk avliyo, Qur’oni Karimni tafsir etgan alloma, adib, faqih, atoqli tarbiyachi. Xojagon-naqshbandiya tariqati rivojiga katta hissa qo‘shgan Hazrat Mavlono Yaʼqubi Charxiy toʻgʻrisida Jomiyning „Nafohat ul-uns“, Alisher Navoiyning „Nasoyim ul-muhabbat“, Ali Safiyning „ Rashahotu ayn ul-hayot “, Nosiriddin To‘raning „ Tuhfat az-zoirin “ va boshqa asarlarda maʼlumotlar uchraydi. Mavlono Yaʼqubi Charxiy Balx, Misr, Buxoroyi sharif madrasalarida taʼlim olgan. Diniy va dunyoviy ilmlarni egallagan zot boʻlgan. Mavlono Yaʼqub Misrda Hazrat Shayx Zayniddin Xavofiy bilan hamsaboq bo‘lgan. Manbalarda yozilishicha, Mavlono Yaʼqubi Charxiy 1380-yilda Buxoroga kelgan. Hazrat Yaʼqub Charxiy quyidagi asarlarning muallifi sifatida dunyoga mashhur: „Tafsiri Charxiy“ (Qur’oni Karim tafsiri), „Risolai unsiya“, „Ar risolatul abdoliya“, „Risola dar siyrati Mustavafiya va tariqai mustaqimiya“ (Mustafoning siyratlari va to‘g‘ri yo‘llar haqida risola), „Risola dar ilmi faroiz“, „Risola dar ilmi aqoid“, „Risola fil hisob val faroyiz“ (Hisob va meros taqsimi haqida risola), „Muxtasar dar bayoni silsilai Naqshbandiya“ (Naqshbandiya suluki haqida qisqacha risola), „Sharhi asmoullox“ (Alloh ismlarining sharhi haqida risola), „Sharhi navadu nuh nom“ (Allohning to‘qson to‘qqiz ismining sharhi), „Faroyizi manzuma“. Yaʼqub Charxiyning „Naynoma“ asari ham mashhur bo‘lib, u Mavlono Rumiyning „Masnaviy“siga sharhidir. Hazrat Yaʼqubiy Charxiyning juda ko‘p murid-shogirdlari bo‘lgan. Eng yetuk shogirdi buyuk avliyo Hazrat Xoja Ahrori Valiy hisoblanadi. Hazrat Mavlono Yaʼqubi Charxiy 1447-yil Dushanbeda vafot etadi. Qabri obod ziyoratgohdir. Navoiy viloyatining Qiziltepa tumani, Vangʻozi qishlog‘ida, shuningdek, Buxoro viloyatining Qorako‘l tumanidagi Yangibozor qishlog‘i va Vobkent tumanlarida Hazrat Mavlono Yaʼqubi Charxiyning qadamjo-ziyoratgohlari mavjud.
Queyrac
Queyrac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Lesparre-Médoc tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1323 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 43,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 30,5 km2.
Xitoy milliy operasi
Bino
thumb| Milliy sahna sanʼati markazi Maʼmuriy idoralar, amaliyot xonalari va koʻpincha „Markaziy milliy opera teatri“ deb ataladigan mashq teatri Gʻarbiy Pekindagi Dongsi Shitiao stantsiyasining janubi-sharqidagi Chaoyangmen tashqi koʻchasi Dongzhong-jie 115da joylashgan, ammo ochilganidan beri Sharqiy Tiananmen maydonidagi Milliy sahna sanʼati markazi, Opera kompaniyasining doimiy teatridagi chiqishlar kam uchraydi. Buning oʻrniga kompaniya Xitoyning yirik teatrlarida, jumladan Shanxay Sharq sanʼat markazida chiqish qiladi, opera xonandalarini televizion stantsiyalarga, kontsert chiqishlari va chet elga gastrollar bilan taʼminlaydi.
Xitoyda sahnalashtirishlar
CNOH 1986 yilda Pekinda Lusiano Pavarotti va keyinchalik Turandot bilan Taqiqlangan shaharda „La Boheme“ ni sahnalashtirdi. Keyin 2001-yil iyun oyida uchta Tenor taqiqlangan shahar kontserti muvaffaqiyatli boʻldi. 2009 yilda CNOH Turandotni Chjan Yimou bilan „Qush uyasi“ Pekin milliy stadionida va yana Tayvandagi Taichung Intercontinental beysbol stadionida sahnalashtirdi.
Chet elga gastrollar
CNOH oʻzining kontseptsiyasidan beri chet elda, avval sotsialistik mamlakatlarda, keyin gʻarbda gastrol safarlarida boʻldi. 1988 yilda CNOH Savonlinna opera festivalida mehmon boʻlib, Karmen, Batterflay xonim, Verdi rekviyemini, shuningdek, xitoy tilidagi operani ijro etdi. 2008 yilda CNOH Amerika boʻylab gastrol safarida boʻlib, „Alvido mening kanizim“ (zamonaviy opera) asl ijodining 10 ta spektakli bilan boʻldi. Oʻsha yili CNOH Qohira opera teatrida Puccinining Turandot operasini ijro etdi.
Repertuar
Kompaniya repertuari endi " Madam Butterfly, Evgeniy Onegin (opera), Karmen (opera), La Traviata, Janni Shikki, Turandot, Aida, La Bogema, Rigoletto, Figaroning nikohi, Otello Kavalleriya, The Rusticana kabi kengaydi. Sevilyadagi Les Contes d’Hoffmann, Le Roi d’Ys, shuningdek, xitoy tilidagi gʻarbiy uslubdagi operalar, jumladan, Lyu Xulan (opera), Yaylovlar qoʻshigʻi, Ayiguli, „Yuzinchi kelin“, Marko Polo (opera), „Dyu Shiniang“, „Alvido kanizim“, „Qishloq qizi oʻqituvchi“, „Rawapning sevgi hikoyasi 2009“ va „1911 yilda inqilob“ kabi ijrolar 2011-yilda, Makaoda sahnalashtirilgan.
Xodimlar
CNOH prezidentlari orasida Li Bozhao, Chjou Veyji, Lu Su, Chjao Feng, bastakor Ma Ke, Li Ling, Liu Lianchi, Vang Shiguang, Chen Xieyang va Liu Xijin bor. Dirijyor Yu Feng hozirgi prezidenti. Kompaniyaning oʻtmishdagi va hozirgi kundagi taniqli qoʻshiqchilari orasida Yuan Chenye, bariton bor.
Gavorrano
Gavorrano Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Grosseto provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 164 km2. 8517 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Yurak poroklari
Yurak poroklari — yurakning anatomik tuzilishidagi turgʻun nuqson, kamchilik va oʻzgarishlar; normal qon oqimiga xalaqit beradi. Tugʻma va orttirilgan Yurak poroklari farq qilinadi. Tugʻma Yurak poroklari homila yuragi va yurak yirik tomirlarining embrional rivojlanish davrida notoʻgʻri shakllanishi natijasida roʻy beradi. Homiladorlikning ilk davrida ona organizmining zaharlanishi, baʼzi kasalliklar bilan ogʻrishi, ionlovchi nurlarning biologik taʼsiri, irsiy kasalliklar va h.k. sabab boʻladi. Goʻdaklik davrida (1 yoshgacha) yuraktomir sistemasining toʻla rivojlanmay qolishi (mas, ochiq arterial yoʻllar yoki oval teshikning bitmay qolishi) ham Yurak poroklariga kiradi.
Tugʻma Yurak poroklari ning koʻp uchraydigan turlari: katta va kichik qon aylanish doiralari oʻrtasida har xil kombinatsiyadagi anormal yoʻllar, shuningdek, yurakning yirik tomirlari (mas, oʻpka arteriyasi va aorta)da toraygan yoki bitib qolgan joylar boʻlishi yoki shu tomirlarning notoʻgʻri joylashuvi; aralash poroklar; yurak boʻlmachalar soni va tuzilishiga oid nuqsonlar.
Arteriya va vena qonining qay daraja aralashib turishiga qarab baʼzi tugʻma Yurak poroklari sianoz bilan (koʻk xildagi poroklar), baʼzilari sianozsiz (oq xildagi poroklar) oʻtadi. Bu qonning katta va kichik qon aylanish doiralarini tutashtiruvchi nooʻrin teshiklar orqali qaysi tomonga oqib oʻtishiga (shunt yoʻnalishiga), oʻpka arteriyasidagi bosimning koʻtarilishi darajasi va yurak muskullari holatiga bogʻliq. Bolaning jismonan tuzuk rivojlanmasligi, rangparlik yoki koʻkarib ketish, nafas siqishi, yurak hajmi va holatining oʻzgarishi, yurakda shovqin eshitilishi va boshqalar tugʻma Yurak poroklariga xos belgilardir.
Davo vrachning koʻrsatmasi va uning doimiy kuzatuvi ostida olib boriladi. Yurak poroklarining baʼzi turlarida doridarmonlar, parhez bilan davolash yaxshi natija beradi. Shu sababli bemorni operatsiya qilishqilmaslikni mutaxassis vrach belgilaydi. Xirurgik davo Yurak poroklari ni davolashning asosini tashkil qiladi.
Oldini olish uchun Yurak poroklariga sabab boʻladigan kasalliklarni oʻz vaqtida davolash lozim.
Adabiyot
Mahmud Pirnazarov.
502
Tugʻilgan
22
Verishen
Verishen — Armanistonning Syunik viloyati Goris tumanidagi qishloq.
Ziyovuddin togʻlari
Ziyovuddin togʻlari - Samarqand va Navoiy viloyatlaridagi togʻlar. Zarafshon tizma togʻlarining eng chekka gʻarbiy qismi. Kenglik boʻyicha yoʻnalgan. Eng baland joyi 866 m. 3. t.ning ayrim qismlari sharqda Katarmaya (807 m), Qoratov (723 m), Qizbibi (818 m), markaziy qismida Tusitov (866 m), Turekbobo (841 m), Qirtov, gʻarbda Qoratov, Xoʻja Boltatogʻ (740 m), Azkamar platosi deb ataladi. 3. t. sharqda Qarnob beli orqali Zirabuloq togʻlari, shimoli-gʻarbda Azkamar platosi orqali Zarafshon vodiysi, shimolida Malik choʻli va janubida Qarnob choʻli bilan chegaradosh.
3. t. shimoliy va nisbatan balandroq (670–860 m) janubiy tizimlardan iborat. Janubiy yon bagʻirlari tik koʻtarilgan va qisqa soy va oʻzanlar bilan kuchli parchalangan. Qoyali, yalangʻoch tub jinslar qatlamlari Qarnob choʻliga tik tushgan. Tor va chuqur togʻ daralari jinslar qatlamlarini kesib oʻtgan. Suvayirgʻich qismlarida kuesta relyef shakllari uchraydi. Togʻlarning suvayirgʻich kismi oʻtkir qirrali va nayzasimon shaklda. 3. t. yirik antiklinaldan iborat, uning zamini quyi silurning kristalli slanets, oqaktosh, gilli qumtoshli slanetslaridan iborat. Yogʻin miqdorining kamligi (yiliga oʻrtacha 200–225 mm) va togʻlar baland boʻlmaganligidan soylarda faqat baxrr va yoz boshlarida suv oqadi. Togʻ etaklari va yon bagʻirlari nuragan jinslarning parchalari bilan band. Tuproqlar yaxshi rivojlangan yon bagʻirlarda efemerlar (rang, qoʻngʻirbosh), togʻ shuvogʻi, toshlok tuproqlarda turli oʻt butalar (tikanli bodom) tarqalgan. 3. t.ning shimoliy etaklarida Navoiy va Ziyovuddin sh. lari, janubiy etagida Qarnob qishlogʻi joylashgan. 3. t.da sement ishlab chiqarish uchun xom ashyo, qurilish materiallari manbalari mavjud.
Zepkow
Zepkow Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Maydoni — 12,59 km2. 217 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Zepkowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 4007
NGC 4007 Arslon yulduz turkumidagi S? tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Yurak qon-tomir sistemasi
thumb|Yurak-tomir sistemasi Yurak-tomir sistemasi — organizmda gemolimfa yoki qon aylanadigan tomirlar va boʻshliqlar sistemasi. U yurak, toʻqimalar — qon bilan toʻlgan qon tomir va limfa sistemasadan iborat (qarang Qon aylanishi).
Montagnac-sur-Lède
Montagnac-sur-Lède Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Villeneuve-sur-Lot tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
267 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,9 km2.
Matematik lingvistika
Matematik lingvistika -1) tilshunoslikning tilni tadqiq etish va oʻrganishda matematik usullardan foydalanuvchi boʻlimi; 2) mat.ning tabiiy tillar bilan baʼzi bir jihatlardan oʻxshash boʻlgan mavhum strukturalarni oʻrganuvchi boʻlimi. Matematik lingvistika tilshunoslik boʻlimi sifatida tabiiy tillar hodisalarini va ularni tadqiq etish jarayonlarini mavhumiy-semiotik modellashtirish usulidan foydalanadi; matematik fan sifatida esa ana shu modellarning eng umumiy xossalarini tadqiq etadi va ularning tuzilish usullarini oʻrganadi. Har ikkala maʼnodagi Matematik lingvistika ayni bir tushunchaviy apparatdan foydalanadi, ular orasida shunchalik yaqin bogʻliqlik mavjudki, uni maʼlum shartlar bilan yagona semiotik fan sohasi deb hisoblash mumkin.
Matematik lingvistika 20-asrning 50-yillarida paydo boʻlgan. Uning asosiy tushunchalari — asos qilib olingan belgi-ishoralar (alifbo, lugʻat) toʻplami va maʼlum alifbo belgi-ishoralari (soʻz shakllar, iboralar toʻplami) izchilliklari (zanjirlari) toʻplami kabi tushunchalardir. Bu asosiy tushunchalar tilning har bir sathida qoʻllanadi. Oʻz maqsad-vazifasiga koʻra, Matematik lingvistika eng avvalo nazariy tilshunoslik vositasi hisoblanadi. Ayni paytda uning usul va yoʻllari amaliy lingvistik tadqiqotlarda — matnga avtomatik ishlov berishda, avtomatik tarjimada, inson va EHM oʻrtasidagi aloqa bilan bogʻliq tadqiqotlarda keng qoʻllanmoqda.
Asma Nadiya
Asmarani Rosalba, Asma Nadiya taxallusi bilan mashxur (26 mart 1972 yilda tug‘ilgan) indoneziyalik yozuvchi. U Forum Lingkar Pena asoschisi va Asma Nadia nashriyot uyi menejeri sifatida tanilgan.
Hayoti
U Achehlik Amin Usmon va Medanlik musulmon bo‘lgan Mariya Erri Susantining ikkinchi farzandi. Uning Xelvi Tiana Roza ismli opasi va Aeron Tomino ismli ukasi bor. Ularning uchchalasi ham otasi tomonidan bobosi Teuku Muhammad Usmon El Muhammadiy qilganidek, o‘zlarining ishtiyoqlarini, ya'ni yozuvchilikni davom ettirdilar.
U yozuvchi Iso Alamsya bilan turmush qurgan. Bu nikohdan ular Eva Mariya Putri Salsabila va Adam Putra Firdavs ismli ikki farzandli bo‘lishdi. Ularning o‘g‘li ham yozuvchilikni tanlagan va bu sohani davom ettirgan.
Faoliyati
SMA Negeri 1 Budi Utomo, Jakartadagi ta'limini tamomlagandan so‘ng, u Bogor qishloq xo‘jaligi institutining qishloq xo‘jaligi texnologiyasi fakultetida o‘qishni davom ettirdi. Afsuski, u kasal bo‘lib qolgani sababli o‘qishni tugataolmadi. U kunlarini asarlar yozish bilan o‘tkazardi. Sog‘lig‘i yomonlashganida, u hali ham yozishga ishtiyoqi bor edi. Unga eng yaqin odamlarning motivatsiyasi va qo‘llab-quvvatlashi uni bu sevimli mashg‘ulot bilan shug‘ullanishda davom etishga undadi. Asma o‘z asarlarini islomiy jurnallarga faol taqdim etadi. 1994 va 1995 yillarda “Aninda” jurnali tomonidan oʻtkazilgan milliy miqyosdagi “Islomiy hikoyalar” tanlovida “ Yoqimli va goʻzal Qurʼon” nomli qissasi birinchi oʻrinni egalladi
Badiiy hikoyalar yozishdan tashqari, qo‘shiq matni yozish bilan shug‘ullangan. U Bruney Darussalamdagi XI adabiy arxipelagida, Janubi-Sharqiy Osiyo adabiy kengashi (Mastera) tomonidan o‘tkazilgan roman yozish seminarida ishtirok etdi. Yozuvchi faoliyati natijalaridan u Derai Sunyi nomli roman yaratdi. ICMI a'zosi sifatida Asma Nadiya, shuningdek, ICMI, orsat Qohira tomonidan o‘tkazilgan yozuvchilar seminarida ishtirok etishga taklif qilindi. Bundan tashqari, u butun Indoneziya bo‘ylab tarqalgan yosh yozuvchilar uchun yozma forumlardan biri Lingkar Pena forumini boshqaradi. Asma ham tez-tez turli islomiy tadbirlarning mezboniga aylanadi. Keyinchalik, Asma Prakasa Insan Mandiri jamg‘armasi (Prima) rahbari sifatid faoliyat yuritadi. U shuningdek, prime kids orqali bolalarga ingliz tili kurslarini tashkillashtirgan.
O‘z asarlari orqali u turli mukofotlarga sazovor bo‘lgan. Yozishdan tashqari, Asma tez-tez uyda va xorijda maqola va feminizm bilan bog‘liq turli seminarlarda faol ishtirok etadi. 2009-yilda Yevropa boʻylab sayohati chogʻida Le Chateau de Lavigny ( 2009-yil avgust - sentyabr ) rezidentsiyasidagi yozuvchilardan taklifnoma olganidan soʻng, Berlindagi PTRI Jeneva, Al Falah masjidida (bilan hamkorlikda) seminar va yozma intervyu berishga taklif qilindi. FLP va u yerda Indoneziya elchixonasi), Indoneziyaning Rimdagi elchixonasi, Manchester (KIBAR yig‘ilishi tadbirida) va Nyukaslda ishtirok etdi.
2009 yil boshidan boshlab u Asma Nadiya nashriyoti nomi ostida o‘z nashriyotining faoliyatini boshladi. Uning filmlarga moslashtirilgan kitoblaridan ba'zilari: "Emak Ingin Naik Haji", "Rumah Tanpa Jendela" va "Assalomualaikum Bejing". “Emak Ingin Naik Haji” kitobidan olingan barcha gonorarlar ijtimoiy-gumanitar tadbirlarga, ayniqsa, musulmonlarning imkoniyati yo‘qlar uchun haj ziyoratiga borish orzusini ro‘yobga chiqarishga ko‘maklashdi. Shuningdek, u har shanba kuni Respublika gazetasining rezonans ruknida doimiy yozuvchi sifatida faoliyat yuritdi.
U 31 mamlakatdan kelgan 35 yozuvchilardan biri bo‘lib, Ayova xalqaro yozma dasturida mehmon yozuvchi bo‘lishga taklif qilingan va u yerda Qo‘shma Shtatlardagi talabalar va ota-onalar bilan Indoneziya va uning ijodiy jarayoni haqida o‘rtoqlashdi. Ingliz tiliga tarjima qilingan qisqa hikoyalarni o‘qish taklifini bajarishdan tashqari, uning asarlari Ayova shtatidagi teatr spektakllariga moslashtirilgan filmlarda namoyishi uchun tanlangan va keyin AQSh aktyorlari bilan Davlat departamentida, Vashingtonda sahnalashtirishda hamkorlik qilgan.
Atella
Atella Italiyaning Basilicata mintaqasida joylashgan kommunadir. Potenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 88 km2. 3885 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Asma Nadiya
Faoliyati
U fotografiya sohasiga ham qiziqadi. Asma Nadiya jamg‘armasi orqali u Indoneziyaning turli shaharlari bo‘ylab tarqalgan Asma Nadiya o‘qish uylariga asoschi bo‘ldi, bu o‘qish uylarida maktablar va kompyuter sinflari, shuningdek, yetim bolalar uchun bepul yashash joyi mavjud edi va kam ta'minlangan bolalar va yoshlar uchun o‘qish va mashg‘ulotlar bilan shug‘ullanish imkoniyatlarini yaratgan. Kam ta'minlanganlar uchun ko‘ngillilar tomonidan 140 ga yaqin kutubxona tashkil etilishida yordamchi bo‘lgan.
Navares de Ayuso
Navares de Ayuso, Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Segovia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,84 km2. Aholisi — 60 kishi (2010).
503
Vafot etgan
🇷🇺
Matematik statistika
Matematik statistika - statistik maʼlumotlarni toʻplash, ularni tizimga solish, qayta ishlash hamda ulardan ilmiy va amaliy xulosalar chiqarish usullarini oʻrganadigan fan. Statistik maʼlumotlar deganda muayyan (miqdoriy) belgilarga ega boʻlgan majmualarning elementlari soni haqidagi maʼlumotlar tushuniladi. Biror majmua elementlarining mu-ayyan belgilari toʻgʻrisida shu haqdagi statistik maʼlumotlarga qarab u yoki bu xulosaga kelish usuli statistik usul deyiladi. Bu usul ilm-fanning juda koʻp sohalarida keng qoʻllaniladi. Statistik usulning turli sohalardagi tatbiqlarining umumiy hislatlari (biror guruhga kiruvchi elementlarni hisoblash, miqdoriy belgilarning taqsimotlarini topish, tanlamalar usulini qoʻllash, biror xulosaga kelish uchun zarur boʻlgan tajribalar sonini ehtimollar nazariyasidan foydalanib topish, miqdoriy belgilar orasidagi bogʻlanishlarni anikdash va h. k.), yaʼni urganilayotgan obʼyektlarning tabiati ahamiyatsiz boʻlgan masalalar Matematik statistikaning predmetini tashkil qiladi. Statistik usul koʻp hollarda ommaviy tasnifli hodisalarni oʻrganish usuli boʻlgani uchun ehtimollar nazariyasi bu usulning nazariy asosini tashkil qiladi. Matematik statistika bayoniy statistika, nomaʼlum parametrlarni baholash, statistik gipotezalarni tekshirish, miqdoriy belgilarning statistik bogʻlanishlarini anikdash va boshqa boʻlimlardan iborat.
Adabiyot
Tursun Azlarov.
Chilon (Marhamat tumani)
Chilon — Andijon viloyatining Marhamat tumani tarkibidagi qishloq.
Stampa
Stampa Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Maloja (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 94.82 km2. 586 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Stampaning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ragni
Ragni (tugʻilgan paytida ismi Shamshod Begum ; 1924-yil oktabr — 2007-yil), Shaado nomi bilan ham tanilgan, pokistonlik aktrisa. U Ragni sahna nomi nilan urdu va panjob filmlarida suratga tushgan. U Hindiston kinosida hind filmlarida ham ishlagan. U oʻzining goʻzal koʻzlari bilan tanilgan va Bodom koʻz goʻzal deb atalgan. Ragni 1940-yillarda Shohjahon filmidagi roli uchun AR Kardar tomonidan 1 lakh rupiy olgan oʻz davrining eng koʻp maosh oluvchi aktrisasi hisoblanadi.
Yoshligi
Ragini 1924-yilda Gujranvalada Shamshod Begum nomi bilan tugʻilgan. Uning onasi Ragni juda yoshligida vafot etgan va otasi Set Divan Parmanand uni oʻzi bilan Lahorga olib ketgan va ular Fleming yoʻlidagi uyda yashashgan. Lahorda rejissyor Roshan Lal Shori Ragnining qoʻshnisi edi va uni payqab, Ragnining otasidan filmlarda rol oʻynashiga ruxsat oladi.
Faoliyati
U aktyorlik faoliyatini Roop K Shorey tomonidan suratga olingqn panjob filmi Dulla Bhatti (1940)da boshlagan. Film katta muvaffaqiyatga erishdi va Ragni bir kechada yulduzga aylandi. Ragni Sehti Murod (1941), Nishani (1942), Ravi Par (1942), Poonji (1943), Daasi (1944) va Kaise Kahun (1945) kabi hind va panjob tillaridagi bir nechta spektakllarda rol oʻynadi.
1945-yilda u Lahordan Bombeyga joʻnab ketdi va AR Kardar bilan hamkorlik qildi. Keyinchalik SM Yousafning Naik Parvin filmi uning eng esda qolarli filmlaridan biri boʻlib chiqdi. Ragni Naik Parveen (1946) filmidagi roli uning eng yaxshi yulduz sifatidagi mavqeini mustahkamlagan yana bir muvaffaqiyatli film edi. Kinorejissyor AR Kardar Raginiga Mumtoz Mahal rolini oʻynashni taklif qildi (1946), Aytishlaricha, Raginiga film uchun bir million rupiy toʻlangan va bu uni oʻsha davrning eng koʻp maosh oluvchi aktrisasiga aylantirgan.
Boʻlinishdan soʻng Ragni Pokistonga koʻchib oʻtishni tanladi, lekin bir nechta hind filmlarini suratga tushdi, ular yaxshi natija bermadi.
1949-yilda u Ilyos Kashmiri bilan birga birinchi panjob filmi Mundri (1949) filmida ishlaydi. Keyin u Akaili, Nazrana, Baydari, Kundan va Zanjeer filmlarida ishlagan. Shuningdek, u Husn-o-Ishq, Gumnam, Gʻulom, Duniya Na Maane, Mirza Jat, Aab-i-Hayot kabi filmlarda bir qator rollarni muvaffaqiyatli ijro etgan.
50-yillarning oxirida u Nur Jehan va Shamim Ara bilan birga Anarkali filmida ishlagan. Keyinchalik u mashhur film boʻlgan Nukar filmida ishladi. Ragni bir necha yil davom etgan faoliyati davomida ellikta filmda suratga tushgan.
Shaxsiy hayoti
Ragni 1940-yillarning boshida Muhammad Aslamga turmushga chiqdi, nikoh uzoq davom etmadi, lekin uning birinchi turmushidan Sayra va Abid ismli ikki farzandi tugʻildi. U 1947-yilda Pokistonda yana „Beqarar“ filmida prodyuserlik qilgan va filmda rol oʻynagan S.Gulga turmushga chiqdi. Uning oʻgʻli Abid AQShda saraton kasalligidan vafot etdi va uning qizi Sayra turmushga chiqdi va Karachiga koʻchib oʻtdi.
Ziyod zirasi
Ziyod zirasi (arab. Azzira alZiyadiya) — qad. uzunlik oʻlchov birligi. Musulmon mamlakatlarining koʻpchiligida qoʻllanilgan. Qiymati 66,5 sm ga teng boʻlgan.
Yurak ishemik kasalligi
thumb|325x325px thumb Yurakning ishemik kasalligi — yurak-tomir sistemasining keng tarqalgan kasalligi; miokard ishemiyasi va koronar qon aylanishining buzilishi bilan kechadi. Yurakning ishemik kasalligik.ga, asosan, koronar (toj) tomir arteriyalari aterosklerozi natijasida yurak muskullarida qon aylanishining yetishmay qolishi va shu tufayli yurakning qonga yolchimasligi sabab boʻladi. Yurakning ishemik kasalligik.ga stenogkardiya (dastlabki, muqim, nomuqim), miokard infarkti, infarktdan keyingi kardioskleroz, aritmik tur va yurak yetishmovchiligi kiradi. Yurakning ishemik kasalligik. muntazam rivojlanib boruvchi ogʻir yurak xastaligi hisoblanadi. Yosh ulgʻaygan sari kasallik uchrashi koʻpayadi.
YU.i.k. klinik jihatdan bir xilda kechmay, dam zoʻrayib, dam bosilib turadi. Koʻpincha Yurakning ishemik kasalligik. zimdan kechib, bemor oʻzining shunday xavfli kasallikka chalinganini bilmay, shifokorga murojaat qilmay yuradi. Odatda, Yurakning ishemik kasalligik.ning dastlabki klinik belgilaridan biri — zoʻriqish stenokardiyasi xuruji boʻlib, jismoniy ish bajarilganda roʻy beradi. Keyinchalik kasallik uzoq davom etishi, hatto yillab choʻzilishi mumkin. Koʻpincha zoʻriqish stenokardiyasiga birmuncha vaqtdan keyin tinch holatda ham kuzatiladigan tinch holat stenokardiyasi hurujlari qoʻshilishi mumkin.
Aforistika
AFORISTIKA - adabiy ijodning bir turi, muayyan hayotiy tajribaga asoslangan ibratga molik umumlashma fikrni ixcham badiiy shaklda ( antitеza, parallеlizm , qiyos , paradoks va shu kabi uslubiy vositalar yordamida) ifodalash. Aforistika voqеalikning individual -xususiy tomonlariga koʻz yumgan xolda umumiy, tipik tomonlarga eʼtibor qaratadi: uning asosida tasvirlash yoki his-tuygʻularni ifodalash maqsadi emas, muayyan hukm-xulosani bayon qilish maqsadi yotadi. Yaʼni aforistika obraz bilan emas, fikr bilan ish koʻradi. Ayni chogʻda, u ilm emas. Aforistikadagi fikr ilmiy tafakkurdan farq qiladi: ilmiy fikr muayyan obʼеktning atroflicha tahlili asosida olinsa, aforistik fikr muallifning shaxsiy (maʼnaviy, ruhiy, siyosiy, maishiy va hokazo) tajribasiga tayanadi; ilmiy fikrning toʻgʻriligi dalillar silsilasi bilan isbotlansa, aforistik fikr obʼеktiv haqiqatlik daʼvosini qilolmaydi, chunki uning toʻgʻriligi isbot qilinmaydi, his etiladi. Agar Aforistikani adabiy ijod turi sifatida tushunilsa, uning janr koʻrinishlari dеb xalq ogʻzaki ijodi dagi maqol, yozma adabiyotdagi gnoma , xriya , sеntеnsiya , apoftеgma , maksima kabilarni koʻrsatish mumkin.
Yurak ishemik kasalligi
YU.i.k.ning rivojlanishida, ayniqsa, xolesterinning roli katta. Qonda xolesterin miqdorining oshib ketishi aterosklerozga sabab boʻladi va bu Yurakning ishemik kasalligik. rivojlanish xavfini oshiradi.
YU.i.k.ning xavfli omilini bartaraf etsa boʻladigan va bartaraf etib boʻlmaydigan xillari bor. Mas, koʻkrak qisishi (stenokardiya), miokard infarkti, insultni bartaraf etib boʻlmaydi; agar odam bu kasalliklar bilan bir marta ogʻrib oʻtgan boʻlsa, Yurakning ishemik kasalligik. rivojlanish xavfi koʻproq boʻladi.
YU.i.k.ning dastlabki bosqichi stenokardiya boʻlsa, miokard infarkti uning eng ogʻir shaklidir. Stenokardiya bilan bemor uzoq vaqt yashashi mumkin, ammo dastlabki davrida (birinchi uch kun) 20—30% bemorda miokard infarkti kuzatiladi. Miokard infarktining klinik belgilari, odatda, stenokardiya belgilariga oʻxshash boʻlib, faqat ogʻriq uzoqroq va kuchliroq davom etadi. Bunda dastlabki soatlardayoq oʻlim roʻy berishi yoki keyinchalik ham jiddiy asoratlar kuzatilishi mumkin. Infarktdan keyingi kardioskleroz, yurak aritmiyasi, yurak yetishmovchiligi aslida Yurakning ishemik kasalligik. ning asoratlari boʻlib, yuraktomir sistemasi kasalliklaridan boʻladigan nogironlik va oʻlimning asosiy sabablaridir. Yurakning ishemik kasalligik. ga gumon qilinganda darhol bemorni kasalxonaga yotqizish zarur. Kasallikning klinik belgilari (kasallik tarixi, bemor shikoyatlari, perkussiya, auskultatsiya, umumiy koʻruv), elektrokardiografiya, yurak muskullariga xos fermentlar va struktura elementlari (kreatinin fosfokinaza izofermentlari, mioglobin va boshqalar) hamda qon tahlili, exokardiografiya va boshqalar tekshiruv natijalariga qarab diagnoz qoʻyiladi.
YU.i.k.ni davolash terapevtik va jarrohlik usulida olib boriladi. Yurakning ishemik kasalligik. da parhezga rioya qilish muhim ahamiyatga ega. Ovqatning umumiy miqdori va kaloriyasini cheklab, vaznni meʼyorida saqlashga harakat qilish, badan tarbiya bilan shugʻullanish, mehnat va dam olishni uygʻunlashtirish, vrach koʻrsatmalariga bekamu koʻst amal qilish lozim. Chekishni tashlash shart. Yurakning ishemik kasalligik. ning oldini olish uchun gipertoniya kasalligi, qandli diabet va boshqalarni davolash zarur.
YU.i.k. bilan ogʻrigan bemorlar kardiolog shifokor nazoratida boʻlishlari kerak.
Quinsac (Gironde)
Quinsac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1764 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 217,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,1 km2.
Grosseto
Grosseto Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan shahardir. Grosseto (provinsiya) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 474,46 km2. 80 718 nafar aholi istiqomat qiladi (30-11-09).
Isfahon qamali
Isfaxon qamali  — 1387-yilda Amir Temurning Janubiy Osiyo, xususan, Eron shaharlariga qarshi yurishi davomida sodir boʻlgan eng muhim voqealardan biri.Turli xil manbalarning dalolat berishicha, Isfahon qamalida 70,000dan 200,000 gacha boʻlgan aholi qirgʻin qilingan.
Larisa Dolina
Larisa Dolina (Лариса Александровна Долина (Миончинская) *10-sentyabr 1955). rus qoʻsiqchisi.
Mukerji, Abani
Abani Mukerji 1891-yil 3-iyun Buyuk Britaniya, SSSRda tugʻilgan. Hindiston inqilobiy va kommunistik, kommunistlar, kommunistlar Hindiston partiyasi, siyosatchi, hindolog, siyosatshunos, iqtisodchi.
Biografiya
Hindiston, Yaponiya (1910, 1915), Singapur (1917-1918), Indoneziya (1918-1920) plantatsiyalarida paxta zavodlari va fabrikalarida toʻquvchilik ustasi yordamchisi boʻlib faoliyat koʻrsatgan.
1912-yilda u Germaniyaga amaliyot oʻtash uchun yuborilgan va u yerda sotsialistlar ga duch kelgan. Kalkuttaga qaytib, u inqilobiy harakatga qoʻshildi. 1915-yilda u inqilobchilar uchun qurol-yarogʻ olish uchun Yaponiyaga yuborilgan. Britaniya razvedkasiga koʻra, u hind-germaniyalik Britaniyaga qarshi fitnaning faol ishtirokchisi boʻlgan.
1920-yildan — RCP (b) aʼzosi. 1920-1921-yillarda Kominternda ishlagan. 1922-1924 yillarda Hindistonda yashirin ishlagan.
SSSRga qaytib, 1925-1929-yillarda Qizil professorlar institutida tahsil oldi.
1930-yildan SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi huzuridagi Butunittifoq Sharqshunoslik ilmiy birlashmasi Prezidiumi aʼzosi. 1931-yilda SSSR FA Sharqshunoslik instituti tomonidan 17—18-asrlarda Astraxan qalmoqlari va Hindiston oʻrtasidagi aloqalarning mohiyatini oydinlashtirish maqsadida Astraxanga yuboriladi. Qaytib kelgach, u vazirlar mahkamasi majlisida qalmoq-hind savdosi to‘g‘risidagi hisobot bilan so‘zga chiqdi. Vazirlar mahkamasi rejalarida uning Hindistonning qadimgi tarixiga oid sanskrit manbalarini tarjima qilishda ishtirok etishi nazarda tutilgan edi.
Oila
1920-yilda Rossiyada boʻlganida u Leninning shaxsiy kotiblaridan biri Lidiya Fotievaning yordamchisi Roza Fitingova bilan tanishdi va turmushga chiqdi. Roza Fitingov 1918-yildan beri RCP(b) aʼzosi. Oilada ikki farzand bor edi: Gora ismli oʻgʻil va Maya ismli qizi. Gora Mukerji 1942-yilda Stalingrad jangida fashistlarga qarshi kurashda vafot etgan. Rozaning xotini keyinchalik M. Roy
McHenry (Shimoliy Dakota)
McHenry AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Foster okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
56 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 83,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,67 km2. Shundan 0,67 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 460 m balandlikda joylashgan.
New Hope (Minnesota)
New Hope AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. Hennepin okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
20339 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1558,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,21 km2. Shundan 13,05 km2 quruqlik, 0,16 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 284 m balandlikda joylashgan.
Bifidobakteriyalar
Bifidobakteriyalar (lot. Biﬁ dus — ikkiga boʻlingan, ayri va bakteriyalar) — sut achituvchi bakteriyalar turi, foydali mikroblar; B. spora hosil qilmaydigan gram musbat ayri uchli tayoqchalar shaklida boʻlib, chirituvchi va kasallik tugʻdiruvchi mikroblarning rivojlanishini toʻxtatadi, uglevodlarning hazm boʻlishini taʼminlaydi, shuningdek V, K, qisman S vitaminlar hosil qiladi. Bola koʻkrakdan ajratilgach, B. oʻrniga ichakning odatdagi mikroflorasi paydo boʻladi. Uning tarkibida ham B. boʻladi. Ichak disbakteriozini davolashda B. dori sifatida qoʻllaniladi.
Asl sevgi
Asl sevgi (Love Actually) 2003-yilda ekranlarga chiqarilgan romantik komediya janridagi AQSh filmdir. StudioCanal, Working Title Films va DNA Films studiyalari tomonidan ishlangan hamda Universal Pictures tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Richard Curtis, produserlari — Duncan Kenworthy, Tim Bevan, Eric Fellner, Debra Hayward va Liza Chasin, ssenariy muallifi esa Richard Curtisdir. Filmda bosh rollarni Hugh Grant, Liam Neeson, Colin Firth, Laura Linney, Emma Thompson, Alan Rickman, Keira Knightley, Martine McCutcheon, Bill Nighy va Rowan Atkinson ijro etgan.
Filmning ilk relizi 14-noyabr 2003-yilda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $40—45 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $247 million daromad qilgan.
Vorotan, Goris
Vorotan — Armanistonning Syunik viloyati Goris tumanidagi qishloq.
Morlincourt
Morlincourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
526 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 154,7 nafar kishi.
Matbuot erkinligi
Matbuot erkinligi - soʻz, shaxs, vijdon erkinligi singari siyosiy huquqlardan biri boʻlib, matbu-otning erkin faoliyat koʻrsatishini, kishilarning matbuotda oʻz fikr va tuygʻularini toʻsiqlarsiz ifoda eta olishini ifodalaydi. Matbuot erkinligi — matbuotning mohiyatini, uning jamiyat xayotidagi oʻrnini belgilaydi. Siyosiy jihatdan Matbuot erkinligiga demokratiya kurinishlaridan biri sifatida qaraladi.
Morlincourt
Geografiyasi
Maydoni — 3,4 km2. Dengiz sathidan 36 – 57 m balandlikda joylashgan.
Matbuot erkinligi
"Erkinlik" soʻzining tub maʼnosi har qanday toʻsiq, monelik va shahri k.dan xoli boʻlish, mustaqillik, ozodlik degan maʼnoni beradi. Ammo aslida erkinlik — anglangan zaruriyatdir: inson oʻz oldida turgan tarixiy, iqtisodiy, siyosiy zaruratni anglab yetgandagina erkin boʻladi, erkin fikrlay oladi. Matbuot erkinligi ham ana shunday xususiyatga ega, yaʼni jamiyat taraqqiyotiga, uning qonuniyatlariga javob beruvchi matbu-otgina erkin matbuotdir. Jamiyat taraqqiyotining bosh masalalarini chukur tushungan, unga javob bera olgan jurnalistgina erkindir.
Matbuot erkinligining 3 asosi mavjud: ijtimoiysiyosiy, iqtisodiy, maʼnaviy.
Matbuot erkinligining ijtimoiysiyosiy asosi matbuotning qaysi ijtimoiy borlikda, qanday tuzumda faoliyat koʻrsatishi, qaysi ijtimoiy ongning koʻrinishi ekanligi, qaysi mafkura va gʻoyalarga xizmat qilishidan kelib chiqadi. Matbuot erkinligining mazkur bosh asosi uning huquqiy imkoniyatlari bilan ifodalanadi: har bir jamiyat, har bir tuzum Matbuot erkinligi huquqini belgilar ekan, uning faoliyatini maʼlum qonunlar, koʻrsatmalar, bu borada olib boriladigan siyosat bilan belgilab qoʻyadi.
Matbuot erkinligining iqtisodiy asosi esa matbuot nashrlari va ommaviy axborot vositalarining kim tomonidan, qaysi mablagʻlar evaziga chikarilishi bilan bogʻliq, yaʼni matbuot kimning mablagʻi evaziga, iqtisodiy qullashi natijasida chiqsa, oʻsha uchun erkin boʻladi.
Matbuot erkinligi ning maʼnaviy asosi esa uni chiqarayotgan shaxs, guruh, unda ishlovchi jurnalistlarning ichki dunyosi, dunyoqarashi, eʼtiqodi bilan bogʻliq. Yuksak maʼnaviyatli, chukur eʼtiqodli, insoniyat, jamiyat oldidagi oʻz masʼuliyatini chuqur anglab olgan, umuminsoniy va milliy qadriyatlarga xizmat qiluvchi, ezgulikka intiluvchi jurnalist doimo erkin boʻladi. Aksincha, qoloq, qotib qolgan tushunchalar, aqidalar asosida va boshqa maqsadlar yoʻlida xizmat qiluvchi jurnalist hech qachon ruhan erkin boʻla olmaydi.
Matbuot erkinligi muammosi matbuot paydo boʻlganidan beri mavjud boʻlib, turli jamiyatda turlicha hal etib kelingan. Matbuotning ilk davri boʻlmish va yakka hukmdorlar tomonidan chiqarilgan avtoritar matbuot keng omma uchun erkin boʻla olmadi. Bu — matbuotning egalari boʻlgan yakka hukmdorlar man-faatiga zid edi. Shu bois oʻsha davrdayoq matbuotni erkin qilish haqidagi talablar paydo boʻlgan. Yangi oʻsib kelayotgan taraqqiyparvar kuchlar oʻzlari uchun, oʻz fikrlarini erkin bayon etish uchun Matbuot erkinligini talab qildilar. 17—18-asrlarda Fransiya, Angliya kabi mamlakatlarda yuz bergan inqilobiy voqealar davridagi Matbuot erkinligi uchun kurash bunga yaqqol misol boʻla oladi. Angliyada yashab ijod etgan Jozef Addison, Richard Stil, Fransiyada Kamil Demulen, Jan Pol Marat va boshqa taraqqiyparvar jurnalistlar oʻz asarlarida xalq ommasining fikr va tuygʻularini ifoda etib, Matbuot erkinligi uchun kurashdilar. Rossiyada A.S.Pushkin, N.A.Nekrasov, N.G. Chernishevskiy, A.N.Gersen va boshqa ilgʻor fikrli, oʻz asarlarida xalq ommasining fikr va tuygʻularini ifoda etgan adiblar, publitsistlar senzuraga qarshi kurashdilar.
20-asr boshida Turkistonda vujudga kelgan jadid matbuoti (qarang Jadidchilik) namoyandalari ham mustamlakachi chor hukumatining Matbuot erkinligi borasidagi qattiq zulmiga qarshi chiqqan edilar. Bu davrda matbuotda ishlab, publitsistika sohasida ijod qilgan Behbudiy, Munavvarqori, Avloniy va boshqa ham chor Rossiyasi general-gubernatorligining Matbuot erkinligidan mahrum qiluvchi siyosatiga qarshi keskin fikrlar aytgan edilar.
504
Vafot etgan
🇷🇺
Matbuot erkinligi
Keyinchalik, dunyodagi qator rivojlangan mamlakatlarda hokimiyat oʻzgarib, burjuaziya hukmronligi boshlangach, Matbuot erkinligi nisbatan kengaydi. Bu davrda axborot olish va tarqatish yaxshilandi, kishilarning matbuotdan foydalanish imkoniyatlari ancha kengaydi. Umuman olganda, burjuaziya matbuoti erkin matbuot deb nom oldi. Bunda maʼlum darajada haqiqat bor edi. Burjua hukumatlari matbuot haqidagi oʻz qonunlarida matbuotni hamma uchun erkin, deb eʼlon qildilar, bu qonun maʼlum darajada amalga oshdi, iqtisodiy jihatdan imkoniyati bor shaxslar, guruxdar uchun matbuot nashrlari chiqarish, axborot yigʻish va tarqatish erkinligi paydo boʻldi. Shu bilan birga matbuotning sarmoyaga qaramligi ham oshdi, Matbuot erkinligi undan xohlagancha foydalanish erkinligiga, boylik orttirish erkinligiga aylana bordi. Matbuotda shov-shuvli, oldiqochdi materiallarga, reklamalarga haddan tashqari keng oʻrin berila boshlandi.
Oʻzbekistonda shoʻro tuzumi davrida matbuotning keng tarmogʻi yuzaga kelib, "sovet grajdanlari"ga qonun yoʻli bilan (SSSR Konstitutsiyasining 125moddasi) Matbuot erkinligi "taʼmin etilgan" boʻlsada, amalda butun Ittifoqda boʻlgani kabi, bu yerda ham jurnalistlar faoliyati partiyaviy nazoratning qattiq iskanjasiga olindi. Matbuotning butun faoliyati kommunistik partiya mafkurasiga majburan xizmat qildirildi.
Oʻz milliy mustaqilligiga erishgan, demokratik va huquqiy davlat, adolatli fuqarolar jamiyatini barpo etish yoʻlida borayotgan Oʻzbekistonda Matbuot erkinligi masalasi jamiyat taraqqiyoti bilan birgalikda rivojlanib, takomillashib bormoqda. Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 67moddasida "Ommaviy axborot vositalari erkindir va qonunga muvofiq ishlaydi. Senzuraga yoʻl qoʻyilmaydi", deb yozib qoʻyilgan. Matbuot erkinligining bu ijtimoiysiyosiy va huquqiy asosi yana bir hujjat — Oliy Majlis tomonidan 1997-yil 26 dekabrda qabul qilingan "Ommaviy axborot vositalari toʻgʻrisida"gi qonunda aniq va batafsil aks etgan.
Muxtor Xudoyqulov.
Bourguignon-sous-Coucy
Bourguignon-sous-Coucy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
83 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,6 nafar kishi.
Abdulhay Maxsum Qozoqov
Biografiyasi
Abdulhay Maxsum Qozoqov 1923-yili hozirgi Qorasuv shahrida (oʻsha davrda Andijon viloyati Voroshilov rayoni Ilichevsk boʻlgan) savdogar oilasida dunyoga kelgan. Abdulhay Qozoqov oilada yetti oʻgil farzandning uchinchisi boʻlgan. Dastlab oila oʻziga toʻq boʻlgan, keyinchalik mol-mulki, shuningdek, hovli-joylari musodara qilingan. Abdulhay oʻn besh oylik chaqaloqligida onasi vafot etgan. 1937-yili 15 yoshida esa otasi Muhammad Yunus Oxunjonov Rossiyaga surgun qilingan va oʻsha yerda vafot etgan. Otasi vafotidan soʻng erta yetim qolgan Abdulhay Qozoqov bobosi yaʼni onasining otasi Qozoqboy hoji qoʻlida tarbiyalangan.
Abdulhay Maxsum sanʼatga yoshlik davrlaridan qiziqa boshlagan. 1945—1947-yillarda tanburchi hofiz Yusufjon Soliyev boshchiligifagi kolxoz hamda sovxozlar teatrida xizmat koʻrsatgan. Teatrda Abdulhay turli adabiy, tarixiy qahramonlar obrazini yaratgan. Shuningdek, qishloq kengashida 1948—1959-yilgacha kotiblik bilan shugʻullangan.
Abdulhay Maxsumning repertuarida yuzdan ortiq askiyalari boʻlgan. Ushbu askiyalardan hozirgi kungacha Abdulhay Maxsumning shogirdlari Muhammad Siddiq Alixonov, Muhiddin Sultanov foydalanadi.
1997-yili Abdulhay Maxsum 75 yoshga toʻlganligi munosabati bilan Qorasuvda tadbir oʻtkazilgan. Tadbir „Sayilgoh“ dam olish maskanida boʻlib oʻtgan va u yerda Abdulhay Maxsumning uch migndan ortiq muhlislari yigʻilgan. Oʻsha kuni viloyat hokimi tomonidan Abdulhay Maxsumga „Tiko“ rusumli yengil avtomobil sovgʻa qilingan.
Abdulhay Maxsum toʻrt oʻgil, olti qizning otasi boʻlgan.
Vafoti
Abdulhay Maxsum 1999-yil 6-aprel sanasida vafot etgan.
Wittersheim (Fransiya)
Wittersheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Haguenau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
503 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 71,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,0 km2. Dengiz sathidan 158 – 230 m balandlikda joylashgan.
NGC 4008
NGC 4008 Arslon yulduz turkumidagi E5 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Sherdan
Sherdan — Andijon viloyatining Asaka tumani tarkibidagi qishloq.
505
Voqealar
505 soni manosi yoki sening umring davomida yoningdagi inson bilan baxt deb tushunishing mumkin bo'lgan va shu bilan birga umringni zavoli bo'lishiga sababchi bo'lgan insonga nisbatan (ramziy) ma'noda qo'llaniladi
Vafot etgan
🇷🇺
Bittepa
Bittepa — gʻor shaklida oʻyib ishlangan qabriston (7—8-asrlar). Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumanidatch adirda joylashgan. Oʻzbekiston sanʼatshunoslik ekspeditsiyasi tomonidan 1979-yilning yozida qazib oʻrganilgan. Qabrlar bir-biridan 4-6 m uzoqlikda boʻlib, yer sathidan 15-20 m balandlikda murabba (2,4x2,4 va 3,3x3,3 m), toʻgʻriburchak (1,8x4,9 m) va xoch shaklida qumtosh ichiga oʻyib ishlangan. Qabrlar ogʻzi katta hajmdagi gʻishtlar (52x26x10 sm) bilan berkitilgan boʻlib, murdalar qoʻyilgan joyga balandligi 1—1,2 m keladigan kamalaksimon yoʻlak orqali kirilgan. Yoʻlak devorlarida ham oʻyib ishlangan tokchalar bor. Har bir qabrdan 10 va 18 tagacha odam suyaklari chiqqan; ular atrofida xilmaxil munchoqlar, mis isirgʻalar, temir va misdan tayyorlangan kamar toʻqalari, oʻqyoy uchi, pichoklar, uzuklar topilgan. Eng noyob topilma qanot yoyib turgan holatda tasvirlangan ilohiy maʼbuda — taqinchoqdir. Qizil rangga boʻyalgan paxta va ipak matolar ham uchraydi. Topilgan 15 ta kumush va jez tanganing bir qismi sosoniy podshohlaridan Feruz (459—484), Xusrav I Anushirvon (531579) va Hurmuzd IV (590628)ga taalluqlidir. B. qabristonida birorta ham sopol idish uchramaydi, demak, bu davrda chagʻoniyonliklarda dunyoqarash va koʻmish urfodatlari oʻzgacha boʻlgan.
Sugano
Sugano (yozma: Sugano yapon tilida iyeroglif bilan yoziladi) yaponcha familiya. Familiyags ega bo'lgan taniqli odamlarga quyidagilar kiradi:
Acerenza
Acerenza Italiyaning Basilicata mintaqasida joylashgan shahardir. Potenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 77 km2. 3 010 nafar aholi istiqomat qiladi.
Rauzan
Rauzan Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Libourne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1088 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 167,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,5 km2.
Montastruc (Lot-et-Garonne)
Montastruc Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Villeneuve-sur-Lot tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
276 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 25,8 km2.
Grabowhöfe
Hududi
Grabowhöfening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Vyetnam medali
Vyetnam medali — Avstraliya va Yangi Zelandiyaning birgalikdagi kampaniya medali, Vyetnam urushida qatnashgan insonlarga beriladi.
Chexiya avtomobilsozlik sanoati
right|thumb|250x250px| Škoda Auto bosh ofisi Chexiya avtomobilsozlik sanoati Chexiya iqtisodiyotining muhim tarmoqlaridan biridir.
Chexiya avtomobil sanoati bir qarashda:
Vyetnam medali
Avstraliya
Vyetnam medalini olish uchun oʻz kuchlarini xizmatga sarflash kerak edi:
Chexiya avtomobilsozlik sanoati
right|thumb|400x400px|Chexiya avtomobil sanoatidagi xorijiy investorlar va asosiy oʻyinchilar