cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lui Blerio
1930 yilda Bleriotning o'zi Blériot kubogini ta'sis etdi, bu bir martalik mukofot bo'lib, u o'rtacha soatiga 2000 kilometrdan (soatiga 1,242,742 milya) yarim soatdan ko'proq tezlikka erishgan birinchi samolyot ekipajiga beriladi. va eng tez samolyot 200 mil / soat tezlikni buzayotgan davrda bashoratli nishon. Mukofot nihoyat o'ttiz yildan ko'proq vaqt o'tgach, Lui Bleriotning bevasi Elis Védères Bleriot tomonidan 1961 yil 27 mayda Parijda (Fransiya) Amerika Qo'shma Shtatlari Harbiy-havo kuchlarining Convair B-58A reaktiv bombardimonchi samolyoti, AF seriya raqami 59 ekipajiga topshirildi. -2451, Firefly, samolyot qo'mondoni mayor Elmer E. Merfi, navigator mayor Yevgeniy Mozes va mudofaa tizimlari bo'yicha ofitser birinchi leytenant Devid Dikerson ekipaji bo'lib, ular 1961 yil 10 mayda o'rtacha 2095 km/soat (1302,07 mp/soat) tezlikka erishgan. va 43 soniya, 1077,3 kilometr (669,4 milya) er usti yo'lini bosib o'tdi. Xuddi shu ekipaj va samolyot Parijdan havoga ko'tarilganidan ko'p o'tmay avariya natijasida yo'qolishidan oldin, yana bir tezlik rekordini o'rnatganidan ko'p o'tmay, Nyu-York shahri o'rtasida rekord darajadagi parvoz uchun Harmon Trophy sovrinini qo'lga kiritdi. va Parij, Fransiya. Ushbu parvoz 3 soat, 19 daqiqa, 58 soniyada 3626,46 milya bo'lib, o'rtacha 1089,36 milyani tashkil etdi. Blériot Trophy g‘olibi ekipaj samolyotni qaytish parvozi uchun qabul qildi, biroq uchuvchi Parij aviasalonidan havoga ko‘tarilganidan ko‘p o‘tmay, ba’zi ekspromt aerobatikaga urinish paytida boshqaruvni yo‘qotib qo‘yishi oqibatida halok bo‘ldi. Blériot Trophy — klassik uslubdagi, sayqallangan oq va qora marmar toshdan yasalgan haykalcha bo‘lib, u ayol shakllariga o‘xshash stilize qilingan oq marmar bulutlardan paydo bo‘lgan qora marmarning yalang‘och erkak qiyofasi tasvirlangan. Hozirda u Amerika Qo'shma Shtatlari Harbiy-havo kuchlari akademiyasi MakDermott kutubxonasida doimiy namoyishda, Kolorado Springs, Kolorado, AQSh.
1936 yilda Xalqaro aviatsiya federatsiyasi uning sharafiga "Luis Bleriot medali"ni ta'sis etdi. Yengil samolyotlarda tezlik, balandlik va masofa toifalaridagi rekordchilarni qayd etish uchun medal yiliga uch martagacha berilishi mumkin va hozir ham berilyapti.
1967 yilda Blériot Xalqaro havo va kosmik shon-sharaf zaliga kiritildi.
2009-yilning 25-iyulida, kanalni kesib o‘tishning 100 yilligi munosabati bilan fransuz Edmond Salis Bleriot plyajidan Bleriot samolyotining nusxasida parvoz qildi. U Kentga York Gertsogining Qirollik harbiy maktabida muvaffaqiyatli qo'ndi.
Ommaviy madaniyatda
O'lim
Blériot 1936 yil 1 avgustda Parijda yurak xuruji tufayli vafot etgunga qadar aviatsiya biznesida faol bo'ldi. Les Invalidesdagi to'liq harbiy sharaf bilan dafn marosimidan so'ng u Versaldagi Cimetière des Gonardsga dafn qilindi.
Scansano
Scansano Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Grosseto provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 274 km2. 4406 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
1999-yil yanvar oyida vafot etganlar
Quyida 1999-yil yanvar oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Vielist
Vielist Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Maydoni — 11,94 km2. 490 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Vielistning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Guardia Perticara
Guardia Perticara Italiyaning Basilicata mintaqasida joylashgan kommunadir. Potenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 53 km2. 665 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Akçaköy, Alaca
Akçaköy — Turkiyaning Choʻrum viloyati Alaja tumaniga qarasli qishloq. Aholisi 180 nafar (2022).
Blindaj
thumb|right|255px|
Akçaköy, Alaca
Tarix
Qishloqning avvalgi nomi Manishar edi.
Blindaj
Blindaj (frans. blindag<blinder — qalqon, gʻov, toʻsiq) — bomba, toʻp oʻqi hamda minadan saqlanish uchun qurilgan mustahkam yertoʻla (harbiy istehkom). B. devorlari shibbalanadi, usti yogʻoch, temirbeton va tuproq bilan yopiladi. Birinchi marta Sevastopol mudofaasi (1854—55)da qoʻllanilgan. Birinchi jahon urushi (1914—18) va Ikkinchi jahon urushi (1939—45) da B.dan keng foydalanilgan.
538
Vafot etgan
🇷🇺
Neufchelles
Neufchelles Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Senlis tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
367 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 56,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,5 km2. Dengiz sathidan 55 – 153 m balandlikda joylashgan.
Toʻti Yusupova
Toʻti Yusupova (10-mart 1936-yil, Samarqand, Oʻzbekiston SSR, SSSR — 15-mart 2022-yil, Toshkent, Oʻzbekiston) — Oʻzbekiston xalq artisti (1994). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1957). 1957-yildan hozirgi Oʻzbekiston milliy akademik drama teatri aktrisasi. Hafiza (A.Qahhor, „Shohi soʻzana“), Sonya (A.Chexov, „Vanya togʻa“), Qorasoch (Uygʻun, „Shubha“), Hojar (A.Qahhor, „Tobutdan tovush“), Nuri (Oybek, „Qutlugʻ qon“), Ona (Eʼ Robles, „Oʻlimdan kuchli“), Xonzoda (Hamza, „Boy ila xizmatchi“), Shafaq (M. Karim, „Oy tutilgan tunda“), Rahima (Oʻ. Umarbekov, „Komissiya“), Sotti (S.Ahmad, „Kelinlar qoʻzgʻoloni“), Fotima, Zebi (Oʻ.Umarbekov, „Shoshma quyosh“, „Qiyomat qarz“), Nodira (T.Toʻla, „Nodira“), Mastura (Hamza, „Paranji sirlari“) kabi turli qaxramonlar obrazini yaratdi. Qahramonlari xarakterining ijtimoiy va psixologik jihatlarini chuqur ocha bilish, ularni ruhiy goʻzallik va hayotbaxshlilik ruhi bilan taʼminlash, obraz mohiyatini muhit bilan uzviylikda olib borish Yu. ijodiga xos. „Qalliq oʻyin“ (Qizbibi), „Eski zamon hangomalari“ (Buvi) kabi filmlarda ham suratga tushgan.
Bayram Matjonov
Bayram Matjonov (1940.29.4, Qoʻngʻirot) — qoraqalpoq xonandasi (lirik bariton) va rejissyor Qoraqalpogʻiston (1974), Boshqirdiston (1978), Oʻzbekiston (1982) xalq artisti. Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1963). Qoraqalpoq davlat filarmoniyasida yakkaxon xonanda (1963–66), Qoraqalpoq telestudiyasida rejissyor (1966-yildan), bosh rejissyor (1967–69), Qoraqalpoq davlat filarmoniyasi (1971–77 va 1981-yildan), Qoraqalpoq yosh tomoshabinlar teatri direktori (1978–80). Yoqimli, keng diapazonli, lirik ovoz sohibi. Ijro uslubi yuksak madaniyati, oʻziga xos milliyligi, ijrosidagi falsafiy mazmuni, mahorat kuchi bilan ajralib turadi. Repertuaridan qoraqalpoq musiqali drama ("Oygul va Obod", O. Halimov; "Gʻarib Oshiq", A. Begimov, T. Ollanazarov, O. Halimov va boshqalar) va opera ("Ajiniyoz", N. Muhammaddinov) lardan ariyalar, milliy kompozitorlar asarlari ("Goʻdak haqida ballada", "Mening yigitlik paytim, sening qiz payting", "Yoshlik haqida ballada", "Boʻlmas", N. Muhammaddinov; "Ulkamga keling", "Yulduzlar", X. Turdiqulov; "Men dehqon farzandiman", N. Musayev va boshqalar) oʻrin olgan. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1974, 1988).
Axovan
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Axovon (, shuningdek, rimiylashgan Āhovān) — Eron, Razaviy Xuroson viloyati, Nishopur tumani, Zeberxon tumani, Eshaqobod qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 391 nafar kishi hamda 118 ta oiladan iborat.
Zittersheim
Zittersheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Saverne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
205 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,0 km2. Dengiz sathidan 220 – 390 m balandlikda joylashgan.
Qoraqabaq (Choʻn Oloy tumani)
Qoraqabaq (Кара-Кабак) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Choʻn Oloy tumaniga qarashli qishloq. Qashqasuv ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 622 kishi.
Çobanören (Pervari)
Chobanören ( Wîlas  ) — Turkiyaning Siirt viloyati Pervari tumaniga qarashli qishloq .Qishloqda adiyan qabilasining kurdlari istiqomat qiladi va 2021-yilda 535 nafar aholi istiqomat qilgan.
NGC 4023
Ushbu obyektni Johann Dreyer 1878-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Madraim Matjonov
Matjonov Madraim (1909, Qoʻngʻirot tumani — 1982.6.2, Nukus) — qoraqalpoq aktyori. Oʻzbekiston xalq artisti (1969). Moskva teatr sanʼati institutining qoraqalpoq studiyasini tugatgan (1939). 1930-36 va 1939-yildan Qoraqal-poq teatrida aktyor. Uynagan rollari jushqinligi, yuksak ijro texnikasi, nutqining mukammalligi bilan ajralib turadi. Sahnada Silvestr, Organ ("Skapen nayranglari", "Tartyuf"), Nodir ("Nomus"), Orolboy ("Suymaganga suykanma"), Gʻofir ("Boy ila xizmatchi"), Osip ("Revizor"), Abdulla yuzboshi ("Oshiq Gʻarib"), Ernazar Kenagas ("Berdaq") kabi obrazlar yaratgan.
Barca (Soria)
Barca (Soria) Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 45,05 km2. Aholisi — 112 kishi (2010).
Saint-Antoine (Gironde)
Saint-Antoine Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Oq boʻyra
Oq boʻyra — Andijon viloyatining Asaka tumani tarkibidagi qishloq.
Trun (Graubünden)
Trun  Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Surselva (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 43.07 km2. 1235 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Trunning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
539
Vafot etgan
🇷🇺
Munavvar Lakhnavi
Adabiy hayoti
Munavvar Lakhnavi urdu shoiri va eski maktabga mansub tarjimon edi. Gʻazal va nazmlar yozib ijod qilgan. U tarjimon sifatida 1936-yilda Bhagvad Gitaning Nasim e Irfaan nomli urdu oyatidagi tarjimasini nashr etishi bilan shuhrat qozondi. 1952-yilda Kalidasaning Kumarasambhava tarjimasi va 1956-yilda Durga Saptshati ie tarjimasi sanaladi. Devi Mahatmya, ikkalasi ham urdu oyatida nashr etilgan. Shuningdek, u Qur’onning muhim oyatlarini, Hafez Sherazining tanlangan fors sheʼrlarini va Rabindra Nath Tagorning Gitanjalini tarjima qilgan. Uning urdu oyatidagi Gautam Budda taʼlimotining „Dhampad ya sachi raah“ deb nomlangan tarjimasi 1954-yilda Aligarhda Anjuman e Tarraqi (Hind) tomonidan nashr etilgan eng yaxshi asar hisoblanadi. Ilgari uning 1929-yilda nashr etilgan „Nazre adabiyot“ va 1939-yilda nashr etilgan „Kainat e dil“ nomli ikki ruboiy va nazm to‘plami uni shu qadar eʼtiborli shoir sifatida ko‘rsatgan ediki, uning sheʼrlari tanlab olingan „O‘smir shoir“ kitobiga ko‘zga tashlanadi. Likhaani Book Depot, Amritsar tomonidan nashr etilgan va 1952-yil aprel oyida Dehlidagi Urdu oylik „Seemab“ sonida nashr ettirilgan.
Uning hayoti va adabiy asarlari bahosi Shabob Lalitning „Munavvar Lakhnavi — ek mutalaaah“ nomli kitobi 1996-yilda Yangi Dehli Modern nashriyot uyida nashr etilgan. Raj Narain Raazning Munavvar Lakhnaviy — Shaxsiyat aur Shairi nomli yana bir bahosi Nusrat Publishers, Laknau tomonidan nashr etilgan.
Bibliografiyasi
Urdu sheʼriyati:
Nabi Misdaq
Nabi Misdaq (نبي مصداق) Afgʻonistonlik yozuvchi va jurnalist U 1980-yillar boshida BBC Jahon Xizmatida Pushtu tili boʻlimi asoschisi va rahbari edi. 2015-yilda maxsus farmon bilan va konstitutsiyaning 64-moddasiga koʻra, Prezident Ashraf Gʻani Ahmadzay Nabi Misdaqni OAV boʻyicha yangi maslahatchi etib tayinladi.
Ta'limi va bolaligi
Misdaq Afg'onistonning Paktiya viloyatidagi pushtunlarning zozi qabilasidandir. U 1960-yillar boshida stipendiya bilan Buyuk Britaniyaga ketgan. Misdaq BS.c.ga ega. Hon. London Iqtisodiyot maktabi va magistratura va PhD. Sasseks universitetidan. U ingliz tilida bir nechta kitoblar (Afg'oniston, Routledge, 2003) va ilmiy maqolalar yozgan. Yaqinda u nashr etilishi kutilayotgan pushtucha -inglizcha lug'atni tugatdi. Ayni paytda u ingliz tiliga tarjima qilingan afg'on hazillarini o'z ichiga olgan kitob yozmoqda. U, shuningdek, yillar davomida afg'on surgun matbuoti uchun pushtu va dari (fors) tillarida ko'plab maqolalar muallifi.
Faoliyati
Misdaq 1980—1990-yillar davomida Bush Xausdagi BBC Jahon Xizmatida ishlagan, u yerda Pashtu tili boʻlimiga asos solgan va muntazam ravishda efirga uzatilib, Afgʻoniston va Pokistondagi eng taniqli ovozlardan biriga aylangan. U ikki marta Italiyada quvg'indagi afg'on qiroli Zohirshoh bilan suhbatlashdi.
Brunehamel
Brunehamel Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
511 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 57,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,9 km2. Dengiz sathidan 198 – 261 m balandlikda joylashgan.
Blinkmikroskop
Blinkmikroskop, miltillovchi mikroskop — yulduzlarning xususiy harakatini, yorqinligini aniqlash, kometa va mayda sayyoralarni topish maqsadida osmon muayyan bir qismining turli vaqtlarda olingan ikki fotosuratini taqqoslash uchun ishlatiladigan asbob. Ikkita obyektiv va bitta okulyardan iborat; okulyar oldiga fotosuratni birinketin kurishga imkon beruvchi qoʻzgʻaluvchan toʻsqich qoʻyilgan. Toʻsqich zarur paytda qoʻl yoki motor yordamida suriladi. Bunda koʻpchilik yulduzlarning ustmaust tushgan tasvirlari oʻzgarishsiz, harakatdagi yulduzlarning tasviri bir joydan ikkinchi joyga sakrab oʻtgandek, oʻzgaruvchan yulduzlarning tasviri esa miltillab koʻrinadi.
Vollrathsruhe
Vollrathsruhe Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Maydoni — 31,24 km2. 471 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Vollrathsruhening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Blint
Blint (nem. blind — koʻr) — kitob muqovasini bezashda uning sirtiga boʻyoqsiz bosib tushiriladigan yassi shakllar. Bunda yassi shtamp muqova sirtida chuqurchalar qoldiradi. Blint kitob muqovasiga pardoz berish va uni boʻyoq bilan bosishda yoki zarqogʻoz (folga) qoplashga tayyorlashda mustaqil usul sifatida qoʻllaniladi.
1998-yil yanvar oyida vafot etganlar
Quyida 1998-yil yanvar oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Bibisora Matjonova
Bibisora Oʻrinboyevna Matjonova (1950.14.1, Xoʻjayli shahri) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Voronej pedagogika institutini tugatgan (1973). 1973-yildan Xujayli shahridagi 6-, 1983-yildan Taxiatosh shahridagi 6maktabda rus tili va adabiyoti oʻqituvchisi. 1998-yildan Taxiatosh shahri xalq taʼlimi boʻlimi huzuridagi oʻquvchilarni kasb-hunarga yoʻnaltirish va psixologik-pedagogik tashhis markazi rahbari. Pedagogik faoliyati davomida oʻqitishning noanʼanaviy usullarini qoʻlladi, oʻkuvchilarni yuksak axloqiyestetik ruhda tarbiyalashga intildi.
Allenwood (New Jersey)
Allenwood AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Monmouth County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
935 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 4,8 km2. Shundan 4,7 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir.
Kővágótöttös
Kővágótöttös — Vengriyaning Baranya okrugidagi qishloq. Kővágótöttös — Vengriyaning Baranya okrugidagi qishloq.
Scarlino
Scarlino Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Grosseto provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 88 km2. 3086 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Boneh-ye Qobad
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Boneh-ye Qobad (, Roman. Boneh -ye Qobād)  — Eronning Xuziston viloyati Izeh tumaniga qarashli Howmeh -ye Sharqi qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi 62 nafar kishi hamda 9 oiladan iborat.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Ziravor
Ziravor — taomlarga lazzat kiritadigan va xushboʻylik beradigan, taomni mineral tuzlar bilan boyituvchi oʻsimlik yoki kimyoviy (organik va mineral) qoʻshimchalar. Koʻpgina ziravorlar ovqatga qoʻshimcha lazzat berish bilan birga taomning toʻyimliligini ham oshiradi. Oʻzbek pazandachiligida koʻp ishlatiladigan Z.larga qalampirmunchoq, zanjabil, kardamon, dafna yaprogʻi, murch, qalampir, zira, zaʼfaron, zarchava, sedana, kashnich doni, vanil, tuz, sirka, gorchitsa (xantal), anor suvi, limon kislotasi va har xil souslar kiradi. Shuningdek, sut, smetana, yogʻ, tuxum, zaytun mevasi va sabzi, petrushka, selderey, pasternakning ildizlari, xushboʻy oʻtlar va koʻkatlar, piyoz, xren (yerqalampir), sarimsoq kabi oziq-ovqat mahsulotlari ham 3. boʻlib xizmat qiladi.
Monango (Shimoliy Dakota)
Monango AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Dickey okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
36 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 37,6 nafar kishi.
Panjob to'y an'analari
thumb| Mudha, Jalandhardagi panjob to'yi Panjob to'y an'analari - asrlar davomida rivojlangan marosimlar, qo'shiqlar, raqslar, taomlar va liboslar bilan panjob madaniyatining kuchli aksidir.
Monango (Shimoliy Dakota)
Geografiyasi
Maydoni — 0,96 km2. Shundan 0,96 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 460 m balandlikda joylashgan.
Panjob to'y an'analari
Rokka (unashtiruvdan oldin)
Roka - panjob to'ylari oldidan bo'lib o'tadigan eng muhim marosimlardan biri. Roka marosimi kelin va kuyovning oilasi va do'stlarining birligini anglatadi. Rokka marosimidada ikkala oilaning sovg'alari qabul qilinadi.
Kurmay (unashtiruv)
Unashtiruv - panjob to'ylarining muhim qismidir. Birinchidan, qiz odatda juda bezakli bo'lgan fulkari (juda bezakli dupatta) bilan qoplangan bo'ladi. Ba'zi oilalarda bu chunni avloddan-avlodga o'tib kelayotgan oilaviy merosdir. Kelinga zargarlik buyumlari ham sovg'a qilinadi va ularni onasi va qaynonasi taqishga yordam beradi. Xina pastasidan (mehndi) kichik bir nuqta omad uchun uning kaftiga surtiladi va halqalar almashinuvi bilan muhrlanadi. Kelinning otasi kuyovning peshonasiga tikka (peshona belgisi) surtib duo qiladi. Sovg'alar almashinuvi ikki oila o'rtasida amalga oshiriladi. Har bir ishtirokchi juftlikga shirinliklar yedirib qo'yish orqali tabriklaydi.
Dholki/sangeet
Kelinning oilasi tomonidan o'tkaziladigan bayram marosimi bo'lib, unda kuyovning oilasining bir nechta yaqin a'zolari taklif qilinadi. Kelinning oilasi dholak chalib, kuyov va uning oilasini ermak qiladigan qo'shiqlar kuylashadi. Hozirgi kunda odamlar DJlarni yollashadi va raqsga tushishadi, keyin esa kechki ovqat bo'lib o'tadi. Kelin va uning kuyovli uchun ayollar sanjiti/kokteyli o'tkazadi.
Mehndi
To'y oldidan oxirgi asosiy vazifa vaqtinchalik xina ( mehndi ) naqshlari bilan bezashdir. Bu ko'pincha sangeet marosimi bilan birgalikda o'tkaziladi. Mehndi san'atkorlari o'g'il va qizning uylariga chaqiriladi va mehendini oiladagi ayollar, kuyov va kelinning qo'llari va oyoqlari kaftlariga surtadi. Qizlar to'yga kiyishni rejalashtirgan kiyimga mos keladigan narsalarni tanlashlari uchun Bindi va bilakuzuklar bilan savat beriladi. Mehendi marosimi ziyofat muhitida o'tadi. Kelin va boshqa xonimlar qo'llari va oyoqlarida mehendi ( xina bezalari) qiladilar (ko'pchilik ayol va qizlar buni faqat qo'llarida qiladilar, lekin kelin buni ikkala qo'l va oyoqda qiladi). Kelin uchun go'zal bezatilgan mehendi bo'lajak qaynona tomonidan yuboriladi.
Kelinning uyidagi marosimlar
Choora : To'y kuni qizning uyidagi marosimlar Choora marosimi bilan boshlanadi. Marosimni o'tkazishda eng keksa tog'a va xolalar muhim rol o'ynaydi. Choora asosan qizning tog'asi tomonidan sovg'a qilingan qizil bilakuzuklar to'plamidir. Odamlar choorani ushlab, qizning kelajakdagi turmushi uchun eng samimiy tilaklarini bildiradilar. Bundan tashqari, ular kelinning ustiga gul barglarini sepadilar. Shundan so‘ng qizning tog'asi, xolasi, dugonalari va amakivachchalari qiz taqadigan bilaguzukga kalira (kumush, tilla yoki tilla bilan qoplangan an’anaviy bezaklar) bog‘laydilar. thumb| Mayian marosimi Mayian : Bu panjob to'ylaridan bir kun oldingi tayyorgarlik marosimi. Bu marosim juftlikning ota-onalari uyida o'tkaziladigan kechgi festival. U ko'plab marosimlardan iborat: Batna, Choora, Jaggo mushakbozlik va ba'zan Sangeet va Mehndi. Mayian to'ydan bir kecha oldin bo'lib o'tadi va ishtirokchilar Panjobning qaysi qismidan ekanligiga qarab nishonlanadi.
Vatna/Haldi : To'rtta chiroq yoki diyas yonadi va kelin ularga qarama-qarshi o'tiradi. Yoritgichlarga doimiy ravishda moy quyiladi, shunda diyasning porlashi kelinning yuzida aks etadi. Vatna kelinning do'stlari va qarindoshlari tomonidan kurmal kukuni va xantal yog'idan tayyorlangan xamirni kelinning butun tanasiga surtishni o'z ichiga oladi. Bu kelinning hayotining eng unutilmas kunida yanada chiroyli ko'rinishi uchun amalga oshiriladi. Bu marosim kelinning to'ydan bir necha kun oldin eski kiyimlarida uyda qolishini talab qiladi. Ubtan  kelin va kuyovning tanasida, ayniqsa, yuzlarida porlashi kerak. Bu an'ana ba'zi madaniyatlarda Shaint nomi bilan ham tanilgan. Ushbu marosimdan so'ng, kelin va kuyov to'y marosimiga qadar bir-birlari bilan uchrashishdan cheklanadi. thumb| Panjobiy shagun ro'yxati Ghara gharoli : kelinning bhabisi(akasining xotini) tomonidan kelinning hammomi uchun bezatilgan ko'za dasuv ( gadoli ) keltiriladi. Ghara gharoli marosimida kelinning tug'ishgan aka-ukalari yoki ularning turmush o'rtoqlari yaqin atrofdagi ibodatxonaga tashrif buyurib, ko'zani muqaddas suv bilan to'ldirib keladi. Keyin qiz bu muqaddas suv bilan yuvinadi. Shundan so'ng, kelin to'y libosini kiyadi. Ghara gharoli va vatna marosimlari kuyovning uyida ham bo'lib o'tadi. Lekin u yoqda kuyovning qaynsinglisi ko‘za suv olib keladi. An'anaga ko'ra, ularning to'y liboslarini o'zlarining amakilari tomonidan sovg'a qilinadi. thumb| Jaggo marosimi Jaggo : Ushbu marosimda oila chiroyli bezatilgan to'yxonada raqsga tushadi va qo'shiq aytadi. Jaggo kechaning oxirgi soatlarida nishonlanadi. Mis yoki misdan yasalgan khadaa degan idishni diveh (sopol chiroqlar) bilan bezatib, ustiga xantal moyi solib yoqadilar. Kelin yoki kuyovning xolasi ( mami ) uni boshiga ko'taradi, boshqa ayol esa qo'ng'iroqli uzun tayoqni silkitib ko'taradi. Keyin ayollar boshqa do'stlari va oilalarining uylariga boradilar; shirinliklar va ichimliklar bilan kutib olingandan so'ng, ular u joyda raqsga tushishadi va davom etadilar. Bu shodlik, raqslar, mushakbozlik va taomlar bilan to'lgan baland shovqinli marosimdir. Bu marosim Pokistonda ham o'tkaziladi.
Kuyovlar uyidagi marosimlar
Sarvala : Yosh jiyani yoki amakivachchasi kuyov bilan bir xil kiyim kiyadi. U sarvala (kuyovning qo'riqchisi) deb ataladi va unga hamroh bo'ladi. right|thumb| Sarbalasi bilan ot minayotgan kuyov Sehra : Kelinning uyi kabi, Vatna va Ghara gharoli kuyovning to'y libosini kiyishi bilan birgalikda kechadi. Kuyov to'y libosini kiyib olgandan so'ng, puja o'tkaziladi. Shundan so'ng, kuyovning opasi kuyovning boshiga sehra bog'laydi. Sehrabandi marosimi tugagach, tadbirga guvoh bo'lganlarning barchasi omad timsoli sifatida bolaga sovg'alar va naqd pul berishadi. thumb| Sehrali kuyov Varna - yomon ko'zlardan saqlanish uchun kerak bo'ladigan marosim. Kuyovning bhabisi uning ko'zlariga surma (kohl) suradi.
Ghodi chadna - kuyov tarafdagi yakuniy marosim. Kuyovning opa-singillari, amakivachchalari uning otini boqib, bezab turishadi. Yomon ko'zdan saqlanish uchun odamlar naqd pul ishlatadilar va Varna marosimini o'tkazadilar. Keyin naqd pul kambag'allar o'rtasida taqsimlanadi. Shundan so'ng bola otga chiqib, uyidan to'yxonaga jo'naydi. right|thumb| Ghodi chadna thumb| Milnidagi sikh kuyovi Milni so'zma-so'z "tanishuv" degan ma'noni anglatadi. Sikh nikohini o'qish Ardas Sikh oyatlariga g'amxo'rlik qilish uchun mas'ul shaxs tomonidan amalga oshiriladi, so'ngra oilalardagi keksa erkaklarning rasmiy tanishtiruvi bo'lib o'tadi. Misol uchun, ikkala katta chacha (amaki) yig'ilib, gulchambarlarini o'zaro almashishadi. Milni marosimida qizning qarindoshlari yoshning kamayishi tartibida kuyovning yaqin qarindoshlariga shagun (omad belgisi) berishadi. Naqd pul va kiyim-kechak sovg'a qilinadi.
Jaimala/Varmala : Milnidan keyin kelin va kuyov oila turgan doiraning o'rtasiga kelib, bir-birlariga guldan yasalgan varmala - gulchambar taqib qo'yishadi, ular bir-birlarini qabul qiladilar, sevadilar va birgalikda yashaydilar. Kelin va kuyovning do'stlari va qarindoshlari ushbu quvonchli voqeani nishonlash uchun hazil va o'yin-kulgi bilan shug'ullanishadi. To'y marosimini o'tkazish uchun qulay vaqt yoki muddat belgilanadi. right|thumb| Hindu kelin va kuyov Kanyadaan va Fer : Kelinning otasi yigitning barmog'iga uzuk taqadi va keyin qizini yigitga topshiradi. Ushbu marosim Kanyadaan deb nomlanadi. Kanyadaandan keyin feralar boshlanadi. Feralar muqaddas olov, agni oldida sodir bo'ladi. Shundan so'ng kuyov qizning soch qismiga Sindur qo'yadi va Mangalsutra Rasam bo'lib o'tadi, bu yerda kuyov qizning bo'yniga munchoqli marjonlarni, ya'ni mangalsutrani bog'laydi. Bu marosimlarning barchasi tugagach, er-xotin o'rnidan turib, oiladagi barcha oqsoqollarning hoki poyini olib, baxtli turmush qurish uchun ulardan duo oladilar. Hind panjobiy to'yida Agni (muqaddas olov) odatda to'rt marta aylaniladi. thumb| Sikh Anand Karajda laavaan Sikh to'ylarida kelin va kuyov laavaan deb nomlangan Guru Granth Sahibni to'rt marta aylanishadi. Bu ular nafaqat bir-birlarini ikki tanada bir jon sifatida ko'rishga va'da berishlarini va sikh nikohidagi ideallikni, balki Guruni nikohlarining markazi sifatida ko'rishlarini anglatadi. Sikhlar nikoh marosimining hech bir qismida pujalar qilmaydi.
Joota chupai so'zma-so'z "oyoq kiyimlarini yashirish" degan ma'noni anglatadi. Kelinning opa-singillari poyabzal o'g'irlash bilan shug'ullanadilar. Bu qiziqarli an'ana bo'lib, unda qizlar poyabzalni qaytarish evaziga haq olishadi. Ular Kalexarisdan kelinning opa-singillari uchun oltin, amakivachchalari uchun kumush talab qiladilar.
To'ydan keyingi marosimlar
thumb| Uzuk topish marosimi Vidaai/Doli : Vidaai kelinning o'z ota uyidan ketishini bildiradi. Odatga ko'ra, kelin boshiga phulian yoki guruch tashlaydi. Bu urf-odat uning ota-onasiga yaxshi tilaklarini bildirishini anglatadi. Bu an'anaviy qayg'uli marosimda kelin ota-onasi, aka-ukalari, opa-singillari va qolgan oila a'zolari bilan xayrlashadi. Keyin uning akalari va erkak amakivachchalari uni turmush qurgan ayol sifatida yangi hayotini boshlash uchun o'z uyiga olib ketishni kutayotgan erining oldiga olib boradilar. Uning qarindoshlari bu yurishdan keyin tangalar tashlashadi. An'anaga ko'ra, qaynona ko'pincha Doliga kelmaydi va o'g'li va yangi xotinining kelishini kutib olish uchun uyda tayyorgarlik ko'radi.
Qaynona qo'lida bir stakan suv bo'ladi, u bu suv bilan kelinni yangi qizi sifatida qabul qilish va duo qilish ramzi sifatida bahu atrofida 3 marta aylanib, so'ng kelinni uni ichishga taklif qiladi.
Kuyovning uyida kuzatiladigan marosimlar
Phera Dalna : Yangi turmush qurganlar to'yning ertasi kuni kelinning ota-onasi uyiga tashrif buyurishadi. Odatda ularni kelinning akasi yoki ukasi olib keladi.
Muhim to'y qo'shiqlar
thumb| Pokistonlik panjobliklar to‘yda Kuyov tomoni qo'shiqlari
Sitthniyan (hazil qilinadi)
Boshqalar
Barcones
Barcones Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 55,42 km2. Aholisi — 30 kishi (2010).
540
Voqealar
Падение государства эфталитов в Индии
Vafot etgan
🇷🇺
Zirak
Zirak — quloqqa taqiladigan bezak buyumi (qarang Isirgʻa).
Isfara
Isfara (Исфара, ) — Tojikiston Respublikasining Sugʻd viloyatidagi shahar (1952-yildan). Isfara tumanining maʼmuriy markazi. Isfara daryosi boʻyida, Turkiston tizmasi yon bagʻrida. Konibodom — Shoʻrob yoʻnalishidagi temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 45 ming kishidan ziyod (2013-yil oʻrtalari).
Sanoati
Shaharda gidrometallurgiya, yorugʻlik texnikasi jihozlari, mineral boʻyoqlar zavodlari, meva, goʻsht konservasi, qurilish materiallari kombinatlari, tarix-oʻlkashunoslik muzeyi bor.
Tarixiy obidalari
Isfara 16-asrdan maʼlum. Isfara yaqinida Abdullaxon masjid namozgohi (16-asr), Qalʼai-Bolo oʻrta asr qalʼasining qoldiqlari, Chorsu qishlogʻida Hazrati Bobo maqbarasi (10—12-asrlar) saqlangan. 10-asr manbalarida faqat Isfara viloyati haqida maʼlumotlar uchraydi. 9—10-asrlarda Istaxrip shu viloyatdagi konlardan koʻmir qazib olinganligi va taxminan 180 kg koʻmir bir dirhamligini yozgan. Bobur davrida esa (16-asr) Isfara Fargʻona vodiysidagi 8 ta yirik shaharning biri sifatida qayd etilgan.
Blok
Blok (ing. block) —1) gardishida zanjir, arqon, tasma uchun novi boʻlgan gʻildirak shaklidagi oddiy mexanizm yoki detal. Tortish kuchi yoʻnalishini oʻzgartirish, kuch yoki tezlikdan yutish uchun, baʼzan, burovchi momentni uzatish uchun ishlatiladi. Vazifasiga koʻra, yoʻnaltiruvchi, barobarlovchi, qoʻzgʻaluvchan va harakatlantiruvchi (valga aylanma harakat uzatuvchi) xillarga boʻlinadi. Kuchdan yoki tezlikdan yutish uchun murakkab B.dan iborat yuk koʻtarish mexanizmi — polistpast qoʻllaniladi; 2) bir necha bir xil qismlardan iborat mashina uzeli, mas, ichki yonuv dvigateli silindrlar B.i, koʻp shpindelli stanoklardagi shpindel B.i; 3) kitob B.i — kitobning tartibga solinib, mukrva ichiga solishga tayyorlangan listlari; 4) qurilishda — hajmiy B.— bino hajmining bir qismi (mas, xona, kvartira va boshqalar).
Genzano di Lucania
Genzano di Lucania Italiyaning Basilicata mintaqasida joylashgan kommunadir. Potenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 207 km2. 6012 nafar aholi istiqomat qiladi.
Blok (maʼnolari)
Blok:
Saint-Antoine-du-Queyret
Saint-Antoine-du-Queyret Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
77 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,8 nafar kishi.
Neufvy-sur-Aronde
Neufvy-sur-Aronde Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
179 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,2 km2. Dengiz sathidan 52 – 131 m balandlikda joylashgan.
Tujetsch
Tujetsch Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Surselva (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 133.91 km2. 1881 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Tujetschning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Nimrod (Minnesota)
Nimrod AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Wadena County, Minnesota|Wadena
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
69 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 29,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,51 km2. Shundan 2,38 km2 quruqlik, 0,13 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 404 m balandlikda joylashgan.
541
Vafot etgan
🇷🇺
Matla
Matla (arab. — chiqish oʻrni, asosi) — 1) aruzda yozilgan lirik sheʼr, asosan, gʻazallarning birinchi bayti. Bundagi har ikki misra oʻzaro qofiyadosh (a-a) boʻladi. Keyingi baytlarning ikkinchi misralari M.ga qofiyadosh boʻlib keladi (b-a, v-a, g-a, d-a va h.). Bordi-yu gʻazalning ikkinchi bayti ham uning M. baytiga toʻliq qofiyadosh qilib tuzilsa, u sanʼatkorlik hisoblanadi va bunday sanʼat "Zebi matla" (matlaning yarashigʻi, zebi) deb ataladi. Uning qofiyalanish tartibi quyidagicha: a-a, a-a, b-a, v-a va boshqa Husni matladagi bayt M.dagi fikrga har jihatdan hamohang boʻlishi talab qilinadi. Oʻzbek sheʼriyatida bu sanʼatni birinchi boʻlib Navoiy qoʻllagan; 2) musiqada kuy va ashulalarning boshlangich qismlari ifodasi, musiqa terminologiyasida daromad deb ham yuritiladi.
NGC 4024
NGC 4024 Corvus yulduz turkumidagi E/SB0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Zœbersdorf
Zœbersdorf Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Strasbourg-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
168 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 88,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,9 km2. Dengiz sathidan 176 – 228 m balandlikda joylashgan.
Fkirina
Fkirina — shaharcha va kommuna boʻlib, J azoirni Oum El Bouaghi viloyatida joylashgan. 1998-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga qaraganda, aholisi 11,413 kishidan iborat.
Mirzajon Tillayev
Mirzajon Tillayev (1907-yil — 1993-yil) — Andijonlik xonanda va sozanda.
Faoliyati
1925–yil teatrga shogird boʻlib ishga kirgan.1927-yil sozanda lavozimiga oʻtadi.1928– yil teatr yoʻlanmasi bilan Samarqand davlat pedagogika instituti musaq boʻlimiga oʻqishga kiradi.1933-yil oʻqishni tamomlaydi va Samarqand shahridagi hotin qizlar texnikumida musiqa fanidan dars beradi.
Ziradoshlar
Ziradoshlar, soyabonguldoshlar (Apiaceae) — ikki urugʻpallalilar yoki magnoliyasimonlar sinfiga mansub oʻsimliklar oilasi. Asosan, bir yillik yoki koʻp yillik oʻtlardan iborat. Tropik va subtropik mamlakatlarda oʻsadigan ayrim turlari buta. Poyasi, asosan, tik usadi. Kupchiligining barglari murakkab, turli darajada qirqilgan. Gullari mayda, oq, koʻkishsariq yoki och qizil rangli, koʻpincha murakkab soyabonsimon toʻpgullarga yigʻilgan. Soyaboni oddiy yoki murakkab, uz. 1 m gacha yetadi. Har bir soyabonda bir nechtadan gul oʻrnashadi. Pishgan mevasi 2 ta mevachaga ajralib, mevabandda osilib turadigan qoʻsh pistachadan iborat. Asosan, Yer yuzining quruq mintaqalarida tarqalgan. 300 ga yaqin turkumi, 3000 dan ortiqturi bor. Oʻzbekistonda 69 turkumi va 198 turi usadi. Z.ning ayrim turlari (mas, zira, kashnich, sabzi, sumbul, shivit, kovrak, arpabodiyon, alkor va b.) tarkibida (koʻpincha, meva va barglarida) hilmaxil efir moylari boʻlganligi uchun ulardan qadimdan foydalanib kelinadi. 3. tibbiyot, parfyumeriya va oziqovqat sanoatida ishlatiladi. Baʼzi turlari (mas, sassiqalaf) zaharli, baʼzilari ekinlar orasida begona oʻt sifatida usadi
Dahyaki Poyon (Istaravshan)
Dahyaki Poyon (Даҳяки Поён)  — Tojikiston Respublikasining Istaravshan tumani, Nofaroj jamoatiga qarashli daha. Dahadan mahalla markazigacha 1 km, tuman markazigacha 16 km.
Sorano
Sorano Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Grosseto provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 175 km2. 3955 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Zirvak
Zirvak — palovning guruch solishdan oldin qovurib, suv solib qaynatib qoʻyilgan masalligʻi. 3. palov tayyorlashdagi eng muxim jarayonlardan biri. Doglangan yogʻda avval piyoz, soʻng goʻsht, sabzi qovuriladi. Qovurish meʼyoriga yetgach, yuzi bilan barobar suv quyib, olov pastlatiladi va hilhil pishguncha mildiratib qaynatiladi. Tuz va ziravorlar ham Z.ga solinadi (yana q. Palov).
Blok (bitim)
Blok, siyosiy blok — davlatlar, partiyalar, guruhlar oʻrtasida doimiy va vaqtincha tuziladigan bitim (ittifoq). Birgalikda harakat qilish yoʻli bilan umumiy siyosiy maqsadlarga erishish uchun tuziladi. B. oʻz tarkibiga kiruvchi davlat, partiya va guruhlarning bevosita aholiga murojaat etishi, saylovlarda bir nomzodni kursatishi, yagona siyosiy yoʻlni ishlab chsqishi, koalitsiyey hukumat tuzishi kabi shakllarda uchraydi.
Alloway (New Jersey)
Alloway AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Salem County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1128 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 18,5 km2. Shundan 18,0 km2 quruqlik, 0,5 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 33 m balandlikda joylashgan.
Pailloles
Pailloles Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Villeneuve-sur-Lot tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
281 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 30,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,3 km2.
Seul milliy universiteti san'at muzeyi
Tarix
SNUMoA muntazam ravishda talabalarning ishlari, shuningdek, xalqaro va mahalliy dizaynerlar va rassomlarning asarlari ko'rgazmalarini o'tkazadi.
Mexanik uzatmalar(Tishli uzatmalar)
Gidravlik avtomatik uzatmalarda qoʻllaniladigan episiklik tishli turi    Transmissiya — uzatma (shuningdek, vites qutisi deb ham ataladi) mashinada aylanish tezligini yoki yoʻnalishini oʻzgartirish uchun viteslardan foydalanadigan mexanik qurilma. Koʻpgina transmissiyalarda bir nechta vites nisbati mavjud, ammo bitta sobit vites nisbatidan foydalanadigan uzatmalar ham mavjud.
Seul milliy universiteti san'at muzeyi
Yo'nalishlar
MoA Seul milliy universiteti Gvanak kampusining asosiy darvozasining chap tomonida joylashgan. Metro yoki avtobusda asosiy darvozaga borib darvozaning chap tomonidagi amfi-plaza zinapoyasiga chiqish kifoya.
542
Vafot etgan
🇷🇺
Mexanik uzatmalar(Tishli uzatmalar)
Hozirda ishlab chiqarilayotgan benzin yoki dizel dvigatelli yengil avtomobillarning aksariyati 5-8 oldinga va bitta teskari vites nisbatiga ega transmissiyalardan foydalanadi. Elektr transport vositalari odatda bitta yoki ikki tezlikli transmissiyadan foydalanadilar.
Ruxsat etilgan nisbatli uzatmalar
thumb| Bristol Sycamore vertolyoti uchun uzatish Eng sodda transmissiyalarda vitesni pasaytirish yoki tezlikni oshirish uchun, baʼzan chiqish milining yoʻnalishini oʻzgartirish bilan birga, qatʼiy belgilangan nisbat ishlatilgan. Bunday uzatmalarga misollar vertolyotlarda, shamol turbinalarida va traktorlar uchun quvvat olish qurilmalarida — Power take-offs (PTO) qoʻllaniladi. Shamol turbinasi boʻlsa, vites qutisining birinchi bosqichi odatda turbinaning yuqori momentli kirishlariga bardosh berib, hajmini minimallashtirish uchun sayyoraviy uzatma hisoblanadi.
Koʻp nisbatli uzatishlar
right|thumb| Mazda M5OD qoʻlda uzatmalar qutisi (dvigatel tomondan koʻrilgan) Koʻpgina transmissiyalar, ayniqsa transport dasturlari uchun — mashina ishlayotgan vaqtda almashtirilishi mumkin boʻlgan bir nechta tishli nisbatlarga ega. Koʻp nisbatlar kirish tezligi diapazonini (masalan, dvigatel aylanish tezligi) maʼlum bir vaziyat uchun zarur boʻlgan chiqish tezligiga (masalan, avtomobil tezligi) moslashtirish uchun ishlatiladi. right|thumb| 4 bosqichli ketma -ket qoʻlda uzatmalar qutisi animatsiyasi
Qoʻllanma
Mexanik uzatmalar qutisi haydovchidan viteslarni qoʻlda tishli tayoq va debriyajni (odatda avtomobillar uchun oyoq pedali yoki mototsikllar uchun qoʻl tutqichi) ishlatish orqali tanlashini talab qiladi.
Zamonaviy avtomashinalardagi koʻpgina transmissiyalar kirish va chiqish vallarining tezligini sinxronlashtirish uchun sinxronlashdan foydalanadi. Biroq, 1950-yillarga qadar koʻpchilik avtomobillar sinxron boʻlmagan uzatmalardan foydalanganlar.
Ketma-ket uzatmalar(qoʻlda) uchun qoʻllanma
Ketma-ket uzatma(qoʻlda) — bu asosan mototsikllar va poyga avtomobillari uchun ishlatiladigan sinxron boʻlmagan uzatish turi. U sinxronlashtirilgan qoʻlda uzatmalarga qaraganda tezroq oʻtish vaqtlarini ishlab chiqaradi, bu sinxronlashdan koʻra it debriyajlaridan foydalanish orqali. Ketma-ket uzatmalar(qoʻlda), hamda, haydovchiga keyingi yoki oldingi vitesni ketma-ket tartibda tanlashni cheklaydi.
Avtomatik va yarim avtomatik uzatmalar
Avtomatik uzatmalar qutisi normal haydash sharoitida oldinga vitesni oʻzgartirish uchun haydovchidan hech qanday kiritishni talab qilmaydi. Yarim avtomatik transmissiya — bu baʼzi operatsiyalar avtomatlashtirilgan (koʻpincha debriyajni ishga tushirish), lekin toʻxtash joyidan oʻtish yoki viteslarni almashtirish uchun haydovchining kiritishi talab qilinadi. thumb| ZF 6HP gidravlik avtomat uzatmasining kesilgan koʻrinishi
Gidravlik avtomatik
Avtomatik uzatmalarning eng keng tarqalgan dizayni gidravlik avtomatik boʻlib, u odatda gidravlika yordamida boshqariladigan sayyoraviy uzatmalardan foydalanadi. Transmissiya dvigatelga koʻpchilik qoʻlda uzatmalar qutilari va ikki debriyajli uzatmalar tomonidan ishlatiladigan ishqalanish debriyaji oʻrniga tork konvertori (yoki 1960-yillarga qadar suyuqlik muftasi) orqali ulangan.
Ikki debriyaj — dual clutch(DCT)
Ikki debriyajli transmissiya — dual clutch(DCT) toq va juft viteslar uchun ikkita alohida debriyajdan foydalanadi. Dizayn koʻpincha ikkita alohida qoʻlda uzatmalar qutisiga oʻxshaydi, ularning tegishli debriyajlari bitta korpusda joylashgan va bitta blok sifatida ishlaydi. Avtomobil va yuk mashinalarida — dual clutch(DCT) avtomat uzatma sifatida ishlaydi, viteslarni oʻzgartirish uchun haydovchi kiritishni talab qilmaydi.
Doimiy oʻzgaruvchan — continuously variable(CVT)
Uzluksiz oʻzgaruvchan transmissiya (CVT) uzluksiz tishli nisbatlar diapazoni orqali muammosiz oʻzgarishi mumkin. Bu sobit qadamlarda cheklangan miqdordagi vites nisbatlarini taʼminlaydigan boshqa transmissiyalardan farq qiladi. Tegishli boshqaruvga ega CVT ning moslashuvchanligi avtomobil turli tezliklarda harakatlanayotganda dvigatelning doimiy aylanish tezligida ishlashiga imkon beradi.
CVTdan avtomobillar, traktorlar, yonma-yon, motorli skuterlar, qor avtomobillari, velosipedlar va tuproq ishlarida qoʻllaniladi.
CVTning eng keng tarqalgan turi, bir kamar yoki zanjir bilan bogʻlangan ikkita kasnaklardan foydalanadi; ammo, baʼzida bir nechta boshqa dizaynlar ham ishlatilgan.
Avtomatlashtirilgan qoʻlda / debriyajsiz qoʻllanma
Avtomatlashtirilgan qoʻlda uzatmalar qutisi — an automated manual transmission (AMT) aslida debriyajni boshqarish va/yoki viteslar oʻrtasida oʻzgartirish uchun avtomatik ishga tushirishdan foydalanadigan anʼanaviy qoʻlda uzatmalar qutisi.
Ushbu transmissiyalarning koʻplab dastlabki versiyalari yarim avtomatik ishlagan, masalan, Autostick, faqat debriyajni avtomatik boshqaradi, lekin vites oʻzgarishini boshlash uchun hali ham haydovchining kiritishini talab qiladi. Ushbu tizimlarning baʼzilari debriyajsiz qoʻlda tizimlar deb ham ataladi. Selespeed va Easytronic kabi toʻliq avtomatik ishlaydigan ushbu tizimlarning zamonaviy versiyalari haydovchining hech qanday kiritishisiz debriyaj ishlashini ham, vites almashinuvini ham avtomatik ravishda boshqarishi mumkin.
Dastlabki foydalanish
Dastlabki uzatmalar shamol tegirmonlarida, otda ishlaydigan qurilmalarda va bugʻ bilan ishlaydigan qurilmalarda toʻgʻri burchakli drayvlar va boshqa mexanizmlarni oʻz ichiga olgan. Ushbu qurilmalarning ilovalari orasida nasoslar, tegirmonlar va koʻtaruvchilar mavjud.
Avtomobillar
right|thumb| Ikki misol avtomobil dvigatellari uchun quvvat va moment egri chiziqlari ICE bilan ishlaydigan avtoulovlarda bir nechta vites nisbatlariga boʻlgan ehtiyoj shundaki, dvigatellar odatda taxminan 600-7000 ayl/daq oraligʻida ishlaydi, avtomobilning yoʻl tezligi esa odatda 0-1800 ayl/daq diapazonidagi gʻildiraklarning aylanish tezligiga toʻgʻri keladi. Bundan tashqari, dvigatelning xarakteristikalari quvvat diapazoni uchun turli xil optimal aylanish diapazonlarini keltirib chiqaradi va eng yuqori yoqilgʻi samaradorligiga erishadi.
Montpelier (Shimoliy Dakota)
Montpelier AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Stutsman okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,47 km2. Shundan 0,47 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 416 m balandlikda joylashgan.
Bruyères-et-Montbérault
Bruyères-et-Montbérault Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1552 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 132,6 nafar kishi.
Olaqanot (Asaka tumani)
Olaqanot — Andijon viloyatining Asaka tumani tarkibidagi qishloq.
Neuilly-en-Thelle
Geografiyasi
Maydoni — 15,7 km2. Dengiz sathidan 89 – 170 m balandlikda joylashgan.
Qabiq (Choʻn Oloy tumani)
Qabiq (Кабык) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Choʻn Oloy tumaniga qarashli qishloq. Qashqasuv ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 713 kishi.
Xayrobod (Koʻhistoni)
Xayrobod — Mascho Koʻhiston tumani Langar qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Xayroboddan mahalla markazigacha boʻlgan yoʻl 15 km, tuman markazigacha 19 km ni tashkil qiladi. Aholisi 220 kishi (2017 y.), tojiklar.
Saint-Antoine-sur-l'Isle
Saint-Antoine-sur-l'Isle Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Libourne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
505 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 48,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,4 km2.
Yusuf va Ahmad
Dostonning Xorazm varianti nemischa tarjimasi bilan birgalikda venger olimi H.Vamberi tomonidan dastlab undan olingan parchalar holida Leypsig shahrida (1867), soʻng toʻla ravishda Budapeshtda (1911) chop etilgan. 1927-yilda Fozil Yoʻldosh oʻgʻli va Poʻlkan shoirdan Hodi Zarif yozib olgan variant esa, 1987-yilda B.Sarimsoqov tomonidan nashr etilgan. Sharqshunoslik instituti qulyozmalar fondida dostonning juda koʻp qoʻlyozma nusxalari va litografik nashrlari, Til va adabiyot institutining folklor arxivida esa, xalq baxshilaridan yozib olingan variantlari mavjud.
Ad.:Jirmunskiy V.M.,Zarifov H., Uzbekskiy narodnsh geroicheskiy epos, M., 1947; Jumaniyozov R., Dongqozongan doston, T., 1993.
Mazluma Asqarova
Asqarova Mazluma (1924.4.11, Toshkent — 17-noyabr 2010-yil) – oʻzbek tilshunosi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1965). Filol. fanlari doktori (1963), professor (1965), Rossiya Federatsiyasi Ta’lim akademiyasining muxbir a’zosi (1968). Toshkent ped. bilim yurti (1940), Toshkent pedagogika institutining oʻzbek tili va adabiyoti fakulteti (1944)ni tugatgan. Shu institut (hozirgi Toshkent ped. universiteti)da oʻqituvchi (1948– 52), dotsent (1957–63). Oʻzbek tilshunosligi kafedrasining mudiri (1952–57; 1964-yildan). Ilmiy faoliyati hozirgi oʻzbek tilida ergashish formalari va ergashgan gaplarning tiplari mavzuiga bagʻishlangan. A. oʻrta maktablar uchun "Oʻzbek tili darsligi", oliy oʻquv yurtlari uchun "Hozirgi oʻzbek adabiy tili" darsligi (1-qism, 1980; 2-qism, 1986) mualliflaridan. 2010-yilning 17-avgustida 86 yoshida vafot etdi.
2000-yil fevral oyida vafot etganlar
Quyida 2000-yil fevral oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
German Kogen
German Kogen (1842-1918 yy.)
Tarjimai holi
Neokantchilikning Margburg maktabi asoschisi va rahbari. U Margburg shahri universitetida o‘qituvchilik faoliyatini boshlaganligi uchun ham bu maktab falsafiy adabiyotlarda shunday deb ataladi. U 1875-yil F.A.Lange vafotidan so‘ng falsafa kafedrasi mudiri lavozimini egallaydi. 1912-yilda Kogen istefoga chiqadi, Berlinga keladi va umrining oxirigacha shu yerda yashaydi. Margburg maktab vakillari Kogen va uning izdoshlari Kantning bilish nazariyasidagi ayrim g‘oyalardan yangi falsafiy tizimning asoslarini yaratishga harakat qildilar.
Asarlari
Kogen о‘zining ilmiy faoliyatini Kantning asosiy risolalarini talqin qilishdan boshlaydi. 1871 -yilda «Kantning tajriba nazariyasi»; 1877-yilda «Kant axloqini asoslash»; 1883-yilda «Cheksiz zarralar tamoyili»; 1889-yilda «Kant estetikasini asoslash»; 1904-yilda «Immanuil Kant»; 1907-yilda «Sof aqlni tanqidiga sharhlar» asarlarini chop ettirdi.Kogen faoliyatining ikkinchi davri uning shaxsiy falsafiy ta’limotini yaratish bilan bog‘liq. Aynan ana shu ta’limot neokantchilikning Margburg maktabi falsafasini tashkil qiladi. Shu davrda yaratilgan asarlarida Kogenga nafaqat Kant, Maymon va Fixtening ta’siri* balki Gegelning ham ta’siri sezilib turadi. «Sof bilish mantig‘i» (1902), «Sof hissiyot estetikasi» (1912) kabi asarlarda Kogen qarashlari kantchilarning qarashlaridan ko‘p jihatdan farq qiladi.