cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sharqiy Timor tarixi
Indoneziya istilosi
Hududni Indoneziyalashtirish choralari ko'rildi, ammo qarshilik, jumladan, qurolli qarshiliklari to'xtamadi. Timorlik talabalar va yoshlar tomonidan yangi hokimiyatga qarshi namoyishlar bo'lib o'tdi. FRETILIN jangchilari qarshilik ko'rsatishga harakat qilishdi, ammo kuchlar juda teng bo'lgan emas edi. Maktablarda portugal tilini o'rgatish taqiqlandi, hamma joyda qattiq senzura joriy etildi. Indoneziya ishg'oli paytida 200 000 dan ortiq timorliklar o'ldirilgan yoki ochlikdan halok bo'lgan edilar.
1982-yildan boshlab BMTning navbatdagi Bosh kotiblari bosib olingan hududlarning mustaqilligini tiklash maqsadida Indoneziya va Portugaliya bilan muzokaralar olib borishdi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Sebasti%C3%A3o_Gomes_grave.jpg/250px-Sebasti%C3%A3o_Gomes_grave.jpg|left|thumb|253x253px|Sebastyan Gomes qabriga yodgorlik [[Kortej|yurishi paytida bo'ldi. ]] 1991-yil 12-noyabrda Dilidagi qabristonda Indoneziya qoʻshinlari tomonidan oʻldirilgan yigit xotirasiga bagʻishlangan marosim chogʻida 200 nafar indoneziya askari olomonga qarata oʻt ochdi, natijada kamida 250 timorlik voqea joyida halok boʻldi.
Xorijiy guvohliklar tezda xalqaro axborot tashkilotlariga yo'l oldi va otishma tasvirlari ko'p marta televideniya orqali namoyish etildi. AQSHda hozirgi Sharqiy Timor va Indoneziya Action Network, ShTAN tashkil etildi va tez orada davlatning 10 ta shahrida filiallarini ochdi. Avstraliya, Braziliya, Germaniya, Irlandiya, Malayziya, Portugaliya va Yaponiyada boshqa birdamlik guruhlari paydo bo'la boshlagan edi.
1999-yilda Indoneziyadagi jiddiy siyosiy o'zgarishlarning o'zi tarixiy qarorga olib keldi. Suxarto rejimi qulaganidan keyin, ommaviy namoyishlar sabab, jahon jamoatchiligining bosimi ostida Indoneziyaning yangi prezidenti Habibi Sharqiy Timorda o'z taqdirini o'zi belgilash bo'yicha referendum o'tkazishni e'lon qilishga majbur bo'ldi.
Aprel oyidan buyon mamlakatda keskin siyosiy inqiroz hukm surmoqda. Indoneziya tarafdori militsiyalar - birinchi navbatda Aitarak Euriku Guterres - gubernator Abilio Xose Osorio Soares ma'muriyati ko'magida jang boshladi, 500 000 dan ortiq odam qochqinga aylandi, ularning ko'pchiligi G'arbiy Timorga majburan ko'chirildi. 6-sentabr kuni koʻpchilik xalqaro kuzatuvchilar, BMT missiyasi xodimlari va jurnalistlar evakuatsiya qilindi.
Jamoatchilik bosimiga qaramay, 5—sentabr kuni yigʻilgan BMT Xavfsizlik Kengashi Timorga boʻysunuvchi qoʻshinlarni yubormadi, chunki Indoneziya hukumati oʻzining 20 ming kishilik qoʻshinlari bilan vaziyatni nazorat ostiga olishi mumkinligini daʻvo qildi.
1999-yil 12-sentabrda Indoneziya hukumati xalqaro yordaam ko'maki Sharqiy Timorga kirishiga rozilik berdi. 20-sentabrda qo'shinlar (asosan avstraliyaliklar) kela boshladi, shu bilan birga insonparvarlik yordami yetkazila boshlandi.
Mustaqillik
2002-yil 20-mayga oʻtar kechasi Portugaliyaning sobiq mustamlakasi rasman mustaqil davlat deb e’lon qilindi.
2006-yil inqirozi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/83/Carlosbelo.jpg|left|thumb| Arxiyepiskop Karlos Belo, 1996—yil [[Nobel mukofoti|Nobel mukofoti laureati]] 2006-yil 20-mayda Indoneziya mustaqilligining yilligi munosabati bilan armiyaning katta qismi (1433-kishidan 593 nafari) armiya nizomi qoidalarini yumshatishni talab qildi.
Brigada generali Taur Matan Ruak tartibsizliklarni ishdan bo'shatdi, ikkinchisi qo'llarida qurol bilan kazarmani tark etdi.
Umumiy qo'zg'olon boshlandi, hammaning hammaga qarshi urushi. Titul qabilasiga qarshi qo'zg'olon - Tetum to'rtta davlatning tinchlikparvar kuchlari tomonidan to'xtatib qolingan edi.
Bugungi vaziyat
Osiyoda foydali qazilmalar va sanoat deyarli yo'q. Iqtisodiyotni tiklash bilan bir qatorda, mamlakatda barqarorlikni, xorijiy sarmoya oqimini ta’minlay oladigan ishlaydigan siyosiy tizim va qonunlarni yaratish zarur.
2012-yil 16-aprelda bo'lib o'tgan prezidentlik saylovlari natijasida general Taur Matan Ruak g'alaba qozondi. Uning asosiy raqibi Fransisko Guterrish edi. Ruak 60% dan koʻproq, Guterrish esa 38% ovoz olgan.
Til falsafasi
Til falsafasi tilning kelib chiqishi, mohiyati, kishilik jamiyatiga taʼsiri va insoniyat sivilizatsiyasi bosqichlaridagi o‘rni, roli, ahamiyatini falsafiy mushohada qilish bilan shug‘ullanuvchi falsafaning bir bo‘limidir. Mazkur atama borliq va tafakkur o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar, shuningdek bu munosabatlarni ifodalovchi va izohlovchi nazariy-metodologik bilimlarni o‘rganishga yo‘naltirilgan tadqiqotlar natijalarini o‘zida aks ettiradi.
Til falsafasi til tarixining ham, tilshunoslikning ham ilmiy-nazariy tahlilini beradi. Shuningdek, til mantig‘i, psixologiyasi va sotsiologiyasini o‘ziga qamrab oladi. Til, uning vujudga kelishi, rivoji va ahamiyati haqida qadimdan hind va yunon faylasuflari fikr yuritganlar. Naturalistik falsafa tilni tabiiy yo‘l bilan vujudga kelgan qobiliyat sifatida, idealistik falsafa esa — ruhning ijod mahsuli sifatida o‘rgangan. Til falsafasi sohasidagi tadqiqotlarning zamonaviy holati ikkita bir-birini to‘ldiruvchi yo‘nalishlar bilan xarakterlanadi: til faktik holatining tashqi va ichki voqeʼligiga qaytish, shuningdek inson tilining kategorial asoslarini aniqlashtirishga, grammatikaning umumiyligiga urinish. Shunga bog‘liq holda Herder, Humboldt va Grimm tadqiqotlariga murojaat qilinmoqda.
Zamonaviy gumanitar tafakkurda til falsafasi eng umumiy ko‘rinishda "falsafiy qoidalar tilning eng umumiy qonunlarini tushuntirish uchun, tilning asoslari esa o‘z navbatida muayyan zamonda ilgari surilgan baʼzi bir falsafiy muammolarni hal qilish uchun qo‘llaniladigan" yondoshuv sifatida tavsiflanadi.
Til haqidagi zamonaviy fanning yangi intralingvistik muammolari til va madaniyat, til va jamiyat, til va din nisbati haqidagi savollardan tashqari til va falsafa o‘zaro bog‘liqligi haqidagi masalani ham o‘z ichiga oladi.
Chóvar
Chóvar Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,20 km2. Aholisi — 349 kishi (2010).
Rajab Islombekov
Islombekov Rajab Qaplanovich (tug'.1925-yil yil 31-dekabr - 2011-yil yil 9-dekabr) - sovet, oʻzbek olimi, biokimyogari, 1964-yil Lenin mukofoti sovrindori.
Biografiya
Rajab Islombekov (1925-2011) — endokrinolog olim — Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasining muxbir aʼzosi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi, tibbiyot fanlari doktori. Oʻzbekistonda (OʻzSSR) yashagan. Rajab Islombekov 1925-yil 31-dekabrda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1947-yilda Toshkent tibbiyot institutini, 1950-yilda esa aspiranturani imtiyozli diplom bilan tugatgan. 1961-yilda “Endemik guatrning klinik morfologik tadqiqoti” mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qildi.
Ilmiy va tashkiliy faoliyat
Islombekov Toshkent shahridagi Endokrinologiya instituti asoschilaridan biri boʻlib, u yerda 18 yil – avval laboratoriya mudiri, keyin endokrinologiya kafedrasi mudiri lavozimlarida ishladi. 1967—1971-yillarda Toshkent viloyat tibbiyot instituti direktori bo'lgan.
Ilmiy faoliyat
Islombekovning ilmiy qiziqishlari qalqonsimon bez fiziologiyasi va patologiyasi, endemik buqoq muammosi yoʻnalishida jamlangan. U SSSRda qalqonsimon bez kasalliklarini radioaktiv yod bilan tashxislash va davolash usullarini joriy etishda kashshoflardan biri hisoblanadi. Rajab Islombekov yod va boshqa mikroelementlarning endemik buqoqning multifaktorial etnologiyasida tutgan oʻrni toʻgʻrisidagi kontseptsiyani taklif qildi va asoslab berdi, uning asosida endemik buqoqning oldini olish va davolash uchun dori vositasi yaratildi. Rajab Qaplanovich Islombekov Oʻzbekistonda endemik buqoq kasalligining etiologiyasi, patogenezi va tarqalishini oʻrganish boʻyicha koʻplab ekspeditsiyalar tashkilotchisi boʻlib, ommaviy yod profilaktikasini olib borardi, buning natijasida respublikada endemik buqoq kasalligi keskin kamaydi. Rajab Qaplanovich endokrinologiyaning turli muammolariga oid 150 dan ortiq ilmiy ishlar, jumladan, 7 ta monografiya muallifi. U endokrinologlarning yuqori malakali kadrlarini tayyorlashga katta hissa qo'shdi. Uning rahbarligida 20 ta doktorlik va nomzodlik dissertatsiyalari tayyorlandi.
Mukofotlar
Rajab Islombekovning mehnat faoliyati hukumat tomonidan yuqori baholandi. Mehnat Qizil Bayroq ordeni va ko'plab medallar bilan taqdirlangan. Islombekov Toʻraqulov Yolqin Xolmatovich bilan birgalikda “Qalqonsimon bez patologiyasining ayrim shakllarida yod va qalqonsimon gormonlar almashinuvi” ishi uchun Lenin mukofoti bilan taqdirlangan. 2004-yilda Rajab Islombekov “Kasb – hayot” xalqaro jamoat mukofoti bilan “Katta oltin haykalcha” va “Shon-sharaf, jasorat, bunyodkorlik, mehr-muruvvat uchun” ordeni bilan taqdirlangan.
Winamac (Indiana)
Winamac AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Pulaski okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2418 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 723,0 nafar kishi.
Ebdilda Tejibayeva
Ebdilda Tajibayev (Әбділда Тәжібаев, 2020-yilga qadar — Telikol ) — qishloq Shieli tuman Qiziloʻrda (viloyat) Gʻarbiy Qozogʻiston viloyatida joylashgan. Telikolskovo qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Shieli qishlogʻi tumanning markazidan taxminan 11 km shimoli-gʻarbda joylashgan. KATO kodi — 435262100.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1350 ta odamni tashkil qilgan (726 ta erkak va 624 ta ayol). 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, qishloqda 1725 ta inson istiqomat qilgan (870 ta erkak va 855 ta ayol).
Hojisiddiq Islomov
Islomov Hojisiddiq (1893, hozirgi Fargʻona viloyati, Logʻon qishlogʻi — 1933, Toshkent) — ilk oʻzbek professional aktyorlaridan. Oʻzbek teatri aktyorlik sanʼatida komediya janrining rivojlanishiga samarali hissa qoʻshgan. Moskvadagi oʻzbek drama studiyasida] taxsil olgan (1924-27). 1917-24-yillarda Hamza tuzgan Fargʻona oʻlka sayyor truppasida, 1927—33-yillarda Hamza teatrida aktyor. Oʻzbek xalqanʼanaviy teat-rini zamonaviy teatr bilan bogʻlashga institutilgan, hajviy obrazlar yaratgan. Eng yaxshi rollari: domla ("Hujum"), tabib ("Halima"), domla ("Tuhmatchilar jazosi"), Pantalone ("Malikai Turandot"), Osip ("Revizor") va b. Xu-shovoz xonanda ham boʻlgan. Konsertlarda kulgili qoʻshiqlar aytgan, qiziqchilik qilgan, Mirshohid Miroqilov bilan hajviy duet yaratgan.
Serches
Serches Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Soissons tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
297 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,3 nafar kishi.
Saint-Abit
Saint-Abit Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
274 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 65,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,2 km2.
Hazrati Maʼsuma saroyi
Hazrati Maʼsuma saroyi — Eronning Qum ustonidagi saroy. Bu imorat islom dunyosidagi eng katta va chiroyli diniy maskanlaridan biridir. Imoratning qurilishi bir necha bosqichda davom etgan boʻlib, dastlabki hijriy-qamariy  III asrda (milodiy 815-yil) boshlanib, IV asrda (milodiy 912-yil) maqbara va VI asrda (milodiy 1106-yil) gumbaz barpo etilgan. Saroy yaqinida Oyatulloh Burujardiy nomidagi ulkan masjid joylashgan. Ushbu majmuaga islom olamidagi buyuk olimlar dafn etilgan.
NGC 4679
NGC 4679 Kentavr yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
1772
1772-yil — chorshanba kuni boshlanuvchi kabisa yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Fritware
thumb|400x400px| Xitoy [[chinni idishi (chapda), 9-asr, Eronda qazilgan va Eronda ishlab chiqarilgan qovurilgan idish (o'ngda), 12-asr ( Britaniya muzeyi]] thumb| Radial dizaynli ko'k va oq kosa, 13-asr, Eron ( Bruklin muzeyi ) right|thumb| Sarv daraxti bilan bezatilgan idish, 1570–1575, Iznik ( Kalouste Gulbenkian muzeyi ) Fritware, shuningdek, tosh-pasta sifatida ham keng tanilgan, sopol idishning bir turi bo'lib, unda eritish haroratini kamaytirish uchun loyga frit ya'ni maydalangan shisha qo'shiladi. Aralash kvartlar yoki boshqa tarkibida kremniy bo'lgan materiallarni o'z ichiga olishi mumkin. Birlashtirish  uchun saqich yoki elim kabi organik birikma qo'shilishi mumkin. Olingan aralashmani faqat loydan pastroq haroratda yoqish mumkin. Keyin ob'ektni mustahkamlash uchun sirtga surib qo'laniladi.qo'llaniladi.
Nasiba Islomova
Nasiba Tursunboyevna Islomova (1955.16.5, Chinoz tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Guliston universitetini tugatgan (1994). 1972 yildan Yangiyoʻl tumanidagi 91-mak-tab oʻqituvchisi, Guliston shahridagi 1-, 3-maktab boshlangʻich sinf oʻqituvchi-si, ilmiy boʻlim mudiri, 1997 yildan 1-maktab direktori. U darslarni oʻziga xos ravishda tashkil etib, noanʼanaviy usullardan foydalanadi. Uning rahbarligi davrida maktab moddiy-tex-nika bazasi mustahkamlandi.
Fritware
Fritware kuchli oq tanani berish uchun ixtiro qilingan bo'lib, u sirtni qalay bilan oynalash bilan birgalikda Xitoy chinni natijasiga yaqinlashishiga imkon berdi. Haqiqiy chinni islom olamida bugungi kungacha ishlab chiqarilmagan.Va eng yaxshi islom sopol buyumlari yog'och va boshqa mahsukotlardan idishlar qilingan. Frit, shuningdek, ba'zi yerda Evropa chinnilarining muhim tarkibiy qismi edi.
Tarkibi va texnikasi
Fritware O'rta asrlarda islom dunyosida kuchli oq rangni berish uchun ixtiro qilingan bo'lib, u sirtning qalay oynasi bilan birgalikda Xitoy chinnilarining oq rangi, shaffofligi va ingichka devorlariga yaqinlashishiga imkon berdi. Haqiqiy chinni idishlar islom olamida hozirgi zamongacha ishlab chiqarilmagan va eng yaxshi islom sopol idishlari yog'och idishlardan qilingan. Frit, shuningdek, ba'zi yerda yevropa da tayyorlangan chinni idishlar sopol idishlar olamini muhim tarkibiy qismi tashkil qiladi.
Tarix
"Frit" - keramikada ishlatiladigan ezilgan kremniy oksidi. Frit ishlab chiqarishda ishlab chiqarilgan kulolchilik ko'pincha "fritware" deb ataladi, lekin boshqa nomlar qatorida "tosh pastasi" va " fayans " deb ham nomlanadi .Fritware innovatsion edi, chunki keramika buyumining sir va korpusi deyarli bir xil materiallardan tayyorlangan bo'lib, ular jipsroq va yaxshiroq birlashishi va parchalanish ehtimoli kamroq va past haroratda ham pishirilishi mumkin edi .Bunday past haroratli otish an'analari 11-asrga oid texnika namunalariga ega bo'lgan. Bular Yaqin Sharq va O'rta Osiyoda kam uchraydi. Bular millodan avvalgi yillarda ishlab chiqilgan bo'lishi mumkin. right|thumb| 12-asrning sirlangan fritware shaxmat to'plami, [[Nishopur kulolchilik, Eron . Metropolitan san'at muzeyi]] Proto-fritware ishlab chiqarish Iroqda eramizning 9-asrida Abbosiylar xalifaligi yillarida boshlangan va 836-yilda Samarra uning poytaxti sifatida o'rnatilishi bilan Samarra va Bag'doddagi Abbosiylar saroyida kulolchilikning keng tarqalgani mavjud Bag'doddan IX asrga oid "proto-tosh pastasi" korpusining matosida "relikt shisha parchalari" bor. Shisha gidroksidi-ohak-qo'rg'oshin-kremniy bo'lib, xamirni yoqish yoki sovutganda, shisha bo'laklarida vollastonit va diopsid kristallari hosil bo'ladi. "Ezilgan kulolchilik qo'shimchalari" ning yo'qligi bu parchalar sirdan kelib chiqmaganligini ko'rsatadi .Ularning qo'shilishining sababi ishqorni matritsaga otish paytida chiqarish bo'lar edi, bu esa "nisbatan past olov haroratida vitrifikatsiyani tezlashtiradi va shu bilan [keramika] tananing shaklini qattiqligi va zichligini oshiradi ."
Abbosiylar xalifaligi qulagandan so'ng, asosiy ishlab chiqarish markazlari Misrga ko'chib o'tdi, u erda 10-12-asrlarda Fotimiylar davrida haqiqiy pishiriq mahsulotlari ixtiro qilingan, ammo bu texnika bir muddat o'tgandan so'ng butun Yaqin Sharqqa tarqaldi thumb| Uzum dizayni bilan tayyorlangan idish-tovoq, Iznik kulolchilik, [[Turkiya, 1550–1570 ( Britaniya muzeyi )]] Dizayni, rangi va tarkibi bo'yicha ko'plab o'zgarishlar mavjud, oxirgisi ko'pincha idishlarni ishlab chiqarishda ishlatiladigan tuproq va jinslarning mineral tarkibidagi farqlar bilan bog'liq. Fritware keramika korpuslari Xitoydagi chinni hamkasblariga taqlid qilish uchun har doim juda nozik qilingan, bu kuchliroq keramika ishlab chiqaradigan frit texnikasi kashf etilishidan oldin keng tarqalgan emas edi. 13-asrda Eronning Koshon shahri meva-cheva ishlab chiqarish boʻyicha muhim markaz boʻlgan. Shahardagi koshinkorlar oilasidan chiqqan Abu’l-Qosim 1301 yilda qimmatbaho toshlar haqida risola yozgan bo'lib, unda idish-tovoq yasash bo'limi mavjud. Uning retsepti 10 qismli kremniy dioksididan 1 qismli shisha frit va 1 qismli loydan iborat aralashmani o'z ichiga olgan qovurilgan idishni ko'rsatdi. Frit kukunli kvartsni oqim sifatida ishlaydigan soda bilan aralashtirish orqali tayyorlangan. Keyin aralash pechda isitiladi. Islom olamida kulolchilikning dastlabki kunlaridanoq ichki aylanmasi juda keng tarqalgan bo'lib, kulolchilik haqidagi g'oyalarning harakatlanishi, ularning ma'lum hududlarida ularning jismoniy ishtirokisiz aniq ko'rinib turardi. Chinni ishlab chiqarishdagi monopoliyasi islom dunyosini dastlab idishlarni ishlab chiqarishga undagan Xitoyga idishlarning ko'chishi Xitoy chinni bezaklariga ta'sir ko'rsatdi va islom an'analaridan kobalt ko'k rangini oldi. Ushbu badiiy g'oyaning ko'chirilishi, ehtimol, 13-asrdan boshlab mo'g'ullar davrida Yaqin va Yaqin Sharq va Uzoq Sharq Osiyo o'rtasidagi aloqa va savdo aloqalarining kuchayishi natijasidir. O'rta va Yaqin Sharq, ayniqsa Forsdagi Qamsar va Anarakda ko'p bo'lgan kobalt rudasiga boyligi tufayli kobalt rangiga dastlabki monopoliyaga ega edi.
Iznik kulollari Usmoniylar imperiyasi Turkiyada milodiy 15-asrning oxirgi yillarda ishlab chiqarilgan. U korpus, slip va sirdan iborat bo'lib, bu erda korpus va sir "kvars-frit" dir .Ikkala holatda ham "fritlar" "g'ayrioddiy, chunki ular qo'rg'oshin aksidi va sodani o'z ichiga oladi"; qo'rg'oshin oksidi keramikaning termal kengayish koeffitsientini kamaytirishga yordam beradi .Mikroskopik tadqiqot shuni ko'rsatadiki, "frit" deb belgilangan material kvarts zarralarini bog'lash uchun xizmat qiluvchi "interstitsial oyna" dir .Stakan uchun frit moddasi qo'shildi va oraliq shisha olovda hosil qilindi.
Ilovalar
Fritware o'rta asrlarda islom dunyosida turli maqsadlarga xizmat qilgan. Chinni idishlarini o'rnini bosuvchi vosita sifatida kosalar, vazalar va kostryulkalar yasashda hashamatning ramzi sifatida va amaliy maqsadlarda ishlatilgan .Xuddi shunday, o'rta asr plitka ustalari tomonidan rangsiz korpusli kuchli plitkalar yasashda foydalanilgan, ular sir osti va bezak uchun mos asos bo'lib xizmat qiladi .Fritware oddiygina kulolchilik va plitka qo'yishdan tashqari buyumlarni yasashda ham ishlatilgan bo'lishi mumkin.Bundan tashqari, XII asrda shaxmat doskasi va to'plamlari kabi narsalarni yasashda foydalanilgani aniqlandi .Saljuqiylar imperiyasidan saqlanib qolgan misollar ko'rinadiki murakkab haykalchalar yaratish uchun fritwaredan foydalanish an'anasi ham mavjud.
Bu, shuningdek, islom olami uchun sopol korpusdan foydalanish edi, bu usul kulolchilikka porloq sopol sir qo'yadi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Oʻtkir Islomov
Islomov Oʻtkir (1932.22.11, Toshkent - 2013) — arxeolog olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000), tarix fanlari doktori (1978).
Toshkent pedagogika institutining tarix fakultetini tugatgan (1956). Arxeolog, O’zbekistonning mezolit davri tarixini tadqiq qilgan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya intida ilmiy xodim, katta ilmiy xodim (1964-70). 1970-yildan shu institutning Toshkent boʻlimida arxeologiya va tosh davri boʻlimi mudiri. Ilmiy asarlari, asosan, mezolit davriga bagʻishlangan. U mezolit davrini tarixiy davr sifatida Urta Osiyoda birinchi bor ochib berdi; arxeologik manbalarga asoslangan izlanishlari bilan insoniyatning Oʻzbekiston xududida 1 mln. yil mukaddam vujudga kelganligini ilmiy ravishda isbotladi.Toshkent pedagogika institutining tarix fakultetini tugatgan (1956). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya institutida ilmiy xodim, katta ilmiy xodim (1964-70). 1970-yildan shu institutning Toshkent boʻlimida arxeologiya va tosh davri boʻlimi mudiri. Zarafshon quyi oqimida qazuv ishlari bilan bir vaqtda Farg‘ona, Toshkent, Surxondaryo viloyatlaridagi mezolit davri yodgorliklarini o‘rganish bilan ham shug‘ullangan. 5.	“O‘rta Osiyo mezoliti” mavzusidagi doktorlik ishini muvaffaqiyatli himoya qildi (1977 y.). O‘zbekiston-Rossiya qo‘shma arxeologik ekspeditsiyasi rahbari bo‘lib, ushbu ekspeditsiya tomonidan Toshkent viloyatidagi Obirahmat g‘oridan bundan 50 ming yil ilgari yashagan neandertal va zamonaviy qiyofadagi tiplar oralig‘idagi inson tipining bosh chanog‘i qoldiqlarini topib o‘rganildi. Selung‘ur manzilgohining quyi qatlamlaridan topilgan bundan qariyb 1 mln yil ilgari yashagan arxantrop qoldiqlarining topilishi juda katta ilmiy yangilik sifatida e’tirof etildi. Akademik O‘.I. Islomov 160 dan ortiq ilmiy nashrlar muallifidir va ilmiy–ommabop nashrlar muallifidir. Bulardan eng asosiylari “Pervobitnaya kultura v nizovyax Zarafshana”, T., 1966, “Peshera Machay”, T., 1975, “Obishirskaya kultura”, T., 1980, “U istokov drevney kulturы Tashkenta”, T., 1988, “Kultura kamennogo veka Sentralnoy Fergani”, T., 1995, “Paleoekologiya i sledы drevneyshego cheloveka Sentralnoy Azii”, T., 1995. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (2000), tarix fanlari doktori (1978). Beruniy nomidagi davlat mukofoti laureati (1985 y).
Kvemo-Bodbe
Kvemo-Bodbe — Gruziyadagi qishloq.
2014 yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2287 kishi istiqomat qiladi.
Buffonada
Buffonada (buffonata — masxarabozlik, qiziqchilik) — komik aktyorning oʻyin uslubi. Buffonada oʻzbek hajvchi aktyorlari ijodida ham uchraydi. Oʻtmishdagi masxaraboz va qiziqchilar (Hasan bukri, Moʻmin qishloqi va boshqalar), Yusufjon qiziq Shakarjonov, M. Miroqilov, S. Xoʻjayev va boshqa aktyorlar buffonadaga xos holatlar yaratganlar. Buffonada, ayniqsa, sirkda keng qoʻllaniladi.
Courseulles-sur-Mer
Courseulles-sur-Mer Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3886 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 491,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,9 km2.
Pagnacco
Pagnacco Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15 km2. 4916 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Turku shahar kutubxonasi
thumb| Linnankatu eski kutubxona binosiga kirish va Charlz Sandisonning „Sub Rosa“ sanʼat asari. Turku shahar kutubxonasi (Turun kaupunginkirjasto, Åbo stadsbibliotek) Turku shahridagi jamoat kutubxonasidir. Bosh kutubxona shahar markazidagi VI tumanda joylashgan. Turku shahar kutubxonasida bir nechta filial kutubxonalar va ikkita koʻchma kutubxona ham ishlaydi. Bu Finlandiya janubi-gʻarbiy mintaqasidagi 18 ta jamoat kutubxonalarining birlashmasi boʻlgan Vaski kutubxona tarmogʻining bir qismi hisoblanadi.
Wehrbleck
Wehrbleck Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Diepholz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 27,93 km2. 759 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Turku shahar kutubxonasi
Kutubxona tarixi 1860-yillarga borib taqaladi, oʻshanda Turkuda xususiy moliyalashtirilgan xalq kutubxonasi va akademik yoʻnaltirilgan shahar kutubxonasi tashkil etilgan. Tez orada Turku munitsipaliteti ikkala kutubxonani ham boshqarishni oʻz zimmasiga oldi va 1912-yilda ular Turku shahar kutubxonasini tashkil qilish uchun birlashtirildi.
Wehrbleck
Hududi
Wehrbleckning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Turku shahar kutubxonasi
Turku shahar kutubxonasi mintaqaviy ahamiyatga ega kutubxona hisoblanib, Finlandiyadagi eng yirik jamoat kutubxonalaridan biridir. U 2018-yildan beri Finlandiya Proper va Satakunta mintaqalarida mintaqaviy rivojlanish mas’uliyatiga ega. Hududiy rivojlanishga mas’ul boʻlgan kutubxonalarga hududdagi ommaviy kutubxonalarning ish muhitini rivojlantirish, xodimlarning malaka va bilimlarini oshirish vazifasi yuklatilgan.
Semiz Ali Posho
Semiz Ali Posho (Semiz Ali Paşa; ? – 1565-yil 28-iyun) – Usmonlilar imperiyasining 38-Bosh vaziri.
Turku shahar kutubxonasi
Xalq kutubxonasi va shahar kutubxonasi (1862—1912)
thumb| 1924-yilgacha boʻlgan asosiy kutubxonaning eski binosi. Turku shahar kutubxonasi tarixi 1860-yillarga borib taqaladi, oʻshanda Turkuda ikkita xususiy kutubxona tashkil etilgan: ishchilar sinfi uchun xalq kutubxonasi va oʻqimishli sinflar uchun akademik yoʻnaltirilgan shahar kutubxonasi. Xalq kutubxonasi (fin. Turun kansankirjasto) 1862-yilda tashkil etilgan boʻlib, dastlab zavod egasining xotini uyida faoliyat yuritgan. Kutubxona haftada bir-ikki soat ishlagan va har bir mijozga bir vaqtning oʻzida faqat bitta kitobni vaqtinchalikka olishga ruxsat berilgan, negaki, fondda bor-yoʻgʻi mingga yaqin kitob bor edi. Kitobni qarzga olish bepul boʻlgan boʻlsa-da, bir belgi miqdorida ixtiyoriy yillik toʻlov bor edi. Biroq, Xalq kutubxonasi tez orada moliyaviy qiyinchiliklarga duch keldi va hatto 1870-yillarning boshida qisqa muddatga vaqtincha yopildi. Turku munitsipaliteti 1878-yilda kutubxona boshqaruvini oʻz qoʻliga olgach, moliyaviy ahvol yana yaxshilandi.
Semiz Ali Posho
Biografiya
Tugʻilgan sanasi nomaʻlum. Ba’zi ma’lumotlarda Albaniyada, baʻzilarida Bosniyada tavallud topgan deyiladi. 1549-yildan 1554-yilgacha Misr beklarbegisi boʻlgan. Rustam poshoning oʻlimidan soʻng Bosh vazir bo’lgan.
Turku shahar kutubxonasi
Xalq kutubxonasi va shahar kutubxonasi (1862—1912)
Taxminan 1900-yillarda ikkala kutubxonaning ham binolari juda kichrayib borardi. Mahalliy tadbirkor va homiy Fredric von Rettig shahar uchun yangi kutubxona binosini sovgʻa qilgandan soʻng vaziyat yengillashdi. Binoga qoʻshimcha ravishda von Rettig 10 000 kitob, sanʼat kolleksiyasi va kutubxonalarni saqlash uchun katta miqdorda pul sovgʻa qildi. Yangi kutubxona binosining meʼmori Fredric von Rettigning kuyovi Karl Avgust Vrede edi. Bino Gollandiyaning kech Uygʻonish davri uslubida ishlab chiqilgan va uning bevosita modeli Stokgolmdagi zodagonlar uyiga oʻxshash edi. Xalq kutubxonasi yangi binoning birinchi qavatiga, shahar kutubxonasi ham aynan shu qavatga ko‘chdi. Shahar kutubxonasiga kirish asosiy eshikdan, Xalq kutubxonasiga esa kirish Linnankatu tomonidan, yon eshikdan kirilardi.
Bir binoda joylashgan Xalq kutubxonasi va shahar kutubxonasi 1912-yilda rasman birlashtirildi. Yangi kutubxonaning nomi Turku shahar kutubxonasi (fin. Turun kaupunginkirjasto, shvedcha: Åbo stadsbibliotek) edi. Sobiq xalq kutubxonasining birinchi qavati kutubxonaning umumiy boʻlimiga, keyingi qavati esa kutubxonaning oʻquv boʻlimiga aylantirildi.
Oʻsish va modernizatsiya (1913 — 1970)
thumb| 1960-yillarda Pikisaaridagi kitob avtomobili. 1910-yillarda Turkuda ham ommaviy kutubxonalarni rivojlantirish haqidagi Amerika gʻoyalari ildiz ota boshladi. Turku shahar kutubxonasida kutubxonachi boʻlib ishlagan Eynar Xolmberg Angliya va AQShga qilgan sayohatlaridan oʻzi bilan yangi va radikal gʻoyalarni olib keldi. Tez orada bu yangi gʻoyalar va tushunchalar Turkuda amalga oshirildi. Oʻzgartirish va islohotlarning aksariyati 1914-yilga kelib amalda koʻrila boshlandi. Turku shahar kutubxonasida ochiq kolleksiyalar, hamma uchun bepul kreditlar, uzoq ish soatlari, bolalar boʻlimi va zamonaviy tasniflash tizimi joriy etildi. Birinchi qavatdagi alohida erkaklar va ayollar oʻquv zallari birlashtirilib, gazetalar peshtaxtalarga oʻrnatildi, ularni mehmonlar tik turgan holda oʻqishlari mumkin edi. Linnankatu tomondagi yon eshik butunlay yopildi, shundan soʻng har bir kishi kutubxonaga asosiy eshikdan kiradigan boʻldi. Foydalanish qoidalari qayta koʻrib chiqildi, shunga koʻra kitoblarni vaqtinchalikka berish butunlay bepul boʻldi va har bir rezident kitoblarni qarzga olish huquqiga ega edi. Bu kutubxonaning universal ommaviy kutubxonaga qarab yanada aniq rivojlanayotganini anglatardi, chunki homiylar va kreditlar soni sezilarli darajada oshgan edi. Biroq Birinchi jahon urushi va Finlandiya fuqarolar urushi kutubxonaning progressiv davrini tugatdi: 1919-yilda Turku shahar kutubxonasida kutubxonachi sifatida ish boshlagan muallif Volter Kilpi kutubxonani tanazzulga uchragan holatida ish boshladi. Kilpi boshqaruvi davrida kutubxona asta-sekin tiklana boshladi, biroq bir necha yildan soʻng Kilpi oʻz lavozimini tark etib, endi tashkil etilgan Turku universiteti kutubxonasida ishlay boshladi.
1933-yilda kutubxonada Stokgolm jamoat kutubxonasidagi shunga oʻxshash xizmatdan ilhomlangan mijozlar uchun maxsus yordam stoli tashkil etilgan. 1878-yildan buyon eski Xalq kutubxonasida gazetalar oʻqish zali mavjud boʻlib, XX asrda gazeta va jurnallar xizmati yanada rivojlanib, kengaytirildi. 1907-yilda Sofiankatu tomonidan gazetalar uchun alohida oʻquv zali, keyinchalik yana ham koʻproq oʻquv zallari tashkil etildi. Gazeta va jurnallar uchun jami toʻrt xil qulay sharoitdagi oʻqish zallari mavjud edi. Shuningdek, bolalar kutubxonasi xizmati ham astoydil rivojlantirildi. Xalq kutubxonasi binosida bolalarning oʻz oʻquv zali bor edi, lekin tez orada u yetarli emas va juda kichik ekani anglashildi. 1914-yildagi oʻzgarishlar paytida bolalar oʻz boʻlimlariga ega boʻlishdi. Oʻshandan beri bolalar va yoshlar kutubxonaning faol foydalanuvchilari boʻlib kelgan.
Yangi asosiy kutubxona (1971)
thumb| Yangi Bosh kutubxona binosining ichki koʻrinishi. XX asrda Bosh kutubxona juda kichrayib bordi. Shu sababli Bosh kutubxonaning koʻplab boʻlimlari turli joylarda taqsimlanishi kerak edi. 1970-yillarning boshlarida musiqa boʻlimi Läntinen Rantakatu tomonidan viloyat gubernatorining sobiq qarorgohiga koʻchirildi. 1990- yilda kutubxonaning gazeta va jurnallar uchun toʻrt xil oʻquv zallari birlashtirildi. Boʻsh joy yoʻqligi sababli bolalar boʻlimini 1991-yilda Eski Buyuk maydondagi Xjelt uyiga koʻchirilishiga toʻgʻri keldi va u 2007-yilgacha faoliyat koʻrsatdi.
1980-yillarning boshidan boshlab kutubxona boʻsh joy yetishmasligi muammosiga yechim topish uchun harakat qildi. 2003-yilda shahar Kengashi nihoyat Bosh kutubxona uchun eski bino yonida joylashgan yangi bino qurish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Yangi kutubxona binosi uchun loyiha tanlovida JKMM Architects gʻolib boʻldi va qurilish 2007-yilda yakunlandi. Bolalar boʻlimi, oʻquv zali va musiqa boʻlimi endi boshqa boʻlimlar bilan bir tom ostida joylashishi mumkin edi. Bugungi kunda Bosh kutubxona eski kutubxona binosidan va Linnankatu tomonidan koridor bilan bogʻlangan yangi kutubxona binosidan iborat. Bundan tashqari, Bosh kutubxonada majlislar zallari, kutubxona binosining ichki hovlisida esa kafe ham mavjud.
XXI asrda filial kutubxonalarining bir qismi yopilgan. Martti kutubxonasi va Mikael kutubxonasi 2009-yilda yopilgan, Lauste kutubxonasi esa 2019-yilda faoliyatini to‘xtatgan. Koʻpgina filial kutubxonalari oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish kutubxonalariga aylantirildi, yaʼni ulardan xodimlar mavjud boʻlmaganda ham foydalanish mumkin. Oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatish ushbu filial kutubxonalaridan foydalanuvchilar sonini biroz oshirgan ham edi.
Filiallari
Turku shahar kutubxonasida asosiy kutubxonadan tashqari yana oʻnta filial kutubxonasi, bitta xizmat koʻrsatish punkti va ikkita koʻchma kutubxonalari mavjud. Aunela, Hirvensalo, Ilpoinen, Nummi, Paattinen, Vasaramäki va Yli-Maaria kutubxonalari ham oʻz-oʻziga xizmat koʻrsatadigan kutubxonalar boʻlib, ulardan kutubxona kartasi va biriktirilgan pin-kod bilan mustaqil ravishda foydalanish mumkin hisoblanadi.
Statistikasi
Turku shahar kutubxonasining 2021-yildagi statistikasi:
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Kvemo-Nashovari
Kvemo-Nashovari — Gruziyadagi qishloq. Kaxeti viloyatining Lagodexi munitsipalitetida joylashgan. Aholisi 456 kishi (2014).
Manbalar
.
Teresa
Teresa Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,9 km2. Aholisi — 288 kishi (2010).
Oberembrach
Oberembrach Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Bülach okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 10.20 km2. 962 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Oberembrachning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
1773
1773-yil — juma kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Misr yozuvi
Misr yozuvi — miloddan avvalgi 4ming yillikdan to milodiy 3—4 a.gacha qadimgi misr tili uchun xizmat qilgan soʻz-boʻgʻinli yozuv tizimi. Uning dastlabki asosini 500 dan ortiq iyeroglif (belgirasm) tashkil etgan boʻlib, ular tasavvuriy holda muayyan tushunchalar bilan bogʻlanib, tushunchalarni soʻzlarda ifodalaganlar. Bu davrdagi yozuvda, asosan, undoshlar ifodalanib, unlilar ixti-yoriy qoʻllangan. Keyinchalik, miloddan avvalgi 2-ming yillikdan boshlab Misr yozuvining iyeratik (muqaddas) turi yaratildi. Unda iyerogliflardan ham maʼlum darajada foydalanilgan bo'lsada, soʻzlarni yozishda fonetik maʼno va oʻxshashliklarga eʼtibor beriladi, asosan, tez yozish koʻzda tutiladi. Miloddan avvalgi 7-asrdan boshlab iyeratik yozuv asosida Misr yozuvining yangi tez yozuv usuli — demotika (xalqona tez yozuv) ishlab chiqildi. Demotik yozuvda belgilar anchagina soddalashtirilib, bir necha undoshni ifodalovchi belgilar kamaytirilib, ularning oʻrniga bir undoshni ifodalaydigan belgilar qoʻllana boshlagan. Demotik Misr yozuvi milodiy 3—4-asrlargacha qoʻllanib kelgan.
Buxarest tinchlik shartnomasi
Buxarest tinchlik shartnomasi 1) 1913-yilda tuzilib, 2Bolqon urushiga yakun yasagan sulh (qarang Bolqon urushlari, 1912—13); 2) bir tomondan, Germaniya, AvstriyaVengriya, Bolgariya va Turkiya, 2tomondan Ruminiya oʻrtasida 1918-yilda tuzilgan sulh. Ruminiya AvstriyaVengriyaga chegara uchastkalarini (taxminan 6 ming kv.km) berdi, Jan. Dobrujani Bolgariyaga qaytardi (Shim. Dobruja ustidan Germaniya boshliq blokning kondominimumi oʻrnatildi). Buxarest tinchlik shartnomasi shahri (1918) Versal sulh shartnomasi (1919) bilan bekor qilindi.
Paularo
Paularo Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 84 km2. 2853 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Misr tili
Misr tili, qadimgi misr tili — hozirgi Misr hududida tarqalgan, somxom tillari oilasiga mansub. Arab tilining misr lahjasi tomonidan siqib chiqarilgan va milodiy 5-asrdan ulik tilga aylangan. Misr tilida yozilgan dastlabki yodgorliklar miloddan avvalgi 4ming yillik oxiri — 3ming yillik boshiga toʻgʻri keladi. Oʻzining 35 a.dan iborat tarixida Misr tili bir-biridan far-klanuvchi 4 ta taraqqiyot bosqichini bosiboʻtgan: kad. Misr tili (miloddan avvalgi 32—22-asrlar), oʻrta Misr tili (miloddan avvalgi 22—14-asrlar), yangi Misr tili (miloddan avvalgi 14—7-asrlar), demotik Misr tili (miloddan avvalgi 7-asr — milodiy 5-asr); yozuvining oʻta murakkabligi sababli, Misr tilining grammatik qurilishi, lahjalari haqidagi barcha maʼlumotlar taxminan harakterga ega. Misr tilini va uning negizida paydo boʻlgan kopt tilini, bu tillarning yozuvlarini oʻrganish davom etmoqda.
Catherine Reitman
Yoshligi
Reytman Kaliforniyaning Los-Anjeles shahrida fransuz-kanadalik aktrisa Jenevyev Robert va slovakiyalik kanadalik kinorejissor Ivan Reytmanning qizi boʻlib tugʻilgan. Uning otasi yahudiy oilasidan edi va onasi yahudiylikni qabul qildi. U Keyt maktabida oʻqigan va Janubiy Kaliforniya universitetida aktyorlik boʻyicha ixtisoslashgan. U Kerolin Reytman va rejissor Jeyson Reytmanning singlisi.
Faoliyati
2011-yil yanvar oyida Reitman Ketrin Reytman bilan “Breakinʼ It Down” filmini YouTube -da 2013-yil iyul oyida yakunlangan film sharhi veb-shousini ishga tushirdi. U vaqti-vaqti bilan Kevin Smitni Hollywood Babble-On podkastida Ralf Garman bilan birga mehmon sifatida toʻldirdi.
Reytman „Toʻy halokatlari“ xit filmiga asoslangan "Haqiqiy toʻy halokatlari " teleserialida rol oʻynadi. U „ Betxovenning 2-chi“ (1993), „ Knocked Up“ (2007), „ Men seni sevaman, odam“ (2009) va „Foydali doʻstlar“ (2011) filmlarida suratga tushgan. Shuningdek, u “ Hollywood turar joyi”, “Filadelfiyada doim quyoshli”, “ Onang bilan qanday tanishganman”, “Begona oʻtlar ” va “ Qora rang ” seriallarida rollarni ijro etgan. U "Zaldagi bolalar " eskiz komediya seriyasining jonlanishida ishtirok etishni rejalashtirmoqda.
2016-yilda Reytman Wolf & Rabbit Entertainment ULC kompaniyasini tashkil qildi. Eri Filipp Sternberg bilan CBC uchun yarim soatlik, bitta kamerali Workinʼ Moms komediyasini suratga olish uchun. U Sternberg bilan birga bosh rolni ijro etgan serialning yaratuvchisi, ijrochi produseri, yozuvchisi va yulduzi. Bundan tashqari, Reytman serialning har bir faslida bir nechta epizodlarni boshqargan. Workinʼ Moms 2017-yilda beshta Kanada ekran mukofoti nominatsiyasini oldi, jumladan, Reytman uchun eng yaxshi aktrisa, komediya va eng yaxshi serial, komediya.
Shaxsiy hayoti
U aktyor va produser Filipp Sternbergga turmushga chiqqan va ularning ikki farzandi bor.
1774
1774-yil — shanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Jinoyatchilikka qarshi kurashda xalqaro hamkorlik huquqi.
Annotatsiya.
Maqolada sohaning nomi, jinoyatchilikka qarshi kurashda xalqaro hamkorlik huquqi bilan bog'liq ayrim muammolar tahlil qilinadi. Davlatlar o‘rtasidagi hamkorlik tamoyillarini amalga oshirishdagi qiyinchiliklarga e’tibor qaratilida. Xalqaro xarakterdagi jinoyatlarni tasniflash va BMTning jinoyatchilikka qarshi kurashdagi faoliyati bilan bir qatorda, jinoyatlarni qayta tasniflashda ifodalangan davlatlar suverenitetiga e’tibor bermaslik bilan bog‘liq bo‘lgan Interpolning roli ta’kidlanadi.
Tayanch so’zlar:
Xalqaro jinoyat, Gaaga konvensiyasi, Jeneva konvensiyasi, sanksiyalar, jinoiy aktlar, xalqaro-huquqiy javobgarlik, xalqaro jinoyat sudlari, agressiya, genotsid, aparteid, irqiy kamsitish.
Foydalanilgan ababiyotlar ro'yhati
¹Batafsil ma'lumot olish uchun qarang: Kolosov Yu.M. Xalqaro huquqda javobgarlik. - M., 1975 yil; Ushakov N.A. Davlatlarning xalqaro javobgarligi uchun asoslar. - M, 1970 yil.
²Sharmazanashvili G.V. Xalqaro hukumatlararo tashkilotlar: Darslik. - M „1986 yil. - S. 87-88.
Serbiya bayrogʻi
Serbiya milliy bayrogʻi (shuningdek, Uchrangli bayroq ham deyiladi; Državna zastava) — Serbiya Respublikasining davlat ramzlaridan biri. Bayroq tuzilishi toʻgʻri toʻrtburchak shaklidagi matodan tashkil topgan boʻlib, gorizontal holatdagi bir xil oʻlchamdagi qizil, koʻk va oq kabi uch xil rangdan iborat. Ushbu bayroq 19-asrdan buyon Serbiya davlati va serb millatining bayrogʻi sifatida ishlatilinib kelinmoqda. Bayroqning hozirgi shakli 2004-yilda qabul qilinib, 2010-yilda biroz oʻzgartirilgan.
Bayroq dizayni
Bayroqdagi toʻliq ranglar va belgilar Vizantiya bayrogʻidan olingan. Bayroq 2:3 nisbatda boʻlib, 3 ta teng gorizontal qizil, koʻk va oq ranglarlardan iborat. Ranglar sxemasi quyidagicha :
Stefan Uroš bayrogʻi
Vengriya qiroli Bena IV chet el hukmdorlarini qabul qilganida Bela IV saroyi oldida soʻnggi qirol Urošning bayrogʻini oʻrnatgan.
Stefan Dečanski bayrogʻi
1326-yilda qirol Stefan Dečanski Iskandariyadagi Mamluklar sultonligiga urush boshlaydi. Vizantiyaliklarning taʼkidlashicha, Velbajd jangida serblar tomonidan koʻtarilgan bir nechta urush bayroqlari boʻlgan va asosan bayroqlarning rangi sariq boʻlgan.
Stefan Dušan bayrogʻi
Serbiya qirolligini 1339-yilda boshqargan Stefan Dušan oʻz bayrogʻini ishlab chiqqan. Bayroqda ikki qizil boshli burgut tasvirlangan boʻlib, bayroqning rangi oq boʻlgan. Keyinchalik bayroqning yuqori va quyi qismlarining rangi qizil, markazining rangi esa oq rangga almashtirildi.
Zamonaviy bayroqlar
1835-yil qabul qilingan konstitutsiyaga muvofiq, serbiya bayrogʻining asosini qizil va oq ranglar tashkil qiladi. Bayroq Rossiya tomonidan tanqid qilinib kelinadi, buni asosiy sababi esa bayroqning Fransiyaning inqilobiy bayrogʻiga oʻxshashidir. Keyinchalik Miloš Obrenović yangi konstitutsiyada ranglarni aniq qilib belgilashni taklif qildi va bayroqning yuqori qismiga oʻzgartirishlar kiritildi. Hozirgi Serbiya bayrogʻining ranglari Rossiya bayrogʻiga oʻxshash, ammo bir xil emas. Rossiy bayrogʻi, Serbiya bayrogʻidagi ranglarning teskarisidir. Buni tushuntirish uchun turli hikoyalar mavjud: Karadorje davrida Serbiya delegatsiyasi yordam soʻrab Rossiyaga borgan va kelganidan keyin bayramda qatnashishi kerak boʻlgan. Ulardan nega tadbirda ishtirok etmayotganlarini so‘rashganida, ular shoshib kirib, Rossiya bayrog‘ini teskari tartibda koʻtarishgan. Shunday qilib, fuqarolar Serbiya bayrogʻini oʻziga xos xususiyatlari borligini anglashgan. 1835-yildan 1918-yilgacha Serbiya davlati Xorvatlar va Sloveniya qirolligiga qoʻshilishganida ham oʻzining qizil, koʻk va oq rangli bayroqlarini ishlatishgan. 1918-yilda Vashingtondagi Oq uy tepasiga AQShning Serbiyaga birdamlik belgisi sifatida Serbiya bayrogʻi koʻtarilgan.
Ikkinchi jahon urushidan keyin Yugoslaviya oltita respublikadan tashkil topgan sotsialistik federativ respublikaga aylantirildi, ulardan biri Serbiya edi. Har bir respublika o'z bayrogʻiga ega bo'lish huquqiga ega edi, biroq unda sotsialistik qizil yulduz boʻlishi shart edi. Yugoslaviya parchalanganidan keyin Serbiya dastlab Yugoslaviya Respublikasi tarkibidagi hudud sifatida Serbiya bayrogʻidan foydalanishni davom ettirdi. 1992-yilda Serbiya konstitutsiyaviy referendumida saylovchilardan yulduzli yoki yulduzsiz bayroqni tanlashni hal qilishlari kerak edi. Ovoz beruvchilarning koʻpchiligi qizil yulduzli bayroqni tanlashdi. Shunga qaramay, 1992-yilda Serbiya parlamenti tavsiyasiga koʻra qizil yulduz bayroqdan olib tashlandi.
Serbiya bayrogʻi, millati serb boʻlganlar orasida mashhur boʻlib, Bosniya va Gersegovinada ham davlat bayrogʻidan koʻra Serbiya bayrogʻini afzal koʻrishadi.
Davlat bayrogʻi
Davlat binolarining kirish joylarida doimiy ravishda davlat bayrogʻi hilpirab turadi. Voyvodina, Kosovo va Metoxiya provinsiyalarining muassasalari uni faqat milliy bayramlarda oʻrnatishadi. Shuningdek, u Serbiya uchun muhim voqealarni nishonlaydigan bayramlar va boshqa tantanali tadbirlar paytida va boshqa holatlarda oʻrnatiladi. Motam paytida esa, bayroq ustunning yarim qismiga tushiriladi. Saylov paytida har bir saylov uchastkalarda bayroq oʻrnatilgan boʻlishi shart. .
Fuqarolik bayrogʻi
Serbiyaning fuqarolik bayrogʻi doimiy ravishda Milliy assambleya, viloyat organlari va davlat xizmatlari markazlarining kirish qismida hilpirab turadi.
Bayroqqa hurmat
Davlat bayrog‘i ham, fuqarolik bayrog‘i ham yerga tegadigan qilib ko‘tarilishi mumkin emas. Ular shikastlangan yoki foydalanishga yaroqsiz boʻlsa, ishlatilmasligi kerak.
Yomon ob-havo sharoitida bayroq koʻtarilmaydi. Kechki payti esa, bayroq atrofi yoritiladi.
NGC 4680
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Fontaine-lès-Cappy
Fontaine-lès-Cappy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,5 km2. Dengiz sathidan 47 – 91 m balandlikda joylashgan.
Les Paul
Les Paul (talaffuzi: Les Pol), asl ismi Lester William Polsfuss (9-iyun, 1915 – 12-avgust, 2009) — amerikalik jazz va country gitarachi, qoʻshiqchi hamda ixtirochi boʻlgan. U yaxlit tanali elektrik gitara yaratib, rock'nʼroll rivojiga katta hissa qoʻshgan. Les Paul shuningdek musiqaga boshqa yangiliklar ham kiritgan. Masalan, tovush ustidan tovush yozish (bir necha qatlamli elektron ovoz yozish), "delay" va "phaser" samaralari hamda koʻp-yoʻlakli tovush yozish kabi yangiliklar ixtirochilaridan boʻlgan. Hamkasbi Ted McCarty bilan birgalikda "Gibson Les Paul" elektrogitarasini ishlab chiqqan.
Les Paul shuningdek virtuoz gitarachi boʻlgan, zamonaviy gitarachilar undan haligacha ilhomlanishadi. Turmush oʻrtogʻi Mary Ford bilan 1950-yillarda qoʻshiqlar yozishgan, plastinkalari millionlab sotilgan.
Courson
Courson Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Vire tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
484 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 28,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,8 km2.
Koʻfte
thumb| Sabzavotli Tabriz kuftesi Koʻfte (کوفته) — Eronning mashhur taomlaridan biri boʻlib, sabzavotlar va qizil goʻshtdan tayyorlanadi. Koʻfte, xuddi obgusht singari, Eron oshxonasining zamonaviy taomlaridan biridir. Guruch ham koʻftening ajralmas tarkibiy qismlaridan biri hisoblanadi va garnir sifatida ishlatiladi.
Nodir Mirzo oʻzining pazandalikka bagʻishlangan kitobida bu taom haqida alohida toʻxtalib oʻtgan. U ozarbayjoncha koʻfte va oddiy koʻfteni qanday pishirishni sharhlashdan boshlab, uning boshqa turlari haqida ham maʼlumotlar yozib qoldirgan.
Barver
Barver Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Diepholz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 25,9 km2. 1038 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Buxgalteriya
Buxgalteriya (Buchhalter)
Barver
Hududi
Barverning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Buxgalteriya
1) buxgalteriya hisobini yuritish;
2) korxona, muassasalarning moliyaviy ishlarini qayd etib borish, nazorat qilish, jumladan xodimlarga ish haqi yozish, buxgalteriya hisoboti va boshqa hisobotlar tuzish bilan shugʻullanuvchi maxsus boʻlimi. Odatda Buxgalteriyani bosh hisobchi (buxgalter) boshqaradi.
Nikolay Buharin
200px|right Nikolay Ivanovich Buharin (1888-1938) — siyosiy arbob, akademik (1928). Rossiyadagi 1905–07 va 1917-yilgi (oktabr) inqiloblar ishtirokchisi. 1917–18 yillarda "soʻl kommunistlar" yetakchisi. 1918–29 yillarda "Pravda", 193437-yillarda "Izvestiya" gazetalari muharriri. 1917–34 yillarda partiya MK a’zosi (1934–37 yillarda a’zolikka nomzod). 1924—29 yillarda MK Siyosiy byurosi a’zosi. 20-yillar oxirida qishloq xoʻjaligini jamoalashtirish va industriyalashni oʻtkazishda favqulodda choralar qoʻllanilishiga qarshi chiqdi, bu esa "VKP(b)da oʻng ogʻmachilik" deb e’lon qilindi. Buharin falsafa va siyosiy iqtisod fanlari buyicha asarlar muallifi. 1938-yil mart oyida sovetlarga qarshi "oʻng trotskiychi blok" deb atalgan ish buyicha qatagʻon qilingan, ulimidan keyin oqlangan (1988).
Corydon (Iowa)
Corydon AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Wayne okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1,585 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 440,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,60 km2. Shundan 3,60 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 333 m balandlikda joylashgan.
Rautalampi
Rautalampi Finlandiyadagi munisipalitetdir. Shimoliy Savoniya mintaqasida joylashgan. Munitsipalitetda 2,947 nafar aholi istiqomat qiladi ( 28 February 2023 ).Munitsipalitet bir tilda fin tilidir.
Qo‘shni shaharlar - Hankasalmi, Konnevesi, Pieksämäki, Suonenjoki, Tervo va Vesanto hududlaridan iborat. Rautalampidan Kuopiogacha bo‘lgan masofa taxminan 70 kilometrni tashkil qiladi.
Nomi
Munitsipalitetning nomi „temir hovuz“degan ma’noni anglatadi, shuning uchun ham munitsipalitet gerbida temir ramzi tasvirlangan.