cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rossiya
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
1917-yil oktabr toʻntarishi sanʼat ahlini ikkiga boʻlib yubordi. Kazimir Malevich, Yevgeniy Lansere oʻzlarini "inqilob kuychisi" deb atadilar. Aleksandr Benua, Konstantin Somov kabi mashxur rassomlar esa chet ellarga bosh olib ketdilar. Sovet davrida milliy bisotni saklash haqidagi dekretlarga qaramay, faqat inqilobga xizmat qiladigan sanʼat asarlarigina saqlab qolindi, boshqalari vahshiyona yoʻq qilib tashlandi. Inkilob hamda fuqaro urushi voqealari va qahramonlarini tasvirlovchi racm va haykallar yaratish ragʻbatlantirildi. Meʼmorlar baxaybat shahar va inshootlar loyixalarini chiza boshladilar. 40-yillarning 2-yarmi va 50-yillarda Ikkinchi jahon urushida vayron boʻlgan shaharlarni qayta tiklash va yangi sanoat markazlarini barpo etishga kirishildi. Stalingrad (Volgograd), Smolensk, Kursk, Novgorod kabi shaharlar yangidan qurildi. Moskvada baland binolar (Moskva universiteti, meʼmorlar L.V.Rudnev, S.Ye.Chernishev, P.V.Abrosimov, A.F. Xryakov; mehmonxonalar), Kishloq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasi kabi mahobatli inshootlar, meʼmoriy majmualar, koʻp qavatli turar joylar barpo etiddi. Zamonaviy loyihalar asosida industrial qurilish usullaridan, yigʻma temirbeton va boshqa yangi qurilish materiallaridan foydalanishga oʻtiddi.
Rassomlikning barcha janrlari rivojlandi. Maishiy janrda A.A. Milnikov, Fyodor Reshetnikov, Arkadiy Plastov, portret janrida Martiros Saryan, Viktor Oreshnikov, karikaturada Boris Prorokov, Kukrinkslar, Vitaliy Goryayev, estampda Georgiy Vereyskiy, Yu.I.Pimenev, haykaltaroshlikda Nikolay Tomskiy, L.Ye.Kerbel, Ye.V.Vuchetich, M.K.Anikushin, teatr va kino rassomligida V. Rindin, N.Zolotaryov, E.Stenberg, rangtasvirda N. Andronov, V.Popkov, T. Salaxov jozibador asarlar yaratdilar. Keyingi yillarda ijtimoiy xayotga qiziqish kuchaydi. Xalq hunarmandchiligining yogʻochsozlik, kulolchilik, kandakorlik, sirkorlik, suyak oʻymakorligi, toshtaroshlik, kashtachilik, gilamdoʻzlik kabi turlari rivojlandi.
Mavlono Sifotiy
Mavlono Sifotiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni endi tanila boshlagan shoir sifatida eʼtirof etib, oʻzini koʻrmaganligini, lekin sheʼrini eshitganligini aytib, quyidagi baytini keltiradi: Baski, dar sar havasi roʻyi tu dorad dida,
Rossiya
Musiqasi
Qadimgi rus musiqasi oʻz mazmuni, janri, shakl va ifoda vositalariga koʻra xilmaxil boʻlib, mehnat, marosim, qahramonlik, hazil va sevgi qoʻshiklaridan iborat. Xalq xorida geterofoniyata asoslangan koʻp ovozli musiqa shakli rivojlandi. Asosiy musiqa asboblari – gusli, domra, keyinchalik balalayka, gitara, garmon, bayan va boshqa Skomoroxlar sanʼati xalq ijodiga yaqin boʻlgan. 10-asr oxirida xristianlik qabul qilingach, cherkov xonandaligi rivojlandi, musiqa yozuvi oʻzlashtirildi. 17–18-asrlarda cherkov xonandaligida koʻp ovozlilik paydo boʻlishi bilan birga koʻp ovozli dunyoviy qoʻshiklar ham tarqaldi, jamiyat hayotida musiqaning roli oshdi, zamonaviy professional musiqa janrlari yaratildi. Peterburg va Moskvada opera teatrlari paydo boʻldi. Ye. Fomin, V. Pashkevich, I. Xandoshkin, D. Bortnyanskiy kabi kompozitorlar yetishib chiqdi.
Mavlono Sifotiy
Pusht soʻyi man-u roʻ soʻyi tu dorad dida.
Rossiya
Musiqasi
19-asrning 2choragida Mixail Ivanovich Glinka rus musiqasini jahon madaniyati yutuqlari darajasiga koʻtardi. Uning anʼanalarini A. Dargomijskiy davom ettirdi. 1859-yil A. Rubinshteyn tashabbusi bilan Peterburgda Rossiya musiqa jamiyati tuzildi. Peterburg (1862) va Moskva (1866) konservatoriyalari tashkil topdi. Kompozitorlarning "Qudratli tuda" ijodiy guruhi (M.Balakirev, Aleksandr Borodin, Modest Musorgskiy, Nikolay Rimskiy-Korsakov va boshqalar)ning faoliyatida davr nafasi aks etdi. Pyotr Chaykovskiyning simfonik va kamer asarlari, opera va baletlari 19-asr jahon musiqasi rivojida muhim bosqich boʻldi. Sergey Raxmaninov, Aleksandr Skryabin ijodi 20-asr boshlariga toʻgʻri keldi. Ular ketidan yetishib chiqqan. Sergey Prokofyev, Dmitriy Shostakovich, Nikolay Myaskovskiy, Aram Xachaturyan, Tixon Xrennikov va boshqalar turli musiqiy janrlarda salmokli asarlar yaratdi. 20-asr boshlarida ijrochixonandalar Fyodor Shalyapin, Leonid Sobinov, Antonina Nejdanova, pianinochilar F. Safonov, Konstantin Igumnov, Genrikh Neygauz, skripkachi Leopold Auer, 20-asrning 2-yarmida dirijyorlar – Ariy Pazovskiy, Nikolai Golovanov, Yevgeniy Mravinskiy, Yevgeniy Svetlanov, Gennadiy Rojdestvenskiy, Samuil Samosud, pianinochilar – Emil Gilels, S. Rixter, skripkachi – David Oystrax, Leonid Kogan, Viktor Viktorovich Tretyakov, Vladimir Teodorovich Spivakov, violonchelchilar – Daniil Borisovich Shafran, Y. Rostropovich, Natalya Gutman, xonandalar – N.A. Stepanova, Yelena Vasiliyevna Obrazsova, Ivan Semyonovich Kozlovskiy, Sergey Yakovlevich Lemeshev, Vladimir Andreyevich Atlantov va boshqa mashhur boʻldilar. 20-asrning oxirgi oʻn yilliklarida Rossiya Shchedrin, Andrey Pavlovich Petrov, Boris Tishchenko, Edison Vasilievich Denisov, Sofiya Asgatovna Gubaydulina, Alfred Garriyevich Shnitke kabi kompozitorlar opera, simfoniya va vokalsimfonik janrlarda ijod qildilar. Georgiy Sviridov rus mumtoz musiqasi anʼanalarini davom ettirdi. Estrada musiqasi rivoj topdi. Mualliflik qoʻshigi deb atalgan yoʻnalish (Bulat Shalvovich Okudzhava, Aleksandr Arkadievich, Vladimir Visotskiy, Yuriy Vizbor) shuhrat qozondi. Eng mashhur estrada, jaz va rok qoʻshiqchilar orasida Iosif Davidovich Kobzon, Lyudmila Zikina, Aleksandr Borisovich Gradskiy, Alla Pugachyova, Filipp Bedrosovich Kirkorov, Yuri Mixailovich Antonov, Lev Leshchenko, Viktor Tsoy, Larisa Dolina, Valery Leontyev va boshqa bor. Ikkinchi jahon urushi yillari Leningrad konservatoriyasi Toshkentga evakuatsiya qilindi. Bu yerda uning ijrochilari hamda mahalliy ijrochilar tomonidan Dmitriy Shostakovichning "Leningradnoma" simfoniyasi ilk bor (1942-yil 22-iyun) ijro etiddi. Moskva konservatoriyasi va uning huzurida faoliyat koʻrsatgan Moskva oʻzbek opera studiyasi oʻzbek milliy opera sanʼati kadrlarini tayyorlash va ularning malakasini oshirishga katta hissa qoʻshgan.
Mavlono Sifotiy
(Mazmuni: Koʻzlarim sening yuzingni koʻrish havasida boʻlgani uchun menga doimo orqa oʻgirib, senga qarab turadi).
Rossiya
Musiqasi
Turli davrlarda Leonid Vitalyevich Sobinov, Antonina Nejdanova kabi opera solistlari, Lev Nikolayevich Oborin, Grigory Romanovich Ginzburg, Mstislav Rostropovich, Garri Grodberg, Daniil Shafran, Yuriy Abramovich Bashmet, Leonid Kogan singari sozandalar, Dmitriy Shostakovich, Aram Xachaturyan, Tixon Xrennikov kabi kompozitorlar, Zara Doluxanova, Irina Konstantinovna Arxipova, Tamara Andreyevna Milashkina, Iosif Davidovich Kobzon, Alla Borisovna Pugachyova singari xonandalar, Vladimir Spivakov rahbarligidagi "Moskva virtuozlari" kamer orkestri, Yevgeniy Svetlanov rahbarligidagi Rossiya simfonik orkestri, "Katta teatr" xonanda va raqqosalari va boshqa Oʻzbekistonda gastrolda bulishgan.
Teatri
Teatr sanʼati unsurlari mehnat jarayoni va diniy marosimlar, xalq oʻyinlari, bayramlar bilan bogʻliq holda yuzaga kelgan. Teatr madaniyatining dastlabki namoyandalari skomoroxlardir (ular birinchi bor 1048-yil yilnomalarda tilga olingan). 1648-yil ularning tomoshalarini cherkov taqiqlab qoʻydi (spektakllarda cherkov va hokimiyatni hajv qiluvchi koʻrinishlar boʻlgan). Skomoroxlarning anʼanalarini qoʻgʻirchoq teatri davom etgirdi.
16-asr 2-yarmida maktab teatriga asos solindi, cherkov, saroy teatrlari vujudga keldi. Rossiyada yevropacha shakldagi drama teatri 17-asr oxirida paydo boʻddi. 1703-yil qirol Petr I ning buyrugʻi bilan Moskva Qizil maydonida teatr binosi qurildi, unda tomoshalar koʻrsatildi. 18-asr boshlarida havaskorlik teatrlari, Moskva universiteti huzurida teatr tashkil etiddi. A. Sumarokov rus professional dramaturgiyasiga asos srddi, uning nazariyotchisi va amaliyotchisi boʻldi. 1776-yil Peterburgda birinchi doimiy teatr ishlay boshladi, shu teatr "asosida 1780-yil Petr teatri, 1776-yil Moskva Bolshoy teatri (Katta teatr), 1824-yil Maliy teatr (Kichik teatr) tashkil topdi. 1832-yil Peterburgda Aleksandr (hozirgi Pushkin nomidagi) teatr binosi kurildi. 18-asr oxiri – 19-asr boshlarida krepostnoy teatrlari keng yoyildi.
1812-yil Vatan urushidan keyin rus sahnasida William Shakespeare, Friedrich Shiller, Denis Fonvizin, Vasiliy Kapnist, Ivan Krilov, Vladislav Ozerov asarlari koʻrsatildi. Koʻngilochar tarjima asarlarini Aleksandr Griboyedov, Nikolay Gogol, Aleksandr Pushkin, Aleksandr Ostrovskiy pyesalari siqib chiqardi. Glikeriya Fedotova, Aleksandr Yujin, Vladimir Davidov kabi aktyorlar sahna madaniyatini yuqrri koʻtardilar. 1898-yil Konstantin Stanislavskiy bilan Vladimir Nemirovich-Danchenko tomonidan Moskva Badiiy teatri tashkil etildi. 20-asr boshlarida Moskva va Peterburgda bir qator yangi teatrlar, tajriba teatr studiyalari, viloyatlarda turli yoʻnalishdagi teatrlar ish boshladi. 20-yillar oxiri – 30-yillar boshlarida ishchi yoshlar teatrlari ommalashdi. Koʻpchiligi havaskor va yarim professional jamoalardan iborat boʻlgan bu teatrlar keyinchalik professional teatrlarga negiz boʻldi. Ayniqsa, 30-yillar sahnasida inqilobiytarixiy pyesalar ustunlik qildi. Ikkinchi jahon urushi yillarida koʻpgina teatrlar sharqqa koʻchirildi, front teatrlari va artistlar brigadalari tashkil etildi. Urushdan keyingi yillarda teatr sanʼatining rivoji notekis va ziddiyatli boʻldi. Bu sohaga hokimiyatning aralashuvi koʻpgina teatr jamoalari, ayrim sanʼat arboblari va aktyorlar ijodiga asoratli taʼsir qildi.
50-yillar oxiri – 80-yillarda rus mumtoz adabiyoti va dramaturgiyasi asarlarini yangicha talqin qiluvchi spektakllar paydo boʻddi. Fyodor Dostoyevskiy, Lev Tolstoy, Anton Chexov, Jan Molyer pyesalari bilan bir qatorda Boris Vasilyev, Fyodor Abramov, Vasiliy Shukshin, Vladimir Voynovich kissalari sahnalashtirildi. 80-yillarda teatrlarning faoliyat sharoiti tubdan oʻzgardi, senzura bekor qilindi, spektakllarning rahbar organlar tomonidan "qabul kilinishi" barham topdi. Yuriy Lyubimov, Georgiy Tovstonogov, Leonid Xeyfets, Ruben Simonov, Pavel Xomskiy, Yuriy Yeryomin kabi rejissorlar tarixiy va zamonaviy mavzulardagi asarlarni zoʻr mahorat bilan sahnalashtirdilar, aktyorlardan – Yuliya Borisova, Kirill Lavrov, Innokentiy Smoktunovskiy, Mixail Ulyanov va boshqa teatr taraqqiyotiga muhim hissa qoʻshdilar. Rossiyada opera va balet sanʼati, shuningdek, qoʻgʻirchoq teatri, sirk sanʼati ham rivojlangan. Yuqorida sanab oʻtilgan teatrlardan tashqari Moskvada Yevgeniy Vaxtangov nomidagi, Mossovet nomidagi, Sankt-Peterburgda V. Komissarjevskaya nomidagi teatr, Arkadiy Raykin nomidagi satira teatri, Moskvada Sergey Obrazsov nomidagi qoʻgʻirchoq teatri, "Kreml baleti" teatri va boshqa teatrlar mashxur. Teatr uchun kadrlar Rossiya teatr sanʼati akademiyasi, Boris Shchukin nomidagi, Mixail Shchepkin nomidagi teatr bilim yurtlari, teatr badiiytexnika bilim yurti, sirk va estrada sanʼati bilim yurti va boshqa oʻquv yurtlarida tayyorlanadi.
Kinosi
1908-yildan Sankt-Peterburgda Aleksandr Drankovning, Moskvada Aleksandr Xanjonkov va Iosif Yermolyevning kino firmalari tashkil etildi. Ilk kinochilar xalq qoʻshikdari, mumtoz adabiyot asarlari asosida filmlar yaratishdi ("Stenka Razin va knyaz qizi", rejissor Vladimir F. Romashkov, 1908; "Sevastopol mudofaasi", rejissor Vasiliy Mixailovich Goncharov va Aleksandr Alekseyevich Xanjonkov, 1911). 1910-yillarda "Dvoryanlar uyasi" (rejissor V.RossiyaGardin), "Qargʻa motkasi" (rejissor Yakov Protazanov) filmlari suratga olindi. 20–30-yillarda rejissorlardan Sergey Eyzenshteyn, Aleksandr Ivanovskiy, G. Roshal, Vsevolod Pudovkin, Dziga Vertov tarixiy va hajviy filmlarni tomoshabinlarga taqsim etdi. "Hayotga yoʻllanma" nomli birinchi ovozli badiiy film (rejissor N. Ekk) 1931-yil yaratildi. Shundan keyin "Aleksandr Nevskiy" (rejissor Eyzenshteyn), Petr 1 (rejissor Vladimir Petrov) kabi tarixiy, "Quvnoq yigitlar", "Volga Volga" (rejissor Grigoriy Aleksandrov), "Traktorchilar" (rejissor I. Piryev) kabi hajviy filmlar ekranga chiqarildi. Ikkinchi jahon urushi va undan keyingi yillar kinematografiyasining koʻpchilik asarlari vatanparvarlik, fantexnika inqilobi, jumladan, kosmosni zabt etish mavzulariga bagʻishlandi ("U vatanni himoya qiladi", rejissor Fridrix Ermler; "Turnalar uchmokda", rejissor Mixail Kalatozov; "Inson takdiri", rejissor Sergey Bondarchuk; "Olovning boʻysundirilishi", rejissor Daniil Xrabrovitskiy va boshqalar). Mumtoz adabiyot asarlarini ekranlashtirish doim katta oʻrin olib keldi. Jumladan, Fyodor Dostoyevskiyning "Jinoyat va jazo" (1970, rejissor L.A.Kulijanov), Maksim Gorkiyning "Yegor Bulichev va boshqalar" (1973, rejissor Yuriy Solovyev) va "Vassa" (1983, rejissor Gleb Panfilov), Mixail Bulgakovning "Qochish" (1971, rejissor A.Alov, V. Naumov), Chexovning "Dasht" (1977, rejissor S. Bondarchuk), I. Goncharovning "I.I.Oblomov hayotining bir necha kuni" (1980, rejissor Nikia Mixalqov), Aleksey Tolstoyning "Petrning yoshligi" (1981, rejissor Sergey Gerasimov) asarlari suratga olindi. Rejissor V. Menshovning "Moskva koʻz yoshlarga ishonmaydi" va A. Mittaning "Ekipaj" filmlari Rossiya kinematografiyasida ijtimoiy va maʼnaviy yoʻnalishga eʼtibor kuchayganidan darak berdi. 60–80-yillarda G.Chuxray, Vasily Shukshin, Gleb Panfilov, N. Mixalqov, E. Ryazanov kabi rejissorlar barakali ijod qildilar. 90-yillarda voyaga yetgan rejissorlar avlodi keksa kino arboblari bilan ijodiy bahs yuritib, mafkura sohasidagina emas, badiiy vositalar, ifoda usullari borasida ham yangi yoʻllarni izlay boshladi. Rossiyada hujjatli, ilmiyommabop va multiplikatsiya kinosi ham rivojlangan.
Rossiyada "Mosfilm", "Lenfilm", "Maksim Gorkiy nomidagi kinostudiya", "Soyuzmultfilm" studiyasi, turli viloyatlarda badiiy va hujjatli filmlar studiyalari bor. Rejissor, operator va boshqa kadrlar Moskvadagi Davlat kinematografiya intida, ssenariychi va rejissorlar 2 yillik oliy kurslarda tayyorlanadi. Bundan tashqari, Sankt-Peterburg, Rostov Don, Qozon, Voronej, Zagorskda kinotexnikumlar bor.
Oʻzbekiston-Rossiya munosabatlari
Oʻzbekiston – Rossiya aloqalari uzok, tarixga ega. Oltin Oʻrda davlati sohibqiron Amir Temur zarblari ostida barham topganidan keyin Rus davlati bilan Oʻrta Osiyo oʻrtasida elchilik munosabatlari oʻrnatishga harakat boshlandi. Masalan, 1464-yil Rus hukumati oʻz elchilarini bu yerga yubordi. 1490-yil temuriy Sulton Husayn Boyqaroning elchilari Moskvaga bordi. 16-asr oʻrtalarida Rus davlati Ashtarxon (Astraxon) va Kozon xonliklarini bosib olganidan keyin ikkala tomon birbiriga chegaradosh va qoʻshni boʻlib qoldi. Rus davlati ham Buxoro va Xiva xonliklari bilan aloqalardan manfaatdor edi.
16-asrning 2-yarmi, 17–18-asrlarda ikki oʻrtada diplomatok va savdosotiq alokalari faollashgan. Rossiya yilnomalarida koʻrsatilishicha, Buxoro amirligi, Xiva, Qoʻqon xonliklaridan elchilar savdosotiqni koʻpaytirish taklifi bilan Peterburgga borgan. 19-asrning 60-yillaridan Urta Osiyo Rossiya tomonidan bosib olingach, bu yerlar Rossiyaning xom ashyo manbai boʻlib qoldi. Oʻrta Osiyodan paxta, ipak va boshqa yuborish va bu yerga sanoat mollari keltirish yoʻlga qoʻyiddi. 1917-yil oktabr toʻntarishidan keyin Oʻzbekiston – Rossiya alokalari Sovet xukumati siyosati doirasida yagona iktisodiyot rejasiga binoan, ishlab chiqarishni ixtisoslashtirish va kooperatsiyalash yoʻlida amalga oshiriddi.
Ilmiy hamkorlik ham muhim ahamiyatga ega. Jizzax viloyati Zomin tumanidagi Supa platosida Xalqaro radioastronomiya rasadxonasini barpo etish toʻgʻrisidagi hukumatlararo shartnomani amalga oshirish boʻyicha olimlar hamkorligi bunga misol boʻladi. Ikki mamlakat Fanlar Akademiyasilari va ularning intlari ilmiy aloqalari yoʻlga qoʻyilgan. 2001-yil fevralda Toshkentda ochilgan Rossiya xalqaro ilmiy va madaniy hamkorlik markazi ("Roszarubejsentr")ning vakolatxonasi zimmasiga aniq gumanitar masalalarni hal qilish vazifasi kjlatilgan. "Roszarubejsentr" bilan Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi oʻrtasida tuzilgan shartnomaga binoan turli tadbir, kecha va koʻrgazmalar oʻtkazish odat tusiga kirgan. Madaniyat va sanʼat, xususan, tasviriy va amaliy sanʼat vakillari oʻzaro ijodiy aloqa qilib turadilar, jumladan, 2003-yil Moskvada J. Umarbekov va boshqa oʻzbek rassomlarining koʻrgazmalari uyushtirildi. 1997-yildan boshlab Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi Moskvadagi Rassomlar markaziy uyida har yili oʻtkaziladigan nufuzli xalqaro koʻrgazmaning doimiy ishtirokchisidir. Oʻzbekistondagi Rus madaniyat markazi va "Uzbekistan–Rossiya" doʻstlik jamiyatining faoliyati madaniy aloqalarni rivojlantirish va kengaytirishga yordam beradi.
Mamlakat tuzilishi
Rossiyaning davlat tuzulishni 1993-yil qabul qilingan Konstitutsiyaga asosan belgilanadi.
Davlat boshligʻi Rossiya Federatsiyasi Prezidenti – hamda oliy harbiy qomondon hisoblanadi – 4 yilga saylov asosida saylanadi.
Rossiyaning qonun chiqaruvchi organi 2 palatadan iborat boʻlib Federatsiya Kengashi va Davlat Dumasidan iborat. Prezident davlat dumasini ishdan chetlash huquqiga ega.
Davlat dumasini yarimi bir mandatli okruglar tizimi boʻyicha saylanadi, ikkinchi yarimi esa, partiya roʻyxatlari boʻyicha (2006-yil 7-dekabrdan boshlab partiya roʻyxatlari boʻyicha)
Rossiya Federatsiyasi – Yevropaning sharqida, Osiyoning shimolida joylashgan davlat. Maydoni chegarasi 22125.3 km, dengiz chegarasi 38807.5 km. Rossiya Federatsiyasi hududi 3 okean havzasiga qarashli 12 dengiz, jumladan, Boltiq, Qora va Azov (Atlantika okeani), Barents, Oq, Kara, Laptevlar, Sharqiy Sibir va Chukotka (shimoliy muz okeani), Bering, Oxota, Yapon dengizlari (tinch okeani), shuningdek, hech bir okeanga tutashmagan Kaspiy dengizi bilan oʻralgan. Maydoni 17.1 mln km². Aholisi 145.3 mln kishi (2002). Poytaxti – Moskva shahri. Maʼmuriy jihatdan 89 subʼyekt: 21 respublika [Adigeya, Boshqirdiston, Buryatiya, Dogʻiston, Ingushiya, Kabarda-Balkariya, Kareliya, Kami, Mariy El, Mordoviya, Oltoy, Saxa(Yakutiya), Tatariston, Tuva, Udmurtiya, Xakasiya, Chechiniston, Chuvashiya, Shimoliy Osetiya, Qalmoq, Qorachoy-Cherkasiya], 6 oʻlka (Krasnodar, Krasnoyarsk, Oltoy, Primar’ye, Stavropol, Xabarovsk), 49 viloyat (Amur, Arxangel’sk, Astraxan, Belgarad, Bryarsk, Vladimir, Volgograd, Vologda, Voronej, Ivanovo, Irkuitsk, Kaliningrad, Kaluga, Kamchatka, Kemerovo, Kirov, Kostroma, Kurgan, Kursk, Leningrad, Lipetsk, Magadan, Moskva, Murmansk, Nijniy Novgorad, Novgorad, Novosibirsk, Omsk, Orenburg, Oryol, Penza, Perm, Pskov, Rostov, Ryazan, Samara, Saratov, Saxalin, Sverdlovsk, Smolensk, Tambov, Tver, Tomsk, Tula, Tyumen, Ul’yanovsk, Chelyabinsk, Chita, Yaroslovl), 2 federal shahar (Moskva, Sankt-Peterburg), 1 muxtor viloyat(Yahudiylar), 10 muxtor okrug [Aga Buryartlari, Komi-Permyaklar, Koryaklar, Nenetslar, Taymir (Dolgan-Nenets), Ust-Ordinskiy Buryatlari, Xanti-Mansi, Chukotka, Evenklar, Yamal-Nenets]ga boʻlinadi. Rossiya Federatsiyasida 1091 shahar, 1922 shaharcha bor. 2000-yil Markaziy, Shimoliy-Gʻarbiy, Janubiy, Volga boʻyi, Ural, Sibir, Uzoq Sharq federal okruglari tashkil etildi.
Tabiati
Rossiya Federatsiyasi hududi meridian boʻylab 2.5-4 ming km ga, gʻarbdan sharqqa 9 ming km ga choʻzilgan. Mamlakatning eng gʻarbiy nuqtasi Polsha bilan boʻlgan chegarada (Kaliningrad viloyati), sharqiy nuqtasi Bering boʻgʻozidagi Ratmanov orolida, chekka shimoliy nuqtasi Frants-Iosif Yeri arxipelagidagi Rudolf orolida, Rossiya Federatsiyasi hududining 45% oʻrmon, 4% suv, 13% qishloq xoʻjaligiga yaroqli yerlar, 19% bugʻu yaylovlari, 19% boshqa yerlardir.
Relefi
Rossiya Federatsiyasi maydonining qariyb 70% tekislik. Gʻarbda Sharqiy Yevropa(yoki Rossiya) tekisligi joylashgan. Unda balandligi 250-400 m li Valday, Oʻrta Rossiya, Volga boʻyi, Bugulma-Belebey, Yuqori Kama va boshqa qirlar, Oka-Don, Kaspiyboʻyi va boshqa pasttekisliklar bilan tutash. Unda sharqda Ural togʻ tizmasi, soʻng Gʻarbiy Sibir tekisligi boshlanadi. Yenisey va Lena daryolari oraligʻida Oʻrta Sibir yassitogʻligi, sharqda Markaziy Yakutiya pasttekisligi bor. Mamlakat sharqi va janubida togʻliklar koʻproq. Yevropa qismida Katta Kavkaz togʻining shimoliy yon bagʻrida tizma togʻlar (Rossiyadagi eng baland nuqta – Elburs togʻi, 5642 m) joylashgan. Sibirdagi togʻ tizmalari – Oltoy, Kuznetsk Olatovi, Gʻarbiy Sayan togʻlari, Tuva, Baykalboʻyi, Baykal oritdagi togʻlar va Stanovoy tizmasi Rossiya Federatsiyasining janubiy chegarasi boʻylab oʻtadi. Sibirning shimoliy-sharqi (Verxoyansk va Cher tizma togʻlari), Uzoq Sharq (Chukotka va Karyak togʻlari)da oʻrtacha baland likdagi tizmalar koʻproq uchraydi. Tinch okean sohili boʻylab choʻzilgan Kamchatka va Kuril orollaridagi togʻlarda harakatdagi vulkanlar otilib turadi.
Geologik tuzilishi
Rossiya Federatsiyasi hududi Sharqiy Yevropa platformasining anchagina qismini, butun Sibir platformasini, Gʻarbiy Sibir plitasini, Janubiy Sibir, Verxoyansk-Chukotka burmali oblast, Koryak yassi togʻlari, Kamchatka, Kuril orollari, Primorye va Saxalin burmali oblastlarini egallaydi. Qadimiy plarformalar yuqori proterozoy davrigacha boʻlgan kristalli fundament(zamin)dan iborat boʻlib, dengiz tubidagi qadimiy choʻkindi va vulkan jinslaridan tashkil topgan va keyinchalik burmalanib, metamorfizmga uchragan. Kareliya burmalanish davri tugagach, Sharqiy Yevropa va Sibir platformalari zaminning yuzasi denudatsiya natijasida tekislanib, choʻkindi jinslar ostida qolgan. Proterozoy davri oʻrtalarigacha qadimiy platformalarni oʻrab turgan burmali oblastlar oʻrnida okean boʻlib, asta-sekin geosinkilinal tizimlari tarkib topa boshlagan va turli yoshdagi burmalangan oblastlar – baykal, kaledon, gertsin, kimmeriy burmalanishllari hosil boʻlgan. Kavkazda geosinklinal rivojlanish jarayoni Alp burmalanish davrida tugagan. Kuril va Komandor orollarida, Oxota, Bering dengizlari botiqlarida geosinklinal rivojlanish hali tugamagan.
Mineral resurslar
Rossiya Federatsiyasida juda boy mineral-xom ashyo zaxiralariga ega boʻlgan mamlakat. Dunyodagi 7 ta eng yirik koʻmir havzasidan 5 tasi Rossiya Federatsiyasida joylashgan. Rossiya Federatsiyasida dunyodagi temir rudasi, beriliy zaxirasining 30%, neftning 17-18%, gaz, olmos, niobiy tantalning 70-75%, palladiyning 50%, nikelning 40%dan koʻprogʻi, uranning 10% mavjud. Jumladan, Uralda boksit, Shimoliy Kavkaz, Oʻrta va Janubiy Ural, Sharqiy Sibirda mis, Krasnoyarsk oʻlkasi shimolida mis-nikel, Zabaykaliy va Uzoq Sharqda rux-qoʻrgʻoshin, Ural, Oltoy, Zabaykaliy va Kola yarim orolida qimmatbaho toshlar, marmar, Granit, bazolt, Saxada olmos konlari, shuningdek, turli joylarda volfram, molibden, surma, simob, oltin, kumush, platina, kobali, slyuda-mosvit, asbest va sh. k. foydali qazilmalarning katta konlari bor. Iqlimi deyarli hamma joyda kontinental (chekka shimoliy-gʻarbda dengiz iqlimi), Sibir va Uzoq Sharq shimolida keskin kontinental, janubda musson iqlim (qishi sovuq, qor kam yogʻadi, yozi moʻtadil iliq). Qishda Rossiya Federatsiyasi hududi ustidan yuqori atmosfera bosimi (sharqda Osiya antisikloni) hukmron boʻladi. Yanvarning oʻrtasida temperaturasi Yevropa qismining gʻarbida va Kavkaz shimolida 0-5°, Saxa sharqida -40°, -50°, jumladan, Oymyakonda -72.2° gacha. Yozda atmosfera bosimi pasayadi, shu sababli bu mavsum nisbatan iliq, janubda issiq iyulning oʻrtacha temperaturasi 1° dan (Sibir shimolida) 24°-25° gacha (Kaspiyboʻyi pasttekisligida) yetadi. Eng koʻp yogʻingarchilik Kavkaz togʻlarida (yiliga 3200 mm gacha), Uzoq Sharq janubida (1000 mm gacha) va Sharqiy Yevropa tekisligining oʻrmon zonasida (850 mm gacha). Kaspiyboʻyi pasttekisligining yarim choʻl joylarida juda soz – yiliga 170 mm ga yqin yogʻin tushadi. Qor qoplami mamlakat janubida 60-80 kun davom etsa, Chekka shimolida 250-260 kunga boradi.
Ichki suvlari
Rossiya Federatsiyasida uzunligi 10 km dan oshadigan 120 mingga yaqin daryo bor. Daryolarning aksariyati Shimoliy Muz okeani havzasiga (Shimoliy Dvina, Pechova, Ob, Yenisey, Lena, Yana, Indirka, Kolima va boshqalar), Tinch okean havzasiga (Don, Kuban, Neva va boshqalar) mansub. Yevropaning eng sersuv Volga daryosi, shuningdek, Ural va Terek Kaspiy dengiziga quyiladi. Ularning koʻpi suv, transporti va yogʻoch oqizishda, shahar va sanoat korxonalarini suv bilan taʼminlshda, ekinzorlarni sugʻorishda katta ahamiyatga ega. Rossiya Federatsiyasida 2 mln dan ortiq chuchuk va shoʻr suvli koʻl bor. Eng yiriklari: Baykal (dunyodagi chuchuk suv zaxirasining 1/5 qismi), Kaspiy dengiz-koʻli, Ladoga, Onega, Taymir. Rossiya Federatsiyasida 1200 ga yaqin suv ombori bor. Yirik suv omborlari: Brastik, Krasnoyarsk, Zeya, Ust-Ilim, Boguchan, Baykal (Irkutsk), Volgograd, Ribinsk va boshqa Tuproq va oʻsimliklari tekisliklarda tabiat zonalariga qarab oʻzgaradi. Shimoliy Muz okeani orollari va Taymur yarim oroli sohilida ibtidoiy arktika tuprogʻi tarqalgan boʻlib, asosan siyrak lishaynik, mox va koʻp yillik gulli oʻsimliklar uchraydi. Tundra zonasida nordon tundra (gleylangan) tuprogʻi tarqalgan. Oʻsimlik turi koʻp: mox va lishayniklardan tashqari past boʻyli butalar (pakana qayin va tol), har xil oʻt, mevali oʻsimliklar (brusnika, golubika) uchraydi. Oʻrmon zonasining shimoliy qismi(tayga zonachasi)dagi podzol tuproqlarda ignabargli daraxtlar – qoraqaragʻay, oqqaragʻay, kedr va qaragʻay oʻrmonlari, Yeniseydan Sahrdagi tayga-toʻng tuproqlarda igna bargli tayga daraxtlari – sibir va dauriya tilogʻochlari, Uzoq Sharqda esa, qoraqaragʻay va oqqaragʻay oʻsadi. Tayga zonachasida (ayniqsa, Gʻarbiy Sibirda) botqoqlik koʻp. Taygadan janubroqda, Sharqiy Yevropa tekisligida aralash oʻrmonlar bor. Chimli podzol tuproqlarda oqqayin va togʻterak, eman, zarang, qayrogʻoch, Sharqiy Yevropa tekisligida oʻrmon zonasining chekka janubida eman, joʻka va boshqa Keng bargli daraxtlar oʻsadi. Sharqiy Yevropa va Gʻarbiy Sibirda qora va togʻ kashtan tuproq, Kaspiyboʻyi pasttekisligida och kashtan va qoʻngʻir, shoʻrxak tuproqlar uchraydi. -->
Étobon
Étobon Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
279 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,1 km2. Dengiz sathidan 343 – 585 m balandlikda joylashgan.
Fontanières
Fontanières Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Aubusson tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,5 km2.
Trasologiya
Trasologiya (frans. trace — iz va ...logiya) — kriminalistika boʻlimi, izlarni oʻrganish va ularni aniklash, qayd qilish, olish va tekshirish usullari, yoʻllari, ilmiy-texnikaviy vositalarini ishlab chiqish bilan shugullanadi. Inson, jinoyat qurollari, asbobuskunalari, i. ch. mexanizmlari, transport vositalari kabilarning izlari farklanadi. Obʼyektni trasologak identifikatsiyalash uning umumiy va xususiy belgilarini izda hosil boʻlgan belgilari bilan qiyoslash orqali amalga oshiriladi. Agar bevosita qiyoslashning imkoni boʻlmasa, eksperimental izlar yasaladi. T.da modellashtirish, yaʼni obʼyektni va izni ularning modellari (tabiiy, optik va h.k.) boʻyicha taqqoslashdan foydalaniladi. Trasologik ekspertiza odamni — qoʻl, oyoq, tish izlari boʻyicha, poyabzalni — uning izlari boʻyicha; jinoyat vositalari va qur°llaRni — buzish, kesish, chopish va boshqa izlari boʻyicha; i. ch. mexanizmlarini — ommaviy ravishda ishlab chiqarilgan tayyor mahsulotlardagi izlar boʻyicha; transport vositasini yurish qismi, chiqib turgan detallaridan qolgan izlar boʻyicha identifikatsiyalashga imkon beradi. Trasologik identifikatsiya tadqiqotining turlaridan biri butunni uning qismlari boʻyicha aniqlahdir. Masalan, yoʻltransport hodisasi sodir boʻlgan joyda topilgan fara qismi tekshirilayotgan transport vositasi farasidan topilgan parchalar bilan kiyoslanadi. Identifikatsiya tadqiqotlaridan farkli ravishda trasologik diagnostika tadqiqotlari izlar xrsil boʻlishi mexanizmi (sharoitlari)ni aniklash uchun oʻtkaziladi. Bu tadqiqotlar tekshirilayotgan obʼyektning holatini (mas., voqea joyidan topilgan qulfning ishlashishlamasligini); harakat va kuzatilayotgan natija toʻgʻrisidagi sababiy bogʻliqlikni (mas., transport vositasida izlar paydo boʻlishi sabablari; toʻqnashuv, agʻdarilish, yoʻlovchini urib ketish va h.k. ni); jinoyatini kanday qilib sodir etish mumkin boʻlgan (mas., omborxona qanday qilib buzilgan, izlarga qaraganda jinoyatchi kanday ketmaketlikda harakat qilgan)ligini anikdashga imkon beradi.
Gʻafur Abdumajidov.
Sankt Martin an der Raab
Sankt Martin an der Raab Avstriyaning Burgenland yerida joylashgan shaharchadir. Jennersdorf (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 43 km2. 2074 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Zorin OS
Zorin OS — Windows operatsion tizimidan Linuxʼsimon operatsion tizimiga oʻtmoqchi boʻlganlarga moʻljallangan Linux distrubutivi hisoblanib, shaxsiy, taʼlim hamda ofis kompyuterlari uchun ishlab chiqilgan. Ushbu operatsion tizimning interfeys koʻrinishini Windows XP/7/10/11, Mac OS, Linux Ubuntuʼga oʻxshatish imkoniyati mavjud. Oxirgi versiya hisoblanmish Zorin OS 16 Ubuntu 20.04 kod bazasidan foydalangan.
Minimal tizim talablari
XFCE (Lite) asosidagi versiyalar uchun:
Tarixi va ishlab chiqish jarayoni
Zorin OS 2008-yil sentyabr oyida eʼlon qilingan. Distributiv kompaniyaning bosh direktori, dublinlik talaba Artyom Zorin nomi bilan atalgan, uning ota-onasi ancha yillar oldin Ukrainadan Irlandiyaga koʻchib oʻtgan. Bu distributiv Ubuntu Linux asosida tuzilgan va buni tuzishdan maqsad Microsoft Windows foydalanuvchilarini Linux operatsion tizimiga oʻtishga undash boʻlgan. Zorin OSʼni 2009-yil 1-yanvarda chiqarish rejalangan edi, ammo texnik imkoniyatlarning yetishmasligi tufayli chiqarilishi kechiktirildi. Tizimning birinchi beta versiyasi 2009-yil 5-mayda chiqarilgan. Ikkinchi beta-versiya Zorin OS Lite deb nomlanib, oldingi versiyaning qisqartirilgan shakli sifatida 2009-yil 30-mayda ommaga ixtiyoriga havola qilingan. Zorin OSʼning taʼlim maqsadlarida rejalashtirilgan yana bir varianti chiqarilmay qolgan. Zorin OSʼning birinchi barqaror versiyasi 2009-yil 1-iyulda chiqarilgan. Zorin OS 1.0 4000 dan ortiq kompyuter foydalanuvchilarini oʻziga jalb qildi, ularning chorak qismi Zorin OSʼdan birinchi haftadayoq foydalanishni boshlashdi.
Zorin OS Keniya va boshqa Afrika mamlakatlaridagi taʼlim muassasalarida sinovdan oʻtkazildi. Ushbu dastur Irlandiya xayriya tashkilotining tashabbusi bilan boshlangan.
Zorin OS Limited Edition '09 2009-yil 7-dekabrda chiqarilgan. Bu Zorin OS 2.0ʼning relizdan oldingi versiyasi edi. Uni faqat DVD diskida sotib olish mumkin boʻlgan.
Zorin OS 2.0 2010-yil 1-yanvarda chiqarildi. Ushbu yangi versiyada takomillashtirilgan interfeys, yangi mavzu (tema)lar va fon rasmlari, yangi va yangilangan dasturlar, qoʻshimcha funksiyalar va boshqalar mavjud. Foydalanuvchilar orasida oʻtkazilgan soʻrovlardan soʻng Windows 7ʼga oʻxshash interfeysni qoʻshishga qaror qilindi. Yangi mavzu „Shine“ („Yogʻdu“) deb nomlanadi va Kino video muharriri va Empathy lahzali xabar almashish tarmog‘i mijozi kabi yangi dasturlar ham qo‘shildi.
Oʻziga xosliklari
thumb|right|200px|Zorin OS 2.0ʼning oʻziga xosliklari Zorin OS odatda yetarli darajada dasturiy taʼminot bilan taʼminlangan boʻladi (koʻproq ilovalar Premium, Gamer, Business va Ultimate versiyalarida mavjud, biroq ular pullikdir) yaʼni unda Google Chrome standart brauzer hisoblanadi, ammo Firefox, Opera va Midori kabi brauzerlarni Zorin Web Browser Manager yordamida juda oson oʻrnatilish mumkin. Rhythmbox standart musiqa pleyeridir. Adobe Photoshop ʼning bepul muqobili GIMP ham kiritilgan. LibreOffice ofis toʻplami sifatida oʻrnatilgan.
Oʻrnatish
Dastlabki koʻrinishni tanlash uchun moʻljallangan Zorin Look Changer disk bilan (portativ tarzda) operatsion tizimga kirilganda ishlamaydi. Zorin OS Ubiquity oʻrnatuvchisidan foydalanadi, bu foydalanuvchiga barcha oʻrnatish bosqichlarini osongina oʻtish imkonini beradi.
Fikr-mulohazalar
Unixmen.com saytidagi sharhda sharhlovchi Zorin OSʼning xususiyatlari orasida ish stoli va foydalaniladigan brauzerlarning koʻrinishi kontseptsiyasini osongina tanlash qobiliyatini qayd etadi. Natijada, u tizim yangi, qiziqarli va kontseptual degan xulosaga keladi. LinuxUser&Developer veb saytidagi sharhda aytilishicha, Zorin OS Windowsʼga taqlid qilish maqsadida tuzilganligi va bunga erishganligini qayd etadi, biroq boshqa tomondan, u bepul va pullik versiyalar oʻrtasida mutlaqo chalkash tanlovni taqdim etganligi, bu esa Windows foydalanuvchilarini ushbu tizimga oʻtishga undamaydi.
Geroda (Turingiya)
Geroda  Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Saale-Orla-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,10 km2. 262 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Simon Oliver Sinek
Simon Oliver Sinek (1973-yil 9-oktabrda tugʻilgan) — Britaniyada tugʻilgan amerikalik yozuvchi va ilhomlantiruvchi maʼruzachi. „Start with Why“(2009) va „Infinite Game“ (2019) „Leaders eat last“(2014) „Together is better“(2016) „Find your way“ (2017) kabi kitoblar muallifi.
Yoshligi va taʼlimi
Simon Oliver Sinek Buyuk Britaniyaning Uimbldon shahrida tugʻilgan. Sinekning onasi Syuzan yahudiy va asli venger yahudiydir .Bolaligida u oilasi AQShga joylashgunga qadar Yoxannesburg, London va Gonkongda yashagan. 1991yilda Demarestdagi Shimoliy vodiy, mintaqaviy oʻrta maktabini tamomlagan. U Brandeis universitetida madaniy antropologiya boʻyicha bakalavr darajasini olgan. U London shahri universitetida huquq fakultetida tahsil olgan, biroq huquq fakultetini tark etib, reklama bilan shugʻullangan.
Ijodiy faoliyati
Sinek oʻz faoliyatini Nyu-Yorkdagi Euro RSCG va Ogilvy & Mather nomli reklama agentliklarida boshlagan. Kyeinchalik u oʻzining Sinek Partners nomli biznesi ochadi.
Sinek beshta kitob yozgan. „Start with Why“ nomli birinchi kitobi 2009-yil oktabr oyida nashr etilgan. Uning „Leaders Eat Last Eat“ nomli ikkinchi kitobi Wall Street Journal va The New York Times gazetalarining koʻp kitob sotiladigan kitoblar roʻyxatida paydo boʻlgan.
Motivatsion maʼruzachi sifatida Sinek 2016-yilda BMT Global Shartnomasi yetakchilari sammitida va 2009-yildan boshlab bir necha bor TEDx konferensiyalarida nutq soʻzlagan.
2018-yil iyun oyida „The Young Turks“ AQSH Immigratsiya va bojxona nazorati (ICE) tomonidan 2018-yil 26-apreldan 15-maygacha boʻlib oʻtadigan „Liderlik boʻyicha Simon Sinekning mahorat darslari“ 98 000 dollarlik garovsiz shartnoma haqida xabar berdi.
2018-yil noyabr oyida Publishers Weekly Sinek Penguin Random House kompaniyasining yangi nashri boʻlgan Optimizm jurnalini ishga tushirishi haqida xabar berdi.
Sinek Kolumbiya universitetida strategik aloqalar boʻyicha oʻrgatuvchi va RAND korporatsiyasining yordamchi xodimi edi.
IC 2414
IC 2414 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Xorazmiycha turkiy til
Xorazmiycha turkiy til, nom variantlari: qarluq-xorazmiy, sharqiy turkiy, oʻrta turkiy, oʻgʻuz-qipchoq, oltin oʻrdacha yoki xorazm-oltin oʻrdacha (XIII-XIV asrlar davri uchun) — turk tillarining janubi-sharqiy guruhiga kiruvchi oʻrta asrlar adabiy tili, shu bilan birga bir qator fonetik va morfologik xususiyatlari boʻyicha shimoli-sharqiy guruhga kiruvchi qoraxoniy-uygʻur tili bilan merosiy aloqalarni saqlagan.
Bureta (Zaragoza)
Bureta (Zaragoza) Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 269 kishi (2010).
Silvano Pietra
Silvano Pietra Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pavia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14 km2. 703 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Tratta
Tratta (ital. tratta — oʻtkazma veksel) — tashqi savdodagi asosiy hisobkitob hujjati. Muayyan miqdordagi pulni qarzga olganligi va uni qancha muddatda qaytarishi haqida shu davlatda amal qiluvchi qonun talablariga qat'iy rioya qilgan holda anniq shaklda yozib berilgan va rasmiylashtirilgan hujjat. O'tkazma veksellar - qarz beruvchining qarzni kimga qaytarish haqidagi buyrug'idir. Kreditorning qarzdorga (odatda, bankka) yozma buyrugʻi. Unda bankning uchinchi shaxs (remitent — takdimchi) ga yoki T.ni taqdim qilganga muayyan summadagi pulni toʻlashi koʻrsatiladi.
Munderkingen
Munderkingen Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Alb-Donau-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,08 km2. Aholisi — 4912 kishi (2010).
Hududi
Munderkingenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kaletepe
Kaletepe — Turkiyaning Botman viloyati Kozluk tumanidagi qishloq. 2011-yil holatiga ko'ra uning aholisi 760 kishi edi.
Nisob
Shariatda (Islom Huquqshunosligi da) Nisob (Arab tilida: نصاب) Musulmon shaxsning zakot berish majburiyatini keltirib chiqaruvchi pul yoki mol mulkining miqdorini bildiradi. Nisob qiymati har yili O'zbekiston musulmonlar idorasi tomonidan belgilanadi. 2021-yil holatiga ko'ra zakotning tillodan nisobi 85 gramm bo‘lib, bugungi kunda 1 gramm tilloning o‘rtacha narxi 320 ming so‘m ekani e’tiboridan, zakot nisobi 27,2 million so‘m deb belgilangan.
East Palestine (Ohio)
East Palestine AQShning Ohio shtatida joylashgan shahardir. Columbiana okrugi tarkibiga kiradi.
Kaletepe
Manbalar
<references group="" responsive="1">
East Palestine (Ohio)
Aholisi
4721 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni — 7,2 km2. Shundan 7,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 305 m balandlikda joylashgan.
NGC 561
NGC 561 Andromeda yulduz turkumidagi SBa tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1862-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Gargari-ye Olya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Gargari-ye Olya (, Gargarī-ye 'Olya va Gorgorī-ye 'Olya sifatida ham romanizatsiya qilingan; Gargari Bālāi, Gargīrī-ye Bālā, Gorgorī va Gorgorī-ye Bāla nomi bilan ham tanilgan)  — Eron, Xuziston viloyati, Omidiya okrugi Markaziy tumanidagi Osiyob qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006 yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi 346 nafar kishi hamda 71 oiladan iborat.
Durucasu (Taşova)
Durucasu — Amasya viloyatining Taşova tumaniga qarashli qishloq.
IC 2415
IC 2415 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Durucasu (Taşova)
Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.
Joylashuv
Qishloq Amasya shahar markazidan 28 kilometr uzoqlikda joylashgan. Taşova shahar markazidan 20 km uzoqlikda joylashgan.
Xalifalik
Xalifalik — 7—8-asrlarda arab istilolari natijasida Arabiston yarim orol, Yaqin va Oʻrta Sharq, Shimoliy Afrika, Ispaniya, Markaziy Osiyo va Kavkazortini oʻz ichiga olgan davlat (qarang Arab xalifaligi). Ibn Xaldutshng yozishicha, „johiliya arablari“ faqat diniy sifatdagi (paygʻambarlik, valiylik, kohinlik va h.k.) hokimiyatni tan olganlar. Shuning uchun ham hijratdan soʻng (622 y.) Madinada barpo boʻlgan va 630—632 yillarda butun Arabiston yarim orolni oʻz ichiga olgan tuzum islom diniga asoslangan, teokratik davlat shaklini olgan. Bu davlatning boshligʻi — rasululloh — Allohning elchisi, ammo u abadiy emasligi paygʻambarning oʻzi tomonidan qaytaqayta taʼkidlab kelingan. Bu davlatni kelajakda boshqaradiganlar siyosiy usullardan foydalanishlari muqarrar edi, zero Muhammad — paygʻambarlarning oxirgisi (xotam ulanbiyo). Birinchi boʻlib bu haqiqat Paygʻambar tomonidan anglandi. „Xalifalik mendan keyin ummatlarim ichida oʻttiz yil, soʻngra amirlik (podsholik) dir“, degan mazmundagi hadis aynan shu fikrni isbotlaydi. Darhaqiqat, Allohning nomidan (vahiy orqali) ummatini boshqargan Muhammad paygʻambar vafotidan soʻngra rahbarlikka ilohiy rahnamolik sifatiga ega boʻlmagan va bunga daʼvo ham qilmagan xalifalar kelgan. Sahobalar bundan keyin dunyoviy ishlarni oddiy inson hukmdor — amir boshqarishini tushunganlar. Makkalik va madinalik sahobalar — muhojirlar va ansorlar oʻrtasidagi bahs faqatgina ularning qaysi biri ana shu lavozimga saylanishi haqida borar edi. Abu Bakr Siddiqning Xalifatu Rasululloh — Alloh elchisining oʻrinbosari boʻlib saylanishi shundan dalolatdir. Aynan shu davrda hokimiyat vazifalarining (sud, moliya va h.k.) boʻlinishi va ularning, asosan, muhojirlar oʻrtasida taqsimlanishi yuz bergan. Bu jarayon, yaʼni davlat boshqaruv tizimi diniylik qiyofasini yoʻqotib, dunyoviy tuye olishi 4 xalifa — Abu Bakr Siddiq (632— 634), Umar ibn Xattab (634-644), Usmon ibn Affon (644—656) va Ali ibn Abu Tolib (656—661) davrida uzilkesil amalga oshgan. Ular „alXulafo arroshidun“ (toʻgʻri yoʻldan boruvchi xalifalar) degan nom oldilar.
Ali ibn Abu Tolib vafotidan soʻng davlatni boshkargan umaviy xalifalar (661—750) arab tarixiy adabiyotida „diniy tarbiyadan umuman yiroq“ shaxslar sifatida tavsiflanadilar. Xalifalar rasman diniy va dunyoviy yagonalikni mujassam etgan boʻlsalarda, lekin amalda jamiyatning diniy hayotiga taʼsir koʻrsatmasdilar. Diniy arboblar (muhaddislar, qorilar, mufassirlar, faqixdar) qatlami vujudga kelganki, endi diniy masalalar boʻyicha jamoatchilik fikrini xalifalar emas, balki aynan oʻsha arboblar shakllantiradigan boʻlganlar.
750-yilda Abbosiylar xalifaliga boshlangan. Umaviylardan farkli oʻlaroq abbosiylar oʻz ismlariga Alloh soʻzini koʻshib martabali laqablar oldilar, shu yoʻl bilan oʻz hokimiyatlariga teokratik tuye berishga uringanlar. Lekin amalda ularning koʻpchiligi qoʻgʻirchoqqa aylanib qolib, boshqa qavmlar boshliklari (maye. Mahmud Gʻaznaviy), saljuqlar sultoni Toʻgʻrulbek, buvayhiylar amiri Ahmad kabilarga muboyaʼa (guvohnoma) berdilar va ularning hokimliklarini qonuniylashtirdilar. 9-asrdan eʼtiboran Abbosiylar xalifaligi parchalana boshlagan. Ispaniyada Kordova, Shimoliy Afrikada Fotimiylar xalifaliginiit vujudga kelishi xalifalik yakkayu yagona boʻlishi kerak degan tushunchaga yana bir bor zarba bergan.
12-asrda Turk sulolalari zaiflashib, Bagʻdod xalifaligi qisqa muddatga oʻz qudratini qayta tiklagan edi hamki, moʻgʻullarning qaqshatqich zarbasiga uchradi va 1258-yil Huloku oxirgi Bagdod xalifasi alMustaʼsimni qatl qilgan.
Shunday qilib, Abbosiylar xalifaligi moʻgʻullar tomonidan yoʻq qilindi. Ammo 1261-yil Misr mamluklarining sultoni Zohir Baybars dastlab oxirgi Bagʻdod xalifasining amakisi alMustansir, soʻng yana bir vakil alHakim I ni Qohiraga keltirib, abbosiylar sulolasini davom ettirdi. Yuqorida zikr etilgan ikkala shaxsning ham haqiqatan abbosiylarga mansub ekanini oʻz vaqgida akademik V.V. Bartolvd qattiq shubha ostiga olgan edi. Qanday boʻlganda ham Qohiradagi Abbosiylar xalifaligi 1517-yil usmonli turklar tomonidan Misr bosib olingunga qadar davom etdi.
Oxirgi xalifa al-Mutavakkil III ni usmonli turk sultoni Salim I Istanbulga koʻchirgan va uning avlodlari Turkiyada Mustafo Kamol Otaturk tomonidan dastlab sultonlik (1922-yil), soʻng xalifalik (1924-yil) bekor qilinguniga qadar yashaganlar.
Demak, xalifalik islom teokratik davlati tarixda bir marta tuzilgan va Muhammad paygambar shaxsi bilan bevosita bogʻliq. Hozir nafaqat islom, balki boshqa har qanday dinga asoslangan teokratik davlat tuzish samarasiz va befoydadir, zero 20-asrning yirik tarixchisi A. Toynbi taʼbiri bilan aytganda, cherkov zamin muammolarini zamin vositalari orqali hal qilishga qodir emas. Bizning koʻz oʻngimizda „Tolibon“ islom dinini niqob qilib olib, teokratik davlat tuzishga urinib koʻrdi. Hozirgi paytda „Hizb uttahrir alislomiy“ partiyasi xalifalik shaklidagi yagona musulmon davlatini tashkil etishni oʻz oldiga maqsad qilib qoʻygan. Ammo uning bu xattiharakatlari batamom asossiz, gʻayriqonuniy va islom shariatiga ziddir. Qurʼoni karimda xalifalikni barpo qilish boʻyicha buyruq berilmagan, qatʼiy dalil ham mavjud emas.
Sankt Michael im Burgenland
Sankt Michael im Burgenland Avstriyaning Burgenland yerida joylashgan shaharchadir. Güssing (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18.4 km2. 1059 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Trastkompaniya
Trastkompaniya - korporatsiyalar va ayrim shaxslarning molmulki hamda qimmatli qogʻozlarini vakolatnoma boʻyicha boshqarish uchun tashkil etiladigan muassasa, molmulkni ishonchli boshkarish jarayoni. Trastkompaniya aktivlari (kompaniyaning oʻz aksiyadorlik kapitali) kompaniya fondlariga, kafolatlangan (boshkaruvga vakolatnoma boʻyicha qabul qilingan) fondlarga, meros va agentlik fondlarga, trastfondlarga boʻlinadi.
Oʻzbekistonda qimmatli qogʻozlar bilan bogʻliq boshqaruv operatsiyalari orasida mijozning talabi boʻyicha aktivlarni boshqarish, yaʼni uning hisobidan kimmatli qogʻozlarni xarid qilish yoki sotish; kimmatli qogʻozlar chiqarishda va ularni joylashtirishda vositachilik qilish; aksiyadorlar reyestrini yuritish va mijozning qimmatli qogʻozlari bilan tuzilgan bitimlarni roʻyxatdan oʻtkazish; aksiyadorlarga yillik daromadni toʻlash, aksiyalar va boshqa kimmatli qogʻozlar boʻyicha qayta moliyalash, dividendlarni toʻlash; depozitar xizmat koʻrsatish va h.k. keng tarqalgan.
Trastkompaniya xizmati tegishli davlat idoralari tomonidan litsenziyalanadi. Oʻzbekistonda dastlabki Trastkompaniya 1996-yilda paydo boʻldi. Ishonch bildirilgan mulkdor xar chorakda bir marta trast muassasasiga hisobot va balans takdim etishi kerak. Trast shartnomasi fakat sud qarori bilan toʻxtatiladi.
Ivanhoe Estates
Ivanhoe Estates AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Broward County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
279 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 0,5 km2. Shundan 0,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Istachatta
Istachatta AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Hernando County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
65 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 0,4 km2. Shundan 0,3 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir.
Ruminiyadagi xitoyliklar
Migratsiya tarixi
Xitoy va Ruminiya kommunistik blokning bir qismi sifatida bir necha oʻn yillik iqtisodiy va madaniy almashinuv tarixiga ega. Xitoyning sobiq rahbari Jiang Zemin bir muddat Ruminiyada yashagan va rumin tilida gaplashadi. Biroq, Xitoyning mamlakatga ommaviy migratsiyasi faqat 1980-1990-yillarda boshlangan, ular asosan mustaqil savdogarlardan iborat. Keyinchalik, 2000-yillarning boshida, Ruminiya oʻz aholisining Gʻarbiy Yevropaga koʻchishi tufayli ishchi kuchi tanqisligidan aziyat cheka boshlaganligi sababli, ular Xitoydan mehnat muhojirlarini olib kelishdi.
Demografiya
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Ruminiyada atigi 2017 nafar xitoylik boʻlgan. Biroq, mashhur ommaviy axborot vositalari ancha yuqori baho beradi. 1998-yildagi International Herald Tribune hisobotida mamlakatda 10 000 dan 40 000 gacha xitoyliklar borligi aytilgan. 2004-yilda Xitoyning rasmiy Sinxua axborot agentligi tomonidan eʼlon qilingan keyingi hisob-kitoblarga koʻra, ularning soni 10 000 ga yaqin. Ruminiyaning Adevărul gazetasi 2005-yilda ularning soni 4000 yoki 5000 ga yaqin ekanligini taʼkidladi, bu esa 1990-yillarga nisbatan 20.000 boʻlishi mumkin boʻlgan kamayish ekanligini taʼkidlaydi. Ularning koʻpchiligi Venchjou va Xenandan kelgan erkaklardir. Ayrim mehnat muhojirlari Jilin va Shandundan ham kelgan. Ular Buxarestda, ayniqsa 2-sektorning Colentina hududida toʻplangan. Ularning koʻpchiligi allaqachon turmush qurgan, ammo aralash xitoy-rumin oilalari ham mavjud (Adevărul maʼlumotlariga koʻra, ular taxminan 500).
Biznes va bandlik
China Daily gazetasi 2009-yilda Ruminiyadagi xitoyliklarning 3000 nafarini to‘qimachilik, kemasozlik, qurilish va qishloq xo‘jaligi sohalarida mehnat muhojirlaridan iborat deb hisoblagan. Global iqtisodiy tanazzul tufayli ko‘pchilik ishsiz qoldi va vataniga qaytishda Xitoy elchixonasidan yordam so‘radi. 2009-yil fevral oyi holatiga koʻra 209 nafar xitoylik ishchi vataniga qaytgan, ularning ortidan yana 150 nafari bor. Ruminiyada, shuningdek, 1989-yildayoq mamlakatga oqib kela boshlagan Xitoydan kichik savdogarlar ham bor. Ular tovarlarni oʻz viloyatlaridagi davlat zavodlaridan kreditga sotib olib, Ruminiyada qayta sotadilar.