Qashqadaryo_viloyati_geografiyasi
Qishloq xoʻjaligi
thumb|398x398px|Hududlar boʻyicha isteʼmol mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi, tarkibi va oʻsish sur’ati. 2021- yilning yanvar oyida. thumb|348x348px|Ishlab chiqarilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hajmining hududlar kesimida taqsimlanishi (%). Dastlabki maʼlumotlarga koʻra, 2022- yilning yanvar-dekabr oylarida qishloq, oʻrmon va baliqchilik xoʻjaligi mahsulot (xizmat)larining umumiy hajmi — 33384,6 mlrd. soʻmni yoki 2021- yilning mos davriga nisbatan 103,7% ni, shu jumladan, dehqonchilik va chorvachilik, ovchilik va ushbu sohalarda koʻrsatilgan xizmatlar — 32798,4 mlrd. soʻmni (103,7%), o‘rmon xo‘jaligi — 488,6 mlrd. soʻmni (102,1%), baliqchilik xoʻjaligi — 97,5 mlrd. soʻmni (96,7%) tashkil qildi. Respublika qishloq, oʻrmon va baliqchilik xoʻjaligi tarkibida Qashqadaryo viloyatining ulushi 9,2% ni tashkil etdi. 2022- yilning yanvar — dekabr yakunlariga koʻra, qishloq, oʻrmon va baliqchilik xoʻjaligi mahsulot (xizmat)lar umumiy hajmining 103,7% i — dehqonchilik va chorvachilik, ovchilik va ushbu sohalarda koʻrsatilgan xizmatlar,102,1% i — oʻrmon xoʻjaligi, 96,7% i — baliq xoʻjaligi hissasiga toʻgʻri keladi. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida, shahar va tumanlar kesimida qishloq, oʻrmon va baliqchilik xoʻjaligi mahsulot (xizmat)larining eng yuqori hajmi Koson (3329,4 mlrd. soʻm) Kasbi (3106,3 mlrd. soʻm) va Qamashi (2996,6 mlrd. soʻm) tumanlarida qayd etildi. Aksincha kam hajmga ega hududlarga Shahrisabz shahri (262,5 mlrd. soʻm), Qarshi 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida, shahar va tumanlar kesimida qishloq, oʻrmon va baliqchilik xoʻjaligi mahsulot (xizmat)larining eng yuqori hajmi Koson (3329,4 mlrd. soʻm) Kasbi (3106,3 mlrd. soʻm) va Qamashi (2996,6 mlrd. soʻm) tumanlarida qayd etildi. Aksincha kam hajmga ega hududlarga Shahrisabz shahri (262,5 mlrd. soʻm), Qarshi 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida ishlab chiqarilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari hajmi 32227,2 mlrd. soʻmni yoki 2021- yilning mos davriga nisbatan 103,7% ni, shu jumladan, dehqonchilik mahsulotlari — 13127,8 mlrd. soʻmni (103,9%), chorvachilik mahsulotlari — 19099,4 mlrd. soʻmni (103,5%) tashkil qildi. Xoʻjalik toifalari boʻyicha tahlillar, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari umumiy hajmining 67,9% i — Dehqon va tomorqa xoʻjaliklariga, 27,4% i — fermer xoʻjaliklariga, 4,7% i — qishloq xoʻjaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarga toʻgʻri kelishini koʻrsatmoqda. 2022- yilning yanvar- dekabr oylari yakuniga koʻra ishlab chiqarilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlari tarkibidagi fermer xoʻjaliklarining ulushi boʻyicha eng yuqori koʻrsatkich Mirishkor tumanida (39,6%), Dehqon va tomorqa xoʻjaliklarining eng yuqori ulushi Qarshi va Shahrisabz shahrida (95,8%), qishloq xoʻjaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarning eng yuqori ulushi Nishon tumanida (17,0%) qayd etildi. Fermer xoʻjaliklarining qishloq xoʻjaligi mahsuloti tarkibidagi ulushi boʻyicha eng kam koʻrsatkich Shahrisabz shahrida (0,7%), Dehqon va tomorqa xoʻjaliklarining eng kam ulushi Nishon tumanida (44,3%), qishloq xoʻjaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarning eng kam ulushi Qarshi tumanida (1,5%) qayd etildi. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida ishlab chiqarilgan dehqonchilik mahsulotlarining hajmi 13127,8 mlrd. soʻmni yoki 2021- yilning mos davriga nisbatan 103,9% ni tashkil etdi. Ishlab chiqarilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining umumiy hajmida dehqonchilik mahsulotlarining ulushi 40,7% ni tashkil qildi. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan 777,1 ming t. don (2021- yilning yanvar- dekabr nisbatan 1,5% ga koʻp) ishlab chiqarildi. Don ishlab chiqarish koʻrsatkichlarini xoʻjaliklar toifalari boʻyicha tahlil qilinganda, don ishlab chiqarish umumiy hajmidan 81,4% i fermer xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelishini koʻrsatmoqda. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan 180,2 ming t. kartoshka (2021- yilning yanvar- dekabriga nisbatan 1,7% ga koʻp) ishlab chiqarildi. Kartoshka ishlab chiqarish koʻrsatkichlarini xoʻjaliklar toifalari boʻyicha tahlil qilinganda, kartoshka ishlab chiqarish umumiy hajmidan 82,3% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelishini koʻrsatmoqda. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan 518,3 ming t. sabzavotlar (2021- yilning yanvar- dekabriga nisbatan 4,5% ga koʻp) ishlab chiqarildi. Sabzavot ishlab chiqarish koʻrsatkichlarini xoʻjaliklar toifalari boʻyicha tahlil qilinganda, sabzavot ishlab chiqarish umumiy hajmidan 73,7% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelishini koʻrsatmoqda. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan 183,1 ming t. poliz (2021- yilning yanvar- dekabriga nisbatan 8,0% ga koʻp) ishlab chiqarildi. Poliz ishlab chiqarish koʻrsatkichlarini xoʻjaliklar toifalari boʻyicha tahlil qilinganda, poliz ishlab chiqarish umumiy hajmidan 50,1% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelishini koʻrsatmoqda. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan 167,3 ming t. mevalar (2021- yilning yanvar- dekabriga nisbatan 5,9% ga koʻp) ishlab chiqarildi. Meva ishlab chiqarish koʻrsatkichlarini xoʻjaliklar toifalari boʻyicha tahlil qilinganda, meva ishlab chiqarish umumiy hajmidan 51,7% i fermer xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelishini koʻrsatmoqda. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan 105,1 ming t. uzum (2021- yilning yanvar- dekabriga nisbatan 5,4% ga koʻp) ishlab chiqarildi. Uzum ishlab chiqarish koʻrsatkichlarini xoʻjaliklar toifalari boʻyicha tahlil qilinganda, uzum ishlab chiqarish umumiy hajmidan 55,1% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelishini koʻrsatmoqda. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida chorvachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish hajmi 19099,4 mlrd. soʻmni yoki 2021- yilning mos davriga nisbatan 103,5% ni tashkil qildi. Ishlab chiqarilgan qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining umumiy hajmida chorvachilik mahsulotlarining ulushi 59,3% ni tashkil etdi. Chorvachilik sohasining ichki imkoniyatlarini oshirish boʻyicha chora tadbirlarning izchil amalga oshirilib borilayotganligi, shuningdek, ularga davlat tomonidan tizimli yordam koʻrsatilib kelinayotganligi chorva mollari bosh sonining koʻpayishiga, ichki isteʼmol bozorlarini chorvachilik mahsulotlari bilan toʻldirishga imkon yaratdi. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan tirik vaznda 315,7 ming t. goʻsht (2021- yilning yanvar dekabriga nisbatan 3,5% ga koʻp), 1277,6 ming t. sut (3,1% ga koʻp), 544,5 mln.dona tuxum (7,5% ga koʻp), 257,3 ming dona qora koʻl teri (5,0% ga koʻp) ishlab chiqarildi va 5150,7 t. baliq (3,2% ga kam) ovlandi. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan tirik vaznda 315,7 ming t. goʻsht (2021- yilning yanvar dekabriga nisbatan 3,5% ga koʻp) ishlab chiqarildi. Go‘sht ishlab chiqarish koʻrsatkichlari xoʻjaliklar toifalari boʻyicha tahlil etilganda, goʻsht ishlab chiqarish umumiy hajmidan 95,5% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelganini qayd etish zarur. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan tirik vaznda 315,7 ming t. goʻsht (2021- yilning yanvar dekabriga nisbatan 3,5% ga koʻp) ishlab chiqarildi. Goʻsht ishlab chiqarish koʻrsatkichlari xoʻjaliklar toifalari boʻyicha tahlil etilganda, goʻsht ishlab chiqarish umumiy hajmidan 95,5% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelganini qayd etish zarur. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan 544,5 mln. dona tuxum (2021- yilning yanvar- dekabriga nisbatan 7,5% ga koʻp ishlab chiqarildi. Tuxum ishlab chiqarish koʻrsatkichlari xoʻjalik toifalari boʻyicha tahlil etilganda, tuxum ishlab chiqarish umumiy hajmidan 69,8% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri keldi. 2022- yilning yanvar- dekabr oylarida barcha toifadagi xoʻjaliklar tomonidan 5150,7 tonna (2021- yilning yanvar- dekabriga nisbatan 3,2% ga kam) baliq ovlandi. Ovlangan baliqlar xoʻjalik toifalari boʻyicha tahlil qilinganda, ovlangan baliq umumiy hajmidan 74,6% i qishloq xoʻjaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlar hissasiga toʻgʻri kelganini taʼkidlash lozim. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, yirik shoxli qoramollar bosh soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni xoʻjalik toifalari boʻyicha tahlil qilar ekanmiz, yirik shoxli qoramollarning 6,2% i fermer xoʻjaliklari hissasiga, 92,3% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklariga, 1,5% i qishloq xoʻjaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarga toʻgʻri kelishini qayd etib oʻtish lozim, shunga mos ravishda qoʻy va echkilarning umumiy sonidan 8,4% i fermer xoʻjaliklariga, 84,7% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklariga, 6,9% i qishloq xoʻjaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarga toʻgʻri keladi, otlar umumiy sonidan 14,3% i fermer xoʻjaliklariga, 80,3% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklariga, 5,4% i qishloq xoʻjaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarga toʻgʻri keladi. Shuningdek, parrandalar umumiy sonidan 6,3% i fermer xoʻjaliklariga, 70,0% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklariga, 23,7% i qishloq xoʻjaligi faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlarga toʻgʻri keladi. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, yirik shoxli qoramollarning umumiy bosh soni 1 688,8 mingtaga yetdi. 2022- yilning mos davri bilan solishtirilganda, barcha toifadagi xoʻjaliklarda yirik shoxli qoramollar bosh soni — 25,8 ming boshga (1,6%) koʻpaydi. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, yirik shoxli qoramollar bosh soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlar xoʻjalik toifalari boʻyicha tahlil etilganda, jami yirik shoxli qoramollarning 92,3% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklariga toʻgʻri kelishi kuzatildi. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, sigirlarning umumiy bosh soni 558,4 mingtaga yetdi. 2022- yilning mos davri bilan solishtirilganda barcha toifadagi xoʻjaliklarda sigirlar bosh soni — 11,0 ming boshga (2,0%) koʻpaydi. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, sigirlar bosh soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni xoʻjalik toifalari boʻyicha tahlil qilinganda, jami sigirlarning 90,9% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklariga toʻgʻri kelmoqda. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, qo‘y va echkilarning umumiy bosh soni 4 919,5 mingtaga yetdi. 2022- yilning mos davri bilan solishtirilganda barcha toifadagi xoʻjaliklarda qoʻy va echkilar bosh soni — 135,5 mingtaga (2,8%) koʻpaydi. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, qoʻy va echkilar bosh soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni xoʻjalik toifalari boʻyicha tahlil etilganda, jami qoʻy va echkilarning 84,7% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklariga toʻgʻri kelishini koʻrsatmoqda. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, otlarning umumiy bosh soni 35,6 mingtaga yetdi. 2022- yilning mos davri bilan solishtirilganda barcha toifadagi xoʻjaliklarda otlar bosh soni — 1632 boshga (4,8%) koʻpaydi. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, otlar bosh soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, xoʻjalik toifalari boʻyicha tahlil qilinganda, jami otlarning 80,3% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklari hissasiga toʻgʻri kelishini taʼkidlash lozim. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, parrandalarning umumiy bosh soni 6 402,6 mingtaga yetdi. 2022- yilning mos davri bilan solishtirilganda barcha toifadagi xoʻjaliklarda parrandalar bosh soni — 299,6 ming boshga (4,8%) koʻpaydi. 2023- yilning 1- yanvar holatiga koʻra, parrandalar bosh soni toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni xoʻjaliklar toifalari boʻyicha tahlil etilganda, jami parrandalarning 70,0% i Dehqon va tomorqa xoʻjaliklariga toʻgʻri kelishini qayd etish lozim.