Qozoq_og‘zaki_adabiyoti_bilan_arab_adabiyotining_bog‘liqligi
Isro-Miroj qissasi
„Isro“ „الإسراء“ arabchada tunda yurish, „mijrạj“ „ạlmʿrạj“ esa osmonga koʻtarilish maʼnosini bildiradi. „Isro-Migraj“ qissasi islom tarixidagi eng mashhur qissalardan biridir. Payg‘ambar qissasini kuylagan qozoq shoirlari ko‘p. Isro-Meʼroj qissasi asosan Paygʻambarimiz tarixidan olingan. Chunki bu voqea payg‘ambar tarixi va islom dini bilan chambarchas bog‘liqdir. 1917-yilda Shamsuddin Xusainovning Qozondagi „Sentralnaya“ nashriyotida "Hazirat Rasul s.a.v „Muhojirlarga mehmon bo‘lish“ nomli kitob nashr etildi.Ushbu kitob hozirda Milliy Fanlar Akademiyasi kutubxonasida saqlanmoqda.Biz oʻsha kitobdan parchalarni taqdim etamiz. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Al-Buraf_Hafifa.jpg/250px-Al-Buraf_Hafifa.jpg|thumb|250x250px| Buraq. XVII asr hind miniatyurasi. Bir kuni Rasululloh uylarida edilar Dushanba kechasida uxlab yotardi Jibroyil Farishda uyga kirib Mustafoni uyg'otib hozir gapiryapti Do'stingiz bugun tashrif buyurishni so'radi Furaq do'stina kutib olgani ketdi Farishta Jibrayil Tizkin tutdi Rasululloh furaqni minub alib U yerdagi Masjid-i Aqsoga borib kirdi Muhammad paygʻambarning ismi Isrodir. s.a.v u kechasi Makkadan Masjidi Aqsoga (hozirgi Falastinda, Aqso masjidi shu kungacha mavjud) borganligi. Allohning qudrati ostida Miraj aqsa masjididan osmonga koʻtarilish. Isro hijrati voqeasi haqida Qur’oni karimda shunday deyilgan: „Qulin (Muhammad s.a.v. Bizni bir kechada Haramdan Masjidul-Aqsoga olib borib, uning atrofida duolar qildik, unga oyatlarimizni koʻrsatish uchun Alloh har qanday nuqsonlardan pokdir“ (Muhammad s.a.v. Bir kechada Jabroil alayhissalom s.a Farishta Burakni Burak ustida Haram masjididan Masjidi Aqsoga koʻtarib, u yerdan osmonga koʻtarilib, bir nafasda inson tuygʻusidan tashqari oʻlchov bilan qaytgan „Meʼroj“ hikoyasi.) link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Jerusalem_Al-Aqsa_Mosque_BW_2010-09-21_06-38-12.JPG/250px-Jerusalem_Al-Aqsa_Mosque_BW_2010-09-21_06-38-12.JPG|thumb|250x250px| Al-Aqso masjidi Keyin Masjid-Aqsaga bordi Yig'ilgan payg'ambar hamma narsani ko'rdi Rasululloh Buraqqa minib, Jabroil alayhissalom farishta bilan Quddusga, Masjidi Aqsoga keldilar. U yerda boshqa payg‘ambarlar bilan masjidga kirdi. U yerda hamma payg‘ambarga ikki rakat namoz o‘qidilar. Shundan so‘ng Jabroil alayhissalom Bura ustidagi farishta bilan birga osmonga ko‘tariladi. Bu Aqso masjidida osmonga ko‘tarilib, yerga tegayin deb turgan tosh bor. Bu tosh Isro-migraj kechasidan beri koʻtarilib tur. Lauhul Mahfuz Sadratul Muntahiniy – dedi Habibim jilmayib Allohning Rasuli s.a.v Payg‘ambarlar bilan birga namoz o‘qib, osmon dunyosiga koʻtarilib, u yerda Odam alayhissalomni ko‘rdi. U osmonning ikkinchi qavatiga ko‘tarilib, u yerda Iso va Yahyo, uchinchisida Yusuf, to‘rtinchisida Idris, beshinchida Horun, oltinchida Musoni, yettinchida Ibrohim payg‘ambar bilan uchrashdi. Shundan keyin „sadratul mantaha“ga yetdi. „Sadratul Muntaha“ arabcha so‘zi.Xarlampiy Baranov bu soʻzni „lotos kraynego predela“ deb tarjima qilgan.Ayni paytda „sadratul muntaxa“ jannatdagi daraxt degan maʼno beradi. Jabroil alayhissalom sunda ey Muhammad deb aytdi Shu sensin Hamid va Mahmud va Ahmad Hech kim sizdan o'zga loyiq emas Darqahimni mehmonga taklif qilgandan keyin Ummatingni senga berdim Xudo unga shunday amir qildi Besh namozdin birni shunda Islomga Paygʻambardan keyin sadratul muntahadan soʻng „baytul adminirga“ koʻtarildi. U yerda Jabroil farishtani o‘z suratida ko‘rdi. Rabbisi u bilan gaplashdi. Keyinchalik namozni farz qilib berdi. Dastlab insonga kuniga 50 marta namoz o‘qilishi etib belgilangan. Paygʻambar Muhammad s.a.v. Muso alayhissalom qaytib ketayotganda paygʻambarni uchratib, Robbisiga qatta kelib, kuniga 50 marta ogʻriqli boʻlishi mumkinligini aytib, uni kamaytirishni soʻradi. Vakolati har safar 5 marta qisqartiriladi. Nihoyat, namoz besh vaqtga qisqartiriladi.