cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shoyigul
Shoyigul (Саппа) — shoyiguldoshlarga mansub koʻp yillik oʻsimliklar turkumi; manzarali oʻsimlik. Osiyo va Amerikaning subtropik mintaqalarida keng tarqalgan. 50 dan ortiq turi maʼlum. 1000 dan ortiq navi chiqarilgan. Oʻzbekistonda bogʻ Sh.ivahind Sh.i koʻproq oʻstiriladi. Boʻyi 0,5–2 m, poyasi tik, yon shoxlari yoʻq. Barglari yirik, yassi yumaloq, uz. 30—35 sm, kengligi 13—15 sm, asosi poyaga oʻralib qin hosil qiladi, rangi yashil, qizgʻishmalla rang. Poyaning har 10—15 sm da bittadan barg oʻsib chiqadi. Gullari qizil, pushti, sariq, oq, gultojbarglari yirik, poya uchida roʻvaksimon toʻpgul hosil qiladi. Iyun—sent.da gullab mevalaydi. Mevasi koʻsakcha. Sh. ildiz tuganagini boʻlish yoʻli bilan koʻpaytiriladi. Kech kuzda iddiz tuganagi kavlab olinadi va quritilib, issiqroq joyda saqlanadi. Erta bahorda ekiladi. Tuganagi tarkibida kraxmal bor. Bogʻxiyobonlar, gulzorlarga, hovlilarga ekiladi. Oʻzbekistonda Krouz va Luiza fon Retitor navlari 1997-yildan barcha viloyatlar uchun rayonlashtirilgan.
Arg‘uni mirob arig‘
Arg‘uni mirob arig‘ — Buxoro amirligi Qorako‘l tumani Iloti Sa’yn amlogi tarkibiga kirgan qishloq. Mazkur qishloq nomi amirlikda 1914-yilda o‘tkazilgan qishloqlarni ro‘yxatga olish ishlari hujjatlarida qayd etilgan.
Qishloq nomining kelib chiqishi
Arg‘uni mirob arig‘ qishlog‘ining nomi etnik nom asosida, ya’ni turkiy xalqlar tarkibida bo‘lgan qadimiy arg‘in (arg‘u, arg‘un, org‘un) qabilasi vakillarining shu joyni makon tutishi asosida kelib chiqqan. Arg‘in so‘zining ma’nosi „aralash“, „qo‘shilgan“, ya’ni bir necha urug‘lardan tashkil topgan demakdir. Tarixiy ma’lumotlarda arg‘in qabilasi 7 urug‘dan tashkil topganligi ko‘rsatilgan.
Qishloqning tashkil topishi
Arg‘inlarning asl vatani Shimoli-Sharqiy Xitoy, Mo‘g‘uliston va Rossiyaning sharqidagi Orxun daryosi bo‘ylari hisoblanadi. Mahmud Qoshg‘ariyning „Devonu lug‘otit-turk“ asarida bu qabila nomi arg‘u tarzida uchraydi. Arg‘inlarning ajdodlari dastavval VIII—XII asrlarda hozirgi O‘zbekiston hududiga (Farg‘ona vodiysi, Toshkent, Zarafshon, hozirgi Surxon vohalari), keyinroq Xurosonga o‘sha vaqtdagi turli siyosiy harakatlar natijasida ko‘chib kelib o‘rnashgan. O‘sha davrda arg‘inlarning bir qismi Qorako‘lga ham kelib qolgan.
Arg‘inlar Amir Temur hokimiyatini tan olgan va uning saltanatini har tomonlama qo‘llab-quvvatlagan qirqta o‘zbek qavmlaridan biri bo‘lgan. Arg‘inlarning urug‘ va qabila boshliqlari Temur va temuriylarning eng ishonchli kishilari bo‘lgan. Ular katta imtiyozli yer egalari — tarxonlar hisoblanishgan. Ular ichidan ko‘plab sarkardalar, davlat arboblari yetishib chiqqan. Shulardan biri Qorako‘l hokimi Sulton Husayn Arg‘unning nomi tarixda saqlanib qolgan. Zahiriddin Muhammad Bobur o‘zining „Boburnoma“ asarida uning nomini tilga olib o‘tgan. Aslzoda arg‘in urug‘i vakillarining ayrimlari temuriylar xonadoni bilan qarindoshlik, quda-andachilik munosabatida bo‘lganlar.
Shayboniylar davrida arg‘inlarning oldingi mavqei pasayib, mamlakatning siyosiy hayotiga deyarli aralashmaganlar. Lekin urug‘ vakillari Buxoro xonlari va amirlari davrida hukmdor huzuridagi mashvaratlarda XX asrning 20-yillarigacha ishtirok etishgan.
Mazkur nomdagi boshqa qishloqlar
Arg‘in degan joy nomlari mamlakatimizning boshqa viloyatlarida (Karmana, Dehnav — Surxondaryo), Rossiyaning Kavkaz mintaqasida ham uchraydi.
Arg‘inlar XX asr boshlaridagi bir qancha turkiy elatlarning (qozoq, qirg‘iz, tatar, turkman, qoraqalpoq) millat sifatida shakllanish jarayonida bevosita ishtirok etganlar va ular tarkibiga singib ketganlar. Arg‘inlar tarkibida arig‘ nomli kichik urug‘ ham borligi qayd qilingan.
Bir narsani unutmaslik kerakki, mazkur qishloqqa nom bergan urug‘ vakillari o‘z nomlarini toponimga aylantirgan holda, hozirda o‘zlari yashamayotgan bo‘lishi mumkin. Bunday hodisa tarixda ko‘p uchraydi. Bu qishloq ham shu hodisadan mustasno bo‘lmasligi mumkin.
Küçükahmet, Düzce
Küçükahmet — Turkiyaning Düzce viloyatining Düzce tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 402 nafar (2022).
Nikolayev (oy krateri)
Nikolaev (lat. Nikolaev) - oyning narigi tomonidagi ekvatorial mintaqadagi katta zarba krateri. Bu nom sovet kosmonavti Andriyan Grigorevich Nikolaev (1929-2004) sharafiga berilgan va 1970 yilda xalqaro astronomiya Ittifoqi tomonidan tasdiqlangan.krater shakllanishi kech embrionga tegishli.
sun'iy yo'ldosh kraterlari
left|thumb|259x259px| LAC-31, LAC-32, LAC-49 xaritalarining fragmentlari.
NGC 3287
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1862-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Miesbach (tuman)
Miesbach  Olmoniya tumanlaridan biridir. Bavariya yeri tarkibiga kiradi. Poytaxti – Miesbach. Maydoni – 864 km2. 91 700 nafar aholi istiqomat qiladi.
Niederaula
Niederaula Germaniyaning Hessen yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Hersfeld-Rotenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 64,17 km2. 5411 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Niederaulaning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mayac
Geografiyasi
Maydoni — 11,2 km2.
Simon Skrabb
Simon Skrabb (1995-yil 19-yanvarda Finlandiyada tugʻilgan) — Finlandiya futbolchisi, „Kalmar“ futbol klubi va Finlandiya terma jamoasida hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Klublardagi faoliyati
thumb|212x212px| Skrabb Finlandiya yoshlar terma jamoasi safida Skrabb „Jaro“ klubining tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2011-yil 6-may kuni u Veikkaus ligasida „RoPS“ („Rovaniemen Palloseura“) futbol klubiga qarshi oʻyinda debyut qildi. 12-may kuni „TPS“ („Turun Palloseura“) futbol klubiga qarshi bahsda Simon Skrabb „Jaro“ tarkibidagi birinchi golini urdi. 2014-yil boshida Skrabb Shvetsiyaning „Åtvidabergs“ futbol klubiga ijaraga oʻtdi. 31-mart kuni „Elfsborg“ jamoasiga qarshi oʻyinda u Allsvenskan ligasida debyut qildi. 2015-yil 20-mayda „Örebro“ futbol klubiga qarshi bahsda Simon Skrabb „Åtvidabergs“ tarkibidagi birinchi golini urdi.
2016-yil boshida Skrabb „Gefle“ futbol klubiga ijaraga berilgandi. 3-aprel kuni „Helsingborg“s futbol klubiga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qildi. Xuddi shu oʻyinda Simon Skrabb „Gefle“ safidagi birinchi golini urdi.
2017-yilning yozida Skrabb „Norrköping“ futbol klubi bilan shartnoma imzoladi. 2-iyul kuni „Örebro“ jamoasiga qarshi oʻyinda u yangi klub safida debyut qildi. 22-oktabr kuni „Sundsvall“ futbol klubiga qarshi kechgan bahsda Simon Skrabb „Norrköping“ safidagi birinchi golini urdi. 2020-yil boshida 2,9 mln. yevro evaziga Skrabb Italiyaning „Brescia Calcio“ futbol klubiga oʻtib, 3,5 yillik shartnoma imzoladi. „Milan“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u Italiya A seriyasida debyut qildi.
Xalqaro faoliyati
2016-yil 10-yanvar kuni Shvetsiyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida Skrabb Finlandiya terma jamoasi safida debyut qildi.
Moravia (New York)
Moravia AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Cayuga okrugi tarkibiga kiradi.
Gobindaganj
Gobindaganj ( গোবিন্দগঞ্জ ,Gobindaganj ) — Bangladesh shimolidagi shahar va munitsipalitet, xuddi shu nomdagi kichik tumanning maʼmuriy markazi. Munitsipalitet 1999-yilda tashkil etilgan. Shaharning maydoni - 5,68km². 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, ular 26 ta bo'lgan 721 kishi, shundan 51,13 %ni erkaklar, ayollar - mos ravishda 48,87%. Aholi zichligi – 4704 nafar kishi. 1 uchunkm². Aholining savodxonlik darajasi 46% ni tashkil etadi. (Bangladesh uchun oʻrtacha 43,1%).
Moravia (New York)
Aholisi
3,626 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Rachel Parsons
Rachel Marie Parsons (talaffuzi: Reychel Mari Parsons; 1997-yil 19-noyabrda tugʻilgan) — Amerika vakili sifatida muz ustida raqs musobaqalarida qatnashgan sobiq muz raqqosasi. Akasi va sportdagi sherigi Michael Parsons bilan birga 2018 NHK Trophy musobaqasining bronza medali sovrindori va Xalqaro konkida uchish ittifoqi tomonidan oʻtkazilgan Challenger seriyasining toʻrt karra kumush medali sohibi(2018 CS Asian Open, 2018 CS Nebelhorn Trophy, 2018 CS Lombardia Trophy, 2017 CSlamory Ondremor) boʻlgan. Parsonslar juftligi faoliyati davomida 2017-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida, 2016-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri finalida va 2017-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi AQSh chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan. Juftlik2012-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi qishki Olimpiya oʻyinlarida 4-oʻrindan joy olgan.
Faoliyati
Rachel 2010-yil fevral oyida katta akasi Michael bilan juftlik hosil qilgan. Juftlik 2011-yilgi AQSh chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan va 2011-yil sentyabr oyida Polshaning Gdansk shahrida boʻlib oʻtgan Gran-pri musobaqasida 9-oʻrinni egallab, ushbu turnirda debyut qilgan. 2012-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi AQSh chempionatida qalay medalini qoʻlga kiritgandan soʻng, juftlik Amerika Qoʻshma Shtatlar vakili sifatida 2012-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Qishki Olimpiya oʻyinlarida 4-oʻrinni egallagan. Shuningdek, juftlik 2012-yilda Belarus poytaxti Minsk shahrida bo‘lib o‘tgan O‘smirlar o‘rtasidagi Jahon chempionatida 15-o‘rindan joy olgan.
2013 — 2014-yilgi mavsum
Parsonslar juftligi Slovakiyaning Košice va Chexiya Respublikasining Ostrava shaharlarida boʻlib oʻtgan 2013 — 2014-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri musobaqalarida ishtirok etib, kumush medalni qoʻlga kiritgan. Ular Yaponiyaning Fukuoka shahrida bo‘lib o‘tadigan Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri finalida oltinchi o‘rinni egallagan. Ushbu juftlik 2014-yilgi AQSh chempionatida o‘smirlar o‘rtasida bronza medali sohibi boʻlgan va 2014-yilda Bolgariyaning Sofiya shahrida o‘tkazilgan O‘smirlar o‘rtasidagi Jahon chempionatida 8-o‘rinni egallagan holda mavsumni yakunlagan.
Dasturlari
(Michael Parsons bilan)
Vysoké
Vysoké Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 189 ga yaqin aholisi bor.
Rachel Parsons
Natijalari
(Michael Parsons bilan)
GP: Gran-pri ; CS: Challenger seriyasi ; JGP: Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri
Sanger (California)
Aholisi
24270 nafar aholi istiqomat qiladi (201). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,307 km2. Shundan 14,307 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 3120 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px| Sanger manzarasi.
Perry (Missouri)
Perry AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Ralls County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
669 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 3,3 km2. Shundan 3,2 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 220 m balandlikda joylashgan.
Thyez
Thyez Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Savoie departamenti Bonneville tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,8 km2. Dengiz sathidan 461 – 1347 m balandlikda joylashgan.
Isili
Isili Italiyaning Sardiniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Cagliari provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 67,93 km2. 3080 nafar aholi istiqomat qiladi.
Byan Tsyue
Byan Tsyue yoki Byan Tsyao (xitoycha 扁鹊) — xitoy mifologiyasidagi shifokorlarning homiy xudolaridan biri boʻlib, uning diydorda ikki xil shaxslar aralashgan:
1.Qushlarning tumshugʻi va koʻrshapalak qanotlari bilan afsonaviy Bian Que madaniy qahramon ajdod Xuandining sherigi boʻlib, unga oʻsimliklarning shifobaxsh xususiyatlarini tan olishda yordam bergan. (Byan Tsao nomi bu holatda Byan — „kurshapalak“ va Tsyao — „hakka“ orqali tushuntiriladi); 2.Miloddan avvalgi 6-asrning haqiqiy mashhur tabibi Byan Tsyue laqabli Tsin Yue-ren (xitoycha 秦越人).
Tarjimai hol
Afsonaga koʻra, Byan Tsyue oʻz sanʼatini oʻlmas Changsan-Tzyun (Uzun tut daraxt janob) dan oʻrgangan, u unga moʻjizaviy tomchilar bergan. 30 kundan keyin Byan Tsao devorlardan oʻtib, odamning ichini koʻra oldi. Miloddan avvalgi 521-yilda Byan TSao, afsonaga koʻra, Go qirolligining shahzodasini tiriltirdi, shundan soʻng uning sanʼati shuhrati butun Xitoyga tarqaldi. Keyinchalik, Byan Tsyue shifokorlar va farmatsevtlarning homiysi sifatida ilohiylashtirildi. Byan Tsao sharafiga qurbonliklar 4-oyning 24-kunida, uning tugʻilgan kunida qilingan. Qadimgi relyeflarda Byan Tsyue bemorga ukol qilayotgan qush odam sifatida tasvirlangan.
Yorkend
Yorkend (qad. nomi Sakaraoʻl, xitoycha Shache) — Xitoyning Sinszyan-Uygʻur muxtor rayonidagi shahar, Qashqar viloyatining Yorkend tumani markazi (1980-yilgacha Qashqar viloyati markazi). Taklamakon choʻlining gʻarbiy qismida, Yorkenddaryoning oʻng sohilida, 1200 m balandlikda joylashgan. Aholisi qariyb 547,5 ming kishi, asosan uygʻurlar, qisman oʻzbeklar, xitoylar ham yashaydi. Yorkend 2 qism — musulmonlar yashaydigan Yorkend va xitoylar yashaydigan Shachedan iborat. Muhim savdo va tranzit punkti. Yorkend yirik dehqonchilik (gʻallakorlik, paxtachilik), bogʻdorchilik va ipakchilik rayonnining markazi. Oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Hunarmandchilikda gilam, ip gazlama va shoyi toʻqiladi. Xitoy manbalarida qayd etilishicha, miloddan avvalgi 65-yili Yorkendda 2300 dan ziyod xonadon boʻlgan, aholisi sak (yun. manbalarida skif)lar deb koʻrsatilgan. Yorkend 1465—1759-yillarda butun Sharqiy Turkistonni oʻz ichiga olgan Yorkend xonligining markazi edi. Shahar atrofidan temir rudasi va qimmatbaho yashma toshi olingan. Yorkend orqali qadimda Oʻrta Osiyodan Sharqiy Turkistonning boshqa shaharlari va Hindistonga boradigan karvon yoʻli oʻtgan. Shahar Buyuk ipak yoʻlida joylashganligidan qadimdan hunarmandchilik (gilam, ip gazlama, shoyi toʻqish) ravnaq topgan. Shaharda qadimiy obidalardan malika hamda shoira Omonisaxon (16-asr) maqbarasi va xon daxmalari (Oltunum) saqlangan. Oʻzbek shoiri Furqat (1859—1909) umrining soʻnggi yillari Yorkendda yashab ijod qilgan, 1990-yilda shoir qabri ustiga maqbara qurilgan.
Divya Khosla Kumar
Divya Khosla Kumar (1987-yil 20-noyabrda tugʻilgan)  — hind filmlarida rol ijro etuvchi hind aktrisasi, prodyuseri va rejissyori. Kumar turli reklamalarda va baʼzi kliplarda suratga tushgan. Aktrisa T-Series musiqiy leybli va kino ishlab chiqarish kompaniyasining raisi va boshqaruvchi direktori Bhushan Kumarga turmushga chiqqan.
Faoliyati
Divya 18 yoshida modellik qilishni boshlagan va Mumbayga koʻchib oʻtgan, soʻng Bollywoodda dam olayotganda Bhushan Kumar bilan uchrashib qolgan. U aktrisa sifatida oʻz faoliyatini 2004-yilda telugu tilida Love Today filmi bilan boshlagan. Shuningdek, u Falguni Pathak tomonidan kuylangan Aiyyo Rama pop qoʻshigʻi klipida ham paydo boʻlgan. U oʻzining Bollywooddagi debyutini oʻsha yili Ab Tumhare Hawale Watan Saathiyo filmi bilan qilgan. Keyin Divya aktrisalikdan uzoq tanaffus olib, rejissyorlikka eʼtibor qaratgan.
Kinematografiya va montaj kursini tugatgandan soʻng, Divya Agam Kumar Nigam, Jermeyn Jekson, Tulsi Kumar va bir nechta reklama filmlari uchun musiqiy videolarga boshchilik qilgan. 20 ta musiqiy videoga rejissorlik qilganidan soʻng, Divya 2014-yilda oʻzining birinchi rejissorlik tashabbusi Yaariyanni amalga oshirgan. Divya bir filmda Baarish, Maa, Love Me Thoda Aur, Allah Wariya va Zor Lagake kabi 5 ta qoʻshiqni xoreografiyalashtirgan. Uning ikkinchi rejissorlik loyihasi 2016-yil 12-fevralda chiqarilgan Sanam Re filmi edi. Shuningdek Divya, Ranbir Kapoor rol ijro etgan 2015-yilda chiqarilgan Roy filmining produserlaridan biridir.
2021-yilda u 2021-yil 25-noyabrda chiqarilgan Satyameva Jayate 2 filmida John Abraham bilan birga rol ijro etgan.
NGC 3288
NGC 3288 Katta Ayiq yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1793-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Shovot tumani
Shovot tumani — Oʻzbekiston Respublikasining Xorazm viloyatidagi tuman. 1926-yil 29-sentabrda tashkil etilgan. Janubidan Qoʻshkoʻpir, janubi-sharqdan Urganch, sharqdan Yangibozor, shimoli-sharqdan Gurlan tumanlari, shimoliy, shimoli-gʻarb va gʻarbdan Turkmaniston bilan chegaradosh. Maydoni 0,46 ming km2. Aholisi 164,300 kishi (2018). Tumanda 1 shaharcha (Shovot), 11 qishloq fuqarolari yigʻini (Beshmertan, Boʻyrachi, Ijtimoiyat, Katqalʼa, Xitoy, Chigʻatoyqalʼa, Choʻqli, Shovotqalʼa, Oʻzbekiston, Qangʻli, Qiyot) bor. Markazi — Shovot shaharchasi.
Tabiati
Tuman hududi viloyatning shimoli-gʻarbida, Shovot kanalining sohilida joylashgan. Relyefi, asosan, tekislikdan iborat, shimoliga tomon pasayib boradi. Iqlimi keskin kontinental. Yozi quruq, issiq, qishi sovuq. Yillik oʻrtacha harorati 10 °C, yanvarning oʻrtacha harorati —6 °C, eng past harorat — 32 °C, iyulning oʻrtacha harorati 27 °C, eng yuqori harorat 45—46 °C. Vegetatsiya davri 200—210 kun. Yiliga 87-89 mm yogʻin tushadi. Tuman hududidan Shovot kanali oqib oʻtadi. Dovdon, Yormish, Udachi, Begyop kabi kanallar ham bor. Tuprogʻi, asosan, shoʻr tuproq. Qum tuproqlar ham uchraydi. Zax suvlar oqiziladigan Gʻozovot Dovdon kollektori tumanning janubi-gʻarbidan, Shovot kollektori shimolidan oʻtadi. Yovvoyi oʻsimliklardan yulgʻun, turangʻil, oqbosh, yantoq, ajriq, yakan, qamish, chechak, shoʻra va boshqalar oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan quyon, boʻrsiq, tipratikan, chiyaboʻri, tulki, qobon, ondatra, sudraluvchilar; qushlardan tustovuq, kaptar, bedana, bulbul, oʻrdak, chagʻalay bor.
Aholisi
Aholisi 136,200 kishi (2008), tuman aholisining oʻrtacha zichligi 1 km2ga 296,1 kishidan toʻgʻri keladi. Tuman aholisining asosiy qismini oʻzbeklar (98,5 %), shuningdek, qozoqlar, turkmanlar, tatarlar, ruslar, koreyslar, qoraqalpoqlar va boshqalar millat vakillari tashkil qiladi.
Xoʻjaligi
Tuman xoʻjaligi, asosan, qishloq xoʻjaligiga ixtisoslashgan. Shovot tumanida faoliyat koʻrsatayotgan 900 dan ziyod korxonadan 82 tasi yirik, 17 tasi oʻrta, 76 tasi kichik korxona, 742 tasi mikrofirmalardir. Sanoat korxonalaridan paxta tozalash, podshipnik zavodlari, un kombinati ishlab turibdi. Charm mahsulotlari fabrikasi, MTP, qurilish tashkilotlari, avtokorxona, „Semurgʻ“, Oʻzbekiston-Germaniya „Shovotteks“ qoʻshma korxonalari faoliyat koʻrsatadi.
Tuman qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi — paxtachilik. Shovot tumanidagi 25,7 ming ga ekin maydonining 11,4 ming ga yeriga paxta, 9,3 ming ga yeriga don, 368 ga yeriga kartoshka, 799 ga yeriga sabzavot ekiladi, shuningdek, ozuqa, poliz ekinlari ham yetishtiriladi. Tumanda 11 shirkat, 585 fermer xoʻjaligi mavjud. Tuman jamoa va shaxsiy xoʻjaliklarida 49,5 ming qoramol (shu jumladan, 17,6 ming sigir), 18,2 ming qoʻy va echki, 137,2 ming parranda boqiladi (2004).
Ijtimoiy soha
Shovot tumanida 7 stadion (shu jumladan, markaziy stadion), 46 sport zali, futbol, voleybol, basketbol maydonlari va boshqalar sport inshootlari mavjud. 3 kasalxona (shu jumladan, bolalar kasalxonasi, markaziy kasalxona, 534 oʻrin), 4 tish davolash punktlari, 4 qishloq vrachlik ambulatoriyasi, 3 feldsherakusherlik punkti, 15 qishloq vrachlik punkti, poliklinika, tugʻruqxona, dorixona va boshqalar tibbiy muassasalarda 270 vrach (har 10 ming kishiga 21,6 vrach) ishlab turibdi. „Obi hayot“, „Shovot“ sanatoriylari faoliyat koʻrsatadi.
Shovot—Toshkent yoʻnalishida yoʻlovchilar tashuvchi poyezdlar qatnaydi. Tuman avtomobil va temir yoʻllar orqali Qoraqalpogʻiston, Turkmaniston va Rossiya bilan bogʻlangan. Shovot—Urganch yoʻnalishida avtobus va marshrutli taksilar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.
Shovot tumanida Vayangonbobo (1—4, 9—14-asrlar), Kat-qalʼa (mil. av. 1-asr), Tuproqqalʼa (mil. av. 1-asr) arxeologiya yodgorliklari; Vayangonbobo maqbarasi (15-asr), Yusuf Hamadoniyning ramziy maqbarasi bor. 1932-yildan „Shovot istiqboli“ tuman gazetasi nashr etiladi (adadi 1000).
Boadilla de Rioseco
Boadilla de Rioseco Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Palencia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 134 kishi (2010).
Yorlaqab baxshi Beknazar oʻgʻli
Yorlaqab baxshi Beknazar oʻgʻli— (1888 — Zomin tumani — 1971) — oʻzbek dostonchisi. Dastlab Karapchi qishlogʻilik Omon baxshiga, soʻngra Soʻloq qishlogʻilik Xudoynazar shoirga shogird tushib, mohir dostonchi sifatida tanilgan. 1917—32 yillarda Fargʻona vodiysining tuman va qishloqlarida, Kirgʻizistonning Oʻsh viloyatida dostonchilik bilan shugʻullangan. 1932-yil Zominga qaytgan. Ikkinchi jahon urushi yillarida yaratgan termalarida oʻzbek jangchilarining qaxramonligini madh etgan. "Bekobod", "Farhod qurilishi" kabi termalarida ulkan qurilishlar, oʻzbek xalqining ulugʻ yaratuvchilik mehnatini aks ettirgan. "Goʻroʻgʻlining tugʻilishi", "Intizor", "Hasanxon", "Murodxon", "Shirin bilan Shakar" kabi xalq dostonlarini mahorat bilan kuylagan. Yo. b.dan bir qancha anʼanaviy va zamonaviy termalar, "Alpomish", "Malikai ayyor", "Choryor" dostonlari yozib olingan.
Marcel Hug
Marsel Erik Hug (1986-yil 16-yanvarda tugʻilgan) — nogironlar aravachasida T54 toifasidagi poyga musobaqalarida qatnashadigan Shveysariyalik paralimpiyachi sportchi. „Kumush oʻq“ laqabli Hug Shveysariya uchun toʻrtta yozgi Paralimpiya oʻyinlarida qatnashgan va 2004-yilda Afinadagi birinchi oʻyinlarida ikkita bronza medalini qoʻlga kiritgan. 2010-yilda u toʻrt kun ichida toʻrtta jahon rekordini oʻrnatdi va 2011-yilgi Jahon chempionatida u 10 000 metrga yugurishda oltin va toʻrtta kumush medalni qoʻlga kiritdi va uzoq muddatli raqibi Devid Veyrga uchta musobaqada oltinni boy berdi. Bu raqobat 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida davom etdi, u yerda Xug 800 metrga yugurish va marafonda ikkita kumush medaliga ega chiqdi. 2013-yilgi Jahon chempionatida Hug beshta oltin va kumush medalni qoʻlga kiritib, maydonda ustunlik qildi. 2016-yilda Rioda boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Hug T54 toifasidagi eng barqaror raqobatchilardan biri boʻlib, 800 m va marafonda ikkita oltin va 1500 va 5000 m masofalarga yugurishda ikkita kumush medalni qoʻlga kiritdi.
Erta karyera
Keyingi yillarda Hug yosh sportchidan elit poygachiga aylandi va u Shveysariyada ham, chet elda ham musobaqalarda qatnasha boshladi. 2001-yilda u Wheelchair Sport Shveysariyaning (Rollstuhlsport Schweiz) yengil atletika jamoasini tuzdi va oʻsha yili Kreuzlingendagi sport maktabiga qabul qilindi. Hug maktabdagi nogironlar aravachasidagi yagona sportchi ekanligini „shaxsiy rivojlanishim uchun juda muhim“ deb eʼtirof etadi. 2002-yilda Hug sportdan tashqari taʼlim uning keyingi hayotida muhim ahamiyatga ega boʻlishiga ishonib, Romanshorndagi Schule fur Beruf und Weiterbildung (Bandlik va qoʻshimcha taʼlim maktabi) ga qabul qilindi.
Elita karyera
Hug milliy terma jamoa tarkibiga kirmaganiga qaramay, 2004-yilda Afinada boʻlib oʻtgan yozgi Paralimpiya oʻyinlarida Shveysariyani vakillik qilish uchun tanlandi va oʻzining birinchi jahon miqyosidagi xalqaro musobaqasida qatnashdi. U nogironlar aravachasida 4 × 100 m T53-T54 va 4 × 400 m T53-T54 estafetalarida qatnashdi, ammo Shveysariya ikkala musobaqada ham finalga chiqa olmadi. Shaxsiy sifatida u toʻrtta poygada qatnashib, har birida finalga chiqdi. U 400 va 5000 m masofalarga yugurishda medal ololmadi, biroq 800 m (1:32,66) va 1500 m (3:05,48) ga yugurishda uchinchi oʻrinni egallab, ikkita bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻyinlardan qaytgach, u Credit Suisse Sports Award tomonidan 2004-yilning eng yaxshi sportchisi deb topildi va keyingi yili Shveysariya terma jamoasini tugatdi.
2006-yilda Hug Niderlandiyaning Assen shahrida boʻlib oʻtgan IPC atletika boʻyicha jahon chempionatida Shveysariya uchun kurash olib bordi. U erda u T54 (23:06.71)da erkaklar oʻrtasida 10 000 m masofaga yugurishda gʻalaba qozonib, oʻzining birinchi yirik xalqaro oltin medalini qoʻlga kiritdi. U oʻyinlarda yana uchta medalni qoʻlga kiritdi: 400 m (48,97), 800 m (1:39,10) va 5000 m (11:20,68) ga yugurishda kumush. 400 metrga yugurishda u britaniyalik poygachi Devid Ueyrga oltinni qoʻldan boy berdi, bu ikki sportchi oʻrtasida keyingi yillardagi trek va marafonlardagi koʻplab poygalarini belgilab beradigan raqobatni boshladi.
2008-yilda Xug yozgi Paralimpiya oʻyinlarida ishtirok etish uchun Shveysariya terma jamoasi bilan Pekinga yoʻl oldi. U erda u toʻrtta trek boʻyicha musobaqalarda qatnashdi: 400m, 800m, 1500m va 5000m; va marafon. Oʻzining eʼtirofiga koʻra, u oʻyinlarda umidsizlikka uchragan, chunki u 1500 metrga yugurishda ham, marafonda ham bitta shohsupani qayd eta olmadi. Keyingi ikki yil ichida uning taqdiri oʻzgardi va bu 2010-yilgi mavsumdagi natijalari bilan taʼkidlangan. 2010-yil 24 va 27-iyun kunlari Hug Shveysariyadagi poyga uchrashuvida ishtirok etdi. U erda u T54 toifasida toʻrtta musobaqada yangi jahon rekordlarini oʻrnatdi: 800 m (1:31,12), 1500 m (2:54,51), 5000 m (9:53,05) va 10,000 m (19:50,04).
Hug uchun navbatdagi yirik musobaqa Yangi Zelandiyaning Kraystcherch shahrida boʻlib oʻtgan 2011 IPC atletika boʻyicha jahon chempionati edi. Chempionatga yangi jahon chempioni sifatida kirishiga qaramay, 2010-yilda Hug rekordini yangilagan Devid Ueyr 2012-yilda oʻzining poytaxti Londonda boʻlib oʻtgan Paralimpiya oʻyinlari finaliga koʻz yumgan edi. Hug oʻzi uchun mavjud boʻlgan sakkizta tadbirning barchasiga shuhrat bilan yakunladi. U 100 m va 200 m masofaga yugurish boʻyicha oʻzining unchalik yaxshi koʻrmagan turlaridan diskvalifikatsiya qilindi, ammo 400 m oʻrta masofada u kumush medalni qoʻlga kiritdi va xitoylik Liu Chengmingdan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. 800 m, 1500 m va 5 000 m masofalarda Hug finalda Veyr bilan toʻqnash keldi va britaniyalik raqibini magʻlub eta olmadi va uchta musobaqada Weirdan keyin kumush medalni qoʻlga kiritdi. Hug 10 000 m masofani bosib oʻtganida hamon chempionatni oltin medal bilan tark etishga muvaffaq boʻldi, ammo marafonni yakunlay olmadi. Aynan shu chempionatlarda Hug poyga paytida kiyadigan kumush dubulgʻasiga nisbatan berilgan „Kumush oʻq“ laqabini oldi.
2011-yilda Hug 2011-yilda Berlin marafonida birinchi boʻlib kelganida oʻzining birinchi yirik shahar marafonida gʻalaba qozondi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/London_Marathon_2013_Men%27s_Wheelchair.jpg/250px-London_Marathon_2013_Men%27s_Wheelchair.jpg|left|thumb|250x250px| Hug oʻzining kumush dubulgʻasida 2013-yilgi London marafonida Devid Ueyrga qarshi kurashmoqda. 2011-yilgi jahon chempionati Londonda boʻlib oʻtgan 2012-yilgi yozgi Paralimpiya oʻyinlariga tayyorgarlik koʻrish uchun zamin yaratdi. Hug beshta musobaqada qatnashib, ularning barchasida finalga chiqdi. 400 metrga yugurishda u ikkinchi oʻrinni egalladi, ammo finalda beshinchi oʻrinni egalladi. 800 m masofada u ikkinchi oʻrinda Devid Veyrga etib keldi va natija finalda takrorlandi. 1500 va 5000 metrga yugurishda u medallardan tashqarida toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Paralimpiya oʻyinlarining engil atletika dasturining yakuniy poygasi boʻlgan marafonda faqat ikkinchi boʻlib Ueyr oltin, Hug kumush va avstraliyalik Kurt Fernli bronza medalini qoʻlga kiritdi. Hug 2012-yilni Berlin marafonida gʻalaba qozonib, nemis tilidagi marafon tojini saqlab qoldi.
Weirning Liondagi 2013 IPC atletika boʻyicha jahon chempionatida qatnashmaslik haqidagi qarori maydonni ochdi. Hug vaziyatdan toʻliq foydalandi va T54 trek voqealarida ustunlik qildi. U oltita musobaqada qatnashib, beshtasida oltin medalni qoʻlga kiritdi: 400 metr, 1500 metr, 5000 metr, 10000 metr va marafon. Chempionatda uni yenggan yagona shaxs janubiy koreyalik Kim Gyu-Dae boʻldi, u Xugni 800 metrga boʻlga poygata magʻlub etdi.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Marcel_Hug_Boston_Marathon.jpg/220px-Marcel_Hug_Boston_Marathon.jpg|thumb| Marsel Hug 2018-yilda Boston marafonining yarmiga yaqin. 2016-yilda Xug ketma-ket toʻrtinchi Paralimpiya oʻyinlarida qatnashish huquqini qoʻlga kiritdi va Rio-de-Janeyroga yoʻl oldi va u erda 2016-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida toʻrtta musobaqada qatnashdi. U barcha toʻrtta musobaqada medallarni ega chiqdi, 1500 va 5000 metrga yugurishda ikkita kumush va oʻzining birinchi Paralimpiya oltin medalini, bittadan 800 metrga yugurishda, soʻngra oxirgi kuni erkaklar oʻrtasidagi T54 marafonida ham gʻolib chiqdi. Riodan keyin Hug Butunjahon marafon poygasida qatnashishda davom etdi va oktyabr oyida u oʻzining birinchi Chikago marafonida gʻolib chiqdi va Kurt Fernlini suratga olishda magʻlub etdi. Noyabr oyida u ikkinchi Nyu-York marafonida gʻolib chiqdi.
Miltenberg (tuman)
Miltenberg  Olmoniya tumanlaridan biridir. Bavariya yeri tarkibiga kiradi. Poytaxti – Miltenberg. Maydoni – 716 km2. 130 009 nafar aholi istiqomat qiladi.
Alheim
Alheim Germaniyaning Hessen yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Hersfeld-Rotenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 63,83 km2. 5077 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Alheimning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Yorkenddaryo
Yorkenddaryo — Markaziy Osiyodagi dare, Xitoyning shim.gʻarbida, Tarim daryosining eng uzun oʻng irmogʻi. Uz. 1068 km. Havzasining mayd. 81,4 ming km². Qoraqurum tizmasidagi muzliklardan boshlanadi. Yuqori oqimi Kunlun tizmasining gʻarbiy tarmoklarini kesib oʻtadi. Oʻrta va quyi oqimida Qashqar botigʻidan oqadi. Bu daryo Yorkend va b. vohalarni sugʻoradi. Iyul va avgustda toʻlib oqadi. Oʻrtacha suv sarfi togʻlardan chiqqach 170 m³/sek. Bahorda ekinlarni sugʻorish davrida daryo Marqat sh.dan oʻtgach, suvi tugaydi. Yo. boʻyida Yorkend sh. joylashgan.
Ouvrouer-les-Champs
Ouvrouer-les-Champs Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loiret departamenti Orléans tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
380 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,5 km2.
Balozuriy Axmad ibn Yahyo ibn Jobir ibn Dovud
Balozuriy Axmad ibn Yahyo ibn Jobir ibn Dovud (taxminan 820 — 892) — arab tarixchisi. "Futuh ul-buddon" ("Mamlakatlarni fath etish") va "Ansob ul-ashrof" ("Iqtidorli kishilarning nasablari") kabi tarixiy asarlari bilan mashhur. Birinchi asarining qisqartirilgan nusxasi bizgacha yetib kelgan. Unda xijrat davridai boshlab to Suriya, Armaniston, Misr, Magʻrib, Ispaniya, Iroq va Eronning fath etilishigacha boʻlgan tarixiy voqealar bayon etilgan. Asarda mahalliy xalqlar va turli mashhur qurilishlarga doir juda koʻp muhim maʼlumotlar ham bor. Shuningdek, unda arab tilining fath qilingan mamlakatlarda devon ishlarida qabul etilishi, turli jarima va soliqlar, tanga va chaqa pullar, arab yozuvining tarixi xususida maʼlumotlar mavjud. Bu kitob Gollandiyada sharqshunos de Gus tomonidan 1866-yilda nashr etilgan. Ozarbayjon va Armaniston haqidagi boblari esa rus tiliga tarjima qilingan.
Usinens
Usinens Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Savoie departamenti Saint-Julien-en-Genevois tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
339 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,6 nafar kishi.
Perryville (Missouri)
Perryville AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Perry County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
8034 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 20,1 km2. Shundan 19,7 km2 quruqlik, 0,4 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 90 m balandlikda joylashgan.
Baltushis Yuozas
BALTUSHIS (Baltušis) Yuozas (taxallusi; asl ismi Albertas Yuozenas) (1909— 1991) —Litva xalq yozuvchisi (1969). Ilk asarlarini 1932-yildan eʼlon qila boshlagan. "Hafta yaxshi boshlanadi" (1940), "Oq beda" (1943) kabi hikoya va ocherklar toʻplami, "Sotilgan yillar" (1 —2-jild, 1957 — 69), "Yuzos haqida qissa" (1979) kabi romanlar hamda avtobiografik povest, pyesa va hikoyalar muallifi. "Sotilgan yillar" romani va boshqa bir qator asarlarida bir turkum litvalik dehqonlar obrazi yaratilgan, qishloqdagi ijtimoiy-iqtisodiy turmush oʻz ifodasini topgan.
Baliqlar
300px|thumb|right|Baliq Baliqlar (Pisces) — umurtqalilar kenja tipining katta sinfi, juda keng tarqalgan. Tuzilishi, hayot kechirishi va ekologik xususiyati suv muhitiga juda yaxshi moslangan. Baliqlarning qadimgi ajdodlari lansetnikka oʻxshash sodda tuzilgan xordalilar boʻlgan. Tarixiy rivojlanish davomida dastlabki xordalilardan juft suzgich qanotli hayvonlar paydo boʻlgan. Ular yirtqich hayot kechirishgan. Oʻlja axtarib faol hayot kechirishi natijasida ularning nerv sistemasi va sezgi organlari rivojlana borib yoʻl bilan baliqlar kelib chiqqan. Baliqlar suvda yashovchi xordali hayvonlar. Tanasi ikki yondan siqilgan, tangachalar bilan qoplangan, uchta toq, ikkita juft suzgichlari bor. Jabra orqali nafas oladi. Yuragi ikki kamerali, qon aylanish sistemasi bitta doiradan, nerv sistemasi bosh miya va orqa miyadan iborat. Baliq sezgi organlari ko'z, quloq, burun, mo'ylov va yon chiziqlardan iborat. Baliq uzoqni ko'rolmaydi. U bir metr uzoqlikdagi narsalarni ko'roladi. Ammo o'roqsimon o'simtaning qisqarishi tufayli u 12 metr uzoqlikdagi narsanini ham ko'ra oladi. Baliq eshitish organi ichki quloqdan iborat. Suv zich muhitda bo'lgani uchun baliq juda yaxshi eshitadi. U hatto qirg'oqdagi qadam tovushinini ham eshita oladi. Hamma hayvon sigari uning ham hid sezish qobiliyati kuchli. Ba'zi baliqlarda mo'ylov ham bor. Mo'ylov his tuyg'u vazifasini bajaradi. Yon chiziqlar nerv hujayralaridan iborat. Yon chiziqlar orqali oldindagi to'siqlarni, harakatlanayotgan o'ljan bemalol sezadi. Agar baliq ko'r bo'lib qolsa, yon chiziqlar orqali bemalol yashay oladi.
Stokes egizaklari
Alan Chen Stokes va Aleks Chen Stokes xitoy-amerikalik egizaklar va mos ravishda 15 million obunachi va 31,1 million obunachiga ega YouTube va TikTok akkauntlari bilan tanilgan internet yulduzlari hisoblandi. Ular alohida-alohida videolar yaratishni boshladilar va keyin o'zlarining kuzatuvlarini umumiy egizaklar hisobiga birlashtirdilar. 2022 yil holatiga ko'ra, ularning YouTube kanali har bir epizodni tomosha qilish bo'yicha dunyoda 9-o'rinda turadi.
Baliqlar
Baliqlar haqida tushuncha (OʻzMEdan)
250px|thumb|right|Oq akula Suvda tez suzadigan B.ning tanasi choʻziq suyri shaklda boʻlganidan suvning qarshiligiga kamroq uchraydi. Sekin suzadigan B.ning tanasi yapaloq boʻladi. Skeleti togʻaydan (togʻayli b.) yoki suyakdan (suyakli B.) iborat. Jagʻlari yaxshi rivojlangan. B. tanasini toʻlqinsimon bukib va yozib harakatlanadi. Juft va toq suzgichlari harakatlanayotganda tanani boshqarish va muvozanatini saqlash vazifasini bajaradi. Tanasi kichikroq yoki yapaloq shaklda boʻlgan B. juft suzgich qanotlarini eshkak kabi suvga urishi yoki toʻlqinsimon harakatlanishi tufayli suzadi. B.ning tanasini bukish xususiyati umurtqalar soniga va terisi sirtidagi tangachalar kattakichikligiga bogʻliq. B. umurtqalari 16 tadan (oy baliqlarda) 400 tagacha (Yangi Zelandiya kamar baligʻida). Bosh skeleti yaxshi rivojlangan, yuz skeleti til osti yoyi va beshtacha jabra yoyidan tashkil topgan jagʻlardan iborat. Bosh miyasi har xil darajada rivojlangan. Akulalarda oldingi miya, miyacha va hidlov boʻlimi boʻladi.
Suyakli baliqlarning oldingi miyasi kichik, oʻrta miya va miyacha nisbatan yirikroq, ikki xil nafas oluvchilarning miya yarim sharlari rivojlangan, miyachasi esa kichik boʻladi. Bosh miyasidan oʻn juft nervlar chiqadi. Taʼm bilish organlari yaxshi rivojlangan. Eshitish organlari ichki quloqdan iborat, B. har xil tovushlarni, shu jumladan ultratovush toʻlqinlarini yaxshi eshitadi. Urchish davrida koʻpchilik B. suzgich pufak yordamida tovush chiqarish xususiyatiga ega. Odatda 1 m gacha masofadagi narsalarni ajrata oladi. Lekin koʻzdagi oʻroqsimon oʻsimtaning qisqarishi, koʻz gavharining oʻzgarishi tufayli 12 m gacha uzoqlikdagi narsalarni ajrata olishi mumkin. Suvning chuqur qatlamlarida va gʻor suvlarida yashovchi B.ning koʻzlari yoʻqolib ketgan. B. yon chiziq organlari yordamida yaxshi oriyentatsiya qila oladi. Asosiy nafas olish organlari — jabralari umrbod saqlanadi. Ayrim B.da (polipterus, seratod) jabra bilan bir qatorda atmosfera havosidan qoʻshimcha nafas olish organi — oʻpka ham rivojlangan. Anabas, gurami kabi labirintli B. birinchi jabra yoyining ustida kichik boʻshliq mavjud. Baliq yutgan havodagi kislorod ana shu boʻshliqda joylashgan shilimshiq parda bilan qoplangan yupqa suyak plastinkalar orqali kapillyar tomirlarga oʻtib, qonni oksidlantiradi.
Stokes egizaklari
Huquqiy masalalar
2020-yil avgust oyida Stokes Twins zo‘ravonlik, tahdid, firibgarlik yoki aldash hamda favqulodda vaziyat haqida yolg‘on xabar berish yoki 2019-yil oktabr oyida yozib olgan YouTube videosi orqali soxta qamoqqa olishda ayblangan Videoda aka-uka o‘zini qaroqchi qilib ko‘rsatgan ikkita soxta bank o‘g‘irligi o‘ynalgan; qora kiyingan, chang'i niqoblarini kiyib, qo'llarida duffle sumkalari va bexabar odamlardan kiyim-kechak yoki transportda yordam so'rab, qochishga harakat qilmoqda.
Baliqlar
Baliqlar haqida tushuncha (OʻzMEdan)
B.ning yuragi ikki kamerali, yaʼni qorincha va boʻlmadan, qon aylanish sistemasi esa bitta tutash doiradan iborat. Ikki xil nafas oluvchi B.ning yuragi 3 kamerali, yurak boʻlmasi chala toʻsiq yordamida chap va oʻng kameralarga boʻlingan. Koʻpchilik B.ning buyragi, hazm sistemasi rivojlangan. Yirtqich B.ning ichagi kalta, oʻtxoʻrlariniki uzun. Mas, oʻtxoʻr doʻng peshona baligʻining ichagi tanasiga nisbatan 13 marta uzunroq. Jigar va meʼda osti bezlari bor. Koʻpgina B. ichagida ovqat hazm qilishda ishtirok etadigan pilorik oʻsimtasi boʻladi. Akula va osyotrsimonlar ichagida spiral klapani bor. Koʻpchilik B.ning alohida anal va siydiktanosil teshiklari boʻladi. Akulalar va ikki xil nafas oluvchilarda klapani boʻladi. Ayirish organlari — mezonefrosdan iborat. Mezonefros umurtqa pogʻonasi yoniga oʻrnashgan. B. ayrim jinsli, baʼzi turlari (tosh olabugʻasi) germafrodit. B. turli yoshda voyaga yetadi. Gambuziya va tezsuzar B. bir yilda, orol moʻylovdori va bakra baliq 12— 14 yoshda, beluga 20 yoshda voyaga yetadi. Keta va gorbusha kabi B. hayoti davomida bir marta uvildiriq tashlaydi. Koʻpchilik B. (yeles, nozaylo) koʻp yillar davomida har yili bir martadan, boshqalari (zogʻora, oq kumush, tovon baliq) yiliga bir necha marta uvildiriq tashlaydi. Ayrim B. (choʻrtan, oq qayroq) bahorda, koʻpchilik B. (zogʻora, oq kumush, moʻylovdor va boshqalar) bahor — yoz oylarida, baʼzilari (gulmoy) kuzda urchiydi. Nalim va ripus qishda uvildiriq tashlaydi. Tuxumlari bir nechtadan (ayrim akulalar) 300 mln.gacha (oybaliq) yetadi. Bir qancha B. (gambuziya, ayrim togʻayli B.) tirik tugʻib koʻpayadi.
B. har xil kattalikda boʻladi. Filippin orollari yaqinida tarqalgan pondako tanasining uz. 1 — 1,5 sm, ogʻirligi 1,5 g boʻlsa, eng yirik kit akulasining uz. 15– 20 m ga, ogʻirligi 12 — 14 t ga yetadi. B.ning yoshini tangachalari va baʼzi suyaklaridagi yillik halqachalariga qarab aniqlanadi. B. 1 — 2 yildan (tezsuzarlar) 100 — 120 yilgacha (beluga) umr koʻradi. Amudaryo va Sirdaryoda tarqalgan laqqa baliq 50 — 60 yilga yaqin yashaydi. Oziqlanish usuliga koʻra B.ning ogʻzi va tishlari har xil tuzilgan. B.ning faqat jagʻlarida emas, balki til, tanglay va halqumida ham tishlari boʻladi (choʻrtan, karas). B.ning tuxumdan chiqqan chavoqlari dastlab sariqlik xaltachasi hisobiga oziqlanadi, keyinchalik suv oʻtlari va bir hujayrali hayvonlar bilan oziqlana boshlaydi. Yirtqich B. (laqqa, choʻrtan, olabuga) boshqa B. hamda jonivorlarni yeydi. Zogʻora, moy, moʻylovdor B. oʻsimlik va xayvonlardan iborat aralash oziqlar bilan oziqlanadi. B.ning har xil rangda boʻlishi ular terisidagi pigmentli hujayralar — xromotoforlarga bogʻliq. Xromotoforlar nerv taʼsirida tashqi muhit rangiga mos ravishda rangini oʻzgartirish xususiyatiga ega. Bu hodisa B.ning dushmanlardan saqlanishida katta ahamiyat kasb etadi.
Stokes egizaklari
Huquqiy masalalar
Bir paytlar ular bu hazildan bexabar Uber haydovchisini chaqirishgan va haydovchi ularni haydashdan bosh tortgach, uni majburlashga uringan. Videoga ko'plab tomoshabinlar ham hazil qilishda politsiyaga qo'ng'iroq qilishgan va ikkalasi ham zobitlar tomonidan to'xtatilgani tasvirlari qo'shilgan. Uber haydovchisi haydovchining aloqasi yo‘qligi aniqlanmaguncha, javob xodimlari tomonidan qurol zo‘ravonligida ushlab turilgan va aka-uka ogohlantirilgan, ammo hibsga olinmagan va to‘rt soatdan keyin Kaliforniya universitetida, Irvinda ikkinchi hazil bilan videoni suratga olishda davom etgan.
Baliqlar
Baliqlar haqida tushuncha (OʻzMEdan)
B. tana harorati beqaror, sovuqqon jonivorlardir. Tana harorati deyarli suv haroratiga yaqin, baʼzan 0,5 — G ortiqroq boʻladi. Serharakat B. tana harorati muhit taʼsirida bir oz koʻtarilishi, mas, tez suzayotgan tunetsda tana harorati suvnikidan 10°C gacha yuqori boʻlishi mumkin. B. har xil haroratli suvda yashashga moslashgan. Tropik suvlarda yashovchi baliqlar 31°C gacha boʻlgan suvlarda, karp tishli baliq Kaliforniyaning 52°C li qaynar buloqlarida hayot kechiradi.
Baliqlar 2 sinfga: togʻayli va suyakli B.ga ajratiladi. Koʻpchilik turlari (96%) suyakli B.ga kiradi. Oziqlanish usuliga koʻra plantofaglar, bentofaglar, detritofaglar, fitofaglar va yirtqichlarga; koʻpayishiga binoan uvildiriq tashlovchi va tirik tugʻuvchilarga; yashash muhitiga koʻra dengiz va chuchuk suv baliqlariga; hayot kechirish xususiyatiga binoan oʻtkinchi va oʻtroq baliqlarga ajratiladi. Oʻtkinchi B. (losossimonlar, bakra, daryo ugori) hayotining bir qismini dengizda, boshqa qismini daryoda oʻtkazadi.
Stokes egizaklari
Huquqiy masalalar
Egizaklarning advokatlari egizaklarning ayblovlari yo'qligini da'vo qilishdi, chunki birinchi masxara paytida javob bergan xodimlar videoni suratga olish bo'yicha takliflar berishgan va bir aka-uka Irvin politsiya departamentining favqulodda yordam xizmatiga ikki marta qo'ng'iroq qilgan. video suratga olinishdan oldingi hazil. Ularning advokatlari, shuningdek, video va ayblovlar o'rtasidagi vaqt uzunligi haqida tashvishlanishdi; o'n oy va departament ular haqida press-reliz chiqargunga qadar egizaklarga ayblovlar haqida xabar berilmagan.
Samrari
Samrari — Hindistonning Panjob shtati Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsiliga qarashli qishloq. Qishloq Apradan 2,7 km va Jajja Khurddan 2.3 km uzoqlikda. Samrari pochta markazi Bara Pinddan 4,7 km, Jalandhardan 42,3 km, Fillaurdan 13,9 km va Chandigarhdan 121 km uzoqlikda joylashgan.
Getatagh
Getatagh— Armanistonning Syunik viloyati Sisian tumanidagi qishloq.
Baliqlar
Baliqlar haqida tushuncha (OʻzMEdan)
Baliqlarni oʻrganadigan fan ixtiologiya deb ataladi. (qarang Baliqchilik).
Samrari
Taʼlimi
Qishloqda Panjabi oʻrta maktabi, qoʻshma taʼlim yuqori boshlangʻich maktabi (Hukumat Oʻrta maktab) va boshlangʻich maktab (Hukumat Boshlangʻich maktab) eng yaqin davlat oʻrta maktabi Apra shahrida joylashgan.
Festival va yarmarkalari
Odamlar har yili Samrarida yarim dunyoviy maʼnoga ega boʻlgan va barcha din vakillari tomonidan madaniy bayramlar sifatida qabul qilingan festival va yarmarkalarni nishonlaydilar. Samrari Shinj Mela (Anʼanaviy kurash turniri) har yili Sidh Baba Bhara Samrari shahrida boʻlib oʻtadigan tadbirlardan biridir.
Temir yoʻl
Eng yaqin poyezd stansiyasi 10.7 km uzoqlikda Goraya joylashgan.
Havo
Eng yaqin mahalliy aeroport Ludhiana shahrida joylashgan boʻlib, Samrari shahridan 47,2 km uzoqlikda. Eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda, ikkinchi eng yaqin xalqaro aeroport esa 136 km uzoqlikda, Amritsarda joylashgan.
Baliqlar
Baliqlarning ichki tuzilishi
Baliqlarning hazm qilish organlari ogʻiz boʻshligʻi, halqum, qiziloʻngach va ichakdan iborat. Koʻpchilik baliqlarning jagʻlarida bir necha qator tishlar joylashgan. Zogʻora va ayrim boshqa baliqlarning tishlari boʻlmaydi; oshqozoni yaxshi rivojlanmagan. Ular yutgan oziq bevosita ichakka tushadi. Zogʻora baliq mayda umurtqasizlar, tuban suv oʻtlari, yashil oʻsimliklarning yosh novdalari va barglari bilan oziqlanadi.
Nafas olish sistemasi jabralardan iborat. Baliqlar suvda erigan kislorod bilan nafas oladi. Ular ogʻzi orqali yutilgan suvni jabra teshiklari orqali chiqaradi. Jabralar jabra ravoqlari (yoylari)dan iborat. Har bir ravoqning keyingi tomonida och qizgʻish tusli varaqlari, oldingi tomonida jabra qilchalari joylashgan (61-rasm). Jabra qilchalari suv bilan oqib keladigan oziqning tashqariga chiqib ketishiga yoʻl qoʻymaydi. Jabra varaqlari juda mayda kapillyar qon tomirlari bilan qoplangan. Jabralardan oʻtayotgan suvdan kislorod jabra varaqlari kapillyarlaridagi qonga shimiladi; karbonat angidrid esa qondan suvga ajralib chiqadi. Qahraton qishda muz tagiga kislorod oʻtmasligi yoki issiq yozda iliq suvda kislorod kam erishi tufayli baliqlar halok boʻladi.
Qon aylanish sistemasi yurak, qorin va orqa aortalari, arteriya, vena va kapillyardan iborat. Yuragi yurak qorinchasi va boʻlmasidan iborat. Arteriya qoni jabralardan chiqib, umurtqa pogʻonasi ostidan butun tana boʻylab oʻtadigan orqa aortaga keladi.
Toʻqimalarda hosil boʻladigan moddalar almashinuvi mahsulotlari ikkita tasmasimon qoʻngʻir-qizgʻish buyraklar yordamida qondan filtrlanib, siydikni hosil qiladi. Siydik ikkita siydik yoʻli orqali qovuqqa, undan anal teshigi orqasida joylashgan maxsus teshik orqali tashqariga chiqarib yuboriladi.
Nerv sistemasi
Baliqlarning markaziy nerv sistemasi bosh miya va orqa miyadan tashkil topgan. Orqa miya uzun naydan iborat boʻlib, umurtqa pogʻonasi nayi ichi da joylashgan. Orqa miyaning ikki yonidan ichki organlarga, suzgichlarga, teri va muskullarga nervlar chiqadi. Baliqlar va barcha umurtqali hayvonlarning bosh miyasi oldingi miya, oraliq miya, oʻrta miya, miyacha va uzunchoq miya deb ataladigan boʻlimlardan iborat. Miyaning hamma boʻlimlari baliqlar hayotida katta ahamiyatga ega. Miyacha harakatlanish, uzunchoq miya nafas olish, qon aylanish, hazm qilish organlari ishini boshqarib turadi.Eshitish organlari miya qutisining ikki yonida joylashgan, suyaklar bilan qoplangan ichki quloqdan iborat. Suv zich muhit boʻlganligidan tovushni yaxshi oʻtkazadi. Tajribalarda baliqlar qirgʻoqda yurgan odam qadami, suzib kelayotgan qayiq ovozi, qoʻngʻiroq va oʻq tovushlarini yaxshi eshitishi aniqlangan.
Ta’m bilish hujayralari baliqlarning ogʻiz boʻshligʻi, halqumi hamda butun tana yuzasida joylashgan. Zogʻora baliq, treska va boshqa bir qancha baliqlarning boshida joylashgan moʻylovlar tuygʻu vazifasini bajaradi. Yon chiziqlar baliq tanasining ikki yonida qator boʻlib joylashgan teshikchalardan iborat. Teshikchalar maxsus sezuvchi hujayralari boʻlgan naychalar bilan tutashgan. Yon chiziqlar suv oqimi, suv ostidagi narsalarni sezishga yordam beradi.
Tog'ayli baliqlar
Togʻayli baliqlarning skeleti togʻaydan iborat boʻlib, jabra qopqoqlari va suzgich pufaklari boʻlmaydi. Jabra yoriqlari 5–7 juft boʻladi. Togʻayli baliqlar akulalar va skatlar turkumini oʻz ichiga oladi.
Akulalar turkumi
Akulalar ancha yirik, tanasi torpedasimon, dum suzgichi juda kuchli rivojlangan. Terisini qoplab turgan tangachalari haqiqiy suyakli baliqlarnikidan batamom farq qiladi. Ularning tangachalari qalin va yirik plastinkalardan iborat boʻlib, har qaysi tangacha ustida sirtdan emal bilan qoplangan tishsimon oʻsimtasi boʻladi. Akula jagʻida bunday oʻsimtalar tishlarga aylanadi. Barcha umurtqali hayvonlar, shu jumladan, odamlarning tishlari ham akulalarnikiga oʻxshash tuzilgan. Akulalar juda serharakat yirtqich baliqlar boʻlib, ancha yirik hayvonlarga, shu jumladan, choʻmilayotgan odamga ham hujum qiladi. Koʻpchilik akulalar tirik tugʻadi, ba’zi turlari tuxum qoʻyib koʻpayadi.
Akulalarning kattaligi har xil boʻlgan 250 turi ma’lum. Ular orasida uzunligi 40–45 sm boʻlgan tikanli akula eng kichigi, uzunligi 15 m keladigan gigant akula yoki 18 m ga yetadigan kit akulasi eng yirik hisoblanadi. Lekin bunday bahaybat akulalarning tishlari juda mayda boʻlib, ular mayda qisqichbaqasimonlar va baliqlar bilan oziqlanadi.
Skatlar turkumi
Skatlarning tanasi yassi, rombsimon yoki disksimon boʻlib, suv tubida yashashga moslashgan. Dum suzgichi ingichka xivchinga aylangan. Skatlar yassi tanasi bilan tutashib ketgan koʻkrak suzgich qanotlarini toʻlqinsimon tebratib asta-sekin suzadi. Ayrim skatlarning maxsus himoyalanish a’zosi, masalan, dumining asosida zaharli shilimshiq modda bilan qoplangan tikani boʻladi. Tropik dengizlarda uchraydigan elektr skatlarda 70 Vt kuchlanishli elektr zaryadi hosil qiladigan a’zosi ham boʻladi.