cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Buxorxudotlar hokimligi
Tarixi
Buxorxudotlar hokimligi hududi arxeologik jihatdan mukammal oʻrganilmagan. Tarixiy manbalarda (masalan, Narshaxiyning „Buxoro tarixi“da) keltirilgan maʼlumotlarga qaraganda, Buxorxudotlar hokimligida bir qancha mustahkam qalʼali shaharlar boʻlgan, ularda madaniyat, hunarmandchilik, savdo-sotiq taraqqiy etgan. Buxorxudot Kono Buxorxudotlar hokimligida birinchi boʻlib oʻzining tasviri va uning ostiga "Buxoro hokimi" degan yozuv zarb qilingan kumush tangalar (dirhamlar) chiqargan. Bunday tangalar arxeologik qazishmalar vaqtida koʻplab topilgan. Narshaxiy oʻzining „Buxoro tarixi“ asarida Buxorxudotlardan bir nechasining nomini keltirgan boʻlib, ular orasida Kono va Abruy (Abarzi) degan ismlar ham mavjud. Tarixchi Gʻ. Gʻoibovning „Arablarning Oʻrta Osiyoga qilgan ilk yurishlari“ (Dushanbe, 1989) nomli asarida esa Buxorxudotlar vakillari quyidagicha tartibda bayon qilingan: Bidun (?—673), Xutak xotun (673—692), Tugʻshoda I (692—724), Tugʻshoda II (724—738), Qutayba ibn Tugʻshoda (738—753), nomaʼlum buxorxudot (Tugʻshoda III) (753—768), Sukon (768—775), Bunyod (775—782).
Din
Buxorxudotlar hukmronligi davrida Buxoro aholisining aksariyati turli dinlarga, jumladan zardushtiylikning mahalliy variantiga eʼtiqod qilganlar. Biroq xristianlik izlari ham topilgan, hatto Narshaxiy Buxoroda joylashgan cherkovni ham tilga olib o‘tgan.
NGC 4730
NGC 4730 Kentavr yulduz turkumidagi E-S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Friaucourt
Friaucourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
669 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 159,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,2 km2. Dengiz sathidan 70 – 114 m balandlikda joylashgan.
Ahmad ibn Harb
Ahmad ibn Harb- to'liq ismi Abu Abdulloh Ahmad ibn Harb Naysoburiy Nishopurning taniqli zohidi va muhaddisi edi. Xuroson faqihi va shayxlarining oqsoqollaridan biri bo‘lgan Ahmad ibn Harb “al-Arbain”, “Kitobuz-zuhd” va “Iyalulloh” kabi hadis va tasavvufga oid asarlar yozgan. Biroq uning birorta asari bugungi kungacha yetib kelmagan. U Yahyo ibn Muoz ar-Roziyning ustozi, Sufyon ibn Uyayniyning shogirdi edi. Bir muddat Turkistonda g‘ayrimusulmon turklarga qarshi jihodda qatnashgan. Makkada ham istiqomat qilgan. U Ahmad ibn Hanbal davrida Bag‘dodga tashrif buyurib, u yerda dars bergan. Islomning oltin asrida 234 (849) yilda 85 yoshida vafot etgan.
Forni di Sotto
Forni di Sotto Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 94 km2. 688 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Qatortol-2 mahallasi
Qatortol-2 mahallasi—Chilonzor tumanidagi mahalla(Mashrab 1-tor koʻchasi,2). „Mevazor“, „Boʻrijar“ va „Botirma“ mahallari bilan chegaradosh.1962-yil tashkil etilgan. Aholisi 220 kishi, asosan, oʻzbeklar. Mahallada masjid, novvoyxona va choyhona mavjud.
Ibn Masarra
Ibn Masarra- toʻliq ismi Abu Abdulloh Muhammad ibn Abdulloh ibn Masarra ibn Najih al-Jabaliy (arab. أبو عبد الله محمد بن عبد الله بن مسرة بن نجيح الجبلي) (883–931) – andalusiyalik musulmon zohid va olim. U ilk so‘fiylardan, shuningdek, Andalusning ilk faylasuflaridan biri hisoblanadi.
U muvallad bo‘lgani taxmin qilinadi.
Otasi bilan Makkaga borgan Ibn Masarra, otasi vafot etgach, Ispaniyaga qaytib, shogirdlari bilan bir takkaga kirib ketgan. Qarashlari rad etilgach, Misr va Makkada yashagan. Umrining oxirlarida Kordovaga qaytib kelgan.
Sulh Ota madrasasi
Sulh Ota madrasasi — Samarqand madrasasi. Sulh Ota madrasasi Katta Soʻgʻd (Soʻgʻudi kalon) tumani, Holvayi volosti, Oqqoʻrgʻon oqsoqolligidagi Oqqoʻrgʻon qishlogʻida joylashgan boʻlgan. Madrasa Rossiya imperiyasi va Buxoro amirligi oʻrtasidagi urushlar oqibatida buzilib ketgan. Uning faoliyati bilan bogʻliq bir nechta tarixiy hujjatlar va qiziqarli maʼlumotlar saqlanib qolgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Madrasaning 1882—1890-yillarga oid vaqf hujjatlari saqlanib qolgan. Madrasa uchun Xolvayi volosti Oqqoʻrgʻon oqsoqolligi Chuqur qishlogʻida 240 tanob yer 160 rubl, 1 juvoz — 6 rubl, hammasi 166 rublni tashkil etgan. Mazkur vaqf mulkiga Abduhafiz mutavvali boʻlgan. 1882-yili vazifadorlarga 149 rubl madrasa uchun qoldirilgan. Rus maʼmurlari esa 16 rubl soliq undirgan. 1883—1884-yillarda madrasa va vazifadorlarga 149 rubl ajratilgan. Rus maʼmurlari 16 rubl soliq undirgan. Madrasa hujralarida ikki nafar talaba istiqomat qilgan. Uzurli sabasiz 2 oyi 10 kun darsga qatnashmagan talabalar oʻqishdan chetlashtirilgan. 1888—1889-yillarda ham madrasa uchun 149 rubl qoldirilgan va 16 rubl soliq uchun undirilgan. Ushbu yillarda vaqf mulkiga mulla Abdugʻafur mutavvali qilib tayinlangan. Abdusattor Jumanazarov tadqiqotlariga koʻra madrasa XVIII asrlarda buzilib ketgan. Amir Haydar davrida madrasa va vaqf mulklari qayta tiklangan. Sulh Ota toʻgʻrisida aniq tarixiy faktlar haligacha oʻrganilmagan.
Meʼmorchiligi
Sulh Ota madrasasi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Mogadisho
Mogadisho (mahalliy nomi Hamar) — Somali poytaxti. Benadir viloyatining maʼmuriy markazi. Hind okeani sohilida joylashgan. Aholisi 900 ming kishi (1996). Iklimi subekvatorial iqlim, yanvarning oʻrtacha temperaturasi 28°, iyulniki 26°. Yillik yogʻin 400 mm dan ziyod. Mamlakatning asosiy porti (chetdan sanoat xom ashyolari, mashina, jihozlar, oziq-ovqat mahsulotlari keltiriladi). Aeroporti xalq,-aro ahamiyatga ega. Avtomobil yoʻllari tuguni. Mamlakatning eng yirik sanoat markazi, ishlab beruvchi sanoat korxonalarining 1/2 qismi shu yerda. Neftni qayta ishlash, yogʻochsozlik, sut mahsulotlari zavodlari, goʻsht va un tortish kombinatlari ishlamoqda. Koʻnpoyabzal, parfyumeriya, tamaki, gugurt, paxta tozalash fabikalari, kemasozlik va kema taʼmirlash korxonalari mavjud. Hunarmandchilik rivojlangan.
Shaharga 12-asrda arab va fors savdogarlari tomonidan asos solingan. Keyinroq Afrikaning sharqiy sohilidagi yirik savdo markazi boʻlgan. 12—17-asrlarda Mogadisho davlati poytaxti, 17-asrda Ummon sultonligi qoʻl ostida boʻlgan. 1905—60 yillarda Italiya Somalisining maʼmuriy markazi. 1960-yildan mustaqil Somali poytaxti. Meʼmoriy yodgorliklardan shahar markazida minorali masjid (1238), Faxriddin masjidi (1269, qrldiqlari), munitsipalitet (1905) saqlangan. Yangi shahar qismida sanoat korxonalari, aeroport, port, sport va sogʻlomlashtirish zonalari joylashgan. Milliy teatr, Xalq saroyi, Milliy universitet, kollejlar, dengizda suzish va baliq ovlash maktabi, ilmiy tadqiqot muassasalari, tibbiyot va tropik gigiyena jamiyati, Milliy universitet kutubxonasi, Milliy muzey va boshqa bor.
Dow City (Iowa)
Dow City AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Crawford okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
510 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 615,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,83 km2. Shundan 0,83 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 348 m balandlikda joylashgan.
Issiqlik harakati
Real gaz molekulalari bir toʻqnashishdan keyin ikkinchi toʻqnashishgacha toʻgʻri chizikli tekis harakatlanadi. Gazdagi molekulalarning bu ilgarilanma harakatlari barcha yoʻnalishlarda xaotik harakatdir. Molekula ilgarilanma harakatining oʻrtacha kinetik energiyasi <mv2/2> energiyaning teng taqsimlanishi qonuniga binoan, <th)2/2>=3-(kT/2). Issiqlik harakatining intensivligi miqdoriy jihatdan temperatura T orqali aniqlanadi (k — Bolsman doimiy-si). Siyrak gaz molekulalarining Issiqlik harakati tufayli uning idish devoriga bosimi quyidagicha ifodalanadi: r=pkT, bunda p — hajm birligidagi molekulalar soni (zichligi). Oʻzgarmas bosimda gaz temperaturasi T pasayishi va zichligi p ortishi bilan erkin yugurish yoʻli kamayadi va ilgarilanma harakat bilan bogʻliq tartibsiz harakat susayadi.
Suyuq holatdagi modda molekulasi oʻz atrofidagi molekulalar bilan aylanma va tebranma harakatda doimo toʻqnashishda boʻladi; molekula amorf jis-mlar, jumladan, suyuqliklarda molekulalarning Issiqlik harakati — vaqtincha muvozanatli holatlari atrofida tartibsiz joylashgan molekulalarning tebranma harakatlaridan va bu harakatlar davomida ularning baʼzan bir muvozanatli tebranish holatlaridan boshqalariga sakrashlaridan iborat. Kuchli yopishqoq suyuqliklarda, ayniqsa, amorf jismlarda, jumladan, shishalarda bunday sakrashlar nihoyatda oz boʻladi. Suyuklik molekulalarining Issiqlik harakatidagi tartibsiz ilgarilanma harakati shu sakrashlar tufayli sodir boʻladi. Temperatura ortishi bilan Issiqlik harakatini ifodalovchi tebranma harakatlar va sakrab oʻtishlar kuchayadi.
Sergey Darkin
Sergey Aleksandrovich Darkin (1973-yil 18-iyun, Fargʻona, Oʻzbekiston SSR) — rus mototsikl poygachisi. Xalqaro toifadagi sport ustasi. Jamoaviy bahslar (11 karra), yakkalik bahslari (2 karra) va juftlik bahslari (9 marta) boʻyicha Rossiya chempioni, 1996-yilda spidvey boʻyicha jamoalar oʻrtasidagi jahon chempionati vitse-chempioni.
Biografiyasi
Oʻzbekiston SSRning Fargʻona shahrida tugʻilgan, u yerda „Luch“ sport klubi tarkibida spidvey boʻyicha mashq qila boshlagan. Biroq 1991-yilda jamoa tarqalib ketadi va Sergey Darkin bolalar bogʻchalariga skuterda oziq-ovqat yetkazib berish orqali qoʻshimcha pul ishlab topishga majbur boʻladi. Oʻsha paytda sport jihozlari va shinalar sotib olish maqsadida Tolyattilik spidvey hakami va murabbiyi Igor Dmitriev Fargʻonada boʻladi va u yosh sportchiga Tolyattiga koʻchib oʻtishni, oʻz faoliyatini Tolyattida davom ettirishni taklif qiladi. Sergey Darkin bu taklifga rozi boʻladi va 1992-yildan 2005-yilga qadar Jiguli SK (keyinchalik Mega-Lada SK) sharafini milliy chempionatlarda himoya qiladi, shu vaqt ichida jamoaviy va yakkalik musobaqalarida Rossiya chempioni boʻladi va muntazam ravishda milliy terma jamoaning aʼzosiga aylanadi.
2005-yilda Tolyatti stadionida oʻtkazilayotgan Yevropa chempionlar kubogi finalida sportchi ogʻir jarohat oladi. Polshalik Grzegorza Dzik, ukrainalik Andrey Karpov, rossiyalik Eduard Shayxullin, Semyon Vlasov va Sergey Darkin o‘rtasidagi kuchli to‘qnashuv natijasida Dzikning bel suyagi, Karpovning bo‘yin suyagi sinadi, Darkin esa ko‘krak qafasidan kuchli jarohat oladi, shuningdek, bu oʻpka shikastlanishiga ham sababchi boʻladi. Shunga qaramay, poygachi oʻzini tiklab oladi va oʻz sport faoliyatini „Turbina“ sport majmuasida (2006-2007), keyinroq „Salavat“da (2008), shuningdek, „Mega-Lada“da (2009-2011) va yana „Salavat“da (2012 — 2013) davom ettirishga muvaffaq boʻladi.
2014-yilda sportchi „Mega-Lada“ga qaytib, jamoa sardoriga aylanadi va milliy chempionatlarda 10 marta oltin medalni qoʻlga kiritadi.
1990-yillarning oʻrtalaridan beri u Polsha ligalarida, 2000-yillarning boshidan Angliya ligasida (Roman Povajniydan keyin ikkinchi rus haydovchisi) oʻynab kelmoqda.
Sergey Darkin 2016-yilda Rossiyada oʻtkazilgan SSSR jamoalar chempionatida qatnashgan yagona poygachi hisoblanadi.
Mixail Bushuyev
Mixail Mixaylovich Bushuyev (1876–1936.18.2) — zootexnik, agronom. Mirzachoʻl tajriba dalasi mudiri (1905–18), Turkiston ASSR Yer ishlari xalq komissari va Turkiston MIK aʼzosi (1918–21), RSFSR Yer ishlari xalqkomissarligi va SSSR Gosplanida rahbarlik lavozimlarida ishladi (1921–36). Bushuyev ilmiy ishlari Mirzachoʻl sharoitida gʻoʻza, kanop, makkajoʻxori, xashaki va qand lavlagi agrotexnikasi, seleksiyasi, bogʻdorchilik, sabzavotchilikni rivojlantirish masalalariga bagʻishlangan. Bushuyev Oʻrta Osiyoda ingichka tolali gʻoʻzani ekish tashabbuskorlaridan. Shuningdek, chorvachilik seleksiyasi bilan ham shugʻullangan, mahsuldorligi yuqori boʻlgan yangi qoramol zotini yaratishni boshlab bergan (qarang Bushuyev qoramol zoti).
Channapur
Channapur—Hindistonning Karnataka shtati janubidagi Belgaum tumanidagi qishloq. U Channapura Panchayath ostida keladi va u Bangalor bo'limiga tegishli.
Siros
Siros Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
594 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 270,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2.
Vejti
Veyti ( xorvat . Vejtiba, Vertiba ) — Vengriyaning Baranya okrugidagi qishloq.
Ahmad Abdullayev
Ahmad Abdullayev — filologiya fanlari doktori. Surxondaryo viloyati Boysun tumanida tugʻilgan. Tojikiston Fanlar akademiyasining Rudakiy nomidagi til va adabiyot instituti professori.
Hayoti
Ahmad Abdullayev 1936-yil 15-martida Surxondaryo viloyati Boysun tumanidagi Bibishir uchastkasida tugʻilgan.
Taʼlimi
1953-yil Ahmad Maksim Gorkiy nomidagi oʻrta maktabni tugatadi. Keyinchalik esa Dushanbega boradi va u yerda T.Shevchenko nomli Tojikiston davlat pedagogika institutining filologiya fakuktetiga oʻqishga kiradi. Oʻqishni tugatgach 1957-yildan 1959-yilga qadar Boysun tumanidagi oʻzi taʼlim olgan Maksim Gorkiy nomli maktabda avval ilmiy boʻlim mudiri lavozimida faoliyat yuritadi. Soʻnggi ikki yilda esa oʻqtuvchi sifatida faoliyat yuritadi.
1959-yil Tojikiston Fanlar akademiyasi qoshidagi aspiranturaga oʻqishga kiradi va „Adib Sobir Termiziy Hayoti va ijodiyoti“ mavzusidagi nomzodlik dissertatsiyasi bilan shugʻullanadi.
Faoliyati
Ahmad Abdullayev 1963-yilda Tojikiston Fanlar akademiyasining Rudakiy nomidagi til va adabiyot institutida ish faoliyati boshlagan. Shu yerda yuzdan ortiq ilmiy ishlar qilgan va fors-tojik adabiyoti tarixiga aloqador bir necha oʻnlab maqolalari oʻzbek, rus va tojik tillaridagi gazetalarda chop etilgan.
Asarlari
Ahmad Abdullayevning 3 ta monografik asari mavjud. Bular: „Adib Sobir Termiziy hayoti va ijodiyoti“, „Zohid Faryobiy hayoti va ijodiyoti“. „Fors-tojik adabiyoti XI asrning birinchi yarmida“ nomli kitoblaridir. Shuningdek, uning fors-tojik tilidagi maqolalari „Sadoi sharq“, „Axborot“, „Pomir“ va „Sovet maktabi“ jurnallarida bosib chiqilgan. Adib tomonidan 165-yilda Sobir Termiziyning asarlari toʻplanib Tojikistonda bosmadan chiqarilgan.
2003-yilda Ahmad Abdullayevning oʻzbek tilidagi „Adib Sobir termiziy“ nomli kitobi oʻzbek tilida bosmadan chiqdi
Issiqlikdan kengayish
Issiqlikdan kengayish - jismlarni isitganda ularning chizikli oʻlchovi oʻzgarishi. Turli jismlar is-siqlikdan turlicha kengayadi: qattiq jismlarda molekula va atom (ion) lar orasidagi oʻzaro taʼsir juda kuchli boʻladi, shuning uchun issiqlikdan qattiq jismlar kamroq, suyuqliklar koʻproq, gazlar esa yanada koʻproq kengayadi.
I. k. hajm va chizikli kengayish koeffitsiyentlari bilan ifodalanadi. Maʼlum hajmdagi jism bir daraja isi-tilganda uning hajmi ortishi hajm kengayish koeffitsiyenti, maʼlum uzunlikdagi jism bir daraja isitilganda uning uzunligi ortishi chiziqli kengayish koeffitsiyenti deb ataladi. Bu koeffitsiyent temperatura oʻzgarishi bilan oʻzgarib turadi. Hamma suyukliklarning hajm kengayish koeffitsiyenti taxminan bir xil boʻlib, 1,273 ga teng. Baʼzi jismlar (suv, choʻyan, vismut va b.) maʼlum temperaturagacha qizdirilganda hajmi kichiklashadi. Masalan, 4° da suvning hajmi eng kichik boʻladi. Hayotda I. k. hisobga olinadi. Mas, temir yoʻl izlarida chok qoldirib ke-tiladi, elektr simlari salqiroq qilib tortiladi va b.
Mogar
Mogar (Setaria italica convar moharia), Italiya tarigʻi — boshokdoshlar oilasiga mansub oʻtsimon bir yillik oʻsimlik; yem-xashak va don ekini. Vatani — Sharqiy Osiyo. Miloddan avvalgi 2700-yil oldin maʼlum boʻlgan. Mongoliya, Xitoy, Italiya, Ruminiya, Vengriyada keng tarqalgan. Oʻrta Osiyoda ekiladigan qoʻnoqning bir tur xili. Ildizi yaxshi rivojlangan popuk ildiz, tuproqqa 1 m kirib boradi. Po-yasi ingichka, ichi kovak, balandligi 50—150 sm. Bargi oddiy, uz. 20—50 sm, eni 1 — 3 sm, Gultoʻplami boshoqsimon roʻvak. Doni yaltiroq, silliq, sariq, jigarrang gul qobiqlari bilan qoplangan. 1000 ta doni vazni 1,5—3,0 g.
Oʻsuv davrining boshida sekin, nay oʻrashdan roʻvaklanish davrigacha tez oʻsadi. M. issiqsevar oʻsimlik, urugʻi 8— 10° da unib chiqadi, maysasi — 2—3° sovuqda nobud boʻladi. Qurgʻoqchilikka chidamli.
M.ning 100 kg koʻkatida 17 ozuqa birligi va 1,8 kg hazm boʻladigan protein, 100 kg pichanida 55 ozuqa birligi va 5,5 kg protein boʻladi. Doni oziqovqat mahsuloti, qush- Mogar. lar uchun toʻyimli ozuqa. M. kuzgi gʻalla, dukkakli va qator orasiga ishlov beriladigan ekinlardan boʻshagan yerlarga ekiladi. Koʻk poyasi uchun sugʻoriladigan sharoitda gektariga 18–20 kg, lalmi yerlarga 12–15 kg urugʻ ekiladi. Ekish chuq. 2—3 sm. Oʻsuv davrida qator orasiga ishlov beriladi, sugʻoriladi. Koʻkat va pichan uchun roʻvaklanish davrida oʻriladi. Kech oʻrilsa poyasi dagʻallashadi. Hosildorligi koʻkati boʻyicha 100—250 s/ga, pichani — 40—50, doni — 15—20 s/ga ni tashkil qiladi.
Kasalliklari : kuya, zang, bakterioz. Zararkunandalari: tariq chivini, simqurt, poya burgasi.
Halima Otaboyeva.
1889
1889-yil — seshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Voqealar
6-avgust - Boksda bokschilar oxirgi marta ringga qo'lqopsiz tushirildi.
Kopa (Shimoliy Qozog`iston viloyati)
Kopa (Копа)— Qozog'istonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Ayrtau tumanidagi qishloq.2019 yilda tugatilgan .Volodar qishloq okrugi tarkibiga kirgan. KATO kodi 593230600
Tarixi
2013-yilgacha qishloq Jetikoʻl qishloq okrugi tarkibiga kirgan
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 169 kishini tashkil etgan(113 erkak va 56 ayol).2009-yilgi maʼlumotlarga koʻra qishloqda 32 kishi(19 erkak,13 ayol) istiqomat etgan.
Auburn (Pennsylvania)
Auburn AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Schuylkill County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
809 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 4,3 km2. Shundan 4,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 139 m balandlikda joylashgan.
Puebla-Tornesa
Puebla-Tornesa Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25,8 km2. Aholisi — 1156 kishi (2010).
Oʻq (maʼnolari)
Oʻq:
Kotes spirali
Fizikada va tekislik egri chiziqlari matematikasida Cotes spirali (shuningdek , Kotes spirali deb yoziladi) Rojer Kotes tomonidan tasniflangan spirallar oilasidan biridir.
Tavsif
Kotes ushbu egri chiziqlar boʻyicha oʻzining tahlili bilan quyidagicha tanishtiradi: „Maʼlum bir joydan kelib chiqqan holda, ularning masofalari kublariga teskari nisbatda markazga tortuvchi kuchlar taʼsirida jismlar harakatlanishi mumkin boʻlgan har xil turdagi traektoriyalarni sanab oʻtish taklif etiladi. berilgan tezlik va yoʻnalish.“ (ularni spiral sifatida tasvirlamaydi).
Oiladagi spirallarning shakli parametrlarga bogʻliq. Qutb koordinatalaridagi egri chiziqlar (r, θ), r > 0 quyidagi besh tenglamadan biri bilan aniqlanadi: thumb|134x134px| K ga mos keladigan kotes spirallari 2/3 (qizil), 1,0 (qora), 1,5 (yashil), 3,0 (koʻk) va 6,0 (koʻk) ga teng.
A > 0, k > 0 va e ixtiyoriy haqiqiy son konstantalaridir. A hajmini, k shaklini va e spiralning burchak holatini aniqlaydi.
Kotes turli shakllarni „holatlar“ deb atagan. Yuqoridagi egri chiziqlar tenglamalari mos ravishda uning 5 ta holatiga mos keladi. .
Urvillers
Urvillers Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Saint-Quentin tumani tarkibiga kiradi.
Kotes spirali
Tavsif
Diagramma turli xil egri chiziqlarning namunalarini koʻrsatadi. Markaz „O“ bilan belgilanadi va θ nolga teng boʻlsa, O dan egri chiziqgacha boʻlgan radius koʻrsatiladi. Agar koʻrsatilmagan boʻlsa, e qiymati nolga teng.
Urvillers
Aholisi
594 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,0 nafar kishi.
Oʻyuvchi ishqorlar
Oʻyuvchi ishqorlar - ishqoriy metallarning suvda yaxshi eriydigan gidroksidlari. Mas, oʻyuvchi natriy IaON, oʻyuvchi kaliy KON. Koʻpgina materiallarni, shilliq parda va terini oʻyish xossasiga ega ("oʻyuvchi" nomi shundan). Sanoatning turli sohalarida qoʻllanadi (yana qarang Ishqorlar). UQ — 1) arava, mashina va mexanizmlarning aylanuvchi qismlarini tutib turadigan detali. Foydali burovchi momentni uzatmaydi. Oʻ.ning aylanuvchi va qoʻzgʻalmas xillari boʻladi; 2) nuqta vaziyatini, yoʻnalishini, sanoq boshini koʻrsatadigan va masshtab birligida olingan toʻgʻri chiziq (koordinata oʻqi); uning ustida yotgan nuqtaning vaziyatini belgilaydi; 3) simmetriya oʻqi (qarang Simmetriya); 4) qattiq jism (mas, giroskop)nmt qoʻzgʻalmas nuqtadan oʻtuvchi oʻqi (oniy aylanish oʻqi); jism shu Oʻ. atrofida burilganda bir vaziyatdan shunga cheksiz yaqin vaziyatga siljiydi; 5) Yerning sutkalik harakati yuz beradigan toʻgʻri chiziq (Yerning aylanish Oʻ.i). Yer markazi orqali yer sirtini geogrik, qutblari kesib oʻtadi. Yerning aylanish Oʻ.iga parallel ravishda osmon gumbazi markazidan oʻtuvchi toʻgʻri chiziq olam oʻqi deb ataladi; 6) materiallar qarshiligida egiladigan balkaning koʻndalang kesimidagi chiziq (neytral Oʻ.); uning nuqtalarida balka oʻqiga parallel boʻlgan normal kuchlanishlar nolga teng boʻladi; 7) harbiy qurollar, ov va sport qurollari (miltiq, pulemyot, toʻpponcha va boshqalar) ning jangovar patroni kallagi (bosh qismi). Oddiy va maxsus (iz qoldiruvchi, zirhteshar, yondiruvchi, signal beruvchi va h.k.) turlari bor. Oddiy Oʻ. qobiq, oʻzak, qoʻrgʻoshin gʻilofdan iborat. Iz qoldiruvchi, yondiruvchi va signal beruvchi Oʻ.larda gʻilof ichiga maxsus moddalar toʻldiriladi. Kalibri (oʻlchami) boʻyicha kichik (6,5 mm), normal (7,5—7,69 mm) va katta (12,7–15 mm) kalibrli turlarga boʻlinadi.
Urvillers
Geografiyasi
Maydoni — 13,5 km2. Dengiz sathidan 72 – 126 m balandlikda joylashgan.
Kotes spirali
Tavsif
Birinchi va uchinchi shakllar Puinsot spirallari; ikkinchisi — teng burchakli spiral; toʻrtinchisi — giperbolik spiral (muqobil nomi bilan toʻgʻriroq: „Oʻzaro spiral“ deb ataladi, chunki u giperbola yoki Puinsot spirallarida mavjud boʻlgan giperbolik funktsiyalar bilan bogʻliq emas); beshinchisi — epispiral.
Ularning xususiyatlari haqida koʻproq maʼlumot olish uchun alohida egri chiziqlarga murojaat qilish kerak.
alt=Diagram of the Different Cotes Spirals|Turli Cotes spirallarining diagrammasi
Klassik mexanika
Kotes spirallari klassik mexanikada teskari kubli markaziy kuch ostida harakatlanadigan zarracha harakati uchun echimlar oilasi sifatida paydo boʻladi. Markaziy kuchni koʻrib chiqamiz:
bu yerda m — tortishish kuchi. Markaziy kuch taʼsirida harakatlanuvchi zarrachani koʻrib chiqaylik va uning oʻziga xos burchak momenti h boʻlsin, u holda zarra Kotes spirali boʻylab harakatlanadi, bu spiralning doimiy k qiymati bilan berilgan.
μ < h 2 boʻlganda (spiralning kosinus shakli), yoki
μ > h 2 boʻlganda, spiralning Puinsot shakli. μ = h 2 boʻlganda, zarracha giperbolik spiral boʻylab boradi. Chiqarishni havolalarda topish mumkin.
Tarix
Harmonia Mensurarum (1722) da Rojer Kotes bir qator spirallarni va <i id="mwYA">Lituus</i> kabi boshqa egri chiziqlarni tahlil qildi. U teskari kubli markaziy kuch maydonidagi zarrachaning mumkin boʻlgan traektoriyalarini tasvirlab berdi, ular Kotes spirallaridir. Tahlil Principia 1 kitobining 42-taklifidagi usulga asoslanadi, bu erda tananing yoʻli ixtiyoriy markaziy kuch, boshlangʻich tezlik va yoʻnalish ostida aniqlanadi.
Dastlabki tezlik va yoʻnalishga qarab, u 5 xil „holat“ mavjudligini aniqlaydi (arzimas holatlar bundan mustasno, aylana va markazdan oʻtgan toʻgʻri chiziq).
Uning taʼkidlashicha, 5 ning „birinchi va oxirgisi Nyuton tomonidan giperbola va ellipsning kvadraturasi (yaʼni integratsiyasi) orqali tasvirlangan“.
2-holat teng burchakli spiral boʻlib, u eng yaxshi spiraldir. Bu katta tarixiy ahamiyatga ega, chunki Principia 1 kitobining 9-taklifida Nyuton isbotlaydiki, agar jism markaziy kuch taʼsirida teng burchakli spiral boʻylab harakatlansa, bu kuch radius kubiga teskari boʻlishi kerak (hatto Uning isbotidan oldin, 11-taklifda, ellipsdagi fokusga qaratilgan harakat teskari kvadrat kuchni talab qiladi).
Shuni tan olish kerakki, barcha egri chiziqlar spiralning odatiy taʼrifiga mos kelmaydi. Masalan, teskari kub kuchi markazdan qochma (tashqariga yoʻnaltirilgan) boʻlganda, m < 0 boʻlganda, egri chiziq markaz atrofida bir marta ham aylanmaydi. Bu holat 5 bilan ifodalanadi, yuqorida koʻrsatilgan qutbli tenglamalarning birinchisi, bu holda k > 1.
Samuel Ernshou 1826 yilda nashr etilgan kitobida „Kotes spirallari“ atamasini ishlatgan, shuning uchun terminologiya oʻsha paytda ishlatilgan.
Earnshou Kotesning 5 ta holatini aniq tasvirlab beradi va keraksiz ravishda 6-ni qoʻshadi, yaʼni kuch markazdan qochma (itarish) boʻlganda. Yuqorida taʼkidlab oʻtilganidek, Kotes buni 5-kassaga kiritgan.
Faqat 3 ta Kotes spirali borligi haqidagi notoʻgʻri qarash ET Uittakerning 1904 yilda birinchi marta nashr etilgan Zarrachalar va qattiq jismlarning analitik dinamikasi haqidagi risolasidan kelib chiqqan koʻrinadi.
Uittakerning „oʻzaro spirali“ ning izohi bor, u Kotesning „Harmonia Mensurarum“ va Nyutonning 9-taklifiga ishora qiladi. Biroq, bu notoʻgʻri, chunki 9-taklifning spirali teng burchakli spirali boʻlib, u uni umuman Kotes spirali deb bilmaydi.
Afsuski, keyingi mualliflar uning toʻgʻriligini tekshirish uchun qiyinchiliklarga duch kelmay, Uittakerning yoʻl-yoʻrigʻiga ergashdilar.
Épinay-sur-Odon
Épinay-sur-Odon Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
556 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 47,5 nafar kishi.
Bushuyev qoramol zoti
Bushuyev qoramol zoti — suti uchun boqiladigan zot. Oʻzbekistonning Mirzachoʻl (Sirdaryo viloyati) zonasida yetishtirilgan sersut va sermahsul qoramol. Bu zotni yaratishni M. M. Bushuyev jaydari (zebusimon) sigirlarni golland zotining buqasi bilan, soʻngra uni shvits zoti bilan murakkab chatishtirish orqali boshlab bergan (1903—18). Bushuyev qoramol zoti z. mollarining tusi oq, quloq va tumshuq atrofi qora yoki qizil, sigirlarining vazni 320–432 kg, buqalariniki 700–750 kg, yagʻrinidan oʻlchanganda balandligi 114—122 sm, tana uz. 139—159 sm, pocha aylanasi 15—17 sm, 300 kunlik sogʻim davrida 2400– 2600 kg, ayrimlari 3000 kg gacha sut beradi. Sutyogʻliligi 3,9—4,1%. 1948— 67 yillarda Oʻzbekiston chorvachilik ilmiy tadqiqot institutida zotni takomillashtirish ishlari davom ettirildi. 1967-yilda Mirzachoʻl zonasi uchun rayonlashtirilgan zot sifatida tasdiqlangan. Sirdaryo, Fargʻona, Samarqand, Surxondaryo viloyatlari xoʻjaliklarida koʻp boqiladi.
Épinay-sur-Odon
Geografiyasi
Maydoni — 11,7 km2.
1890
1890-yil — chorshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Uelzen
Uelzen Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Uelzen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 135,84 km2. 34 250 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Uelzenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Lahouidjbet
Lahouidjbet —shaharcha va kommuna boʻlib, Jazoirni shimoli-sharqidagi Tebessa viloyatida joylashgan.
M8 (Istanbul metrosi)
M8 (Bostanji-Parseller) metro liniyasi Istanbulning Anadolu tomonida joylashgan bo'lib, birinchi stantsiya Bostanji va oxirgi stantsiya 14.27 Parseller. Bu uzunligi 13 km bo'lgan haydovchisiz metro loyihasidir. 2015 yilda ishga tushirilgan loyihaning "150 kun ichida 150 loyiha" maqsadi doirasida 2023 yil 6 yanvarda foydalanishga topshirilishi ko'zda tutilganligi ma'lum qilindi.
Tarixi
Qurilish ishlari 2020-yilning iyul oyida, o‘z mablag‘larini yaratish orqali, kreditsiz, qayta tiklandi. Xuddi shu davrda liniyada ishlatilishi kerak bo'lgan 10 ta Hyundai Rotem metro poyezdining to'qqizinchisi ham relslarga qo'yildi. 2021-yil mart oyida o‘ninchi poyezdni ishlab chiqarish yakunlandi va sinovlar boshlandi.
2021 yil noyabr oyida Mavlono - Kayishdag'i stansiyalari o'rtasida birinchi test-drayv o'tkazildi va sinovlar davom etmoqda.
Fricamps
Fricamps Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
104 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,5 km2. Dengiz sathidan 118 – 179 m balandlikda joylashgan.
Fiumicello
Fiumicello Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22 km2. 4839 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Buyuk Britaniya oroli
Buyuk britaniya oroli — Britaniya orollari tarkibidagi eng katta orol (maydoni qariyb 230 ming km²) (qarang Buyuk Britaniya).
Delphi (Indiana)
Delphi AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Carroll okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2893 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 454,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,6 km2. Shundan 6,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 173 m balandlikda joylashgan.
Dows (Iowa)
Dows AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Wright, Franklin County, Iowa|Franklin okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
538 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 269,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,07 km2. Shundan 1,99 km2 quruqlik, 0,08 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 351 m balandlikda joylashgan.
Dehibaland (Muʼminobod)
Dehibaland — Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. Dehibalanddan tuman markazigacha 7 km. Aholisi 1284 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
NGC 4731
NGC 4731 Sunbula yulduz turkumidagi SBc/P tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Buyuk abxaz devori
BUYUK ABXAZ (KELASUR) DEVORI — Abxaziyadagi qad. mudofaa devori (5— 6-asrlar). Suxumi shahridan 4 km jan.roqdan boshlanib, Kelasur daryosining chap qirgʻogʻi orqali Janubiy Abxaziyani uragan holda Inguri daryosining Qora dengizga quyilish yerida tamomlanadi. U 150 yil mobaynida absil qabilalari tomonidan qurilgan; devor ohak bilan qorishilgan harsangtoshlardan qilingan boʻlib, uz. 160 km dan ziyod, balandligi 4 m, har 35–50 m masofada balandligi 8 m keladigan 2000 ga yaqin minora va burjlar bino qilingan. Burj va istehkomlarda kungura va shinaklar boʻlgan. Devor ham togʻ tomondan (shim.dan), ham dengiz tomondan boʻladigan hujumlardan mudofaa etgan. Bir necha marta qayta tiklangan. 14— 15-asrlardanboshlabharbiy ahamiyatini yoʻqotgan. Devorning koʻpgina qismi va vayrona holdagi bir necha yuz burji (minorasi) saqlanib qolgan.
FreeBASIC
FreeBASIC — Sintaksisi boʻyicha QuickBASICga eng yaqin boʻlgan yuqori darajadagi dasturlash tili, shuningdek uning uchun kompilyator (FreeBASIC Compiler). Boshida kompilyator Microsoft QuickBasicning erkin alternativasi sifatida yaratilayotgan edi, lekin tez fursatda yangi imkoniyatlarga ega boʻldi va kuchli dasturlash vositasiga aylandi. Garchi birinchi versiyalari Visual Basicda yozilgan boʻlsada, endi u oʻzini oʻzi kompilyatsiya qila oladi.
Kompilyator
QBasic va FreeBASIC kodni 32 va 64-bit Win32, DOS (himoyalangan rejimda) va Linux x86 modullariga kompilyatsiya qiladi.
Assemblerlash va tarkiblash GNU Binutils yordamida amalga oshiriladi.
Kompilyator GNU GPL shartlari tarqatiladi, standart biblioteka esa — GNU LGPLda.
Bir nechta dasturlash muhiti mavjud, tuzatgich sifatida GNU Debuggerni ishlatish mumkin (shuningdek gprof ham qoʻllaniladi).
Mujde Uzman
Mujde Uzman (1984-yil 26-sentyabrda tugʻilgan, Istanbul) — turk aktrisasi.
FreeBASIC
Til
Kompilyator QuickBasic bilan mos kelishiga qaramasdan, zamonaviy talablarga, standartlarga mos kelishi uchun hamda C/C++da yozilgan biblioteka va APIga mos kelishi uchun FreeBASIC tiliga koʻp kengaytma va imkoniyatlar qoʻshilgan. 0.17 versiyasida boshlab foydalanuvchi kompilyatsiya qilishning uchta tartibdan birini tanlashi mumkin (-lang sozlanmasi): QuickBASIC (qb) bilan, FreeBASICning eski versiyalari bilan (deprecated) moslik tartibi va barcha oxirgi oʻzgarishlar va imkoniyatlarni oʻz ichiga oluvchi standart tartib (fb).
Mujde Uzman
Kayerasi
2001-yilda u Elite Model Look tanlovida birinchi oʻrinni egalladi. Keyin u musiqa kanallarida boshlovchi sifatida ishlagan.
FreeBASIC
Hello, World!
FreeBASICning oʻrnatilgan bibliotekasini ishlatgan holda:
Mujde Uzman
Kayerasi
Aktyorlik faoliyatini 2008-yilda "Paramparça Aşklar" seriali bilan boshlagan aktrisa 2010-yilda "Kapalı Çarşı" va "Aşk Bir Hayal" seriallarida mehmon aktrisa sifatida ishtirok etgan. Keyin u „Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz (dizi)“, Muhteşem Yüzyıl" va "Kiralık Aşk" kabi teleseriallarda ishtirok etdi. Va nihoyat, u „Savaşçı“ teleserialida birinchi leytenant Funda Turaç rolini oʻynadi.
FreeBASIC
Hello, World!
C standart bibliotekasini ishlatgan holda:
Mujde Uzman
Kayerasi
Rejep İvedik 2, Hadi Inshallah va 8 nomli filmlarda ham ishtirok etgan.
FreeBASIC
Hello, World!
Windows APIni ishlatgan holda:
Fehraltorf
Fehraltorf Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Pfäffikon okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 9.54 km2. 5227 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Fehraltorfning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Issiqlik energetikasi
Issiqlik energetikasi - issiklik texnikasi tarmogʻi; issiklikni, asosan, mexanik va elektr energiyasiga aylantirishga asoslangan energetika. Issiqlikni mexanik energiyaga aylantirishda asosiy qismi issiklik dvigatelitsan iborat boʻlgan issiklik qurilmalari qoʻllaniladi. Bu qurilmalarda hosil qilingan mexanik energiya turli xil ish mashinalari (metall kesish stanoklari, konveyerlar va b.) ni yoki elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi elektr mexanik ge-neratorlarni ishga tushiradi. Issiqlikni elektr-mexanik generatorlarsiz ham, yaʼni energiyani toʻgʻridantoʻgʻri aylantirish kurilmalarida, mas, mag-nitoelektrodinamik generatorlar, ter-moelektr generatorlar va b. da ham elektr energiyasiga aylantirish mumkin. Zamonaviy I. e. ning asosi umumiy elektr energiyasi miqdorining koʻp qismini ishlab chiqaruvchi muqim (statsionar) bugʻ turbinali issiklik elektr stansiyasi hisoblanadi. Magis-tral gaz kuvurlarini energiya bilan taʼminlash va tigʻiz payt (pik) nagruzkalarni qoplash uchun gaz turbinali elektr stansiyalari ishlatiladi. Asosiy elektr bilan taʼminlanish manbalari, yaʼni kondensatsion elektr stansiyalarilan tashkari issiklik elektr markazi, atom elektr stansiyasi ham bor. Elektr energiyasini ishlab chiqarishda issiklikning solishtirma sarfini taxminan 5% ga kamaytirishga imkon beradigan bugʻ-gaz turbinali kurilmalar keng ishlatilmoqda. Quvvatli elektr stansiyalar uchun tarkibida magnitogidrodinamik generatorlar boʻlgan va odatdagi bugʻ-gaz turbinali stansiyalar bilan birgalikda ishlatiladigan kuril-malar ishlab chiqilmoqda. Elektr uzatish liniyasidan uzoqda joylashgan xududlarda dizel elektr stansiyalaridan foydalaniladi. Muqim qurilmalardan tashqari transport mashinalari (teplovoz, avtomobil va b.) ga oʻrnatiladigan issiklik kurilmalari — mas, porshenli ichki yonuv dvigateli bor. Uchish apparatlariga porshenli aviatsiya dvigatellari, reaktiv dviga-tellar va b. oʻrnatiladi.
I. e., asosan, 17-asr boshlarida paydo boʻlgan. Bugʻ dvigatellari, issiqlik dvigatellari va dizellarning paydo boʻlishi I. e. ning jadal rivojlanishiga asos boʻldi. Hozirgi vaqtda dunyo energetikasida issiqlik elektr stansiyalari ulushiga barcha elektr ishlab chiqaruvchi quvvatlarning 62 foizi toʻgʻri keladi.
Oʻzbekistonda 20-asr boshlarida Toshkentda ikkita elektr stansiya kurildi: biri (besh dizelli, kuvvati 1450 kVt) tramvayni elektr energiya bilan taʼminlash uchun, ikkinchisi oʻzgarmas tokli Pavlov elektr stansiyasi (quvvati 125 kVt), shaharni yoritish uchun ishlatilgan. 1913-yil Oʻzbekiston xududida umumiy kuvvati 3 MVt chamasida boʻlgan 6 ta kichik elektr stansiya boʻlgan, yillik elektr energiya ishlab chiqarish 3,3 mln. kVt/soatni tashkil qilgan. 1923-yil Toshkent sh. yaqinidagi Boʻzsuv kanalida GES qurilishi boshlandi, uning birinchi navbati (har birining kuvvati 1 MVt dan boʻlgan 2 ta gidroagregat) 1926-yil may oyida ishga tushirildi. Ayni paytda bu GES Toshkent shahridagi tramvay dizel elektr stansiyasi bilan bogʻlangan, 30 transformator punktiga ega boʻlgan, 6 kV kuchlanishli, oʻzgaruvchan tokli kabel tarmogʻi kurildi. Mana bu birlashish Oʻzbekiston energetika tizimi rivojlanishiga asos boʻldi.
Oʻzbekistonda issiqlik energetikasi 20-asr 20-y. larida dizel va mayda bugʻ turbinali elektr stansiyalar kurish yoʻnalishida rivojlandi. Dizel elektr stansiyalari umumiy maqsadlarda ham, paxta zavodlari, nasos stansiyalari, kanallar va issiqlik energiyasiga ehtiyoji boʻlgan boshqa korxonalar qoshida ham qurildi. Toshkent dizel elektr stansiyasi, Samarkand, Andijon, Koʻqon va respublikaning boshqa shaharlaridagi dizel elektr stansiyalari kengaytirildi; Buxoro, Samarkand sh.larida 5000 ot kuchi, Nukus, Urgench, Namanganda 1600 ot kuchi kuvvatiga ega boʻlgan yirik dizel elektr stansiyalari kurildi. Respublikadagi dastlabki bugʻ turbinali elektr stansiyalar Fargʻona va Kattaqoʻrgʻondagi yogʻ zavodlarida ishga tushirildi. Fargʻona yogʻ zavodining "Sharq tongi" issiqlik elektr markazi (IEM) umumiy maqsadlardagi elektr stansiyasi boʻlgan birinchi IEMdir.
30-yillarda Toshkent toʻqimachilik kombinati qoshida quvvati 12 MVt boʻlgan IEM kurildi. 30-y. larning ikkinchi yarmida Qizilqiya koʻmir koni negizida kuvvati 48 MVt boʻlgan Kuvasoy davlat issiklik elektr stsiyasi (DIES) kurilishi boshlandi, uning birinchi agregati 1939-yil oxirida ishga tushirildi. 1936-yil da Toshkent IEM kurilishi boshlanib, birinchi bloki 1939-yil da ishga tushirildi. 50-y. lar boshlarida Angren koʻmir koni negizida Olmaliq sh.dagi Oltintopgan kombinatida quvvati 24 MVt boʻlgan IEMni, Angren sh.da quvvati 200 MVt boʻlgan DIES ni loyihalashtirish va qurish boshlandi.
Angren DIES katta (50 MVt) quvvatli turbinalar oʻrnatilgan yuqori bosimli bugʻ koʻrsatkichlariga moʻljallab qurilgan birinchi elektr stansiya boʻldi. Ayni paytda koʻmirda ishlaydigan issiqlik elektr stansiyalar ham (Qu-vasoy DIES, Toshkent va Fargʻona IEM) qurildi.
Hozirgi paytda Oʻzbekiston energetika tizimi, shu jumladan, issikdik energiyasi respublikasining sanoat, qishloq xoʻjaligi, kommunal xoʻjalik korxonalarini va aholisini energiya bilan taʼminlamoqda. Respublika hukumati tomonidan 1996-yil da Yevropa energetika hartiyasining Shartnomasi im-zolanib, mamlakatimizning undagi ishtiroki tasdiqlangan, Oʻzbekiston energetikasi uchun jahon iqtisodiyo-tiga yoʻl ochildi.
Oʻzbekiston I. e.ning keskin rivojlanishiga Buxoro va Shoʻrton tabiiy gaz konlarining topilishi va oʻzlashtirilishi muhim ahamiyatli boʻldi. Ular Toshkent, Navoiy, Taxiatosh va Sirdaryo DIES larining ishga kiritili-shiga imkon yaratib berdi.
Oʻzbekistonning yirik issiqlik stansiyalari ulushi umumiy elektr energiyani ishlab chiqarishda 85 foizni tashkil qiladi. OʻzR Vazirlar maqkamasi 2000 yil 27 dek. da tasdiklagan "2001 -—2010-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi energetikasida ishlab chiqaruvchi quvvatlarni rivojlantirish va rekonstruksiya qilish darsturi"ga muvofiq Oʻrta Osiyodagi eng yirik Talimarjon DIES ining qurilishi tugatilishi hamda respublikaning boshqa is-siqlik elektr stansiyalarida qayta texnik tiklash va qoʻshimcha quvvatlarni ishga kiritish koʻzda tutilgan.
Oʻzbekiston koʻp organik yoqilgʻi zaxiralariga ega. Respublikaning yoqilgʻi balansida koʻp issiklik elektr stansiyalari, issiqlik elektr markazlari va tuman qozonxonalari uchun hozirgi zamonda yoqilgʻining asosiy turi — tabiiy gazga alohida eʼtibor beriladi. Koʻmir sanoatini rivojlantirish — Angren konida qoʻngʻir koʻmirni koʻproq ishlab chiqarilishiga yoʻnaltirilgan.
"Oʻzbekiston Respublikasi energetikasining ishlab chiqarish quvvatlarini 2001 — 2010-yil larda rivojlantirish va rekonstruksiya qilish dastu-ri" da xorijiy investitsiyalarni jalb qilish va chet el firmalarining ishtiroki koʻzda tutilgan. Hoz. paytda Germaniyaning "Simens" firmasi Yevropa tiklanish va rivojlanish bankining krediti hisobiga Sirdaryo DIESning ikkita turbina blokini rekonstruksiya qilish loyihasini amalga oshirishga kirishdi. Shuningdek, xorijiy investitsiyalar Toshkent DIES va Navoiy DIES ni rekonstruksiya qilish loyihalarini hamda Toshkent shahrining elektr tarmoqlar xoʻjaligini rekonstruksiya qilish va kabel tar-moklarini zamonaviylashtirish loyihalarini amalga oshirish uchun ham jalb etiladi.
Soumoulou
Soumoulou Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,8 km2.
Jahonda turizm salohiyati
Butunjahon Turizm Tashkiloti (inglizcha: World Tourism Organization) jahon mamlakatlarida sayyohlikni targʻib qilish, aholining millati, dini, tili, irqi, kelib chiqishidan qatiy nazar umumiy inson huquqlari va iqtisodiy faravonlik, oʻzaro anglashuv, tinchlik, oʻzaro hurmat ruhida turizm muhitini tashkil etuvchi yirik tashkilot hisoblanandi. Butunjahon Turizm Tashkiloti — rivojlanayotgan mamlakatlarda turizmni rivojlantirishga alohida eʼtibor qaratadi. thumb|alt=UNWTO|Butunjahon Turizm Tashkilotining logotipi
Turizm rivojlanishi
Turizm rivojlanishiga taʼsir koʻrsatuvchi asosiy omillar quyidagilar.
Jahon turizmidagi pasayishlar
Jahon turizmi jahon iqtisodiyotining eng yirik tarmoqlaridan biri hisoblanadi. Oxirgi o‘ttiz yillikda dunyo bo‘ylab sayyohlar soni qariyb 4 baravarga oshgan, turizmdan tushgan daromad esa 25 baravardan ko‘proqga oshgan. Ammo 2019-yilda boshlangan global pandemiya ham turizmni cheklab oʻtmagan, xususan butun jahon boʻylab 2019-yilda turizm salmogʻi oʻsishi 2018-yilga nisbatan +4% ni tashkil etgan boʻlsa, 2020-yilda 2019-yilga nisbatan jahon boʻylab sayyohatlar −73% gacha pasaydi. 2021-yilda esa −88% gacha pasayish kuzatildi. Jahon turizm industriyasi 2021-yilgacha besh yil ichida yillik 4,3% ga yoki 1,3 trillion dollargacha kamaygan. Besh yillik davrning aksariyat qismida global turizm yaxshi natijalarga erishdi, rivojlanayotgan mamlakatlar o‘sishni rag‘batlantirishda davom etmoqda. Bundan tashqari, Osiyo va Janubiy Amerika mamlakatlarida aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadlar jadal sur’atlarda oʻsib bordi, bu esa ushbu hududlardagi isteʼmolchilarga koʻproq chet elga sayohat qilish imkonini berdi. Biroq, COVID-19 (koronavirus) pandemiyasi tufayli sanoat daromadi 2020-yilda qariyb 50,0% ga kamaydi. Global epidemiya turizm bilan bog‘liq bo‘lgan barcha sohalarga katta taʼsir ko‘rsatdi. Jumladan dunyo mintaqalarida turizm sohasida COVID-19 pandemiyasi katta pastlashlarga sabab boʻldi.
Jahon Mehnat bozorida Turizmning oʻrni
Dunyoda turizm va rekreatsiya rivojlangan davlatlarning YaIM tarkibida juda katta ulushga ega hisoblanadi. YaIMdaning tarkibida yuqori katta ulushga ega boʻlgan mamlakatlar asosan orol mamlakatlar, ekoturizm imkoniyatlariga ega davlatlar shuningdek uzoq tarixga ega boʻlgan davlatlat iqtisodiyotida turizm yetachi tarmoq hisoblanandi. Jumladan Amerika qitʼasidagi Karib dengizi mamlakatlari, Okeaniya mamlakatlari, tarixiy obidalarga boy boʻlgan Gretsiya, Fransiya, Buyuk Britaniya, Ispaniya, Turkiya, Italiya, AQSh, Misr, Xitoy kabi davlatlar iqtisodiyot tarkibida turizm asosiy daromadli sohalardan biri hisoblanandi. Turizm yuqori rentabelli tarmoq boʻlib, jahonda eng koʻp mehnat ishvchisi band boʻlgan tarmoqlardan biri hisoblanadi. 2022-yil maʼlumotlariga koʻra jahonda turizm sohasida 8076719 ishchi xizmat qilmoqda. Dunyoning baʼzi mamlakatlari iqtisodiyoti xalqaro turizmning rivojlanishiga jiddiy bogʻliq, chunki u amalda mamlakatda valyuta tushumlarining yagona manbai hisoblanadi (Okeaniya davlatlari, Karib dengizi davlatlari, Maldiv orollari shular jumlasidan). Jahon boʻylab tashqi va ichki turizmni hisobga olsak, har yili dunyo aholisining deyarli yarmi sayyohga aylanadi. Jahonda yiliga 7,9 milliard kishidan 1 milliarddan ziyod inson sayyohga aylanadi. Bu esa jahon sayyohlik bozori va sayyohlarni qabul qilish, xizmat koʻrsatishda orqali har qanday davlatning iqtisodiyotida qoʻshimcha daromad, qoʻshimcha ish oʻrinlari yaratilishiga olib keladi.
Jahonda turizmdan eng yuqori daromad oluvchi davlatlar
Jahon mamlakatlari orasida asosan rivojlangan davlatlarda yillik sayyohlar tashrifi yuqori hisoblanadi. Rivojlangan davlatlarda viza rejimining soddaligi va shuningdek xavfsizlik, arzon turizm, xizmat koʻrsatish sohalari juda yaxshi yoʻlga qoʻyilganligi, shuningdek tarixiy obidalarga boyligi yoki ekoturizm salohiyati yuqoriligi sabab yiliga juda katta miqdorda daromad davlat iqtisodiyotiga tushadi.
1891
1891-yil — payshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Audubon (Pennsylvania)
Audubon AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Montgomery County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
6549 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 11,6 km2. Shundan 11,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Margëlliç
Tarixi
VII asrda qishloqda vizantiyaliklar tomonidan Margëlliç qal’asi qurilgan. Ikkinchi jahon urushida qishloqda alban partizanlari hamda Fashistlar Germaniyasi oʻrtasida jang boʻlib oʻtdi.
Épron
Épron Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1755 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1253,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,4 km2.
Oʻq (yulduz turkumi)
Oʻq (lot. Sagitta) (astronomiyada) — osmonning Shimoliy yarim sharida Tulki, Gerkules, Burgut va Delfin yulduz turkumlari orasidagi kichik yulduz turkumi; eng ravshan yulduz 3,5 va 3,8 yulduz kattaligida. Oʻzbekiston hududida koʻrinadi.
Oʻqariq
Oʻqariq — ekinlarni sugʻorishda shoxariqdan suv olib, uni bevosita egatlarga taqsimlab beruvchi muvaqqat ariq. Sharoitga qarab 25—30 sm chuqurlikda 80—100 sm kenglikda egatlarga koʻndalang qilib olinadi. Oʻ.lar oraligʻi yer nishabiga, uning suv singdirish xususiyatiga qarab 50—150 m boʻlishi mumkin.
Porvogʻ (Rasht tumani)
Porvogʻ (Rasht tumani)  (Порвоғ (деҳа, н. Рашт))  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Tagoba jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 8 km ,tuman markazigacha 40 km.
Aholisi
Aholisi —   1151 kishi.
Aleksandr Butkov
Aleksandr Yakovlevich Butkov (1911-yil 25-mart, Gorchakova stansiyasi, Fargʻona viloyati, Rossiya imperiyasi — 1981-yil 2-iyul, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — sovet botanika olimi, sistematik va geobotanik, Oʻzbekiston oʻsimliklari va florasi boʻyicha mutaxassis. Koʻp tomli „Oʻzbekiston florasi“ (Флоры Узбекистана) monografiyasi mualliflaridan biri.