cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bulut
Bulut fazaviy holati boʻyicha 3 xil boʻladi: suv tomchilaridan tashkil topgan suvli Bulut, muz zarralaridan iborat muzli Bulut hamda suv tomchilari va muz zarralaridan hosil boʻlgan aralash Bulut Tra noldan past boʻlganda ham suv tomchilaridan tashkil topgan Bulut uchraydi. Bunday Bulutda suv tomchilari uta sovigan holatda boʻladi. Yogʻinlar koʻproq aralash Bulutdan yogʻadi. Yuqori troposferada, baʼzida tropopauza balandligida oʻta yupqa patsimon Bulut uchraydi; ular asosan oʻrta kengliklarda 6–8 km balandlikda, tropiklarda —6 dan 18 km gacha, qutbda 3–8 km balandlikda yotadi. Yuqori (20–30 km) qatlamda esa tovlanuvchi Bulut va, nihoyat, mezosferaning yuqori qismi va ionosferaning pastki qismida —75 dan 90 km gacha qatlamda kumushsimon Bulut kuzatiladi. Bulut obhavo va iklim oʻzgarishlariga katta taʼsir koʻrsatadi. Bulutning fazaviy holati va tuzilishini sunʼiy ravishda oʻzgartirib, undagi baʼzi jarayonlarni rostlab turish mumkin. Bulutga fizikkimyoviy taʼsir koʻrsatish yoʻli bilan qoʻshimcha yogʻin yogʻdirish, doʻl yogʻishiiing oldini olish, past. va tumanlarni tarqatib yuborish mumkin.
John Goodman
thumb|Goodman, [[2014]] Jonathan Stephen "John" Goodman (20-iyun 1952) aktyor, komik va musiqachidir.
Yamagata (Nagano)
Geografiyasi
Yamagata Nagano prefekturasining markazida, Matsumoto havzasida, taxminan 700 metr balandlikda joylashgan. Hachimori togʻi (2447 metr) qisman qishloq chegarasida qad rostlagan.
Iqlimi
Qishloq issiq va nam yoz hamda sovuq qish bilan tavsiflangan iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa). Yamagatada oʻrtacha yillik harorat 11,4 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1152 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 24,6 °C, eng past harorati esa yanvarda, −1,0 °C atrofida boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Yamagata aholisi soni bir necha oʻn yillik oʻsishdan soʻng yaqin yillarda yana kamayishni boshlagan.
Iqtisodiyoti
Qishloq iqtisodiyoti dehqonchilikka asoslangan.
Taʼlim tizimi
Yamagata qoʻshni Asahi qishlogʻi bilan birgalikda bitta davlat boshlangʻich maktabi hamda bitta davlat oʻrta maktabiga ega. Qishloqda yuqori maktab mavjud emas.
Temir yoʻl
Qishloqda yoʻlovchi temir yoʻl xizmati mavjud emas.
Magistral yoʻl
Qishloq hech qanday milliy magistralda joylashmagan.
1591
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1591''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1591''
Neil Patrick Harris
Mashhur rollari qatoriga Doogie Howser, M.D. serialidagi Doogie Howser, Starship Troopers ' dagi Polkovnik Carl Jenkins hamda How I Met Your Mother ' dagi Barney Stinson kiradi. Bundan tashqari u Harold & Kumar filmlarida oʻzini oʻynagan.
Schneider (Indiana)
Schneider AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Lake okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
277 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 139,4 nafar kishi.
Oʻlim jazosi
thumb|[[Cesare Beccaria, Dei delitti e delle pene]] [[Fayl:Capital punishment in the world.svg|thumb|{{legend|#008080|O'lim jazosi yo'q}} {{legend|#80E000|faqat harbiy holat davrida}}
{{legend|#E0A040|To'xtatildi}}
{{legend|#FF0000|O'lim jazosi bor}}|370x370px]] Oʻlim jazosi — sud tomonidan qotillik deb ataladigan  amaldagi yoki taxmin qilingan jinoyat uchun jazo sifatida shaxsni qasddan oʻldirish boʻyicha davlat tomonidan tasdiqlangan oliy jinoiy jazo chorasi. Jinoyatchini shunday tarzda jazolashni buyurgan hukm oʻlim hukmi, hukmni bajarish harakati esa qatl deb nomlanadi.
Oʻlim jazosi bilan jazolanadigan jinoyatlarga odatda qotillik, ommaviy qotillik, zoʻrlashning ogʻirlashtirilgan holatlari (koʻpincha bolalarni oʻz ichiga oladi) kabi shaxsga qarshi ogʻir jinoyatlar; jinsiy zoʻravonlik, terrorizm, samolyotlarni oʻgʻirlash, urush jinoyatlari, insoniyatga qarshi jinoyatlar va genotsid, shuningdek, davlat toʻntarishiga urinish, davlatga xiyonat kabi davlatga qarshi jinoyatlar; josuslik, fitna va qaroqchilik kabilarni oʻz ichiga oladi. Bundan tashqari, ayrim hollarda, giyohvand moddalar savdosi va giyohvand moddalarni saqlashdan tashqari, takroran jinoyat sodir etish, ogʻirlashtirilgan talonchilik va odam oʻgʻirlash kabi jinoyatlar ham jiddiy jinoyat hisoblanadi.
Shoʻrolar davrida sud hukmi va maʼmuriy tuzilmalarning qarorlari, hatto „oliy rahbariyatning roziligi“ bilan aksilinqilobiy faoliyatlari uchun 800 mingga yaqin hur fikrli aybsiz odamlar otib tashlangan edi.
Brütten
Brütten Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Winterthur okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 6.67 km2. 1880 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Oʻlim jazosi
Etimologik nuqtai nazardan, kapital atamasi (lotincha kapitalis orqali caput, „bosh“ soʻzidan olingan) boshni tanadan judo qilish yoʻli bilan qatl qilishni anglatadi, ammo qatl qilish koʻplab usullar bilan amalga oshiriladi. Jumladan, osib qoʻyish, otish, oʻlimga olib keladigan ineksiya, toshboʻron qilish, elektr toki urishi va zaharli gazdan foydalanish.
UEFA Chempionlar ligasi 2013/2014 saralash bosqichi va pley-off roundi
UEFA Chempionlar ligasi 2013/2014 saralash bosqichi va pley-off roundi 2013-yilning 2-iyulidan 28-avgustiga qadar boʻlib oʻtdi va shu musobaqa orqali guruh bosqichida ishtirok etuvchi 32ta klubning 10tasi saralab olinadi.
Barcis
Barcis Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pordenone provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 102 km2. 275 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
UEFA Chempionlar ligasi 2013/2014 saralash bosqichi va pley-off roundi
Barcha vaqtlar MYYV boʻyicha (UTC+2).
Oʻlim jazosi
Oʻlim jazosi hozirda 58 mamlakatda bekor qilingan, 31 davlat qonunida koʻzda tutilgan boʻlsada, keyingi 15 yil davomida ularning aksariyatida hech kim bu jazoga hukm qilinmagan. Oʻlim jazosi 77 mamlakatda, shu jumladan, Xitoy, Eron, Saudiya Arabistoni, Yaponiya va AQShning 38 shtatida qoʻllanmoqda. Pokiston, Kongo, Nigeriya va Yamanda voyaga yetmaganlar ham Oʻlim jazosiga hukm etilishi mumkin.
Tarixi
Jinoyatchilar va dissidentlarni qatl etish deyarli barcha jamiyatlar tomonidan Yerda sivilizatsiyalar paydo boʻlganidan beri qoʻllanilgan. Oʻn toʻqqizinchi asrga qadar yaʼni qamoqxona tizimlari rivojlanmaguncha jinoyatchilarni tiyib turish va jinoyatchilikni oldini olishning muqobil bir tizizmi yoʻq edi. Oʻrta asrlar davrida qatllarning oʻzi koʻpincha qatl gʻildiragi (Ketrin gʻildiragi deb ham ataladi, gʻildirak yordamida suyaklarni sindirish), arralash, osish, tortish va tanani toʻrtga boʻlib yuborish, terini shilish, uzoq vaqt davomida tanani kesish amaliyoti, tiriklay qaynatish, qoziqqa oʻtqizish, bolgʻa yordamida boshga jarohat yetkazish, toʻpga tutish, koʻp miqdorda najas yoki boshqa iflos suvni yuttirish kabi shafqatsiz va ogʻriqli usullar bilan qiynoqlarni oʻz ichiga olgan.
Aksariyat tarixiy maʼlumotlar va turli ibtidoiy qabila amaliyotlari oʻlim jazosi ularning adliya tizimining bir qismi boʻlganligini koʻrsatadi. Qoidabuzarlik uchun umumiy jazolar odatda jinoyatchi tomonidan qon puli toʻlash, jismoniy ogʻriq yetkazish, surgun va qatl qilishni oʻz ichiga oladi.
Oilalar yoki qabilalar oʻrtasidagi munosabatlar muvaffaqiyatsizlikka uchragan yoki hakamlik tizimi mavjud boʻlmaganda qon adovati yoki qasos paydo boʻladi. Adolatning bu shakli davlat yoki diniy taʼlimotlar paydo boʻlishidan oldin ham keng tarqalgan edi. Bu jinoyat, yer nizolari yoki or-nomus masalasidan kelib chiqishi mumkin. „Qasos olish harakatlari ijtimoiy jamoaning oʻzini himoya qilish qobiliyatini namoyon etadi va dushmanlarga (shuningdek, potensial ittifoqchilarga) mulk, huquq yoki shaxsga yetkazilgan zarar jazosiz qolmasligini koʻrsatadi“.
Qadimgi Yunoniston
Protagor (uning fikri Platon tomonidan bildirilgan) qasos tamoyilini tanqid qiladi, chunki zarar yetkazilganidan keyin uni hech qanday harakat bilan bekor qilib boʻlmaydi. Shunday qilib, agar oʻlim jazosi jamiyat tomonidan qoʻllanilishi kerak boʻlsa, u faqat ikkinchi jinoyatni oldini olish yoki undan voz kechish uchundir. „Shuning uchun Protagor biladigan yagona huquq bu inson huquqidir, u suveren jamoa tomonidan oʻrnatilgan va tasdiqlangan, oʻzini ijobiy yoki davlatning amaldagi qonuni bilan belgilaydi. Aslida, u oʻz kafolatini oʻlim jazosida topadi. Hurmat qilmaydiganlarning hammasiga tahdid soladi“
Platon, oʻz navbatida, oʻlim jazosini poklanish vositasi sifatida koʻrdi, chunki jinoyatlar „ifloslanish“dir. Shunday qilib, qonunlarda u tasodifan odamning oʻlimiga sabab boʻlgan hayvonni yoki obyektni yoʻq qilishni zarur deb hisoblaydi. Shunday qilib, qotillik ruhning kasalligi boʻlib, uni iloji boricha qayta tarbiyalash kerak va agar reabilitatsiya imkoni boʻlmasa, oxirgi chora sifatida oʻlimga hukm qilish kerak.
Aristotelning fikricha, iroda erkinligi insonga tegishli boʻlsa, fuqaro oʻz harakatlari uchun javobgardir. Agar jinoyat sodir etilgan boʻlsa, sudya uning oʻrnini qoplash orqali jinoyatni bekor qilishga imkon beradigan jazoni belgilashi kerak.
Bu falsafa bir tomondan jamiyatni himoya qilishga, ikkinchi tomondan sodir etilgan jinoyat oqibatlarini bartaraf etishga qaratilgan. U XVII asrgacha, yaʼni oʻlim jazosini bekor qilish haqidagi ilk mulohazalar paydo boʻlgan vaqtgacha Gʻarb jinoiy qonunchiligini ilhomlantirib kelgan.
Qadimgi Rim
Rim Senatida Katilina davrida hokimiyatni egallashga uringan ittifoqchilari taqdirini hal qilish uchun tarixiy munozara, keyin ovoz berish boʻlib oʻtgan. Keyin Rim konsuli Senat qarori bilan fitnachilarni hukmsiz oʻldirish (Senatus consultum ultimum) tarafdori boʻldi. Bu koʻpchilik senatorlar tomonidan qoʻllab-quvvatlandi. Qatl qilinishiga qarshi boʻlgan ozchilik ovozlari orasida eng diqqatga sazovori Yuliy Sezar ovozi edi.
Xitoy
Garchi hozirgi kunda Xitoy Xalq Respublikasida har yili koʻpchilik qatl qilinsa-da, Tan sulolasi davrida (618-907) oʻlim jazosi bekor qilingan vaqt ham boʻlgan. Bu 747-yilda Tan imperatori Syuan Szun (712-756-yillarda hukmronlik qilgan) tomonidan qabul qilingan. Oʻlim jazosini bekor qilganda, Syuan Szun oʻz mansabdor shaxslariga belgilangan jazo ijrosi boʻlgan jinoyatlarda aybdor deb topilgan shaxslarga hukm chiqarishda oʻxshashlik boʻyicha eng yaqin boshqa bir jazoga murojaat qilishni buyurdi. Shunday qilib, jinoyatning ogʻirligiga qarab, qalin tayoq bilan qattiq qamchilash yoki olis Lingnan viloyatiga surgun qilish jazosi oʻlim jazosi oʻrnini bosgan. Biroq, oʻlim jazosi faqat 12 yil oʻtgach, 759-yilda An Lushan qoʻzgʻoloniga javoban tiklandi. Bu vaqtda Tan sulolasida faqat imperator jinoyatchilarni qatl qilishga hukm qilish huquqiga ega edi. Syuan Szun davrida oʻlim jazosi nisbatan kam boʻlgan, 730-yilda atigi 24 ta, 736-yilda esa 58 ta qatl amalga oshirilgan.
Tan sulolasida qatl qilishning eng keng tarqalgan usullari boʻgʻish va boshini kesish edi. Boʻgʻish — odamni oʻgʻirlab ketish va uni qullikka sotish va qabrni tahqirlashda tobut ochish uchun belgilangan hukm boʻlgan. Boshini kesish davlatga xiyonat va fitna kabi jiddiyroq jinoyatlar uchun belgilangan qatl usuli edi. Katta noqulayliklarga qaramay, tan xitoyliklarining koʻpchiligi tanani ota-onadan sovgʻa deb bilgan anʼanaviy xitoy eʼtiqodi natijasida boshini kesishdan koʻra boʻgʻib qoʻyishni afzal koʻrganlar.
Tang sulolasida oʻlim jazosining baʼzi boshqa shakllari qoʻllanilgan: qoʻpol korruptsiya holatlarida keng tarqalgan boʻlgan qalin tayoq bilan oʻlimga qamchilash va ikkinchisi — kesish boʻlib, mahkumning belini yem pichogʻi bilan ikkiga boʻlib, keyin qon ketishi uchun shu holatda qoldirishgan. Ling Chi (sekin tilimlash) yoki kesish orqali oʻlim deb ataladigan keyingi qatl shakli Tan sulolasi tugaganidan (taxminan 900-yildan) 1905-yilda jazoning tugatilishigacha ishlatilgan.
Beshinchi va undan yuqori darajali vazir oʻlimga hukm qilinganida, imperator unga qatl oʻrniga oʻz joniga qasd qilishiga ruxsat beruvchi maxsus ruxsat berishi mumkin edi.
Tan sulolasi davridagi deyarli barcha qatllar aholini ogohlantirish sifatida omma oldida amalga oshirilgan. Qatl qilinganlarning boshlari ustunlar yoki nayzalarga sanchib qoʻyilgan. Mahalliy hokimiyat hukmdorining boshini judo qilinganda, uning boshi qutiga solingan va shaxsini va qatl qilinganligini tasdiqlovchi hujjat sifatida poytaxtga yuborilgan
Oʻrta asrlar davri
Oʻrta asrlarda Yevropada zamonaviy qamoqxona tizimlari paydo boʻlgunga oʻlim jazosi hatto kichik jinoyatlar uchun ham jazoning umumlashtirilgan shakli sifatida ishlatilgan. Dastlab Yevropada jodugarlik bilan bogʻliq vahima butun Yevropani va keyinchalik Shimoliy Amerikadagi Yevropa koloniyalarini qamrab oldi. Bu davrda yovuz shaytoniy jodugarlar xristian olamiga uyushgan tahdid sifatida faoliyat yuritayotgani haqidagi daʼvolar keng tarqalgan edi. Natijada, oʻn minglab ayollar jodugarlik uchun jinoiy javobgarlikka tortildi va XV XVIII asrlar oraligʻida) jodugarlar sinovlari orqali qatl etildi.
Oʻlim jazosi, shuningdek, sodomiya kabi jinsiy jinoyatlarda ham qoʻllangan. Xalifa Abu Bakr bu jinoyat uchun aybdorni tiriklayin yoqishni tavsiya qilgan koʻrinadi. Ali ibn Abu Tolib esa toshboʻron qilib oʻlimga buyruq bergani aytiladi. Sodomiya tufayli xalifalikda gunohkor shahardagi eng baland binoning tepasidan boshi bilan uloqtirilgan. Ibn Abbos qoldirgan maʼlumotlariga koʻra, jinoyatga jazo toshboʻron qilish bilan davom etgan. Boshqa oʻrta asr musulmon yetakchilari, masalan Bagʻdoddagi Abbosiy xalifalarini (asosan al-Muʼtadid) oʻz jazolarida koʻpincha shafqatsiz boʻlgan deb taʼkidlaydi. Angliyada, 1533-yilgi Buggery qonuni sodomiya uchun jazo sifatida osishni nazarda tutgan. Jeyms Pratt va Jon Smit 1835-yilda sodomiya uchun qatl etilgan oxirgi ikki ingliz edi. XIX asr davomida AQSh shtatlari oʻzlarining sodomiya qonunlaridan oʻlim jazosini olib tashladilar. Janubiy Karolina esa 1873-yilda bu jinoyat tufayli oʻlim jazosini qilgan.
XX asr
Fashistlar Germaniyasida oʻlim jazosining uch turi mavjud boʻlgan: osish, boshini kesish va otib oʻldirish. Shuningdek, zamonaviy harbiy tashkilotlar oʻlim jazosini harbiy intizomni saqlash vositasi sifatida qoʻllagan. Ilgari qoʻrqoqlik, qochqinlik, boʻysunmaslik, dushman hujumi natijasida qochish va buyrugʻiga boʻysunmaslik koʻpincha oʻlim bilan jazolanadigan jinoyatlar boʻlgan. Turli avtoritar davlatlar, masalan, fashistik yoki kommunistik hukumatlarga ega boʻlganlar, oʻlim jazosini siyosiy zulmning kuchli vositasi sifatida ishlatgan. Iosif Stalinning tozalash ishlarini oʻrgangan yetakchi ekspert Robert Conquestning soʻzlariga koʻra, 1937-1938-yillardagi Buyuk tozalash paytida bir milliondan ortiq sovet fuqarolari qatl etilgan, ularning deyarli barchasi boshning orqa qismidan oʻq bilan otilgan. Mao Szedun Xitoyda madaniy inqilob (1966-1976) davrida „800 000“ odam qatl etilganini ochiqchasiga aytgan. Qisman bunday haddan tashqari holatlarga javob sifatida fuqarolik huquqlarini himoya qilish tashkilotlari inson huquqlari konsepsiyasiga va oʻlim jazosini bekor qilishga koʻproq eʼtibor bera boshladilar.
Jinoiy huquqbuzarliklar
Oddiy jinoyat qonunchiligida mustahkamlangan oʻlim jazosi asosan qotillik uchun qoʻllaniladi. Baʼzi mamlakatlarda baʼzi bevosita va bilvosita jinoyatlar ham oʻlim bilan jazolanadi:
Oʻlim jazosi bilan jazolanadigan iqtisodiy jinoyatlar quyidagilardir:
Baʼzi islom davlatlarida quyidagi jinoyatlar jinoiy huquqbuzarlik hisoblanadi:
Koʻpgina mamlakatlar harbiy holatiga koʻra, quyidagi jinoyatlarni oʻlim bilan jazolaydi:
Genotsid
Genotsid kabi insoniyatga qarshi jinoyatlar, odatda, oʻlim jazosi saqlanib qolgan mamlakatlarda oʻlim bilan jazolanadi. Bunday jinoyatlar uchun o‘lim jazosi 1946-yildagi Nyurnberg va 1948-yildagi Tokiodagi sud jarayonlarida chiqarilgan va amalga oshirilgan, ammo hozirgi Xalqaro jinoiy sud o‘lim jazosini qo‘llamaydi. Xalqaro jinoiy sud beradigan maksimal jazo umrbod qamoq jazosidir.
Qotillik
Koʻpgina mamlakatlarda qasddan odam oʻldirish oʻlim jazosi bilan jazolanadi, lekin odatda qonun yoki sud pretsedentlari tomonidan talab qilinadigan ogʻirlashtiruvchi omil boʻlsa, bu jazoni qo‘llash mumkin.
Baʼzi davlatlar, shu jumladan Singapur va Malayziya, qotillik uchun oʻlim jazosini majburiy qilib qoʻygan. 2018-yil oktabr oyida Malayziya hukumati oʻlim jazosini bekor qiluvchi yangi qonun qabul qilinmaguncha barcha qatllarga moratoriy joriy qildi. 2023-yil aprel oyida Malayziyada majburiy oʻlim jazosini bekor qiluvchi qonun qabul qilindi. Oʻlim jazosi saqlanib qolinadi, ammo sudlar uni boshqa jazolar, jumladan, qamchilash va 30-40 yil qamoq jazosi bilan almashtirish huquqiga ega.
Giyohvand moddalar savdosi
2018-yilda kamida 35 mamlakatda giyohvand moddalar savdosi, giyohvand moddalarni saqlash va shunga oʻxshash jinoyatlar uchun oʻlim jazosi saqlanib qolgan ‘. Odamlar muntazam ravishda Xitoy, Indoneziya, Eron, Malayziya, Saudiya Arabistoni, Singapur va Vetnamda giyohvand moddalar bilan bogʻliq jinoyatlar uchun oʻlimga hukm qilingan va qatl etilgan. Boshqa mamlakatlar ramziy maqsadlarda oʻlim jazosini saqlab qolganlar.
Singapur va Malayziyada giyohvand moddalar savdosi uchun oʻlim jazosi majburiy edi. 2013-yildan beri Singapurda javobgarlik kamayganligi (masalan, katta depressiv kasallik) yoki giyohvandlik vositalarini yetkazib beruvchi sifatida faoliyat yuritganligi sertifikatlangan va giyohvand moddalar bilan bog‘liq faoliyatga qarshi kurashda hukumatga yordam bergan shaxslar jinoyatchi bilan birga o‘lim o‘rniga umrbod qamoq jazosiga hukm qilinishini qaror qildi. 2023-yil aprel oyida Malayziyada majburiy oʻlim jazosini bekor qiluvchi qonun qabul qilindi.
Oʻlim jazosi usullari
Turli mamlakatlar tomonidan quyidagi ijro usullari qoʻllanilgan    :
Buyuk Britaniya
1808-yildan choʻntakkesarlik uchun oʻlim jazosi bekor qilinadi. Shundan so‘ng Qonli Kodeksni isloh qilish jarayoni boshlandi. Asta-sekin, qatl etilgan jinoyatlar soni kamaydi va 1861-yilda qatl qilish faqat qotillik, xiyonat, qasddan oʻt qoʻyish va qaroqchilik uchun mavjud edi. Qotillik uchun qatl yana 100 yil davomida foydalanilgan. Angliyada soʻnggi ommaviy qatl 1868-yil 26-mayda boʻlib oʻtdi: irlandiyalik terrorchi Maykl Barret Nyugeyt qamoqxonasi oldida osilgan. Shotlandiyada oxirgi marta ommaviy qatl Maykl Berret voqeasidan ikki hafta oldin amalga oshirilgan edi. Biroq, ommaviy boʻlmagan qatllar juda uzoq vaqt davomida mavjud bo‘ldi: masalan, jinoyatchilar Ikkinchi Jahon urushidan keyin ham osilgan.
Angliyada qatl etilgan oxirgi ayol Rut Ellisdir. 1955-yil 10-aprelda u Devid Bleykli ismli odamni otib tashladi va oʻsha yilning 13-iyulida Londondagi Xollouey qamoqxonasida qatl etildi. Keyin, 5 yil oʻtgach, 1960-yil 10-noyabrda atigi 18 yoshda boʻlgan Flossi Forsit osildi. Umuman olganda, britaniyaliklarning oxirgi qatl marosimi Manchester va Liverpulda ikki sherikning qatl etilishi boʻldi: Piter Allen (21 yoshda) va Jon Wolbi. Ular qotillikda ayblanga va 1964-yil 13-avgustda bir vaqtning oʻzida qatl qilindilar (lekin turli shaharlarda). Shundan so‘ng, besh yil o‘tib, 1969-yil 18-dekabrda qotillik uchun, 1998-yilda esa qolgan uch turdagi jinoyatlar uchun o‘lim jazosi bekor qilindi.
Fransiya
Fransiyada eski tuzum davrida regitsidlar chorakka boʻlinish yoʻli bilan qatl qilingan. Gʻildirak bilan osish, qovurgʻadan osib qoʻyish va boshqa ogʻriqli jazolar ham keng tarqalgan edi, ayniqsa Lui XIV davrida gugenotlar va isyonchilarga qarshi o‘lim jazosi gʻayrat bilan qoʻllanilgan. 1792-yilda gilyotin joriy etildi va keyinchalik oʻlim jazosining katta qismi, harbiy sudning hukmidan tashqari (bu holda, qatl qilish odatiy hol edi) gilyotinatsiya orqali amalga oshirildi (1810-yildagi Fransiya Jinoyat kodeksining 12-moddasi. „Oʻlimga hukm qilingan har bir kishining boshi kesiladi“). 1793-yil 21-yanvarda Lui XVI gilyotinda qatl etildi.
Bu mashinani oʻlim asbobi sifatida kiritishni taklif qilgan doktor Gilyotin ham, ustozi doktor Lui ham asl ixtirosi emas edi; shunga oʻxshash mashina ilgari Shotlandiyada ishlatilgan, u yerda „Shotlandiyalik xizmatkor“ deb nom berilgan. Fransiyada uni Adolat gʻildiragi deb ham atashgan.
XIX-XX asrlarda xiyobonlarda yoki qamoqxonalar yaqinida doimo katta olomon toʻplangani uchun ommaviy qatllar boʻlib oʻtgan. 1932-yilda rus muhojiri, Pavel Gorgulov Sante qamoqxonasi oldida respublika prezidenti Pol Dumerni oʻldirganlikda ayblanib qatl qilindi. Oradan yetti yil o‘tib, 1939-yil 17-iyun kuni soat 4:50 da Versalda, bulvarda yetti kishining qotili Yevgeniy Veydmanning boshi kesildi. Bu Fransiyadagi oxirgi ommaviy qatl edi; keyinchalik olomonning hayajonlari va matbuot bilan janjallar tufayli jazoni qamoqxona sharoitida amalga oshirish buyurildi. Albert Kamyuning asarlarida yozilishicha Jazoirda ommaviy qatl 1939-yilgacha sodir boʻladi.
Fransiyadagi harbiy sud hukmiga koʻra, oʻlim jazosi gilyotinda emas, balki qatl qilish orqali amalga oshirilgan; Shunday qilib, marshal Mishel Ney (1815), Per Laval va 1945—1946-yillardagi sudlarning boshqa ayblanuvchilari otib tashlandi, Sharl de Gollga suiqasd tashkilotchisi, OAS aʼzosi, Fransiya armiyasi polkovnigi Jan Bastien-Tiri (1963) ham gilyotinsiz qatl qilingan.
Jiskar d’Esten hukmronligi davrida, 1977-yil 10-sentyabrda Marselda gilyotin bilan boshini kesib tashlash boʻyicha oxirgi qatl boʻlib oʻtgan (uning yetti yillik vakolati davomida bor-yoʻgʻi uch kishi qatl etilgan — 1974-1981). Qatl qilinganlardan biri tunislik Hamida Jandubi bo‘lgan. Ilgari fohishalikka majburlagan sobiq birga yashagan odamni o‘g‘irlab ketib o‘ldirgan va o‘limidan oldin uzoq vaqt qiynoqqa solgan. Bu nafaqat Fransiyada, balki butun Gʻarbiy Yevropada oxirgi qatl edi. Fransua Mitteran 1981-yilda lavozimga kirishganidan koʻp oʻtmay, oʻlim jazosiga toʻliq moratoriy kiritdi va unga qonun maqomi berildi.
2007-yil 20-fevralda Fransiyada oʻlim jazosiga konstitutsiyaviy taqiq joriy etildi (Milliy Assambleyaning 828 deputati va senatorlar konstitutsiyaning 66-moddasiga kiritilgan ushbu tuzatishni yoqladi, atigi 26 nafari qarshi ovoz berdi). „Vedomosti“ning yozishicha, shu tariqa Fransiya Yevropa Ittifoqi mamlakatlari orasida konstitutsiya darajasida o‘lim jazosini qo‘llashni taqiqlagan oxirgi davlat bo‘ldi.
Germaniya
thumb|200px|Baden gilyotinasi. Bruxsal saroyidagi shahar muzeyi. Germaniya shaharlarida jazolovchilar anʼanaviy ravishda aybdor boshini tanasidan judo qilgan (masalan, Karl Sand kabi) va bolta emas, balki qilich koʻpincha boshni kesish uchun vosita boʻlib xizmat qilgan. Bundan tashqari, oʻrta asrlarda boshqa qatl qilish uslubi ham boʻlgan. Shunday qilib, jodugar ovining eng ko‘p dahshatlari (yoqish yoʻli bilan qatl qilish va h.k.) Ispaniyada emas, balki XVII asrdagi Germaniyada boʻlgan. Asosiy jazo vositasi gulxanda kuydirish bo‘lgan. Hukmron qatlam zino uchun ham chora koʻrishgan. Shu bilan birga, zino qilgan ayollar, shuningdek, oʻz farzandini oʻldirgan onalar uchun maxsus oʻlim jazosi — suvga choʻktirish koʻzda tutilgan.
Germaniyada o‘lim jazosining boshqa turlari ham mavjud edi (gʻildirakda suyaklarni sindirish, tiriklayin koʻmish, ustunga mixlash va boshqalar). Koʻpincha, eng yuqori chora-tadbirlardan oldin, qiynoqlar va boshqa jarohatlovchi jazolar qoʻllanilgan.
Polsha
Polshada 1939-yilgacha qatl siyosiy jinoyatlar uchun (Prezident Narutovichning qotili Eligiush Nievyadomskiy otib tashlangan) qo‘llanilgan. Boshqa oʻta ogʻir jinoyatlar uchun osib qoʻyilgan. Polsha Xalq Respublikasi davrida oʻlim jazosi oʻta ogʻir jinoyatlar uchun qoʻllanilgan. 1945—1988-yillarda Polshada 321 kishi qatl etilgan. Polshada oxirgi oʻlim hukmi 1988-yil 21-aprelda amalga oshirilgan.
Vengriya
Vengriya osish orqali oʻlim jazosini qoʻllagan. Shu tarzda, Imre Nagy va 1956-yilgi qoʻzgʻolonning boshqa koʻplab ishtirokchilari qatl etildi. 1990-yilda bekor qilingan.
Yevropaning boshqa mamlakatlari
Italiya birlashishidan oldin qirollikka kiruvchi barcha hududlarda, Toskana gersogligidan tashqari, u yoki bu shaklda oʻlim jazosi mavjud edi.
1786-yilda Toskana hukmdori Leopold II gersoglikni dunyoda oʻlim jazosini bekor qilgan birinchi davlatga aylantirdi (haqiqiy moratoriy 1769-yilda kiritilgan). Italiya qirolligida 1877-yildan qirol Umberto I oʻlim jazosiga amalda moratoriy joriy qildi, 1889-yildan oʻlim jazosi fuqarolik jinoyat kodeksidan chiqarildi (harbiy va mustamlaka qonunchiligida qolgan). 1927-yilda Mussolini oʻlim jazosini qayta joriy qildirdi, 1947-yilda yana bekor qilindi.
Oʻrta asrlarda Ispaniyada oʻlim jazosi keng tarqalgan edi. Uni bid’atchilarga va katolik cherkovining boshqa norozi odamlariga qarshi qoʻllash amaliyoti eng mashhurdir. Tarixiy maʼlumotlar dunyoviy sudlar oʻlim hukmlarini taqqoslab boʻlmaydigan darajada tez-tez chiqarganligini koʻrsatadi. XX asrning ikkinchi yarmigacha mavjud boʻlgan ogʻriqli qatl usuli maʼlum: ispan garroti, oddiy arqon halqasidan jabrlanuvchining boʻyniga mahkamlangan metall halqagacha boʻlgan bir xil ilmoq. 1975-yilda qirol Xuan Karlos I oʻlim jazosini ijro etishga moratoriy kiritdi — bu uning taxtga oʻtirgandagi birinchi buyruqlaridan biri edi. 1978-yilda Ispaniyada oʻlim jazosi butunlay taqiqlangan.
Portugaliyada oʻlim jazosi 1867-yilda butunlay bekor qilingan.
Shveytsariyada oʻlim jazosi faqat baʼzi kantonlarda mavjud edi. Shunday qilib, Sluchevskiy Jenevada gilyotindagi qatlni qayd etgan. Ammo 1898-yilda anarxist Lukeni Avstriya malikasi Elizabetni oʻldirganida, oʻlim jazosi endi qonuniy emas edi, shuning uchun u umrbod qamoq jazosini oldi. Shveytsariya bilan chegaradosh davlatlar urush olib borayotgan bir paytda oʻlim jazosini qoʻllashga ruxsat beruvchi qonunchilikka koʻra, oʻlim jazosi Shveytsariya hududida aygʻoqchilik qilgan fuqarolarga nisbatan qoʻllanilishi mumkin edi (yaʼni, aslida u urush davrida jinoyat sodir etgan shaxslar uchun qonuniylashtirilgan edi). Shunday qilib, Ikkinchi jahon urushi davrida Germaniyaning 12 fuqarosi oʻlimga hukm qilingan, ulardan 11 nafari qatl etilgan.
Vatikanda oʻlim jazosi rasman 1929—1969-yillarda mavjud boʻlgan, ammo bu hukm hech qachon eʼlon qilinmagan.
AQSh
Qoʻshma Shtatlarda oʻlim jazosi federal sudlar tomonidan ham, bir qator shtatlarda alohida holatda ham qoʻllaniladi. 2016-yilda Qoʻshma Shtatlarda (beshta shtatda) 20 kishi qatl etildi. 2016-yil oxirida mamlakatda 2832 kishi o‘lim jazosiga hukm qilingan edi.
Qoʻshma Shtatlarda umuman huquqiy madaniyat Buyuk Britaniyadan olingan. Dastlab, xuddi shu yerdagi shafqatsiz qonunlar, xususan, Mark Tven yozgan, koʻplab turdagi jinoyatlarni amalga oshirishni nazarda tutgan ajdaho „Konnektikutning koʻk qonunlari“ mavjud edi.
XIX asrning oxirida elektr stul ixtiro qilindi, jazo birinchi marta 1890-yilda qoʻllanildi va tez orada umumiy foydalanishga kirdi. Shuning uchun u koʻplab shtatlarda osishning oʻrnini bosdi. Buffaloda prezident MakKinliga suiqasd uyushtirgan anarxist Leon Czolgosz ushbu qurilma yordamida Nyu-York shtatida qatl etilgan (1901-yil 29-oktabr) 50-jinoyatchi edi.
1913-yilda Leo Frankning shov-shuvli ishi boʻlib oʻtdi: shubhali dalillar asosida mahkum oʻlimga hukm qilindi, keyin avf etildi, oʻgʻirlandi va bir qator fuqarolar guruhi tomonidan samosud qilinib osildi.
Gaz kamerasi 1924-yilda Qoʻshma Shtatlarda qoʻllanila boshlandi, ammo u keng qoʻllanilmadi.
O‘tgan asrning 60-yillaridan boshlab bir qator huquq faollari o‘lim jazosiga qarshi kurashni boshlab yubordi. 1972-yilda Oliy sud Furman Jorjiyaga qarshi ishda oʻlim jazosini shafqatsiz jazo deb tan oldi, lekin bu Konstitutsiyaga ziddir. Shuning uchun baʼzilar odil sudlovning notoʻgʻriligiga kafolat yoʻqligini qabul qilib boʻlmaydigan deb hisobladilar. Oʻn yil davomida (1967-yildan 1977-yilgacha) hech bir shtatda hech kim qatl qilinmagan. Furman ishi ortidan bir qator shtatlarda oʻlim jazosi boʻyicha yangi qonunlar qabul qilindi. 1976-yilda Gregg va Jorjiyaga qarshi Oliy sud oʻlim jazosini nazarda tutuvchi bir qancha shtatlarning qonunlarini konstitutsiyaviy deb tasdiqladi. U ilgari bekor qilinmagan 38 shtatda, shuningdek, federal darajada tiklandi. Ushbu qarordan keyin qatl etilgan birinchi amerikalik Gari Gilmor edi (Yuta. Qatl 1977-yil).
Saudiya Arabistoni
Saudiya Arabistoni mutlaq monarxiya. Islom huquqi (shariat) uning huquqiy tizimini tavsiflaydi. Noto'g'ri belgilangan jinoiy huquqbuzarliklar sudyalarga katta ixtiyoriy huquq qo'yadi. Huquqiy aniqlik kam. O'lim jazosi, odatda, ertalab jamoat maydonida qilich bilan boshini kesish orqali amalga oshiriladi. 1993-yildan 2009-yilgacha o'lim bilan jazolanadigan eng keng tarqalgan jinoyatlar quyidagilar edi:
2012- va 2013-yillarda 79 kishining boshi kesilgan. Xalqaro Amnistiya maʼlumotlariga koʻra, 2014-yilda 90 kishi, 2015-yilda esa kamida 157 kishi qatl etilgan, bu soʻnggi 20 yildagi eng yuqori koʻrsatkichdir.
Oʻzbekistonda oʻlim jazosi
Oʻzbekistonda Oʻlim jazosini jazolash tizimidan butkul chiqarib tashlash choralari koʻrilmoqda. Mustaqillikdan soʻng oʻtgan vaqt mobaynida Oʻlim jazosi qoʻllanilishi mumkin boʻlgan jinoyatlar tarkibi 33 tadan 2 tagacha qisqartirildi. Ayni paytda Oʻzbekiston qonunchiligida faqat terrorchilik va ogʻirlashtiruvchi holatlarda qasddan odam oʻldirganlik uchungina Oʻlim jazosi berilishi koʻzda tutilgan, xotin-qizlarga, voyaga yetmaganlar va 60 yoshdan oshgan shaxslarga nisbatan Oʻlim jazosi qoʻllanilishi man etilgan. „Oʻzbekiston Respublikasida oʻlim jazosini bekor qilish toʻgʻrisida“ Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni (2005-yil 1 avgust)ga koʻra, 2008-yilning 1-yanvaridan Oʻlim jazosi oʻrniga umrbod yoki uzoq muddatga ozodlikdan mahrum etish jazosi joriy qilinishi nazarda tutilgan. Ushbu farmon insonning yashash huquqini eʼlon qiluvchi va mustahkamlovchi xalqaro huquqning umumeʼtirof etilgan prinsiplari va normalariga mosdir.
Soʻnggi yillarda jamoatchilik fikri
Oʻlim jazosi haqidagi jamoatchilik fikri mamlakatga va koʻrib chiqilayotgan jinoyatga qarab sezilarli darajada farq qiladi. Aksariyat odamlar qatl qilinishiga qarshi boʻlgan mamlakatlar qatoriga Norvegiya kiradi, bu yerda atigi 25% kishi oʻlim jazosini yoqlaydi. Fransuzlar, finlar va italyanlarning aksariyati ham oʻlim jazosiga qarshi. 2020-yilda oʻtkazilgan Gallup soʻrovi shuni koʻrsatadiki, amerikaliklarning 55% qotillikda ayblangan shaxs uchun oʻlim jazosini qoʻllab-quvvatlaydi, bu koʻrsatkich 2016-yilda 60%, 2010-yilda 64%, 2006-yilda 65% va 2001-yilda 68% edi. 2020-yilda italiyaliklarning 43% oʻlim jazosini qoʻllab-quvvatlashini bildirdi.
Sangihuch (Muʼminobod)
{{Bilgiquti aholi punkti }} Sangihuch— Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. Sangihuchdan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 20 km, tuman markazigacha 30 km. Aholisi 56 kishi (2012), aholi tarkibi tojiklar.
Oʻlim jazosi
Soʻnggi yillarda jamoatchilik fikri
Tayvanda soʻrovlar va tadqiqotlar doimiy ravishda aholisining 80% i oʻlim jazosini qoʻllab-quvvatlagan. Buni 2016-yilda Tayvan Milliy taraqqiyot kengashi tomonidan o‘tkazilgan so‘rovlar ham tasdiqlaydi. Soʻrovlar natijasida tayvanliklarning 88 foizi o‘lim jazosining bekor qilinishiga rozi emas. Amaliyotning davom etishi mahalliy huquq guruhlari tomonidan tanqidga uchradi.
Hindistonda 2010-yillarda oʻlim jazosini qoʻllab-quvvatlash va hukm qilish koʻpayib bordi, garchi haqiqiy qatl qilishlar nisbatan kam boʻlsa-da, soʻnggi paytlarda sodir boʻlgan zoʻrlash holatlari aholini gʻazablantirgan. Xitoyda qotillik uchun oʻlim jazosini qoʻllab-quvvatlash hali ham yuqori boʻlsa-da, qatllar keskin kamaydi, 2012-yilda 3000 kishi qatl etilgan boʻlsa, 2002-yilda 12000 kishi qatl etilgan edi. Oʻlim jazosi bekor qilingan Janubiy Afrikada oʻtkazilgan soʻrovlar shuni koʻrsatdiki, 76% janubiy afrikaliklar zoʻrlash va qotillik holatlari koʻpayib borayotgani sababli oʻlim jazosini qayta joriy etishni qoʻllab-quvvatlaydi. 2017-yilda oʻtkazilgan soʻrov shuni koʻrsatdiki, kichik avlod meksikaliklar yoshi kattaroqlariga qaraganda oʻlim jazosini qoʻllab-quvvatlaydi. Braziliyaliklarning 57 foizi o‘lim jazosini yoqlaydi. Mahkumlarning qatl etilishini eng koʻp qoʻllab-quvvatlovchi yosh guruhi 25 yoshdan 34 yoshgacha boʻlgan toifa boʻlib, ularning 61 foizi oʻlim jazosi qoʻllashni toʻgʻri deb biladi.
Sangihuch (Muʼminobod)
Manbalar
}} Balxobiy — Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. Balxobiydan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 70 km, tuman markazigacha 165 km. Aholisi 448 kishi (2012), aholi tarkibi tojiklar.
Oʻlim jazosi
Voyaga yetmagan jinoyatchilar
Voyaga yetmagan huquqbuzarlar uchun oʻlim jazosi (jinoyat sodir etgan paytda 18 yoshga toʻlmagan jinoyatchilar) kamdan-kam uchraydi. Baʼzi mamlakatlarda balogʻat yoshi 18 yosh emas yoki qonunda aniq belgilanmaganligi hisobga olinsa, 1990-yildan boshlab oʻnta davlat jinoyat sodir etgan paytda voyaga yetmagan deb hisoblangan jinoyatchilarni qatl etgan: Xitoy Xalq Respublikasi (XXR), Bangladesh, Demokratik Kongo Respublikasi, Eron, Iroq, Yaponiya, Nigeriya, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Sudan, AQSh va Yaman. Xitoy, Pokiston, Amerika Qoʻshma Shtatlari, Yaman va Saudiya Arabistoni oʻshandan beri eng kam yoshni 18 yoshga koʻtardi. Xalqaro Amnistiya 90-yillardan keyin bir qancha mamlakatlarda sudlangan voyaga yetmaganlar va kattalarning 61 ta tasdiqlangan qatl etilishini qayd etgan. XXR 18 yoshgacha boʻlganlarni qatl qilishga ruxsat bermaydi, biroq bolalar qatl qilingani maʼlum.
1642-yildan boshlab mustamlakachi Amerikada to hozirgi kungacha Qoʻshma Shtatlarda taxminan 365  yosh jinoyatchi turli mustamlaka hokimiyatlari va (Amerika inqilobidan keyin) federal hukumat tomonidan qatl etilgan.
Prussiyada 14 yoshgacha boʻlgan bolalar 1794-yilda oʻlim jazosidan ozod qilingan. Oʻlim jazosi Bavariya elektorati tomonidan 1751-yilda 11 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun  bekor qilingan. 1813-yilda Bavariya Qirolligi tomonidan 16 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun ham bekor qilingan. Prussiyada 1851-yilda 16 yoshgacha boʻlgan yoshlarga imtiyozlar berildi. Birinchi marta Shimoliy Germaniya Konfederatsiyasi tomonidan 1871-yilda barcha voyaga yetmaganlar oʻlim jazosidan ozod qilindi. Bu Germaniya imperiyasi tomonidan 1872-yilgacha davom etdi. 1939-yilda 16 yoshdan 17 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar uchun oʻlim jazosi tiklandi. Bu 1943-yilda 12 yoshdan 17 yoshgacha boʻlgan bolalar va yoshlar uchun jazo qonuniy qilib qoʻyildi. 2005-yildan 2008-yilning mayigacha Eron, Pokiston, Saudiya Arabistoni, Sudan va Yaman jinoyatchi bolalarni qatl qilgani xabar qilingan. Raqamlar Eronda eng koʻpni tashkil etadi. Hasan Ruhoniyning 2013-yildan 2021-yilgacha Eron prezidenti bo‘lgan davrida kamida 3602 ta o‘lim jazosi ijro etilgan. Bulardan 34 nafari voyaga yetmagan jinoyatchining qatl etilishidir.
Els Poblets
Els Poblets Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,62 km2. Aholisi — 3310 kishi (2010).
Aqtuma (Yeskeldi tumani)
Aqtuma (Ақтұма) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Yeskeldi tumanidagi qishloq. Oqin Sara qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 196457300.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 179 kishini (89 erkak va 90 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 202 kishi (100 erkak va 102 ayol) yashagan.
Bonu (roman)
Bonu (2016) — Oʻzbekiston xalq shoiri Iqbol Mirzo qalamiga mansub roman. Asosiy eʼtibor undagi ayol obraziga qaratilgan va bugungi oʻzbek ayollari bilan asar qahramonlari solishtirigan. Adabiyotshunos Ibrohim G'ofurovning aytishicha, roman ko'p fojiali damlar, fojiali sho'rishlar, ayriliqlar, xiyonatlar, sharmandaliklar, razolatlarni o'z boshidan kechirgan Bonu ismli go'zal qiz — muallimaning tilidan maktublar, kundaliklar xotiralar usulida bitilgan.
NGC 4591
NGC 4591 Sunbula yulduz turkumidagi Sab tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1786-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Havolalar
NGC 4591 NGC 4591
Remies
Remies Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
230 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,2 km2. Dengiz sathidan 52 – 88 m balandlikda joylashgan.
Mir Arab madrasasi
Mir Arab madrasasi — Buxoro madrasasi.
Madrasaning qurilishi oʻzbek hukmdori Ubaydullaxon va uning piri Mir Arab nomlari bilan bogʻliq.
Oʻquv muddati 4 yil Oʻquv yurti kunduzgi boʻlimiga 15 yoshdan 35 yoshgacha boʻlgan oʻrta va toʻliqsiz oʻrta maʼlumotli kishilar qabul qilinadi. Diniy fanlar hamda umumtaʼlim fanlari oʻqitiladi. Talabalarga arab, ingliz, rus va fors tillari ham oʻrgatiladi. Darslar oʻzbek va arab tillarida olib boriladi.
Tarixi
Mir Arabning asl ismi Sayyid Abdulloh boʻlib, amir 22 yoshida Samarqandga kelib Xoja Ahrorga shogird tushgan. Turkistonning Sabronida (Savronida) 2 koriz (yer osti arigʻi) qazdirgan, suv chiqargan, qalʼa bino etib, Shofirkon, Vobkent, Gʻijduvonda koʻp joylarni obod qilgan (hozirda Shofirkonda Mir Arab qalʼasi saqlanib qolgan).
Bonneville-sur-Touques
Bonneville-sur-Touques Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Buldozer
Buldozer (ing. bulldozer — katta qismlarni maydalash) — 1) tuproq, qum, shagʻal, mayda tosh, togʻ jinslari va boshqa toʻkma materiallarni 200 m gacha masofaga surish va toʻplash, zovur va chuqurlarni tuproq bilan toʻldirish, yerni tekislash, axlat va chiqindilarni yigʻish, aerodrom, yoʻl va maydonlarni qordan tozalash uchun moʻljallangan mashina. Yoʻl qurilishi, gidrotexnika inshootlari (toʻgʻon, damba va boshqalar) qurilishi, qishloq xoʻjaligida ishlatiladi. B. yerni kesib suradigan moslama, rama, moslamani koʻtaribtushiruvchi gidravlik yoki chigʻirli (arqonblok tizimli) mexanizmlar va ularni boshqarish tizimlaridan iborat.
Bonneville-sur-Touques
Aholisi
360 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 53,7 nafar kishi.
Buldozer
B.larning quyidagi xillari bor: a) kesib suruvchi moslama (otval)ming ishlash usuliga qarab, otvali buriladigan va otvali burilmaydigan; b) otvalini boshqarish mexanizmiga qarab, gidravlik; arqon (tros)blok tizimli; v) traktorning yurish qismiga qarab, gʻildirakli va gusenitsali; 2) mashinasozlikda — metallni qizdirib yoki sovuqlayin bukib, turli shakldagi detallar tayyorlanadigan gidravlik yoki krivoship mexanizmli qurilma (press). B. koʻplab mahsulot ishlab chiqaradigan korxonalarning temirchilikshtamplash sexlariga oʻrnatiladi. Krivoship mexanizmli B. staninasining yoʻnaltiruvchilari / da polzun 2 (rasm) yuradi. Egish shtamplari polzunga va stanina tiraklari 3 ga bolt 4 lar bilan mahkamlab qoʻyiladi. Gidravlik B.ning polzuni suyuqlik taʼsirida harakatlanadi.
Mir Arab madrasasi
Tarixi
U naqshbandiya tariqatining rivojlanishiga katta hissa qoʻshgan. Madrasa qurilishini nihoyasiga yetkaza olmagan, 1536-yil boshida Mir Arab vafot etgan va uning vasiyatiga koʻra kuyovi Shayx Zakariyo qurilishni oxiriga yetkazgan.
Bonneville-sur-Touques
Geografiyasi
Maydoni — 6,7 km2.
1592
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1592''
Oʻpka emfizemasi
Oʻpka emfizemasi (yun. — puflanish) — oʻpkaning kengayishi va harakatining cheklanishi, nafas va qon aylanish funksiyalarining buzilishi bilan kechadigan kasallik. Cheklangan (oʻpkaning ayrim joylarini qamrab oladigan) va diffuz (umumiy), oʻtkir va surunkali Oʻpka emfizemasi farq qilinadi. Surunkali, diffuz Oʻpka emfizemasi keng tarqalgan oʻpka kasalligi boʻlib, u har qanday yoshda, koʻproq 40—50 yoshdan keyin kuzatiladi va unga bronxlar oʻtkazuvchanligining izdan chiqishi sabab boʻladi. Surunkali bronxit, bronxial astma va oʻpkaning boshqa kasalliklari oqibatida bronxlar yorigʻi torayadi (ularda shilliq yigʻilishi yoki bronxlar spazmi hisobiga), bunda nafas chiqarish kuchi yetarli boʻlmay, havoning bir qismi oʻpka alveolalarida qoladi (qoldiq havo) va qayta nafas olinganida alveolalar choʻziladi. Yalligʻlanish jarayonlari oqibatida oʻpka toʻqimalari elastikligining kamayishi ham Oʻpka emfizemasiga olib keladi. Bunda alveolalar devori yupqalashadi va yirtiladi, natijada ular kengayadi. Pnevmoskleroz (oʻpkada biriktiruvchi toʻqimaning oʻsib ketishi), shuningdek, tamaki chekish ham Oʻpka emfizemasining rivojlanishiga yordam beradi. Kasallik uzoq davom etadi. Bemorning nafasi qisadi, yoʻtaladi, dastlab jismoniy ish qilganida, keyinchalik tinch holatida ham qiynalib nafas chiqaradi. Bemorning yuzi shishib, koʻkrak qafasi "bochkasimon" boʻlib qoladi. Kasallik asta-sekin zoʻrayib boradi.
Meinersen
Meinersen Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 53,83 km2. 8215 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Oʻpka emfizemasi
Oʻpka emfizemasini vrach davolaydi. Quruq va iliq havo sharoitida iklim bilan davolash yaxshi naf beradi. Oʻpka emfizemasining oldini olish uchun bronxlar va oʻpkaning surunkali kasalliklarini oʻz vaqtida davolash, chekmaslik zarur.
1592
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1592''
Meinersen
Hududi
Meinersenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Grantorto
Grantorto Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14 km2. 4231 nafar aholi istiqomat qiladi.
Granze
Granze Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11 km2. 1671 nafar aholi istiqomat qiladi.
Mir Arab madrasasi
Sovet davrida
„Mir-Arab“ SSSRda 1946—1956 va 1961—1989-yillarda yagona musulmon oʻrta taʼlim muassasasi boʻlgan. SSSRdagi ikkinchi madrasa — Baroqxon 1956-yilda Toshkentda ochilgan, ammo hokimiyat tomonidan 1961-yilda binoning avariya holati bahonasida yopilgan.
Barbari (non)
right|thumb|200x200px| barbari Barbari ( nân-e barbari) — Eron nonlarining bir turi. U yassi shaklga ega. Eron va Ozarbayjonda juda mashhur.Ali Akbar Dehhodaning soʻzlariga koʻra, bu nonni forslar xazarlardan qarzga olishgan. Qoidasi boʻyicha, non uzunligi 70-80 sm va kengligi 25-30 sm. Non tekis oval shaklga ega va barcha turdagi yassi nonlarning eng qalini hisoblanadi. Barbarining orasi gʻovakli va ustki qismi tillarang tusga ega. Ustiga kunjut sepiladi.
Mir Arab madrasasi
Sovet davrida
Mir-Arab madrasasida oʻqish muddati 9 yil boʻlib, ikki bosqichga boʻlingan. O‘quv dasturi Din ishlari bo‘yicha kengash bilan kelishilgan va uch qismga bo‘lingan :
Madrasa talabalari oyiga 35 rubl stipendiya (1962-yil uchun) va kiyim-kechak olib, haftada bir marta madrasa hisobidan kinoga tashrif buyurib, madrasa yotoqxonasida yashaganlar. Talabalar soni kam boʻlgan — 1963-yilda 40 kishi, 1982-yilda 86 kishi. Madrasani bitirish har yili bo‘lmagan va ayni paytda 10-20 nafar mutaxassisdan iborat bo‘lgan.
Madrasaga talabalar yuborgan musulmonlarning diniy idoralari ularning oʻqish xarajatlarini oʻzlari toʻlagan (1963-yilda yiliga 500-600 rubl boʻlgan), bundan tashqari, SADUM oʻquv muassasasi faoliyati uchun pul ajratgan.
Meʼmorchiligi
Bosh tarzi ulkan peshtokli, darvozasi orqasida 5 gumbazli miyonsaroy, ikki yonida baland gumbazli keng darsxona va masjid, goʻrxona joylashgan. Koshinkori naqshlar yozuvlar bilan uygʻunlashgan (saqlanmagan). Goʻrxona ichi gumbaz osti bagʻali qalqonsimon muqarnasli, shipi va devorlari ganch oʻymakorligida bezatilgan, izorasi rangbarang koshinli. Goʻrxonada Ubaydullaxon (1537-yil v. e.)ning yogʻochdan xotamkori usulida ishlangan sagʻanasi va Mir Arab, uning qarindoshlari qabrlari bor.
Tarixiy manbalarda madrasa 111 hujradan iboratligi koʻrsatilgan. Biroq hozirgi mualliflar hujralar sonini Qurʼon suralariga muvofiq 114 ta hujra deya axborot berishmoqda.
1592
Vafot etgan
🇷🇺
Seelyville (Indiana)
Seelyville AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Vigo okrugi tarkibiga kiradi.
1972-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari medallar jadvali
right|200px|Olympische Ringe
Seelyville (Indiana)
Aholisi
1029 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 529,5 nafar kishi.
Bulgʻori
Bulgʻori — qoramol terisidan ishlangan yumshoq koʻn. Teri xrom tuzi, oʻsimliklardan olinadigan oshlovchi moddalar va ularning aralashmasi bilan oshlanadi. Bulgʻorini yumshoq, pishiq va suv oʻtkazmaydigan qilish uchun unga yogʻ singdiriladi (Bulgʻori tarkibida anchagina yogʻ boʻladi). Bulgʻoridan oyoq kiyimlari tikiladi, egarjabduq tayyorlanadi.
Whitesboro-Burleigh
Whitesboro-Burleigh AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Cape May County okrugi tarkibiga kiradi.
Mir Arab madrasasi
Meʼmorchiligi
Madrasaning umumiy tarhi 68,5x51,8 m, hovli 35,4x31,3 m, darsxona 8x8 m. Hovlisi toʻrtburchak shaklida boʻlib, atrofini oldi ravokli, ikki oshyonli 114 hujra oʻrab turadi. Tomonlar oʻrtasidagi 4 baland peshtokli darsxona — ayvon hovli mahobatini oshiradi. Tuzilishi jihatidan naqshinkor jan. peshtoqning dastlabki qiyofasi saqlanib qolgan, bu naqshlarning tarkibiy qismida yulduzsimon bezaklar uchraydi. Undagi bezaklarning saqlanib qolgan ayrim parchalaridan naqshlar gʻoyat nafis va nozik boʻlganligini bilish mumkin.
Whitesboro-Burleigh
Aholisi
1836 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 10,7 km2. Shundan 10,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Mir Arab madrasasi
Meʼmorchiligi
Rivoyatlarga kura, Madrasa asosi chuqur qilinib, togʻ toshlari bilan mustahkamlangan, qor, yomgʻir suvini qochirish uchun tazarlar ishlangan, ular orqali suvlar shahar qoʻrgʻonidan tashqariga chiqarilgan.
Buxoroning 2500-yilligi munosabati bilan Madrasa peshtogʻi va gumbazlaridagi toʻkilib ketgan koshinkori naqshlar va yozuvlar qayta tiklandi.
Montardon
Montardon Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2126 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 253,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,4 km2.
Bubikon
Hududi
Bubikonning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Orba
Orba Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,73 km2. Aholisi — 2629 kishi (2010).
Doingt
Doingt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1332 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 154,9 nafar kishi.
Filipp V (Ispaniya qiroli)
Filipp V - 1700-yildan 1746-yilgacha Ispaniya qiroli (1724 yil 14 yanvardan 6 sentyabrgacha o'g'li Lui foydasiga taxtdan voz kechish davri bundan mustasno). Ispan Burbon liniyasining asoschisi. Lui Grand Daupinning ikkinchi o'g'li, Lui XIVning nabirasi va Lui XVning amakisi. Otasi tomonidan buvisi Mariya Tereza orqali u Ispaniya qiroli Filipp IV ning nevarasi edi.
Biografiya
Fransiyada tug'ilgan. U ispan taxtini 17 yoshdan kichik bo'lganida, uning amakisi bo'lgan ispan qiroli Charlz II vasiyatiga ko'ra egallagan. Bu qaror dunyoda fransuz gegemonligidan qo'rqqan Yevropa kuchlari koalitsiyasining noroziligiga sabab bo'ldi va Ispaniya vorisligi urushi yuzaga kelgan (1700-1713). Natijada Filipp ispan tojini va xorijdagi mustamlakalarni saqlab qoldi, lekin fransuz taxtiga bo‘lgan huquqdan voz kechdi (bu ikki davlatning birlashishiga to‘sqinlik qildi) va Yevropadagi ispan gabsburglarining bir qator mulklaridan mahrum bo‘ldi.
1700yildan 1715yilgacha Ispaniya butunlay Fransiya ta'sirida edi va xuddi Fransiyaning bir viloyati kabi mavqega ega bo'lgan. Filipp hamma narsada bobosi Fransiya qiroli Lyudovik XIVning ko‘rsatmalariga amal qilgan.