cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orange (manga)
Havolalar
Orange: Mirai filmi Anime News Network ensiklopediyasida
“Orange” (ingliz tili) jonli filmi Anime News Network entsiklopediyasida
Valdeltormo
Valdeltormo Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Teruel provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16.03 km2. Aholisi — 328 kishi (2010).
Poggio Sannita
Poggio Sannita Italiyaning Molise mintaqasida joylashgan kommunadir. Isernia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22 km2. 845 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Feldkirchen bei Mattighofen
Feldkirchen bei Mattighofen Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Braunau am Inn (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 35 km2. 1876 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Toʻr parda
Toʻr parda, retina — qarang Koʻz.
NGC 957
NGC 957 Persey yulduz turkumidagi III2p tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1831-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Ternant (Nièvre)
Ternant Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Nièvre departamenti Château-Chinon (Ville) tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
237 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 20,0 km2.
Toʻpchiboshi
Toʻpchiboshi — harbiy lavozim. Oʻrta Osiyo xonliklarida harbiy vazifalarni bajargan amaldor (asosan, artilleriya boshqaruvchisi). Buxoro amirligida 2 ta T. unvoni mavjud boʻlgan: biri toʻpchiboshiyi lashkar deb nomlangan boʻlib, Buxoro garnizonining boshligʻi vazifasini ado etgan, uni vaziri harb — harbiy vazir ham deb atashgan, unga barcha harbiy qismlarning sardorlari boʻysungan. Davlat qurolyarogʻ ombori — toʻpxonaga masʼul hisoblangan. Ushbu shaxs kutvol, bakovul, oʻragʻa kabi mansab egalari qatori hukmdor qabulida baʼzan oʻtirish huquqiga ega boʻlgan. Ikkinchi T. Buxoro qalʼasi (arki) komendanta hisoblangan, shu bois toʻpchiboshiyi darvozayi arki oli — "qalʼa artilleriyasi sardori" deb yuritilgan, u oʻz mavqeiga koʻra, shigʻavul, miroxurboshi, shixna (mirshab) kabi lavozimlar darajasida turgan.
Ad.Mirza Badi’ divan, Madjmaalarkam, Vvedeniye, perevod, primechaniya i prilojeniya A. B. Vildanovoy, M., 1981.
IC 2881
IC 2881 Arslon yulduz turkumidagi E+S tipli galaktikadir.
Valjunquera
Valjunquera Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Teruel provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 403 kishi (2010).
La Croix-du-Perche
La Croix-du-Perche Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Eure-et-Loir departamenti Nogent-le-Rotrou tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
198 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,7 km2.
Valeriy Sheremetov
Valeriy Nikolayevich Sheremetov (Валерий Николаевич Шереметов; 1964-yil 15-mayda tugʻilgan) — rossiyalik professional futbol murabbiyi va sobiq darvozabon.
Futbolchilik faoliyati
Otradniy shahridagi „Neftyanik“ oʻsmirlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi, birinchi murabbiyi A. L. Karpenko edi. 1980-yillarning oʻrtalarida u „Rotor Volgograd“ va „Zvezda Gorodishchensk“ klublarida oʻynagan. 1988—1991-yillarda Kamishinskiy nomidagi „Tekstilshchik“ jamoasida oʻynagan.
1992-yilda „Neftchi“ (Fargʻona) klubida oʻynab, Oʻzbekiston chempionatida oltin medallarni qoʻlga kiritgan. 1993-yilgi mavsumda u Rossiya birinchi ligada „Lada Togliatti“ jamoasida oʻynagan. 1993-yilda oliy ligaga chiqish va Oʻzbekiston chempionatida oltin medal Valeriy Sheremetovning futbolchi sifatidagi eng yaxshi yutugʻidir. 1994—1995-yillarda faoliyatini „Gorodishche Zvezda“ jamoasida davom ettirgan, keyinroq boshqa jamoalarda oʻynagan.
Murabbiylik faoliyati
1995-yilda Valeriy Sheremetov „Torpedo“da (Voljskiy) murabbiylik faoliyatini boshladi, u yerda darvozabonlar va jismoniy tarbiya boʻyicha murabbiy Vladimir Dergach  sifatida ishlashga taklif qilindi. Keyinchalik u Tolyattining „Lada“ va Vladimir Dergach boshchiligidagi boshqa bir qator klublarda ishlagan.
2001-yilda Sheremetovni Kamishin „Tekstilshchik“ jamoasida birga ishlagan Sergey Pavlov „Uralan“ga chaqirdi. „Uralan“ Sheremetov ishlagan birinchi Premer-liga klubiga aylandi. Keyinchalik, 2004-yilda u qisqa vaqt ichida Pavlov bilan Luch-Energy (Vladivostok) da ishladi.
2003-yilda u „Torpedo-Metallurg“ da ishlagan. 2005—2009-yillarda u „Moskva“ FK va „Krilya Sovetov“ da Leonid Slutskiyning murabbiylar shtabida ishlagan, keyin esa TsSKA futbol maktabida ishlagan.
Keyinchalik „Lokomotiv“, „Rostov“, „Torpedo“ (Moskva) klublarida darvozabonlar murabbiyi boʻlgan. 2016-yil boshida u Qozogʻistonning „Qayrat“ klubida Aleksandr Borodyuk murabbiylar shtabida darvozabonlar murabbiyi boʻlib ishlagan. Keyin u „Ximki“ va „Anji“ (Maxachqal’a) klublarida ishlagan.
2018-yilning iyunidan 2020-yilgacha „Torpedo“ (Moskva) murabbiylar shtabida ishlagan.
2021-yil 31-martda u yana „Torpedo“ (Moskva) darvozabonlari murabbiyi boʻldi.
Zapadnoye (Soʻquluq tumani)
Zapadnoye (Западное) — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining Soʻquluq tumanidagi qishloq. Yangi-Yer ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 905 kishi.
IC 4485
IC 4485 Choʻpon yulduz turkumidagi Sb (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Limoges
Limoges Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Vienne departamenti Limoges tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
133.968 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1728,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 77,5 km2.
Aşağı Derecik (Hakkâri)
Aşağı Derecik (Çemî Şemaşê, )—Turkiyaning Hakkari viloyati markaziy tumanidagi qishloq. Qishloqda Pirosiy guruhiga mansub kurdlar istiqomat qiladi va 2022-yilda 695 kishi istiqomat qilgan.
Ta'lim tizimini modernizatsiyalash
Ta'lim tizimini modernizatsiyalash-Jamiyatning ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy ehtiyojlarini, jamiyat va davlatning malakali kadrlarga, shaxsning esa sifatli talim olish bolgan talabini qondirish yolida uzluksiz talim tizimini barqaror rivojlanishini taminlash maqsadida mavjud mexanizmning qayta ishlab chiqilishi yoki takomillashtirilishi.
Aşağı Derecik (Hakkâri)
Dez qishloqlari (Dêzê), Dikmen (Mate), Haput 1/Haput 2 (Çemê Seravinis), Seranüs (Seravînis), Sulak (Sûsê), Trafik (Dêra Dînan), Yukari Derecik va Yüce (Aqos) Aşağı Derecikga biriktirilgan.
Tarixi
Qishloqda 1850-yilda 32 ossuriyalik oila istiqomat qilgan boʻlsa, 1877-yilda 40 oila qayd etilgan.
Qonli bit
Qonli bit, qonli olma biti — oʻsimlik bitlari oilasiga mansub hasharot. Tanasi 2,1—2,6 mm. Olmaning xavfli zararkunandasi. Vatani — Amerika. Janubiy Afrika, Yevropa, Osiyo, shu jumladan, Oʻzbekistonda tarqalgan. Bir mavsumda 19-marta nasl beradi. Olma (baʼzan nok) tanasida, ildizida qishlaydi. Qonli bit toʻdalari oʻzidan oq mumsimon ip ajratib, novda, poya hamda ildizni oʻraydi va oʻsimlik shirasini soʻrib oziqlanadi. Daraxtning zararlangan joylari yoʻgʻonlashadi, boʻrtma va yaralar paydo boʻladi. Oʻsishi hamda hosildorligiga, ayniqsa, yosh nihollarga zarar keltiradi. Kurash choralari: bahorda qishlovchi lichinkalari va urgʻochi bitlarga qarshi nitrafen purkash; biologik qarshi kurash maqsadida afelinusdan foydalaniladi.
South Gate Ridge
South Gate Ridge AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Sarasota County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5655 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 4,7 km2. Shundan 4,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Qonning shaklli elementlari
Eritrotsitlar -oʻrtasi ikki tomondan yupqalashgan disk shaklidagi qizil rangli yadrosiz hujayralar.Bunday shakl hujayra yuzasini kengaytirib,gaz almashinuvini yaxshilaydi.Ularning oʻlchami juda kichik boʻlib,millimetrning mingdan bir qismiga toʻgʻri keladi .1mm3 qonda4 6 mln ,oʻrtacha 5mln dona eritrotsit boʻladi.
Pozzilli
Pozzilli Italiyaning Molise mintaqasida joylashgan kommunadir. Isernia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 33 km2. 2199 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Wendlingen am Neckar
Wendlingen am Neckar Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Esslingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 12,15 km2. Aholisi — 15 978 kishi (2010).
Hududi
Wendlingen am Neckarning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ta'lim jarayonini loyihalashtirish
Talim jarayonini loyihalashtirish -  Oqituvchi tomonidan talabaning muammoni izlash, uni hal etish boyicha faoliyatni rejalashtirish va tashkillashtirishdan to ommaviy baholashgacha bolgan mustaqil harakat qilishini taminlovchi maxsus tashkil etilgan maqsadli oquv faoliyati.
Merkendorf (Turingiya)
Merkendorf  Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Greiz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,53 km2. 322 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Merkendorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Nijnevostochnoye (Soʻquluq tumani)
Nijnevostochnoye (Нижневосточное) — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining Soʻquluq tumanidagi qishloq. Yangi-Yer ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 1 383 kishi.
Belibedir (Yapraklı)
Belibedir — Turkiyaning Çankırı viloyatining Yaprakli tumaniga qarasli qishloq. Aholisi 75 nafar (2021).
South Highpoint
South Highpoint AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Pinellas County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
8839 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Feldkirchen an der Donau
Feldkirchen an der Donau Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Urfahr-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 39 km2. 5220 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
South Highpoint
Geografiyasi
Maydoni — 5,6 km2. Shundan 5,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Velleguindry-et-Levrecey
Velleguindry-et-Levrecey Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.
Allepuz
Allepuz Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Teruel provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 133 kishi (2010).
NGC 958
NGC 958 Kit yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Vladimirovskoye
Vladimirovskoye (Владимировское; Adigeya) — Rossiyaning Adigeya Respublikasidagi Giaginskiy tumanida joylashgan Kelermesskiy posyolkasidagi qishloq posyolkasi . 2018-yilda aholi soni 88 kishi edi va hududda 4 ta koʻcha boʻlgan.
Geografiyasi
Vladimirovskoye avtomobil yoʻlida Giaginskiydan (tuman maʼmuriy markazi) 19 km janubi-sharqda joylashgan. Tkachyov — eng yaqin qishloq.
Xalqaro geografik ittifoq
right|thumb|294x294px| [[Rio-de-Janeyro|Rio-de-Janeyrodagi 18-Xalqaro geografik kongress xotirasiga bagʻishlangan 1956-yildagi Braziliya pochta markasi]]Xalqaro geografik ittifoq (IGU);International Geographical Union ; Union géographique internationale) — geograflarning xalqaro ilmiy birlashmasi. Kotibiyatning joylashgan joyi Dehli, Hindiston.
Tarixi
Hozirgi shaklda u 1922-yilda Bryusselda tashkil etilgan. Bosh assambleya tomonidan saylanadigan, milliy delegatsiyalar rahbarlaridan iborat Ijroiya qoʻmitasi (prezident, sakkiz nafar vitse-prezident, bosh kotib va gʻaznachidan iborat) boshqaruv organi hisoblanadi. IGU tuzilmasida komissiyalar va o‘quv guruhlari ham doimiy asosda faoliyat yuritadi. IGU kongresslari har 4-yilda bir marta oʻtkaziladi. IGU byulleteni chiqarildi.
SSSR 1956-yilda ittifoqqa aʼzo boʻldi. Sovet geografik tashkilotlari va IGU oʻrtasidagi muvofiqlashtirishni 1992-yilda Xalqaro geografik ittifoqning Rossiya Milliy qoʻmitasiga aylantirilgan Sovet geograflari milliy qoʻmitasi amalga oshirdi (hozirda rais — akademik V. M. Kotlyakov, mas’ul kotib — A. B. Sebentsov). 2022-yil. Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi sababli ular IGU aʼzoligidan toʻxtatildi. 1976-yilda SSSRda IGU Kongressi boʻlib oʻtdi.
IGU maqsadlari:
Bayköy (Hakkâri)
Bayköy (Bayê)—Turkiyaning Hakkari viloyati markaziy tumanidagi qishloq hisoblanadi. Qishloqda Pinyanishi kurdlari guruhi yashaydi va 2022-yilda 605 kishi istiqomat qilgan.
Xalqaro geografik ittifoq
Tarixi
IGUning ish tillari ingliz va fransuz tillaridir.
IGU Xalqaro ilmiy uyushmalar kengashi (ISCU) va Xalqaro ijtimoiy fanlar kengashi (ISSC) aʼzosi hisoblanadi.
Bayköy (Hakkâri)
Derekoʻy qishlogʻi qishloqqa biriktirilgan.
Xalqaro geografik ittifoq
Qoʻllanma
1922—1924-yillar Roland Bonapart, Fransiya
1924—1928-yillar Nikola Vacelli, Italiya
Bayköy (Hakkâri)
Qishloq Hakkarining janubida joylashgan.
Xalqaro geografik ittifoq
Qoʻllanma
1928—1931-yillar Mamlakat maʼlumotlari Fransiya Robert Burjua, Fransiya
1931—1934-yillar Mamlakat ma'lumotlari AQSh Isaiah Bowman, AQSH
Bayköy (Hakkâri)
Aholisi
1997-yildan 2022-yilgacha aholi tarixi :
Xalqaro geografik ittifoq
Qoʻllanma
1938—1949-yillar Mamlakat ma'lumotlari Fransiya Emmanuel de Marton, Fransiya
1949—1952-yillar Mamlakat maʼlumotlari AQSh Jorj Kressi, AQSH
1956—1960-yillar Shvetsiya Hans Alman, Shvetsiya
1960—1964-yillar Germaniya Karl Troll, Germaniya
1964—1968-yillar Mamlakat ma'lumotlari Hindiston Shiba Chatterji, Hindiston
1968—1972-yillar Mamlakat maʼlumotlari Polsha Stanisław Leszczynski, Polsha
1972—1976-yillar Mamlakat ma'lumotlari Fransiya Jan Dreshe, Fransiya
1976—1980-yillar Mamlakat ma'lumotlari Buyuk Britaniya Maykl Uayz, Buyuk Britaniya
1980—1984-yillar Nigeriya Akin Maboganj, Nigeriya
1984—1988-yillar Avstraliya Piter Skott, Avstraliya
1992—1996-yillar Mamlakat maʼlumotlari Niderlandiya Herman T. Verstappen, Niderlandiya
IC 2882
IC 2882 Arslon yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Xalqaro geografik ittifoq
Qoʻllanma
1996—2000-yillar Mamlakat maʼlumotlari Shveytsariya Bruno Messerli, Shveytsariya
Klyuchi, Permskiy oʻlkasi
Klyuchi (Ключи) — Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.
Xalqaro geografik ittifoq
Qoʻllanma
2000—2004-yillar Irlandiya Anna Buttimer, Irlandiya
2004—2006-yillar Italiya Adalberto Vallega, Italiya
2006—2008-yillar Meksika Xose Palasio Prieto, Meksika
2008—2012-yillar Mamlakat maʼlumotlari AQSh Ronald Abler, AQSh
2012—2016-yillar Rossiya Vladimir Kolosov, Rossiya
2016—2021-yillar Yaponiya Yukio Ximiyama, Yaponiya
2021-yil    Mamlakat ma'lumotlari Janubiy Afrika Maykl Meadows, Janubiy Afrika
Xalqaro geografik kongresslar
Xalqaro geografik ittifoq tomonidan oʻtkazilgan xalqaro geografik kongresslar roʻyxati :
Thaix
Aholisi
63 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 3,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,8 km2.
IC 4486
IC 4486 Choʻpon yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
La Ferté-Vidame
La Ferté-Vidame Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Eure-et-Loir departamenti Dreux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
779 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 40,1 km2.
Qon quyish
thumb Qon quyish (gemotransfuziya) — davolash muolajasi; qon va uning tarkibiy qismlari (qon plazmasi, eritrotsitlar, leykotsitlar va trombotsitlar massasi)ni davo maqsadida bemor organizmiga quyish. Qadimda vrachlar qon odamning hayot qobiliyatini oshiradi deb taxmin qilib, qonni yoshartirish maqsadida, ruhiy bemorlarni davolashda qoʻllashgan, lekin bunda Qon quyish oʻrniga uni bemorga iliq holda ichirish tavsiya etilgan. Qon quyishga urinishlar ingliz olimi U.Garvey tomonidan yopiq qon aylanish sistemasining kashf etilishidan (1628) soʻng boshlandi. 19-asrga kelib odamga faqat odam qonini quyish mumkinligi isbotlandi. Biroq Qon quyish tibbiyot amaliyotiga 20-asr boshlarida kishilarda qonning 4 gruppasi borligi aniklangach. retsipiyent (qon oluvchi) va donor qonining mos kelishi qonuniyatlari oʻrganilgandan soʻng joriy qilindi (qarang Qon gruppalari). Donor qonining ivib qolishiga toʻsqinlik qiladigan va uni uzoq muddat saqlaydigan (konservatsiya) vositalarining topilishi Qon quyishning yanada keng tarqalishiga imkon berdi. thumb|Qon quyishning qadimiy usulida ishlatiladigan shisha. Qon quyishda donordan olingan qon, shuningdek, qon oʻrnini bosuvchi suyuqliklar ishlatiladi. Shok, koʻp qon yoʻqotish bilan kechadigan operatsiyalar, ichki aʼzolardan (meʼda, oʻpka va boshqalar) qon ketganda, anemiya, yiringli jarayonlarda, kuyganda, zaharlanganda va boshqalarda qon quyiladi. Qonda eritrotsitlar miqdori kamaysa eritrotsitlar massasi, leykotsitlar kamayganda esa leykotsitlar massasi quyiladi. Qon bevosita (donordan retsipiyentga) va bilvosita (donordan olinib, konservantli flakonga solib qoʻyilgan qon ishlatiladi) periferik yoki katta venalarga tomchi-latib, baʼzan koʻp qon yoʻqotilganda oqizib arteriyaga quyiladi; koʻpincha Qon bilak venasidan yuboriladi. Qon quyishdan oldin donor va retsipiyentning qon gruppalari, rezus-faktori tekshiriladi. Qon quyishda retsipiyent bilan donorning qon gruppalari oʻzaro munosib boʻlishiga qatʼiy amal qilinadi. Amaliy transfuziologiya uchun AVO, Kp (rezus), Ke11 (Kell) va boshqa antigenlar muhim ahamiyatga ega. Qon quyish chogʻida bemorga quyilishi lozim boʻlgan miqdorni bir yoʻla quymay, boʻlib-boʻlib (3 marotaba) yuboriladi, dastlab ozgina qon tez yuborilib bir oz kutiladi, bemorda hech qanday noxushlik alomatlari paydo boʻlmasa. muolaja davom ettiriladi. Qon quyish aseptika qoidalariga rioya qilgan holda vrach nazoratida bajariladi. Qon quyganda belda ogʻriq tursa, koʻngil aynisa, eshakem toshsa Qon quyish toʻxtatilib, bemor darhol adyolga oʻralib, unga issiq choy ichiriladi va vrach buyurgan dori-darmonlar qilinadi.
Layton (Utah)
Layton AQShning Utah shtatida joylashgan shahardir. Davis okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
67311 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1090,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 54,0 km2. Shundan 53,6 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1326 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Layton manzarasi.
Gjokaj
Gjokaj — Albaniyaning Tirana okrugidagi qishloq. Vorë munisipaliteti tarkibiga kiradi.
Merkers-Kieselbach
Merkers-Kieselbach Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wartburgkreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,43 km2. 3042 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Merkers-Kieselbachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Barlahida
Barlahida — Vengriyaning Zala tumanidagi qishloq.
Qontalash
Qontalash — yumshoq toʻqimalarga qon quyilishi. Shikastlangandan bir necha soat (baʼzan bir necha min.) keyin gavda toʻqimalarining yuzasiga qon quyilishi bilan kechadi. Q. oldiniga toʻq qizil rangda boʻladi; quyilgan qondagi gemoglobinning parchalanishidan Q.ning rangi asta-sekin oʻzgarib, qizildan koʻk rangga, soʻngra yashil, oxi-riga borib sariq rangga oʻtadi va keyinchalik Q. butunlay soʻrilib ketadi. Q.ning rangiga qarab lat yeyish qachon sodir boʻlganini aniqlash mumkin. Ogʻriq qoldiruvchi vositalar, Q.ning soʻrilib ketishi uchun boshida sovuq, keyinchalik issiq qilinadi.
Chuqur toʻqimalarga qon quyilganda shikastlangandan bir necha kun keyin Q. yuzaga kelishi mumkin. Baʼzan Q. hayot uchun xavfli hisoblanadi. Mas, bosh shikastlanib, koʻz qovoqlarida Q. ("koʻzoynak" koʻrinishida) paydo boʻlishi kalla suyagi singanligidan dalo-lat beradi (qarang Kalla suyagi). Bunda dar-hol vrachga murojaat qilish kerak.
Qon yoki qon tomirlari kasalliklarida, yengil lat yeganda ham Q. paydo boʻladi.
Toʻra
Toʻra, toʻru (tora, toru) — 1) qonun, qoida, intizom, urfodat. Qad. turkiylar ijtimoiy hayotini tartibga solgan majburiy qoida (norma)lar majmui. Turkiy davlatlarda hukmdorning burch va majburiyatlari, vazifasi, shuningdek, jamiyatdagi huquq va jazoni belgilash T. asosida amalga oshirilgan. T. soʻzi "qonun" maʼnosida ilk bor xitoy yilnomalarida (4-asr) uchraydi. Shuningdek, UrxunYenisey bitiktoshlarida Turk xoqonligining qonunlari sifatida tilga olinadi. Bilga xoqon bitiktoshida "toʻy marosimi" maʼnosida qayd etilgan. Chingizxon tomonidan joriy etilgan koʻchmanchilarga xos huquqiy odatlar ham qad. turkcha T. asosida belgilangan. Moʻgʻul davlatining qonunqoidalari Chingizxon yasosida, Temuriylar saltanati tartibintizomlari esa, "Temur tuzuklari"da oʻz ifodasini topgan; 2) janob, shahzoda maʼnosida ishlatilgan. Ota tomonidan Muhammad paygʻambar avlodlari, ona tomondan esa Chingizxon avlodlari — oqsuyaklar toifasidan boʻlganlar T. deb atalgan; 3) Buxoro amirligi va xonligida amir va xon oʻgʻillari hamda Turkistonda rus podshosi maʼmurlari ismsharifiga qoʻshib aytilgan atama; 4) qad. davrlarda urushlarda ishlatiladigan, odam boʻyi keladigan qalqon.
Igor Volchok
Igor Semyonovich Volchok (1931-yil 4-oktabr, Moskva — 2016-yil 19-aprel, Moskva) — sovet va rus futbol murabbiyi. RSFSR da xizmat koʻrsatgan murabbiy (1972).
Chormagʻzi Zorkoʻh (Rasht tumani)
Chormagʻzi Zorkoʻh (Rasht tumani) (Чормағзи Зоркӯҳ (деҳа, н. Рашт))  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Obi Mehnat jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 10 km, tuman markazigacha 33 km.
Qontepar
Qontepar — qontepardoshlar oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. 5 turni oʻz ichiga oladi. Qalin momiq tuklar bilan qoplangan koʻp yillik oʻt. Ildizi yoʻgʻon, tuganaksimon. Poyasi bitta yoki bir nech-ta; tik, balandligi 40—60 sm. Barglari choʻziq tuxumsimon yoki nashtarsimon, uz. 10— 20 sm, eni 1,5—5 sm, 3 karra patsimon boʻlingan, qalin tukli, tupguli shingilsimon. Gullari sariq, changchisi 10 ta. Aprel — iyunda gullab, meva beradi. Toshkent, Samarqand, Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlaridagi past togʻlarda, ularning pastki va oʻrta qismidagi toshli yonbagʻirlarda tarqalgan.
Chormagʻzi Zorkoʻh (Rasht tumani)
Aholisi
Aholisi —     92  kishi.
Igor Volchok
Tugʻilgan familiyasi vaqtidagi Volchek deb yozilgan. Harbiy xizmat ga borganidan soʻng hujjatlardagi chalkashliklar natijasida familiya Volchokga oʻzgartirildi. Rossiyalik taniqlik aktrisa Galina Volchek ota tarafidan qarindoshi hisoblanadi.
Futbolchilik faoliyati
Igor professional futbolchilik faoliyatida katta muvaffaqiyatlarga erisha olmadi. U Moskva terma jamoasining sardori boʻlgan, shuningdek, Moskva ning „Torpedo“ (1950) va SSKA (1951-52) klublarining asosan oʻrinbosarlar va havaskorlar jamoalarida oʻynagan.
Murabbiylik faoliyati
Yorqin oʻtmagan futbolchilik faoliyatidan soʻng 1958-yildan oʻzini murabbiy sinashni boshladi. Murabbiylik faoliyatida Igor bilan birga ishlagan va unga yordamchilik qilgan juda koʻplab shogirdlari keyinchalik murabbiylik sohasida oʻzlarini muvaffaqiyatli isbotlaganlari bilan mashhur boʻldi: Aleksandr Averyanov, Qurbon Berdiyev, Valeriy Gazzayev, Valeriy Gladilin, Givi Nodia, Valeriy Petrakov, Yuriy Syomin, Vitaliy Shevchenko, Vladimir Shevchuk, Vladimir Eshtrekov kabi mashxur insonlar u bilan birga ishlagan va koʻplab darslar olgan edi.
Faoliyatini Ukraina jamoalarida boshlagan, bir qancha vaqt Qozogʻiston klublarida ham ishlagan edi. 1973—1978, 1983—1985-yillarda Moskva ning „Lokomotiv“ klubida, 1979—1981-yillarda „Qayrat“ klublarida bosh murabbiy vazifasida ishlagan. 1990—1991-yillar Oʻzbekiston jamoalaridan Namangan ning „Navbahor“ klubi bosh murabbiyi boʻldi va jamoani tarixda ilk bor SSSR Birinchi ligasi ga chiqishida muhim vazifani bajardi. Keyinchalik 2003-yilda klubga qaytib 5 yillik mavsumdan soʻng jamoani sovrindorlar qatoridan oʻrin olishini imkonini berdi va yakunda Oʻzbekiston Oliy liga sida „Navbahor“ jamoasi bronza medallari sohibi boʻldi. 2016-yil 16-aprelda Moskva shahrida vafot etdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Vichtenstein
Vichtenstein Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Schärding (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.7 km2. 732 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Boybeyi, Hakkari
Musaxonining ikki qishlogʻi (Xana Musa) va Yeşilbuloq (Kanîkezê) Boybeyiga biriktirilgan.
Etimologiyasi
Asingiran nomi kurdcha "ogʻir temir" degan maʼnoni anglatadi.
Aholisi
1997-yildan 2022-yilgacha aholi tarixi :
Verxnevostochnoye
Verxnevostochnoye (Верхневосточное) — Qirgʻiziston Respublikasi Chuy viloyatining Soʻquluq tumanidagi qishloq. Yangi-Yer ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 395 kishi.
IC 2883
IC 2883 Arslon yulduz turkumidagi C (ixcham galaktika) tipli galaktikadir.
Pietrabbondante
Pietrabbondante Italiyaning Molise mintaqasida joylashgan kommunadir. Isernia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27 km2. 947 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Bordón
Bordón Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Teruel provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 141 kishi (2010).
Attarvala
Attarvalalar asosan Hindistonning Gujarat shtatida joylashgan musulmon jamoasidir.
Tarix va kelib chiqishi
Attarvalalar, Mo'g'ul imperatori Jahongir hukmronligi davrida dastlab Agrada joylashgan Mug'al Hazara askarlari guruhidan kelib chiqqan deb hisolanadi. Ular yozib qoldirgan malumotlarga ko'ra, ular Gvalior, Ratlam va Godhra orqali Ahmadobodga ko'chib ketishgan. Bu migratsiya ularning 1857 yilgi Hindiston urushi mustaqilligidagi ishtirokidan keyin sodir bo'ldi. Hindistonning Gujarat shahriga joylashib va jamoa ittarlar deb nomlangan, ular parfyumeriya ishlab chiqarish bilan shug'ullangan. Attarvala so'zi parfyumeriya ishlab chiqaruvchi degan ma'noni anglatadi. Ikkinchi ko'chish 1947 yilda Hindistonning bo'linishidan so'ng Agra shahridan bo'lib o'tdi, ba'zi a'zolar Pokistonga ko'chib ketishdi, boshqalari esa Ahmadoboddagi millatdoshlariga qo'shilishdi. Attarvalalar hozirda asosan Hindistonning Ahmadobod shahrida va ularning ba'zilari Pokistonning Karachi shahrida yashashmoqda
Hozirgi sharoitlar
Attarvalalar boshqa Gujarati musulmonlaridan ajralib turadi, chunki ularning ona tili urdu tilidir. Ular o‘n to‘rt naslga bo‘lingan bo‘lib, asosiylari Tengdoshlar, Ammer Ali, Xorata, Mandusa, Husaynsa, Zahur Husayn, Muhammad Husayn, Xodar Baksh, Barxon, Mash’ubxon va G‘ulomxondir. Bu nasllar ajdodlar nomi bilan atalgan. Klan ierarxiyasi tizimi yo'q va barcha urug'lar o'zaro turmush qurishlari mumkin. Jamiyatda yaqin qarindoshlar o'rtasida turmush qurish va amakivachchalar va parallel qarindoshlar nikohlarini amalga oshirish mumkin.
Attarvalalar ersiz jamoa bo'lib, Shimoliy Hindistonning an'anaviy parfyumeriyasi hisoblanadi va attor ishlab chiqarish bilan shug'ullanadi. Hozir ko'pchilik oylik maoshli ishchilar bo'lib, riksha tortish bilan shug'ullanadilar. Ular shia musulmonlari bo'lib, o'zlarining kasta uyushmasi - Shia Jafria Attarwala Jamat. Kastalar uyushmasi madrasa va boshqa ijtimoiy tadbirlarni amalga oshirishadi
South Miami
South Miami AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Miami-Dade County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
11025 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Linards
Linards Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Vienne departamenti Limoges tumani tarkibiga kiradi.
South Miami
Geografiyasi
Maydoni — 5,9 km2. Shundan 5,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 2 m balandlikda joylashgan.
Linards
Aholisi
1055 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 28,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 36,5 km2.
NGC 959
NGC 959 Uchburchak yulduz turkumidagi Sd tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Wernau (Neckar)
Wernau (Neckar) Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Esslingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,90 km2. Aholisi — 12 383 kishi (2010).
Hududi
Wernauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Besh santim (Shveytsariya)
Besh santim (Cinq centimes; Fünfrappenstück, Fünfräppler — „besh rappen“; Cinque centesimi — „besh sentesimi“ ) — Shveytsariya frankiga teng boʻlgan Shveytsariya banknotlarining nominal qiymati, 1850-yildan beri faqat tangalar shaklida chiqarilgan. 2007-yildan beri — Shveytsariya banknotlarining eng kichik nominallari.
Shveytsariyaning davlat tillarida pul birligi turli nomlarga ega: nemis tilida — rappen, fransuzda — centime, italyancha - centesimo. Rus tilidagi manbalarda, qoida tariqasida, „santim“ yoki „rappen“ nomlari ishlatiladi. Barcha Shveytsariya tangalaridagi nominal santimlarda faqat raqamlar bilan koʻrsatilgan, valyuta nomini oʻzgartirmagan holda. 5, 10 va 20 santimetrlik tangalarda davlat nomi lotin tilida koʻrsatilgan: 1850-1877-yillarda — HELVETIA, 1879-yildan — CONFŒDERATIO HELVETICA.
Tarix
1848-yilda qabul qilingan Shveytsariya konstitutsiyasi federal hukumatning tanga zarb qilish boʻyicha mutlaq huquqini belgilab berdi. 1850-yil 7-mayda tangalar zarb qilish toʻgʻrisida federal qonun qabul qilindi, oʻsha yili Shveytsariya tangalarini, shu jumladan besh santimlik tangalarni zarb qilish boshlandi. Birinchi 5 santimlik tanga muallifi Karl-Fridrix Voigt (München) edi. Bu turdagi milliard tangalar 1877-yilgacha zarb qilingan, 1872 va 1874-yillarda tangalar qotishmasi oʻzgargan.
1918-yilda Jez dan tanga zarb qilingan, ammo keyingi yilda, 1919-yilda yana mis-nikel qotishmasidan tangalar zarb qilina boshladi.
1923-yil 2-fevralda 1918-yildagi jez tangalarni muomaladan chiqarish toʻgʻrisida qonun qabul qilindi. 1924-yil 1-yanvarda ular qonuniy toʻlov kuchini yoʻqotdilar va faqat 1879-yil namunadagi mis-nikel 5 santim muomalada qayta ishlatila boshlandi.
1981-yilgi alyuminiy bronza namunasining atigi 5 santim muomalada qoʻllanila boshlandi. Shveytsariya Milliy banki 5 santimlik mis-nikel va nikel tangalarni almashtirish uchun qabul qildi, ularni almashtirish muddati cheklanmagan.
Dastlab Strasburgda 5 santim tangalar zarb qilingan.1872-yildan beri tangalar Shveytsariya zarbxonasi tomonidan zarb qilingan, zarbxonaning belgisi orqa tarafdagi „B“ harfi. 1970-1985-yillarda tangalarda hovlining belgisi koʻrsatilmagan.
Batyk
Batyk — Vengriyaning Zala tumanidagi qishloq.
Thianges
Thianges Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Nièvre departamenti Nevers tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
201 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,9 km2.
IC 4487
IC 4487 Choʻpon yulduz turkumidagi Sbc (ixcham choʻziq spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Cantavieja
Cantavieja Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan shahardir. Teruel provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 125 km2. Aholisi — 748 kishi (2010).
Windows Server 2008
Windows Server 2008 — Microsoft tomonidan yaratilgan, serverlar uchun kelasi operatsion sistemasining nomidir. Bu operatsion sistema 2007 yilning 16 mayigacha Windows Server "Longhorn" kod nomi bilan ma'lum edi.
South Miami Heights
South Miami Heights AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Miami-Dade County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
33522 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 12,8 km2. Shundan 12,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
La Ferté-Villeneuil
La Ferté-Villeneuil Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Eure-et-Loir departamenti Châteaudun tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
400 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 47,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,4 km2.
Rodnik
Aholisi
1989-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 93 kishi yashagan. Milliy tarkibi: chechenlar - 53 %, ruslar - 23 %. 1999-yilda doimiy aholi yo'q edi.
Velleminfroy
Velleminfroy Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
277 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 46,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,0 km2. Dengiz sathidan 278 – 379 m balandlikda joylashgan.
Mertendorf (Turingiya)
Mertendorf  Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Saale-Holzland-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,78 km2. 160 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Mertendorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Babakonağı (Kelkit)
Babakonagʻi — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
“Tilisbik” qishloqning eski nomidir. 1516-yil tahrir qilinganidan buyon XVI asr Usmonli yozuvlarida faqat musulmonlar yashaydigan qishloqlar orasida Tylisbik nomi bilan qayd etiladi. 1642-yil reestrida Telesbek nomi bilan atalgan qishloqda 15 ta oddiy xoʻjalik mavjud boʻlib, ulardan 13 tasi soliqqa tortilgan va 2 tasi ozod qilingan, 5 tasi harbiy va 1 tasi diniy amaldor boʻlib, avarizga boʻysungan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olishda (faqat erkaklar soni hisoblangan) qishloqdagi faqat musulmonlar yashaydigan 30 xonadonda 138 nafar erkak roʻyxatga olingan. 1950-yillarning oxiriga kelib Tılisbik boʻlgan qishloq nomi oʻzgartirildi va 1960-yil aholini roʻyxatga olishdan boshlab hozirgi nomi bilan yozuvlarga kiritila boshlandi.
Joylashuvi
Gumushane shahar markaziga 66 km, Kelkit tumaniga 8 km uzoq masofada joylashgan.
Lewiston (Utah)
Lewiston AQShning Utah shtatida joylashgan shahardir. Cache okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1766 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 28,3 nafar kishi.
Shole (Rasht tumani)
Shole (Rasht tumani) (Шоле (деҳа, н. Рашт))  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Obi Mehnat jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 10 km, tuman markazigacha 33 km.
Aholisi
Aholisi —     335  kishi.
Pinyin
Pinyín (拼音, pīnyīn; rasmiy:, Hànyǔ pīnyīn, Hanyuy pinyin, yaʼni „Xitoy tili tovushlarini yozish“) — putunxua uchun romanlashtirish tizimi. Xitoy Xalq Respublikasida rasmiy maqomga ega. Pinyin 1958-yilda qabul qilingan boʻlib, uning muallifi Chjou Youguang hisoblanadi. 1979-yildan pinyin butun dunyoda XXRdagi nomlarni lotinchaga oʻgirishning rasmiy vositasi sifatida qoʻllaniladi. U avval mavjud boʻlgan Ueyld — Jaylz va chjuin transkripsiyalarining oʻrnini bosdi. Xalqaro standartlashtirish tashkiloti (ISO) pinyinni xalqaro standart sifatida 1982 yilda qabul qildi. Birlashgan millatlar tashkiloti esa 1986-yilda qabul qildi.
2009-yil 1-yanvardan pinyin Tayvanda rasmiy romanlashtirish standartiga aylandi. Lekin undan taʼlim yoki kompyuterda kiritish uchun emas, xalqaro tadbirlarda foydalaniladi. Ammo Tayvandagi baʼzi shaharlar, korxona va tashkilotlar (asosan Tayvan janubida) bu oʻzgarishni qabul qilishmadi, ular „Pinyin — XXR bilan yaqin aloqalar vositasi boʻlishi boʻlishi mumkin“, deb hisoblashdi. Shu sabab Tayvanda pinyindan boshqa romanlashtirish tizimlari saqlanib qoldi. „Hanyuy“ soʻzi „Xan xalqining ogʻzaki tili“ degan maʼnoni anglatsa, „Pinyin“  soʻzma-soʻz tarjimada „yozilgan tovushlar“ deganidir.
Pinyinda lotin alifbosining V belgisidan tashqari qolgan barcha belgilari ishtirok etadi, ularga Ü (u-umlyaut qoʻshilgan; kompyuterda yozishda V belgisi oʻrniga Ü belgisini ishlatish mumkin). Pinyinda tovushlarni belgilash uchun diakritik belgilardan foydalaniladi. Ulardan asosan oʻquv adabiyotlarida foydalaniladi. Lugʻatlarda pinyinda yozilgan soʻz oxirida tovush raqami qoʻyiladi, masalan: dong2 yoki dong² (= dóng).
Shenlar yozilishi
Pinyin boʻyicha Xitoy adabiy tilida shenlar (initsiallar, soʻz boshidagi undoshlar) yozilishi quyidagi jadvalda koʻrib chiqiladi. Har bir katakning birinchi qatorida Xalqaro fonetik alifbo tizimi boʻyicha, ikkinchi qatorda — pinyin boʻyicha, uchinchi qatorda — oʻzbek lotin alifbosidagi koʻrinishi berilgan (ayrim tovushlarni aniq ifodalash uchun oʻzbek kirill alifbosidan ham foydalanildi).
Tovushlarni belgilash
right|thumb|180px|Tovushlar oʻtrasidagi farqlar
Lussac-les-Églises
Lussac-les-Églises Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Vienne departamenti Bellac tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
506 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 41,1 km2.
Roccasicura
Roccasicura Italiyaning Molise mintaqasida joylashgan kommunadir. Isernia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29 km2. 624 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
NGC 960
NGC 960 Kit yulduz turkumidagi Sb tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Polimeraza zanjiri reaktsiyasi
thumb|300x300px| Birinchi va oxirgi bo'lakda (yo'lda) DNK markerini o'z ichiga olgan jel fotosurati va qolgan teshiklarda (yo'laklarda) PCR mahsulotlari Eng oddiy holatda PCR uchun quyidagi komponentlar talab qilinadi:
DNKni kuchaytirishga qo'shimcha ravishda, PCR nuklein kislotalar bilan boshqa ko'plab manipulyatsiyalarni amalga oshirishga imkon beradi ( mutatsiyalarni kiritish, DNK bo'laklarini birlashtirish) va biologik va tibbiy amaliyotda keng qo'llaniladi, masalan, kasalliklarni tashxislash (irsiy, yuqumli), otalikni aniqlash, genlarni klonlash, yangi genlarni ajratish.
Metebach
Metebach Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gotha tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,63 km2. 191 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Metebachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Polimeraza zanjiri reaktsiyasi
PCRni qo'llash
1970-yillarning boshlarida Norvegiyalik olim  Nobel mukofoti laureati Hara Gobinda Korana laboratoriyasidan qisqa bir zanjirli DNK molekulalari - sintetik primerlar yordamida DNKni kuchaytirish usulini taklif qildi. Biroq, o'sha paytda bu g'oya amalga oshmay qoldi. Polimeraza zanjiri reaktsiyasi (PCR) 1983 yilda amerikalik biokimyogari Kari Mullis  tomonidan ixtiro qilingan. Uning maqsadi DNK polimeraza fermenti yordamida asl DNK molekulasining bir necha marta ketma-ket takrorlanishi paytida DNKni kuchaytirishga imkon beradigan usulni yaratish edi. PCR usuli bo'yicha birinchi nashr 1985 yil noyabr oyida Science jurnalida paydo bo'ldi. Usul molekulyar biologiya va tibbiyotda inqilob qildi. 1993 yilda Kari Mullis buning uchun kimyo bo'yicha Nobel mukofotini oldi.
Troitskoye
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Troitskoye ( Троицкое  ) — Rossiyaning Amur viloyati, Ivanovskiy tumanidagi Troitskiy aholi punktiga qarashli qishloq. 2018-yilda jami 8 ta ko'cha mavjud bo'lib, aholi soni 406 kishi edi.
Geografiya
Troitskoye Belaya daryosining chap sohilida, Ivanovkadan (tuman maʼmuriy markazi) avtomobil yoʻli bilan 58 km shimolda joylashgan. Srednebelaya - eng yaqin qishloq posyolkasi hisoblanadi.
Polimeraza zanjiri reaktsiyasi
PCRni qo'llash
Usul ixtiro qilingan vaqtda Keri Mullis PCR usulini patentlagan  da sintetik kimyogar (u oligonükleotidlarni sintez qilgan, keyinchalik genomik DNK bilan gibridlanish yo'li bilan nuqta mutatsiyalarini aniqlash uchun ishlatilgan) sifatida ishlagan. 1992 yilda Cetus Taq polimerazadan foydalanish uchun usul va patentga bo'lgan huquqlarni Hofmann-La Rochega 300 million dollarga sotdi. Biroq, Taq -polimeraza 1980 yilda sovet biokimyogarlari А. Калединым, А. Слюсаренко va С. Городецким tomonidan, shuningdek, ushbu sovet nashridan 4 yil oldin, ya'ni 1976 yilda amerikalik biokimyogarlar Elis tomonidan tavsiflanganligi ma'lum bo'ldi. Chien, Devid B. Edgar va Jon M. Trela. Natijada,  sudda Rocheni ushbu fermentga bo'lgan eksklyuziv huquqlaridan voz kechishga majbur qilishga harakat qildi. PCR usuli uchun Amerika patentining amal qilish muddati 2005 yil mart oyida tugadi.
Usul DNK nuklein kislotasining ma'lum bir qismini fermentlar yordamida sun'iy sharoitda ( in vitro ) ko'p tanlab nusxalashga asoslangan. Bunda faqat ko'rsatilgan shartlarni qanoatlantiradigan maydon ko'chiriladi va faqat u o'rganilayotgan namunada mavjud bo'lsa. Tirik organizmlarda DNKni kuchaytirishdan ( replikatsiyadan ) farqli o'laroq, DNKning nisbatan qisqa qismlari PCR orqali kuchaytiriladi. An'anaviy PCR jarayonida replikatsiya qilingan DNK mintaqalarining uzunligi 3000 ta asosiy juftlikdan oshmaydi (3 kbp ). Har xil polimerazalar aralashmasi yordamida, qo'shimchalardan foydalangan holda va ma'lum sharoitlarda PCR fragmentining uzunligi 20-40 ming tayanch juftiga yetishi mumkin. Bu hali eukaryotik hujayraning xromosoma DNK uzunligidan ancha kichikdir. Masalan, odamlardagi eng qisqa yadro xromosomasining uzunligi (21-xromosoma) 46,71 million tayanch juft.
Reaktsiya komponentlari
Reaksiya aralashmasi bug'lanishiga yo'l qo'ymaslik uchun probirkaga yuqori qaynaydigan yog', masalan, vazelin qo'shiladi. Agar isitiladigan qopqoq tsikli ishlatilsa, bu talab qilinmaydi.
PCR kuchaytirgichda - sinov naychalarini davriy sovutish va isitishni ta'minlaydigan qurilma, odatda kamida 0,1 ° S aniqlikda amalga oshiriladi. Zamonaviy sikllar murakkab dasturlarni o'rnatishga imkon beradi, shu jumladan "issiq start", Touchdown PCR (pastga qarang) va kuchaytirilgan molekulalarni 4 ° C da keyinchalik saqlash. Haqiqiy vaqtda PCR uchun floresan detektor bilan jihozlangan qurilmalar ishlab chiqariladi. Asboblar avtomatik qopqoq va mikroplastinka bo'linmasi bilan ham mavjud bo'lib, ularni avtomatlashtirilgan tizimlarga birlashtirishga imkon beradi.
Pirofosfataza qo'shilishi PCR hosildorligini oshirishi mumkin. Bu ferment nukleozid trifosfatlarning ortofosfatga o'sib borayotgan DNK zanjiriga qo'shilishi natijasida hosil bo'lgan pirofosfat gidrolizini katalizlaydi. Pirofosfat PCRni inhibe qilishi mumkin.
Astarlar
PCR ning o'ziga xosligi shablon va primerlar o'rtasida bir-birini to'ldiruvchi komplekslarning shakllanishiga asoslanadi, qisqa sintetik oligonükleotidlar uzunligi 18-30 asos. Primerlarning har biri ikki ipli shablonning zanjirlaridan biriga qo'shimcha bo'lib, kuchaytirilgan hududning boshi va oxirini cheklaydi.
Shablonni astar bilan gibridlashtirgandan so'ng (tavlanish ), ikkinchisi shablonning to'ldiruvchi ipini sintez qilishda DNK polimeraza uchun primer bo'lib xizmat qiladi (1-rasmga qarang). quyida ).
Tm - DNK shablonlarining yarmi oligonukleotid primeri bilan kompleks hosil qiladigan harorat. K + ionlari va DMSO kontsentratsiyasini hisobga olgan holda qisqa oligonükleotid (va uzoq DNK bo'laklari uchun) uchun T m ni hisoblashning o'rtacha formulasi:
Agar primerning uzunligi va nukleotid tarkibi yoki tavlanish harorati noto'g'ri tanlangan bo'lsa, shablon DNKning boshqa hududlari bilan qisman to'ldiruvchi komplekslarning shakllanishi mumkin, bu esa o'ziga xos bo'lmagan mahsulotlarning paydo bo'lishiga olib kelishi mumkin. Erish nuqtasining yuqori chegarasi polimeraza ta'sirining optimal harorati bilan chegaralanadi, uning faolligi 80 ° C dan yuqori haroratlarda tushadi.
Ikki zanjirli DNK shablonini 0,5-2 daqiqa davomida 94-96 ° C (yoki ayniqsa termostabil polimeraza ishlatilsa 98 ° C) gacha qizdiriladi. DNK zanjirlarini ajratish uchun. Bu bosqich eritish (  ) deb ataladi, chunki ikkita DNK zanjiri orasidagi vodorod aloqalari buziladi. Odatda, birinchi tsikldan oldin, shablon va primerlarning to'liq denatürasyonu uchun 2-5 daqiqa davomida reaktsiya aralashmasining uzoq isishi amalga oshiriladi.
thumb| PCR uchun Eppendorf tsikli
Yuvish
Kerakli mahsulotning o'sishi reagentlar miqdori, ingibitorlarning mavjudligi va qo'shimcha mahsulotlarning shakllanishi bilan eksponent ravishda cheklangan. Reaksiyaning so'nggi davrlarida o'sish sekinlashadi, bu "plato effekti" deb ataladi.
Iplar ajratilganda, astarlarni bitta ipli shablonga bog'lash uchun harorat tushiriladi. Ushbu bosqich tavlanish deb ataladi. Yuvish harorati primerlarning tarkibiga bog'liq va odatda primerlarning erish haroratidan 5 daraja pastroq tanlanadi. Yuvish haroratining noto'g'ri tanlanishi yoki astarlarning shablonga yomon bog'lanishiga (yuqori haroratda) yoki noto'g'ri joyda bog'lanishiga va o'ziga xos bo'lmagan mahsulotlarning paydo bo'lishiga (past haroratda) olib keladi. Yuvish bosqichining vaqti - 30 soniya, shu bilan birga, bu vaqt ichida polimeraza allaqachon bir necha yuz nukleotidlarni sintez qilish uchun vaqtga ega. Shuning uchun, 60 ° C dan yuqori erish nuqtasiga ega bo'lgan primerlarni tanlash va bir vaqtning o'zida 60-72 ° S da tavlanish va cho'zilishni amalga oshirish tavsiya etiladi.
Cho'zilish
DNK polimeraza primer sifatida primer yordamida shablon ipini takrorlaydi. Bu cho'zilish bosqichidir. Polimeraza qolipga bog‘langan primerning 3' uchidan ikkinchi ipning sintezini boshlaydi va shablon bo‘ylab harakatlanib, 5' uchidan 3' uchigacha bo‘lgan yo‘nalishda yangi ipni sintez qiladi. Cho'zilish harorati polimeraza bog'liq. Ko'p ishlatiladigan Taq va Pfu polimerazalari 72 ° C da eng faoldir. Cho'zilish vaqti ham DNK polimeraza turiga, ham kuchaytirilayotgan fragment uzunligiga bog'liq. Odatda, cho'zilish vaqti har ming tayanch jufti uchun bir daqiqaga teng olinadi. Barcha tsikllar tugagandan so'ng, barcha bir ipli bo'laklarni bajarish uchun ko'pincha yakuniy cho'zilishning qo'shimcha bosqichi amalga oshiriladi. Ushbu bosqich 7-10 daqiqa davom etadi.
Muayyan reaksiya mahsulotining miqdori (primerlar bilan cheklangan) nazariy jihatdan 2 n - 2n ga mutanosib ravishda ortadi, bu erda n - reaktsiya davrlarining soni. Aslida, har bir tsiklning samaradorligi 100% dan kam bo'lishi mumkin, shuning uchun haqiqatda P ~ (1 + E) n, bu erda P - mahsulot miqdori, E - tsiklning o'rtacha samaradorligi.
Agar shablonning nukleotidlar ketma-ketligi qisman ma'lum bo'lsa yoki umuman noma'lum bo'lsa, degeneratsiyalangan primerlardan foydalanish mumkin, ularning ketma-ketligi har qanday asoslar joylashishi mumkin bo'lgan degenerativ pozitsiyalarni o'z ichiga oladi. Masalan, primer ketma-ketligi quyidagicha bo'lishi mumkin: ...ATH... bu erda H - A, T yoki C.
Kerakli mahsulotning o'sishi reagentlar miqdori, ingibitorlarning mavjudligi va qo'shimcha mahsulotlarning shakllanishi bilan eksponent ravishda cheklangan. Reaksiyaning so'nggi davrlarida o'sish sekinlashadi, bu "plato effekti" deb ataladi.
thumb|301x301px|Результаты электрофореза ДНК-фрагментов, амплифицированных с помощью ПЦР. (1) Отец. (2) Ребёнок. (3) Мать. Ребёнок унаследовал некоторые особенности генетического отпечатка обоих родителей, что дало новый, уникальный отпечаток[^] PCR "genetik barmoq izlari" deb ataladigan narsalarni solishtirish uchun ishlatiladi. Jinoyat joyidan genetik material namunasi zarur - qon, tupurik, sperma, soch va boshqalar. U gumon qilinuvchining genetik materiali bilan taqqoslanadi. Juda oz miqdordagi DNK etarli, nazariy jihatdan - bitta nusxa. DNK bo'laklarga bo'linadi, so'ngra PCR bilan kuchaytiriladi. Fragmanlar DNK elektroforezi yordamida ajratiladi. Natijada paydo bo'lgan DNK bantlarining joylashuvi deb ataladi .