cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muskat yong‘og‘i
Oddiy muskat yongʻogʻi
Xushboʻy muskat yongʻogʻi daraxti (Myristica fragrans) urugʻini kukunga aylantirish orqali ziravor tayyorlanadi. Ziravorning oʻziga xos oʻtkir hidi va ozgina shirin taʼmi bor; u koʻplab qandolat mahsulotlari, pudinglar, kartoshka, goʻsht, kolbasa, souslar, sabzavotlar va tuxumli non va ichimliklarga maza berish uchun ishlatiladi. Urugʻlar olti haftadan sakkiz haftagacha quyoshda asta-sekin quritiladi. Bu vaqt ichida muskat yongʻogʻi kichrayib boradi, toki yongʻoq silkitilganda shitirlagan ovoz chiqquncha quritiladi. Keyin qobiq yogʻoch tayoq bilan sindiriladi va muskat yongʻogʻi olinadi. Quritilgan muskat yongʻogʻi kulrang jigarrang boʻlib, yuzalari oʻralgan. Muskat yongʻogʻi tuxum shaklida, taxminan uzunligi 20.5-30 mm kengligi 15-18 mm ogʻirligi 5-10 g bo‘ladi. Turli xil taʼmga ega Myristica jinsining boshqa ikkita turi, M. malabarica va M. argentea, baʼzida muskat yongʻogʻining ziravorini soxtalashtirish uchun ishlatiladi.
Mace
thumb| Mace Mace — muskat yongʻogʻi urugʻining qizgʻish urugʻ qoplamidan (aril) tayyorlangan ziravor. Uning taʼmi muskat yongʻogʻiga oʻxshaydi, lekin yanada nozik; u pishirilgan mahsulotlar, goʻsht, baliq va sabzavotlarni xushboʻylash, konservalash va tuzlamalarda ishlatiladi. Qayta ishlashda qip-qizil rangli aril muskat yongʻogʻi urugʻidan ajratiladi va tekislanadi. 10-14 kun davomida quritiladi. Uning rangi och sariq, toʻq sariq yoki sargʻish rangga oʻzgaradi.
Botanika va kultivatsiya
right|thumb| Muskat yongʻogʻi daraxti (Myristica fragrans) Eng muhim tijorat turlari Indoneziyaning Moluccas (yoki ziravorlar orollari) orollaridan kelib chiqqan. Shuningdek, u Malayziyaning Penang orolida, Karib dengizida, Grenadada va Hindiston janubidagi ziravorlar savdosining markazi sifatida qadimgi yozuvlarda Malabar nomi bilan mashhur boʻlgan Kerala shtatida oʻstiriladi. XVII asrda Hendrik van Rheede Hortus Botanicus Malabaricus asarida yozadiki, hindular muskat yongʻogʻidan foydalanishni Indoneziyadan qadimgi savdo yoʻllari orqali oʻrgangan.
Muskat yongʻogʻi daraxtlari urugʻlardan jinsiy yoʻl bilan, ildizdagi kurtaklar yoki payvandlash orqali koʻpaytiriladigan ikki xonali oʻsimliklardir (alohida erkak yoki urgʻochi). Jinsiy koʻpayishdan 50% erkak koʻchatlarini olinadi, ular unumsizdir. Oltinchi-sakkizinchi yil ichida gullashdan oldin oʻsimlik jinsini aniqlashning ishonchli usuli yoʻqligi va jinsiy koʻpayish mos kelmaydigan hosildorlikka ega boʻlganligi sababli, payvandlash koʻpaytirishning afzal usuli hisoblanadi.
Muskat yongʻogʻi daraxtlarining birinchi hosili ekilganidan ketin yetti-toʻqqiz yil oʻtgach paydo boʻladi. Daraxtlar yigirma yildan keyin toʻliq hosilga kiradi.
Pazandachilikda foydalanish
thumb| Indoneziya manisan palasi (muskat yongʻogʻi shirinliklari)
Ziravorlar
Muskat yongʻogʻi biroz shirinroq va nozik taʼmga ega. Yorqin toʻq sariq, zaʼfaronga oʻxshash tus berish uchun koʻpincha yengil taomlarga qo‘shiladi. Muskat yongʻogʻi koʻplab taomlarga taʼm berish uchun ishlatiladi. Butun muskat yongʻogʻini uyda, muskat yongʻogʻi uchun maxsus moʻljallangan qirgʻichdan yoki koʻp maqsadli qirg‘ich vositasi yordamida maydalash mumkin. Indoneziya oshxonasida muskat yongʻogʻi achchiq shoʻrvalar, jumladan soto, konro, hoʻkiz quyruq shoʻrvasi, sup iga (qovurgʻa shoʻrva), bakso va sup kambing kabi taomlarda ishlatiladi. U, shuningdek, semur, mol goʻshti, pomidor bilan qovurgʻa kabi goʻshtli taomlar uchun sous tayyorlash uchun ishlatiladi. Hind oshxonasida muskat yongʻogʻi koʻplab shirin va shoʻr taomlarda ishlatiladi. Kerala Malabar mintaqasida maydalangan muskat yongʻogʻi goʻsht tayyorlashda va shirinliklarga ishlatiladi. Garam masalada oz miqdorda ham foydalanish mumkin. Anʼanaviy Yevropa oshxonasida muskat yongʻogʻi va mace ayniqsa kartoshka, ismaloqli taomlarda, qayta ishlangan goʻsht mahsulotlarida ishlatiladi. Bundan tashqari, guruch pudingida ham tez-tez qo‘shiladi. Gollandiya oshxonasida muskat yongʻogʻi Bryussel karami, gulkaram va loviya kabi sabzavotlarga qoʻshiladi. Muskat yongʻogʻi mulled sidr, issiq sharob, junket va eggnogning anʼanaviy tarkibiy qismidir. Shotlandiyada mace va muskat yongʻogʻi odatda haggis tarkibiga kiradi. Karib dengizida muskat yongʻogʻi koʻpincha Bushwacker, Painkiller va Barbados romi, punch kabi ichimliklarning ustiga sepiladi.
Meva
Perikarp (meva qoplamasi) murabbo, konfet tayyorlash uchun ishlatiladi. Toʻgʻralgan muskat yongʻogʻi meva etidan manisan (shirinliklar) tayyorlanadi. Penang oshxonasida shakar qoplami bilan quritilgan, maydalangan muskat yongʻogʻi qobigʻi noyob Penang ais kacang ustiga qoʻshimchalar sifatida ishlatiladi. Muskat yongʻogʻi qobigʻi, muzli muskat yongʻogʻi sharbatini (ancha shirin va jigarrang sharbat) tayyorlash uchun ishlatiladi. Hindistonning Kerala Malabar mintaqasida u sharbat, tuzlangan bodring va chutney uchun ishlatiladi.
Efir moyi
Maydalangan muskat yongʻogʻini bugʻda distillash orqali olingan efir moyi parfyumeriya va farmatsevtika sanoatida qoʻllaniladi. Uchuvchi fraksiya tarkibida oʻnlab terpenlar va fenilpropanoidlar mavjud, jumladan D — pinen, limonen, D — borneol, L — terpineol, geraniol, safrol va miristsin. Oʻzining sof shaklida miristsin zaharli moddadir va muskat yongʻogʻini koʻp miqdorda isteʼmol qilish miristsin zaharlanishiga olib kelishi mumkin. Moy rangsiz yoki och sariq rangda, muskat yongʻogʻining hidi va taʼmiga ega. U siroplar, ichimliklar va shirinliklarda tabiiy oziq-ovqat aromati sifatida ishlatiladi. Efir yogʻi tish pastasi va yoʻtal siroplarini ishlab chiqarishda ham qoʻllaniladi. thumb| Zanzibardagi yangi muskat yongʻogʻi (Tanzaniya)
Yongʻoq moyi
Muskat moyi yarim qattiq, qizil-jigarrang rangda, muskat yongʻogʻining taʼmi va hidiga ega. Muskat yogʻining taxminan 75% (ogʻirligi boʻyicha) trimiristin boʻlib, uni miristik kislotaga aylantirish mumkin.
Tarix
thumb| Banda orollari xaritasi Muskat yongʻogʻidan foydalanishning dastlabki dalillari Indoneziya sharqidagi Banda orollaridan biri boʻlgan Pulau Ay orolidan 3500 yillik sopol qoldiqlari orasidan topilgan. Banda orollari oʻn bitta kichik vulqon orollaridan iborat va katta Maluku orollari guruhiga kiradi. Bu orollar XIX asrning oʻrtalariga qadar muskat yongʻogʻi va mace ishlab chiqaruvchi yagona markaz boʻlgan.
Milodiy VI asrda muskat yongʻogʻi Hindistonga, soʻngra gʻarbga Konstantinopolga tarqaldi. XII asrga kelib, arab savdogarlari muskat yongʻogʻining kelib chiqishini Indoneziya orollarida deb aniq belgilashgan, ammo bu joyni evropalik savdogarlardan sir saqlashgan.
Mustamlaka davri
Banda orollari ziravorlar savdosi bilan shugʻullanish uchun Osiyodagi eng qadimgi Yevropa korxonalari mo‘ljaliga aylandi. 1511-yil avgustda Afonso de Albukerke Portugaliya qiroli nomidan oʻsha paytda Osiyo savdo markazi boʻlgan Malakkani bosib oldi. Oʻsha yilning noyabr oyida, Malakkani qoʻlga kiritib, Banda joylashgan joyni bilib olgach, Albukerke uni topish uchun doʻsti Antonio de Abreu boshchiligidagi uchta kemadan iborat ekspeditsiyani yubordi. Banda orollariga birinchi boʻlib yevropaliklar yetib borgan ekspeditsiya taxminan bir oy davomida oʻz kemalarini Bandaning muskat yongʻogʻi, gurzisi va qalampirmunchoqlar bilan toʻldirishdi. Banda haqidagi dastlabki maʼlumot Suma Oriental kitobida, 1512-yildan 1515-yilgacha Malakkada yashagan portugal aptekteri Tome Pires tomonidan yozilgan. Portugallar tomonidan bu savdoni toʻliq nazorat qilishning iloji boʻlmadi.
Muskat yongʻogʻi ishlab chiqarish va savdosida monopoliyaga ega boʻlish uchun Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasi (VOC) 1621-yilda bandanliklar bilan qonli jang olib bordi. Tarixchi Villard Xannaning hisob-kitoblariga koʻra, bu kurashdan oldin orollarda taxminan 15 000 kishi yashagan, jangdan keyin atigi 1000 kishi qolgan (bandanliklar oʻldirilgan, qochib ketgan, surgun qilingan yoki qul sifatida sotilgan). Kompaniya XVII asrda orollarda keng qamrovli muskat yongʻogʻi plantatsiyalarini yaratdi. Napoleon urushlari davrida Gollandiyaning interregnumu natijasida inglizlar Banda orollarini vaqtincha nazorat ostiga oldilar va Shri-Lanka, Penang, Benkulen va Singapurga muskat yongʻogʻi daraxtlarini koʻchirib oʻtkazdilar. Bu joylardan ular boshqa mustamlakalarga, xususan Zanzibar va Grenadaga koʻchirildi. 1974-yilda qabul qilingan Grenada milliy bayrogʻida ochiq muskat yongʻogʻi mevasi tasvirlangan. Gollandiya Ikkinchi jahon urushigacha Spice orollari ustidan nazoratni saqlab qoldi.
Ishlab chiqarish
2019-yilda dunyo bo‘ylab jami 142 000 tonna muskat yong‘og‘i ishlab chiqarildi.Indoneziya, Gvatemala va Hindistonda jami hosilning 85% i ishlab chiqarildi.
Psixoaktivlik va toksiklik
Baʼzi kasalliklar uchun xalq tabobatida ishlatilgan boʻlsa-da, muskat yongʻogʻi tasdiqlangan dorivor ahamiyatga ega emas.
Effektlar
Ziravorlar sifatida oz miqdorda isteʼmol qilingan muskat yongʻogʻi sezilarli fiziologik yoki nevrologik reaksiyani keltirib chiqarmaydi, lekin katta dozalarda, urug‘dan olingan yangi maydalangan ziravor ham, muskat yongʻogʻi ham psixoaktiv taʼsirga ega. Miristsin — monoamin oksidaza ingibitori va psixofaol modda  — koʻp miqdorda isteʼmol qilinganida konvulsiyalar, yurak urishi tezlashuvi, koʻngil aynishi, suvsizlanish va umumiy tana ogʻrigʻiga olib kelishi mumkin. Muskat yongʻogʻi anksiyolitik dorilar bilan oʻzaro taʼsir qilishi, allergik reaksiyalarni, kontakt dermatitini va oʻtkir gallyutsinatsiyani keltirib chiqarishi mumkin. Muskat yongʻogʻidan zaharlanishi odamda sezilarli darajada oʻzgarib turadigan nojoʻya taʼsirlar bilan yuzaga kelishtiradu, masalan, deliryum, tashvish, tartibsizlik, bosh ogʻrigʻi, koʻngil aynishi, bosh aylanishi, quruq ogʻiz, koʻzning qichishishi va amneziya. Kamdan-kam hollarda muskat yongʻogʻining haddan tashqari dozasi oʻlimga olib keladi, ayniqsa muskat yongʻogʻi boshqa dorilar bilan aralashtirilgan boʻlsa.
Muskat yongʻogʻi bilan zaharlanish bolalarda tasodifiy isteʼmol qilish va qasddan ko‘p miqdorda isteʼmol qilish natijasida yuzaga keladi. U, ayniqsa, oʻsmirlar, giyohvand moddalarni isteʼmol qiluvchilar, kollej talabalari va mahbuslar tomonidan arzon narxlardagi psixik modda sifatida qoʻllaniladi. Effektlarni yuzaga keltirish uchun muskat yongʻogʻining nisbatan katta dozalarda talab qilinadi; muskat yongʻogʻi bilan zaharlanish holatlarining aksariyati giyohvandlik uchun foydalanish natijasida yuzaga kelgan.
Homiladorlik davrida toksikoz
Muskat yongʻogʻi bir vaqtlar abort qiluvchi modda deb hisoblangan, ammo homiladorlik paytida kam ishlatilsa, xavfsiz boʻlishi mumki. Agar koʻp miqdorda isteʼmol qilingan boʻlsa, muskat yongʻogʻi erta tugʻilish va abortga olib kelishi mumkin. Muskat yongʻogʻi pethidin kabi ogʻriq qoldiruvchi vositalar bilan ham oʻzaro taʼsir qilishi mumkin, shuning uchun homiladorlik paytida uni isteʼmol qilmaslik tavsiya qilinadi.
Uy hayvonlari uchun toksiklik
Muskat yongʻogʻining hidi uy hayvonlarini oʻziga jalb qilishi mumkin. Lekin hayvonlar undan juda koʻp isteʼmol qilsalar zaharlanishlari mumkin.
Karl Fridrix Gauss
Gauss Karl Fridrix (Johann Carl Friedrich Gauß;1777.30.4, Braunshveyg - 1855.23.2, Gyottingen shahri) — nemis matematigi, fizik, astronom, geodezist. 1807-yildan Gyottingen universitetining professori va astronomik rasadxona direktori. Algebraning asosiy teoremasini, yaʼni har qanday algebraik tenglamaning kamida bitta ildizi boʻlishini Gauss birinchi boʻlib isbot etgan. Gaussning differensial geometriya, geodeziya, potensiallar nazariyasi, magnetizm, cheksiz qatorlar nazariyasiga oid ilmiy ishlari ham muhim. Gauss noyevklid geometriya bilan ham shugʻullangan.Gausning avlodlari hozirda buyuk matematiklar safida birgalikda bosh qotirishmoqda. Buxorolik Hamroyev Mirjalolni ham bu nemis matematiklar qiroliga oxshatishar edi.Gaussning sirtlar nazariyasiga doir kvadratik formalar nazariyasi, sirtni egish natijasida toʻliq egrilikning oʻzgarmay qolishini isbotlaydigan teoremasi matematika taraqqiyotida muhim. V. Veber bilan birga elektromagnit birliklar mutlaq sistemasini yaratdi. Magnit induksiyasi oʻlchov birligi Gauss nomi bilan ataladi. Gauss 1833-yilda V. Veber bilan birga Germaniyada birinchi boʻlib elektromagnit telegraf qurgan.
Gauss egriligi
Gauss egriligi — q. Mukammal egrilik.
Dilbar Gʻulomova
Dilbar Gʻulomova (1941-yil, 30-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.
Tarjimayi holi
Gʻulomova 1941-yil 30-mayda Toshkent viloyatida tugʻilgan. Oliy maʼlumotli. U 1963-yil Toshkent toʻqimachilik institutini tikuvchilik injener-texnologi mutaxasisligi boʻyicha tugatgan. Gʻulomova 1963—1968-yillar Janubiy tikuv fabrikasi ishchisi, 1968—1973-yillar Jambil tikuv fabrikasi ishchisi, 1968—1973-yillar Kattaqoʻrgʻon shahar qurilish va taʼmirlashni rejalashtirish boʻlimi iqtisodchisi, rahbari, 1973—1981-yillar Chirchiqdagi xususiy „Lola“ tikuv firmasi xodimi, direktori, 1981—1986-yillar Toshkent viloyati mahalliy sanoat, kommunal xoʻjalik va aholiga xizmat koʻrsatish sohasi kasaba uyushmalari qoʻmitasi raisi, 1986—1991-yillar Toshkent shahar kasaba uyushmalari kengashi raisining oʻrinbosari, 1991—2004-yillar Oʻzbekiston Respublikasi Xotin-qizlar qoʻmitasi raisi oʻrinbosari, 1995—2004-yillar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasi Bosh vaziri oʻrinbosari sifatida faoliyat yuritgan. Gʻulomova Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining birinchi chaqiriq (1994—1999) va ikkinchi chaqiriq (1999—2004) deputati.
Faoliyati
Gʻulomova onalik va bolalikni muhofaza qilish sohasida „Ona va bola skriningi“ davlat dasturini qabul qilish va „Skrining markaz“lari faoliyatini tashkil etishda munosib hissa qoʻshdi. Avstriya Xalqaro bolalar tashkiloti bilan birga Toshkent va Samarqand shaharlarida SOS- O’zbekiston bolalar mahallasi tashkilotchilaridan biridir. Dilbar Gʻulomova BMT tomonidan oʻtkazilgan xalqaro konfirensiyalarda toʻrt marta nutq soʻzlagan.
Mukofotlari
Gʻulomova 1993-yil „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ faxriy unvoni, 1996-yil „Doʻstlik“, 2001-yil „Mehnat shuhrati“ ordenlari, 1997-yil „Oʻzbekiston belgisi“ koʻkrak nishoni, 2001-yil „Oʻzbekiston mustaqilligiga 10 yil“ esdalik nishonlari, 2018-yil „El-yurt hurmati“ ordeni bilan mukofotlangan.
Kalinin (Jaloliddin Balxiy tumani)
Aholisi
Aholisi - 2329 kishi.
Diples
Tayyorlanishi
Xamir uchun un yoki manniy krupa ishlatiladi, unga tuxum va apelsin sharbati qoʻshib qoriladi. Xamir uzun tasmasimon yoyilib, qizdirilgan yogʻda qovuriladi, soʻngra shakar yoki asal siropi shimdiriladi. Dipleslar turli-tuman shaklda boʻlishi mumkin, ulardan eng keng tarqalgani kapalak, bantik va spiralsimondir.
Diples pishirishning yana bir usulida maxsus temir qolipdan foydalaniladi. Bunda dipleslar qolipdan ajragunicha oʻsimlik yogʻida qovuriladi. Soʻng ustiga sirop quyib, maydalangan yongʻoq va dolchin sepiladi.
Jambil (Naurzum tumani)
Jambil ( Жамбыл — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Naurzum tumaniga qarashli qishloq. Qoramendi qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Viloyat markazi Qoramendi qishlogʻining sharqiy chekkasida joylashgan. KATO kodi — 395830300.
Aholi
1999-yilda qishloq aholisi 274 kishidan iborat (shundan 139 tasi erkaklar va 135 tasi ayollar) edi. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 154 kishi (77 erkak va 77 ayol) yashagan.
Gaustorlar
Gaustorlar (lot. haustor — ichuvchi, yutuvchi, soʻruvchi) — 1) parazit holda hayot kechiradigan oʻsimliklar (mas, chirmoviq)ning yashil oʻsimliklarga yopishib, ulardan oziq modda soʻrib oluvchi oʻsimtasi, soʻrgʻichi; 2) parazit zamburugʻlar (mas, un-shudring zamburugʻlari)da vegetativ ipning yashil oʻsimlik hujayrasi ichiga sanchilib kirgan uchi; 3) oziq moddalarni nutsellyus va murtak qopchasidan rivojlanayotgan embrionga oʻtkazib beruvchi bir hujayrali yoki koʻp hujayrali oʻsimta; 4) yoʻsinlardagi sporogon bandining ostki qismi, u gametofit toʻkimasiga sanchilgan boʻladi.
Gaurli tizmasi
Gaurli tizmasi — Surxondaryo viloyatining shim.-gʻarbidagi togʻ tizmasi. Boysuntogʻ sistemasiga kiradi. Shimoliy qismida joylashgan Xoʻja Gur-gurota togʻlaridan Qayroqsoy daryosiga qadar janubi-ga deyarli meridional yoʻnalishda 8-10 km ga choʻzilgan. Oʻrta-cha bal. 2400-3000 m, eng baland nuqtasi 3300 m. Yer yuzasi parchalangan, tektonik koʻtarilishlar taʼsirida yuzaga kelgan relyef shakllari (denudatsiyatektonik) tarqalgan. Oʻrtacha yillik temperatura 2000 m balandlikda 10°. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 1500 m balandlikda 2°, iyulniki 25—26°. Oʻrtacha yillik yogʻin miqdori 800-900 mm. Asosan qoʻngʻir togʻ oʻrmon tuproqlari, och qoʻngʻir baland togʻ tuproqlari tarqalgan. Bir yillik (efemer), kup yillik (efemeroid) oʻsimliklar keng tarqalgan boʻlib, ular sermahsul togʻ yaylovlari resurslarining asosi hisoblanadi. Olma, nok, olcha, doʻlana, bodom, yongʻoq, tol, terak, uchqat, naʼmatak, zirk, dorivor oʻsimliklardan ki-yikoʻt, choyoʻt, zira, rovoch, anzur piyoz kup uchraydi. Archazorlar katta maydonni egallagan. Nodir va xushmanzara landshaftlar, tabiat yodgorliklari, rekreatsiya (dam olish) obʼyektlari koʻp. Tuproq eroziyasi, yaylov degressiyasi keng tarqalgan.
Savoyya gersogligi
Savoyya gersogligi - 1416—1720-yilda mavjud boʻlgan davlat (11-asr — 1416-yilda graflik maqomiga ega boʻlgan). Dastlab poytaxti Shamberi sh. (Fransiyada), 1563-yildan Turin sh. (Italiyada) boʻlgan. S.g. tarkibiga Pyemont kirgan. London shartnomasi (1720)ga koʻra, Sitsiliya badaliga Sardiniya S.g.ga oʻtdi. Shunga koʻra, bu davlat Sardiniya qirolligi deb ataldi.
Çakallar, Balya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Chakallar — Turkiyaning Balıkesir viloyatining Balya tumaniga qarasli qishloq.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Wilfredo Gómez
Uning chempionlik himoyasida ketma-ket oʻn yettita nokauti barcha boks boʻlimlari uchun rekorddir. U The Ring jurnalining „barcha davrlarning 100 ta eng zoʻr zarbachisi“ roʻyxatida 13-oʻrinni egalladi. 1995-yilda Gomez Xalqaro boks shon-shuhrat zaliga kiritildi.
Hayoti
Gomez Puerto-Rikoning San-Xuan shahridagi Las Monjasning kambagʻal hududida Jakobo Gomez va Julia Riveraning oʻgʻli sifatida tugʻilgan. Maʼlumotlarga koʻra, Gomesning oʻzi yoshligida velosipeddan transport vositasi sifatida foydalangan va havaskor bokschi boʻlishdan oldin choʻntak puli topish uchun konfet sotgan.
Havaskor faoliyati va professional debyuti
Gomez 1974-yilda Santo-Domingoda (Dominikan Respublikasi) boʻlib oʻtgan Markaziy Amerika va Karib havzasi oʻyinlarida va 1974-yilda Gavanada (Kubada) boʻlib oʻtgan jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritdi. Shuningdek, u 1972-yilda Germaniyaning Myunxen shahrida boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan va Olimpiadaning birinchi raundida misrlik raqibga magʻlub boʻlgan. U havaskor bokschi sifatida 96 ta gʻalaba va 3 ta magʻlubiyatdan iborat umumiy rekordni tuzgan. Oilasining iqtisodiy ahvoli tufayli u 1976-yilgi Monrealda (Kvebek, Kanada) boʻlib oʻtadigan Olimpiya oʻyinlarini kutmaslikka qaror qildi va buning oʻrniga 1974-yilgi havaskor boks boʻyicha jahon chempionatidan soʻng pul ishlashni boshladi. Puerto-Rikodan kelib, u Amerika ommaviy axborot vositalaridan kamroq pul va taʼsirga ega boʻldi va Kosta-Rikaga koʻchib oʻtdi va u yerda gugurt topish umidida butun Markaziy Amerika boʻylab sayohat qilishni boshladi. Uning professional debyuti Panamaning Panama Siti shahrida boʻlib, u yerda Jasinto Fuentes bilan durang oʻynadi.
Professional martaba
Omadsiz debyutdan soʻng, u ketma-ket 32 nokautdan iborat seriyani toʻxtatdi, jumladan, revansh jangida 2 raundda yuborilgan Fuentes va magʻlub boʻlgunga qadar 9 raund davom etgan boʻlajak jahon chempioni Alberto Davila ustidan gʻalaba qozondi. Uning ketma-ket 32 ta nokauti Deontey Wileder bilan uchinchi oʻrinni egalladi va LaMar Clark (44) va BilliyFox (43) dan ortda qoldi.
Gomesning nokautlar seriyasi WBC va Super Bantamweight chempioni janubiy koreyalik Dong Kyun Yumning eʼtiborini tortdi, u Puerto-Rikoning San-Xuan shahriga Gomesga qarshi tojni himoya qilish uchun yoʻl oldi. Yum umidli start oldi, Gomesni jangga 30 soniya qoldirdi, lekin Gomez oʻzini koʻtardi va oxir-oqibat 12-raundda nokaut bilan tojni, birinchi jahon chempionligini qoʻlga kiritdi. Uning ikkinchi himoyasi uni Tokioga olib bordi va u yerda sobiq jahon chempioni Royal Kobayashini uch raundda magʻlub etdi. Kobayashi Aleksis Arguelloga qarshi 5 raund davom etdi. Keyinchalik Tailandning kichik shahridagi Sagat Petchiindee edi. U ikki raund davom etdi. Petchindi keyinchalik jahon chempioni Tailand va kik-bokschi va Tailandda mashhur aktyorga aylandi. Petchindi bilan boʻlgan jang oldidan katta fojia sodir boʻldi, chunki kechki asosiy tadbir oldidan stadion ichida ustun qulab tushdi; oʻn kishi hayotdan koʻz yumdi va 300 ga yaqin jarohat oldi, ammo shunga qaramay musobaqa tashkilotchilari kunlik boks shousini davom ettirishga qaror qilishdi.
Oxirgi janglar va nafaqa
Gomez 1988- va 1989-yillarda qaytishga urinib koʻrdi, lekin, yana 2 ta jangda nokaut bilan gʻalaba qozonganidan soʻng, u boks uning yuragida yoʻqligini tushundi va butunlay nafaqaga chiqdi. Keyinchalik u Venesuelaga koʻchib oʻtdi va u yerda giyohvand moddalar bilan bogʻliq muammolarga duch keldi, bu unga qonun bilan muammo tugʻdirdi va bir necha oyni qamoqda oʻtkazdi. U Kolumbiyadagi reabilitatsiya markaziga tashrif buyurdi. Gomez oʻzini tikladi va endi Puerto-Rikoga qaytdi, u yerda u giyohvand moddalardan voz kechishga muvaffaq boʻldi. U Ektor 'Machoʻ Kamachoga Kamachoning oʻgʻli Ektor Kamacho Jr.ni mashq qilishda yordam berdi, u oʻrta vazn toifasida bokschi boʻlgan. 1998-yilda Gomez yana tugʻilgan xristian boʻldi.
2003-yil 18-mayda Gomez Panamaga qaytib keldi, u yerda uni Duran va Eysebio Pedroza va boshqalar qabul qilishdi. Panamaliklarga yoʻnaltirilgan xabarida u bu mamlakatga minnatdorchilik bildirib, uni oʻzining ikkinchi mamlakati deb atadi va boshqa narsalar qatori: „Men Puerto-Rikoga qaytishimga juda gʻayratliman va agar men sotib olsam, hech kim hayron boʻlmasligi kerak“ Panamada kvartiram va oilamni shu yerga koʻchirdim" . Biroq, u 2006-yilda Florida shtatining Orlando shahridan uy sotib oldi.
Gomez 44 gʻalaba, 3 magʻlubiyat va 1 durang qayd etgan, 42 ta nokautga erishgan. 1978-yilda u Boxing Illustrated tomonidan-yilning eng yaxshi jangchisi deb topildi. Endi u Xalqaro boks shon-shuhrat zali aʼzosi. Gomez 2014-yilda Xyuston boks shon-shuhrat zali tomonidan tarixdagi eng zoʻr vaznli deb topildi. HBHOF — bu hozirgi va sobiq jangchilardan iborat ovoz beruvchi organ. 2003-yilda Cinemar Films tomonidan „Bazuka: Wilfredo Gomesning janglari“ nomli biografik film suratga olingan, hujjatli film rejissyori Mario Dias va film Nyu-York shahrida suratga olingan.
Jeffrey Hoffman
Jeffrey Alan Hoffman (Jeffrey Alan Hoffman, tugʻ. 1944-yil 2-noyabr) — NASA astronavti. U kemada parvoz boʻyicha mutaxassis sifatida beshta kosmik parvozni amalga oshirgan: STS-51D (1985, „Discovery“), STS-35 (1990, „Kolumbiya“), STS-46 (1992, „Atlantis“), STS-75 (1996, „Kolumbiya“), shuningdek toʻrtta kosmik yurishni amalga oshirgan.
Tugʻilish va taʼlim
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/02/STS-51-D_flyswatter_on_RMS.jpg/200px-STS-51-D_flyswatter_on_RMS.jpg|right|thumb|200x200px| Grigs va Hoffman (oʻngda) — manipulyator bilan ishlash. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Hoffman_and_Musgrave_EVA5.jpg/200px-Hoffman_and_Musgrave_EVA5.jpg|right|thumb|212x212px| Hoffman va Musgrave: EVA ishi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/STS-61_Hubble_servicing.jpg/200px-STS-61_Hubble_servicing.jpg|right|thumb|226x226px| STS-61 — Hoffman: [[Hubble kosmik teleskopi|Hubble teleskopini taʼmirlash.]] Hoffmanning otasi, ortoped-jarroh Burton Hoffman (1920-yil) Rossiyadan kelgan yahudiy muhojirlar, Samuil va Eva Hoffmanlar oilasidan chiqqan. U 1944-yil 2-noyabrda Nyu-Yorkning Bruklin shahrida tugʻilgan, lekin u oʻsha shtatning Skarsdeyl shahrini oʻzining vatani deb biladi, 1962-yilda oʻrta maktabni shu yerda tugatgan. U Amerika skautlari harakatining faol aʼzosi edi. 1966-yilda u Massachusets shtatining Amherst shahridagi Amherst kollejini astronomiya boʻyicha bakalavr darajasini olgan. 1971-yilda Garvard universitetida astrofizika fanlari doktori ilmiy darajasini oldi. 1988-yilda esa Rays universitetida materialshunoslik boʻyicha magistrlik darajasini olgan.
Parvozlardan oldin
Jeffrey 1972—1975-yillarda Buyuk Britaniyaning Lester universitetida ishlagan. U geofizik raketalar uchun foydali yuklarni ishlab chiqdi — rentgen nurlarida oy tutilishini kuzatish uchun va rentgen nurlarini maxsus oynaga qaratib, Qisqichbaqa tumanligini kuzatish uchun. Shuningdek, u Yevropa EXOSAT sunʼiy yoʻldoshi uchun rentgen apparatlarini yaratishda ishtirok etgan. 1975-1978- yillarda Massachusets texnologiya instituti qoshidagi Koinot tadqiqotlari markazining astrofizika tadqiqot markazida ishlagan. 1977-yil avgust oyidan boshlab u HEAO-1 orbital observatoriyasida gamma-nurlanish va qattiq rentgen nurlaridan foydalangan holda tajribalarda qatnashdi. U, shuningdek, SAS-3 sunʼiy yoʻldoshidan olingan maʼlumotlarni qayta ishlash va tahlil qilish bilan shugʻullangan.
Kosmik mashgʻulotlar
1978-yil 16-yanvarda Jeffrey 8-chi qabulda NASA astronavtlar guruhiga qabul qilindi. Umumiy kosmik tayyorgarlik kursini (OKP) oʻtdi va 1979-yil avgust oyida astronavtlar boʻlimiga parvoz mutaxassisi sifatida oʻqishga kirdi. Kaliforniyaning Downey shahridagi parvozlarni simulyatsiya qilish laboratoriyasida navigatsiya va parvozlarni boshqarish tizimlarini sinovdan oʻtkazgan. Shuningdek, u orbital bosqichni manevr qilish va barqarorlashtirish tizimi ustida ishladi. U yuk omboridan sunʼiy yoʻldoshlarni uchirish tartib-qoidalarini ishlab chiqishda ham ishtirok etgan. Undan tashqai, Jeffrey STS-5 qoʻllab-quvvatlash ekipajining aʼzosi boʻlgan va STS-8 va STS-82 parvozlarida ekipaj bilan aloqa operatori boʻlgan.
Kosmik parvozlar
Umumiy EVA davomiyligi: 25 soat 12 daqiqa. Kosmik parvozlarning umumiy davomiyligi 50 kun 11 soat 59 minut. 1996-yilda u kosmonavtlar boʻlimining foydali yuk va hayotni taʼminlash tizimlari boʻlimiga rahbarlik qilgan. 1997-yil iyul oyida esa Jeffer kosmonavtlar korpusidan nafaqaga chiqdi.
Mukofotlar
Mukofotlangan: 5 ta „Kosmik parvoz uchun“ medali (1985, 1990, 1992, 1993 va 1996-yillar),
2 marta — „Ajoyib xizmatlari uchun“ medali,
2 marta — „Buyuk xizmatlari uchun“ medali (NASA), V. M. Komarov nomidagi Xalqaro aviatsiya federatsiyasining diplomi. (1991)
Savoy kanali
Savoy kanali — Fargʻona vodiysidagi davlatlararo kanal. 1930-yil Savoy dashtini oʻzlashtirish uchun Kampirravot gidrouzelidan Oqboʻra daryosigacha qazilgan. 1932—33 yillarda keyingi navbati qurilgan. Uz. 53 km. Shundan 30 km dan ortiqrogʻi Kirgʻizistonning Oʻsh viloyati hududida, qolgan kismi Andijon viloyati hududidan oʻtadi. Kanalning boshlanish qismidagi suv sarfi 20 m³/sek. Kanal jami 34 ta suv chiqarish qurilmalari (shundan 3 tasi Qirgʻizistonda) bilan jihozlangan. Kanal 29 km da Oqboʻra daryosini dyuker orqali kesib oʻtadi. Savoy kanali suvi bilan Andijon viloyatining Qoʻrgʻontepa va Xoʻjaobod tumanlarida 15,2 ming ga, Oʻsh viloyatida 3,7 ming ga yer sugoriladi. Kanadsa sel suvlari uchun tashlamalar qurilgan.
Limburger
thumb|200x200px Limburger (Limburger, Herve, Rommedoe) — pasterizatsiyalangan sigir sutidan tayyorlangan yumshoq pishloq, oʻtkir xushboʻyligi va kuchli taʼmi bilan ajralib turadi.
Rangi och kremsimon, qobigʻini yeyish mumkin, yumshoq, sariq-jigarrang, baʼzida oq mogʻor izlari bor.
Kelib chiqqan mamlakati — Belgiya (eski kunlarda — poytaxti boʻlgan Limburg gersogligi) Avstriya, Gollandiya va Germaniyada ham keng tarqalgan.
Yangi kartoshka, qora non va piyoz bilan ishlatiladi. Kerakli ichimliklar: pivo, kuchli quruq qizil sharob, olma sharbati.
Brevibacterium linens bakteriyalari tomonidan ishlab chiqarilgan. Ikki haftadan uch oygacha pishib yetiladi. 200 yoki 500 gramm ogʻirlikdagi gʻisht shaklida ishlab chiqariladi. Pishib yetishning boshida u nozik taʼmga ega boʻlib, vaqt oʻtishi bilan juda kuchli boʻladi.
Andrey Nartovning xotiralariga koʻra, Limburger Pyotr I ning sevimli taomi boʻlgan: Uning taomnomasida: nordon shi, studenlar, boʻtqa, bodringli qovurma yoki limon bilan tuzlangan goʻsht va albatta limburg pishlogʻi boʻlgan.
Mirzo Hamdam madrasasi
Mirzo Hamdam madrasasi — Oʻzbekiston Respublikasi, Buxoro viloyati, Buxoro shahrining tarixiy markazida joylashgan 2 qavatli madrasa inshooti. Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Madrasani tiklash va taʼmirlash uchun 2010-yilgi davlat dasturiga koʻra mablagʻlar ajratilganligiga qaramay, u hozirga qadar ayanchli ahvolda qolib ketgan.
Tarixi
Madrasa 1897—1898-yillarda Buxoro amirligi poytaxtining Koʻkaldosh guzarida, oʻzbek hukmdori Abdulahadxon (1885–1910) hukmronligi davrida, Mirzo Hamdam ibn Mirzo Muhammad Aʼzim ismli shaxs mablagʻlari evaziga bunyod etilgan.
Bizgacha madrasaning vaqf hujjatlari yetib kelgan boʻlib, hujjat amir Abdulahadxon va qozi Mir Baxriddin ibn Sadriddin muhrlari bilan tasdiqlangan.
Sovetlar hukmronligi oʻrnatilganidan soʻng madrasada talabalarning oʻqitilishi tugatilgan.
2010-yilda ishlab chiqilgan Davlat dasturiga binoan, madrasani 2014-yilda tadqiq qilish, favqulotda qismlarini boʻlaklarga ajratish, konstruktiv mustahkamlash, tiklash, restavratsiyalash, hududini obodonlashtirish ishlari rejalashtirilgan va bu ishlarni amalga oshirish maqsadida 120 million soʻm mablagʻ ajratilganligiga qaramay, hozirga qadar inshoot ayanchli ahvolda qolib ketgan.
Buxoro shahridagi Imom Buxoriy MFYga qarashli Roʻgʻangaron koʻchasida joylashgan.
Savodlilik
Savodlilik, savodxonlik 1) aholi madaniy saviyasi kursatkichlaridan biri; 2) odamning adabiy til normalariga muvofiq keladigan ogʻzaki va yozma nutq malakalariga egaligi; 3) oddiy matnlarni oʻqiy olish yoki ularni oʻqish va yoza olish koʻnikmasiga egalik; 4) muayyan soha boʻyicha bilimga egalik (siyosiy S, texnik S, tibbiy S). "S." tushunchasining mazmunmohiyati jamiyat taraqqiyotining turli bosqichlarida uning ijtimoiy, siyosiy, ilmiy, madaniy hamda ruhiy saviyasiga bogʻliq ravishda oʻzgarib turadi. Siyosiy qarashlarning noxolisligi va milliy kamsitish ruhidagi yondashuvlar biror mamlakat yoki millat S. darajasini belgilashda salbiy taʼsir koʻrsatadi. Chunonchi, chor Rossiyasida chiqadigan "Vestnik vospitaniya" jur. 1900-yilda Turkiston oʻlkasi nihoyatda qoloq hamda mutlaqo savodsiz elatlardan iborat va ularni savodli qilish uchun kamida 4600-yil kerak degan gʻirt soxta xulosani yozgan. Shoʻro davridagi deyarli barcha ilmiy manbalarda esa, 1917-yil Okt. toʻntarishiga qadar Oʻzbekiston aholisining 1,5—2% gina savodli degan yolgʻondan iborat maʼlumotlar koʻrsatilardi. Holbuki, 1897-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Rossiya markazi aholisining S. darajasi 21% ga, Turkiston oʻlkasi xalqining S darajasi esa 19,5% ga tengligi qayd etilgan. Soʻnggi davrda olib borilgan tadqiqotlar natijasida aniqdangan, ammo hali ham unchalik toʻla boʻlmagan maʼlumotlarga kura, 1913-yil Turkiston oʻlkasida 7665 maktab va Madrasa faoliyat koʻrsatgan. Bu raqam oʻlkamiz aholisining S. darajasi rasmiy maʼlumotlarda qayd etilganiga qaraganda ancha baland boʻlganligini koʻrsatadi.
Shoʻro hukumati uz siyosiy manfaatlaridan kelib chiqib, aholining S. darajasini yuksaltirish borasida bir qator ishlarni amalga oshirdi. 1919-yil 26 dekabrda RSFSR XKS tomonidan chiqarilgan Dekretda 8 yoshdan 50 yoshgacha boʻlgan oʻqishni bilmaydigan har bir odam oʻz xohishi bilan ona tili yoki rus tilida savod chiqarishi lozimligi belgilab qoʻyildi. Bu tadbir aholining S. darajasini yuksaltirishga ijobiy taʼsir koʻrsatdi. Ayni vaqtda, sezdirmay amalga oshirila boshlagan ruslashtirish siyosatining koʻrinishi ham boʻldi. 1920-yilda mamlakat Maorif xalq komissarligi qoshida Savodsizlikni tugatish komissiyasi tuzildi. Mamlakatdagi barcha viloyat, shahar va tumanlarda bu komissiya shoʻʼbalari vujudga keltirilib, savod chikarish maktablari hamda kurslar tashkil etish bilan shugʻullandi.
Oʻzbekiston mustaqillikka erishganidan soʻng aholining S. darajasini yuksaltirishga alohida eʼtibor qaratildi. Chunki jamiyat aʼzolarining S. darajasi mamlakat taraqqiyotini taʼminlaydigan asosiy omillardan biri ekanligi anglab yetildi. Shuning uchun ham Kadrlar tayyorlash milliy dasturi qabul kilinishi (1997) munosabati bilan majburiy taʼlim muddati bir yilga uzaytirildi. Eng muhimi, taʼlimning mazmuni, uni tashkil etish yoʻli, taʼlim mohiyatini belgilash borasida yangi konsepsiyaga amal qilina boshlandi. Milliy istiqyaol gʻoyasini singdirish umumdavlat ahamiyatiga ega tadbir sifatida qaraladigan boʻlishi bilan S.ning ahamiyati ham sezilarli darajada ortdi. Mamlakatimizda taʼlim tizimi shunday uyushtirilganki, biror sogʻlom kishi oʻqishdan chetda qolmaydi.
"S." tushunchasi turli joylarda turlicha belgilanadi. Ayrim mamlakatlarda oddiy matnlarni oʻqishni bilgan odam savodli hisoblangan boʻlsa, baʼzi yurtlarda oʻqish bilan birga yozishni ham bilgan odam savodli hisoblangan. Shuning uchun ham "S." tushunchasi mohiyatini tayin etish masalasi demografik statistika va aholi roʻyxati dasturlariga doir xalqaro yigʻilishlarda bir necha bor koʻrib chiqilgan. YUNESKO ning 1958-yil Parijda boʻlib oʻtgan 10sessiyasida barcha mamlakatlarda S. tushunchasini bir xillashtirish maqsadida yozuvni tushunib oʻqiy oladigan va oʻzining kundalik hayotini yozma ravishda bayon qila biladigan kishilarni savodli hisoblashga kelishilgan.
Ilm-fan tinimsiz rivojlanayotgan, axborot texnologiyasi takomillashib, i neon tafakkurining imkoniyati yuksalib borayotgan ayni kunlarda ham S. darajasi dunyo miqyosida u qadar yuqori emas. YUNESKOning tegishli tizimlari bergan maʼlumotlarga koʻra, rivojlanayotgan mamlakatlarda aholining tez koʻpayishi, bolalarning taʼlim tizimiga toʻliq jalb etilmasligi sababli S.ning pasayib borayotganligi kuzatilmoqda. Hatto yuksak darajada rivojlangan mamlakatlarda ham savodsiz kishilar miqdori aholi qatlamining kattagina foizini tashkil etadi. Shuning uchun ham 1966-yil YUNESKO ning Bosh anjumanida 8 sentabr Xalqaro savod tarqatish kuni ekanligi belgilab qoʻyildi.
Qozoqboy Yoʻldoshev.
Kirilovit
alt=NaFe 3+ 3 (PO 4 ) 2 (OH) 4 ·2(H 2 O)|thumb|404x404px|CyriloviteFormulasi:(NaFe 3 3+ (PO 4) 2 (OH) 4 · 2 (H 2 O) Kirilovit (NaFe3 3+ (PO4)2(OH)4·2 (H2 O)) — suvli natriy temir fosfat mineralidir. U natriy alyuminiy hamkasbi boʻlgan varit bilan izomorf va izostrukturalidir.
Kirilovit granit pegmatitlarda uchraydi. U birinchi marta 1953-yilda Gʻarbiy Moraviya, Chexiya Respublikasining Velke Mezirichi yaqinidagi Kirilovda pegmatitda topilgan.
Tarkibi
Kirilovitning kimyoviy formulasi NaFe3+3 (PO4)2 (OH)4·2 (H2O) dir. Asosiy fosfat minerallari, florapatit va triplit - tswieselit gidrotermik oʻzgarish va ob- havo taʼsirida oʻzgarib, sirilovitni oʻz ichiga olgan ikkilamchi fosfat minerallarining murakkab, mikrokristalli oʻzaro oʻsishini taʼminladi. Fosfat transformatsiyalarining ketma-ketligi florapatit yoriqlari ichida kirilovit hosil boʻlishi va fluorapatitning lipskombit va krandalit - guruh minerallari bilan almashtirilishi bilan yakunlandi. Fransoletning fikriga koʻra, suyultirilgan Na ning bir qismi kirilovitning choʻkishiga olib keladi, yoriqlarda tifilitning geterezoitga aylanishi natijasida hajmning pasayishi sabab boʻladi. Ishqorlar va nisbatan harakatsiz elementlarning, shu jumladan alyuminiy va nodir yer elementlarining mobilizatsiyasi keyinchalik choʻktiruvchi kirilovit, lipskombit va krandalit guruhidagi minerallarga qoʻshiladi.
Kimyoviy tahlil shuni koʻrsatadiki, faqat Al ning Fe oʻrniga emas, balki K va Mn ning Na ning oʻrnini egallaydi, oʻlchangan va kuzatilgan solishtirma ogʻirliklar yaxshi mos keladi. Temir temir fosfosiderit kabi H2O ga boy minerallarda deyarli yolgʻiz boʻlib, kirilovitda Na, K yoki Ca bilan birlashadi. U issiq suyultirilgan HCl, issiq suyultirilgan H2SO4 va issiq suyultirilgan HNO3 da qiyin eriydi. Yopiq quvurda u suv va sigortalar chiqaradi.
Geologik hodisalar
Mineral varit, ularning kimyoviy tarkibi bir-biriga yaqin boʻlganligi sababli, kirilovitga oʻxshash shaklda kristallanishga qodir. Wardit tarkibi, NaAl3(PO4)2(OH)4·2 (H2O) va kirilovitning tarkibi, NaFe3(PO4)2 (OH)4·2 (H2O) oʻrtasida ular qattiq eritmalar qatorining oxirgi aʼzolarini hosil qiladi. Ikki mineralning har biri varit minerallar guruhidagi qattiq eritmalar qatorida turli nisbatlarda boʻlishi mumkin. Kirilovit baʼzi oksidlovchi fosfatli granit pegmatitlari va temir konlarida noyob yordamchi mineraldir. Fosfat transformatsiyalarining ketma-ketligi F-apatit fakturalari ichida kirilovit hosil boʻlishi va F - apatitning lipskombit va krandillit guruhi minerallari bilan almashtirilishi bilan yakunlandi. Ob-havo bilan bogʻliq boʻlgan kirilovit, lipskombit va krandilit guruhidagi minerallar kislorodning koʻpayishi ostida meteorik suvlarni singdirish natijasida hosil boʻlgan.
Tuzilishi
Tabiiy varit va izomorf kirilovitning kristall tuzilmalari P4 12 12 fazo guruhiga ega, Z=4). Vodorod atomlari joylashmagan, ammo oqilona pozitsiyalarni taxmin qilish mumkin. Kirilovitning hujayra oʻlchamlari: c = 19,4, a = 7,32A.
Jismoniy xususiyatlari
Kirilovit shishasimon shaffof mineral boʻlib, yorqin sariq, asal-sariq, toʻq sariqdan jigarrang sariq yoki jigarrang ranglarda paydo boʻlishi mumkin va uning qattiqligi 4 ga teng. Unda sariq chiziq bor. Mineral P41212 kosmik guruhi ostida tasniflanadi va tetragonaldir.
Savr
Savr (arab.) — 1) Zodiak yulduz turkumlaridan biri. Belgisi O. Oʻrta asr yulduz haritalarida Ovchi Orionga tashlanayotgan baquvvat buqa shaklida tasvirlanadi. Bu yulduz turkumida oddiy koʻz bilan 125 tagacha yulduz sanash mumkin. Uning eng yorugʻ yudduzini arablar Aldebaran deb atashgan. Ungacha masofa 70 yorugʻlik yili, shuningdek, bu yulduz turkumida Hulkar sochma yulduz toʻdasi ham joylashgan. S. kuz va qishda yaxshi koʻrinadi;
2) shamsiya yil hisobida 2oyning nomi. 22 apreldan 21 maygacha boʻlgan davrga toʻgʻri keladi.
Daniel Sturridge
Daniel Andre Sturridge — ingliz futbolchisi va hujumchisi hisoblanadi.
U asosan markaziy hujumchi sifatida oʻynaydi, ammo „Chelsea“ va „Liverpool“ jamaolarida oʻng qanot himoyachisi sifatida ham faoliyat yuritgan. Bu unga maydonning o'rta qismidan harakat qilish, odatdagi yuqori tezligida raqiblarini magʻlub etish, shuningdek, raqib jarima maydonchasi markaziga oʻtish hamda chap oyogʻidan darvozaga zarba berish imkoniyatini bergan. 2012-yilda „Chelsea“ bilan Chempionlar ligasi gʻolibiga aylangan. 2019-yilda „Liverpool“ tarkibida u Chempionlar ligasi gʻolibiga aylandi va shu tariqa ikkita ingliz klubi tarkibida ushbu sovrinni qoʻlga kiritgan birinchi ingliz futbolchisi boʻldi.
Sturridge Birmingemda tugʻilib voyaga yetgan, u yerda „ Aston Villa “ akademiyasiga qoʻshilgan. Bir yil oʻtib, u „Manchester City“ bilan shartnoma imzoladi. U oʻz rivojlanishini „City“da davom ettirdi va u yerda ikkita Angliya kubogi finalida ishtirok etdi. Sturridge 2007-2008-yilgi mavsumda debyut qildi. Shu bilan birga mavsumda Angliya yoshlar kubogi, Angliya kubogi va Premer-ligada gol urgan yagona futbolchi nomiga sazovor boʻldi. U 2009-yilda „City“ni erkin agent sifatida tark etib, „Chelsea“ga oʻtdi, biroq mavjud hujum chizigʻida raqobatlasha olmadi. 2010-2011-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida u Bolton Uonderersga ijaraga berildi. 2011-2012-yilgi mavsum boshlanishidan oldin „Chelsea“ bosh murabbiyi Andre Villash-Boash Sturridgeni asosiy jamoada koʻrmoqchi ekanligini aytdi. 2011-2012-yilgi mavsumda Daniel „Chelsea“ safida barcha musobaqalarda 36 ta oʻyinda maydonga tushib, 13 ta gol urgan. Yangi mavsumda Sturridge „koʻklar“ning bir qismi boʻlishni toʻxtatdi hamda 2013-yilning yanvarida „Liverpool“ jamoasiga oʻtdi. Futbolchining transferi uchun mersisaydliklar 12 million funt toʻlashga rozi boʻlishdi.
Daniel Sturridge Birmingemda dunyoga kelgan va faoliyatini 1998-yilda mahalliy "Aston Villa" klubida boshlagan. Keyin u 2002-yilda „Coventry City“ga koʻchib oʻtdi va u yerda 2003- yilgacha 13 yoshida „Manchester City“ akademiyasiga qoʻshildi. Futbol ligasi qoʻmitasi „Manchester City“ga „Coventry City“ga 30 000 funt sterling tovon puli toʻlashni buyurdi, agar u klub va mamlakat uchun muvaffaqiyatli oʻynasa, keyingi toʻlovlar 200 000 funt sterlinggacha koʻtarilishi mumkinligi aytib oʻtdi. Keyingi yili 15 yoshgacha boʻlgan „Manchester United Premer“ Kubogi turnirida u musobaqaning eng yaxshi toʻpurari va oʻyinchisi boʻldi, shu bilan bir qatorda „City“ finalda „Manchester United“ ga qarshi oʻyinda gʻalabaga erishdi. 16 yoshida u „Manchester City“ yoshlar jamoasida oʻynagan va u bilan 2006-yilda Angliya yoshlar kubogi finaliga chiqqan.
Daniel Sturridge Birmingemda dunyoga kelgan va faoliyatini 1998-yilda mahalliy „ Aston Villa “ klubida boshlagan. Keyin u 2002-yilda „Coventry City“ga koʻchib oʻtdi va u yerda 2003- yilgacha 13 yoshida „Manchester City“ akademiyasiga qoʻshildi. Futbol ligasi qoʻmitasi „Manchester City“ga „Coventry City“ga 30 000 funt sterling tovon puli toʻlashni buyurdi, agar u klub va mamlakat uchun muvaffaqiyatli oʻynasa, keyingi toʻlovlar 200 000 funt sterlinggacha koʻtarilishi mumkinligi aytib oʻtdi. Keyingi yili 15 yoshgacha boʻlgan „Manchester United Premer“ Kubogi turnirida u musobaqaning eng yaxshi toʻpurari va oʻyinchisi boʻldi, shu bilan bir qatorda „City“ finalda „Manchester United“ ga qarshi oʻyinda gʻalabaga erishdi. 16 yoshida u „Manchester City“ yoshlar jamoasida oʻynagan va u bilan 2006-yilda Angliya yoshlar kubogi finaliga chiqqan.
Yoshlik faoliyati
2020-yil mart oyida Deniel Sturridge oʻz qarindoshlariga pul tikish uchun insayder maʼlumot berganlikda aybdor deb topildi. Shu sababli 3 oyga diskvalifikatsiya qilindi.
„Manchester City“ tarkibida
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/DanielSturridge_2011BarclaysAsiaTrophy_Final_1.jpg/160px-DanielSturridge_2011BarclaysAsiaTrophy_Final_1.jpg|thumb|331x331px| Daniel Sturridge 2011-2012-yilgi mavsumda.
2006-2007-yilgi mavsum
2006-2007-yilgi mavsum boshidan buyon Sturridge „City“ning asosiy jamoasida mashgʻulotlar oʻtkazib kelayotgan edi. Uning jamoadagi debyuti 2007-yilning 5-fevralida „Reding“ga qarshi oʻyinda boʻlib, Yorgos Samarasning 15 daqiqa oʻrniga maydonga tushdi. Uchrashuv 0:2 hisobida „Reding“ foydasiga hal boʻldi. Uning maydondagi ikkinchi chiqishi bir oy oʻtgach sodir boʻldi, biroq keyin u jarohat olib, mavsumning qolgan qismida safdan chiqishga majbur boʻldi.
2008-2009-yilgi mavsum
2008-2009-yilgi Premer-ligada 16 ta oʻyinda maydonga tushgan Sturridge 4 ta gol urdi hamda 3 ta golli uzatmani amalga oshirdi. Mavsum oxirida u „City“ tarafdorlari tomonidan „mavsumning eng yaxshi yosh oʻyinchisi“ deb tan olindi. Bu mukofotni u oilasi va sevimli amakisi Dinga bagʻishladi.
Chelsea tarkibida
2009-yilning 30-iyunida Sturridgening „Manchester City“ bilan shartnomasi tugadi va u erkin agentga aylandi, 3-iyulda esa „Chelsea“ u bilan 4 yillik shartnoma imzoladi. Sturridge 24 yoshga toʻlmagan futbolchi boʻlgani va har ikki tomon oʻzaro manfaatli kelishuv boʻyicha kelisha olmagani uchun futbolchi uchun tovon puli miqdori sud tomonidan belgilandi. 2010-yilning 14-yanvarida Professional futbol Kompensatsiya qoʻmitasi „Chelsea“ klub uchun har 10, 20, 30 va 40 oʻyindan soʻng 500.000 funt sterling qoʻshimcha toʻlovlar bilan 3.500.000 funt sterling miqdorida boshlangʻich badal toʻlashi haqida qaror chiqardi. Shuningdek, agar Sturridge mamlakatning asosiy terma jamoasiga chaqirilsa, „Manchester City“ yana 1 000 000 funt sterling olishi hamda futbolchi boshqa klubga sotilsa transferning 15 foizini olishi ham kelishib olindi.
2011-2012-yilgi mavsum
2011-2012-yilgi mavsum boshlanishidan oldin Sturridgega porlash imkoniyati berildi va yangi murabbiy André Villash-Boash hayratda qoldi. Mavsum oldi oʻrtoqlik oʻyinlarida Sturridge 2011-yil 6-avgustda Shotlandiyaning „Reynjers“ iga qarshi oʻyinda dubl qayd etishdan oldin 2011-yilgi Barclays Asia Trophy yarim finalida Gonkongning „Kitchi“ jamoasi darvozasiga gol urdi. „Chelsea“ Prezidenti Bryus Bak, agar Sturridge mavsumoldi mavsumida murabbiyni hayratda qoldirmaganida, ehtimol, yana ijaraga ketgan boʻlar edi, deb tasdiqladi.
2012-2013-yilgi mavsum
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Daniel_Sturridge_v_Swansea.jpg/220px-Daniel_Sturridge_v_Swansea.jpg|thumb| Sturridge „Liverpul“ libosida|318x318px 2013-yil 2-yanvarda Sturridge Mersisayd klubiga oʻtdi. 6-yanvar kuni Daniel „qizillar“ uchun Angliya kubogi doirasida „Mansfild Taun“ga qarshi birinchi oʻyinni oʻtkazdi. Oʻsha oʻyinda ingliz futbolchisi uchrashuvning yettinchi daqiqasidayoq yangi jamoasi uchun birinchi golni urdi. 13-0yanvar kuni Daniel „Liverpul“ safida Premer-ligadagi birinchi oʻyinini oʻtkazdi va „ Manchester United “ darvozasiga gol urdi, uning jamoasi 1:2 hisobida magʻlub boʻldi.
Yoshlik darajasi
Sturridge Angliyani 16 yoshgacha boʻlgan yoshdan 21 yoshgacha boʻlgan Angliyaga yoshlar darajasida himoya qilgan. Yoshlar terma jamoasi tarkibida 2011-yilda yoshlar jamoalari oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan. Turnir natijasida Daniel UEFA boʻyicha 2011-yilgi Yevropa chempionatining ramziy terma jamoasiga kirdi.
Yuqori daraja
2011-yil 6-noyabrda Sturridge birinchi marta Angliya terma jamoasiga Ispaniya va Shvetsiyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida qatnashdi. U Ispaniyaga qarshi oʻyinda (1:0) zaxira oʻrindigʻida oʻtirdi, biroq Fabio Kapello Sturridge Shvetsiyaga qarshi keyingi oʻyinda maydonga tushishiga vaʼda berdi. U 2011-yilning 15-noyabrida Shvetsiyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida Angliya terma jamoasi safida debyut qildi hamda 58-daqiqada Teo Uolkottning o‘rniga maydonga tushdi. Uchrashuv Angliya terma jamoasining 1:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlandi.
2016-yilning 8-oktyabr kuni Sturridge Angliya terma jamoasining Maltaga qarshi uy uchrashuvida JCh-2018 saralashi doirasida futbolchilik faoliyatidagi 100-golini darvozaga kiritdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1"> {{DEFAULTSORT:Sturridge, Daniel}
Buas jangi
Buas jangi (مَعْرَكَة بُعَاث) 617-yilda Madina (oʻsha paytda Yasrib) shahri yaqinidagi Buas tekisligida arab qabilalari Banu Avs va Banu Xazraj oʻrtasida jang boʻlgan. Sobiq qabilalar yahudiylarning Banu Nodir va Banu Qurayza qabilalari hamda arab qabilasi Muzayna bilan ittifoq tuzdilar. Xazraj qabilasini Banu Qaynuqo qabilasi qoʻllab-quvvatlagan. Avs g'alabasiga qaramay, jangning natijasi noqulay sulh bo'ldi.
Tarix
Maʼlumotlarga koʻra, yahudiy qabilalari yahudiy-rim urushlari ortidan Madinaga kelib, qishloq xoʻjaligini yoʻlga qoʻygan, bu esa ularni madaniy, iqtisodiy va siyosiy jihatdan ustunlik qilgan. Banu Nodir, Qaynuqa va Qurayza yahudiy qabilalari 5-asrgacha Yamandan arablarning Kahloniy Avs va Xazraj qabilalari kelguniga qadar shaharni birgalikda boshqargan. Bu ikki qabila dastlab yahudiylarning mijozlari bo'lgan, shuningdek, yahudiy boshqaruvi ostida palma daraxtlari va qal'alarning ulushini olgan. 5-asrning oxirlarida Avs ham, Xazraj ham qoʻzgʻolon koʻtarib, Madinani yahudiylardan tortib olishdi.
Shundan soʻng Avs va Xazraj qabilalari oʻrtasida Madinaning yagona rahbarligi uchun nizolar kelib chiqdi. VIII asrning taniqli tarixchisi Ibn Ishoq (c. 704–767) bu ikki qabila 120 yil davomida kurashib kelgan, deb taʼkidlaydi. Islom manbalarida yahudiylar arab qabilalarining mijoziga aylangani haqida xabar berilgan. Zamonaviy shotland tarixchisi Uilyam Montgomeri Vatt bu xabarlarga qo'shilmaydi va buning o'rniga yahudiy xalqi siyosiy mustaqillikni saqlab qolganligini ta'kidlaydi. Professor Jonatan Brokkoppning taʼkidlashicha, yahudiylar qalʼalar va qurol-yarogʻlarning egasi boʻlgan va ular mijoz emas edilar.