cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oriyentalizm
Oʻzbekistonda O. 19-asr 2-yarmi — 20-asr boshida yevropalik meʼmorlar ijodida yaqqol koʻrinadi (Toshkentdagi Romanov saroyi, \ozirda buzilib ketgan "Xiva" kinoteatri, Kogondagi va Sherbudundagi amir saroylari, Xivadagi aloqa boʻlimi va kasalxona). Toshkentdagi A.Polovsevning uyi (hozirgi Amaliy sanʼat muzeyi) asosan xalq meʼmorligi anʼanalarida barpo etilgan boʻlib, unda Yevropa jihozlari (chunonchi, pech) \am oʻzbek anʼanaviy naqshlari bilan bszatilgan. 20-asrning 30—70 ylarida xam Oʻzbekiston meʼmorlari O. anʼanalaridan foydalanishgan (Toshkentdagi Fanlar akademiyasi binosi va boshqalar). Ayrim binolarda milliy shakllarga keng oʻrin berildi (Moskvadagi qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasining Oʻzbekiston paviloni va boshqalar).
Musiqada O.ning misollari G.Pyorsell (Angliya), F.Ramo (Fransiya) kabi kompozitorlarning umumsharqona asarlari, Vena klassik maktabi namoyandalariga xos "turkcha" namunalarida yuzaga kelgan. Tom maʼnodagi badiiy yetuk namunalarini 19-asrdan boshlab Fransiya (F.David, J.Bi-ze, K. Sen-Sans va boshqalar), Rossiya ("Kud-ratli toʻda" vakillari), 20-asrda Polsha (K.Shimanovskiy), Avstriya (T.Maler, KShyonberg), Fransiya (M.Ravel, O.Mes-sian) kompozitorlari yaratishgan. Baʼ-zan ayrim kompozitor (N.Rimskiykor-sakov, SRaxmaninov va boshqalar)larning bu boradagi izlanishlari toʻlaqonli shar-qona asarlar yaratishga olib kelgan. Bu esa Sharq (xususan, Oʻzbekiston)da kom-pozitorlik maktabi shakllanishga ijo-diy ibrat vazifasini oʻtagan.
Neʼmat Abdullayev, Xayrulla Poʻlatov, Toʻxtasin Gʻafurbekov.
Manjalloor
Manjalloor — qishloq qishlogʻi 3 km Vajakulamdan Manjallor gramapanchayat,Muvattupuzha taluk,Ernakulam tumani, Keralaga tegishli.SH-8 avtomagistrali qishloq yaqinidan o'tadi va unga SH-8 dan Vengachuvadu orqali borish mumkin.Manjalloor Bhagavati Sastha ibodatxonasi qishloqning markazida joylashgan.2001-yilgi Hindiston aholini ro'yxatga olish,Manjalloor aholisi 16044 kishi bo'lib, 7995 erkak va 8049 ayol.
Kazumi Takada
Kazumi Takada (高田 一美; 28-iyun 1951-yilda - 1-oktabr 2009-yilda) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1970-yili 12-dekabr Kambodja terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 16 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Krokau
Hududi
Krokauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 2268
NGC 2268 Camelopardalis yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Opelika (Alabama)
Opelika AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Lee okrugi tarkibiga kiradi.
Sceaux (Yonne)
Sceaux Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Avallon tumani tarkibiga kiradi.
Opelika (Alabama)
Aholisi
26,477 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 173,2 nafar kishi.
Sceaux (Yonne)
Aholisi
145 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,3 nafar kishi.
Opelika (Alabama)
Geografiyasi
Maydoni — 152,8 km2. Shundan 151 km2 quruqlik, 1,8 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 246 m balandlikda joylashgan.
Sceaux (Yonne)
Geografiyasi
Maydoni — 12,8 km2.
Xishrov
Xishrov — Samarqand viloyatidagi shaharcha. Samarqand shahridan 7 km uzog'likda, Dargʻom kanalining oʻng sohilida joylashgan. Maʼmuriy jihatdan Samarqand shahar Kengashiga qaraydi. 1951 yilda tashkil etilgan. Aholisi 4,5 ming kishi (2003). Xishrovda: avtokorxona, "Oʻzelektrqurilish" mexanizatsiyalashgan kolonnasi, Xishrov GES kaskadi, "Samarqand" kichik styasi, gidrotsex, transport sexi, tikuvchilik atelyesi, dehqon bozori va boshqa bor. Umumiy taʼlim, musiqa maktablari, kasalxona, ambulatoriya, tibbiy punkt mavjud. Kutubxona, madaniyat uyi aholiga xizmat koʻrsatadi.
Filipe Luís
Filipe Luís Kasmirski (1985-yil 9-avgustda Braziliyada tugʻilgan) — braziliyalik futbolchi, „Flamengo“ futbol klubi va Braziliya terma jamoasi himoyachisi.
Klublardagi faoliyati
Filipe Luís Braziliyaning Santa Katarina shtatidagi tugʻilgan. Filipe Luís asli polshalik, ammo uning ota-bobolari 1891-yilda Polshadan Braziliyaga koʻchib kelgan. Filipe Luís Braziliyaning „Figueirense“ futbol maktabi tarbiyalanuvchisi boʻlib, uning asosiy tarkibida Filipe Luís 24 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urgan. 2004-yilda Filipe Luís Amsterdamning „Ajax“ futbol klubiga bir mavsumga ijaraga berilgan. 2005-yil 18-avgustda Filipe Luís Urugvayning „Rentistas“ futbol klubi bilan shartnoma imzolagan, ammo u darhol Ispaniyaning „Real Madrid“ futbol klubiga ijaraga berilgan. Ijaradan qaytgan Filipe Luís yana ispan klubiga, bu safar „Deportivo de La Coruña“ futbol klubiga ijaraga berilgan. Futbolchi „Deportivo de La Coruña“ futbol klubida ajoyib mavsum oʻtkazgach, ispan klubi ijara muddatini yana bir yilga uzaytirishga qaror qilgan. 2008-yil 10-iyunda klub Filipe Luísni 2,2 million yevroga sotib olgan va u bilan 5 yillik shartnoma imzolagan.
2019-yilda „Atlético de Madrid“ futbol klubi safida 333 ta rasmiy oʻyin oʻtkazgan Filipe „ Flamengo “ futbol klubi bilan 2021-yil dekabrigacha shartnoma imzolagan. 2019-yil 23-noyabrda jamoa bilan birgalikda Libertadores kubogini qo‘lga kiritgan. U jamoasiga Braziliya chempionatida g‘alaba qozonishga ham yordam bergan. 2019-yilda Filipe Luís terma jamoa bilan Amerika kubogini qo‘lga kiritgan.
Xalqaro faoliyati
Filipe Luís Braziliya terma jamoasi uchun 2005-yilgi yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida oʻynagan, uning jamoasi uchinchi oʻrinni egallagan. 2009-yil avgust oyi boshida Filipe Luís Braziliya terma jamoasiga 12-avgust kuni Tallinda boʻlib oʻtishi kerak boʻlgan Estoniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyini tarkibiga kiritilgan. Filipe Luís 15-oktyabr kuni JCh-2010 saralash turnirining soʻnggi oʻyinida terma jamoadagi debyutini oʻtkazishga muvaffaq boʻlgan. Oʻyinda Filipe Luís almashtirilgan, uning oʻrniga 75-daqiqada yarim himoyachi Aleks Meschini maydonga tushgan. Oʻyin durang bilan yakunlangan.
2015-yilning yozida Filipe Luís Braziliya terma jamoasining Amerika Kubogidagi barcha toʻrtta oʻyinida birinchi daqiqalardan oʻynagan.
District Heights
District Heights AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Prince George's County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
6224 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Pugey
Pugey Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,3 km2. Dengiz sathidan 335 – 485 m balandlikda joylashgan.
Gries im Sellrain
Gries im Sellrain Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Innsbruck Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22.62 km2. 583 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Pasanant
Passanant i Belltall Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27,33 km2. Aholisi — 164 kishi (2010).
Kalat tumani
Kalat tumani — Eronning Ilom viloyati Abdanan tumanidagi tuman (baxsh). 2006-yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 6,812 nafar, 1,285 oiladan iborat. Tumanda bitta shahar bor: Murmuri. Tumanda ikkita qishloq okrugi (dehiston) mavjud: Abanar qishloq okrugi va Murmuri qishloq okrugi.
Krivoy rog
Krivoy rog — Ukrainaning Dnepropetrovsk viloyatidagi shahar (1919-yildan), Ingulets daryosining bosh qismida. Krivoy rog tuguni. Aholisi 711 ming kishi (1997). Krivoy Rog temir ruda havzasi markazi. Kon boyitish kombinatlari, metallurgiya kombinati, koks kimyosi zavodi, mashinasozlik (kon jihozlari), yengil, oziq-ovqat, qurilish materiallari sanoati korxonalari bor. 2 oliy oʻquv yurti, teatr, tarix-oʻlkashunoslik muzeyi mavjud. Krivoy rogga 1775-yil asos solingan.
Liviya
Liviya, Liviya Arab Sotsialistik Xalq Jumhuriyati (Al-Jamahiriya al-Arabiya al-Libiya ash-Shaʼbiya alIshtirokiya) — Shimoliy Afrikadagi davlat. Maydoni 1759,5 ming km². Aholisi 5,2 mln. kishi (2001). Poytaxti — Tripoli shahri Maʼmuriy jihatdan 13 viloyat (baladiyya)ga boʻlinadi.
Tabiati
Liviya hududining 98% subtropik chala choʻl (shimolida) va tropik choʻldan (janubida) iborat. Qirgʻoq chizigʻi nisbatan tekis. Eng katta va yagona qoʻltigʻi — Sidra. Liviya yer yuzasining koʻp qismi plato (balandligi 200–600 m). Janubida Tibasti togʻligining tarmoqlari (balandligi 2286 m gacha) bor. Mamlakatning sharqiy kismini Liviya nuli egallagan. Geologik jihatdan Liviya hududi Afrika platformasi shimoliy yon bagʻrining bir qismidan iborat. Tokembriy kristalli jinslar yer yuziga chiqib yotadi. Soyliklar choʻkindi jinslar bilan tulgan. Liviyaning markaziy qismida yosh vulkan jinslari koʻp. Yuqori boʻr — paleogen yotqiziqlari orasida neft konlari bor; gaz, temir rudasi, fosforit va boshqa qazilma boyliklar ham mavjud.
Iqlimi tropik, choʻlga xos iqlim. temperaturalarning mavsumiy va sutkalik farqi katta. Mamlakat shimolida subtropik iqlim, Oʻrta dengizga xos. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi shimolida 11 — 12° va janubida 15—18° gacha, iyulniki shimolida 27—29° va janubida 32—35°gacha, eng yuqori temperatura (50° dan oshadi) Liviya choʻlining markazida. Yillik yogʻin mamlakat shimolida 250–350 mm dan (Tarobulus al-Gʻarbda) 400–625 mm gacha (Kirenaikada). Issiq va kuruq hamsin shamoli esib turadi. Doim oquvchi daryolari yoʻq. Yer osti suvlari yuza joylashgan yerlarda vohalar bor. Kuruqoʻzanli vodiy koʻp.
Sohildagi boʻz va boʻz-jigarrang tuproqli yerlarda akatsiya, tamariks, makvis, kedr, sarv; jan.roqda dagʻal ut va buta usadi. Chul qismida oʻsimlik juda siyrak.
Hayvonot dunyosi, asosan, sudralib yuruvchilar (ilon, kaltakesak)dan iborat; chayon kup. Shimolida sirtlon, kash-qir, tulki, quyon uchraydi. Vodiylarda kushlar bor. Milliy bogi — Kuf.
Aholisi
Aholisining 98% arablar. Barbar, tuareg va tubular, yirik shaharlarida yevropalik (asosan, italyan)lar ham yashaydi. Rasmiy til — arab tili. Davlat dini — islom (musulmonlarning aksari sunna mazhabida). 90% aholi mamlakatning shimoliy qismida, choʻlda siyrak, bir qismi koʻchmanchi. Ahrlining 82% shaharlarda yashaydi (1990). Yirik shaharlari: Tarobulus al-Gʻarb va Bingʻozi.
Tarixi
Liviya hududida odam qadimdan yashab keladi. Ming yillar davomida ibtidoiy jamoa tuzumi xukm surgan. Miloddan avvalgi 1-ming yillikning 1-yarmida Liviya gʻarbida Leptis-Magna, Sabrata va Ea degan Finikiya manzilgoxlari vujudga keldi. 7-asrda Liviya sharqida yunonlarning shaharchalari paydo boʻldi. Shulardan muximi Kirena. Keyinchalik Liviya hududining bir qismi Kirenaika deb yuritildi. Miloddan avvalgi 5-asr oʻrtalarida Liviyaning gʻarbiy qismi Karfagen qoʻl ostiga oʻtdi. Miloddan avvalgi 6-asr oxiri va 5-asr boshlarida Kirenaikaning bir qismini Axomaniylar davlati, keyinchalik makedoniyalik Aleksandr qoʻshinlari bosib oldi. Miloddan avvalgi 2-asrda uni Rim egallagan. 6-asrdan Liviya Vizantiya tarkibiga kirdi. 7-asrda Liviya Arab xalifaligiga qoʻshib olingan. Liviyaga juda koʻp arab qabilalari koʻchirib keltirilishi natijasida mahalliy aholi arablar bilan chatishib ketgan. Islom dini keng tarkalgan.
Liviya 16-asrdan 1912-yilgacha Usmonli turk saltanati tarkibida boʻldi (faqat 1711 — 1835-yillari Liviyani mahalliy Karamanli sulolasi boshqardi). 1911 — 12 yillardagi Italiya-Turkiya urushidan soʻng Liviyaning sohil boʻyi hududlarini Italiya egalladi. Mahalliy aholi Italiya mustamlakachilariga qattiq qarshilik koʻrsatdi. Birinchi jahon urushi davrida Italiya oʻz qoʻshinlarining bir qismini Liviyadan olib chiqib ketishga majbur boʻldi. Italiya qoʻl ostida faqat Hims, Tarobulus al-Gʻarb va Bingʻozi shaharlari qoldi. Bu vaqtda Kirenaika hududi Sanusiya tariqati qoʻl ostida edi. 1918-yil Tarobulus al-Gʻarbtaniya respublikasi eʼlon qilindi. Italiya hukumati oʻz mustamlakalaridan ajralib qolishdan qoʻrqib, Sanusiya tariqati boshligʻi Idris as-Sanusiyni Kirenaika hukmdori deb tan olishga, Tarobulus al-Gʻarbtaniya respublikasiga muxtoriyat huquqi berishga majbur boʻldi. 1922-yil Idris as-Sanusiy Kirenaika va Tarobulus al-Gʻarbtaniya amiri deb eʼlon qilindi. Italiyada hokimiyat fashistlar qoʻliga oʻtgach (1922), Liviyani butunlay boʻysundirish uchun urush harakatlari yana boshlab yuborildi. Mahalliy aholi koʻplab qatl qilindi. Juda koʻp yerlar italyan kelgindilariga boʻlib berildi. Iqtisodiyotning barcha tarmoqlari ustidan Italiya nazorati oʻrnatildi. Bunga qarshi Liviyada ozodlik harakati yanada avj olib ketdi. Italiya qiyinchilik bilan Tarobulus al-Gʻarbtaniya (1928), Fetssan (1930)ni bosib oldi. 1939-yilga kelibgina Kirenaika, Tarobulus al-Gʻarbtaniya va Fetssan Italiya tarkibiga kiritildi.
Ikkinchi jahon urushi davrida Italiya mustamlakalarini kengaytirish uchun Liviyadan baza sifatida foydalanishga urindi. Liviyada harbiy bazalar, katta tosh yoʻllar qurildi, portlar qayta tiklandi, mustamlaka qoʻshinlari tuzildi. Ikkinchi jahon urushida fashist qoʻshinlari magʻlubiyatga uchray boshlagach, ItaliyaGermaniya qoʻshinlari Liviyadan butunlay olib chiqildi. 1942-yil oxiri — 1943-yil boshida esa fransuz askarlari Fetssanni, ingliz askarlari Kirenaika va Tarobulus al-Gʻarbtaniyani egalladi. Shu vaqtdan Liviya Buyuk Britaniya va Fransiya harbiy maʼmuriyati qul ostiga oʻtdi.
Liviya takdiri haqidagi masala dastlab 1945—48 yillarda Tashqi ishlar vazirlari kengashi (Ikkinchi jahon urushidan keyin yarash bitimlarini tayyorlash maqsadida taʼsis etilgan xalqaro organ)da, soʻngra BMTda muhokama qilindi.
1949-yil noyabrda BMT Bosh Assambleyasi Liviyaga 1952-yil 1-yanvardan mustaqillik berish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. 1950-yilda chaqirilgan Milliy taʼsis majlisi Liviya konstitutsiyasini qabul qildi. 1951-yil 24-dekabrda mustaqil Liviya Qoʻshma Podshohligi (tarkibida Kirenaika, Tarobulus al-Gʻarbtaniya, Fetssan vilo-yatlari boʻlgan federatsiya) tuzilganli-gi eʼlon qilindi.
1963-yilda Liviya unitar davlat deb eʼlon qilindi. Ayollarga saylov huquqi berildi. Mamlakatning iqtisodiy va siyosiy hayoti hamon yirik zamindorlar, qabila shayxlari qoʻlida edi. Demokratik harakatlar qattiqqoʻllik bilan bostirilar edi.
1969-yil 1-sentabrda yashirin siyosiy tashkilot aʼzolari — yesh armiya ofitserlari guruhi monarxiyani agʻdarib tashlab, Liviya Arab Respublikasi (LAR) tuzilganligini eʼlon qildilar. Mamlakatni boshqarish Inqilobiy qoʻmondonlik qoʻmitasi qoʻliga oʻtdi. Liviyada "Liviya islom sotsializmi" qurilishi eʼlon qilindi. 1970-yilda barcha chet davlatlarning harbiy bazalari LAR hududidan chiqarib yuborildi. 1972-yilda mamlakatda yagona siyosiy tashkilot — Arab Sotsialistik Ittifoqi tuzildi. 1977-yilda "Xalq hokimiyati" tartiboti eʼlon qilindi, mamlakatning nomi oʻzgartirilib, Liviya Arab Sotsialistik Xalq Jamahiriyasi deb ataldi. Oliy xalq kongressining 1979-yil 1—2-martdagi favqulodda sessiyasi qarori bilan Muammar Qazzofiy rasmiy ravishda davlat hokimiyat tizimidan tashqari turuvchi, amalda esa rahbar organ boʻlmish Inqilob rahbariyati boshligʻi boʻlib qoldi. Liviya 1955-yildan BMT aʼzosi. Milliy bayrami — 1-sentabr — Inqilob Kuni (1969).
Liviyada Siyosiy partiyalar yoʻq. Liviya Jamahiriyasi ishlab chiqaruvchilar kasaba kongresslari uyushmasi umumiy kongressi 1972-yilda tuzilgan.
Iqtisodiyoti
Sanoati neft va gaz konlari, neftni qayta ishlash, sement, metallurgiya, oziq-ovqat (zaytun moyi, meva va baliq konservalari, tamaki mahsulotlari), toʻqimachilik (jun gazlama), koʻnchilik korxonalaridan iborat, bir necha elektr stansiyalari bor. Yiliga oʻrtacha 9,8 mlrd. kVt-soat elektr energiya hosil qilinadi. Sanoat korxonalarining koʻpchiligi Tarobulus al-Gʻarb, Bingʻozi va boshqa sha-harlarda joylashgan. Misurotada yirik metallurgiya majmuasi, boshqa shaharlarda quvur, elektr simlari ishlab chiqaruvchi korxonalar, traktor va avtomobil yigʻuvchi zavodlar bor. Hunarmandchilik rivojdangan.
Qishloq xoʻjaligiga yaroqli yerlar oʻrmonlar bilan birga 4,2 mln.ga (2%). Asosiy ekinlari: arpa va bugʻdoy. Sabzavot, meva (apelsin, mandarin, xurmo, uzum), yer yongʻoq, zaytun, tamaki ham yetishtiriladi. Liviya Sahroi Kabiridagi aholining asosiy mashgʻuloti — chorvachilik. Qoʻy, echki, qoramol, tuya, yilqi, eshak boqiladi. Sohil yaqinidagi suvda baliq va dengiz jonivorlari ovlanadi.
Transporti
Liviyada temir yoʻl yoʻq. Avtomobil transportining ahamiyati katta, uning uz. — 28 ming km, neft quvurlarining uz. — 3,4 ming km. Eksport qilinadigan neft va chetdan keltiriladigan yuklar dengiz transpor-tida tashiladi. Dengiz flotida 26 kema, shu jumladan, 12 tanker bor. Yirik portlari: Tarobulus al-Gʻarb va Bingʻozi. Tarobulus al-Gʻarb, Bingʻozi va Sabha shaharlarida xalqaro aeroportlar bor.
Tibbiy xizmati
Shifokorlar Bingozidagi universitetning tibbiyot fakultetida, oʻrta malakali tibbiyot xodimlari maxsus maktablarda tayyorlanadi. Tibbiy xizmat tizimi asosan davlat qaramogʻida.
Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. L.da nashr etiladigan yirik gaz. va jurnallar: "Al-Fajr alJadid" ("Yangi tong", arab tilidagi kundalik gaz., 1978-yildan), "Al-Jamahiriya" (arab tilidagi haftalik gaz., 1980-yildan), "Az-Zahf al-Axdar" ("Yashil hujum", arab tilidagi haftalik gaz., 1980-yildan), "Al-Muntijun" ("Ishlab chiqaruvchi", arab tilidagi haftalik gaz., 1978-yildan), "Jeysh ash-Shaʼb" ("Xalq armiyasi", arab tilidagi oylik jurnal, 1971-yildan). Jamahiriya axborot agentligi (JANA) — rasmiy axborot mahkamasi boʻlib, 1965-yildan faoliyat koʻrsatadi. Radioeshittirish korporatsiyasi 1957-yilda tuzilgan. Telekoʻrsatuv xizmati 1968-yilda tashkil etilgan.
Adabiyoti
Arab istilosidan soʻng 7-a, 8-asr boshlarida Liviyada adabiyot umumarab madaniyati asosida rivojlandi.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati qad. Neolit davriga mansub qoyaga ishlangan rasmlar (fil, bizon ovi manzarasi) topilgan. Finikiya sanʼati yodgorliklari (miloddan avvalgi 1-ming yillik) orasida loydan ishlangan haykallar, qora lok bilan har xil gul va suratlar so-lingan keramika buyumlari, shisha idishlar uchraydi. Mozaika va haykallar bilan bezatilgan Yunon, Qad. Rim, Vizantiya inshootlarining vayronalari saqlangan. Arab istilosi (7-asr oxiri, 8-asr boshlari)dan keyin tor koʻchali, 1 va 2 qavatli yassi tomli, hovlili uylar qurilgan, 18—19-asrlarda koshin va oʻyma naqshlar bilan bezatilgan koʻp gumbazli machitlar paydo boʻldi. Italiya xukmronligi yillarida (1912— 43) shaharlarda yev-ropacha kvartallar barpo etildi. Liviya mu-staqillikka erishgach, maktab, kasalxona, turar joy va maʼmuriy binolar zamonaviy tipda qurila boshladi. Geometrik shakllardagi naqshlar bilan bezatilgan gilamlar, bosma yoki kashtali charm va oʻymakorlik, zargarlik buyumlari xalq amaliy sanʼati qad. anʼanalarga boyligidan dalolat beradi.
Musiqasi
Liviya va qoʻshni Magʻrib mamlakatlarining musiqasi koʻp asrlar davomida oʻzaro hamohang rivojlanib keldi. Shu sababli mazkur mamlakatning musiqa madaniyati (musiqa asboblari, janrlari, parda oʻlchovlari) mushtarakdir. Liviya musiqasi tarixiga oid maʼlumotlar deyarli yoʻq. Mamlakat tub aholisi — barbarlar musiqasida ohang, sheʼr va raqs oʻzaro qovushib ketgan. Surnay, rubob, ud, qonun, tor kabi cholgʻu asboblari keng yoyilgan. Azon aytish, Qurʼon suralarini oʻqishda aloxida musiqiy ohang beriladi. Maqamlar tizimi ham rivojlangan.
19-asr oxiri va 20-asr boshlarida Yevropa musiqasi taʼsir eta boshladi. Konsert ijrochiligi, estrada musiqasi kabi yangi shakllar paydo boʻldi. Mustaqillikka erishilgach (1951), musikaga eʼtibor kuchaydi. Teatr va musiqa ishlari bosh boshqarmasi tuzildi (1973). Milliy folklor ansambli shuxrat qozondi. Tarobulus al-Gʻarbdagi sanʼat va hunarmandchilik maktabi, Bingʻozidagi universitetda musika kadrlari tayyorlanadi.
Teatri
Xalq tomosha anʼanalariga aylanib qolgan "Fonusxayol", qoʻgʻirchoq teatrlari va oʻziga xos ogʻzaki jurnal (koniakl axborot) Liviyada zamonaviy teatrning paydo boʻlishida muhim rol oʻynadi. 1935-yil Darnada Muhammad Abulhodi birinchi teatr truppasini tuzdi va bu truppa Misr, Yevropa teatri sanʼati taʼsirida rivojlandi. Liviya mustaqillik yillarida qator havaskorlik toʻgaraklari va professional uyushmalar: milliy musikali drama truppasi, Abdulhamid al-Mijrob rahbarligida Tarobulus al-Gʻarbdagi "Al-Amal", Misurotadagi "At-Toj-al-Fiddi" va boshqa paydo boʻldi. 1951-yil Mustafo Muhammad Lamir Milliy teatr uyushmasi (aktyor va dramaturglar birlashmasi) — birinchi Liviya teatrini tuzdi. Bu teatr re-pertuaridan Molyer, N. V. Gogol, hozirgi zamon Misr va Liviya dramaturglari asarlari mustahkam oʻrin oldi. Keyingi yillarda bir qancha xalq musiqa-raqs guruxlari ishlay boshladi. 1963-yil Tarobulus al-Gʻarbda musiqa-drama bilim yurti tashkil etildi. Bingʻozida xalq teatri truppasi, Tarobulus al-Gʻarb va Darna shaharlarida milliy teatrlar mavjud.
Luz i Vogël
Luz i Vogël — Albaniyaning Western Lowlands mintaqasining markaziy tekisligida joylashgan qishloq va maʼmuriy birlik. Sobiq qishloq munitsipaliteti, hozir Tirana okrugi tarkibiga kiradi. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Kavajë munitsipalitetining boʻlinmasiga aylandi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 4,735 kishi edi.
Yagotino
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Yagotino ( Яготино  ) — Rossiyaning Oltoy oʻlkasi, Blagoveshchenskiy tumani, Yagotinskiy  qishloq. 2013-yilda aholi soni 600 kishini tashkil qilar edi .U 1909-yilda tashkil etilgan. 8 ta ko'cha mavjud.
Geografiya
Yagotino Blagoveshchenkadan (tuman markazi) 23 km janubi-gʻarbda avtomobil yoʻlida joylashgan bo'lb, Orlean - eng yaqin qishloq hisoblanadi.
Salvizinet
Salvizinet Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Montbrison tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
616 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 57,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,8 km2. Dengiz sathidan 340 – 552 m balandlikda joylashgan.
Mirzohid Mirzarahimov
Mirzohid Mirzarahimov (16-sentyabr 1943-yil — 3-sentyabr 1997-yil) — yozuvchi va jurnalist, SSSR Jurnalistlar uyushmasi aʼzosi, Oʻzbekiston yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, Qirgʻiziston yozuvchilari va jurnalistlari uyushmalari aʼzosi.
Hayoti
Mirzohid Mirzarahimov 1943-yilning 16-sentyabrida Oʻsh viloyati Qorasuv tumanidagi Narimon qishlogʻida dehqon oilasida tavallud topgan. 1960-yilda maktabni tamomlab, Bishkekdan Oʻshga koʻchib kelgan „Qirgʻiziston haqiqati“ (hozirgi „Oʻsh sadosi“) roʻznomasining ilk sonlarini chiqishiga oʻz hissasini qoʻshgan. 1970-yili Toshkent Davlat Universitetining jurnalistika fakul’tetini tamomlagandan soʻng shu dargoxda mas’ul kotib lavozimida faoliyat yurita boshlagan. SSSR jurnalistlar uyushmasi aʼzosi boʻlgan, „Shavkatli mehnati uchun“ medali va shuningdek koʻplab "faxriy yorliqlar" bilan mukofotlangan. 1976 va 1985-yillari „yilning eng yaxshi jurnalisti“ jumhuriyat konkursida gʻolib chiqqan va nomi „Shuhrat kitobi“ga yozilgan.
Ijodi
Mirzohid Mirzarahimovning ilk hikoyasi „Visol“ „Sharq yulduzi“ jurnalida 1965 yili chop etilgan. Shunday qilib birin-ketin hikoyalari yorugʻ koʻra boshlab, 1974 yili „Yosh gvardiya“ nashriyotida „Oydin tunlar“ nomli ilk kitobi dunyoga keldi. Minglagan kitobxonlar qalbidan joy olgan kitobdan soʻng taniqli yozuvchi Oʻtkir Hoshimovdan ham xat keldi. Turli xil toʻplam, al’manaxlarda hikoya va qissalari oʻrin oldi. Qirgʻiz adabiyoti adabiyotidan ham tarjimalar qilib, tarjimachilik sohasida ham oldinladi. Shuningdek asarlari qirgʻiz tilidan ham yangray boshladi. 1981 yili Bobur nomidagi Oʻsh davlat akademik oʻzbek musiqali drama teatrida „Kichkina demang bizni…“ dramatik asari sahnalashtirildi. Buyuk mutafakkir bobomiz hazrat Alisher Navoiyning 550 yilligi va shunga oʻxshash koʻplab tadbirlarga jonbozlik koʻrsatib, bosh-qosh boʻldi. 1971—1991-yillar oraligʻida Qirgʻiziston janubidagi yosh ijodkorlarni birlashtirgan „Ilhom“ adabiy toʻgaragiga rahbarlik qildi. 1991-yil tashkil qilingan Oʻsh viloyati „oʻzbek milliy madaniy markaz“iga birinchi rais boʻlib saylandi. Mirzohid Mirzarahimov 1997-yil 3-sentyabrda 54 yoshda vafot etdi. Oʻshdagi „Ortishlik“ qabristoniga dafn etilgan. Yozuvchining vafotidan keyin „Tongi shabada“ hamda „Sogʻinch“ nomli kitoblari chop etilgan.
Powder River
Powder River AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Natrona County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
51 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 15,4 km2. Shundan 15,3 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1743 m balandlikda joylashgan.
NGC 2269
NGC 2269 Yakkashox yulduz turkumidagi II2p tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Bosit Oxunjonov
Bosit Aliyevich Oxunjonov (1923. 19.7, Toshkent — 2000.7.2) — xirurg. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1991), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan vrach (1990). Tibbiyot fanlari doktori (1979), professor (1981). Toshkent tibbiyot akademiyasi ni tugatgach (1949), aspirant (1949— 52), Toshkent tibbiyot akademiyasi pediatriya fakulteti gospi-tal xirurgiya kafedrasida assistent (1953—61), Travmatologiya va orTope-diya ilmiy tadqiqot instituti direktori (1961—63), Toshkent tibbiyot akademiyasi pediatriya fakulteti xirurgiya kafedrasida dotsent (1964— 72), Toshkent tibbiyot pediatriya instituti xirurgiya kafedrasi mudiri (1972— 91), shu kafedrada professorkonsultant (1991—2000). Ilmiy ishlari oʻtkir ichak tutilishi masalalariga va jigar sirrozini uning faoliyatini kuchay-tiruvchi omillardan foydalangan holda jarrohlik yoʻli bilan davolashga oid.
John Crafoord
John Crafoord (talaffuzi: Jon Krafurd; 2000-yil 28-dekabrda tugʻilgan) — Shvetsiya vakili sifatida juftlikda konkida uchish musobaqalarida qatnashuvchi figurali uchuvchi. Oʻzining egizak singlisi va konkida uchish boʻyicha sherigi Greta Crafoord bilan birga ikki karra oʻsmirlar oʻrtasidagi Shvetsiya chempioni boʻlgan va 2020-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida 15-oʻrinni egallagan.
Shaxsiy hayoti
John Crafoord 2000-yil 28-dekabrda Shvetsiyaning Gothenburg shahrida tug‘ilgan.
Faoliyati
John Crafoord 2005-yilda konkida uchishni oʻrgana boshlagan.
2017 — 2018-yilgi mavsum
2017 — 18 yilgi mavsumda Crafoord egizaklari Californiyaning Aliso Viejo shahrida Jenni Meno va Todd Sand murabbiyligida mashgʻulot oʻtkazdilar. Juftlik sentyabr oyida Latviyada boʻlib oʻtgan 2017 — 18 yilgi Xalqaro konkida uchish ittifoqi tomonidan oʻtkazilgan Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran pri (JGP) musobaqasida 12-oʻrinni egallab, oʻzlarining kichik xalqaro debyutini oʻtkazdilar. Ular Polshadagi ikkinchi JGP topshirigʻida 16-oʻrinni egallashdi va Bavarian Open turnirida oʻsmirlar oʻrtasida bronza medalini qoʻlga kiritishdi.
Juftlik keyingi mavsumdagi xalqaro musobaqalarda ishtirok etmadi.
2019 — 2020-yilgi mavsum
Crafoordlar juftligi Bavarian Open turnirida oʻsmirlar oʻrtasidagi juftlikda konkida uchish musobaqasida toʻrtinchi va Estoniyaning Tallin shahrida boʻlib oʻtgan 2020-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida 15-oʻrinni egallagan. Ular Colorado Springsda murabbiy Dalilah Sappenfild qoʻl ostida mashgʻulot oʻtkazdilar.
2020 — 2021-yilgi mavsum
Oʻzining katta xalqaro debyutini qilgan Crafoordlar 2020-yil noyabr oyida NRW Trophy musobaqasida toʻrtinchi va fevral oyida boʻlib oʻtgan International Challenge Cup turnirida sakkizinchi oʻrinni egallagan.
2021 — 2022-yilgi mavsum
Juftlik Cranberry Cup International musobaqasida o‘ninchi, John Nicks Pairs Challenge musobaqasida to‘qqizinchi o‘rindan joy olgan. Ular 2022-yilgi Qishki Olimpiya oʻyinlarida qatnashish uchun yoʻllanmani qoʻlga kiritishi mumkin boʻlgan 2021 CS Nebelhorn Trophy musobaqasida ishtirok etishgan. Ularning natjasi (14-oʻrin) saralash uchun yetarli boʻlmagan. Juftlik Gretaning tizzasidagi jarohati sababli mavsumning qolgan qismini o‘tkazib yuborgan.
Natijalari
GP: Gran-pri ; CS: Challenger seriyasi ; JGP: oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri
Aralık, Mustafakemalpaşa
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Aralık - Turkiyaning Bursa viloyati Mustafakemalpaşa  tumaniga qarashli qishloq.
Wusterwitz
Wusterwitz Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Potsdam-Mittelmark tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 23,43 km2. 3151 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Wusterwitzning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Esenler, Kastamonu
Esenler - Turkiyaning Kastamonu viloyati Kastamonu tumaniga qarashli qishloq.
Cluj okrugi
Cluj okrugi  - (Județul Cluj; Kreis Klausenburg, Kolozs megye) - Ruminiya davlati Transilvaniya shahridagi okrug
Nomi
Vegrchada Kolozs megye deb ham nomlanadi. Nemischada esa Kreis Klausenburg deb tanilgan. XI asrdan beri Vengriya qiroligi tarkibida Kolozs okrugi (Comitatul Cluj) nomi bilan mavjud.
Opp (Alabama)
Opp AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Covington okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
6607 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 141,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 46,6 km2. Shundan 44,4 km2 quruqlik, 2,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 103 m balandlikda joylashgan.
Yoshikazu Nagai
Yoshikazu Nagai (永井 良和; 16-aprel 1952-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1971-yili 13-avgust Islandiya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 69 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Pira (Tarragona)
Pira (Tarragona) Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,01 km2. Aholisi — 502 kishi (2010).
Xitoy-tibet tillari
thumb Xitoy-tibet tillari, sin tibet tillari — jahondagi eng yirik til oilalaridan biri; XXR, Myanma (Birma), Nepal, Butanda va Hindistonning shim.sharqiy qismida tarqalgan 100 dan ortiq, baʼzi maʼlumotlarga kura, bir necha yuz qabilaviy va milliy tilni oʻz ichiga oladi. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni, 2003-yil maʼlumotlariga koʻra, 1 mlrd. 360 mln.dan ortadi (shundan 1 mlrd. 320 mln.dan ortiqrogʻi xitoy tilida soʻzlashadi).
Hozirgi tilshunoslikda Xitoy-tibet tillarit., odatda, ularning ichki boʻlinishi va dunyo lingvistik xaritasidagi oʻrniga qarab 2 asosiy tarmoqqa ajratiladi: 1tarmoqni koʻplab lahjalar va sheva guruhlariga ega boʻlgan xitoy tili tashkil etadi. Baʼzi tasniflarda dungan tili ham shu tarmoqqa mansub deb koʻrsatiladi; 2tarmoqni tibetbirma tillari tashkil etadi. Ushbu tarmoqdagi asosiy tillar yoki qarindosh tillar guruxlari quyidagilardir: birma tili — Myanma davlatining rasmiy tili (35 mln.ga yaqin kishi soʻzlashadi); tibet tili — asosan XXRda, qisman Nepal va Butanda, Hindistonning Kashmir hududida tarqalgan (6 mln.ga yaqin kishi soʻzlashadi), karen tillari — Myanma va Tailandsa tarqalgan (tegishli ravishda 3,5 mln.dan va 200 mingdan ortiq kishi soʻzlashadi); xani — XXRda tarqalgan (1,5 mln.ga yaqin kishi soʻzlashadi), manipuri — Hindistonning Assom va Tripuri shtatlarida, shuningdek, Bangladesh va Myanmada tarqalgan (1 mln. 300 mingga yaqin kishi soʻzlashadi); bodo (kachari) — Hindistonda tarqalgan (800 ming kishi soʻzlashadi); g ar o — Hindistonda tarqalgan (800 ming kishi soʻzlashadi); szinpo (kachin) — XXR va Myanmada tarqalgan (600 mingdan ortiq kishi soʻzlashadi); lisu — XXRda tarqalgan (600 mingga yaqin kishi soʻzlashadi); tamang, nevar va gurun tillari — Nepalda tarqalgan (har birida 500 mingdan ortiq kishi soʻzlashadi) va boshqa
Xitoy-tibet tillarit. boʻgʻinli, ozmikoʻpmi agglyutinatsiyaga moyil boʻlgan amorf tillardir. Boʻgʻin asosiy fonetik birlik boʻlib, bunda boʻgʻinlar chegarasi bir paytning oʻzida morfema va soʻzlarning chegarasi ham hisoblanadi. Boʻgʻin tarkibidagi tovushlar qatʼiy belgilangan tartibda joylashadi. Boʻgʻin oxirida uchraydigan undoshlar soniga Karaganda boʻgʻin boshida uchrashi mumkin boʻlgan undoshlar soni ortikroqair. Koʻp tillarda ton mavjud (qarang Tonal tillar). Tarixi yaxshi oʻrganilgan tillarda konsonantizm (undoshlar tizimi)ning astasekin soddalashgani hamda unlilar va tonlar tizimining murakkablashganini kuzatish mumkin. Umumiy qoidaga koʻra, morfema boʻgʻinga teng keladi, oʻzak esa oʻzgarmaydi. Lekin barcha Xitoy-tibet tillarit.da xam ushbu qoidaga toʻliq rioya qilinavermaydi. Oʻzaklarni qoʻshish soʻz yasashning asosiy usulidir.
Xitoy-tibet tillarit.ning yozuvlari 3 asosiy turga: ideografik yozuv, hind yozuvidan kelib chiqqan fonetik yozuv va yaqin vaqtlarda lotin yoki rus alifbolari asosida yaratilgan yozuvlarga boʻlinadi. 1turdagi yozuvga xitoy iyerogliflari (qarang Xitoy yozuvi; ilk yozma yodgorliklari mil. av. 14—13-asrlarga mansub), tangut yozuvi (11-asr, hozir yoʻqolgan), nasa yozuvi, i yozuvi kabilar kiradi. 2turdagi yozuvga eng avvalo tibet alifbosi (7-asrdan mavjud) vabirma alifbosi (11-asrdan mavjud) kiradi. Nevari (12-asrdan maʼlum), rong (17-asr oxiridan maʼlum), manipuri va birma yozuvlari uncha keng tarqalmagan. Mazkur yozuvlarning umumiy oʻziga xosligi shundaki, ularda "a" unlisi maxsus shaklga ega emas — tegishli undoshlar ana shu unli bilan birga oʻqiladi; boshqa unlilarning belgilari ham undoshni ifodalovchi harfning yo ostiga, yo ustiga joylashtiriladi. Lotin alifbosi asosidagi yozuvlar XXR va Myanmadagi bir qancha tillar (mas, i tili) uchun ishlab chiqilgan. Rossiya va Qozogʻistonda yashovchi dunganlar esa rus alifbosi asosidagi yozuvdan foydalanadilar. Xitoy-tibet tillarit.ni kiyosiy va tipologik oʻrganish 19-asrning 80—90-yillaridan boshlangan.
Xishrov kishmishi
Xishrov kishmishi, Xishravi — oʻrtapishar xoʻraki va mayizbop uzum navi. Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik institutining Samarqand filialida Nimrang va Qora kishmish navlarini chatishtirib chiqarilgan (G. V. Ogiyenko, K. V. Smirnov va A. F. Gerasimova). Sharkiy ekologikgeografik navlar guruhiga mansub. Tupi kuchli oʻsadi. Bargi yirik, dumaloq, 5 boʻlmali, oʻrtacha kertikli. Guli ikki jinsli. Uzum boshi oʻrtacha kattalikda (250 g). Shakli konussimon, shingillari oʻrtacha zich yoki zich. Gʻujumi yirik, ovalsimon, rangi oqishqahrabo. Poʻsti qalin, etdor, sershira, xushxoʻr. Tarkibida qand miqdori 26—27%, nordonligi 3,5—4,5%. Novdalari yaxshi pishadi. Hosili faol harorat yigʻindisi 3000-3275° da 140-145 kunda toʻliq yetiladi. Hosildorligi 140145 s/ga. Yangiligida yeyiladi, mayiz solinadi. Uzoq joylarga yuborishga chidamli. 1982-yildan Buxoro va Navoiy viloyatlarida ekish uchun davlat reyestriga kiritilgan.
Parker (Colorado)
Parker AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Douglas okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 37,8 km2. Shundan 37,8 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1789 m balandlikda joylashgan.
Gotika
Gotika (gotico — german qabilalaridan gotlar nomidan), gotika uslubi — Gʻarbiy, Markaziy va qisman Sharqiy Yevropa mamlakatlarida oʻrta asrlar sanʼatida hukm surgan badiiy uslub. "G." termini Uygʻonish davrida qoʻllanila boshlagan. 12-asrda roman uslubi oʻrniga yuzaga kelgan. G.da yetakchi oʻrinni meʼmorlik egalladi, unda meʼmorlik, haykaltaroshlik va rangtasvir (asosan vitraj)ning uygʻunligi buyuk namunasi boʻlgan ibodatxona alohida oʻrin tutadi. Ibodatxona qurishning yangi loyiha tizimi ishlab chiqildi: bosh tarzi uchli ravoqli va gumbazlari qovurgʻali (nervyur), ogʻirligi arkbutanlar orqali tashqi devor va tayanch ustunlar (kontrfors)ga oʻtkazilgan sinchli tuzilma. Gumbaz toʻshamalari yengil qalamalar b-n toʻldirilgan, ustun oralaridagi yirik oynalar vitrajlar b-n bezatilgan, gʻarbiy tarzida minoralar (bal. 150 m gacha) qurilgan. Bu yangi loyiha neflar kengligi va bino balandligini birmuncha oshirgan. Shuning hisobiga inshoot yengil, mujassamotiga koʻra koʻkka choʻzilgan. Ichi va tashqarisi haykallar va nafis tosh oʻymakori bezaklar b-n bezatilgan. Mujassamotida panjarali baland minoralar muhim oʻrin tutgan. G. meʼmorligiga uchli vimperglar, deraza va peshtoqlar, doira shaklidagi oynalar, bezak qism (fial)lar va sh.k. meʼmoriy shakllar xos.
Niderlandiya, Shim. Germaniya, Skandinaviya, Ispaniya, Italiya, Polsha, Chexiya, Latviya, Estoniya va b. joylarda ham G. mahalliy anʼanalar taʼsirida rivojlandi. G.ning ilgʻor usullari Uygʻonish davri va barokko meʼmorligiga ijobiy taʼsir koʻrsatdi.
G. tasviriy sanʼati diniy va dunyoviy dunyoqarashlardagi uygʻunlikni saqlagan holda rivojlandi, ayni vaqtda voqelikni uning hodisalari b-n birga aks ettirishga intildi. Ibodatxonalar bezagida haykal va relyeflar (mas. Reyms ibodatxonasida 2300 dan ortiq haykal), vitrajlar (Sen-Deni, Shartr va b.da) keng qoʻllanilgan, tasviriy sanʼat asarlari meʼmoriy mujassamotga boʻysundirilgan. Diniy mavzudagi asarlar b-n bir qatorda maishiy lavhalar, mehnat jarayoni aks etgan, baʼzan hajviy lavhalar ham uchraydi (Parij, Amyen, Strasburg va b. joylardagi ibodatxonalar). Amaliy bezak sanʼati yuksak darajada rivojlandi: tosh va fil suyagi oʻymakorligi, metall buyumlar, emal va sh.k. Rangtasvirda nisbatan kitob miniatyurasi keng taraqqiy etdi, unda tarixiy va maishiy lavhalar haqqoniy aks ettirildi.
Oʻzbekistan hududida 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida G. uslub-belgilari meʼmorlikda paydo boʻldi (mas, Toshkent sh.dagi Kirxa binosi).
Gotika (gotico - odatlanilmagan) o'rta asrlarda rivojlanayotgan G'arbiy, Markaziy va Sharqiy Yevropani o'z qamroviga olgan san'at turidir. Gotika roman tarzini o'rnini bosib kelgan. Gotik tarz asosan me'morlikda ishlatilish bilan bir qatorda, o'z ichiga haykaltaroshlik, rassomlik, kitob miniaturasini ham olar edi.
Gotika XII asrda Fransiyaning shimolida kelib chiqgan va XIII asrda Germaniya, Avstriya, Chexiya, Ispaniya va Angliyaga tarqalgan. Gotika Italiyaga boshqa davlatlarga qaraganda kechroq kirib kelgan. Sharqiy Yevropaga gotika undan ham kechroq kirib kelgan va uzoqroq saqlanib qolgan (XVI asrgacha)
XV-XVI asrlarda qurilgan gotik binolarga «neogotika» termini ishlatiladi.
Gotiko ゴシック建築 Gotiek
Azadii Zanan (Roʻdakiy tumani)
Azadii Zanan — Roʻdakiy tumanidagi Sarikishtiy qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Azadii Zanandan tuman markazigacha 19 km, mahalla markazigacha 1 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 2641 kishi (2017 y.), tojiklar.
Buxoro viloyat axborot-kutubxona markazi
Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro viloyat Axborot-kutubxona markazi — Oʻzbekistonning Buxoro shahrida joylashgan kutubxona. 1921-yil 30-iyunda ochilgan. Avvalgi nomlari: Eski Buxoro shahar markaziy kutubxonasi, Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro oblast kutubxonasi.
Tarixi
XVI asrda Buxorodagi eng katta kutubxona Qulbobo Koʻkaldoshga tegishli boʻlgan. XIX asrning ikkinchi qismida Amir Muzaffar Buxoro madrasalaridagi barcha kitoblarni davlat gʻaznasiga topshirilishini buyuradi. Keyinroq, bu kitoblarning bir qismi amir kutubxonasiga berilgan. 1920-yilning sentyabrida Buxoro amirligining tugatilishi ortidan Buxoroga maxsus komissiya tashrif buyurdi.
„Izvestiya SIK Sovetov Turkestanskoy Respubliki“ gazetasining 1920-yil 28-oktyabrdagi 245-sonida Buxoroda koʻplab kitoblar va qoʻlyozmalarni oʻzida jamlashi mumkin boʻlgan bino jihozlanganligi haqida xabar bosildi. Bu ishlarda BXSR maorif noziri Muso Saidjonov tashabbuskor boʻldi.
1921-yil 30-iyun kuni Eski Buxoro shahar markaziy kutubxonasi ochildi. 1936-yilda Eski Buxoro kutubxonasi fondidagi ayrim qoʻlyozmalar Toshkentdagi Alisher Navoiy nomidagi kutubxonaga oʻtkazilgan.
Maorif xalq komissarligining qarori bilan 1938-yilda kutubxona „Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro oblast kutubxonasi“ nomi bilan qayta tashkil etildi.
1971-yil kutubxona uchun 500 000 kitobga moʻljallangan bino qurilgan va kutubxona shu binoga koʻchirilgan.
Kutubxonaga turli yillarda Ibodullo Odilov, Olimsho Hamroshoyev (1929—1961-yillarda rahbarlik qilgan), Muborak Rahmonova (1961—1986-yillarda rahbarlik qilgan) rahbarlik qilishgan.
Kutubxona fondi
Kutubxona 1921-yilda 1187 nusxa kitob fondi bilan ochilgan va 350 nafar kitobxonga xizmat koʻrsatgan. 2016-yilga kelib kutubxona fondi 239 066 taga yetgan.
Kuvi
Kuvi – temirchi yoki duradgor tomonidan tayyorlangan silindrsimon shakldagi qatiqdan yog‘ni ajratib olishda foydalanadigan maxsum moslama. Kuvi O‘zbekistonning turli hududlarida “guppi”, “kuva”, “guu”, "quvi" kabi nomlar bilan ham ataladi. Ishlatish usuli: kuviga qatiq solinadi. Qatiqni pishish uchun to‘rt parrakli “kuvyog‘och” bilan yuqoridan pastga qarab bir xil bosim beriladi. “Tegina xonim bahordan boshlab, o‘zi xizmatchilarning boshida turib, yog‘li qatiqdan kuvi pishar, olingan har bir yumaloq yog‘ni suvi sirqib ketgunga qadar qo‘lda chekib, me’yorida tuzlangandan so‘ng, yangi so‘yilgan qo‘yning obdon tuzga bo‘ktirilgan qoriniga havo kirmaydigan qilib joylar edi”.
Adabiyotlar
Karim Mahmudov. O'zbek tansiq taomlar
Gries am Brenner
Gries am Brenner Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Innsbruck Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 55.8 km2. 1221 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Krivoy Rog temir ruda havzasi
Krivoy rog temir ruda havzasi — dunyodagi ulkan temir ruda havzalaridan biri. Ukrainaning Dnepropetrovsk viloyatidagi Ingulets, Saksagan va Jyoltaya daryolari boʻylab joylashgan. Temir rudalarning sifati va zahiralari boʻyicha jahonda oldingi oʻrinlarda turadi. Eniga 2–7 km masofaga ega boʻlgan temirli havza NikoloKozelsk st-yasidan shim.ga tomon 100 km ga choʻzilgan.
Havzadagi rudali kvarsitlar temirga boy boʻlib, magnetitli va temirli kvarsit turlariga boʻlinadi. Birinchisida temirning miqdori 46—47% ni, temirli kvarsitlarda esa 25—45% ni tashqil qiladi. Temirli kvarsitlar saralanib, tarkibida 60% temir boʻlgan konsentratlar olinadi.
Ruda ochiq usulda (umumiy ishlab chiqarishning 80%) va yer osti uslubda qazib chiqariladi. Kondan yiliga 104 mln. t dan tovar rudasi qazib olinadi (1984). Ruda Ukraina qora metallurgiyasi ehtiyojlari uchun foydalaniladi hamda boshqa davlatlarga eksport qilinadi. Krivoy Rogda temir rudalar negizida kon va metallurgiya sanoati korxonalari bilan birgalikda, mashinasozlik, kokskimyo, oziq-ovqat, yengil sanoat korxonalari bir qancha ilmiy tadqiqot institutlarini oʻz ichiga oluvchi ixtisoslashgan sanoat majmuasi tashqil qilingan. Havzasi 1881-yildan boshlab oʻzlashtirilgan.
Seignelay
Seignelay Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1546 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 114,5 nafar kishi.
Kronprinzenkoog
Kronprinzenkoog Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 28,85 km2. 892 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Kronprinzenkoogning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 2270
NGC 2270 Yakkashox yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni William Herschel 1786-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Xlamidoz
Xlamidoz - OOZ, rikketsioz, keratokonʼyunktivit — hayvonlarning oʻtkir yuqumli kasalligi. Koʻp hollarda X. katta iktisodiy zarar keltiradi, kasallik hayvonning koʻr boʻlishi bilan tugashi mumkin. Kasallikni reketsiyalar qoʻzgʻatadi. X. bilan barcha qishloq xoʻjaligi hayvonlari, koʻproq qoramollar zararlanadi. Kasallik yilning barcha fasllarida uchrashi mumkin, biroq issiq paytida koʻproq va ogʻirroq kechadi. X.ning yashirin davri 2— 12 kun. Koʻproq bir koʻz, kamroq ikkala koʻz ham zararlanadi. Tana harorati koʻtariladi, holati yomonlashadi, koʻzidan koʻp miqdorda shilliqyiringli suyuqlik oqadi. Soʻngra abssess oʻzoʻzidan yoriladi, uning oʻrnida yara hosil boʻladi. Hayvonning ahvoli yaxshilanib, astasekin sogʻayadi. Kasallikning epizootologiyasi, klinik belgilari hamda konʼyunktiva surtmasini mikroskopda tekshirish orqali tashhis qoʻyiladi.
Dundalk (Maryland)
Dundalk AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Baltimore County okrugi tarkibiga kiradi.
Xlamidoz
Davolash: kasal mollar salqin xonalarda saqlanib, antibiotiklar qoʻshilgan turli malham dorilar (mazlar yoki linementlar) qoʻllaniladi. Ogʻir hollarda novokainli blokada qilish yaxshi samara beradi.
Dundalk (Maryland)
Aholisi
62306 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Maramureș okrugi
Maramureș okrugi – (Județul Maramureș) Ruminiya davlati Maramureș hududidagi okrug. Okrug joylashuvi – Baia Mare shahriga to'g'ri keladi.
Dundalk (Maryland)
Geografiyasi
Maydoni — 45 km2. Shundan 34,4 km2 quruqlik, 10,6 km2 esa suv maydonidir.
Maramureș okrugi
Nomi
Vengrchada Máramaros megye, Ukrainchada Мараморо́щина, Nemischada Kreis Marmarosch va Ibroniychada מארמאראש deb ataladi.
Xlamidoz
Oldini olish: hayvonlarni statsionar nosogʻlom xoʻjaliklardan chiqarmaslik tavsiya etiladi. Mollar kish faslida bir oyda bir marta, yoz oylarida esa har kuni koʻzdan kechiriladi. Sogʻlom mollarning koʻziga profilaktika maqsadida antibiotiklardan tayyorlangan mazlar yoki emulsiyalar suriladi, pashshalarga qarshi kurashiladi.
Hoshim Nurmamatov.
Pontils
Pontils Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 68,55 km2. Aholisi — 131 kishi (2010).
Quingey
Quingey Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1049 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 123,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,5 km2. Dengiz sathidan 259 – 522 m balandlikda joylashgan.
Xlodvig I
Xlodvig I (Chlodvig) (465 yoki 466-511) — sali franklari qiroli (481 yildan), keyinchalik Frank davlati qiroli. Merovinglar sulolasidan. 486 yil Gallshting kichik bir kismini boshqargan. Rimning sobiq noibi Siagriy qoʻshinlari ustidan gʻolib kelib, oʻz yerini Luaragacha kengaytirib olgan va Frank davlatini barpo etgan. Alemannlar yerining katta kismini egallagan (496 y.). X.I. Galliyadan vestgotlarnch quvib chiqargan va Reyn daryosining oʻrta oqimi boʻyidagi franklarni oʻziga boʻysundirgan. 496 yil xristianlikni qabul qilgan. Parijni oʻzining qarorgohiga aylantirgan. X.I qirollik hokimiyatini mustahkamlab, uni merosiy hokimiyatga aylantirgan. Uning davrida Sali haqiqati (franklarning huquqiy normalari toʻplami) yaratilgan.
Sauvain
Sauvain Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Montbrison tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
429 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 29,7 km2. Dengiz sathidan 640 – 1631 m balandlikda joylashgan.
Beta zarra
thumb|400x400px| [[Alfa-zarralar|Alfa nurlanishi geliy yadrolaridan iborat va ularni qog'oz varag'i bilan osongina to'xtatish mumkin. Elektronlar yoki pozitronlardan tashkil topgan beta nurlanishi yupqa alyuminiy plastinka bilan to'xtatiladi, lekin gamma nurlanishi qo'rg'oshin yoki beton kabi zich material bilan himoya qilishni talab qiladi. ]] Beta-zarracha, beta-nur yoki beta-nurlanish (belgilanishi β) beta-parchalanish jarayonida atom yadrosining radioaktiv parchalanishi natijasida chiqariladigan yuqori energiyali, yuqori tezlikdagi elektron yoki pozitrondir. Beta-yemirilishning ikkita shakli mavjud boʻlib, ular mos ravishda elektron va pozitron hosil qiluvchi β− yemirilish va β+ yemirilishdir.
Energiyasi 0,5 MeV boʻlgan beta zarralar havoda bir metrga yaqin masofaga bora oladi va bu masofa zarracha energiyasiga bogʻliq.
Beta zarralar ionlashtiruvchi nurlanishning bir turi boʻlib, radiatsiyadan himoya qilish maqsadida gamma nurlaridan koʻra koʻproq ionlashtiruvchi, lekin alfa zarrachalariga qaraganda kamroq ionlashtiruvchi hisoblanadi. Ionlashtiruvchi taʼsir qanchalik yuqori boʻlsa, tirik toʻqimalarga shunchalik katta zarar yetkaziladi, ammo nurlanishning kirib borish masofasi ham shunchalik qisqa boʻladi.
β− yemirilish (elektron emissiya)
thumb| Beta parchalanishi. Beta zarracha (bu holda manfiy elektron) [[Atom yadrosi|yadro tomonidan chiqariladi. Antineytrino (ko'rsatilmagan) har doim elektron bilan birga chiqariladi. Erkin neytronning parchalanishida proton, elektron va elektron antineytrinosi hosil bo'ladi.]] Neytronlari koʻp boʻlgan nostabil yadro β− yemirilishi mumkin, bunda neytron protonga, elektronga va elektron antineytrinosiga (neytrinoning antizarrasi) parchalanadi: