cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sanatoriy
Sanatoriy (lot. sano — davolayman, sogʻaytiraman) — davolashprofilaktika muassasasi Slarda tabiiy davolash omillari (iqlim, mineral suvlar, shifobaxsh balchiq va boshqalar) bilan bir qatorda davo badan tarbiyasi qoʻllaniladi, parhez ovkatlar beriladi, davo va dam olish tartibiga amal qilinadi. Sanoat korxonalariga yaqin joylarda ishchixizmatchilar uchun sanatoriyprofilaktoriylar tashkil qilinadi. Sanatoriyprofilaktoriylar korxona maʼmuriyati va kasaba uyushmalari nazoratida boʻladi. Oʻzbekiston S.larida iqlim, kuyosh, balneobalchiq bilan davolash, davolash fizkulturasi va terrenkurdan keng foydalaniladi. Slar kurortlarda va iqlimi, tabiati, sanitariyagigiyena shartsharoitlari qulay boʻlgan yerlarda (mahalliy S.) joylashadi. Bularga Shohimardon, Oqgosh, Chorvoq dam olish zonalari kiradi.
Yurtimiz aholisini oʻzi yashab turgan odatdagi iqlim sharoitlarida soiyumlashtirish uchun noyob tabiiy iqlim omillariga ega boʻlgan Slar bor. Bularga "Oqtosh", "Zomin", "Kosonsoy", "Miroqi" S.lari kiradi. Shuningdek, respublikada mineral suvlarning barcha turlarini oʻz ichiga olgan boy gidromineral resurslar mavjud. "Chimyon" Seida "Matsesta" suviga oʻxshash sulfidli (vodorod sulfidli) suv, "Chortoq", "Nihol" S.sida yod va brom miqdori yuqori boʻlgan yodbromli suv, "Chinobod", "Turon", "Boʻston", "Botanika", "Sitorai Mohi Xosa", "Kosonsoy" Slarida Saki, Yevpatoriya kurortlarining suvidan qolishmaydigan kam minerallashgan gidrokarbonat, natriy xloridli suv, "Abu Ali ibn Sino" S.sida tabiiy radionli suv bor. Bu shifobaxsh suvlardan bemorlar ichadilar, vanna (dush) qabul qiladilar va davo maqsadlarida foydalanadilar. Bu Slar hozirgi kun talabiga javob beradigan zamonaviy davolashdiagnostika bazasiga ega. Slarda davolashdiagnostika muolajalarini olib borish uchun malakali shifokorlar, tibbiy asbobuskunalar bilan jihozlangan xonalar va lablar mavjud. Oʻzbekistonda kattalar, bolalar va oilaviy Slar bor. Tibbiy yoʻnalishiga qarab Slar sil bilan ogʻrigan bemorlar uchun (bu Slarga yoʻllanma bepul), qon aylanish aʼzolari, ovqat hazm qilish aʼzolari, nafas olish aʼzolari kasalliklari, moddalar almashinuvining buzilishi, asab tizimi va tayanchharakat aʼzolari, endokrin kasalliklarini davolashga moʻljallangan boʻladi. Slar bir va koʻp profilli boʻlishi mumkin. Respublikamizdagi bir profilli Slarga "Umid gulshani" (ginekologik va andrologik); "Sitorai Mohi Xosa" (buyraktosh), "Oktosh", "Zomin" (nafas olish aʼzolari) kiradi.
Sanatoriykurortda davolash samaradorligi va natijalarning barqarorligi bemorlarni S. va kurortlarga toʻgʻri tanlab yuborishga bogʻliq. S.ga bemorlar davolashprofilaktika muassasalarida tibbiy koʻriqdan oʻtkazilib, keyin yuboriladi. Vrach bemorga sanatoriykurort kartasini toʻldirib beradi. S.ga, asosan, kasalliklarning boshlangʻich davrida, shuningdek, statsionarda davolashga ehtiyoji boʻlmagan surunkali kasalliklar bilan kasallangan hamda turli kasalliklar va operatsiyalarni boshidan kechirgan bemorlarni tuzalish bosqichida yuboriladi.
Don Rickles
thumb|Rickles, [[2010]] Donald Jay Rickles (8-may 1926-yil – 6-aprel 2017-yil) amerikalik aktyor, stand-up (stendap) qiziqchi va musiqachidir.
Tugma
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Reserveknapper_til_Hans%27_uniform.jpg/220px-Reserveknapper_til_Hans%27_uniform.jpg|thumb| Daniyalik [[Birinchi jahon urushi artilleriya leytenanti kiyimidagi tugmalar]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Three_holes_buttons.jpg/200px-Three_holes_buttons.jpg|right|thumb|216x216px| Sabzavotli fil suyagidan tayyorlangan zamonaviy tugmalar Tugma — ikki mato boʻlagini ilmoq orqali yoki teshigidan ip oʻtkazib tikish orqali birlashtiradigan mahkamlagich.
Zamonaviy kiyim va moda dizaynida tugmalar odatda plastmassadan yasaladi, ammo metall, yogʻoch yoki dengiz chigʻanogʻidan ham tayyorlanishi mumkin. Tugmalar hamyon va sumka kabi konteynerlar uchun ham ishlatilishi mumkin. Tugmalar kiyim va shunga oʻxshash narsalarga bezak uchun tikiladi. Amaliy sanʼat va hunarmandchilikda tugma xalq amaliy sanʼati namunasi, studiya hunarmandchiligi yoki hatto miniatyura sanʼati asari boʻlishi mumkin. Arxeologiyada tugma muhim artefakt boʻlishi mumkin.
Koumpounofobiya bu hidli va iflos tugmalar haqidagi xabarlar bilan bogʻliq boʻlgan tugmalardan qoʻrquvdir.
Tarixi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2b/Spanish_button_ca._1650-75_12mm_f%26b.jpg/230px-Spanish_button_ca._1650-75_12mm_f%26b.jpg|right|thumb|230x230px| Ispancha tugmasi tax. 1650-1675-yillar (taxminan 12 mm). Hind-Pokiston Hind vodiysi sivilizatsiyasida Kot Diji fazasida (miloddan avvalgi 2800—2600-yillar), Shotlandiyaning Burgutlar maqbarasida (miloddan avvalgi 2200-1800-yillar), Xitoyda (miloddan avvalgi 2000-1500-yillar) va Qadimgi Rimda bronza davri obidalarida mahkamlagichlar emas, balki bezak yoki muhr sifatida ishlatiladigan tugmalar hamda tugmaga oʻxshash narsalar topilgan.
Miloddan avvalgi 2000-yilga kelib Hind vodiysi sivilizatsiyasida dengiz chigʻanogʻidan yasalgan tugmalar bezak maqsadlarida ishlatilgan. Baʼzi tugmalar geometrik shakllarda oʻyilgan boʻlib, ular kiyimga ip bilan biriktirilishi uchun teshiklar teshilgan. Ian McNeilning (1990) taʼkidlashicha, „tugma dastlab mahkamlashdan koʻra koʻproq bezak sifatida ishlatilgan, eng qadimgi tugma maʼlumki, Hind vodiysidagi Mohenjo-daroda topilgan. U kavisli chigʻanoqdan yasalgan va yoshi taxminan 5000-yilni tashkil etadi“.
Messier 37
M 37 tarqoq toʻdasi (Messiye Obyekti 37, NGC 2099) ― Aravakash yulduz turkumidagi tarqoq yulduzlar toʻdasidir.
Tugma
Tarixi
Misrning oʻn sakkizinchi sulolasi oʻz ortidan qimmatbaho metallardan yasalgan tikuv tugmalari orqali yasalgan bezakli parik qoplamalarini qoldirgan.
Rim imperiyasining charm buyumlari dastlabki teshikli tugmalarni oʻz ichiga oladi, legionerlarning Loculus deb nomlanuvchi xaltalari metall qisqich yoki tugmachani teri tirqishiga kiritish orqali yopilgan. Shunga oʻxshash mexanizm keyinchalik oʻrta asrlarning dastlabki poyabzallarida paydo boʻladi. Tugmalar Vizantiya imperiyasida manjetlarni yopish va Misr tunikalarining boʻyinlarini mahkamlash uchun vosita sifatida miloddan avvalgi V asrdan avvalroq paydo boʻlgan.
Messier 37
Toʻdada 19 ta oq mitti yulduzlar kuzatiladi, ulardan 11 tasi 0,75 dan 0,95 gacha boʻlgan Quyosh massasi oraligʻida. Ushbu toʻdadagi oq mitti yulduzlardan biri bu turdagi obyektlar nisbatan juda katta 1,28 Quyosh massasiga ega.
Tugma
Konteynerlar sifatida
Eng kamida XVII asrdan boshlab, qutiga oʻxshash metall tugmalar maxsus maqsadda yasalgan. Tugmalar giyohvand moddalar kontrabandachilari noqonuniy moddalarni yashirish va tashishga urinishgan narsalardan biri boʻlib kelgan. Kamida bitta zamonaviy kontrabandachi bu usuldan foydalanishga harakat qilgan.
Messier 37
NGC 2099 asosiy ketma-ketligidagi yulduzlar soni taxminan 1599 yulduzni tashkil etadi. NGC 2099 dagi qizil yulduzlarning ulushi NGC 6866ga qaraganda koʻproqdir.
Toʻdada 24 ta oʻzgaruvchan yulduzlar topilgan. Ulardan 9 tasi Qalqonning Delta tipidagi oʻzgaruvchan yulduzlar (lekin, katta ehtimol bilan, ulardan faqat 2 tasi M 37 ga tegishli), 7 tasi tutilgan ikkilik yulduzlar va 1 tasi oʻziga xos oʻzgaruvchidir.
Tugma
Materiallar va ishlab chiqarish
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Button_stamping_machine%2C_Henri_Jamorski_Button_Factory%2C_Paris%2C_France%2C_1919_%2828206559760%29.jpg/220px-Button_stamping_machine%2C_Henri_Jamorski_Button_Factory%2C_Paris%2C_France%2C_1919_%2828206559760%29.jpg|right|thumb| Tugmalarni shtamplash mashinasi, Henri Jamorski tugmalari fabrikasi, Parij, Fransiya, 1919-yil Tugmalar deyarli barcha mumkin boʻlgan materiallardan: tabiiy hamda sintetik va ikkalasining kombinatsiyasidan ishlab chiqarilganligi sababli, tugmalarning moddiy tarkibi tarixi materiallar texnologiyasining vaqt jadvalini aks ettiradi.
Tugmalar hunarmandlar yoki rassomlar tomonidan xom ashyolardan yoki topilgan narsalardan (masalan, fotoalbomlarda) yoki ikkalasining kombinatsiyasidan ishlab chiqilishi mumkin. Shu bilan bir qatorda, ular past texnologiyali yozgi sanoat mahsuloti boʻlishi mumkin yoki yuqori texnologiyali fabrikalarda ommaviy tarzda ishlab chiqarilishi mumkin. Rassomlar tomonidan yaratilgan tugmalar sanʼat obyektlari boʻlib, tugma yigʻuvchilar orasida „studiya tugmalari“ (yoki oddiygina „studiyalar“) sifatida tanilgan.
Messier 37
Kuzatishlar
left|thumb|200x200px| Aravakash yulduz turkumida joylashgan M 37 tarqoq toʻdasi M 37 uchta mashhur Aravakash tarqoq toʻdasining eng yorqinidir. Boshqa yulduz turkumlari singari, uni kuzdan bahorgacha kuzatish mumkin. Teleskop izlovchisi yoki dala durbinlari bilan toʻdani θ Aravakash dan taxminan 5 daraja janubda kuzatish qiyin emas (aniqrogʻi, υ Aur da). Oʻrtacha optikli teleskopda (150-200 mm) toʻda yuzga yaqin oq-sariq xira yulduzlar boʻlib koʻrinadi, ular sochilgan manka yormasi kabi, okulyarning koʻrish maydonini toʻldiradi. Toʻda markazida toʻq sariq rangli qoʻsh yulduz yorqinligi va rangi bilan ajralib turadi.
Tugma
Materiallar va ishlab chiqarish
1918-yilda AQSh hukumati xalqaro tugma bozorini keng qamrovli oʻrganib chiqdi, unda sabzavotli fil suyagi, metall, shisha, galalit, ipak, zigʻir, qoʻrgʻoshinlar, mahkamlagichlar, emal, kauchuk, qorakoʻl, yogʻoch, shox, suyak, teri, qogʻoz, bosilgan karton, marvarid, selluloid, chinni, kompozitsion, qalay, rux, ksilonit, tosh, mato bilan qoplangan yogʻoch shakllar va papier-machedan yasalgan tugmalar sanab oʻtiladi. Sabzavotli fil suyagidan yasalgan tugmalar kostyumlar va koʻylaklar uchun eng mashhuri hisoblangan, papier-mache esa poyabzal tugmalarining eng keng tarqalgan turi boʻlgan.
Messier 37
Messiye katalogidagi osmon qoʻshnilari
thumb| M 37 tarqoq toʻdasi
Tugma
Materiallar va ishlab chiqarish
Hozirgi kunda qattiq plastmassa, dengiz chigʻanogʻi, metallar va yogʻochlar tugma ishlab chiqarishda eng koʻp ishlatiladigan materiallardir; Qolganlari esa faqat premium yoki antiqa kiyimlarda qoʻllaniladi yoki ularni kolleksiyalardagina uchratish mumkin.
Messier 37
"Messiye Marafoni" dagi kuzatishlar ketma-ketligi
… M 38 → M 36 → M 37 → M 35 → M 41 …
Tugma
Materiallar va ishlab chiqarish
Dunyo boʻylab tugmalar taʼminotining 60 % dan ortigʻi Xitoyning Yongjia okrugi Qiaotou shahridan keladi.
Bezatish va qoplama texnikasi
Tarixan tugmachalardagi modalar amaliy estetika va amaliy sanʼat yoʻnalishlarini ham aks ettirgan, tugma ishlab chiqaruvchilar zargarlik buyumlari, kulolchilik, haykaltaroshlik, rangtasvir, bosmachilik, metallga ishlov berish, toʻquvchilik va boshqa texnikalardan foydalanganlar. Quyida tugma yasashda qo‘llanilgan qurilish va bezatish usullaridan bir nechtasi keltirilgan: • Arita porcelain
• Daguerreotype
• Embroidery
• Filigree
• Intaglio
• Lacquerware
• Lithography
• Metallizing
• Metal openwork
• Opus interassile
• Passementerie
• Vitreous enamel
Birikish uslublari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Plastic_%26_fabric_buttons_showing_holes_%26_shank.jpg/220px-Plastic_%26_fabric_buttons_showing_holes_%26_shank.jpg|right|thumb| Uchta plastik tikuv tugmasi (chapda) va bitta mato bilan qoplangan tugma (oʻngda) link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/ShirtStuds.jpg/220px-ShirtStuds.jpg|thumb| Koʻylak toʻgʻnogʻichlari link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Durchsteckknoepfe.jpg/220px-Durchsteckknoepfe.jpg|thumb| Choyshab uchun plastik tirgaklar
1) Tugmachalar orqasida ichi boʻsh protrusion mavjud boʻlib, ular orqali ip bilan tugmachani yuzaga biriktirib tikiladi . Tugma ushlagichlari tugmachaning oʻzi kabi bir xil yoki boshqa moddaning alohida boʻlagidan tayyorlanishi va tugma orqasiga qoʻshilishi yoki toʻgʻridan-toʻgʻri tugmaning orqa tomoniga oʻyilgan boʻlishi yoki qoliplanishi mumkin.
2) Yassi yoki tikuvli tugmachalarda teshiklar mavjud boʻlib, ular orqali tugmachani matoga biriktirib, ipda tikiladi . Yassi tugmalar qoʻlda emas, balki tikuv mashinasida biriktirilishi mumkin.
3) Qattiq tugmachalar (shuningdek, tugmachalar yoki shunchaki tirgaklar) tor metall yoki plastik novda orqali ikkinchi tugmachali elementga ulangan haqiqiy tugmadan iborat. Birgalikda tutilishi kerak boʻlgan ikkita qarama-qarshi teshikdan oʻtib, haqiqiy tugma va uning hamkasbi uni bir-biriga bosib, birlashtirilgan holda ushlab turadi. Bunday tugmalarning mashhur misollari koʻylak tirgaklari va qoʻl tugmalaridir.
4) Qattiq mahkamlagichlar (shuningdek, bosim tugmalari yoki tirgaklar) mato orqali chimchilangan metall yumaloq disklardir. Ular koʻpincha kiyimda, xususan, jinsi buyumlarda uchraydi. Ular materialga xavfsizroq mahkamlanadi. Ular matoga mahkam bogʻlangan metall perchinga tayanganligi sababli, bosim tugmachalarini matoning yaxlitligini buzmasdan olib tashlash qiyin.
5) Magnit tugmalar, nomidan koʻrinib turibdiki, magnit boʻlish orqali bir-biriga bogʻlangan tugmalardir. Tugmalarni tikish yoki matoga yopishtirish orqali biriktirish mumkin.
Tugma oʻlchamlari
Tugmaning oʻlchami uning ishlatilishiga bogʻliq. Koʻylak tugmalari odatda kichik va bir-biriga yaqin joylashgan, palto tugmalari esa kattaroq va bir-biridan uzoqroq joylashgan boʻladi. Tugmalar odatda chiziq bilan oʻlchanadi (shuningdek, chiziqlar qisqartirilgan L deb ham ataladi), 40 ta chiziq 1 dyuymga teng. Masalan, baʼzi standart oʻlchamdagi tugmalar 16 chiziq (10.16 mm, erkaklar koʻylaklarining standart tugmalari) va 32 chiziqdan (20.32 mm, kostyum koʻylagidagi odatiy tugma) iborat boʻladi.
Muzey va galereyalarda
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Peter_Carl_Faberg%C3%A9_-_Buttons_-_1966.490_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg/230px-Peter_Carl_Faberg%C3%A9_-_Buttons_-_1966.490_-_Cleveland_Museum_of_Art.jpg|right|thumb|298x298px| Cleveland sanʼat muzeyidagi Peter Carl Faberge tugmalari Baʼzi muzeylar va sanʼat galereyalari oʻz kolleksiyalarida madaniy, tarixiy, siyosiy va/yoki badiiy jihatdan ahamiyatli tugmachalarga ega. Victoria and Albert muzeyida koʻplab tugmalar mavjud, xususan, Smithsonian instituti kabi zargarlik buyumlari kolleksiyasida ham shunday noyob tugmalar jamlanmasi uchraydi.
Birmingemdagi tugma ishlab chiqaruvchi Hammond Turner & Sons kompaniyasi rasm galereyasi va tugmalar bilan bogʻliq tarixiy maqolalar bilan onlayn muzeyga mezbonlik qiladi, jumladan, Charles Dickensning tugma yasash haqidagi 1852-yilgi maqolasi ham shu yerda saqlanadi. AQShda katta tugmalar kolleksiyalari Konnektikut shtatidagi Waterbury Button muzeyi, keng tugmalar arxiviga ega Monson, Massachusets shtatidagi Keep Homestead muzeyi va Gurnee shahridagi Illinois at The Button Roomda ommaviy tarzda namoyish etiladi.
Siyosatda
Siyosiy ahamiyatga ega kiyim tugmalarining asosan Amerika anʼanasi 1789-yilda George Washingtonning birinchi prezidentlik inauguratsiyasi bilan boshlangan koʻrinadi. Kolleksionerlar tomonidan „Washington inaugurals“ nomi bilan tanilgan tugmalar mis, jez yoki Sheffield plitasidan, paltolar uchun katta oʻlchamlarda va shimlar uchun kichikroq oʻlchamlarda yasalgan. Yigirma ikkita naqshda ishlangan va qoʻlda muhrlangan tugmalar hozirda juda qimmatli madaniy yodgorliklardir.
Taxminan 1840- va 1916-yillar oraligʻida kiyim tugmalari Amerika siyosiy namoyishlarida ishlatilgan va bugungi kunda ham kolleksiyalarda mavjud. Dastlab, bu tugmalar asosan guruchdan qilingan (shtamplangan yoki qoliplangan naqshli shox va rezina tugmalar ham mavjud) va ilmoqli ushlagichlarga ega edi.
Eng mashhur namoyish tugmalaridan baʼzilari Avraam Lincoln uchun yasalgan tugmalardir. Lincolnning inauguratsiyasi va boshqa hayotiy voqealari, jumladan, uning tugʻilishi va oʻlimi xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik tugmachalari ham yasalgan va ular ham hozirda muhim kolleksiya hisoblanadi.
Metil guruhi
right|thumb|403x403px| Metil guruhini ifodalashning turli usullari ( ko'k rang bilan belgilangan) Metil guruhi - kimyoviy formulaga ega, uchta vodorod atomi bilan bog'langan bitta uglerod atomini o'z ichiga olgan metandan olingan alkil.CH3. Formulalarda guruh ko'pincha Me deb qisqartiriladi. Ushbu uglevodorod guruhi ko'plab organik birikmalarda uchraydi. Bu ko'pchilik molekulalarda juda barqaror guruhdir. Metil guruhi odatda kattaroq molekulaning bir qismi bo'lib, molekulaning qolgan qismiga bitta kovalent bog' bilan bog'langan (\sCH3), u o'z-o'zidan uchta shakldan birida topilishi mumkin: metanid anioni (CH3−), metiliy kationi (CH3+) yoki metil radikali. Anion sakkizta valentlik elektronga ega, etti radikal va oltita kation. Uchala shakl ham yuqori reaktiv va kamdan-kam kuzatiladi.
Metil kation
Metiliy kationi (CH3+) gaz fazasida mavjud, ammo boshqa tarzda uchramaydi. Ba'zi birikmalar manbalari hisoblanadi CH3+ kationidir va bu soddalashtirish organik kimyoda keng qo'llaniladi. Masalan, metanolning protonlanishi SN2 yo'li bilan reaksiyaga kirishadigan elektrofil metillovchi reagentni beradi:
Xuddi shunday, metil yodid va metil triflat metil kationining ekvivalenti sifatida qaraladi, chunki ular kuchsiz nukleofillar tomonidan osonlik bilan SN2 reaksiyalariga kirishadi.
Metil anion
Metanid anioni (CH3−) faqat siyrak gaz fazasida yoki ekzotik sharoitda mavjud. U past bosimda (bir torr dan kam) ketenda elektr zaryadsizlanishi natijasida hosil bo'lishi mumkin va uning reaksiya entalpiyasi taxminan 252.2 kJ/mol ni tashkil qiladi.252.2 kJ/mol. Bu kuchli superbaza ; faqat litiy monoksit anioni (LiO-) va dietinilbenzol dianionlari kuchliroq ekanligi ma'lum.
Organik reaksiyalar mexanizmlarini muhokama qilishda metil litiy va tegishli Grignard reagentlari ko'pincha tuzlari hisoblanadi.CH3− ; va model tavsif va tahlil qilish uchun foydali bo'lishi mumkin bo'lsa-da, bu faqat foydali fantastika. Bunday reagentlar odatda metilgalogenidlardan tayyorlanadi:
bu yerda M ishqoriy metalldir.
Metil radikali
Metil radikali. U suyultirilgan gazlarda mavjud, ammo ko'proq konsentrlangan shaklda u etangacha dimerlanadi. U faqat ma'lum birikmalarning, ayniqsa –N=N- aloqasi bo'lgan birikmalarning termal parchalanishi natijasida hosil bo'lishi mumkin.
Reaktivlik
Metil guruhining reaktivligi qo'shni o'rnini bosuvchi moddalarga bog'liq. Metil guruhlari juda reaktiv bo'lishi mumkin. Masalan, organik birikmalarda metil guruhi eng kuchli kislotalarning hujumiga ham qarshilik ko'rsatadi.
Oksidlanish
Metil guruhining oksidlanishi tabiatda va sanoatda keng tarqalgan. Metildan olingan oksidlanish mahsulotlari quyidagilardir:CH2OH, –CHO va –COOH. Masalan, permanganat ko'pincha metil guruhini karboksil (-COOH) guruhiga aylantiradi, masalan, toluolni benzoik kislotaga aylantirish. Oxir oqibat, metil guruhlarining oksidlanishi yonishda ko'rinib turganidek, protonlar va karbonat angidridni beradi.
Metillanish
Demetilatsiya (metil guruhining boshqa birikmaga o'tishi) keng tarqalgan jarayon bo'lib, bu reaksiyaga kirishadigan reagentlar metillashtiruvchi moddalar deb ataladi. Umumiy metilleştirici moddalar dimetil sulfat, metil yodid va metil triflatdir. Metanogenez, tabiiy gaz manbai, demetilatsiya reaksiyasi orqali yuzaga keladi. Ubiquitin va fosforillanish bilan birgalikda metillanish oqsil funksiyasini o'zgartirish uchun asosiy biokimyoviy jarayondir.
Deprotonatsiya
Ba'zi metil guruhlari deprotonatsiya qilinishi mumkin. Masalan, asetondagi metil guruhlarining kislotaligi ((CH3)2CO) metandan taxminan 10 20 marta kislotaliroqdir. Olingan karbanionlar organik sintez va biosintezdagi ko'plab reaksiyalarda asosiy oraliq moddalardir. Yog 'kislotalari shu tarzda ishlab chiqariladi.
Erkin radikal reaksiyalar
Benzil yoki allilik pozitsiyalarga joylashtirilganda, C-H aloqasining kuchi pasayadi va metil guruhining reaktivligi ortadi. Ushbu kuchaytirilgan reaktivlikning bir ko'rinishi benzilxloridni olish uchun toluolda metil guruhining fotokimyoviy xlorlanishidir.
Xiral metil
Maxsus holatda bitta vodorod deyteriy (D) va boshqa vodorod tritiy (T) bilan almashtirilsa, metil o'rnini bosuvchi xiral bo'ladi. Optik jihatdan sof metil birikmalarini ishlab chiqarish usullari mavjud, masalan, xiral sirka kislotasi (CHDTCO2H). Xiral metil guruhlarini qo'llash orqali bir nechta biokimyoviy o'zgarishlarning stereokimyoviy kursi tahlil qilindi.
Aylanish
Metil guruhi R-C o'qi atrofida aylanishi mumkin. Bu gazsimon metilxlorid kabi eng oddiy holatlarda erkin aylanishdirCH3Cl. Ko'pgina molekulalarda qolgan R R–C o'qining C∞ simmetriyasini buzadi va uchta protonning erkin harakatini cheklovchi potentsial V (\phi) ni hosil qiladi. Etan namunasi uchun CH3CH3, bu etan to'siq nomi ostida muhokama qilinadi. Kondensatsiyalangan fazalarda qo'shni molekulalar ham potentsialga hissa qo'shadi. Metil guruhining aylanishini kvazelastik neytronlar tarqalishi yordamida eksperimental tarzda o'rganish mumkin.
Etimologiya
Fransuz kimyogarlari Jan- Batist Dyuma va Evgeniy Peligot metanolning kimyoviy tuzilishini aniqlagandan so'ng, uning kelib chiqishini ta'kidlash maqsadida yunoncha meti "vino" dan "metilen" va hȳlē "yog'och, daraxtlarning yamog'i" ni "yog'ochdan tayyorlangan spirt" ni kiritdilar. modda)". "Metil" atamasi taxminan 1840-yilda "metilen" dan qayta hosil bo'lish yo'li bilan olingan va keyinchalik "metil spirti" ni (1892-yildan beri " metanol " deb ataladi) tavsiflash uchun qo'llanilgan.
Metil - bu alkan (yoki alkil) molekulasi uchun organik kimyo atamasining IUPAC nomenklaturasi bo'lib, bitta uglerod mavjudligini ko'rsatish uchun "meth-" prefiksidan foydalanadi.
Geterozigotalik
Abdurafi Ashatov.
Abbasgulu Bakixonov
Bokuning uchinchi xoni Mirzo Muhammadxon II ning oʻgʻli edi. Keyinchalik u Rossiya imperatori armiyasida ofitser boʻlib xizmat qilgan va 1826-1828-yillardagi rus-fors urushida qatnashgan. Keyin nafaqaga chiqdi va Qubaga joylashdi. Rossiya boʻylab koʻp sayohat qildi va Aleksandr Pushkin kabi adabiyot arboblari bilan uchrashdi.
Yoshlik yillari
right|thumb|255x255px| Qubadagi Bakixonov uyi, hozirda uning nomidagi muzey Boshqa ma'lumotlarga koʻra, Bakixonov 1794-yil 10-iyunda tugʻilgan. Uning bolaligi Kavkaz tarixidagi hal qiluvchi davr - mintaqadagi siyosiy hukmronlik uchun Rossiya va Fors oʻrtasidagi janglar davriga toʻgʻri keldi. Bakixonov 3-Boku xoni Mirzo Muhammadxon II va gruzin xonimi Sofiyaning oʻgʻli edi. U akademik oʻqishni 7 yoshida boshlagan va tez orada fors tilini yaxshi oʻrgangan. 1813-yilda, xonlik hukmronligi tugatilganidan 7 yil oʻtgach, oila Qubaga koʻchib oʻtdi. U yerda Bakixonov ijtimoiy va hayot fanlari, gumanitar fanlar va tillarni chuqur oʻrgandi. Keyingi oʻn yil ichida u arab, turk va rus tillarini, keyinroq fransuz va polyak tillarini oʻrgandi. 1818-yilda birinchi ozarbayjon adabiy jamiyati “Guliston-i Iram”ni tuzdi. Uning she'riyati dastlabki bosqichda Bakixonovning islomga chuqur axloqiy va falsafiy aloqadorligini namoyon etdi. 1820-yilda u rus armiyasiga tarjimon sifatida qoʻshildi va qoʻzgʻolonchi Kazikumux xonligini (hozirgi Dogʻiston janubi) bostirishda qatnashish uchun buyruq oldi.
Siyosiy va diplomatik martaba
Bakixonov Kavkaz siyosiy hayotida faol ishtirok etgan. U 1820-yillarda Rossiya va Fors oʻrtasidagi chegara masalalarini muhokama qilish uchun mas'ul boʻlgan Rossiya diplomatik missiyasining a'zosi edi. 1823-yilda u Qorabogʻ viloyatining tavsifi uchun etnografik ma'lumot toʻplashda yordam berdi. 1828-yilda general Paskevich boshchiligidagi rus harbiy qoʻmondonligi safida boʻlib, Fors bilan tinchlik muzokaralarida qatnashdi. Natijada Turkmanchoy shartnomasi imzolandi. U Naxchivon xoni Ehsonni, shuningdek, Forsning bir qator kurd rahbarlarini Rossiya bilan ittifoq tuzishga koʻndirishga muvaffaq boʻldi. Bir yil oʻtib Bakixonov 1828-1829-yillardagi rus-turk urushida Karsni qamal qilishda qatnashgani uchun 4-darajali Muqaddas Vladimir medali bilan taqdirlandi. Bir muncha vaqt Sankt-Peterburgda Rossiya Tashqi ishlar vazirligida xizmat qildi va 1835-yilda nafaqaga chiqishdan oldin Kaunas, Riga va Varshavaga sayohat qilib, Quba yaqinidagi Amsar qishlogʻiga qaytdi.
Ta'lim sohasida martaba
Bakixonovning diniy qarashlari Yevropaning asosiy taʼsiri tufayli liberal edi. U diniy omma orasidagi aqidaparastlikni va ruhoniylarning obskurantizmini tanqid qildi. U mintaqada va umuman Rossiyada islom madaniyatini targʻib qilgan. Uning asosiy maqsadi Bokuda musulmon kolleji va Tbilisida Sharq tillari maktabini tashkil etish edi. 1832-yilda musulmonlar uchun fanlar rus, fors va ozarbayjon tillarida oʻqitiladigan yirik ta’lim muassasasini tashkil etish loyihasini ishlab chiqdi. U talabalar oʻrganishi kerak boʻlgan bir qancha darsliklarni yozdi. Loyiha tasdiqlash uchun Kavkaz gubernatoriga yuborilgan, ammo afsuski, e'tiborga olinmagan va hech qachon koʻrib chiqilmagan. Bakixonov, shuningdek, Ivan Krilovning bir qancha ertaklarini ozarbayjon tiliga tarjima qilgan, ammo hozirgacha faqat bittasi saqlanib qolgan. Uning ta'lim sohasidagi eng katta yutugʻi tarixda nashr etilgan birinchi fors tili grammatikasi qoʻllanmasi boʻlgan "Qonun-e Qudsiy"ni yozish boʻldi.
Asosiy asarlari
Boshqa asarlar: “Umumi Jogʻrafya” (Umumiy geografiya), “Kitob-i nasihat” (“Nasihatlar kitobi”) va boshqalar, ilmiy ocherklar, toʻplangan she’rlar, maqolalar, turli asarlarning ozarbayjon va rus tillariga tarjimalari va boshqalar.
Vafoti
1845-yilda Bakixonov hajga bordi. Muqaddas islomiy diqqatga sazovor joylarga ketayotib, u Fors shohi tomonidan iliq kutib olindi va Forsning eng yuqori darajali medali - Shir-e Xorshid bilan taqdirlandi. U yerda Isfahon, Yazd, Sheroz va Kirmonshohga ham tashrif buyurgan. Konstantinopolda Bakixonov sulton va tinglovchilar bilan uchrashdi va ular uning ba'zi ilmiy asarlariga, xususan, "Asror al-Malakut" asariga qiziqish bildirishdi va uning nusxasi unga taqdim etildi. U yerdan Bakixonov Makka va Madinani ziyorat qilish uchun ketdi. Madinadan Damashqqa qaytayotganda u vabo kasalligiga chalingan va 1847-yilda Hijozdagi (hozirgi Saudiya Arabistoni) Vodi Fotima shahrida vafot etgan.
Oilasi
1826-yilda Bakixonov oʻzining amakivachchasi va Kalb Husayn ogʻaning qizi Fatalixonning nevarasi Sakinaga (1807-y.) uylanadi va undan ikki qiz koʻradi:
Ilyas Merkes
Ilyas Merkes (1987-yil 8-yanvar, Al-Hasakada tugʻilgan) — suriyalik nafaqadagi futbolchi va hozirda murabbiy. Hozirda u Assyriska Futbol jamoasi boshqaruvchisi yordamchisi.
Wallace Shawn
thumb|Shawn, [[2014-yilda]] Wallace Michael Shawn 1943 – ) Amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Ahmad Ubaydullayev
Ahmadjon Inoyatovich Ubaydullayev (1954-yil 18-oktabr, Sovet Sotsialistik Respublikasining oʻzbek futbolchisi) — oʻzbek futbolchisi, himoyachi. Hozirda murabbiy.
Futbolchilik faoliyati
1971-yili Toshkentning „Paxtakor“ klubiga taklif qilingan, biroq oʻrinbosarlar jamoasida oʻynagan va 1976-yilning yozida Samarqandning „Dinamo“ klubiga yoʻl olgan. 1978-yili Toshkent ning „Paxtakor“ jamoasiga qaytib, ikki mavsum davomida 42 ta o‘yinda maydonga tushdi. 1981-yilda „ Boʻston Jizzax “ jamoasiga qoʻshildi. 1981-1982-yillarda SKA Xabarovsk ranglarini himoya qildi. 1983-yilda u Jizzax klubiga qaytdi va bu orada oʻz nomini Zvezda Jizzax deb oʻzgartirdi. 1984-yilda Kosonsoy ning „Kosonsoy“ klubiga oʻtib, oʻsha yerda futbolchilik faoliyatini yakunladi.
Murabbiylik faoliyati
Futbolchilik faoliyatini yakunlagach, murabbiylik faoliyatini boshlagan. 1991-yilda Toshkentning „Umid“ klubi texnik direktori lavozimida ishlagan. 1992-yilda Toshkentning „Paxtakor“ jamoasi o‘quv-mashg‘ulot yig‘iniga ishga kirdi va shu yerda mashg‘ulotlarda qatnashdi. 1994-yildan 1996-yil iyunigacha Toshkent MHSK ni boshqargan. 1999-yil boshida „Paxtakor“ni boshqargan, 1999-yilning mayigacha boshqargan. 2007-yilda Oʻzbekiston yoshlar terma jamoasi menejeri lavozimiga taklif qilingan, 2007-yilgacha boshqargan. U boshchiligidagi jamoa 19 yoshgacha boʻlgan Osiyo vitse-chempionligini qoʻlga kiritdi. Keyin esa Oʻzbekiston olimpiya terma jamoasini boshqargan. 2011-yil 25-iyun kuni Samarqandning „Dinamo“ klubi bosh murabbiyi etib tayinlandi.
Randolph Bresnik
Randolph James „Komrade“ Bresnik (1967-yil 11-sentabrda tugʻilgan) — Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz piyodalari korpusidagi nafaqadagi ofitser va NASAning faol astronavti. Dengiz avizosi boʻlgan Bresnik 2004-yilning may oyida NASA Astronavtlar guruhi 19 aʼzosi etib saylangan. U dastlab STS-129 da koinotga uchirdi, keyin 52-ekspeditsiyada parvoz muhandisi va 53-ekspeditsiyada ISS qoʻmondoni boʻlib ishladi.
Biografiya
Bresnik Kentukki shtatining Fort-Noks shahrida tugʻilgan, ammo Kaliforniyaning Santa-Monika shahrini oʻzining ona shahri deb biladi.
Bresnik 1985-yilda Kaliforniyaning Santa Monika shahridagi Santa Monika oʻrta maktabini tamomlagan. Keyin u 1989-yilda The Citadelda matematika boʻyicha sanʼat bakalavri va 2002-yilda Tennessi-Noksvill universitetida Aviatsiya tizimlari boʻyicha fanlar magistri darajasini oldi. Keyin u 2008-yilda Harbiy-havo kuchlari kollejini tamomlagan. Rendi Citadelning koinotga uchgan birinchi bitiruvchisidir.
Bresnikning oilasiga uning rafiqasi Rebekka Burgin, Pompton Plains, Nyu-Jersi, oʻgʻli Uayt (2006) va STS-129 orbitasida tugʻilgan qizi Abigayl Mey (2009) kiradi. Bu koinot sayohatchisi orbitada boʻlganida ikkinchi ota-onaga ega boʻlishini aniqladi. Bu birinchi marta 1991-yilda, Frants Vibekning qizi kosmosda boʻlganida tugʻilganda sodir boʻldi. Uning otasi Albert 'Randy' Bresnik, oʻzi uchuvchi, Vetnam urushida va keyin uy vazifalarida xizmat qilgan. Uning bobosi Albert Lui Al Bresnik Ameliya Erxartning fotosuratchisi boʻlgan.
Dengiz piyodalari korpusi
1989-yil may oyida Bresnik Qoʻrgʻondagi dengiz zahirasi ofitserlarini tayyorlash korpusidan AQSh dengiz piyodalari korpusida ikkinchi leytenant unvoniga koʻtarildi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, u Virjiniya shtatidagi Quantico dengiz piyodalari korpusida asosiy maktab (TBS) va piyoda ofitser kurslarida (XOQ) qatnashdi. Florida shtatining Pensakola shahrida Aviatsiya Indoctrination va Elementary Flight boʻyicha treningdan soʻng u Texasning Beauville shahrida Oʻrta va yuqori darajadagi parvozlar boʻyicha treningga yozildi va 1992-yilda dengiz aviatori etib tayinlandi.
Bresnik keyin Floridadagi Sesil Field Harbiy havo stantsiyasida VFA-106 harbiy-dengiz kuchlarining qiruvchi/hujum otryadiga F/A-18 mashqlari uchun xabar berdi. Treningni tugatgandan soʻng, u Gavayi orolidagi Kaneohe koʻrfazidagi dengiz VMFA-212 qiruvchi/hujum otryadiga, soʻngra Kaliforniya shtatidagi MCAS El Toroga va MCAS Miramar, Kaliforniyaga qoʻshimcha ravishda Gʻarbda uch marta joylashganligi haqida xabar berdi. Tinch okeani. VMFA-212 ga tayinlanganida, u dengiz qurollari va taktika oʻqituvchilari kursida (WTI) va dengiz qurollari maktabida (TOPGUN) qatnashdi.
Bresnik Merilend shtatidagi NAS Patuxent daryosidagi AQSh dengiz sinovlari uchuvchilar maktabiga (USNTPS) tanlangan va kursni 1999-yil yanvar oyida boshlagan. 1999-yil dekabr oyida uni tugatgandan soʻng, u VX-23, Dengiz taʼsiriga uchragan samolyot sinov guruhiga (NSATS) tayinlangan. Ish tashlash paytida Bresnik F/A-18 AD va F/A-18 E/F parvoz sinovlarining barcha rejimlarida uchdi.
2001-yil yanvar oyida u USNTPSga qatʼiy qanot va tizimli parvoz oʻqituvchisi sifatida qaytib keldi va u yerda F/A-18, T-38 Talon va T-2 Buckeye boʻyicha koʻrsatmalar berdi. Bresnik platforma loyiha koordinatori sifatida F/A-18 AF da parvoz sinovlarini davom ettirish uchun 2002-yil yanvar oyida NSATSga qaytdi.
2002-yil noyabr oyida u dengiz samolyotlari guruhi 11 (MAG-11) ga Kelajakdagi operatsiyalar boʻyicha mutaxassis sifatida hisobot berdi. 2003-yil yanvar oyida MAG-11 Quvaytdagi Ahmad al-Jabir aviabazasiga joylashtirildi. Al-Jabirdan u Janubiy kuzatuv va Iroq erkinligi operatsiyasini qoʻllab-quvvatlash uchun VMFA (AW)-225 bilan F/A-18 samolyotlarida jangovar missiyalarni bajardi. Bresnik astronavtlar dasturi uchun tanlanganida, VMFA-232 operatsion boʻlimiga ega edi.
Bresnik 81 xil samolyotda 6000 soatdan ortiq vaqtni yozib oldi.
Harbiy xizmat davomida u: Mudofaa xizmatlari uchun medali, Katta xizmatlari uchun medali, Taʼsir medali / Parvoz havosi (3), Dengiz floti va dengiz piyodalari korpusi uchun „V“ faxriy medali (3), Dengiz floti va dengiz piyodalarining muvaffaqiyati bilan taqdirlangan.
NASA faoliyati
right|thumb| STS 129: Bresnik missiyaning transportdan tashqari faoliyatning ikkinchi sessiyasida ishtirok etadi Bresnik NASA tomonidan 2004-yilning may oyida astronavtlikka nomzod sifatida tanlangan. U 2004-yilda astronavtlar toifasida tanlangan ikki uchuvchidan biri edi. 2006-yil fevral oyida u astronavtlarga nomzodlarni tayyorlash kursini tamomladi. Bresnik 2011-yil sentabr oyida birinchi analog ESA CAVES missiyasida qatnashdi, yer ostida qolib, 6 kun davomida gʻorlarni oʻrganib, Mars missiyasi texnologiyalarini simulyatsiya qildi.
2014-yil 10-iyun kuni NASA Bresnik 2014-yil 7-sentabrda boshlangan va yetti kun davom etgan Aquarius suv osti laboratoriyasida NEEMO 19 suv osti tadqiqot missiyasiga rahbarlik qilishini eʼlon qildi. Bresnik Shuttle dasturida soʻnggi STS-135 uchirilishi uchun yopilish ekipajiga tayinlangan etakchi astronavt edi.
Smallville (7-mavsum)
Smallvillening yettinchi fasli — 27-sentabr 2007-yilda efirga uzatilgan Amerika teleseriali. Serial DC Comics nashriyoti tomonidan tushirilgan Kriptonlik Clark Kent haqida hikoya qiladi. Shunga koʻra, televizion serial 20 qismdan iborat boʻlib, aktyor va aktrisalar Tom Welling, Michael Rosenbaum, Kristin Kreuk, Allison Mack, Erica Durance, Aaron Ashmore, Laura Vandervoort va John Glover.
Randolph Bresnik
STS-129
Bresnik va uning besh ekipaj hamkori 2009-yil 16-noyabrda Kennedi kosmik markazidan, XKS uchrashuvidan taxminan ikki kun oldin uchirilgan, shundan soʻng ekipaj Belgiyalik ESA astronavti Frank De Vin qoʻmondonligi ostida 21-ekspeditsiyaga qoʻshilgan. STS-129 ning asosiy maqsadi toʻrtta ekspress logistika tashuvchisining (ELC) birinchi ikkitasini ISSga etkazib berish va oʻrnatish edi. ELC’lar ISS tashqi fermasiga oʻrnatilgan ochiq granulalar boʻlib, ular vakuum bilan foydali yuklarni qoʻllab-quvvatlash uchun moʻljallangan, masalan, zavoddan tashqarida ishlash yoki qismlarni saqlash uchun qurilgan edi.
STS-129 2009-yil 27-noyabrda Yerga qaytib, Bresnik va uning besh ekipaj aʼzosini, shuningdek, 21-ekspeditsiya uchish muhandisi Nikol Stottni XKSdan olib chiqdi.
Ekspeditsiya 52/53
right|thumb| Bresnik (oʻngda) Kolumb modulida Paolo Nespoli bilan tasvirlangan Bresnik Soyuz MS-05 bortida 2017-yil 28-iyulda uchirilgan va 52-ekspeditsiyada bort muhandisi va ISS 53 qoʻmondoni boʻlib ishlagan.
Bresnik 2017-yil 14-dekabrda Yerga qaytdi.Soyuz MS-05 UTC soat 8:38 da qoʻndi. Missiyaning davomiyligi 138 kun, 16 soat, 56 daqiqa va 37 soniyani tashkil etdi.
Estelle Harris
thumb|Harris, [[2009-yilda]] Estelle Nussbaum (1928) Amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Abror Ismoilov
Abror Ismoilov (1998-yil 8-yanvarda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik futbolchi, hozirda "Neftchi" yarim himoyachisi.
Kotelnikov teoremasi
Kotelikov teoremasiga koʻra uzluksiz analog signalni uzatish talab qilinsa signalning barcha qismini uzatish shart emas balki ma'lum vaqt oralig'idagi tasodifiy qiymatlarini uzatish kifoyadir.Qabul qiluvchi qism mana shu oniy qismlar bo'yicha birlamchi analog signalni qayta tiklab oladi. Hozirgi kunda bu teorema raqamli signallarni uzatishda keng qoʻllanilmoqda.
Federatsiya turlari
Federatsiyaning bir-biridan farqlovchi uch turi mavjud:
Hududiy federatsiya
Hududiy federatsiya mamlakatni hududiy belgisi boʻyicha taqsimlash prinsipiga asoslangan. Bu qoidaga koʻra, hududi juda katta boʻlgan davlatlarda, boshqaruvni osonlashtirish maqsadida federatsiya tuziladi. Federatsiyaning ushbu turini tashkil etuvchi davlat tuzilmalari suveren boʻlmaydi. Subyektlar xalqaro munosabatlarda bevosita ishtirok etish huquqidan konstitutsiya bilan mahrum etilgan boʻlib, ularning ittifoqdan bir tomonlama chiqishi taqiqlangan. Qurolli kuchlarni ittifoq idorasi boshqaradi. AQSh, Braziliya, Meksika hududiy federatsiyalarga misol boʻladi.
Milliy federatsiya
Milliy federatsiyalarda subyektlar, ularda yashovchi millatlar mustaqilligi asosida tuziladi. Qoidaga koʻra, milliy federatsiya mustahkam tuzilma boʻlib hisoblanadi. Milliy federatsiyanng asosiy xususiyati koʻra, federatsiya subyektlari – milliy davlatlar va milliy davlat tuzilmalaaridan iborat boʻlib, ular asosan subyektlarning ixtiyoriylik prinsipiga muvofiq birlashadilar. Katta va kichik millatlar suvereniteti kafolatlanadi hamda oliy davlat idoralari federatsiya subyektlarining vakillaridan tashkil etiladi. Mazkur federatsiyaga birlashgan barcha millatlar oʻz taqdirini oʻzi belgilash huquqiga ega boʻladilar. Sobiq Yugoslaviya Ittifoq Respublikasi (Serbiya va Chernogoriyaning ittifoqi edi), Chexoslovakiya (1993-yilda Chexiya va Slovakiyaga ajralib ketgan) ittifoqlari milliy federatsiyalarga misol boʻladi oladi.
Geterokarion
Geterokarion (getero... va yun. karyon — yadro) — ikki va undan ortiq har xil genotipli gaploid yadro hujayra. Gifalarning oʻzaro qoʻshilishidan hosil boʻladi. Bir xujayrada har xil sifatli yadroning boʻlishi geterokarioz deyiladi. G. zamburugʻlarda jinsiy jarayon bosqichi sifatida keng tarkalgan.
Telman (Jaloliddin Balxiy tumani)
Telman (Телман) — Tojikiston Respublikasining Jaloliddin Balxiy tumani Zoli Zar QFYga qarashli daha. Dahadan mahalla markazigacha 5 km, tuman markazigacha 7 km.
Aholisi
Aholisi - 1337 kishi.
Geteromorfoz
Geteromorfoz (yun. heteros — boshqa, boʻlak va morphe — shakl) — hayvonlarda olib tashlangan organning regeneratsiya yoʻli bilan unga oʻxshamaydigan boshqa biriga almashinishi. Mas, oʻn oyoqpi qisqichbaqasimonlarda yoʻqotilgan poyachali murakkab koʻzlarining oʻrniga moʻylovlar oʻsib chiqishi yoki boshi qirqib tashlangan yomgʻir chuvalchangi boshining oʻrniga dum qismining oʻsib chiqishi va h.k. G. bir hujayrali sodda hayvonlardan boshlab xordalilargacha boʻlgan koʻpchilik hayvonlar uchun xos, lekin koʻproq tuban organizmlarda uchraydi.
Geterokarpiya
Geterokarpiya (getero... va yun. karpos — msva) — oʻsimlikning bitta turida shakl va fiziologik xususiyatlari bilan oʻzaro farq qiladigan har xil mevalar boʻlishi. G. asosan yopiqurugʻli oʻsimliklarda boʻladi. Tipik G. tirnoqgullar (kalendulalar)da kuzatiladi, bunda bir xil mevalar hayvonlar orqali, boshqalari shamol bilan tarqalishga moslashadi. Asosan choʻlda oʻsadigan bir yillik hamda efemer oʻsimliklar G. boʻladi.
Miho (Gunohlar shahri)
Miho — Frank Millerning „Gunohlar shahri“ grafik romanlaridagi qahramonlardan biri. Devon Aoki 2005-yilda komikslar filmiga moslashtirilgan filmda Miho rolini, 2014-yilda esa Jeymi Chon rolini oʻynagan.
Tavsif
Frank Millerning soʻzlariga koʻra, Miho kunoichi, Eski shahardagi fohishalik savdosi bilan shugʻullanuvchi qizlar jamoasida jangari boʻlib ishlagan nindzya ayol. Xususan, u „Goldi“ va „Vendy“ va „Geyl“ jamoalari rahbarlarining shaxsiy qoʻriqchisi sifatida xizmat qilagan.
Miho nomi yapon ayollarining ismidir. Turli rus tilidagi manbalarda qahramonlarning ismi  bir nechta versiyalarda yozilgan: Miko, Miko, Miyo, Miyo.
Sharhlar
2011-yilda UGO Networks „25 eng issiq ayol Nindzya“ reytingida Mixo-ni joylashtirdi. Xuddi shu yili, xuddi shu nashr uni „qabrdagi kabi jim: kino va seriallardagi eng jim qotillar“ reytingida birinchi oʻrinni egalladi. 2007-yilda Maxim jurnali Mihoni oʻz ichiga olgan eng seksual qotil qizlar reytingini tuzdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Sanatsiya
Sanatsiya (lotincha: canatio — sogʻlomlashtirish, davolash) — bankrotlik xavfidan qutqarish, korxonalar, firmalar, kompaniya va boshqalarning moliyaviy ahvolini yaxshilashga qaratilgan davlat va bank choratadbirlari tizimi. Asosiy yoʻnalishlari — nochor korxonalarni kreditlash, qayta tashkil etish, ishlab chiqariladigan mahsulotlar yoki faoliyat turlarini oʻzgartirish, oʻz xomiyligiga oʻtkazish va boshqa S. bozor iqtisodiyoti uchun tabiiy narsa, chunki bozor qonuniyatlariga koʻra, bir korxonaning gullabyashnab ketishi, boshqasining tang ahvolga tushishi yuz beradi. S. orqali davlat bozor iktisodiyotiga taʼsir etadi.
Pablo Chavarría
Jamoalardagi faoliyati
Pablo Chavarría „Belgrano“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2008-yil 9-sentabrda „Chacarita Juniors“ga qarshi oʻyinda Argentina Primera B ligasida debyut qildi. 12-oktabr kuni „Aldosivi“ga qarshi kechgan bahsda Pablo Chavarría „Belgrano“ safida ilk golini urdi. Debyut mavsumida Chavarria klubga Argentina Primer ligasiga chiqishga yordam berdi.
2010-yilning yozida Chavarria Belgiyaning „Anderlext“ jamoasiga oʻtdi. 21-avgust kuni „Lokeren“ga qarshi oʻyinda u Yupil ligada debyut qildi. 26-dekabr kuni „Liers“ga qarshi kechgan bahsda Pablo Chavarría „Anderlext“ safidagi ilk golini urdi.
Sanatsiya
Oʻzbekistonda S. tadbirlari Oʻzbekiston Respublikasining, "Qishloq xoʻjaligi korxonalarini sanatsiya qilish toʻgʻrisida" qonuni (1997-yil 25 dekabr)ga muvofiq, 1998-yildan qishloq xoʻjligida S.ga tushgan (bankrot boʻlgan yoki uning arafasida turgan) qishloq xoʻjaligi korxonalariga nisbatan davlat tomonidan moliyaviy yordam va tashqi ishonchli boshkaruvchilar tayinlash shaklida amalga oshirildi va qoniqarli natijalar berdi.
Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012
thumb|261x261px|Yashil — Qatnashayotgan mamlakatlar. Sariq — Qatnashishdan voz kechgan mamlakatlar. Qizil — finalga oʻtmagan mamlakatlar Eurovision qoʻshiq tanlovi 2012 (Eurovision Song Contest 2012, Concours Eurovision de la chanson 2012) — 2012-yilda oʻtkazilgan 57-Eurovision qoʻshiq tanlovi.
Pablo Chavarría
Jamoalardagi faoliyati
2011-yil boshida Pablo Chavarría „Eupen“ga ijaraga berildi. 12-fevral kuni „Sint-Truidense“ga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qildi. 6-mart kuni „Liers“ga qarshi bahsda Pablo Chavarría „Eupen“ uchun birinchi golini urdi. Oʻsha yilning yozida Chavarria „Kortrijk“ga ijaraga oʻtdi. 7-avgust kuni „Westerlo“ga qarshi oʻyinda u yangi klubi safida debyut qildi. 23-oktabr kuni „ Bryugge“ ga qarshi bahsda Pablo Chavarría oʻzining birinchi golini „Kortrijk“ darvozasiga kiritdi. Ijara muddati tugagach, klub uni yana bir mavsumga uzaytirishga qaror qildi.
2013-yilning yozida Chavarria Fransiyaning „Lans“ klubiga oʻtdi. 4-avgust kuni „Cercle Athletic“ga qarshi oʻyinda u Liga 2 da debyut qildi. 10-avgust kuni „Dijon“ga qarshi bahsda Pablo „Lens“ uchun birinchi golini urdi. Mavsum oxirida Chavarria klubning elit ligaga chiqishiga yordam berdi. 9-avgust kuni „Nant“ga qarshi oʻyinda u Liga 1da debyut qildi. Mavsum oxirida jamoa yana tuchib ketdi, ammo Pablo klubda qolishni oʻziga maʼqul koʻrgan.
2016-yilning yozida Chavarria „Reims“ga oʻtdi. 1-avgust kuni „ Amiens “ga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qildi. 26-oktabr kuni „Gavr“ga qarshi kechgan bahsda Pablo „Reims“ safidagi ilk golini urdi. Chavarria 2018-yilda 14 ta gol urdi va klubning yuqoriga ligaga chiqishiga yordam berdi. 11-avgust kuni „Nice“ga qarshi oʻyinda u yuqori saviyadagi jamoada debyut qildi.
Kathrin Vogler
Hayot
U 2009-yilgi Germaniya federal saylovlaridan keyin bundestag aʼzosi boʻldi. U Tashqi ishlar qoʻmitasining aʼzosi.
Geterozis
Geterozis (yun. heteroisis — oʻzgarish, farqlanish) — duragay quvvatining namoyon boʻlishi, yaʼni duragaylar koʻrsatkichining ota-onaning oʻrtacha koʻrsatkichlari yoki ota-onadan birining yaxshi koʻrsatkichlariga nisbatan ustun kelish hodisasi. "G." terminini fanga amerikalik genetik G. Shell kiritgan (1914). G. qarindosh boʻlmagan shakllarni; har xil liniya, zot (nav) va hamma turlarni oʻzaro chatishtirishdan olingan birinchi avlod duragaylari uchun xos. Keyingi avlodlarda (duragaylar oʻzaro chatishtirilganda) uning samarasi susayadi va yoʻqoladi.
G. gʻoʻzada vegetativ organlarning kuchli rivojlanish (somatik G.), urugʻ mahsuldorligi (reproduktiv G.), shuningdek polimer genlar boshqaradigan miqdoriy tartibdagi qimmatli xoʻjalik belgilari boʻyicha kuzatiladi.
Makkajoʻxorining oddiy va qoʻsh liniyalararo duragaylari umumiy don hosilini 20—30% oshirishga imkon beradi. G.ning genetik asosi — gen ichidagi, genlararo oʻzaro taʼsir munosabatlariga asoslangan. G.ning asosida yotuvchi geterozigotalikning ahamiyatini isbotlovchi dalillardan biri tabiiy populyatsiyalardagi individlarning koʻp sondagi genlar boʻyicha geterozigotaligidir. Q.x.da makkajoʻxori, pomidor, piyoz, bodring, tarvuz, beda va b. ekinlarning duragay urugʻlarini yetishtirish usullari ishlab chiqilgan. Chorvachilikda G. hodisasi duragaylash, zotlararo va zot ichida chatishtirishda kuzatiladi va qishloq xoʻjaligi hayvonlari mahsuldorligini oshirishni taʼminlaydi.
Çaylı, Adıyaman
Çaylı — Adıyaman viloyatining Merkez tumanidagi qishloq.
Geografiyasi
Qishloq Adıyaman shahar markazidan 26 km uzoqlikda joylashgan. Otaturk to'g'on ko'lining chetida joylashgan.
Marika
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Gizem Gönültaş
Gizem Gönültaş (1993-yil 13-iyulda tugʻilgan) — turkiyalik ayollar futbol hujumchisi, hozirda Turkiya ayollar birinchi ligasida Beshiktas jamoasida 10-raqamli libos bilan oʻynaydi. U 17 yoshgacha boʻlgan turkiyalik qizlar, 19 yoshgacha boʻlgan ayollar, 21 yoshgacha boʻlgan ayollar terma jamoalarida va oxirgi paytlarda Turkiya ayollar terma jamoasida oʻynagan.
Yoshligi
Gizem Gonultas 1993-yil 13-iyulda Turkiyaning Ordu shahrida koʻr onasi Atiye Gonultasning oilasida tugʻilgan. Uning akasi va singlisi Irem bor, u ham futbolchi. Ikkala opa-singilni ham sportda onalari qoʻllab-quvvatlamoqda.
U oʻqituvchi boʻlish uchun Marmara universitetining jismoniy tarbiya va sport fakultetida talaba.
Karyera
U boshlangʻich maktabdadaligidayoq futbol oʻynashni boshlagan. Soyaspor qizlar futbol jamoasi tashkil etilgandan soʻng, Gonultas sport faoliyatini boshladi.
Klub
left|thumb| Gizem Gonultas Adana İdmanyurduspor jamoasida Atasehir Belediyesporga qarshi oʻyinda (2014-15-yilgi mavsumda) oʻynaydi. thumb|Gizem Gonultas 2016-17-yilgi mavsum pley-off oʻyinida Besiktas jamoasida oʻynadi. Gizem Gonultas 2007-yil 9-mayda oʻzining tugʻilgan shahri Soyaspor klubiga litsenziya oldi, u yerda 2008-09-yilgi mavsumda Ayollar ikkinchi ligasida oʻynagan. Turkiya ayollar mintaqaviy ligasida Soyaspor bilan yana ikki mavsum oʻtkazgandan soʻng Ikkinchi Ligada oʻynash uchun Ordusporga oʻtdi. 2012-13-yilgi mavsumda u Ayollar birinchi ligasida oʻynagan Camlicasporga oʻtdi. Bir mavsumdan keyin u Adana İdmanyurduspor tarkibiga kirdi.
2014-15-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida u Turkiya ayollar uchinchi ligasida boshlangan Besiktas JKning yangi tashkil etilgan ayollar futbol jamoasi tomonidan transfer qilindi. 10 ta oʻyinda 21 ta gol urib, 2015-16-yilgi mavsumda jamoasining Ayollar ikkinchi ligasiga chiqishida muhim rol oʻynadi. Jamoasi koʻtarilganidan soʻng, u 2016-17-yilgi Turkiya ayollar birinchi futbol ligasida oʻynadi. U 2018-19-yilgi mavsumda jamoasining chempionlik unvonini qoʻlga kiritdi. U 2019-20-yilgi UEFA Ayollar Chempionlar Ligasi — 9-guruh oʻyinlarida ishtirok etgan. 2020-21 Turkcell ligasida jamoasi chempion unvoniga ega boʻlganidan soʻng, u 2021-22 UEFA ayollar chempionlar ligasi saralash bosqichining ikkita oʻyinida maydonga tushdi.
Manto
Manto (boshqa Al. Μαντώ „bashoratli“) — yunon afsonalarining qahramoni.
Gizem Gönültaş
Karyera statistikasi
.
Manto
Fivdagi bashoratchi. Tirsiya bashoratchining qizi; ism yunoncha „bashoratchi“ degan maʼnoni anglatadi.
Gizem Gönültaş
Havolalar
Gizem Gönültaş — UEFA competition record (archive)
Manto
Ovidiyga koʻra, Niobaning zamondoshi. „Manto oʻrindigʻi“ Fibada Apollon maʼbadiga kiraverishda edi.