cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matematik oʻyinlar va ermaklar
Matematik oʻyinlar va ermaklar matematika vositasida tahlil qilinadi. Bunda qoʻyilgan maqsadga olib boradigan yurishlarni aniqlash uchun strategiya tushunchasi kiritiladi. Strategiya — oʻyinda uchrashi mumkin boʻlgan har bir vaziyat aniq bir yurishni koʻrsatuvchi qoida(algoritm)dir. Masalan, "nim" oʻyinida xontaxta ustidagi gugurt choʻplaridan 2 oʻyinchi navbat bilan oladi. Har bir yurishda kamida 1 ta, kupi bilan 5 ta choʻp olish mumkin. Agar dastlabki choʻplar soni 6 ga boʻlinmasa, 1-oʻyinchi har doim yuta oladi. Buning uchun u har bir yurishda shuncha miqdorda choʻp olishi kerakki, natijada xontaxta ustida 6 ga karrali miqdorda choʻplar qolsin. Rubik kubchasi, Xanoy minorasi kabi oʻyinlar gruppalar nazariyasi, rekursiya kabi vositalar orqali chuqur matematik tahlil talab etishi mumkin.
Strategiya tushunchasi mohiyatan kompyuter uchun oʻyin dasturi tuzish bilan bir tabiatlidir. Xususan, shaxmat oʻynaydigan kompyuterlar muayyan strategiya bilan taʼminlanadi.
524
Vafot etgan
🇷🇺
Monterotondo Marittimo
Monterotondo Marittimo Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Grosseto provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 103 km2. 1307 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Blanshirlash
Blanshirlash (frans. blanchir oqartirish, oqarguncha yuvish) — 1) konserva sanoatida hoʻl meva va sabzavotlarning pusti va ustki katlamini yumshatish, rangini saqlash maqsadlarida qaynoq suv (97—98°) yoki bugʻ bilan qisqa muddatli ishlov berish. Bunda sabzavotlarning taxiri yoʻqoladi; sabzi, bulgʻor qalampiri kabi qattiq sabzavotlar va mevalar yumshab, konservalanadigan holga keladi. Mayiz solishda uzum maxsus savatlarda kaynoq suvga botirib olinadi. B. maxsus mashinada yoki katta qozonlarda bajariladi; 2) koʻn sanoatida terining ichki tomonini mashinada qisman yoki butunlay qirish; 3) pazan dachilikda masalliqni bugʻlash yoki qaynoq suvga botirib olish.
Blasto...
Blasto... (yun. blasto — oʻsimta, murtak, novda) — qushma soʻz boʻlagi; biol. va tibbiyot terminlarida pusht (embrion)ga aloqadorlikni biddiradi (mas, blastoderma, blastomerlar va h. k.).
Tequixquiac
Tequixquiac Meksikaning México shtatida joylashgan shahardir. Distrito de Zumpango okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
33,000 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni – 5,7 km2. Shundan 5,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 275 m balandlikda joylashgan.
Klocksin
Klocksin Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 23,90 km2. 394 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Klocksinning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Montpouillan
Montpouillan Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
557 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 46,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,0 km2.
Wolxheim
Wolxheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Molsheim tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
774 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 266,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,9 km2. Dengiz sathidan 163 – 273 m balandlikda joylashgan.
Tarasp
Hududi
Taraspning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Qanat Saudabayev
Qanat Bekmirzauli Saudabayev (1946-yili tugʻilgan) — Qozogʻiston Respublikasi Parlamenti Majilisining deputati, siyosat fanlari doktori, Favqulodda va Muxtor Elchisi, Qozogʻiston Respublikasining Davlat kotibi (2007-2012)
Biografiyasi
1946-yili tugʻilgan. Dulat qabilasining Janis urugʻining Bayis boʻlimidan chiqqan. Leningrad davlat madaniyat institutin, Ijtimoiy fanlar akademiyasini (Moskva shahri) tamomlagan.
Moyvillers
Moyvillers Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
498 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 54,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,1 km2. Dengiz sathidan 73 – 114 m balandlikda joylashgan.
Kopi jawa
Yava kofsi
Islomiy sakkizlik D-8
Islomiy Sakkizlik yoki D-8 — siyosiy xalqaro tashkilot. Ushbu tashkilot tinchlik oʻrnatish, urush oʻrniga muzokara va dialog oʻtkazish tarafdorligi, demokratiya va boshqa tinchlik meʼzonlariga amal qiluvchi tashkilot.
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
2023-yil 26-iyulda Nigerda davlat toʻntarishi sodir boʻlib, Niger prezident gvardiyasi prezident Muhammad Bazoumni hibsga oldi hamda prezident gvardiyasi qoʻmondoni general Abdurahmon Tchiani oʻzini yangi harbiy xunta rahbari deb eʼlon qildi. Prezident qoʻriqlash kuchlari mamlakat chegaralarini yopdi, davlat muassasalari faoliyatini toʻxtatdi va komendantlik soati eʼlon qildi.
Bu mamlakat mustaqillikka erishgan 1960-yildan beri beshinchi, 2010-yildan buyon esa birinchi harbiy toʻntarish boʻldi.
Islomiy sakkizlik D-8
300px|Aʼzo mamlakatlar
Kopi jawa
Java kofesi
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
Tarixi
Niger 1960-yilda Fransiyadan mustaqillikka erishganidan buyon toʻrt marta harbiy toʻntarishni boshdan kechirgan, eng oxirgi toʻntarish 2010-yilda sodir boʻlgan. 2010-yildan keyingi davrda ham bir necha marta davlat toʻntarishiga urinishlar boʻlgan. Ularning eng oxirgisi 2021-yilda saylangan prezident Muhammad Bazoum inauguratsiyasidan ikki kun oldin harbiy dissidentlar prezident saroyini egallab olishga urinishi edi. U xuddi oʻzi kabi saylangan oʻtmishdoshidan lavozimni qabul qilib olgan hamda mamlakatning demokratik yoʻl bilan saylangan birinchi prezidenti edi. Shuningdek, Gvineya, Mali, Sudan kabi davlatlarda 2021-yilda va Burkina-Fasoda 2022-yil yanvar va sentyabr oylarida ikkita davlat toʻntarishi sodir boʻlib, bu mintaqaning „toʻntarish kamari“ deb nomlanishiga sabab boʻlgan.
Kopi jawa
(Java kofesi) - Indoneziyadagi Java orolidan olinadigan kofe. Bu qahva shunchalik mashhurki, yavacha nomi qahvaning o'ziga xos nomiga aylandi. Indoneziya yavasi qahvasi Sumatra va Sulavesi dagi qahva bilan bir xil shaklga ega emas, ta'mi ham Sumatra yoki Sulavesidagi qahva kabi boy emas, chunki Java qahvasining aksariyati nam (ho'l jarayon) bilan qayta ishlanadi. Shunga qaramay, ba'zi yava qahvalari ziravorlarning o'ziga xos, nozik hidini beradi. Java kofesi tuproq sharoitlari, havo harorati, ob-havo va havo namligi bilan birgalikda past kislotalikka ega.
Eng mashhur yava qahvalari Jampit va Blawan  hisoblanadi. Qadimgi yava qahva loviyalari (eski-jigarrang deb ataladi) katta va kislota darajasi past.[1] Arabica Java Coffee ishlab chiqarish markazi Ijen tog'larida, Java orolining sharqiy oxirida joylashgan bo'lib, tog' balandligi 1400 metrni tashkil qiladi. Bu qahva birinchi marta 18-asrda Golland mustamlakachilari tomonidan katta plantatsiyalarda yetishtirilgan.
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
Tarixi
Tahlilchilarning fikricha, isyonga yashash narxining oshib borayotgani, hukumat nochorligi va korrupsiyasi sabab boʻlgan boʻlishi mumkin. Mamlakat BMTning Inson taraqqiyoti indeksida tez-tez quyi oʻrinlarda qayd etiladi. Mamlakatda harbiy bazalari boʻlgan AQSh va Fransiyadan taʼlim va moddiy-texnik sohalarda yordam olishiga qaramay, Al-Qoida, Islomiy davlat va Boko Haram boshchiligidagi diniy isyonlardan aziyat chekadi.
Brécy (Aisne)
Aholisi
337 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 33,4 nafar kishi.
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
Tarixi
2022-yilda mamlakat Mali va Burkina-Faso ittifoqidan chiqarib yuborilganidan soʻng Fransiyaning Sahel mintaqasidagi aksil-jihodiy operatsiyalarining markaziga aylandi. Bazoum mintaqada qolgan Gʻarbparast yetakchilardan biri sifatida ta’riflandi. Niger Gʻarb kuchlari, xususan, fransuz va amerikaliklarning asosiy ittifoqchisiga aylandi. Mintaqadagi koʻplab davlat toʻntarishlari va fransuzlarga qarshi kayfiyatning kuchayishi bilan Niger Fransiyaning soʻnggi sherigi boʻlib qoldi. Koʻplab ofitserlar, shuningdek, prezident gvardiyasining koʻplab aʼzolari ham Amerikada oʻqitilgani xabar qilingan.
Kopi jawa
Tarix
1696 yilda Amsterdam meri Nikolas Vitsen Malabar sohilidagi VOC qo'mondoni Adrian  van Ommenga Bataviya ga (hozirgi Jakarta) qahva urug'ini olib kelishni buyurdi. Kofe urug'lari birinchi marta Sharqiy Jakartaning Pondok Kopi deb nomlanuvchi hududda VOC general-gubernatori Villem van Outhoornning shaxsiy erida sinovdan o'tkazildi. Pondok Kopidagi birinchi hosil to'g'ridan-to'g'ri Hortus Botanicus Amsterdamga yuboriladi. Hortus Botanicus Amsterdam biologlari Java qahvasining sifatiga hayratda. Ularning so'zlariga ko'ra, yava qahvasining sifati va ta'mi ular bilgan qahvadan oshib ketgan. Olimlar zudlik bilan Yevropadagi turli botanika bog‘lariga Java kofesi namunalarini jo‘natishdi. Lui XIV Qirollik botanika bog'i Java kofesi namunalarini birinchilardan bo'lib oldi. Tez orada fransuzlar yukni ko'chirib olib, uni o'z koloniyalariga, shu jumladan Markaziy va Janubiy Amerikaga etishtirish uchun jo'natishdi. Kofe savdosi VOC uchun juda foydali edi, lekin o'sha paytda Indoneziyadagi qahva dehqonlari uchun emas, chunki etishtirish tizimi amalga oshirildi. Vaqt o'tishi bilan g'arbiy dunyoda "Java kubogi" atamasi paydo bo'ldi, bu Indoneziya qahvasi Yava qahvasi bilan sinonim bo'lgan taassurot qoldirdi, ammo hali ham Sumatran qahvasi va Sulavesi qahvasi kabi boshqa mazali qahvalar mavjud. Markaziy Javada yetishtiriladigan kofe odatda Arabica qahvasidir.
Brécy (Aisne)
Geografiyasi
Maydoni — 10,1 km2. Dengiz sathidan 103 – 216 m balandlikda joylashgan.
Kopi jawa
Tarix
Markaziy Javadagi yava qahvalaridan biri Tawangmangu dan keladi, u erda S chiziqli kofe Gollandiyadan keladi. Ishlab chiqilgan Java kofesi Gollandiyaliklar tomonidan Tavangmanguni yashash joyi sifatida Lavu tog'ining yonbag'irlarini tanlagan, shuningdek, choy va kofe plantatsiyasi biznesini rivojlantirganidan beri mavjud bo'lgan deb taxmin qilinadi. Hozirgi vaqtda Tawangmangu Arabica kofe populyatsiyasi hali ham 4 gektar atrofida qolmoqda va Mahadri Coffee tomonidan ishlab chiqilgan. Sharqiy Java da esa Kayu Mas, Blewan va Jampit qahvalarining turlari odatda Robusta qahvasidir. Jemberdan Banyuvangigacha bo'lgan tog'li hududda ko'plab Arabica va Robusta qahva plantatsiyalari mavjud. Jember butun dunyoga sifatli va mazali yava qahvasi ishlab chiqaradigan hudud sifatida tanilgan. Dunyoga mashhur Arabica kofe navidan yava qahvasining ishlab chiqarilishi koʻplab yavalik tadbirkorlarni qahva savdosida muvaffaqiyatga erishdi. Asosan Javada ishlab chiqariladigan Arabica qahvasi Robusta qahvasidan qimmatroq. Darhaqiqat, dunyoning ko'plab mamlakatlari, xususan, Amerika va Evropa, qahvani Java tilining sinonimi deb atashadi. Indoneziyadan kofe ishlab chiqarish boʻyicha dunyoda 3-oʻrinda turadi.
Tuvadoq (Asaka tumani)
Tuvadoq — Andijon viloyatining Asaka tumani tarkibidagi qishloq.
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
Bazoumning hibsga olinishi
26-iyul kuni erta tongda Nigeriya prezidenti Twitter’dagi sahifasida general Abdurahaman Tchiani qoʻmondonligidagi prezident qoʻriqchilari „respublikachilarga qarshi namoyish“ oʻtkazgani va boshqa xavfsizlik kuchlarining yordamini olishga „behuda“ uringani haqida e’lon qildi. Shuningdek, prezident Muhammad Bazoum va uning oilasi poytaxt Niameydagi prezident saroyida saqlanayotgani haqidagi xabarlar paydo boʻlgach, yaxshi holatda ekanligi aytilgan. Ichki ishlar vaziri Hamadou Souley ham saroyda hibsga olingan, Prezident gvardiyasining yigirmaga yaqin aʼzosi esa shu kunning oʻzida tashqarida koʻrinish bergan. Xabarlarga koʻra, toʻntarishga Tchiani boshchilik qilgan. Tahlilchilarning fikricha, Bazoum uni lavozimidan boʻshatishni rejalashtirgan edi. Bazoumga yaqin manbalarning aytishicha, prezident 24-iyul kuni boʻlib oʻtgan Vazirlar mahkamasi yigʻilishida Tchianini ishdan boʻshatish toʻgʻrisida qaror qabul qilganidan soʻng oʻzaro munosabatlar keskinlashgan.
Kopi jawa
Yana qarang
1 "Perbandingan Kopi Jawa" 2 Salinan arsip" 3 "Salinan arsip
Sadirac
Sadirac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
Bazoumning hibsga olinishi
Prezident Bazoumning rafiqasi Hadiza Bazoum va oʻgʻli Salem prezident bilan birga prezident saroyida hibsga olingan. Toʻntarish paytida qizlari Parijda boʻlgan.
Kopi jawa
Adabiyotlar
1 Kopi Jawa, 2 Kopi Kelas Dunia
Sadirac
Aholisi
3357 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 175,8 nafar kishi.
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
Harbiy safarbarlik
Ushbu voqealarga javoban Niger qurolli kuchlari Bazoumni qoʻllab-quvvatlash uchun prezident saroyi atrofini oʻrab oldi. Armiya, shuningdek, mamlakatdagi „asosiy strategik nuqtalar“ni qoʻlga kiritgani haqida bayonot berdi. Prezidentlik armiya va Milliy gvardiya prezident gvardiyasiga hujum qilishga tayyorligini bildirdi. BBC shuningdek, sodiq kuchlar ORTN davlat teleradiokompaniyasini qurshab olgani haqida xabar berdi. AQSh elchixonasi Niameyning Prezident saroyi joylashgan Boulevard de la Republique boʻylab sayohat qilish xavfi haqida ogohlantirdi.
Jahon oziq-ovqat dasturi
Jahon oziq-ovqat dasturi (ing. World Food Programme, qisq. WFP) dunyodagi eng yirik gumanitar tashkilot boʻlib, har yili taxminan 4 million tonna oziq-ovqat mahsulotlarini yetkazib beradi. Tinchlik uchun Nobel mukofoti laureati (2020).
Sadirac
Geografiyasi
Maydoni — 19,1 km2.
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
Bazoumning agʻdarilishi haqidagi eʼlon
Kechqurun havo kuchlari polkovnigi—mayor Amadu Abdramane Télé Sahel davlat telekanali orqali chiqish qilib, prezident Bazoum hokimiyatdan chetlashtirilgani va Vatanni himoya qilish boʻyicha Milliy kengash tuzilganini eʼlon qildi.
Jahon oziq-ovqat dasturi
Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP) 1961-yilda BMTning oziq-ovqat yordami agentligi sifatida tashkil etilgan. U ochlik va qashshoqlikka qarshi kurashish orqali rivojlanayotgan mamlakatlardagi kambag‘allarga yordam berish bilan shug‘ullanadi. Iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishga yordam berish uchun oziq-ovqat yordamidan foydalanadi.
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
Bazoumning agʻdarilishi haqidagi eʼlon
Keyinroq eʼlon paytida koʻringan zobitlardan biri mamlakat maxsus kuchlari rahbari general Moussa Salaou Barmou ekanligi maʼlum boʻldi.
Jahon oziq-ovqat dasturi
Dastur faoliyati
Jahon oziq-ovqat dasturi Birlashgan Millatlar Tashkiloti agentliklari, boshqa xalqaro tashkilotlar va fuqarolik jamiyati guruhlari bilan uchta asosiy yo‘nalish bo‘yicha hamkorlikni mustahkamlashga harakat qilmoqda. Bular:
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
Bazoumning javobi
Hibsga olinganiga qaramay, Bazoum 29-iyulda rasman iste’foga chiqmadi va Fransiya prezidenti Emmanuel Macron, BMT Bosh kotibi António Guterres , BMT komissari Mussa Faki va AQSh Davlat kotibi Entoni Blinken kabi dunyo yetakchilari va rasmiylari bilan aloqaga chiqishga muvaffaq boʻldi.
NGC 4017
NGC 4017 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Matenadaran
thumb|Matenadaran Matenadaran, Mesrop Mashtots nomidagi "Matenadaran" qadimgi qoʻlyozmalar instituti — Yerevandagi jahonda eng yirik qad. arman qoʻlyozmalari saqlanadigan joy va ilmiy tadqiqot instituti. 1920-yil Echmiadzin monastiri qoʻlyozmalar kollek-siyasining davlat hisobiga musodara etilishi negizida barpo etilgan. M.da 119 mingdan ortiq hujjatlar saqlanadi(1988).
Nigerdagi davlat toʻntarishi (2023)
Xuntaning harbiy tan olinishi
27-iyul kuni Niger qurolli kuchlari rahbariyati armiya shtab boshligʻi general Abdu Sidiku Issa imzolagan bayonotda davlat toʻntarishini qoʻllab-quvvatlashini e’lon qilib, prezident va oilasining „jismoniy daxlsizligini saqlab qolish“ hamda „qon toʻkilishiga olib kelishi va tinch aholi xavfsizligiga taʼsir qilishi mumkin boʻlgan halokatli qarama-qarshilikdan tiyilish“ zarurligini ta’kidladi.
Koʻp oʻtmay, televideniye bayonotida Abdurahmon keyingi ogohlantirishgacha mamlakatdagi barcha siyosiy partiyalar faoliyati toʻxtatilganini eʼlon qildi. U, shuningdek, Fransiya harbiy samolyoti havo bazasiga qoʻnganidan soʻng xunta havo hududini yopish qoidalarini buzgani uchun Fransiyaga tanbeh berganini ma’lum qildi. Kun boʻyi Télé Sahel xuntaning tashkil etilishi haqidagi eʼlonni dasturlarda bir necha tanaffuslar bilan doimiy ravishda efirga uzatdi.
Niameydagi tartibsizliklar
27-iyul kuni davlat toʻntarishini qoʻllab-quvvatlovchi namoyish boʻlib oʻtdi. Unda 1000ga yaqin xunta tarafdorlari Rossiya bayroqlarini koʻtarib, Vagner guruhini qoʻllab-quvvatlab, oʻtib ketayotgan siyosatchining mashinasiga tosh otdilar. Namoyishchilar Fransiya va boshqa xorijiy bazalarning mavjudligini ham qoraladilar. Boshqa namoyishchilar Bazoumning PNDS-Tarayya partiyasi shtab-kvartirasi oldida toʻplanib, ularni toshboʻron qilgani va mashinalarga oʻt qoʻygani koʻrsatilgan. Keyin binolarni talon-taroj qilishdi va yoqib yuborishdi, politsiya namoyishchilarni koʻzdan yosh oqizuvchi gaz bilan majburan tarqadi. Milliy assambleya oldida ham namoyishlar boʻlib oʻtdi. Mazkur holat ichki ishlar vazirligini shu kuni kechqurun barcha namoyishlarni darhol taqiqlashga majbur qildi. Davlat fuqaroviy xizmatchilariga ham uyda qolishlari aytilgan.
Tchianining hokimiyatni egallashi
28-iyul kuni general Abdurahmon Tchiani Télé Sahelda qilgan chiqishida oʻzini Vatanni himoya qilish milliy kengashi prezidenti deb eʼlon qildi. Uning aytishicha, davlat toʻntarishi mamlakatning „asta-sekin va muqarrar halokatidan“ qochish uchun qilingan va Bazoum „oʻliklar, koʻchirilganlar, xoʻrlik va umidsizliklar toʻplami“ deb atagan mamlakatning „ogʻir haqiqatini“ yashirishga harakat qilganini aytdi. Shuningdek, hukumatning xavfsizlik strategiyasi samarasizligi, Mali va Burkina-Faso bilan hamkorlikning yoʻqligini ham tanqid qildi, ammo fuqarolik boshqaruviga qaytish muddati haqida gapirmadi. Uning amalda davlat rahbari sifatidagi pozitsiyasini keyinchalik polkovnik Abdramane ham tasdiqladi. Bazoum hukumati amaldorlarini xorijiy elchixonalardan boshpana olib, yangi tuzumga qarshi fitna uyushtirishda aybladi va agar ular toʻxtashmasa, qon toʻkilishidan ogohlantirdi.
Nigerga rejalashtirilgan harbiy aralashuv haqidagi daʼvolar
Vatanni himoya qilish Milliy kengashi ECOWASni polkovnik-mayor Amadu Abdramane Tele Sahelda oʻqigan bayonoti orqali „ayrim Gʻarb davlatlari qoʻllab-quvvatlayotgan hamda Niameyga yaqinlashib kelayotgan harbiy aralashuv orqali Nigerga qarshi tajovuz rejasini“ tasdiqlashni rejalashtirganlikda aybladi va xuntaning mamlakatni himoya qilish boʻyicha „kuchli qatʼiyati“ haqida ogohlantirdi. Ularning taʼkidlashicha, bu ertasi kuni chaqiriladigan ECOWAS sammitining maqsadi edi.
Afrika Ittifoqi ultimatumi
Afrika Ittifoqi Tinchlik va Xavfsizlik Kengashi ultimatum qoʻyib, agar askarlar „koʻpi bilan oʻn besh kun ichida zudlik bilan va soʻzsiz oʻz kazarmalariga qaytib“, konstitutsiyaviy demokratiyani tiklashmasa, blok „zaruriy choralarni, shu jumladan aybdorlarga nisbatan jazo choralari, koʻrishga majbur boʻlishi“ haqida qatʼiy ogohlantirdi.
ECOWAS ultimatumi va sanksiyalari
30-iyul kuni ECOWAS Nigeriya harbiy xuntasiga Bazoumni bir hafta ichida prezident lavozimiga qayta tiklash toʻgʻrisida ultimatum qoʻydi. ECOWAS komissiyasi raisi Umar Turay toʻntarishga javoban Abujada chaqirilgan Favqulodda sammitda oʻqilgan bayonotda talablari bajarilmasa, „Niger Respublikasida konstitutsiyaviy tartibni tiklash uchun barcha choralar koʻrishlarini va bunday choralar kuch ishlatishni ham oʻz ichiga olishi mumkin“ ekanligini aytdi. Blokning xuntaga munosabati Mali, Burkina-Faso va Gvineyadagi soʻnggi toʻntarishlar boʻyicha koʻrilgan choralardan keskin farq qildi. Avvalgilarida ittifoqchilar agʻdarilgan hukumatni tiklash uchun kuch ishlatish bilan tahdid qilmagan edi.
ECOWAS, shuningdek, Nigerga nisbatan „zudlik bilan sanksiyalar“ eʼlon qildi. Jumladan, quruqlik va havo chegaralarini yopish, Nigerga va Nigerdan barcha tijoriy reyslar uchun parvoz taqiqlangan hududni joriy etish hamda ECOWAS va Niger oʻrtasidagi barcha tijorat va moliyaviy operatsiyalarni toʻxtatib turish kabilar. Niger davlat korxonalarining aktivlari ECOWAS Markaziy banki tomonidan muzlatib qoʻyildi. Bu esa 30 milliard CFA franki (51 million dollar) obligatsiyalar chiqarishni bekor qilishga olib keldi.
Niameyda davlat toʻntarishini qoʻllab-quvvatlovchi namoyishlar
Tchiani iltimosiga koʻra, ilgari Bazoum hukumatiga va Barkhane operatsiyasiga qarshi chiqqan va Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishini qoʻllab-quvvatlagan M62 harakati uyushtirgan marshda minglab toʻntarish tarafdorlari Niameydagi Milliy assambleya qarshisida joylashgan „Place de la Concertation“ maydonida toʻplanishdi. Namoyishchilar Rossiya bayroqlarini koʻtarib Fransiya elchixonasiga bordi. Namoyishchilar „Fransiyaga laʼnat, Barkhane bilan chiqib ket. Biz ECOWAS, Yevropa Ittifoqi va Afrika Ittifoqiga ahamiyat bermaymiz!“, „Oʻgʻrilangan millionlarni qaytarishi uchun sobiq prezidentni hibsga oling“, „Fransiyaga laʼnat, yashasin Putin!“ kabi shiorlar bilan chiqishdi. Namoyishchilar, shuningdek, Vagner guruhini zudlik bilan aralashuvga chaqirishdi. Namoyishlar davomida Fransiya va Amerika elchixonalariga kirishlar yopildi. Fransiya elchixonasi devorlari va darvozalari yondirilgan hamda shikastlangan. Nigerlik askarlar va general Salifu Modi olomonni tinch yoʻl bilan tarqalishga undayotgani holada koʻrinish bergan. Politsiya bunga javoban koʻzdan yosh oqizuvchi gaz yordamida odamlarni tarqatgan. Tasvirlarda oyoqlari qonga belangan odamlar tez yordam mashinalariga ortilgani aks etgan.
10 avgustda
2023 yil 10 avgustda G'arbiy Afrika Davlatlari Iqtisodiy Hamjamiyati (ECOWAS) Nigerga harbiy aralashuv variantini saqlab qolishga qaror qildi. Shunday qilib, asosan Nigeriya va Senegal qo'shinlaridan iborat bo'lishi kerak bo'lgan kuchlarni safarbar qilish uchun yo'l ochildi..
Jahon oziq-ovqat dasturi
Dastur faoliyati
Jahon oziq-ovqat dasturi BMT agentliklari va nohukumat tashkilotlari bilan hamkorlikda oʻzining tezkor va targʻibot faoliyatida asosiy eʼtiborni qochoqlar va oziq-ovqatga muhtoj boʻlgan boshqa odamlarning ehtiyojlarini qondirish, shoshilinch yordam ko‘rsatish, ovqatlanishni yaxshilash, OIV/OITSga qarshi davolash va taʼlimga qaratadi.
Tashkilot
Jahon oziq-ovqat dasturi 36 aʼzodan iborat Ijroiya kengashi tomonidan boshqariladi, ularning yarmi Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengashi va yarmi Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti tomonidan saylanadi. Kengash yig‘ilishi yiliga to‘rt marta tashkil etiladi va Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP)ning gumanitar va oziq-ovqat yordami faoliyatini nazorat qiladi. AQShning Janubiy Karolina shtatidan Devid Bisli BMT Bosh kotibi va Birlashgan millatlar tashkilotining oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkiloti Bosh direktori tomonidan birgalikda besh yillik muddatga tayinlangan amaldagi ijrochi direktor hisoblanadi. U Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP) kotibiyatini boshqaradi. Yevropa Ittifoqi Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP)ning doimiy kuzatuvchisi hisoblanadi va uning ijroiya kengashida asosiy donor sifatida ishtirok etadi.
Jahon oziq-ovqat dasturida taxminan 15 000 kishi ishlaydi, ularning aksariyati chekka hududlarda faoliyat yuritadi.
Logistika klasteri
Logistika klasteri Idoralararo Doimiy Qo‘mita (Xalqaro patent tasnifi) gumanitar muvofiqlashtirish mexanizmi bo‘lib, uning asosiy roli favqulodda vaziyatlarga javob qaytarishni qo‘llab-quvvatlashdir. O‘n bitta tarmoq muvofiqlashtiruvchi organlardan biri, BMT Bosh Assambleyasining 1991-yil dekabrdagi 46/182 rezolyutsiyasi bilan tashkil etilgan va 2005-yilgi Gumanitar islohot doirasida kengaytirilgan bo‘lib, salohiyat, oldindan seza olish, javobgarlik, yetakchilik va sheriklikni oshirish uchun qabul qilingan yangi elementlar asosida qabul qilingan.
Logistika klasteri tezkor qarorlar qabul qilishni qo‘llab-quvvatlash va gumanitar favqulodda vaziyatlarga javob berish pragnozi, xizmatning o‘z vaqtida olib borilishi va samaradorligini oshirish uchun axborotni muvofiqlashtirish va boshqaruv xizmatlarini taqdim etadi.
Zarurat tug‘ilganda, logistika klasteri umumiy logistika xizmatlaridan foydalanishni ham osonlashtiradi. Gumanitar logistika sohasidagi tajribasi sababli Jahon oziq-ovqat dasturi Xalqaro patent tasnifi tomonidan logistika klasteri uchun yetakchi agentlik sifatida tanlangan. Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP) Rimdagi shtab-kvartirasida Global logistika klasterini qo‘llab-quvvatlash guruhiga mezbonlik qiladi. Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP), shuningdek, muhim bo‘shliqlar gumanitar yordamga to‘sqinlik qilganda umumiy logistika xizmatlarini taklif qilish orqali „oxirgi chora taʼminlovchisi“ sifatida ishlaydi.
Amalga oshirilgan ishlar
2013-yilda Butunjahon oziq-ovqat dasturi 75 mamlakatdan 80,9 million kishini qamrab olgan va 3,1 million tonna oziq-ovqat, shu jumladan ozuqaviy moddalar bilan boyitilgan tayyor terapevtik ovqatlar bilan taʼminlagan. 2013-yilda 7,8 million to‘yib ovqatlanmaydigan bolalarga maxsus oziq-ovqat yordami berilgan, 18,6 million bola esa maktab yoki uyda ovqat bilan taʼminlangan.
2015-yilda Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP) 81 mamlakatda 76,7 million kishini qamrab olgan. Oziqlanishni yaxshilash va oziq-ovqat xavfsizligini taʼminlash uchun favqulodda vaziyatlarda 50 milliondan ortiq odamga yordam ko‘rsatilgan. 17,4 million bola maktabda ovqat bilan taʼminlangan, bu bolalarning maktabda qolishi va uzluksiz taʼlim olishini taʼminlashga yordam bergan.
Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP) oziq-ovqat yordami vositasi sifatida naqd pul va vaucherlardan foydalanishni keng yo‘lga qo‘ygan. 2013-yilda 7,9 million kishi naqd pul yoki vaucher dasturlari orqali yordam olgan. Xuddi shu yili Jahon oziq-ovqat dasturi (WFP) 91 mamlakatdan oziq-ovqatlat sotib olgan; Bu oziq-ovqatning 86% rivojlanayotgan mamlakatlardan olingan.
Zimnonsoy
Zimnonsoy — Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi soy, Serkalisoy (Teraklisoy)ning chap irmogʻi. Chatqol tizmasining tarmogʻi — Qoraqush togʻi (3864 m)ning shim.gʻarbiy yon bagʻirlaridan oqib tushadigan 30 dan ziyod mayda irmoqning qoʻshilishidan hosil boʻladi. Boshlanishida yon bagʻirlari tik va tor vodiyda tez oqadi. Oʻrta oqimida soy vodiysi bir oz kengayadi. Uz. 18 km. 3., asosan, qor va qisman yomgʻir suvlaridan toʻyinadi, suvi may — iyun oylarida koʻpayadi, kam suvli davr dek. — fevralga toʻgʻri keladi.
Jahon oziq-ovqat dasturi
Amalga oshirilgan ishlar
2017-yilda Jahon oziq-ovqat dasturi Iordaniyadagi suriyalik qochqinlarga oziq-ovqat olish uchun yordam pulini tarqatishda ko‘maklashish maqsadida Qurilish bloklari dasturini ishga tushirgan. Loyiha identifikatorlarni raqamlashtirish uchun blokcheynni qo‘llagan va qochqinlarga ko‘zni skanerlash orqali oziq-ovqat olish imkonini yaratgan.
Boshqa tadbirlar qatorida Jahon oziq-ovqat dasturi „Progress uchun sotib olish“ besh yillik pilot loyihasini amalga oshirishni muvofiqlashtirgan. 2008-yil sentabr oyida boshlangan loyiha kichik fermerlarga qishloq xo‘jaligi bozorlariga chiqish va raqobatbardosh bozor ishtirokchilariga aylanish imkoniyatlarini taklif qilish orqali yordam ko‘rsatgan. Loyiha Afrika, Osiyo va Lotin Amerikasidagi 20 ta davlatni qamrab olgan va 800 000 fermerga qishloq xoʻjaligini yaxshilash, oʻrim-yigʻimdan keyingi qayta ishlash, sifatni taʼminlash, guruh marketingi, qishloq xoʻjaligini moliyalashtirish va Jahon oziq-ovqat dasturi shartnomalari masalalari boʻyicha treninglar oʻtkazgan. Loyiha 366 000 metrik tonna oziq-ovqat ishlab chiqargan va kichik fermerlarga 148 million dollardan ortiq daromad keltirgan.
WFP oziq-ovqat bo‘yicha yordamni ochlikdan sillasi qurigan, eng zaif bo‘lganlarga qaratadi, bu ko‘pincha ayollar, bolalar, kasallar va qariyalarni anglatadi. Shu sababli, 2010-yilgi Gaiti zilzilasi qurbonlariga yordam ko‘rsatishda oziq-ovqatlarning bir qismi faqat ayollarga tarqatilgan, chunki deyarli 50 yillik favqulodda choralar natijasida olingan tajriba shuni ko‘rsatdiki, faqat ayollarni oziq-ovqat bilan taʼminlash uning barcha oila aʼzolariga teng taqsimlanishini taʼminlaydi. Dastur doirasida 71 mamlakatda maktab va/yoki uyda ovqatlanish dasturlari o‘quvchilarni o‘qishga diqqatlarini jamlashga ko‘maklashadi va ota-onalarni farzandlarini, ayniqsa, qizlarni maktabga yuborishga undaydi.
Favqulodda vaziyatlarda harakat qilish tasnifi
Jahon oziq-ovqat dasturi tezkor javob berishni talab qiladigan vaziyatlar uchun favqulodda vaziyatlarda javob berish tasniflari deb nomlanuvchi tasniflar tizimini ishga tushirgan.
Favqulodda vaziyatlarda harakat qilish tasniflari har bir darajaga muvofiq, favqulodda vaziyatlarning intensivligi ortib borishi natijasida quyidagi tasniflarga bo‘linadi:
Rasmiy hamkorlik va tashabbuslar
2004-yilda Jahon oziq-ovqat dasturi Alabama shtatidagi Auburn universitetiga 2002-yilda Shimoli-g‘arbiy universitet loyihasidan so‘ng ochlikka qarshi uyushtirilgan birinchi talabalar boshchiligidagi kurashni boshqarishni topshirgan. Auburn 19 qo‘mitasiga asos solingan, bu qo‘mita nafaqat kampus va jamiyatda ochlikdan xabardorlik tadbirlarini olib borgan, balki butun mamlakat bo‘ylab kampuslarda foydalanish uchun ochlikni boshqarish modelini ishlab chiqqan.
Jahon oziq-ovqat dasturi „Walk the World“ deb nomlangan global targʻibot va mablagʻ yigʻish tadbirini amalga oshirib keladi. Har yili ayni bir sanada butun dunyo bo‘ylab har bir vaqt zonasida yuz minglab odamlar bolalar ochligini to‘xtatishga chaqirish maqsadida ko‘chalarda yurishadi. 2005-yilda 296 hududda 200 000 dan ortiq odam piyoda yurgan. 2006-yilda 118 mamlakatda 760 000 ishtirokchi qatnashgan. Ushbu tadbir Mingyillik rivojlanish maqsadlariga erishish, xususan, 2015-yilgacha ochlik va qashshoqlikdan aziyat chekayotganlar sonini ikki baravar kamaytirish kampaniyasining bir qismi hisoblanadi.
Blastoderma
Blastoderma (blasto... va yun. derma — qobiq, teri) — blastula devorini hosil qiluvchi va blastotselni oʻrab turuvchi bir qavat yoki bir necha qavat boʻlib joylashgan hujayralar (toʻliq maydalanishda, q. Seloblastula) yoki maydalanmasdan qolgan sariq modda (sirt maydalanishida, q. Periblastula), shuningdek diskoidal maydalanishda diskoblastula qopqogʻini hosil qiluvchi hujayralar qavati.
Montieri
Montieri Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Grosseto provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 108 km2. 1273 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Doʻmar
200px|left||thumbnail|Do'mar qishlog'i Doʻmar (Дөмөр) — Qirgʻiziston Respublikasining Jalolobod viloyati Suzoq tumaniga qarashli qishloq. Iris ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 2112 kishi.
Jahon oziq-ovqat dasturi
Rasmiy hamkorlik va tashabbuslar
Xalqaro Tinchlik kuni, Butunjahon partiyalar kuni va Tinchlik kuni kabi ko‘plab ommaviy tadbirlar va bayramlar radioeshittirishlarda WFPni ochlarga yordam berish uchun darhol harakat sifatida tavsiya qilmoqda. Butunjahon oziq-ovqat dasturi och bolalarga oddiy maktab taomi bo‘tqa, guruch yoki loviya berish uchun ishlatadigan „qizil stakanlardan“ birini to‘ldirish uchun „Kubokni to‘ldirish“ kampaniyasiga atigi 25 AQSh senti kerak bo‘ladi. Kristina Agilera, Drev Barrymore va Shon Penn WFPni qo‘llab-quvvatlovchi mashhurlar qatoriga kiradi. Britaniyalik qo‘shiqchi Sami Yusuf o‘zining LiveFeedAfrica nomli shaxsiy kampaniyasi va Forgotten Promises musiqiy videosi orqali Afrika hududidagi qurg‘oqchilik qurbonlarini qo‘llab-quvvatlash uchun Jahon oziq-ovqat dasturiga qo‘shilgan.
Jahon ochlikka qarshi kurash haftaligi
2007-yilda Jahon oziq-ovqat dasturi Yum! Brands, dunyodagi eng yirik restoran kompaniyasi bilan hamkorlikda dunyoning eng muhtoj hududlariga xizmat ko‘rsatishda ko‘maklashish uchun birinchi yillik Jahon ochlikka qarshi kurash haftaligini harakatini eʼlon qilgan. Bu harakatning maqsadi global ochlikdan xabardor qilish, ko‘ngillilar yordamini oshirish va zarur mablag‘ni yig‘ish bo‘lgan. 2007-yilgi Butunjahon ochlik haftaligi butun dunyo bo‘ylab 35 000 ga yaqin restoranlarni birlashtirib, ochlikka barham berish uchun global harakatni qo‘zg‘atgan va millionlab mijozlar, xodimlar, franchayzilar va ularning oila aʼzolari tomonidan katta mablag‘ to‘plangan. Yig‘ilgan mablag‘ summasi bir millionga yaqin bo‘lgan. Yum!, KFC, Pizza Hut, Taco Bell, Long John Silver’S va A&W All American Food kabi oziq-ovqat tarmog‘I ishchilari, franchayzalar va ularning oilalari butun dunyo bo‘ylab jamoalarda ochlikdan xalos bo‘lishga yordam berish maqsadida 4 millionga yaqin ish soati uchun oladigan oylik maoshlarini ko‘ngilli ravishda hayriya qilib, 16 million dollar yig‘ishga yordam bergan. O‘sha kundan buyon bu tashabbus har yili o‘tkazilib kelinadi.
Tanqid
Keniyalik iqtisodchi Jeyms Shikvati 2005-yilda Der Spiegel jurnaliga bergan intervyusida shunday degan: „Afrikaga yordam foydadan ko‘ra ko‘proq zarar keltiradi“. Uning so‘zlariga ko‘ra, oziq-ovqat yordami korrupsiyani kuchaytiradi, chunki mahalliy siyosatchilar saylovchilarga pora berish yoki yordamni qora bozorlarda sotish uchun mahalliy qishloq xo‘jaligini o‘ldirish uchun yordamning bir qismini o‘g‘irlashlari mumkin. Uning taʼkidlashicha, Jahon oziq-ovqat dasturi korrupsion hukumatlarning chaqiruvlariga javob berish uchun juda oson va juda ko‘p oziq-ovqat yordami yetkazib beradi, bu esa mahalliy fermerlar ishlab chiqarishining qisqarishiga olib keladi, chunki „hech kim BMTning jahon oziq-ovqat dasturi bilan raqobatlasha olmaydi“.
525
Vafot etgan
🇷🇺
Jahon oziq-ovqat dasturi
Tanqid
Jahon oziq-ovqat dasturi, shuningdek, Xose Siro Martines va Brent Eng tomonidan „Favqulodda oziq-ovqat yordamining ko‘zda tutilmagan oqibatlari: Suriya fuqarolik urushida betaraflik, suverenitet va siyosat, 2012-15“ maqolasida tanqid ostiga olingan. Intervyuda WFP xodimi shunday degan: „Yordamning aksariyati hali ham hukumat tomonidan qattiq nazorat ostida bo‘lib, u SARC kabi hukumat tomonidan tasdiqlangan tashkilotlar orqali tarqatilishi talab etiladi. O‘ylaymanki, hukumat bu tashkilotlarni to‘liq nazorat qilmasa ham, diqqat bilan kuzatib boradi“. Mualliflarning qoʻshimcha qilishicha, Suriyada koʻrsatiladigan oziq-ovqat yordami birinchi navbatda harbiylar va ularning xalqiga yoʻnaltiriladi.
Vaglio Basilicata
Vaglio Basilicata Italiyaning Basilicata mintaqasida joylashgan kommunadir. Potenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 42 km2. 2210 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Zina
Zina, zinapoya — 1) bino va inshootlarning yuqoriga chiqib, pastga tushiladigan pogʻonali qismi. Vazifasiga qarab 3 xili boʻladi: asosiy zina — qavatlarga chiqib tushiladi; yordamchi zina — yongʻin, suv toshqini, taʼmirlash ishlari vaqtida kerak boʻladi; qoʻshimcha zina — yertoʻlaga tushiladi, chordoqqa chiqiladi. Zinalar bino va inshootlarni bezaydigan meʼmorlik elementi ham hisoblanadi. U istirohat bogʻlari, ochiq maydonlarga ham koʻrk berib turadi. Yodgorliklar poyiga ham zina qilinadi. Zinalar gʻishtdan, temirbetondan, taxtadan, metalldan qilinishi mumkin. Gʻishtin va temirbeton zinalar sirti koshinlar va marmar bilan qoplanadi. Eskalator zinalari dvigatel yordamida harakatlanib turadi. Turar joy binolarida zinalarning qiyaligi muhim ahamiyatga ega: Zina qancha yotiqroq boʻlsa, shuncha yaxshi, lekin uning qiyaligi 45° dan oshmasligi lozim. Agar zina bilan chiqiladigan joy ancha baland boʻlsa zina bir necha marshga (boʻlakka) boʻlib quriladi. Har bir marshda kamida 3 ta, ko'pi bilan 10 ta zinapoya boʻlishi kerak. Zinapoya marshining eni 90 sm dan tor boʻlmasligi lozim. Oddiy zina qurishning iloji boʻlmagan joylarda (masalan, joy yetarli boʻlmaganda) vintsimon zinalar quriladi. Koʻpincha, bunday zinalar metalldan yasaladi. Vintsimon zinaning diametri kamida 2 m boʻlishi kerak. Zina bandi (qoʻl ushlab chiqiladigan toʻsiq) ning balandligi 1 m atrofida qilinadi.
Monviel
Monviel Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Villeneuve-sur-Lot tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
78 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,4 km2.
Augustus Desiré Waller
right|thumb|293x293px|Augustus Desiré Waller left|thumb|265x265px| AD Waller oʻz laboratoriyasida apparatlari va mushugi bilan. Uning elektrodlari bilan „Jimmy“ itining fotosurati. Augustus Desire Waller FRS (1856-yil 12 iyul — 1922-yil 11 mart) ingliz fiziologi va Augustus Volney Waller ning oʻgʻli boʻlgan. U Fransiyaning Parij shahrida tugʻilgan.
U Aberdin universitetida tibbiyot fakul’tetida tahsil olgan, u yerda 1878-yilda malakali va 1881-yilda doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1883-yilda u London Ayollar Tibbiyot maktabida fiziologiya boʻyicha oʻqituvchi boʻlib ishlagan. U erda u boʻlgʻusi xotini bilan uchrashdi. Alise Palmer shogirdlaridan biri boʻlgan, hamda u Jorj Palmerning qizi boʻlgan/ Otasi Reading deputati va pechene ishlab chiqaruvchilari Xantli va Palmer asoschisi boʻlgan.
1884-yilda u Sent-Meri kasalxonasida fiziologiya boʻyicha oʻqituvchi boʻlgan. 1887-yilda u kapillyar elektrometr yordamida insonning birinchi elektrokardiogrammasini yozib olishga muvifaqqiyat boʻlgan.
U 1896-yilda 1897-yil 13-yanvardan boshlab Fullerian fiziologiya professori etib tayinlangan va ishlagan
U Londonda 1922-yil 110martda ikki marta insultdan azob chekib vafot etgan.
Olmos Yusupov
Olmos Turgʻunjonovich Yusupov (1974.9.2, Dushanba) — sportning kikboksing turi boʻyicha 4 karra jahon chempioni (1995, Kiyev; 1997, Gdansk; 2000, Madrid; 2002, Rodos), „Oʻzbekiston iftixori“ (1998). Yu. 1995-yildan Toshkentdagi „Billur“ sport klubida kikboksing bilan shugʻullanadi, Oʻzbekiston chempioni (1995—2001), Osiyo kubogi gʻolibi (1997, Bishkek), Yevrosiyo chempioni (1997, Qozon). U koʻp xalqaro musobaqalarda sovrindor boʻlgan.
Blastomikoz
Blastomikoz — hayvonlarning teri va ichki organlarida uchraydigan surunkali kasallik. Asosan, itlar, baʼzan otlarda uchraydi, odamga ham yuqishi mumkin. Kasallikni achitqi zamburugʻlari (Blastomyces dermatitidis) paydo qiladi. Zamburugʻ, asosan hayvonning soʻlagi, yiringi orqali tarqaladi. B. bilan kasallangan hayvonlar, shuningdek bemorlar terisida va teri ostida qizil dogʻ va pufakchalar, yara va shishlar paydo boʻladi, hayvonlarda oʻpka, suyak, boʻgʻim, miya va boshqa organlar ham shikastlanadi, nafas qisadi, ishtaha boʻgiladi, hayvon oriqlaydi. Kasallik klinik belgilarga, teri va boshqa organlarda roʻy bergan oʻzgarishlar tabiatiga va mikroskopda tekshirish natijalariga qarab aniqlanadi. Kasallik tarqalishining oldini olish uchun sanitariyagigiyena qoidalariga qatʼiy amal qilish, kasal hayvonni yoʻqotish, xonalarni dezinfeksiya qilish zarur.
Blastomerlar
Blastomerlar (blasto... va yun. meros — boʻlak) — koʻp xujayrali hayvonlarda urugʻlangan tuxum hujayralarning boʻlinib, maydalanish jarayonida hosil boʻladigan hujayralar. Boʻlinish davrlari oraligʻida B. oʻsmaganligi sababli har bir boʻlinishdan soʻng ular ikki marta kichrayadi. Telolesital (sitoplazmasida sariq moddasi notekis tarqalgan) tuxum hujayralar maydalanganida katta B. — makromerlar va kichik B.— mikromerlar hosil boʻladi. Gomolesital (sitoplazmasida sariq moddasi bir tekis tarqalgan) tuxum xujayralar boʻlinib maydalanish jarayonida bir xil kattalikdagi B. vujudga keladi. Sirtqi qavatda joylashgan B. yassilanganidan keyin tuxum hujayra maydalanishning soʻnggi bosqichi — blastula hosil boʻlishiga oʻtadi.
Muidorge
Muidorge Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Tenna (Graubünden)
Tenna  Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Surselva (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 11.27 km2. 95 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Muidorge
Aholisi
119 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,4 km2. Dengiz sathidan 119 – 167 m balandlikda joylashgan.
Tenna (Graubünden)
Hududi
Tennaning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Matematika instituti
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi V.I. Romanovskiy nomidagi Matematika instituti — Oʻzbekistonda matematikaga oid tadqiqotlar olib boradigan va ularni muvofiqlashtiradigan ilmiy tadqiqotlar markazi. 1943-yilda Toshkentda tashkil etilgan, 1954-yildan uning asoschilaridan biri Romanovskiy Vsevolod Ivanovich nomi bilan atala boshladi. Dastlab Matematika va mexanika instituti deb nomlanib, matematika, mexanika, nazariy geofizika, seysmologiya boʻyicha nazariy va amaliy tadqiqotlar olib borilgan. 1964-yil da Matematika institutining boʻlimlari asosida Mexanika va inshootlarning seysmik mustahkamligi instituti, Kibernetika instituti, seysmologiya instituti tashkil boʻldi. Hozirgi kunda Matematika institutida algebra va analiz, differensial tenglamalar, ehtimollar nazariyasi, matematik statistika, hisoblash mat.kasi, matematik fizikaning noklassik tenglamalari, amaliy mat. boʻlimlari bor. Institutda 60 dan ortiq ilmiy xodim faoliyat koʻrsatadi. Institutda jahonga mashhur ehtimollar nazariyasi va matematik statistika, xususiy hosila differensial tenglamalar, funksional analiz ilmiy maktablari yaratilgan. Bu maktablarning tashkil boʻlishi va rivojlanishiga akademik V. I. Romanovskiy, T. A. Sarimsokov, S. H. Sirojiddi-nov, I. S. Arjanix hissa qoʻshgan boʻlsa, hozirgi kunda akademik T. J. Joʻrayev, M. S. Salohiddinov, Sh. A. Ayupov, T. A. Azlarov, Sh. Q. Farmonovlar ularning davomchilari. Institutda 40 dan ortiq fan doktori, 300 dan koʻproq fan nomzodlari tay-yorlangan. Institut xodimlarining tadqiqotlari 75 monografiya, 130 ilmiy toʻplamlarda, 10 dan ortiq darsliklarda, shuningdek, mamlakatimizdagi va xorijdagi obroʻli ilmiy jurnallarda bosilgan koʻplab maqolalarida aksini topgan. Matematik olimlar ishlarini yorituvchi "Oʻzbek matematika jurnali" institut tomonidan nashr qilinadi, maktab oʻquvchilari uchun moʻljallangan "Fizika, matematika va informatika" ilmiyuslubiy jurnali institut otaligida chop etiladi.
Koʻhnaqoʻrgʻon
Koʻhnaqoʻrgʻon — Navoiy viloyati Karmana hududida joylashgan qadimgi aholi punkti. Koʻhnaqoʻrgʻon shimolda Zarafshon daryosi, sharqda Mirzachorbogʻ saroyi hududi, janubda Xonim koni va gʻarbda Navoiy avtoshoh bekati bilan chegaradosh boʻlgan. Koʻhnaqoʻrgʻonning maydoni — 25 gektar. Devorining uzunligi 3.5-4 km, balandligi 7-8 metrni tashkil etgan. „Buxoro tarixi“ asarining muallifi Narshaxiy maʼlumotlariga koʻra, bu yerda jome masjidi boʻlgan. Qadimda qoʻrgʻon aholisi misgarlik, zargarlik, duradgorlik, temirchilik, kulolchilik kabi hunarmandchilik turlari bilan mashgʻul boʻlgan.
XX asr oʻrtalariga qadar Koʻhnaqoʻrgʻonda Toshmachit deb atalgan masjid boʻlgan. Ikkinchi jahon urushidan masjid buzib tashlanadi va yogʻochlari yangi tashkil etilgan molxonalarga ishlatilib yuborilgan. Bu masjid 500 kishini sigʻdira olgan. Toshmachitning uch darvozasi boʻlib, unda toʻylar ham oʻtkazilgan. Koʻhnaqoʻrgʻon markazida tashlandiq saroy qoldiqlari joylashgan tepalik boʻlgan. Bu tepalikda bolalar chorva boqishgan. Mahalliy aholi bu joylarni Ark deb atagan. XX asrning 60-yillarida bu yerlar tekislab yuborilgan. Arkning maydoni salkam chorakam bir gektarni tashkil etgan. Keyinchalik bu yerda uy-joy qurayotgan kishilar 60-70 sm qalinlikdagi qatlamda sopol siniqlariga duch kelishgan. Shuning uchun bu yerda Ark boʻlgan fikrlar notoʻgʻri.
Vaqt oʻtishi bilan Zarafshon daryosi oʻz oʻzanini Koʻhnaqoʻrgʻon tomon oʻzgartirgach, aholi manzillari asta-sekin Karmana shahriga koʻchadi. Eski hududlar esa Koʻhnaqoʻrgʻon deb ataladi. Tashlandiq holga kelib qolgan hudud keyinchalik paxta dalasiga aylantiriladi. 1980-yillarda esa aholiga imorat qurish uchun boʻlib berilgan. Hozirgi paytda bu hududlar Karmana shahrining Koʻhnaqoʻrgʻon mahallasi deb yuritiladi.
Islomda katta gunohlar
Kabira (arab. — katta, yirik) — islomda eng katta va ogʻir gunoh. Kabiraning eng birinchisi va Alloh tomonidan kechirilmaydigani — kufr (Allohni inkor etish) va shirk (Allohga biror narsani teng qilish)dir. Kabiraning turlari koʻp. Mas, ota-onani norozi qilish, birovning joniga nohaq qasd qilish, sehr-jodu bilan shugʻullanish, yolgʻon guvohlik berish, tuhmat qilish, zinokorlik, oʻgʻrilik, sudxoʻrlik, farz ibodatlarni bajarmaslik, harom qilingan narsalarni isteʼmol etish va h. Kabira Shirk va kufrdan boshqa gunohlar qiyomat kuni Alloh tomonidan kechirilishi yoki ular uchun maʼlum meʼyorda jazo berilishi mumkin. Sunniy — hanafiylik aqidasiga koʻra, kufr va shirkdan boshqa har qanday gunoh qilgan moʻmin-musulmon kishi kofir boʻlib qolmaydi, balki gunohkor hisoblanadi.
Gunohi kabiralar (Katta gunohlar)
Katta gunoh, gunohi kabir yoki fisq, islom diniy atamasi hisoblanadi. Fisq qilgan kishiga fosiq deyiladi.
Qurʼonda gunoh zanb, ism, gunoh, fahsh, lammom, masiyat, sayyiat, vizir kabi atamalar bilan ifodalangan.
Fosiq; Islom dini terminologiyasida gunohkor degan maʼnoni anglatadi. Fiqhda farz hisoblangan amrlarga amal qilmagan, gunoh qilgan, „katta gunoh“ qilgan yoki „kichik gunoh“da davom etganlarga nisbatan ishlatiladi. Namoz o‘qimagan, zino qilgan, ichkilik ichganlar gunohkor hisoblanadi.
Moʻʼtazila kabi baʼzi islomiy mazhablarda gunohkorlar moʻmin va kofirlardan tashqari uchinchi guruh odamlar sifatida taʼriflanadi. Baʼzi mazhablarda gunoh sanalgan amallar, baʼzilarida kufr sanalishi mumkin.
Islomda katta gunohlar (kaboir) din nuqtai nazaridan katta va asosiy, nomaqbul hatti-harakatlarga berilgan nomdir. Qurʼoni karimning katta gunoh istilohi zikr qilingan oyatlaridan ikkitasi Niso surasining 31- oyati (4/31) va Sho‘ro surasining 37-oyatidir (42/37).
Katta gunohlardan tashqari, kichik gunohlar atamasi ham mavjud. Kichkina gunohlar qiluvchilar ham gunohkor hisoblanadilar.
Zinvar
Zinvar (qad. fors. — tosh qalʼa) — oʻrta ayerlarga oid Chagʻoniyon shaharlaridan biri. Denovdan 3 km shim.shark,da joylashgan Oqqoʻrgʻontepa shahar harobasi oʻrnida boʻlgan deb taxmin etiladi (E. V. Rtveladze). "Hududulolam"ga koʻra, 3. aholisi oz boʻlib, kichik shahar boʻlsada, dehqonchilik taraqqiy etgan. Arxeologik maʼlumotlarga koʻra, Z.da hayot ilk oʻrta asrlardan (6—7-asrlar) 18-asrgacha davom etgan. Ad.: Arshavskaya 3. A., Rtveladze E. V., Xakimov 3. A., Srednevekovie pamyatniki Surxandari T., 1982; Kamaliddinov Sh. S, Istoricheskaya geografiya Yujnogo Sogda i Toharistana po araboyazichnim istochnikam IX — nachala XIII vv., T., 1996.
Islomda katta gunohlar
Katta gunohlar
Katta gunohlar turli oyat va hadislarga koʻra belgilanadi. Turli odamlar 7 dan boshlab 60-70 gacha boʻlgan katta gunohlar roʻyxatini tuzdilar va bu roʻyxatlar bir-biridan farq qiladi. Katta gunoh sanaladigan amallardan baʼzilari quyidagilardir:
Fosiqning hukmi
Katta gunoh qilgan kishining ahvoli islom ilmlarining muhim mavzularidandir. Bu borada turli diniy oqimlar turlicha fikr bildirgan.
Shariat qonunlarida ayrim jinoyatlar uchun jazo va tazir jazolari mavjud boʻlib, ularning taʼrifi va qoʻllanilishi qozi ixtiyoridadir. Katta gunoh hisoblangan qilmish jazosini talab qilmasa, bu qilmishlarga javoban miqdori va qoʻllanilishi qozi ixtiyoriga bogʻliq boʻlgan taʼzir jazolari qoʻllanilishi mumkin. Bu jazolar tanbeh berish, koʻrsatuvni rad etish, tayoq otish, qamoq va oʻlim jazosidan iborat. Jumladan, namoz o‘qimay gunohga qo‘l urgan kishi tavba qilishga daʼvat qilinadi va qamoqqa tashlanadi. Agar buni rad etsa, oʻldiriladi. Spirtli ichimliklarni isteʼmol qiluvchilar uchun baʼzi fiqh mazhablari tomonidan toʻxtatuvchi jazolar nazarda tutilgan.