cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fond bozori
Oʻzbekistonda investitsiya jarayonlarini boshqarish va boʻsh turgan pul mablagʻlarni iqtisodiyotga jalb qilishning samarali vositasi boʻlgan Fond bozorining shakllanishi 90-yillar boshlariga toʻgri keladi. 1993-yil 2-sentabrda bu bozor faoliyatining huquqiy bazasi boʻlgan Oʻzbekiston Respublikasining "Qimmatli qogʻozlar va fond birjasi toʻgʻrisida" qonuni qabul qilindi.
Qisqa muddatlarda Fond bozori infratuzilmasining asosiy muassasalari — 1994-yilda "Toshkent" respublika fond birjasi oʻz faoliyatini boshladi. Respublika Prezidentining 1996-yil 26-martdagi "Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasi huzurida qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiqlashtirish va nazorat qilish Markazini tashkil etish toʻgʻrisida" Farmoniga koʻra, respublikada qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga soluvchi vakolatli davlat organi hisoblanadigan Qimmatli qogʻozlar bozori faoliyatini muvofiklashtirish va nazorat qilish markazi tuzildi. 1999-yilda naqdsiz chiqarilgan qimmatli qogʻozlarni saqlash, shuningdek, xususiylashtirilgan korxonalar aksiyalaridagi davlat hissasi (huquqi) hisobini yuritadigan Qimmatli qogʻozlar markaziy depozitariysi va 30 dan ortiq ikkinchi bosqich depozitariylarini oʻz ichiga olgan ikki pogʻonali depozitariylar tizimi tashkil topdi. Respublika Fond bozorida brokerlar, dilerlar, boshqaruvchi kompaniyalar, investitsiya fondlari, investitsiya maslahatchilari, reyestr yurituvchilar va investitsiya kompaniyalaridan iborat 300 dan ortiq professional qatnashchilar faoliyat yuritadi (2004). Ulardan "Elsis kliring" hisobkitob palatasi (1998) respublikada birlamchi (uyushgan) Fond bozori ishtirokchilari oʻrtasida oʻzaro hisobkitoblarni samarali amalga oshirishga koʻmaklashadi. "Vaqt" milliy depozitariysi (1994) Fond bozorining yirik instituti boʻlib, qimmatli qogʻozlarni saklash va ularga boʻlgan huquklar hisobini olib boradi. "Davinkom" ("Davlat investitsiya kompaniyasi", 1999) xususiylashtirilgan korxonalar aksiyalarini investorlarga sotish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasining vakolatli vakili hisoblanadi. 2000-yilda respublikada investitsiya muassasalarining milliy uyushmasi tashkil etilgan. Uning tarkibida 45 dan ortiq investitsiya muassasasi bor (2004).
Perrusson
Perrusson Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Loches tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1418 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 48,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 29,2 km2.
Reilingen
Reilingen Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rhein-Neckar-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,35 km2. 7139 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Reilingenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kollej
Kollej (ing. college) — 1) Buyuk Britaniya, AQSH va ayrim boshqa mamlakatlarda oliy, oʻrta, yuqori oʻrta oʻquv yurti (ayrim hollarda universitet tarkibida). Dastlab 13-asr boshlarida Buyuk Britaniyada vujudga kelgan;
2) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Professional ta’lim tizimini yanada takomillashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2019-yil 6-sentabrdagi PF-5812-son farmoni bilan ta’limning Xalqaro standart tasniflagichi (keyingi oʻrinlarda — Xalqaro tasniflagich) darajalari bilan uygʻunlashgan yangi boshlangʻich, oʻrta va oʻrta maxsus professional ta’lim tizimi hamda tabaqalashtirilgan ta’lim dasturlari joriy etiladigan ta’lim muassasalari tarmogʻi tashkil etildi. Bu ta’lim muassasalar:
Boshlangʻich professional ta’lim darajasida kadrlar tayyorlaydigan kasb-hunar maktablarida:
-	kadrlar tayyorlash umumta’lim muassasalarining 9-sinf bitiruvchilari hisobidan shakllantirilgan guruhlarda 2 yillik umumta’lim va mutaxassislik fanlarining integratsiyalashgan dasturlari asosida kunduzgi ta’lim shaklida amalga oshiriladi;
-	ta’lim olayotgan oʻquvchilar Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti hisobidan bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida oylik stipendiya hamda uch mahal ovqat bilan ta’minlanadi. Bunda, kasb-hunar maktablari oʻquvchilarini uch mahal ovqat bilan ta’minlash yoki mazkur ovqat pullarini ularga toʻlab berish huquqiga ega;
-	joriy saqlash, faoliyatni yuritish, moddiy-texnik bazani mustahkamlash va kadrlar tayyorlash xarajatlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi;
Oʻrta professional ta’lim darajasida kadrlar tayyorlaydigan kollejlarda:
-	kadrlar tayyorlash Xalqaro tasniflagichning kamida 3-darajasiga mos ta’lim dasturlarini tamomlagan, «Hayot davomida ta’lim olish» prinsipi asosida kamida umumiy oʻrta ma’lumotga ega boʻlgan shaxslar hisobidan kasblar va mutaxassisliklarning murakkabligidan kelib chiqqan holda 2 yilgacha muddatda kunduzgi, kechki va sirtqi ta’lim shakllarida davlat granti hamda toʻlov-kontrakt asosida amalga oshiriladi;
-	joriy saqlash, faoliyatni yuritish, moddiy-texnik bazani mustahkamlash va kadrlar tayyorlash xarajatlari tegishli vazirlik, idoralarning budjetdan tashqari mablagʻlari, oʻquvchilarni davlat granti va toʻlov-kontrakt asosida oʻqitishdan tushadigan mablagʻlar hamda qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi;
Oʻrta maxsus professional ta’lim darajasida kadrlar tayyorlaydigan texnikumlarda:
-	kadrlar tayyorlash Xalqaro tasniflagichning kamida 3 yoki 4-darajasiga mos ta’lim dasturlarini tamomlagan, «Hayot davomida ta’lim olish» prinsipi asosida kamida umumiy oʻrta ma’lumotga ega boʻlgan shaxslar hisobidan shakllantirilgan guruhlarda kasblar va mutaxassisliklarning murakkabligidan kelib chiqqan holda 2 yildan kam boʻlmagan muddatda kunduzgi, kechki va sirtqi ta’lim shakllarida davlat granti hamda toʻlov-kontrakt asosida amalga oshiriladi;
-	oʻrta maxsus ta’lim dasturlarini muvaffaqiyatli tamomlagan bitiruvchilar oʻz sohasiga mos bakalavriat ta’lim yoʻnalishlari boʻyicha kirish imtihonlarisiz yakka tartibdagi suhbat orqali oliy ta’lim muassasalarida ikkinchi kursdan oʻqishini davom ettirish huquqiga ega boʻladi. Farmonga koʻra, boshlangʻich professional ta’lim bosqichida kadrlar tayyorlaydigan 339 ta kasb-hunar maktablari, vazirlik va idoralar tizimida 187 ta kollej va oliy ta’lim muassasalari tizimida 199 ta texnikumlardan iborat professional ta’lim muassasalari tarmogʻi tashkil etildi.
Madrid
Madrid — Ispaniya poytaxti, Madrid provinsiyasining va Yangi Kastiliya tarixiy viloyatining bosh shahri. Mamlakatning asosiy siyosiy, iktisodiy va madaniy markazi. Mansanares daryosi (Taxo havzasi) boʻyida, Meseta platosida, 650 m balandlikda joylashgan. Iklimi quruq subtropik iqlim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 4,9°, iyulniki 24,2°. Yillik yogʻin 420 mm. Transport yoʻli va avtomobil yoʻllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Aholisi 2,8 mln. kishi (1998).
M. ilk bor qoʻlyozmalarda 932 yilda qayd etilgan.M. oʻrnida Yu-asraa mavr-ush/jing Majirit nomli qalʼasi boʻlgan. 1083-yilda arablardan ozod etilgan va 1118-yildan erkin shahar huquqi berilgan. 14—15-asrlarda Kastiliya qirollari qarorgohi. 1561-yildan Ispaniyaning rasmiy poytaxti.
Tarixi
thumb|"Bo'ri va hayot daraxti" xaykaltaroshlik namunasi
Arxeologik izlanishlar Mansanares daryosining qirg'og'ida so'nggi paleolit davriga (tahminan 100 ming yil oldin) oid insoniyat izlari borligini isbotlab berdi. Madrid ilk bor solnomalarda eslanadi. Aytishlaricha shaharni Kordobaning amiri Muhammad I leonlar va kastillardan himoya qilgan. Shahar ilk bor Madjirit nomi bilan, milodiy 932-yilda atalgan.
Hududiy boʻlinishi
left|thumb|250px|Madrid tumanlarining xaritasi Shahar tumanlari
Onga (Vengriya)
Onga — Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugida joylashgan shahardir.
Tarixi
Bu hududda qadimgi davrlardan beri yashab kelgan, buni bronza davri artefaktlari tasdiqlaydi. 1222-yil birinchi marta tilga olingan. 1588-yilda turklar yonib ketishdi, lekin tezda qayta qurishdi. Qishloq turklar davrida va Rakóczi mustaqillik urushida juda ko'p azob chekdi, XVIII-asr yana o'sishni boshladi. Aholisi asosan dehqonchilik bilan yashagan.
XIX-asrda temir yo'llar va okruglarning yaqinligi tufayli rivojlanish tezlashdi. Sanoat ishchilari sonining ko'payishi. Rivojlanish Ikkinchi jahon urushidan keyin tezlashdi. Ocsanálos qishlog'i 1950-yilda Onga qo'shilgan.
2011-yil 4-iyun, shaharchaning runik nom belgisining ochilishi.
Etnik guruhlar
Shahar aholisi, 83% venger va 17% lo'lilar.
Aholisi
Shahar aholisining o'zgarishi:
{	"version": 2, "width": 400, "height": 200, "data": [ {			"name": "table", "values": [ {					"x": 2015, "y": 4746 },				{					"x": 2014, "y": 4778 },				{					"x": 2013, "y": 4857 }			]		}	],	"scales": [ {			"name": "x", "type": "ordinal", "range": "width", "zero": false, "domain": { "data": "table", "field": "x" }		},		{			"name": "y", "type": "linear", "range": "height", "nice": true, "domain": { "data": "table", "field": "y" }		}	],	"axes": [ {			"type": "x", "scale": "x" },		{			"type": "y", "scale": "y" }	],	"marks": [ {			"type": "rect", "from": { "data": "table" },			"properties": { "enter": { "x": { "scale": "x", "field": "x" },					"y": { "scale": "y", "field": "y" },					"y2": { "scale": "y", "value": 0 },					"fill": { "value": "blue" },					"width": { "scale": "x", "band": "true", "offset": -1 }				}			}		}	] }
Kollektor
thumb
Kollektor (lot. collector — yigʻgich) — 1) elektr tok chastotasini mexaniq oʻzgartirgich; elektr mashina rotori (yaqori) bilan konstruktiv birlashtirilgan. Bir-biridan va rotor korpusidan elektr jihatdan izolyasiyalangan tok oʻtkazuvchi plastinkalardan iborat. Har qaysi plastina yakor chulgʻamining bir yoki bir necha oʻramlariga ulanadi. Rotor aylanganda K. plastinalari sirtida kontakt choʻtkalari birin-ketin sirpanib, chulgʻamni tashki elektr zanjiriga ulaydi; 2) tashqi elektr zanjiri bilan asbobning kollektorli zonasini bogʻlaydigan tranzistor elektrodi (tranzistor K.); 3) kanalizatsiya tarmogʻinit kanalizatsiya hovoʻzlaridan oqova suvlarini yigʻadigan qismi (quvur, hovoʻz). K. yigʻma elementlar (beton, temir-beton va keramik bloklar) dan quriladi; 4) aloqa kabeli (kabel K.) yoki vodoprovod, gaz va boshqa quvurlar yotqiziladigan (umumiy K.) yer osti galereyasi; 5) baʼzi texnik qurilmalarning nomi (mas, ichki yonuv dvigateli chiqarish K.i); 6) biror narsani yigʻuvchi va tarqatuvchi tashkilot yoki shaxs (mas, kutubxona K.i).
Manifold quvur bo'limda sifatida, a dallanan. qarama-qarshi end bir chiqish bo'ladi, bir an'anaviy vilkasidan borib bo'g'ib o'ldirmagan qaysi. Yo'q, zarar, odatda yo'q splitter joylashganda bo'ladi.Splitter nisbatan, keyin uning bir qo'li bilan, siz drenaj valfini o'rnatish mumkin, va ikkinchi - avtomatik steam tuzoq havo. yig'uvchi tizimining so'nggi qismi joydan isitish Bu havo kiruvchi shakllanishiga olib tashlash uchun yordam beradi.Barcha element kollektor tizimi tasvirlangan tartibga solish tiklash va ozuqa line bilan bog'liq. Yerdan isitish uchun Taroq sotib qachon, Bu juft sotib kerak. kollektor bilan ishlash, boshqa xushfe'lligi bor. tizimining alohida-alohida qismlariga tanlashda ularning ba'zilari do'kon aytishim mumkin. bog'liq bo'ladi Much, Xona o'rnatish Qavat isitish uchun tanlangan qancha kuch. Qurilma amalga oshirilgan bo'lsa Suv Qavat isitish o'rnatish, Ish qisqa vaqt olishi mumkin. Hamma narsa Qavat isitish uzunligi bog'liq bo'ladi, tegishli uskunalar va materiallar mavjudligi, shuningdek ko'nikmalarini sifatida.Qavat isitish uchun nasos bilan kollektor xonasiga issiqlik ta'minlash uchun butun tizimning tarkibiy qismi degan ma'noni anglatadi. Biroq, uning nozik bilan bajarish o'ziga xos xarakterga ega. Ularning eng asosiy - quvurlari tayyorlash butun tizimi alohida amalga oshiriladi. Va bu qaramasdan hisoblanadi, sovutish suyuqligi barcha bir vaqtning o'zida quvurlar orqali aylanayotgan deb.nasos guruhi. Distributor isitish o'rta. teskari, suv yig'uvchi, soğutulmuş.
Hech kim haqida o'ylaydi, qancha isitish qo'yib bo'ladi. birgalikda eng yaxshi komponentlar sotib va ​​bitta manbadan. Agar yuqori sifatli olishingiz mumkin yagona yo'li. Bundan tashqari, bunday holatda kichik va xarajat bo'ladi, qat'iy nazar,, nima isitish yuzasi uzunligi bo'ladi.
Röhrabrunn
Röhrabrunn Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shahardir. Mistelbach okrugi tarkibiga kiradi. 140 nafar aholi istiqomat qiladi.
.ne
.ne — Niger uchun yuqori darajali milliy domendir.
Havolalar
Toppdomän
Hasan ibn Ali
Hasan Ibn Ali (625-669) - Ali ibn Abu Tolibning (Fotimadan tugʻilgan) oʻgʻli, Muhammad (sav)ning nabirasi, 2-shia imomi. 661 yilda Ali oʻldirilgandan keyin uning tarafdorlari H.ni Iroqga xalifa deb eʼlon qilgan va Muoviya I hokimiyatiga qarshi kurashni yangitdan boshlashga daʼ-vat etgan. Lekin, H. Muoviya I bilan muzokaralar olib borib, u bilan kelishgan, hokimiyatga daʼvo qilishdan voz kechib, Madinaga koʻchib ketgan va u yerda vafot etgan (shialik rivoyatlari boʻyicha zaharlab oʻldirilgan).
Hovtashen, Shirak
Hovtashen  — Armanistonning Shirak viloyati Artik tumanidagi qishloq.
Waukesha
Waukesha AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Waukesha County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 56,2 km2. Shundan 56,0 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 272 m balandlikda joylashgan.
Tang-e Palangi, Izeh
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Tang-e Palangi (, rim. nomi : Tang-e Palangī)  — Eronning Xuziston viloyati Izeh tumaniga qarasli Holayjon qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 65 nafar va 12 ta oiladan iborat.
Kollektor (maʼnolari)
Kollektor:
.nf
Havolalar
Toppdomän
Pocé-sur-Cisse
Pocé-sur-Cisse Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Tours tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1524 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 143,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,6 km2.
Tepeköy, Hamamözü
Tepeköy Turkiyaning Amasya viloyati Hamamözü tumaniga qarasli qishloq.
Chesnee (Janubiy Karolina)
Chesnee  — AQShning Janubiy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 868 kishini tashkil qilgan.
Geografiyasi
Chesnee Spartanburg okrugining shimoli-sharqiy burchagida joylashgan. Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, Chesni umumiy maydoni 2.94 sqkm tashkil qiladi.
Demografiyasi
2000-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 1 003 kishi, 396 ta xonadon va 239 ta oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1116,4 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 68,20% oq tanli, 27,52% afro-amerikalik, 0,30% tubjoy amerikalik, 0,10% osiyolik, 1,99% boshqa irqlardan va 1,89% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqdagi ispan yoki latino xalqi aholining 4,69% ni tashkil etdi.
Shaharda 396 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 26,3 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 39,6 foizi er-xotinlar, 17,7 foizi eri boʻlmagan, 39,4 foizi oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 35,4 foizi jismoniy shaxslardan, 13,4 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor edi. Uy xoʻjaliklarining oʻrtacha kattaligi 2,43, oilaning oʻrtacha kattaligi 3,18 edi.
Shaharda aholi keng tarqalgan boʻlib, 25,3% 18 yoshgacha, 9,9% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 26,8% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 22,2% 45 yoshdan 64 yoshgacha va 15,8% 65 yosh yoki yoshi kattaroq. Oʻrtacha yoshi 37 yosh edi. Har 100 ayolga 87,8 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 77,9 erkak toʻgʻri keladi.
Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 25 089 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 33 438 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 30 000 dollarni, ayollarniki 17 500 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 12 993 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 16,5 foizi va aholining 24,3 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 37,6 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 6,6 foizi qashshoq hisoblanadi.
Yuriy Fray
Yuriy Vladimirovich Fray (3-may, 1968-yil, Navoiy, Oʻzbekiston SSR) — rossiyalik kudo ustasi, murabbiy, oʻqituvchi, sport funksioneri, siyosiy va jamoat arbobi. Rossiya Kudo Federatsiyasi vitse-prezidenti va Bosh kotibi, Markaziy va Shimoliy-Gʻarbiy federal okruglar Kudo federatsiyalari rahbari. „Derjava“ litseyi direktori (2002—2010), „Derjava“ yoshlar sport maktabi direktori (2011-yildan). Oltinchi (2010—2015) va yettinchi (2015—2020) chaqiriq Obninsk shahar assambleyasining deputati.
Biografiyasi
Yuriy Fray 1968-yil 3-mayda O‘zbekistonning Navoiy shahrida tug‘ilgan. 1976-yilda Navoiy shahrida birinchi sinfni tugatgach, oilasi bilan Kaluga viloyati Obninsk shahriga koʻchib ketgan. 1976—1983-yillarda Obninsk 10-maktabda, 1983—1985-yillarda 11-maktabda oʻqigan.
11-maktabda oʻqiyotganida maktab teatridagi chiqishlarda qatnashgan. Teatr maktabiga kirishga harakat qilgan, ammo tanlovdan oʻta olmagan. Keyin Sovet Armiyasiga xizmatga chaqirildi. Armiyadan soʻng teatrga kirish istagi yoʻqoldi va Fray Obninsk atom energiyasi institutiga oʻqishga kirdi. Oʻqishni tugatgach, Obninskdagi Tibbiy radiologiya institutida muhandislik guruhi aʼzosi boʻlib ishladi.
Bolaligidan u sport, jumladan boks, basketbol, yengil atletika, bal raqsi bilan shugʻullangan. Armiyadan keyin esa karate va qoʻl jangi bilan shugʻullangan. 1994-yilda kudo sport turi Rossiyaga kirib keldi va Kray ushbu sport bilan shugʻullana boshlagan.
2002—2010-yillarda Obninsk „Derjava“ litseyi direktori boʻlgan. Bu davrda Yuriy Fray boshchiligida litsey hududida sunʼiy qoplamali yangi futbol stadioni qurildi, oʻq otish hududi qayta tashkil etildi (u yerda maishiy kimyo mahsulotlari ombori joylashgan), litsey sherikliklari rivojlantirildi va vasiylar kengashi tuzildi.
2011-yilda „Derjava“ litseyi, „Derjava“ bolalar va oʻsmirlar sport maktabidan ajratilgan yangi shahar qoʻshimcha taʼlim muassasasi direktori lavozimiga tayinlandi.
Davlat ijrochi xodimlar institutining davlat va shahar boshqaruvi fakultetini tamomlagan.
Rossiya sport ustasi, oliy toifali murabbiy-oʻqituvchi.
Obninsk Jismoniy tarbiya va sport jamoat komissiyasi raisi.
Markaziy va shimoli-gʻarbiy federal okruglarning Kudo federatsiyalari rahbari. Rossiya Kudo Federatsiyasi vitse-prezidenti va Bosh kotibi.
Qora kamar egasi. „Yedinaya Rossiya“ partiyasining aʼzosi.
Obninskdagi TOS 51-52 kvartallar Prezidiumi aʼzosi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
IC 3807
IC 3807 Sunbula yulduz turkumidagi NF (hali noaniq) tipli obyektdir.
Hasan Dehlaviy
Hasan Dehlaviy, Amir (1253, Badayun, Shimoliy Hindiston — 1327, hozirgi Hindistonning Haydarobod shtati Davlatobod shahri) — hindistonlik forsigoʻy shoir. 1280—85 yillarda Moʻlton shahridagi adabiy toʻgarak aʼzosi boʻlgan, soʻng doʻsti Amir Xusrav Dehlaviy bilan birga Dehliga kelgan. H.D. bu yerda avval hur fikrli sheʼrlar yozgan boʻlsa-da, keyinchalik sufiylikning Nizomiddin Avliyo (1236—1325) boshchiligidagi chish-tiya tariqati xizmatiga kiradi. mutasavvif lirik shoir boʻlgan H.D. asarlarida Saʼdiyning kuchli taʼsiri seziladi. H.D. ijodida lirik sheʼrlar devoni, "Ishqnoma" dos-toni va "Favoyid ulfuod" ("Samimiy foydalar") nasriy asari muhim oʻrin egallaydi. "Favoyid ul-fuod" shayx Nizomiddin Avliyoning hikmatlar mazmunini qamrab olgan boʻlib, chishtiya tariqati mafkurasini oʻrganishda ishonchli manbalardan hisoblanadi. Shoirga uning gʻazallari koʻproq shuhrat keltirgan hamda keyingi davrdagi Eron va Oʻrta Osiyo shoirlari ijodiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan.
Tordera
Tordera Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 84,08 km2. Aholisi — 15641 kishi (2010).
Beugnon
Beugnon Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Avallon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
330 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 42,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,7 km2.
Dannemarie (Doubs)
Dannemarie Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Montbéliard tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,3 km2. Dengiz sathidan 430 – 671 m balandlikda joylashgan.
Fonogramma
Fonogramma (φωνή phone — tovush va gramma) — maxsus texnik vosita (fonograf, magnitofon, raqamli rekorder kabi)lar yordamida yozilgan tovush sadolari yigʻindisi. Tayyorlanish usuli (mexanik, foto, elektromagnit, elektronraqamli va boshqalar)ga koʻra turli shakllarda namoyon boʻladi: grammofon plastinkasi, magnit tasma, kinotasma, trek, elektron fayl va boshqa Yozish jarayoni xususiyatlariga binoan mono, stereo, kvadro va boshqa turlari ajratiladi. F., odatda, maxsus ovoz yozish studiyasi hamda kinostudiyalarda tayyorlanadi. F. yuqori akustik sifatlari, eng yaxshi ijrolarni tanlash hamda ulardan uzok, muddat mobaynida foydalanish imkoniyatlari tufayli radio (1940-yillar oxiri), televideniye (1950-yillardan), ommabop musiqa madaniyati (ayniqsa, popmusiqa)lan keng oʻrin olgan.
Oʻzbekistonda ovozli kino, radio va televideniye, gramplastinkaga ovoz yozish (Toshkent gramplastinka zavodi, 1945) tizimlari tashkil topishi F. tayyorlash jarayoniga asos soldi (ovoz rej.lari A. Timoxin, Yu. Salnikov va boshqalar). 1962-yildan N. Hasanov tashabbusi bilan stereo F.lar tayyorlana boshlandi ("Shashmaqom" yozuvlari va boshqalar). Keyinchalik A. Tojiyev, R. Umarxoʻjayev, V. Gushchinlar va keyingi yillarda "Mustaqillik", "Navroʻz" kabi davlat bayramlari, yirik shoukonsertlar uchun sifatli F.larni tayyorlashda I. Iosis, I. Minichlar alohida xizmat koʻrsatdilar. Ayni paytda, Oʻzbekistonda F.lar ochiq konsert va turli marosimlarda odat tusini olib, jonli ijrolar kamayib ketishi, musiqiy ijod jarayoniga muayyan (ayniqsa, Gʻarb popmusiqasiga oid) uslubiy qoliplarning singdirishiga sabab boʻlmokda.
Muhiddin Nosirov.
Munavvar Isoqova
Munavvar Isoqova (1937-yil, Orjonikidze tumani, Toshkent viloyati — 11-iyun 2014-yil, Toshkent tumani, Toshkent viloyati) — davlat va jamoat arbobi, Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1975), KPSS aʼzosi (1964).
Tarjimayi holi
Munavvar Isoqova 1940-yil Orjonikidze tumanida tavallud topgan. Isoqova 1957-yilda Kalinin tumanidagi „Oʻzbekistonning 40 yilligi“ (40 лет Узбекистана) kolxozida oʻz ish faoliyatini boshlagan, 1959-yildan Orjonikidze tumanidagi „Oʻzbekistonning 50 yilligi“ (50 лет Узбекистана) kolxozida sut sogʻuvchi boʻlib ishlagan. 6—10-chaqiriq Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati (1963–1985), Oʻzbekiston KP MK, Prezidum va Toshkent viloyati komiteti aʼzosi, KPSS 24-syezdi delegati (1971) boʻlgan.
Toshkent viloyati Toshkent tumanida yashagan, 2014-yil 11-iyun kuni 74-yoshida vafot etgan. 2 marta Lenin ordeni (1973-yil 6-sentyabr; 1975-yil 10-fevral) bilan taqdirlangan.
Yakuplu, İliç
Yakuplu — Turkiyaning Erzincan viloyati İliç tumaniga qarashli qishloq Aholisi 70 nafar (2022).
Wesselburenerkoog
Wesselburenerkoog Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 21,88 km2. 123 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Wesselburenerkoogning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Fonetika
Fonetika (yunoncha: phonetikos — tovushga, tovush chiqarishga oid; tovushli, ovozli) — 1) tilshunoslikning nutq tovushlarining hosil boʻlish usullarini va akustik xususiyatlarini; boʻgʻin, nutqning pauza bilan ajraluvchi qismlarini oʻrganuvchi boʻlimi. Shu bilan birga, ayrim tilshunoslar fonetika doirasiga tovush birliklarining yozuvdagi ifodalari (grafika) va maʼnoli birliklarning yozilish qoidalari (imlo)ni ham qoʻshib, uning oʻrganish obyektini yanada kengaytiradilar (rus olimi L. V. Shcherba). Oʻzbek tilshunosligida fonetika doirasida, asosan, nutq tovushlari [ularning artikulyatsion, akustik, perseptiv (psixofonetik) va funksional tomonlari| va ohang (boʻgʻin, sintagma, urgʻu va boshqalar) oʻrganiladi.
Nutqning tovush tomoni segment (lotincha: segmentum — qirqim, parcha, boʻlak) va ustsegment (supersegment) birliklarga boʻlinadi. Segment birliklar ketmaket joylashadi (bir vaqtning oʻzida 2 ta tovushni talaffuz qilib boʻlmaydi). Shuning uchun ularni silsilali yoki ketmaket birliklar deyish mumkin. U stsegment birliklarga urgʻu va ohang (intonatsiya) kiradi. Bu birliklar segment birliklar ustiga qoʻyiladi va ularga turlicha tus beradi.
Har qanday nutq tovushi, avvalo, nutq aʼzolarining harakati tufayli talaffuz etiladi, yaʼni fiziologik xususiyatga ega. Ikkinchidan, u havoning maʼlum elastik jiyemni tebratishidan hosil boʻladi; demak, uning akustik (fizik) jihati bor. Uchinchidan, muayyan soʻz va morfemaning maʼno tomoni bilan tovush qobigʻi birgalikda inson ongida shakllanadi, zero inson maʼlum tovushlar majmuini eshitish bilan qabul qilar ekan, ushbu majmu zaminidagi maʼnoni idrok etadi, bu perseptiv (psixofonetik) xususiyat sanaladi. Va nihoyat, eng muhimi, nutq maʼlum vazifani bajaradi, binobarin, funksional qimmatga ega. Nutq tovushlari yuqoridagi xususiyatlariga koʻra turli nuqtai nazardan oʻrganilishi mumkin. Fonetika tilning tovush tizimini qaysi jihatdan oʻrganishi (maqsadi) nuqtai nazaridan quyidagi turlarga boʻlinadi: umumiy fonetika; tarixiy (diaxron) fonetika; tasviriy (sinxron) fonetika; qiyosiy fonetika; eksperimental fonetika Yuqoridagilar bilan birga xususiy fonetika ham ajratiladiki, unda barcha fonetik xususiyatlar aniq bir til misolida oʻrganiladi.
Umumiy fonetika barcha tillar uchun umumiy boʻlgan fonetik xususiyatlarni (nutq tovushlarining hosil boʻlishi, ularning universal tasnifi, tovushlarning birikish qonuniyatlari, yondosh tovushlardan birining ikkinchisiga taʼsiri va boshqalarni) oʻrganadi. Umumiy fonetika xususiy fonetika materiallariga asoslanadi. Tarixiy fonetika tilning fonetik tizimini tarixiy taraqqiyotida, rivojlanish jarayonida oʻrganadi. Tasviriy fonetika esa muayyan til fonetik tizimining hozirgi holatini oʻrganadi. Qiyosiy fonetika ikki til fonetikasini, qarindosh tillar tovush tizimini bir-biriga qiyoslaboʻrganadi. Eksperimental fonetika nutqtovushlarini, fonetik hodisalarni maʼlum texnik vositalar yordamida oʻrganadi.
Nutq tovushlarining hosil boʻlish mexanizmini oʻrganish 17-asrda boshlangan boʻlib, bu hol karsoqovlarni oʻqitish ehtiyojidan kelib chiqqan (ispaniyalik X. P. Bonet, angliyalik J. Uilkins, niderlandiyalik I. Amman asarlari). Tilningtovush tomonini har jihatdan lintvistik nuqtai nazardan oʻrganish birinchi marta nemis olimi E. Ziversning „Tovush fiziologiyasi asoslari“ (1876, 2nashri „Fonetika asoslari“ deb nomlanadi, 1881) asarida kuzatiladi. Rossiyada umumiy fonetikaning rivojiga I. A. Boduen de Kurtene va uning shogirdlari V.A. Bogoroditskiy va L. V. Shcherbalar oʻz asarlari bilan muhim hissa qoʻshdilar.
Fonetika tilning boshqa sohalari bilan bogʻliq, chunki tovush, urgʻu va ohangsiz boʻgʻin, soʻz, soʻz birikmasi va ran boʻlmaydi. Shu tufayli fonetika leksika, morfologiya, sintaksis va stilistika bilan bogʻliq til bosqichi deb qaraladi. Oʻzbek tili fonetikasi ham chuqur oʻrganilmoqda. Oʻzbek tilining tasviriy fonetikasini tadqiq qilishda V. V. Reshetov, Sh. Shoabdurahmonov, fonetika Abdullayev, A. Gʻulomovlar; oʻzbek tili fonetikasini 60-yillar oxiridan eksperimental oʻrganishda A. Mahmudov va S. Otamirzayevalar; oʻzbek tilining tarixiy fonetikasini oʻrganishda fonetika Abdullayev, Gʻ. Abdurahmonov, A. Rustamov, Q. Mahmudov, H. Neʼmatov, E. Umarovlarning xizmatlari katta.
Fonetika fonologiya bilan uzviy bogʻliq. 2) maʼlum tilga xos tovushlarning akustik va artikulyatsion (fiziologik) xususiyatlari, muayyan tilning fonetik tuzilishi. Mas, oʻzbek tili fonetikasi.
Chang (cholgʻu asbobi)
250px|thumb
NGC 1844
NGC 1844 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Chang (cholgʻu asbobi)
Qadimgi chang
Changdan qadimda va Oʻrta asr Sharq (Ossuriya, Misr, Shimomliy Hindiston, Eron, Markaziy Osiyo) madaniyatida qoʻllanilgan. Hozirgi Oʻzbekiston va Tojikiston hududida qadimgi changdan taxminan 17-asrgacha qoʻllanilgan. Oʻrta asrlarda Noqus Changiy, Mavlono Mirek Changiy Buxoriy, Xoja Bobo Changiy, Hofiz Changiy, Darvishali Changiy va boshqa chang ijrochilari tanilgan. Chang burchakli yoki yoysimon shaklda boʻlib, unga 13 va undan ortiq torlar oʻrnatilgan.
Tuzilishi
Hozirda changdan oʻzbek, tojik, uygʻur xalqlari keng foydalanadi. Oʻzbekistonda keng ishlatiladigan hozirgi turi trapetsiya shakldagi tovushxonaga ega. Tovushqator asosoini 14 sim tashkil etadi. Shu simlarning 13 tasi uchtadan boʻlib, bitta eng yoʻgʻon sim yakkadir. Shu asnoda torlaning umumiy soni 40 taga yetadi. Sim torlari 2 xarak vositasida 2 guruhga boʻlinadi: oʻng xarak ustidan oʻtkazilgan simlar past registrda, chap xarak ustidan oʻtkazilganlari 1 va 1,5 oktava yuqori registrlarda ovoz chiqaradi. Changning diapazoni kattadir: katta oktava „lya-bemol“ dan ikkinchi oktava "mi-bemol" gacha yetadi.
Chang bambukdan ishlangan ikki choʻp yordamida urib chalinadi. 1930-yillarda yangi (xromatik tovushqatorga ega) turlari yaratildi (prima, tenor, bas). Jarangdor tembr, keng dinamik va texnik imkoniyatlari tufayli turli ansambl, xalq cholgʻulari orkestri tarkibida hamda yakkanavoz cholgʻu sifatida keng tarqalgan.
Taniqli oʻzbek changchilar
Oʻzbekistonda chang ijrochilaridan Matyusuf va Fozil Xarratovlar, Roʻzimatxon Isaboyev, Faxriddin Sodiqov, Baxtiyor Aliyev, Tilash Xoʻjamberdiyev, Temur Mahmudov, Ahmad Odilov, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artistlar T. Otaboyev, F. Shukurova, T. Sobirov va boshqalar tanilgan.
Boshqa xalqlarda
thumb|right|250px|Santur Koʻpchilik xalqlarda chang turlicha nomlanadi. Bu changlar orasida muayyan farqlar ham bor. Fors mamlakatlarida tarqalgan turi santur deb nomlanadi. Changning chang-tenor, chang-bas turlari ham yatarilgan. Turli mamlakatlarda uchraydigan changsimon asobolar quyidagilardir:
Hasan Ibn Sohib Ash-Shoshiy
Hasan Ibn Sohib Ash-Shoshiy (Abu Hasan ibn Sohib ibn Hamid al-Hofiz al-Shoshiy) (? — 986) — muhaddis, hofiz. Shoshda tugʻilib oʻsgan. Ilm talabida Xuroson, Iroq, Shom, Haramayn (Makka va Madi-na), Yaman, Misrdagi allomalardan hadislar eshitgan. "Tarixi Bagʻdod" asarida H. ibn S. Xuroson shaharlari, Iroq, Hijoz, Shom haqida maʼlumotlar yozganligi qayd etilgan. 983 yil Bagʻdodga kelib Ali ibn Xash-ram, Ishoq ibn Mansur, Abu Zurʼa arRoziy, Amir ibn Abdulloh alUdiy, Muhammad ibn Avf al-Xim-siy, Abdo ibn Sulaymon al-Basriy, Iso ibn Gʻiylon, Xubayra ibn al-Hasan az-Zohid, Muhammad ibn Abdulaziz addaynuriy va boshqalardan hadis rivoyat qilgan. Oʻz navba-tida H. ibn S.dan Abu Bakr Muham-mad ibn al-Juʼabiy, Muhammad ibn Ismoil alVarroq, Abu Bakr Qaf-fol ash-Shoshiy, Abu ali al-Hofiz, Muhammad ibn alMuzaffar va boshqa hadis rivoyat qilishgan. "Tarixi Bagʻ-dod" ("Bagʻdod tarixi"), "Tabaqot al-huffoz" ("Hofizlar tabaqalari"), "Tazkirat al-huffoz" ("Hofizlar taz-kirasi"), "al-Ansob" ("Nasabnoma"),"Siyar aʼlom an-Nubald" ("Olijanob allomalar siyratlari"), "al-Irshod" ("Toʻgʻri yoʻl") kabi arab manbalarida H. ibn S. "Hofiz" deya hurmat bilan tilga olinib, ishonchli muhaddis sifatida eʼtirof etilgan.
Aleksandr Jurbin
Aleksandr Borisovich Jurbin (1945-yil 7-avgustda tugʻilgan, Toshkent ) — sovet va rus bastakori. Rossiya Federatsiyasida xizmat ko‘rsatgan san'at arbobi (2003).
Crawfordsville (Arkansas)
Crawfordsville AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Crittenden okrugi tarkibiga kiradi.
Aleksandr Jurbin
Biografiyasi
Toshkentda muhandis Boris Markovich Gandelsman (1920-1989) va Ada Aleksandrovna Litvak-Jurbina (1920-2013) oilasida tug‘ilgan. Otasi Snovskda tug‘ilgan, Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi, katta texnik-leytenant. 1972-yilgacha otasining familiyasini olib yurgan. 1963-yilda V. A. Uspenskiy nomidagi Respublika oʻrta maxsus musiqa bilim yurtini va Toshkent konservatoriyasini violonchel sinfida, keyin Gnesin institutining kompozitsiya sinfida, shuningdek, Leningrad konservatoriyasining aspiranturasida (dissertatsiya mavzusi Gustav Mahlerning kechki simfoniyalariga bag‘ishlangan) U N. I. Peyko, G. I. Litinskiy, A. I. Xachaturyan, S. M. Slonimskiy, Yu. G. Kon kabi ustozlardan tahsil olgan.
Crawfordsville (Arkansas)
Aholisi
479 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 435,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,1 km2. Shundan 1,1 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 67 m balandlikda joylashgan.
Aleksandr Jurbin
Biografiyasi
1970-yildan 1977-yilgacha Leningradda Orden of Honour.png „Orfey va Evridik“ni (1975-yilda yozilgan, Leningrad konservatoriyasi opera studiyasi qoshidagi „Pоyushiye gitari“ ansambli tomonidan sahnalashtirilgan) sahnalashtirgan.
Jurbin akademik janrlarda faol ijod qilgan, beshta simfoniya (1969, 1970, 1995 va 2010, 2015), orkestr jo‘rligida fortepiano kontserti (1972), orkestr jo‘rligida alta kontserti (1974), „Quddus“ orkestri jo‘rligida violonchel kontserti (1995), orkestr jo‘rligida skripka konserti (1999), ikkita kvartet, fortepiano kvinteti, sonatalar, bir qator kamera musiqasi asarlari, shuningdek, vokal sikllari, oratoriyalar va kantatalar yozgan. Bundan tashqari, yengil estrada janrida ham ijod qilgan. „Ibodat“, „Baxt qo‘shig‘i“, „Ot – hayot“, ,,Hammasi yaxshilik uchun“, „Urushdan keyingi tango“, „Ko‘kdagi bulutlar“ kabi ikki yuzga yaqin qo‘shiqlar yozgan. left|thumb|350x350px| Aleksandr Jurbin 2017-yilda 1990-yildan 2001-yilgacha Jurbin oilasi bilan Nyu-Yorkda yashagan. 1992-yilda birinchi rus-amerika „Sayyor yulduzlar“ teatrini tashkil qilgan, uning truppasida, xususan, sobiq Sovet kinosi va dramatik aktyorlari, jumladan Ye. Ya. Solovey ishlagan. 1997-yilda Nyu-Yorkdagi „Karnegi Xoll“da Moskvaning 850-yilligiga bag‘ishlangan kontsertning badiiy rahbari bo‘lgan.
2003-yilda Rossiya Federatsiyasida xizmat ko‘rsatgan artist unvoni bilan taqdirlangan.
.ng
.ng — Nigeriya uchun yuqori darajali milliy domendir.
Aleksandr Jurbin
Biografiyasi
2005 o‘zining 60 yoshini Moskvada „Aleksandr Jurbinning besh yilligi“ deb nomlangan ikki haftalik festival bilan nishonlagan.
.ng
Havolalar
Toppdomän
Aleksandr Jurbin
Biografiyasi
2015-yilda ikki oylik „Hammasi yaxshilikka!“ festivali bo‘lib o‘tgan, unda Beshinchi simfoniyaning („Sinfonia Bizarra“) jahon premyerasi bo‘lib o‘tgan.
2015 yilda F.Sologub romani asosida Jurbinning „Kichik Bes“ operasining premyerasi bo‘lib o‘tgan.
2017 yil may oyida Stanislavskiy va Nemirovich-Danchenko nomidagi Moskva musiqali teatrida bastakorning yangi „Muhabbat metamorfozalari” operasining premyerasi bo‘lib o‘tgan. „Musiqa san’ati“ nominatsiyasida adabiyot va san’at sohasidagi Moskva shahar mukofoti laureati (2017).
2020-2021-yillarda 2020-yil 23-sentyabrdan 2021-yil 20-fevralgacha davom etgan „Jiddiy va oson” festivali boʻlib oʻtgan. Festivalda bastakorning koʻplab asarlari, jumladan „Anna K“ operasi premyerasi ham ijro etilgan va „Baxtli kun“, Oltinchi simfoniya premyerasi va koʻplab vokal va kamera kompozitsiyalari ijro etilgan.
Bastakor
Aleksandr Jurbin musiqasi asosida yaratilgan qo‘shiqlarni juda ko‘plab taniqli san’atkorlar ijro etishgan: Iosif Kobzon, Kristina Orbakayite, Nikolay Baskov, Irina Ponarovskaya, Tamara Gverdsiteli, Yekaterina Guseva, Leonid Serebrennikov, Janna Rojdestvenskaya, Nina Shatskaya, Anna Bolshova, Aleksey Losixin, Yevgeniy Gerchakov, Nikolay Karachensov, Mixail Boyarskiy, Pavel Smeyan, Natalya Vetlitskaya.
Kino
Badiiy filmlar uchun sauntrek:
Kinimotograf sifatida
Animatsion filmlar uchun musiqa:
Salaise-sur-Sanne
Salaise-sur-Sanne Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Vienne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3648 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 226,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,1 km2. Dengiz sathidan 137 – 234 m balandlikda joylashgan.
Röhrenbach (Quyi Avstriya)
Röhrenbach  Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Horn (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25.11 km2. 589 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Waupaca
Waupaca AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Waupaca County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,9 km2. Shundan 15,5 km2 quruqlik, 0,4 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 257 m balandlikda joylashgan.
Fonografik yozuv
Fonografik yozuv, fonografiya (fono... — ... grafiya) — tilning fonetik tuzilishini, tovush tarkibini aniqroq, toʻlikroq aks ettiruvchi yozuv turi; yozuv tarixida piktografik (rasmli) va ideografik (soʻz—tushuncha) yozuvlardan keyingi bosqichdagi yozuv. Ushbu yozuv belgilari (fonofammalar) soʻzning tovush elementlarini, yaʼni boʻgʻin va tovushlar (fonemalar)ni ifodalaydi; shunga karab fonografiyaning 2 turi — sillabik (boʻgʻinli) yozuv (qarang) va harf—tovush yozuvi (qarang) farkdanadi. Sillabik yozuv namunasi sifatida hind yozuvi — devanagarini, harf—tovush yozuvi namunasi sifatida esa kirillitsa asosidagi hozirgi oʻzbek yozuvini koʻrsatish mumkin.
= Yana qarang =
IC 3808
IC 3808 Canes Venatici yulduz turkumidagi Sbc (ixcham choʻziq spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Hasan Poʻlat
Hasan Poʻlat (Poʻlatov Hasan; 1911, Samara viloyati Barish tumani — 1942.7.9, Toshkent) — shoir. Dastlab Toshkent va Qoʻqondagi maktablarda oʻqigan. Namangandagi bolalar uyida tarbiyalangan va u maktab tahsilini Namanganda davom ettirgan. Botu 1929-yilda bolalar uy-ida tarbiyalanayotgan H.P.ning mashq sheʼrlari bilan tanishib, uning 1930-yilda Samarqanddagi pedagogika institutiga kirib oʻqishiga va dastlabki sheʼrlarining oʻzi muharrirlik qilgan "Alanga" jur.da eʼlon etili-shiga koʻmaklashgan. H.P.ning "Kunlar kulganda" (1931), "Zarbachi kun" (1932), "Toza nafas" (1933) sheʼriy toʻplamlari talabalik yillarida nashr etilgan. H.P., shuningdek, "Postda" (1934), "Yurak sadosi" (1942) sheʼriy toʻplamlari, "Pol-von" (1934), "Qobil", "Dongdor paxtakor" (1936), "Mehribonlar" (1939) dostonlari muallifi. H.P. sheʼriy isteʼdodi endigina barq ura boshlagan vaqtda fojiali ravishda halok boʻlgan. Vafotidan keyin "Tanlangan sheʼrlar" (1950) va "Tanlangan asarlar"i (1956) Oybekning soʻzboshisi bilan nashr etilgan.
Pont-de-Ruan
Aholisi
593 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 102,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,8 km2.
.ni
.ni — Nikaragua uchun yuqori darajali milliy domendir.
Havolalar
Toppdomän
Vilasar de Dalt
Vilasar de Dalt Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,9 km2. Aholisi — 8746 kishi (2010).
Koʻkterek (Valixanov tumani)
Koʻkterek — Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Valixanov tumanida joylashgan qishloq. Kato kodi — 596437180.
Kannamaly
Kannamaly - Hindistonning Kochi shahrining qirg'ogida joylashgan qishloq.
Joylashuvi
Kannamaly Arab dengizi sohilida joylashgan.
Tarixi
Qadimda bu joy dengiz porti bo'lgan va bu yerning eng baland nuqtalarida  kemalarni aniqlash uchun teleskoplar bo'lgan.
Kelib chiqishi
Kannamaly so'zi Kannu va Maly so'zlarining birikmasidan iborat. Kannu so'zi ko'z va maly dengiz porti degan ma'noni anglatadi.
Qolgandaryo (qishloq)
Qolgandaryo qishlogʻi — Momoxon QFYdagi qadimiy qishloq. Aholisi 3520 kishini tashkil etadi. Tuman markazidan 12 km. Eng yaqin temir yoʻl bekati Oqtosh 28 km. Gʻarbda Nayman qishlogʻi, shimolda Sirdaryo orqali Toʻraqoʻrgʻon tumani, janubda Qizilqum qishlogʻi, sharqda Momoxon qishlogʻi bilan chegaradosh. Hojiboy arigʻi orqali Zadaryo kanalidan suv oladi. „Namangan-Jomashoʻy-Nayman“ yoʻli orqali boriladi. Aholisi asosan dehqonchilik, chorvachilik bilan shugʻullanadi.
Manbalarga koʻrsa, maʼlum bir davr davomida Sirdaryo shu joylardan oqib oʻtgan. Yillar oʻtishi bilan daryo oʻng tarafga surilib, oldingi joyda koʻl hosil boʻlgan. Bu koʻlning qoldigʻi hozir ham bor. Ana shu koʻlni xalq oʻz nomi bilan Qolgandaryo deb atagan. Koʻl yonida vujudga kelgan mahalla ham shu nomni olganligi faktdir.
Borisovskaya (Xarovsk tumani, Vologda)
Borisovskaya (Борисовская)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 42 km, Shapshi munitsipaliteti markazigacha 8 km. Eng yaqin aholi punktlari - Shutovo, Bolshaya Serednyaya, Leunika. 2002 yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 2 kishi.
Aholisi
Aholisi - 6 kishi (2010).
Röschitz
Röschitz Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Horn (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21.16 km2. 1048 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Dannemarie-sur-Crète
Dannemarie-sur-Crète Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
938 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 228,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,1 km2. Dengiz sathidan 239 – 303 m balandlikda joylashgan.
Bierry-les-Belles-Fontaines
Bierry-les-Belles-Fontaines Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Avallon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
220 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 7,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 28,1 km2.
Carlton Cole
Carlton Michael George Cole (1983-yil 12-oktyabrda tugʻilgan) — ingliz futbol murabbiyi va sobiq professional futbolchi, hujumchi sifatida oʻynagan. U to'rtta klub safida Premer-ligada 289 ta o'yinda maydonga tushib, 51 ta gol urgan.
Waupun
Waupun AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Dodge County va Fond du Lac County (Wisconsin)|Fond du Lac County okrugi tarkibiga kiradi.
Carlton Cole
Cole o'z faoliyatini 2001-yilda "Chelsi" da boshlagan, 2006-yilda "West Ham Yunayted" ga o'tishdan oldin Wolverhampton Wanderers, Charlton Athletic va Aston Villa da ijarada o'ynagan. U 2013-yilda "West Ham" tomonidan qo'yib yuborildi va bir necha oydan keyin qayta shartnoma imzolandi va klub uni 2015-yil may oyida ikkinchi marta qo'yib yubordi. Keyinchalik u Shotlandiyaning "Seltik", AQShning Sakramento Respublikasi va Indoneziyaning "Persib Bandung" klublarida qisqa vaqt o'ynagan.
Waupun
Aholisi
10676 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Carlton Cole
U 21 yoshgacha bo'lgan Angliya terma jamoasida 19 ta o'yinda maydonga tushdi (6 gol urdi) va 2009-yilning 11-fevralida Ispaniyaga qarshi o'rtoqlik o'yinida Angliya terma jamoasi safida debyut qildi.
Hasan Xudoyberdi oʻgʻli
Hasan Xudoyberdi oʻgʻli (1890 — Namangan — 1938) — oʻzbek xalq ertakchisi. Yoshligida otasi vafot etib, boylar eshigida qarollik qilgan. Namanganlik usta Esondan er-taklar oʻrganib, xalq orasida aytib yurgan. 1917-yildan Namangan temir yoʻl boshqarmasida ishchi boʻlib ishlagan. H.X.oʻ. dan "Bulbuligoʻyo", "Malikai Husno-bod", "Kambagʻal qiz", "Kambagʻal qashshoq", "Uch yolgʻonda qirq yolgʻon", "Ozoda chehra" va boshqa mashhur ertaklar yozib olingan va nashr etilgan. H.X.oʻ. aytish usuli, mahorati, ertaklarining ijtimoiy va badiiyestetik ahamiyati jihatidan mumtoz ertakchilar qatorida turadi.
Waupun
Geografiyasi
Maydoni — 9,6 km2. Shundan 9,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Carlton Cole
2001-02-yilgi mavsum
Cole Londonning Croydon shahrida tug'ilgan. U 2000-yil oktyabr oyida klub bilan birinchi professional shartnomasini imzolaganidan oldin o'z faoliyatini "Chelsi" da tarbiyalanuvchi sifatida boshlagan.
.nl
.nl — Niderlandiya uchun yuqori darajali milliy domendir.
Carlton Cole
2001-02-yilgi mavsum
U 2002-yil 6-aprelda Jimmy Floyd Hasselbaink o‘rniga Evertonga qarshi o‘yinda (3:0) asosiy tarkibda debyut qilgan. U uch hafta o'tgach, o'zining birinchi katta musobaqasini boshladi va Riversayd stadionida "Midlsbro"ni mag'lub etganida gol urdi. U 2001-02-yilgi mavsumda "Chelsi" safida may oyida "Aston Villa"ga qarshi o'z uyida 3:1 hisobida mag'lubiyatga uchragan.
2002-03-yilgi mavsum
Cole 2002-03-yilgi mavsumni "Chelsi"ning asosiy tarkibida boshlagan, "Gianfranco Zola" o'rniga maydonga tushganidan keyin "Charlton Atletik" ustidan 3:2 hisobida g'alaba qozongan mavsumning birinchi o'yinida gol urgan. "Chelsi" bosh murabbiyi Claudio Ranieri Coleni o'zi murabbiylik qilgan eng yaxshi yosh futbolchi deb ta'riflaydi.
Fonon
Fonon (yun. phone — tovush) — kristall panjara tebranishlari maydonining kvanti. Kristall atomlarining tebranishlari oʻzaro taʼsir natijasida toʻlqin shaklida tarqaladi. Har bir shunday toʻlqinga kvazizarra — F.ni moye qoʻyish mumkin. F.ning energiyasi ye=yyu, kvaziimpulsi r — yk, bunda y — plank doimiysi, so — toʻlqin chastotasi, k— kvazitoʻlqin soni. F. bozon boʻlib, Boze — Eynshteyn statistikasita boʻysunadi. Barcha qattiq jismlardagi F.lar soni 1CH|f~ temperatura T ga bogʻliq: T—>O da 1Chf ~ T3 va T"eD da (8D Debay temperaturasi) If ~ T. F.lar bir-biri bilan va boshqa kvazizarralar (oʻtkazuvchanlik elektronlari, magnonlar va h.k.) va kristallning statsionar defektlari bilan taʼsirlashadi. Kristallarning issiqlikdan kengayishi va h.k. shu taʼsir tufayli boʻladi. Xususan, oʻta oʻtkazuvchanlik elektron — fonon oʻzaro taʼsir bilan tushuntiriladi.
Keçegöz, Refahiye
Keçegöz — Turkiyaning Erzincan viloyati Refahiye tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda turklar istiqomat qiladi va 2022-yilda 29 kishidan iborat bo`lgnan.
Hasan Qaygʻi
Hasan Qaygʻi, Asan Qaygʻi (toʻliq ismi Hasan Sobit uli) (taxminan 1370—1465, Sariarqa (Ulitov)) — usta jirov. Ijodi Xorazm oʻzbeklari, qoraqalpoq va qozoqlari orasida keng tarqalgan. Oltin Oʻrda xonlaridan Ulugʻ Muhammad saroyida xizmat qilgan. Ulugʻ Muhammad vafotidan soʻng Dashti Qipchoqqa qaytgan. H.Q.ning sheʼr toʻlgʻovlari hozirgacha xalq orasida mashhur. Ularning aksariyati soʻnggi davrlarda yozib olinib, baʼzi birlari eʼlon qilingan ("Koʻlda yurgan qoʻngʻir gʻoz, qir qadrini ne bilsin", "Oq bilaging boʻlmasa, bilaguzuk solmoq ne foyda" va boshqalar). Asarlarida shoir xalq taqdiri, ahvoli haqida koʻp oʻylab, qaygʻurib, gʻam chekkan (Qaygʻu — "Qaygʻi" taxallusi ham shundan). Sheʼrlari falsafiy-didaktik mazmunda boʻlib, turli toʻplam, antologiya, bayozlarga kirgan. Dastlab Toʻgʻaloq Molda uning sheʼrlarini "Hasan Qaygʻi soʻzi" nomi bilan nashr ettirgan (1938). Xalq orasida "Hasan Hofiz" nomi bilan mashhur.
Sangardak (qishloq)
Sangardak — Surxondaryo viloyatining Sariosiyo tumanida joylashgan qishloq. Qishloq Denov shahridan 30 kilometr va viloyat markazi boʻlgan Termiz shahridan 205 kilometr uzoqlikda joylashgan. Qishloq asosan togʻli hududdan iborat. Tuman hududi bo‘ylab Hisor tog‘ tizmasi cho‘zilgan bo‘lib, undan Surxondaryo, To‘palangdaryo, Obizarang va boshqa tog‘ daryolari oqib tushadi. Koʻpchilikka mashhur boʻlgan Sangardak sharsharasi ushbu qishloqda joylashgan. Ushbu sharshara yer sathidan 120 metr balandlikdagi tog‘ qoyasidan otilib tushadi.
Montserrat Buyuk Brianiya dengiz orti hududi
Manbalar
Montserrat (ingl.Montserrat) — Kichik Antil orollari arxipelagiga kiruvchi xuddi shu nomdagi orolda joylashgan Buyuk Britaniyaning dengizorti hududi. Maydoni - 102 km². 2011-yilgi aholini ro‘yxatga olish ma‘lumotlariga ko‘ra, aholi soni 4922 kishini tashkil etadi, 8 ming kishi (aholining uchdan ikki qismi) 1995-yildagi vulqon faolligi paytida orolni tark etgan, ularning bir qismi qaytib kelgan. Hozirgacha orolning janubiy yarmi odamlar uchun yopiq. Orol so‘nggi o‘n yilliklarda, xususan, Sufryer hils tepaligidagi vulqonning faolligi va bundan oldin 1989-yilda "Gyugo" to‘foni keltirib chiqargan vayronagarchiliklar tufayli katta zarar ko‘rdi. Maʼmuriy markazi — Plimut shahri (3,5 ming kishi). 1960-yilgi konstitutsiyaga ko‘ra, Montserrat Buyuk Britaniya qiroli tomonidan tayinlangan gubernator tomonidan boshqariladi. Gubernator Ijroiya kengashining raisi hisoblanadi. Orolning pul birligi - Sharqiy Karib dollari.