cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Argentina pasporti
Oddiy pasport
Mercosur qoidalariga muvofiq, u koʻk rang bilan qoplangan boʻlib, uning tepasida MERCOSUR afsonasi, keyin ispan tilida mamlakat nomi (REPÚBLICA ARGENTINA), milliy gerb va PASAPORTE (pasport) soʻzi yozilgan. Biometrik pasportning pastki qismida elektron pasport belgisi mavjud.
Unda mashinada oʻqiladigan zonaga ega maʼlumotlar sahifasi va pasport egasining raqamli fotosurati mavjud. Barcha maʼlumotlar ispan va ingliz tillarida yozilgan.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Dorso_Pasaporte_Electr%C3%B3nico_Argentino.jpg/220px-Dorso_Pasaporte_Electr%C3%B3nico_Argentino.jpg|right|thumb| Argentina pasportining joriy versiyasi ning orqa muqovasi Argentina pasportlarining orqa tomonida Janubiy Amerika xaritasi paydo boʻlib, unda mamlakatning qitʼa ichidagi joylashuvi va Argentina Antarktika daʼvosi (Antártida Argentina) koʻrsatilgan.
Pasport xabari
Koʻpgina mamlakatlarning pasportlarida boshqa davlatlarning rasmiylariga yuborilgan xabar mavjud boʻlib, u pasportni bergan mamlakat fuqarosi ekanligini tasdiqlaydi, unga boshqa davlatga kirish va oʻtishga ruxsat berishni soʻraydi va kerak boʻlganda undan xalqaro meʼyorlarga muvofiq yordam ko‘rsatilsin. Argentina pasportlarida xabar ispan, ingliz, portugal va fransuz tillarida. Xabar:
Ispan tilida :
Portugal tilida :
Boshqa turdagi pasportlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/62/Argentine_Diplomatic_Passport_Cover.jpg|thumb| Argentina diplomatik pasporti Argentina Tashqi ishlar vazirligi, shuningdek, xorijda akkreditatsiyadan o‘tgan Argentina diplomatlari va ularning qaramog‘ida bo‘lgan shaxslarga hamda Argentinada istiqomat qiluvchi va diplomatik ish uchun chet elga ketayotgan fuqarolarga diplomatik pasportlar (ko‘k qoplamali) beradi. Vazirlik, shuningdek, doimiy yoki vaqtincha chet elga tayinlangan davlat xizmatchilariga va ularning qaramogʻida boʻlgan shaxslarga hamda rasmiy ishlar boʻyicha chet elga chiqqan Kongress aʼzolariga rasmiy pasportlar (koʻk qoplamali) beradi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Argentine_Official_Passport.jpg/220px-Argentine_Official_Passport.jpg|thumb| Argentina rasmiy pasporti Maxsus holatlarda, agar ayol fuqaroligi boʻlmasa, lekin Argentina fuqarosiga turmushga chiqqan boʻlsa, Federal politsiya mamlakatni tark etish uchun Pasaporte de Esposa de Argentino (Argentina xotinining pasporti) beradi. Xuddi shu narsa argentinalik ota-onalar tomonidan asrab olingan 18 yoshga toʻlmagan shaxslar uchun ham amal qiladi.
Zang tepa
Zang tepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—XII asrlar. Surxondaryo viloyatining Angor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Markaz” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk  obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga  olingan.
Kobul qamali (1504)
thumb|Katta Xuroson, Kobul 1504-yilda Bobur Kobulni qamal qilib, Muqimbek Arg‘un boshchiligidagi Arg‘unlardan shaharni tortib olib, Kobul va G‘azna viloyatlarining yangi shohi bo‘ldi. Bu hudud unga Oʻrta Osiyo dagi oʻzbeklar bilan bogʻliq muammolardan xalos boʻldi va keyingi yillarda oʻzining yangi paydo boʻlgan saltanatini Shimoliy Hindiston ni zabt eta oladigan kuchli va qudratli davlatga aylantirish imkonini berdi.
Tarixi
Abu Said Mirzo vafot etgach, uning ancha qisqargan Temuriylar saltanati uning to‘rt o‘g‘liga bo‘lingan edi:
Boburning Xusroshoh hududlari boʻylab sayohati chogʻida Xusroy xizmatidagi moʻgʻullar, jumladan, ukasi ham uni tashlab, Boburga qoʻshilishdi. Bu qoʻshin bilan Kobulga yurish qilib, shaharni qamal qildi.
Qamal
Jahongir Mirzo o‘ng qanotga qo‘mondonlik qilib, bo‘lajak Bobur bog‘i o‘rniga joylashtirildi. Nosir Mirzo chap qanot qo‘mondoni bo‘lib, Qutlug‘ Qadamxon qabrining o‘tloqlari yonida joylashgan edi. Bobur asosiy qoʻshin bilan Haydar Toki bogʻi va Qul Boyazid qabri oʻrtasida toʻxtadi. Muqimbek taslim bo‘lish uchun muzokaralar boshlandi, lekin u otasi va ukasidan yordam kutib, kechikish taktikasiga o‘tdi. Bobur oldinga intildi va kam sonli janglar bilan qamal yanada keskinlashdi. Oxir-oqibat Muqimbek taslim bo‘lish to‘g‘risida muzokara boshladi va oilasi bilan ketishga ruxsat oldi. Shu tariqa Kobul va G‘azna hududi qattiq qarshilik ko‘rsatmasdan bosib olindi.
Sanoatkontexnazorat
"SANOATKONTEXNAZORAT" - Oʻzbekiston Respublikasi hududidagi kon sanoatida ishlarni bexatar olib borish, yer osti boyliklaridan maqsadga muvofiq foydalanish va ularni muhofaza qilish, mineral xom ashyoni sarflashga oid qonunlarga, meʼyoriytexnik, huquqiy hujjatlar talablariga rioya qilinishi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi davlat inspeksiyasi. "S." vakolatiga kiruvchi meʼyoriy hujjatlar loyihalarini belgilangan tartibda koʻrib chiqadi va muvofiklashtiradi, alohida ish turlariga ruxsatnoma beradi. Xavfsizlik texnikasiga doir meʼyoriy hujjatlarni tayyorlaydi va tasdiklaydi; harbiylashtirilgan konqutqarish qismlariga tezkor va uslubiy rahbarlik qiladi.
Kumir, konruda va noruda, foydali qazilmalar, neft, gaz qazib olish va qayta ishlash, kimyo, metallurgiya sanoatida, geol.qidiruv tashkilotlarida, magistral neftgaz quvurlari, i.ch. jarayonida gazdan foydalanish, portlash va yongʻin xavfi boʻlgan obʼyektlarda; yer osti transporti va gidrotexnika inshootlari qurilishida, portlash va yongʻinga xavfli boʻlgan obʼyektlar qurilishi va boshqa tarmoqlarning oʻta xavfli obʼyektlarida xavfsizlikni taʼminlanishini nazorat qiladi.
"S." Davlat konchilik texnika nazorati ("Gosgortexnadzor") davlat qoʻmitasining Oʻrta Osiyodagi regional tarmogʻi sifatida tashkil etilgan (1950). 1953-yildan Oʻzbekiston Respublikasi hukumati tarkibidagi Davlat qoʻmitasi, 2000-yil apreldan agentlik, 2003-yil 9 dekabrdan "S." Davlat inspeksiyasi.
Davlat inspeksiyasida 12 tarmoq, 16 regional va hududiy inspeksiya hamda 4 mustaqil xoʻjalik faoliyat yuritadi. "S."ning rivojiga T. R. Toshmuhamedov, A. G. Axmatboyev, R. T. Saidov va boshqa mutaxassislar salmoqli hissa qoʻshdilar.
Rafat Muhammad
Rafat Muhammad (رأفت محمد) (1977-yil 6-iyulda tugʻilgan) — Suriyaning sobiq futbolchisi va Suriya U23 terma jamoasining hozirgi murabbiyi hisoblanadi.
Gidradenit
left|thumb|250x250px|Gidradenit. Gidradenit («hydradenits») - apokrin ter bezlarining yiringli yallig'lanish kasalligi.
Rafat Muhammad
U 2002-2008-yillarda Suriya terma jamoasi safida 26 marta maydonga tushib, bitta gol urgan.
Gidradenit
Etiologiyasi va patogenezi
Ushbu kasallikning qo'zg'atuvchisi odatda tillarang stafilokokk bo'ladi. Infeksiya ter beziga uning tashqariga chiqadigan naychalari orqali yoki limfogen yo'llar bilan tushadi. Uning paydo bo'lishiga sababchi omillar - teri kasalliklari (ekzema, toshma), haddan tashqari terlash, terining ifloslanishi kabilardir.
Patologoanatomik manzarasi
Ter bezlarida yallig'lanish infiltrati paydo bo'lgach, teri bezi nekrozi yuz berishi bilan yiringli yallig'lanishga duchor etadi.
Klinik manzarasi
Gidradenit ko'proq qo'ltiq sohasida, jinsiy va perianal sohalarda esa kamroq kuzatiladi. Ayollarda u shuningdek, sut bezlari sohasida ham qo'shilib ketib, butun qo'ltiq osti chuqurchasini egallab oladi. Infiltrat kattalashib, flyuktuatsiya paydo bo'ladi, yiringli oqma yara paydo bo'lib, qaymoqsimon madda ajralib chiqa boshlaydi.Kasallik uzoq cho'zilib, tez-tez qo'zib turadi.
Differensial diagnozi
Gidradenitni chipqondan, spesifik bo'lmagan limfadenitdan, qo'ltiq osti limfatik tugunchalar silidan, limfogranulomotoz va limfosarkomadan farqlay bilish lozim.
Davosi
Dastlabki bosqichda ultrabinafsha terapiya, UVCH ni qo'llash, novokain-ampitsillinli infiltratsion blokadalar naf beradi. Ho'l kompresslar to'g'ri kelmaydi, chunki u terming bichilishiga olib keladi, yallig'lanish qo'shni ter bezlariga tarqaladi. Davo qilishda kam dozalardagi rentgenoterapiyadan foydalanish mumkin, antibiotiklar sulfanilamidlar bilan birga qo'shib qo'llaniladi, shuningdek, autogemoterapiya qo'llaniladi. Abssess paydo bo'lgan hollarda kesib yoriladi (insiziya) va yiringli jarohatlar terapiyasining umumiy qabul
qilingan prinsiplari asosida davo qilish davom ettiriladi. Sintomitsiin emulsiyasidan levomikol, demeksid, furatsillin eritmasidan bog'lovda foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Paul Izzo
Izzo Adelaida United uchun professional debyutidan oldin Avstraliya sport institutida yoshlar futboli oʻynagan. 2015-yilda u 2017-yilda Adelaida Unitedga qaytishdan oldin Central Coast Mariners jamoasiga qoʻshildi.
Futbolchi Avstraliyaning 20 yoshgacha boʻlgan terma jamoasida bir necha bor maydonga tushgan edi.
Adelaida Yunayted
Izzo oʻzining professional debyutini 2012-yilning 1-dekabrida Blyutong stadionida „Sentral Kost Mariners“ga qarshi oʻtkazdi va xalqaro vazifalari tufayli mavjud boʻlmagan Yevgeniy Galekovich oʻrniga maydonga tushdi. Uning „Adelaida Yunayted“ safidagi ilk uy uchrashuvi 2012-yil 7-dekabrda „Melburn Victory“ga qarshi kechgan edi.
Central Coast Mariners
Izzo 2015-yil 8-iyulda Adelaida United tomonidan ozod qilindi va keyinchalik dengizchilar bilan ikki yilga shartnoma imzoladi.
Sanobar (maʼnolari)
Sanobar:
Sanoat toʻntarishi
thumb Sanoat toʻntarishi, sanoat inqilobi — qoʻl mehnatiga asoslangan manufaktura sanoatidan mashinalashgan yirik industriya (fka, zd)ga oʻtish jarayonini ifodalovchi iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy oʻzgarishlar tizimi. Bu tushuncha 19-asrning 2-yarmida Arnold Toynbi tomonidan kiritilgan. St.j ishlab chiqarish mashinalarining ixtiro qilinishi va qoʻllanilishi bilan boshlandi, mashinalarni mashina tomonidan i.ch., yaʼni mashina sanoati (ogʻir sanoat) paydo boʻlishi bilan yakunlandi. St. faqat texnikaviy emas, balki ijtimoiyiktisodiy burilishdir, chunki u kapitalistik munosabatlarning toʻla shakllanishiga olib keldi. Manufaktura mashina industriyasining paydo boʻlishi uchun shartsharoit yaratib berdi. St. qator mamlakatlarda kapitalizmning sanoatdagi maʼlum rivojlanish bosqichini ifodalovchi umumtarixiy hodisa hisoblanadi, ammo manufakturadan yirik mashina industriyasiga oʻtish shartsharoitlarining yetilishi jahon mamlakatlarida nihoyatda notekis kechgan.
Paul Izzo
Adelaida United sahifasiga qaytish
2017-yilning aprelida Izzo oʻz shahrining „Adelaida Yunayted“ klubiga uch yillik shartnoma asosida qaytgan edi.
Sanoat toʻntarishi
St. 18-asrning 60yillaridan dastlab Buyuk Britaniyada boshlandi. Bu mamlakatda 17-asrda yuz bergan burjua inkilobi yangi jamiyat rivoji uchun keng yoʻl ochdi. Angliyaning keng mustamlakachilik tizimi ham Sanoat toʻntarishiga katta taʼsir koʻrsatdi, mustamlaka boyliklari sanoatga qoʻyildi. St. barcha mamlakatlarda yengil sanoatda boshlanib, ogʻir sanoatning shakllanishi bilan yakunlangan. Angliyada ham dastlab yigiruv, keyinroq toʻquv mashinasi ixtiro kilindi va ipgazlama korxonalarida qoʻllanildi va sanoat rivojida mashinalar davrini boshlab berdi. Mashinalar soni oʻsishi metallga boʻlgan talabni keskin oshirdi. Metallurgiyada yangi usulda choʻyan va poʻlat olish rivojlandi (domna pechlari). Mashinalarning katta ish tezligi yangi energiya manbaini talab etdi (avvalgi energiya qoʻl, oyoq kuchi, oqar suvlar). 1780— 1820-yillarda toʻqimachilik sanoati hajmi 16 martadan ortiq oʻsdi. Toʻkimachilik sanoatida boshlangan bu oʻzgarishlar jun, kanop, ipak sanoatiga ham oʻtdi. Bugʻ mashinasining ixtiro qilinishi sanoat energetikasida burilish nuqtasi boʻldi. Sanoat rivoji, bozor aloqalarining yanada kengayishi transport vositalarini takomillashtirishni talab etdi. 19-asrning birinchi choragida (1811) bugʻ dvigateliga asoslangan eng arzon va qulay paroxod transporti ishga tushdi, 1814-yil J. Stefenson parovozni ixtiro qildi. 1825-yildan temir yoʻllar ishlay boshladi.
19asrning 20—30 yillarida mashina industriyasi manufaktura va hunarmandchilik ustidan toʻla gʻalabaga erishdi. Angliya yirik industrial mamlakatga, yaʼni "dunyo ustaxonasi"ga aylandi. Angliyada boshlangan St. keyinchalik baynalmilal tuye oldi. Bu jarayon Angliyadan keyin Fransiyada (Buyuk fransuz inqilobidan soʻng) boshlandi, ikkala davlat jahonda yetakchi oʻrinni egalladi. 19-asrning 60y.larida Italiya, Germaniya, AQSH, Rossiya va Yaponiyada ham yirik sanoatning rivojlanishi tezlashdi. 19-asr oxirida AQSH va Germaniya jahonda yetakchi oʻrinni egalladi.
Paul Izzo
Xalqaro faoliyati
Izzo 2012-yilda Birlashgan Arab Amirliklarida boʻlib oʻtgan U-19 Osiyo chempionatida U-20 toifasida Avstraliyani himoya qilgan edi. Pol Izzo birinchi marta 2021-yilning 28-avgustida Xitoy va Vetnamga qarshi jahon chempionati saralash o‘yinlari uchun Socceroosning katta jamoasiga oʻyin uchun chaqirilgan edi.
Sanoat toʻntarishi
Sanoat sohasida i.ch. mashinalar tizimiga koʻchganidan keyin yetakchi mamlakatlarda qishloq xoʻjaligi ham toʻla mexanizatsiyalashtirildi. St. koʻpgina (ayniqsa, mustamlaka) mamlakatlarda ancha keyin roʻy berdi. St. obyektiv, koʻp jihatdan stixiyali rivojlanish oqibati boʻlib, birinchidan, iqtisodiyotning keskin oʻsishiga olib keldi, yirik sanoat yetakchi oʻrniga chikdi, ikkinchidan, yirik sinfiy va ijtimoiy oʻzgarishlarga sabab boʻldi. Feodal va yarim feodal munosabatlar yemirildi, kapitalizm tizimi uzil-kesil qaror topdi.
Paul Izzo
Klub
Adelaida Yunayted.
Sanoat toʻntarishi
Adabiyot
Abduxalil Razzoqov, Erlis Aliqulov.
Astromundus
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/AstroMundus_First_Edition.jpg/200px-AstroMundus_First_Edition.jpg|right|thumb|200x200px| [[Victor Francis Hess|Viktor Frans Xess Xausning tomida talabalar va oʻqituvchilar, Insbrukdan xayrlashish, 2011 yil]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Physical_science_and_Biology_faculties%2C_University_of_Innsbruck.jpg/200px-Physical_science_and_Biology_faculties%2C_University_of_Innsbruck.jpg|right|thumb|200x200px| Bu yerda Insbruk universitetining Astro- va zarrachalar fizikasi institutini koʻrish mumkin (tomida teleskop gumbazli eng baland bino). Astromundus Astronomiya va Astrofizika boʻyicha 2 yillik Erasmus Mundus magistrlik kursi hisoblanadi. U Yevropaning toʻrt xil davlatining 5 ta hamkor universitetlari tomonidan tashkil qilingan. Hamkor universitetlar Avstriyaning Insbruk universiteti, Padova universiteti va Italiyaning Rim Tor Vergata universiteti, Germaniyaning Göttingen universiteti va Serbiyaning Belgrad universiteti. Bolgariya ushbu konsorsiumning uchinchi davlat hamkori edi.
Paul Izzo
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Astromundus
Ushbu magistratura kursining asosiy maqsadi butun dunyo boʻylab talabalarga Astrofizika boʻyicha eng soʻnggi maʼlumotlar bilan tanishish va taʼminlash boʻlib, bu ularning kelajakdagi ilmiy faoliyatida foydali boʻladi. Bundan tashqari, boshqa barcha Erasmus Mundus dasturlariga xos boʻlganidek, u ham turli mamlakatlar oʻrtasida madaniy almashinuvni ragʻbatlantiradi. AstroMundusning ilk birinchi forumi 2010-yil 22-sentyabrda Insbrukda rasman boshlandi. Insbrukning tarixiy diqqatga sazovor joyi Klaudiasaalda kutib olish marosimi boʻlib oʻtdi. AstroMundus dasturi 2020-yil yanvar oyida 8-forumi tugashi bilan yakunlandi.
Qiziqarli mavzular
Astromundus tomonidan taklif qilinadigan kurslar asosan shu mavzularga bagʻishlangan. Ular zamonaviy astronomiya, astrofizika va kosmologiyaning deyarli barcha sohalarini qamrab oladi.
Grantlar
Barcha Erasmus Mundus dasturlari singari, Astromundus ham Yevropa Komissiyasi tomonidan moliyalashtiriladi. Tanlangan talabalarga ikkita toifadagi stipendiyalar beriladi: yevropalik boʻlmagan talabalar uchun A toifasi va yevropalik talabalar uchun B toifasi. Birinchi forumda „A“ toifali stipendiyalarga sazovor boʻlgan talabalar Bangladesh, Misr, Efiopiya, Hindiston, Meksika, Pokiston, Tayvan, Turkiya va AQShdan kelgan. Yevropalik talabalar Bosniya va Gertsegovina, Bolgariya, Italiya, Shimoliy Makedoniya va Ispaniyadan kelgan.
A toifali stipendiyaga ega boʻlgan talabalar magistraturada oʻqishning butun 24 oylik davrida oyiga 1000 yevro oladi. Bundan tashqari qoʻshimcha 4000 yevro har oʻquv yili boshida beriladi. Shunday qilib, jami A toifasidagi stipendiya oʻqish va sugʻurta toʻlovlarini hisobga olmaganda 32,000 yevroni tashkil qiladi. Talabalar birorta hamkor universitetlarda oʻqish uchun toʻlovlarni toʻlashlari shart emas, shuningdek, ular ikki yil davomida amal qiladigan xalqaro sogʻliqni saqlash va sayohat sugʻurtasini oladilar. Oʻqish va sugʻurta toʻlovlarini hisobga olgan holda, ushbu maxsus stipendiya ikki yil ichida deyarli 48,000 yevroni tashkil qiladi. Boshqa tomondan, yevropalik talabalarga ega boʻlgan B toifali stipendiya butun davr davomida oyiga 500 yevro oladi. Odatda ular sayohat pulini olmaydilar, ammo Belgrad universitetida 3 oydan ortiq vaqt oʻtkazsa, 3000 yevro miqdorida nafaqa olish mumkin. Aksincha, agar A toifasidagi stipendiyaga ega boʻlgan talaba Belgradda 3 oydan ortiq vaqt oʻtkazsa, bu gʻayrioddiy edi, unga uch oydan ortiq oylar uchun toʻlov berilmagan. Bu tizim, ayniqsa, yevropalik talabalarni uchinchi mamlakatlarga, uchinchi davlat talabalarini esa Gʻarbiy Yevropa universitetlariga borishga undash uchun ishlab chiqilgan.
Insbruk universiteti
Insbruk universiteti tomonidan taqdim etiladigan kurslar: Astrofiziklar uchun ilgʻor matematik usullar, astrofiziklar uchun fizika tushunchalari, galaktika astrofizikasi tushunchalari, ekstragalaktik astrofizika tushunchalari, radioastronomiyaga kirish, galaktika guruhlari, asosiy astrofizika va astrofizika tushunchalari. va boshqalar. Ushbu dastlabki toʻrtta kurslar orasida majburiydir. Majburiy kurslarning har biri oltita kreditdan iborat. Hammasi boʻlib talaba Astromundusning bir semestrida 30 ta kreditni oʻqishni oʻz ichiga olishi kerak.
Padova universiteti
Padova universiteti Italiyadagi eng qadimgi universitetlardan biri edi. U Astromundusning toʻrt semestrining ikkitasini (ikkinchi va yakuniy) oʻtkazadi.
Rim Tor Vergata universiteti
Tor Vergata Rim universiteti Rimning ikkinchi davlat universiteti boʻlib, Astromundusning soʻnggi uch semestriga mezbonlik qiladi. Talaba bu yerda 3 semestr oʻtkazishi mumkin, ammo institutni oʻzgartirishga undadi.
Bu yerda koʻproq maxsus kurslar taklif etiladi. Masalan, ekstragalaktik astrofizika 1, nisbiylik va kosmologiya, yulduzlar astrofizikasi, eksperimental quyosh fizikasi, ekstragalaktik astrofizika 2 (kuzatish kosmologiyasi va galaktika klasterlari), koinot fizikasi, planetologiya, astrobiologiya, radiatsiyaviy gravitatsiya fizikasi va boshqalar. Amerika Qoʻshma Shtatlaridan kelgan sayyorashunos olim va fizik Jonatan Lunin hozirda bu yerda Planetologiya boʻyicha maʼruzalar oʻqiydigan mehmon professor sifatida ishlamoqda.
Belgrad universiteti
Belgrad universiteti Serbiya poytaxti Belgradda joylashgan edi. Talabalar oxirgi ikki semestrda u erga borishlari mumkin. Astromundus talabalari tomonidan yozilgan eng yaxshi magistrlik dissertatsiyalari Belgrad Astronomiya Observatoriyasi va Belgrad Astronomiya Kafedrasi tomonidan nashr etilgan Serbiya Astronomik Jurnalida nashr etish uchun koʻrib chiqiladi.
Imtihon va baholarni oʻzgartirish sxemasi
Talaba odatda ikki yil ichida ikkitadan ortiq universitetga borishi kerak. Shunday qilib, u turli muhitlarga, turli imtihon va baholash tizimlariga duch keladi. Innsbrukdagi kabi, Avstriya tizimiga koʻra, imtihonlar odatda yozma shaklda boʻlib, baholar 1 dan 5 gacha boʻlgan shkala boʻyicha beriladi, 1 aʼlo va 5 yetarli emas. Baholar butun son boʻlishi kerak. Italiyada imtihonlar odatda ogʻzaki (odatda 40 daqiqadan bir soatgacha, baʼzan undan ham uzoqroq) boʻlib, baholar 0 dan 30 gacha, 17 ball muvaffaqiyatsiz, 30 esa eng yuqori ball hisoblanadi. Shuningdek, ular juda yaxshi chiqishlari uchun berilgan 30 LODE (yoki 30+) degan bahoga ega. Germaniyada imtihonlar yana ogʻzaki (15 dan 30 minutgacha davom etadi) va baholash tizimi Avstriyadagiga oʻxshash edi. Faqat bu yerda farq shundaki, baholar butun son boʻlishi shart emas, talabalar koʻpincha 1,3, 1+, 2,7 va hokazo baholarni olishadi. Serbiya tizimi juda boshqacha edi, ularning baholari 1 dan 100 gacha, oʻtish balli 50 ga teng.
Bu qoʻshma magistrlik dasturi boʻlgani va nihoyat konsortsium tomonidan bitta sertifikat taqdim etilishi kerakligi sababli, barcha turli darajalar Avstriya tizimiga aylantiriladi, Insbruk universiteti muvofiqlashtiruvchi universitetdir. Bahoni oʻzgartirish sxemasi quyida keltirilgan:
Sanobar
Sanobar — Margʻiyona viloyati hokimi (mil. 1-asrning 2-yarmi). Uning nomidan mis chaqalar zarb qilingan. Chaqaning old tomonida S.ning yondan koʻrinishi va orqa tomonida uning oʻtirgan shakli tasvirlangan. S. ismining maʼnosi — "dushmanni qaytaruvchi" boʻlib, u Sharqiy Eronda keng tarkalgan. Kushon podsholaridan Gerayning unvoni (epiteta) Sanab (yoxud S.) boʻlgan.
Pivo sho‘rva
Pivo shoʻrva — shoʻrva turi boʻlib, unda suyuq asos pivo hisoblanadi. Pivo asosidagi toʻyimli va mazali taom qadimgi misrliklarga maʼlum boʻlgan, qadimgi rimliklarda esa pivo shoʻrva lotincha cervisia cocta deb nomlangan. Pivo shoʻrva oʻrta asr Monastir yilnomalarida zikr qilingan, uning retseptlari esa qadimiy oshpazlik kitoblarida mavjud.
Pivo va uning asosidagi shoʻrva anʼanaviy tarzda Shimoliy va Markaziy Yevropa, Boltiq hududi (Skandinaviya, Germaniya, Polsha, Belgiya, Niderlandiya) va boshqa mamlakatlarning milliy taomlariga kiritilgan. Bunday shoʻrvalar uchun, odatda, xom tuxum (yoki alohida oqsil yoki sarigʻi), sut mahsulotlari (qaymoq, sut, smetana), shakar, ziravorlar (qalampirmunchoq, dolchin, zanjabil, kashnich va boshqalar) ishlatiladi. Pivo shoʻrvalariga, odatda, qora nondan tayyorlangan qovurilgan non yoki quritilgan non tortiladi. Pivo shoʻrvalarining koʻp turlari mavjud — eng oddiy, nonlidan (yogʻli smetana yoki koʻpirtirilgan xom tuxum sarigʻi bilan polyakcha „faramushka“ (faramuszka), maydalangan non chekkasi bilan chex „gramatkasi“ (gramatka) yoki sariyogʻ bilan un asosidagi Berlin „bir-sup“) tarkibida koʻp ingredientlar, jumladan, bekon, qoʻziqorin, piyoz, kartoshka, sabzi, garni dastasi (Roularius shoʻrva) mavjud boʻlgan murakkablarigacha.
Pivo shoʻrva anʼanaviy ertalabki taom sifatida oddiy odamlarning ham, qirollarning ham menyusida mavjud boʻlgan. Biolog va fanni ommalashtiruvchi Tor Xansonning soʻzlariga koʻra, shoʻrva tarkibidagi ingredientlar barcha yoshdagi odamlarni uglevodlar va kaloriyalar bilan taʼminlagan. Xonimlar pivo shoʻrvani „terining oqligi va xumorlik uchun“ isteʼmol qilganlar. Taomda ishlatiladigan pivo yengil boʻlishiga qaramay, u odamlarga „yengil mastlik“ holatini bergan: „Aslida, pivo shoʻrva uzoq pivo kunining boshlanishi boʻlib xizmat qilgan“. U Yevropada tarixchilar tomonidan „Buyuk hushyor torttiruvchi“ deb atalgan qahva tarqalishidan oldin mashhur boʻlgan. Prussiyaning tejamkor qiroli Fridrix II quyidagi gapi maʼlum: "Bugungi kunda har bir dehqon va oddiy odam koʻp pul ketadigan qahva ichishga oʻrganib qolgani dahshatli. Qirol hazratlari yoshligida pivo shoʻrvada oʻsgan. Bizning dehqonlarimizning otalari faqat pivoni bilishgan va bu aynan bizning iqlimimizga mos keladigan ichimlik!. Ushbu taomni toʻy marosimlarida tortish anʼanasi boʻlgan; retseptga har bir mehmon uchun bir litr pivo hisobida mast qiluvchi ichimlikning yengil navlari kirgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Kuhsor
Kuhsor (Кӯҳсор, sobiq Jingilik) — Tojikiston shimolidagi Soʻgʻd viloyatida joylashgan qishloq. Gʻafurov tumanidagi Chashmasor MFY tarkibiga kiradi.
Assimetrik induksiya
thumb|300x300px| Enantioselektiv qo'shilish reaksiyasining Gibbs erkin energiya grafigi. Asimmetrik induksiyaning ta'siri bir enantiomerning boshqasiga nisbatan hosil bo'lishi uchun o'tish holatining energiyasini kamaytirishdir. Stereokimyoda assimetrik induksiya (shuningdek, enantioinduktsiya) substratda, reagentda, katalizatorda yoki muhitda mavjud bo'lgan xiral xususiyatning ta'siri natijasida bir enantiomer yoki diastereoizomerning ikkinchisiga nisbatan kimyoviy reaksiyadagi imtiyozli shakllanishini tavsiflaydi. Asimmetrik indüksiyon, assimetrik sintezda asosiy element hisoblanadi.
Madina Baratova
Biografiya
Madina Xasanovna 1986-yil 22-dekabrda Buxoro viloyatida tugʻilgan. 2006-yilda Buxoro davlat universitetini filolog mutaxassisligi boʻyicha tugatgan.
Assimetrik induksiya
Asimmetrik induksiya Hermann Emil Fischer tomonidan uglevodlar ustidagi ishlariga asoslanib kiritilgan. Induksiyaning bir necha turlari mavjud.
Ichki assimetrik induktsiya reaktiv markazga kovalent bog ' orqali bog'langan chiral markazdan foydalanadi va reaksiya davomida shunday bo'lib qoladi. Boshlang'ich material ko'pincha chiral hovuz sintezidan olinadi. O'tkazilayotgan assimetrik induktsiyada xiral ma'lumot alohida bosqichda kiritiladi va alohida kimyoviy reaksiyada yana olib tashlanadi. Maxsus sintonlar chiral yordamchilar deb ataladi. Tashqi assimetrik indüksiyonda chiral ma'lumot o'tish holatida chiral ligand katalizatori orqali kiritiladi. Asimmetrik sintezning bu usuli iqtisodiy jihatdan eng maqbuldir.
Madina Baratova
Biografiya
2020-yil iyun oyidan boshlab Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi, shuningdek, Mehnat va ijtimoiy masalalar qoʻmitasining aʼzosi.
Mukofotlar
2017-yilda Oʻzbekiston Prezidentining farmoni bilan "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlandi, shuningdek „Oʻzbekiston mustaqilligiga 20 yil“ esdalik nishoni bilan taqdirlandi.
Assimetrik induksiya
Karbonil 1,2 assimetrik induksiya
Nukleofil qo'shimchalar paytida karbonil uglerodlarda xiral induksiyani tasvirlash uchun bir nechta modellar mavjud. Ushbu modellar sterik va elektron mulohazalar kombinatsiyasiga asoslanadi va ko'pincha bir-biriga zid keladi. Modellar Kram (1952), Kornfort (1959), Felkin (1969) va boshqalar tomonidan ishlab chiqilgan.
Kram qoidasi
1952-yilda Donald J. Kram tomonidan ishlab chiqilgan assimetrik induksiyaning Kram qoidasi ma'lum asiklik tizimlarda stereokimyoni bashorat qilish bilan bog'liq dastlabki tushunchadir. To'liq qoida:
Ba'zi katalitik bo'lmagan reaksiyalarda diastereomer ustunlik qiladi, bu esa C-C bog'ining aylanish konformatsiyasi qo'sh bog'lanish ikki eng kichik kattalikdagi ikkita guruh bilan yonma-yon joylashgan bo'lganda, eng kam to'siq bo'lgan tomondan kirish guruhining yaqinlashishi natijasida hosil bo'lishi mumkin..
Qoida shuni ko'rsatadiki, molekulada assimetrik markaz mavjudligi sterik to'siq asosida unga qo'shni bo'lgan assimetrik markazning shakllanishiga olib keladi.
O'zining 1952-yilgi nashrida Kram adabiyotda tavsiflangan ko'plab reaksiyalarni taqdim etdi, ular uchun reaksiya mahsulotlarining konformatsiyasi ushbu qoidaga asoslanib tushuntirilishi mumkin edi va u o'z ishini ko'rsatuvchi batafsil tajribani (sxema 1) tasvirlab berdi.
Tajribalar ikkita reaksiyani o'z ichiga oldi. Tajribada bitta 2-fenilpropionaldegid (1, rasemik, lekin (R)-enantiomer ko'rsatilgan) bromobenzolning Grignard reaktivi bilan diastereomerlar aralashmasi sifatida 1,2-difenil-1-propanol (2) ga reaksiyaga kirishdi, asosan treoizomer (Tushuntirish uchun Fisher proyeksiyasiga qarang).
Treoizomerning hosil bo'lishini afzal ko'rishni yuqorida aytib o'tilgan qoida bilan izohlash mumkin, chunki bu reaksiyada faol nukleofil karbonil guruhiga eng kam to'siq bo'lgan tomondan hujum qiladi (Qarang: Nyuman proyeksiyasi A). metil guruhi va vodorod atomi eng kichik sterik to'siqni yaratuvchi ikkita eng kichik o'rinbosar bo'lib, gauche orientatsiyasida va fenil antikonformatsiyadagi eng katta guruh sifatida.
Ikkinchi reaksiya 1,2-difenil-1-propanon 2 ning lityum alyuminiy gidrid bilan organik qaytarilishi bo'lib, yuqoridagi kabi bir xil reaksiya mahsulotiga olib keladi, ammo endi eritroizomer (2a) uchun afzallik beriladi. Endi gidrid anioni (H -) nukleofil eng kam to'siq bo'lgan tomondan hujum qiladi (vodorodning qog'oz tekisligidan kirib kelishini tasavvur qiling).
1952-yilgi asl nashrda Chugaev eliminatsiyasiga qo'llash orqali reaksiya mahsulotlarini strukturaviy belgilash uchun qo'shimcha dalillar olingan, bunda treoizomer -\alpha-metil- stibenning sis izomeri va eritroizomer trans versiyasiga reaksiyaga kirishadi..
Felkin modeli
Xyu Felkin nomidagi Felkin modeli (1968) ham karbonil guruhlarga nukleofil qo'shilish reaksiyalarining stereokimyosini bashorat qiladi. Felkinning ta'kidlashicha, Kram modeli katta kamchilikka duchor bo'lgan: karbonil o'rnini bosuvchi (aldegidlardagi vodorod atomi) va eng katta \alpha-karbonil o'rnini bosuvchi o'rtasidagi o'tish holatida tutilgan konformatsiya. U karbonil o'rnini bosuvchining sterik massasini metildan etilga, izopropildan izobutilga oshirish orqali stereoselektivlik ham ortib borishini ko'rsatdi, bu Kram qoidasida bashorat qilinmaydi:
Felkin qoidalari:
Felkin-Anh modeli
Felkin-Anh modeli Felkin modelining kengaytmasi boʻlib, u Nguyen Trọng Anh va Odil Eyzenshteyn tomonidan Felkin modelidagi ikkita asosiy zaiflikni tuzatish uchun taklif qilingan yaxshilanishlarni oʻz ichiga oladi. Ko'rib chiqilgan birinchi zaiflik Felkinning nukleofil qo'shilish o'tish holatlarida kuchli qutb effekti haqidagi bayonoti bo'ldi, bu SN2 reaksiyalari orqali stereokimyoning to'liq inversiyasiga olib keladi, bu hodisa nima uchun kuzatilganligi asoslantirilmaydi. Anhning yechimi assimetrik induksiyaning o'rnini bosuvchi va orbital effektlar bilan boshqarilishi natijasida antiperiplanar effektni taklif qilish edi. Bu taʼsirda eng yaxshi nukleofil akseptor \sigma* orbital kiruvchi anionning barqarorlashuvini taʼminlovchi karbonilning ham \pi, ham \pi* orbitallariga parallel boʻladi.
Fayl:Felkinanhfigure1.png
Felkin modelidagi ikkinchi zaiflik karbonil R atrofida o'rinbosarlarni minimallashtirish taxmini edi, uni aldegidlarga qo'llash mumkin emas.
Fayl:Felkinanhfigure2.png
Fayl:Felkinanhfigure3.png
Anti-Felkin selektivligi
Fayl:Felkinanhfigure4.png
Ushbu stereoselektiv nazorat tan olingan va Cram modelini yaratuvchi birinchi maqolada muhokama qilingan, bu esa Kramni uning modeli xelatsiz shartlarni talab qilishini ta'kidlashiga sabab bo'lgan. Reaksiyani xelatli nazorat qilish misolini bu erda, 1987-yilda chop etilgan maqoladan ko'rish mumkin, u birinchi bo'lib bunday "Kram-xelat" oraliq mahsulotini to'g'ridan-to'g'ri kuzatgan, bu modelni oqlaydi:
Fayl:Felkinanhfigure5.png
Xalifa Usmonning oʻldirilishi
Usmonning uyini qamal qilish 656-yilda sodir boʻlgan. Dastlab uning ichki siyosatidan norozi bo‘lgan namoyishchilar uchinchi xalifa Usmon ibn Affonning uyi yonida to‘planishdi.
Assimetrik induksiya
Anti-Felkin selektivligi
Bu yerda metil titan xlorid Cram-xelat hosil qiladi. Keyin metil guruhi titandan ajralib chiqadi va karbonilga hujum qiladi, bu esa anti-Felkin diastereomeriga olib keladi.
Xelatlanmaydigan elektronni tortib oluvchi o'rinbosar effekt ham Felkinga qarshi selektivlikka olib kelishi mumkin. Agar \alpha-ugleroddagi oʻrinbosar yetarlicha elektron tortib oladigan boʻlsa, nukleofil elektron tortib oluvchi guruhga nisbatan anti -ni qoʻshadi, hatto oʻrinbosar \alpha-uglerod bilan bogʻlangan 3 tadan eng kattasi boʻlmasa ham. Har bir model ushbu hodisa uchun biroz boshqacha tushuntirish beradi. Qutb effekti Kornfort modeli va original Felkin modeli tomonidan ilgari surilgan boʻlib, oʻtish strukturasining dipol momentini eng samarali tarzda bekor qilish uchun EWG oʻrnini bosuvchi va kiruvchi nukleofilni bir-biriga qarshi joylashtirgan.
Xalifa Usmonning oʻldirilishi
Bu voqeaga islom tarixining boshidan beri davom etib kelayotgan qarama-qarshiliklarning uzoq davom etishi sabab boʻlgan, Muhammad paygʻambar vafotidan keyin musulmonlar merosxoʻrlik masalasini maslahat kengashi yordamida hal qilgan. Shu tarzda hokimiyatga kelgan uchinchi xalifa Usmon boʻlib, xalifalikning koʻplab aholisi uning hukmronligini islom anʼanalariga toʻgʻri kelmaydi deb baholadi. U buzgʻunchilik, qarindosh- urugʻchilik va manfaatparastlikka berilib, Umaviy qarindoshlariga unvon va sovgʻalar tarqatib, paygʻambarning fotihlari va sahobalarini unutdi. Shu sababli Misr va Iroq aholisi Usmonga qarshi chiqishdi, ular bo‘layotgan voqealarni to‘xtatish va xalifaning isteʼfosini talab qildi. Ulardan biri halok boʻlgach, namoyish qoʻzgʻolonga aylandi. Usmon isteʼfoga chiqishdan bosh tortgach, isyonchilar uning uyiga o‘t qo‘yib, xalifani o‘ldirishdi.
Assimetrik induksiya
Anti-Felkin selektivligi
Fayl:Felkinanhfigure6.png
Ushbu Nyuman proyeksiyasi Kornfort va Felkin o'tish holatini ko'rsatadi, bu EWG ni RS va RL ga nisbatan sterik massasidan qat'i nazar, kiruvchi nukleofilga qarshi joylashtiradi.
Alesskiy farmoni
Alesskiy farmoni (fr. Edit D’alais) — kardinal Rishelyo tomonidan tuzilgan va 1629-yil 28-iyun kuni Alesda qirol Lyudovik XIII va gugenotlar yetakchilari oʻrtasida imzolangan tinchlik shartnomasi. Shartnoma Nantes Farmonining asosiy tamoyillarini tasdiqladi, ammo u gugenotlarning siyosiy huquqlarga ega emasligi va barcha shahar va qal’alarni darhol tark etishi kerakligi haqida qoʻshimcha qoidalarni oʻz ichiga olganligi bilan ajralib turardi. Shartnoma gugenot qoʻzgʻolonlarini tugatdi, gugenotlarga amnistiya berdi va bu diniy guruhga bagʻrikenglik kafolatladi. Afsuski, gugenots uchun tinchlik uzoq davom etmadi: Lyudovik XIV protestantlarni taʼqib qilishni davom ettirdi, bu esa 1685-yilda  Nant farmonini bekor qilishga olib keldi.
Assimetrik induksiya
Anti-Felkin selektivligi
Yaxshilangan Felkin-Anh modeli, yuqorida muhokama qilinganidek, afzal o'tish holatini barqarorlashtirishda molekulyar orbital o'zaro ta'sirlarni hisobga olgan holda qutb effektini yanada murakkabroq baholashni amalga oshiradi. Ushbu ta'sirning potentsial anti-Felkin selektivligini ko'rsatadigan odatiy reaksiya, uning taklif qilingan o'tish tuzilishi bilan birga, quyida tasvirlangan:
Xalifa Usmonning oʻldirilishi
Xalifaning siyosatiga qarshi chiqish va qamalga tayyorgarlik
Usmon hokimiyatni markazlashtira boshladi, oʻzining umaviy qarindoshlariga tayanib va oʻzidan oldingi ikki xalifa davrida katta obroʻga ega boʻlgan boshqa Quraysh va Muhammadning Madinalik yordamchilari boʻlgan ansorlarni, eʼtibordan chetda qoldirdi. Xalifa Usmon oʻz qarindoshlarini koʻp viloyatlarga hokim etib tayinladi hamda ularga katta miqdorda moliyaviy xayr-ehsonlar qildi, ayniqsa Marvon ibn al-Hakam va  koʻplab mukofotlar hadya qildi. Hatto Usmon akasi Muoviyani Suriyaga hokim etib tayinladi. Nepotizmdan tashqari, Usmon davrida korrupsiya ham yuqori choʻqqiga chiqdi. Xalifaning o‘ldirilgan kuni uning shaxsiy xazinasida 150 ming dinor va 1 million dirham bor edi. Bularning barchasi musulmonlar jamoasi bilan ziddiyatlarning keskinlashuviga olib keldi va 650-yilga kelib xalifalik aholisining aksariyati uning raqiblari tomonida boʻlib, ular Umarni qarindosh-urugʻchilik, qarindosh-urugʻlarini esa yuqori lavozimlarga tayinlashda aybladilar. Uning hukmronligiga, xususan, Iroq va Misrda keng qarshiliklarga boʻldi..
Assimetrik induksiya
Anti-Felkin selektivligi
Fayl:Felkinanhfigure7.png
Karbonil 1,3 assimetrik induksiya
\beta-uglerodidagi stereoelektronning muhit ham assimetrik induksiyani yo'naltirishi mumkinligi kuzatildi. Yillar davomida bunday reaksiyalarning stereoselektivligini aniqlash uchun bir qator bashoratli modellar ishlab chiqilgan.
Xalifa Usmonning oʻldirilishi
Xalifaning siyosatiga qarshi chiqish va qamalga tayyorgarlik
645—46-yillarda Usmon Misr qoʻshinlari orasida mashhur boʻlgan Misr hokimi, Amr ibn al-Osni taxtdan tushirib, uning oʻrniga Abdulloh ibn Sadni tayinlaydi. Kufadagi Said ibn al-Os singari, Ibn Sad ham viloyatning moliya tizimini nazorat qila boshladi, ortiqcha mablagʻlarni poytaxtga yubordi. Mahalliy aholi bu holatdan norozi edilar. 655-yil yanvarda norozilik guruhi Ibn Sadni Misrdan chiqarib yubordilar va viloyatni oʻz qoʻllariga oldilar.
Viloyatlardagi norozilik ansorlar va Madinadagi Qurayshlarning, jumladan, Usmon davrida o‘z kuch va taʼsirini yo‘qotgan Muhammadning bir qancha katta sahobalarining noroziligi bilan qo‘shilib ketdi. , Hoshim va kabi Quraysh urugʻlari Usmonni qoʻllab-quvvatlashdan bosh tortdilar, Amr ibn al-Osning sahobalari Talha va Muhammadning bevasi Oysha xalifani keskin tanqid qilib, uni qarindosh-urugʻchilikda va dinga yangilik kiritishda aybladilar. Ayrim og‘zaki manbalarda aytilishicha, aynan Amr qabilani Usmonga qarshi qo‘zg‘atgan va katta sahobalarni unga qarshi chiqishga undagan. Jamiyat aʼzolari orasida „mo‘minlarning onasi“ sifatida chuqur hurmatga sazovor bo‘lgan Oysha boshchiligidagi Muhammadning xotinlari Kufa va Misrga maktub yo‘llab, viloyat hokimlari va ularning qo‘l ostidagilarini Usmonga qarshi chiqishga chaqirdilar. Ibn Sad va Ibn Abu Huzayfalar shunday maktub olganlaridan keyin Vizantiyaga qarshi harbiy yurish olib borayotgan qo‘shinni tark etib, ichki dushmanga (yaʼni Usmonga) qarshi jihod qilish tashqi dushmanga nisbatan muhimroq ekanini eʼlon qildilar. Baʼzi arab tarixchilari shunga oʻxshash xabarlar xalifalikning boshqa shaharlariga ham yuborilganligini taʼkidlaydilar. Biroq, kelajakda Oysha voqeaga aloqadorligini rad etdi.
Assimetrik induksiya
Xelatsiya modeli
Reetzning fikriga ko'ra, 1,2-induksiya uchun Kram-xelat modeli \beta-alkoksi aldegid va metallning xelatli kompleksini bashorat qilish uchun kengaytirilishi mumkin. Nukleofil kamroq sterik to'siq bo'lgan tomondan hujum qiladi va o'rnini bosuvchi R \beta ga qarshi bo'lib, asosiy mahsulot sifatida antiadduktga olib keladi.
Fayl:Felkinanhfigure8.jpg
Xalifa Usmonning oʻldirilishi
Voqealarning borishi
656-yil yanvarda 500 nafar misrlik xalifalik poytaxti tomon yo‘l oldi. Ular o‘zlarini ziyoratchilar qilib ko‘rsatishdi, lekin aslida Usmonga hujum qilishmoqchi edi. Yana bir necha yuz kishi Basra va Kufadan Madinaga yo‘l oldi. Misr hokimi xalifaga o‘z elchisini jo‘natdi, u atigi 11 kun ichida 1300 kilometr yo‘l bosib o‘tib, xalifani ogohlantirishiga qaramay, Usmon Madina ahlini o‘z tomoniga biror harakat qilmadi. U faqat norozilar bilan gaplashib, ularni chekinishga ko‘ndirmoqchi bo‘ldi, ammo bu hech qanday natija bermadi. Ularning koʻplab daʼvolari: diniy daʼvolardan tortib, moliyani notoʻgʻri ishlatish va gʻaznani oʻgʻirlashda ayblashgacha bor edi. Ular Usmondan Madina ahlini maoshlaridan mahrum qilib, janglarda bu oltinni qo‘lga kiritganlarga topshirishni talab qildilar. Xalifa rozi bo‘ldi va masjidda o‘z qarori va maqsadini oshkora eʼlon qildi. Balki u madinaliklarning yangi kelganlarga nisbatan nafratini umid qilgandir, ammo natija buning aksi bo‘ldi: Madinaliklar talablarning oqilonaligiga rozi bo‘lishdi va Umaviylarni yanada yomon ko‘rib qolishdi. May oyida Usmon qoʻzgʻolonchilar bilan shartnoma imzolashga majbur boʻldi, unga koʻra u faqat „ Qur’on“ va „Sunnat“ ga muvofiq harakat qilishga vaʼda berdi. Namoyishchilar tarqalgach, Usmon vaʼdasini bajarmay, g‘ulomni Misr hokimiga qo‘zg‘olonchilar yetakchisini jazolash buyrug‘i bilan yuboradi. Keyin Misr qoʻzgʻolonchilari oʻz rahbarlariga oʻlim jazosi berilishini buyurgan rasmiy xatdan gʻazablanib, Madinaga qaytishdi. Usmon Alidan chiqib, isyonchilar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri gaplashishini so‘radi, lekin u rad etdi. Usmon maktub haqida bilishini rad etdi (bu haqiqat bo‘lishi mumkin, chunki xatni uning kotibi yozgan bo‘lishi mumkin edi) va buni bitim tuzishda kafil bo‘lgan Ali va Muhammad ibn Maslama tasdiqladi. Ammo bu vaqtga kelib, isyonchilar tomonidan taklif qilingan tanlov faqat Usmonning isteʼfoga chiqishi yoki taxtdan voz kechishi va yangi xalifa saylanishi kerak edi. G‘alayonlar boshlanib, Ali xalifani tark etdi. Ali qo‘zg‘olonchilar qamalda qolgan xalifaga suv yetkazib berishga to‘sqinlik qilayotgani haqida xabar olgandan keyingina aralashdi. Usmonga suv berishni talab qilib, qamalni yumshatishga harakat qildi. Qolaversa, Ali Usmonning uyiga hujum qilish bilan tahdid qilinganda, ikki o‘g‘lini Usmonni qo‘riqlash uchun yubordi.
Lepsämä
thumb| Lepsämädagi qishloq manzarasi Lepsämä Finlandiyaning Nurmijärvi munisipalitetida joylashgan qishloqdir. 2019-yil oktyabr oyida oʻt qoʻyish natijasida qisman vayron boʻlgan Lepsämäda umumtaʼlim maktabi bor. Qishloq kioskasidan tashqari Lepsämäda oziq-ovqat doʻkonlari yoki boshqa kundalik xizmat koʻrsatish joylari yoʻq, lekin eng yaqinlari Nurmijärvi munitsipalitetidagi eng katta qishloq Klaukkaladan besh kilometr uzoqlikda joylashgan. Ilgari qishloqda doʻkon, bank va pochta boʻlimi bor edi. Qishloq yonida doimo oʻsib borayotgan Lintumetsä deb nomlangan turar-joy maydoni aslida Klaukkalaning bir qismidir, biroq u Lepsämä yaqinida notoʻgʻri joylashgan.
Assimetrik induksiya
Xelatsiya modeli
Bunday xelatlarni hosil qilish uchun metall markazida kamida ikkita erkin koordinatsiya joyi bo'lishi kerak va himoya ligandlari Lyuis kislotasi bilan bidentat kompleksini hosil qilishi kerak.
Kram-Reetz modeli
Kram va Rets, agar reaksiya asiklik o'tish holatida davom etsa, 1,3-stereo nazorat qilish mumkinligini ko'rsatdi. \beta-alkoksi aldegidning alliltrimetilsilan bilan reaksiyasi anti-1,3-diol uchun yaxshi selektivlikni ko'rsatdi, bu Kram qutb modeli bilan izohlandi. Polar benziloksi guruhi dipol o'zaro ta'sirini kamaytirish uchun karbonilga qarshi yo'naltirilgan va nukleofil qolgan ikkita o'rinbosarning kattaligiga (RM) qarshi hujum qiladi.
Lepsämä
Finlandiyaning sobiq bosh vaziri Matti Vanhanen va Eurodance musiqachisi Valdo Lepsämä shahrida yashaydi. Shuningdek, dirijyor Santtu-Matias Rouvali ham shu qishloqdan hisoblanadi. Lepsämäda soʻnggi bir necha yil ichida aholi soni koʻpaydi va 2005-yilda u Finlandiyadagi eng tez oʻsayotgan qishloq edi (aholi soniga nisbatan).
Xalifa Usmonning oʻldirilishi
Qotillik
Peshin namozi vaqtida Usmon rafiqasi Noila bilan uyda yolg‘iz bo‘lib, Qur’on o‘qiyotgandi. Bir necha misrlik isyonchilar qo‘shnilarning uylariga bostirib kirib, so‘ng Usmonning uyiga otildilar. Qotillikning ikkita versiyasi mavjud. Birinchisi al-Voqidiy qissasida bayon etilgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Muhammad ibn Abu Bakr Usmonni o‘ldirish bilan tahdid qilib, soqolidan ushlab olgan. Xalifa uni tanbeh qilib, otasi Abu Bakrni eslab, bunday ishni maʼqullamasligini aytib, undan ketishni so‘ragan. Shunda Muhammad Usmonni o‘ldirishdan bosh tortdi va u deyarli qilgan ishidan pushaymon boʻlib oʻz joniga qasd qilgan. Boshqa bir hikoyaga koʻra, Muhammad oʻldirishdan bosh tortib, oʻz joniga qasd qilmadi, balki xalifani himoya qilgan, keyin esa Kinan ibn Bishr at-Tujibiy Usmonni metall tayoq bilan urgan. U yerga yiqilib, Sudan ibn Xumron tomonidan oʻldirilgan. Qaysi versiya to‘g‘ri bo‘lishidan qatʼi nazar, Usmon yarador boʻlgach, Amr ibn Homik uning ko‘kragiga o‘tirib, tanasiga toʻqqiz marta pichoq urgan. . Shundan keyin uy talon-toroj qilindi. Usmonning jasadi tunda yahudiylar qabristoniga dafn qilindi, chunki isyonchilar (Vellxauzen fikricha uni musulmonlar qabristoniga) dafn qilishga ruxsat bermaganlar.
Assimetrik induksiya
Evans modeli
Yaqinda Evans xelatsiz 1,3-induksiyalar uchun boshqa modelni taqdim etdi. Tavsiya etilgan o'tish holatida, Felkin-Anh modelida ko'rsatilganidek, \beta-stereosentr kiruvchi nukleofilga qarshi yo'naltirilgan. \beta-stereotsentrdagi qutbli X guruhi dipol o'zaro ta'sirini kamaytirish uchun karbonilga qarshi joylashtiriladi va sterik to'siqni minimallashtirish uchun R\beta aldegid guruhiga qarshi joylashtiriladi. Shunday qilib, 1,3- anti -diol asosiy mahsulot sifatida taxmin qilinadi.
Xalifa Usmonning oʻldirilishi
Taʼsirlar
Usmonning o‘ldirilishi xalifalik tarixida burilish nuqtasi bo‘ldi. Bu islom dinining asosini boʻlinishga olib keldi va islom olami tarixida birinchi boʻlib keng koʻlamli fuqarolar urushining boshlanishiga olib keldi. Uning davomida yangi saylangan xalifa Ali qarshilik ko‘rsatib, tuya jangida payg‘ambarning bir qancha sahobalarini (jumladan, bevasi Oyshani) mag‘lub eta oldi. Shundan so‘ng Umaviylar xonadonidan bo‘lgan Suriya hokimi Muoviya uning asosiy raqibiga aylandi, u Siffinda Ali bilan to‘qnashdi va bir necha kunlik janglardan so‘ng Usmonning qotillarini topshirishni talab qildi. Ali rad etdi va jang davom etdi. Sarkardalar Muoviyaga Ali bilan shaxsiy duelda jang qilishni taklif qilishdi, lekin u buni rad etdi. Ko‘p o‘tmay jang boshi berk ko‘chaga kirib qoldi va Ali ko‘pchilikning irodasiga bo‘ysundi va hakamlik sudini tashkil qildi va amir al-mo‘minin  unvonidan voz kechdi. Bu, bu qaror Allohning irodasiga zid va faqat U odamlarni hukm qilish huquqiga ega, deb hisoblagan koʻplab jangchilarning noroziligiga sabab boʻldi. Ular Ali qoʻshinini tark etib, Islom tarixida qolgan ummat, xorijiylardan ajralgan birinchi mazhabga aylandilar. Qoʻzgʻolonchilar xalifaning tarafdorlari va tinch aholiga qarshi qirgʻin uyushtirdilar, bu esa uni asosiy dushman bilan boʻlgan janglardan chalgʻitib, ularga qarshi turishga majbur qildi. Keyingi Nahravon jangida Ali isyonchilar guruhini butunlay magʻlub etdi. Xalifaga qarshi chiqqanlarning qatliom qilinishi bir qancha xorijiylarni qasos olish rejasini ishlab chiqishga va Alini oʻldirishga majbur qildi. Uning oʻgʻli Hasan qon toʻkilishini davom ettirishni istamay, Muoviya foydasiga taxtdan voz kechdi, bu esa Umaviylar xalifaligining boshlanishini belgiladi.
Assimetrik induksiya
Evans modeli
Fayl:Felkinanhfigure10.jpg
Karbonil 1,2 va 1,3 assimetrik induksiya
Agar substrat ham \alpha- va \beta-stereosentrga ega bo'lsa, Felkin-Anh qoidasi (1,2-induksiya) va Evans modeli (1,3-induksiya) bir vaqtning o'zida ko'rib chiqilishi kerak. Agar ushbu ikkita stereomarkazda anti-munosabat mavjud bo'lsa, ikkala model ham bir xil diastereomerni bashorat qiladi (stereomerkamlovchi holat).
Fayl:Felkinanhfigure11.jpg
Biroq, sin-substrat holatida, Felkin-Anh va Evans modeli turli xil mahsulotlarni bashorat qiladi (stereoreforcing bo'lmaan holat). Ma'lum bo'lishicha, kiruvchi nukleofilning o'lchami stereokimyoga nisbatan qo'llaniladigan nazorat turini belgilaydi. Katta nukleofil bo'lsa, \alpha-stereotsentrning kiruvchi nukleofil bilan o'zaro ta'siri dominant bo'ladi; shuning uchun Felkin mahsuloti asosiy hisoblanadi. Kichikroq nukleofillar esa assimetriyani aniqlaydigan 1,3 nazoratiga olib keladi.
Fayl:Felkinanhfigure12.jpg
Asiklik alkenlar assimetrik induksiya
Ko'rsatilgan misolda sis alken RS va metil guruhi o'rtasidagi sterik to'qnashuvni minimallashtirish uchun ko'rsatilgan konformatsiyani qabul qiladi. Elektrofilning yondashuvi asosan ko'rsatilgan diastereoizomerni ishlab chiqaradigan katta guruh (RL) emas, balki o'rta guruhning (RM) bir tomonida sodir bo'ladi. Transalken uchun RS va H guruhi o'rtasidagi sterik to'siq sis holatidagidek katta bo'lmagani uchun selektivlik ancha past bo'ladi. thumb| Xiral aldegidlarga nukleofil qo'shilish uchun Felkin-Ahn modeli thumb| Substrat nazorati. \alpha-chiral aldegidlarga axiral allilmetallarning qo'shilishi. thumb| Achiral allil-borning \alpha-chiral aldegidga substrat bilan boshqariladigan qo'shilishi misoli.
Substrat nazorati: asiklik tizimlarda molekulyar asos bilan assimetrik induksiya
Asiklik substratning molekulyar doirasi tomonidan assimetrik induktsiya molekulaning assimetrik sterik va elektron xususiyatlari ushbu molekulada keyingi kimyoviy reaksiyalarning xiralligini aniqlashi mumkin degan fikrdir. Bu printsip bitta stereosentr mavjud bo'lgan va qo'shimcha stereosentrlar talab qilinadigan kimyoviy sintezlarni loyihalash uchun ishlatiladi.