cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Varga, Hungary
Mahalliy hukumat
Qishloqni ikki kishilik kengashga ega hokim boshqaradi. Qishloq mahalliy hukumati yaqin atrofdagi Baranyaszentgyorgy, Felsőegerszeg, Gödre, Mezod , Pale , Sásd va Vázsnok shaharlari bilan qo'shma kengash idorasini boshqaradi. Qo'shma kengashning qarorgohi Sásd shahrida joylashgan.
Niqobga qarshi qonun
Shveysariyada
Shveysariyada quyidagi kantonlarda niqoblardan foydalanish taqiqlanadi:
1879
1879-yil — chorshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Niqobga qarshi qonun
Fransiyada
2010-yil 14-sentabrda Fransiya Senati tomonidan qabul qilingan „ Yuzni yashirish toʻgʻrisida“gi Fransiya qonuni yuzni berkituvchi bosh kiyimlar, jumladan, niqoblar, dubulgʻalar, balaklavalar, hijoblar kiyishni taqiqladi.
Ukrainada
right|thumb| [[Yevromaydon|Evromaydondagi namoyishchi]] Namoyishchilarning Yevromaydonda politsiya bilan toʻqnashuvidan soʻng, Oliy Rada 400 dollargacha jarima va 15 yilgacha maʼmuriy hibsga olish tahdidi ostida namoyishlar va boshqa ommaviy tadbirlar paytida niqob, dubulgʻa va kamuflyaj kiyishni taqiqlovchi 721-VII qonunni qabul qildi. kun. Qonun deyarli darhol bekor qilindi, 2014-yil yanvar oyida, avvalroq tinch doiradan tashqariga chiqqan ommaviy noroziliklarni keltirib chiqardi.
Venetsiya Respublikasida
Venetsiya Respublikasida niqoblarning mashhurligi tufayli ulardan foydalanish qonunlarning murakkab tizimi bilan cheklangan edi. Shunday qilib, 1615-yilda fohishalarga gondollarda sayohat qilishda niqob kiyishni taqiqlovchi qonun qabul qilindi.
Venetsiya tarixining uzoq davrlarida niqobli odamlarning cherkovlarga kirishiga ruxsat berilmagan: 1718-yilgi qonun ularga hatto soborlarga yaqinlashishni ham taqiqlagan, taqiq 1739 va 1744 yillardagi qonunlar bilan turli shakllarda tasdiqlangan.
1703-yilda oʻn kishilik kengashi qimor oʻyinlariga qarshi kurashish uchun kazinolarda niqob kiyishni taqiqladi. Niqob kiygan olijanob fuqarolarga ikki yilga Buyuk Kengashda qatnashish taqiqlandi, ular ham yuz dukat jarimaga tortildi, oddiy odamlar besh yilgacha qamoq jazosi bilan tahdid qilindi. Bu taqiq bir yildan keyin bekor qilindi.
Deh-e Bozorg, Mamulan
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Deh-e Bozorg ( Deh Bozorg-e Cheshmeh-ye Sartappeh)  — Eronning Loriston viloyati, Pol-e Dokhtar tumani, Mamulan tumani, Miyonkuh-e Sharqi qishloq tumaniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi 95 nafar kishi hamda 18 ta oiladan iborat.
Cuevas de Vinromá
Cuevas de Vinromá Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 136,4 km2. Aholisi — 2038 kishi (2010).
Serres-Morlaàs
Serres-Morlaàs Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
639 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 152,1 nafar kishi.
Oʻxshashlik nazariyasi
Oʻxshashlik nazariyasi — fizik hodisalarning oʻxshash sharoitlarini miqdoriy jihatdan tadqiq qilish usullarini ishlab chiqish bilan shugʻullanadigan taʼlimot. Fizik oʻxshashlik turdosh hodisalar orasidagi muvofiklikni, yaʼni bir fizik hodisaning barcha miqdoriy koʻsatkichlari mutanosib ravishda oʻzgartirilishi natijasida hosil boʻlishini bildiradi. Oʻxshashlik nazariyasi ning asosiy vazifasi turli fizik hodisalarning oʻxshashlik mezonlarini aniqlash va shu mezonlar yordamida hodisalarning oʻzini oʻrganishdir. Fizik hodisalar, jarayonlar va sistemalar oʻxshashligi bir sistema holatini ifodalovchi oʻzgaruvchi kattaliklarning vaqtning oʻxshash paytlarida fazoning oʻxshash nuqtalaridagi qiymatlari boshqa sistemaning xuddi shunday kattaliklariga mutanosib boʻlishiga asoslandi. Kattaliklarning har biriga tegishli mutanosiblik (proporsionallik) koeffitsiyenti oʻxshashlik koeffitsiyenti deyiladi.
Fizik oʻxshashlik geometriyada biz yaqqol va sodda ravishda koʻradigan geometrik oʻxshashlikning umumlashmasidir. Geometrik oʻxshashlikda oʻxshash figuralar yoki jismlarning oʻxshash geometrik elementlari orasida mutanosiblik (oʻxshashlik) boʻladi. Maydonning fizik oʻxshashligida ikki sistemaning mos fizik parametrlari fazo va vaqtda oʻxshash boʻladi. Mas, kinematik oʻxshashlikda qaralayotgan ikki harakat uchun tezliklar maydonning oʻxshashligi mavjud boʻladi; dinamik oʻxshashlikda esa taʼsir qilayotgan turli tabiatli kuchlar (ogʻirlik kuchlari, bosim kuchlari, yopishqoqlik kuchlari va shahri oʻ.) yoki kuchlar maydonining oʻxshashligi amalda boʻladi; mexanik oʻxshashlik (mas, ikki suyuqlik yoki gaz oqimining, ikki elastik sistemaning oʻxshashligi) amalda boʻlishi uchun geometrik, kinematik, dinamik oʻxshashlik mavjud boʻlishi kerak; elektrodinamik oʻxshashlikda — tok, kuchlanish, quvvat maydonlarining oʻxshashligi boʻlishi kerak. Bu oʻxshashliklar fizik oʻxshashlikning xususiy koʻrinishidir.
Mexanik, issiqlik va kimyoviy hodisalarning majmuidan iborat murakkab fizik va fizikkimyoviy jarayonlarni tadqiq qilishning rivojlanishi munosabati bilan jarayonlar uchun Oʻxshashlik nazariyasi usullari ham takomillashib bordi, mas, mashina detallarining ishqalanish va yemirilish jarayonlari, fizikkimyoviy oʻtishlar kinetikasi jarayonlari va boshqalar hodisalarning oʻxshashlik sharoitlari aniqlanadi. Oʻxshash hodisalarni ifodalovchi barcha parametrlardan tuzish mumkin boʻlgan barcha oʻlchovsiz kombinatsiyalar oʻxshash hodisalar uchun birday son qiymatlarga ega boʻladi. Qaralayotgan hodisalarni aniklovchi parametrlardan tuzilgan oʻlchovsiz kombinatsiyalar oʻxshashlik mezonlari deb ataladi. Oʻxshashlik mezonlaridan tuzilgan ixtiyoriy kombinatsiya ham koʻrilayotgan fizik hodisalar uchun oʻxshashlik mezoni boʻla oladi.
Agar koʻrilayotgan fizik hodisalar yoki sistemalarda barcha mezonlar emas, ulardan baʼzilari teng boʻlsa oʻxshashlik qisman oʻxshashlik deb yuritiladi. Ana shunday oʻxshashlik amalda eng koʻp uchraydi. Bunday tengligi saqlanmaydigan mezonlarning fizik jarayonlarga koʻrsatadigan taʼsiri sezilarli boʻlmasligi yoki ikkinchi darajali boʻlishi kerak.
Oʻxshashlik mezoniga kiruvchi oʻlchamli fizik parametrlar oʻxshash sistemalar uchun bir-biridan katta farq qiluvchi qiymatlar olishi mumkin, faqat oʻlchamsiz oʻxshashlik mezonlarigina birday boʻlishi kerak. Oʻxshash sistemalarning ana shu xossasi modellash usuli ga asos qilib olingan.
Serres-Morlaàs
Geografiyasi
Maydoni — 4,2 km2.
Olduvay madaniyati
Olduvay madaniyati miloddan avvalgi 3-2 mln yil oldin odamzod ajdodlarining yodgorliklari topilgan sharqiy Afrikadagi Oduvay darasi, Olduvay madaniyatiga kiradi. XIX asrning 50-yillarida Olduvay (tanzaniya)dan keyin 2-oʻrinda turuvchi qadimgi manzilgoh topildi. Bu yerda koʻp toshdan qilingan boltalar topildi. 25 yil tatqiqot olib borilgan.
Dolliver (Iowa)
Dolliver AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Emmet okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
66 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 70,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,93 km2. Shundan 0,93 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 390 m balandlikda joylashgan.
Kot Nainan
Kot Nainan-shaharcha va Shakargarh Tehsil kasaba uyushmasi kengashi,Narowal tumani. Pokiston chegara hududi yaqinida joylashgan. Dengiz sathidan 249 m balandlikda joylashgan. Kot Naynan yaqinidagi qishloqlar-Xon Marakka,Kanval Jatta,Dharival,Kot Du’aba,Sogian,Jagyal,Haryal,Kotli Gujjran,Bhagvan Pur Moju’a va Sujoval.
Faedis
Faedis Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 46 km2. 3031 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
1880
1880-yil — payshanba kuni boshlanuvchi kabisa yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Sex
Sex — zavod, fabrika kabi ulkan sanoat korxonasining muayyan mahsulot yoki yarim fabrikat ishlab chiqaradigan asosiy yoki yordamchi boʻlimi yoki shunday boʻlim joylashgan bino.
Tugny-et-Pont
Tugny-et-Pont Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Saint-Quentin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
247 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 41,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,9 km2. Dengiz sathidan 62 – 93 m balandlikda joylashgan.
Pan Gi Mun
2006-yil 13-oktyabrda Pan Gi Mun BMT Bosh Assambleyasida bosh kotib etib saylandi. 2007-yil yanvarida Annan mansabdan ketdi, uning oʻrnini Pan egalladi. Pan bu mansabda Darfur ziddiyatini hal qilishga harakat qildi, Umar al-Bashirni mintaqaga tinchlikparvar qoʻshinlar kirgizishga koʻndirdi; global issiqlashuv muammosini yechish ustida ishladi, bunda u AQShning sobiq prezidenti George W. Bush'ga muntazam ravishda bosim oʻtkazishga harakat qildi. Biroq Pan Gi Mun tanqid ham qilindi: BMT Ichki Nazorat Xizmati uni BMT ahamiyatining susayishida aybladi.
2011-yili Pan bosh kotib martabasiga ikkinchi marotaba nomzodini qoʻydi. 2011-yil 21-iyunida u bir ovozdan bosh kotib etib qayta saylandi, u bu mansabda 2016-yil 31-dekabrigacha qoladi.
1881
1881-yil — shanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Bhimapurwadi
Bhimapurwadi — Hindiston janubidagi Karnataka shtatidagi Belgaum tumanidagi qishloq.
Sex (maʼnolari)
Sex:
Qıraq Müşlan
Qıraq Müşlan — Ozarbayjon ning Zangilon tumoni tarkibiga kiruvchi qishloq.
Tarixi
Qishloq Togʻli Qorabogʻ atrofidagi armanlar tomonidan bosib olingan hududlarda joylashgan boʻlib, 1993-yilda Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi paytida etnik arman qoʻshinlari nazoratiga oʻtgan, keyinchalik boʻlinib ketgan Respublika” tarkibiga aylangan. Artsaxning Kashatogʻ viloyati bir qismi sifatida Alashkert (Ալաշերտ) deb ataladi. 2020-yil 21-oktabrda 2020-yilda Togʻli Qorabogʻ urushi paytida Ozarbayjon tomonidan qaytarib olingan.
Issiqlik texnikasi
Issiqlik texnikasi - issiq lik olish, taqsimlash, tashish, undan xoʻjalik va roʻzgʻorning turli tarmoqlarida foydalanish bilan shugʻullanadigan texnika tarmogʻi; yoqilgʻining kimyoviy energiyasini issiklik, mexanik, elektr energiyasiga aylantirishning asosiy qonuniyatlarini, shuningdek, energetika qurilmalarida ishlatiladigan ish jismlarining xossalarini, I. t. qurilmalarining ishlash tarzini va ularni qurishni oʻrganish bilan shugʻullanadigan fan. Termodinamika, issiklik uzatish, yonish nazariyalari I. t. ning nazariy asoslari hisoblanadi. I. t. da tabiiy organik yoqilgʻi asosiy issiklik manbai boʻlib xizmat qiladi. Bulardan tashqari, yadro yoqilgʻisi, quyosh energiyasidan (qarang Geliotexnika, Geliokurilma ham foydalaniladi. Shuningdek, ikkilamchi issiklik resurslaridan (mas, metallurgiya pechlarining gazlaridan), elektr energiyasini boshqa turdagi energiyaga aylantirish natijasida hosil boʻladigan issiqlikdan (qarang Joul-Lens qonuni) foydalaniladi. Issiklikdan foydalanish usuli boʻyicha I. t. ning asosiy yoʻnalishlari — issiklikdan foydalanish va issiklik energetikasiga boʻlinadi. Issiqlikdan foydalanish da issiqlik boshqa turdagi energiyaga aylantirilmay isteʼmol qilinadi; metallurgiya, kimyo, oziq-ovqat sanoatlarida, neftni qayta ishlashda va ishi issiklikni keltirish hamda olib ketishga, jismlar orasida issiklik almashinishiga asoslangan apparatlar, mashinalar va qurilmalar qoʻllaniladigan xoʻjalikning boshqa tarmoklarda katta ahami-yatga ega. Issiqlik energetikasi issiqlikni mexanik energiyaga (issiqlik dvigatelya apuna), elektr energiyasiga (magnitogidrodinamik generatorlar, termoelektr generatorlarda) aylantirish b-n, shuningdek, hosil qilingan mexanik energiyani boshqa turdagi energiyaga aylantirish bilan bogʻliq. Issiqlik energiyasini mexanik energiyaga aylantiradigan qurilmalar bilan birga ishlatiladigan issikdik-kuch kurilmalari stansiyalar deb ataladi (mas, kompressor stansiyasi, nasos stansiyasi, elektr stansiya va b.). Issiklikdan texnologik va maishiy maq-sadlarda foydalanish turli isitish, issiklik bilan taʼminlash tizimlari yordamida amalga oshiriladi. I. t. da sunʼiy sovuq hosil qilish texnikasi ham muhim oʻrin tutadi (qarang Sovitish texnikasi).
Oʻchoq (maʼnolari)
Oʻchoq:
Dakope
Dakope ( দাকোপDacope ) — Bangladeshning janubi-gʻarbiy qismidagi shahar, xuddi shu nomdagi tumanning maʼmuriy markazi. Shaharning maydoni 22km². 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, ular 16 552 kishi bo'lgan, shundan erkaklar 52,31%, ayollar - mos ravishda 47,69%. Aholi zichligi – 752 nafar kishi uchun 1km². Aholining savodxonlik darajasi 42,2% ni tashkil etdi (Bangladesh uchun o'rtacha 43,1%).
Donahue (Iowa)
Donahue AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Scott okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
346 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 381,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,91 km2. Shundan 0,91 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 216 m balandlikda joylashgan.
Englesqueville-en-Auge
Englesqueville-en-Auge Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
109 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 30,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2.
Serres-Sainte-Marie
Serres-Sainte-Marie Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
488 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 51,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,5 km2.
Karaivantsa
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Karaivantsa — Bolgariyaning markaziy qismidagi Gabrovo viloyatining Dryanovo munitsipalitetidagi qishloqdir.
Urdorf
Urdorf Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Dietikon okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 7.62 km2. 9102 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Urdorfning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Tarixni o'rganish
Tarixshunoslik tarixni akademik fan sifatida rivojlantirishda tarixchilarning usullarini o'rganadigan fan bo'lib, qo'shimcha ravishda ma'lum bir mavzu bo'yicha har qanday tarixiy narsadir. Muayyan mavzuning tarixshunosligi tarixchilar ushbu mavzuni muayyan manbalar, texnikalar va nazariy yondashuvlardan foydalangan holda qanday o'rganganliklarini qamrab oladi. Olimlar tarixshunoslikni Birlashgan Qirollik tarixshunosligi, Ikkinchi Jahon urushi, Britaniya imperiyasi, ilk islom va Xitoy kabi mavzular bo'yicha va siyosiy tarix va ijtimoiy tarix kabi turli yondashuvlar va janrlar bo'yicha o'rganadilar.XIX asrdan boshlab, akademik tarixning rivojlanishi bilan tarixshunoslik adabiyotlari jamlanmasi rivojlandi. Tarixchilarga o'z guruhlari va sodiqliklari, masalan, milliy davlatlariga qanchalik ta'sir qilishlari munozarali savol bo'lib qolmoqda.
Qadimgi dunyoda, qadimgi Misr va Mesopotamiya kabi tsivilizatsiyalarda xronologik yilnomalar ishlab chiqarilgan. Biroq tarixshunoslik faniga ilk bor miloddan avvalgi V asrda tarixshunoslik asoschisi Gerodotning “ Tarixlari” asari asos solgan. Rim davlat arbobi Kato Elder eramizdan avvalgi 2-asrda lotin tilida birinchi tarixni yaratgan. Uning yaqin zamondoshlari Sima Tan va Sima Tsyan Xitoyning Xan imperiyasidagi Shiji ( Buyuk tarixchining yozuvlari ) ni tuzish bilan Xitoy tarixshunosligini yaratdilar. Oʻrta asrlarda oʻrta asr tarixshunosligi Oʻrta asrlar Yevropasi yilnomalari, musulmon tarixchilarining islom tarixi va mavjud Xitoy modeliga asoslangan koreys va yapon tarixiy yozuvlarini oʻz ichiga olgan. 18-asr Ma'rifat davrida G'arb dunyosidagi tarixshunoslik Volter, Devid Yum va Edvard Gibbon kabi shaxslar tomonidan shakllantirildi va rivojlandi.
Tarixchilarning tadqiqot qiziqishlari vaqt o'tishi bilan o'zgarib boradi va an'anaviy diplomatik, iqtisodiy va siyosiy tarixdan yangi yondashuvlarga, ayniqsa ijtimoiy va madaniy tadqiqotlarga o'tish sodir bo'ldi. 1975-yildan 1995-yilgacha Amerika universitetlarida ijtimoiy tarix bilan identifikatsiya qiluvchi tarix professorlarining ulushi 31 foizdan 41 foizga oshdi, siyosiy tarixchilar ulushi esa 40 foizdan 30 foizga kamaydi. 2007-yilda Britaniya universitetlarining tarix kafedralaridagi 5723 nafar professor-o‘qituvchilardan 1644 nafari (29 foiz) o‘zini ijtimoiy tarix bilan, 1425 nafari (25 foiz) esa o‘zini siyosiy tarix bilan tanishtirgan. 1980-yillardan boshlab o'tmish voqealari xotiralari va esdaliklari - esda qolgan va mashhur bayram uchun taqdim etilgan tarixlarga alohida qiziqish uyg'otdi. thumb| [[Fukidid|Fukididning Peloponnes urushi tarixining X asr nusxasining bir qismini qayta ishlab chiqarish]] left|thumb| Fukidid byusti, miloddan avvalgi IV asrga oid asarning ellinistik nusxasi thumb| Tarixchi Katon Elderning Rim [[Byust|byusti]]
Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi
thumb|IAC/MAK head office/Здание штаб-квартиры в Москве Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi (Межгосударственный авиационный комитет (МАК)) MDH fuqarolar aviatsiyasini nazorat etuvchi tashkilotdir. Qoʻmita 1991-yili sobiq Sovet Ittifoqidagi 12 mamlakat vakillari bilan tuzilgan. Shtab-kvartirasi Moskvada joylashgan.
Qoʻmita aviahalokatlarni tahlil qiladi, sabablarini oʻrganadi.
Davlatlararo aviatsiya qoʻmitasi aʼzolari – Armaniston, Belarus, Moldova, Ozarbayjon, Oʻzbekiston, Qozogʻiston, Qirgʻiziston, Rossiya, Tojikiston, Turkmaniston va Ukraina. Gurjiston ham qoʻmitaga aʼzo edi, hozirda esa tashkilotdan chiqib ketgan.
Villafamés
Villafamés Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 70,4 km2. Aholisi — 1984 kishi (2010).
Flaibano
Flaibano Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 1193 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Malaya Lipovka
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Malaya Lipovka ( Малая Липовка  ) — Rossiya Federatsiyasining Arxangelsk viloyati, Velskiy tumanidagi Lipovskoye aholi punktiga qarashli qishloq va maʼmuriy markazi. 2014-yilda jami 6 ta ko'cha mavjud bo'lib, aholi soni 342 kishi edi.
Geografiya
Malaya Lipovka Velskdan (tuman maʼmuriy markazi) 99 km shimoldagi avtomobil yoʻlida joylashgan. Zalemenga - eng yaqin qishloq posyolkasi.
Frettecuisse
Frettecuisse Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
68 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,3 km2. Dengiz sathidan 83 – 143 m balandlikda joylashgan.
NGC 4727
NGC 4727 Corvus yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Lindwedel
Lindwedel Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Heidekreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,56 km2. 2631 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Lindwedelning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Issiqlik elektr markazi
thumb Issiqlik elektr markazi (IEM) — elektr energiyasi bilan birga issiq suv va bugʻ ishlab chiqaradigan isiqlik elektr st-yasi. Asosiy energe- ) tik agregatlari qatoriga suv yuradigan quvur (truba) lar batareyasidan iborat qozon tizimi, bugʻ turbinalari, turbogeneratorlar va bugʻ turbinalarida ish bajargan issiklikni is-teʼmolchilarga yuboradigan qurilmalar kiradi. IEM larda qattiq, suyuq yoki gaz holatdagi organik yoqilgʻilar aj-ratgan issiklik qozon tizimida suvni yuqori bosimli bugga aylantiradi. Bugʻ bosimi tatlirida turbinalarning ; parraklari generatorlarni harakatga keltiradi, natijada issiklik energiyasi turbina (bug dvigateli) vositasida mexanik energiyaga aylanadi, generator esa uni elektr energiyasiga aylantiradi. IEM ning f. i. k. issiklik elektr st-yalarinikiga nisbatan keskin yuqori, yaʼni t|=60—70% ga teng . Bunga erishish uchun IEM turbinalaridan oʻtib ish bajargan bugʻning bir qismigina sovitkichlar vositasida qayta suvga aylantirilib qozon tizimiga yuboriladi, qolgan qismi esa sanoat korxonalari ehtiyojlariga hamda uyjoylarni isitishga sarflanadi. IEM butun shahar, tuman mikyosida sanoat korxonalarini, turar joy binolarini, maishiy muassasalarni elektr energiyasi, issiq suv bilan taʼminlash va isitishga xizmat qiladi. Faqat elektr energiyasi ishlab chikaradigan issiklik elektr st-yalariga nisbatan IEM iqtisodiy jihatdan ancha tejamli, unda 20—25% yoqilgʻi kam sarflanadi, qulay. Turbinalardan sanoat korxonalariga beriladigan bugning mutlaq bosimi 8—16 at, isitish uchun beriladiganiniki 0,5—2,5 at. IEM da yoqilgʻi sifatida koʻmir, gaz, mazut va b. ishlatiladi. Ularda temperaturasi 565°, bosimi 130 at. gacha boʻlgan burdan foydalaniladi.
IEMning ishi avtomatlashtirilgan. Gaz turbinalari va yadro elektr styalarini ham IEM tipida qurish mumkin.
Mobilizm
Mobilizm (lotincha: mobilis — harakatchan) — Yer pusti (litosfera) materik boʻlaklarining geologik davr mobaynida bir-biriga nisbatan (bir necha ming km gacha) gorizontal va qutbiy siljishi haqidagi ilmiy faraz (gipoteza). M. fiksizm, yaʼni bunday siljishini inkor etuvchi va Yer poʻsti rivojlanishini vertikal harakatlarga bogʻlovchi gipotezaga muqobil qoʻyiladi. Materiklarning siljishi haqidagi ilmiy dalillar bilan asoslangan da-stlabki gipoteza 1910—12 yillarda amerikalik olim F. Teylor va nemis geofizigi A. Vegenerlar tomonidan taklif qilingan. M.ning hozirgi zamon varianti — "yangi global tektonika" (yosh plitalar tektonikasi), asosan, okeanlar tubi tuzilishi va magnit maydonlarini oʻrganish natijalariga, shuningdek, paleomagnitizm maʼlumotlariga asoslangan. Bu tasavvurlarga muvofiq, materik boʻlaklaridan tashqari unga yondosh okean tubi Yer poʻstining mantiya yuqori qismi katta maydonlarini ham qamrab oluvchi yaxlit plita juda sekinlik bilan (yiliga oʻrtacha 1 — 5 sm) harakatlanadi. Plitalar okean oʻrta tizmalaridan yosh burmalangan mintaqalarga va orollar yoyiga qarab har ikki tomonga siljib boradi. Bu yerda oʻzaro yaqinlashayotgan plitalardan birining old chekkasi egilma siniq boʻylab ancha chuqurlikka choʻkadi, natijada katta seysmik harakatlar vujudga keladi; boshqa plitaning materik poʻstida siqilishi oqibatida burma va surilmalar hosil boʻladi. Surilgan palaxsalar ortida choʻzilish strukturalari — riftlar vujudga keladi. Plitalar ajralgan joydagi yoriqqa yuqori mantiyadan moddalar koʻtarilib rift zonalarida yangi pust shakllanadi; bu bilan okean tubi maydoni kengayadi. Bir-biridan ajralib ketgan paleozoy materiklari — Gondvana (Janubiy Amerika, Afrika, Xindiston, Avstraliya va Antarktidani oʻz ichiga olgan) va Lavraziya (Shim. Amerika, Yevropa, Osiyoning shim.yarmi)ning geologik tuzilishi va ular materik yon bagʻri chiziqlarining oʻzaro oʻxshashligidan kelib chiqib paleotektonik bir butunlik gʻoyasi taklif qilingan. Buni paleoiqlim va paleomagnit maʼlumotlari ham tasdiqlaydi. Mezozoy va kaynozoy davrlarida sodir boʻlgan siljishlar natijasida Tetis geosinklinal okeani butunlay barham topib, yangi — Hind va Atlantika okeanlari vujudga keldi. Materiklar harakatining asosiy sababchisi sifatida mantiya moddasining konvensiya oqimi koʻrsatiladi.
1882
1882-yil — yakshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Voqealar
Jon R. Rokfeller tomonidan bir necha neft korporatsiyalarini qo'shish yo'li bilan tashkil etgan ―Standart Oil‖ kompaniyasi bo'ldi
Tizi Rached
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Tizi Rached — Jazoirning shimol qismidagi Tizi Ouzou viloyatidagi shahar.
Devereaux Peters
Peters Notre Dame jamoasida ham oʻynagan. U yerda 2012-yilgi Katta Sharq konferensiyasida yilning eng yaxshi himoyachisi yutugʻiga sazovor boʻlgan. U Notre Dame jamoasini 2012-yilgi NCAA ayollar basketbol turnirida ikkinchi oʻringa olib chiqishga yordam bergan.
Peters WNBAdagi debyutini 2012-yil 20-may kuni Minnesota Lynx jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda o‘tkazgan. Keyinchalik jamoa Pheonix Mercury ustidan g‘alaba qozonib, Peters 3 ochko va 4 ta ribaundni qayd etgan.
Peters tezda zahiradan tushgan birinchi kuchli hujumchiga aylandi va oʻn oltita oʻyin davomida jamoada maydondagi gol nisbati boʻyicha yetakchilikni qoʻliga oldi. Iyul oyida Peters chap qoʻlidagi barmogʻini sindirib, uchta oʻyinni oʻtkazib yuborishga majbur boʻldi.
Peters 2013-yilda zaxira oʻrindigʻida boʻldi va bloklangan zarbalarda Lynx jamoasida yetakchilik qildi. U Lynxning ikkinchi WNBA chempionatida jamoada muhim rol oʻynadi va ishonchli himoyachi boʻlib xizmat qildi.
2016-yil 2-fevralda Peters Indiana Fever jamoasiga Natasha Hovard evaziga transfer qilindi.
2018-yil 5-fevralda Peters Washington Mystics jamoasi bilan shartnoma imzoladi.
Kollej statistikasi
Manba
AQSHdagi faoliyati
Peters 2011-yilda Xitoyning Shenchjen shahrida boʻlib oʻtgan Jahon Universiada oʻyinlarida AQSh sharafini himoya qilgan jamoada oʻynagan. Bill Fennelli bosh murabbiyligidagi jamoa oltin medalni qoʻlga kiritish uchun barcha oltita oʻyinda gʻalaba qozondi. Peters har bir oʻyinda oʻrtacha 10,0 ball va 5,3 ribaund qayd etgan.
Crawfordsville (Indiana)
Aholisi
15915 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 702,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,7 km2. Shundan 21,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 240 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Crawfordsville manzarasi.
Oʻchoq
300px|thumb|Oʻchoq Oʻchoq — olov yoqish, uni saqlash va ovqat pishirish uchun moʻljallangan, ustiga qozon oʻrnatiladigan uch tomoni yopiq qurilma. Arxeologik maʼlumotlarga koʻra, Oʻ. ilk paleolit davridan maʼlum. Oʻ. turli urf-odatlar, marosimlarni oʻtkazishda katta ahamiyatga ega boʻlgan. Barcha xalqlarda muqaddas joy hisoblangan. Quyi paleolitda toshdan, soʻngra guvala, gʻishtdan yasalib, somonli loy bilan suvalgan, atroflariga tutun tortadigan va havo kiradigan teshiklar qilingan. Oʻ.ning ayrim turlari yertandir kabi qurilib ovqat pishirish bilan birga non yopishda ham foydalanilgan. Oʻ.ning takomillashgan turi devorga taqab joylashtiriladi, tutuni moʻrikon orqali chiqarib yuboriladi.
Hozirgi davrda Oʻ.ning yeroʻchoq, loy va temir Oʻ. turlari bor. Sumalak, halim, katta maʼraka oshlari pishirishda aylanasi doshqozon gardishiga mos maxsus yeroʻchoqlar (yer baravarida, qozon atroflari alanga chiqmaydigan qilib tuproq bilan zichlanadi yoki suvaladi) kavlanadi, kundalik oshovqat tayyorlash uchun xonadonlar oshxonalarida loy oʻchoqlar quriladi, temir Oʻ.lar aksariyat koʻchma Oʻ. vazifasini bajaradi. Shahar va qishloqlarda, asosan, oʻtindan yoqilgʻi sifatida foydalanadigan xonadonlarda Oʻ.lar saqlanib qolgan, temir Oʻ.da oʻtin va tabiiy gazdan foydalaniladi.
Jen (til)
Jen (shuningdek, dza, e idza, janjo, genjo, ja, nzangi; dza, e idza, janjo, jen, jenjo, ja ; oʻz nomi: nnwa' dzâ) — Adamava -Ubanj tili, Nigeriyaning sharqiy hududlarida keng tarqalgan, Jen xalqining tili   hisoblanadi. Adamava kenja oilasining Vaja-jen filialiga kiradi.
Gaplashuvchila soni 100 ming kishiga yaqin (2014). Yozuv lotin alifbosiga asoslangan.
Sarlavha haqida
Jen tilining o'z nomi nnwa' dzâ, Jen xalqining o'z nomi èédzá yoki ídzà. “Jen” nomi bilan birga asosiy lingvonimning “dza”, “ja”, “nzangi”, “e idza” kabi variantlari ham mavjud, jumladan, mahalliy “janjo” va “genjo” variantlari ham keng qo'llanladi.
Tasniflash
Dunyo tillari etnologi ma'lumotnomasiga ko'ra, Jen tili Burak, Kyak, Lelau (munga-lelau), loo (loo), mahdi, mak, doso (munga- doso, mingang-doso), moo va tha bilan birga Jen guruhiga kiritilgan. Bu guruh Adamava-Ubangi oilasining Adamava subfamiliyasining Vaja-Jen oilasiga kiradi.
Adamava-Ubangi tillarini tasniflashda R. Blencha, Adamawa tillarida taqdim etilgan, jen guruhining tarkibi to'rt til bilan cheklangan, jen tilidan (dza, janjo) tashqari, bu til birlashmasi munga doso (doso, mingang doso), nwa tillarini o'z ichiga oladi. Jen guruhi Biquin guruhi bilan birgalikda Adamava-Ubangi oilasining Adamava subfamiliyasining Biquin-Jen tili boʻlimiga kiradi. Nigeriya tillari atlasida chop etilgan tasnifda Jen guruhi beshta til bilan ifodalanadi, Jen (Dza) tilidan tashqari, guruhga Mingang Doso, Joole, Tha va Kanava tillari ham ushbu ro'yxatga kiradi.
1955—yilda J.Grinbergning ilgari umum qabul qilingan tasnifiga koʻra, jen tili Adamava-Ubangi oilasining Adamava guruhining 14 ta kichik guruhidan birining yagona vakili boʻlgan.
Assortiment va farovonlik
Jen tilining hududi Nigeriyaning sharqida Benue daryosining ikkala qirg'og'ida uning o'rta oqimida joylashgan. Nigeriyaning zamonaviy ma'muriy-hududiy bo'linishiga ko'ra, Jen tilida so'zlashuvchilar uchta shtat - Taraba, Adamava va Gombening chegaradosh hududlarida joylashib kelganlar. Taraba shtatida jen tili Adamava shtatidagi tumanlarida so'zlashadi.
Sharqdan va janubdan jen tilining hududi jukunoid tillarning tarqalish hududi bilan chegaradosh: sharqdan jiba tili hududi bilan, janubdan - jabha tili bilan. Shoo-Minda-nye tilining hududi. G'arb va shimoldan Jen tilining diapazoni bir-biriga yaqin bo'lgan Adamava-Ubangi tillarining tarqalish maydoni bilan tutashadi:
1952—yilgi ma'lumotlarga ko'ra, Jen tilida so'zlashuvchilar soni 6100 kishini tashkil etgan. Etnologda taqdim etilgan ma'lumotlarga ko'ra, 2014—yilda Jen tilida so'zlashuvchilar soni 100 000 kishini tashkil etdi. Veb-saytining yangi hisob-kitoblariga ko'ra, bu tilda ona tilida so'zlashuvchilar soni 33 000 kishi (2017—yil).
Ijtimoiy lingvistik ma'lumotlar
Ethnologue saytiga ko'ra, Jen tili saqlanib qolish nuqtai nazaridan zaif til deb qaraladi, chunki bu tilning so'zlashuvchilarning katta avlodidan yoshlarga o'tishi juda past Jen tilida so'zlashuvchilarning nisbatan ko'pligiga (100 ming kishigacha) va barcha avlodlardagi Jen etnik hamjamiyatining vakillari Jen tilidan foydalanishlariga qaramay, yoshlarning atigi 30% o'z ona tillarida to'liq so'zlashadi. Unda odamlar o'qishlari va yozishlari mumkin. Jen tilining kundalik muloqotdan Hausa tili va Nigeriya pidjini tomonidan asta-sekin siljishi mavjud. Ikkinchi til sifatida Jen jukunoid tilidagi Shoo-Minda-Nye so'zlashuvchilar orasida keng tarqalgan. Jen xalqi vakillari asosan nasroniylik (80%), ularning ba'zilari an'anaviy e'tiqodlarga amal qiladilar (10%) va musulmonlar (10%) tashkil etadi.
Dialektlar
Jen tilining tarqalish sohasida Glottolog jahon tillari ma'lumotlar bazasi ma'lumotlariga ko'ra, uchta dialekt mavjud - Jaule, Kaigama va Laredo mavjud hissoblanadi. " Ethnologue " ma'lumotnomasida chop etilgan ma'lumotlarga ko'ra, Jen xalqining etnik hududi to'rtta jamoaga bo'lingan - ye (saredou, kaigama), dzaka (kahala), ngvabang (saretunde) va e'zhi (jaule), dialekt farqlariga bo'lingan.
Fonetika va fonologiya
Jen vokalizm tizimiga quyidagi unli fonemalar kiradi : a, ə, e, ɛ, i, ɨ, o, ɔ, u (e va o dan tashqari har bir unli mos keladigan nasallashgan unliga qarama-qarshidir - ã, ĩ va boshqalar).
Konsonantizm tizimi b, ch, d, dz, f, g, gb, h, j, k, kp, l, m, n, ng, ny, p, s, sh, t, ts, v, w, z va zh undoshlari bilan ifodalanadi.
Atglen
Atglen AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Chester County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1357 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,3 km2. Shundan 2,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Bekiroğlu, Gölyaka
Bekirogʻlu — Turkiyaning Düzce viloyati Goʻlyaka tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 277 nafar (2022).
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Tupigny
Tupigny Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Vervins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
350 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,9 km2. Dengiz sathidan 95 – 178 m balandlikda joylashgan.
Avdan, Chamlidere
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Avdan — Turkiyaning Anqara viloyati Chamlıdere tumaniga qarashli qishloq.
Sévignacq
Sévignacq Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
606 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,2 km2.
Chesma
Chesma ( Чесма ) - jangovar kema bo'lib, 1880-yillarda Imperator Rossiya dengiz floti uchun qurilgan Yekaterina II toifasidagu ikkinchi kema. U o'z nomini 1770- yilda Chesme jangidagi ruslarning g'alabasidan oldi va u rejalashtirilganidan og'irroq qurilganligi sababli, zirh kamarining ko'p qismi suv chizig'i ostida edi. Ushbu qismlar Buyuk Britaniya va Belgiyadan olib kelingandi, chunki rus kompaniyalari dengiz floti bosh qo'mondonligi talab qiladigan ilg'or zirh va mashinalarni ishlab chiqara olmadilar. Chesma o'z faoliyatini Rossiya Qora dengiz floti tarkibida o'tkazdi.
1883
1883-yil — dushanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron, bahoiy va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Tojibar Yoʻldosheva
Yuldasheva Tojibar Oʻktamovna — 1954-yil 29-aprelda Andijon viloyati, Xoʻjaobod tumanida tugʻilgan. „ Doʻstlik “ hamda „ El-yurt hurmati “ ordenlari bilan taqdirlangan.
Taʼlim olishi va mehnat faoiliyati
1976-yilda Andijon davlat tillar pedagogika institutini tamomlagan. Mutaxassisligi boʻyicha ingliz tili fani oʻqituvchisi. Xoʻjaobod tumani, Shahrixonsoy shaharcha fuqarolar yigʻinining diniy maʼrifat, maʼnaviy ahloqiy tarbiya masalalari boʻyicha maslahatchi. 2015-2020-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Andijon viloyati deputati sifatida faoliyat yuritgan.
Buxoro Xalq Sovet Respublikasi
Buxoro Xalq Sovet Respublikasi, Buxoro XSR, BXSR (Бухарская Народная Советская Республика; Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро) — Buxoro amirligida amirlik tuzumi agʻdarib tashlangach, yuzaga kelgan xalq respublikasi. Maydoni 182,193 ming km², aholisi taxminan 2,2 million kishidan ortiq boʻlib, asosan oʻzbeklar, tojiklar va turkmanlar, qisman qozoq, qoraqalpoq, tatar va buxoro yahudiylari yashagan. Buxoro XSR Xorazm Xalq Sovet Respublikasi, Turkiston ASSR va Afgʻoniston davlatlari bilan chegaradosh boʻlib, poytaxti Buxoro shahri boʻlgan.
Buxoro XSR 1920-yil 8-oktabrda tuzilgan. 1924-yil 19-sentabrda Buxoro XSR nomi Buxoro Sotsialistik Sovet Respublikasi (Buxoro SSR) (Бухарская Социалистическая Советская Республика) deb oʻzgartirilgan. Oʻrta Osiyo respublikalarini milliy-hududiy chegaralarini belgilash jarayoni ortidan Buxoro SSR hududi yangi tuzilgan Oʻzbekiston SSR, Turkmaniston SSR hamda Tojikiston ASSR (1929-yildan Tojikiston SSR) tarkibiga kiritilgan.
Buxoro XSRning tuzilishi
1920-yil 14-sentabrda boʻlgan Xalq Nozirlar Shoʻrosi, Revkom va BKP MKning umumiy yigʻilishida 9 kishidan iborat Butun Buxoro inqilobiy qoʻmitasi (raisi Abdulqodir Muhitdinov) va respublika hukumati — 11 kishidan iborat Xalq Nozirlar Shoʻrosi (raisi Fayzulla Xoʻjayev) tuzildi. Buxoro inqilobiy qoʻmitasining aʼzolari qilib Muinjon Aminov, Olimjon Akchurin, Abdulhamid Oripov, Sobir Yusupov, Hoji Hasan Ibrohimov, Fayzulla Xoʻjayev, Qulmuhamedov tayinlandi. Mamlakatni boshqarish maqsadida tuzilgan Buxoro Xalq Nozirlar Shoʻrosi tarkibi quyidagicha edi: rais va xorijiy tashqi ishlar (nozir — Fayzulla Xoʻjayev), maorif (Qori Yoʻldosh Poʻlatov), ichki (doxiliya) ishlar (Muso Saidjonov), moliya (Usmonxoʻja Poʻlatxoʻjayev), davlat nazorati (N. Husainov), favqulodda komissiya (raisi — Ibrohimov), adliya (Mukammil Burhonov), harbiy (Shihobuddinov), savdo va sanoat (M. Mansurov) nozirliklari. Bu paytga kelib inqilobchi yosh buxoroliklar firqasi aʼzolari Buxoro Kompartiyasi safiga kirishga majbur boʻlgan edilar. Ushbu oʻrinda taʼkidlash joizki, asosan jadidlardan tashkil topgan Buxoro hukumati oʻsha paytda maʼlumotli kishilar yigʻilgan hukumatlardan biri hisoblangan. Nozirlar Buxoro, Istanbul, Moskva va boshqa shaharlarda taʼlim olishgan edi. Buxoro jadidlari oʻzlarining islohotchilik gʻoyalarini yangi hukumatdagi faoliyatlari davomida amalga oshirishga harakat qildilar.
Buxoro XSR Konstitutsiyasi
thumb|Buxoro XSR 1922-yilgi sovet xarita-sxemasida 1921-yil 18-23-sentabrda boʻlgan Butun Buxoro xalq vakillarining 2-qurultoyida demokratik ruhdagi Buxoro XSR Konstitutsiyasi qabul qilindi. Buxoro tarixidagi dastlabki Konstitutsiya fuqarolarning demokratik huquq va erkinliklarini qonun yoʻli bilan mustahkamladi. Konstitutsiyada davlatni idora etish uchun xalqning barcha tabaqa vakillarining ishtiroki taʼminlandi. Xususiy mulk va savdo-sotiq erkinliklari konstitutsiyada oʻz ifodasini topdi. Buxoroda oʻrnatilgan tuzum xalq demokratik respublikasi edi. Buxoro XSRning konstitutsiyasi barcha fuqarolarga teng siyosiy huquq berdi, milliy tengsizlikni yoʻqotdi. Konstitutsiyaga koʻra, Buxoro XSRning oliy organi — Butun Buxoro xalq vakillari qurultoyi boʻlib, u har 2 000 saylovchiga bir vakil saylanadigan 350 aʼzodan iborat edi. Qurultoy yiliga bir marta chaqirilar va unda respublika konstitutsiyasini qabul qilish, oʻzgarishlar kiritish, hukumatning hisoboti va davlat byudjetni tasdiqlash kabi muhim masalalar koʻrilar edi. Konstitutsiyaga koʻra, qurultoylar oʻrtasida qonun chiqaruvchi va nazorat qiluvchi oliy organ — Butun Buxoro MIK hisoblanadi. Qurultoyda Butun Buxoro MIK raisi qilib Usmonxoʻja Poʻlatxoʻjayev saylandi (1922-yil avgustda boʻlgan 3-qurultoyda bu lavozimni Porso Xoʻjayev egalladi). Konstitutsiyaga muvofiq Xalq Nozirlar Shoʻrosi davlat hokimiyatini ijro qiluvchi va boshqaruvchi oliy organi sifatidagi oʻz vazifasini saqlab qoldi. Qurultoyda milliy masalaga katta eʼtibor berildi. Buxoro MIK huzurida Omongeldi Omonov boshchiligida Turkman boʻlimi tuzildi. Keyinchalik shu asosda Turkman avtonom viloyati tashkil qilinib, unga milliy muxtoriyat huquqi berildi. Turkman va tojik xalqi uchun madaniy-maʼrifiy va boshqa muassasalar ochildi.
Buxoro XSR hukumatining sovetlashtirilishi
Buxorodagi demokratik jarayonlarga mamlakat tashqarisidan tazyiq tobora kuchayib bordi. 1923-yil 3-iyunda Buxoroga Sovet Ittifoqi Qurolli Kuchlarining Bosh qoʻmondoni Sergey Kamenev, Turkfront Inqilobiy Harbiy Kengash raisi Avgust Kork, RKP (b) MK Oʻrta Osiyo byurosi aʼzosi Mixaylov va boshqalar kelishdi. Ular Buxoro hukumati faoliyatidan qoniqmayotganliklarini ochiq aytib, sotsialistik oʻzgarishlarni jadallashtirish kerakligini taʼkidlashdi.
thumb|Buxoro XSR MIK deputati belgisi Oradan koʻp oʻtmay — 12-iyunda RKP(b) MK Siyosiy byurosi maxsus qaror qabul qilib, Buxoro hukumatini sovetlashtirish chora-tadbirlarini belgilab berdi. Sovet hukumati oʻz buyruqlarini tez va qarshiliksiz amalga oshirish uchun RKP(b) MK kotibi Yan Rudzutakni Buxoroga joʻnatdi. 23-iyunda RKP(b) MK yopiq plenumida Rudzutak ishtirok qilib, Buxoro hukumati rahbarlari va mahalliy kommunistlar oldiga qatʼiy talablarni qoʻydi. Fayzulla Xoʻjayevning eng yaqin safdoshlari boʻlgan sobiq yosh buxorolik jadidlar Otaulla Xoʻjayev (tashqi ishlar noziri), Fitrat (maorif noziri), Sattor Xoʻjayev (moliya noziri), Muinjon Aminov (EKOSO raisi) lavozimlaridan chetlashtirilib, Buxoro davlati hududidan chiqarib yuborildi. Qori Yoʻldosh Poʻlatov, Rahimjon Yusufzoda, Muzahar Maxsum Burhonov, Hoji Hamro Yoʻldoshev ham masʼul lavozimlardan olib tashlandi. Buxoro hukumati Moskva va Toshkentning „kommunistcha sabogʻi“ni olgan „tajribali sovet xodimlari“ bilan toʻldirildi. Plenumning oʻzida Buxoro Kompartiyasi MK kotibi Muhametdinov oʻrniga A. Rahimboyev Buxoro Kompartiyasi MK masʼul kotibi qilib saylandi. Hukumatda Turkistondan yuborilgan emissarlarning taʼsiri kuchayib bordi.
Inqilobiy ekstremistik unsurlar bu bilan cheklanib qolmasdan, 14-avgustda boʻlgan Buxoro MIK favqulodda sessiyasida Konstitutsiyaga oʻzgartirish kiritishga ham muvaffaq boʻldilar. 1923-yil 11-17-oktabrda boʻlgan Butun Buxoro 4-qurultoyi Konstitutsiyani oʻzgartirish toʻgʻrisidagi qarorni tasdiqladi. Unga binoan barcha savdogar, mulkdor va sobiq amaldorlar saylov huquqidan mahrum qilindi. Ammo ishchi va kosiblarning saylov huquqi kengaytirildi. Shuningdek, qurultoyda jamiyatda ijtimoiy beqarorlikni kuchaytiradigan „Sovet qurilishi toʻgʻrisida“ maxsus qaror qabul qilindi. Jamiyat tobora siyosiylashib bordi. Buxoroda oʻtkazilayotgan demokratik islohotlarning taqdiri xavf ostida qoldi. Markazning talabi bilan mamlakatda sunʼiy ravishda sotsialistik qayta qurishlarni amalga oshirishga kirishildi. Respublikadagi bu keskin siyosiy vaziyat qurolli muxolifat harakatining kuchayishida ham oʻz ifodasini topdi. Buxoroda amir hokimiyati agʻdarib tashlangan dastlabki haftalardayoq mamlakatning gʻarbiy, markaziy va sharqiy qismlarida qizil armiyaning bosqinchilik siyosati va bolsheviklar zulmiga qarshi istiqlolchilik harakati boshlangan edi.
Buxoro Sovet Sotsialistik Respublikasi
1924-yil 18-20-sentabrida Butun Buxoro xalq vakillarining 5-qurultoyi boʻlib oʻtdi. Qurultoy 19-sentabrda Buxori XSRni Buxoro Sovet Sotsialistik Respublikasiga (Buxoro SSR) aylantirish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Buxoro SSRning tuzilishi yuqoridan turib sunʼiy tarzda amalga oshirilgan hodisa edi. Natijada taraqqiyotning demokratik yoʻli inkor qilinib, sotsialistik yoʻnalish tanlandi. Markazdagi bolshevik rahbarlarining Buxoro va Xorazm xalq respublikalarini sotsialistik respublikaga aylantirishdan koʻzda tutgan asosiy maqsadlari mahalliy xalqlarni tezroq sovetlashtirish va ruslashtirish, ularning ongiga kommunizm mafkurasini singdirish edi. Sharqda „sotsializmning porloq gʻalabasi“ni taʼminlash uchun bu juda zarur edi. Qurultoyda Fayzulla Xoʻjayev hukumatning ishi toʻgʻrisida hisobot berdi va „Oʻrta Osiyoning milliy davlat chegaralanishi toʻgʻrisida“ maʼruza qildi.
Iqtisodi
1923-yil mart oyida Turkiston, Buxoro va Xorazm iqtisodiy jihatdan birlashtirildi va uni boshqarish uchun Oʻrta Osiyo Iqtisodiy Kengashi (Sredaz EKOSO) tuzildi. Fayzulla Xoʻjayev Oʻrta Osiyoning iqtisodiy jihatdan birlashuvi toʻgʻrisidagi fikrni boshida qoʻllab-quvvatlamadi. Chunki u iqtisodiy siyosatni ishlab chiqish, hatto mintaqa xalq xoʻjaligi istiqbollari toʻgʻrisida qaror qabul qilishgacha boʻlgan barcha ishlar markaz qoʻliga oʻtayotganligini eng avvalo sezgan va bu siyosatning mashʼum oqibatlarini chuqur tushungan arbob edi. Oʻzi kuchli iqtisodchi boʻlgan Xoʻjayev Buxoro tomonidan Rossiya va Turkistonga yetkazib beriladigan mollarga aniq tovar ekvivalenti belgilash zarurligi toʻgʻrisida ayniqsa tashvishlanib gapirar edi. Buxoro hududida joylashgan Rossiya qoʻshinlari Buxoro davlatining oziq-ovqati va yem-xashagi bilan taʼminlanar edi. Hukumat boshligʻi Fayzulla Xoʻjayev Rossiya qoʻshinlari sonini 15 000 kishigacha qisqartirish toʻgʻrisidagi masalani Moskva oldiga bir necha marta qoʻydi.
Shu bilan bir vaqtda koʻplab ijobiy ishlar ham amalga oshirildi. 1921-yil kuzida yerni tortib olish bekor qilindi. Buxoro MIKning umumiy afv toʻgʻrisidagi 1922-yil 25-may dekretida vaqflarni tugatishni toʻxtatish, qozixonalar ishini, shariat koʻrsatmalarini tiklash va boshqalarni eʼlon qildi. Oʻsha yilning noyabrida yangi iqtisodiy siyosat (NEP)ga oʻtish eʼlon etildi. Buxoro davlat banki tuzilib, pul islohoti amalga oshirildi. Dehqonlarni moddiy ragʻbatlantirish choralari koʻrildi. Bu qishloq xoʻjaligini barqaror rivojlanishiga olib keldi. 1923-yil sugʻoriladigan yerlar maydoni 1913-yildagi darajaga yaqinlashib qoldi (92,3%). Buxoro Xalq Sovet Respublikasi tiklanib, zavod va fabrikalar qaytadan ishga tushdi. Bu paytga kelib Buxoro respublikasida 19 ta korxona, 500 dan ortiq bozor ishlab turdi, xususiy sarmoya 12 000 savdogarlar mablagʻidan iborat boʻldi. 1923-yil 4 ta aralash aksionerlik jamiyati, 30 ta yirik savdo firmalari faoliyat koʻrsatayotgan edi. Davlat savdosi va kooperatsiyasiga berilgan yordam oʻz samarasini koʻrsatdi.
Geografik boʻlinishi
Buxoro Xalq Sovet Respublikasi (Buxoro XSR) 182,193 km² (70345 kv milya) maydonga ega boʻlib, 2,2 milliondan ortiq aholi yashagan. Aholining asosiy qismini oʻzbeklar, tojiklar va turkmanlar tashkil etgan. Buxoro XSR (1920-yildan 1924-yilgacha mavjud boʻlgan) 1918-yil aprelda Rossiya Turkistoni hududida tuzilgan Turkiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi (Turkiston ASSR) tarkibidagi yirik anklav edi. Buxoro XSR Xorazm XSR bilan birgalikda shimoli-gʻarbdan janubi-sharqga qarab Turkiston ASSRni ikki alohida qismga boʻlgan kamar shaklida choʻzilgan: janubi-gʻarbdagi kichik qism, Buxoro XSR tarkibiga kirgan Amudaryoning janubiy qirgʻogʻi hozirgi Turkmaniston davlatiga toʻgʻri keladi. Shimoli-sharqidagi ancha katta qismi hozirgi Oʻzbekiston, Tojikiston, Qirgʻiziston va Qozogʻiston hududlariga toʻgʻri keladi. Buxoro XSR ning janubiy chegarasi shimoli-gʻarbdan janubi-sharqqa tomon Amudaryoning janubiy qirgʻogʻi boʻylab Termizgacha, soʻngra Panj boʻylab Gʻarbiy Pomirga choʻzilib, uning janubi-sharqiy chekka nuqtasida Langargacha yetib borgan. BXSR shimoli-sharqda Samarqand viloyati, sharqda Fargʻona viloyatining janubiy qismi bilan chegaradosh edi. BXSRning shimoliy chegarasi gʻarbda Xiva shahriga yaqinlashib, bugungi Oʻzbekistondagi Qoraqalpogʻiston va Navoiy viloyatiga toʻgʻri keldi.
Buxoro Xalq jumhuriyati ham oʻz taʼsir kuchi ostida Buxoro amirligi singari Gʻarbiy Buxoroga, jumladan Buxoro va Qarshi shaharlariga va Sharqiy Buxoroga, taxminan Hisordan Gʻarbiy Pomirgacha boʻlinib ketgan. 1924-yilda Oʻrta Osiyoning milliy chegaralanishi jarayonida Gʻarbiy Buxoro yangi tashkil etilgan Oʻzbekiston SSR tarkibiga kiritiladi (Amudaryoning janubiy qirgʻogʻi bilan Turkman SSRga oʻtgan Chorjoʻy shahri bundan mustasno), Sharqiy Buxoro esa Hisordan Gʻarbiy Pomir Tojikiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasiga (Tojik ASSR) berilgan va shu tariqa 1929-yilda tuzilgan Tojikiston SSR tarkibiga kirdi.
Gennadiy Ananiev
Gennadiy Andreevich Ananiev (1928-yilda tugʻilgan) — rus sovet yozuvchisi, nosir, jurnalist va tarixchi, polkovnik hisoblanadi. 1985-yildan SSSR Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Adabiyot va sanʼat sohasidagi eng yaxshi asarlar uchun Rossiya FSB mukofotining uch karra laureati (2006, 2007 va 2010-yillar), shuningdek, bir qator boshqa adabiy mukofotlar sovrindori.
Biografiyasi
1928-yil 18-noyabrda Oʻzbekiston SSR Namangan shahrida tugʻilgan.
1946—1951-yillarda MGBning Olma-Ota harbiy chegara maktabida tahsil olgan. 1951-yildan 1965-yilgacha u chegara postlarida, Arktika va Transbaykaliya qismlarida chegara qoʻshinlarida xizmat qilgan. 1965-yilda S. M. Kirov nomidagi Qozoq davlat universitetining jurnalistika fakultetining sirtqi boʻlimini tamomlagan. 1965-yildan 1990-yilgacha muxbir, madaniyat boʻlimi muharriri va " Pogranichnik " jurnalining mas’ul kotibi, polkovnik boʻlgan.