cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gonduras bayrogʻi
Toʻrtinchi bayroq
2022-yil 4-yanvarda Gonduras Qurolli Kuchlari shu oydan boshlab oʻzlarining monogrammalari, formalari va logotiplarida milliy bayroqni moviy rangda aks ettirish uchun oʻzgarishlar kiritilganini eʼlon qildi. Bu eʼlon saylangan prezident Xiomara Kastro ham oʻsha koʻk rangdagi bayroqdan foydalanishni eʼlon qilganidan koʻp oʻtmay paydo boʻldi.
Qurilish
top|450x450px|Bayroqning yasalish varaqasi.
Schwenda
Schwenda Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Maydoni — 10,23 km2. 597 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Schwendaning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Oʻrtaqoʻrgʻontepa
Oʻrtaqoʻrgʻontepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—VIII asrlar. Navoiy viloyatining Karmana tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Yangi ariq” MFY, Yangi ariq qishloq aholi punkti. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Bill Dally
Uilyam Jeyms Dalli (1960-yil 17-avgustda tugʻilgan) Amerikalik kompyuter olimi va oʻqituvchi.
Mikroelektronika
U 200 dan ortiq maqolalarni, shuningdek, Jon Poulton bilan "Raqamli tizimlar muhandisligi" va Brayan Toulz bilan "Oʻzaro aloqa tarmoqlari tamoyillari va amaliyotlari" darsliklarini nashr etgan. U 70 dan ortiq berilgan patentlar bo'yicha dunyo ixtirochisi nomiga sazovor bo'lgan.
Muallif uning so'zlaridan iqtibos keltirgan: "Mahalliylik - samaradorlik, samaradorlik bu -kuch, kuch - ishlash, ishlash va mehnat qilish orqali shoh bo'lish ".
Xizmat ko'rsatgan sohasi:
1986-yildan 1997-yilgacha u MITda dars berdi, u erda u o'z guruhi bilan J-Machine va M-Machine, parallel mashinalarni yaratdi, ular past darajadagi sinxronizatsiya va aloqani ta'kidladi. MIT davrida u Cray T3D va Cray T3E superkompyuterlari dizaynini ishlab chiqishda hamkorlik ishlaribilan ham shug'ullanadi. U Stenford universiteti muhandislik fakultetida Villard R. va        Inez Kerr Bell professorlar bilan mehnat faoliyati bilan shugillanadi. U jamoada faolligi munosabati bilan Stenforddagi kompyuter fanlari bo'limi raisi bo'ldi.
Nvidia va IEEE xodimi
Bill Dally 2002-yilda Hisoblash mashinalari assotsiatsiyasi a'zosi, 2002-yilda esa "IEEE" a'zosi etib saylangan. 2003-yilda u birinchi marta" NVIDIA" uchun maslahatchi bo'ldi va GeForce 8800 GPU seriyasini ishlab chiqishda yordam berdi. U 2000-yilda "Moris Uilks" nomli  mukofoti sovrindori, 2004-yilda Seymur Krey kompyuter fanlari va muhandisligi mukofotini va 2006-yilda IEEE Kompyuter jamiyati Charlz Bebbij mukofotini oldi. 2007-yilda Amerika san'at va fanlar akademiyasiga saylangan.
2009-yil yanvar oyida u Nvidia kompaniyasining bosh olimi etib tayinlandi. U Nvidia’da toʻla vaqtli ishlagan va Stenforddagi 12 ga yaqin aspirantlariga rahbarlik qilgan.
2009-yilda u yuqori samarali oʻzaro bogʻlanish tarmoqlari va parallel kompyuter arxitekturasini loyihalashga qoʻshgan hissasi uchun Milliy muhandislik akademiyasiga saylangan.
U 2010-yil ACM/IEEE Eckert-Mauchly mukofotini "o'zaro ulanish tarmoqlari va parallel kompyuterlar arxitekturasiga qo'shgan ulkan hissasi uchun" oldi.
Beurey-sur-Saulx
Beurey-sur-Saulx Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meuse departamenti Bar-le-Duc tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
495 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 42,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,7 km2. Dengiz sathidan 148 – 235 m balandlikda joylashgan.
Heredity
Heredity — Nature Portfolio tomonidan chop etiladigan har oyda koʻrib chiqiladigan ilmiy jurnal. U biologik maʼnoda irsiyatni, yaʼni genetikani yoritib boradi. Jurnal 1947-yilda Ronald Fisher va CD Darlington tomonidan asos solingan va Genetika jamiyatining rasmiy jurnali hisoblanadi. 1996- yildan nashriyot Nature Portfolio tomonidan qabul qilindi. Bosh muharrir — Sara Gudacre.
Aleksandr Pokrishkin
200px|right Aleksandr Ivanovich Pokrishkin (6-mart 1913 — 13-noyabr 1985) — aviatsiya marshali (1972), 3-marta Qahramon (1943-yilda 2-marta, 1944). Ikkinchi jahon urushi davrida qiruvchi aviatsiyada eskadrilya, polk, diviziya komandiri; 156 havo jangida 59 ta dushman samolyotini urib tushirgan. 1968–71 yillarda mamlakatni havo hujumidan mudofaa qilish qoʻshinlari bosh qoʻmondoni oʻrinbosari. 1972–81 yillarda SSSR DOSAAF MK raisi.
Heredity
„Journal Citation Reports“ maʼlumotlariga koʻra, jurnalning 2021-yil impakt faktori 3,832 boʻlib, uni „Ekologiya“ toifasidagi 173 ta jurnal ichida 61-oʻrinda. „Evolyutsion biologiya“ turkumidagi 51 ta jurnal ichida 19-oʻrinni egalladi va „Genetika va irsiyat“ toifasidagi 175 jurnaldan 79-oʻrin.
Apollino
thumb| Apollino Apollino yoki Apollino Medichi — Litsey Apollino kabi yosh xudo Apollonning ellinistik haykalining qadimgi Rim nusxasi. Haykal hozir Florensiyadagi Uffizi galereyasida saqlanmoqda.
Uning boshi, Praksitel Afrodita Knidus ga oʻxshash nisbatlarga ega va shuning uchun bir qator sanʼatshunoslar, bu Praksitel tomonidan yaratilgan asl nusxaning nusxasi yoki hech boʻlmaganda uning uslubiga ega, deb hisoblashadi. Boshqalar, bu Rim davrining bir nechta uslublar aralashmasi bilan eklektik ijodi ekanligini taʼkidlaydilar. Apollinoning chap qoʻli kamon tutgan boʻlishi mumkin.
XVII-asrda Rimda toʻliq saqlanib qolgan holda topilgan, garchi uning aniq dastlabki kelib chiqishi nomaʼlum boʻlsa-da, haykal dastlab Borgeze kollektsiyasida saqlangan, u Villa Medicidagi Medici kollektsiyasida nihoyasiga yetgunga qadar, uning mavjudligi qayerda edi. 1704-yilda hujjatlashtirilgan. Medichi kollektsiyasidagi koʻplab qadimiy haykallardan farqli oʻlaroq, u 1769-1770-yillarda Nioba Medichi guruhiga hamrohlik qilish uchun u yerdan olib ketilgunga qadar Rimda qolgan Kosimo III Medichi tomonidan Florensiyaga koʻchirilmagan. Apollino eng koʻp koʻchirilgan Rim haykallaridan biri sifatida XVIII-asrgacha shuhratini saqlab qoldi.
1840-yilda, Uffizida, haykal shikastlangan, uning ustiga tushgan rasm tufayli va Lorenzo Bartolini tomonidan qayta tiklangan, u zararni yashirish uchun butun haykalni boʻyoq qatlami bilan qoplagan.
Anton Golovatiy haykali, Odessada
Anton Golovatiy haykali (Пам'ятник Антону Головатому) — Odessada Starobazarniy maydonida ukrainalik kazaklar boshligʻi, Qora dengiz kazaklari armiyasining asoschilaridan biri va Qora dengiz kazaklarini zamonaviy Ukraina hududidan Kubanga koʻchirish tashabbuskori sharafiga oʻrnatilgan yodgorlik.
Odessada yodgorlikning paydo boʻlishi tarixi XVIII-asr oxiridagi tarixiy voqealar bilan bogʻliq.
Anton Golovatiy, Xojibeyni qoʻlga olish paytida rus askarlari bilan birga turklarga qarshi kurashgan Qora dengiz kazaklarining boshliqlaridan biri. Ushbu harbiy tuzilma Rossiya hukumati tomonidan 1787-yilda sodiq kazaklar armiyasi boʻlinmalaridan tuzilgan (asos — sobiq Zaporijya kazaklari). Janubiy Bug va Dnestr oʻrtasidagi hudud qoʻshinlar uchun ajratildi.
Qora dengiz kazaklari armiyasining atamani Anton Golovatiy haykali 1999-yil 2-sentabrda Ukraina Prezidenti ishtirokida Odessa shahrining 205-yilligi munosabati bilan oʻtkazilgan bayram tadbirlarida tantanali ravishda ochildi.
Antinoy Mondragon
Antinoy Mondragon (Antinous Mondragone, Antinoo Mondragone) — Rim imperatori Adrianning sevgilisi va sevimlisi, oʻlimidan keyin ilohiylashtirilgan Antinousning ulkan marmar haykaltaroshlik portreti. Hozirda Luvrda saqlanmoqda.
Poksviruslar
Poksviruslar (Poxviridae) - eng yirik DNKga ega boʻlgan viruslar. Vi-rionlari (oʻlchami 300x240x100 nm) DNK li markaz va membrana bilan oʻralgan yon tanachalardan iborat. 2 zanjirli bitta DNKga ega. Hasharotlar, qushlar, sut emizuvchilar hujayrasi si-toplazmasida koʻpayib, hujayrada DNK, RNK va oqsillar sinteziga monelik qiladi. Ayrim P. hasharotlar orqali yuqadi. P. odam va hayvonlarda toshmali kasalliklarni paydo qiladi. Odamlarning eng xavfli kasalliklaridan biri chin chechakning qoʻzgʻatuvchisi.
Antinoy Mondragon
Antinousning boshqa tasvirlari singari, bu haykal 130-yilda Antinous vafotidan keyin, uning ilohiy kultiga hurmat sifatida yaratilgan. Byust XIX-asr boshlarida koʻrgazmaga qoʻyilgan joy nomi bilan atalgan — Italiyaning Fraskati shahri yaqinida joylashgan Villa Mondragone.
Byust VIII-asr boshlarida topilganidan keyin Pinsiodagi villada joylashgan Borghese kolleksiyasidan joy olingan. 1807-yilda Napoleon I Luvr koʻrgazmasi uchun bu toʻplamning muhim qismini qaynisi shahzoda Kamilu Borgezedan sotib oldi.
Byust Antinousning eng yaxshi portretlaridan biri hisoblanadi. Haykal miloddan avvalgi V-asr klassik yunon sanʼati ruhida yaratilgan. Ushbu byustning prototiplaridan biri mashhur yunon haykaltaroshi Phidias tomonidan qoʻyilgan Afina Lemniya haykali boshidir. U portret va tasvirni idealizatsiya qilishni birlashtiradi, bu uni Dionis yoki Apollonga oʻxshash qiladi. Koʻkrak Antinous tasvirlariga xos xususiyatlar mavjudligi tufayli aniqlanadi: sochlari bilan chizilgan tekis qoshlar, katta burun, toʻla lablar, toʻla yonoqlar, boshning biroz egilishi va yuzidagi qaygʻuli ifoda. Nozik ishlangan portret juda oddiy, ammo nafis soch chiziqlari bilan birlashtirilgan. Yoʻqotilgan koʻzlar, ehtimol, rangli toshdan yasalgan boʻlib, ular sayqallangan oq marmar fonida ajoyib koʻrinishi kerak edi. Bosh, shuningdek, yoʻqolgan metall atribut bilan toj kiygan, ehtimol bu lotus guli yoki urey edi, u Antinousni Misr xudosi Osiris bilan bogʻlash uchun chaqirilgan, u oʻz dinini oʻzlashtirgan. Yunon va Misr sanʼatining bunday kombinatsiyasi Adrian davriga va ayniqsa Antinousni tasvirlash anʼanalariga xosdir.
Balki bronza asl nusxasi. Ehtimol, byust ulkan akrolitik haykalning bir qismi boʻlgan, qolgan qismi yogʻochdan qilingan (bu tufayli uning ogʻirligi va narxi pasaygan).
Antinoy Mondragon — qadimgi yoshlik portretlarining asosiy turlaridan biri. Shunga oʻxshash byust Berlinda saqlangan, ammo Ikkinchi Jahon urushi paytida yoʻqolgan.
Nemis sanʼatshunosi Iogan Vinkelman oʻzining „Antika sanʼati tarixi“ (1764-yil) kitobida bu byustni „barcha yoshdagi sanʼatning shohlik shon-sharafi“ deb atagan. Shu bilan birga, ingliz sanʼatshunosi Jon Addington Symonds haykalni „boʻsh va jonsiz“ deb tanqid qildi (1879-yil).
Haydar Nasrullayev
Haydar Nasrullayev(1907 yili tug‘ilgan, Qoradaryo rayoni Kallakosa qishlog‘idan, 2 marta qamalgan, 1933-yili uchlik tomonidan ommaviy banditchilik uchun 8 yilga qamalgan, jazoni o‘tamay qochgan, shu yilning o‘zida xalq sudi tomonidan o‘g‘irlik uchun 3 yilga qamalgan, jazoni o‘tamay qamoqdan qochgan, ijtimoiy xavfli unsur) otuvga hukm etilgan. 1932-yildan boshlab doimiy ravishda talashlar bilan shug‘ullanganlikda, 2 marta qamalganlikda, jazoni o‘tamay qochganlikda va o‘g‘irlik bilan shug‘ullanishni davom ettirganlikda, hech qayerda ishlamaganlikda va doimiy turar joyi bo‘lmaganlikda ayblangan.
Polab slavyanlari
Polab slavyanlari (polab, polabyanlar) — gʻarbiy slavyan kabilalari guruhi. Milodiy 1-ming yillik oxiri — 2-ming yillik boshlarida Gʻarbda Laba (Elba) daryosi va uning irmogʻi Sala (Zaale) daryosidan, Sharqda Odra (Oder) daryosi va Shimolida Boltiq dengizigacha yoyilgan hududda yashashgan. Bodrichlar, motichlar, lujitsa serblari kabila ittifoqlariga birlashgan. Nemis agressiyasiga qarshi kurash olib borishgan, bu agressiya natijasida 12-asrning 2yarmida Polab slavyanlari yerlari bosib olingan; P. s, asosan, qirib tashlangan yoxud nemislashib ketgan. Lujitsaliklar oʻzlariga xos turmush tarzini saqlab qolishgan.
Qadimiy kon (Tunket) kon
Qadimiy kon (Tunket) kon — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV—VIII asrlar. Toshkent viloyatining Ohangaron tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Sarjaylak qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Siydik–tanosil aʼzolarining spetsifik yallig‘lanish kasalligi
Silning oʻpkadan tashqari turlari orasida buyraklar siydik yoʻllari va erkaklar jinsiy aʼzolarining zararlanishi birinchi oʻrinda turadi. Oʻpka silini davolashda erishilgan yutuqlar bilan parallel ravishda siydik – tanosil sili bilan kasallangan bemorlar soni kamaydi, lekin soʻnggi yillarda buyraklar, erkaklar jinsiy aʼzolari sili bilan kasallangan bemorlar soni yana oshganligi aniqlanmoqda. Buyraklar siydik yoʻllari va erkaklar jinsiy aʼzolari sili mustaqil kasallik boʻlmasdan faqat umumiy sil kasalligining mahalliy namoyon boʻlishi deb qabul qilingan. Buyraklar, siydik yoʻllari va erkaklar jinsiy aʼzolarining sil bilan zararlanishi oʻtkir va surunkali boʻlishi mumkin. Oʻtkir turi miliar sildan iborat boʻladi va odatda, oʻziga xos klinik koʻrinishga ega emas. Tashxis gematogen disseminatsiyalangan sildan oʻlgan odamni autopsiya qilganda aniqlanadi. Klinik amaliyotda koʻpincha siydik – tanosil aʼzolari silining surunkali turi uchraydi, u oʻziga xos klinik koʻrinishga ega va mustaqil nazologik shakli hisoblanadi. Bolalarda silning oʻpkadan tashqari shakllaridan suyak – boʻgʻim tizimining zararlanishi siydik – tanosil aʼzolariga qaraganda koʻp uchraydi.
Buyrak va siydik yo'llari sili
Silning oʻpkadan tashqari turlari orasida buyraklar siydik yoʻllari va erkaklar jinsiy aʼzolarining zararlanishi birinchi oʻrinda turadi. Oʻpka silini davolashda erishilgan yutuqlar bilan parallel ravishda siydik – tanosil sili bilan kasallangan bemorlar soni kamaydi, lekin soʻnggi yillarda buyraklar, erkaklar jinsiy aʼzolari sili bilan kasallangan bemorlar soni yana oshganligi aniqlanmoqda.
Buyraklar siydik yoʻllari va erkaklar jinsiy aʼzolari sili mustaqil kasallik boʻlmasdan faqat umumiy sil kasalligining mahalliy namoyon boʻlishi deb qabul qilingan. Buyraklar, siydik yoʻllari va erkaklar jinsiy aʼzolarining sil bilan zararlanishi oʻtkir va surunkali boʻlishi mumkin. Oʻtkir turi miliar sildan iborat boʻladi va odatda, oʻziga xos klinik koʻrinishga ega emas. Tashxis gematogen disseminatsiyalangan sildan oʻlgan odamni autopsiya qilganda aniqlanadi. Klinik amaliyotda koʻpincha siydik – tanosil aʼzolari silining surunkali turi uchraydi, u oʻziga xos klinik koʻrinishga ega va mustaqil nazologik shakli hisoblanadi. Bolalarda silning oʻpkadan tashqari shakllaridan suyak – boʻgʻim tizimining zararlanishi siydik – tanosil aʼzolariga qaraganda koʻp uchraydi.
Patogenezi
Siydik – tanosil aʼzolari tizimining sili sil qoʻzgʻatuvchisining birlamchi va ikkilamchi gematogen disseminatsiyasi natijasida paydo boʻladi. Kirish darvozasi va birlamchi oʻchoq koʻpincha oʻpkada joylashadi. Sil mikobakteriyasi qon oqimi bilan ikkala buyrakning poʻstloq qavatiga tushadi, bunda silning kichkina oʻchoqchalari hosil boʻladi. Koʻp hollarda organizmning qarshiligi yaxshi boʻlganda ular soʻrilib ketadi. Lekin baʼzan u yoki bu noqulay umumiy va mahalliy omillar taʼsirida buyraklarning poʻstloq qavatidagi sil oʻchoqlari toʻliq bitib ketmaydi, ular tinchlangan holatda (uxlayotgan infeksiya) qoladi, yoki avj oladi. Buyrakda jarayonning keyingi rivojlanishi koʻpincha bir tomonlama boʻladi. Klinik amaliyotda buyraklarning bilateral sili faqat 30% bemorlarda uchraydi. Silni koʻproq faqat bitta buyrakda rivojlanishining sababi, mahalliy omillar – gemo va urodinamikaning buzilishi boʻladi. Shunday qilib, buyraklar sili patogenetik nuqtai nazardan ikki tomonlama boʻlishiga qaramay, boshida koʻpincha klinik tomondan bir tomonlama roʻy beradi. Mikobakteriyaning kirish paytidan buyraklar silining klinik belgilari paydo boʻlgungacha oʻrtacha 8 yil oʻtadi. Sil qoʻzgʻatuvchisining boshqa kamroq kirish yoʻli – bodomsimon bezlar, limfa tizimi, meʼda–ichak yoʻli orqali boʻladi.
Patologik anatomyasi
Silning birlamchi oʻchoqi koʻproq buyrakning poʻstloq qavatida joylashadi. Ular oq sariq rangda, har xil kattalikda boʻlib, epiteliod, gigant va limfoid hujayralardan iborat boʻlgan spetsifik granulyatsiya bilan oʻralgan kazeoz nekroz joylardan tashkil topadi. Keyinchalik kasallik avj olganda patologik jarayon buyrak parenximasining yangi joylariga oʻtib oʻchoqlar oʻzaro qoʻshiladi. Jarayon buyrakning poʻstloq qavatidan miya qavatiga oʻtadi va silning destruktiv papilliti paydo boʻladi. Sil jarayoni buyrak parenximasidan tashqariga chiqib, jom devorini zararlaydi, keyin esa siydik nayiga va qovuqqa tarqaladi. Buyrak soʻrgʻichi va kosachalar gumbazi soxasida yoki miya moddasining chuqurida davom etayotgan destruktiv jarayon buyrak toʻqimasining suzmasimon(kazeoz) erishi rivojlanishiga olib boradi. Patologik boʻshliqlar – kavernalar vujudga keladi. Buyrakda ular alohida yoki kosacha jom tizimi bilan bogʻlangan boʻladi. Kavernalar qisman bitganda perifokal yalligʻlanish oʻzgarishlarining soʻrilishi kuzatiladi, jarayon fibroz–kavernozli boʻladi, kazeoz oʻchoqlarning kalsifikatsiyalanishi (ohaklanishi) roʻy berishi mumkin. Buyrak sili yomon kechganda parenxima keyinchalik yemiriladi: kavernalar kattalashadi, yaqinlashadi va bir–biri bilan qoʻshiladi. Jom – siydik nayi segmenti, siydik nayining paydo boʻlayotgan torayishi, siydik – tosh kasalligining qoʻshilishi bunga yordam beradi. Buyrakning koʻp kavernali sili, silli pionefroz buyrak zararlanishining terminal bosqichi boʻladi (bu oʻrtacha 3 yil ichida rivojlanadi). Siydik yoʻllaridagi morfologik oʻzgarish xuddi shunday infiltratsiya, destruksiya, sklerozlanish bosqichlarini bosib oʻtadi. Shilliq qavat yuzasida koʻzga koʻrinadigan oqargan, giperemiya toji bilan oʻralgan boʻrtmachalar paydo boʻladi. Keyinchalik ular birlashadi, shilliq qavat nekrozga uchraydi, yaralar paydo boʻladi. Jarayon yaxshi kechganda oʻzgargan toʻqimalar chandiqlanadi, lekin siydik yoʻllari uchun bu jarayon ham maʼqul emas, chunki siydik nayining torayishi (koʻpincha uning pastki uchdan birida, yukstavezikal qismida) paydo boʻladi, qovuq bujmayib qolib ureterogidronefroz rivojlanadi. Buyrak sili patomorfologik koʻrinishining spetsifik elementi yalligʻlanish oʻchoqlarining ohaklanishi boʻladi. Kazeoz erigan oʻchoqlarning oʻlik holga aylanishi roʻy beradi, buyrakda yagona yoki koʻplab petrifikatlar paydo boʻladi, ohaklanish kamroq butun buyrakni egallaydi. Sil oʻchoqining ohaklanishi uning sanatsiya boʻlganligini bildirmaydi, chunki petrifikat tubida tirik saqlangan sil mikobakteriyalari boʻlishi mumkin.
Tasnifi
Buyraklar silining koʻplab tasnifi taklif etilgan. Buyrak silining rivojlanish jarayoni parenximaning zararlanish hajmi va chuqurligiga qarab, boshlangʻich infiltrativ oʻzgarishlardan buyrakni koʻp kavernali siligacha, silli pionefrozgacha bosqichlarga boʻlinganligi amaliy shifokorlar – urologlar uchun eng qulay tasnif boʻladi.
I bosqich – buyrakni nodestruktiv (infiltrativ) sili;
II bosqich – boshlangʻich destruksiya – papillit yoki bitta kichkina (diametri 1 sm dan katta emas) kaverna;
III bosqich – chegaralangan destruksiya – katta oʻlchamdagi kaverna yoki buyrakning segmentlaridan bittasida koʻp kavernali sil;
IV bosqich – yalpi (total) yoki qisman destruksiya (ikkita segmentning koʻp kavernali sili, silli pionefroz, buyrakning oʻlik holga aylanishi).
Simptomlar va klinik kechishi
Buyraklar, siydik yoʻllari silining oʻziga xos klinik belgilari boʻlmaydi. Kasallikning klinik koʻrinishi zararlanishning hajmiga va jarayonning bosqichiga bogʻliq. Kasallikning boshlangʻich bosqichlarida u klinik tomondan simptomlarsiz kechishi mumkin. Buyraklarda destruktiv oʻzgarishlar rivojlanganda kosacha – jom tizimsida retensiyali oʻzgarishlar – bel soxasida simillovchi ogʻriq, surunkali zaharlanish simptomlari: holsizlik, tez charchash, subfebrilitet, ozish kuzatiladi. Patologik jarayon siydik yoʻllariga va qovuqqa tarqalganda kasallik sistitning klinik koʻrinishiga oʻxshashi mumkin. Nospetsifik antibakterial terapiya yaxshi taʼsir qilmaydigan, tez – tez qaytalovchi dizuriya epizodlari siydik yoʻllari sili boʻlishi mukinligi toʻgʻrisidagi fikrga olib kelishi kerak. Bir qator hollarda buyraklar sili boshqa biror – bir simptomlar bilan kuzatilmaydigan gematuriya bilan namoyon boʻlishi mumkin. Bolalarda kasallikning umumiy simptomlari (oʻzini yomon his qilish, injiqlik, ishtahaning pasayishi, subfebrilitet) ustunlik qiladi. Bolalar koʻpincha qorin sohasini koʻrsatib, ogʻriqning joylashishini aniq koʻrsata olmaydi. Aytilganlardan koʻrinadiki, buyraklar sili oʻziga xos klinik koʻrinishga ega emas va har xil klinik “niqoblar”: surunkali piyelonefrit, surunkali sistit, buyrak va qovuq oʻsmasi, bel – dumgʻaza radikuliti va boshqalar bilan kechishi mumkin. Shu sababli laborator, rentgenologik va endoskopik tekshirish usullari katta klinik ahamiyatga ega boʻladi. thumb|Buyrak sili va uning mexanizmi
Abduxakim Turgʻunov
Biografiyasi
Turgʻunov Abduxakim Idrisovich 1941-yil 28-mayda Toshkent shahrida tugʻilgan. 1947-yilda Toshkent shahar Oktabr tumanidagi 14-sonli oʻrta maktabga oʻqishga kirdi. 1957-yilda 14-maktabni tugatgach, Oʻzbekiston davlat jismoniy tarbiya va sport universitetiga oʻqishga kirdi.
Mehnat faoliyati
Faoliyatining boshida umumta’lim maktabida jismoniy tarbiya oʻqituvchisi boʻlib ishlagan. Shundan so'ng u mahalliy va respublika turnirlarida sport hakami, sport sharhlovchisi bo'lib ishladi. “Oʻzbekiston” telekanalidagi “Axborot” dasturining muharriri, teleboshlovchisi, shuningdek, “Sport” telekanalida sport sharhlovchisi sifatida tanilgan. U Oʻzbekiston MTRK maxsus muxbiri etib tayinlangan. 2002-yilda Turgʻunov Abduxakim Idrisovich o'z faoliyatini yakunladi va 2002-yilda sog'lig'i sababli nafaqaga chiqdi.
Siydik–tanosil aʼzolarining spetsifik yallig‘lanish kasalligi
Tashxislash
Buyraklar fuksiyasining vaqtli buzilishlari, buyrak har xil segmentlarining funksional holati toʻgʻrisidagi aniqroq maʼlumotlarni olish uchun radioizotop tashxislash usullari – radioizotop renografiya va dinamik ssintigrafiya qoʻllaniladi. Morfologik usullarning natijalari bilan birgalikda radioizotop tekshirishlarning maʼlumotlari buyrak parenximasining destruksiya darajasini aniq baxolash, jarayonning bosqichini aniqlash va davolash usulini tanlash imkonini beradi.
Buyraklarni ultratovush skanerlash kosacha – jom tizimsining anatomik holati toʻgʻrisida fikrlash, silga yoʻldosh buyraklar toshini, ohaklanish oʻchoqlarini, parenximadagi sklerotik oʻzgarishni, kavernalarni aniqlash imkonini beradi. Taʼkidlash kerakki, ultratovush tekshiruvida tashxislashning ishonchli belgilari aniqlanmaydi va destruksiya oʻchoqlarining faqat exotuzilishi xususiyatlari asosida buyraklar sili tashxisini qoʻyishga imkon bermaydi.
Qovuq shilliq qavatida oʻziga xos silli oʻzgarishlar paydo boʻlganda sistoskopiya muhim tashxislash ahamiyatiga ega boʻladi. Qovuqni silli zararlanishi uchun quyidagi belgilar: qovuqda zararlangan buyrakning siydik nayi ogʻizchasi bilan yonma – yon sil boʻrtmachalari, yaralar, chandiqli tortishmalar, siydik nayi ogʻizchasining ochilib qolishi va deformatsiyasi xos boʻladi. Baʼzan silli yarani oddiy yaradan yoki silda shillik qavatning granulyatsiyali oʻsishini qovuq oʻsmasidan ajratish qiyin boʻladi. Bunday hollarda tashxisni aniqlash uchun qovuq shilliq qavatini biopsiya qilish kerak.
Differensial tashxis
Buyrak silini birinchi navbatda surunkali nospetsifik piyelonefrit bilan differensial tashxisi oʻtkaziladi. Dizuriya, gematuriya, “aseptik” piuriya, sistoskopiyada aniqlanadigan belgilar, rentgenologik tekshirish usullari maʼlumotlaridan siydik yoʻllarining destruktiv va stenotik oʻzgarishlari piyelonefritga qaraganda nefrosil uchun koʻproq xarakterli.
Buyrakning silli zararlanishi gidronefrozdan kosacha – jom tizimining notekis kengayishi bilan ajralib turadi. Ogʻriqsiz yalpi gematuriya bilan namoyon boʻluvchi nefrosilni buyrak oʻsmasidan differensiatsiya qilish kerak. Bunga ultratovush skanirlash, kompyuter tomografiya va angiografiya imkon beradi.
Buyraklar silining differensial tashxisida bakteriologik tekshirish asosiy rol oʻynaydi, uning yordamida siydikda sil mikobakteriyasi aniqlanadi.
Davolash
Streptomitsinli davrgacha buyrakda sil borligi hatto dastlabki bosqichlarida ham nefrektomiya qilishga koʻrsatma boʻlgan edi. Hozirgi vaqtda konservativ davolash juda yaxshi samara beradi va koʻpchilik bemorlarda aʼzoni saqlab qoluvchi operatsiyani qilish mumkin.
U yoki bu davolash usulini tanlash kasallikning bosqichlari bilan aniqlanadi. Dori–darmonlar bilan davolash hamma bosqichlarda, operativ davolash esa faqat III va IV bosqichlarda qilinadi.
Silga qarshi preparatlar va ayniqsa streptomitsin taʼsirida kosachalar, jom, siydik nayi, qovuq devorida sil oʻchoqlarining dagʻal chandiqlanishi sodir boʻladi. Gidronefrotik transformatsiyaga olib keluvchi siydik nayining chandiqli torayishiga, buyraklarning funksional holatiga eng koʻp darajada salbiy taʼsir koʻrsatadi. Bunday asoratning oldini olish uchun oldin buyrak usti bezi poʻstloq qavatining gormonlari, biologik stimulyatorlar (aloe, shishasimon tanacha va b.) fizioterapevtik davolash usullari qoʻllanilgan. Oxirgi yillarda siydik nayining koʻngilsiz chandiqlanishi oldini olish uchun uzoq muddatli silga qarshi davolash vaqtida siydik nayining boʻshligʻiga buyrakdan siydik oqimini yaxshi taʼminlaydigan ichki kateter – stent oʻrnatiladi.
Buyrak va siydik yoʻllari silini dori – darmonlar bilan kompleks davolashdan tashqari, yana muhim davolash omillari: tartibga amal qilish, parhez, sanatoriy – kurortlarda davolash, iqlim bilan davolash ham qoʻllaniladi.
Nicole Gale Anderson
Nicole Gale Anderson (1990-yil 29-avgustda tugʻilgan)  — amerikalik aktrisa. U The CW kanalida uzatilgan „Beauty & the Beast“ filmidagi Hizer Chandler roli bilan mashhur. U, shuningdek, Disney Channelda efir yuzini koʻrgan Jonas serialidagi Macy Misa roli va ABC oilaviy shoulari Make It or Break It va Ravenswoodda mos ravishda Kelly Parker va Miranda Collins rollari bilan tanilgan.
Merlo
thumb|273x273px| Merlo, 767 Merlo (Merlot) — qizil sharob ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan fransuz texnik (sharob uchun) uzum navi. Dunyodagi navlar orasida ikkinchi eng koʻp tarqalgani. Gʻarbiy yevropa uzum navlarining ekologik-geografik guruhiga kiradi. Turning hosildorligi barqaror va yuqori.
Nav mildyu va rezavorning chirishi kabi kasalliklarga nisbatan chidamli, ammo oidiumga juda moyil. Merlo sovuqqa va qurgʻoqchilikka oʻrtacha darajada chidamli. Sovuq yillarda Merlo Kaberne-sovinyonga qaraganda yaxshiroq pishadi va issiqroqda esa u koʻproq shakar miqdorini toʻplaydi. Kuzgi sovuqlarning boshlanishi bilan tok odatda 90—95 % pishib yetiladi. Guli ikki jinsli.
Kabernet Sovinyon bilan bir qatorda, u dunyoning koʻpgina vinochilik mintaqalarida yetishtiriladigan eng keng tarqalgan va mashhur uzum navlaridan biridir. Yuqoridagi navli Merlo assamblyaji klassik va Bordo vinolarida keng qoʻllaniladi.
Nicole Gale Anderson
Yoshligi
Anderson Indiana shtatining Rochester shahrida tugʻilgan. Uning otasi Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti qoʻmondoni boʻlib xizmat qilgan. Otasi amerikalik, onasi esa filippinlik. U bolaligida gimnastika boʻyicha milliy musobaqalarda gʻolib chiqqan, ammo jarohatlar tufayli sportni tark etishga majbur boʻlgan. Anderson 13 yoshida Georgia shtatining Barbizon modellashtirish va aktyorlik maktabida tahsil olish davomida stipendiya bilan taqdirlanadi. Keyin u aktyorlikni oʻrganishni va suhbatlarda qatnashishni boshlaydi. U bir nechta bosma reklamalar va televidenie reklamalarda ham koʻrinish bergan.
Dunyotepa 2
Dunyotepa 2 — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XV—XVII asrlar. Surxondaryo viloyatining Denov tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qorakoʻz” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Nicole Gale Anderson
Faoliyati
U Jonas teleserialidagi Stella roli uchun suhbatdan oʻtadi, ammo aktrisadan Chelsea Kane ustun keladi. Serial syujeti oʻzgargandan soʻng, produserlar Stella uchun eng yaxshi doʻst yaratishga qaror qilishadi va Andersonga Macy rolini taklif qilishadi.
Anderson 2012-yil mart oyida „Beauty & the Beast“ teleserialining aktyorlar tarkibiga qoʻshiladi. Aktrisa ushbu serialda Catherinening (Kristin Kreuk) singlisi Heather Chandlerning takrorlanuvchi rolini ijro etadi. 2013-yil may oyida Anderson oʻzining hissiy izlarini yashirish uchun aql-idrokka tayanib, tarbiyalanuvchi Miranda Collins sifatida „Pretty Little Liars“ serialida rol ijro etishini eʼlon qiladi Ravenswood epizodida paydo boʻlishidan oldin, Anderson „Pretty Little Liar“ epizodida paydo boʻladi, uning qahramoni Miranda Collins hisoblanadi. Ravenswood bekor qilingandan soʻng, Anderson „Beauty & the Beast“ filmining uchinchi mavsumida oddiy aktyor sifatida qaytadi.
Xayriya ishlari
Anderson Underwriters Laboratories tashkil etgan Youth Safety Smart dasturining birinchi xalqaro vakili boʻlib ishlagan va Disney's Friends for Change xayriya dasturida ham ishtirok etgan.
Shaxsiy hayoti
2018-yil yanvar oyida Anderson Roberto Paniaguaga turmushga chiqadi. Ularning 2020-yil iyul oyida tugʻilgan qiz farzandlari bor.
Siydik–tanosil aʼzolarining spetsifik yallig‘lanish kasalligi
Davolash
Konservativ davolashning samarasini nazorat qilish uchun, siydikning umumiy taxlili, uni bakteriologik tekshirish, rentgenologik tekshirish (ekskretor urografiya), ultratovush tekshirish muntazam ravishda oʻtkaziladi. Buyraklar va siydik yoʻllari silidan tuzalganligining mezoni 3 yil davomida siydikda oʻzgarishlar, urogramma va sonogrammalarda aniqlanadigan buzilishlarning zoʻrayishi yoʻqligi hisoblanadi.
Silning spetsifik ximioterapiyasi imkoniyatlarining oshishi munosabati bilan buyrak va siydik yoʻllari silini operativ davolashni koʻrsatmalari va bunday davolashning turlari ancha oʻzgardi. Nafaqat aʼzoni olib tashlash, balki aʼzoni saqlab qolish operatsiyalarini qilish mumkin boʻla boshladi, ular oldin streptomitsinli eragacha sil infeksiyasining tarqalishi bilan xavfli boʻlgan. Nefrektomiya oʻrniga buyrak rezeksiyasi, kavernektomiya va kavernotomiya keng qoʻllanila boshladi.
Nefrosilni dori – darmonlar bilan samarali davolash uchun zararlangan buyrakdan siydik passajini yaxshilash zarur. Agar siydik passajini ichki drenajlash yoʻli bilan tiklash imkoni boʻlmasa yoki siydik yoʻllarining sklerotik zararlanish hajmi katta boʻlsa, har xil rekonstruktiv plastik operatsiyalar qilishga toʻgʻri keladi. Siydik nayining bitta chandiqli torayishi boʻlganda zararlangan joyni kesib olib tashlab, siydik nayini oxirini – oxiriga qilib anastamoz qilinadi. Koʻrsatmasi boʻlganda endoskopik operatsiya oʻtkaziladi. Siydik nayining koʻp va uzun torayishlarida uni qisman yoki toʻliq ingichka ichak segmenti bilan almashtirish zaruriyati paydo boʻladi. Sil jarayoni koʻpincha siydik nayining chanoq qismini zararlashi sababli, odatda, ureterotsistoanastomozni bajarishga koʻrsatma boʻladi. Siydik nayining toraygan joyidan qovuqgacha masofa katta boʻlsa, Boari boʻyicha operatsiya qilinadi. Bir qancha hollarda u yoki bu plastik operatsiyalardan oldin operativ davolashning birinchi bosqichi sifatida, buyrakni anatomo–funksional holatini yaxshilash va ximioterapiya samarasini oshirish maqsadida, siydikni siydik nayidan ajratib qoʻyish uchun teri orqali punksiyali nefrostomiya oʻtkaziladi.
Melburn toʻrtburchakli stadioni
Bu yerda maqolangiz nomi — bu
Siydik–tanosil aʼzolarining spetsifik yallig‘lanish kasalligi
Davolash
Qovuqning sildan keyingi bujmayib qolishida (mikrotsistis) koʻpincha ingichka yoki yoʻgʻon ichak boʻlagidan qovuqni ichak plastikasi qoʻllaniladi. Bu operatsiyalar qovuq hajmining oshishini taʼminlaydi, stranguriyani bartaraf qiladi va buyraklar hamda yuqori siydik yoʻllaridan siydik oqimini yaxshilaydi.
Buyrak silini IV bosqichi aniqlanganda nefrektomiya qilinadi.
Buyrak va siydik yoʻllari sili boʻlgan bemorlarni operatsiyadan keyingi davrda nazorat qilib turishning asosiy xususiyati uzoq muddat (3– 5 yilgacha) bahorda va kuzda 2–3 oylik kurslar bilan spetsifik dori–darmonlar buyurishdan iborat. Tuzalish mezoni xuddi konservativ davolashdagi kabi boʻladi.
Prognoz
Buyrak va siydik yoʻllari silining prognozi kasallikning bosqichiga bogʻliq. Dastlabki bosqichlarida buyrak va siydik yoʻllarida dagʻal destruktiv oʻzgarishlar rivojlangungacha oʻtqazilgan konservativ davolash butunlay klinik tuzalishga olib keladi. Yaqqol destruktiv oʻzgarishlar boʻlgan, lekin siydik passaji buzilmagan bemorlarda prognozi nisbatan yaxshi. Kasallikning IV bosqichi va buyrakdan siydik passajini buzadigan, siydik yoʻllarida silli oʻzgarishlar boʻlgan bemorlarda tuzalish prognozi juda yomon. Buyrakni bir tomonlama zararlanishining har qanday bosqichida prognoz yaxshi, ikki tomonlama silning III va IV bosqichida esa prognoz shubhali.
Ilon Gorinich
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2c/Zmei_Gorinich_%28colour_fixed%29.jpg/280px-Zmei_Gorinich_%28colour_fixed%29.jpg|thumb|391x391px| [[Viktor Vasnesov|Viktor Vasnetsovning ilon Gorinich bilan jangi, “Dobrynya Nikitichning yetti boshli ilon Gorinich bilan jangi”, 1918-yil]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Dobrynya_Nikitich_rescues_Zabava_from_the_Gorynych%2C_1941.jpg/280px-Dobrynya_Nikitich_rescues_Zabava_from_the_Gorynych%2C_1941.jpg|thumb|378x378px| Dobrynya Nikitich va magʻlub etilgan ilon link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/%D0%97%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B9_%D0%93%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%87.JPG/280px-%D0%97%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D1%82%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D0%B9_%D0%93%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%87.JPG|thumb|280x280px| [[Xarkov|Xarkovdagi ilon Gorinich. 2010-yil]] Ilon Gorinich - ayollarni oʻgʻirlaydigan rus folklor iloni.
Slavyan mifologiyasida oʻxshashlar mavjud: zmok (slovak. va chesh. zmok) yoki chekish (smok.), ilon (V.-pud. zmij, змій), ilon (Sloven zmaj, S.-xorvat zmaj), ilon (belor. va ilon). Gorinich taxallusi “kuyish” soʻzidan (qarang. Rus. Gorn), serb mifologiyasida Zmaj Ogneni dan keladi. Muqobil variant ham mavjud, unda bolgar tilida “togʻ” va “oʻrmon” maʼnolari bir-biridan farq qilmaydi, shuning uchun Gorynych “oʻrmon” maʼnosida “togʻ” soʻzidan olingan degan versiya mavjud. Gorynich, Gorynchat, Gorynchishche, Gorynishche nomlari bilan ham tasvirlangan.
Ilonning xususiyatlari
Ilonning koʻp boshliligi uning ajralmas xususiyatidir. Boshlarning soni odatda uchtaga koʻpayadi, koʻpincha 3, 6, 9 yoki 12, lekin 5 yoki 7 ham bor. Koʻpincha, Ilon uch boshli koʻrinadi. Ilonning boshqa xususiyatlari kamroq yoki umuman aytilmaydi. Koʻpgina hollarda, Ilon uchish qobiliyatiga ega, ammo, qoida tariqasida, uning qanotlari haqida hech narsa aytilmaydi. Shunday qilib, Afanasiev rus xalq ertaklarining butun toʻplamida faqat bir marta “olovli qanotlar” (“Frolka-oʻrindiq” ertaki) haqida xabar berilgan. Ilonning tanasi ertaklarda tasvirlanmagan, ammo ilon tasvirlangan mashhur nashrlarda sevimli tafsilotlar oʻq va tirnoqli panjalari boʻlgan uzun dumdir. Ilonning yana bir muhim xususiyati uning olovli tabiatidir, ammo ertaklar olov qanday paydo boʻlishini aniq tasvirlamaydi. Ilonning olovi oʻzini oʻzi olib yuradi va hujum qilganda yonadi. Olovli elementga qoʻshimcha ravishda, Ilon ham suv elementi bilan bogʻliq va bu ikki element bir-birini istisno qilmaydi. Baʼzi ertaklarda u suvda yashaydi, dengizda tosh ustida uxlaydi. Shu bilan birga, Ilon ham Ilon Gorinich boʻlib, togʻlarda yashaydi (shuningdek, otaismi slavyan nomidan kelib chiqqan boʻlishi mumkin Gorynya). Biroq bunday joylashuv uning dengiz yirtqich hayvoni boʻlishiga toʻsqinlik qilmaydi. Baʼzi ertaklarda u togʻda yashaydi, lekin qahramon unga yaqinlashganda, u suvdan chiqadi. Bundan tashqari, baʼzi hikoyalarda u boshqa bir yovuz odam – Oʻlmas Kosheyning dahshatli yordamchisi.
Dahlning soʻzlariga koʻra, “Horynya - togʻlarni silkitadigan ajoyib qahramon va dev ayol. Gorinich m. qahramonlarga, baʼzan Ilonga yoki togʻlar, chuqurliklar, gʻorlar aholisiga berilgan ajoyib otasining ismi.
Zamonaviy madaniyatda ilon Gorinich
2000-yilda Petrozavodskdagi madaniyat va istirohat bogʻida Ilon Gorinichning haykali (Ajdaho yili sharafiga) oʻrnatildi. Taxminan 2002-yilda haykal Vilga qishlogʻiga koʻchirildi.
Xarkovda 2000-yillarda Lopan daryosida uch boshli ilonning yogʻoch haykali oʻrnatildi.
Novosibirskda 2013-yilda Kirov bogʻida rus ertaklari qahramonlariga bagʻishlangan favvora va haykaltaroshlik kompozitsiyasi oʻrnatildi, uning asosiy figurasi Ilon Gorinichdir.
“Ilon Gorinich” - 1977-yilda 2S1 “Chinnigullar” gaubitsasi asosida yaratilgan va bizning davrimizda muvaffaqiyatli qoʻllangan UR-77 “Meteorit” minalarni tozalash sovet tizimining jargon nomi. Shuningdek, “Gorinich” koʻpincha aerodromning uchish- qoʻnish yoʻlaklarini tozalash uchun maxsus transport vositalarining turli xil variantlari deb ataladi, masalan, ommaviy ishlab chiqarilgan “AIST-5TM” issiqlik dvigateli va shunga oʻxshash bir qator eski yuk mashinasi yoki traktori boʻlgan. Unga oʻrnatilgan reaktiv dvigatel, koʻpincha VK-1.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Astrocyte
Astrotsitlar (qadimgi yunoncha ἄστρον, ástron , „yulduz“ + κύτος , kútos , „boʻshliq“, „hujayra“), shuningdek, astroglia nomi bilan ham tanilgan, miya va orqa miyadagi xarakterli yulduz shaklidagi glial hujayralardir. Ular Gemato-ensefalik baryerni tashkil etuvchi endotelial hujayralarni biokimyoviy nazorat qilish, asab toʻqimasini oziq moddalar bilan taʼminlash, hujayradan tashqari ionlar muvozanatini saqlash, miya qon oqimini tartibga solish, infektsiya va travmatik jarohatlardan keyin miya va orqa miyani taʼmirlash va chandiq hosil qilishda rol oʻynaydigan koʻplab funktsiyalarni bajaradi. Miyadagi astrositlarning miqdori yaxshi aniqlanmagan; Amaldagi hisoblash texnikasiga qarab, tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, astrositlar nisbati mintaqaga qarab oʻzgaradi va barcha glialarning 20 % dan 40 % gachasini tashkil etadi. Boshqa bir tadqiqot shuni koʻrsatadiki, astrositlar miyadagi eng koʻp hujayra turidir. Astrositlar markaziy asab tizimida xolesterinning asosiy manbai hisoblanadi. Apolipoprotein E xolesterinni astrositlardan neyronlarga va boshqa glial hujayralarga olib boradi, miyadagi hujayra signalizatsiyasini tartibga soladi. Odamlardagi astrositlar kemiruvchilar miyasiga qaraganda yigirma baravar kattaroqdir va sinapslar sonidan oʻn barobar koʻproq.
1990-yillarning oʻrtalarida olib borilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, astrositlar stimulyatsiyaga javoban uzoq masofalarga hujayralararo Ca 2+ toʻlqinlarini tarqata olar va neyronlarga oʻxshab Ca 2+ ga bogʻliq boʻlgan transmitterlarni (gliotransmitterlar) chiqaradi. Maʼlumotlar shuni koʻrsatadiki, astrositlar neyronlarga Ca 2+ ga bogʻliq boʻlgan glutamatning chiqishi orqali ham signal beradi. Bunday kashfiyotlar astrositlarni nevrologiya sohasida muhim tadqiqot sohasiga aylantirdi.
Tuzilishi
thumb|255x255px| Sichqoncha korteksi hujayralari : neyronlar (qizil) astrositlar (yashil) thumb|255x255px| 23 haftalik homila miya hujayralari, inson astrositi thumb|255x255px| Tirik miya yarim korteksidagi neyronlar (yashil) orasida astrositlar (qizil-sariq) Astrotsitlar markaziy asab tizimidagi glial hujayralarning kichik turidir. Ular astrositik glial hujayralar sifatida ham tanilgan. Yulduz shaklida, ularning koʻp tomonlari neyronlar tomonidan yaratilgan sinapslarni oʻrab oladi. Odamlarda bitta astrosit hujayrasi bir vaqtning oʻzida 2 milliongacha sinaps bilan oʻzaro taʼsir qilishi mumkin. Astrositlar gistologik tahlil yordamida klassik tarzda aniqlanadi; bu hujayralarning koʻpchiligi oraliq filament glial fibrilyar kislotali oqsilni (GFAP) ishlab chiqaradi. Astrositlarning bir necha shakllari markaziy asab tizimida mavjud boʻlib, ular tolali (oq moddada), protoplazmatik (kulrang moddada) va radialdir. Tolali glia odatda oq moddada joylashgan boʻlib, nisbatan kam organellalarga ega va uzoq tarmoqlanmagan hujayra jarayonlarini namoyish etadi. Ushbu turdagi koʻpincha astrositik oyoqchalar chiqarish jarayonlari mavjud boʻlib, ular hujayralar ularga yaqin boʻlganida kapillyar devorlarning tashqi tomoni bilan bogʻlanadi. Protoplazmatik glia eng keng tarqalgan boʻlib, kulrang modda toʻqimalarida joylashgan boʻlib, koʻproq miqdordagi organellalarga ega va qisqa va yuqori tarvaqaylab ketgan shoxlanishni namoyish etadi. Radial glial hujayralar qorincha oʻqlariga perpendikulyar boʻlgan tekisliklarda joylashgan. Ularning shoxlaridan biri pia materga yaqin, ikkinchisi esa kulrang moddada chuqur koʻmilgan. Radial glia asosan rivojlanish jarayonida mavjud boʻlib, neyron migratsiyasida rol oʻynaydi. Retinaning Myuller hujayralari va serebellar poʻstlogʻining Bergmann glia hujayralari bundan mustasno boʻlib, balogʻat yoshida ham mavjud. Pia materga yaqin boʻlganda, astrositlarning uchta shakli pia-glial membranani hosil qilish uchun jarayonlarni yuboradi.
Rivojlanish
thumb| Astrositlar qizil rangda tasvirlangan. Hujayra yadrolari koʻk rangda tasvirlangan. Astrositlar yangi tugʻilgan sichqonlarning miyasidan olingan. Astrositlar markaziy asab tizimidagi makroglial hujayralardir. Astrositlar rivojlanayotgan markaziy asab tizimining neyroepiteliyidagi progenitor hujayralarning geterogen populyatsiyalaridan kelib chiqadi. Turli xil neyron subtiplari va makroglial hujayralar nasl-nasabini aniqlaydigan taniqli genetik mexanizmlar oʻrtasida ajoyib oʻxshashlik mavjud. Neyraksis boʻylab hosil boʻlgan naqsh rivojlanayotgan oʻmurtqa neyron turlari uchun neyroepiteliyning progenitor domenlarga (p0, p1 p2, p3 va pMN) boʻlinishiga olib keladi. Bir nechta tadqiqotlar asosida ushbu model makroglial hujayra spetsifikatsiyasiga ham tegishli ekanligiga ishoniladi. Xochstim va uning hamkasblari tomonidan olib borilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, astrositlarning uchta alohida guruhlari p1, p2 va p3 domenlaridan kelib chiqadi. Astrositlarning ushbu kichik turlarini turli transkripsiya omillari (PAX6, NKX6.1) va hujayra sirt belgilari (reelin va SLIT1) ifodasi asosida aniqlash mumkin. Aniqlangan astrotsitlar pastki tiplarining uchta populyatsiyasi 1) p1 domenidan olingan dorsal joylashgan VA1 astrositlari, ekspress PAX6 va reelin 2) p3 dan olingan qorin boʻshligʻida joylashgan VA3 astrositlari, ekspress NKX6.1 va SLIT1 va 3) va oraliq oq. PAX6, NKX6.1, reelin va SLIT1 ni ifodalovchi p2 domenidan olingan VA2 astrotsit joylashgan modda. Rivojlanayotgan markaziy asab tizimida astrositlar spetsifikatsiyasi paydo boʻlgandan soʻng, astrositlar prekursorlari terminal differentsiatsiyasi jarayoni sodir boʻlgunga qadar asab tizimidagi oxirgi pozitsiyalariga koʻchib oʻtadi, deb ishoniladi.
Funktsiyasi
center|thumb|650x650px| Astrositlar va neyronlar oʻrtasidagi metabolik oʻzaro taʼsirlar Astrositlar miyaning jismoniy tuzilishini shakllantirishga yordam beradi va bir qator faol rollarni oʻynaydi, shu jumladan neyron transmitterlarning sekretsiyasi yoki soʻrilishi va qon-miya toʻsigʻini hosil qilish. Uch tomonlama sinaps tushunchasi sinapslarda presinaptik element, postsinaptik element va glial element oʻrtasidagi chambarchas bogʻliqlikni nazarda tutgan holda taklif qilingan.
center|thumb|611x611px| Nossenson va boshqalar tomonidan taklif qilinganidek, biologik nervlarni aniqlash sxemasida glia ning taxminiy kommutatsiya roli.
Mirdada Dadaboyev
Dadaboyev Mirdada  —  3372-sonli  ish  bo‘yicha  otuvga  hukm qilingan. 1889-yili tug‘ilgan,  Namangan  shahridan,  sobiq yirik quloq, savdogar, bosmachilik harakatining faol ishtirokchisi. Avvaldan sovet hokimiyatiga  qarshi  kayfiyatda  bo‘lib  aholi  orasida doimiy  ravishda  mag‘lubiyatchilik  xarakteridagi  aksilinqilobiy tashviqot  olib  borganlikda,  sovet hokimiyati  sha’niga to‘hmatlar aytganlikda, monarxik tuzumni maqtaganlikda, chegaradan o‘tib ketishga uringanlikda ayblangan.
Apollon Veys
Apollon Veys — qadimgi Veii shahridan eramizdan avvalgi 550-520-yillarda qurilgan Apollonning terakotadan yasalgan etrusk haykali, xalqaro ion yoki kech etrusk uslubida. Haqiqiy oʻlchamdagi haykal 1916-yilda topilgan va hozirda Rimdagi Etrusk sanʼati milliy muzeyida namoyish etilmoqda.
Haykal muallifi, ehtimol, haykaltarosh Vulka boʻlgan — etrusk haykaltaroshlaridan yagonasi boʻlib, uning nomi tarixda saqlanib qolgan. Haykal Apollon va Gerkulesning Kerineysk lan uchun kurashayotgani tasvirlangan kompozitsiyaning bir qismi edi. Bu kompozitsiya 12 metr balandlikda Portonachsiodagi Minerva ziyoratgohining akroterionida joylashgan boʻlib, osmonga nisbatan yaqqol koʻrinib turardi, biroq u mustaqil haykalcha kompozitsiyadir. Bir oz ogʻir proportsional raqamdan farqli oʻlaroq, Vulkaning Apolloni elastik hayotiylik va energiya bilan toʻla.
Qadimiy kon (Kumushkon)
Qadimiy kon (Kumushkon) — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—XI asrlar. Toshkent viloyatining Oqqoʻrgʻon tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Parkent tumani sharqida. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Bezonvaux
Bezonvaux Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meuse departamenti Verdun tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
0 nafar aholi istiqomat qiladi. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,23 km2. Dengiz sathidan 226 – 367 m balandlikda joylashgan.
Oʻrta asr Samarqand shahar Oxanin darvozasi qoldiqlari
Oʻrta asr Samarqand shahar Oxanin darvozasi qoldiqlari — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XIV—XII asrlar. Samarqand viloyatining Samarqand shaharda joylashgan. Obyekt manzili: Samarqand shahar atrofida “Imom Vose” MFY, “Dahbediy MFY” Toshkent va Kayruan koʻchasilari chorrahasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Schwerz
Schwerz Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 9,55 km2. 541 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).