cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shahar vodoprovod tarmogʻi
Shahar vodoprovod tarmogʻi — shahar suv taʼminoti tizimining asosiy qismlaridan biri; muayyan shahar hududidagi suv isteʼmol qilinadigan joylarga suv yuboriladigan vodoprovod tarmogʻi. Isteʼmolchilarni suv bilan bir meʼyorda va uzluksiz taʼminlash uchun tashkil qilinadi. Buning uchun Shahar vodoprovod tarmogʻit. mavzelar boʻyicha berk konturhalqalar shaklida quriladi. Shahar vodoprovod tarmogʻit. magistral liniyalar va taqsimlash tarmoqlariga boʻlinadi. Koʻchalarga yotqiziladigan magistral vodoprovod tarmogʻi liniyalariga isteʼmolchilar (binolar, inshootlar va boshqalar)ga oʻtkaziladigan taqsimlash tarmoqlari ulanadi. Quvurlar vodoprovod tarmogidagi zarur bosim kuchiga, yer tuprogʻining qattiqyumshoqligiga, quvur yotqizish usuli va iqtisodiy omillarga qarab tanlanadi. Yer ostiga yotqiziladigan quvurlar choʻyan, poʻlat, asbestsement, plastmassa va boshqalardan tayyorlanadi. Quvur yotqizish chuqurligi tuproqning muzlash darajasiga, suvning trasiga va tarmoqning ish rejimiga bogʻliq. Mas, Toshkent shahri uchun bu chuqurlik 2,5 m ni tashkil etadi. Shahar vodoprovod tarmogʻit. zulfin va ventillar, suv olish qurilmalari — oʻt oʻchirish gidrantlari bilan jihozlanadi. Gidrant va zulfinlar maxsus quduqlarga oʻrnatilib, metall qopqoqlar bilan yopiladi. Shahar vodoprovod tarmogʻit.da (aholi yashaydigan joylarda) suv bosimi 6 at dan oshmasligi lozim. Alohida koʻp qavatli binolarga yetarli bosimda suv berish uchun nasos styasi oʻrnatiladi, avariya vaqtida vodoprovod tarmogʻining shikastlangan qismidagi suv toʻxtatiladi; bunda tarmoqning boshqa liniyalariga keladigan suv toʻxtatilmaydi. Oʻt oʻchirish uchun moʻljallangan vodoprovod tarmoqlari halqa shaklida quriladi.
Talapti (Jualiy tumani)
Talapti (Талапты) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jualiy tumanidagi qishloq. Minbulaq qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314263400.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 598 kishini (308 erkak va 290 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 657 kishi (340 erkak va 317 ayol) yashagan.
Yer yadrosi
thumb|2 - [[Yer mantiyasi, 3 - Yer yadrosi]] Yer yadrosi — Yerning markaziy eng chuqur geosferasi. Ye. ya.ning yuqori chegarasi 2900 km chuqurliqda, radiusi qariyb 3500 km. Yerning markazida temperatura 5000°, zichlik qariyb 12,5 ming t/m3, bosim 361 GPa gacha. Ye. ya.ning yuqori chegarasida boʻylama toʻlqinlarning tarqalish tezligi keskin sakrab 13,7 dan 8,1 km/sek gacha kamayadi va aksincha Yerning markazi atrofida 11,2 km/sek gacha koʻpayib boradi. Ye. ya.ning tuzilishi, fizik xossalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar geofizika tadqiqot metodlaridan foydalanib olingan. Ye. ya. tashki va ichki yadro (subʼyadro)dan iborat. Subʼyadroning radiusi 1300 km chamasida. Tashqi yadroda koʻndalang seysmik toʻlqinlar tarqalmaydi. Shuning uchun ham tashqi yadro suyuq boʻlsa kerak deb taxmin qilinadi. Tashqi yadrodan ichkisiga oʻtishda boʻylama toʻlqinlar koʻndalang toʻlqinlarni qoʻzgʻatib yuboradi. Shu bois ichki yadro qattiq boʻlsa kerak deb faraz qilinadi. Ye. ya.ning tarkibi toʻgʻrisida yagona fikr yoʻq. Baʼzi olimlar Ye. ya. temir va nikeldan iborat deyishsa, boshqalari metallashgan silikatlardan, uchinchi guruh olimlar esa temir oksidlaridan tashkil topgan deb hisoblaydilar. Geofizik maʼlumotlar va eng kuchli bosim sharoitida bajarilgan tajribalardan olingan maʼlumotlar asosida Ye. ya. ehtimol nikel va oltingugurt aralashmali temirdan tashkil topgan deb faraz qilinadi. Yer magnit maydonining paydo boʻlishini tashqi yadrodagi mexanik-elektromagnit jarayonlari bilan bogʻlaydilar.
Lochin
Tashqi koʻrinishi
Lochinning uzunligi 34-50 sm, qanotlarining uzunligi esa 80-120 smni tashkil qiladi. Boshqa yirtqich qushlar kabi, urg'ochi lochin massasi erkak lochinlardan ancha katta: urgʻochilari 910-1500 g, erkaklari esa 440-750 gni tashkil qiladi [10]. Rangida jinsiy dimorfizm aniq koʻrinmaydi — (istisno tariqasida - F. p. madens noyob turosti) - ya'ni erkaklar va urgʻochilari bir xil ko'rinishda boʻladi.
Umumiy tana tuzilishi kuchli, faol yirtqich qushlarga xos — qattiq va konveks mushaklari bo'lgan keng ko'krak, o'tkir va keskin egilgan tirnoqlarga ega kuchli barmoqlar va qisqa, o'roqsimon egri tumshuģga ega.
Nikolay Apuxtin (balet artisti)
Biografiya
Nikolay Apuxtin 1924-yil 20-mayda Toshkentda (O‘zbekiston) tug‘ilgan.
1934-1942-yillarda Moskvada, soʻngra Leningrad xoreografiya bilim yurtida tahsil olgann.
1945-1966-yillarda Ukrainadagi T. Shevchenko nomidagi Kiyev akademik opera va balet teatrining artisti. Nikolay lirik-romantik plandagi klassik raqqoss boʻlib, ijro etilgan partiyalari: Zigfrid, Dezire, Lukash, Basil, Albert, Spartak, Feb, Giray, Konrad, Menzer, Danila, Stepan, Sofrondan iborat. Uning ijodi ayniqsa duet raqslari bilan tanilgan: „Ukraina balet tarixida oʻziga xos boʻlib, ayniqsa ular orasida Apuxtin va Lidiya Gerasimchuk dueti barchaga maʼlum va mashhurdir“.
1951-1971-yillar davomida Kiyev xoreografiya maktabida raqsdan dars bergan. 1971-1975-yillarda Berlin balet maktabida oʻqituvchi lavozimida ishlagan. 1972-1978 va 1981-1996-yillarda — P. Virskiy nomidagi Ukraina raqs ansamblining pedagog-baletmasteri.
1978-1981-yillarda Bolsheviklar madaniyat saroyi (Kiyev) xalq raqs ansamblining badiiy rahbari. 1981-1984-yillarda — Kiyev estrada teatrining xoreograf-baletmasteri.
Akkoyunlu, Çobanlar
Akkoyunlu —Afyonkarahisar viloyatining Çobanlar tumaniga qarashli qishloq.
Geografiya va transporti
Afyonkarahisar shahar markaziga 46 km, Çobanlar tumaniga 22 km uzoqlikda.
Haveliani Urban
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Havelian Urban - Pokiston shaxrining Xayber-Paxtunxva viloyatidagi Abbotobod tumanidagi 51 kasaba uyushma kengashlaridan biri hissoblanadi. Shaxar tumanning gʻarbiy qismida joylashgan.
Ma'lumotnomalar
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
The Concubine
The Concubine — nigeriyalik yozuvchi Elechi Amadining dastlabki romani. Ilk marotaba, 1966-yilda Heinemann African Writers seriyasining bir qismi sifatida nashr etilgan.
Sharqiy Nigeriyaning chekka qishloqlaridan birida, Yevropa qadriyatlari hali taʼsir qilmagan va tartibli jamiyat orasida bo'lib o'tgan hikoya „buyuk goʻzallik va qadr-qimmatga ega“ ayol taqdiri bilan bogʻliq boʻlib, beixtiyor uning suyuklilarini azob-uqubat va oʻlim girdobiga tortadi ..
Shahar telefon tarmogʻi
Shahar telefon tarmogʻi - muayyan shahar hududida joylashgan abonentlar (aholi, korxona va muassasalar) orasida, shuningdek, boshqa shaharlar bilan telefon aloqa oʻrnatishni taʼminlovchi telefon styalari va liniya qurilmalari majmui. Shahar telefon styasi, boshqa styalar, abonent liniyalari, telefon apparatlarini oʻzaro ulovchi liniyalardan iborat.
Oʻzbekistonda Toshkent (Toshkent telegraftelefon styasi) va Nukus shahrilarida, barcha viloyatlar markazlarida Shahar telefon tarmogʻit. mavjud. Ularning faoliyatini "Oʻzbektelekom" aksiyadorlik kompaniyasi boshqarib turadi.
Etaux
Aholisi
1090 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 79,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,7 km2. Dengiz sathidan 580 – 922 m balandlikda joylashgan.
Windsor (Shimoliy Karolina)
Aholisi
2191 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 6,4 km2. Shundan 6,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Yer qazirlar
Yer qazirlar, yer sichqonlar (Soricidae) — hasharotxoʻrlar (sut emizuvchilar) turkumining oilasi. Osiyo, Yevropa, Afrika va Amerika qitʼalarida keng tarqalgan, 21 tacha urugʻi bor. Oʻzbekistonda mitti oqtish (Suncus etruscus), kichik oqtish (Crocidura suaveolens), ola putorak (Diplomesodon pulchellum) va oqqorin oqtish (Crocidura leucodon) uchraydi. Ye. q. sut emizuvchilarning ichida eng maydasi, mas, mitti yer sichqon tanasining uz. 3,5 sm, dumi 2,5 sm cha. Koʻrinishi sichqonga oʻxshaydi, lekin boshining kattaligi, burnidagi uzun hartumchasi va koʻzining kichikligi bilan ulardan farq qiladi. Tanasining usti baxmaddek silliq va mayin qoramtir qisqa jun bilan qoplangan. Tishlari kurak va oziq tishlardan iborat. Oyoklari kalta, tumshu-gʻida moʻylovi bor. Koʻp turlari har xil oʻrmonlarda, baʼzi turlari choʻl va dashtlarda yashaydi. Kutor degan turi hatto suvda yashashga moslashgan. Ye. q. juda xoʻra. Zararkunanda hasharotlar va ularning lichinkalarini koʻplab yeb fonda keltiradi.
Cabañes de Esgueva
Cabañes de Esgueva Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Burgos provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 215 kishi (2010).
Poyraz (Polatlı)
Poyraz, Poʻlatli — Turkiyaning Anqara viloyati Poʻlatli tumanidagi qishloq.
Fischbach (Shtiriya)
Fischbach  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 61.65 km2. 1651 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Villmar
Villmar Germaniyaning Hessen yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Limburg-Weilburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 43,1 km2. 6974 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Villmarning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Malibu (California)
Malibu AQShning California shtatida joylashgan shahardir. Los Angeles okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
12645 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 51,354 km2. Shundan 51,242 km2 quruqlik, 0,113 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 32 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Malibu manzarasi.
Loshmidt soni
Loshmidt soni (NL) - normal sharoitda [ r - 101325 Pa (1 atm) bosim va T ~ 273,75 K (°S) temperaturada] turgan ideal gazning 1 m3 hajmdagi mo-lekulalari (atomar gaz holidagi atomlar) soni. Birinchi boʻlib 1805-yilda avstriyalik fizik Y. Loshmidt (J. Loschmidt; 1821—95) aniqlagani uchun uning nomi bilan ataladi. 1956-yilda Italiyaning Turin shahrida Jahondagi oʻzgarmas kattaliklarga bagʻishlangan Xalqaro konferensiyada Loshmidt soni — NL =2,6872-10" sm3 = 2,6872KYam3 molekulalar (atomlar) soni qabul qilindi. Loshmidt soni boshqa oʻzgarmas kattaliklar bilan boglanib bir qancha fizik tenglamalarda uchraydi.
Lemay
Lemay AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. St. Louis County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
17215 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 11,8 km2. Shundan 11,3 km2 quruqlik, 0,5 km2 esa suv maydonidir.
Shagʻal
thumb Shagʻal — togʻ jinslarining nurashidan hosil boʻladigan qattiq qurilish materiali. Paydo boʻlishiga koʻra, daryo, dengiz, koʻl, togʻ va jar toshlariga boʻlinadi. Shakliga koʻra, qirrador, tuxumsimon, nayzasimon va yassi xillari farqlanadi. Daryo va dengiz Sh.lari toza hamda silliq, togʻ, qoʻl va jar Shlari qirrador, turli aralashmalar bilan ifloslangan boʻladi. Oʻlchamiga qarab, mayda (5—20 mm), oʻrtacha (20—40 mm) va yirik (40—150 mm) toshlarga boʻlinadi. Oʻlchami 150 mm dan katta boʻlgan toshlar harsangtosh deb ataladi. Sh.lar yoʻl qurilishida, beton quyish ishlarida qoʻllaniladi. Beton quyish uchun eng maqbul xom ashyo qirrali Sh. hisoblanadi. Bu tosh ezilgan tosh, qazib olingan xom ashyolardan yoki toshdan yasalgan tosh bloklarni ezish orqali ishlab chiqariladi. Tabiiy kuchlar tomonidan togʻ jinslari vaqti-vaqti bilan chayqatib yuborilganda shagʻalni yaratishi mumkin. Shagʻal yoki ohaktosh, sayoz, oʻrta yoki yirik qismlar. Eng koʻp talabga ega boʻlgan shagʻal oʻrta kattalikdagi, kichik va katta boʻlganlar esa kam talabga ega.
Ohaktosh va dolomitlar toʻrtdan uch qismini tashkil qiladi va granitlar faqat toʻrtdan biri.
Ishlatilishi
Bunday shag’al tosh quyidagi holatlarda ishlatiladi:
• beton elementlarni yaratishda yordamchi material sifatida (yengil va ogʻir);
• beton buyumlarning chidamlilik xususiyatlarini yaxshilash;
• obodonlashtirish uchun; • yoʻllarni yaratish, ularni taʼmirlash va rekonstruktsiya qilish;
• turli xil kompozitsiyalarni, shu jumladan akvariumlar, terrariumlar, yashash burchaklar va boshqalarni loyihalash uchun;
• quduqlarni tozalash uchun (filtr sifatida);
• temir yoʻllarni qurishda va taʼmirlashda.
Odatda kichik shagʻal kichik sayohlarni jalb qilish uchun ishlatiladi, masalan, kichik hordiq chiqarish markazida yoki mahalla yonida. Shagʻalni ishlatish bilan boqqa solingan kichik yoʻllarni mukammal koʻrinadi.
Fizik xususiyatlari
Sovuqqa chidamliligi: Sovuqqa chidamlilik — past harorat taʼsirida qurilish materiali orqali uning xususiyatlarini saqlab qolish. Ezilgan toshning sovuqqa nisbatan chidamliligi qanchalik baland boʻlsa, uning sifati past haroratlar taʼsirida saqlanadi. Ayoz sovuqqa chidamliligini sinash uchun namlik bilan toʻyintiriladi, undan keyin bir necha marta muzlatiladi va eritiladi. Ushbu protseduralarni amalga oshirgandan soʻng, qurilish materiallarining haqiqiy xususiyatlarini qanchalik yaxshi saqlab qolganini tekshirib koʻring.
Agar ayoz sovuq haroratni oʻzgartirsa va uning keskin oʻzgarishi bilan bartaraf etilsa, uni qattiq qabul qiladi va uni qattiq sharoitda ishlatish joizdir. Muvaffaqiyatsiz tekshiruvlar natijasida, tosh shikastlanishining mavjudligi, uning xususiyatlarida keskin yomonlashuvi, ayoz sovuqning qarshiligi past darajasiga ega.
Eng mashhur daryo toshi dir, togʻ toshiga ham talab yaxshi. Alohida koʻrinish — bu muzli shagʻal, u dengiz shagʻallari bilan bir xil xususiyatlarga ega, ammo poʻstloq yuzasi va donalarning bir hil birikmasidir. Shagʻal toshlarning narxi past, shuning uchun beton yoki temirbeton konstruktsiyalarini ishlab chiqarishda foydalanish tavsiya etiladi, chunki qimmatbaho qurilish materiallarining narxi kamayadi.
Zichligi
Ushbu koʻrsatkich, ayniqsa, yoʻl qurilishida muhim ahamiyat etadi. Qum va shagʻalning zichligi ularni hosil qiluvchi zarralar hosil boʻlgan turing zichligi yoki massalik zichlik deb ataladigan ommaviy materialning zichligi sifatida aniqlanishi mumkin. Har qanday holatda, ogʻir toshlardan (masalan, shagʻal) tashkil topgan shagʻal, masalan, kvarts yoki ohaktoshdan olingan shagʻaldan ogʻirroq boʻladi. Zichlik kilogramm bilan oʻlchanadigan bir kubning ogʻirligi (kubometr) sifatida aniqlanishi mumkin. Oʻrtacha shagʻalda har bir kub uchun 1,4 — 1,7 tonna zichlikka ega. Bundan tashqari, massa ogʻirligi yoki oʻziga xos tortishish deb ataladi. Shu bilan birga, shagʻal bilan qoplangan qurilish ham muhim ahamiyatga ega. Turli shakldagi va oʻlchamdagi zarralar uchun u boshqacha. Ommaviy zichligi, yaʼni Kamazdagi 1 kubometr Shagʻalning jismoniy xususiyatlari Shagʻalning vazni odatda uning tarkibiy zarrachalarining kattalashib borishi bilan kamayadi. Katta shagʻal uchun oʻrtacha 1 m3 ga 1500 kg va kichik donalar uchun 1 kub uchun 1700 kg. Tuproq va qumda taxminan bir xil zichlik. Shagʻalning zichligi namlikka taʼsir qiladi. Juda kuchli namlangan material quruqdan koʻra koʻproq massaga ega boʻladi. Maʼlum massa va miqdordagi materiallarning zichligini aniqlash qiyin boʻlmaydi Zarralarning kuchi deyarli butunlay ularning kimyoviy tarkibi va ichki tuzilishiga bogʻliq. Eng barqaror shagʻal, dala shpati, mramor, kvartsdan iborat zarralardir. Ushbu indeksni aniqlash uchun, shagʻal poʻlat silindrga joylashtiriladi va ular qanday mexanik taʼsirga boʻlinganini tekshiradi. Zarralarning shakli va oʻlchamini saqlab qolishi qobiliyati maxsus oʻrnatishda (baraban) aniqlanadi. Shagʻal bilan birga metalli toʻplar joylashtiriladi. Ushbu qurilma ishlayotganda, ular bir-biriga siljiydilar. Donalarning kattaligi va massasini kamaytirish orqali ajralib chiqish indeksi aniqlanadi. U foiz sifatida ifodalanadi.
Sovuqqa chidamlilik
Molozning sovuqqa chidamliligi muzlatish va eritish davrlarining soni bilan tavsiflanadi. Nozik sulfat eritmasida va fen bilan to'yinganlik davrlarining soni bilan molozlarga sovuqqa chidamliligini baholash mumkin. Sovuqqa chidamliligiga ko'ra, ezilgan tosh quyidagi belgilarga bo'linadi: F15, F25, F50, F100, F150, F200, F300, F400. Qurilishda F300 dan kam bo'lmagan sovuqqa chidamli (300 ta muzlatish va eritish davrlari) moloz toshlar ishlatiladi.
Chidamliylik belgisi
M1200 rusumli marmar sinfida M400 va undan yuqori betonlar M1000 - M300, M800 - M200 va M600 konstruktsiyalarida - M200 dan pastda foydalanish mumkin. Past sifatli qoldiqlar shuningdek yuqori aniqlikdagi beton ishlab chiqarishda ham qo'llaniladi, lekin tegishli tekshirish va texnik-iqtisodiy asoslashdan so'ng.
NGC 3139
NGC 3139 Gidra yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Shagʻal
Хususiyatlari
Tabiiy ezilgan toshning asosiy xususiyatlari - bu kuch, sovuqqa chidamliligi, haqiqiy, o'rtacha va massaviy zichligi, suvni yutish va suv to'yinganligi, don tarkiblari va donalarning shakli, fraktsiyalar, qo'shimcha - porloqlikdir. Bitum bilan yopishqoqlik, ifloslantiruvchi moddalar va kimyoviy zararli moddalar, shuningdek boshqa moddalar ham ushbu guruhga kiradi.
NGC 3139
Ushbu obyektni Francis Leavenworth 1885-6-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Granville (New York)
Granville AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Washington okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
6456 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 44,4 nafar kishi.
Pancalieri
Pancalieri Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Turin provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16 km2. 1985 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Granville (New York)
Geografiyasi
Maydoni — 145,3 km2. Shundan 145,3 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 199 m balandlikda joylashgan.
Église-Neuve-de-Vergt
Église-Neuve-de-Vergt Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Périgueux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
333 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,5 km2.
Yer qazish mashinalari
Yer qazish mashinalari - tuproq va togʻ jinslarini qazish, kesish, oʻpirish, maydalash va maʼlum masofaga toʻkish uchun moʻljallangan mashinalar. Quruklikda va suv ostida ishlaydigan hamda gidravlik (suv otib ishlaydigan) turlari bor. Quruklikda ishlaydiganlari yer qazish-tashish mashinalari va ekskavatorlarga boʻlinadi. Yer qazish-tashish mashinalariga skreper, buldozer, greyder, avtogreyder, greyder-elevator va b. kiradi. Bunday mashinalar qazilgan tuproq yoki togʻ jinsini bir necha metrdan 5 km gacha masofaga toʻkishi mumkin. Ekskavator quruklikda ishlaydigan Ye. q. m.ning eng keng tarqalgani hisoblanadi. Suv ostida ishlaydigan va gidravlik Ye. q. m.ga gidromonitor, zemlesoslar, zemlesosli snaryadlar va b. kiradi. Ye. q. m. yer qazish, togʻ jinslarini kesish-oʻpirish ishlarini toʻla mexanizatsiyalashtirishga imkon beradi.
Loqaydlik
Loqaydlik — q. Apatiya.
Əliqulular
Əliqulular (shuningdek, Əliqullar, Alikular va Alikulular) — Ozarbayjonning Imishli tumanidagi qishloq va munisipalitetdir. Umumiy aholi soni 2,197.
Loyan
Loyan — Xitoyning markaziy qismidagi shahar, Loxe daryosi sohilida, Xenan provinsiyasida. Aholisi 1,5 mln. kishidan ziyod. Transport yoʻllarining muxim tuguni. Traktorlar, konchilik jihozlari va sharikli podshipniklar ishlab chiqaruvchi yirik markaz. Qurilish sanoati rivojlangan. Shuningdek, yogʻochsozlik, oziq-ovqat, ip gazlama sanoati korxonalari bor. L. yaqinida toshkoʻmir va temir rudasi qazib olinadi.
Shaharga miloddan avvalgi 1108-yilda asos solingan. Dastlab Loi deb atalgan. Choju (miloddan avvalgi 770—516 yillar), Soʻnggi Xan (miloddan avvalgi 25—220), Gʻarbiy Szin (265— 316), Shimoliy Veey (386-534), Sunggi Tan (10-asr) kabi bir qancha Xitoy sulolalari davlatining poytaxti boʻlgan. Barcha davrlarga oid tarixiy va badiiy yodgorliklar: shahar devorlari, saroylar, ibodatxonalar, imperatorlar maqbaralari saqpangan. Xitoyda dastlabki budda ibodatxonalaridan biri boʻlgan shahar chekkasidagi Baymasi ibodatxonasi (miloddan avvalgi 68 yilda qurilgan) va Lunmun gor ibodatxonasi (5—9-asrlar), ayniqsa, mashhur. 1958-yilda L. yaqinida Guan Yuya ibodatxonasida temirdan yasalgan buyumlar, jez idishlar, oynalar, qurollar koʻplab toʻplangan muzey ochilgan. Issiqlik elektr st-yasi qurilgan.
Étercy
Étercy Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Savoie departamenti Annecy tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
631 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 137,2 nafar kishi.
Chase Bank
thumb|270x270px| 2020-yilda AQShdagi Chase filiallari JPMorgan Chase Bank, NA, Chase Bank sifatida yoki tez-tez Chase sifatida ish olib boradi, shtab-kvartirasi Nyu-York shahrida joylashgan Amerika milliy banki bo'lib, AQSh ko'pmillatli bank va moliyaviy xizmatlar xolding kompaniyasi JPMorgan Chasening iste'mol va tijorat banki sho'basini tashkil qiladi. Bank 2000-yilda JP Morgan &amp; Co. bilan birlashgunga qadar Chase Manhattan Bank nomi bilan tanilgan. Chase Manhattan Bank 1955-yilda Chase National Bank va Manhetten kompaniyasining qoʻshilishi natijasida tashkil topgan. Bank 2004-yilda Bank One korporatsiyasi bilan birlashdi va keyinchalik Washington Mutualning depozitlari va aktivlarining aksariyat qismini sotib oldi.
Chase butun mamlakat bo'ylab 5100 dan ortiq filiallari va 17000 bankomatlarini taklif etadi. JPMorgan Chase & Co 250 355 xodimga ega (2016-yil holatiga ko'ra) va 100 dan ortiq mamlakatlarda ishlaydi. JPMorgan Chase & Co. 2022-yilda 3,31 trillion dollar aktivlarga ega bo'lib, bu uni Qo'shma Shtatlardagi eng yirik bank, shuningdek, Qo'shma Shtatlardagi eng ko'p filiallari bo'lgan bank va AQSHda mavjud bo'lgan yagona bank qiladi. barcha qo'shni Amerika Qo'shma Shtatlari. JPMorgan Chase o 'zining Chase sho''ba korxonasi orqali Qo'shma Shtatlarning Katta to' rtlik banklaridan biridir.
Tarixi
1799 - yil 1 - sentyabrdan 1955-yilgacha u The Bank of The Manhattan Company (Nyu-York) deb nomlangan; 1955-yilda Chase National Bank bilan birlashgandan so'ng (u 1877- yildan 1954 - yilgacha alohida mavjud bo'lgan) u The Chase Manhattan Bank deb nomlangan. thumb|356x356px| Chase kompaniyasining [[Phoenix (Arizona)|Arizona shtatining Feniks shahridagi janubi-g'arbiy mintaqaviy shtab-kvartirasi.]]
Manhetten kompaniyasi
Chase oʻz tarixini 1799-yil 1-sentyabrda Aaron Burr tomonidan Uoll-strit 40-da joylashgan The Manhetten kompaniyasiga asos solganiga borib taqaladi:
2006 - yilda zamonaviy Chase Nyu-York Bankining chakana bank bo'limini sotib oldi, shundan so'ng u bir necha oy o'tgach Pitsburgda joylashgan Mellon Financial bilan birlashib, hozirgi BNY Mellonni tashkil qildi.
Chase National Bank
Chase National Bank 1877 - yilda Jon Tompson tomonidan tashkil etilgan. U Amerika Qo'shma Shtatlarining sobiq G'aznachilik kotibi va bosh sudya Salmon P. Cheyz nomi bilan atalgan, Cheyzning bank bilan aloqasi yo'q edi.
Chase Milliy Banki 1920-yillarda o'zining Cheys Securities Corporation orqali bir qancha kichikroq banklarni sotib oldi. Masalan, 1926-yilda u Mexanika va metallar milliy bankini sotib oldi. thumb| Namuna zaxirasi sertifikati Biroq, uning eng muhim xaridi 1930 - yilda Nyu-Yorkdagi Equitable Trust kompaniyasi bo'lib, uning eng yirik aktsiyadori Jr. Jon D. Rokfeller edi. Bu Chaseni AQSh va dunyodagi eng yirik bankga aylantirdi.
Chemical va JP Morgan bilan birlashish
thumb| 1976–2005-yillar logotipi 1995 - yil avgust oyida Chemical Bank of New York va Chase Manhattan Bank birlashish rejalarini e'lon qilishdi. Birlashish 1996-yil avgustida yakunlandi Chemicalning oldingi xaridlari 1991 - yilda Manufacturers Hanover Corporation va 1987 - yilda Texas Commerce Bankni o'z ichiga olgan. Garchi Chemical nominal saqlanib qolgan bo'lsa-da, birlashgan kompaniya Chase nomini qoldi, chunki u nafaqat yaxshi ma'lum bo'lgan (ayniqsa, Qo'shma Shtatlardan tashqarida), balki Chase-ning asl nizomi kelajakdagi biznes tashabbuslarida bu nomni saqlab qolishni talab qilgan. Shunday qilib, bugungi kunda ham u JPMorgan Chase nomi bilan tanilgan. thumb| Afinada, Ogayo shtatida joylashgan Chase filiali thumb| Chase banki, [[Manhattan|Manxettenning Chinatown shahrida]] thumb| [[Salt Lake City|Solt-Leyk-Siti shahridagi One Utah Center minorasidagi Chase ofislari va filiallari]] Quyida kompaniyaning 1995-yilgacha boʻlgan yirik qoʻshilish va sotib olishlari va tarixiy oʻtmishdoshlari tasvirlangan (bu toʻliq roʻyxat emas):
Bank One korporatsiyasi
2004-yilda JPMorgan Chase Chikagoda joylashgan Bank One Corp. bilan birlashdi va uning amaldagi raisi va bosh direktori Jeymi Dimonni prezident vorisi etib tayinladi. Dimonning maoshi Xarrisonnikining 90 foiziga bog'langan. Dimon xarajatlarni kamaytirish strategiyasiga kirishib, tezda o'z ta'sirini his qildi va JPMorgan Chase'ning sobiq rahbarlarini muhim lavozimlardagi Bank One rahbarlari bilan almashtirdi - ularning aksariyati Citigroup'da Dimon bilan birga edi. Dimon 2006-yilning yanvarida bosh direktor, 2006-yilning dekabrida esa Xarrison iste'foga chiqqanidan keyin rais bo'ldi.
Bank One korporatsiyasi 1998-yilda Ogayo shtatining Kolumbusdagi Banc One va First Chicago NBD o'rtasida qo'shilish natijasida tashkil etilgan. Bu ikki yirik bank kompaniyasining o'zlari ko'plab banklarning birlashishi natijasida yaratilgan. JPMorgan Chase 2004-yilning 3-choragida One Oneni sotib olishni yakunladi. Bank One va JPMorgan Chase o'rtasidagi qo'shilish korporativ shtab-kvartirasi hozir Nyu-York shahrida, Chase bankining chakana operatsiyalari esa Nyu-Yorkda birlashtirilganligini anglatardi.
Apaven
Apaven  — Armanistonning Lori viloyati Sarchapet Hududiy birligidagi qishloq.
Helvécia
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
right|thumb|300x300px| [[Vengriya|Vengriyadagi Baks-Kiskun okrugining joylashuvi]] Helvécia — Vengriya janubi Buyuk tekisligi Baks -Kiskun okrugi hududidagi yirik qishloq.
Tarixi
Helvécia 1892-yilda Shveytsariyada tugʻilgan oʻqituvchi Heinrich Eduard Weber (vengriyada Veber Ede) tomonidan tashkil etilgan. 1870-yillarda tarixiy uzumzorlarning koʻp qismini yoʻq qilgan buyuk filoksera epidemiyasidan soʻng, Buyuk tekisliklarning qumli tuproqlari uzum etishtirish uchun avvalgidan koʻra qimmatroq boʻldi. Helvécia 501 uzumzor ishchilari tomonidan joylashtirilgan, ularning aksariyati Balaton vino mamlakatidan. 1952-yilda yaqin atrofdagi Kecskemet mustaqilligini qoʻlga kiritdi.
Geografiyasi
U 73.66 km2 maydonni egallaygan va 4522 kishi aholisi bor (2015). Uning aholisining aksariyati qishloq xoʻjaligida ishlaydi. Aholining qariyb yarmi qishloqlarda yashaydi. Qolganlari taxminan ikki markaz oʻrtasida taqsimlanadi 3 km masofada joylashgan: eski Helvécia-Ótelep va Szabo-Sándor-telep yoki Újtelep, dastlab sobiq kolxoz uchun turar-joy maydoni.
Qardosh shaharlar — qardosh shaharlar
Helvécia egizaklar :
Baxtsiz hodisa
1973-yilda bu yerda eng kamida 37 kishi halok boʻlgan, temir yoʻlni kesib oʻtishda jiddiy baxtsiz hodisa yuz berdi.
Fındıkköy, Osmancık
Findik — Chorum viloyatining Osmanjik tumaniga qarashli qishloq.
Winfall (Shimoliy Karolina)
Aholisi
574 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 5,5 km2. Shundan 5,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Fındıkköy, Osmancık
Geografiya
Qishloq Chorum shahar markazidan 51 metr uzoqlikda joylashgan. Osmanjik shahar markaziga 33 km uzoqlikda.
Erceville
Erceville Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loiret departamenti Pithiviers tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
277 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,8 km2.
Sherali (Qorasuv tumani)
Sherali (Шерали) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Qorasuv tumaniga qarashli qishloq. Sariq-Qoʻloʻt ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 1 571 kishi.
Blanche Monnier
Blanche Monnier (1849-yil 1-mart – 1913-yil 13-oktabr), Fransiyada koʻpincha la Séquestrée de Poitiers nomi bilan tanilgan (taxminan “Puatyening qamalgan ayoli”) Fransiyaning Puitiers shahridan boʻlgan ayol boʻlib, u yashirincha boʻlgan. aristokratik onasi va akasi tomonidan 26 yil davomida kichkina xonada qulflangan. Oxir-oqibat u politsiya tomonidan topildi, keyin o'rta yoshli va ozg'in va iflos holatda; rasmiylarga ko'ra, Monnier butun asirlikda quyosh nurini ko'rmagan.
Levasy
Levasy AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Jackson County okrugi tarkibiga kiradi.
Blanche Monnier
Biografiya
Uning onasi hibsga olingan, ko'p o'tmay kasal bo'lib qolgan va uyi oldida g'azablangan olomonni ko'rib, 15 kundan keyin vafot etgan. Uning ukasi Marsel Monnier sudda paydo bo'ldi va dastlab sudlangan, ammo keyinchalik apellyatsiya ustidan oqlangan ; u aqliy qobiliyatsiz deb topildi va sudyalar uning tanlovini tanqid qilgan bo'lsalar-da, ular o'sha paytda Jinoyat kodeksida " qutqaruv majburiyati " mavjud emasligini, uni ayblash uchun etarli qoida bilan aniqlashdi.
Levasy
Aholisi
99 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Blanche Monnier
Biografiya
Xonadan chiqarilgandan so'ng, Monnierning ruhiy salomatligi bilan bog'liq muammolar davom etdi. Unga turli kasalliklar, jumladan anoreksiya nervoza, shizofreniya, ko'rgazmalilik va koprofiliya tashxisi qo'yilgan. Bu tez orada uning Bloisdagi psixiatriya shifoxonasiga yotqizilishiga olib keldi va u erda 1913-yilda noaniq holda vafot etdi.
Levasy
Geografiyasi
Maydoni — 1,5 km2. Shundan 1,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Blanche Monnier
Meros
1930-yilda André Gide voqea haqida " La Séquestrée de Poitiers " nomli kitobini nashr etdi, u qahramonlarning ismlarini ozgina o'zgartirdi.
Yılanlica, Devrek
Yılanlıca — Turkiyaga qarashli Zonguldak viloyati Devrek tumanidagi qishloq.
Brechen
Brechen Germaniyaning Hessen yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Limburg-Weilburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,86 km2. 6573 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Brechenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ford Otosan
Ford Otosan - Turkiyada joylashgan Ford Motor Company va Koch Holdingga tegishli boʻlgan avtomobil ishlab chiqaruvchi kompaniya. U hozirgi shaklda 1977-yilda tashkil etilgan boʻlib, ilk ish faoliyatining boshlanishi 1928-yillarga toʻg'ri keladi. Hozirda bu kompaniyaning butun mamlakat boʻylab beshta ishlab chiqarish quvvatlari mavjud va bosh ofisi Gölcük shahrida, ikkinchi bosh ofisi-Inönü shahrida joylashgan.
Tarixi
Hamkorlik 1928-yilda, Vehbi Kochning Anqara shahrida Ford avtomashinalari sotuvchisi etib tayinlangandan boshlandi. Bir yil soʻngra, Turkiya milliy assambleyasi Ford kompaniyasiga Istanbulning port hududida joylashgan erkin iqtisodiy hududda avtomashinalari mahalliy yigʻish korxonasini qurishga ruhsat berdi. 1934-yil, ushbu faoliyat toʻxtatilgan paytgacha, cheklangan miqdordagi transport vositalari Istanbulda yigʻilgan edi.
1959-yilda Istanbulda Otosan zavodining qurilishi boshlandi va 1960-yilda Ford Consul avtomobili zavodda birinchi boʻlib ishlab chiqarildi, undan keyin Thames  vaThames Trader yuk mashinalari ishlab chiqariladi. 1965-yilda D1210 yuk mashinasi ishlab chiqarila boshladi va 1966-yilda Turklar tomonidan ishlab chiqilgan, birinchi ommaviy ishlab chiqarilgan Anadol avtomashinasi yaratiladi. 1967-yilda Ford Transit ham ishlab chiqarila boshladi va 1973-yilda Turkiyada birinchi, Anadol STC-16 nomli sport avtomobili ishlab chiqariladi.
2012-yil sentabr oyida Ford Tranzitning yangilangan versiyasini taqdim qiladi, va 2013-yil yanvarda yangi Cargo yuk mashinalari taqdim etiladi. Cargo yuk mashinasi Ford Otosan tomonidan Ford Brazil bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan va ikkala mamlakatda ham ishlab chiqariladi.
2018-yil sentabr oyida Germaniyaning Gannover shahrida boʻlib oʻtgan IAA tijorat transport koʻrgazmasida Ford 4-darajali avtonom haydash qobiliyatiga ega boʻlgan F-Vision deb nomlangan elektr traktor tirkamali vosita konsepsiyasini taqdim etdi.
Ishlab chiqarish quvvatlari
Kompaniyaning butun mamlakat boʻylab beshta ishlab chiqarish quvvatlariga ega. Goljukda joylashgan Kocaeli zavodi 2001-yilda ochilgan va Transit va Transit Connect uchun asosiy global ishlab chiqarish markaziga aylangan. Yillik ishlab chiqarish quvvati 320 ming avtomobilni tashkil etadi va oʻz portiga ega.
Istanbulning Sancaktepe tumanida joylashgan Kartal qismlari tarqatish markazi, 1998-yildan buyon faoliyat koʻrsatib kelmoqda va u kompaniyaning marketing, savdo, savdodan keyingi xizmat va ehtiyot qismlari savdosi markazi hisoblanadi.
Yeniköy zavodi 2014-yil ikkinchi choragida Transit / Tourneo Courier ishlab chiqarishni boshladi. U Kocaeli zavodida joylashgan, ammo boshqa ishlab chiqarish zavodi sifatida, yiliga 110 ming avtomobil ishlab chiqarish quvvatiga ega.
Tarixiy modellar
right|thumb| Ford Consul Mk II right|thumb| Ford Transit Courier
Zemo-Xiza
Zemo-Xiza — Gruziyadagi qishloq. Kaxeti viloyatining Lagodexi munitsipalitetida joylashgan. Aholisi 75 kishi (2014).
Manbalar
.
Caleruega
Caleruega Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Burgos provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 47 km2. Aholisi — 491 kishi (2010).
Great Valley (New York)
Great Valley AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Cattaraugus okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1,947 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Belenoluk (Pervari)
Belenoluk ( Hêşita jorîn  ) — Turkiyaning Siirt viloyati Pervari tumaniga qarashli qishloq .Qishloqda Adiyan va Shakiran qabilalariga mansub kurdlar istiqomat qiladi va 2021-yilda 765 kishi istiqomat qilgan.
Parella
Parella Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Turin provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 2 km2. 456 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Oʻzbeklar
Oʻzbeklar — turkiyzabon xalq, Oʻzbekiston Respublikasi aholisining asosiy qismini tashkil etadi. Oʻzbeklar nafaqat Oʻzbekiston, balki Oʻrta Osiyodagi eng koʻp sonli xalqdir. Oʻzbekistonda (30 million), Tojikistonda (1,700 mingdan koʻproq), Qirgʻizistonda (1 million kishi), Qozogʻistonda (600 minghan kishi), Turkmanistonda (900 mingdan koʻproq) kishi yashaydi. Bundan tashqari, Afgʻonistonda (3 million kishi), Rossiyada (300 ming kishi), Saudiya Arabistonida (550—600 ming kishi), Xitoyda (15 ming kishi, 2010-yil), Turkiya, Olmoniya, AQShda ham oʻzbeklar yashaydi. Oʻzbeklar oʻzbek tilida soʻzlashadilar. Dini — sunniy musulmonlar.
Ahmad Mujallid
Ahmad Mujallid (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olingan. Alisher Navoiy uning shoʻx tabʼ, ammo behayo kishi ekanligini aytib, oʻz davrida u sheʼr yoki muammo bilan hajv qilmagan odam deyarli qolmaganligini yozadi. “Majolis un-nafois”­da uning “Jurda” ismiga hajv tariqasida bitgan muammosi keltirilgan. Qabri Hirot shahrida.
Oʻzbeklar
Oʻzbeklar etnogenezi
thumb|Gʻarbiy turklar tangasi. Shoxi tegin. 679 yil, Toxariston thumb|left| Shoxi tegin tangasi. VII asr, Toxariston Oʻzbeklar Oʻrta Osiyoning markaziy viloyatlari — Movarounnahrda, Xorazm va Shimoliy Afgʻonistonda shakllangan. Oʻzbek xalqining asosini hozirgi Oʻzbekiston hududida qadimdan oʻtroq yashab, sugʻorma dehqonchilik, hunarmandchilik bilan shugʻullanib kelgan mahalliy sugʻdiylar, baqtriyaliklar, xorazmiylar, fargʻonaliklar, koʻchmanchi va sak-massaget kabi qadimgi sharqiy eroniy tillarida so'zlashuvchi guruhlar va har xil turkiy urugʻlar tashkil etgan. Shuningdek, miloddan avvalgi II asrdan boshlab avvalgi Janubiy Sibir, Oltoy, Yettisuv, Sharqiy Turkiston hamda Volga va Ural daryosi boʻylaridan turli davrlarda Movarounnahrga kirib kelgan turkiy qabilalar ham oʻzbeklar etnik tarixida ishtirok etganligi tarixdan maʼlum.
Keyingi yillarda Oʻzbekiston hududida olib borilgan arxeologik va antropologik tadqiqotlar natijasida Amudaryo va Sirdaryo oraligʻida soʻnggi jez davridayoq yuqorida nomlari zikr etilgan qabila va elatlarning etnik jihatdan dastlabki aralashuvi sodir boʻlganligi va assimilyatsiya jarayoni natijasida antik davrga kelib, oʻtroq hayotga moslashgan turkiy hududiy maydon tarkib topganligi hamda oʻzbek xalqiga xos antropologik tipning makon va zamoni aniqlangan.
Maʼlumki, miloddan avvalgi 3-asr da Sirdaryoning oʻrta oqimida turkiy va sugʻdiylar ittifoqi asosida Qangʻ davlati tashkil topgan edi. Qangʻ davlati davrida Movarounnahr va unga tutash mintaqalardagi xalqlarning iqtisodiy siyosiy va etnomadaniy aloqalarining tobora rivojlanib borishi natijasida turkiy tilli etnoslar ustuvorlik qilib, oʻziga xos uygʻunlashgan madaniyat shakllandi. Arxeologik asarlarda bu madaniyat Qovunchi madaniyati nomini olgan. Antropolog olimlarning taʼkidlashlaricha aynan shu davrlarga kelib, Oʻrta Osiyo ikki daryo oraligʻi antropologik tipi (qiyofasi) toʻliq shakllangan.
Hunlar Xorazmda milodiy III asrda paydo boʻlgan. Baʼzi tadqiqotchilar hun tilini turkiy deb tasniflaydilar.
Oʻzbeklar etnogenezida qatnashgan navbatdagi etnik komponentlar kushonlar hamda milodiy 4—5-asrlarda Oʻrta Osiyoning markaziy viloyatlariga Oltoydan va Sharqiy Turkistondan siljigan xioniylar, kidariylar va eftaliylardir. Kidariylar tarkibida turkiy qatlam boʻlgan.
Shuningdek, oʻzbeklar etnogeneziga faol taʼsir oʻtkazgan turkiy etnik komponentlar asosan Turk xoqonligi (6—8-asrlar) davrida Oʻrta Osiyoning markaziy mintaqalari (Toshkent, Zarafshon, Qashqadaryo, Surxondaryo vohalari, Fargʻona vodiysi) va Xorazmga kelib joylashib, maʼlum bir tarixiy davr mobaynida, bu etnik komponentning aksariyat qismi oʻtroqlashdi. Turk xoqonligi davrida kirib kelgan turkiy komponentlar va mahalliy aholi oʻrtasidagi etnik madaniy munosabatlarning rivoji hududdagi etnik jarayonlar taraqqiyotiga katta taʼsir oʻtkazdi. Ushbu turkiy qatlam madaniy yutuqlarining mahalliy madaniy xoʻjalik anʼanalari bilan jadal uygʻunlashuvi yuz berdi. Bu davr turkiy-sugʻdiy simbiozni hal qiluvchi bosqichlaridan biri boʻlgan. thumb|right| Varhuman saroyi devoriy rasmlarida tasvirlangan turkiy zodagonlar, Samarqand, 650 yil
Manhattan Beach (California)
Manhattan Beach AQShning California shtatida joylashgan shahardir. Los Angeles okrugi tarkibiga kiradi.
Göttingen (tuman)
Göttingen  Olmoniya tumanlaridan biridir. Quyi Saksoniya yeri tarkibiga kiradi. Poytaxti – Göttingen. Maydoni – 1117 km2. 302 300 nafar aholi istiqomat qiladi.
Oʻzbeklar
Oʻzbeklar etnogenezi
8-asrdan arab va ajam (arab boʻlmagan Yaqin va Oʻrta Sharq) xalqlarining Oʻrta Osiyoga kirib kelishi mintaqadagi etnik jarayonlarga katta taʼsir etmagan. Bu davrda aholi etnik tarkibida maʼlum bir oʻzgarishlar boʻlgan boʻlsada, Movarounnahrdagi oʻtroq va yarim oʻtroq turkiyzabon aholi, sugʻdiylar va Xorazmning tub yerli aholisi oʻz hududlarida qolib, arablar (7—8-asrlar) hukmronligi ostida yashaganlar. Umuman olganda, 9-asrdan boshlab Movarounnahr mintaqasida yaxlit turkiy etnik qatlam, jonli turkiy til muhiti vujudga kela boshladi va, oʻz navbatida, sugʻdiylar va boshqalar mahalliy etnoslarda ham turkiylashish jarayoni jadallashgan. Etnograf olim K.Shoniyozovning qayd etishicha, 9—10-asrlarda tigʻiz etnogenetik jarayon natijasida koʻplab turkiy qabila va elatlarning oʻtroq hayotga oʻtishi jadal davom etgan. Bu asrlarda Sirdaryoning shimolida, Movarounnahr va Xorazmda turkiy etnik qatlam kuchli etnik asosga ega boʻlgan. Tabiiyki, bu kuchli etnik qatlam asosining aksariyat koʻpchiligini oʻtroqlashgan turgʻun turkiy etnoslar tashkil qilgan.
Manhattan Beach (California)
Aholisi
35135 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Oʻzbeklar
Oʻzbeklar etnogenezi
Manbalarda koʻp sonli turk-soʻgʻdiy nikohlari va oilaviy aloqalar qayd etilgan. Gʻarbiy Turk xogonligi hukmdori Ton-yabgu xoqon (618-630) davrida Samarqand hukmdori bilan oilaviy munosabatlar oʻrnatildi - Ton-yabgu xoqon unga qizini berdi. 711-yil 27-aprelda tuzilgan nikoh shartnomasiga koʻra, Turkiylar vakili Oʻt-tegin va soʻgʻdiy Dugʻdgoncha oʻrtasidagi nikoh qayd etilgan. Shunday qilib, qadimgi Soʻgʻdda oʻtroq aholisining bir qismini, eroniyzabon Suʼgʻdiylar bilan bir qatorda turkiyzabon aholi tashkil qila boshlagan. Turkiy-soʻgʻdiy madaniy aloqalar kuchli bolgan. Muʼg hujjatlarining soʻgʻdiycha matnlarida turkiy tildan kirib kelgan soʻzlar mavjud: yttuku - „joʻnatish“, „elchixona“; bediz va boshqalar. Mashhur sharqshunos M. Andreevning soʻzlariga koʻra, sugʻd tilidan baʼzi soʻzlar oʻzbek tilida uchraydi, masalan, kup - koʻp (oʻzbekcha koʻp), katta - katta (oʻzbekcha katta), kalta - qisqa yoki yosh (oʻzbekcha kalta).
Manhattan Beach (California)
Geografiyasi
Maydoni — 10,208 km2. Shundan 10,197 km2 quruqlik, 0,010 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 20 m balandlikda joylashgan.
Oʻzbeklar
Oʻzbeklarning shakllanish jarayoni
thumb|Samarqand shahridagi Qoraxoniylar sulolasining qarorgohi, 11-13 asr boshlari, hozigi Afrosiyob xarobalari Qoraxoniylar davrida (10—12-asrlar) Movarounnahr va Xorazmda siyosiy hokimiyat turkiy sulolalarga oʻtishi munosabati bilan oʻzbek xalqi etnogenezining yakuniy bosqichi boshlandi. Gʻarbiy Qoraxoniylar davlati doirasida hozirgi oʻzbeklarga xos turkiy etnos qaror topdi va mazkur davrda oʻzbek xalqiga xos elatni belgilovchi hudud, til, madaniyat, tarixiy qismatining umumiyligi, etnik oʻzlikni anglash, etnosning uyushqoqligi maʼlum bir davlat doirasida boʻlishi, din umumiyligi va bir qancha shu kabi boshqa etnik alomatlar shakllangan. Bu davrda oʻzbeklarning umum elat tili qaror topdi. Movarounnahr va unga tutashgan mintaqalarda yashovchi koʻchmanchi turkiyzabon aholi: qarluq, chigil, yagʻmo, tuxsi, xalach, argʻin, oʻgʻuz, qipchoq, uz, qangʻli singari urugʻlar oʻzlarini bir xalq sifatida anglay boshlaganlar. Umuman olganda, 11 — 12-asrning 1-yarmida oʻzbeklar xalq sifatida shakllangan.
10 asrga kelib Qoraxoniylar davlatida qadimiy turkiy yozma matnlar anʼanalarini davom ettirgan holda adabiy til rivojlandi. 10 asr rasmiy qoraxoniylar tili qadimgi qarluk lahjalari grammatik tizimiga asoslangan edi.
Fladnitz im Raabtal
Fladnitz im Raabtal Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6.32 km2. 751 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Oʻzbeklar
Oʻzbeklarning shakllanish jarayoni
13-asr boshlarida Chingizxon istilosi davrida moʻgʻul qoʻshinlari tarkibida koʻp sonli turkiy etnoslar ham kirib keldi. 15-asrga qadar esa ushbu etnoslarning deyarli koʻp qismida mahalliy aholi bilan aralashuv jarayoni sodir boʻldi va ular shakllangan oʻzbek elatining keyingi taraqqiyotida malum darajada iz qoldirdilar.
Chigʻatoy ulusi tilining rivojlanishi hamda keyinchalik Amir Temur va temuriylar davrida yuz bergan yuksak iqtisodiy va madaniy taraqqiyot natijasida Movarounnahrda adabiy til takomillashib, bu til ilmiy adabiyotlarda „turkiy“ yoki „chigʻatoy turk“ tili deb nomlangan.
Nafas yo'llarining traxeyasi
Traxeya (lot. trachea) — bu odam va umurtqali hayvonlar nafas yoʻllarining hiqildoqdan keyingi qism naycha boʻlib, uning orqa qismi tekislanib, girtlakning pastki qismidan toʻrtinchi dorsal vertebra qismiga qadar choʻzilib, u yerda ikki asosiy bronxiyani keltirib chiqaradi.
Oʻzbeklar
Oʻzbeklarning shakllanish jarayoni
Movarounnar va Xurosonni bir davlatga birlashtirgan Amir Temur turkiy adabiy tilni rivojlantirishga alohida eʼtibor bergan. 1391-yilda Toʻxtamishga qarshi yurish paytida Temur Oltin Shokiy togʻining yonida chigʻatoy tilidagi va arab tilida matnini oʻz ichiga olgan yozuvni yozishga buyurdi. Asl nusxada, xususan, shunday yozilgan edi:... Turonning sultoni Temurbek uch yuz ming cherik birla islom uchun Tuktamish hon bulgʻar xoniga yuridi...
Nafas yo'llarining traxeyasi
Gistologiyasi
Gistologik nuqtai nazardan u uch xil to'qima qatlamidan iborat boʻlib, ular shilliq qavat, submukoza va adventitiya deb nomlanadi.
Traxeyaning shilliq qavati
Oʻzbeklar
Oʻzbeklarning shakllanish jarayoni
Yarim koʻchmanchi oʻzbeklarning yetakchisi Shayboniyxonning oʻzbek tilining rivojlanishiga hissa qoʻshgan. Uning Oʻrta Osiyo turkiy adabiy tilida yozilgan sheʼrlar toʻplami hozirda Istanbuldagi Topkapi qoʻlyozmalar toʻplamida saqlanmoqda. Uning falsafiy va diniy asarining qoʻlyozmasi: 1508-yilda Oʻrta Osiyo turkiy adabiy tilida yozilgan „Bahr ul-Xudo“ Londonda saqlanadi. Shayboniyxon 1507-yilda Xurosonni qoʻlga kiritgandan koʻp oʻtmay Oʻrta Osiyo turkiy - chigʻatoy tilida „Risola-yi maorif-i Shayboniy“ nomli nasriy asar yozgan va uning oʻgʻli Muhammad Temurga bagʻishlangan (qoʻlyozma Istanbulda saqlanmoqda).
Nafas yo'llarining traxeyasi
Gistologiyasi
Bu traxeyaning ichki qismini qoplaydigan qatlam (qoplama qatlami) va submukozadan juda qalin elastik tolalar toʻplami bilan ajralib turadi. U nafas olish epiteliyasidan (kiprikli psevdostratifikatsiyalangan epiteliy) va subepitelial biriktiruvchi toʻqimalarning lamina propriyasidan iborat.
Oʻzbeklar
Oʻzbeklarning shakllanish jarayoni
Oʻzbeklarning 9-16 asrlardagi tarixi bilan qator olimlar shugʻullangan va koʻplab kitob va maqolalar eʼlon qilishgan. Masalan V.Bartold, Boris Kochnev, Elena Davidovich, Aleksandr Bernshtam, M.Masson, Solih Mutallibov, L.Rempel, Nina Nemtseva, Yuriy Buryakov, A.Anorboev, Sh.Kamoliddinov, Ahmadali Asqarov, Khudoyberdi Doniyorov, Mutal Ermatov, Mavlon Vaxobov, Karim Shoniyozovlar chuqur tadqiqotlar olib borisgan.
Etnonim
Oʻzbek etnonimining kelib chiqishi toʻgʻrisida bir nechta tahminlar mavjud. Shaxsiy ism sifatida oʻzbek soʻzining birinchi eslatilishi XII asrga toʻgʻri keladi. Oʻzbek soʻzi Turkiy qabilalari orasida Movarounnahrda XIII asr moʻgʻullar kelguniga qadar paydo boʻlgan.
Nafas yo'llarining traxeyasi
Gistologiyasi
Adventitiya
Oʻzbeklar
Etnonim
XII asr arab tarixchisi Usoma ibn Munqiz „Taʼlim kitobida“ Saljuqiylar davrida 1115—1116-yildagi yoʻlboshlovchilaridan biri amir Oʻzbek degan Mosul hukmdori boʻlganligini taʼkidlaydi.
Nafas yo'llarining traxeyasi
Gistologiyasi
Adventitiya traxeyaning katta qismi ko'krakdan tashqarida, bo'yinning old qismida va qizilo'ngachning oldida joylashgan. Keyin u ko'krak qafasining orqa qismiga (mediastinum), sternum orqasida, toʻrtinchi dorsal vertebra qismiga yetib borguniga qadar kirib, u yerda ikkiga boʻlinadi. Traxeyaning boshlangʻich qatlami. Bu traxeyaning eng tashqi qatlami boʻlib, u fibroelastik biriktiruvchi toʻqima, gialin xaftaga va tolali biriktiruvchi toʻqimalardan iborat. Traxeyani boʻynidagi qiziloʻngach biriktiruvchi toʻqimalar kabi qoʻshni tuzilmalarga mahkamlashda ishlaydi.
Oʻzbeklar
Etnonim
Tarixchi Rashiduddinning yozishicha, Tabrizda hukmronlik qilgan Eldegiziylar sulolasining soʻnggi vakili Oʻzbek Muzaffar (1210—1225) boʻlgan
Nafas yo'llarining traxeyasi
Gistologiyasi
Traxeyaning submukozal qatlami. Submukozal qatlamda zich va notekis fibroelastik toʻqimalarga singib ketgan shilliq va seromukozal bezlar mavjud. U shilliq qavat va adventitiya oʻrtasida fazoviy joylashib, qon va limfa tomirlariga boy. Ushbu qatlamdagi bezlarning kanallari kalta boʻlib, epiteliyning lamina propriyasini teshib, mahsulotlarini traxeyaning ichki yuzasiga toʻkib tashlaydi. Adventist qatlam — bu trakeal halqalar joylashgan boʻlib, ular oʻndan ortiq gialin xaftaga ega. Aytilgan uzuklar „S“ yoki taqa shaklida; taqaning „ochiq“ qismi traxeyaning orqa tomoniga, yaʼni go'shakning dorsal qismiga yoʻnaltirilgan #.
Oʻzbeklar
Etnonim
Tarixchi Mutal Ermatov oʻzbek soʻzi „Oʻzlar“ urugʻi nomidan kelib chiqqan deb taxmin qilgan qilgan
Nafas yo'llarining traxeyasi
Kasalliklar
Barcha organik to'qima singari, traxeya ham tug'ma muammolar, infeksiyalar va yaxshi yoki xavfli o'smalar natijasida yuzaga keladigan ba'zi konformatsion o'zgarishlarga va tirnash xususiyati beruvchi moddalarning doimiy inhalatsiyasi tufayli uning tarkibidagi o'zgarishlarga ta'sir qiladi.
Oʻzbeklar
Etnonim
Tarix fanlari doktori, professor R. G. Mukminova oʻzbeklarning etnik ismini Oʻzbek xon nomi bilan bogʻlashga qarshi qoʻshimcha dalillar keltirgan. Sharofiddin Ali Yazdiy Oʻzbek xon davridan ancha oldin 1289-yilgi voqealar haqida xabar berib, Tabriz viloyatidagi oʻzbek qoʻshinlarining yurishini eslatib oʻtadi.