cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Asab tizimini zaharlovchi paralitik moddalar
Ishlatish mumkin boʻlgan holatlar
Birinchi bunday hodisa 1988 yil 16 martda sodir bo'lgan. Iroq harbiy-havo kuchlari Iroq Kurdistoni viloyatining Xalabja shahrini bombardimon qildi. Ma'lum ma'lumotlarga ko'ra, besh soat ichida kamida o'n to'rtta reyd o'tkazilgan. Zarin, tabun va VX yuklangan havo bombalaridan foydalanilgan. Shunday qilib, omon qolgan guvohlar NPOVga xos bo'lgan zarar belgilarini tasvirlab berishdi, shuningdek, portlashning dastlabki daqiqalarida haddan tashqari pishgan olma hidiga ishora qilishdi. Eng yuqori hisob-kitoblarga ko'ra, ushbu hujum qurbonlari soni 15 ming kishidan oshgan.
1995 -yil 20-martda “ Aum Shinrikyo ” diniy sektasi Tokio metrosida zarindan foydalangan holda terakt uyushtirdi. Terrorchilar 1 litr sigʻimli bir nechta muhrlangan qoplardan foydalangan, ularni bir necha metro vagonlari ichiga teshib oʻtgan. Halok boʻlganlar (13 kishi) polga toʻkilgan zarin bugʻidan kuchli zaharlanishgan, yana 6 mingga yaqin kishi esa turli darajadagi zaharlanishgan. Katta ehtimol bilan, agar zarin aerozol shaklida ishlatilgan bo'lsa, qurbonlar soni nomutanosib ravishda ko'proq bo'lar edi.
Fiziologik ta'sir
Barcha toksik asab agentlari har qanday ta'sir qilishi bilan, albatta zaharlanishni keltirib chiqaradi: nafas olish, og'iz orqali va teri orqali rezorbsiya. Shu bilan birga, faqat ularning o'rtacha halokatli kontsentratsiyasining qiymati farqlanadi.
Antixolinesterazlik ta'sir
right|thumb|382x382px| Sinapslararo bo'shliqda antikolinesteraza ta'sirining sxematik tasviri: NPO molekulalari (qizil jismlar) AChE (sariq jismlar) bilan kovalent bog'lanish hosil qiladi, atsetilxolin (ko'k jismlar) gidrolizini bloklaydi. Organofosfat birikmalari xolinesteraza inhibitörleridir. FOS ta'sirining asosiy mexanizmi ularning neyrotransmitter bo'lgan atsetilxolin gidrolizini katalizlovchi atsetilxolinesteraza fermentini tanlab inhibe qilishdir. Sog'lom organizmda asetilxolinning gidrolizi doimiy ravishda sodir bo'ladi va mushaklarning dam olish holatiga qaytishiga imkon beruvchi nerv impulsining uzatilishini to'xtatish uchun zarurdir. Organofosfat bilan zaharlanganda hosil bo'lgan fosforlangan xolinesteraza, atsetillanganidan farqli o'laroq, kuchli birikma bo'lib, o'z-o'zidan gidrolizga uchramaydi. Xolinesteraza inhibisyoni jarayoni ikki bosqichli jarayondir. Birinchi bosqichda teskari, ya'ni beqaror bloklanish, ikkinchi bosqichda esa fermentning qaytarilmas bloklanishi sodir bo'ladi.
Shunday qilib, antikolinesteraza moddalari ta'sirida atsetilxolin molekulalarining yo'q qilinishi inhibe qilinadi va u xolinergik retseptorlarga uzluksiz ta'sir qilishda davom etadi. NPOV bilan zaharlanish endogen (ichki kelib chiqishi) atsetilxolin bilan zaharlanish natijasida kelib chiqqan xolinergik retseptorlarning umumiy haddan tashqari qo'zg'alishiga olib keladi. Asetilkolin doimiy ravishda xolinergik (uning ta'siriga sezgir) retseptorlarini qo'zg'atishni boshlaydi, bu birinchi navbatda kuchli qo'zg'alishni, so'ngra organlar va to'qimalarning falajini keltirib chiqaradi. Shu munosabat bilan, NPO zaharlanishining asosiy alomatlari atsetilxolin vositachiligi bilan ta'minlangan bir qator tuzilmalar va organlarning tana faoliyati uchun nomaqbul, ortiqcha namoyon bo'lishi sifatida talqin qilinishi mumkin. Avvalo, bu nerv hujayralari, chiziqli va silliq mushaklar, shuningdek, turli bezlar.
Xolinergik retseptorlarga bevosita ta'sir qilishi
Hozirgi vaqtda NPO ning xolinergik retseptorlarga bevosita qo'zg'atuvchi ta'siri haqida dalillar mavjud. Organofosfatlarning xolinergik retseptorlarga to'g'ridan-to'g'ri ta'siri zaharli moddaning yuqori toksik dozalarida namoyon bo'ladi va asosan H-xolinergik (nikotinga sezgir) tizimlarning bevosita qo'zg'alishida (falajda) namoyon bo'ladi, bu esa o'z navbatida nikotin-nikotinni aniqlaydi, zaharlanish oqibatlari kabi. Shu bilan birga, muskaringa o'xshash ta'sir endi yaxshi sabablarga ko'ra xolinesteraza inhibisyonining natijasi deb hisoblanadi.
Xolinergik bo'lmagan ta'sir mexanizmlari
Nerv agentlari xolinesteraza bo'lmagan ma'lum fermentlar va xolinergik bo'lmagan biologik tuzilmalar bilan bevosita ta'sir o'tkazishga qodir.
Xolinergik bo'lmagan mexanizmlar odatda dixlofos kabi ko'plab pestitsidlarni o'z ichiga olgan kamroq zaharli organofosfatlarning ta'sirida katta rol o'ynaydi. Ko'pincha bu komponent preparatning kichik dozalari tanaga qayta kiritilganda o'zini namoyon qiladi, aniq xolinergik reaksiyalarni keltirib chiqara olmaydi.
Klinik koʻrinishi
Zararlanish belgilarining rivojlanish ketma-ketligi OPning tanaga kirish yo'llari, zarar yetkazuvchi dozaning kattaligi va turli xil OPlarning ta'sir qilish xususiyatlari, birinchi navbatda ularning biologik muhitda kimyoviy barqarorligi bilan chambarchas bog'liq, himoya fiziologik to'siqlarni yengishning turli tezligi - gistogematik va gemato-ensefalik to'siqlari. Kirish yo'llariga ko'ra nafas olish, teri, oshqozon-ichak shakllari farqlanadi.
Zaharlanish darajasiga qarab, birinchi navbatda, xolinesteraza faolligi ko'rsatkichlari farqlanadi. Og'irlik darajasiga koʻra 3 daraja farqlanadi:
Oqimi boʻyicha bo'lishi mumkin:
Yengil darajadagi zararlanish- modda ta'sir qilgandan keyin bir necha daqiqadan soʻng sodir bo'ladi. Yengil zaharlanish hissiy labillik bilan tavsiflanadi. Ko'rishning buzilishi bilan bog'liq alomatlar ustunlik qiladi - ko'rish keskinligining pasayishi, mioz, lakrimatsiya, ko'z ichi bosimining pasayishi, kon'yunktiva giperemiyasi. Ba'zida sternum orqasida og'riq boʻladi, yurak tezligining biroz oshishi, ba'zi hollarda - qon bosimining oshishi. Nafas olish organlari tomonidan - nafas olish qiyinlishuvi, ekspirator dispnoye- bronxospazm, o'pkaning hayotiy qobiliyatining pasayishi. Oshqozon-ichak shakli: ko'ngil aynishi bilan namoyon bo'ladi, tuprik, qorin bo'shlig'i bo'ylab og'riq (ichak spazmi). Yengil zaharlanishda qonda sezilarli o'zgarishlar kuzatilmaydi, ba'zida qisqa muddatli leykotsitoz kuzatiladi. Xolinesteraza faolligining pasayishi boshlang'ich darajasining 30-50% ni tashkil qiladi.
O'rtacha og'irlikdagi zaharlanish bilan bronxial astmada astma xurujlariga o'xshash bronxospastik inqiroz paydo bo'ladi. Hujumlar 10-15 daqiqadan so'ng takrorlanadi, interiktal davrda nafas olish qiyinlashadi. Qo'rquv hissi, asabiylashish, hissiy labillik atrof-muhitni idrok etishni buzadi. Toksik nefropatiyaning o'rtacha hodisalari. Boshqa alomatlar: ko'p miqdorda so'lak oqishi, bronxlar, ter bezlari sekretsiyasining ko'payishi, yuqori qon bosimi, qusish, diareya, qorin og'rig'i. Fibrillyar mushaklarning chayqalishi kuzatiladi. O'quvchilar keskin siqilgan. Qonda, chapga siljish bilan neytrofil leykotsitoz, xolinesteraza faolligi boshlang'ich darajadan 50-70% ga kamayadi.
Ogʻir darajali zaharlanishda patologik holatning chaqmoqdek tez va o'tkir rivojlanishi kuzatiladi. Mioz bir daqiqa ichida sodir bo'ladi (terminal davrda qorachigʻlar kengayishi mumkin). Teri oq va nam. Zaharlanishdan 2-4 minut o'tgach, nafas olish yetishmovchiligiga olib keladigan bo'g'ilish xurujlari vaqti-vaqti bilan boshlanadi. Arterial gipotenziya va bradikardiya qayd etiladi. 5-7 daqiqada klonik-tonik konvulsiyalar va alohida mushak guruhlarining mushaklarining burishishi paydo bo'ladi. Og'iz va burundan ko'pikli suyuqlik chiqariladi, beixtiyor siyish va defekatsiya kuzatiladi. Qonda sezilarli leykotsitoz, xolinesteraza faolligini boshlang'ich darajadan 70-80% ga inhibe qiladi. O'n daqiqa ichida - areflexia va adynamia bilan koma. O'lim asfiksiya natijasida - nafas olish mushaklari falajining natijasi - yoki vazomotor markazning falajlanishi va 10-15 daqiqada yurakning to'xtab qolishi natijasida sodir bo'ladi.
Terapiya
Nerv agentlari bilan ta'sirlanganlarga shoshilinch yordam ikki yo'nalishda amalga oshiriladi: NPOlarni tanaga qabul qilishni to'xtatish va murakkab antidot terapiyasi.
NPOlarni tanadan olib tashlash
Agar NPOV tanaga nafas olish yo'li bilan kirgan bo'lsa, u holda zararlangan odamga gaz niqobi qo'yiladi. Teri yoki ko'rinadigan shilliq pardalar bilan aloqa qilganda, u suv bilan yuviladi, tananing ochiq joylari IPP-8 dan suyuqlik bilan ishlanadi va gidroksidi eritmalar bilan yuviladi. Ushbu tadbirlarni 3 daqiqaga kechiktirish zararlanganlarning 30%, 5 daqiqada - 50%, 10 daqiqaga kechikish bilan 100% o'limga olib keladi.
Oshqozon-ichak traktidan OBni olib tashlash uchun oshqozon naycha orqali yuviladi, ich oʻtkazuvchi beriladi va yuqori sifonli ho'qna buyuriladi. Oshqozon 10-15 litr sovuq suv (12-15 ° S) bilan yuviladi, so'ngra zond orqali suvda suyultirilgan vazelin moyi yoki magniy sulfat kiritiladi. Oshqozonni yuvish suyuq suspenziya shaklida suv bilan birga faollashtirilgan ko'mir bilan mumkin. Kelajakda oshqozonni yuvish va sifonli ho'qnalar har kuni moddaning muskarin va nikotinga o'xshash ta'sirini yo'qotmaguncha amalga oshiriladi. Majburiy diurez qon oqimidan moddani olib tashlash va FOV gidrolizining eruvchan mahsulotlarini siydik bilan chiqarish uchun ishlatiladi. Detoksifikatsiyaning jarrohlik usullari qonni FOV va ularning parchalanish mahsulotlaridan favqulodda tozalash uchun ham samaralidir: gemosorbsiya, gemodializ, peritoneal dializ.
Antidot terapiyasi
right|thumb|250x250px| Individual birinchi yordam to'plami AI-4. Antidot NPOV (3) - qizil qopqoqli shprits naychasida. FOVni yo'qotish uchun kompleks antidot terapiyasi, bir tomondan, xolinergik retseptorlarni blokirovka qilishga va endogen atsetilxolinning toksik ta'siriga to'sqinlik qilishga asoslangan; boshqa tomondan, atsetilxolin metabolizmini normallashtirish uchun xolinesteraza faolligini tiklash bo'yicha kurash olib boriladi. Shunday qilib, asab agenti antidotlari ikki guruhga tegishli: xolinolitiklar va xolinesteraza reaktivatorlari.
Xolinolitik vositalar atsetilxolinning xolinergik tizimlar bilan o'zaro ta'sirini oldini oladigan yoki to'xtatadigan moddalardir. Antikolinerjiklarni kiritish zaharlanishni sezilarli darajada yumshatadi: nafas olish tekislanadi, bronxospazm, bronxoreya, gipersalivatsiya yo'qoladi, gipoksiya yo'qoladi. Antikolinerjiklar guruhidan atropin FOV mag'lubiyati uchun umumiy tan olingan antidot hisoblanadi.
Taqiqlash va yo'q qilish
1993 yil 13-yanvardagi Kimyoviy qurollar bo'yicha Parij konventsiyasi (CWC) tomonidan kimyoviy qurollarni ishlab chiqish, ishlab chiqarish, to'plash va ishlatish taqiqlangan. Rossiya va Qo'shma Shtatlar (dunyoda to'plangan asab agentlarining deyarli 100% egalari) xuddi shu kuni ular xam imzoladilar. Konventsiya NNTlarning uchta toifasini qamrab oladi:
shuningdek, O,O-Dietil S-(2-(dietilamino)etil)fosforotiolat (“ amiton ”) va ularning barcha prekursorlari.
Rossiyada kimyoviy qurollarni yo'q qilish yettita joyda, shu jumladan NPOV - Maradikovskiy arsenalida va Penza viloyatidagi Leonidovskiy kimyoviy qurol zavodida amalga oshirildi. 2012-yil avgust holatiga koʻra, aksiyalarning 65% yoʻq qilingan. 2017-yilda Rossiyada kimyoviy qurollarni yo'q qilish to'liq yakunlandi.
NPO dan foydalanish asosan natriy gidroksid yordamida ishqoriy gidroliz orqali amalga oshiriladi, bu fosfor va oltingugurt atomlari yoki fosfor va kislorod o'rtasidagi bog'lanishni buzadi. Masalan: center|600x600px center|600x600px
Tasniflash
Nerv agentlari ikki sinfdagi zaharli moddalarni oʻz ichiga oladi: G seriyali va V seriyali (G — G ermandan (Немецкий), V — V katta Ядовитый). Ikki xonali harfli shifr bilan ushbu BOVlarning Amerika belgilanishi odatiy holga aylandi.
Samarqand - Ashxobod Turkmanboshi avtomagistrali
Samarqand - ASHXOBOD TURKMANBOSHI AVTOMAGISTRALI (m³7) — xalqaro ahamiyatli magistral avtomobil yoʻli. Umumiy uz. 1581 km. Yoʻl Samarqand shahridan boshlanib, Buxoro— Turkmanobod (Chorjoʻy) — Mari orkali Kaspiy dengizi qirgogʻida Turkmanboshi portida tugaydi. Yoʻlning Oʻzbekiston hududidagi uz. 365 km, shundan 283 km I toifali, 82 km II toifalidir. Yoʻlning 62 km sementbeton, qolgan qismi asfaltbeton qoplamali. Yoʻldagi kunlik transport harakati jadalligi 13438 avtomobil/ kunni tashkil kiladi (2003). Yoʻlning oʻtmish tarixi 1928-yillardan boshlanadi. Dastlab shagʻaltosh qoplamali boʻlib, Samarqand— Navoiy—Buxoro viloyatlarini oʻzaro bogʻlovchi asosiy yoʻl boʻlgan. 1950—63 yillarda yoʻl qattiq qora qoplamali kdlib qayta qurilgan (k. Zarafshon trakti). Keyinchalik sobiq Ittifok davrida yoʻl qoʻshni Turkmanistonning Krasnovodsk (hozirgi Turkmanboshi) port shahrigacha davom etdirilib, m³7 xalqaro avtomagistrali deb qayta nomlangan. Hozir bu avtomagistral Yevropa Ittifoqining Kale sh. (Fransiya)dan boshlanib Belgiya, Germaniya, Polsha, Ukraina, Rossiya, Qozogʻiston, Oʻzbekistan, Kirgʻiziston orqali oʻtib, qoʻshni Qozogʻistonning Olmaota shahrida tugaydigan katta YE40 xalqaro avtomagistralining respublikamiz hududidan Buxoro—Navoiy—Samarqand orqali oʻtuvchi qismiga kiradi.
Adabiyot
Tohirjon Mirzayev.
Kindle Store
Kindle Store Amazon tomonidan oʻzining chakana savdo veb-saytining bir qismi sifatida boshqariladigan onlayn elektron kitoblar tijorat doʻkoni boʻlib, unga istalgan Amazon Kindle, Fire plansheti yoki Kindle mobile ilovasidan kirish mumkin. 2007-yil noyabr oyida Kindle taqdimotida doʻkonda AQSh doʻkonida 88 000 dan ortiq raqamli nomlar mavjud edi. Bu raqam 2008-yil oxiriga kelib 275 000 dan oshdi va 2011-yil avgustida 765 000 dan oshdi. 2014-yil iyul oyida 2,7 milliondan ortiq nomlar mavjud edi. 2018-yil mart oyi holatiga koʻra, AQShda olti milliondan ortiq nomlar mavjud. Doʻkondagi kontent onlayn xarid qilinadi va kontentni foydalanuvchi qurilmasiga yetkazish uchun Wi-Fi yoki Amazon Whispernet yordamida yuklab olinadi. Amazon doʻkonga olib kelgan yangiliklardan biri foydalanuvchilarga elektron kitobni tezda sotib olish imkonini beruvchi bir marta bosish orqali xarid qilish edi. Kindle doʻkoni xaridlar tarixi, koʻrib chiqish tarixi va oʻqish faoliyatini koʻrib chiqadigan, soʻngra foydalanuvchiga yoqadigan materialni taklif qiladigan tavsiya mexanizmidan foydalanadi.
Whispersync
Whispersync — Kindle doʻkonidan xarid qilingan elektron kitoblar uchun taqdim etilgan xizmat boʻlib, mijozlarga oʻqish jarayoni, xatchoʻplar va boshqa maʼlumotlarni Kindle qurilmalari va Kindle ilovalarida sinxronlashtirish imkonini beradi. Xizmat 2009-yil fevral oyida Kindle 2 ning chiqarilishi bilan debyut qildi.
Kutubxona krediti
Kutubxona krediti 2011-yil oxirida Amazon Prime aʼzolari uchun Kindle elektron oʻquvchisi bilan qoʻshilgan. Bu imtiyoz Kindle foydalanuvchilarining Lending Librarydan foydalanish imkonini beradi, u yerda foydalanuvchilar 2014-yil iyul holatiga koʻra 600 000 dan ortiq kitoblar orasidan har bir kalendar oyiga Kindle doʻkonidan bepul birini tanlab, bitta elektron kitob olishlari mumkin. Kutubxona keyinchalik Fire planshetlarini oʻz ichiga olgan holda kengaytirildi va 2018-yil fevral oyida 1,7 milliondan ortiq nomlar mavjud edi. thumb|upright|Kindle Store
Cheksiz
2014-yil iyul oyida Amazon Kindle Unlimited (Cheksiz) obuna xizmatini qoʻshdi, u dastlab 638 000 dan ortiq nom va 7 000 dan ortiq audiokitoblarga oylik 9,99 dollar toʻlov evaziga cheksiz kirishni taklif qildi. 2015-yil iyun oyi holatiga koʻra, Kindle Unlimitedda Houghton Mifflin Harcourt, Lonely Planet, Pottermore, Simon & Schuster va Timber Press kabi nashriyotlardan bir milliondan ortiq nomlar mavjud edi. 2017-yil fevral holatiga koʻra, Kindle Unlimitedning AQSH versiyasi 290 000 dan ortiq xorijiy tillarni oʻz ichiga olgan 1,5 milliondan ortiq nomlarni oʻz ichiga oladi. Amazon mualliflarga har bir sahifa stavkasidan foydalangan holda toʻlaydi va 2016-yilda mualliflarga qariyb 200 million dollar toʻlangan. 2019-yilda Amazon Kindle Unlimitedga kontent taqdim etuvchi mualliflar va noshirlarga 300 million dollardan ortiq pul toʻlagan.
Elektron kitoblar narxi
thumb|left | 200px | Kindle mahsuloti 2007-yil oxirida yangi nashrlar va New York Timesning eng yaxshi sotuvluvchi gazetalari doʻkonda taxminan 11 dollarga taklif qilindi, koʻplab kitoblarning birinchi boblari bepul namunalar sifatida taqdim etildi. Koʻpgina nomlar, shu jumladan baʼzi klassiklar, bepul yoki arzon narxda taklif etiladi, bu kitobni Kindle formatiga moslashtirish xarajatlari bilan bogʻliqligi aytilgan. RSS orqali jurnallar, gazetalar va bloglar oylik obuna toʻlovi evaziga yoki bepul sinov muddati davomida taqdim etiladi. Gazetaga obuna narxi oyiga 1,99 dollardan 27,99 dollargacha; jurnallar oyiga $1,25 dan $10,99 gacha, bloglar esa oyiga $0,99 dan $1,99 gacha haq oladilar. 2009-yilning Rojdestvo kunida Amazonning elektron kitoblar savdosi birinchi marta bosma nashrlarni bir kunga ortda qoldirdi. Xalqaro foydalanuvchilar uy manzili sifatida koʻrsatilgan mamlakatga qarab elektron kitoblar uchun turli narxlarni toʻlashlari mumkin.
Fayl formatlari
Kindle Store foydalanish shartlari Amazon formatidagi elektron kitoblarni boshqa foydalanuvchiga yoki boshqa turdagi qurilmaga oʻtkazishni taqiqlaydi. Biroq, Amazonga baʼzi elektron kitoblarni cheklangan miqdorda kreditlash imkonini beradi.
Nanorobot
thumb| Nano-shesternya Nanorobotlar yoki nanobotlar — oʻlchami molekulalarga teng keladigan (100 nm dan kam), harakatlanish, ahborotni qayta ishlash va uzatish, dasturlarni bajarish funksiyasiga ega boʻlgan robotlar.
Oʻz nusxalarini yaratishga, yaʼni oʻz-oʻzini koʻpaytirishga qodir nanorobotlar replikatorlar deb ataladi. Bunday nanomashinlar Richard Feynmanning 1959-yili chiqqan „Pastda joy toʻlib toshib yotibdi“ asarida asoslab beilgan 1986-yilda Erik Dreksler oʻzining „ Yaratish mashinalari: Nanotexnologiyaning yaqinlashib kelayotgan davri“ kitobida ularni yaratish imkoniyatlarini koʻrib chiqib, „nanobot“ atamasini fanga kiritdi.
Boshqa taʼriflar nanorobotni nano oʻlchamdagi obyektlarga bevosita taʼsir oʻtkaza oladigan yoki nano oʻlchamdagi obyektlarni boshqarishga qodir boʻlgan mashina sifatida tasvirlaydi. Natijada, atom-kuchi mikroskopi kabi yirik qurilmalarni ham nanorobotlar deb hisoblash mumkin, chunki u nano oʻlchamdagi obyektlarni boshqara oladi. Bundan tashqari, hatto nano oʻlchamdagi aniqlik bilan harakatlana oladigan oddiy robotlarni ham nanorobotlar deb hisoblash mumkin.
„Nanorobot“ soʻzidan tashqari, „nanit“ va „nanogen“ iboralari ham qoʻllaniladi, ammo birinchi variant hali ham jiddiy muhandislik tadqiqotlari kontekstida texnik jihatdan toʻgʻri atama boʻlib qolmoqda.
Nanorobotlar nazariyasi
Nanorobotlar mikroskopik hajmga ega boʻlganligi sababli, ularning koʻpchiligi mikroskopik va makroskopik muammolarni hal qilishda birgalikda ishlashga muhtoj boʻlishi mumkin. Nazariya replikatsiya qilishga qodir boʻlmagan nanorobotlar toʻdalarini (yaʼni „Utilitar tuman“) va atrof-muhitda oʻz-oʻzini koʻpaytirishga qodir boʻlgan (" kulrang shilliq " va boshqa variantlar) nanorobotlarni koʻrib chiqadi.
Shu bilan birga, bemorga inyektsiya qilinadigan va nano miqyosda simsiz aloqa rolini bajaradigan tibbiy nanorobotlarni yaratish rejalashtirilmoqda. Bunday nanorobotlarni oʻz-oʻzidan nusxa koʻchirish yoʻli bilan ishlab chiqarish mumkin emas, chunki bunda nusxa koʻchirishda xatolik kelib chiqib, nanoqurilmaning ishonchliligini pasaytirishi va tibbiy vazifalarning bajarilishini oʻzgartirishi mumkin. Buning oʻrniga nanorobotlarni ixtisoslashtirilgan tibbiy nanofabrikalarda ishlab chiqarish rejalashtirilmoqda.
Nanorobotlar konstruksiyasi
thumb| molekulyar propeller Nanorobotlarni ilmiy tadqiq qilish yoʻnalishining rivojlanishi munosabati bilan ularning oʻziga xos dizayni masalalari hozirda eng dolzarb hisoblanadi. Ushbu muammoni hal qilish boʻyicha tashabbuslardan biri 2000-yilda Robert Fraytas va Ralf Merkle tomonidan asos solingan Nanofabrikalarni rivojlantirish boʻyicha hamkorlik boʻlib, u amaliy tadqiqot dasturini ishlab chiqishga qaratilgan, bunda ish boshqariladigan olmos mexanosintetik nanofabrikasini yaratishga qaratiladi. Natijada olmos birikmalari asosida tibbiy nanorobotlar ishlab chiqariladi.
Buning uchun zondlash, molekulalar oʻrtasidagi kuch bogʻlanishlarini boshqarish va navigatsiya texnologiyalari ishlab chiqilmoqda. Manipulyatsiya asboblari, harakatlantiruvchi apparatlar (molekulyar motorlar) va „bort kompyuteri“ loyihalari va prototiplari yaratilmoqda.
Harakat apparati
thumb| molekulyar motor Molekulyar dvigatel — nano oʻlchamli mashinalar boʻlib, ularga energiya bilan taʼsir etilganda aylanishga qodir. Molekulyar motorlarning asosiy xususiyati energiya qoʻllanilganda sodir boʻladigan takrorlanuvchi bir tomonlama aylanish harakatidir. Energiyani taʼminlash uchun kimyoviy, yorugʻlik va elektron tunnel usullari qoʻllaniladi.
Molekulyar dvigatellar bilan bir qatorda dizayni boʻyicha makroskopik analoglarga oʻxshash nanoelektr dvigatellar ham yaratilmoqda, ishlash printsipi kvant effektlaridan foydalanishga asoslangan dvigatellar ishlab chiqilmoqda. Suvda ishlaydigan nanodvigatellar ham yaratilmoqda.
Nanomobil
Nanomobil bir yoki bir nechta molekulalardan tashkil topgan, mustaqil harakatlana oladigan eng oddiy nanorobotdir. Energiya manbai vazifasini tashqaridan taʼminlangan elektr toki bajaradi. Tarixdagi birinchi nanomobillar poygasi 2017-yilda boʻlib oʻtdi.
3D bosib chiqarish
3D bosib chiqarish — bu 3D raqamli modeldan qatlam-qatlam jismoniy obyektni yaratish usuli. Nano oʻlchamdagi 3D bosib chiqarish aslida bir xil, ammo ancha kichikroq miqyosda 5-400 mikrometr masshtabdagi konstruksiyani chop etish uchun bugungi 3D printerlarning aniqligi ancha yaxshilanishi kerak.
3D bosib chiqarish va lazerli oʻyma (gravirovka)
Birinchi marta Janubiy Koreyaning Seul shahrida ishlab chiqilgan texnika ikki bosqichli 3D bosib chiqarish jarayonidan foydalandi: haqiqiy 3D bosib chiqarish va plitalarning lazerli oʻymakorligidan. Nano oʻlchovda aniqroq boʻlish uchun 3D bosib chiqarish jarayonida lazerli oʻyma mashinasi ishlatiladi. Ushbu texnika juda koʻp afzalliklarga ega. Birinchidan, bosib chiqarish jarayonining umumiy aniqligini yaxshilaydi. Ikkinchidan, texnika potentsial nanorobot segmentlarini yaratishga imkon beradi.
Ikki fotonli litografiya
3D printer fokuslangan lazer nurlari bilan toʻgʻri joylarda qotib qolgan suyuq qatrondan foydalanadi. Lazer nurlarining markazlashtirilgan nuqtasi harakatlanuvchi nometall yordamida qatron orqali yoʻnaltiriladi va kengligi bir necha yuz nanometr boʻlgan qattiq polimer chizigʻini qoldiradi. Ushbu usul qum donasi oʻlchamidagi haykallarni yaratishga imkon beradi. Ushbu texnika 3D nanoprinting standartlari boʻyicha yetarlicha tez hisoblanadi.
Potensial qoʻllash sferasi
Nanomashinlarning birinchi foydali qoʻllanilishi, agar ular paydo boʻlsa, tibbiy texnologiyada rejalashtirilgan boʻlib, ular saraton hujayralarini aniqlash va yoʻq qilish uchun ishlatilishi mumkin. Shuningdek, ular atrof-muhitdagi zaharli kimyoviy moddalarni aniqlashlari va ularning darajasini oʻlchashlari mumkin.
Texnologiyaning rivojlanish darajasi
2016-yil holatiga koʻra nanorobotlar yaratishning xali ilmiy-tadqiqot bosqichida hisoblanadi. Baʼzi olimlarning taʼkidlashicha, nanorobotlarning ayrim komponentlari allaqachon yaratilgan. Bir qator xalqaro ilmiy konferensiyalar nanoqurilma komponentlarini ishlab chiqishga va bevosita nanorobotlarga bagʻishlangan.
Molekulyar mashinalarning baʼzi ibtidoiy prototiplari allaqachon yaratilgan. Misol uchun, kimyoviy namunalardagi individual molekulalarni sanashga qodir, taxminan 1,5 nm kalitga ega boʻlgan sensor. Yaqinda Rays universiteti zamonaviy avtomobillarda kimyoviy jarayonlarni tartibga solishda foydalanish uchun nanoqurilmalarni namoyish etdi.
Eng murakkab nanorobot prototiplaridan biri 2008-yil oxirida Yorgen Kyems boshchiligidagi xalqaro guruh tomonidan yaratilgan „DNK box“dir. Qurilma muhitga maxsus DNK fragmentlarini qoʻshish orqali boshqariladigan harakatlanuvchi qismga ega. Kyemsning fikricha, qurilma " DNK kompyuteri " sifatida ishlashi mumkin, chunki uning asosida mantiqiy yechimlarni amalga oshirish mumkin. Qurilmaning muhim xususiyati bu DNK origami deb ataladigan yigʻish usulidir, buning yordamida qurilma avtomatik ravishda yigʻiladi.
2010 yilda makonda harakatlana oladigan DNK asosidagi nanorobotlar birinchi marta namoyish etildi.
2016-yilning yozida Drexel universiteti olimlari tomirlar orqali dori vositalarini tez yetkazib berish uchun kerak boʻladigan nanobotlarni yaratishga muvaffaq boʻldi. Elektromagnit maydon yordamida mutaxassislar eng kichik robotlarda yuqori tezlikni ishlab chiqishga muvaffaq boʻlishdi. Yangi ishlanma dori vositalarini organizmning qon tomirlari orqali yuborishni osonlashtiradi. Ularning xulosalari va ixtiro tafsilotlari Scientific Reports tomonidan chop etilgan maqolada aks ettirilgan. Elektromagnit maydon robotlarga taʼsir qilib, ularning aylanishiga sabab boʻladi. Zanjirga ulangan 13 ta nanobot soniyasiga 17,85 mikrometrgacha tezlikka erishadi. Kuzatishlar davomida olimlar maksimal tezlikka erishilganda kichikroq zanjirlarga boʻlinish qobiliyati mavjudligini aniqladilar. Nanobotlar hatto magnit maydon yoʻnalishini oʻzgartirib, turli yoʻnalishlarga ham yoʻnaltirilishi mumkin.
Singapur — Turkiya munosabatlari
Singapur — Turkiya munosabatlari, Singapur va Turkiya oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlarga ishora qiladi. Ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1969-yil 12-fevralda oʻrnatilgan. Singapurning Anqarada elchixonasi bor. Turkiyaning Singapurda elchixonasi bor.
Iqtisodiy munosabatlar
thumb| Singapur qizil rangda koʻrsatilgan XVII asr Usmonli turk xaritasi (koʻrsatilgan asosiy orol Sumatra) Turkiyaning asosiy eksport mahsulotlari temir va poʻlatdir; mineral yoqilgʻi moylari; mebel va toʻshaklar, lampalar, armatura; trikotaj mahsulotlar: kiyim-kechak va aksessuarlar. Turkiya importi asosan pochta paketlari va maxsus operatsiyalardan iborat; elektr texnika va jihozlar; alyuminiy va plastmassa mahsulotlari ham kiradi.
Singapur Prezidenti SR Natanning 2009-yilda Turkiyaga qilgan tashrifi chogʻida Turkiya Palatalar va birjalar ittifoqi — Tashqi iqtisodiy aloqalar kengashi (TOBB-DEIK) va Singapur biznes federatsiyasi (SBF) oʻrtasida Turkiya-Singapur biznesining tashkil etilishi toʻgʻrisida shartnoma tuzildi. Kengash ikki davlat oʻrtasidagi oʻzaro savdoni rivojlantirish, shuningdek, sanoat va texnologik hamkorlikni rivojlantirishni maqsad qilgan. Turkiya va Singapur oʻrtasida „Qoʻshaloq soliqqa tortishning oldini olish va daromad soligʻi boʻyicha soliq toʻlashdan boʻyin tovlashning oldini olish“ hamda „Investitsiyalarni oʻzaro ragʻbatlantirish va himoya qilish“ shartnomalari mavjud.
O‘zaro tovar ayirboshlash hajmi 2011-yilda rekord darajaga yetdi, umumiy savdo hajmi 2011-yilda 2,2 milliard AQSH dollarini tashkil etdi, bu o‘tgan yilga nisbatan 79 foizga ko‘pdir.
Ikki davlat oʻrtasida erkin savdo shartnomasi 2015-yil noyabrida imzolangan va 2017-yil oktabr oyida oʻsha yili G20 sammitida kuchga kirgan.
Davlat tashriflari
2012-yilda Turkiya Bosh vaziri oʻrinbosari Ali Babajan Singapurga tashrif buyurib, Singapur Prezidenti Toni Tan, Bosh vazir oʻrinbosari Tharman Shanmugaratnam, Tashqi ishlar vaziri K. Shanmugam va Savdo va sanoat vaziri Lim Xng Kiang bilan uchrashdi. Ikki davlat rahbarlari savdo, sarmoya va moliya kabi turli sohalarda ikki tomonlama hamkorlikni yanada chuqurlashtirishga kelishib oldilar. Suhbat chog‘ida davlat rahbarlari Singapur va Turkiya o‘rtasidagi ikki tomonlama munosabatlarning yaxshi holatini eʼtirof etdilar. Babajan Singapurning o‘sha yil oxirida Anqarada elchixona ochish niyatini iliq kutib oldi. Shuningdek, Osiyo va Yaqin Sharqdagi mintaqaviy o‘zgarishlar yuzasidan fikr almashildi.
2014-yilning 8-9-yanvar kunlari Bosh vazir sifatidagi Prezident Erdo‘g‘an Singapurga tashrif buyurdi. 2014-yil 12-15-oktabr kunlari Bosh vazir Li Turkiyaga rasmiy tashrif bilan keldi. Bosh vazir Binali Yildirim 2017-yil 21-22-avgust kunlari Singapurga rasmiy tashrif bilan keldi.
Migratsiya
Singapurda 500 nafar turk fuqarosi va Singapurda 50 dan ortiq turk shirkati roʻyxatdan oʻtgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Siracha
thumb| Sriracha sousidagi tovuq qanotlari Siracha, yoki sriracha (tay: hảhảhẲ; Inglizcha: /sɪrɑːtʃə/) chili sousining bir turi. Siracha sousining tarkibiga chili, sirka, sarimsoq, shakar va tuz kiradi. Sriacha sousi Tailandning sharqiy qismidagi Chonburi provinsiyasidagi Si Racha qirgʻoq shaharchasi sharafiga nomlangan. Bu shaharda birinchi marta siracha sousi tayyorlangan deb ishoniladi. Qoida tariqasida, sriracha sousi dengiz mahsulotlari taomlariga qoʻshiladi.
Foydalanish
Tailandda sriacha sousi odatda toʻgʻridan-toʻgʻri idishga qoʻshilmaydi. Idish bilan birga sous quyilgan alohida idish beriladi. Vetnamda sriacha sousi qovurilgan lapsha, rull bilan isteʼmol qilinganda, boshqa souslarga qoʻshiladi. Bundan tashqari, sriacha sousi shoʻrvalar, turli tuxumli taomlar va burgerlarga qoʻshiladi. Shuningdek, Tailandda doʻkonlar va bozorlarda siz siracha sousi bilan murabbo, xoʻrozqand, kokteyllar ham topishingiz mumkin. Sriacha taʼmli kartoshka chipslari Tailandda mashhur mahsulot hisoblanadi.
Tailandda
Tailandda sousni koʻpincha „sot siracha“ (tay: hảẖẖh) va faqat vaqti-vaqti bilan „nam phrik siracha“ (tay. Anʼanaviy Tailand sriacha sousi boshqa souslarga qaraganda achchiqroq taʼmga ega. Bundan tashqari, siracha sousi boshqa tay souslaridan konsistensiyasi bilan farq qiladi: u quyuqroq.
Osiyo mahsulotlarining Amerika distribyutori Eastland Food Corporation Bon Appétit jurnaliga bergan intervyusida, Eastland doʻkonlarida sotiladigan sriacha issiq sousining Tailand brendi aslida asl Tailand retseptidan tayyorlanganligini daʼvo qildi. Sriacha sousining retsepti 1930-yillarda Tailandning Si Racha shahrida yaratilgan. Bu retsept Thanom Chakkapak ismli uy bekasiga tegishli.
AQSH-da
AQSh-ning turli restoranlari, jumladan Wendyʼs, Applebeeʼs, PF Changʻs, Pizza Hut, Dominoʻs Pizza, Jack in the Box, McDonaldʼs, Subway, Taco Bell, White Castle, Gordon Biersch, Chick-fil-a, Firehouse Subs, Starbucks va Burger King. siracha sousini, koʻpincha mayonez yoki boshqa souslar bilan aralashtirib isteʼmol qilishadi.
Mukofotlar
2010-yilda Amerikaning koʻngilochar va madaniy oylik „Bon Appetit“ sriacha sousi oy ziravori deb nomlandi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Gerbitsidlar
Gerbitsidlar (lot. herba - oʻt, oʻsimlik va caedo — oʻldiraman) — begona oʻtlarni yoʻqotishda qoʻllaniladigan kimyoviy moddalar. Q. x.da dala, bogʻ va tokzorlar, oʻtloqlardagi, yoʻl yoqalaridagi begona oʻtlarga qarshi qoʻllaniladi. G.ning bir necha xil preparat koʻrinishlari mavjud: suvda eriydigan kukunlar (dalapon va b.), suv b-n aralashib suspenziya hosil qiluvchi kukunlar (paxton, kotoran, kotofor, prometrin, gezagard, atrazin, agelon va b.), suv b-n aralashib emulsiya hosil qiluvchi emulsiyalanuvchi konsentratlar (treflan, dual, banol va b.), toʻldirgich hamda taʼsir qiluvchi moddalardan tashkil topgan granula (donador preparat)lar (granulali dalapon va b.).
G. taʼsir qilish xususiyatiga koʻra yoppasiga va tanlab taʼsir etuvchi preparatlar guruhlariga boʻlinadi. Yoppasiga taʼsir qiluvchi G.danbarcha turdagi oʻsimliklarga (aerodromlarda, yuqori voltli liniyalar oʻtgan joylarda va b.), tanlab taʼsir etuvchilardan esa dala ekinlari, bogʻlar, oʻrmonzorlardagi begona oʻtlarga qarshi foydalaniladi. G.larning bu guruxlari oʻrtasida qatʼiy chegara koʻyib boʻlmaydi, chunki koʻpgina preparatlar kam miqsorda ishlatilganda tanlab taʼsir etuvchi boʻlsa, yuqori miqdorlarda yoppasiga taʼsir etishi mumkin. G.ning tanlab taʼsir qilishi ekinlar va begona oʻtlar turiga, oʻsish va ularning rivojlanish fazalari hamda tuproq iqlim sharoitlariga bogʻliq. Tanlab taʼsir etuvchi G.ni ekishdan oldin, ekish davrida, ekin yoki begona oʻtlar unib chiqqunga qadar yoki unib chiqqandan soʻng qoʻllash mumkin. Masalan, treflan yoki prometrin, odatda, ekishdan oldin, boronalashga qadar dalalarda bir yillik begona oʻtlarga qarshi sepiladi. Bunda G.ning tanlash xususiyati tuproq turiga, yogʻingarchilik miqdoriga hamda preparatning tuproqda saqlanish muddatlariga bogʻliq. Ekish davrida G. (mas, dalapon, kotoran, daxlor, dual, kotofor yoki prometrin paxta dalalaridagi bir yillik oʻtlar, atrazin yoki agelon esa makkajoʻxori dalalaridagi begona oʻtlarga qarshi) ekish agregatiga oʻrnatilgan maxsus moslamalar b-n solinadi. Ekin unib chiqqunga qadar ham yuqoridagi G.ning birontasidan foydalanish mumkin. Bunday hollarda G.ning tanlash xususiyati urugʻning tuproqda joylashadi chuqurligiga, uning unib chiqish tezligi (quvvati)ga va preparatning tuproqqa saqlanish muddatiga bogʻliq. Taʼsir qilish usuliga koʻra: sirtdan (oʻsimlik toʻqimalariga tekkan qisminigina nobud qiladigan; mas, mineral moylar, nitrafen, DNOK. va b.) va singib taʼsir qiluvchi (oʻsimlik tanasiga shimilib, singib uning tomir va toʻqimalari orqali harakatlanib, umumiy zaharlanishga olib keladigan kimyoviy moddalar; mas, atrazin, agelon va b.) G. mavjud. Singib taʼsir qiluvchi G. kuchi sirtdan taʼsir koʻrsatuvchi G. nikiga nisbatan sustroq. Ularning taʼsiri juda sekin namoyon boʻlib, sarflanadigan eritma hajmiga, tomchilar oʻlchamiga, purkashning qay darajada tekis chiqishiga bogʻliq. Singib taʼsir qiluvchi G. ildizi juda chuqur oʻsadigan koʻp yillik begona oʻtlarga qarshi yaxshi samara beradi.
G. 3 usulda: yoppasiga, lenta shaklida va uyalab sepiladi. Preparat yoppasiga butun maydonga (treflan yoki prometrinni ekishdan avval, dalaponni esa kuzgi shudgordan soʻng) bir tekisda purkaladi. Ekish davrida (bunda lenta kengligi 25—30 sm; kotoran, prometrin, kotofor, agelon, dual, stomp, atrazin va b.) va ekin unib chiqqandan soʻng (bunda himoya zonasi qator markazidan boshlab ikki tomonga 12—15 sm dan; kotoran, prometrin) lenta usulidan foydalaniladi. Begona oʻtlar dalaning turli joylarida har xil darajada uchrasa, ularga qarshi G. (mas, koʻp yillik begona oʻtlardan ajriq va gʻumayga qarshi dalapon) uyalab purkaladi. Baʼzi G.ni yangi yerlarni oʻzlashtirishda yovvoyi buta oʻsimliklarni yoʻqotishda arboritsid, oʻsimlik ildizlarini quritadigan desikant (takrizol, dinitrol, pentaxlor va b.), oʻsimlik barglarini toʻkishda defoliant (endotal va b.) va oʻsish ingibitorlari (IFK, dinitroortokrezol va b.) sifatida ishlatish mumkin; ayrimlari kam miqsorda qoʻllanilganda oʻsish stimulyatorlari kabi taʼsir koʻrsatadi (2,4-D, 2,4-DM va b.).
Geriatriya
Geriatriya (yun. geron — keksa, kari va iatreia — davolash, gʻamxoʻrlik qilish) — klinik tibbiyotning keksalarga xos kasalliklarni oʻrganadigan, shuningdek ularning oldini olish va davolash usullarini ishlab chiqadigan boʻlimi: gerontologiyannnt muhim bir sohasi.
Keksalarda turli kasalliklarning paydo boʻlishi, kechishi va rivojlanishining oʻziga xos tomonlarini oʻrganish hamda ularning oddini olish; bot qarishga sabab boʻladigan jarayonlarni aniqlash, yashartish choralarini koʻrish; qari va keksalarga tibbiy-ijtimoiy yordam xizmatini tashkil etish G. oldida turgan eng dolzarb muammolardandir. G. mustaqil fan sifatida 20-asrga kelib shakllandi. G. terminini fanga 1990 yil amerikalik olim I. Nasher kiritdi va klinik tibbiyotning mustaqil bir sohasi degan taklifni ilgari surdi. Qariyotgan organizmni yashartish, ularda roʻy berishi mumkin boʻlgan kasalliklarni aniqlash va b.da G. biologiyaning odamning qarishini aniqdash borasida erishgan yutuqlariga tayanib ish koʻradi. Keksalar ham xuddi goʻdaklardek parvarishga muhtoj, shu tufayli yoshi qaytgan sari ularda roʻy berishi mumkin boʻlgan turli kasalliklarni vaqtida aniqlab, oʻziga xos davolash ni taqozo etadi.
Samarqandiy Muhammad Ibn Abdujalil
Samarqandiy Muhammad Ibn Abdujalil (12-asr) — hanafiy muhaddis. Abu Hafs Najmiddin Umar ibn Muhammad anNasafiyning shogirdi. S.ning "Muntaxab kitob alkand fi zikr ulamoi Samarqand" ("Samarqand ulamolari xotirasiga doir qand (dek shirin) kitobining saylanmasi") kitobi bor. Unda samarqandlik 200 ga yaqin muhaddis, faqih, ulamo haqidagi maʼlumotlar keltirilgan. Oʻziga xos hadis toʻplami hisoblanadigan bu asarning yagona va toʻlik boʻlmagan nusxasi Parijdagi Fransiya milliy kutubxonasida saqlanadi. Fanda hozirgacha fors tilidagi "Kandiya" asari S. "Muntaxab"ining arab tilidan tarjimasi, degan xato tasavvur mavjud.
Durbek Rahimjonov.
Eurovision qoʻshiq tanlovi 1988
thumb|261x261px|Yashil — Qatnashayotgan mamlakatlar. Sariq — Qatnashishdan voz kechgan mamlakatlar. Qizil — finalga oʻtmagan mamlakatlar
Kirill va Mefodiy haykali
Kirill va Mefodiy haykali — Moskvadagi aka-uka Kiril va Mefodiyning yodgorligi, Lubyanskiy proezdda, Kitay-gorod metro bekati yaqinida joylashgan. left|thumb|300x300px| haykal 2012-yilda
Tarixi
Yodgorlik 1992-yil 24-mayda (Slavyan adabiyoti va madaniyati kuni) Slavyanskaya maydoni yaqinida ochilgan. Yodgorlikning haykaltaroshi Vyacheslav Klykov, meʼmori- Yuriy Grigoryev.
Yodgorlik xristianlikni targʻib qilgan va slavyan tilida xizmat koʻrsatgan maʼrifatparvarlar, slavyan alifbosini yaratuvchilari Kiril va Mefodiyga bagʻishlangan. Haykalning qoʻllarida xoch va Muqaddas Yozuv tutgan ikki aka-uka haykalidir.
Undagi yozuv va imlo xatolari
Yodgorlik poydevorining old tomonida cherkov slavyan tilida yozilgan: "Svѧtímʼ ravnoapóstѡlnimʼ pervochȋtelєmʼ slovénskimʼ Meѳѡ́dїyu i҆ Kѷrі́ll blagodárnaѧ Rossíѧ". Yodgorlik slavyan yozuvining ramzi boʻlsa-da, undagi iborada besh-oltita imlo xatosi va unvonlar ishlatilmagan, alifbo varaqida N harfi yoʻq.
Anʼanaviy tadbirlar
Har yili Slavyanskaya maydonida slavyan yozuvi va madaniyati festivali oʻtkaziladi. Har yili slavyan madaniyatining shu nomdagi festivali Kiril va Mefodiy poydevorida boʻlib oʻtadi. Yodgorlik etagida oʻchmas lampada.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Gering German
thumb
GERING (Gorinq) German (1893.12.1, "Rozenxeym, Bavariya — 1946.15.10, Nyurnberg) — fashistlar Germaniyasining asosiy harbiy jinoyatchilaridan biri. Fashistlar diktaturasini oʻrnatishda faol ishtirok etdi. Aviatsiya vaziri va Prussiya hukumati boshligʻi boʻldi. 1933-yil fevralda reyxstag yongʻinini uyushtirgan. Harbiy-havo kuchlari bosh qoʻmondoni. Gestapo va konslagerlarni tashkil etish tashabbuskori. Nyurnberg xalqaro sudida oʻlimga hukm qilingan. Oʻzini-oʻzi oʻldirgan.
Shayterxaufen
Shayterxaufen — mayda tugʻralgan olma yoki nok va mayiz bilan bugʻdoy noni, brioshi yoki oshirma nonni shirin tuxum va sut aralashmasiga botirib, qatlamli holda pishirilgan zapekanka yeguligi hisoblanadi. Unga bodom, doljin va sariyogʻ va baʼzan romga botirilgan mayizni qoʻshimcha tarkib sifatida qoʻshish mumkin. Dastlab, mazkur pishiriqni, boshqa desertlardan qolgan qoldiqlardan xalos boʻlish uchun tayyorlangan. Janubiy nemis shirinligi „ofenshlupfer“ (Ofenschlupfer — tom manoda „pechdan sakrab chiqqan“) pishiriq, bizning shirinligimizga oʻxshash hisoblangan. Shayterxaufen odatda shakar kukuni bilan sepilgan boʻlib, meva yoki vanil sousi, shuningdek, yongʻoq yoki vanilli muzqaymoq bilan birga dasturxonga tortiladi. Avstriyada Shayterxaufen tayyor boʻlishidan bir necha daqiqa oldin unga koʻpirtirilgan tuxum oqi surtiladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
When You Say Nothing at All
„ When You Say Nothing at All“ (oʻzb:Hech narsa demaganda) — Paul Overstreet va Don Schlitz tomonidan yozilgan mamlakat qoʻshigʻi. Bu qoʻshiq toʻrt xil ijrochilar uchun xit qoʻshiq edi: 1988-yil 24-dekabrda uni Billboard Hot Country Singles chartining eng yuqori pogʻonasiga olib chiqqan Keith Whitley; Alison Krauss ning versiyasi 1995-yilda oʻzining birinchi yakkaxon ijrosi top-10 mamlakat hitiga aylandi; Irlandiyalik qoʻshiqchi Frences Blackning 1996-yildagi versiyasi uning uchinchi marta Irlandiya Top 10 singliga aylanishiga sabab boʻldi.Qoʻshiqning toʻrtinchi versiyasini irlandiyalik pop qoʻshiqchisi Ronan Keating kuyladi. Uning 1999-yildagi versiyasi Ronan Keatingning birinchi yakkaxon singli edi va bu singl Buyuk Britaniya, Irlandiya va Yangi Zelandiyadagi birinchi raqamli hit qoʻshiqqa aylandi.
Keith Whitley
Whitley "Donʼt Close Your Eyes" albomining keyingi singli sifatida „When You Say Nothing at All“ nomli qoʻshigʻini chiqardi. Eski qoʻshiq allaqachon „Billboard Hot Country Singles“ chartida 1-oʻrinni egallagan edi, uning uchta oldingi singldan soʻng birinchi chart-toʻpi esa eng yaxshi 10 talikka kirgan edi. „When You Say At Nothing“ qoʻshigʻi esa 1988-yil 17-sentyabrda „Hot Country Singles“ chartiga 61-oʻrinda kirdi va asta-sekin yuqoriga koʻtarildi. Bu 1989-yil 9-mayda alkogoldan zaharlanish oqibatida vafot etgan soʻnggi ikkita qoʻshigʻiining mashhur boʻlishini koʻrishgacha yashamagan Whitley uchun ketma-ket beshta chiqarilgan singlning ikkinchisi edi. „Keith bu qoʻshiqni kuylab juda yaxshi ish qildi. U chindan ham chin yurakdan kuyladi.“, dedi hamkor kompozitor Schlitz muallif Tom Rolandga. 2004-yilda Whitleyning qoʻshigʻi „CMT'100 Greatest Love Songs“ qoʻshiqlari orasida 12-oʻrinni egalladi. Bu shouda Sara Evans tomonidan kuylangan qoʻshiq edi. 2015-yil fevral oyi holatiga koʻra, AQShda qoʻshiqning 599 000 ta nusxasi sotilgan.
Alison Krauss versiyasi
1995-yilda Alison Krauss „Union Station“ guruhi bilan qoʻshiqni Whitleyning " Keith Whitley: A Tribute album „ deb nomlangan toʻplam albomi uchun qoʻshiq qildi. Kraussning koveri efirga chiqa boshlaganidan soʻng, albomni chiqargan BNA Records 1995-yil yanvar oyida Kraussning versiyasini radioga chiqardi. Bu versiya, shuningdek, Kraussning “Now That I’ve Found You: A Collection" toʻplamida ham namoyish etilgan.Kover „Billboard Hot Country Singles & Tracks“ chartida 3-oʻrinni egallagan va tijorat singli xuddi shu jurnalning „Hot Country Singles“ roʻyxatida 2-oʻrinni egallagandi. Singlning B tomoni Keith Whitleyning „Charlotteʼs in North Carolina“ qoʻshigʻi edi, bu „Tribute“ albomida ilgari chiqarilmagan yana bir trek edi.
Albomning muvaffaqiyati Kraussni hayratda qoldirdi. „Bu gʻalati narsa“, dedi u 1995-yil mart oyida "Los Angeles Times" jurnalistiga. "Bu barchamizni ranjitadi. Ilgari bizda hech qanday aniq grafik yoʻq edi. Umuman. Bu kulgili emasmi? Biz nima boʻlayotganini bilmaymiz. . . . Ofis: „Hey, bu grafik yaratilmoqda“, dedi u jurnalistlarga.
Kraussning versiyasi chartlardan oʻrin olganidan keyin Wisconsin shtatining Milwaukee shahridagi WMIL-FM da ishlab chiqarish direktori Mike Cromwel Krauss versiyasining elementlarini Whitleyning asl xit versiyasi bilan birlashtirgan duet tuzdi. „Duet“ omma eʼtiborini tortdi va u Filadelfiyadan Albuquerqe shahrida tarqaldi va Kaliforniyadagi radiostansiyalarda ham eshittirildi. Biroq, bu „duet“ hech qachon radioda rasman chiqarilmagan va tijoratda ham mavjud emas.
Kraussning koveri 1995-yilda „Yilning singli“ uchun CMA mukofotiga sazovor boʻldi. Qoʻshiq bir necha marta "The Young and the Restless" serialida namoyish etilgan. Kraussning versiyasi 1999-yilda „The Other Sister“ filmida ham ishlatilgan. Qo‘shiq 2017-yil may oyi holatiga ko‘ra 468 000 ta yuklab olingan.
Frances Black versiyasi
"When You Say Nething At All" Frences Blackning 1996-yildagi „The Smile On Your Face“ uchinchi yakkaxon albomining ochilish treki boʻlib, undan chiqqan birinchi singl edi.Shuningdek, albom nomi ham shu qoʻshiqdan olingan edi. 1996-yil avgust oyida chiqarilgan bu singl Irlandiya Top 10 ligiga kirgan uchinchi qoʻshiq boʻldi.
Gerkules
Gerkules — Geraklnish lotincha nomi. Koʻchma maʼnoda — jismonan kuchli katta odamga nisbatan ishlatiladi.
Gerkules (maʼnolari)
Gerkules:
Fyodorov (Uzunkoʻl tumani)
Fyodorov (Фёдоров) — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Uzunkoʻl tumaniga qarashli qishloq. Fyodorov qishloq okrugining ma'muriy markazi. Tuman markazi Uzunkoʻl qishlogʻidan 23 km shimoli-sharqda joylashgan.
Peking universiteti
Pekin universiteti (PKU "Pekin universiteti", Xalq tilida Beida (kánči)) Pekindagi (Xitoy) davlat tadqiqot universitetidir. Universitet taʼlim vazirligi tomonidan moliyalashtiriladi.
Fyodorov (Uzunkoʻl tumani)
Geografiyasi
Qishloqning g'arbiy tomonida Bolshoy Terisko'l ko'li, 8 km sharqda - Jilandi, qishloqning shimoli-sharqida: 3 km - Kurinoe, 13 km - Toʻrakoʻl ko'li, 15 km - Katta Ariqbaliq joylashgan.
Gerkulanum
Gerkulanum (Herculaneum) - Italiyadagi Qad. Rim imperiyasi shahri (hoz. Neapol sh. yaqinida). Mil. 79-yil 24 avgustda Vezuviy vulkanining otilishi natijasida kulga koʻmilib, qisman buzilgan. Ajoyib haykaltaroshlik, rassomlik asarlari, roʻzgʻor buyumlari, shuningdek turar joylar, hammom, teatr, maydon va b. qazib topilgan.
Peking universiteti
Pekin universiteti 1898-yilda Guangxu imperatori tomonidan qirollik nizomini olganida Pekin Imperator universiteti sifatida tashkil etilgan. Koʻp yillar davomida Xitoy va dunyodagi eng yaxshi akademik muassasalardan biri sifatida tan olingan. 2021-yil holatiga koʻra Pekin universiteti Times Higher Education tomonidan global miqyosda 16-oʻrinni va Osiyo-Tinch okeani va rivojlanayotgan mamlakatlarda 1-oʻrinni egallagan. 2022-yil holatiga koʻra QS World University Rankings tomonidan jahon miqyosida 12-oʻrin va Xitoyda 1-oʻrinni egallagan.
Fyodorov (Uzunkoʻl tumani)
Tarixi
Fyodorov qishlogʻidan Toʻrgʻay viloyatidan I chaqiriq Davlat Dumasi deputati N. E. Dihnich yetishib chiqqan.
Peking universiteti
Qing sulolasining qulashi va Sinxay inqilobidan keyin qirollik instituti maqomi bekor qilindi. 1920-yillarning boshidan universitet Xitoyda rivojlanayotgan, progressiv va respublika harakatlarining markaziga aylandi. Pekin universitetida Xitoyning koʻplab taniqli arboblari jumladan, Mao Tszedun, Lu Xun, Gu Xonmin, Xu Shix, Mao Dun, Li Dazhao, Chen Duxiu va hozirgi Bosh vazir Li Ketsyanni ushbu muassasada taʼlim olishgan.
Fyodorov (Uzunkoʻl tumani)
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1211 kishidan (591 erkak va 620 ayol) iborat edi. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 972 kishi (494 erkak va 478 ayol) yashagan.
Peking universiteti
Tarixi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/%E4%BA%AC%E5%B8%88%E5%AD%A6%E5%A0%82.png/189px-%E4%BA%AC%E5%B8%88%E5%AD%A6%E5%A0%82.png|left|thumb|230x230px| Pekin imperator universitetining lavhasi.