cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zaysanlar
Tarixi
Zaysan soʻzi ilk bor Moʻgʻuliston Yuan davlati davrida paydo boʻlgan va ichki saroy noyon unvonini bildirgan. Vaqt oʻtishi bilan u buyuk xoqonlar bilan tinglovchilar masalasi bilan shugʻullanuvchi, xon (shoh) farmonlarini tuzuvchi, tarjima va tahrir qiluvchi xizmatchilarning umumiy nomiga aylandi. 15—18-asrning birinchi yarmi oraligʻida zaysanlar moʻgʻul xonlari va buyuk shahzodalar xizmatida band boʻlgan kishilar edi. Ular oʻz xoʻjayinlarining jamiyat subyektlariga mas’ul boʻlganlar, ularning xoʻjalik ishlari, xususan, yaylovlarni taqsimlash va majburiy toʻlovlarni yigʻish bilan shugʻullanganlar. Boshqa bir holatda, qurbonlik qiluvchilarning vazifalarini bajargan odamlarni zaysanlar deb atashgan. XVIII — XX asr boshlarida zaysan soʻzi moʻgʻul oliy xutuktlari (xutukta — budda ruhoniylarining oliy martabasi) va xoshun idoralari tobelarining ishlari bilan shugʻullanuvchi amaldorlarni bildirgan. Yuqorida tilga olingan zaysanlarning ayrim avlodlari mansabdor shaxslar nomi bilan oʻzlarining zaisan urugʻini tashkil qilganlar.
Maʼlumki, baʼzi zaysanlarning borjiginlar bilan oilaviy aloqasi boʻlgan. Setsenxan viloyatining Xoshun Ilden dzasakida (hozirgi Sharqiy viloyatning Xalxgol somoni) zaisanguud kosti borjigid urugʻi vakillari qayd etilgan.
Buryatlar orasida zaisanning mavqei
Zaysan / zayhan — inqilobdan oldingi Buryatiyada kichik maʼmuriy mansab, qadimgi unvon. Zaysanliklar irsiy mulk sifatida jamoaning, baʼzan ulusning boshida turganlar.
Tarqalishi
Moʻgʻulistonda quyidagi umumiy familiyalarning tashuvchilari yashaydi:
Darvesh Muhammad tarxon
Darvesh muhammad tarxon (?-1496) — temuriylardan Sulton Ahmad Mirzo (1451—94) ning nufuzli amiri, yirik yer egasi. Oʻrda Bugʻo Tarxonning oʻgʻli. Buxoro hokimi. Argʻin qabilasidan. Sulton Ahmad Mirzo va Sulton Mahmud Mirzoning togʻasi boʻlgan. Alisher Navoiy Samarqandda tahsil olayotgan paytda (1466—69) D.M.T. unga homiylik qilgan. Samarqand yonida D.M.T. ning chorbogʻi boʻlgan. Bobur va Binoiy bergan maʼlumotlarga koʻra, tarixchi Muhammad Solih 15-asr 90-yillari oʻrtalarida D.M.T. xizmatida boʻlgan. Sulton Ahmad Mirzo vafoti (1494) dan soʻng D.M.T. Boysungʻur Mirzo bilan Sulton Ali Mirzo oʻrtasidagi taxt uchun kurashda ishtirok etib, Boysungʻur Mirzo tomonidan asir olinib, qatl etilgan. Bobur "Boburnoma"la D.M.T. haqida "Mirzo qoshida barcha beklardin ulugʻroq va moʻʼtabarroq bu erdi. Musulmon, odmi va darveshvash kishi erdi. Hamisha mushaf kitobat qilur erdi. Shatranjni biser oʻynar edi, yaxshi oʻynar edi. Qush ilmini xoʻb bilur edi, qushni xoʻb solur edi", deb yozadi.
Mahmud Rahimov (futbolchi)
Mahmud Rahimov (1955- yil 1-iyun, Oʻzbekiston SSR, SSSR — 1999-yil 24-dekabr, Samarqand, Oʻzbekiston) — sovet va oʻzbek futbolchisi va murabbiyi.
Tarjimai hol va faoliyati
Toshkent davlat jismoniy tarbiya institutida tahsil olgan. SSSR chempionatining ikkinchi ligasida ishtirok etuvchi jamoalar safida oʻynagan.
1995 -yilda Toshkent viloyatining “Doʻstlik” jamoasiga rahbar etib tayinlangan boʻlsa, oradan bir yillar oʻtib klub bosh murabbiyi boʻlgan.
1999-yili Samarqandning „Dinamo“ jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlangan va oʻsha yili Oʻzbekiston terma jamoasini boshqargan. Uning rahbarligida Oʻzbekiston terma jamoasi oʻsha yillarda BAA termasini ortda qoldirib Osiyo Kubogi-2000 saralash bosqichida muvaffaqiyatli ishtirok etgan.
Vafotidan soʻng Rahimov 1999-yilda “Osiyoning eng yaxshi murabbiyi” deb tan olingan. Toshkent viloyatida har yili yosh futbolchilar oʻrtasida Mahmud Rahimov xotirasiga bagʻishlangan turnir oʻtkazib kelinmoqda.
Aktiy
Aktiy (Aktin yoki Aktid, Ἀκτίς) — yunon mifologiyasida Aktiy Rodos orolini boshqargan Roda va Geliosning yettita oʻgʻlidan biri.
Akasining oʻldirilishida qatnashgani uchun surgun qilingan, u Misrga qochib ketgan va u yerda Geliopol shahriga asos solgan. Otasi Gelios xohlaganidek, misrliklarga astrologiyadan birinchi boʻlib dars bergan.
Toʻfon paytida qadimgi yunonlarning koʻplab yozma manbalari yoʻqolgan. Sitsiliyalik Diodor koʻra, shuning uchun misrliklar astrologiya sohasidagi yutuqlarni oʻzlashtirishgan. Ancha avlodlar almashinuvidan keyin, Agenorning oʻgʻli Kadmus birinchi marta Finikiyadan Elladaga yozuvlarni olib keldi va shundan keyin yunonlar yulduzlar haqidagi fanga oʻz qoʻshimchalarini kiritganlar, lekin uning asoschilari sifatida tan olinmagan.
Rodoliklar Aktiy sharafiga (versiyalardan biriga koʻra) Kolossni portga kiraverishda dunyoning yetti moʻjizasi qatoriga kiruvchi oʻttiz yetti metrlik Geliosning bronza haykalini qurdilar.
Michelada
Micheladaning klassik retsepti yoʻq. Ushbu kokteylning koʻplab variantlari mavjud. Ulardan eng oddiylari faqat limon sharbati va tuz qoʻshilishini anglatadi. Meksikaning boshqa qismlarida Michelada ahchiq souslar, tropik meva sharbatlari va hatto mollyuskalar sharbati bilan tajriba qilish odat tusiga kiradi. Salvadorda ham achchiq sous, shuningdek tuz va qalampir qoʻshiladi. Gvatemalada pomidor sharbati bilan aralashtirish mashhur.
Meksikada Michelada karaxtlik uchun yaxshi vosita hisoblanadi va koʻpincha ertalab yoki tushdan keyin ichiladi.
Kelib chiqishi
Ulardan biri Meksikaning San Luis Potosi shahridagi Deportivo Potosino klubidan Mishel Esper ismli kishi bilan bogʻliq.
1960-yillarda Esper pivoni laym, tuz, muz va „chabela“ deb nomlangan stakanda soʻray boshladi, xuddi pivo limonadi kabi edi(ispancha: „limonada“). Klub aʼzolari pivoni „Mishel limonadi“ deb soʻrashni boshladilar va vaqt oʻtishi bilan bu nom Micheladaga qisqardi. Vaqt oʻtishi bilan boshqa souslar asl retseptga qoʻshildi. Bugungi kunda u bir xil tarkibiy qismlarni oʻz ichiga oladi, ammo stakan chetiga muz va Chili kukuni qoʻshiladi.
Boshqa bir etimologiyada michelada mi chela helada portmanto ekanligi aytiladi. Chela soʻzi Meksikada pivo uchun mashhur atama. Chela soʻraganda, siz sovuq pivo soʻraysiz; shuning uchun mi Chela helada iborasi „mening muzli pivoim“ degan maʼnoni anglatadi.
ESPEN
Klinik ovqatlanish va metabolizm boʻyicha Yevropa uyushmasi (ESPEN) (European Society for Clinical Nutrition and Metabolism) — parenteral va enteral ovqatlanish masalalari bilan shugʻullanuvchi koʻp soxali tashkilotdir. Rasmiy tili — ingliz tili. Uyushmaning bosh ofisi Lyuksemburgda roʻyxatdan oʻtgan.
Yaratilish tarixi
Uyushma 1980-yilda Buyuk Britaniyaning Nyukasl shahrida rasman tashkil etilgan. Uyushma tarixi 1979-yilga borib taqaladi, oʻshanda Stokgolmdagi norasmiy xalqaro yigʻilishda metabolizmga bagʻishlangan tashkilot tuzishga qaror qilingan. Oʻtkir kasallik bilan bogʻliq ovqatlanish va metabolizm muammolari boʻyicha fanlararo tadqiqotlar asosida jamiyat yaratishga qaror qilingan. Uyushma dastlab Yevropa parenteral va enteral ovqatlanish jamiyati deb nomlangan (European Society of Parenteral and Enteral Nutrition), shuning uchun ESPEN qisqartmasini olgan. Bu klinik ovqatlanishni oʻrgangan birinchi ilmiy jamiyat edi. 1966-yilda Xalqaro Parenteral Ovqatlantirish Jamiyati (ISPN) 50-60-yillarda parenteral ovqatlanishning jadal rivojlanishi bilan bogʻliq ilmiy natijalarni muhokama qilish uchun tashkil etilgan. 60-yillardagi AQShda parenteral ovqatlanishning rivojlanishi va tarqalishi 1977-yilda Amerika Parenteral va Enteral Oziqlantirish Jamiyatining (ASPEN) yaratilishiga olib kelgan.
Uyushma tadbirlari
Yillik xalqaro kongress Yevropaning turli shaharlarida boʻlib oʻtadi, unda dunyoning 82 davlatidan 3000 ga yaqin ishtirokchi qatnashadi. ESPEN klinik ovqatlanish va organizmdagi metabolizm jarayonlar haqidagi bilimlarni tarqatish va amaliyotda qoʻllashga har tomonlama hissa qoʻshadi. Assotsiatsiya tomonidan oʻtkaziladigan yillik kongresslarda shifokorlarga ESPENning soʻnggi klinik tadqiqotlari va ilmiy ishlanmalari haqida soʻzlab beriladi, qoʻshma taʼlim dasturlari amalga oshirilmoqda: har qanday mutaxassis „Ovqatlanish va metabolizm“ (European Society of Parenteral and Enteral Nutrition) mutaxassisligi boʻyicha ESPEN bazasida malaka oshirish kurslarini tamomlashi mumkin.
Nashrlar
ESPENning rasmiy nashrlari quyidagilar hisoblanadi:
ESPEN aʼzolari
Turli mamlakatlardagi ESPEN faoliyati mahalliy parenteral va enteral ovqatlanish jamiyatlari tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi. 2011-yilda 25 ta mahalliy jamiyatlar eʼlon qilingan:
Rossiyada ham shunga oʻxshash tashkilot mavjud — Rossiyaning „Paenteral va enteral ovqatlanish jamiyati“ uyushmasi. Rossiya uyushmasi ESPEN bilan yaqin hamkorlik qilib, mahalliy tibbiy yordam tizimini jahon standartlariga moslashtirishga harakat qilmoqda.
Federico Mattiello
Federico Mattiello (1995-yil 14-iyulda tugʻilgan) — italiyalik professional futbolchi. „Atalanta“ klubida himoyachi sifatida oʻynaydi.
Yuventus
Lukka shahrida tugʻilgan Mattiello 13 yoshida „Yuventus“ yoshlar jamoasiga qoʻshildi, u yerda toʻrt mavsum davomida oʻynadi. Mattiello avval Valdottavoda ham oʻynagan edi. U oʻsmirlik paytida isteʼdodli tennischi boʻlgan, lekin sportning futbol turini avzalroq koʻrgan. U 2013-yilda „Yuventus Primavera“ jamoasi bilan Italiya kubogi va Superkubogida gʻoliblikni qoʻlga kiritgan.
Atalanta va ijaralar
2018-yilning 31-yanvarida Mattiello Atalanta bilan shartnoma imzoladi va u uni mavsum oxirigacha SPALda ijarada qoldirilishiga rozi boʻldi. 2018-yilning 20-iyulidan 2019-yilning 30-iyuniga qadar „Atalanta“dan ijara asosida „Bolonya“ga oʻtdi. 23-sentabr kuni u „Roma“ ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda faoliyatidagi ilk golini kiritdi. 2019-yilning 10-iyulida Mattiello „Kalyari“ga ijaraga asosida oʻtdi. 2020-yil 15-sentabrda u Spezia jamoasiga qoʻshiladi. 2022-yilning 31-yanvarida Mattiello Alessandriyaga ijaraga berildi.
Xalqaro faoliyati
2010-yildan beri Mattiello Italiya terma jamoasi safida yoshlar jamoalarida 18 ta oʻyin oʻtkazdi. U 16 yoshgacha boʻlganlar jamoasida oltita oʻyin va bitta gol (2010-yil 16-oktabrda Ukrainaga qarshi oʻyin), 17 yoshgacha boʻlganlar bilan sakkizta va 20 yoshgacha boʻlganlar bilan toʻrtta oʻyinni oʻtkazgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Thiruvilwamala
thumb| Vilvadhrinath ibodatxonasi thumb| Thiruvilwamala tepaligi thumb| Tiruvilvamala, Pampadi shahridan Bharathappuzha ko'rinishi Thiruvilwamala - Hindiston janubidagi Kerala shtati Trissur tumanining shimoliy relyefidagi tepalikdan boʻlgan qishloq. U Trissur tuman shtab-kvartirasidan 47 kilometr uzoqlikda shimoli-sharqda joylashgan.
Maʼbadlar
Tiruvivamalada boshqa koʻplab qadimiy ibodatxonalar va toʻrtdan ortiq Shiva ibodatxonalari mavjud. Ivor Madom, Krishna ibodatxonasida oʻlimdan keyin tinchlikni taʼminlash uchun marosimlar oʻtkaziladi. Yana bir muhim maʼbad - Kayarampara Parakottu Kavu Devi ibodatxonasi hisoblanadi.
Gʻorlari
Punarjani Guha (gʻor) — Vilwamala va Bhootamala oʻrtasida Vilvadrinatha ibodatxonasining sharqida joylashgan Tiruvilvamaladagi yana bir diqqatga sazovor joy. Bu toshli tepalikdagi tabiiy tunnel. Agar odam gʻorni bir chetidan ikkinchisiga kesib oʻtsa, barcha gunohlar yuviladi va odam keyingi tugʻilishdan xalos boʻladi, degan ishonch bor. Gʻorni kesib oʻtish qiyin, chunki ikkinchi uchiga borish uchun tor boʻlaklardan oʻtish kerak. Bu marosim “Punarjoni noozhal” nomi bilan mashhur. Ushbu marosimni faqat erkaklar bajarishlari mumkin. Ushbu gʻor faqat Ekadasi nomlangan kunida jamoatchilik uchun ochiq boʻladi va har yili yuzlab odamlar ushbu marosimda qatnashadilar. thumb| Thiruvilwavamaladagi otashinlar
Darveshali
Darveshali (15-asr oʻrtasi — 16-asrboshi) — Balx hokimi (1482—90). Alisher Navoiyning ukasi. Navoiy vazirlik vaqtida (1472) uning kitobdori boʻlgan. 1482 yil amirlik unvoni beriladi va u Sulton Xusayn Boyqaroning voyaga yetmagan oʻgʻli Ibrohim Husayn nomidan Balxni idora qila boshlagan. D. Majididdin va uning tarafdorlari tomonidan Alisherga qarshi qilinayotgan boʻhton va adolatsizliklardan norozi boʻlib, 1490 yil Hisor hokimi Sulton Mahmud qutqusi bilan Sulton Husayn Boyqaroga qarshi bosh koʻtargan. Sulton Husayn Boyqaro Navoiyga "agar Darveshali yarashsa, uni oʻzimga eng yaqin kishi qilaman, hech qanday jazoga mustahiq qilmayman", degan boʻlsada, D. tavba qilib kelganda, uni sulton farmonini qalbakilashtirishda ayblab, zindonga soldirgan. 1494 yil D. Makkaga hajga borishga ruxsat oladi. Qaytib kelgach, 1498 yil Sulton Husayn Boyqaro, oʻgʻli Marv hukmdori Abul Muhsin Mirzo huzuriga D.ni elchi qilib joʻnatadi. Navoiy vafotidan (1501) soʻng D. Bobur xizmatiga oʻtadi. 1511 yilda Bobur Samarqandni olganda D. u bilan birga boʻlgan. Uning shundan keyingi taqdiri nomaʼlum.
Shveysariya milliy kuni
Shveysariya milliy kuni (Schweizer Bundesfeiertag; Fête nationale suisse; Festa nazionale svizzera; Romansh: Festa naziunala svizra) Shveysariyaning milliy bayrami boʻlib, 1-avgust kunida nishonlanadi. Birinchi marta 1891-yildan 1899-yilgacha Shveysariya Konfederatsiyasining tashkil topishi munosabati bilan nishonlangan va 1994-yildan buyon rasmiy bayram sifatida nishonlanadi.
Tarixi
1993-yilda federal xalq tashabbusi qabul qilingandan soʻng, 1994-yildan beri rasmiy bayram hisoblanadi.
Shaharlarga xos bayramlar
thumb|right|Bazeldagi mushakbozlik Mustaqillik kuni odatda mahalliy munitsipalitet darajasida nishonlanadi, ammo baʼzi holatlarda butun mamlakat darajada muhimlik kasb etadi. 19-asrning oʻrtalaridan boshlab Shaffhausen yaqin atrofdagi 25 metr balandlikdagi Reyn sharsharasini maxsus tadbirlar uchun yoritildi. 1920-yildan boshlab sharshara muntazam ravishda milliy bayram uchun yoqila boshlandi va 1966-yildan beri faqat ushbu bayram uchun yoqiladi. Lucerne koʻli ustidagi Rütli oʻtloqining tarixiy hududda boʻlib oʻtgan afsonaviy ittifoq garovi Rütlischwur boʻlib oʻtgan joyda bayram tadbirlari oʻtkaziladi. Har yili Bazelda 31-iyul oqshomida Reyn daryosida mushakbozlik boʻladi. thumb|right
Dunyo boʻylab nishonlanishi
2013-yilgacha AQShda Shveysariya milliy kuni munosabati bilan eng yirik tadbir Nyu-Yorkdagi Shveysariya xayrixohlar jamiyati tomonidan har yili tashkil etilgan va oʻtkazilgan. Odatda Manxettenda oʻtkaziladigan tadbir Nyu-York, Nyu-Jersi, Konnektikut va Pensilvaniyadan minglab shveysariyaliklar, shveysariyalik amerikaliklar va Shveytsar maʼdaniyatiga qiziquvchilarini jalb qiladi. Tadbir 1970-yillarda Nyu-Yorkning Kisko togʻidagi guruhning sobiq hospisida nishonlangan.
2014-yildan boshlab tadbir formati Ildizlarga qaytish shiori bilan oʻzgardi. Bu tadbirda oilaviy ishtirok etgan holda shveytsar kolbasalardan tortib Raclette, Shveysariya vinosi, guruhlar, DJ va bolalar burchagigacha boʻlgan hamma narsadan bahramand boʻlish mumkin. 2014-yildan buyon tadbir Nyu-York Shveysariya jamiyati, Nyu-York Shveysariya xayrixohlar jamiyati va Shveysariyaning Nyu-Yorkdagi Bosh konsulligi tomonidan tashkillashtirilib kelinmoqda.
Bayramlar dunyoning turli burchaklarida : Vashingtonda, Kolumbiya okrugidagi Shveysariya klubi tomonidan Shveysariya elchixonasi hududida, Kaliforniyaning Monterey okrugida Shveysariya miltiqlari klubida, San-Fransisko koʻrfazi hududidagi Nyuark Shveysariya bogʻida va Los-Anjelesda oʻtkaziladi. Shveysariya Parkidagi Whittier chekkasi. Swiss Park bayramida Shveysariya madaniy tadbirlari va oʻyinlari, shu jumladan krossovka musobaqasi mavjud.
Aynan ushbu sanada Britaniyada Yorkshire grafligi Yorkshire kuni nishonlaydi. 1919-yilda shveysariyalik novvoy tomonidan asos solingan Xarrogeytdagi Betti va Teylorlar kompaniyasi tomonidan bu kunlarni Yorkshir boʻylab 6 ta choyxonada nishonlashadi. Milliy bayram uchun festival odatda har yili 1-avgustdan ikki shanba kuni oʻtkaziladi, bu esa Buyuk Britaniyada joylashgan shveysariyalik oilalarga uzoq avgust yozgi taʼtildan oldin qatnashish imkoniyatini beradi. Odatda Shveysariya Milliy kuni London qoʻmitasi, mustaqil koʻngillilar guruhi, Shveysariya elchixonasi London va boshqa Shveysariya klublari, masalan City Swiss Club, New Helvetic Society va Unione Ticinese koʻmagida London Universitet kollejida oʻtkaziladi.
Mont Sutton Kvebek Shveysariyadan tashqarida eng katta Shveysariya Milliy kuni bayramlaridan biriga mezbonlik qiladi. Har yili u kantondan oziq-ovqat va mahsulotlar bilan bitta kantonni namoyish etadi.
Menetiy titan
Menetiy, Menetiy, Menoitiy (dr.dr.Ilenoitios) — qadimgi yunon mifologiyasida — titan Iapet va Klimenaning oʻgʻli (Apollodor, Osiyo boʻyicha), Prometey, Atlanta va Epimeteyning akasi. Titanomaxiya davrida MenetiyZevsning peruni bilan jaroxatlangan edi va tartarga tashlangan; yoki Erebga yovuzlik va kuch uchun yuborilgan.
Mirzəli
Mirzəli (shuningdek, Mirzali) — Ozarbayjonning Jalilabad tumanidagi qishloq va munitsipalitet. 719 kishi istiqomat qiladi.
Ederson (Braziliyalik futbolchi)
Ederson Santana de Moraes (1993-yilning 17-avgustida tugʻilgan), Ederson nomi bilan tanilgan, braziliyalik professional futbolchi, Primer Liganing “ Manchester Siti ” klubi va Braziliya terma jamoasida darvozabon. U dunyoning eng yaxshi darvozabonlaridan biri sanaladi.
Ederson o'z faoliyatini 2008-yilda " San-Paulu "da boshlagan, bir yildan so'ng Portugaliyaning " Benfika" jamoasiga o'tgan va u yerda ikki mavsum o'tkazadi. 2012-yilda u Ribeyrãodan Primeira Liga vakili Rio Avega o'tdi va u yerda asosiy tarkibga qo'shildi. U 2015-yili "Benfika"ga qayta qo'shildi va asosiy jamoada debyut qilishdan oldin zaxiraga tayinlandi, u bilan ikki mavsumda to'rtta yirik chempionlikni qo'lga kiritadi. 2017-18-yilgi mavsumda Ederson Angliyaning "Manchester Siti" klubiga 35 million funt sterling evaziga qo'shildi va transfer vaqtida funt sterling nominal qiymati bo'yicha barcha davrlarning eng qimmat darvozaboni bo'ldi. U Angliyadagi birinchi mavsumida Premer-liga va EFL kubogini qo'lga kiritdi va keyingi mavsumda ichki treblni qo'lga kiritdi.
Erta martaba
San-Pauluning Osasko shahrida tug'ilgan Ederson futbolchilik faoliyatini 2008-yilda mahalliy " San-Paulu" klubida boshlagan, u bilan bir mavsum o'ynagan va Portugaliyaning "Benfika" klubiga o'tgan. Bu yerda, 16 yoshida, u ikki yil kichik o'yinchi sifatida o'tkazdi va oxir-oqibat 2011-yilda Ikkinchi divizion vakili Ribeyrãoga ketdi. Bir yil o'tgach, u Primeira Liga jamoasi Rio Avega qo'shildi. 2012-yil yozda u Rio Ave bilan rasman shartnoma imzoladi. 2015-yilning may oyida, bir qator yaxshi o'yinlar va Braziliyaning 23 yoshgacha bo'lgan terma jamoasiga chaqiruvdan so'ng, u klub bilan 2014-yilgacha davom etadigan yangi shartnoma imzoladi.
Mark Fistric
Mark I. Fistric (1986-yil 1-iyunda tugʻilgan) — kanadalik sobiq professional xokkey himoyachisi. U faoliyatining oxirida Milliy xokkey ligasining (NHL) Anaheim Ducks jamoasida oʻynagan. Mark Dallas Stars jamoasi tomonidan 2004-yilda NHLga kirish draftining birinchi bosqichida jamoa safiga 28-oʻrinda tanlab olingan.
Ederson (Braziliyalik futbolchi)
Benfika
alt=|left|thumb|318x318px| Ederson 2016-yilda "Benfika" da [[FC Zenit Sankt Peterburg|"Zenit "ga qarshi]] 2015-yilning 27-iyunida Ederson yana Portugaliya chempioni «Benfika» safiga qo'shildi. Keyin, iyul oyida u klub bilan rasman besh yillik shartnoma imzoladi, 500 000 evroga teng shartnoma imzoladi va 45 million yevro tovon puli belgilandi. Rio Ave bo'lajak posbonning iqtisodiy huquqlarining 50 foizini saqlab qoladi. 2015-16-yilgi mavsumda Ederson vatandoshi va xalqaro Xulio Sezar tomonidan himoyalangan birinchi jamoa uchun ikkinchi tanlov sifatida boshlandi. Ederson dastlab Segunda Ligada zaxira jamoa bilan va Tasa da Ligada asosiy tarkib bilan bir nechta o'yinlarni o'tkazdi, 2016-yil 5-mart kuni Primeira Ligada mahalliy raqiblar Sporting CPga qarshi o'ynab, jarohat olgan Xulio Sezar o'rniga maydonga tushdi. "Benfika" Lissabon derbisida 0:1 hisobida g'alaba qozondi va Primera Ligada birinchi o'rinni egalladi. O'shanda u yana o'n bitta g'alabaning bir qismi bo'ldi, bu esa "Benfika"ning ketma-ket uchinchi ligadagi 35-chempionligini ta'minlaydi. Besh kundan keyin u Taça da Liga finalida Maritimoga qarshi o'ynadi, unda Benfika 6:2 hisobida g'alaba qozondi. Bundan tashqari, u Chempionlar ligasida uchta o'yin o'tkazdi, "Benfika" chorak finalga chiqdi. Keyingi mavsumda u Benfika bilan Primeira Liga, Tasa de Portugal va Supertaça Candido de Oliveyra treblini qo'lga kiritdi.
Mark Fistric
Faoliyati
Fistric oʻzining WHLdagi asosiy faoliyatini 2001—2002-yillarda Vancouver Giants jamoasida boshlagan va mavsumning koʻp qismini Alberta Midget Xokkey Ligasida (AMHL) oʻtkazib, Maple Leaf Athletic Club jamoasi bilan liganing eng yaxshi himoyachisi sifatida Brian Benning mukofotini qoʻlga kiritgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Mark_Fistric_Giants_Ring_of_Honour. JPG/220px-Mark_Fistric_Giants_Ring_of_Honour. JPG|left|thumb| Tinch okeani kolizeyidagi Fistric banneri, Giants jamoasining Faxriy halqasining bir qismi sifatida 2003—2004-yillarda Giants jamoasi bilan 12 ochkolik oʻyindan soʻng, u 2004-yilgi NHLga kirish draftida Dallas Stars tomonidan birinchi bosqich, 28-oʻrinda jamoa tarkibiga tanlab olingan. Oʻzining soʻnggi WHL mavsumida Fistric Giants jamoasi bilan 2006-yil Prezident kubogini qoʻlga kiritgan va 2006-yilgi Xotira kubogi finalida ishtirok etgan.
Ederson (Braziliyalik futbolchi)
Manchester Siti
right|thumb| Ederson 2017-yilda "Manchester Siti" da 2017-yilning 1-iyunida “Benfika” Ederson 35 million funt sterling (40 million yevro) evaziga Premer-liganing “ Manchester Siti ” klubiga oʻtganini e’lon qildi. O'shanda bu transfer uni tarixdagi ikkinchi eng qimmat darvozabonga aylantirdi - hozirda to'rtinchi - Janluiji Buffondan keyin (33 million funt), uning transfer narxi, garchi funt sterling bo'yicha tarixdagi ikkinchi eng yuqori darvozabon bo'lsada. Alisson (2018-yilda 75 million yevro) va hozirda Kepa Arrizabalaga (2018-yilda 80 million evro)gacha yevro boʻyicha barcha davrlarning eng yuqori koʻrsatkichi (2001-yilda 52 million yevro) saqlanib qoldi. Edersonning transferi Aksel Vitsel bilan tenglashdi, bu klub "Benfika" futbolchisi uchun to'lagan eng katta to'lov bo'ldi.
Mark Fistric
Faoliyati
2006—2007-yillarda professionalga aylangan Fistric Amerika Xokkey Ligasining (AHL) Iowa Stars jamoasiga qoʻshilgan va oʻzining jamoadagi yangi mavsumida 24 ochko toʻplagan. U keyingi 2007c2008-yilgi mavsumda Dallas jamoasi tarkibida debyut qilgan. Fistric ikkinchi NHL mavsumida 36 oʻyinda 4 ta golli uzatma qayd etgan.
Ederson (Braziliyalik futbolchi)
Manchester Siti
Ederson darhol Klaudio Bravoni o'rniga Pep Gvardiolaning birinchi tanlov darvozaboni sifatida kiritildi. U klubdagi debyutini 2017-yil12-avgustda Brighton &amp; Hove Albionda mehmonda 0:2 hisobidagi gʻalaba bilan oʻtkazdi va u yerda oʻz darvozasi daxlsizligini saqlab qoldi. 9-sentyabr kuni "Liverpul" ga qarshi o'yinda Edersonga Sadio Mane tomonidan yuziga zarba berildi va sakkiz daqiqalik davolanishdan so'ng o'yinni tark etishga majbur bo'ldi. Ederson sakkizta tikuv oldi, Mane esa hakam Jon Moss tomonidan maydondan chetlatildi va keyingi uchta o'yinga diskvalifikatsiya qilindi. Ederson keyingi hafta Chempionlar ligasida " Feyenoord "ga qarshi o'yinda himoya bosh kiyimida o'zining navbatdagi startini qildi. Ederson Manening to'qnashuvini tasodifiy deb hisobladi va "Liverpul" futbolchisining uzr so'rashini qabul qildi.
Mark Fistric
Faoliyati
Fistric oʻzining tajovuzkor jismoniy oʻyini bilan mashhur boʻlgan. 2010-yilning 27-yanvarida Calgary Flames jamoasiga qarshi oʻyinda Fistric raqib hujumchisi Erick Nystromni (keyinchalik u barcha yulduzlar safida jamoadoshiga aylangan) oʻyin paytida boshiga dubulgʻasi bilan urib jarohat yetkazishga uringani uchun jazolangan. Ertasi kuni u voqea uchun liga tomonidan 2500 dollar jarimaga tortilgan.
Ederson (Braziliyalik futbolchi)
Manchester Siti
2018-yil 19-avgust kuni Ederson “Manchester Siti”ning Premer-ligada golli uzatmani amalga oshirgan birinchi darvozaboni boʻldi, chunki uning zarbasini Serxio Aguero “ Xaddersfild Taun” ga qarshi oʻyinda (6:1) ochgan golga aylantirdi.
2020-yilning 26-iyulida Ederson Premer-liganing 2019-20-yilgi mavsumida “ Norvich Siti ”ga qarshi oʻz uyida 5:0 hisobida gʻalaba qozonganidan soʻng eng koʻp oʻyinni oʻtkazib yuborgan (16) “ Oltin qoʻlqop ” bilan taqdirlandi.
Xalqaro martaba
left|thumb|208x208px| Ederson 2018-yilda [[Braziliya milliy futbol terma jamoasi|Braziliya terma jamoasi bilan ]] Ederson Braziliyaning Copa America Centenario uchun vaqtinchalik tarkibiga kiritilgan, ammo jarohati tufayli yakuniy tarkibdan chetlashtirilgan. Uning terma jamoadagi debyuti 2017-yil oktabr oyida JCh—2018 saralashida Chili ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan 2018-yilning may oyida u Titening Rossiyada bo'lib o'tadigan Jahon chempionati uchun 23 kishilik yakuniy tarkibiga kiritildi.
2019-yil mayda Ederson Braziliyaning 2019-yilgi Amerika Kubogi uchun 23 kishilik tarkibiga kiritildi.
2021-yilning iyun oyida u Braziliya terma jamoasi safida o'zining yirik turnirdagi debyutini o'tkazdi va Amerika Kubogi-2021da Peru ustidan 4:0 hisobida g'alaba qozondi va o'z darvozasi daxlsizligini saqlab qoldi. 10-iyul kuni u finalda o'z terma jamoasining raqibi Argentinaga qarshi o'yinda (1:0) maydonga tushdi.
O'yin uslubi
Ederson chaqqon, qo'mondon va jismonan kuchli posbon sifatida tasvirlangan , u ham jismoniy kuchga, ham yaxshi reflekslarga va zarbani to'xtatish qobiliyatiga ega. Ammo, u to'pni to'xtatib turish qobiliyatidan ko'ra, uning taqsimoti va to'pni oyoq ostida ushlab turish mahorati uchun yuqori baholanadi : uning nazorati va to'pga bo'lgan ishonchi unga to'pni egallashni saqlab qolishga va to'pni maydondan tezda tashqariga chiqarishga imkon beradi. Qo'li yoki oyog'i bilan hatto bosim ostida bo'lsa ham uzun zarbalar va o'tishlar bilan hujumni boshlab beradi. Tabiiyki chap oyoqli bo'lsa-da, u ikkala oyog'ini ham ishlata oladi , Uning taqsimlanishiga kelsak, "Manchester Siti"ning sobiq darvozaboni Shey Given Edersonni 2018-yilda "oyoqlari bilan dunyoning eng yaxshi darvozaboni" deb ta'riflagan ; uning to'p uzatish oralig'i ham uni OAVda pleymeyker sifatida ta'riflashga olib keldi.
Shaxsiy hayot
Ederson 2016-yilda Portugaliya fuqaroligini olgan Uning tanasi tatuirovka bilan qoplangan, jumladan, bo'ynida atirgul va bosh suyagi, orqasida farishta qanotlari va oyog'ida Portugaliya ligasi kubogi, u 2016 va 2017-yillarda "Benfika" uchun yutgan. Ederson, shuningdek, to'pni 75,35 ft 2 dyum (247) m balandlikda tepganidan so'ng 2018-yil 10-mayda Etihad kampusida erishgan yer boʻylab eng uzun futbol zarbasi bo'yicha Ginnesning rekordlar kitobiga kiritilgan.
Faxrlar
Rio Ave
Benfica
Avdan, Emirdag
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Avdan Turkiyaning Afyonkarahisar viloyati Emirdağ tumaniga qarasli qishloqdir.
Ederson (Braziliyalik futbolchi)
Faxrlar
Individual
Nafisa Sheripboyeva
Nafisa Umirbek qizi Sheripboyeva (2001-yil 8-noyabrda tugʻilgan) — oʻzbek dzyudochisi-paralimpiyachi, 57 kg va 63 kg boʻlgan vazn toifasida ishtirok etadi. 2020-yilgi Yozgi Paralimpiya oʻyinlarining bronza medali sovrindori, Para-Osiyo oʻyinlari sovrindori, Osiyo chempionati gʻolibi va sovrindori, dzyudo boʻyicha Gran-pri bosqichlari.
Faoliyati
2017-yili Toshkentda dzyudo boʻyicha Koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan Jahon kubogi bosqichida u bor-yoʻgʻi yettinchi oʻrinni egalladi. Biroq, Toshkentda Osiyo chempionati u magʻlub, 57 kg vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi tashkil tailandlik Aitsaraphon Hvaengmuangni. 2018-yilda Jakartada (Indoneziya) boʻlib oʻtgan Yozgi Para-Osiyo oʻyinlarida 57 kg vazn toifasida u finalda xitoylik dzyudochi Jilian Linga.
2021-yilda Uorvikda (Buyuk Britaniya) koʻzi ojizlar va zaif koʻruvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan dzyudo boʻyicha Gran-prida u oʻz vazn toifasida kumush medalni qoʻlga kiritdi va shu tariqa Yozgi Paralimpiya oʻyinlariga. Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Yozgi Paralimpiya oʻyinlarida 63 kg vazn toifasida u medal uchun kurashda ispaniyalik Marta Arsegani magʻlubiyatga uchratib, bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning farmoni bilan Nafisa Jasorat medali bilan taqdirlangan.
Shayne Corson
Shayne Paul Corson (talaffuzi: Shayne Pol Korson) (1966-yil 13-avgustda tugʻilgan) Kanadalik sobiq professional xokkeychi boʻlib, Milliy Xokkey Ligasida (NHL) Monreal Canadiens, Edmonton Oilers, Sent-Luis Blyuz, Toronto Maple Leafs va Dallas Stars jamoalarida oʻynagan. Shayne Corson NHLda oxirgi marta 2003-2004-yilgi mavsumda oʻynagan.
Oʻyin faoliyati
Corson 1986-yildan 1992-yilgacha Vincent Damphousse evaziga Edmonton Oilers jamoasiga almashtirilgan. St-Louis Blues jamoasiga qoʻshilishdan oldin Shayne Corson Edmonton klubida uchta toʻliq mavsum davomida oʻynadi. Uning Edmonton klubidagi oʻyinlari baʼzi tortishuvlarga sabab boʻldi, chunki bosh murabbiy George Burnett uni 1994-1995-yilgi mavsumda jamoa sardori sifatida tanladi (1994-yil yanvar. — 1995-yil mart). Bernett keyinchalik Corsonni kapitanlikdan mahrum qiladi. 1996-1997-yilgi mavsumda „the Blues“ jamoasi uni Monreal jamoasiga almashtirdi va Corson u yerda 2000-yilgacha oʻynadi. Keyin Toronto Maple Leafs jamoasi uni erkin agent sifatida oʻz safiga qoʻshib oldi va Shayne Corson Torontoda toʻliq uchta mavsumni oʻtkazdi va mavsumdan keyin yarali Colit kasalligi tufayli „isteʼfoga chiqdi“.
2002-yilgi Stenley kubogi pley-off bosqichida Nyu-York Ayleners jamoasiga qarshi oʻyinda Corson Eric Cairns bilan uchrashuvda ishtirok etdi va Cairns bu bahsning mutloq gʻolibi boʻldi. Keyinchalik NHL Corsonni seriyaning hal qiluvchi yettinchi oʻyini uchun maydonga tushishiga ruhsat bermadi. Dallas Stars jamoasi 2003-2004-yilgi mavsumning soʻnggi qismida pley-off bosqichiga biroz jasorat va yetakchilikni qoʻshish uchun Corson bilan shartnoma imzoladi. Ammo jamoadagi faoliyat juda muvaffaqiyatsiz boʻldi (birinchi turda Colorado Avalanche jamoasiga yutqazdi) va Corson keyin isteʼfoga chiqdi.
Shaxsiy hayoti
Corson ogʻir ogʻriq va sezilarli vazn yoʻqotishiga olib kelishi mumkin boʻlgan surunkali ovqat hazm qilishining buzilishi boʻlgan yarali kolit kasalligidan aziyat chekardi.
Corsonning singlisi Shennon oʻzining Toronto Maple Leaf jamoasidagi sobiq jamoadoshi Darsi Takerga turmushga chiqqan. Corson oʻzining birinchi restoranini 2007-yilda sherigi Armando Russo bilan Torontoning Distillery tumanida Tappo Wine Bar & Restaurantnomi ostida ochdi. Ular, shuningdek, Ontario shahrida Corsonʼs nomli ikkinchi restoranni ham ochishdi. Ikkinchi restoran oilaviy restoran sifatida boshlangan, lekin oʻziningning formalari va boshqa xokkey esdaliklarini namoyish etuvchi sport barga aylantirilgan, ammo koʻp oʻtmay yopilgan.
Corsonning qizi Wilsow Corson hozirda NCAAdagi Boston kollejida xokkey oʻynaydi.
Darveshxon
Darveshxon (Darvesh sulton) (?—1578-yil dekabr) — Toshkent va Turkiston hokimi (1556—1578). Shayboniylar oʻzbek sulolasi vakili. Mirzo Ulugʻbek va Suyunchxoʻjaxonlarning avlodi. Baroqxonning (Navroʻz Ahmadxonning) toʻngʻich oʻgʻli. Ukasi Bobo sulton bilan birgalikda Movarounnahrda hukmron boʻlish uchun Buxoro xonligi hukmdorlari Iskandarxon va Abdullaxon IIlarga qarshi urushlar olib borgan. Xususan, 1557-yil Ilonoʻtti mavzeida Abdullaxon II qarshi jang qilgan. Unda Abdullaxon II Darveshxonga yordamga oshiqqan Bobo sulton qoʻshinini Darveshxon bilan birlashishiga yoʻl qoʻymay, ularni alohida-alohida yenggan. Darveshxon bu magʻlubiyatdan soʻng bir muncha vaqtgacha Abdullaxon II bilan ittifoqlikda boʻlgan, jumladan, Abdullaxon IIning Xurosonga qilgan yurishida (1567) Darveshxon oʻz birodari (ukasi) Tohir sultonni koʻp qoʻshin bilan yordamga yuborgan. Biroq Bobo sulton Abdullaxon IIga boʻyin egmay kurashni davom ettirgan, u 1578-yil qishida Toshkentda isyon koʻtarib Darveshxonni qatl etgan. Bundan xabar topgan Abdullaxon II Darveshxonning oʻchini olish bahonasida Toshkentga yurish qilib, Chirchiq jangida (1579-yil 18-aprel) Bobo sulton qoʻshinini tor-mor keltirgan. Bobo sulton Turkistonga qochib ketgan.
Melkart
Melkart, Melikert (Μελικέρτης, ellinizirovanoe, milk-qart — „sar goroda“)— Finikiya dini va mifologiyasida —yunonlarning dengizchilarning va Tir shahrining himoyachi xudosi, yunonlar tomonidan Geraklga oʻxshatilgan. Tir va Fasosda hurmatga sazovor bolgan. „Tiriyalik Gerakl“ Ispaniyada dafn etilgan deb hisoblanadi. Maltadan ikki tilda yozilgan yozuvda Melqart nomi Gerkules archeget deb tarjima qilingan.
Gʻarbiy semit mifologiyasida Demarunt va Astartaning oʻgʻli hisoblangan.
Darvin
Darvin — Avstraliyaning shim. qis-midagi shahar. Shim. hududning maʼmuriy markazi. Aholisi 88,1 ming kishi (1999). Timor dengizi soxilidagi port. Shosse va temir yoʻl orqali Port-Ogasta sh. va mamlakat janubi bilan bogʻlangan. Xalqaro aeroport bor. Yetakchi sanoat tar-mogʻi — oziq-ovqat sanoati (goʻsht va baliq konservasi i.ch.). Taxta tilish korxonalari, aviatsiya va temir yoʻl ustaxonalari mavjud. Aholining bir qismi baliqovlash bilan shugʻullanadi. D. yaqinidan mis rudasi olinadi. Shaharga 1869 yilda asos solingan va ingliz olimi Ch. Darvin nomi bilan atalgan.
Tish toshi
Tish toshi — tishlar sirtidagi sargʻish yoki kulrang (kashandalarda jigarrang, hatto qoramtir) qatlam. Milk ustida va milk ostida, tish buynida hosil boʻlib, tish koronkasi ildizini, ayniqsa, tish ovqat chaynashda ishtirok etmasa (tish kovak bulsa) hamda tish toʻgʻri parvarish qilinmasa, tishning butun yuzasini qoplab olishi mumkin. Tish toshi tusatdan paydo boʻlmaydi. Dastlab tishda oqimtir karashlar kuzga tashlanadi, ular kuchgan epiteliy, ovqat qoldiklari, bakteriya va shilliq moddalardan tashkil topadi, tishni tugri tozalab yuvganda yoki kattiqroq ovqat chaynaganda osonlik bilan koʻchib tushishi mumkin. Tish toshi tishning ichki yuzasini qoplab emal qismiga singib ketadi, uni koʻchirish ancha qiyin. Baʼzan bolalar va oʻsmirlar tishi boʻynida kukimtir qatlam (hoshiya) paydo boʻladi. U tish emaliga birikib ketganligi uchun kuchirib olish juda qiyin, bunga, asosan, tish emaliga mikroorganizmlar kirishi sabab buladi. Tishdagi yumshoq karashlar uz vaqtida davolanmasa, unga ohak tuzlari oʻtirib, Tish toshi ga aylanadi. Tish toshi astasekin milkni ezib qoʻyadi; bunda milk qonaydi, qichishadi, ogʻizdan qoʻlansa hid keladi, yiring ajralib, milk shilliq pardasining yalligʻlanishi (gingivit)ga, shuningdek, parodontozga sabab boʻlishi mumkin.
Tish toshi tish toʻqimalariga zararli taʼsir etmaydi. Uni faqat vrach olib tashlaydi (maxsus asbob yoki ultratovush apparati yordamida).
Tish toshi paydo boʻlishining oldini olish uchun ovqatni normal chaynash (hamma tishlar bilan), suvi qochgan non, suxari, sabzi, olma yeb turish, kasal tishlarni davolatish; yoʻq tishlar oʻrnini tuldirish (yasama tishlar bilan), yalliglangan milkni davolatish lozim. Ovqatdan soʻng ogʻizni chayqash, vaqtvaqti bilan stomatolog vrach koʻrigidan oʻtib turish lozim.
Anvar Rajabov
Anvar Hikmatillayevich Rajabov (23-yanvar 1988-yilda tugʻilgan) — oʻzbek futbolchisi, Paxtakor klubi hujumchisi, Buxoro klubida ijara asosida oʻynamoqda.
Klub
Anvar Faoliyatini 2006-yilda Buxoroning shu nomdagi „Buxoro“ klubida boshlagan. 2008-yildan Toshkentning „Quruvchi“ jamoasida (keyinchalik nomi „Bunyodkor“ga oʻzgartirilgan) oʻynagan. „Bunyodkor“ bilan toʻrt marta Oʻzbekiston chempionligini qoʻlga kiritgan, ikki marta kubok sohibi boʻlgan. Anvar OChLda ishtirok etdi, 3 yil davomida 10 ta oʻyin oʻtkazib, 1 ta gol urdi.
Anvar Rajabov 2012-yilgi mavsumning ikkinchi yarmini Tailandda, Buriram Yunayted jamoasida oʻtkazdi. 2013-yilning yanvar oyida u Toshkentning „Paxtakor“ jamosiga qoshildi.
Yaqutiyaliklar
Yaqutiyaliklar (Lena dehqonlari, Lena tub aholisi) ruslarning etnografik guruhidir. Sibirga XVIII-asrda kirib kelgan va yaqutlar bilan aralashgan birinchi rus koʻchmanchilarining avlodlari.
Anvar Rajabov
Terma jamoada
Oʻzbekiston yoshlar va yoshlar terma jamoalarida oʻynagan.
Yaqutiyaliklar
Hozirgi vaqtda „yaqutiyaliklar“ atamasi qadimgi rus tub aholisi bilan bogʻliq emas, u Yaqutiya (Saxa) aholisi yoki Yaqutsk aholisini anglatadi.
Anvar Rajabov
Terma jamoada
2011-yilning yozida Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida 2 ta oʻrtoqlik oʻyini oʻtkazdi. Anvar Rajabov 1-iyun kuni Ukraina terma jamoasi bilan uchrashuvda debyut qildi va 59-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi. Ikkinchi oʻyin 5-iyun kuni ikkinchi boʻlimda zaxiradan maydonga tushgan Xitoy terma jamoasiga. Har ikki uchrashuv ham Oʻzbekiston terma jamoasining magʻlubiyati bilan yakunlangan.
Yaqutiyaliklar
Kelib chiqishi
Yaqutlarning shakllanishining boshlanishi XVIII-asrning 70-yillari, rus dehqonlari va aravakashlarning kichik guruhlari (Ilim va Irkutsk koʻchmanchilari, ular oʻz navbatida Shimoliy Yevropa va Shimoliy Ural boʻyidan kelgan koʻchmanchilarning avlodlari boʻlgan) Lena daryosining yuqori va oʻrta oqimida qirgʻoqlari boʻylab joylasha boshlagan davr. Mahalliy aholi bilan aralashib (XIX-asrning boshlaridayoq „ruslarga qaraganda (ota tomondan) koʻproqyaqutlar“ (ona tomondan) boʻlgan ruslar (Yaqutsk va Olekminskiy okruglari dehqonlari) asta-sekin oʻz odatlarini yoʻqotdilar va Yaqutlarning urf-odatlari va madaniyatini qabul qildilar, XIX-asrning oxirida esa ularning yarmi rus tilini hatto bilmas ham edi. XX-asrda rus aholisining sezilarli oqimi subetnosdagi yaqut komponentining ulushini sezilarli darajada kamaytirdi. Odatda ruslar yaqutlar bilan ora-sira, shu jumladan, aravakashlar qishloqlarida joylashganlar.
Lena dehqonlari Sibirning shimoli-sharqidagi ruslarning boshqa guruhlarini shakllantirishda ham qatnashdilar. XVIII-asrdan boshlab ruslarning ikkinchi koʻchib kelgan aholi guruhlari — Anadirliklar, Gijiginliklar, Kamchadallar maʼlum. XIX asrda Yaqutiya ruslari orasida Ust-Olenek, Ust-Yanskiy, Verxoyansk, Rus Ustyinskiy (Indigirliklar, Russkoustinliklar), Ust-Elonskiy va Kolima aholisi ajralib turgan. Ulardan Ust-Yanskiy va Ust-Olenekskiylar yaqutlar va evenklar tomonidan assimilyatsiya qilingan, Russo-Ustyinskiylar va Kolymliklar esa oʻz tili va madaniyatini saqlab qolgan ruslarning alohida guruhlarini tashkil qilgan.
Joriy holati
Hozirgi vaqtda yaqutiylar (Yaqutsk viloyati, Yaqutiyaning Olyokminskiy va Xangalasskiy uluslaridagi qishloq aholisi) XX-asrda rus koʻchmanchilari tomonidan deyarli assimilyatsiya qilingan. Yaqut tilini yaqutiyaliklarning koʻplab vakillari bilishadi, lekin oʻzlarining ona tili deb faqat rus tilini hisoblamaydilar, kundalik hayotda ular baʼzan aralash tildan va Shimoliy rus lahjalarining baʼzi xususiyatlaridan foydalanadilar. Umuman ruslardan antropologik xususiyatlarga bogʻliq boʻlmagan sezilarli farqlar yoʻq. Oʻz-oʻzini anglash asosan ruscha, baʼzilari oʻzlarini Yaqut kazak polki kazaklarining avlodlari deb bilishadi. Yaqutiyadagi ruslar Lena dehqonlarining avlodlarini saxalyarlar deb atashadi (Saxalar — „Saxa“ dan olingan koʻplik shakli — yaqutlarning oʻz nomi), soʻnggi paytda shuningdek, yaqutlarning ruslar, ukrainlar va Yaqutiyaga koʻchib kelgan boshqa etnik guruhlar vakillari bilan aralash nikohlarining boshqa avlodlari ham saxalar deb ataladi. Yaqutiylar soʻzi hozirda etnoxoronim sifatida qoʻllaniladi va tor asl maʼnosini yoʻqotgan holda, millatidan qatʼi nazar, Yaqutiyaning barcha aholisini yoki Yaqutsk shahri aholisini bildiradi. Barcha mahalliy Yaqutiya ommaviy axborot vositalarida „Yakutiya fuqarosi“ soʻzi „Yaqutiyalik“ soʻziga teng.
2002-yilgi aholini roʻyxatga olish
Rossiya Davlat statistika qoʻmitasining 2002-yil 2-sentabrdagi 171-sonli qarori bilan yakutiyaliklar va Lena tub aholisi Rossiya Federatsiyasi Rossiya Fanlar Akademiyasi Etnologiya instituti tomonidan tuzilgan Rossiya millatlari va tillarining alifbo roʻyxatiga kiritilgan. Aholini roʻyxatga olish jarayonida 46 kishi oʻzini yakutiyaliklar, 3 kishi oʻzini Lena tub aholisi deb atagan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Fernando Marçal
Fernando Marçal de Oliveira (1989-yil 19-fevralda tug'ilgan) - braziliyalik professional futbolchi, Premyer-liganing "Vulverxempton" klubida chap qanot himoyachisi.
Karyera
2015-yilning 20-avgustida Marçal Turkiyaning “Gaziantepspor” jamoasiga bir mavsumga ijaraga berildi.
2017-yilning 16-iyunida u raqib klub “Guingamp” klubida ishlagandan soʻng Fransiyaning “Olimpik Lion” klubiga 4,5 million yevro evaziga shartnoma imzoladi va u yerda 31 liga oʻyinida 7 ta golli uzatmani amalga oshirdi.
2020-yil 6-sentyabrda Marçal ikki yillik shartnoma asosida 2 million yevro evaziga Angliya Premyer-ligasi vakili “Vulverxempton”ga oʻtdi. Marçal 2020-yilning 14-sentabrida “Sheffild Yunayted”ga qarshi oʻyinda “Boʻrilar” safida toʻliq debyut qildi.
Yutuqlar
Benfika
Moskva xachiri
„Moskva xachiri“ (eng. Moscow Mule, shuningdek, oʻjar ) — aroq, zanjabil pivosi va laym asosidagi kokteyl, mis krujkada taqdim etiladi. 1950-yillarda AQShda rus aroqlarini isteʼmol qilish boshlanganidan keyin mashhurlik kasb etdi. Bu nom amerikaliklar orasida aroq va rus madaniyati uyushmasi bilan bogʻliq. Long drink sifatida tasniflanadi. Xalqaro barmenlar uyushmasining (IBA) rasmiy kokteyllaridan biri, „Zamonaviy klassika“ toifasi (eng. Contemporary classics).
Tarix
Kokteyl ishlab chiqarishning boshlanishi 1941-yil deb hisoblanadi, mashhur Amerika kompaniyasi „Hyubleyn“ „Smirnoff“ aroq ishlab chiqarish huquqini sotib oldi. Bu fikr kompaniya egasi Rudolf Kanett (Rudolf Kunett) bilan oʻrtoqlashgan kompaniya xodimi Jon Martindan (Jon G. Martin) chiqdi. Shu bilan birga, bu kokteylning bir qismi boʻlgan zanjabil pivosini ortiqcha ishlab chiqarish bilan bogʻliq muammo hal qilindi .U 1942-yilda Los-Anjeles restoranlarida taqdim etila boshladi va 1943-yilda qoʻshni Shtatlarda (ayniqsa Las-Vegas kazinolarida va boshqa yirik shaharlarda) isteʼmol qilina boshlandi.
Urush tufayli ishlab chiqarish toʻxtatildi, ammo 1947-yilda qayta tiklandi. VVa mehmonlarni jalb qilish uchun dastlab kokteyl asl metall krujkalarga quyishni boshlashdi. Shu bilan birga, brend egalari „u sizni ruhdan chiqarib yuboradi“ shiori yordamida ommaga muvaffaqiyatli reklama qildilar. „Moskva xachiri“ Amerika madaniyatiga kirgan troyan otini anglatadi, deb hisoblanadi.
Tarkibi
Ushbu kokteyl quyidagi ingredientlardan aralashtiriladi :
Ohak xanjar garnitür sifatida ishlatiladi.
Tayyorlash usuli
Bunday holda, „bild“ usuli qoʻllaniladi, yaʼni stakanning pastki qismida nozik bir boʻlak zanjabilni qoʻyish va muz qoʻshish kerak. Keyin stakanni toʻrtdan biriga toʻldirib, aroq quyiladi. Keyin stakanni chorak bilan toʻldirib, aroq quying. Bundan tashqari, 1-2 boʻlak laym sharbatini siqib,  bir stakan zanjabil pivo (yoki zanjabil ale) quyiladi. Bar qoshigʻi bilan aralashtirib va bir boʻlak laym bilan beztiladi.
Variantlar
Kentukki xachiri, ot rahbari: Burbon
Yangi Orlean xachirlari: Burbon va qahva likyori.
Jin — jin xachiri, London xachiri, Myunxen xachiri, Tuman karnayi: Jin
Melita, Mirmekning qizi
Melita (yunon. Μελίτη) ― Qadimgi yunon mifologiyasining qahramoni.
Mirmek(Gesiod boʻyicha) va Diyaning qizi  (Muzeyga koʻra).
Alexandrovsky, Altai Krai
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Aleksandrovskiy ( Александровский  ) — Rossiyaning Oltoy oʻlkasi, Aleyskiy tumanidagi qishloq posyolkasi. 2013-yildagi ma'lumotga ko'ra, aholi soni 348 kishi. 15 ta ko'cha bor.
Geografiya
Aleksandrovskiy janubi-sharqiy Aleyskgacha (tuman maʼmuriy markazi) 26 km uzoqda joylashgan.Sovxozniy - eng yaqin qishloq.
Harrison Ford
Harrison Ford (1942-yil 13-iyulda tugʻilgan) — amerikalik aktyor va prodyuser. Oscar va BAFTA mukofotlariga nomzod boʻlgan, Oltin globus mukofotini esa qoʻlga kiritgan. U Yulduzlar jangi va Indiana Jones filmlari seriyalaridagi ishtiroki, shuningdek, „Blade Runner“, „Patriot Games“, „The Fugitive“, „Air Force One“, K-19 filmlari bilan mashhur.. Uning buvisi Anna (Nekhama) Lifshits 1907-yilda Minskdan AQShga koʻchgan va Bruklinda (Nyu-York) qoʻnim topgan yahudiy oilasidan chiqqan. 1906-yilda Harry Nidelman Minskdan Amerikaga keldi va tramvay haydovchisi sifatida ishga joylashdi. 1917-yilda toʻydan soʻng Bruklinda Harry va Annaning Dora ismli qizi bor edi, u keyinchalik Doroti (1917-2004) boʻldi. Dora Nidelman irlandiyalik Kristofer Fordga (1906-1999) turmushga chiqdi va ularning oilasida boʻlajak aktyor Harrison Ford tugʻildi. Aktyor oʻz ismini Harryning bobosi sharafiga oldi. 1960-yilda u oʻrta maktabni tugatdi va Ripon kollejiga (Viskonsin) oʻqishga kirdi. 1964-yilda u Los-Anjelesga koʻchib oʻtdi va u yerda Columbia Pictures bilan shartnoma tuzdi. Dastlab, Harrison Ford muvaffaqiyatsiz aktyor deb hisoblangan, ayniqsa montajdan keyin „Zabriskie Point“ filmidagi barcha sahnalarni kesib tashlagan. Shundan soʻng u oʻz karerasini tashlab, duradgorlik kasbini egalladi. Bir kuni Jorj Lukas uni tasodifan uchratib qoladi va uni „Amerika graffiti“ (1973) filmining suratga olish jarayoniga taklif qiladi. Harrison Ford 20-asrning soʻnggi choragida eng koʻp maosh oladigan kino aktyorlaridan biri. Uning eng mashhur rollari „Yulduzlar jangi“ filmlari seriyasidagi kosmik uchuvchi Xan Solo va arxeolog sifatida, Sarguzashtchi Indiana Jones „Yoʻqotilgan kemaning bosqinchilari“ va keyingi filmlardagi. Harrison Ford Indiana Jones sarguzashtlarining soʻnggi qismida („Indiana Jones va billur bosh suyagi qirolligi“) filmni ijaraga berishdan tushgan barcha daromadni Stiven oʻrtasida boʻlish sharti bilan ishtirok etishga rozilik berdi. Ford koʻplab Gollivud filmlarida rol oʻynagan, ular rekord darajadagi daromad keltirgan, jumladan Air Force One, Indiana Jones, Star Wars va The Fugitive. Ford Yaponiyada Uncharted 3: Drakeʼs Deception oʻyinining reklama kampaniyasida ishtirok etdi. filmni tarqatishdan tushgan barcha daromadlar u, Stiven Spilberg va Jorj Lukas oʻrtasida taqsimlanadi.
Ezgi Eyüboğlu
Ezgi Eyyubogʻlu (tugʻ. 1988-yil 15-iyun, Trabzon, Turkiya) — turk aktrisasi va modeli. Rossiyada "Muhtasham asr " serialidagi Aybige-Xatun roli bilan tanilgan.
Biografiya
Ezgi Eyyubogʻlu 1988-yilda Anqarada tugʻilgan. Anqaradagi Hacettepe universiteti qoshidagi Davlat konservatoriyasini tamomlagan, ikki yil Istanbuldagi Mimar Sinan sanʼat universitetida mumtoz balet yoʻnalishida tahsil olgan, soʻngra Hacettepe universitetining dramatik sanʼat fakultetiga oʻqishga kirdi.
Shaxsiy hayot
Aktrisa turkiyalik aktyor Gurbey Ileri bilan uchrashdi. Ular 2011-yilda " Mening yuragim seni tanladi " serialining toʻplamida tanishishgan. 2013-yilda, ikki yillik munosabatlardan soʻng, ular ajralishdi. Aktyorlar hech qachon turmush qurishmagan. 2014-yil oʻrtalaridan boshlab Ezgi aktrisa Kaan Yildirim bilan uchrashadi, ular „Baxt nomi“ serialida birga roʻl oʻynashadi. 2015-yilning 8-avgust kuni Kaan Ezgiga turmush qurish taklifini bildirgan. Aktrisa rozi boʻldi, 2015-yil sentyabr oyida er-xotin nikohlarini eʼlon qilishdi. Toʻy 2016 -yil 14-may kuni Esma Sulton saroyida boʻlib oʻtdi. 2019-yil 26-iyunda 3 yillik turmushdan soʻng er-xotin ajrashishdi. Ezgi alimentdan bosh tortdi. Uning sobiq eri haqida hech qanday shikoyati yoʻq edi.
Martaba
2001-yilda Eyyubogʻlu Elite Model Look tanlovida finalchi boʻldi va ikki yildan soʻng u Miss Turkey tanlovida ikkinchi oʻrinni egalladi. 2007-yildan beri u moda koʻrgazmalarida qatnashadi va kliplarda roʻl oʻynaydi.
2011-yilda Ezgi Eyyubogʻlu " Muhtasham asr " serialining ikkinchi mavsumida suratga tushdi. U mavsumning asosiy rollaridan birini — Qrim xoni Sohib-Gireyning qizi va Valid Sultonning jiyani Aybige-Xatunni oʻynadi (Nebakhat Chexre). Qahramon Eyyubogʻlu Qozonda ulgʻaygan, otasi tomonidan qiyinchilikdan uzoqda Istanbulga yuborilgan. U Shehzade Mustafo (Mehmet Gunsur) bilan unashtirilgan va ayni paytda Malkochogʻli Bali Beyning (Burak Özçivit) sevgilisi. Serialning uchinchi mavsumida Eyyubogʻlu bilan birga Sulton Sulaymonning toʻngʻich oʻgʻli Shehzade Mehmed rolini oʻynagan sevgilisi Gurbey Ileri suratga olish maydonida paydo boʻldi.