cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shin Eun-mi
Shin Eun-mining Janubiy Koreyadan deportatsiya qilingani haqida ,,To Kill Alice" hujjatli filmi suratga olindi.  Film rejissyor Kim Sang-kyu tomonidan suratga olingan.
Witt
Aholisi
983 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2. Shundan 3,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Thilouze
Thilouze Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Chinon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1133 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 33,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 33,8 km2.
Hirot qoʻzgʻoloni
Hirot qoʻzgʻoloni (1716-yil) -Safaviilar hukmronligiga qarshi Hirot va uning viloyatida koʻtarilgan qoʻzgʻoloni. Viloyat aholisining bir qismi afgʻonlarning abdal qabilasidan iborat edi. Milliy zulm va mahalliy aholini safaviy hokimlari tomonidan diniy taʼqib etilishi, shuningdek, yirik afgʻon qabila boshliqlarining chet elliklar hukmronligidan xalos boʻlishga intilishlari Hirot qoʻzgʻoloniga sabab boʻlgan. Qoʻzgʻolonning asosiy harakatlantiruvchi kuchini abdal qabilasi tashkil etgan; qabila boshliqlari va zodagonlari rahbarlik qilgan. Hirot va viloyatning afgʻon boʻlmagan aholisi qoʻzgʻolonchilarga katta yordam koʻrsatganlar, oziq-ovqat, yem-xashak bilan taʼminlab turgan, harbiy qismlar tashkil qilgan. Shoh qoʻshinlarining qoʻzgʻolonni bostirish uchun qilgan urinishlari zoye ketgan. Hirot qoʻzgʻoloni natijasida Hirot amirligi barpo etilgan.
NGC 1909
NGC 1909 Eridan yulduz turkumidagi RN (refleksion tumanlik) tipli galaktik tumanlik, oʻta yangi yulduz qoldigʻidir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Vaqt sayohati
thumb| Heinemann tomonidan nashr etilgan [[Vaqt mashinasi|"Vaqt mashinasi" ning birinchi sahifasi]] Vaqt sayohati — bu vaqtning maʼlum nuqtalari orasidagi harakat tushunchasi boʻlib, u obyekt yoki shaxs tomonidan boʻladigan fazodagi turli nuqtalar orasidagi harakatga oʻxshaydi. Bu odatda vaqt mashinasi deb nomlanuvchi faraziy qurilmadan foydalangan holda sodir boʻladi. Vaqt sayohati falsafa va badiiy adabiyotda, xususan, ilmiy-fantastikada keng tarqalgan tushunchadir. Vaqt mashinasi gʻoyasi H.G Uelsning 1895 yilda yozilgan "Vaqt mashinasi" romani orqali ommalashgan.
Oʻtmishga vaqt sayohati jismonan mumkinmi yoki yoʻqmi, bu nomaʼlum. Oldinga vaqt sayohati, vaqtni idrok etishning odatiy maʼnosidan tashqarida, keng koʻlamli kuzatilgan va maxsus nisbiylik va umumiy nisbiylik nazariyasida yaxshi tushuntirilgan hodisadir. Biroq, bir tanani boshqa tanaga nisbatan bir necha millisekunddan koʻproq oldinga siljitish yoki kechiktirish hozirgi texnologiya bilan amalga oshirishni iloji yoʻq. Vaqtning orqaga qarab sayohatiga kelsak, aylanuvchi qora tuynuk kabi umumiy nisbiylik nazariyasida bunga imkon beradigan yechimlarni topish mumkin.
Vaqt sayohati kontseptsiyasi tarixi
thumb| Nyu-Yorkning Irvington shahridagi Rip Van Uinkl haykali Baʼzi qadimiy miflarda vaqt oʻtishi bilan oldinga sakrab oʻtadigan belgi tasvirlangan. Hind mifologiyasida Vishnu Purana qirol Raivata Kakudmi haqida hikoya qiladi, u yaratuvchi Brahma bilan uchrashish uchun osmonga samoga koʻtariladi va u Yerga qaytib kelganida koʻp asrlar oʻtganini bilib hayron qoladi. Buddist Pali Kanon vaqtning nisbiyligini eslatib oʻtadi. Payasi Sutta Buddaning eng yaxshi shogirdlaridan biri Kumara Kassapa haqida hikoya qiladi, u har narsadan shubhalanadigan Payasiga osmondagi vaqt Yerdagidan boshqacha oʻtishini tushuntiradi. „ Yahudiylarning urf-odatlarida miloddan avvalgi 1-asrda yashagan olim Honi ha-Magel yetmish yil uxlab qolgani aytiladi. Uygʻonganida u uyga qaytdi, lekin u tanigan odamlarning hech birini topa olmadi va uning kimligiga hech kim ishonmadi.
Ilmiy fantastikaga oʻtish
Ilk ilmiy fantastika hikoyalarida yillar davomida uxlab yotgan va oʻzgargan jamiyatda uygʻongan yoki gʻayritabiiy vositalar orqali oʻtmishga koʻchirilgan qahramonlar tasvirlangan. Ular orasida L’An 2440, rêve s’il en fût jamais (2440-yil: 1770 yildagi bir orzum), Lui-Sebastyan Mersier, Rip Van Uinkl (1819), Vashington Irving, Orqaga qarash (1888) Edvard Bellami va HG Uells tomonidan “Uxlayotgan odam uygʻonganda" (1899). Uzoq muddatli uyqu, keyinroq tanish boʻlgan vaqt mashinasi kabi, bu hikoyalarda vaqt sayohati vositasi sifatida ishlatiladi.
Oʻzaro taʼsir qiluvchi koʻp dunyo talqini
Hugh Everettning kvant mexanikasining koʻp dunyo talqinining (MWI) oʻzgarishi bobo paradoksini hal qiladi, bu vaqt sayohatchisi ular kelganidan boshqa koinotga kelishini oʻz ichiga oladi; Sayohatchi oʻz tarixiga emas, balki boshqa koinot tarixiga kelganligi sababli, bu „haqiqiy“ vaqt sayohati emasligi taʼkidlangan. Qabul qilingan koʻp dunyo talqini shuni koʻrsatadiki, barcha mumkin boʻlgan kvant hodisalari bir-birini istisno qiladigan tarixlarda sodir boʻlishi mumkin. Biroq, baʼzi oʻzgarishlar turli olamlarning oʻzaro taʼsiriga imkon beradi. Bu kontseptsiya koʻpincha ilmiy-fantastikada qoʻllaniladi, ammo David Deutsch kabi baʼzi fiziklar vaqt sayohatchisi oʻzi boshlagan tarixdan farqli oʻlaroq boshqa tarixda boʻlishini taklif qilishdi. Boshqa tomondan, Stiven Xokingning taʼkidlashicha, MWI toʻgʻri boʻlsa ham, biz har bir sayohatchidan yagona oʻziga xos tarixni boshdan kechirishini kutishimiz kerak, shunda vaqt sayohatchilari boshqa dunyoga sayohat qilishdan koʻra, oʻz dunyosida qoladilar. Fizik Allen Everettning taʼkidlashicha, Deutschning yondashuvi „kvant mexanikasining asosiy tamoyillarini oʻzgartirishni oʻz ichiga oladi; bu, albatta, MWIni qabul qilishdan tashqarida“. Everett, shuningdek, Deutschning yondashuvi toʻgʻri boʻlsa ham, bu bir nechta zarralardan tashkil topgan har qanday makroskopik ob’ekt qurt teshigi orqali vaqt oʻtishi bilan boʻlinib, turli olamlarda turli zarrachalar paydo boʻlishini nazarda tutadi.
Bühlertann
Bühlertann Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 23,59 km2. 3049 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Bühlertannning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Estamariu
Estamariu Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21,2 km2. Aholisi — 118 kishi (2010).
Fransiya-Prussiya urushi
Fransiya-Prussiya urushi (1870—1871) — Yevropada o'z gegemonligini saqlab qolishga harakat qilgan va Germaniyani birlashishiga qarshi turgan Fransiya va bir qator german davlatlari bilan unga muxolif bo'lgan Prussiya o'rtasidagi urush. Urush jarayonida Fransiyadagi ikkinchi imperiya qulagan va Germaniyani Prussiya atrofida birlashtirilishi tugallangan. Sedan jangida (1870.1—2.9) fransuz armiyasi tormor qilingan. Prussiya qoʻshinlari Fransiyaning katta qismini bosib olishgan, 1871-yildagi Parij Kommunasini bostirishda qatnashishgan. F.Fransiya-prussiya urushi Frankfurt sulh shartnomasi (1871) bilan yakunlangan.
Fallbach
Fallbach Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Mistelbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 30.42 km2. 831 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Spandaryan, Shirak
Spandaryan  — Armanistonning Shirak viloyati Artik tumanidagi qishloq.
Frambouhans
Frambouhans Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Montbéliard tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
613 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 60,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,1 km2. Dengiz sathidan 820 – 960 m balandlikda joylashgan.
Berry (Alabama)
Berry AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Fayette okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 28,9 km2. 1189 nafar aholi istiqomat qiladi (2007). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 42,8 nafar kishi.
Hisob
Hisob' — sonlarni ifodalash va bel-gilash usuli. H. tizimlarida p ta birlik (mas, oʻn) 2-razryadning bir birligiga (oʻnlikka) birlashadi. 2-raz-ryadli shuncha son 3-razryadning bir birligiga (yuzlikka) birlashadi va h.k. p soni H. tiziminingʻ asosi, har bir razryaddagi birliklarning sonini ifodalovchi belgilar raqamlar deyiladi. Eng kup qoʻllanadigan H. tizimi oʻnlik tizim boʻlib, unda 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 raqamlari ishlatiladi (qarang Oʻnli sanoq tizimi). Baʼzi xalqlar H.ning beshlik tizimidan foydalanishgan. Qad. Bobilda oltmishlik tizim mavjud boʻlib, bu tizim soat va gradusning 60 min.ga, minutning 60 sek.ga boʻlinishida hozirgacha saqlanib qolgan. ★Operativ hisob ★Statistik hisob ★Buxgalteriya hisobi Yuqoridagi Hisob turlarining qaysi biridan foydalanish, eng avvalo amalga oshirilayotgan iqtisodiy jarayonni o'rganish va kuzatish muddatlariga bog'liq bo'lsa, ikkinchidan, ma'lumotlarni, ya'ni o'tkazilgan kuzatish natijalarini umumlashtirish tartibiga ham bog'liq hisoblanadi.
Krystal Thomas
Krystal Thomas (1989-yil 10-iyunda tugʻilgan) — Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasidagi (WNBA) sobiq amerikalik professional basketbolchi.
AQSH jamoasidagi faoliyati
Thomas Slovakiya poytaxti Bratislava shahrida boʻlib oʻtgan FIBA U19 jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan AQSh U19 ayollar terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. Ushbu musobaqa 2007-yilning iyul va avgust oylarida boʻlib oʻtgan Oʻsha paytda AQSh jamoasi Shvetsiyani magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritgan. Thomas har bir oʻyinda oʻrtacha 7,8 ochko toʻplashga muvaffaq boʻlgan.
Professional jamoalardagi faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Augustus-Thomas-20170914.jpg/220px-Augustus-Thomas-20170914.jpg|right|thumb| Seimone Augustus qoʻriqlayotgan Tomas, 2017 WNBA yarim finali
WNBA
Thomas Seattle Storm jamoasi tomonidan 2011-yilgi WNBA draftida jamoa tarkibiga tanlangan. Storm bilan oʻynagan 7 ta oʻyindan soʻng, jamoa uni tarkibidan chiqarib yuborgan. Keyin Thomas Pheonix Mercury jamoasi bilan shartnoma imzolagan.
Mercury jamoasi bilan ikkinchi mavsumida u gol urish va ribaundlar boʻyicha faoliyatidagi oʻrtacha koʻrsatkichlarini qayd etgan.
2014-yilda Mercury jamoasi Thomasni jamoadan chiqarib yuborgan. Jamoadan chiqib ketgandan soʻng, Thomas Indiana Fever jamoasi bilan shartnoma imzolagan.
2016-yilda Thomas „Storm“ jamoasi bilan oʻquv-mashgʻulot yigʻini shartnomasini imzolagan. Ammo shartnoma mavsum boshlanishidan oldin bekor qilingan.
2017-yil fevral oyida Thomas Washington Mystics jamoasi bilan shartnoma imzolagan. Thomas 2017-yilda faoliyatidagi eng yaxshi mavsumni oʻtkazgan. Mavsumning dastlabki toʻrtta oʻyinidan soʻng Thomas maydonga tushgan. 2017-yilning 4-avgustida Thomas darvozaga 3 ochkolik toʻp kiritgan va „San-Antonio Stars“ jamoasiga 76-74 hisobida magʻlub etib, faoliyatidagi eng yuqori koʻrsatkich — 20 ribaundni qoʻlga kiritgan. 2017-yil 12-avgustda Thomas jamoasi Indiana Fever jamoasi ustidan 100-80 hisobida gʻalaba qozongan. Mavsum oxiriga kelib, Thomas savatga toʻp tashlash, ribaund, assistentlik va blokirovkalar boʻyicha yangi rekordlarini oʻrnatgan.
Chet elda
2011—2012-yilgi WNBA mavsumi davomida Thomas Fransiyaning Union Lyon Basket Feminin jamoasida oʻynagan. 2012—2013-yilgi WNBA offseason davomida u Xitoyning Jiangsu Phonenix jamoasida faoliyat olib borgan.
Veyrins-Thuellin
Veyrins-Thuellin Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti La Tour-du-Pin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1698 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 147,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,5 km2. Dengiz sathidan 204 – 322 m balandlikda joylashgan.
Erkmen, Afyonkarahisar
Erkmen Afyonkarahisar viloyatining markaziy tumaniga tutashgan shaharchalardan biri. .
NGC 1910
NGC 1910 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL+EN tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni James Dunlop 1826-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Darya Rostova
Darya Rostova (haqiqiy ismi Darya Aleksandrovna Smetanova, 1988-yil 3-iyulda Rossiyaning Krasnodar shahrida tugʻilgan) – qoʻshiqchi va model. U Nu Virgos guruhining aʼzosi.
Biografiya
Darya Ristova 3-iyul 1988-yilda Krasnodar qishlogʻida tugʻilgan. Bolaligida u musiqa, fortepiano maktabida tahsil olgan va xorda kuylagan. U mahalliy Madaniyat palatasidagi vokal va raqs toʻgaraklaridan birida qatnashadi va gitaradan dars oldi. 12 yoshida u oʻzining birinchi qoʻshiq tanlovida ishtirok etdi. 14 yoshida u sheʼr yozishni boshladi.
18 yoshida Darya model sifatida ishlay boshladi. U Miss Anapa 2009 goʻzallik tanlovida ishtirok etdi va Miss Internet mukofotini oldi.
U oʻzi tugatgan Sochi davlat universitetida ijtimoiy-madaniy va turizm yoʻnalishida tahsil olgan.
IC 3874
IC 3874 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
El Ancer
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> El Ancer Jazoirning Jijel viloyati dagi shaharcha va kommunadir. 1998-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 18,738 kishidan iborat.
Komitas
thumbnail Komitas (taxallusi; aslida Sogomon Gevorkovich Sogomonyan) [1869.26.9 (8.10), Turkiya, Kutina qishlogʻi — 1935.22.10, Parij, Yerevanda dafn etilgan] — arman kompozitori, xor dirijyori, folklorshunos. Arman musiqa etnografiyasi va koʻp ovozli xor musiqasining asoschisi. Echmiadzin diniy akademiyasini (1893), Berlin konservatoriyasi hamda universitetini (1899) tugatgan. Echmiadzinda musiqa sinflari va xor rahbari (1899-yildan). 1910-yildan Istanbulda, 1918-yildan Parijda yashab ijod qilgan. 1916-yildan ogʻir ruhiy kasallikka uchragan. 3000 dan ortiq xalq qoʻshiqlarini toʻplab, ayrimlarini xor, koʻproq esa ovoz va fortepiano uchun qayta ishlagan; arman, kurd, turk va boshqa xalq qoʻshiumrini ilmiy tadqiq etgan. Komitas ijodiy faoliyati va avvalambor polifonik xor asarlari milliy kompozitorlik maktabi, shu bilan birga Sharq (xususan, oʻzbek) xor musiqasi shakllanishiga katta taʼsir oʻtkazgan. Armaniston davlat filarmoniyasi qoshidagi kvartet, Yerevan konservatoriyasiga Komitas nomi berilgan. 1969-yildan 12 jildli mukammal merosi nashr etila boshlangan.
Thizay (Indre-et-Loire)
Thizay Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Chinon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
233 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,8 km2.
Kommensalizm
Kommensalizm (lotincha: com - birga, birgalikda; mensa — oziklanish) — simbioz turi. Ikki organizm oʻrtasidagi munosabat. Bunda organizmlardan biri (kommensal) tashqi muhit bilan munosabatlarini boshqarishni ikkinchi organizm (xoʻjayin) zimmasiga yuklaydi, lekin u bilan mustahkam bogʻlanmaydi. Bu sistemada 2 organizm oʻzaro metabolistik yoki antagonistik mu-nosabatga kirishmaydi. Umumiy maydon, substrat, birgalikda harakatlanish yoki koʻpincha oziq kommensal munosabatlarning asosini tashqil etishi mumkin. Xoʻjayininingtuzilishi va hayot kechirishining oʻziga xos xususiyatlari orqali kommensal bu munosabatlardan bir yoqlama foydalanadi. Odatda, kommensalning boʻlishi yoki boʻlmasligi xoʻjayin uchun befarq boʻladi. K. tabiatda parazitizmga nisbatan kam uchraydi. Dengiz bod-ringlarining tana boʻshligʻida karapus baligining yashashi K.ga misol boʻla oladi. Baliq dengiz bodringidan faqat pana joy sifatida foydalanadi. K.ning sinoykiya (kvartirantlik), paroykiya, epioykiya, entoykiya va boshqa xillari boʻladi.
Wrohm
Wrohm Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,45 km2. 718 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Falkenstein (Quyi Avstriya)
Falkenstein  Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Mistelbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.17 km2. 470 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Wood Dale
Wood Dale AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. DuPage County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
13518 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 12,1 km2. Shundan 12,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Hirot miniatyura maktabi
Hirot miniatyura maktabi -15-asrda Hirotda shakllangan tasviriy sanʼat (miniatyura)shsh uslub. 20—30-yillarda Shohrux saroyida qoʻlyozma kitoblar tayyorlanadigan ustaxonasi boʻlgan kitobxona yuzaga kelgach, u yerda adabiy va tarixiy mazmundagi qoʻlyozmalarni bezovchi musavvirlar, xattotlar, naqqosh, muzahhib va boshqa toʻplandi. Ularga shahzoda Boysungʻur Mir-zo homiylik qilgan. 15-asr 1-yarmida yaratilgan miniatyura asarlari badi-iy-tasviriy usulining nafisligi, boy koloriti, tinimsiz izlanuvchanligi va oqibat natijada turgʻun kompozitsiyalar va tasviriy qoidalarining puxta ishlanganligi bilan ajralib turadi. Anʼanaviy mavzular orasida majlis, jang, ov, sevishganlar uchrashuvi, donolar suhbati, qahramonlar jasorati va boshqa yetakchi oʻrin tutadi. Mir Xalil, Gʻiyosiddin (Xitoydagi elchixonada ishlagan), Xoʻja musavvir va boshqa ustalar tomonidan yaratilgan asarlar orasida "Shohnoma" (1429/ 30, Tehrondagi Guliston muzeyida), "Kalila va Dimna" (1429, 1430, istanbuldagi Toʻpqopu saroy kutubxonasida), Nizomiyning "Xamsa" (1431, Ermitajda; 1445, Toʻpqopu saroy kutubxonasida) asarlar qoʻlyozmalari mashhur. 15-asr 2-yarmida Husayn Boyqaro va Alisher Navoiy homiyligi tufayli Hirot miniatyura maktabim. oʻz taraqqiyotining yuqori choʻqqisiga koʻtarildi. Bu davrda rasm va ranglar uygʻunligi tuzili-shining mohir ustalari boʻlgan mirak Naqqosh, Xoʻja Muhammad naqqosh, Xoʻja Ali al-musavvir, Shoh Muzaf-far kabilar ijod qildi; ijodiy kamolot choʻqqisi Kamoliddin Behzod boʻldi. Uning ijodida bu maktabning joʻshqin, harakat va detallarga boy kompozitsiyalardan his-tuygʻularni ifodalash usuliga, shuningdek, port-ret janriga oʻtishdek taraqqiyot yoʻli oʻz ifodasini topdi. Uning har bir yaratgan asari, shoh asar edi; zamondoshlari uning asarlarini badiiy mukammalligi, oʻta hayotiyligi va haq-qoniyligi uchun qadrladi. Behzod rah-barligida shogirdlarning butun bir avlodi yetishib chiqdi: Darvesh Muhammad, Maqsud, Mulla Yusuf, origi-nal kompozitsiyalari, mahorati bilan ustozidan qolishmaydigan Qosim Ali va boshqa tomonidan Navoiyning "Sabʼai sayyor" (1485, Oksforddagi Bodli kutubxonasida), Saʼdiyning "Guliston" (1486, Parijdagi Rotshild majmu-asida), Nizomiyning "Xamsa" (1494/ 95, Britaniya muzeyida), Dehlaviyning "Hasht bihisht" (1496/97, Toʻpqo-pu saroy kutubxonasida) va boshqa bir qator qulyozmalar bezatildi, alohida mini-atyuralar (Sulton Husayn, Shayboniyxon, Jomiy, Xatifiy va boshqa portretlar) yaratildi.
Hirot miniatyura maktabim. boshqa badiiy markazlar (jumladan, Buxoro miniatyura makpga-bi, Samarqand miniatyura maktabi, Tabriz miniatyura maktabi va boshqalar)ning rivoji (jumladan, ularning musav-virlari ijodi)ga katta taʼsir etdi. Bu maktab vakillari yaratgan asarlar jahon badiiy merosiga bebaho hissa boʻlib qoʻshildi.
Ravshan Fatxullayev.
Collemiers
Collemiers Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Sens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
522 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 48,3 nafar kishi.
Hisob stavkasi
Hisob stavkasi, hisob foizi stavkasi, qayta moliyalashtirish stavkasi — markaziy banklarning tijorat banklari rezervlarini toʻldirish va ularning oʻz mijozlariga bank xizmatlari koʻrsatish uchun beradigan kreditlariga belgilaydigan foiz stavkasi; tijorat banklari Markaziy bankdan olgan kredit resurslari uchun toʻlaydigan \aq. Hisob stavkasi bozor mexanizmidagi gʻoyat muhim iqtisodiy vosita, davlatning pul siyosatida qoʻllaniladigan kuchli iqtisodiy dastak. Hisob stavkasi pul bozoridagi talabga taʼsir koʻrsatishning asosiy vositasi hisoblanadi. Iqtisodiyotda oʻsishni tezlatish maqsadlarida Hisob stavkasi pasaytiriladi yoki aksincha iqtiso-dnyotda oʻsish jadallashib, tovarlarni sotish qiyinlashganda oʻsishni sekinlashtirish uchun Hisob stavkasi oshiriladi. Hisob stavkasiga pul bozoridagi talabdan tashq-ari kutiladigan inflyatsiya darajasi ham taʼsir koʻrsatadi. Inflyatsiyadan koʻriladigan yoʻqotish Hisob stavkasini oshirish orqali qoplanadi. Mas, meʼyordagi Hisob stavkasi 4% boʻlib, inflyatsiya 3% darajasida kutilsa, amaldagi Hisob stavkasi 7% ni tashkil etadi. Markaziy bankning Hisob stavkasi qancha yuqori boʻlsa tijorat banklari oʻzlari taqdim etadigan krsditlar uchun oladigan foizi shu qalar yuqori boʻladi. 2004-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining Hisob stavkasi iyulda 20% dan 18% gacha, dekabrda 18% dan 16% gacha pasaytirildi va qayta moliyalashning yillik stavkasi 18,8% ni tashkil etdi (2003-yilda 27,1%, 2002-yilda 34,5%).
Collemiers
Geografiyasi
Maydoni — 10,8 km2.
Hisob stavkasi
Alisher Vahobov.
Kommersiya
Kommersiya (lot. commercium — savdo) — savdo va savdo-vositachilik faoliyati, tovar va xizmatlarni sotish yoki sotilishiga koʻmaqlashishda ishtirok etish. K. faoliyatining asosiy yoʻnalishi — tovar va xizmatlarni ishlab chiqaruvchilardan isteʼmolchilargacha yetkazib berish—muomala soxasi hisoblanadi. Mehnat taqsimoti natijasida K. faoliyati alohida iqtisodiy yoʻnalish sifatida shakllangan. K. ixtisoslashgan keng soha boʻlib, bugungi kunda uning asosiy yoʻnalishlariga savdo-vositachilik va reklama faoliyati kiradi. Savdo-vositachilik faoliyati universal va ixtisoslashgan, ulgurji va chakana savdo turlaridan iborat. Reklama faoliyati ham K.ning ajralmas bir boʻlagi boʻlib, tovarlar xizmatlar savdosini ragʻbatlashtirishga yoʻnaltirilgan faoliyat sohasini tashqil etadi. Reklama isteʼmolchilar uchun tovar va xizmatlar toʻgʻrisida oshqora axborot yetkazadi va ularning sotilishini faollashtiradi.
Mahsulotning ishlab chiqaruvchidan xarid etilgan narxi bilan uni isteʼmolchiga sotish narxi oʻrtasidagi farq K. daromadlarini tashqil etadi.
Hindsville (Arkansas)
Hindsville AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Madison okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
75 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 83,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,9 km2. Shundan 0,9 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 417 m balandlikda joylashgan.
Fransiya kampaniyasi
Fransiya kampaniyasi (1940. 10.5 — 24.6) — Ikkinchi jahon urushi davrida Fransiyadagi hujumkorlik harakatlari. May oyida vermaxt qoʻshinlari Lyuksemburg va Belgiya orqali hujum qilib, Kale rnida LaMansh sohiliga yorib chiqqanlar va Angliya— Fransiya—Belgiya armiyasini Dyunkerk rnida qurshab olganlar.
Kommivoyajer
Kommivoyajer (frans. commis voyageur) — yirik savdo firmalarining haridorlarga namunalar, kataloglar, koʻrgazma varaqlari asosida tovarlar taqlif etadigan sayyor vakili, savdo boʻyicha vositachi.
Sulaymon Al Mahriy
== Sulaymon al-Mahriy ==
= Hayoti = Sulaymon ibn Ahmad ibn Sulaymon al-Mahriy (taxminan 1480—1550) — 16-asrda yashagan arab dengizchisi. U Yamanning sharqiy qismidagi Hadramautning Shihr shahridan kelgan va arablarning Mahra qabilasining avlodi boʻlgani uchun uni „Al-Mahriy“ deb atashgan. Uning faoliyati Ibn Majid ijodini davom ettiradi va kengaytiradi, lekin ularning hech bir asarida ular oʻrtasida aniq munosabat yoʻq.
= Asarlari = U Hind okeani bo‘ylab suzib o‘tdi va Hind okeani geografiyasi va Janubi-Sharqiy Osiyo dengiz orollari haqida kitob yozdi. U Ibn Majidsning navigatsiya uchun yulduzlar ro‘yxatini 70 tadan 15 tagacha qisqartirgani bilan mashhur. Bu yulduzlar ro‘yxatining kombinatsiyasi 16-asr boshlarigacha arab dengizchilari va dengizchilar tomonidan ishlatilgan.
15-asr arabcha kitobi „Kitob al-favoid fi val al-ilmi al bahri vaʼl qavoid“ („Sharqlanish tamoyillari va qoidalari haqida foydali maʼlumotlar kitobi“) Ibn Majid va uning shogirdi Sulaymon Al Mahriy tomonidan tuzilgan. Al Mahri oʻz jurnallarida Siam (Malaya) gʻarbiy sohilidagi orollarni qayd etdi. Ushbu navigatsiya matnlari qamrab olgan eng muhim manzil 15-asrda arab dengizchilari uchun mintaqaning asosiy savdo markaziga aylangan Malakkadir.[iqtibos keltirish kerak] Singapur, Samarraning bir qismi, Java, Xitoy, Birma va Andaman qirgʻoqlari va Nikobar. Orollar uning matnlarining moliyaviy nuqtalari edi.
U Malayya sohillarini Siam bilan, materikni esa Xitoy bilan sharqda yagona qirollik sifatida birlashtirdi. Al-Mahriy kitobidan olingan ushbu parcha arab dengizchilarining chegaralarini koʻrsatadi:"Bilingki, Java orolining janubida Timor deb ataladigan koʻplab orollar va Timorning sharqida Bandam orollari joylashgan, ular ham koʻp. Ikkinchisi — sandal daraxti, aloewood va mace. Orol chinnigullar orollari deb ataladi, chunki Jawa havolari Maluku orollari deb ataladi."Koʻpgina orollar ishonch bilan aniqlanmaganligi sababli, uning sayohati va mintaqa bilan tanishligi maʼlum emas.
Aleksandr Frank
Aleksandr Aleksandrovich Frank (Alexander Frank; 1982-yil 23-sentyabr, Dushanbe, Tojikiston SSR, SSSR) — tojikistonlik-germaniyalik futbolchi, markaziy yarim himoyachi va himoyachi. Tojikiston kubogi chempioni va sovrindori, OFK prezidenti kubogi sohibi.
Sayf ibn Umar
Sayf ibn Umar al-Usayyidi at-Tamimiy
Sayf ibn Umar al-Usayyidi at-Tamimiy 8-asrda islom tarixchisi va Kufada yashagan hisobotlar tuzuvchisi edi. U „Kitob al-futuh al-kabir va-l-ridda“ („Fathlar va murtad urushlar haqidagi buyuk kitob“) asarini yozgan, bu keyingi tarixchi at-Tabariyning (839-923) Ridda urushlari va dastlabki urushlar uchun asosiy manbasi bo‘lgan. Islom fathlari. Unda ilk musulmon qoʻshinlari va hukumati tuzilishi haqida ham muhim maʼlumotlar mavjud. Az-Zahabiyning yozishicha, Sayf Horun ar-Rashid davrida (786-809) vafot etgan.
Aleksandr Frank
Faoliyati
Aleksandr Frank bolaligida Avstriyaga, keyin esa otasi bilan Germaniyaga koʻchib oʻtgan. U „Sankt-Pauli“ klubi maktabida tahsil olgan. 15 yoshida „Sherif Tiraspol“ jamoasiga o‘tgan. Biroq asosiy tarkibda o‘ynamagan.
Ustyurt milliy biosfera rezervati
Ustyurt qoʻriqxonasi (Qoraqalpocha: Ústirt mámleketlik tábiyiy qorı, Үстірт мемлекеттік табиғи қорығы, Üstirt memlekettik tabigi qorygy; Устюрт национальный заповедник, Ustyurt natsional’nyy zapovednik) yoki Ustyurt milliy biosfera rezervati —1984-yil 12-iyulda oʻsha paytdagi Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi (KSSR) hududida, Qozogʻiston janubi-gʻarbidagi Mangʻistau viloyatida tashkil etilgan qoʻriqxona. Maydoni 223000 km2, Ustyurt platosida joylashgan. Qoʻriqxona Oʻzbekiston va Turkmaniston bilan chegaradosh boʻlib joylashgan. Uning maqsadi choʻllarni, shuningdek, noyob flora va faunani saqlab qolishdir. Qoʻriqxona hududida Sherqala togʻi va Toʻplar vodiysi joylashgan. Bundan tashqari, u juda koʻp oʻsimlik va faunani oʻz ichiga oladi.
Aleksandr Frank
Faoliyati
1999-yilda Frank Avstriyaning „Admira Vakker Mödling“ jamoasiga oʻtdi. Keyingi mavsumda Avstriyaning boshqa bir klubi — „Vurmla“ safidada harakat qildi. 2001-yildan Germaniyaning mahalliy darajadagi klublarida oʻynadi. Ulardan eng mashhuri „Rot-Vays“ (Erfurt) klubi hisoblanadi. Frank Shlezvig-Golshteynning „Vorverk“ klubi safida okrug chempionatida oʻynagan.
Ustyurt milliy biosfera rezervati
Iqlim
Harorat juda farq qiladi: 40 C dan yuqori yoz oylarida -41 C dan pastroq qish oylarida. Oʻrtacha yillik yogʻingarchilik atigi 120 mm tashkil qiladi.
Aleksandr Frank
Faoliyati
2000-yillarning oʻrtalarida Aleksandr Frank Tojikistonga koʻchib oʻtdi. Milliy chempionatning oʻrtamiyona klublari — Dushanbening „ SSKA-Pomir“ va „Energetik“ jamoalarida oʻynadi. 2010-yilning yozida „ Istiqlol“ klubiga ko‘chib o‘tdi. O‘sha mavsumda Tojikiston chempionati va kubogi sohibiga aylandi. Frank keyingi mavsumni Oʻzbekistonning „ Qizilqum“ klubida oʻtkazdi. 2011-yil yakunlariga koʻra mazkur futbolchi klub safida 10 ta oʻyinda maydonga tushgan (oʻyinlarning 6 tasini asosiy tarkibda boshlagan), raqiblar darvozasiga toʻp kiritmagan, 2 ta sariq kartochka olgan. 2012-yilda „Istiqlol“ga qaytdi va OFK Prezidenti kubogi sohibiga aylandi. Shu yillar davomida Tojikiston chempionatidagi tanaffuslarda Frank Germaniyaning havaskor klublarida o‘ynadi.
Sayf ibn Umar
Sayf ibn Umar al-Usayyidi at-Tamimiy
= Hayoti = Sayf haqida kam maʼlumot bor, faqat u Kufada yashagan va Banu Tamim qabilasidan boʻlgan.
Peter Sarnak
Peter Sarnak (1953-yil 18-dekabrda tugʻilgan) — janubiy afrikalik-amerikalik matematik. Sonlarning analitik nazariyasi sohasidagi ishlari bilan tanilgan. 2014-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.
Aleksandr Frank
Oilasi
Turmush qurgan. Oʻgʻli Ruslan (2007-yilda tugʻilgan).
Ustyurt milliy biosfera rezervati
Flora va fauna
Qoʻriqxona hududida sut emizuvchilarning 44 ga yaqin turi, jumladan, Ustyurt mufloni, saygʻoq, jayron, tulki va polet kabi koʻplab noyob hayvonlar yashaydi. Boʻrilar va shoqollarni, shuningdek, kelin va parom bilan birga topish mumkin. Saygʻoq, fors jayron va Ustyurt mufloni faqat Ustyurt va Mangʻishloq atrofida yashaydi.
Aleksandr Frank
Oilasi
Otasi — 1980-yillarda „ SSKA Pomir “ klubi tarkibida harakat qilgan futbolchi Aleksandr Azimov (1961-yilda tugʻilgan).
Sayf ibn Umar
Ishonchlilik
Uning hadislarining ishonchliligi uzoq vaqtdan buyon bahslashib kelgan.
Peter Sarnak
Sarnak 1976-yil Witwatersrand universitetidan BSc darajasini olgan. 1980-yil Stanford universitetidan Paul Cohen rahbarligida PhD darajasini olgan. Olim karyerasi davomida Courant matematika fanlari instituti, New York, Stanford, Princeton universitetlarida hamda Perspektiv tadqiqotlar institutida ishladi.
Sarnak matematik analiz hamda sonlar nazariyasi sohalariga salmoqli hissa qoʻshgan. Oʻz zamonasining sonlar nazariyasi boʻyicha eng yetuk mutaxassislaridan biri hisoblanadi. Rankin–Selberg metodi boʻyicha ishlari Hilberning 11-masalasi yechilishiga olib keldi.
Sayf ibn Umar
Ishonchlilik
U oʻzining koʻpgina tarixiy rivoyatlarini, xususan, Iroqning fathiga oid rivoyatlarini yagona tarqatuvchisi boʻlganligi sababli, baʼzi tarixchilar uni uydirma yoki mubolagʻalikda, xususan, Yuliy Vellxauzenda ayblashadi. .Biroq, u boshqa qabilalarni taʼkidlaydigan hisoblarni ham toʻplagan.
Yaqinda oʻtkazilgan stipendiyalar Sayfning ilgari oʻylanganidan koʻra ishonchliroq ekanligini koʻrsatadi. V. F. Taker va Ella Landau-Tasseronning taʼkidlashicha, Sayf vijdonsiz hadis toʻplovchi boʻlishi mumkin boʻlsa-da, bu uning tarixiy maʼlumotlarni uzatuvchi sifatidagi umumiy ishonchliligini pasaytirmasligi kerak. Takerning qoʻshimcha qilishicha, bir xilda Sayfning zamondoshi boʻlgan boshqa axboriylarga, jumladan, shia tarixchisi Abu Mixnafga nisbatan ham tarafkashlik ayblovlari qoʻyilishi mumkin. Fuat Sezgin, Albrext Not va Martin Xinds ham Vellxauzenning qarashlariga qarshi chiqdilar va Sayfni boshqa anʼanachilar bilan teng darajaga qoʻydilar.
= Adabiyotlar= =
Ustyurt milliy biosfera rezervati
Flora va fauna
2021-yil sentabr oyida Ustyurt qoʻriqxonasida boʻrilar, shoqollar, togʻ qoʻchqorlari, qoraqoʻllar va boshqa hayvonlar kameraga tushib qolgan edi.
Peyzaj
Ustyurt qoʻriqxonasi choʻl va botiqlardan tortib, balandligi bir necha yuz metrga yetadigan ustunlargacha boʻlgan turli xil landshaftlarni oʻz ichiga oladi. Ustunlar bir nechta rangda boʻlishi mumkin, jumladan och pushti, koʻk va koʻzni qamashtiruvchi oq. Keng Kenderlisor depressiyasi qoʻriqxonaning butun uzunligini janubi-gʻarbdan shimoli-sharqgacha qamrab oladi. Qoʻriqxona hududida oʻnlab neolit davriga oid yodgorliklar bilan bir qatorda qadimiy Shahri Vazir shahri ham joylashgan.
NGC 1911
NGC 1911 Oltin Baliq yulduz turkumidagi EN+OCL tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Billingsley (Alabama)
Billingsley AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Autauga okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3 km2. 144 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 38,7 nafar kishi.
IC 3875
IC 3875 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi C (ixcham galaktika) tipli galaktikadir.
Kommuna
Kommuna (frans. commune, lot. communis — umumiy) — 1) oʻrta asrlarda Gʻarbiy Yevropada shahar Kommunasi — feodallardan oʻz-oʻzini boshqarish huquqlarini olishga erishgan jamoa; 2) hozirgi bir necha xorijiy davlatlarda — quyi maʼmuriy hududiy birlikning nomi.
Fígols y Aliñá
Fígols y Aliñá Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 101,8 km2. Aholisi — 282 kishi (2010).
Hirot jome masjidi
Hirot jome masjidi (: د هرات لوی جومات ; ) ", Afgʻoniston shimoli-gʻarbi Hirot viloyati Hirot shahridagi masjid. U milodiy 1200-yilda poydevor qo'ygan Sulton G'iyatiddin Muhammad G'oriy hukmronligi ostidagi G'uriylar tomonidan qurilgan. Keyinchalik, Hirotda asrlar davomida Kartidlar, Temuriylar, Mug'ullar va keyin o'zbeklar hukmdorlari almashgani sababli bir necha bor kengaytirildi, ularning barchasi masjidni qo'llab-quvvatladi. G‘uriylar davridagi masjidning asosiy tuzilishi saqlanib qolgan, biroq uning qismlari qo‘shilgan va o‘zgartirilgan. Hirotdagi Juma masjidi hozirgi ko'rinishini XX asrda olgan.
Kundalik namoz o'qiladigan ko'plab kichik mahalla masjidlaridan tashqari, Islom dunyosidagi aksariyat jamoalarda kattaroq masjid, juma namozini va'z qilish uchun jamoat masjidi mavjud. Hirotning Jomiy masjidi har doim ham Hirotdagi eng katta masjid bo'lmagan; Temuriylar tomonidan ham qurilgan Gavhar Shod masjidi va madrasasi ancha kattaroq majmua shaharning shimoliy qismida joylashgan edi. Biroq, bu me'moriy yodgorliklar 1885-yilda Britaniya Hindiston armiyasi zobitlari tomonidan, agar rus armiyasi Hindistonga bostirib kirmoqchi bo'lsa, qal'a sifatida foydalanishga yo'l qo'ymaslik uchun dinamitatsiya qilingan.
Tarixi
Hirot masjidi Jomiy shahardagi birinchi jamoat masjidi edi. U ko'p asrlar davomida diniy obidalar joylashgan joyda qurilgan. Birinchi ma'lum bo'lgan bino 7-asrda masjidga aylantirilgan zardushtiylar ibodatxonasidir. Keyinchalik turkiy G'aznaviylar tomonidan kengaytirilgan. XI asrning ikkinchi yarmida Xorazmiylar sulolasi hukmronligi ostida Hirot masjidi barpo etildi. U yog'och tomga ega edi va quyidagi binolarga qaraganda kichikroq o'lchamlarga ega edi. 1102-yildagi zilzila paytida u deyarli butunlay vayron bo'lgan, ammo qayta tiklangan. Keyinchalik u yong'in natijasida vayron bo'lgan. Keyinchalik Gʻuriylar mavjud va unga tutash yerlarda masjid qurdirdilar.
Gurid hukmdorlari
Hududlarini kengaytirishni rejalashtirgan Gʻuriylar 1175-yilda Hirotda hokimiyatni qoʻlga kiritdilar. Hirot Oʻrta yer dengizini Hindiston yoki Xitoy bilan bogʻlovchi asosiy savdo yoʻllari yaqinidagi strategik mavqei va natijada farovonligi tufayli muhim shahar hisoblanadi. 12-asr oxirida Sulton Gʻiyatiddin Muhammad ibn San Hirotdagi shaharning bosh masjidini qayta qurish tashabbusi bilan chiqdi. Shu maqsadda u yondirilgan masjidning mavjud uchastkasi va uning atrofidan qo‘shimcha yer tanlagan. Yer Hirotning shimoli-sharqida, asosan, maʼmuriy kvartalda joylashgan boʻlib, bevosita markazda emas edi. Olimlarning fikricha, bu hudud topografik jihatdan baland bo'lgan. Bundan tashqari, masjid favvorasi uchun joy-i-enjil asosiy kanalidan to'g'ridan-to'g'ri suv ta'minoti mavjud edi. Masjidni allaqachon ma'lum bo'lgan joyda qurish orqali G'uriylar o'zlarining me'moriy homiyligini, shuningdek, siyosiy kuchini namoyish etishlari mumkin edi. Baʼzi manbalar, shuningdek, Sulton masjidni diniy yetakchi Imom Faxr-ul-Roziy uchun qurishni buyurgan deb hisoblashadi.
Sulton 1203-yilda vafot etgach, u o'z masjididagi qabr binosi bo'lgan maqbaraga dafn etilgan. Masjid qurilishini uning o‘g‘li Sulton G‘ayat-ul-din Mahmud davom ettirdi. 1210-yilda u qurib bitkazilgach, uning oʻgʻli madrasa, diniy maktabni qoʻshib olgan edi. 1964-yilda taʼmirlash vaqtida topilgan uslubiy tahlil va tarixiy yozuvlar binoning Gʻuriylar davriga tegishli ekanligini isbotlaydi.
Temuriylar hukmdorlari
1397-yildan keyin temuriylar hukmdorlari Hirotning oʻsishini shaharning shimoliy qismiga yoʻnaltirdilar. Shahar atrofidagi bu joylashuv va Gavhar Shodning Musallasida yangi jamoat masjidining qurilishi monarxiya tomonidan jamoat masjidi homiyligining vaqtinchalik tugashini belgiladi. Shohrux (1405–1444) davrida masjid taʼmirlangan. Zamin rejasi saqlanib qoldi, ammo tashqi tomonlari o'zgartirildi. Ichki hovlining jabhalari sirlangan koshinlar, jumladan, Shohruh nomi bilan bezatilgan mozaika bilan bezatilgan. Shuningdek, masjid g‘arbiga marmar mehrob qo‘shilgan. Mehrab - bu Makkaga namozning yo'nalishini ko'rsatadigan devordagi joy /
Keyinchalik Sulton Husayn Boyqaro hukmronligi davrida uning maslahatchisi Mir Ali-Shir Navoiy masjidni ta’mirlash bilan shug‘ullanadi. U takliflarga tuzilmaviy o'zgarishlar kiritdi, masalan, janubi-sharqiy burchakdagi Ghuridic archwayni tushirish. U, shuningdek, tom darajasida ikki tomondan lateral kamarlarni qo'shdi. Bundan tashqari, u masjidning keyingi qismlariga geometrik naqshli mozaik koshinlarni qo'yishni buyurdi. To‘qqiz pog‘onali marmar minbar eski yog‘och minbar o‘rnini egalladi. Minbar - namoz o'qiladigan minbar.
Mug'ul va Safaviy hukmdorlari
Keyinchalik Mo'g'ullar imperiyasi davrida masjid yana ta'mirlandi. Bu davrda shahzoda Xurram (Shoh Jahon) Safaviylar qoʻl ostidagi oʻzbek qabilalariga qarshi hududni egallash uchun kurash olib bordi. Hirot uchun boʻlgan bu jangda masjid, shuningdek, Hirot shahrining oʻzi ham ancha zarar koʻrdi.
Gʻuriylar tomonidan masjidning dastlabki rejasi
Gʻuriylar butun masjidni gʻishtdan qurdilar. Tartibi ichki hovli va suv havzasi bilan odatiy 4-ayvan rejasi. Qiblaning g'arbga yo'nalishiga rioya qilingan, garchi bu to'g'ri yo'nalishdan Makkaga taxminan 20° ga burilsa ham. Asosiy eyvon gumbazlar bilan qoplangan. U hovlining har ikki tomonida qolgan uchta eyvon bilan eksenel xoch hosil qilgan. Bu uchta eyvon kichikroq auditoriya uchun yig'ilish va dars o'tish joyi sifatida mo'ljallangan edi.
Hozirgi vaqtda masjid
Masjid majmuasining uzunligi 180 metr, eni 120 metr bo‘lib, taxminan 21 ming 600 kvadrat metr maydonni egallaydi. Toʻrtta yirik eyvondan tashqari 460 gumbaz, 444 ustun va 12 minora (balandligi 17–36 metr) bor. Bu elementlar markaziy hovli (82 m 60 m) atrofida guruhlangan. Pishtaqlar, ya'ni eyvonga kirish eshigi, eyvonlarning fazoviy ahamiyatini ta'kidlaydi. Ayvonlarning chuqurligi bilan birgalikda ular bezak uchun katta sirtni ta'minlaydi. Hozirgi masjidning salmoqli qismi temuriylar anʼanalariga koʻra yorqin rangdagi sirlangan koshinlar bilan qoplangan.
Hozirgi masjidda G'uriylar davridagi bezak
Ivonning janubiy va gʻarbiy ichki qismida Gʻuriylar davriga oid bezak elementlari ochilgan. Shivadan qilingan, ular gul va geometrik naqshlar bilan muhrlangan. Shiva - bezaklarni qoliplash uchun materialdir. Masjidning janubi-sharqiy burchagida G‘urid portali joylashgan. U noma'lum vaqtlardan beri portal sifatida xizmat qilmagan. Arkning ikki tomonida kufiy yozuvlari aks ettirilgan. Arab yozuvining bu uslubi Gʻuriylar davri bitiklariga xosdir. Yozuvlarning vertikal ravishda joylashtirilgan tasmasi terakotadan yasalgan va mozaika kabi poydevor ohaklariga ishlov berilgan. Old tomondan ular ko'k rangda sirlangan bo'lib, fonning ochiq qizil g'isht ohangidan farq qiladi. Portalning yon devorlari geometrik g'ishtli mozaika bilan bezatilgan bo'lib, ular ko'k rangli sirlangan kafel tiqinlari bilan o'ralgan.
Fransiya-Rossiya urushi
Fransiya-Rossiya urushi, Vatan urushi (1812-yil) — rus xalkining Napoleon I bosqiniga qarshi ozodlik urushi. 1806—07 yillardagi Fransiya Rossiya urushida rus qoʻshinlari yengilgach, Tilzit sulh shartnomasiga koʻra, Napoleon I Rossiyani Angliyaga qaratilgan mintaqaviy qurshov tizimida ishtirok etishga majbur qilgan. Rossiya Angliya bilan savdo qilishdan mahrum boʻlib qolgani bois uning iqtisodi vayron boʻlgan. 1810-yildek.da rus bojxonasining yangi tarifi eʼlon qilinib, Rossiyaga keltiriladigan mollarga, jumladan, Fransiyadan keltiriladigan ipak, duxoba, vino va boshqalarga boj soligʻi oshirilgan. Bu Napoleon I ning Rossiyaga qarshi urushga tayyorgarlik koʻrishiga turtki boʻlgan. 1812-yil boshida Napoleon I Rossiyaga qarshi birgalashib urushish maqsadida Avstriya va Prussiya bilan ittifoq tuzgan. Napoleon I oʻz ittifoqchilarining hududlarini Rossiya hisobiga kengaytirishga vaʼda bergan. Fransuz imperatorining maqsadi, Rossiyani boʻlib tashlash, undan katta miqdorda oʻlpon undirish, bu mamlakatni Fransiyaning mustamlakasiga aylantirish boʻlgan.
Rossiyaga qarshi yurish uchun 1372 toʻpga ega boʻlgan 640 ming kishidan iborat "buyuk armiya" tuzilgan. Ularning deyarli yarmini chet elliklar (avstriyaliklar, nemislar, polyaklar, italyanlar, ispanlar, shveysariyaliklar, portugallar va boshqalar) tashkil qilgan. Rus armiyasida 591 ming kishi boʻlib, ularda 1620 toʻp boʻlgan. 1812-yil 12-iyunda Napoleon I armiyasi Neman daryosini kechib oʻtgan. F.Fransiya-Rossiya urushidagi harbiy harakatlarni 3 davrga boʻlish mumkin: 1 — urush boshlanishidan (iyun) Borodino jangitcha (sentyabr); 2 — Borodino jangidan (sentyabr) Napoleon I ning Maloyaroslavetsdan chekinishigacha (dek.); 3 — Napoleon I armiyasining halokati va uni Neman daryosidan oʻtib, Rossiyadan qochishi (dek.). 18 avgustda Napoleon I Smolenskiy shturm bilan egallab, Moskva tomon yoʻl olgan. Aleksandr I 8 avgustda feldmarshal MM.Kutuzovii bosh qoʻmondon etib tayinlagan. 1842-yil 26 avgustda mashhur Borodino jangi yuz bergan. Borodino jangi Napoleon I armiyasi halokatining boshlanishi boʻldi. M.I. Kutuzov armiyani saklab qolish niyatida Moskvaga chekingan va Fili qishlogʻida harbiy kengashda (13-sentyabr) Moskvani tashlab ketish haqida qaror qabul qilgan. Napoleon I Moskvaga kirgan kunidan boshlab (2-sentyabr) shaharda yongʻinlar boshlangan. Oziq-ovqat, yemxashak yondirilgan yoki olib ketilgan. Napoleon I, 3 marotaba rus imperatoriga sulh tuzish haqida murojaat qilib, universiteta oʻz vakillarini yuborgan. Ammo Aleksandr I sulh tuzmagan. Tarutino kishloga yakinidagi jangda ruslar golib kelganlar (17-sentyabr). Moskvadagi yongʻin natijasida fransuz armiyasini boqishning iloji boʻlmagan. Bosqinchilarga qarshi rus xalqining ozodlik kurashi avjga chiqqan. Napoleon I armiyasi tang ahvolda qolgan. Rossiyadan qochayotgan fransuz armiyasini rus qoʻshinlari taʼqib qilgan. Noyab.da Rossiya oʻlkalarida qahraton sovuq boshlangan. Noyab. oʻrtasida Napoleon I Berezina daryosidan oʻtganda uning "buyuk armiya"sidan asar ham qolmagan. Napoleon I qoʻmondonlikni Myuratga topshirib, oʻzi Parijga ravona boʻlgan. Bu urushda Napoleon I, 550 minglik qoʻshindan mahrum boʻlgan. Rus imperiyasidagi talafot 200 ming kishini tashkil etgan. Bu urush Yevropada ozodlik kurashining avj olishiga turtki boʻlgan.
Temur Gʻiyosov.
Veyssilieu
Veyssilieu Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti La Tour-du-Pin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
284 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,4 km2. Dengiz sathidan 248 – 432 m balandlikda joylashgan.
Ibn Fadlallah al-Umariy
Hayoti
Shihob al-Din Abu al-Abbos Ahmad ibn Fadlallah al-Umariy, odatda Ibn Fadlallah al-Umariy yoki Ibn Fazl Alloh al-'Umariy (1301 — 1349) Damashqda tugʻilgan arab tarixchisi. Uning asosiy asarlari quyidagilardan iborat: Mamluklar maʼmuriyati mavzusida „Taʼrif bi-al-muṭalalah ash-sharif“ va „Masalik al-abshar fi mamalik al-amsar“ tegishli maʼlumotlarning ensiklopedik toʻplami. Ikkinchisi 1927 yilda Moris Gaudefroy-Demombynes tomonidan fransuz tiliga tarjima qilingan.
Ibn Taymiyyaning shogirdi Ibn Fadlallah Malilik Mansa Kankan Muso I Makkaga ziyorat qilganidan ko‘p o‘tmay Qohiraga tashrif buyurdi va uning yozuvlari bu afsonaviy haj uchun asosiy manbalardan biridir. Uning qayd etishicha, Mansa shunchalik koʻp oltin tarqatganki, uning qiymati Misrda oʻn yil oʻtgach pasaygan, bu Mali imperiyasining boyligini tasvirlashda tez-tez takrorlanadi.
U Kankan Musoning oldingi mansa haqidagi hikoyalarini yozib oldi; Kankan Muso avvalgi hukmdorning taxtdan voz kechib, okeanning narigi tomoniga sayohat qilganini daʼvo qildi, bu esa zamonaviy Mali tarixchisi Gaussou Diavarani Abu Bakr II Amerikaga Kristofer Kolumbdan yillar oldin yetib kelgan degan nazariyaga olib keldi.
= Manbalar =
Fransuzlar
Fransuzlar — xalq. Fransiyaning asosiy axoliyey. 57 millionga yaqin kishi (1990-yillar oʻrtalari). Fransuz tilida soʻzlashadi. Dindorlari katoliklar. F.ning etnogenezida miloddan avvalgi 1-ming yillik oʻrtalarida hozirgi Fransiya hududiga kelib joylashgan kelt qabilalari (rimliklar ularni gallar deb atashgan) muhim rol oʻynagan. Rim imperiyasi Galliyani (hozirgi Fransiya hududi) bosib olgach (miloddan avvalgi 58—52 yillar), F. ular bilan aralashib ketgan. Gallarning romanlashishi bn, ularning tili "lotin tili" boʻlib qolgan. 5-asrda german qabilalari — vestgotlar, burgundlar, franklarnint Galliyaga bostirib kirishi F.ning etnik tarixida muhim ahamiyatga ega boʻlgan. Frank davlashi tashkil topgan. 9-asrda bu davlat Buyuk Karl tomonidan yirik imperiyaga aylantirilgan. 9-asrda F. xalq boʻlib shakllangan. 18-asr oxiridagi Buyuk fransuz ishilobi F.ning millat boʻlib shakllanishida hal qiluvchi omil boʻlgan. F.ning aksariyati sanoatda band, qisman dehqonchilik bilan shugʻullanadi.
Franey
Aholisi
239 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 70,3 nafar kishi.
Wood River (Illinois)
Wood River AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Madison County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
10933 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 15,8 km2. Shundan 15,7 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 136 m balandlikda joylashgan.
Mavlono Sharif madrasasi
Mavlono Sharif madrasasi — Buxoro viloyati Mirzo Ulugʻbek tuman X.Ashurov mahallasida joylashgan madrasalardan biri.
Hisoblash mashinasi
Hisoblash mashinasi - axborotlarni toʻplash, saqlash va qayta ishlash (hisoblash) masalalarini mexanizatsiyalash va avtomatlashtirishuchun moʻljallangan qurilma yoki qurilmalar majmui. Asosan 3 sinfga boʻlinadi: analog hisoblash mashinasi, raqamli hisoblash mashinasi va gibrid hisoblash mashinasi. Hozir asosan raqamli Hisoblash mashinasi kengroq qoʻllanadi (yana qarang Kibernetika, Kompyuter, Elektron hisoblash mashinasi, Hisoblash texnikasi).
Horseshoe Lake (Arkansas)
Horseshoe Lake AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Crittenden okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
321 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 802,5 nafar kishi.
Musiqaning elementar nazariyasi
„Musiqaning elementar nazariyasi“ — oʻzbekistonlik dirijyor, bastakor va musiqachi Qadamboy Rahimov qalamiga mansub musiqa nazariyasi boʻyicha kitob. 2007-yil Toshkent shahrida „Musiqa“ nashriyotida chop etilgan. Asardagi materiallar ham lotin, ham kirill yozuvida berilgan.
Horseshoe Lake (Arkansas)
Geografiyasi
Maydoni — 0,4 km2. Shundan 0,4 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 61.9 m balandlikda joylashgan.
Musiqaning elementar nazariyasi
Kitob oliy oʻquv yurtlari uchun oʻquv qoʻllanma oʻlaroq tayyorlangan. Unda musiqa nazariyasidagi asosiy tushunchalar qisqa izohlar, misollar va jadvallar yordamida yoritilgan. Asar yakunidan qisqa adabiyotlar roʻyxati oʻrin olgan.
Kitobni S. Dostov hamda F. Toʻrayevlar taqriz qilgan. Shuningdek, qoʻllanmani nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Poʻlatov – nashr uchun masʼul shaxs, M. Yoʻldosheva, M. Xolbekova – muharrirlar, T. Smirnova – texnik muharrir, M. Zokirova – dizayner. Kitob adadi – 500 nusxa.
Fraungofer chiziqlari
Fraungofer chiziqlari - Quyosh spektridagi yutilish spektral chizikdari. Yorugʻlikning Quyosh yoki Yer atmosferasidagi yutilishi tufayli hosil boʻladi (telluriy chiziklar). Fraungofer chiziqlarini 1802-yilda birinchi marta ingliz fizigi U. Uollaston kuzatgan, 1814-yilda nemis fizigi Y. Fraungofer batafsil tekshirgan va bayon etgan, 1860-yilda G. Kirxgof nazariy tushuntirib bergan. Elektromagnit toʻlqinlar spektrining infrakizil, koʻrinuvchi va ultrabinafsha sohalarida 20 mingdan ortiq Fraungofer chiziqlari kuzatiladi. Ulardan eng qisqasining toʻlqin uzunligi A,= 155 nm. Fraungofer chiziqlarining koʻpchiligi maʼlum kimyoviy elementlarning spektral chiziqlari bilan bir xil ekanligi aniqlangan. Fraungofer chiziqlarini oʻrganish Quyosh atmosferasining kimyoviy tarkibini, Quyoshdagi fizik sharoitlar va h.k.ni aniqlash imkonini beradi.
Bühlerzell
Bühlerzell Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 49,32 km2. 2100 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).