cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
New Bedford, Massachusetts
Demografiyasi
Shahardagi jinoyatlar, jumladan, zo‘ravonlik va mulkiy jinoyatlar darajasi 2011-yildan 2020-yilgacha 38% ga kamaydi, 2011-yilda 4 456 ta hodisa va 2020-yilda 2 171 ta hodisa roʻy bergan. FQB 2019-yilda Massachusets shtatining New Bedford shahrida zoʻravonlik jinoyati darajasi har 100 000 aholiga 640 ni tashkil etgani haqida xabar berdi, bu esa milliy oʻrtacha 100 000 aholiga 366,7 ni tashkil qiladi. FQBning 2020-yildagi hisoboti shuni koʻrsatdiki, oʻgʻirlik, buzib kirish va jinoyat 2011-yildagi 969 jinoyatdan 2019-yilda 465 jinoyatga 52 foizga kamaygan.
Daromadi
Maʼlumotlar 2009—2013-yillardagi Amerika hamjamiyatining 5 yillik smetalaridan olingan.
Hukumati
New Bedford shahar meri-kengash boshqaruv shakli bilan boshqariladi. Shahar Kengashi aʼzolari ikki yil muddatga saylanadi. 2019-yilda shahar nizomidagi o‘zgartirishdan so‘ng, hokimlik muddati ikki yildan to‘rt yilga uzaytirildi. Kengash va hokimlik lavozimlarida muddat chegarasi yoʻq.
Ovala
Ovala Ozarbayjonning Astara tumanidagi qishloq va munitsipaliteti hisoblanadi. Umumiy aholi soni 258 kishi.
Larisa Davats
Larisa Iosifovna Davats (1937, Tyanszin sh., XXR hududida) — grafik rassom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1987). Moskva rassomlik institutida taʼlim olgan (1958—64). 1964-yildan Oʻzbekistonda. D.ning mahorat bilan yaratgan asarlari koʻtarilgan mavzular mazmunini anik, ochib bera olishi bilan ajralib turadi: "Qirgʻiziston" turkumi (guash, 1967, 1973), "Kutish" (1985), "Urushga yoʻl yoʻq" triptixi (1986) va b. oq-qora, rangli asarlari shular jumlasidan. Oʻzbekistan (mas, S. Axmad, S. Zunnunova, A. Oripov), Qirgʻiziston (Ch. Aytmatov) va b. kardosh xalqlar, shuningdek, chet mamlakatlar (U. Uitmen, AQSH) mumtoz yozuvchilarining asarlarini badiiy bezadi. Soʻnggi yillarda rangtasvirda ijod qilmoqda ("Yoshlik xotiralari", "Dengiz chigʻanoqlari" va boshqalar).
Francis Lawrence
Hayoti
Lawrence Avstriyaning Vena shahrida tugʻilgan. Uning otasi Kaliforniya shtati universitetida fizik-nazariyotchi, onasi esa istiqomat qilayotgan shahardagi jamoatchilik bilan aloqalar agentligida texnologiya boʻyicha vitse-prezident boʻlib faoliyat yuritishgan.
Termiz tumani
Termiz tumani — Surxondaryo viloyatidagi tuman. 1926-yil 29-sentabrda tashkil etilgan. Janubiy va gʻarbdan Afgʻoniston, sharqdan Tojikiston, shimolidan viloyatning Angor va Jarqoʻrgʻon, shimoli-gʻarbdan Muzrabot tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 0,86 ming km². Aholisi 78,6 ming kishi (2004). Tumanda 5 qishloq fuqarolar yigʻini (Pattakesar, Paxtaobod, Uchqizil, Xotinrabot, Yangiariq) bor. Markazi — Uchqizil qishlogʻi.
Tabiati
Termiz tumani respublikaning eng janubida, Termiz shahri yaqinida joylashgan. Tuman hududining sharqiy qismi Hisor togʻ tizmasining davomi Toʻyintogʻ, Kaykitogʻ va uning etaklari, Xotinrabot va Qiziriq choʻllari hamda uning davomi — Qoraqir, Uchqizil, Kattaqum massivi, Eski Termiz adirlari va qirlari bilan band. Bu yerlardan yaylov sifatida foydalaniladi. Janubiy va gʻarbi — Surxondaryoning Amudaryoga quyilgan qismi va Amudaryo, Surxondaryo sohillaridan iborat boʻlib, tuprogʻi taqir va shoʻrxok. Amudaryo, Qorasuv, Sherobod daryolari tuman hududi orqali oʻtadi. Foydali qazilmalardan neft topilgan. Tuprogʻi, asosan, och sargʻish qum aralash tuproq. Adir va soyliklarda (shimoli-gʻarbida) qoʻngʻir qum tuproq boʻlib, chirindisi ancha kam. Surxondaryo sohillarida toʻqay qoʻngʻir tuprogʻi va qum tuproq uchraydi. Oʻsimliklardan oq saksovul, cherkez, taroqbosh, yaltirbosh, yantoq; daryo boʻylarida yulgʻun, jiyda, terak, qiyoq, qamish; togʻlarning baland qismida betaga, daraxt va butalardan archa, yovvoyi mevali daraxtlar oʻsadi. Amudaryo vodiysida toʻqayzorlar bor.
Yovvoyi hayvonlardan daryo boʻylaridagi qamishzor va choʻllarda qirgʻovul, kaklik, tustovuq, quyon, jayra, boʻri, chiyaboʻri, tulki, yovvoyi mushuk uchraydi. Termiz tumani hududida Surxondaryo qoʻriqxonasi joylashgan.
Tumanda Zang kanali (Surxondaryodan suv oladi), Gʻalaba, AmuZang (Amudaryodan suv oladi) sugʻorish kanallari, Uchqizil suv ombori qurilgan. Iqlimi keskin kontinental. Iyul oyning oʻrtacha temperaturasi 31,4°, eng yuqori temperatura 48° ga yetadi. Yanvar oyining oʻrtacha temperaturasi 2,8°, eng past temperatura —21°. Tumanning janubi-sharqiy qismida „Afgʻon shamoli“ esadi va ekinlarga zarar yetkazadi. Vegetatsiya davri 226 kundan 266 kungacha. Yozda traning yuqoriligi, iliqissiq kunlarning uzoq davom etishi tumanda issiqsevar subtropik oʻsimliklar — ingichka tolali paxta, xurmo va hatto shakarqamish, apelsin, mandarin yetishtirishga imkon beradi.
Aholisi
Aholisi, asosan, oʻzbeklar (80,2%), shuningdek, turkman, tojik va boshqa millat vakillari ham yashaydi. 1 km² ga 91,4 kishi toʻgʻri keladi.
Iqtisodiyoti
Tuman xoʻjaligining asosiy tarmoklari — paxtachilik, gʻallachilik, chorvachilik, mevachilik, poliz va sabzavotchilik. Ingichka tolali paxta yetishtirish ilk bor Termiz tumanida sinab koʻrilgan. Tuman hududida Oʻzbekiston paxtachilik ilmiy tadqiqot institutining Surxondaryo filiali ishlab turibdi. Bu yerda seleksioner olimlar soʻnggi yillarda ingichka tolali serhosil va tezpishar paxta navlarini yaratmoqdalar. „Termiz 1“, „Termiz 16“, „Termiz 24“, „Termiz 31“, navlaridan yuqori hosil olinmoqsa. Tumandagi jami 599 korxonadan 92 tasi davlat va 507 tasi nodavlat korxonalardir.
Termiz tumanida 4 qoʻshma korxona, 14 aksiyadorlik jamiyati, 20 masʼuliyati cheklangan jamiyatlar va 339 sanoat, qurilish va boshqa korxonalar bor.
Tumandagi 13 ming ga sugʻoriladigan yerda dehqonchilik qilinadi, shundan 5400 ga yerga paxta, 5179 ga yerga gʻalla, 560,2 ga yerga sabzavot, 122,2 ga yerga kartoshka, 104 ga yerga poliz ekinlari ekiladi. 394 ga mevazor, 242 ga yer tokzor bilan band. Ihota daraxtzorlari, oʻrmonzorlar mavjud. Termiz tumanida 9 shirkat, 1858 fermer xoʻjaligi faoliyat koʻrsatadi, parrandachilik fabrikasi ishlab turibdi (2004).
Tumanda jami 24,6 ming qoramol (shu jumladan, 12,5 ming sigir), 39,6 ming qoʻy va echki, 329,7 ming parranda, 226 ot boqiladi (2003). Tuman hududidan temir yoʻl liniyasi oʻtgan. Tuman markazi (Uchqizil qishlogʻi) dan Termizga avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.
2003/04 oʻquv yilida tumandagi 32 umumiy taʼlim maktabida 22,5 ming oʻquvchi, 2 kasbhunar kollejida 950 oʻquvchi taʼlim oldi. Litsey, bolalar musiqa maktabi, bolalar va oʻsmirlar sport maktabi faoliyat koʻrsatadi. Tuman markaziy kutubxonasi va uning tarmoklari, 5 madaniyat uyi va klub muassasasi ishlab turibdi. 2 kasalxona, 9 qishloq vrachlik punkti, 18 feldsherakusherlik punkti va boshqa tibbiy muassasalarda 87 vrach, 641 oʻrta tibbiy xodim ishlaydi. 2 shoshilinch yordam styasi, 3 dorixona mavjud (2003).
Tuman hududida „Jayranxona“ balneologik shifoxonasi, Respublika tibbiy tiklanish va fizioterapiya ilmiy tadqiqot institutining 180 oʻringa moʻljallangan Termiz filiali tashkil etilgan. Bu yerda qum vannasi, bugʻ terapiyasi, mineral suv, tuz gʻorlari kabi davolash usullari bor. Bemorlarni muolaja qilishda mineral suvi, qum va togda oʻsuvchi dorivor oʻsimliklardan tayyorlangan ichimliklardan keng foydalaniladi. Sayyoxlik maskani barpo etilgan.
1990-yilda tumanda radioeshittirish va telekoʻrsatuvlarni kuchlantirib beruvchi teleminora (bal. 368 m) ishga tushirildi.
Soʼfiyon
Soʻfiyon — Buxoro viloyati Buxoro tumanidagi qishloq. Soʻfiyon — „soʻfiylar“ maʼnosini beradi .Oʻtmishda masjidda azon aytuvchi muazzinlar istiqomat qilgan qishloq.
Qurdlar (Barda)
Qurdlar (shuningdek, Kurtlar) — Ozarbayjonning Barda tumanidagi qishloq va munitsipalitet. 296 kishi istiqomat qiladi.
BodyMedia
BodyMedia shtab-kvartirasi Pensilvaniya shtatining Pitsburg shahrida joylashgan tibbiy va isteʼmol texnologiyalari kompaniyasi edi. 1999-yilda tashkil etilgan BodyMedia kiyinadigan tana monitoringi tizimlarini ishlab chiqdi. 2013-yil aprel oyida BodyMedia Jawbone tomonidan taxminan 100 million dollarga sotib olindi.
Kiyiladigan qurilma
BodyMedia xodimlari 1998-yilda qurilmalarning kiyinish qobiliyati va akselerometrlar yordamida faoliyat kontekstini aniqlash boʻyicha birinchi tadqiqotlarni 1999-yilda IEEE homiyligida taqiladigan kompyuterlar boʻyicha 2 va 3-xalqaro simpoziumda nashr etdilar. BodyMedia informatika guruhi 2004-yildagi Mashinalarni oʻrganish boʻyicha xalqaro konferentsiya uchun anonimlashtirilgan inson fiziologiyasi maʼlumotlari toʻplamini Mashina oʻrganish boʻyicha Challenge doirasida taqdim etdi. Ular oʻzlarining juda katta maʼlumotlar toʻplami va maʼlumotlarni modellashtirish metodologiyasi haqida 2011-yilda Sunʼiy intellektning innovatsion ilovalari konferentsiyasida IAAI Deployed Application mukofotiga sazovor boʻlishdi.
Klinik tarix
2001 va 2005-yillar oraligʻida BodyMedia sogʻliqni saqlash sohasi mutaxassislariga semizlik, diabet va yurak-qon tomir kasalliklarini davolash uchun metabolik baholash va xulq-atvor terapiyasi mahsulotlarini taqdim etdi. BodyMedia yuzlab klinik tadqiqotlarda ishlatilgan. AQSh oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi BodyMedia ni II toifali tibbiy asbob sifatida tasniflaydi.
BodyMedia kuniga energiya sarfini oʻlchash uchun ikki marta belgilangan suv usuli bilan solishtirganda aniq ekanligi koʻrsatildi. Kkaloriyalar boʻyicha bir kishiga kuniga oʻrtacha mutlaq foiz farqi 10 % dan kam edi. Shuningdek, JSST GPAQ standart soʻrovi kamida 10 daqiqalik jismoniy faollikni kam baholagani koʻrsatilgan. Klinik va tadqiqot dasturiy taʼminoti va qoʻl bandi SenseWear brendi ostida sotilgan va shu vaqtdan boshlab, masalan, boshqa sensorlar bilan birgalikda havo ifloslanishiga taʼsir qilishni baholash uchun ishlatilgan.
Isteʼmol mahsulotlari
BodyMedia 2001-yildan boshlab qoʻl bandi apparatlari uchun isteʼmolchi dasturiy mahsulotini sotgan. BodyMedia qoʻl bandlaridan foydalangan holda isteʼmolchi veb-sayti brendlangan; AQShda Dot Fit tomonidan boshqariladi. Buyuk Britaniyada isteʼmolchi veb-sayti Ki Performance tomonidan boshqariladi.
Yeniköy, Gölbaşı
Yeniköy — Adıyaman viloyatining Goʻlboshi tumanidagi qishloq.
Tarixi
Qishloq uzoq vaqtdan beri shu nom bilan ataladi.
Geografiyasi
Qishloq Adıyaman shahar markazidan 87 km, Gölbaşı shahar markazidan 24 km, Kahramanmaraş viloyati chegarasi yaqinida joylashgan.
Mugʻolon
Mugʻolon — Buxoro viloyati Buxoro tumanidagi qishloq. Mugʻolon — koʻp uchraydigan etnotoponim. Oʻtmishda moʻgʻul elatiga mansub aholi yashaganini anglatadi. Aslida „moʻgʻulon“ tarzida yozilishi va talaffuz qilinishi kerak. Moʻgʻul — barlos, jaloyir, saroy, sulduz va boshqa turk-moʻgʻul urugʻlarining umumiy nomi. Mamlakatimizning barcha viloyatlarida uchraydi. .
Türkmenakören, Emirdağ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Turkmenakören — Turkiyaning Afyonkarahisar viloyati Emirdağ tumaniga qarashli qishloq.
Nina Jacobson
Nina Jacobson (tugʻ. kuni 30-noyabr, 1965 ) Amerikalik film ijro etuvchi, hamda, Buena Vista Motion Pictures Group, The Walt Disney Company'ga tegishli shirkatning prezidenti.
Julio Velázquez
U 15 yoshida murabbiylik faoliyatini boshlagan va 30 yoshida „Vilyarreal B“ bilan Segunda Diviziyasining eng yosh murabbiyi boʻlgan. U oʻsha liganing yana toʻrtta jamoasini boshqargan.
Chet elda Velazquez bir necha yil Portugaliya Primeira Ligasida Belenensesh, Vitoria de Setubal va Maritimo jamoalarida oʻynagan. U Italiya A Seriyasida, „Udineze“ da ham qisqa vaqt oʻynadi.
Dastlabki yillari
Velaskes mashgʻulotlarni atigi 15 yoshida boshlagan, u oʻzining tugʻilgan shahri Salamankada yoshlar jamoalarini boshqargan. Uning kattalar sifatidagi birinchi ishi 2004-yilda, mintaqaviy ligalarda AD Peña Respuela bilan kelgan.
Velaskes milliy ligada debyutini 2010-2011-yillarda oʻtkazgan va Segunda B divizionidagi Polideportivo Ejidoga tayinlangan. U mart oyida, sport direktori Enrike Burgosdan bir necha kun oʻtib isteʼfoga chiqdi va andalusiyaliklar oxir-oqibat 14-oʻrinni egalladi.
Vilyarreal
L2012-yil 13-iyun kuni Sariq suvosti kemasi yuqori ligaga tushib ketganidan so‘ng, yaʼni B guruhi ikkinchi divizionda 12-o‘rinni egallagan bo‘lsa-da, bir daraja pastga tushishiga to‘g‘ri keldi — Velaskes birinchi jamoa menejeri etib tayinlandi. Keyingi yilning 13-yanvarida UD Almeriyaga qarshi safarda 1:1 hisobida durang oʻynagach, u oʻz vazifasidan ozod etildi.
Segunda divizioni
Keyingi yillarda Velaskes ikkinchi divizionda ishlashni davom ettirdi, garchi jamoa toʻrtinchi oʻrinni egallab, pley-offga yoʻllanmani qoʻlga kiritgan boʻlsa ham va „Real Betis“ni atigi besh oylik boshqaruvdan soʻng ishdan boʻshatib, „Real Mursiya“ ga tushib ketdi. Taxminan oʻn oy davomida va 2015-yil dekabr oyidan boshlab u Portugaliya Primera Ligasida CF Os Belenensesni boshqargan.
Velasquez oʻz mamlakatiga va uning ikkinchi darajasiga 2016-yil 13-oktyabrda qaytib keldi va AD Alcorcon bilan shartnoma imzoladi. Oxir-oqibat, u ularni pastga tushirish zonasidan chiqarib yuborishga muvaffaq boʻldi va shuningdek, Ispaniya kubogining toʻrtinchi bosqichida „RCD Espanyol“ ni agʻdarib tashladi va oxirgi yutuqdan keyin yana ikki yil oʻtib shartnomasini yangiladi.
Italiya va Portugaliya
2018-yilning 4-iyunida Velaskes quyi ligaga tushib qolgach, Alkorkonni tark etdi. Oʻsha yilning iyun-noyabr oylarida u Italiya A Seriyasining "Udineze Kalsio" klubini boshqargan va atigi ikki marta chempionatda gʻalaba qozonganidan keyin isteʼfoga chiqarilgan.
2021-yil 11-martda Velaskes CS Maritimoning oxirgi o‘rindagi kampaniyaning uchinchi menejeri bo‘ldi. Uning bosh murabbiyligidagi birinchi oʻyini ertasi kuni Madeyra derbisida „Nasional“ ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozondi.
Velaskes 2021-yilning 11-noyabrida o‘z vazifasidan ozod etildi, uning jamoasi 11 turdan keyin ikkinchi o‘rinda turadi. U birinchi marta oʻz mamlakati La Ligasiga keyingi aprel oyida etib keldi, oʻshanda u Deportivo Alavesning mavsumdagi Xaver Kalyexa va Xose Luis Mendilibardan keyin uchinchi murabbiyi boʻldi, bir oy oʻtgach, oxirgisi kabi quyi ligaga tushib ketganidan keyin u ketdi.
Manbalar
<references group="" responsive="0">
David Jak Lui
DAVID (David) Jak Lui (1748.30.8, Parij — 1825.29.12, Bryussel) — fransuz rassomi, inqilobiy klassitsizmning yetakchi namoyandasi. Parijdagi Qirollik rassomlik va haykaltaroshlik akademiyasida (1766—74; 1784-yildan akademik), 1775—80 yillarda Rimda taʼlim olgan. Qad. tarixiy mavzulardagi asarlarida klassitsizm xususiyatlari koʻzga tashlanadi ("Goratsiylar qasamyodi", 1784; "Liktorlar Brutga uning oʻgʻli jasadini keltirmoqdalar", 1789 va b.). Ulug fransuz inqilobi (1789—94)da faol qatnashgan, yakobinchilar Konventi aʼzosi boʻlgan. Qahramon zamondoshlari qiyofasini aks ettirgan asarlar yaratgan ("Toʻp oʻynaydigan zalda qasamyod", 1791; "Maratning oʻlimi", 1793 va b.). Termidorianlar toʻntarishidan soʻng inqilobiy harakatdan chetlashdi. Direktoriya yillari, keyinroq Imperiyada D. Napoleonning birinchi rassomi boʻlgan. Koʻrinishda yoqimli, tantanavor (saroybop) asarlar ("Napoleon Sen-Bernardan oʻtishda", 1800; "Napoleonning Jozefinaga toj kiydirishi", 1805—07 va b.), oʻta nafis portretlar ("Madam Rekamye", 1800 va b.) yaratdi. Ayni paytda realistik portretlari ham dunyoga keldi ("Grendl oilasidan oʻsmir portreta", 1816 va b.). Burbonlar hokimiyatga qaytishi bilan Bryusselga ketadi.
Burkina Faso davlat madhiyasi
Bir kecha (odatda „Le Ditanyè“ deb yoziladi), „L’Hymne de la victoire“ nomi bilan ham tanilgan)— Burkina Fasoning milliy madhiyasi. Mossi tilida (Gʻalaba madhiyasi) nomi bilan ham mashhur.
Tarix
Madhiya soʻzlarini sobiq jazz gitarachisi yordamchi prezident Thomas Sankara yozgan. Madhiya ohangi muallifi nomaʼlum, lekin asosiy manbalarga tayanadigan boʻlsak u ham prezident Thomas Sankaraga tegishli. Uning nomi o‘zgartirilganda muallif mamlakat prezidenti bo‘lgan. Thomas Sankara gʻayratli gitarachi edi (u „Tout-à-Coup Jazz“ nomli guruhda oʻynagan) va u oʻzining xarizmatik nutqlari va siyosiy sheʼrlari bilan ham mashhur edi. Shuning uchun u haqiqatan ham madhiya matnini ehtimol musiqasini ham yozganligi va uning nomi shunchaki targʻibot maqsadida tilga olinmagani ishonchli koʻrinadi.
Oʻzgartirishga urinish
Madhiya 1984-yil 4-avgust yarim tunda, Sankaraning prezidentlikka qoʻshilganining bir yilligi munosabati bilan kuchga kirgan farmonda uning prezidentligi davrida qabul qilingan. Farmon, shuningdek, mamlakat nomini Yuqori Voltadan hozirgi nomiga oʻzgartirdi. Madhiya Yuqori Voltaning milliy madhiyasi boʻlgan „Hymne National Voltaïque“ oʻrnini egalladi.
Matn
Ikkinchi va uchinchi misralar va ikkinchi xor kamdan-kam ijro etiladi. 1987-yilda Blez Compaore boshchiligidagi bir guruh fitnachilar tomonidan Thomas Sankara oʻldirilganidan keyin eski yoʻnalish butunlay toʻxtatilganiga qaramay, madhiya matni (anti-imperializm ruhida yaratilgan) oʻzgartirilmagan. Madhiyada vatanparvarlikka undaydi va mustaqillik yoʻlidagi kurashni ifodalaydi. Unda adolat, sharaf, vatanga boʻlgan muhabbat ifodalanadi. Davlat madhiyasi mamlakat hududida mavjud boʻlgan mossi tilida mashhur sanaladi. Burkina Fasoda ushbu tilda soʻzlashuvchilar soni 8 milliontani tashkil etadi.
Davidzon gʻoʻzasi
Abdumavlon Abdullayev.
Shebekino hududi.
= Shebekino Rossiyaning Belgorod viloyatidagi shahar = link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%B7%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0.jpg/300px-%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D1%85%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%B7%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0.jpg|thumb|300x300px| Rebinder shakar zavodi idorasi, XIX asr oxiri link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/%D0%93%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%B2_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B5_%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%BE.jpg/220px-%D0%93%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%B2_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B5_%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%BE.jpg|thumb| Qayta tiklovchilar qabri, 1916- yil. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/16/%D0%A6%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8C_%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%B6%D0%B8%D0%B5%D0%B9_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%85_%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%8F%D1%89%D0%B8%D1%85_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C_%D0%B2_%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%BE_01.jpg/220px-%D0%A6%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%8C_%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%B6%D0%B8%D0%B5%D0%B9_%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%92%D1%81%D0%B5%D1%85_%D1%81%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B1%D1%8F%D1%89%D0%B8%D1%85_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C_%D0%B2_%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%BE_01.jpg|thumb| Xudoning onasining ikonasi cherkovi qaygʻu chekayotganlarning quvonchi link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/%D0%A5%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B0_%D0%B2_%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%BE_05.jpg/220px-%D0%A5%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B0_%D0%B2_%D0%A8%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%BE_05.jpg|thumb| Shebekinskaya xurmosiShebekino — Rossiyaning Belgorod viloyatidagi shahar, Shebekinskiy tumani (shahar okrugi) ning maʼmuriy markazi.
Etimologiya
1713-yilda Shibekin aholi punkti sifatida paydo boʻlgan. Ushbu aholi punktiga rahbarlik qilgan mahalliy maʼmur, podpolkovnik I. D. Shibeko nomi bilan atalgan. Bu nom keyinchalik Shebekinoga buzilgan. 1938-yildan shahargaaylantirilgan.
Geografiyasi
Ukraina bilan chegarada, Severskiy Donets daryosidan 7 km, Nezhegol daryosida Belgoroddan 32 km uzoqlikda joylashgan hudud hisoblanadi.
Tarixi
Shebekino aholi punktining paydo boʻlgan sanasi rus xaritalarida birinchi marta belgilangan 1713-yil deb hisoblanadi. Biroq, ehtimol, bu joyda XVII asrda rus xalqi tomonidan ushbu hududlarni oʻzlashtirish paytida paydo boʻlgan kichik aholi punktlari mavjud boʻlgan. Bundan tashqari, Belgorod mudofaa chizigʻi bu joyga juda yaqin oʻtdi va uning qoʻriqchilaridan biri joylashgan edi. 1654-yilda zamonaviy Shebekino shahrining chekkasida Belgorod mudofaa chizigʻining bir qismi boʻlgan Nezhegolsk qal’asi qurildi.
Qishloq oʻz nomini birinchi er egasi nomi bilan oldi, u oʻz krepostnoylarini bu erga joylashtirib, qishloqqa asos solgan. Poltava jangi qatnashchilaridan biri boʻlgan podpolkovnik Ivan Dmitrievich Shibeko dvoryan N.dan 160 kvartal yer sotib oladi. R. Maslova. U Nezhegol daryosining oʻng qirgʻogʻida, oʻz serflarining Rjevskiy Yar qoʻshilishida joylashdi. Uning mulkida mulkdan tashqari tegirmon ham qurgan.
1716-yilda I. D. Shibeko va uning xotini farzandlarini qoldirmay vafot etdi. Butun mulk Pyotr I ning sobiq ofis kotibi Aleksey Vasilevich Makarovga ijaraga berildi. Uning oʻlimidan soʻng, Shebekino bahs-munozaralar ob’ektiga aylandi va XVIII asrda bir nechta egalarini oʻzgartirdi, ular orasida N. F. Golovin ham tanilgan. 1785-yilda Shebekino posyolkasi malika Yekaterina Petrovna Baryatinskiy mulkiga oʻtdi. 1792-yilda aholi punktining markazida „parishionlar va xayrixoh donorlar hisobidan“ Xudoning onasining Tixvin yogʻoch cherkovi qurilgan.Bu esa aholi uchun qulayliklar yaratdi.Yan bir yangi cherkov ishga tushdi.
XIX asrda aholi punkti Kursk viloyatining Belgorod tumanining volost markaziga aylandi. 1836-yilda Shebekino posyolkasini general-leytenant Aleksey Maksimovich Rebinder (1795—1869) sotib oldi. Rebinderlar oilasining mulkiga oʻtishi bilan aholi punktida sanoatning faol rivojlanishi boshlandi. 1839-yilda Nezhegol daryosi boʻyida joylashgan turar-joy egasi ibtidoiy shakar zavodini qurdi, 1848-yilda rekonstruksiya qilindi va kengaytirildi va egasining nomi bilan Alekseevskiy deb nomlandi. 1847-yilda korxonani qurilish materiallari bilan taʼminlash uchun moʻljallangan gʻisht zavodi qurildi. 1850-yilga kelib, Rebinderov qand lavlagi zavodi Kursk viloyatidagi eng yirik zavodlardan biriga aylandi.
Aleksey Maksimovichning oʻgʻli Aleksandr ,1867-yilda Shebekinoda qishloq xoʻjaligi jihozlarini taʼmirlash uchun mexanik ustaxonalar, 1875-yilda esa — distillash zavodi va sariyog 'qayta ishlaydigan ikki qavatli tegirmon qurdi. 1888-yilda shakar zavodi rekonstruksiya qilindi, asosiy va ikkita yon binolar qurib bitkazildi, suv nasosi oʻrnatildi. 1890-yilda Shebekinskiy va Novo-Tavoljanskiy shakar zavodlari 1 million 575 ming rubllik mahsulot ishlab chiqardi. Bunday hajmdagi mahsulotlarni eksport qilishni soddalashtirish uchun 1896-yilda Belgoroddan Kupyanskgacha boʻlgan temir yoʻl liniyasini qurish jarayonida Nezhegol stantsiyasidan Novo-Tavoljankadagi Botkino yuk stantsiyasiga va Rebinderovo yuk stantsiyasiga kirish temir yoʻllari yotqizildi. Shebekino aholi punkti.
1875-yilda Aleksandr Alekseevich akasi Nikolay bilan birgalikda agronom Vasiliy Krainskiytashabbusi bilan Shebekinoda 120 kishilik ishchilar uchun Marinskiy qishloq xoʻjaligi maktabini tashkil etdi. Unga 14 yoshdan kichik boʻlmagan oʻquvchilar qabul qilindi, ularga 3 nafar oʻqituvchi dala ishlari, duradgorlik va santexnika fanlaridan dars bergan.
1880-yillarning oxirida eski cherkov yonida xuddi shu nomdagi yangi tosh cherkov qurilgan. Uning qurilishi uchun mablagʻlarning bir qismi Rebinderlar oilasi tomonidan ajratilgan.
1905-yilda A. LEKIN. Rehbinder shakar zavodida elektr stansiyasini qurib, nafaqat sanoat korxonalarini, balki turar-joy binolarini ham elektr energiyasi bilan taʼminladi. XX asrning boshlarida Alekseevskiy zavodi Rossiyadagi eng yirik zavodga aylandi va kunlik shakar ishlab chiqarish har biri 900 funtdan 15 ta vagonni tashkil etdi, bu yiliga 3 million rublgacha daromad keltirdi. 1914-yilda A. A. Rebinder koʻnchilik va soʻyish sexini qurdi, unda 1385 nafar ishchi ishladi.
Inqilobdan oldin Shebekinoda qand va koʻnchilik zavodlaridan tashqari spirt, boʻr va gʻisht zavodlari, qishloq xoʻjaligi ustaxonalari ham bor edi.
James Newton Howard
James Newton Howard (1951-yil 9-iyunda tugʻilgan ) — amerikalik bastakor va prodyuser.
Termiz hayvonot bogʻi
Har yili "qushlar bayrami", sayllar oʻtkaziladi. 2001-yil Termiz hayvonot bogʻib. xalqaro andozalar talabiga javob beradigan tartibda qayta qurildi. Termiz hayvonot bogʻib. haqida "Eng janubiy" hujjatli film yaratilgan (1979). Hayvonot bogʻi MDHdagi barcha hayvonot bogʻlari bilan aloqalarga ega.
Adabiyot
Shomat Samatov.
Dabusiya
thumb|right|[[Ali-teginning 1032/3-yil Dabusiyada zarb ettirgan tangasi]] Dabusiya (Dabusqalʼa) — arxeologik yodgorlik (mil.av. Z-mil. 19-asr). Zarafshonning oʻng qirgʻogʻida, Okdaryo va Qoradaryoning tutashgan joyida, Ziyovuddin sh.dan 7 km shim.-gʻarbda joylashgan. Ark (1,4 ga) keng xandaq va shahriston (taxminan 2,2 ga) bilan oʻralgan, atrofi rabod (60 ga dan ziyod)dan iborat. Antik davr qadahlari (mil. av. Z-a. — mil. 3-asr), ilk oʻrta asrlarga (6—7-asrlar) mansub tosh va sopoldan ishlangan buyumlar, sirlangan idishlar (9— 12-asrlar), tangalar, shisha idishlar va b. narsalar topilgan. 6—7-asrlarda Buyuk ipak yoʻlida turgan Fay davlatining markazi. Arab xalifaligita qarshi Soʻgʻdda koʻtarilgan qoʻzgʻolon paytida (8-asr). D.da 10 ming kishilik garnizon bulgan. 9—12-asrlarda Samarqanddan Buxoroga boradigan „shoh yoʻli“da D. Soʻgʻdning yirik shahri hisoblangan. 13-asr boshida moʻgʻullar tomonidan vayron qilingan. 15—18-asrlarga oid tarixiy manbalarda qalʼa sifatida eslatib oʻtilgan. 19-asrda Buxoro amirligiga qarashli Ziyovuddin bekligining qalʼasiga aylangan. Ark oʻrnida bek qalʼasi joylashgan.
Tavsnif:
Dobusiya yoki Dobusqal’a Paxtachi tumanining eng kohna va qadimiy tarixdan soʻzlovchi oʻlkasi. Samarqand bilan Buxoro shaharlarini o‘zaro bog‘lab turgan Buyuk Ipak yo‘li ustida joylashgan qadimgi shaharlar ichida eng yirigi va ahamiyatlisi bu Dobusiya shaharchasidir. Bu qadimiy shahar Oʻrta Osiyo svilizatsiya markazlaridan boʻgan desak ham adashmagan boʻlamiz. Zarafshon daryosining chap qirg‘og‘ida joylashgan bu shahar barcha Sharq shaharlari kabi uch qismdan: ark, shahriston va raboddan iborat boʻlgan. Shahar arkida hukmdor, yaʼni davlatni boshqargan rahbar va saroy ayonlari yashashgan. Shahristonda shaharliklar hamda aslzodalar hayot kechirgan. Shaharning rabod qismida esa hunarmandlar, savdogarlar va qo‘shin askarlari istiqoad qilgan. Shahar atrofi dushman hujumidan saqlanish uchun chuqur xandak va mustahkam mudofaa devori bilan o‘rab olingan boʻlgan. Dobusiya shahri rabodining shimoli g‘arbiy qismida imom Bahra ota xotirasiga maqbara bunyod qilingan. Ushbu maqbara haqida ayrim manbalarda Abu Xurayra maqbarasi deb ham keltiriladi. Maqbarada saqlangan qabrtoshlardan bu yerga dafn qilingan tarixiy shaxsning shaxsiyati haligacha aniqlanmagan. Imom Bahra maqbarasining gʻishtlari va meʼmoriy tuzilishiga qarab olimlar uni taxminan XV-XVI asrlarda barpo qilingan, deyishadi.
Dobusqal’a tarixi:
Dobusiya haqidagi dastlabki tarixiy maʼlumotlar bizga arab tarixchisi Yaqubiy hamda vatandoshimiz Muhammad ibn Jafar Narshaxiylarning asarlaridan yetib kelgan. Bu haqida arxeolog Amriddin Berdimurodov internet nashrlaridagi maqolalarida xabar bergan. Maqolada Yaqubiy Sug‘d haqida gapirib, „Bu tarixiy o‘lka Samarqand, Dobusiya, Qushoniya, Kesh va Nasaflardan iborat“ligi haqidagi maʼlumotlarni keltirib oʻtganligi taʼkidlanadi. Narshaxiy esa o‘zining „Buxoro tarixi“nomli asarida „Buxoroning podshosi yashagan ulkan qishloq Poykend deb atalgan, Dobusiya qal’asini esa shahar deya atardilar“, — deb yozganligi keltiriladi. Tarixiy maʼlumotlarga tayanadigan boʻlsak, demak, Dobusiyaning shakllanish tarixi Buxoro va Poykend shaharlari paydo bo‘lmasidan ilgari davrlarga borib taqaladi. thumb Tarixda Dobusiya shahri arablarning Movaraunnahrga yurishlarini ham oʻz boshidan oʻtkazgan qal’alardan hisoblanadi. XI asrning o‘rtalariga kelib shahar yana ikki sulola o‘rtasidagi nizolarga guvoh bo‘ladi. Mahmud G‘aznaviyning o‘g‘li Mas’ud Xorazm hukmdori Oltintoshga, qoraxoniylar qaramog‘ida bo‘lgan Buxoro va Samarqand ustiga yurish qilishni buyuradi. Qoraxoniylar lashkari Ali Tegin boshchiligida Oltintoshga qarshi chiqadi va bu jangda u mag‘lub bo‘lib Dobusiyaga chekinadi. Oltintosh Dobusiyani qamal qiladi, ammo shaharning mustahkam istehkomlari Xorazmliklarni shaharga kirishlariga imkon bermaydi. Uzoq muddatli qamaldan so‘ng har ikki tomon o‘zaro kelishadi. Shu tariqa Xorazm hukmdori Oltintosh Mas’ud G‘aznaviyning buyrug‘ini bajara olmaydi. Buning ustiga Oltintosh jang paytida qattiq yarador bo‘ladi va buning oqibatida halok bo‘ladi. Ammo vazirning ustamonligi tufayli Xorazmliklarsharmandali mag‘lubiyatdan qutilib qoladilar. XIII asrning boshida yurtimizda yuz bergan mo‘g‘ullar bosqini Dobusiyaning taqdirida ham juda ayanchli bo‘ldi. Mo‘g‘ul bosqinchilari Buxoro shahri tomonga o‘tishda bu shaharni juda qattiq vayron qildilar. Chunki Dobusiyaliklar juda kam sonli bo‘lsalar-da, yovning katta qo‘shiniga qarshi chiqishga jur’at qiladilar. Shundan so‘ng shaharning katta qismi qayta tiklanmadi. Aynan shu davrdan boshlab Dobusiya shahri „Dobus qal’a“ nomini oladi. Lekin, Dobusiya qal’a maqomiga tushib qolgan bo‘lsa-da, baribir u Samarqand va Buxoro o‘rtasidagi muhim strategik ahamiyatga ega, iqtisodiy va madaniy markaz sifatidagi mavqeini saqlab qolgan.
Tarixiy manbalarda, o‘rta asrlarda Dobusiya shahri vohaning ilmiy, madaniy va maʼrifiy markazi bo‘lganligi, bu yerda juda ko‘plab fikxshunoslar, hadisshunoslar, qur’onshunoslar, yashab o‘tganliklari yozilgan. Dobusiyada tug‘ilgan allomalardan biri bu Abu Zayd Ubaydullo ibn Iso ad-Dobusiy. U 978 yili Dobusiyada tug‘ilgan va dastlabki bilimni o‘z ona shahrida olib so‘ngra Buxoro shahriga borib o‘qishni davom ettirgan. Ul zot yetuk ulamo bo‘lib yetishgach, fikx va shariatga oid bir necha muhim asarlarni yozgan. Alloma 1039 yili Buxoroda vafot etib, shu oʻlkaga dafn qilingan. Zulaym ibn Xatit ad-Dobusiy ham ayni Dobusiyada tugʻilgan. Bu zot ko‘plab mamlakatlarga sayohatga chiqqan va hadislar yigʻish bilan mashgʻul boʻgan. Aytishlariga qaraganda bu zot Imom al Buxoriyning ustozi va yaqin kishisi bo‘lgan ekan.
Dobusiya tarixi Ziyovuddin begi bilan ham uzviy bogʻliq. Ayrim tarixiy manbalarda, XIX asrlarda ham Dobusiya yodgorligi hududida Ziyovuddin begining qarorgohi, masjid va boshqa inshoatlar mavjud bo‘lgan degan maʼlumotlar keltiriladi. Bundan 10 yillar ilgari O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi Ya. G‘ulomov nomli arxeologik tadqiqotlar instituti bilan Yaponiyalik olimlar hamkorligida Dobusiya hududida qazishmalar oʻtkazilgan. Yodgorlikda olib borilgan keng ko‘lamli qazishmalar natijasida ushbu shaharchaga bundan 2600 yillar ilgari asos solinganligi isbotlandi. Ushbu isbot shaharni Zarafshon vohasida Samarqanddan keyingi ikkinchi qadimiy shahar ekanligini ko‘rsatdi. Bugungi kunda tumanimizda joylashgan qadimiy Dobusiya yodgorligi yaxshi saqlanib kelinmoqda. Bu yerda yaqin atrofda yashovchi aholi yiliga kamida ikki marta, Qurbon va Ramazon hayitlarida bu yerga kelib, namoz o‘qishib sayillar o‘tkazishib, ziyorat qilishga odatlanganlar. Bu shaharning bag‘rida xalqimizning qariyb uch ming yillik tarixi, madaniyati va maʼnaviyati uxlab yotibdi. Agar arxeologik qazishmalar davom ettirilsa, bu yerlar bizga yana uzoq va qadimiy oʻtmishimizning yangi sir-sinoatlaridan xabar beradi.
Shengen hududi
Shengen hududi (, Luxembourgish: [ˈʃæŋən] oʻzaro chegaralarida barcha pasport va boshqa barcha turdagi chegara nazoratini rasman bekor qilgan 27 ta Yevropa davlatini oʻz ichiga olgan hudud. Yevropa Ittifoqining erkinlik, xavfsizlik va adolat siyosatining kengroq sohasi elementi boʻlib, u asosan xalqaro sayohatlar uchun umumiy viza siyosati ostida yagona yurisdiktsiya sifatida ishlaydi. Hudud 1985-yilgi Shengen shartnomasi va 1990-yilgi Shengen konvensiyasi sharafiga nomlangan, ikkalasi ham Shengen, Lyuksemburgda imzolangan.
Evropa Ittifoqiga aʼzo 27 davlatdan 22 tasi Shengen hududida ishtirok etadi. Shengen hududiga kirmaydigan beshta Yevropa Ittifoqi aʼzosidan toʻrttasi — Bolgariya, Xorvatiya, Kipr va Ruminiya — kelajakda hududga qoʻshilishga qonuniy ravishda majbur; Irlandiya rad etishni davom ettiradi va buning oʻrniga oʻz viza siyosatini yuritadi. Yevropa erkin savdo assotsiatsiyasiga (EFTA) aʼzo boʻlgan toʻrtta davlat, Islandiya, Lixtenshteyn, Norvegiya va Shveysariya Yevropa Ittifoqiga aʼzo emas, lekin Shengen kelishuvi bilan hamkorlikda shartnomalar imzolagan. Shuningdek,Yevropaning uchta mikrodavlati - Monako, San-Marino va Vatikan oʻz qoʻshnilari bilan yoʻlovchi tashish uchun ochiq chegaralarni saqlab turadi va shuning uchun ularga tranzitsiz yoki tranzitsiz sayohat qilishning amaliy imkoni yoʻqligi sababli Shengen hududining de-fakto aʼzolari hisoblanadi. kamida bitta Shengenga aʼzo davlat orqali.
Shengen hududida deyarli 420 kishi istiqomat qiladi million kishi va maydoni 4312099 km2. Har kuni 1,7 millionga yaqin odamYevropaning ichki chegarasi orqali ishlash uchun oʻtadi va baʼzi mintaqalarda bu odamlar ishchi kuchining uchdan bir qismini tashkil qiladi. Har yili Shengen chegaralarini jami 1,3 milliard kesib oʻtadi. Har yili 2,8 trillionYevro qiymatiga ega boʻlgan 57 million oʻtish avtomobil transportida yuk tashish hisobiga amalga oshiriladi. Shengen tufayli savdo narxining pasayishi geografiya, savdo sheriklari va boshqa omillarga qarab 0,42% dan 1,59% gacha oʻzgarib turadi. Shengen hududidan tashqaridagi davlatlar ham foyda koʻradi. Shengen zonasi davlatlari Shengenga kirmagan davlatlar bilan chegara nazoratini kuchaytirdilar.
Tarixi
Shengen shartnomasi 1985-yil 14-iyunda Yevropa Ittifoqiga aʼzo oʻnta davlatdan beshtasi tomonidan Shengen (Lyuksemburg) shahrida imzolangan. Shengen hududi Yevropa hamjamiyatlaridan alohida tashkil etilgan, bunda Yevropa Ittifoqiga aʼzo barcha davlatlar oʻrtasida chegara nazoratini bekor qilish boʻyicha konsensusga erishilmagan.
Shartnoma 1990-yilda ichki chegara nazoratini bekor qilishni va umumiy viza siyosatini taklif qilgan Shengen konventsiyasi bilan toʻldirildi. Shartnomalar va ular boʻyicha qabul qilingan qoidalar EK tuzilmalaridan butunlay alohida edi va 1995-yil 26-martda Shengen hududining yaratilishiga olib keldi
Evropa Ittifoqiga aʼzo davlatlar koʻproq Shengen bitimini imzolaganligi sababli, uniYevropa Ittifoqi tartiblariga kiritish boʻyicha konsensusga erishildi. Bitim va unga tegishli konventsiyalar 1997-yilda 1999-yilda kuchga kirgan Amsterdam shartnomasi bilan Yevropa Ittifoqi qonunchiligining asosiy oqimiga kiritilgan. Shartnomaning Yevropa huquqining bir qismi boʻlishining natijasi shundaki, har qanday tuzatish yoki tartibga solish uning jarayonlari doirasida amalga oshiriladi, bundaYevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlmaganlar ishtirok etmaydi.
Buyuk Britaniya, Crown Dependencies va Irlandiya 1923-yildan beri umumiy sayohat hududini (CTA) boshqaradi (pasportsiz sayohat va bir-birlari bilan harakatlanish erkinligi bilan), ammo Buyuk Britaniya boshqa mamlakatlar bilan chegara nazoratini bekor qilmadi va shuning uchun undan voz kechdi. Shartnoma. Shengen shartnomasini imzolamagan boʻlsa-da, Irlandiya har doim qoʻshilish haqida koʻproq maʼqul koʻrgan, ammo CTA va uning Shimoliy Irlandiya bilan ochiq chegarasini saqlab qolish uchun buni qilmagan.
Hozirgi aʼzolar
Shengen hududi 26 ta davlatdan iborat boʻlib, ulardan toʻrttasi Yevropa Ittifoqiga (EI) aʼzo emas.Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlmaganlardan ikkitasi – Islandiya va Norvegiya – Shimoliy Pasport Ittifoqining bir qismidir va rasmiy ravishdaYevropa Ittifoqining Shengen faoliyati bilan bogʻliq davlatlar sifatida tasniflanadi. 2008-yilda Shveysariyaga ham xuddi shunday tarzda ishtirok etishga ruxsat berilgan. Lixtenshteyn Shengen hududiga 2011-yil 19-dekabrda qoʻshilgan De-fakto, Shengen hududiga uchta Yevropa mikrodavlati ham kiradi – Monako, San-Marino va Vatikan – Shengenga aʼzo boshqa davlatlar bilan ochiq yoki yarim ochiq chegaralarni saqlaydigan.
Bir Yevropa Ittifoqiga aʼzo davlat – Irlandiya – Shengendan voz kechish boʻyicha muzokaralar olib bordi va boshqaYevropa Ittifoqiga aʼzo davlatlar bilan chegara nazoratini amalga oshirishda davom etmoqda, shu bilan birga Buyuk Britaniya (sobiq YeI aʼzosi) va Crown Dependencies bilan ochiq chegaradagi Umumiy sayohat hududining bir qismidir. Qolgan toʻrttaYevropa Ittifoqiga aʼzo davlatlar – Bolgariya, Xorvatiya, Kipr va Ruminiya – Qoʻshilish toʻgʻrisidagi shartnomalari boʻyicha Shengen hududiga qoʻshilish majburiyatini oladilar. Biroq, Shengen qoidalarini toʻliq amalga oshirishdan oldin, har bir davlat oʻz tayyorgarligini toʻrtta yoʻnalishda baholashi kerak: havo chegaralari, vizalar, politsiya bilan hamkorlik va shaxsiy maʼlumotlarni himoya qilish. Ushbu baholash jarayoni soʻrovnoma va Yevropa Ittifoqi ekspertlarining baholanayotgan mamlakatdagi tanlangan muassasalar va ish joylariga tashriflarini oʻz ichiga oladi.
2020-yil oxirida Yevropa Ittifoqi / EEA aʼzolari oʻrtasida chegara nazorati boʻlgan yagona quruqlik chegaralari (vaqtinchaliklarni hisobga olmaganda) Bolgariya, Xorvatiya va Ruminiyani bir-biridan va Yevropa Ittifoqining qolgan qismidan ajratadigan chegaralardir.
Rahatgarh
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Rahatgarh - Hindistonning Madhya Pradesh shtatidagi Sagar tumanidagi shahar.
Tarixi
Paramara qiroli Jayavarman II ning 1256-yil 28-avgustdagi yozuvi Rahatgarxda chiqarilgan. Jayavarman bu hududni Chandelalardan tortib olgan bo'lishi mumkin.
Rahatgarh qal'asi shimoli-g'arbiy cho'qqining tepasida, uzun o'ralgan o'tish yo'li orqali yaqinlashib kelayotgan tepaliklar qatorida joylashgan. Devorlarning qalinligi taxminan 100 m. U dastlab Sulton Muhamadxon tomonidan qurilgan (taxminan milodiy 17-asr)da.
Çınardere, Biga
Chinarkoʻprü — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyatining Biga tumaniga qarashli qishloq.
Manbalar
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
Aqrab (Qobda tumani)
Aqrab (Ақраб) — Qozogʻiston Respublikasining Aqtoʻbe viloyati Xobdin tumanidagi qishloq. Akraba qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 15423310.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1926 kishi (948 erkak va 978 ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 856 kishi (439 erkak va 417 ayol) yashagan.
Teri sili
Teri sili - umumiy organizmdagi sil infeksiyasining bir koʻrinishi boʻlib, odatda bor ichki a’zolarni tuberkulyoz jarohatidan, aksariyat
ichki superinfeksiyalanish natijasida teriga tarqalib paydo boʻladi. Teri sili bugungi kunda juda kam uchraydi. Lekin keyingi yillar koʻp
davlatlarda ijtimoiy kasalliklarning epidemik holati oshib ketishi va ular ichida sil kasalligining ham koʻpayib ketishiga olib keladi.
Etiologiyasi
Mycobacterium tuberculosis (Koch ,1882-y.) spirt va kislota ta ’siriga juda chidamli tayoqcha boʻlib, bemorning ajralmasida koʻp miqdorda topiladi. Lekin sil kam yuqumli, surunkali, sekin rivojlanib kechadigan kasalliklar guruhiga kiradi.
Teri silining klinik koʻrinishlari xilma-xil boʻlib, koʻproq mikrobakteriyaning virulentligi va uning turi, organizmning immuniteti va kurash
1) chegaralangan (sil yugirigi, ya’ni oddiy volchanka, skrofuloderma, soʻgalsimon, yarali, sil shankr) teri sili;
Turlari
thumb|Teri sili (papulonekrotik) Teri sili kasalligi 2 xil ko‘rinishda, ya’ni terining oʻchoqli sil (sil yugurigi yoki lyupoid sil, skrofuloderma yoki kollikvativ sil, terining so‘galli sili, Bazenning indurativ eritemasi va teri va shilliq qavatlarining yarali sili) va terining disseminallangan sili (terming lixenoid yoki miliar sili va terining papulonekrotik sili) ko‘rinishlarida kechadi. Terming o‘choqli sili thumb|Sil yugurigi Sil yugurigi yoki terining lyupoid sili (Lupus vulgaris, seu tuberculosis cutis luposa) teri silining eng ko‘p uchraydigan shakli boʻlib, sekin surunkali kechishi va toʻqimalarning parchalanishga moyilligi bilan namoyon boʻladi. Kasallik belgilari koʻpincha yuz teri sohalarida, asosan burunda (80 % holatlarda), yonoqlarda, yuqori lablarda, kamroq boʻyin sohalarida, tanada, oyoq-qoʻllarda, kam holatlarda shilliq qavatlarda joylashadi. Kasallik xamirsimon konsistensiyali, yumshoq, silliq, yuzasi biroz yaltiroq, keyinchalik poʻst tashlovchi, sariq-yashil tush, jigarrang-qizil rangli, oʻlchamlari toʻnogʻich boshchasidan noʻxat donasigacha keladigan hajmlarda, dermada joylashgan lyupoid-boʻrtiqlar paydo boʻlishi bilan boshlanadi. Toshmalar guruh-guruh boʻlib toshadi, keyinchalik esa ular oʻzaro birlashadi, atrofida esa turgʻun-giperemik hududlar paydo boʻladi. Vitropressiya usuli bilan (buyum oynachasi bilan bosib koʻrilganda) tekshirilganda doʻmboqcha rangi sargʻayadi (“olma sarigʻi” fenomeni), doʻmboqcha tugmasimon zond bilan tekshirib koʻrilganda zond oʻz ogʻirligi bilan doʻmboqcha tarkibiga chuqurlik qoldirib choʻkadi (Pospelov simptomi). Doʻmboqchalar bosqichma-bosqich kattalasha boradi va notoʻgʻri shaklli toshmalami hosil qilib birikadi, kollagen va elastik tolalaming buzilishi natijasida chandiqli atrofiyalar hosil bo‘lishi hamda fibrozlanish holati kuzatiladi. Hosil boʻlgan chandiqlar tekis, oqish, papiros qogʻozini eslatadigan ko‘rinishda bo‘ladi. Jarayonning ekssudativ ko‘rinishlarda kechishida turli shikastlanishlar ta’sirida doʻmboqchalar yumshoq, chetlari notekis va yengil qon oquvchi yaralarga aylanishi mumkin (yarali shakli). Shuningdek, kasallikning shishsimon, verrukoz, loyqalanuvchi kabi shakllari ham kuzatilishi mumkin. Teri silining chegaralangan klinik shaklini taqqoslov tashxisi doʻmboqchali zaxm, moxovning tuberkuloid shakli, teri leyshmaniozi, aktinomikoz, qizil yugunkmng diskoid shakllari bilan o tkaziladi.
Kasallikni davolashda bir vaqtning o‘zida D2 vitamin 30000- 50.000 - 100.000 ТВ dan va ftivazidm (yoki tubazidni) 0,3-0,5 g dan
kuniga 3 marotaba ichishga tavsiya etiladi. Davo kursi uchun dori vositasi 100-200 g qilib belgilanadi. Shuningdek, streptomitsin antibiotigi ham inyeksiya tariqasida kuniga 0,5-1,0 g dan belgilanadi, jami davo kursi uchun dori vositasi 100 g. ni tashkil etadi. Tuberkulostatik ta’sir etish xususiyatiga ega dori vositalaridan terapevtik samara ko‘rsatishi bo‘yicha ular quyidagicha guruhlarga boiinadi: 1- ancha samarali: izoniazid, rifampitsin; 2 - o‘rta samarali: etambutol, streptomitsin, protionamid (etionamid), pirazinamid, kanamitsin, floramitsin (biomitsin) va 3 - mo‘tadil faol ta’sir koisatuvchi PASK, tibon (tioatsetazon) kabi dori vositalariga boiinadi. Mahalliy davolash usulining ta’sir etish xususiyati sil kasalligining teridagi o‘choqlari to‘qimasini buzishga asoslangan bo‘lib, buning uchun 10-20-50% li pirogall surtmasi, 30% li rezortsin qorishmasi va suyultirilgan azot moddalari qoilaniladi. Shilliq qavat
lyupomalarini sut kislotasining 50% li eritmasi bilan kuydirib davolash mumkin. Chegaralangan jarohatlar ba’zan rentgen nurlari bilan ham davolanadi, hatto bunday oʻchoqlar operativ yo‘l bilan olib tashlanadi. Bemorlar uzoq vaqt davomida dispanser kuzatuvi ostida boiishi lozim.
Skrofuloderma yoki kollekvativ sili (Scrofuloderma, seu tuberculosiscutis colliquativa) bolalar va oʻsmirlarda kasallikning roʻyxatga olingan xillari orasida uchrash chastotasi bo‘yicha ikkinchi o‘rinda turadi. Sil bakteriyalarining gematogen yo‘l bilan teriga kirishi oqibatida birlamchi skrofuloderma shakllanadi va shikastlangan a’zolardan infeksiyalarning o‘tishi aniqlangan holda lkkilamchi skrofuloderma farqlanadi. Toshmalar terining chuqur qavatlarida zich ko‘rinishda joylashadi, kam og‘riydi, tugunlar hajmi tez kattalashuvga moyil boiib, ulaming diametri 3-5 sm gacha yetadi va ustida yotuvchi to‘qimalar bilan zich ko‘rinishda birikkan holda namoyon boʻladi. Keyinchalik tugunlar sovuq abssesslar hosil qilib yumshaydi va yoriladi, bunday yaralardan oqma yo‘li orqali qonsimon ajralma bilan birgalikda nekrozlangan to‘qimalar chiqadi. Tugunlar joylashgan joylarda yumshoq, chuqur, chetlari va tubida zaif granulyatsiyalar va sarg‘ish qatlamlar hosil bo‘ladi. Yaralar bitib ketgandan keyin esa kasallikka xos boʻlgan “yirtilgan” noto‘g‘ri shaklli chandiqlar,
so‘rg‘ichsimon shakldagi o‘simta va ulanmalari qoladi. Kasallik jarohatlari asosan bo‘yinning yon yuzalarida, jag‘osti va usti sohalanda, qo‘ltiq osti botiqlanda, quloq chig‘anog‘i yaqinida, o‘mrov osti va usti sohalarida hamda bo‘g‘in sohalari yaqinida joylashadi. Kasallik tashxisi to‘g‘ri yigʻilgan so‘rov ma’lumotlariga, klinik simptomatikaga, Pirke sinamasi natijalariga, rentgenologik va gistologik tekshiruvlarga asoslangan holda qo‘yiladi. Taqqoslov tashxisi zaxm kasalligining gummoz shakli, aktinomikozning gummoz
shakh, Bazen eritemasi va surunkali yarali piodermiyalar bilan o‘tkaziladi.
Terming so‘galsimon sili (Tuberculosis verrucosa cutis) asosan kattalarda, xususan erkaklarda ko‘proq kuzatiladi. Kasallikning ushbu turi bilan asosan sil kasalligining faol shakllari bilan xastalangan bemorlarga xizmat qiluvchi shaxslar yoki sil materiali bilan ishlovchi xodimlar kasallanadilar Jarohatlanish odatda panja va barmoqlar orqa yuzalarida, kamroq hollarda esa oyoq tagi sohalarida joylashadi. Kasallik belgilan zich, no‘xot kattaligidagi ko‘k-qizil rangli boʻrtmalaming (jasad bo‘rtmasi) hosil bo‘lishi bilan boshlanadi. U o‘sib yassi zich toshmalarga aylanadi, ulaming yuzasida so‘galsimon oʻsimtalar va ko‘plab shoxsimon qavatlar paydo boʻladi. So‘galsimon teri silining 3 ta hududi tafovut etiladi. Periferik (binafsha-qizil rangli hududi), o‘rta (soʻgalsimon zich tepaliklar, yorilishlar, po‘stloqlar mavjud boʻlgan hududi) va markaziy (terining atrofik, notekis, past-baland tubli hududi kabilarga bo‘linadi. So‘galsimon o‘simtalar yon tarafidan bosib korilganda ulaming yoriqlarida yiringli tomchilar paydo boʻladi Jaryon tuzalgandan keyin jarohat o‘choqlari o‘mida chandiqli atrofiyalar qoladi, bu sohalarda qizil yugurikdan farqli o‘laroq, yangi elementlar hosil boimaydi. Kasalliknmg tashxisi kasallikka xos bo‘lgan klimk ko‘rinishlarga (o‘choq periferiyasi bo‘yicha binafsha-qizil hoshiya, 3 ta zonaning borligi), joylashish holatiga, gistologik tekshiruvlar natijalanga va tuberkulin sinamasining musbatligiga asoslanadi.
Terining soʻgalsimon silining davosi umuman teri silini davolashda qoʻllaniladigan an’anaviy davo usullari kabi olib boriladi. Bundan tashqari mahalliy davoda kasallik o‘choqlari o‘tkir qoshiqcha bilan qirib tashlanadi, diatermokoagulyatsiya va rentgenoradioterapiyalar o‘tkaziladi. Bazenning indurativ eritemasi (Erythema mduratum Bazin) bilan 16-40 yoshlar oralig'da boʻlgan, sil kasalligining biror bir shakli bilan og‘rigan ayollar xastalanadi. Kasalhkning kechishiga oyoqlarda qon aylanish jarayonining buzilishi (akrotsianoz, venalarning varikoz kengayishi) natijasida vujudga keladigan tez-tez sovuq qotish holatlari sababchi boʻladi. Kuz va qish mavsumlanda asosan kasallik xuruj qilishi kuzatiladi.
Indurativ eritema kasalligida kasallik o‘choqlari zich, chuqur joylashgan boʻlib, sekin kattalashuvchi tugunlar yoki yassi, keng boʻlgan ko‘kish-qizil infiltratlar tarzida namoyon boʻladi. Tugunlar soni 2-4 tadan 10 tagacha bo'lib, ular teri sohalarida chuqur holda joylashadi, barmoqlar yordamida paypaslab koʻtarilganda esa og‘riqlar kuzatiladi. O‘choqlar asosan boldir sohalarida, kam holatlarda esa son, dumba, chot sohalarida simmetrik koʻrinishda joylashadi. Ba’zan kasallikda ogʻiz shilliq qavatlari va dimogʻning jarohatlanishi kuzatiladi. Kasallik kechishi o‘z rivojiga erishgandan so‘ng esa o‘choqlardagi tugunli toshmalar regressiyaga uchray boshlaydi, ular atrofida halqasimon atrofiya va pigmentatsiyalanishlar qoladi. Ba’zan esa tugunlar yumshab yaralarga aylanadi (getchinson turi), bunday yaralar og‘riqli, sust kechuvchan, yuzaki bo‘lib, tublari sariq-yashil qobiqiar bilan qoplangan boʻladi.