cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kulisali mexanizm
Kulisali mexanizm - aylanma yoki tebranma harakatni qoʻzgʻaluvchan zveno — kulisa yordamida ilgarilanma-qaytma yoxud aksincha harakatga oʻzgartiradigan mexanizm. Eng koʻp tarqalgan 4 zvenoli yassi Kulisali mexanizmning krivoship-kulisali, kulisakoromislo-li, kulisa-polzunli va ikki kulisali xillari bor. Krivoship-kulisali mexanizmlarda kulisa aylanma, tebranma yoki ilgarilama, kulisakoro-misloli mexanizmlarda kulisa tebranma yoki ilgarilama harakat qiladi. Kulisa-polzunli mexanizmlar tebranma harakatni ilgarilama harakatga aylan-tiradi (va aksincha). Kulisali mexanizm harakatlarini oʻzgartirishda, hisoblash-yechish ma-shivalarining sinus mexanizmlari sifatida, hisoblash-yechish mashivasining tangens mexanizmi sifatida ish-latiladi. Ikki kulisali mexanizmlar muftalarda qoʻllaniladi. Ancha murak-kab va koʻp zvenoli Kulisali mexanizmlardan ichki yonuv dvigatelida, bugʻ mashivalarining revers mexanizmlari va boshqa joylarda keng foydalaniladi. KULKI-OʻYIN - oʻzbek anʼanaviy teatrining oʻziga xos janri. Mashara-boz va qiziqchilar tomonidan ijro etiladigan teatrlashgan tomosha turi (kulgili oʻyinlar). K.-oʻ. juda qad. za-monlardan shakllangan. Baʼzan bu atama oʻrnida mashara oʻyin, muqallid ibo-ralari ishlatiladi. K.-oʻ.da soddagiva syujet boʻlib, ijtimoiy illatlar (xa-sislik, firibgarlik kabi), axloqiy nuqsonlar tanqid qilinadi. Syujet yechimida pantomima, raqs harakatlari, mimika bilan birga dialog, qoʻshiq, yallalardan keng foydalaniladi. Aksariyat K.-oʻ.larda ramziy ifodalar mu-him ahamiyatga ega. 19-asr oxiri 20. a. boshlarida Zarafshon va Qashqadaryo vodiylarida "Kadi badbaxt", "Lakalak", "Laylak ilonni ovladi", Fargʻova vo-diysida "Buva qovoq", "Kichkivajon", Xorazmda "Chaqaloq", "Sipsa oʻyin" kabi K.-oʻ. keng tarqalgan. K.-oʻ. namunalari qoʻqonlik M. Abdullayev, buxorolik B. Saʼdullayev, nurotalik K. Nur-matov, mangʻitlik M. Eshimbetov kabi masharabozlar ijodi orqali bizgacha yetib kelgan. Bu anʼanaviy oʻyinlardan professioval va xalq teatrlarining ayrim spektakllari (S. Ahmad, "Kelinlar qoʻzgʻoloni", Oʻzbek milliy akademik drama teatri; "Ravshan va Zulxu-mor", Muqimiy teatri va boshqalar)da ijo-diy foydalanib kelinmoqsa.
Elektron tijorat
Elektron tijorat (e-tijorat, ingl. "e-commerce") — internet orqali savdo-sotiq amaliyotlarini tashkil etish.
Elektron tijoratga jahon miqiyosida hozirgi eng katta internet auksioni va doʻkoni eBay misol boʻladi.
O'zbekiston kesimida esa Elektron tijorat maydoni Vibo Marketplace misol bo'ladi.
Elektron tijorat atamasining oʻzi deyarli 1950—1960-yillarda kompyuter paydo boʻlganidan keyin darhol paydo boʻldi. Dastlabki dasturlardan biri bu transport chiptalariga buyurtma berish, shuningdek reyslarni tayyorlash uchun turli xizmatlar oʻrtasida maʼlumot almashishdan iborat boʻlgan. U 1961-yil Massachusets texnologiyalar institutidan Leonard Kleinrok maʼlumotlarni uzatish uchun paketlarni kommutatsiya qilish nazariyasini ishlab chiqdi.
Thise
Thise Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3036 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 341,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,9 km2. Dengiz sathidan 244 – 422 m balandlikda joylashgan.
Vilajuïga
Vilajuïga Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,15 km2. Aholisi — 1155 kishi (2010).
NGC 2377
NGC 2377 Yakkashox yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Manufaktura
Manufaktura — bu mehnat taqsimotiga asoslangan, lekin mashina hali mavjud boʻlmagan sharoitdagi kooperatsiyadir. Manufaktura davrida ishlab chiqarishning umumlashuv jarayoni davom etadi. Yalpi ishchi kuchi tarkib topadi, har bir ayrim xodim esa yalpi ishchi kuchining tarkibiy qismiga aylanadi. Bunda oddiy kooperatsiyadagidek qoʻl mehnatiga asoslangan qurolga tayanadi.
Manufaktura (lotincha: manus — qoʻl, factura — tayyorlash) — mehnat taqsimoti va qoʻl hunari texnikasiga asoslangan korxona. Sanoat taraqqiyotining oddiy kooperatsiyadan keyingi, 2-bosqichi. M. Gʻarbiy Yevropa mamlakatlarida 16-asrning oʻrtalarida vujudga kelib, 18-asrning oxirgi choragigacha davom etdi. Angliyada (16—18-asrlar) dastlab toʻqimachilik sanoatida, qogʻoz va shisha ishlab chiqarish sohalarida rivoj topdi. 17-asr ning 2-yarmidan boshlab 19-asr ning 1-yarmiga qadar Rossiyada mavjud boʻlgan.
Oʻzbekistonda 19-asrning 2-yarmi va 20-asrning boshida M. fabrikaning yordamchi boʻlimi sifatida hamma sohada bor edi va bu narsa katta ahamiyatga ega boʻlgan.
Ishchi va mehnat qurollarining tor ixtisoslashuvi tufayli M. ijtimoiy mehnat unumdorligini oshirdi. Lekin u ichki va tashqi bozorning tovarlarga boʻlgan talabini qondira olmas edi. M. tarixan ijobiy harakterga ega boʻldi, ijtimoiy mehnat taqsimotining kuchayishiga yordam berdi, yirik mashinalashgan ishlab chiqarishga oʻtishga zamin yaratdi.
Manufaktura ixtisoslashtirilgan qurol va asboblar vujudga keltirib hamda ishchini tor operatsiyalarni bajarishga bogʻlab, yirik mashinalashgan ishlab chiqarishga oʻtish uchun zarur shart-sharoit tayyorlaydi. Bu davrda ishlab chiqarishni tashkil etish, mehnatning mazmuni va tavsifida, ishlab chiqarishning butun texnologik usulida, iqtisodiy munosabatlarda va butun ijtimoiy hayotda ham tub oʻzgarishlar roʻy beradi. XVIII asrning soʻnggi 30-yili ichida boshlangan sanoat revolyutsiyasi natijasida yirik mashinalashgan ishlab chiqarish vujudga keldi.
Ashley Benson
Eshli Viktoriya Benson (1989-yil 18-dekabrda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa, model va qo'shiqchi. U o'smirlik sirli-dramaviy serialidagi "Go'zal kichkina yolg'onchilar" (2010—2017)dagi Xanna Marin roli bilan tanilgan. Benson "Bring It On: In It to Win It" (2007), "Rojdestvo Cupid" (2010), " Bahorgi buzuvchilar " (2012), "Ratter " (2015), "Chronically Metropolitan" (2016), "Hish Smell " (2018) kabi filmlarda rol o'ynagan. Xususiy mulk (2022). U turli mukofotlarga sazovor bo'lgan, jumladan, to'rtta Teen Choice mukofoti, Yosh Hollywood mukofoti, shuningdek, uchta Xalq tanlovi mukofoti nominatsiyasi.
Yoshligi
Benson 1989-yil 18-dekabrda Kaliforniyaning Anaxaym-Xillz shahrida ota-onalari Shennon va Jeff Benson oilasida tug'ilgan. Uning Shaylin ismli opasi bor.
Karyerasi
Benson uch yoshida raqobatbardosh raqsga tusha boshlagan, balet, jazz, tap va hip-hopni o'rgangan. U yoshligida xor va musiqiy qo'shiq aytishni boshladi, to'rt yoshida cherkovida yakkaxon ijro etdi. Sakkiz yoshida u Ford Models bilan shartnoma tuzdi va bir qator bosma reklamalarda paydo bo'ldi.
Yuji Sakakura
Yuji Sakakura (阪倉 裕二; 7-iyun 1967-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Ashley Benson
Karyerasi
Benson 2004-yildan 2007-yilgacha Abigayl Deveraux rolida "Days of Our Lifes" kunduzgi sovunida paydo bo'lgan
Midlum (Föhr)
Midlum  Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordfriesland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,5 km2. 369 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Ashley Benson
Karyerasi
Benson o'zining katta ekrandagi debyutini 2004-yilda "13 Going on 30" komediyasida bir oz qismi bilan amalga oshirdi. U Bring It On: In It to Win It (2007) filmida Karson rolini o‘ynadi, “Bring It On” franshizasining to‘rtinchi qismi. Rol unga quvnoq stunlarni bajarish uchun balandlikdan qo'rqishini engishini va "Hayotimiz kunlari" bilan shartnomasini tugatishini talab qildi:
Midlum (Föhr)
Hududi
Midlumning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ashley Benson
Karyerasi
2009-yilda Benson ABC telekanalining qisqa muddatli g'ayritabiiy komediya teleserialida "Istwick" da rol o'ynadi. Shou Jon Apdaykning " Istvik jodugarlari" romani va 1987-yilda xuddi shu nomdagi filmga asoslangan edi. Serial atigi 11 epizod davom etdi, avval ABC past reytinglar tufayli serialni bekor qildi, ammo shundan so'ng o'ziga sig'indi.
Yuji Sakakura
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1990-yili 27-iyul Janubiy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 6 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Ashley Benson
Shaxsiy hayoti
2018-yildan 2020-yilgacha Benson ingliz modeli Cara Delevingne bilan yuqori darajadagi munosabatlarda bo'lgan va shundan beri reper G-Eazy bilan qayta-qayta aloqada bo'lgan. Hozirda u Los-Anjelesda istiqomat qiladi.
Aygul Imanbayeva
Aygul Serikqulqizi Imanbaeva — (1977-yili 15-martda, Jambul viloyati, Qoʻrday tumani, Kenen qishlogʻida dunyoga kelgan) estrada qoʻshiqchisi, aktrisa.
Tarjimai hol
Teatr saxnasida har turli ko'rinishdagi obrazlarni ijro etgan. „Qiz Jibek“ spektakilida „Jibek“ rolini, „Pay, pay, jas jubaylar ay“ da „Gʻaziz“ ro'lini, Talangʻan tagʻdir" da „Guljan“ rolini, „Alma bagʻi“, da „Alma“ rolini „Ko'gildir taksi“, da „Klara“ rolini, „Jeltoqsan jeli“ da „Aqmaral“ v.h. rollari. Kino soxasida ham ancha yutuqlarga erishdi. 2004-yili Mosfilm tasvirga olgan „Chelovek veter“ filmida Sho'lpan degan qizning rolini ijro etdi. Davlat kinorejisserlarning ham ancha ijodlarining bosh rollarini ijro etgan. Shulardan: 2005-yili „Suyinshi“ filmida yurtboshi Nursulton Nazarboyevning onasining rolini ijro etsa 2010-yili Bayan Esentaevaning prodyuserligi bilan va barcha hunar shaxslarining qatnashishi bilan tasvirga olingan „Gʻashiq jurek“ nomli kinoda bosh rollardan birini Mayra Itayaqovaning obrazini ijro etadi. 2011-yili atalmish filmning ikkinchi qismida ham qatnashadi.
2002-yili Al-Farobiy nomli Qozoq Milliy Universitetining magistraturasiga jurnalistika fakultetiga topshiradi.
Estrada soxasida 1999-yildan boshlab faoliyat yuritmoqda. Hozirgi kunda 10 videoklipi o'ttizdan ziyod qo'shiqlari bor. 2007-yili eng birinchi „Tangʻi eles“ nomli ijodkorlik kechasini o'tkazdi. 2006-yili Davlat „Darin“ mukofotiga sazavor bo'ldi.
2011-yili tavakkalga bel bog'lab shaxsiy „A.I“ drama teatrini ochadi. Oradan ozgina vaqt o'tsa da tomoshobinlarga ikki spektaklini namoish etib ulgurdi. Uning biri J.Anuyning „Medeya“ tragediyasi bo'lsa ikkinchisi Sh.Boshpekovning „Temir qatin“ komediyasi bo'lib hisoblanadi.
Shaxsiy maʼlumotlari
Abdimutaliev Asiljan Sabituli degan bir farzandi bor.
Kulollik charxi
Kulollik charxi - kulollikyaa ishlatiladigan dastgoh; kulolning asosiy ish quroli, maxsus loydan ishlanadigan idishni shaklga solishda foydalaniladi.Kulollik charxi ikki yogʻoch gʻildirak — katta parrak (diametri 1 m gacha) va kichik sartaxta (diametri 20—30 sm)128KULONV 4Kulollik charxi: / — ustki gʻildirak; 2 — pastki gʻildirak, 3 — oʻq; 4 — kulol oʻtiradigan kursi; 5 — kulol oyoq qoʻyadigan joy.hamda gʻildiraqlarning markazidan oʻtgan dumaloq harsang toshga oʻrnatilgan oʻkdan iborat. Kulol pastdagi kat-ta gʻildirakni oyogʻi bilan aylantiradi, yuqoridagi gʻildirak ustiga loyni qoʻyib idishni yasaydi. Kulollik charxi ilk bor Qad. Sharkda miloddan avvalgi 4—3-ming yillikda paydo boʻlgan, u dastlab qoʻlda aylan-tirilgan. Keyinchalik oʻrta asrlarda oyoq bilan aylantiriladigan xili — hozir qoʻllanilayotgan Kulollik charxi yuzaga kelgan.
Calau
Calau Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Oberspreewald-Lausitz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 162,59 km2. 8522 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Calauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
St. Johann in Tirol
St. Johann in Tirol Avstriyaning Tirol yerida joylashgan shaharchadir. Kitzbühel (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 59,15 km2. 8 698 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Colombier-Saugnieu
Aholisi
2225 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 80,0 nafar kishi.
Hoonah (Alaska)
Hoonah AQShning Alaska shtatida joylashgan shahardir. Hoonah-Angoon okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
860 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 50,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,5 km2. Shundan 17,1 km2 quruqlik, 5,4 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 16 m balandlikda joylashgan. thumb|left|200px|Hoonah manzarasi.
Saukin Wind
Saukin shamoli ( سوکن ونڈ  ), shuningdek, Saukanwind, Saukinwind  va Sokanwind -Pokistonning Panjob viloyati, Sialkot tumanidagi Pasrur Tehsil shahridagi qishloq. Pasrur - Qila Kalar Vala yo'lida joylashgan. 100 km ga yaqin Panjob poytaxti Lahordan shimoli-sharqda joylashgan.
Yagotinskaya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Yagotinskaya ( Яготинская  ) — Rossiyaning Oltoy oʻlkasi, Blagoveshchenskiy tumani, Yagotinskiy selsovet koʻchasidagi qishloq. 2013-yilda aholi soni 26 kishi bo'lgan .1 ta ko'cha jylashgan.
Geografiya
Yagotinskaya hududi Blagoveshchenkadan (tuman markazi) 29 km janubi-gʻarbda avtomobil yoʻlida joylashgan bo'lib. Yagotino - eng yaqin qishloq hisoblanadi.
Xorazmshoh
Xorazmshoh soʻnggi antik davrdan to XIII asr boshlarida moʻgʻullar paydo boʻlgunga qadar Oʻrta Osiyodagi Xorazm mintaqasi hukmdorlari tomonidan muntazam ravishda qoʻllanilgan qadimiy unvon boʻlib, keyinchalik u kam qoʻllanilgan. Xorazmshohlar sifatida jami toʻrtta oila hukmronlik qilgan: Afrigʻiylar (305—995), Maʼmuniylar (995—1017), Oltuntosh avlodi (1017—1041) va eng koʻzga koʻringanlari Anushteginiylar (1097—1231). Afshin va Ixshid kabi boshqa zamonaviy Oʻrta Osiyo unvonlari kabi Xorazmshoh unvoni ham eron tilidan oʻzlashgan.
Afrigʻiylar
thumb| Afrigʻiylar shohi Savashfan tangasi [[Afrigʻiylar|( 8-asrda hukmronlik qilgan)]] Afrigʻiylar tarixining katta qismi xorazmlik olim Al-Beruniy (1050-yilda vafot etgan) tomonidan yozilgan boʻlib, uning ishonchliligi shubhali. Ikkinchisiga koʻra, Afrigʻiylar 305-yilda Eron shohi Kay Xosrov asos solgan Siyovushiylarning yarim afsonaviy chizigʻidan keyin Afrig tomonidan asos solingan. Biroq, keng qamrovli sovet arxeologik topilmalari al-Beruniy haqiqatda islomgacha boʻlgan Xorazm tarixini yaxshi bilmasligini koʻrsatadi. Tangalar afrighidlar kelishidan oldin Xorazm Parfiya imperiyasining bir qismi boʻlganligini koʻrsatadi. Xorazmiylar davrining boshlanishi, aftidan, I asr boshlarida, ular Parfiya hukmronligidan qutulib, oʻzlarining mahalliy shohlar sulolasini oʻrnatganlaridan keyin sodir boʻlgan. „Afrigʻiy“ (xorazmcha: ʾfryḡ) sulolaviy nomi Al- Beruniydan boshqa hech bir joyda tasdiqlanmagan, bu esa olimlarni bu nom hech qachon mavjud boʻlmagan degan fikrga olib kelgan. Xuddi shunday, Al-Beruniy tomonidan qayd etilgan xorazmshohlarning aksariyati arxeologik dalillar bilan tasdiqlanmaydi; ammo, bu yozuv xatolariga bogʻliq boʻlishi mumkin.
Afrigʻiylar va mahalliy aholi katta ehtimol bilan zardushtiylik tarafdorlari edi. Islomni qabul qilgan birinchi Xorazmshoh Azkajvar-Abdalloh boʻlib, u IX asr boshlarida hukmronlik qilgan, ehtimol Abbosiylar xalifasi al-Maʼmun (hukm. 813-833). Qanday boʻlmasin, mahalliy aholining islomlashuvi ancha sekinroq kechdi. X asr boshlarida Xorazmshohlar Somoniylar sulolasi Fors oilasining vassallari boʻlib, ular asosan Transoksaniya va Xurosonda hukmronlik qilganlar. Xorazmshohlar baʼzan somoniy qoʻzgʻolonchilariga boshpana bergan boʻlsalar ham, ular odatda tinch hududda hukmronlik qilganlar. Somoniylar davrining oxirlarida Xorazmshohlar oʻz hukmronligini Xurosonning shimoliy chekkalarigacha, Farova va Nasa kabi chegara postlarigacha kengaytirdilar.
Xorazmliklar tarixining noaniq qismi bu mamlakatning uchta asosiy shaharlaridan biri boʻlgan oʻz ona shahri Gurganjni boshqarishga kelgan Maʼmuniylar oilasining yuksalishidir. Shahar Afrigʻiy poytaxti Kat bilan raqobatlasha boshladi, bu, ehtimol, choʻl va Kiev Rusi oʻrtasidagi savdo nuqtasi sifatida tijorat muvaffaqiyati tufayli. Maʼmuniylar va afrigʻiylar oxir-oqibat bir-biriga raqib boʻlib, tez orada toʻqnashuvlar kelib chiqadi. Maʼmuniy Maʼmun I Afrigʻiy shoh Abu Abdulloh Muhammadni taxtdan agʻdarib oʻldirdi (hukm. 967-995), shu tariqa afrigʻiylarning birinchi xorazmshohlar qatori tugatilib, Maʼmuniylarning ikkinchi Xorazmshohlar qatori ochilgan.
Maʼmuniylar
thumb|300x300px| Ilk islom davridagi Xuroson va [[Movarounnahr|Transoksiana xaritasi]] Maʼmuniylar davrida ularning poytaxti Gurganj ilm-fan markaziga aylanib, faylasuflar Avitsenna va Abu Sahl Al-Masihiy, matematik Abu Nasr Mansur, tabib Ibn Al-Xammar va filolog kabi koʻplab taniqli shaxslarni oʻziga jalb etgan. -Taʼalibi. Maʼmuniylar ham oʻz poytaxtlarini bugungi kungacha saqlanib qolgan minora kabi binolar bilan bezatgan va ularda Maʼmun II (hukm. 1009-1017) asoschisi. Biroq tez orada Maʼmuniylar Gʻaznaviylar sultoni Mahmud (hukm. 999-1030) oʻz hukmronligini Xorazmga ham yoyib, qoraxoniylar dushmanlariga bosim oʻtkazmoqchi boʻlgan. 1014-yilda Mahmud Maʼmun II dan Xorazmdagi xutbaga (juma xutbasiga) oʻz ismini qoʻshishni talab qilib, uning hukmronligini tan oladi. Harbiy yordam olish yoki Mahmudni boshqa yoʻllar bilan tinchlantirish imkoni boʻlmagan Maʼmun II uning talablarini qabul qilishga majbur boʻldi, bu xorazmlik zodagonlar va harbiy zobitlarga yoqmadi.
Bu oxir-oqibat bosh qoʻmondon Alptigin boshchiligidagi vatanparvarlik qoʻzgʻoloniga olib keldi, bu Maʼmun II ning oʻldirilishi va uning jiyani Abul-Horis Muhammadning 1017-yil martida taxtga oʻtirilishiga olib keldi. Maʼmun II Mahmudning qaynisi boʻlib, bu unga Xorazmga bostirib kirish uchun bahona boʻldi. Gʻaznaviylar qoʻshini Hazoraspda mahalliy xorazmlik qoʻshinlarni magʻlub etib, Gurganj aholisini shafqatsizlarcha vahshiylar va koʻplab xorazmliklarni asirga olib, Gʻazna poytaxtiga qul sifatida olib ketilgan. Abul-Horis Muhammad taxtdan agʻdarilgan va qamoqqa tashlangan, Xorazm esa Gʻaznaviylar saltanatiga qoʻshilgan va shu tariqa Xorazmshohlarning etnik jihatdan eronlik boʻlgan soʻnggi avlodi boʻlgan Maʼmuniylar sulolasi tugatilgan.
Oltuntosh shajarasi
Xorazm kabi olis hududlarni nazorat qilish qiyin boʻlgani uchun turkiy qul sarkardasi Mahmudni Oltuntosh viloyat hokimi sifatida tayilaydi va anʼanaviy Xorazmshoh unvoniga ega boʻlib, Xorazmshohlarning uchinchi qatorining boshlanishini belgilaydi. Gʻaznaviylarning sodiq xizmatkori Oltuntosh turkiy guruhlardan Qipchoq, Kujet va Chagʻratdan qoʻshimcha askar olib, Xorazm chegaralarini himoya qildi. U qoraxoniylar hukmdori Ali-Tigin (hukm. 1020-1034) 1032-yilda. Garchi Sulton Mas’ud I (hukm. 1030-1040) oʻz oʻgʻli Saidni yangi Xorazmshoh etib tayinladi, Xorazmning amaldagi hukmdori Saidning xalifat al-dori (leytenanti) boʻlgan Oltuntoshning oʻgʻli Xorun edi. 1034-yilda Saljuqiy turklari bilan ittifoq tuzgan Horun Mas’udga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi, ammo keyingi yili ikkinchisining tashabbusi bilan oʻldirildi. Horunning oʻrniga uning akasi Ismoil Xandon oʻtirdi, u saljuqiylar bosqinlari bilan Masʼud I ishgʻol qilingani uchun mustaqil monarx sifatida hukmronlik qila oldi. 1038-yilda Mas’ud Xorazm hokimligini oʻzining ittifoqchisi, Jand oʻgʻuz yabgʻusi Shoh Malikka topshirdi. 1041-yilda Ismoil Xorazmdan quvib chiqarildi va u oʻzini Gurganjda hukmdor deb eʼlon qildi va shu bilan Oltuntosh sulolasi tugaydi. Biroq bu davrda Mas’ud allaqachon vafot etgan va gʻarbdagi Gʻaznaviylar hukmronligi barbod boʻlgan edi.
Anushteginlar sulolasi
thumb| XII asr oxirlarida oʻzining eng yuqori [[Xorazmshohlar davlati|choʻqqisdagi Xorazm imperiyasining xaritasi]] Shoh Malik Xorazmni zabt etganidan bir yil oʻtib, saljuqiylar boshliqlari Tugʻril va Chagʻribeklar tomonidan quvib chiqariladi. Bundan buyon Xorazm Saljuqiylar viloyati edi, garchi eramizgacha Xorazmshoh unvoni ishlatilmagan c. 1077, turkiy shotiri Anushtegin Gʻarchayni Sulton Malikshoh I (hukm. 1072-1092)ning. Uning oʻrniga turkiy ghulam hamkasbi keldi Ekinchi 1097-yilda Xorazmshoh sifatida, lekin ikkinchisi oʻsha yili vafot etdi. Sulton Berkyaruq (hukm. 1094-1105) keyin Anushteginning oʻgʻli Qutbiddin Muhammadni (Muhammad I nomi bilan mashhur boʻlgan) yangi Xorazmshoh qilib tayinladi va bu bilan Anushteginiylarning toʻrtinchi va oxirgi xorazmshohlar qatori boshlandi.
Muhammad I saljuqiylarga sodiq boʻlib, saljuqiylar saroyida tirishqoqlik bilan qatnashgan. Bu uning oʻgʻli va vorisi Otsiz (hukm. 1127/8-1156) Xorazmshohlar ulugʻvorligini oʻrnatgan, oʻzining muxtoriyatga intilishi va oʻz saltanatini kengaytirishga intilib, Sharqiy Kaspiy qirgʻoqlari va Mangʻisloq yarimorolidagi turkmanlarni bosib olgan. Qanday boʻlmasin, u Sulton Ahmad Sanjarning hukmronligini tan oldi (hukm. 1118-1157) hukmronligining oxirigacha. Otsizning oʻgʻli va vorisi Il-Arslon Sanjarning oʻlimi va sharqda saljuqiylar hokimiyati parchalanganidan keyin katta muxtoriyatga ega boʻldi. U Qoraxitoylarga oʻlpon toʻlar ekan, ular uning ishlariga aralashishdan unchalik manfaatdor emas edilar va shuning uchun u oʻz hukmronligini Qoraxoniylar hududiga kengaytirishga eʼtibor qaratishda erkin edi.
Xorazmshohlarning qudrati Il-Arslonning oʻgʻli davrida yanada kuchaydi va vorisi Alaiddin Tekish (hukm. 1172-1200) Xurosonga Gʻuriylar ekspansiyasini sekinlashtirib, Saljuqiylar imperiyasini yoʻq qilishga muvaffaq boʻldi. Qolaversa, u oʻzining qoraxitoy suzerinlariga qarshi mustaqillik eʼlon qildi va ularning hujumlarini qaytardi. Uning oʻlimi paytida uning saltanati gʻarbda Fors Iroqigacha choʻzilgan. Uning oʻgʻli va vorisi Muhammad II (hukm. 1200-1220) hukmronligining koʻp qismini sharqdagi raqiblari (gʻuriylar, qoraxitoylar, shimoliy dashtlarning qipchoqlari va qoraxoniylar) bilan ishgʻol qildi. U dastlab qoraxitoylar bilan doʻstona munosabatda boʻlib, unga Gʻuriylar hukmdori Muizziddin Muhammad Gʻuriy (hukm.1173-1206) tomonidan 1204-yilda Xurosonga bostirib kirishiga qarshi turishda yordam bergan, keyinchalik 1206-yilda vafot etgan. Uning oʻlimi uning imperiyasining parchalanishiga olib keldi va Xorazmiylar uning koʻp qismini bosib oldi.
Keyinchalik
Xorazmshoh unvoni Xorazmdagi moʻgʻul hokimlari va keyingi soʻfiylar sulolasi tomonidan qoʻllanilmagan koʻrinadi. U Temuriylar saltanati davrida qayta tiklangan, keyin u kamdan-kam qoʻllanilgan, masalan, Shohruh (hukm. 1405-1447).
Vilamacolum
Vilamacolum Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6 km2. Aholisi — 328 kishi (2010).
Çapand
Çapand Ozarbayjonning Jabrayil Tumanidagi qishloq.
Mildstedt
Mildstedt Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordfriesland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,71 km2. 3786 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Mildstedtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Manchester (Maryland)
Aholisi
3574 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 5 km2. Shundan 5,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 310 m balandlikda joylashgan.
Villette
Villette Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Verbano-Cusio-Ossola provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7 km2. 259 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Communay
Communay Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3883 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 369,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,5 km2. Dengiz sathidan 210 – 359 m balandlikda joylashgan.
Baxley (Georgia)
Baxley AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Appling okrugi tarkibiga kiradi.
Zákupy
Zákupy Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 100 ga yaqin aholisi bor.
Baxley (Georgia)
Aholisi
4,400 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 224,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,5 km2. Shundan 18,5 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 62 m balandlikda joylashgan.
Akihiro Nagashima
Akihiro Nagashima (永島 昭浩; 9-aprel 1964-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1990-yili 27-iyul Janubiy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 4 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Thoraise
Thoraise Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
283 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 70,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,0 km2. Dengiz sathidan 222 – 411 m balandlikda joylashgan.
Kulon Sharl Ogyusten
Kulon (Coulomb) Sharl Ogyusten (Charles-Augustin de Coulomb; 1736.14.6, Angulem - 1806.23.8, Parij) — fransuz fizigi va harbiy muhandisi. Fransiya Akademiyasi aʼzosi (1781-yildan). Elektrostatika asoschilaridan biri. Ilmiy ishlari elektr, magnetizm va texnik mexanikaga oid. Oʻzi topgan buralish qonunlariga asosan kuch oʻlchash asbobi — buralma tarozini yasagan (1784). Bu tarozidan foydalanib, Kulon bir ishorali va har xil ishorali nuqtaviy elektr zaryadlarning oʻzaro taʼsirini batafsil tekshirgan. Bu tajribalari asosida elektrostatikaning asosiy qonuni — Kulon qonuninn kashf etgan (1785). Oʻzining 1785—89-yillarda eʼlon qilgan ishlarida elektr zaryadlar hamisha oʻtkazgich sirtida joylashishini koʻrsatgan. Magnit momenti, zaryadlarning qutblanishi va boshqa iboralarni fanga kiritgan.
NGC 2378
NGC 2378 Egizaklar yulduz turkumidagi *2 (karrali yulduz) tipli yulduzdir.
Ushbu obyektni Edouard Stephan 1878-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Fransiya — Qatar munosabatlari
Fransiya — Qatar munosabatlari Fransiya va Qatar oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlardir. Tashkil etilgan birinchi elchixona 1972-yilda Fransiyadagi Qatar elchixonasi boʻlib, birinchi ikki tomonlama shartnoma 1974-yilda imzolangan. Qatar Fransiya bilan madaniy, siyosiy, iqtisodiy, akademik, ilmiy va harbiy shartnomalar kabi barcha sohalarni qamrab olgan turli kelishuvlarga erishgan. Ikki poytaxt uchun muhim boʻlgan turli masalalar boʻyicha muzokaralar doimiy ravishda boʻlib oʻtadigan asosiy nutq protokolida hal qilinadi.
Tarixi
Fransiya-Qatar munosabatlari norasmiy ravishda 1971-yil 21-sentyabrda Qatarning BMTdagi vakili Hasan Kamel oʻz mamlakatining BMTga kirish haqidagi nutqini fransuz tilida soʻzlagan paytdan boshlagan. Qatar 1972-yilda Fransiyada oʻzining birinchi elchixonasini ochgan va 1974-yilda Fransiyaga birinchi prezident tashrifini amalga oshirgan.
Diplomatik tashriflar
Amir Hamad bin Xalifa Ol Tani 2007-yilda Nikola Sarkozi prezidentlikka kelganidan keyin Fransiyaga tashrif buyurgan birinchi arab yetakchisi boʻlgan.
2015-yil 3-may kuni Prezident Olland Qatarga tashrif buyurdi va fuqarolik mudofaasi sohasida hamkorlik shartnomalarini imzoladi.
Qatar hukmdori Shayx Tamim bin Hamad Al Tani 2017-yil sentabr oyida Fransiya prezidenti Emmanuel Makronga huzuriga tashrif buyurib, Qatardagi diplomatik inqirozni muhokama qildi. Makron boshqa davlatlar Qatar fuqarolariga nisbatan sanksiyalarni bekor qilishlari tashabbusi bilan chiqdi. Makron, shuningdek, Fransiyaning Quvaytning vositachilik saʼy-harakatlarini qoʻllab-quvvatlashini yana bir bor taʼkidladi va inqiroz mintaqa barqarorligiga zarar yetkazishini taʼkidladi.
2017-yil 7-dekabr kuni Shayx Tamim Makronni Dohaga birinchi rasmiy tashrifini kutib oldi. Ikki tomonlama munosabatlar, Yaqin Sharqdagi vaziyat va Fors ko‘rfazi inqirozi muhokama qilindi. Shuningdek, tashrif chog‘ida ikki davlat o‘rtasida umumiy qiymati 14 milliard dollardan ortiq bo‘lgan tijorat shartnomalari imzolangan.
2018-yilning 6-iyul kuni shayx Tamim bin Hamad Ol-Tani oliylari rasmiy davlat tashrifi uchun Fransiyaning Parij shahrida Yelisey saroyida Fransiya Prezidenti Emmanuel Makron tomonidan qabul qilindi .Fransiya va Qatar oʻrtasida oziq-ovqat xavfsizligi, haydovchilik guvohnomasini tan olish va kiberxavfsizlik sohalarida bir nechta kelishuvlar tasdiqlandi.
2021-yilning 3-dekabrida Shayx Tamim Ko‘rfaz davlatlari va Afg‘onistondagi mintaqaviy vaziyatni muhokama qilish maqsadida Dohada amaliy tashrif bilan prezident Makronni qabul qildi. Makron Qatarning afgʻon inqirozi davridagi diplomatiyasi hamda Kobul qulaganidan keyin yuzlab fransuz fuqarolari va afgʻonlarni evakuatsiya qilgani uchun minnatdorchilik bildirdi.
Xalqaro tashkilotlar
Qatar aholisining atigi 1% fransuz tilida soʻzlashishiga qaramay, mamlakat 2012-yilda Xalqaro Frankofoniya tashkilotiga assotsiatsiyalangan aʼzo sifatida qabul qilingan. Toʻliq qabul qilinishidan oldin kuzatuvchi davlat sifatida qoʻshilish talab qilinmagan.
Siyosiy
Qatar va Qatar diplomatik inqirozi paytida mamlakat bilan aloqalarini uzgan davlatlar oʻrtasidagi aloqalarni tiklash uchun Fransiya 2017-yilning sentyabr oyida ikki tomon oʻrtasida vositachilik qilish uchun maxsus vakilini tayinladi.
Fransiya prezidenti Emmanuel Makronning Muhammad paygʻambar tasvirlangan karikaturalar yuzasidan qilgan munozarali izohlaridan keyin Qatar va boshqa arab mamlakatlarida fransuz mahsulotlarini boykot qilishga turtki bo‘ldi.
Harbiy
thumb| Dassault Rafale [[Qiruvchi samolyotlar|qiruvchi samolyoti]] Fransiya va Qatar 1994-yilda mudofaa shartnomasini imzolagan.
2009-yilda Qatar harbiy texnikasining qariyb 80 foizi Fransiyadan olingan. Fransiya Qatar maxsus kuchlarini harbiy tayyorgarlikdan o‘tkazadi.
2018-yil mart oyida Qatar Dassault Aviation bilan mavjud shartnoma varianti doirasida yana 12 ta Dassault Rafale qiruvchi samolyotini sotib oldi. Fransiya Qatarga birinchi beshta Rafale samolyotini 2019-yil 5-iyun kuni — Qatarning iqtisodiy va diplomatik blokadaga olinganiga ikki yil to‘lgan kuni yetkazib berdi. 2019-yil iyun oyida Qatar diplomatik embargo ostida ikki yilni oʻtkazganida, mamlakat Fransiyadan sotib olingan 36 ta Rafale qiruvchi samolyotining birinchi beshtasini oldi. Birinchi samolyot 2019-yilning fevralida Qatarga rasman topshirilgan, biroq 2019-yilning 5-iyunigacha yetkazib berilgunga qadar Fransiyaning o‘zida saqlangan.
Biznes va investitsiyalar
Fransiya 2008-yilda Parijdagi qatarlik investorlarga soliq imtiyozlarini taqdim etgan qonunni qabul qildi.
Qatar 2012-yilda Fransiyaning yettinchi yirik mijozi va Yaqin Sharqdagi oltinchi yirik yetkazib beruvchiga aylandi. Fransiyadan eksport asosan ishlab chiqarish tovarlari yetkazib berish, Airbus samolyotlarini yetkazib berish va savdoga qaratilgan.
Qatar Investment Authority 2012-yil boshida fransuz Vivendi media kompaniyasining 2 foiz ulushiga egalik qilgan. Shuningdek, u Lagardère Group va Vinci SA qurilish kompaniyasidagi ulushga ega.
2012-yilda Qatar Fransiya bilan Fransiya chekkasidagi kichik biznesga 50 million yevro sarmoya kiritish bo‘yicha dastlabki kelishuvga erishdi. Biroq shartnoma Fransiyaning siyosiy partiyalari tomonidan tanqidga uchradi va natijada oʻsha yilning oxirida biznesni geografik joylashuviga qarab moliyalashtirmaslik sharti bilan qayta koʻrib chiqildi. 2013-yil iyun oyida yangi shartnoma eʼlon qilindi, unda fransuz moliyaviy tashkiloti Caisse des dépôts et consignations ishtirok etdi va investitsiyalarning umumiy qiymati 300 million yevroga koʻtarildi.
2017-yil dekabr oyida ikki davlat o‘rtasida umumiy qiymati 14 milliard AQSh dollardan ortiq bo‘lgan tijorat shartnomalari imzolangan.
2019-yilning 11-fevralida ikki davlat oʻrtasida energetika, iqtisodiyot va xavfsizlikka oid masalalar boʻyicha hamkorlikni mustahkamlash maqsadida „strategik muloqot“ yakunlandi.
2020-yil yanvar oyida Qatar Fransiya bilan milliy elektr energiyasiga bo‘lgan eng yuqori talabning o‘ndan bir qismini qondira oladigan birinchi quyosh energetikasi stansiyasini qurish bo‘yicha 470 million dollarlik shartnoma imzoladi. Total SA loyihadagi xorijiy investorlarning 49% ulushiga ega.
Taʼlim
1970-yillarning oʻrtalarida Dohada Fransiya Bonapart Litseyi ochilgan. Volter litseyi, shuningdek, fransuz maktabi, 2008-yilda Qatarda Nikolya Sarkozi rahbarligida ochilgan. Maktab kengashi va Taʼlim vazirligi oʻrtasida bir qancha masalalar yuzaga keldi. Biroq, masalan, Taʼlim vazirligi maktab darsliklaridan biridan oʻrta asrlarda nasroniylikka oid boʻlimni olib tashlash orqali maktab oʻquv dasturini oʻzgartirishga harakat qildi.
HEC Parij biznes maktabi 2010-yil iyun oyida Education City da oʻz filialini tashkil etgan ingliz tilida boʻlmagan birinchi Yevropa instituti boʻldi. Shuningdek, u 2011-yil fevral oyida Qatarning birinchi boshqaruv MBA dasturini ishga tushirdi.
Sport
Qatar Investment Authorityga qarashli Qatar Sports Investment 2012-yilning oktyabr oyida Fransiyaning "Paris Sen-Jermen" futbol klubini sotib oldi. Klubning qiymati 130 million dollarga baholangan va QSI klub futbolchilariga yana 340 million dollar sarmoya kiritgan. Qatarda joylashgan beIN Sports 2014-yilda Liga 1 (Fransiyaning oliy futbol ligasi) ning birgalikda translyatsiya qilish huquqini sotib olgan.
Sanʼat va madaniyat
Qatar qirollik oilasi aʼzosi Abdulla bin Xalifa Al Tani 2007-yilda 88 million dollarga XVII asrda qurilgan Hôtel Lambert mehmonxonasini sotib oldi. U 2009-yilda binoni rekonstruksiya qilishga urinishdan so‘ng tanqidlarga uchragan, har qanday rekonstruksiya Fransiya meʼmoriy merosiga zarar yetkazishini taʼkidlangan.
Xalqaro tashkilotlarda hamkorlik
Fransiya — Qatar bir qator xalqaro tashkilotlarga aʼzodir, jumladan:
Balet tarixi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Sleeping_beauty_cast.jpg/300px-Sleeping_beauty_cast.jpg|right|thumb|300x300px| Chaykovskiyning "Uxlayotgan go'zal " baletining premyerasi uchun reklama surati (1890). Balet raqsning rasmiylashtirilgan shakli bo'lib, 15-16-asrlarda Italiya Uyg'onish davri sudlarida paydo bo'lgan. Balet Italiyadan Fransiyaga Ketrin de Medichining yordami bilan tarqaldi, u yerda balet uning aristokratik ta'siri ostida yanada rivojlandi. Ketrinning balet san'ati rivojining dastlabki namunasi "Le Paradis d' Amour" asari bo'lib, uning qizi Marguerite de Valoisning to'yida Navarralik Genrixga taqdim etilgan. Aristokratik pullar "sud baleti" ning rivojlanishining dastlabki bosqichlariga mas'ul bo'lgan, chunki qirol pullari birinchi navbatda o'sha davr aristokratlarini ko'ngil ochish uchun yaratilgan baletlarda qo'llaniladigan g'oyalar, adabiyot va musiqalarni boshqargan. Birinchi rasmiy "sud baleti" 1573 - yilda "Ballet des Polonais" sahnalashtirilgan. Qirollik o'yin-kulgining haqiqiy ko'rinishida, "Ballet des Polonais" Ketrin de' Medici tomonidan Genrix Anju Polsha taxtiga o'tirgandan so'ng Parijga tashrif buyurgan Polsha elchilarini sharaflash uchun sahnalashtirilgan. 1581 - yilda Ketrin de' Medici boshqa sud baletini - Balet Komiki de la Reynga buyurtma berdi, ammo uning vatandoshi Baltasar de Bojoyeulx baletni tashkil qildi. Ketrin de' Medici va Baltasar de Bojoyeulx yagona dramatik hikoyani yetkazish uchun she'r, raqs, musiqa va sahna dizaynini birlashtirib, Beyf akademiyasining tamoyillarini qo'llagan birinchi sud baletini taqdim etish uchun mas'ul edilar. Bundan tashqari, "sud baleti" ning dastlabki tashkil etilishi va rivojlanishi o'sha davr aristokratlari tomonidan moliyalashtirilgan va ishlab chiqarilgan, bu ularning shaxsiy ko'ngilochar va siyosiy tashviqot ehtiyojlarini qondirgan.
17-asr oxirida Lui XIV Musiqa akademiyasiga (Parij operasi) asos soldi, uning tarkibida birinchi professional teatr balet kompaniyasi - Parij opera baleti paydo boʻldi. Balet lug'atida fransuz tilining ustunligi ana shu tarixni aks ettiradi. Teatr baleti tez-tez opera bilan yaqin aloqada bo'lsa ham, tez orada mustaqil san'at turiga aylandi va Yevropaning yuragidan boshqa xalqlarga tarqaldi. Daniya qirollik baleti va Rossiya imperiyasining imperator baleti 1740-yillarda tashkil etilgan va ayniqsa, taxminan 1850 - yildan keyin gullab-yashnagan. 1907 - yilda rus baleti o'z navbatida Fransiyaga ko'chib o'tdi, u yerda Sergey Diagilevning rus baletlari va uning vorislari alohida ta'sir ko'rsatdi. Tez orada balet dunyo bo'ylab yangi kompaniyalar paydo bo'lishi bilan tarqaldi, jumladan, Londonning " Qirollik baleti " (1931), San-Fransisko baleti (1933), Amerika balet teatri (1937), " Qirollik Vinnipeg baleti " (1939), Avstraliya baleti (1940). Borovanskiy baleti, Nyu-York shahar baleti (1948), Kanada milliy baleti (1951) va Hindiston milliy balet akademiyasi va tresti (2002)bunga yorqin misollar bo'la oladilar.
20-asrda balet uslublari rivojlanishda davom etdi va kengroq kontsert raqslariga kuchli ta'sir ko'rsatdi, masalan, Qo'shma Shtatlarda xoreograf Jorj Balanchin hozirda neoklassik balet deb nomlanuvchi yo'nalishni yaratdi, keyingi ishlanmalar zamonaviy balet va post-strukturali baletni o'z ichiga oldi. Germaniyada Uilyam Forsitning ishilari ushbu soha rivojiga alohida ta'sir ko'rsatgan.
"Balet" so'zining etimologiyasi uning tarixini aks ettiradi. Balet so'zi fransuz tilidan kelib chiqqan va taxminan 17-asrda ingliz tiliga ko'chgan. O'z navbatida fransuzcha so'z italyancha balettodan kelib chiqqan, balo (raqs) so'zining kichraytirishi demakdir. Balet oxir-oqibat italyan balyarasiga qaytadi, bu "raqsga tushish" degan ma'noni anglatadi.
Uyg'onish davri - Italiya va Fransiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Ballet_1582.png/180px-Ballet_1582.png|right|thumb|263x263px| 1581 - yilda Parijda fransuz sudi uchun sahnalashtirilgan Komik de la Reyn baletining ikkinchi sahnasining gravyurasi. Balet Uyg'onish davri saroyida Italiyadagi saroy ko'rgazmalarining natijasi sifatida paydo bo'lgan bu yerda aristokratik to'ylar dabdabali bayramlar edi. Tutus, balet shippaklari va pointe ishi hali ishlatilmagan. Xoreografiya sud raqsi qadamlaridan moslashtirilgan. Ijrochilar zamon modasida kiyingan. Ayollar uchun bu ularning oyoqlarini to'pig'igacha yopadigan rasmiy liboslarni anglatardi. Dastlabki balet ishtirokchilari bilan birgalikda tomoshabinlar oxirigacha raqsga qo'shilishardi.
Domeniko da Piatsensa (taxminan 1400-1470 - yillar) birinchi raqs ustalaridan biri. O'zining shogirdlari Antonio Kornazzano va Guglielmo Ebreo da Pesaro bilan birga u raqsga o'rgatilgan va zodagonlarga san'atni o'rgatish uchun mas'ul bo'lgan. Da Piacenza va uning shogirdlari baletga bag'ishlngan yagona asarni qoldirdilar: De arte saltandi et choreus ducendi (raqs va dirijyorlik san'ati to'g'risida).
1489 - yilda Milan gertsogi Galeazzo Tortonada Aragonlik Izabellaga uylandi. Bayramlar uchun italiyalik raqs ustasi Bergonzio di Botta tomonidan murakkab raqs ko'ngilochar dasturi uyushtirildi. Raqslar Jeyson va Argonavtlar haqidagi nozik hikoya bilan bog'langan va ularning har biri kechki ovqat uchun boshqa kursga to'g'ri kelgan. Milanlik Tristano Kalko voqea haqida yozgan va u shunchalik ta'sirli deb hisoblanganki, shunga o'xshash ko'plab tomoshalar boshqa joylarda tashkil etilgan.
Xuddi shu yili Fabritio Karosoning Il Ballarino nomli asarining nashr etilishi, sud raqslari, ham ijro, ham ijtimoiy raqslar bo'yicha texnik qo'llanma Italiyani texnik baletni rivojlantirish markazi sifatida yaratishga yordam berdi.
17-asr - Fransiya va sud raqsi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Ballet_de_la_nuit_1653.jpg/180px-Ballet_de_la_nuit_1653.jpg|left|thumb|278x278px| [[Lyulli Jan Batist|Lulli XIV " Royal de la Nuit" baletida (1653).]] Balet Fransiyada raqsga ishtiyoqli bo'lgan Lui XIV davrida ijroga yo'naltirilgan san'at turi sifatida rivojlangan. Uning balet raqslariga qiziqishi siyosiy sabablarga ko'ra edi. U raqs orqali qat'iy ijtimoiy odob-axloq qoidalarini o'rnatdi va uni saroy ijtimoiy hayotining eng muhim elementlaridan biriga aylantirdi, zodagonlar ustidan hokimiyatni samarali ushlab turadi va davlat ustidan hukmronlik qiladi. Lui tashabbuslari aristokratlar o'rtasida qirollikni namoyish qilish usuli sifatida ijtimoiy raqsning takomillashishiga va takomillashtirilishiga olib keldi, klassik balet san'atini yangi o'rnatilgan qoidalar va protokollar bilan yanada mustahkamladi.
Yevropa bo'ylab mashhurlik
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Daniel_Rabel_-_The_Royal_Ballet_of_the_Dowager_of_Bilbao%27s_Grand_Ball_-_WGA18593.jpg/220px-Daniel_Rabel_-_The_Royal_Ballet_of_the_Dowager_of_Bilbao%27s_Grand_Ball_-_WGA18593.jpg|thumb| [[Bilbao|Bilbaodagi Dowagerning Qirollik baleti, 1626 - yil.]] Fransiya saroyi qaysidir ma'noda Yevropadagi boshqa ko'plab qirollik sudlari uchun moda madaniyatining etakchi manbai bo'lgan. O'yin-kulgi uslublari, shu jumladan qirol baletlari taqlid qilindi. Ispaniya, Portugaliya, Polsha, Germaniya va boshqa mamlakatlardagi sudlar tomoshabinlar va baletlarning ishtirokchilariga aylandi. Fransiyadan tashqari, Italiya san'at turiga, asosan Venetsiyaga muhim ta'sir ko'rsatdi.
19-asr
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Ballet_Carneval_von_Venedig_Berlin_1827.jpg/180px-Ballet_Carneval_von_Venedig_Berlin_1827.jpg|thumb|287x287px| 1827 - yilgi Venetsiya karnavalida polshalik balet ijrochilari. Chap tarafdagi raqqosa erkak rolini o'ynagan ayol sifatida "en travestie" ni ijro etmoqda. Balerina 19-asrning birinchi yarmida Yevropadagi eng mashhur raqs ijrochisiga aylandi va asta-sekin diqqatni erkak raqqosadan uzoqlashtirdi. Ko'pgina spektakllarda balet qahramonlarini pantomimadagi Bosh bola kabi ayol o'ynagan.
Romantik harakat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Marie-taglioni-in-zephire.jpg/180px-Marie-taglioni-in-zephire.jpg|right|thumb|245x245px| Mari Taglioni Charlz Didelotning Flore va Zéphire baletidagi Flore rolida (taxminan 1831). U nayza ishining kashshofi edi. San'at, adabiyot va teatrdagi romantik oqim rasmiy cheklovlar va sanoatlashtirish mexanikasiga qarshi reaksiya edi.[22] Zeitgeist xoreograflarni yengil, havodor va erkin ko'rinadigan romantik baletlarni yaratishga olib keldi, bu esa kundalik hayotning ko'plab jabhalarida reduksionistik fanning tarqalishiga qarama-qarshi bo'lib xizmat qiladi, bu Edgar Allan Poning so'zlariga ko'ra, "hamadryadni g'ayrioddiy hayotdan haydab chiqargan". o'rmonlar". Ushbu "real bo'lmagan" baletlar ayollarni mo'rt yerdan tashqari mavjudotlar, hech qanday qiyinchiliksiz ko'tarilishi mumkin bo'lgan va deyarli havoda suzib yuradigan efir mavjudotlari sifatida tasvirlagan. Balerinalar pastel, oqsoqollar yubkalari bo'lgan kostyumlar kiyishni boshladilar. Hikoyalar g'ayrioddiy, folklor ruhlari atrofida edi. Bunday romantik baletlardan biriga misol qilib, bugungi kunda ham namoyish etilayotgan eng qadimgi romantik baletlardan biri bo'lgan La Sylphide hisoblanadi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Swanlakemordkin.jpg/180px-Swanlakemordkin.jpg|left|thumb|180x180px| Moskva imperatorlik Bolshoy teatrining Petipa/Ivanov/Chaykovskiy oqqush koʻli spektaklida Mixail Mordkin shahzoda Zigfrid va Adelaida Giuri Odetta rolida talabalar bilan kichik oqqushlar rolida. 1901-yil
Argentina
Evropadan kelgan balet kompaniyalari 19-asr o'rtalarida Shimoliy, Markaziy va Janubiy Amerikadagi teatrlarga daromadli gastrol safarlarini boshladilar. Argentinaning Buenos-Ayresdagi nufuzli Kolon teatri 1867-yildayoq Yevropadan kelgan gastrol kompaniyalari bilan chet ellik balet artistlarini oʻz sahnasida qabul qilgan edi 1880-yillarga kelib, Kolon teatri o'zining professional balet kompaniyasiga ega edi. Biroq, Yevropadan tashqaridagi aksariyat mamlakatlar o'zlarining professional balet kompaniyalariga da'vo qilishlari uchun hali bir necha o'n yillar kerak bo'ladi.
Rossiya va rus baletlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Pavlova_Anna_as_a_bacchante_in_The_Seasons.jpg/180px-Pavlova_Anna_as_a_bacchante_in_The_Seasons.jpg|left|thumb|275x275px| Anna Pavlova Mixail Mordkin tomonidan Bacchanale'da bakchante sifatida. Sergey Diagilev o'zining " Balets Russes " kompaniyasini ochganida Parijga baletning to'liq doirasini olib keldi. U inqilobdan keyin Parijdagi rus surgun jamiyatining raqqosalaridan iborat edi.
Diagilev va bastakor Igor Stravinskiy o'zlarining iste'dodlarini birlashtirib, rus folklorini Fokine xoreografiyasidagi "Olovli qush " va " Petrushka " filmlarida jonlantirishdi. Diagilevning keyingi xoreografik komissiyalari Nijinskiyga yo'l oldi. Uning birinchi baleti Debussi musiqasiga yozilgan L'apres-midi d'un Faune (Faun tushida) edi. U ikki o'lchovli shakllari va balet texnikasining yo'qligi bilan ajralib turardi. Bu faunaning kanizlardan birining ro'molini o'ziga ishqalayotgani, taqlid qilingan onanizmni tasvirlashi tufayli bahs-munozaralarga sabab bo'ldi. Rus baletlarining eng munozarali ishi Nijinskiy tomonidan Stravinskiy musiqasi bilan xoreografiya qilingan "Bahor marosimi" edi. Baletning zamonaviy musiqasi, kabutar oyoq barmoqlarini oyoq osti qilish va inson qurbonligi mavzusi tomoshabinlarni shunchalik hayratda qoldirdiki, ular g'alayon ko'tarishdi.
Rhona Bennett
Rhona Lin Bennett (1976-yil 10-mayda tugʻilgan), Miss R&B nomi bilan ham tanilgan, amerikalik qoʻshiqchi va aktrisa boʻlib , Jeymi Foks shousida Nikol rolida takrorlanuvchi roli bilan tanilgan. Hozirda u En Vogue zamonaviy R&B ayollar guruhining a'zosi. Bennet o'z karerasini professional teatr va televideniyega o'tishdan oldin ovozli va sanoat filmlari bilan boshlagan. Jeymi Foks shousining aktyorlar tarkibiga qo'shilishdan oldin, Rhona Disney Channel estrada shousi The All-New Mickey Mouse Clubning aktyori bo'lgan. U Zeta Phi Beta sorority a'zosi. U, shuningdek, 1996—1997-yilgi mavsumda qisqa muddatli UPN televizion sitkomida "Homeboys in Outer Space" da Loquatia sifatida paydo bo'ldi.
Balet tarixi
Rossiya va rus baletlari
Petipaning "oltin davri" dan keyin Mishel Fokine o'z faoliyatini Sankt-Peterburgda boshladi, lekin Parijga ko'chib o'tdi, Diagilev va Balet Russes bilan birga ishladi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Vaslav_Nijinsky_in_Le_spectre_de_la_rose_1911_Royal_Opera_House.jpg/200px-Vaslav_Nijinsky_in_Le_spectre_de_la_rose_1911_Royal_Opera_House.jpg|thumb|299x299px| Vaslav Nijinskiy "Atirgullar xayoli" filmida, 1911-yil. Sovet hokimiyati davrida rus baletining rivojlanishi davom etdi. Inqilobdan keyin mamlakatda kam iste'dodlar qolgan edi, lekin bu yangi avlodni etishtirish uchun yetarli edi. 1920-yillardagi turg'unlikdan so'ng, 1930-yillarning o'rtalariga kelib, sahnada raqqosalar va xoreograflarning yangi avlodi paydo bo'ldi. Raqsning texnik mukammalligi va aniqligi Petipa va Cecchetti tomonidan o'qitilgan va Sankt-Peterburg / Leningraddagi Kirov baletiga raqqosalar tayyorlash maktabi bo'lgan Vaganova balet akademiyasini boshqargan Agrippina Vaganova tomonidan ilgari surilgan (va talab qilingan).
Qo'shma Shtatlar
Rus baletlari Fransiyaga ko'chib o'tgandan so'ng, balet, xususan, Amerika Qo'shma Shtatlarida kengroq ta'sir o'tkaza boshladi.
Rhona Bennett
Karyerasi
Bennett 11 yoshida ETA Creative Arts Teatrida musiqa bilan shug'ullana boshlagan va Gudman teatrida "Rojdestvo ohangi" ni kuylagan. 1991-yilda u 90-yillarda "Mikki Maus klubi" ning jonlanishida sichqonchi bo'ldi. U, shuningdek, Disney kanalidagi Emerald Cove nomli spin-off dramasining bir qismi edi. 1994-yilda shou bekor qilingandan so'ng, Bennett aktrisa sifatida faoliyatini davom ettirish uchun Kaliforniyaga ko'chib o'tdi va bir nechta shoularda, jumladan Living Single va Martinda ishtirok etdi. U, shuningdek, 1990-yillarning o'rtalarida "Outer Space"dagi Homeboys sitcomida Loquatia rolini o'ynab, muntazam rol o'ynadi.