cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ikkinchi jahon urushi
1941-yil 30-iyunda Davlat mudofaa qoʻmitasi (DMQ) tuzildi. Uning raisi I. V. Stalin 8-avgustda SSSR Qurolli kuchlari Oliy Bosh qoʻmondoni lavozimini egalladi. Urushning dastlabki kunlari mamlakatning barcha iqtisodiymaʼnaviy kuchlarini zudlik bilan mudofaa manfaatlariga boʻysundirish, xalq xoʻjaligini toʻliq harbiy izga solish lozimligi xususida qarorlar, koʻrsatmalar qabul qilindi.
Urush davrining musibatlarini oʻz boshidan kechirgan kishilarning xotiralaridan maʼlum boʻlishicha, odamlar oʻsha vaqtda sovet rejimini himoya qilish zaruriyati haqida kam oʻylar edilar. Xalqning aksariyat qismi mustabid tuzumni qoralar edi. Chunki, xalqning xotirasidan hali Turkiston Muxtoriyatinij qonga belanganligi, istiqlolchilik harakatining zoʻravonlik bilan bostirilishi, diniy eʼtiqod uchun taʼqib qilishlar esdan chiqmagandi. Jamoalashtirishning stalincha zoʻravonlik bilan amalga oshirilishi natijasida yuz bergan jinoyatlar xotiradan koʻtarilmagan edi. Mustabid tuzumning ommaviy qatagʻonlaridan qolgan yaralar hali bitmagan edi. Biroq, oʻzbek xalqining fashizmga boʻlgan nafrati mustabid tuzum yetkazgan gʻam-alamni orqa oʻringa surib qoʻydi va u dushmanga qarshi otlandi. Shuningdek, mustabid tuzumning „mafkura mashinasi“ ham benuqson ishladi — u SSSR tarkibidagi barcha mustamlaka xalqlarni fashizmga qarshi kurashga safarbar qila oldi. Oʻzbek xalqining Ikkinchi jahon urushidagi ishtirokining axloqiy-maʼnaviy jihatdan asosi shundaki, bu urushda oʻzbek xalqi fashizmdan faqat SSSRnigina emas, eng avvalo, Oʻzbekistonni himoya qilishni, uni yana bir bosqinchidan saqlab qolishni maqsad qilib qoʻygan edi.
Sovet-olmon urushi boshlangʻich davrining eng murakkab vazifalaridan biri iqtisodiyotni harbiy izga solish edi. Bu masʼuliyatli vazifani SSSRning qariyb 40 % aholisi istiqomat qiladigan, koʻmirning 63 % qazib olinadigan, poʻlatning 50 % ishlab chiqariladigan, donning 38 % yetishtiriladigan, ayniqsa, koʻpgina mudofaa korxonalari joylashgan hududni fashistlar bosib olgan bir paytda hal qilish kerak edi. Front yaqinidagi hududlardan mamlakat ichkarisiga koʻchirilayotgan aholi, sanoat korxonalari, oʻquv-yurtlari va boshqaning koʻpchiligi Oʻzbekistonga yuborildi. Chunonchi, Oʻrta Osiyo va Qozogʻistonga evakuatsiya qilingan 308 sanoat korxonasining 104 tasi („Lentekstilmash“, „Rostselmash“, „Krasniy Aksay“, Moskvadagi „Elektrokabel“ va „Podʼyemnik“, Chkalov nomidagi aviatsiya zavodi, „Krasniy put“, Kiyev „Transsignal“ zavodlari, Stalingrad kimyo kombinati va b.), 30 dan ortiq harbiy gospital, harbiy artilleriya (toʻpchi) akademiya, bir necha harbiy bilim yurtlari koʻchib keldi.
Rossiya hududidan turli millatga mansub 200 ga yaqin yozuvchi va shoirlar (mas, A. Axmatova, A. Tolstoy, V. Yan, M. Shaginyan va b.) Toshkentga koʻchib kelib, shu yerda ijod qildilar. Rossiya, Ukraina va Belorussiyaning fashistlar bosib olgan hududlaridan 1 milliondan ortiq kishi, jumladan 200 ming bola Oʻzbekistonga evakuatsiya qilinib, ularga 135 ming kv.m hajmda uy-joy ajratib berildi. Ko‘pgina oʻzbek oilalari ikkita va undan ortiq yetim bolalarni oʻz tarbiyalariga (jumladan, Sh. Shomahmudovlar oilasi — 14, H. Samadovlar oilasi — 12, M. Joʻrayeva va Ashurxoʻjayevlar oilasi 8 tadan bolalarni oʻz tarbiyalariga oldilar. 1943-yil oxiriga kelib shaharlarda 4672 bola, qishloqlarda esa 870 bola oʻzbek oilalari tomonidan tarbiyaga olinib, ularga xaqiqiy insonparvarlik va mehr-shafqat namunasi koʻrsatildi. O’sha davr bilan hozirgi vaqtni solishtirganda odamlar ancha mehribon, urush bo’lishiga qaramasdan, oziq-ovqatlar tanqisligi muammosi bor davrda odamlar yetim boshini silashgan va o’z uyidan to’ridan joy bergan. Uyda bir dona krovat bo’lsa o’shanda asrab olingan bola yotgan, qolganlar yerda yotgan.
Oʻzbekistonga koʻchirib keltirilgan sanoat korxonalari nihoyatda qisqa muddatda ishga tushirildi. 1941-yil dekabrda evakuatsiya qilingan korxonalarning qariyb 50 tasi, 1942-yil 1-yanvarda esa barchasi qayta qurilib toʻla quvvat bilan mahsulot bera boshladi. Bu harbiy korxonalarni ishga tushirishga shaharliklardan tashqari qariyb 500 ming kolxozchi dehqonlar jalb qilindi. Korxonalarni harbiy izga oʻtkazish harbiy kommunistik usulda amalga oshirildi: 1941-yil 26-iyundan boshlab mamlakatda ishchilar va xizmatchilar uchun ishdan tashqari vaqtda majburiy ishlab berish, katta yoshdagilar uchun xaftada 6 kunlik ish joriy etildi, ish vaqti 11 soatgacha uzaytirildi, taʼtilga chiqish bekor qilindi. Idora xizmatchilari, uy bekalari, oʻquvchilar ishlab chiqarishga jalb qilindi. Agar 1940-yilda sanoat ishchilari orasida xotin-qizlar salmogʻi 34 %ni tashkil qilgan boʻlsa, 1942-yilda bu koʻrsatkich 63,5 % ga yetdi. Mehnat intizomini buzganlar uchun jazo choralari keskin qoʻyildi. Korxonalardan oʻzboshimchalik bilan ketib qolganlar 5 yildan 8 yilgacha muddatga qamoqqa hukm qilindi. 1941-yil dekabrda Oʻzbekiston sanoat korxonalaridan 230 tasi (birgina Toshkentda 63 korxona) harbiy izga ko‘chirilib, front uchun qurol-yarogʻ ishlab chiqarishga kirishdi.
Oʻzbekistonda harbiy mahsulotlar ishlab chiqaruvchi sanoatning oʻsishi va rivojlanishi bilan birga xom ashyo va yoqilgʻi-energetika bazasini kengaytirish vazifasi ham keskin boʻlib turdi. Ayniqsa, rangli metallarga, neft va koʻmirga boʻlgan ehtiyoj kuchaydi. 1942-yilda Langar molibden koni zaminida molibden fabrikasi barpo etildi. Qoʻytosh va Qoratepa rangli metallar konining quvvati keskin oshirildi. Olmaliqda mis va b. rangli metallarning boy konlari topildi. Angren koʻmir koni respublikaning birinchi koʻmir markaziga aylandi. 1942-yil boshlarida l-Oqtepa va Z-Oqqovoq GESlari, shuningdek, Farhod GES umumxalq hashari bilan bunyod etilishi respublikada front ehtiyojlari uchun ishlayotgan sanoat korxonalarini elektr energiyasi bilan taʼminlashda muhim rol oʻynadi.
Oʻzbekistonda urush yillarida 280 ta yangi korxona barpo etildi. Respublikaning sanoat potensiali 1945-yilga kelib 1940-yildagiga nisbatan deyarli 2 barobar koʻpaydi, neft qazib olish 4 barobardan ziyod, metall ishlash tarmoqlari mahsulotlari 4,8 barobar, mashinasozlik mahsulotlari 13,4 barobar, koʻmir qazib chiqarish 30 barobardan ko‘proq, poʻlat va prokat eritish 2 barobar, elektr energiyasi ishlab chiqarish 2,42 marta ortdi. Buning natijasida Oʻzbekiston urush yillarida front uchun 2100 ta samolyot, 17342 ta aviamotor, 2318 ming dona aviabomba, 17100 taminomyot, 4500 birlikdan iborat minalarni yoʻq qiluvchi qurol, 60 mingga yaqin harbiy-kimyoviy apparatura, 22 million dona mina va 560 ming dona snaryad, 1 million dona granata, dala radiostansiyalari uchun 3 million radio lampa, 330 mingga parashut, 18 ta harbiy-sanitariya va hammom kir yuvish poyezdi, 2200 ta Koʻchma oshxona va koʻpgina harbiy anjomlar yetkazib berish imkoniga ega boʻldi. Respublika yengil sanoat komissarligi korxonalari 1941—1945-yillar mobaynida jangchilar uchun 7518,8 mingta gimnastyorka, 2636,7 mingta paxtali nimcha, 2861,5 mingta armiya etigi tayyorlab berdi.
Oʻzbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgach, 35 jildli Xotira kitobi tayyorlanib, nashr qilindi. Toshkentdagi Mustaqillik maydoni xiyobonida maxsus majmua qurildi (2000). 9-may — kuni yurtimizda Xotira va Qadrlash kuni sifatida har yili nishonlanadigan boʻldi. Buni g’alaba kuni sifatida nishonlash noto’gri bo’ladi. Chunki bu bu urushda juda ko’p qurbon berilgan va qon bilan yutilgan.
Qatnashchilar
Ikkinchi jahon urushida 61 ta davlat qatnashgan (47 tasi aksihitler ittifoqining tarafida va 14 tasi Oʻq mamlakatlari tarafida). Ulardan ayrimlari faol harbiy harakatlarni olib borishardi, boshqalari oʻz ittifoqdoshlariga oziq-ovqat yetkazib berardi, koʻpchilik esa urushda faqat nominal holda ishtirok ishtirok etardilar.
Aksihitler ittifoqiga quyidagilar kirardilar: SSSR (1941-yildan), AQSh (1941-yil, 7-dekabrdan), Buyuk Britaniya, Fransiya, Xitoy, Polsha, Avstraliya, Kanada, Yugoslaviya, Niderlandlar, Norvegiya, Yangi Zelandiya, Janubiy Afrika Ittifoqi, Chexoslovakiya, Belgiya, Yunoniston, Efiopiya, Daniya, Braziliya, Meksika, Moʻgʻuliston, Luksemburg, Nepal, Panama, Argentina, Chili, Kuba, Peru, Gvatemala, Kolumbiya, Kosta Rika, Dominika Respublikasi, Albaniya, Gonduras, Salvador, Gaiti, Paragvay, Ekvador, San Marino, Turkiya, Urugvay, Venesuela, Livan, Saudiya Arabistoni, Nikaragua, Liberiya, Boliviya. Urush davrida ularga fashist blokidan chiqqan bir necha davlat qoʻshildi: Eron (1941-yildan), Iroq (1943-yildan), Italiya (1943-yildan), Ruminiya (1944-yildan), Bolgariya (1944-yildan), Mojariston (1945-yili), Finlandiya (1945-yili).
Séchilienne
Séchilienne Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Ikkinchi jahon urushi
Qatnashchilar
Boshqa tarafdan urushda Oʻq davlatlari: Germaniya, Italiya (1943-yilgacha), Yaponiya, Finlandiya (1944-yilgacha), Bolgariya (1944-yilgacha), Ruminiya (1944-yilgacha), Mojariston (1945-yilgacha), Slovakiya, Tailand (Siam), Iroq (1941-yilgacha), Manchjou-Go, Xorvatiya, Serbiya. Bosib olingan mamlakatlar hududida fashist ittifoqiga qoʻshilgan marionetkaviy davlatlar yaratilar edi: Vishi Fransiyasi, Salo respublikasi, Albaniya, Chernogoriya, Ichki Moʻgʻuliston, Birma, Fillipinlar, Vyetnam, Kambodja, Laos. Shuningdek, Germaniya va Yaponiya tarafida qarshilik koʻrsatayotgan tarafning fuqarolaridan yaratilgan koʻpgina kollaboratsion qoʻshinlar jang qilardi: ROA, RONA, SSning xorijiy diviziyalari (rus, ukrain, eston, latish, dat, belgiyalik, fransuz, alban), "Ozod Hindiston". Shuningdek, Oʻq davlatlari qurolli kuchlari tarkibida rasman neytral qolayotgan davlatlarning ixtiyoriy kuchlari bor edi: Ispaniya (Havorang diviziya), Shvetsiya va Portugaliya.
Hududlar
Barcha harbiy harakatlarni 5ta harbiy harakatlar teatriga boʻlish mumkin.
Séchilienne
Aholisi
760 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,0 nafar kishi.
Ikkinchi jahon urushi
Polshaga bostirib kirilishi
thumb|left| Glayvitsdagi radiostansiya thumb|left|Bromberg vayronasi
1939-yil, 23-may kuni Hitler kabinetida yuqori lavozimli ofitserlar ishtirokida majlis boʻlib oʻtadi. Bunda Polsha muammosi Gʻarb bilan ziddiyatga aylanishi mumkinligi qayd etiladi. Germaniya tashqi siyosatining birinchi vazifasi sifatida Sharqqa qarab oʻz hukmronlik doirasini yoyish, oziq-ovqat mahsulotlari bilan taʼminlanishni kafolatlash va Sharq tomonidan tahdidni bartaraf etish qoʻyiladi. Polsha qulay vaziyat tugʻilishi bilan bosib olinishi shart boʻladi.
31-avgust kuni Germaniya matbuoti „… payshanba kuni soat tahminan 20 larda Glayvitsdagi radiostansiya binosi polyaklar bilan bosib olindi.“ deya xabar beradi.
1-sentyabr soat 4:45 da Dansigga doʻstlik tashrifi bilan buyurgan „Shlezvig-Golshteyn“ nemis oʻquv kemasi Vesterplyattdagi Polsha harbiy tuzilmalariga qarata oʻq ochadi. Ikki jahon urushi boshlanadi.
1-sentyabr kuni harbiylar formasini kiygan Hitler Reyxstagda nutq soʻzladi. Polshaga boʻlgan bosqinni oqlash uchun Hitler Glayvitsdagi mojaroni sabab qiladi. Bunda u Polshaga ittifoqdosh boʻlgan Angliya va Fransiyaga bilan toʻqnashuvga uchramaslik uchun iloji boricha „urush“ atamasini ishlatmaslikka urinadi. U chiqargan buyruqda faqatgina Polsha zoʻravonligiga nisbatan koʻrilgan „faol himoya“ haqida yozilgan edi.
Shu kunning oʻzida Angliya va Fransiya urush eʼlon qilish tahdidi ostida nemis qoʻshinlarining Polsha hududidan zudlik bilan chiqarilishini talab qiladilar. Fashist Mussolini polyak muammosini tinchlik bilan hal etish uchun konferensiya chaqirishni taklif qiladi. Lekin Hitler buni rad etadi. .
1-sentyabr kuni Sovet Ittifoqida umumbashar harbiy chaqiriq eʼlon qilindi. Bunda chaqiriq yoshi 21 dan 19 yoshgacha, ayrim turkumlar uchun esa 18 yoshgacha tushiriladi. Ushbu qonun chiqarilishi bilan kuchga kiradi. Qisqa muddat ichida armiyaning son jihatdan tarkibi 5 million kishiga yetadi, bu umumiy aholi sonining 3 % ini tashkil etadi.
1939-yil 1-sentyabrda Germaniya qurolli kuchlari Polshaga bostirib kiradilar. Jangda Germaniya tarafida yana Slovakiya qoʻshinlari ham ishtirok etadi.
3-sentyabr kuni Versal shartnomasiga koʻra Polsha tarkibiga oʻtgan Sharqiy Prussiya shahri Brombergda ushbu urush tarixidagi millat koʻrsatkichi boʻyicha eng dastlabki ommaviy qirgʻin boshlanadi. Aholining 3/4 qismi nemislardan iborat boʻlgan shaharda 1100 kishi polyaklar tomonidan qirgʻin qilinadi. Bu mojaro ushbu oy ichida davom etgan vayronagalarchiliklardan eng soʻnggisi edi.
Nemis qoʻshinlarining hujumi reja asosida borayotgan edi. Polsha kuchlari nemis tanklari va luftvaffesiga nisbatan juda kuchsiz edi.
5-sentyabr kuni AQSh va Yaponiya Yevropa urushida oʻzining betaraf ekanligini eʼlon qiladilar.
Polshada janglarning birinchi haftasida nemis qoʻshinlari bir necha joydan polyaklar frontini kesib oʻtib, Mazoviyaning bir qismini, gʻarbiy Prussiyani, Yuqori-Silez sanoat tumanini hamda gʻarbiy Galitsiyani egallaydilar. 9-sentyabrga kelib nemislar butun front boʻylab Polsha qarshiligini yengadilar va Varshavaga yetadilar.
10-sentyabrda polyak bosh qoʻmondoni Edward Rydz-Śmigły janubi-sharqiy Polsha tomon ortga chekinish haqida qaror beradi, ammo uning qoʻshinlarining asosiy qismi Visla ortiga oʻtishga ulgurmay, harbiy oʻramaga tushadi. Sentabr oʻrtalariga kelib, gʻarbdan madad olmagani sababli, Polsha qurolli kuchlari yagona birlik sifatida mavjudligini toʻxtatadilar; faqatgina joylardagi qashi kuch markazlari saqlanib qoladi.
16-sentyabrda Polshaning SSSRdagi elchisiga Polyak davlati endi mavjud emasligi sababli, Sovet Ittifoqi Gʻarbiy Ukraina va Gʻarbiy Belorussiya aholisini himoyasi ostiga olishi kerakligi haqida aytiladi.
17-sentyabrda Hitler bilan kelishtirib olingan rejaga asosan ertalab soat 6 da sovet qoʻshinlari ikki harbiy guruh tarkibida davlat chegarasini kesib oʻtadilar. Vilno, Grodno va Belostokka hujum qilayotgan belorus frontini general Kovalyov boshqaradi. Ukraina frontini esa Lemberg (Lvov)ga bostirib kirayotgan marshal Timoshenko boshqarar edi. Oʻsha kunning kechasi Polsha hukumati va bosh qoʻmondonlik Ruminiyaga koʻchib oʻtadi.
Sovet hukumati: „Polshaning sharqiy tumanlarida yashovchi ukrain va belorus xalqini nemis agressiyasidan himoya qilish uchun qoʻshinlar yuborishi“, — haqida eʼlon qiladi. 19-sentyabr kuni Qizil Armiya Vilnoni, 20-sentyabrda Grodno va Lvovni egallaydi, 23-sentyabrda Bug daryosiga yetib boradi.
28-sentyabr kuni nemislar Varshavani, 30-sentyabrda Modlinni, 2-oktyabrda Xelni egallaydilar. 6-oktyabr kuni Polsha armiyasining soʻnggi kuchlari kapitulyatsiya qiladi. Avvalgi Polsha hududida nemis va sovet qurolli kuchlari oʻrtasida chegara chizigʻi aniqlaniladi.
SSSRga oʻtgan hududlar Ukraina SSRi, Belorussiya SSRi va Litva tarkibiga kiritiladi. Bu yerda sovet hukumati oʻrnatilib, sotsialistik oʻzgartirishlar amalga oshiriladi (sanoatning milliylashtirilishi, jamoaviy dehqonchilik), sobiq „hukmron sinfi“ — burjuaziya vakillari, pomeshchiklar, badavlat dehqonlar, ayrim ziyolilar surgun qilinib, repressiyalarga uchraydi.
Atlantika uchun kurash
Tinchlik konferensiyasida qatnashishdan bosh tortgan Buyuk Britaniya va Fransiya 1939-yil sentyabridan to 1940-yilning apreligacha passiv urushni qoʻllab, hech qanday hujum harakatlarini amalga oshirmaydilar. Faol janglar faqatgina dengizda boʻlib oʻtadi. Urushgacha boʻlgan paytda nemis qoʻmondonligi Atlantika okeaniga 2 ta zirhli katta harbiy kema va 18 ta suvosti kemalarini yuboradi. Urush boshlanganidan soʻng ushbu kemalar Buyuk Britaniya va unga ittifoqdosh boʻlgan davlatlarning savdo kemalariga hujum qila boshlaydilar. 1939-yilning sentyabridan dekabrgacha boʻlgan davr ichida Buyuk Britaniya nemis suvosti kemalarining zarbalari natijasida 114 ta kemadan, 1940-yili esa 471 ta kemadan ayriladi, nemislarning esa 1939-yildagi yoʻqotishlari atigi 9 suvosti kemasini tashkil etadi. Buyuk Britaniyaning dengizdagi aloqalariga boʻlgan zarbalar 1941-yilning yoziga kelib britan savdo flotining 1/3 qismini yoʻqotilishiga olib keladi va mamlakat iqtisodiyoti uchun jiddy xavf tugʻdiradi.
Sovet-fin urushi
thumb|250px|SSSR egallagan hududlar
1938—1939-yillardagi sovet-fin muzokaralari davomida SSSR Kareliya bo'yinining bir qismiga ikki baravar hajmli hududni berishni hamda bir qancha orollar va Xanko (Gangut) yarimorolini harbiy baza sifatida ijaraga berishni taklif qiladi. Finlandiya oʻz hududini boy berishni va harbiy majburiyatlar olishni istamay, savdo-sotiq boʻyicha kelishuvni imzolash va Aland orollarining remilitarizatsiyasi taklifini beradi.
Dekabrdan to fevral oyigacha sovet qoʻshinlari Mannerheim chizig'ini yorib oʻtishga harakat qiladilar, lekin muvaffaqiyatga erisha olmaydilar. Mannerheim chizigʻida Finlandiya piyoda askarlarining 15 diviziyasiga qarshi sovet mergan askarlarining 15 diviziyasi toʻqnashadilar.
Buyuk Britaniya va Fransiya Skandinaviya yarimoroliga desant tushirishga qaror qiladilar. Bu qaror bilan ular shvedlarning temir ruda konini Germaniya egallashiga yoʻl qoʻymaslikni hamda Finlandiya himoyasi uchun askarlar yuborish yoʻlini koʻzlaydilar. Ammo, Shvetsiya va Norvegiya betaraflikni saqlab qolish maqsadida oʻz hududida ingliz va fransuz askarlarini qabul qilishga rozi boʻlmaydilar. 1940-yilning 16-fevralida Britaniya esminetslari Norvegiyaning suvdagi hududlarida „Altmark“ nomli nemis kemasiga hujum qiladilar. 1-mart kuni Skandinaviya davlatlarining betarafligida manfaatdor boʻlgan Hitler Daniya va Norvegiyani bosib olish (Weserübung operatsiyasi) haqidagi koʻrsatmani imzolaydi.
1940-yil mart oyining boshida sovet qoʻshinlari Mannerheim chizigʻini yorishga muvaffaq boʻlib, Viborg shahrini egallaydilar. 1940-yil 13-martda Moskvada Finlandiya va SSSR oʻrtasida tinchlik haqidagi kelishuv imzolanadi. Bu kelishuvga muvofiq SSSRning barcha talablari qondiriladi: Kareliya boʻyinidagi chegara shimoli-gʻarbiy tomon 150 km ga suriladi va Fin boʻgʻozidagi bir nechta orollar SSSR tasarrufiga oʻtadi. Finlandiya Ikkinchi jahon urushida oʻz betarafligini saqlaydi.
Sovet-fin urushi mobaynida finlar tarafidan Molotov aralashmasi kashf etiladi.
Yevropa blitskrigi
thumb|left|250px|Norvegiya qirgʻogʻi yaqinida dengizdagi jang. [[10-aprel 1940]] 1940-yil 9-aprelda Germaniya Daniya va Norvegiyaga bostirib kiradi.
Nemislar dengiz va havodagi kuchlari vositasida Daniyaning eng muhim shaharlarini hech qanday qarshiliklarsiz egallaydilar va bir necha soat davomida butun dat aviatsiyasini yoʻq qiladilar. Tinch aholini bombardimon qilish tahdidi ostida Daniya qiroli Christian X taslim boʻladi va armiyasini ortga suradi.
Norvegiyada nemislar 9-10-aprel kunlari Oslo, Tronxeym, Bergen, Narvik kabi eng asosiy portlarini egallaydilar. 14-aprelda ingliz-fransuz desanti Narvik shahri ostida, 16-aprelda Namsusda, 17-aprelda Ondalsnesda tushiriladi. 19-aprelda ittifoqdoshlar armiyasi Tronxeym tomon yuradi, ammo muvaffaqqiyatsizlikka uchrab, may oyining boshlarida markaziy Norvegiyadan ortga chekinishga majbur boʻladilar. Iyun boshlaridagi Narvik uchun qator janglardan soʻng ular shimoldan ham chekinadilar. 1940-yilning 10-iyunida Norvegiya armiyasining soʻnggi kuchlari taslim boʻladi. Endi mamlakat nemis okkupatsion boshchiligi (reyxskomissariat) qoʻli ostiga oʻtadi; bu vaqtda Daniya nemis protektorchiligi etib eʼlon qilinib, qisman mustaqilligini saqlab qoladi.
Germaniya bilan bir payt oʻzida Daniyaga britan va amerika qoʻshinlari hujum qiladi va uning dengizorti hududlari — Farer orollari, Islandiya, Grenlandiyani bosib oladilar.
thumb|250px|Nemislarning bombardimonidan soʻng Rotterdam markazi. 1940-yilning 10-mayida Germaniya 135 ta diviziya kuchi bilan Belgiya, Niderlandlar va Luksemburgga bostirib kiradi. ittifoqdosh armiyalarning 1-guruhi Belgiya hududi tomon yoʻl oladi, ammo gollandlarga yordam berishga ulgurmaydi, chunki nemislarning "B" guruh armiyalari janubiy Gollandiyaga keskin tashlanadi va 12-mayning oʻzida Rotterdamni egallaydi. 15-mayda Niderlandlar oʻz kapitulyatsiyasi haqida eʼlon qiladi.
Ammo, eng katta zarbani "A" guruh armiyalari beradi. Guderianning uchta tank diviziyasi 10-mayda Luksemburgni egallab, janubiy Ardenlarni kesib oʻtadi va 14-may kuni Maas daryosidan oʻtadilar. Shu paytning oʻzida Hermann Hothning tankli korpusi shimoliy Ardenlardan oʻtadi va 13-mayda Maas daryosiga yetib keladi. Nemis tanklar armadasi gʻarbga qarab yoʻl oladi. Fransuzlarning kechikkan hujumi ularga qarshi chiqa olmaydi. 16-mayda Guderianning qoʻshinlari Uazaga yetib boradi; 20-mayda ular Pa-de-Kale sohiliga chiqadilar va ittifoqdosh armiyalar tomon shimolga buriladilar. 28 ta ingliz-fransuz-belgiyalik diviziya nemislarning qurshovi ostida qoladi.
21-23-mayda fransuz qoʻmondonligining Arras yonida kontrzarba berish urinishi muvaffaqiyatli boʻlishi mumkin edi, ammo Guderian butun bir tank batalyoni hayoti evaziga bu harakatni toʻxtata oladi. 22-may kuni Guderian ittifoqdoshlarning Bulonga, 23-mayda Kalega qaytish yoʻlini berkitadi va Dunkerkdan 10 km uzoqlikda boʻlgan Gravlinga chiqadi, ammo 24-may kuni u Hitlerning shaxsiy buyrugʻiga koʻra ikki kunga oʻz yurishini toʻxtatadi. Ushbu toʻxtam ittifoqdoshlarga Dunkerk himoyasini kuchaytirishga va oʻz kuchlarini dengiz orqali evakuatsiya qilish boʻyicha "Dinamo" operatsiyasini boshlashga imkon beradi. 26-mayda nemis qoʻshinlari Gʻarbiy Flandriyadagi Belgiya frontini yoradilar va 28-may kuni Belgiya ittifoqdoshlarning talablariga qaramay kapitulyatsiyaga uchrashga majbur boʻladi. Oʻsha kuniyoq Lill tumanida nemislar katta fransuz guruhini oʻrab oladilar va 31-mayda bu guruh taslim boʻladi. Fransuz qoʻshinlarining bir qismi (114 ming kishi) va inglizlarning deyarli butun armiyasi (224 ming kishi) Dunkerk orqali britan kemalarida olib chiqiladi. Nemislar ingliz va fransuzlar ortga qaytishda tashlab ketgan artilleriya, bronetexnika, transport vositalarini egallaydilar. Dunkerkdan soʻng Buyuk Britaniya armiyasini saqlab qolganiga qaramay, deyarli qurolsiz boʻlib qoladi.
5-iyunda nemis qoʻshinlar Lan — Abvil hududida bosim oʻtkaza boshlaydilar. Fransuz qoʻmondonligining himoyadagi harakatlari zoye ketadi. Fransuzlar ketma-ket janglarda magʻlub boʻladilar. Fransuz himoya chizigʻi parchalanib ketadi va qoʻmondonlik oʻz qoʻshinlarini janubga qarata tezda olib ketadi.
10-iyunda Italiya Buyuk Britaniya va Fransiyaga qarshi urush eʼlon qiladi. Italyan qoʻshinlari Fransiyaning janubiy tumanlariga bostirib kiradi, ammo uzoqroqqa surila olmaydi. Oʻsha kuniyoq Fransiya hokimiyati Parijdan evakuatsiya qilinadi. 11-iyunda nemislar Shato-Tyerri oldida Marna daryosidan oʻtadilar. 14-iyunda hech qanday kurashsiz Parijga kiradilar, ikki kundan soʻng esa Rona vodiysiga chiqadilar. 16-iyunda marshal Pétain Fransiyaning yangi hokimiyatini tashkil qilib, 17-iyunda Germaniyaga sulh tuzish iltimosi bilan chiqadi. 18-iyunda Londonga qochgan fransuz generali Charles de Gaulle fransuzlarni kurashda davom etishlariga chaqiradi. 21-iyunda nemislar endilikda hech qanday qarshilikka uchramay, Nant — Tur hududidagi Luaraga yetadilar, oʻsha kuniyoq ularning tanklari Lionni egallaydi.
22-iyunda 1918-yili Germaniya oʻz kapitulyatsiyasi haqida eʼlon qilgan xuddi oʻsha vagonda fransuz-nemis sulhi tuziladi. Bunga koʻra Fransiya oʻz hududining asosiy qismini okkupatsiyasiga, yerdagi armiyasining demobilizatsiyasiga hamda harbiy-dengiz floti va aviatsiyasining internirlanishiga rozi boʻladi. Mamlakatning erkin qismida 10-iyulda boʻlib oʻtgan davlat toʻntarilishi natijasida Pétainning avtoritar tartibi (Vichy tartibi) oʻrnatiladi. Bu rejim Germaniya bilan yaqin hamkorlik qilishga qaratilgan edi (qarang kollaboratsionizm). Fransiyaning harbiy jihatdan zaifligiga qaramay, bu mamlakatning magʻlubiyati kutilmagan edi va hech qanday ratsional tushunchalarga toʻgri kelmagan.
Vichy qoʻshinlarining bosh qoʻmondoni François Darlan butun fransuz flotining Fransuz Shimoliy Afrikasining sohillari yoniga olib ketilishi haqida buyruq beradi. Fransuz floti Germaniya va Italiya nazorati ostiga oʻtishidan hayiqib, britan harbiy-dengiz kuchlari va aviatsiyasi 1940-yilning 3-iyulida Mers-el-Kebirda fransuz kemalariga qarata zarba berishadi. Iyulning oxirlariga kelib britaniyaliklar butun fransuz flotini yoʻq qiladilar yoki neytrallaydilar.
Pribaltika, Bessarabiya va Shimoliy Bukovinaning SSSRga qoʻshilishi
thumb|250px|Sovet qoʻshinlari [[Rigaga kirmoqda. 1940-yil, 17-iyun]] 1939-yilning kuzida Estoniya, Latviya va Litva SSSR bilan majburan qabul qildirilgan oʻzaro yordam haqidagi kelishuvlarni imzolashadi. Bu kelishuvlarga koʻra, yuqorida sanab oʻtildan davlatlar hududida sovet harbiy bazalari joylashtiriladi.
Raxendorf
Raxendorf Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Melk okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 36.24 km2. 1069 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Formalizm
Formalizm (lot. sormalis — forma, shaklga oid) — inson faoliyatining turli sohalarida shakl (forma)ni mazmunga nisbatan ustun qoʻyish. Urfodat, axloq qoidalarini, hatto hayotiy vaziyat ularni ahamiyatsiz qilib qoʻyganda ham, soʻzsiz bajarishda, kishi koʻziga qonunni hurmat qilayotgandek boʻlib, aslida unga koʻpda rioya qilmaslikda koʻrinadi. Jamiyatni boshqarishda byurokratizm, toʻrachilikda namoyon boʻladi.
Sanʼat va adabiyotda F. — realizmga zid boʻlgan badiiy metod. Sanʼatda F. sanʼat va voqelikni qaramaqarshi qoʻyish, badiiy shaklni mazmundan ajratish, shaklning alohidaligi va ustunligini taʼkidlashdan iborat. F. 19-asrning oxiri va 20-asrda paydo boʻlgan formalistik oqimlar — futurizm, ekspressionizm, syurrealizm va boshqalarning umumiy nomi. F. sanʼat mavjud hayotning inʼikosi emas, inson subyektiv olamining hayotdan mustaqil koʻrinishidir, deb daʼvo qiladi. Sanʼatning tarbiyaviy rolini, uning milliyligini, milliy anʼanalarini inkor etadi.
Rock Island (Illinois)
Rock Island AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Rock Island County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
38442 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Westerdeichstrich
Westerdeichstrich Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 7,48 km2. 933 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Westerdeichstrichning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Lugovaya (Rojdestvenskoye)
Lugovaya (Луговая) — Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.
Geografiyasi
Qishloq Permdan (tuman maʼmuriy markazi) 22 km uzoqda joylashgan.
Kolloksilin
Kolloksilin — nitrat kislota va sellyulozaning murakkab efirlari (qarang Nitrotsellyuloza). Rangsiz, qattiq amorf modda, spirt va efir aralashmasida eriydi. Loklar, nitroemallar, kinotasma, kollodiy va boshqa tayyorlashda ishlatiladi.
Formalin
Formalin, formol — tarkibi 37 37,3% formaldegid, 6—15% metil spirt, 0,02—0,04% chumoli kislotadan iborat suvli eritma; zichligi 10761111 kg/m3(18°da).Formaldegidni suvdagi 40%li eritmasi. F. taʼsirchan hidga ega. Suv va spirt bilan har qanday nisbatda aralashadi; zaharli. Dezinfeksiyalovch’i va dezodoratsiyalovchi vosita, fungitsid sifatida, teri oshlashda, organik sintezda va boshqalarda qoʻllanadi.
Christian Annan
Christian Kvesi Annan (1978-yil 3-mayda tugʻilgan) — Ganada tugʻilgan sobiq gonkonglik professional futbolchi, hujumchi yoki chap qanot yarim himoyachisi sifatida oʻynagan.
Eastern
thumb|200x200px| Annan liga oʻyinida Christian Annan 2005-yilda futbolchilik faoliyatini davom ettirish uchun Gonkongga kelgan. Afsuski, u birinchi divizionning aksariyat klublari xorijlik oʻyinchilarni xarid qilishni tugatgan bir paytda yetib kelgan va shu sababli Ikkinchi divizion Eastern klubiga qoʻshilgan.
11 oʻyinda 14 ta gol urgan Annan Tai Po jamoasi skautlarining eʼtiborini qozongan. Tai Po 2005/06-yilgi mavsumdan soʻng Annan bilan shartnoma imzolagan.
Kitchee
2013-yil 9-iyunda Annan oʻzining sobiq Tai Po hujumchi sherigi Aleks bilan erkin agent sifatida Kitcheega qoʻshilgan. 2013-yil 3-sentyabrda Annan Kitchee tarkibida debyutini Sun Heiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. 2013-yil 19-oktyabrda Annan Hong Kongning „Yokohama“ klubiga qarshi oʻyinda (1:0) Kitchee tarkibida birinchi golini urgan.
2017-yilning 12-iyulida Annan 2016/17-yilgi mavsumni Pegasusda oʻtkazganidan soʻng ijaradan chaqirib olingan.
Hong Kong ligasi XI
2010-yil 18-iyulda Annan Hong Kong stadionida Birmingham Cityga qarshi Hong Kong ligasi jamoasiga chaqirilgan. Annan oʻyinda gol urgan va uchrashuvning eng yaxshi futbolchisi boʻlgan.
Hoi King
2018-yilning 20-avgustida Annan HKPL jamoasi hoi Kingga ijara asosida qoʻshilgan.
Tai Po
2021-yil avgust oyida Annan Tai Po jamoasiga qaytgan.
Xalqaro faoliyati
2014-yilning 12-fevralida, Hong Kongda 7 yildan ortiq istiqomat qilganidan soʻng, Annanga Hong Kong pasporti berilgan, bu esa unga Hong Kong milliy futbol jamoasiga kirish huquqini bergan.
2014-yil 6-sentyabrda Annan Hong Kong terma jamoasi safida Vyetnamga qarshi 2015-yilgi Osiyo Kubogi saralash oʻyinida debyut qilgan.
Annan Hong Kong terma jamoasi safidagi ilk golini 2015-yil 11-iyun kuni JCh-2018 saralashida Butan darvozasiga kiritgan.
TOBB Iqtisodiyot va Texnologiya Universiteti
TOBB Iqtisodiyot va Texnologiya Universiteti (Turkiya Turkchasi: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi, TOBB ETÜ). Turkiyanıng iqtisodiyot sohasidagi mutaxassislarni yetishtiruvchi oliy taʼlim muassasasidir.
Yambor
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Yambor — Rossiyaning Oltoy oʻlkasi, Tabun tumanidagi qishloq posyolkasi. 2013-yilda aholi soni 2 kishi bo'lgan va 1 ta ko'cha bor.
Geografiya
Yambor Tabuniydan 12 km shimoli-sharqda avtomobil yo'lida joylashgan hudud (tuman maʼmuriy markazi). Tabuny va Sambor eng yaqin qishloq joylari.
Shahdali Edris
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Shohdali Edris (, romanizatsiya qilinganda Shahdālī Edrīs; shuningdek, Shahdālī va Shahdālī-ye Vosţá nomlari bilan ham mashhur) — Eronning Kohgiluyeh va Boyer-Ahmad ustoni Boyer-Ahmad tuman okrugi tarkibidagi Ludab tumani, Chin okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Shahdali Edris aholisi 30 nafarni tashkil qilib, ular 6 ta oiladan iborat boʻlgan.
Richelieu (Indre-et-Loire)
Richelieu Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Chinon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2165 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 424,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,1 km2.
Ibrohim Hafizov
Hafizov Ibrohim (1870-1940) -buxorolik meʼmor. Hunarni otasi bilan birga ishlab, usta Xalilga shogird tushib (1880—88) oʻrgangan. 1888-yildan mustaqil usta. H. muqarnasli sharafa va namoyonlarga handasiy va islimiy uslubida naqsh ishlash sanʼatini puxta egallagan. Qoʻshmadrasa yaqinidagi Qozi Baqoxon uyi, Karmanadagi Abdulahadxon saroyi, Sarim Sulton, Xayro-bod, Chorbogʻ Charimgari, Chorbogʻgul saroylari va uylarini qurishda qatnashgan. Xon saroyida gilkorlik qilgan.Ark saroyini qayta tiklashda, Buxoro shahridan Sitorai Mohi Xosagacha boʻlgan yoʻlga tosh yotqizishda, fabrika qurishda (1928— 34) va boshqalarda ishtirok etgan. H.ning 100 dan ortiq loyihalari Oʻzbekiston davlat sanʼat muzeyida saqlanadi.
Phillip Griffiths
Phillip Griffiths (1938-yil 18-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik matematik. Geometriya hamda algebraik geometriya sohalaridagi ishlari bilan tanilgan. 2008-yil Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.
Griffiths 1959-yil Wake Forest kollejini tamomlagan. 1962-yil Princeton universitetidan PhD darajasini olgan. Berkeley (1962–1967), Princeton (1967–1972), Harvard (1972–1983) hamda Duke (1983–1991) universitetlarida ishlagan. 1991-yildan 2003-yilgacha Perspektiv tadqiqotlar institutiga rahbarlik qilgan.
Olim algebraik geometriya, differensial geometriya, geometrik funksiya nazariyasi hamda qisman differensial tenglamalar geometriyasiga doir asarlarni yozgan. Shuningdek, Joe Harris bilan hamkorlikda „Algebraik geometriya asoslari“ (Principles of Algebraic Geometry) qoʻllanmasini yozgan.
Whitewater (Wisconsin)
Whitewater AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Jefferson County va Walworth County (Wisconsin)|Walworth County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
14065 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 18,9 km2. Shundan 18,1 km2 quruqlik, 0,8 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 251 m balandlikda joylashgan.
Nabi Hafizov
Nabi Hafizov (Us t a Nabi Hafizov, 1893— Buxoro — 1959) — naqqosh va musavvir, birinchi oʻzbek plakatchisi. Buxorodagi binolarni naqshlar bilan bezagan. Hfizov rassomlik bilan ham shugʻullangan, zamonaviy mavzularni tasvirlashda miniatyura sanʼati anʼanalarini keng qoʻlladi. Matbuotda faol ishtirok etdi, plakatlar yaratdi. Tosh-bosma usulida chop etilgan plakatlarida gʻoya va mazmun sodda, tushunarli hamda ommabop qilib ifodalangan. Hafizov plakatlaridan namunalar buxoro viloyat oʻlkashunoslik muzeyida saqlanadi.
NGC 1852
NGC 1852 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Wilhelmsfeld
Wilhelmsfeld Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rhein-Neckar-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,75 km2. 3258 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Wilhelmsfeldning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Delaplaine (Arkansas)
Delaplaine AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Greene okrugi tarkibiga kiradi. 2010 - yildagi aholini ro'yhatga olish hisobotiga ko'ra aholisi 116 kishi
Tarix
Fransuz savdo posti 1803-yilda Luiziana sotib olinishidan oldin Delaplainning hozirgi joyida ishlagan bo'lishi mumkin. Bu nom fransuzcha "tekislik" degan ma'noni anglatadi va ko'p yillar davomida uch so'z (De La Plaine) sifatida yozilgan. 1870-yillarda Sent-Luis, Temir togʻ va janubiy temir yoʻl hududi boʻylab chiziq qurganida, oʻsha paytdagi shtatdagi sanoqli ayol pochta ustalaridan biri Lizzi Grey nomi bilan atalgan “Grey stansiyasi” deb nomlanuvchi bekat tashkil etilgan. Shahar 1875 yilda "Delapleyn" nomini oldi. Delaplen 1912 yilda tashkil etilgan.
Geografiyasi
Delapleyn Grin okrugining shimoli-g'arbiy qismida 36°13'58" N 90°43'33" W (36,232701, -90,725807) da joylashgan.Arkanzas avtomagistrali 90 shahar orqali o'tadi, shimoli-sharqqa, so'ngra sharqqa, rektorga 31 milya (50 km) va janubi-g'arbiy, keyin shimoli-g'arbiy, 21 milya (34 km) Pokaxontasga olib boradi. Arkanzas avtomagistrali 34 shahar markazidan Oak Grove Heightsgacha 16 milya (26 km) janubi-sharqga olib boradi. Grin okrugi joylashgan Paraguld 34 va 135-magistrallar orqali janubi-sharqda 23 milya (37 km) masofada joylashgan. 34-magistral Delaplendan janubi-g'arbda 90-magistralga qo'shiladi va Yong'oq tizmasigacha 17 milya (27 km) olib boradi. Arkanzas avtomagistrali 304 Delaplaindan g'arbiy tomonga Pokahontasga to'g'ridan-to'g'ri 16 milya (26 km) yo'nalishda olib boradi.
Amerika Qo'shma Shtatlari Aholini ro'yxatga olish byurosiga ko'ra, Delaplen shahrining umumiy maydoni 1,1 kvadrat milya (2,9 km2) bo'lib, barcha quruqlikka tegishli.[3
Formaldegid
Formaldegid (lot. formica — chumoli), 1867-yilda Goffman tomonidan sintez qilingan. Chumoli aldegid - alifatik aldegidlar gomologik qatorining 1aʼzosi; oʻtkir hidli, rangsiz gaz. Suv va spirtda yaxshi eriydi. Suyuqlanish temperaturasi — 118°, qaynash temperaturasi — 19,2°, zichligi 815 kg/m3 (20°da). Sanoatda metil spirti yoki metanni qavo kislorodi bilan oksidlab olinadi. F. reaksiyaga yaxshi kirishadi, polimerlanadi, kuchli qaytaruvchi. F. zaharli; uning havoda eng katta yoʻl qoʻyiladigan konsentratsiyasi 1 mg/m3. Sintetik smolalar (mochevinaformaldegid smolalar, melaminformaldegid smolalar, fenolformaldegid smolalar va h.k.), boʻyagichlar, portyaovchi moddalar, dorivor preparatlar, oshlovchi, antiseptik va dezodoratsiyalovchi vositalar olishda qoʻllanadi.
Vasiliy Pokotilo
Vasiliy Ivanovich Pokotilo (1856-yil 8-avgust - 1919-yil 27-martdan oldin emas) — rus harbiy rahbari, otliq general. Semirechenskiy, Ural kazak qoʻshinlari, Buyuk Don armiyasining harbiy gubernatori va bosh atamani, 1877—1878-yillardagi Rossiya-Turkiya urushi, Birinchi Jahon urushi va Oq harakati tomonidagi fuqarolar urushi qatnashchisi.
Hayoti
1856-yil 8-avgustda tugʻilgan. Oʻrta maʼlumotni Orel shahrida, Orel Baxtin nomidagi harbiy gimnaziyada olgan.
1875-yil 1-sentyabrda xizmatga kirgan. 1878-yilda Nikolaev muhandislik maktabini tugatdi va 16-aprelda 5-muhandis batalonida ikkinchi leytenant unvoni bilan ozod qilindi. Batalyon tarkibida 1877—1878-yillardagi rus-turk urushida qatnashgan. 1880-yil 6-avgustda leytenant unvoniga koʻtarildi.
1884-yilda Nikolaev nomidagi Bosh shtab akademiyasini 1-toifali tamomlagan. 1884-yil 25-martda unga kapitan unvoni berilgan, shundan soʻng Turkiston harbiy okrugiga okrug shtabiga topshiriqlar boʻyicha bosh ofitser etib tayinlangan. 1885-yil 29-martda kapitan lavozimiga koʻtarildi. 1887-yil 15-oktabrdan 1888-yil 21-oktabrgacha 3-Turkiston otishma batalyonida rotaning malakali qoʻmondoni boʻlib xizmat qilgan.
1889-yil 7-dekabrda u Vyborg qal'asi shtab-kvartirasining jangovar boʻlimi boshligʻi etib tayinlandi. 1890-yil 1-aprelda u podpolkovnik unvoniga koʻtarildi va VIII armiya korpusining shtab-kvartirasida maxsus topshiriqlar boʻyicha ofitser etib tayinlandi, ammo 24-aprelda u temir yoʻllar boʻylab qoʻshinlar harakati boshligʻi lavozimiga oʻtkazildi. Vilna viloyati. 1892-yil 27-avgustdan 20-dekabrgacha Vilna harbiy okrugi shtab-kvartirasining katta adyutanti boʻlgan. 1894-yil 17-aprelda unga „farqlanish uchun“ degan soʻz bilan polkovnik unvoni berilgan.
1896-yil 2-mayda u temir yoʻl brigadasi boshligʻi etib tayinlandi. 1897-yil 1-maydan 1-sentyabrgacha Yaroslavl 117-piyoda polkida batalyon komandiri boʻlib xizmat qilgan. 1898-yil 4-fevraldan 5-maygacha 41-piyoda diviziyasining shtab boshligʻi boʻlgan.
1898-yil 5-mayda u Vilna kadet piyodalar maktabining boshligʻi, keyin 1900-yil 12-fevraldan boshlab 1-kadet korpusining direktori etib tayinlandi. 1901-yilda u general-mayor unvoniga koʻtarildi (1902-04-14 dan ish stajiga ega), „farqlanish uchun“ soʻzlari bilan.
1904-yil 11-dekabrda Fargʻona viloyati harbiy gubernatori, 1907-yil 28-iyuldan Semirechensk viloyati harbiy gubernatori, koʻrsatilgan viloyatdagi qoʻshinlar qoʻmondoni va Semirechensk kazak armiyasining atamani etib tayinlangan.
1908-yilda u general-leytenant unvoniga koʻtarildi (12/06/1907 staj bilan), „farqlanish uchun“ soʻzi bilan. 1908-yil 16-fevralda Yangi Margʻilon shahrida V. I. Rideda suiqasd uyushtirildi.
1912-yil 22-oktyabrda u Don armiyasining harbiy atamani etib tayinlandi. 1913-yil 14-aprelda otliqlardan general unvoni (1913-12-06 staj bilan) “farqlanish uchun” soʻzi bilan koʻtarildi.
Birinchi jahon urushida qatnashish
Birinchi jahon urushi boshlanishi bilan u armiya uchun Donda kazak boʻlinmalarini shakllantirishni tashkil etishda ishtirok etdi.
1915-yil 16-martda u Oliy Bosh Qoʻmondon huzuridagi dala atamani etib tayinlangan, shu bilan birga Don armiyasining harbiy atamani boʻlgan.
1915-yil 17-sentyabrda Don kazak armiyasidan iborat boʻlgan va Bosh shtabga kiritilgan, Oliy Bosh Qoʻmondon huzuridagi dala atamani va Don armiyasining harbiy atamani, otliq qoʻshinlardan general Pokotilo lavozimidan haydab chiqarildi. Oliy Bosh Qoʻmondon huzuridagi dala atamani, Don armiyasining harbiy atamani lavozimini tark etdi.
1916-yil 4-mayda Don armiyasining harbiy atamani, otliq general Pokotilo Shimoliy front qoʻshinlarining bosh taʼminot ofitseri etib tayinlandi va Donni tark etdi.
1916-yil 20-oktyabrdan - Harbiy kengash aʼzosi. 1917-yilda Oliy Harbiy sud aʼzosi etib tayinlandi, bir vaqtning oʻzida 1917-yil 15-yanvardan hokimiyat buyrugʻi bilan urush teatrlarida rekvizitsiya qilingan yoki vayron qilingan mulklar boʻyicha aholi punktlari ishlari boʻyicha qoʻmita raisi boʻldi.
Fevral inqilobi
1917-yil fevral inqilobidan soʻng, armiya va flot qoʻmondonlarini tozalash boshlanganda, har doim monarxistik qarashlari bilan ajralib turadigan general V.I.Pokatilo oʻz lavozimini yoʻqotganlar qatorida boʻlgan va 1917-yil 4-aprelda kasallik tufayli xizmatdan boʻshatilgan. , forma va pensiya bilan.
Oktyabr inqilobi
Oktyabr inqilobidan keyin u Oq harakati tomoniga oʻtdi. 1919-yil 10-martdan boshlab Rossiya janubi Qurolli Kuchlari Oliy Bosh Qoʻmondoni shtab-kvartirasida saflar zaxirasida edi; 1919-yil 27-martdan boshlab kassatsiya majlisining aʼzosi boʻlib xizmat qildi.
Ramsau (Quyi Avstriya)
Ramsau  Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Lilienfeld (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 54.69 km2. 826 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Sławomir Peszko
Sławomir Konrad Peszko (1985-yil 19-fevralda tugʻilgan) — polshalik futbolchi, Wieczysta Kraków klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Peszko oʻz vatani Polshada Wisla Płock, Lech Poznań va Lechia Gdańsk klublari bilan chempionlik va kubok musobaqalarida gʻolib chiqqan. 2011—2015-yillar oraligʻida Peszko xorijda oʻynagan. 2011-yilda 1. FK Kölnga oʻtgan va Angliyaning „Wolverhampton Wanderers“ va Italiyaning „Parma“ bilan qisqa muddat oʻynagan.
Peszko 2008—2018-yillarda 10 yil davomida Polsha milliy terma jamoasi futbolchisi bo‘lgan hamda 2016-yilgi Yevro va 2018-yilgi jahon chempionatida Polshani himoya qilgan.
Klublardagi faoliyati
Peszko oʻz faoliyatini Nafta Jedlicze yoshlar safida boshlagan. Keyin Wisła Płockga oʻtgan. 2002-yilning 28-avgustida Polsha kubogi doirasidagi „Jagiellonka Nieszawa“ga qarshi oʻyinda professional debyutini oʻtkazdi. 2002—2003-yilgi mavsumda ligadagi debyutini oʻtkazdi.
Wisła Płock bilan 2006-yilda Polsha kubogi va Superkubogini qoʻlga kiritdi. Oʻsha mavsumda UEFA kubogi musobaqasining saralash bosqichida qatnashdi. thumb|275x275px| Peszko 2010-yilda Lech Poznańda 2008-yil iyun oyida Płock bilan shartnomasi tugaganidan keyin Lech Poznań bilan shartnoma imzoladi. Ikkinchi mavsumida Peszko ligada 14 ta golli uzatmasi bilan yetakchi assistent boʻldi.
Peshko 2011-yilning yanvarida Bundesligaga oʻtdi va dastlab mavsum oxirigacha 1. FK Köln bilan oʻynadi. Uning shartnomasi mavsum davomida uzaytirildi, ammo klub quyi ligaga tushib ketdi. Mavsum tugashiga oz vaqt qolganda Peszko mashinada mast holda harakat qilgani uchun hibsga olindi, bu esa unga 25 000 yevro miqdorida jarima solinishiga sabab boʻldi.
2012-yil 9-avgustda Peszko Angliyaning Wolverhampton Wanderers jamoasiga bir mavsumlik ijara shartnomasi asosida qoʻshildi. Oʻsha mavsum „boʻrilar“ning birinchi ligaga tushib ketishi va Peszkoning Colognega qaytishi bilan yakunlandi.
2013-yil 31-iyulda 1. Köln klubi Peszkoni Italiyaning „Parma“ klubiga sotdi. 2013—2014-yilgi mavsumda ijarada oʻynadi.
Turkcha Vikipediya
Turkcha Vikipediya (Türkçe Vikipedi) — Vikipediyaning turk tilidagi boʻlimi. Turkcha Vikipediya 2002-yilning 5-dekabridan boshlab faoliyat yuritmoqda. 2004-yili maqolalar soni 100 ga yetgandi.
2007-yili Turkcha Vikipediya „Oltin Oʻrgimchak“ (Altın Örümcek) yorligʻini qoʻlga kiritdi.
Sławomir Peszko
Klublardagi faoliyati
2020-yil 15-iyun kuni Wieczysta Krakówning havaskorlar klubiga qo‘shildi.
Xalqaro faoliyati
Peszko 2008-yilning 19-noyabrida Irlandiyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida (3:2) Polsha terma jamoasi safida debyut qildi. Polsha terma jamoasidagi ilk golini 2010-yilning 17-yanvarida Daniyaga qarshi oʻyinda urdi, jamoa 1:3 hisobida yutqazib qoʻydi.
Turkcha Vikipediya
Hozirgi ahvoli
Hozirgi kunda Turkcha Vikipediyaning maqolalar soni (24-oʻrin). Roʻyxatdan oʻtganlar, ularning nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator maqomiga ega. Jami tahrirlar soni —. Teranligidan Vikipediyalar orasida Turkcha Vikipediya yaxshi koʻrsatgichka ega. Teranligi (bugun):
Sławomir Peszko
Xalqaro faoliyati
2018-yilning may oyida Polshaning 2018-yilda Rossiyada bo‘lib o‘tadigan futbol bo‘yicha jahon chempionati uchun dastlabki 35 kishilik tarkibiga kiritildi
Rock Island Arsenal
Rock Island Arsenal AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Rock Island County okrugi tarkibiga kiradi.
Sławomir Peszko
Xalqaro Gollar
Hisob va natija birinchi boʻlib Polshaning gollar sonini koʻrsatadi.
Rock Island Arsenal
Aholisi
145 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 6,6 km2. Shundan 4,1 km2 quruqlik, 2,5 km2 esa suv maydonidir.
Flyura Hafizova
Flyura Hafizova (1948.4.1, Chust shahri) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1996). Namangan pedagogika institutini tugatgan (1970). 1970-yildan Chust shahridagi 1-maktabda boshlangʻich sinf oʻqituvchisi.
Branches
Aholisi
394 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,8 km2.
Haftiyak
Haftiyak (fors. — yettidan bir) — Qurʼonning yettidan bir qismi bitilgan kitob. Yosh qorilarga qulay boʻlsin uchun Qurʼon suralaridan bir nechtasi (13—14 tasi) tanlanib, qiroat kitobi shakliga keltirilgan. Oʻtmishda Turkistondagi maktablarda xrestomatiya vazifasini oʻtagan birinchi qoʻllanma hisoblanadi. Bolalar arab alifbosini oʻzlashtirganlaridan soʻng oʻrgatilgan. Odatda, haftiyak 1—2 yil oʻqitilgan. Haftiyakdan soʻng Qurʼoni karimni oʻqishga oʻtilgan. Yosh talaba kichik suralarni maʼlum miqdorda yod olgandan keyin haftiyakni oʻqishga kirishish marosimini oʻtkazish odatga aylangan. Keyingi paytda haftiyak oʻrniga bir yoʻla Qurʼoni karimning toʻliq nusxasini oʻqish va oʻqitish rasm boʻlgan.
Doubs (shahar)
Doubs Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2266 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 254,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,9 km2. Dengiz sathidan 795 – 1052 m balandlikda joylashgan.
Wind Lake
Wind Lake AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Racine County okrugi tarkibiga kiradi.
Ljupcho Doriyev
Ljupcho Doriyev (Љупчо Дориев; 1995-yil 13-sentyabrda Strumitsa shahrida tugʻilgan) — makedoniyalik futbolchi, Shkendiya jamoasining chap qanot himoyachisi.
Milliy terma jamoa
Doriyev Makedoniya terma jamoasidagi debyutini JCh 2018 saralash bahslarida Lixtenshteyn jamoasiga qarshi o‘yinning 77-daqiqasida kiritib, Makedoniyaning 4:0 hisobidagi g‘alabasi bilan yakunlangan edi.
Wind Lake
Geografiyasi
Maydoni — 18,6 km2. Shundan 13,7 km2 quruqlik, 4,9 km2 esa suv maydonidir.