cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Florian Albert
Ferencvárosi TC klubi afsonasi Albert maktab oʻquvchisi sifatida jamoaga qoʻshildi va butun futbolchilik faoliyatini Fradida oʻtkazgan. Shuningdek, u Vengriya terma jamoasi safida 75 ta xalqaro oʻyinda gʻalaba qozongan va 31 ta gol urgan. U 1962 yilgi Jahon chempionatida toʻrtta gol bilan birga eng yaxshi toʻpurar boʻlgan va Vengriyaning 1964-yilda Yevropa chempionatida uchinchi oʻrinni egallashida muhim rol oʻynagan.
U nafaqaga chiqqanidan keyin ham Ferensvaroshga sodiq qoldi, klub hayotida faol ishtirok etdi va maʼmuriy lavozimlarni ham egalladi. 2007-yildan beri Ferensvarosh stadioni uning nomi bilan ataladi.
Albert 2011-yil oktyabr oyida 70 yoshida Budapeshtdagi kasalxonada bir necha kun oldin oʻtkazilgan yurak operatsiyasidan keyingi asoratlardan keyin vafot etdi.
Oilaviy ahvoli
Temirchining oʻgʻli Albert sobiq Yugoslaviya bilan chegaradosh kichik Gersegsanto shahrida tugʻilib oʻsgan va u yerda ikki ukasi bilan oʻynab oʻyinning birinchi taʼmini his qilgan. Uning onasi venger xorvati, Shokchi guruhidan edi. U ikki yoshida vafot etgan. Keyinchalik oila Budapeshtga koʻchib oʻtganida, Albert Ferensvarosh tomonidan oʻtkazilgan isteʼdodlilar koʻrik tanlovida ishtirok etdi. U murabbiylarni hayratda qoldirdi va klub tomonidan tanlangan. Oʻsha paytda Albert 11 yoshda edi.
Faoliyati
Albert butun klubdagi faoliyatini Ferencvarosi TCda oʻtkazgan, u yerda 1952 -yildan 1974-yilgacha oʻynagan. U safdan tezda oʻtib ketdi va kattalar jamoasida 1958-yilning 2-noyabrida " Dioshdyor "ga qarshi oʻyinda debyut qildi va ikki marta darvoza toʻriga zarba berdi. Forvardni Vengriya terma jamoasi bosh murabbiyi Layos Baroti ham Vengriya va Yugoslaviya terma jamoalari oʻrtasidagi yoshlar oʻyinida koʻrgan va koʻp oʻtmay Albert oʻzining birinchi chaqiruvini oldi. Uning milliy saralashdagi ilk uchrashuvi 1959-yilning 28-iyunida bir yil avval jahon chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan Shvetsiyaga qarshi oʻyinda maydonga tushgan. Albert ikkita golli uzatma bilan Vengriyaning skandinaviyaliklar ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozonishiga hissa qoʻshgan. U Vengriya terma jamoasi safida 75 ta oʻyinda 31 ta gol urgan va shu bilan 1960-yilgi Olimpiya oʻyinlari va 1964-yilgi Yevropa chempionatining bronza medalini qoʻlga kiritgan. 1962-yilgi Jahon chempionatida Vengriya chorak finalda magʻlubiyatga uchragan boʻlsa-da, Albert toʻrtta gol urib "„Oltin butsa“ mukofotini qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻldi.
Klublar miqyosida uning eng katta muvaffaqiyati 1965-yilga toʻgʻri keldi, oʻshanda shaharlararo kubokda finalga yoʻl olgan " Roma „ va “Manchester Yunayted" klublarini magʻlubiyatga uchratgan Ferensvarosh hal qiluvchi bahsda "Yuventus" ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozonib kubokni qoʻlga kiritdi.
Albert oʻzining navbatdagi Jahon chempionatida 1966-yilda Angliyada paydo boʻldi va u yerda Braziliyaga qarshi uchrashuvda ajoyib oʻyin koʻrsatdi, bu Jahon chempionati tarixidagi eng buyuk oʻyinlardan biri hisoblanadi. Magyarlar birinchi tur uchrashuvida Portugaliyaga magʻlub boʻlgach, Braziliyaga qarshi gʻalaba qozonishi shart boʻlgan oʻyinga kirishdi. Oxir-oqibat Vengriya janubiy amerikaliklarni 3:1 hisobida magʻlub etib, umidlarini oqladi va muxlislarning olqishiga sazovor boʻlgan. Albert oʻz oʻyini bilan muxlislarga Pelening yoʻqligini esdan chiqishiga sababchi boʻldi. Guruhdagi soʻnggi oʻyinda gʻalaba qozonib, Vengriya chorak finalga yoʻl oldi, shunchaki Sovet Ittifoqiga qarshi oʻyinda magʻlub boʻldi.
1967-yil Albert uchun oʻziga xos yil boʻldi, u Ferensvarosh bilan nafaqat Vengriya chempionligini qoʻlga kiritdi va „Yilning eng yaxshi oʻyinchisi“ unvonini qoʻlga kiritdi, balki dekabr oyida avvaliga oʻgʻli tugʻilganini nishonlagan, keyin esa uning ajoyib fazilatlarini eʼtirof etgan holda " Oltin toʻp " bilan taqdirlangan. Albert 68 ball toʻplagan holda, ikkinchi oʻrinni egallagan Bobbi Charltondan yigirma sakkiz ochkoga oʻzib ketdi.
1968-yilda Albert yana shaharlararo kubok finalida maydonga tushdi, bu safar Lids Yunaytedga qarshi oʻyinda, lekin bir toʻp farqi bilan magʻlub boʻldi (0:1). 1969-yil 15-iyunda Daniyaga qarshi jahon chempionati saralashida Albert skandinaviyaliklar darvozaboni Knud Engedal bilan toʻqnashib ketdi va oyogʻidan jiddiy jarohat oldi. Shundan soʻng, u deyarli bir yilga safdan chiqdi va endi oʻz formasini qayta tiklay olmadi. Albert Vengriya chempionatida 1970-yil 27-aprelda Salgotaryanga qarshi maydonga qaytdi va 1971-yil 4-aprelda jarohatdan soʻng birinchi xalqaro oʻyinini, Avstriyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinini oʻtkazdi. Uning soʻnggi muhim voqeasi 1972-yilgi Yevropa chempionati boʻlib, u Vengriya bilan toʻrtinchi oʻrinni egallab, turnirda ikkita oʻyinni qayd etdi. Oʻsha yili u birinchi marta Vengriya kubogini qoʻlga kiritdi va shu tariqa oʻzining mahalliy kumush medallari toʻplamini toʻldirdi.
Albert oʻzining soʻnggi liga oʻyinini 1974-yil 17-martda Zalaegerszegga qarshi oʻtkazdi. U ikkinchi boʻlimda zaxiradan maydonga tushdi va faoliyatidagi soʻnggi gol bilan 3:0 hisobidagi gʻalabaga hissa qoʻshdi. Albert raqiblar va oʻgʻlining tabrik-sovgʻalarini olgach, tribunaga yugurib chiqib, muxlislar uchun taʼzim qildi va jamoadoshlarining yelkasida maydonni tark etdi.
Nafaqaga chiqqanidan soʻng, u Liviyada Al-Ahli Bengʻozi bilan ikkita qisqa muddatli menejer sifatida ishladi, ammo faqat cheklangan muvaffaqiyatga erishdi. Shimoliy Afrikadan qaytgach, Albert Ferensvaroshda texnik direktor, boʻlim rahbari va keyinchalik faxriy rais kabi bir qancha lavozimlarda ishlagan. 2007-yilda Ferensvarosh stadioni uning nomi bilan atalgan. Oʻsha yili u oʻzining tugʻilgan qishlogʻi Gersegszantoda faxriy fuqaro boʻlish uchun mukofot oldi. 2010-yilda Budapesht, bir yil oʻtib, Ferensvarosh unga faxriy fuqarolik unvonini berdi.
Shaxsiy hayot
Albert 1963-yil 30-noyabrda aktrisa Irén Bársonyga uylandi. Er-xotinning ikkita farzandi bor edi, qiz Magdolna va oʻgʻli Florian Albert kichik, otasi kabi Ferensvarosh bilan futbolchi boʻlib, keyinchalik Isroil va Fransiyada oʻynagan va Vengriya terma jamoasida ham oʻynagan. Albertning nabirasi Florian Patrik ham professional futbolchi boʻlishni maqsad qilgan.
Oʻlim
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Albert_Fl%C3%B3ri%C3%A1n_2011.jpg/220px-Albert_Fl%C3%B3ri%C3%A1n_2011.jpg|left|thumb| Florian Albert bilan uning nomidagi stadion oldida xayrlashish 2011-yil 27-oktabrda Florian tomirlarning stenozidan soʻng yurak toj tomiri arteriyasini aylanib oʻtish operatsiyasini oʻtkazdi. Ertasi kuni uning sobiq klubi Ferensvarosh matbuot relizida operatsiya muvaffaqiyatli oʻtgani aytilgan boʻlsa-da, u keyinchalik yurak xurujiga uchradi va 2011-yil 31-oktyabr kuni erta tongda vafot etdi
Uning dafn marosimi 2011-yil 6-noyabrda Obuda qabristonida boʻlib oʻtdi. Albertni soʻnggi dam olish uchun yuzlab motam tutuvchilar kuzatib borishdi, jumladan, Vengriya Bosh vaziri Viktor Orban ; Pal Shmitt, Vengriya Prezidenti; Shandor Csány, Vengriya futbol federatsiyasi prezidenti; Gábor Kubatov, Ferencvarosi TC prezidenti; va sobiq jamoadoshlari Kalman Meszoli, Gyula Rakosi, Laxos Szűcs va Tibor Nyilasi. Tadbir Vengriya jamoat televideniyesi Magyar Televízió tomonidan ham jonli efirda namoyish etildi.
Oʻsha kuni tushdan keyin Ferensvarosh Paksi SEga qarshi liga bahsini oʻtkazdi. Uchrashuv oldidan projektorlar oʻchirildi va stadion qorongʻilikka aylandi, muxlislar tomonidan yoqilgan shamlar arenadagi yagona chiroq boʻlib qoldi. Ferensvarosh oʻyinchilari maxsus qora libosda boʻlishdi va muxlislar „Xudo siz bilan imperator“ degan banner bilan Albertni hurmat ila eslashdi. Ferensvarosh bilan yaqin aloqada boʻlgan SK Rapid Wien tarafdorlari ham SV Riedga qarshi oʻyinda shaffoflik bilan Albertni hurmat ila eslashdi.
11-noyabr kuni Lixtenshteynga qarshi oʻtkazilgan oʻrtoqlik uchrashuvi Vengriya futbol federatsiyasi tomonidan Albert uchun xotira oʻyini deb eʼlon qilindi. Uchrashuv dastlab „ Sóstói“ stadionida boʻlib oʻtishi kerak edi, biroq keyinchalik koʻproq odamlarga tadbirga tashrif buyurish imkoniyatini berish uchun „ Ferents Pushkas“ stadioniga koʻchirildi. Arenaning toʻrt burchagida yodgorlik joylari oʻrnatildi, unda muxlislar „Oltin toʻp“ sohibiga hurmat bajo keltirishlari mumkin edi. Oʻyin boshlanishidan oldin Albertning eng yaxshi daqiqalarining besh daqiqalik toʻplami ham rejalashtirilgan edi.
Oxir-oqibat, Vengriya terma jamoasi Balajs Dzsudzsakning ikkita goli va Tamas Priskin, Vladimir Koman va Robert Fechesinning keyingi zarbalari evaziga 5:0 hisobida gʻalaba qozondi. Dzsudzsak oʻyindan soʻng Florian oʻyinni koʻrganida xursand boʻlganiga ishonchi komil ekanligini aytdi va uni Jannatda xursand qilishlariga umid qilishini qoʻshimcha qildi.
Yutuqlar
Ferensvarosh
Marianne Werdel
Marianne Werdel (1967-yil 17-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional tennischi.
Verdel Los-Anjelesda tugʻilgan va 1982-yildan 1997-yilgacha WTA turnirida oʻynagan. U, shuningdek, Marianne Witmeyer yoki Werdel-Witmeyer sifatida tanilgan.
U oʻsmirlar oʻrtasida 19 ta mamlakat chempionligini qoʻlga kiritdi. 1988-yilda Verdel diskning qisman churrasi bilan ogʻrigan va ikki oy davomida gastrol safarini tark etishga majbur boʻlgan.
1995-yilgi Avstraliya Ochiq chempionatida birinchi davra bahsida ishtirok etmagan Marianna Verdel beshinchi raqam ostida tasniflangan argentinalik Gabriela Sabatinini magʻlub etdi. Verdel birinchi setda gʻalaba qozondi, biroq Sabatini ikkinchi setda 3:0 hisobida oldinga chiqib oldi va ikki marta xizmatni boy berdi. Verdel ketma-ket toʻrtta oʻyinda gʻalaba qozonib, Sabatini 6-4, 6-4 hisobida magʻlub etib, toʻgʻridan-toʻgʻri oʻyinni yakunladi. Verdel ikki yil avval Yaponiyadagi turnirda Sabatinini ham magʻlub etgandi. Sabatinidan voz kechganidan soʻng, Verdel qur’a tashlashda Park Sung Xi, Elena Makarova, Barbara Paulus va Anjelika Gavaldonni magʻlub etib, yarim finalda dunyoning birinchi raqamli tennischisi Arantxa Sanches Vikarioga qarshi kurashni davom ettirdi. Oldingi ikki uchrashuvda Verdel ikkala uchrashuvda ham Sanches Vikarioga yutqazgan edi. Bu safar ham bundan farq qilmadi, chunki Sanches Vikario ikki setda Verdelni magʻlub etdi. Yarim finalga chiqishda, 1995-yilgi Avstraliya ochiq chempionati Verdelning Grand Slam yakkalik bahslarida erishgan eng yaxshi natijasi boʻldi. U ikki oy oʻtgach, Key Biskeyndagi Lipton chempionatining uchinchi bosqichida Sanches Vikarioni magʻlub etdi.
Werdelni Woody Blocher boshqargan.
1992-yil 21-noyabrda u Beysbol Ligasi oʻyinchisi Ron Witmeyerga uylandi.
Gipertireoz
Gipertireoz [giper... va lot. (glandula) thyreoidea — qalqonsimon bez] — qalqonsimon bez faoliyatining kuchayishi. Odatda, vaqtincha, maʼlum fiziologik sharoitlarda (homiladorlik, balogʻatga yetish, klimakteriya davri va h.k.) roʻy beradi. Ruhiy shikastlanish, baʼzan har xil kasalliklar (sil, revmatizm va b.), kamdan-kam hollarda boshdan kechirilgan kasalliklar oqibatida kelib chikadi. G.da bemor tez charchaydi, pulsi tezlashadi, qoʻli qaltiraydi, qattiq terlaydi, asosiy moddalar almashinuvi tezlashadi, ozib ketadi (yana q. Tireotoksikoz).
Jun Hyo-seong
Jun Hyo-seong (1989-yil 13-oktyabrda tugʻilgan) Hyoseong yoki Hyosung nomi bilan tanilgan, janubiy koreyalik qoʻshiqchi va aktrisa.
Faoliyati
2005-yilda u „Mnet“ telekanalining „Battle Shinhwa“ musobaqasi finalchisi boʻlgan, bu esa uning „Good Entertainment“ kompaniyasi bilan ovoz yozish shartnomasini imzolashiga olib kelgan. 2007-yilda u „Five Girls“ guruhida G.NA, „Wonder Girls“ guruhidan Yubin, „After School“ guruhining aʼzosi Uee va sobiq „T-ara“ va sobiq „Spica“ aʼzosi Yang Jiwon bilan debyut qilishi kerak edi, biroq, kompaniyaning moliyaviy muammolari tufayli guruh debyut qilishdan oldin tarqalib ketgan. Keyinchalik Hyoseong „TS Entertainment“ tomonidan „SBS MTV“ telekanalida efirga uzatilgan „Diary of Five Girls“ deb nomlangan shou orqali kompaniyada stajyor sifatida ikki yil ishlagan. 2009-yilda u Song Jieun, Han Sun-hwa va Jung Hana bilan toʻrt aʼzodan iborat „Secret“ qizlar guruhi aʼzosi sifatida debyut qilggan. Hyoseong 2014-yilda yakkaxon ijrochi sifatida debyut qilgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Group_Secret.jpg/240px-Group_Secret.jpg|left|thumb|240x240px| 2010-yilda 2010-yil aprel oyida „Secret“ oʻzining „Secret Time“ nomli birinchi mini albomini chiqargan, u „Magic“ singlini yaratgan. 2010-yil avgust oyida guruh „Madonna“ nomli ikkinchi mini albomini chiqardilar va titul treki muvaffaqiyatini davom ettirgan, chunki u Gaon Single Chart roʻyhadidan birinchi oʻrinni egallagan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Secret_from_acrofan.jpg/220px-Secret_from_acrofan.jpg|right|thumb| 2011-yil fevral oyida Secret guruhi 2011-yil 23-noyabrda Hyoseong yotoqxonadan chiqayotganda zinadan yiqilib, jarohat olgan. Oʻng oyogʻining yuqori qismini sindirgan baxtsiz hodisa uning Secret bilan reklama faoliyatini toʻxtatgan.
Héctor Rodas
Héctor Rodas Ramírez (1988-yilning 7-martida tugʻilgan) — ispaniyalik professional futbolchi, markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.
Klub faoliyati
Valensiya, Valensiya jamoasida tugʻilgan Rodas oʻz rivojlanishini mahalliy Levante UDda yakunladi va zaxiradagi debyutini oʻtkazdi va ular bilan bir necha yil quyi ligada oʻtkazdi. 2009-yil 30-mayda u Segunda divizionida Rayo Valyekano ustidan 1:0 hisobida gʻalaba qozongan holda asosiy jamoa bilan birinchi rasmiy oʻyinida maydonga tushdi.
2009—2010-yilgi mavsumda Rodas ikki yillik tanaffusdan soʻng La Ligaga qaytgan Granotas tarkibida 22 ta oʻyin oʻtkazdi. U 2010-yil 28-avgustda „Sevilya“ ga qarshi oʻz uyida 1:4 hisobida magʻlub boʻlgan oliy ligada debyut qildi.
2011/2012-yilgi mavsumning birinchi yarmida faqat bir marta oʻynaganidan soʻng, Ispaniya kubogida „Deportivo de La Korunya“dan 3:1 hisobida magʻlubiyatga uchragach, u ham qizil kartochkaga uchragan Rodas yanvarda qoʻshni "Elche CF"ga ijaraga berilgan edi 2012-yilda. „Levante“ga qaytib, u 2012-2013 -yilda 21 ta musobaqada maydonga tushdi, shu jumladan, 8 tasi jamoaning UEFA Yevropa ligasida 1/8 final bosqichida.
202-yil 11-avgustda Rodas Hindiston Superligasi vakili Odisha FC bilan bir yillik shartnoma imzoladi. U 24-noyabr kuni Bengaluru FCga qarshi 3:1 hisobida gʻalaba qozongan holda ligadagi debyutini oʻtkazdi, keyingi haftada Sharqiy Bengal SC ustidan 6:4 hisobida gʻalaba qozondi.
Faxrlar
Betis
Cercle Brugge
Lil Tecca
Tyler-Justin Anthony Sharpe (2002-yilyil 26-avgustda tug'ilgan), professional ravishda Lil Tecca nomi bilan tanilgan, amerikalik reper va qo'shiqchi.
U Billboard Hot 100 roʻyxatida 4-oʻrinni egallagan oʻzining 2019-yilgi „Ransom“ singli bilan mashhurlikka erishdi. Singl oʻzining „We Love You Tecca“ (2019) debyut miksteypiga kiritilgan boʻlib, u AQShning Billboard 200 roʻyxatida 4-oʻrinni egalladi. Miksteypda „Love Me“ va „Did It Again“ singllari ham bor. Uning debyut studiyaviy albomi Virgo World (2020) Billboard 200da 10-oʻrinda debyut qilgan va Billboard Hot 100-chartiga kiruvchi „Dolly“ va „When You Down“ qoʻshiqlarini oʻz ichiga olgan. Uning ikkinchi miksteypi „We Love You Tecca 2“ 2021-yil avgust oyida chiqdi, unga „Repeat It“ va „Lot of Me“ kabi mashxur singllar kiradi.
Yoshlik
Tayler-Jastin Entoni Sharp 2002-yil 26-avgustda Nyu-Yorkning Kvins tumanida yamaykalik muhojirlar oilasida tug'ilgan. Sharp yoshligidan NBAda o'ynashni orzu qilgan, ammo 12 yoshida u e'tiborini musiqa bilan shug'ullanishga qaratdi. U Lourens o'rta maktabida o'qigan.
Karyera
Tecca to'qqiz yoshga to'lganida, u do'stlari bilan Xboxda mikrofon orqali rep ijro qilish orqali musiqaga qiziqishini uyg'ondi. Ular bir-biriga yo'naltirilgan diss treklarni yaratadilar, ulardan biri yillar oldin SoundCloudga yuklangan, ammo o'chirib tashlangan. Avvaliga u musiqiy karyerani boshlash niyati yo'q edi va buning o'rniga NBA yulduzi bo'lishni orzu qilardi. Biroq, o'rta maktab yillarida unda basketbolga qiziqishni so'ndi va musiqaga jiddiyroq munosabatda bo'lishni boshladi. Uning mashhurlikka erishgan birinchi singli do'sti Lil Gummybear bilan birga yaratgan „Tectri“ singli 2017-yil boshida chiqarilgan. Uning boshqa dastlabki treklari orasida „Callin“ singli ham bor edi. Bir yil o'tgach, Tekkaning karyerasi o'zining „Ransom“ nomli singli bilan boshlandi, u dastlab 2019-yil 22-may kuni Cole Bennettning YouTube-dagi Lyrical Lemonade kanaliga yuklangan. Qo'shiq Billboard Hot 100 chartida 4-o'rinni egalladi va Spotify'da 1 milliard dan ortiq kuylangan va YouTube'da 300 milliondan ortiq tomosha qilingan.
2021 yil 6 aprelda Tecca „Show Me Up“ singlini chiqardi. 2021-yil 6-mayda u „Never Left “ singlini chiqardi va u AQShning Billboard Hot 100 roʻyxatida 54-oʻrinni egalladi. 2021-yil 6-avgustda Tecca amerikalik reper Gunna bilan „Repeat It“ singlini chiqardi. 2021-yil 27-avgustda Tecca oʻzining „We Love You Tecca“ debyut miksteypining davomi boʻlgan „We Love You Tecca 2“ nomli ikkinchi studiyaviy albomini chiqardi. Keyinchalik u BKTheRula, YvngxChris va Tana bilan Tecca Loves You Tour sayohatiga chiqdi. Tecca Galactic Records kompaniyasining hammuallifidir.
Help!
„Help!“  — „The Beatles“ ingliz guruhi ijro etgan qoʻshiq. Ayni nomli albom va 1965-yil suratga olingan filmga kiritilgan. Tarona 1965-yilning iyulida singl oʻlaroq chiqarilgan va AQSh hamda Buyuk Britaniya singllar xit-paradlarida uch hafta davomida birinchi pogʻonani egallab turgan. Qoʻshiqni asosan John Lennon yozgan, unga Paul McCartney koʻmaklashgan. McCartneyning soʻzlariga koʻra, 1965-yilning 4-aprelida qoʻshiqni „toʻliqlash“ uchun uni Lennoning Weybridgedagi uyiga chaqirishgan. Relizlarda muallif oʻlaroq Lennon–McCartney koʻrsatilgan. „Help!“ qoʻshigʻi 2004- va 2010-yillarda „Rolling Stone“ jurnalining tarixdagi 500 eng buyuk qoʻshiqlar roʻyxatida 29-, 2021-yilgi roʻyxatda esa 447-oʻringa qoʻyilgan.
„The Beatles Anthology“ hujjatli filmlar seriyasida Lennon qoʻshiqni „The Beatles“ shiddat bilan shuhrat qozonganidan keyingi holatini izhor qilish maqsadida yozganini aytgan. „Playboy“ nashriga bergan intervyusida xonanda oʻsha paytda yordam soʻrab hayqirganini taʼkidlagan. Lennon 1970-yil „Rolling Stone“ jurnaliga bergan intervyusida „Help!“ qoʻshigʻi „The Beatles“ uchun yozgan qoʻshiqlari orasida eng xush koʻrganlaridan biri ekanligini aytgan. Lennon „Help!“ va „Strawberry Fields Forever“ qoʻshiqlar „buyurmtma asosida“ emas, balki chin dildan yozilgan deb hisolabshini taʼkidlagan.
„The Beatles“ guruhi qoʻshiqni 1965-yilning 13-aprel kuni 12 sessiyada yozib olgan. „Help!“ filmi uchun tarona 1965-yilning 24-mayida qayta yozib olingan. Fimda qoʻshiqqa hamroh kadrlar oʻsha yilning 22-aprelida yozib olingan. Tarona guruhning bir necha terma albomiga kiritilgan. Shuningdek, 1965-yilning 23-yanvarida rejissyor Joseph McGrath qoʻshiq uchun oq-qora promo film suratga olgan.
Zafarobod (Yovon tumani)
Zafarobod (Зафаробод)  — Tojikiston Respublikasining Yovon tumani, Sitorai Surx QFYga qarashli daha. Dahadan mahalla markazigacha 1 km, tuman markazigacha 27 km.
Aholisi
Aholisi - 1568 kishi.
Issiq elitishi
Issiq elitishi - tashqi muhitning yuqori temperaturasi taʼsirida badanning qizib ketishidan kelib chikadigan kasallik. yozda, saratonda yoki is-siq binoda uzok, ishlaganda I. e. mumkin. Ter bezlarining sust ishlashi, organizmning suvsizlanishi, suv ichish maromini buzish va b. sabablar bilan ter chiqmasligi yoki havoning juda nam boʻlishi, namni oʻtkazmaydigan kiyim kiyish va sh. k. natijasida badandan ter bemalol bugʻlanib ketmasligidan boʻladi (qarang Termoregulyasiya). Issiqqa har kim har xil chidaydi, buning ustiga biror kasallik bilan ogʻrib oʻtishdan keyin, ich ketganda, bezgak tutganda, spirtli ichimliklar ichganda va shunga oʻxshash hollarda odamning issiqqa chidami oʻzgarishi mumkin. Qalqonsimon bez, yurak-tomir kasalliklari boʻlgan, semirib ketgan kishilar boshqa kishilarga nisbatan tezroq qiziydi. Ayniqsa, yangi tugʻilgan va goʻdak bolalar salga qizib ketadi. Organizm qizib ketganda gavda temperaturasi avvaliga sekinlik bilan koʻtariladi, keyin tobora tez oshadi. Odam gavdasi qizib ketganda darmoni qurib, baʼzan boshi aylanadi. Zoʻr berib terlash natijasida organizmdan koʻp suv va tuz chiqib ketadi. Toʻqimalarda suv kamayishi tufayli ter va siydik kam chiqadi, qon quyuklashib, tomirlarda qon harakati qiyinlashadi, toʻqimalar kislorodga yolchimaydi, shuning oqibatida bosh miya faoliyati buziladi. I. e. toʻsatdan boshlanadi: gavda temperaturasi 42—43° gacha koʻtariladi, bosh, orqa, oyoklar ogʻriydi, baʼzan koʻngil aynib, odam qusadi, ich ketadi, yuz qizaradi va kerkadi, nafas olish va tomir urishi tezlashadi. Issiq qattiq elitganda hushsizlik, tirishish hollari kuzatiladi, koʻz qorachiqlari kengayadi, ular yorugʻdan taʼsirlanmaydi, badan koʻkarib qoladi, baʼzan talvasa tutadi. Tez yordam: issiq elitgan kishini salqin joyga yotqizib, kiyimini yechish, badaniga sovuq suv sepib, orom berish, fiziologik eritma quyish, sunʼiy nafas oldirish, kislorodga yolchitish, yurak faoliyatini yaxshilaydigan dorilar berish va darhol vrachga murojaat qilish zarur (yana qaranf Oftob urishi). Oldini olish: issiq binolarni shamollatish (ventilyasiya yoki konditsioner yordamida), yengil kiyim kiyish, ustdan sovuq suv quyib, tanani savitish, issiq sexda ishlaganda gazli shoʻrtang suv yoki meva sharbati, ayniqsa olcha suvi ichish kerak. Suv ichish rejimiga rioya qilinsa va ter bemalol bugʻlanib tursa, odam 50—60° temperatura chidaydi (organizmga ziyon yetmaydi). Issiq iqdimga yoki issiq joyda ishlashga asta-sekin moslashuv (adaptatsiya) ning ahamiyati katta.
Nodirjon Abduvaliev
Boigrafiyasi
Nodirjon Abduvaliev 1987-yil 6-yanvarda Toshkent viloyatining Bo'ka tumanida tugʻilgan. 2009-yilda O'zbekiston davlat san'at institutini aktyorlik fakultetini tugatgan. U oʻz faoliyatini 2009-yilda "Taraqqiyot" telekanalining Andijon viloyati rejissorlik boʻlimi boshligʻi sifatida boshlagan.
2012—2014-yillarda. - Effect Media MChJ xodimi.
2014—2015-yillarda. - Toshkent viloyati, Boʻka tumani, "Chigʻatoy" Madaniyat va dam olish markazi direktori.
2015—2016-yillarda. - Toshkent viloyati Boʻka tumani aholisi madaniyati va boʻsh vaqtlarini oʻtkazish markazi direktori.
2018-yilda u Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasida malaka oshirish kurslaridan oʻtdi.
2019-yildan 2020-yilgacha Toshkent viloyati madaniyat boshqarmasi boshligʻi lavozimida ishlagan.
2020-yildan buyon Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati. U Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qoʻmitasining aʼzosi.
Do'stona suzuvchilar
thumb| [[Ummonshunoslik|Okeanograf Kertis Ebbesmeyer flotsam bilan (shu jumladan baʼzi doʻstona suzuvchilar) okean oqimlarini kuzatish uchun kuzatmoqda.]] Freindly Floatees — The First Years Inc. tomonidan sotiladigan plastik kauchuk oʻrdaklar va flotsam harakati asosida okean oqimlarini modellashtirgan okeanograf Kertis Ebbesmeyerning ishi bilan mashhur.Ebbesmeyer 1992-yilda Tinch okeaniga yuvilgan 28 800 doʻstona suzuvchilar sariq oʻrdaklar, qizil qunduzlar, koʻk toshbaqalar va yashil qurbaqalar partiyasining harakatlarini oʻrgandi. Baʼzi oʻyinchoqlar Gavayi kabi Tinch okeani qirgʻoqlari boʻylab qoʻndi.Boshqalar esa 27,000 km dan ortiq masofani bosib oʻtishgan, Titanik cho‘kib ketgan joy ustida suzib yurdi va o‘n besh yil o‘tib,2007 yilda AQShning Sharqiy dengiziga, shuningdek,Britaniya va Irlandiya qirg‘oqlariga yetib borgunga qadar Arktika muzlarida muzlab yillar o‘tkazdi.
Xitoyda The First Years Inc. uchun ishlab chiqarilgan Friendly Floatee oʻyinchoqlarining partiyasi Gonkongdan Evergreen Ever Laurel konteyner kemasida, Tacoma, Vashingtonga yoʻl oldi. 1992-yil 10 yanvarda Shimoliy Tinch okeanida Xalqaro sana chizigʻiga yaqin boʻlgan boʻron paytida, oʻn ikkita 12 m intermodal konteyner suv ostida yuvildi. Ushbu konteynerlardan birida 28 800 Floatees, bolalar uchun hammom oʻyinchogʻi boʻlib, uning turli xil shakllari mavjud: qizil qunduzlar, yashil qurbaqalar, koʻk toshbaqalar va sariq oʻrdaklar.Bir vaqtning oʻzida konteyner ochildi (ehtimol, u boshqa konteynerlar yoki kemaning oʻzi bilan toʻqnashgani uchun) va Floatees qoʻyib yuborildi. Har bir oʻyinchoq qoʻllab-quvvatlovchi kartaga biriktirilgan karton korpusga oʻrnatilgan boʻlsa-da, keyingi sinovlar shuni koʻrsatdiki, karton dengiz suvida tezda parchalanib, Floatees qochishga imkon berdi. Koʻpgina hammom oʻyinchoqlaridan farqli oʻlaroq, „Friendly Floatees“ ning teshiklari yoʻq, shuning uchun ular suvga kirmaydi.
Okeanograflar oʻzlari ishlab chiqqan modellardan foydalanib, 1996 yilda Vashington shtatida oʻyinchoqlarning keyingi qulashini toʻgʻri bashorat qilishdi va qolgan Floateesning koʻpchiligi Alyaskaga, gʻarbga Yaponiyaga, Alyaskaga qaytib, keyin Bering orqali shimolga suzib ketishlarini taxmin qilishdi. Boʻgʻozdan oʻting va Arktika muziga tushib qoling. Muz bilan qutb boʻylab sekin harakatlanib, ular oʻyinchoqlar Shimoliy Atlantikaga etib borishi uchun besh yoki olti yil kerak boʻladi, u erda muz eriydi va ularni qoʻyib yuboradi. 2003-yil iyul-dekabr oylari orasida The First Years Inc.Nyu-England,Kanada yoki Islandiyada Floatee-ni qaytarib olgan har bir kishiga 100 AQSh dollari miqdorida jamgʻarma obligatsiyasini taklif qildi. 2004 yilda oldingi uch yilga qaraganda koʻproq oʻyinchoqlar topilgan.Biroq, shunga qaramay, bu oʻyinchoqlarning koʻpi 2007 yilda Grenlandiyadan oʻtib sharqqa qarab ketib, Birlashgan Qirollikning janubi-gʻarbiy qirgʻoqlariga tushishi taxmin qilingan edi. 2007-yil iyul oyda nafaqadagi oʻqituvchi Devon qirgʻogʻida plastik oʻrdak topdi va ingliz gazetalari Floatees kela boshlaganini notoʻgʻri eʼlon qildi.Ammo voqeani buzgandan keyingi kun,Western Morning News, mahalliy Devon gazetasi, Sautgemptondagi Milliy okeanografiya markazidan doktor Saymon Boxall oʻyinchoqni tekshirib koʻrgan va oʻrdak aslida Floatee emasligini aniqlagan.
Quyosh va dengiz suvi bilan oqartirilgan oʻrdaklar va qunduzlar oqarib ketgan, ammo toshbaqalar va qurbaqalar oʻzlarining asl ranglarini saqlab qolishgan.
Meros
Kamida ikkita bolalar kitobi Floatees tomonidan ilhomlantirilgan. 1997 yilda Clarion Books Ducky (ISBN 0-395-75185-3),Eve Bunting tomonidan yozilgan va Kaldekott medali sovrindori Devid Visnevski tomonidan tasvirlangan.Hans Kristian Andersen mukofoti sovrindori Erik Karl 10 ta kichik kauchuk oʻrdakni yozgan (Harper Kollinz 2005,ISBN 978-0-00-720242-3).
2011-yilda Donovan Xon „ Moby-Duck: Dengizda yoʻqolgan 28 800 ta vanna oʻyinchoqlari va sohilchilar, okeanologlar, ekologlar va ahmoqlarning, shu jumladan ularni izlagan muallifning haqiqiy hikoyasi“ kitobini nashr etdi (Viking,ISBN 978-0-670-02219-9)
2014-yil 20-iyun kuni Disney Channel va Disney Junior Kanada-Amerika animatsion telefilmi boʻlgan" Omadli oʻrdak „ni efirga uzatdi.
Shoir Key Miller oʻzining 2014 yilgi “Kartograf Sionga yoʻl xaritasini koʻrsatishga harakat qiladi" sheʼriy toʻplamida doʻstona suzuvchilarga sheʼr bagʻishlaydi.: „ 28 000 kauchuk oʻrdakning uzoq va uzoq sayohatini hisobga olgan holda“.
Asfaltenlar
Asfaltenlar –  qattiq erimaydigan geterotsiklik birikmalar bo‘lib, molekulyar massasi 1500 dan 10000 gacha, zichligi 1000 kg/m3 dan ortiq. Asfaltenlar bog‘lovchi materiallarning issiqqa bardoshliligini, qovushqoqligini va qayishqoqligini belgilaydi.
Abbosbek Jumaqulov
Abbosbek Jumaqulov Faxriddin oʻgʻli (1999 — yil 1-iyun, Qashqadaryo viloyati, Oʻzbekiston) — oʻzbek futbolchisi, „Bunyodkor-2“ klubi yarim himoyachisi.
Dinamo (Samarqand)
2018-yilda Samarqandning „Dinamo“ jamoasida oʻynagan. Pro-ligada asosiy tarkibdagi debyutini 2018-yilning 21-iyun kuni „Mashal“ klubiga qarshi o‘tkazdi. U klubning asosiy tarkibida 2 ta oʻyin oʻtkazgan.
Bunyodkor
2019-yilda „Bunyodkor“ klubining yoshlar jamoasida o‘ynagan.
Buxoro
2020-yilda Oʻzbekiston Superligasida oʻynagan. U chempionatdagi debyutini 2020-yil 28-fevral kuni „Qo‘qon 1912“ klubiga qarshi o‘yinda o‘tkazdi. U klub safida 6 ta oʻyin oʻtkazgan va oʻyinlar oxirida zaxiradan maydonga tushgan. U maydonga oʻng qanot himoyachisi va qanot himoyachisi sifatida kirdi.
Bunyodkor-2
2021-yilda Birinchi ligada oʻynaydigan „Bunyodkor-2 “ farm klubiga yoʻl oldi. U klubdagi debyutini 2021-yil 11-aprel kuni „ Lokomotiv“ BFK klubiga qarshi o‘yinda o‘tkazdi va o‘yinning 32-daqiqasida penaltidan o‘zining birinchi golini kiritdi. Jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylandi. Debyut mavsumida u 20 ta uchrashuvda maydonga tushib, 4 ta gol urgan.
Energetik-BGU
2022-yilning mart oyida u Belarusning Energetik-BGU klubiga ijaraga oʻtdi. U 2022-yil 29-may kuni Premer-ligada „Slaviya Mozir“ga qarshi o‘yinda klub safida debyut qildi, 82-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi va 84-daqiqada Mozir klubining jarima maydonchasida qoidabuzarlik ishladi. shundan soʻng uning jamoadoshi Abduqodir Xusanov penaltini aniq amalga oshirdi. 2022-yil iyul oyi oxirida u klubni tark etdi.
Pilar Zeta
Pilar Zeta — argentinalik multimedia rassomi, grafik dizayneri va kreativ direktori, hozirda Qoʻshma Shtatlarda istiqomat qiladi. U oʻzining syurrealist albomi muqovalari, mistik-futurizm sanʼati va Britaniyaning Coldplay rok guruhi bilan uzoq muddatli hamkorligi bilan mashhur boʻlib, sakkizinchi " Herday Life " albomidagi ishi tufayli 63-Gremmi mukofotlari uchun eng yaxshi yozuvlar toʻplami nominatsiyasiga ham nomzod boʻlgan. 2021-yilda u Mayamidagi Art Bazelda Faena sanʼati uchun koʻrishlar zali instalyasiyasini yaratdi.
Yoshligi
Pilar Zeta Argentinaning Buenos-Ayres shahrida tugʻilib oʻsgan. Olti yoshidan boshlab, u rasm chizish va rasm chizish bilan shugʻullanib, u sanʼatni ifoda vositasi sifatida koʻrgan.Otasi uni sanʼat muzeylariga olib borardi, u yerda u „ranglar va uslublar bilan toʻlib-toshganini“ eslaydi, shuningdek, uyda koʻrganlarini qayta tiklashdan hayajonlanadi. Yoshligida Zeta onasi tomonidan Indigo bolalar falsafasi bilan tanishgan, bu esa uni kosmologiya, metafizika va keyinchalik meditatsiya bilan qiziqtirgan. U 1960-yillarda Pink Floyd, Led Zeppelin va Alan Parsons loyihasi kabi rok-guruhlar bilan akasi tomonidan tanishtirilib, guruhlarning psixik albomi muqovalariga eʼtibor qaratgan. Oʻzining ilk oʻsmirlik davrida Zeta Corel Draw va Photoshop kabi dasturlardan foydalanuvchi boʻlib, „Men maktabga borishni boshlaganimdan soʻng, mening eng sevimli fanim kompyuter edi [4] deb tushuntirdi... ] Bundan tashqari, men har doim kitoblarni, ayniqsa muqovalarini juda yaxshi koʻrganman, ularga soatlab tikilib turardim. Men har doim rassom boʻlishimni bilardim.“
Dastlabki yillar
Oʻn toʻqqiz yoshida Argentinani tark etib, Zeta AQShga chet el almashinuvi boʻyicha talaba sifatida koʻchib oʻtdi. Bir yil ichida u rasmiy oʻrta maʼlumotga ega boʻlmaganiga qaramay, grafik dizayner sifatida ishga qabul qilindi. Mayamida u tez orada mahalliy EDM sahnasida musiqachilar va promouterlar uchun sanʼat asarlarini loyihalashni boshladi. 2009-yilda u Mayamidan Berlinga koʻchib oʻtdi va u yerda, London va Moskvada oʻz sanʼatini namoyish etdi. Oʻshandan beri uning asarlari Groove Magazine, Vogue, Flaunt, L’Officiel, va boshqa koʻplab nashrlarda koʻrib chiqildi.
Coldplay bilan hamkorlik
2015-yil davomida Zeta ishi Coldplay ijodiy direktori Fil Xarvi tomonidan uchragan. U guruhning shu yilning dekabr oyida chiqadigan " A Head Full of Dreams " yettinchi studiyaviy albomi uchun asarni buyurtma qildi. U Londondagi studiyada ular bilan hamkorlikda guruhning har bir aʼzosining bolalikdagi tasvirlari bilan uch metrli qoʻlda ishlangan kollaj yasadi. Keyin uning kaleydoskop versiyasi albom qopqogʻi sifatida ishlatilgan, shu jumladan oʻrtada oʻzi tomonidan yaratilgan hayot gulining rangli versiyasi. Zeta oxir-oqibat ular bilan uzoq muddatli hamkorlikni, jumladan, 63-Gremmi mukofotlarida eng yaxshi yozuvlar toʻplami nominatsiyasiga nomzod boʻlgan 2019-yilgi " Kundalik hayot " filmining badiiy yoʻnalishini, shuningdek, 2021-yilgi " Sferalar musiqasi " asari va toʻplamini oʻrnatadi. 2017-yildan beri u boshqa yirik sanʼatkorlar bilan ham ishlagan, masalan, Keti Perrining „Guvoh: Tur“da „Oʻsmirning orzusi“ jonli ijrosi, Kamila Kabelloning „Donʼt Go“ qoʻshigʻi va musiqiy video rejissorning vizual dizayni. Yana Lil Nas Xning Montero uchun toʻplami.
Koʻrishlar zali
2021-yilda Zeta Faena Art tomonidan Mayamidagi sanʼat haftaligida Faena mehmonxonasida keng koʻlamli oʻrnatishni amalga oshirish uchun topshirildi. Hall of Visions nomi ostida, saytga xos sanʼat asari Regia jurnaliga koʻra, qayta tugʻilish va amalga oshirish ramzi sifatida yorilgan tuxumni tasvirlaydigan Hatch nomli haykalga ega. U bu asarni Art Deco tarixiga hurmat sifatida taʼrifladi va „bu odamlar oʻz Vision bilan bogʻlanish uchun portal boʻlishi uchun moʻljallangan“. Klarin oʻrnatishni „maʼbadga oʻxshash mehmonxonaga qoʻngʻiroq qilish“ boʻlishi mumkin boʻlgan „zafar kamonlari“ uchun maqtadi. Bu tadbirning eng koʻp suratga olingan sanʼat asarlaridan biri boʻlib, Aorist bilan hamkorlikda NFT sifatida ham chiqarilgan.
Sanʼat asari
Zetaning ijodiga uning tarbiyasi va Qadimgi Misr, kosmologiya va metafizikaga boʻlgan qiziqishi katta taʼsir koʻrsatgan. Vogue jurnaliga intervyu berganida, u buni „rangli“, „retro-futuristik“ va „boshqa dunyo“ deb taʼriflab, „bu parallel koinotga oʻxshaydi“ degan xulosaga keldi. Flauntning soʻzlariga koʻra, uning asarlari „pastel postmodernistik estetika“ bilan ajralib turadi va „kosmos boʻylab sayohat boʻlishi mumkin“. Zeta oʻz ishida bir nechta vositalardan ham foydalanadi, baʼzan oʻz sanʼatini chizadi va skanerlaydi yoki kollajlar uchun buyum bozorlaridagi fotosuratlar va eski kitoblardan foydalanadi, oʻz resurslarini shakllardan teksturalargacha yaratadi: "Men ularni Illustratorda chizaman yoki Cinema 4Dda yarataman. va keyin ularni Photoshopga oʻtkazing ".
Musiqasi
Uning musiqiy uslubi haqida soʻralganda, Zeta postmodern mebellarga boʻlgan ishtiyoqi tufayli shakllanganini aytib oʻtdi: „Musiqa chalayotganimizda men uyimni qayta bezashga harakat qilardim. Bu chiziqlarning barchasi kesib oʻtdi va bir muncha vaqt oʻtgach, bizda albom uchun barcha qoʻshiqlar bor edi va badiiy asar yaratish juda oson edi, chunki bu uning bir qismi edi. 2018-yilda u oʻzining “Haqiqat lahzalari" debyut yozuvini chiqardi. Jimmi Edgar bilan hamkorlikda ishlab chiqarilgan u yapon musiqachisi Haruomi Xosono va Art of Noise sintez guruhidan ilhomlanib, uning sanʼat, musiqa va kiyim-kechaklarni bir-biriga moslashtirish istagini qondirishga harakat qiladi.
Gipertonik eritmalar
Gipertonik eritmalar - osmotik bosimi odam, hayvon va oʻsimlik hujayralari ichidagi suyuqlikning osmotik bosimidan yuqori eritmalar. G. e. mikrobga qarshi taʼsir etganda toʻqimalar, jumladan, ayrim hujayralar (mikroblar) suvini yoʻqotib, bujmayib qoladi (qarang Plazmoliz) va ularning hayot faoliyati keskin pasayadi. G. e. gipotonik eritmalar va izotonik eritmalar bilan birga tirik toʻqima va hujayralardagi osmotik bosimni oʻlchash uchun qoʻllaniladi. Goʻsht, baliq va sabzavot mahsulotlari tuzlanganda osh tuzi G. e.i konservalovchi taʼsir koʻrsatadi. Yalligʻlanish jarayonlarini tuzatishda ham G.e.dan foydalaniladi.
Sankt-Peterburgdagi qozoqlar
Aholi
Qozoqlar diaspora sifatida Sovet davrida shakllana boshlagan va ittifoq parchalangunga qadar asta-sekin oʻsib bordi, shundan soʻng koʻplab qozoqlar shaharni tark etishdi. Bugungi kunda diaspora yana asta-sekin oʻsib bormoqda
Tarixi
1989-yilda shaharda birinchi marta milliy madaniyat elementlarini tashkil etuvchi va qoʻllab-quvvatlovchi „Ata-Meken“ milliy jamiyati tashkil etildi. .
Hozirgi vaqtda
Nisbatan keng tarqalgan eʼtiqoddan farqli oʻlaroq, qozoqlar Sankt-Peterburgga oʻzbeklar yoki tojiklar kabi mehmon ishchi sifatida bormaydilar, lekin, qoida tariqasida, tadbirkorlar, investorlar yoki bilim xodimlaridir. Sankt-Peterburgda yashovchi qozoq, qoida tariqasida, rus tilini yaxshi biladi. Ularning koʻpchiligi shaharda nufuzli lavozimlarni egallaydi, masalan, Murat Sataev Shimoliy-Gʻarbiy mintaqadagi Sberbank Lizing kompaniyasining rahbari. Azurget Shaukenboeva-Davlat qutb akademiyasi asoschisi va birinchi rektori,Karim Sarsenov-polkovnik, IIV fakulteti boshligʻi va boshqalar.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Sariqamish soyligi
Sariqamish soyligi, Sariqamish botigʻi — Oʻrta Osiyodagi choʻl iqlimli berk botiq. Ustyurt platosi va Qoraqum choʻli orasida (Turkmanistonda, shimoli-gʻarbiy qismi Qoraqalpogʻiston Respublikasida). Uz. 125 km, eni 90 km. Eng chuqur joyi dengiz sathidan 38 m past. Markaziy qismida taxirshoʻr Sariqamish koʻli joylashgan. Sariqamish soyligi oval shaklda boʻlib, qad. koʻl choʻkindilaridan tarkib topgan va usti shoʻrxok hamda shamolda toʻzuvchi qum bilan qoplangan. Baʼzan, Amudaryo suvi quyilgan davrlarda Sariqamish soyligi koʻlga aylangan. Amudaryo qayta Orol dengiziga quyilganda Sariqamish soyligi yana qurigan. Neogen oxirida, yuqori toʻrtlamchi davrda (sathi 58 m), 14— 16-asrlarda (sathi 50–62 m) koʻl boʻlgan. Oxirgi marta Amudaryo 1878-yil yozida soylikka yetib kelgan. 1971-yil Daryoliq orqali soylikka suv kelgan va maydoni 1000 km² dan ortiq, suv hajmi 12 km³, chuq. 30 m keladigan koʻl hosil boʻlgan.
Baliqlardan qoʻrqish
Baliqdan qoʻrqish yoki ixtiofobiya baliq isteʼmol qilish qoʻrquvi, xom baliqqa tegmaslik yoki oʻlik baliqdan qoʻrqish kabi madaniy hodisalardan tortib, irratsional qoʻrquvgacha (oʻziga xos fobiya) barcha holatlarni oʻz ichiga oladi. Selakofobiya yoki galeofobiya, akula va boshqa yirtqich baliqlardan qoʻrqish xissini ifodalaydi. thumb|Kit akula AdF
Etimologiya
Ixtiyofobiya atamasi yunoncha ἰχthῦs — ichthus, „baliq“ va phosbos — fobos, „qoʻrquv“ degan maʼnoni anglatadi. . Galeofobiya yunoncha galeos — galeos, „kichik akula“ soʻzidan kelib chiqqan.
Fobiya
Ixtyofobiya "Psychology: An International Perspective" kitobida „gʻayrioddiy“ oʻziga xos fobiya sifatida tasvirlangan. Ixtiyofobiyaning ikkala alomatlari ham, davolari ham boshqa fobiyalarniki bilan deyarli bir xil.
Amerikalik psixolog Jon Brodes Uotson, bixeviorizmdagi mashhur uslub, psixologiya boʻyicha koʻplab kitoblarda keltirilgan misollarni, chaqaloqdagi oltin baliqdan shartli qoʻrqish va hozirda bosqichma — bosqich taʼsir qilish terapiyasi deb ataladigan qoʻrquvni bartaraf etish usulini quyidagicha tasvirlaydi: "Bu qo'rquvdan qutilishning boshqa usulini sinab ko'ring. Baliqdan qo‘rqmaydigan to‘rt yoshli akasi Akvarium yoniga kelib, qo‘llarini idishga solib, baliq tutsin. Qo'rqmas bolaning bu zararsiz hayvonlar bilan o'ynayotganini ko'rishning chaqaloqdagi qo'rquvni kamaytirmasligi ham mumkin. Biroq, keling, ushbu oddiy usulni sinab ko'raylik. Bolani ovqatlanish vaqtida o'n yoki o'n ikki fut uzunlikdagi stolning bir chetiga qo'ying va baliq idishini stolning eng chekka boshqa chetiga olib boring va akvarium qopqog'ini yoping. Uning oldiga ovqat qo'yish bilanoq, idishdagi qopqoqni olib tashlang. Agar bezovtalik yuzaga kelsa, oraliq masofani uzaytiring va idishni uzoqroqqa qo'ying, shunda hech qanday bezovtalik paydo bo'lmaydi. Ovqatlanish an'anaviy tarzda sodir bo'ladi va ovqat hazm qilish jarayonida noqulayliklar kuzatilmaydi. Ertasi kuni protsedurani takrorlang, lekin idishni biroz yaqinroqqa joylashtiring. To'rt yoki besh kun ichida idishni ozginadan to'g'ridan-to'g'ri ovqat yonigacha olib kelish mumkin. Keyin kichkina shisha idishni oling, uni suv bilan to'ldiring. Idishni avvaliga boladan nariroqqa qo'ying va keyingi ovqatlanish vaqtida uni bolaga yaqinlashtiring. Yana uch-to'rt kundan keyin kichik shisha idishni sut solingan idish bilan birga stolga qo'yish mumkin. Bola tug'ilishiga yaqin paydo bo'lgan qo'rquv mashg'ulotlar orqali haydab chiqariladi, bu holat doimiy saqlanib qoladi."
Aksincha, radikal taʼsir qilish terapiyasi 2007-yilda "The Panic Room" hujjatli filmida „hayotga taʼsir qiladigan“ baliq fobiyasi boʻlgan odamni davolash uchun bu usul muvaffaqiyatli qoʻllanilganligi koʻrsatib beriladi.
Madaniy hodisa
Tarixiy jihatdan navaxo xalqi baliqdan nafratlanganligi sababli ixtiyofobik deb taʼriflangan. Biroq, bu keyinchalik psixologik holat emas, balki suv hayvonlariga nisbatan madaniy yoki afsonaviy nafrat ekanligi tasdiqlandi.
Baliqni isteʼmol qilishdan qoʻrqish
Amerika Tibbiyot Assotsiatsiyasi jurnali simob singari ifloslantiruvchi moddalardan qoʻrquvchilar orasida baliq isteʼmol qilish qoʻrquviga bagʻishlangan tadqiqot soʻrovnomalarini oʻtkazdi va bu xususdagi maqolani ham nashr etdi.
Gipertoniya
Gipertoniya (giper... va yun. tonos — taranglik) — aʼzo va toʻqimalar tonusi (tarangligi)ning ortishi. Mayda arteriyalar tonusining ortishi natijasida qon bosimining koʻtarilishi gipertoniya deb ataladi. Gipertoniya kasalligi, nefrit va b.ning asosiy belgisi.
Moviy masjid (Yerevan)
Moviy masjid — XVIII asr Armanistonning Yerevan shahridagi fors shia masjidi. Uni qurish vazifasi Eron Erivan xonligi xoni Husayn Alixon tomonidan topshirilgan. Bu Yerevan markazidagi eng qadimgi ishootlaridan biri va shaharning Eron davridagi eng muhim tuzilmasidir. Bu masjid XIX asrda Yerevandagi sakkizta masjidning eng kattasi hisoblanar edi va bugungi kunda Armanistondagi yagona qadimiy masjiddir.
Nomlanishi
HFB Lynch va Luidji Villari kabi rus, gʻarbiy yevropadan tashrif buyuruvchilar masjidni Gok Jomi (Gok Djami, Gök Cami) deb atashgan, bu turkchadan tarjimada „ koʻk osmon masjidi“ degan maʼnoni anglatadi. U arman tilida Կապույտ մզկիթ, Kapuyt mzkit' „Ko‘k masjid“ nomi bilan tanilgan, garchi baʼzan Գյոյ մզկթ, Gyoy mzkit՛ ham ishlatiladi. Fors tilida " Masjid-i Juma „ yoki “Jomi-i Shahr " nomi bilan mashhur.
Tarixi
thumb| Yerevandagi Moviy masjid, hovlidagi namozxonaning koʻrinishi (F. Sarre surati, 1897 yil) thumb| Moviy masjid, Panos Terlemezyan, 1917-yil
Dastlabki tarixi
Masjid 1765-1766 (hijriy 1179)yillarda Forsning Afsharidlar sulolasi davridagi Erivan xonligi hukmdori Husayn (Husayn) Alixon tomonidan, masjid shahar aholisining asosan juma kuni foydalanishi uchun qurilgan. Masjid Rossiya boshqaruvi ostida 1887—1888 (hijriy 1305) yillar atrofida koshinlar bilan toʻla taʼmirlandi. Masjid 1907—1910-yillarda yana qayta rekonstruksiya qilingan.
Masjid 1827-yilda ruslar tomonidan bosib olinganida Yerevanda faoliyat koʻrsatgan sakkiz masjidning eng kattasi edi.
1890-yillarda Erivanga tashrif buyurgan HFB Linch shunday deb yozgan edi: „Masjid meʼmorchiligida juda ajoyib narsa yoʻq, lekin saroyning shimoliy tomonidagi kichikroq binoning shiftini bezab turgan gulli rasmlar juda katta ahamiyatga ega“. Italiyalik diplomat va tarixchi Luidji Vilyari oʻzining 1906-yilda chop etilgan "Kavkazda olov va qilich" nomli kitobida masjid haqida batafsil maʼlumot bergan. Uning yozishicha, „Gok Djami“ deb nomlangan buyuk masjid masjiddan ham koʻproq narsadir, u bir necha ibodat joylari va bir qancha hujralar, maktablar va musulmon diniy ishlarining idoralarini oʻz ichiga olgan katta majmuadir. Bu juda qadimiy emas, lekin juda ham chiroyli. Britannica Encyclopædia (1911) masjidni „shahardagi eng yaxshi bino“ deb taʼriflagan. Masjidning minorasi 24 m, XIX asr Yerevandagi eng baland inshoot hisoblanadi.
Sobiq Ittifoq davrida
Armanistonda sovet hokimiyati oʻrnatilgandan keyin masjid oʻz vazifasini bajarmay qoʻygan. Masjidning kirish va chiqish eshiklari sezilarli darajada oʻzgartirildi. Minoraning o‘ng tomonidagi janub tarafdagi asosiy darvoza yopib qo‘yilgan. Gʻarbiy darvoza turargoh majmuasiga kiritilgan va kirish joyi sifatida tanib boʻlmaydigan ahvolga kelib qolgan. Shimoliy tomondagi kirish yagona kirish joyiga aylandi. Unga kirish mumkin boʻlgan eshik Mashtots prospektidan koʻrinadi. Aleksandr Tamanyanning 1924-yildagi Yerevan bosh rejasidan boshlab, masjid koʻcha sathidan ikki metrdan koʻproq pastda joylashgan boʻlib, bu tashrif buyuruvchilardan bir necha zinapoyadan pastga tushishni talab qiladi.
Masjid 1920-yillarning oʻrtalarida diniy muassasa sifatida faoliyatini toʻxtatdi. Uning hovlisi arman rassomlari, yozuvchilari, shoirlari va ziyolilari uchun ijodiy maydonga aylandi, sotsialistik Armaniston uchun yangi madaniy va estetik tartib yaratishga yordam berdi. Hovli katta qarag‘ay va chinorlar bilan himoyalangan va shu tariqa issiq va chang shaharni soyali panoh bilan taʼminlagan. Hovlida choyxona joylashgan bo‘lib, u ziyolilar yig‘inlari markaziga aylangan. Yigishe Charents, Martiros Saryan, Aksel Bakunts uning doimiy tashrif buyuruvchilari edi. Chet ellik mehmonlar orasida arman-amerikalik yozuvchi Uilyam Saroyan, rus yahudiy shoiri Osip Mandelstam, rus yozuvchisi Andrey Beliy va boshqalar bor edi. Mahalliy rassomlar „hovlidan koʻrgazmalar va yangi sotsialistik maʼnaviyat laboratoriyasi“ sifatida foydalanganlar. Eronning Armanistondagi elchixonasi Madaniyat markazi maslahatchisi Seyid Husayn Tabatabai masjid qator arman ziyolilari, xususan Charentsning saʼy-harakatlari bilan saqlanib qolganini taʼkidladi.
1930-yillarda masjidda dastlab ateyistik muzey, keyin esa antifashizm muzeyi tashkil etilgan. 1936-yildan Sovet Ittifoqi parchalangunga qadar masjidda Tabiat fanlari muzeyi joylashgan boʻlib, u asosiy ibodatxona ichidagi planetariy va Yerevan tarixi muzeyini oʻz ichiga olgan. thumb| Masjidning asosiy kirish eshigidagi naqshlar Mashtots prospektidan.
Mustaqillik davrlarida
1980-yillarning oxirida, Togʻli Qorabogʻ mojarosi paytlari masjid hech qanday zarar koʻrmagan, chunki u ozarbayjonning emas, balki forsiy hududlarga qarashli deb hisoblangan. bundan tashqari unda shahar tarixi muzeyi joylashgan edi.
1991-yil fevral oyida shahar hokimiyati va Eron delegatsiyasi oʻrtasida masjidni tiklash boʻyicha dastlabki kelishuvga erishildi. Masjid 1994-1998-yillarda kapital taʼmirdan oʻtkazildi. Shahar hokimiyati 1995-yil 13-oktabrda masjiddan foydalanish huquqini rasman Eronga topshirdi. Taʼmirlash ishlari uchun Eron hukumati 1 milliard Eron rial (1 million dollardan ortiq) mablagʻ ajratdi. Masjid 1996-yilda diniy muassasa sifatida qayta ochildi. Bredi Kisling restavratsiyani „tarkibiy jihatdan zarur, ammo estetik jihatdan noaniq“ deb taʼrifladi.
Yana bir rekonstruksiya 2009-2011 yillarda amalga oshirildi. thumb| Hovli va gumbaz tasviri
Bugungi koʻrinishi
Moviy masjid Armanistondagi yagona faol masjid boʻlib, musulmonlar soni ancha kam (812 dan 1000 kishigacha yoki umumiy aholining 0,03% ni tashkil qiladi).
Qayta tiklanganidan keyin ubino Armanistonda yashovchi eronliklar va Armanistonga tashrif buyuradigan eronlik sayyohlar uchun diniy va madaniy markazga aylandi. 2003-yilda jurnalist Tomas de Vaal masjiddagi yagona muntazam namozxonlar „Eron elchixonasining oʻnlab diplomatlari“ ekanligini taʼkidladi. Oradan oʻn yildan kamroq vaqt oʻtib, 2009-yilda " ArmeniaNow " gazetasi Yerevanda istiqomat qiluvchi 2000 ga yaqin eronlikdan 500 ga yaqini vaqti-vaqti bilan payshanba kunlari masjidga borishini yozgan. Masjid majmuasi ichidagi Eron madaniyat markazi fors tilini oʻrganishga intilayotgan yosh armanlarni oʻziga jalb qiladi. Majmua ichida 2014-yil oktabr oyida shoir Hofiz nomi bilan atalgan 8000 dan ortiq kitobdan iborat Fors kutubxonasi ochilgan edi.
2015-yil 10-dekabrdan Armaniston hukumati masjid majmuasini madaniyat markazi sifatida foydalanish uchun Eronning Armanistondagi elchixonasi vakillariga 99 yilga ijaraga berdi va hozirda ham bu shartnoma amalda. thumb| Gumbazning yaqinroq koʻrinishi thumb| Minoraning tashqi koʻrinishi