cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kvant mexanika
1913-yilda N. Bor yorugʻlikning kvantlar nazariyasini atomlarning tuzilishi masalasiga tatbiq qilib, atomdagi elektron shu atom yadrosining atrofida klassik mexanika qonunlariga boʻysunadigan aniq orbitalar boʻyicha harakat qilishini koʻrsatdi. Bunda orbitalarning har birida elektron aniq energiyali holatda, yaʼni barqaror holatda boʻlib, hech qanday nurlanish roʻy bermaydi (Bor postulatlari). Atomning nur yutishi yoki nur chiqarishi faqat elektronning bir orbitadan boshqa orbitaga oʻtishi bilan bogʻliq.
Bor nazariyasi eng sodda atom — vodorod atomining nurlanish xususiyatlarini tushuntirib bera oldi. Ammo murakkab atomlarga, molekulalarga bu nazariyani qoʻllashning iloji boʻlmadi.
1926-yilda E. Shryodinger zarralar harakatining toʻlqin nazariyasi ustida ishlab, moddiy zarralarning zarra va toʻlqin xususiyatlarini ifodalovchi tenglamani taklif qildi. Bu tenglama eng sodda atom — vodorod atomi masalasini aniq yechib berdi. Koʻp elektronli sistemalar uchun Shryodinger tenglamasi aniq yechilmaydi, bu yerda taqribiy yechish usullari (variatsion usul, Hartri — Fok usuli va boshqalar) ishlatiladi.
Maxambet (qishloq)
Tarixi
1963-yilgacha Jamanqala deb nomlanib, Baqsay tumanining markazi boʻlib keldi. 1963-yili Baqsay va Novobogat tumanlarini biriktirgandan keyin, Maxambet tumanining markazi boʻldi. Qishloqqa yaqin joyda Maxambet Oʻtemisulining qabri bor. Maxambet qishlogʻi orqali Atirau — Oʻral elektr tarmogʻi va Atirau — Inderbor — Samara neft quvuri oʻtadi
Kvant mexanika
Kvant mexanikada barcha zarralar korpuskulyar va toʻlqin xossalariga ega deb qaraladi; zotan bu xossalar bir-birini istisno qilmaydi, balki bir-birini toʻldiradi. Elektronlar, protonlar va boshqa zarralarning toʻlqin tabiati zarralar difraksiyasiga oid tajribalarda tasdiqlandi. Kvant mexanikada zarraning toʻlqin xususiyati toʻlqin funksiya (\Psi-funksiya) orqali bayon etiladi. Toʻlqin funksiya aslida statistik harakterga ega ekanligini birinchi boʻlib 1927-yilda M. Born aytdi. Toʻlqin funksiyaning statistik maʼnosi, yaʼni zarraning biror hajm birligida boʻlish ehtimolligi — toʻlqin funksiya modulining kvadrati |\Psi|^{2} bilan ifodalanadi. Demak, Kvant mexanikada zarraning holatini bir vaqtda aniq koordinata va impuls orqali ifodalash mumkin emas, u faqat toʻlqin funksiya orqaligina aniqlanadi. Zarraning koordinata bilan impulsi V. Geyzenberg tomonidan kashf etilgan noaniqliklar munosabatiga boʻysunadi.
Nisbiylik nazariyasini qoʻllab, Kvant mexanikani umumlashtirish natijasida relyativistik kvant mexanika paydo boʻldi. Kvant mexanikaning yaratilishi va rivojlanishida M. Born, P. Dirak, V. Pauli, E. Fermi, shuningdek, L. D. Landau va V. A. Fok kabi olimlarning ishlari muhim rol oʻynadi. Kvant mexanika yaratilishi yarimoʻtkazgichlar fizikasi va texnikasi, past temperaturalar fizikasi, kvant elektronika, yadro fizikasi va atom energetikasi, astrofizika va ayniqsa ohirgi yillarda kvant kompyuterlari va kvant informatikasi soxalarning tez rivojlanishiga sabab boʻldi.
Hoshim Sattarov
Hoshim Sattarov (1904-yil Namangan — 1938-yil Toshkent) — Ziyoli, shifokor. O‘zbek, maʼlumoti oliy. Toshkentda Tibbiyot institutini tashkil etilishida hissa qoʻshgan. Oʻzbekiston SSR Sogʻliqni saqlash Xalq komissarligida kadrlar bo‘limi mudiri. O‘zbekiston SSR Xalq komissarlar raisi o‘rinbosari.
Faoliyati
1904-yil Namangan shahrida kambagʻal dehqon oilasida tugʻilgan.
Oʻz K(b)B Markaziy komiteti qaroriga muvofiq Oʻzbekiston SSR Sogʻliqni saqlash Xalq komissarligida kadrlar bo‘limi mudiri etib tayinlangan. Bu lavozimda 1931-yil mayidan 1932-yilgacha ishlagan. 1932-yildan 1934-yilga qadar O‘zbekiston SSR Xalq komissarlar raisining o‘rinbosari, keyinchalik Toshkent tibbiyot instituti direktori vazifalarida ishlagan. Sovetlarning V qurultoyida O‘zSSR Markaziy ijroiya komiteti a‘zosi etib saylangan. 1935-yil ning 20-dekabriga kelib Oʻz SSR Markaziy Ijroiya komiteti va OʻzSSR Xalq komissarlari Soveti boshchiligida Toshkentda Tibbiyot instituti tashkil etiladi. Instututni tashkil etishdagi faol ishtiroki tufayli taqdirlangan. Partiya tozalovidan oʻtgan.
Oilasida 7 kishi: xotini, oʻgʻli, xotinining ikki singlisi va otasi. Yashash manzili Toshkent shahri, 1-may koʻchasi, 74-uy. SSSR Oliy sudi harbiy kollegiyasi sayyor sessiyasining 1938-yil 4-oktyabrdagi Toshkent yigʻilishida Sattarov Hoshim Ogʻaliqovich otishga hukm etilgan. VKP (b) siyosiy byurosi va shaxsan Stalin tomonidan maʼqullangan va kategoriyalarga ajratilgan qatagʻon qurbonlari roʻyxatiga kiritilgan. Sud hukmi shu kuni ijro etilgan. Partiya XX syezdidan keyin reabilitatsiya qilingan.
Kotsma
Kotsma — Estoniya gʻarbidagi Saare okrugi,Saaremaa cherkovidagi qishloq.
2017-yilda maʼmuriy islohotdan oldin qishloq Kihelkonna cherkovida edi.
Kvant evolyusiya
Kvant evolyusiya (lotincha: quantum -qancha) — yirik taksonlar (oila, turkum, sinf va b.)ning shakllanishida evolyusiyaning yuqori izchilligini tushuntiruvchi konsepsiya. K. e. konsepsiyasini Amerika paleontologi J. Simpson taklif etgan (1944). K. e. jarayonida organizmlarning boshlangʻich guruhi oʻzining avvalgi adaptiv zonaga moslashishini yoʻqotadi; soʻngra tezda noadaptiv holatni bosib oʻtib yangi adaptiv zonaga moslanuvchi kompleks belgilarni hosil qiladi yoki nobud boʻladi. K. e. konsepsiyasiga koʻpchilik olimlar shubha bilan qarab, organizm yashash joyining oraliq tiplaridan foydalanish orqali yangi muhitga asta-sekin moslashganligini tan olishadi.
Boskovitse
Maʼmuriy qismlari
Bačov, Hradkov, Mladkov va Vratikov qishloqlari Boskovitsening maʼmuriy qismidir.
Hududiy tuzulishi
Boskovitse Brno shahridan taxminan 33 km shimolda, Boskovitse boʻyi va Drahany togʻlari chegarasida joylashgan. Boskovitse suv ombori asosan shahar hududida joylashgan. Suv ombori Bella daryosi boʻyida joylashgan boʻlib, u shaharning sharqiy qismidan va hududning janubiy qismidan oqib oʻtadi.
Tarixi
thumb| Boskovitsa qal’asi Boskovitse, tahminan, 13-asrda bozor qishlogʻi sifatida tashkil etilgan. Boskovitse haqida birinchi yozma eslatma 1222-yilda, Bogemiya qiroli Ottokar I dalolatnomasida Boskovitse lord Jimram guvoh sifatida qayd etilgan. Boskovitsa qalʼasi haqida ilk bor 1313-yilda tilga olingan
Boskovitse Moraviyadagi eng yirik yahudiy jamoalaridan biriga ega edi. Boskovitseda yahudiylar haqida birinchi qaydlar 1343-yilga toʻgʻri keladi. 1454-yildan keyin Brnodan quvilgan koʻplab yahudiylar Boskovitsega kelishdi. 16-asrning birinchi yarmida yahudiylar jamoasi tashkil topdi. 1727-yilda shahardan ikkita darvoza bilan ajratilgan yopiq getto tashkil etilgan. 1848-yildan keyin Boskovitse yahudiy jamoasi oʻz meri bilan siyosiy mustaqil shaharga aylandi. 1857-yilda eng yuqori choʻqqisida bu erda 1800 dan ortiq yahudiy yashagan.
1918-yilgacha Boskovits-Boskovitse Avstriya monarxiyasining bir qismi boʻlgan (1867-yildagi kelishuvdan keyin Avstriya tomoni), xuddi shu nomdagi okrug boshligʻi, Moraviyadagi 34 Bezirkshauptmannschaftendan biri.
Iqtisodiyoti
Boskovice tikuv mashinalari ishlab chiqaruvchi Minerva Boskovice kompaniyasi bilan mashhur. U 1881-yilda tashkil etilgan. 1997-yilda Germaniyaning Dürkopp Adler kompaniyasi asosiy aktsiyadorga aylandi.
Transport
Boskovitse mahalliy ahamiyatga ega Velké Opatovice — Skalice nad Svitavou temir yoʻlida joylashgan.
Madaniyat
thumb| Sinagoga 1993-yildan beri shaharda Boskovitse festivali boʻlib oʻtadi, u “Yahudiy mahallasi uchun festival" deb nomlangan. Bu musiqa festivali boʻlib, u jamoatchilik eʼtiborini ushbu yodgorlik mavjudligiga qaratish va uni saqlab qolishga koʻmaklashishga qaratilgan.
2001-yildan 2010-yilgacha shaharda Moraviyadagi eng yirik raqs musiqasi festivali — Hradhouse festivali boʻlib oʻtdi.
Diqqatga sazovor joylar
Boskovitsedagi gotika qal’asi 13-asrda tashkil etilgan. 16-asr oʻrtalarida Uygʻonish davri uslubida qayta qurilgan. 18-asrning boshlarida bir nechta yordamchi binolar qoʻshildi, ammo u tez orada tashlab ketildi va 1830-yillarda qal’a shaharda binolar qurish uchun demontaj qilindi. Katta binodan qal’a saroyining tanasi saqlanib qolgan. Texnik yodgorlik 26 m chuqur quduq yogʻoch pedal gʻildiragi bilan ishlaydi, mamlakatdagi yagona funktsionaldir.
Boskovitse Château dastlab Dominikan monastiri boʻlib, 1819-1826-yillarda imperiya uslubidagi qarorgoh sifatida qayta qurilgan. U ingliz parki bilan oʻralgan. Chateau majmuasi 1826-1829-yillardagi katta neoklassik issiqxonani, oʻz turidagi noyob binoni va neogotik ot minish zalini oʻz ichiga oladi.
Yaqin atrofdagi manor qarorgohi 1729-1733-yillarda Ditrixshteynlar oilasining qarorgohi sifatida qurilgan. 1826-yildan keyin u manorning maʼmuriy binosi boʻlib xizmat qildi. Bugungi kunda bu oddiy barokko binosida Boskovitse viloyati muzeyi joylashgan. Manor qarorgohi yonida asl manor uyi joylashgan. U 17-asrda xoʻjalik binolari majmuasi sifatida qurilgan.
Shahar maydonidagi Buyuk Avliyo Jeyms cherkovi 1346-yilga tegishli. U 1493-1527-yillarda qayta qurilgan va koʻp marta taʼmirlangan, ammo asl tuzilishning bir nechta qismlari saqlanib qolgan. Maydonning ikkinchi diqqatga sazovor joyi — bu shahar hokimiyati. Uning hozirgi shakli 1567-yilda kech Uygʻonish davri rekonstruktsiyasidan. Uning uzunligi 41.5 m baland minora.
Paradela
Paradela Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lugo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 120 km2. Aholisi — 2091 kishi (2010).
Väkra
Väkra — Saaremaa orolida, Estoniyaning Saare okrugida joylashgan. Saaremaa cherkovidagi aholi yashamaydigan qishloq.
Astronomik punkt
Astronomik punkt – Astronomik kuzatishlardan kenglama va uzunlamasi hamda yoʻnaltirilgan predmet azimuti topilgan yer yuzasidagi nuqta. Baʼzi Astronomik punktlarda yuqoridagi u yoki bu parametr aniqlanmagan boʻlishi mumkin. Agar Astronomik punkt triangulyatsion punkt bilan mos tushadi va unda uch astronomik kattalik aniqlangan boʻlsa, u Laplas punkta deyiladi. I va II darajali triangulyatsiyada Astronomik punkt har 70–100 kmda aniqlanadi. Oddiy Astronomik punktdan tashqari boshlangʻich Astronomik punkt ham boʻladi. Ularda astronomik uzunlama alohida eʼtibor va aniqlik bilan topiladi. Ular kuzatuvchining xususiy xatolarini aniqlash uchun xizmat qiladi.
Friemar
Friemar Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gotha tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,37 km2. 1096 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Friemarning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bürchau
Hududi
Bürchauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Villeneuve-Saint-Nicolas
Villeneuve-Saint-Nicolas Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Eure-et-Loir departamenti Chartres tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
121 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,2 km2.
Yapon atirgul
Yaponiya atirgullari bir nechta o'simliklarning umumiy nomi bo'lib, quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:
NGC 1357
NGC 1357 Eridan yulduz turkumidagi Sab tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Noah Cyrus
thumb|Noah Cyrus ochilish marosimda Noa Lindsi Sayrus  (2000-yil 8-yanvarda tugʻilgan) — amerikalik qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi va aktrisa. Bolaligidan aktrisa sifatida u Ponyo filmining ingliz tilidagi dublyajida bosh qahramon rolini ijro etgan, shuningdek, Xanna Montana va Doc kabi shoularda kichik rollarni ijro etgan. 2016-yilda u Billboard Hot 100 ro'yxatida 46-o'rinni egallagan Labrinth ishtirokidagi " Make Me (Cry) " musiqasi bilan qo'shiqchi sifatida debyut qildi. U uchta kengaytirilgan " Yaxshi yig'lash" (2018-yil), "Hamma narsaning oxiri" (2020-yil) va "Odamlar o'zgarmaydi" (2021-yil) spektakllarini chiqardi va uning debyut studiyaviy albomi The Hardest Part 2022-yil 16-sentabrda chiqariladi. U 63-yillik Grammy mukofotlarida " Eng yaxshi yangi rassom " nominatsiyasiga nomzod bo'ldi.
Sayrus Billi Rey va Tish Sayrusning beshinchi farzandi bo'lib, u Trace, Brandi va Miley Cyrusning eng kichik ukasidir.
Yoshlik davri
Sayrus 2000-yil 8-yanvarda Tennessi shtatining Neshvil shahrida prodyuser va rejissyor Tish Sayrus va kantri qo'shiqchisi Billi Rey Sayrus oilasida tug'ilgan. Uning ota-onasi beqaror turmush qurishgan, har biri bir necha marta ajrashish uchun ariza bergan, ammo munosabatlarini tiklagan. Uning aka-ukalari orasida Miley, Braison, Brandi, Trace va Kristofer Sayrus ham bor, ular ham asosan musiqachi bo'lishgan. Ularning otasi tomonidan bobosi Ron Sayrus Kentukki shtatida siyosatchi bo'lgan.
Aktyorlik
Ikki yoshida Sayrus aktyorlik faoliyatini boshladi, u Doc teleserialining oltinchi epizodida Gresi Xbert rolini o'ynadi. U 2009-yilgi “ Xanna Montana: Kino” filmida fon raqqosasi boʻlgan va Disney Channelning Xanna Montana asl seriyasining oltita qismida kichik rollarni oʻynagan. U to'g'ridan-to'g'ri DVD-filmda paydo bo'ldi Ko'pincha Ghostly, u yerda u hiylakor inson sifatida ko'rindi. 2009-yilda uning birinchi filmdagi roli Ponyo badiiy filmining inglizcha versiyasida bo'lib, unda u titulli personajni ijro etgan. U o'sha filmga qo'shiqning inglizcha versiyasini Frenki Jonas bilan birga kuyladi. 2009-yil va 2010-yillar oralig'ida Sayrus Emili Greys Rivz bilan "Noie" va "Ems Show" deb nomlangan veb-shouni o'tkazdi. 2021-yilda u Konni ismli personajni oʻynagan “ Amerika dahshat hikoyalari ” qoʻrqinchli antologiya seriyasining yettinchi epizodida mehmon rolini oʻynadi.
Musiqasi
2016-yil 15-noyabrda Cyrus Barry Weissning rekord yorlig'i bilan RECORDS deb nomlangan rekord shartnoma imzolagani va keyinchalik Adam Leber qo'l ostida Maverik bilan boshqaruv shartnomasini imzolagani e'lon qilindi. O'sha kuni u britaniyalik qo'shiqchi Labrinth ishtirokidagi " Make Me (Cry) " debyutini chiqardi. 2016-yil dekabr oyida u "Deyarli mashhur" akustik spektaklini chiqardi.Shuningdek, 2017-yilning fevral oyida chiqarilgan Marshmello va Ookay tomonidan ijro etilgan " Chasing Colors " qo'shig'ida vokal berdi. 2017-yilning 14-aprelida u “ Stay Together ” deb nomlangan yana bir qo'shig'ini, undan keyin “I'm Stuck” qo'shig'ini 2017-yil 25-mayda chiqardi. 2017-yil 21-sentyabrda u XXXTentacion ishtirokidagi yana bir "Aga" musiqasini chiqardi. 2017-yilning noyabr oyida Sayrus Los-Anjelesdagi Emo Nite-da kutilmagan DJ toʻplami uchun chiqish qildi, unda oʻzi va uning akasi Trace Cyrus musiqalaridan bir nechtasi bor edi. One Bit elektron guruhi bilan hamkorlikdagi "My Way" 2017-yil 24-noyabrda chiqarilgan. Sayrus 2017-yilda Time jurnalining 30 ta eng nufuzli oʻsmirlaridan biri deb topildi
Shaxsiy hayoti
Cyrus 2018-yilning iyun oyidan sentyabrigacha reper Lil Xan bilan uchrashgan. Ma'lumki, Cyrus o'zining ruhiy salomatligi muammolari haqida gapiradi. U ruhiy tushkunlik va xavotirni boshdan kechiradi. U bu muammolarni hal qilish uchun terapiyaga borishini aytdi. Uning musiqasi ko'pincha uning kurashlari bilan bog'liq, Masalan, "G'amginlik" va "Topanga" bilan " Good Cry " EP va " Iyul " va "Yolg'iz" bilan The End of Everything EP kabi g'amgin qo'shiqlari bor.
Xayriyalari
2019-yilda o'zining "Yolg'iz" nomli ishi chiqqandan so'ng, Noah Crystal Campaign bilan hamkorlik qildi va "Yolg'iz to'plam" nomli savdo to'plamini chiqardi, bu mablag'lar AQShda mavjud bo'lgan Jed Foundation notijorat tashkilotiga to'plangan. Keyinchalik Sayrus Depop mobil ilovasiga qo'shildi va o'zining eski kiyimlarini sotuvga qo'ydi va uning mablag'larini Jed fondiga xayriya qildi.
IC 3281
IC 3281 Sunbula yulduz turkumidagi NF (hali noaniq) tipli obyektdir.
Adoratsiya
Adoratsiya - Katolik cherkovida Yevxaristiya (non va sharob totish) marosimi natijasida muqaddaslashtirilgan ilohiy in’omlarni ulug‘lash marosimi hisoblanadi.
Globasnitz
Globasnitz Avstriyaning Karintiya yerida joylashgan kommunadir. Völkermarkt (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 38.43 km2. 1663 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Nir tumani
Nir tumani — Yazd viloyatining Taft okrugidagi tuman (baxsh). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 14,531 nafar, 4,417 oiladan iborat boʻlgan. Tumanda bitta shahar bor: Nir. Bundan tashqari tumanda beshta qishloq okrugi (dehiston) mavjud: Banadkuk qishloq okrugi, Garizat qishloq okrugi, Kaxduiya qishloq okrugi, Saxvid qishloq okrugi va Zardeyn qishloq okrugi.
Besse (Isère)
Besse Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
144 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 6,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 23,2 km2. Dengiz sathidan 1228 – 3122 m balandlikda joylashgan.
Trisobbio
Trisobbio Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Alessandria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9 km2. 674 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
NGC 1358
NGC 1358 Eridan yulduz turkumidagi SB0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Ulugʻshoʻrkoʻl
thumb|300px|Ulugʻshoʻrkoʻl Oʻzbekistonda Ulugʻshoʻrkoʻl, Ullishoʻrkoʻl, Shoʻrkoʻl — Xorazm viloyati janubidagi koʻl. Xiva shahridan 14 km janubisharkda va Chigʻirchi qishlogʻidan 6 km janubda joylashgan. Koʻlningjan. qismi Turkmaniston hududiga kirib borgan. 86 m balandlikda, havzasi maydoni 14,8 km². Koʻl shim.dan janubga choʻzilgan (uz. 16 km). Shimoliy qismida eni 4 km gacha. Ozyorniy kollektor suvlari va shim. qismidagi dalalarni yuvishdan oqib keladigan tashlama suvlardan toʻyinadi. Suvi shoʻr. Rekreatsiya ahamiyati bor. Xorazm baliqchilik xoʻjaligi faoliyat koʻrsatadi.
Ewing (Kentucky)
Ewing AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Fleming okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
278 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 423,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,7 km2. Shundan 0,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 288 m balandlikda joylashgan.
Ulva
Ulva (Ulva), dengiz salati — ulvadoshlar oilasiga mansub suvoʻtlar turkumi. Tanasi yaproqsimon, yaxlit ikki qavat hujayralardan tuzilgan. Uz. 30—150 sm ga yaqin. 20 turi, asosan, subtropik va moʻʼtadil mintaqalarda tarqalgan. Yaponiya va boshqa baʼzi mamlakatlarda isteʼmol qilinadi.
Xaki-ye Sofla
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Xaki-ye Sofla (, shuningdek, Khākī- ye Soflá sifatida rimlashtirilgan; Khākī-ye Pā'īn) —Eron, Loriston viloyati, Delfan tumani, Kakavand tumani, Kakavand-e Gʻarbi qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 177 nafar va 24 oiladan iborat.
Mortiq (Shimoliy Qozogʻiston viloyati)
Mortiq — Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Valixanov tumanida joylashgan qishloq. Kato kodi — 596437100.
Frohnsdorf
Frohnsdorf Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Altenburger Land tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,37 km2. 296 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Frohnsdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Dimitriy Kapanadze
Dimitriy Kapanadze (დიმიტრი კაპანაძე, 1975-yil 26-may) — yarim himoyachi sifatida oʻynagan gruziyalik futbolchi. Bir qancha mamlakatlarning oliy divizionlarining bir qator jamoalaridagi oʻyinlari bilan tanilgan.
Klub faoliyati
Dimitriy Kapanadze professional futbol oʻynashni 1992-yilda Tbilisining „Imedi“ jamoasi tarkibida boshlagan. 1993—1998-yillarda „Tetri Artsiv“ va „ASK Tbilisi“ jamoalarida oʻynagan. 1998—2000-yillarda Kapanadze Gruziya oliy divizionida „Arsenal“ Tbilisi jamoasi tarkibida oʻynagan. 2000—2001-yilgi mavsumda futbolchi Gruziya oliy divizionining yana bir jamoasi Tsnori shahrining „Milan“ klubi safida oʻynagan. Milan jamoasida yarim mavsum davomida toʻp surganidan soʻng 2001-yilda Kapanadze O‘zbekiston oliy ligasi vakili Namanganning "Navbahor" jamoasi tarkibida o‘ynagan. „Navabor“ jamoasi bir mavsum davomida toʻp surganidan soʻng, 2002-yilgi mavsum boshida Ukraina chempionati vakili Ivano-Frankovsk ning „Prikarpatie“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi.
Dmitriy faoliyati davomida Gruziya, Ukraina, Oʻzbekiston va Ozarbayjon chempionatlarida 210 ga yaqin uchrashuvda ishtirok etib, 20 ga yaqin gol muallifi boʻlgan.
Baqi’
Baqi’-To‘liq nomi “Baqi’u-l-G‘arqad”, Madinaning eng qadimgi qabristoni. Unda juda ko‘p axdu-l-bayt, sahoba va ummu-l-mo‘mininlar dafn etilgan bo‘lib, Madinaga keluvchilar uchun ziyorat manbai hisoblanadi. Baqi’ni ziyorat qilish haj va umrani bajaruvchilar uchun ham sunnatdir.
Samos (Lugo)
Samos Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan shahardir. Lugo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 136 km2. Aholisi — 1646 kishi (2010).
La Crosse (Washington)
La Crosse AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Whitman County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
344 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,9 km2. Shundan 0,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
NGC 1359
NGC 1359 Eridan yulduz turkumidagi SBm/P tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1836-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Efringen-Kirchen
Hududi
Efringen-Kirchenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ulugʻtogʻ
Ulugʻtogʻ, Ulutov — Jezqazgʻan (Qozogʻiston)dan 100 km shimolida, Sarisu daryosi shimolida joylashgan togʻ. 20-asrning 30-yillarida Jezqazgʻandan 50 km gʻarbdagi Qarsaqpay koni yaqinida Qoramoʻla togʻi yon bagʻrida yozuvlik tosh topilgan (Ermitaj muzeyida saklanadi). 1391-yil Amir Temur Toʻxtamishga qarshi yurishi chogʻida U.ga yetib kelib, bir kun ichida uning tepasiga tugʻ oʻrnatib, qarorgoh qurdirgan va qoʻshinga atrofdan tosh toʻplab keltirishni va minorasimon inshoot qurishni buyurgan. Toshtaroshlar xarsang toshga 2 tilda — arab va qad. uygʻur tilida bitik yozganlar. Bitik 11 satrdan iborat boʻlib, 8 satri qad. uygʻur va 3 satri ("Bismillohir rahmonir rahim") arab harfidadir. Bitiktoshda 793 (1391) qoʻy yili yoz faslining oʻrtasida (Nizomiddin Shomiyning yozishicha, 28 aprel) Turon sultoni Temurbek 200 ming kishilik oʻrdusi bn Toʻxtamishxonga qarshi safarga chiqqanligi va nishon sifatida shu qoʻrgʻonni bunyod ettirgani yozilgan. Oradan 200 yil oʻtgach, Abdullaxon II ham Soqibqirondan oʻrnak olib, Amir Temur qurdirgan minora qarshisida, U. safaridan yodgorlik sifatida masjid qurdirgan. Bu haqda Hofiz Tanish al-Buxoriy shunday yozadi: "Oʻsha kuni (1582-yil 3 may) namozi peshingacha toʻxtab lashkarga buyurdiki, "Koʻp tosh toʻplasinlar". Buyruqni bajarib toʻplangan toshdan oliyshaʼn u makonda bir masjid bino qildilar. Shu bilan roʻzgʻor sahifalarida u balandqadr shohdan bir yodgorlik qoldirdilar. Shunday ishni firdavsmakon, dinu dunyo qutbi shahriyor Amir Temur Koʻragon... ham qilgan edi".
Grigoriy Ulko
Grigoriy Ilich Ulko (1925.5.4, Novosibirsk viloyati Karasuk tumani Yekaterina qishlogʻi — 1999.8.4, Samarqand) — rassom, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1968). Xarkov rassomlik institutini tugatgan (1958). 1959-yildan Samarqandda. U.ning ijodiy izlanishlari mavzuli kompozitsiyalarda oʻz aksini topdi ("Velosipedchilar", "Afsona", "Birinchi reys", 1962); asarlarida zamon ruhi, davr nafasi seziladi, dastgoh va monumental rassomlikning ifoda vositalari uygunlashib ketgan: "Panjakent freskasi", "Xalq ustasi A.Hazratqulov portreti" (1961), "AmuBuxoro kanali quruvchilari" portretlar turkumi (1964), "Us t a U. Joʻraqulov portreti" (1965), "Suv", "Birinchi saflar" (1967); "Urgut tamakikorlari" (1971) va boshqa
U. asarlaridan namunalar respublika muzeylari (jumladan, Oʻzbekiston davlat sanʼat muzeyi va boshqalar)da saqlanadi.
Ulugʻtogʻ
Boyqoʻngʻir kosmodromi U.ga yaqin yerda boʻlgani tufayli 20-asrning 2yarmida bu hududga kirish man etilgan. Manba: Sharafuddin Ali Yazdiy, Zafarnoma, T., 1997; Nizom iddin Shomiy, Zafarnoma, T., 1996; Hofiz Tanish al-Buxoriy, Abdullanoma, "Sharafnomayi shohiy", 2kitob, T., 2000.
Almejuq-e Sofla
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Almejuq-e Sofla (, shuningdek , Almejūq -e Soflá sifatida romanizatsiya qilingan; Almejoq-e Pā'in va Almejūq-e Pā'īn nomi bilan ham tanilgan)  — Eron, Razaviy Xuroson viloyati, Torbat-e Jom tumani markaziy tumanidagi Jolgeh-ye Musaobod qishloq tumanidagi qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 895 nafar kishi hamda 184 oiladan iborat.
Abdul Aziz Yusupov
Abdul Aziz Yusupov — (5-yanvar 1993-yil) Oʻzbekiston lik futbolchi, pozitsiyasi boʻyicha hujumchi, hozirda Qirgʻiziston ning „Alay Osh“ jamoasi futbolchisi hisoblanadi.
Futbolchilik faoliyati
Paxtakor jamoasi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. Katta futboldagi faoliyati 2013-yil „Paxtakor“ jamoasi tarkibida boshlagan. 2014-yilgi mavsum yozgi transfer oynasiu vaqtida „Andijon“ klubiga ijaraga berilgan. 2015-yilgi mavsumda Oʻzbekiston Birinchi ligasi vakili Toshkentning boshqa bir jamoasi „Oqtepa“ klubiga Paxtakor tarafidan ijaragfa berildi. Abdul Aziz „Oqtepa“ jamoasi safida ancha muvaffaqiyatli harakat qildi va mavsumda 17 gol bilan yakunlandi. 2016-yilgi mavsumni Qoʻqonning „Qoʻqon 1912“ klubi tarkibida boshladi. Yangi jamoasi tarkibida oʻz oʻyinini topolmadi va 2017-yilgi mavsumda Fargʻonaning boshqa bir jamoasi, Quvasoyning „Sementchi“ jamoasi tarkibiga qoʻshildi. Quvasoy liklar tarkibida ancha muvaffaqiytatli harakat qildi va Birinchi liga toʻurarlari orasida ikkinchi oʻrinni egalladi. Yusupov oʻzining yaxshi oʻyinlari bilan jamoasining liga gʻolibi boʻlishida hissa qoʻshdi. 2018-yilgi mavsumda Fargʻonaning bosh jamoasi „Neftchi“ klubi bilan shartnoma imzoladi. „Keksa chinorlar“ tarkibida muvaffaqiyatli harakat qila olmadi va 2019-yilgi mavsumda tugʻilib oʻsgan joyi Termiz ning „Surxon“ klubi bilan shartnoma imzoladi. 2020-yilgi mavsumda Toshkent ning „Lokomotiv“ jamoasida harakat qildi. 2021-yilgi mavsumda „Neftchi“ klubiga yangi bosh murabbiy Ilhom Moʻminjov taklifi bilan shartnoma iimzoladi. ammo fargʻonaliklar safiga ikkinchi bor qaytish ham muvaffaqiyatsiz chiqdi va Termizga „Surxon“ klubiga qaytdi. 2023-yilgi mavsumdan Qirgʻiziston ning „Alay Osh“ klubi futbolchisi.
Yutuqlari
Oʻzbekiston Birinchi ligasi gʻolibi: 2017
Kvant elektronika
Kvant elektronika - fizikaning majburiy nurlanish hodisasiga asoslanib, elektromagnit tebranishlarnk va toʻlqinlarni generatsiyalash (hosil qilish) va kuchaytirish usullarini, shuningdek, kvant generator va kvant kuchaytirgich xossalarini hamda ularning qoʻllanishini oʻrganuvchi sohasi. Klassik elektronikada elektromagnit tebranishlar va toʻlqinlar M. Faradey kashf etgan elektromagnit induksiya hodisasi asosida hosil qilinadi. Elektromagnit tebranishlar va toʻlqinlarni kuchaytirish esa elektron asboblar va kuchaytirgich kaskadlarida zaryadlangan zarralar oqimi yordamida amalga oshirilsa, K.e. da bu jarayonlar toʻgʻridan-toʻgʻri uzviy bogʻlangan faol modda va optik rezonator (ikki koʻzgu) yordamida amalga oshiriladi. Hozirgi zamon K.e.si 1916 yilda A. Eynshteyn kashf etgan nurlanishni oʻz-oʻzidan (spontan) va majburiy nurlanish (induksiyalangan) ga ajralishi hodisasiga asoslangan.
Kvant sonlar
Kvant sonlar — atom yadrosi, atom, molekulalar va boshqa kvant sistemalar, shuningdek, elementar zarralar, gipotetik zarralar, kvarklar va glyuonlarning energetik holatlari va fizik xossalarini ifodalovchi butun yoki yarim butun sonlar. Kvant sonlar tushunchasi fizikaga dastlab atom spektrini oʻrganishda kiritilgan. Atomdagi bogʻlangan elektronlarning holatlari 4 kvant sonlar bilan ifodalanadi; elektronning yadrodan oʻrtacha uzoqligini ifodalaydigan bosh
Kvant raqamlari - atomlardagi elektronlarning xususiyatlarini tavsiflovchi raqamlar. To'rtta kvant soni mavjud:
Asosiy kvant soni (n): Bu kvant soni elektronning energiya darajasini tavsiflaydi. n qiymati qanchalik katta bo'lsa, energiya darajasi shunchalik yuqori bo'ladi. n ning mumkin bo'lgan qiymatlari 1, 2, 3, 4.....
Orbital kvant soni (l): Bu kvant soni elektron orbitalning shaklini tavsiflaydi. l ning qiymatlari 0 dan n-1 gacha. ning mumkin bo'lgan qiymatlari 0,1,2...... n-1
Magnit kvant soni (m): Bu kvant soni kosmosdagi elektron orbitalning yo'nalishini tavsiflaydi. m ning qiymatlari -l dan l gacha, shu jumladan 0.
Spin kvant soni (s): Bu kvant soni elektronning spinini tavsiflaydi. s qiymati +1/2 yoki -1/2 bo'lishi mumkin.
To'rtta kvant soni birgalikda atomdagi elektronni aniq belgilaydi. Bosh kvant soni n elektronning energiya darajasini belgilaydi. Orbital kvant soni l elektron orbitalning shaklini aniqlaydi. Magnit kvant soni m elektron orbitalning fazodagi yo'nalishini aniqlaydi. Spin kvant soni s elektronning spinini aniqlaydi.
Kvant raqamlari muhim ahamiyatga ega, chunki ular atomning elektron konfiguratsiyasini aniqlash uchun ishlatilishi mumkin. Elektron konfiguratsiyasi atomdagi elektronlarning joylashishini tavsiflash usulidir. Elektron konfiguratsiyasi atomning kimyoviy xossalarini bashorat qilish uchun ishlatilishi mumkin.
Kvant raqamlari atomlardagi elektronlarning harakatini tushunishda ham muhimdir. Misol uchun, kvant raqamlari nima uchun elektronlar faqat ma'lum energiya darajalarida mavjud bo'lishi mumkinligini va nima uchun elektronlar yadro atrofida faqat ma'lum usullar bilan aylanishi mumkinligini tushuntirish uchun ishlatilishi mumkin.
Kvant raqamlari atomlarning faolligi va ionlanish energiyasi kabi xususiyatlarini tushuntirish uchun ham ishlatiladi.
Ulugʻbek rasadxonasi
thumb| Ulugʻbek rasadxonasi - Samarqanddagi 15-asr meʼmorchiligining nodir namunalaridan biri, koʻhna astronomik kuzatuv muassasasi.
Ulugʻbek rasadxonasining arxeologik qoldiqlari 1908-yil V.L. Vyatkin rahbarligida olib borilgan qazilma ishlari natijasida topilgan. Xususan, bu yerda diametri 48 m keladigan, qalinligi bir gʻisht boʻlgan aylanma devor borligi va uning markazida qoʻshaloq yoydan iborat ulkan bosh qurilmaning qoldiq qismlari aniqlangan. Uning katta zallari, turli katta - kichik xonalari boʻlgan. Boburning yozishicha, Ulugʻbek rasadxonasining sirti koshin va sirli parchinlar bilan bezatilgan. Rasadxona ichiga oʻrnatilgan juda katta asbob yordamida Quyosh, Oy, sayyora va yulduzlar katta aniqlik bilan oʻrganilgan. Rasadxonada kutubxona ham boʻlgan. Ichki devorda osmon tasviri, yulduzlar xaritasi, togʻ, dengiz, mamlakatlar belgilangan Yer shari tasviri ishlangan. Keyinchalik u qarovsiz qolib, XVI asrda vayron qilingan. Hozir Ulugʻbek rasadxonasidagi katta asbob — kvadratning yer ostida saqlangan qismi balandligi bilan 11 m keladi. 1964-yil Ulugʻbek rasadxonasi yonida Ulugʻbek muzeyi ochilgan. Ulugʻbek rasadxonasining asl koʻrinishi, ichki tuzilishi, bosh qurilmasi haqida Oʻzbekiston va chet el olimlari tomonidan tadqiqot ishlari olib borilmoqda.
Astronomik soatlar
Astronomik soatlar – Astronomik kuzatishlarda qoʻllaniladigan aniq va xatosiz yuradigan soatlar. Vaqtni katta aniqlik bilan bilish astronometriyada va amaliy astronomiyaning bir necha boʻlimlarida juda zarur hisoblanadi. Qadim zamonlardan to 15-asr gacha astronomiya va boshqa ehtiyojlar uchun quyosh, qum va suv soatlaridan foydalanib kelingan. Mexanizmli soat astronomiyada birinchi marta 1484-yilda qoʻllanilgan. 1647-yilda Gyuygens (Gollandiya) mayatnikli soatlarni ixtiro qilgandan soʻng ular astronomiyaga ham joriy etildi. Bunday soatlardan 20-asr oʻrtalarigacha astronomik rasadxonalarda foydalanib kelindi. Dengizda suzish va aviatsion astronomiyada mayatnikli soatlardan foydalanib boʻlmaslik xronometrii ixtiro etishga olib keldi. Uning aniqligi mayatnikli soatlarnikidan kam. Eng koʻp tarqalgan mayatnikli Astronomik soatlar „Rifler“, „Short“, „Etalon“ soatlarini koʻrsatish mumkin.
20-asr 40–50-yillarida astronomiyada kvars soatlari va keyinroq atom soatlari qoʻllanila boshlandi. Mayatnikli soatlarda tebranish davrining oʻzgarmas boʻlishini mayatnik bajarsa, kvars soatlarida kvarsdan tayyorlangan plastinkaning pyezoelektrik tebranishi, atom yoki molekulyar soatlarda esa atomlarning molekuladagi harakati (masalan, azot atomining ammiak molekulasidagi davriy tebranishi) boshqaradi. Atom soatlarining aniqligi 10-9 – 10-10 sek. Atom soatlarining 00 soat 00 minut 00 sekundi joylardagi har bir sutkaning boshlanishiga aniq mos tushishi shart. Bu masala osmonda oldindan tanlab olingan bir necha oʻn yulduzning joylardagi meridiandan oʻtish vaqgini maxsus passaj asbobi yordamida aniqlab hal etiladi.
Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Astronomiya institutida yuqorida nomlari keltirilgan soatlarning har qaysisidan bor. Ulardan „oʻz vazifasini bajarib“ boʻlganlarining noyoblari mazkur institutda tashkil etilgan muzeyda saqlanmoqda.
Bessins
Bessins Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
107 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,7 km2. Dengiz sathidan 405 – 650 m balandlikda joylashgan.
Kvant elektrodinamika
Kvant elektrodinamika -mapdon kvant nazariyasiiiig elementar zarralarnit elektromagnit maydon bilan oʻzaro taʼsirini oʻrganuvchi boʻlimi. Klassik elektrodinamikaaa elektromagnit maydonning faqat uzluksiz xossalari hisobga olinsa, K.e.da elektromagnit maydonning uzlukli (diskret) xossasi ham eʼtiborga olinadi. 1900 yilda M. Plank mutlaq qora jism nurlanishida monoxromatik yorugʻlik diskret energiya (kvant) holida boʻlishini gipoteza tarzida aytgan. 1905 yilda A. Eynshteyn elektromagnit nurlarning tarqalishi va yutilishi kvantlangan boʻlishini, 1917 yilda esa fotonning nurlanishi va yutilishi ehtimolligi tushunchasini ifodalab berdi. P. Dirak 1927 yilda nurlanishning kvant nazariyasini yaratdi. P. Dirak tenglamasi elektronlarning elektromagnit maydoni bilan oʻzaro taʼsirlashuvini hal qilib, elektronlarning fotonlarni chiqarishini, tormoz nurlanishni, elektron-pozitron juft annigilyasiyasi va b. hodisalarni tushuntirdi. V. Pauli, V. Geyzenberg, E. Fermi va b. olimlar K. e. masalalarini hal qilish uchun bir qancha sxemalarni taklif etdi. Atomlarning gʻalayonlanishi, vakuumning qutblanishi ham K. e. ning asosiy masalalari hisoblanadi. Zaryadli zarralar elektromagnit maydonda boʻlmaganda maydon xossalarini kvant mexanikanit umumiy usullari bilan tahlil qilish mumkin.
K. e. real fizik jarayonlar roʻy beradigan (toʻlqin vektori) vakuumda tekshirishlar olib boradi. Vakuum holatda maydon eng kam energiyaga ega boʻladi, unga energiya berilsa, maydon uygʻongan holatga oʻtadi, yaʼni zarralar paydo boʻladi. Zarralarning paydo boʻlishi va yoʻqolishi (boshqa zarraga aylanishi) kvant mexanikada ikkilamchi kvantlash usuli bilan tushuntiriladi. Elektromagnit nurlanish bilan zaryadli zarralarning oʻzaro taʼsiri K.e. da zarralarning fotonlar yutishi va chiqarishi bilan tushuntiriladi. Klassik elektrodinamikada tushuntirish mumkin boʻlmagan jismlarning issiqlik nurlanishi, rentgen nurlar sochilishi, atomlarning fotonlar chiqarishi va yutishi, tashqi maydonda elektronlar sochilishi va h.k. masalalar K. e. da muvaffaqiyatli hal qilingan. K. e. zamonaviy fizikaning koʻpgina sohalarida keng qoʻllaniladi, u lazerlarnn, termoyadro plazmalarni olishda, zaryadlangan zarralar tezlatkichlari qurilmalarini hisoblashda asos boʻlib xizmat qiladi.
Villiers-le-Morhier
Aholisi
1227 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 118,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,4 km2.
La Push
La Push AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Clallam County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 0 km2. Shundan 0 km2 quruqlik.
Hörselberg
Hörselberg Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan qishloqdir. Wartburgkreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 63,24 km2. 3341 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Hududi
Hörselbergning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
IC 4834
IC 4834 Pavo yulduz turkumidagi S? (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Fabbrica Curone
Fabbrica Curone Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Alessandria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 54 km2. 774 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
IC 3282
IC 3282 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Fairfield (Kentucky)
Fairfield AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Nelson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
72 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 95,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,8 km2. Shundan 0,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 219 m balandlikda joylashgan.
ADRA (Adventist Development and Relief Agency)
ADRA - (Adventist Development and Relief Agency - Adventistlarning beg‘araz yordam va taraqqiyot agentligi)- 1956 yilda missionerlik harakatlarini rivojlantirish maqsadida tuzilgan. Agentlik o‘zining 125 mintaqaviy bo‘limlari orqali dunyoning turli nuqtalarida bepul tibbiy va ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatish bilan shug‘ullanadi. Ushbu agentlikning MDH bo‘yicha mintaqaviy markazi 1992-yili Moskva shahrida ochilgan bo‘lsa, 1998-yildan Qozog'istonda uning vakolatxonasi ish olib bormoqda. Agentlik tomonidan 2006-yilda Tojikistonda bepul tikish-bichish kurslari ochilib, 2008-yilning oktyabrida kurs bitiruvchilari va boshqa uy bekalariga bepul tikuv mashinalari tarqatilgan. 2008-yilda ushbu agentlik Qirg'izistonga virusli geppatitga qarshi 9,6 million AQSH dollari qiymatiga teng vaksinalar yetkazib bergan. Janubiy Osetiyada ham mazkur agentlik bir necha xayriya tadbirlarini amalga oshirgan. Shunisi alohida e’tiborga molikki, agentlik Markaziy Osiyodagi barcha xayriya tadbirlarini AQSH hukumati nomidan amalga oshirib kelmoqda. Agentlik tomonidan olib borilayotgan harakatlarda ba’zan ochiqdan-ochiq, aksariyat hollarda zimdan xristianlikning targ‘ib qilinishi uning yordamlari aslo beg‘araz emasligini ko‘rsatadi.
Yilnoma tarixi
Xronika - voqealarning xronologik tartibda, vaqt chizig'ida joylashgan tarixiy hisobidir. Odatda, tarixiy ahamiyatga ega voqealar va mahalliy voqealar uchun teng vazn beriladi, uning maqsadi yilnomachi nuqtai nazaridan sodir bo'lgan voqealarni yozib olishdir. Jahon tarixini aks ettiruvchi yilnoma universal yilnomadir. Bu hikoya yoki tarixdan farqli o'laroq, muallif sharhlash va tahlil qilish uchun voqealarni tanlaydi va muallif muhim yoki ahamiyatli deb hisoblamagan voqealarni istisno qiladi.
Xronikalar uchun ma'lumot manbalari turlicha. Ba'zilari yilnomachining to'g'ridan - to'g'ri bilimlaridan, guvohlar yoki voqealar ishtirokchilaridan yozilgan, boshqalari esa og'zaki an'analar orqali avloddan - avlodga o'tadigan hikoyalardir. Ba'zi yilnomachilar nizomlar, xatlar va oldingi yilnomalar kabi yozma materiallardan foydalanganlar. Yilnomalarning yana boshqalari afsonaviy maqomga ega bo'lgan, kelib chiqishi noma'lum ertaklar hisoblanadi. Kopirayterlar, shuningdek, ijodiy nusxa ko'chirish, tuzatishlar kiritish yoki asl yilnomachiga mavjud bo'lmagan ma'lumotlar bilan yilnomani yangilash yoki davom ettirishda yilnomalarni o'zgartiradilar. Muayyan xronikalarning ishonchliligini aniqlash tarixchilar uchun muhimdir.
Ko'pgina gazetalar va boshqa davriy adabiyotlar o'z nomining bir qismi sifatida "xronika"ni qabul qildilar. Turli fantastik hikoyalar ham o'zlarining hikoyalarida "epik mutanosiblik" taassurotini berish uchun "xronika"ni o'z sarlavhalarining bir qismi sifatida qabul qildilar.
Suraj Pancholi
Suraj Pancholi (सूरज पांचोली, Сурадж Панчоли 1990-yil 9-noyabr) — hind tilidagi filmlarda suratga tushadigan hind aktyori. Aktyorlar Aditya Pancholi va Zarina Vahabning oʻgʻli, u Qahramon (2015) romantik jangovar filmi bilan debyut qildi va u Eng yaxshi yangi kelgan nominatsiyasida Filmfare mukofotini qoʻlga kiritdi. Keyinchalik u Satellite Shankar (2019) filmida askar rolini ijro etdi.
Yilnoma tarixi
Kichik guruhlar
Olimlar xronika janrini ikki kichik guruhga ajratadilar: jonli yilnomalar va oʻlik yilnomalar. O'lik yilnoma - muallif yilnoma yozilgunga qadar voqealar ro'yxatini to'playdi, lekin sodir bo'lgan voqealarni yozmaydi. Jonli yilnoma - bir yoki bir nechta mualliflar yilnomaga muntazam ravishda qoshimcha qo'shib borishadi. Va bu voqea sodir bo'lganidan keyin qisqa vaqt o'tmay, zamonaviy voqealarni yozib olishidir. Ma'lumotlarning tezkorligi sababli, tarixchilar o'liklardan ko'ra jonli yilnomalarni, masalan, yilnomalarni qadrlashadi.
Suraj Pancholi
Yoshligi
Pancholi 1990-yil 9-noyabrda Mumbayda Aditya Pancholi va Zarina Vahab oilasida tugʻilgan. Uning ota-onasi ham Bollywood aktyorlari. Uning singlisi Sana Pancholi va bobosi Rajan Pancholi kinorejissyor bo‘lgan.
Yilnoma tarixi
Kichik guruhlar
Bu atama ko'pincha o'rta asrlarda yilnomachi tomonidan biron bir mamlakatda sodir bo'lgan tarixiy voqealarni zodagon yoki ruhoniyning hayotini tasvirlaydigan kitobga ishora qiladi. Garchi u ommaviy voqealarni qayd etishda ham qo'llaniladi. O'lik va jonli yozuvlarni birlashtirgan eng qadimgi o'rta asr xronikasi 431 - yildan 911 - yilgacha bo'lgan Irlandiya yilnomasi.
Suraj Pancholi
Faoliyati
thumb| Suraj Dehlida „Qahramon“ filmni targʻib qiladi Suraj Guzaarish va Ek Tha Tiger kabi filmlarda rejissyor yordamchisi boʻlgan. 2015-yilda u Qahramon romantik jangovar filmida oʻzining debyutini qildi, bu unga 2016-yilda „Eng yaxshi yangi kelgan“ nominatsiyasida Filmfare mukofotiga sazovor boʻldi. Keyin u 2019-yil 8-noyabrda chiqarilgan Satellite Shankar filmida ham rol ijro etdi. U, shuningdek, yaqinlashib kelayotgan hind raqs filmida ham ishtirok etgan. Suraj shuningdek , GF BF (2016) va Dim Dim Lights (2019) musiqiy videolarida ham ishtirok etgan.
Yilnoma tarixi
Kichik guruhlar
Solnomalar, analitik tarixdan ko'ra zamonaviy "vaqt chiziqlari"ning salaflaridir. Solnomalar nasr yoki she'rda mahalliy yoki uzoq vaqt davomida sodir bo'lgan voqealarni; alohida yilnomachining hayoti davomida va yoki, ko'pincha bir nechta keyingi davomchilarning hikoyalarini ham ifodalaydi. Agar yilnomalar yil sayin sodir bo'lgan voqealar bilan bog'liq bo'lsa, solnomalar ko'pincha yilnomalar deb ataladi. Zamonaviy tarixchidan farqli o'laroq, ko'pchilik yilnomachilar o'z ma'lumotlarini topilganidek qabul qilishga moyil bo'lib, haqiqatni afsonadan ajratishga unchalik harakat qilmaydilar.
Suraj Pancholi
Shaxsiy hayoti
2013-yilda Pancholi oʻsha yilning iyun oyida oʻz joniga qasd qilgan aktrisa Jiah Xon bilan uchrashardi. Xonning oʻz joniga qasd qilish toʻgʻrisidagi yozuviga asoslanib, uning oʻlimiga er-xotinning munosabatlarining keskinligi sabab boʻlgan degan fikrlar chiqgan, Pancholi hibsga olingan va u Xonning oʻz joniga qasd qilishiga sababchi boʻlgan degan gumon ostida suhbatlashgan. 2018-yilda Pancholi Xonni oʻz joniga qasd qilishga rasman ayblangan. Jinoiy ish 2018-yil mart oyida boshlanishi kutilgan edi, ammo, u hali boshlanmagan, Pancholi buni Xonning onasining davom etishdan bosh tortganligi bilan bogʻladi. Pancholi Xonning oʻlimiga aloqadorligini rad etib, oʻzini hayotini tugatish qarori uchun aybdor deb taʼrifladi.
Yilnoma tarixi
Kichik guruhlar
Qancha yilnomalar mavjudligini aytish mumkin emas, chunki janrning ta'rifidagi ko'p noaniqliklarni, nimani kiritish kerak, yoki, kiritmaslik kerakligini, aniq farqlash imkonsizlik qiladi. Biroq, O'rta asrlar yilnomasi entsiklopediyasida eramizning 300 - 1500 yillari orasida yozilgan 2500 ga yaqin asar ro'yxati keltirilgan.
Iqtiboslar
Xronikadagi yozuvlar ko'pincha "s.a.," qisqartmasi yordamida keltiriladi. Ular sanab o'tilgan yilga qarab sub anno (yil ostida) degan ma'noni anglatadi. Masalan, " ASC MS A, s.a. 855" Anglo-Sakson yilnomasining A qo'lyozmasidagi 855 - yil uchun yozilgan yilnomani bildiradi. Xuddi shu voqea yilnomaning boshqa qo'lyozmalarida boshqa yil ostida qayd etilishi mumkin va masalan, " ASC MS D, s.a. 857" deb keltirilishi mumkin.
Inglizcha yilnomalar
Eng muhim ingliz xronikalari 9 - asrda qirol Alfred homiyligida boshlanib, 12 - asrgacha davom etgan. Anglo - Sakson yilnomasi hamda Rafael Xolinshed va boshqa yozuvchilarning Angliya, Shotlandiya va Irlandiya yilnomalari (1577 – 87); oxirgi hujjatlar Yelizaveta dramasi uchun muhim materiallar manbalari hisoblanadi. 16 - asr oxiridagi Shotlandiya yilnomalari, Reformatsiyadan keyin yozilgan, tarixni katolik yoki protestant nuqtai nazariga ko'ra shakllantiradi.
Yilnomachi
Xronista - ispan tilidan tarjima qilganda "cronista", "tarixiy yilnomachi" degan ma'noni anglatadi. U Yevropa o'rta asrlarida tarixiy ahamiyatga ega bo'lgan. Yilnomachi Yevropa ma'rifatiga qadar asosan ma'lum bir mamlakat yoki mintaqada e'tiborga sazovor bo'lgan voqealarni xronologik tarzda tasvirlaydigan inson hisoblanadi. Shunday qilib, bu ko'pincha mustaqil amaliyot emas, balki rasmiy hukumat pozitsiyasi edi. Rasmiy yilnomachining tayinlanishi ko'pincha aholi bilan bog'liq muammolarni o'rganish, tadqiq qilish va tarqatish bo'yicha sa'y-harakatlari bilan ajralib turadigan shaxslarga yordam berdi. Ushbu lavozim mahalliy darajada shahar kengashining yalpi majlislarida o'zaro kelishuvlari asosida berildi. Ko'pincha, kasb sharafli, to'lanmagan va umrbod xizmat qilgan. Zamonaviy foydalanishda bu atama odatda jurnalistika yoki noprofessional tarixiy hujjat sifatida xronika yozadigan jurnalist turiga ishora qiladi.
O'rta asrlarda yilnomachi
Xronologiyani jurnalistik janr sifatida tizimlashtirishdan oldin, yilnomachiga yil sayin qayd etilgan xronologik voqealarni bayon qilish vazifasi yuklangan. Tirik siymolar haqida epik she'rlar yaratgan yozuvchilardan farqli o'laroq, yilnomachi odamlar hayotidagi tarixiy voqealarni go'yoki haqiqat va voqelikka yo'naltirilgan tarzda qayd etgan. Hatto ilk nasroniy tarixshunosligi davridan boshlab, kronistalar Injil matnlarida bashorat qilinganidek, insonning yaratilishidan boshlab, Masihning ikkinchi marta kelishigacha insoniyat tarixini chiziqli rivojlanish kontekstiga joylashtirishlari aniq kutilgan edi.
Ultimatum
Ultimatum (lot. ultimus — eng oxirgi, soʻnggi) — xalqaro huquqda biron masala yuzasidan bir davlat hukumatining boshqa davlat hukumati oldiga diplomatik hujjatda yoki ogʻzaki shaklda bayon qilingan, hech qanday bahs yoki eʼtirozga oʻrin qoldirmaydigan qatʼiy talabi; U. qoʻygan hukumat agar bu talab koʻrsatilgan muddatda bajarilmasa muayyan choralar koʻrishini bildiradi.
Baytu-l-mol
Baytu-l-mol (arab. “mol-mulk uyi”) - musulmon mamlakatlarida davlatga tegishli molning muhofaza qilinishini ta’minlaydigan, davlat xazinasini tashkil etadigan hamda moliyaviy ishlarni tartibga soladigan huquqiy maqomga ega bo‘lgan moliyaviy-idoraviy tashkilot hisoblangan. Baytu-l-molni dastlab xalifa Umar ibn al-Xattob (ra) ta’sis qilgan. Undagi boyliklar asosan xiroj, jizya, zakot, hums kabi soliklardan to‘plangan. Baytu-l-mol davlatning har qanday moliyaviy ishlarini, xususan, kirim-chiqim, maoshlar kabi masalalarni tartibga soladigan mustaqil tashkilot bo‘lgan.
Ultra...
Ultra (ma'nolari) Ultra… (lot. ultra — ustida, yuqori; meʼyordan, haddan tashqari) — uzlashma qoʻshma soʻzlarning birinchi qismi: miqdor va sifat belgilariga koʻra meʼyordan, haddan tashqari boʻlgan; eng chetki, oʻta kabi maʼnolarni bildiradi (mas, ultramodul, ultramikroskop, ultratovush).
Tojikiston fuqarolar urushi
1992-1997-yillari Tojikiston oʻzining zamonaviy tarixida qonli fuqarolar urushiga guvoh boʻldi.
XX asr dekolonizatsiya (kolonizatsiyaning parchalanishi) jarayonining ikki bosqichiga guvoh boʻldi: Ikkinchi Jahon Urushi yakunlangandan keyin va 1990-yillarda Sovuq Urush tugagandan soʻng. Har ikki bosqichda ham kolonial kuchlar ketgandan soʻng uchinchi dunyo mamlakatlarida etnik urushlar yuz berishi odat tusiga kirib qoldi. Tojikiston ham bundan mustasno emas.