cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Boulder (Colorado)
Geografiyasi
40-parallel (40 daraja shimoliy kenglik) Boulder orqali oʻtadi va bugungi kunda Baseline Road sifatida osongina tan olinishi mumkin.
Boulder Flagstaff togʻi ostidagi keng havzada, kontinental boʻlinishdan atigi bir necha mil sharqda va taxminan Denverdan 25 mi shimoli-gʻarbda joylashgan. Arapahoe muzligi shahar markazidan oqib oʻtuvchi Boulder Creek bilan birga shaharni suv bilan taʼminlaydi.
Denver xalqaro aeroporti 45 mi Boulderdan janubi-sharqda qurilgan.
Hukumat Boulder atrofidagi ochiq maydonni saqlab qolish Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi tomonidan 1800 acre ajratishni maʼqullash bilan boshlandi.
Oʻshandan beri Boulder nazorat ostida shaharni kengaytirish siyosatini qabul qildi. 1959-yilda shahar saylovchilari „Moviy chiziq“ shahar ustaviga oʻzgartirishni maʼqulladilar, bu shahar suv xizmatini togʻ fonini rivojlanishdan himoya qilish uchun 5750 ft past balandlikda cheklab qoʻydi. 1967-yilda shahar saylovchilari shahar kengayishini oldini olish maqsadida ochiq maydonlarni sotib olish uchun maxsus savdo soligʻini tasdiqladilar. 1970-yilda Boulder kelajakda rayonlashtirish, transport va shaharsozlik qarorlarini belgilaydigan „keng qamrovli reja“ ni yaratdi. Aholining togʻlarga qarashlarini saqlab qolish umidida, 1972-yilda shahar yangi qurilgan binolarning balandligini cheklovchi qaror qabul qildi. 1974-yilda Tarixiy Muhofaza qilish kodeksi va 1976-yilda uy-joy qurilishini boshqarish toʻgʻrisidagi qaror (Daniya rejasi) qabul qilingan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Boulder_after_a_snowfall..JPG/220px-Boulder_after_a_snowfall..JPG|left|thumb| Boulder qish mavsumidagi koʻrinishiOʻsishni samarali boshqarish uy-joy narxining tez oʻsishiga olib keldi, oʻrtacha uy narxi 2010-yildan 2015-yilgacha boʻlgan davrda 60 % ga oʻsib, 648 200 dollarga yetdi.
Iqlimi
Boulder shtatning ko 'p qismiga xos bo'lgan mo''tadil iqlimga ega va har yili quyoshli kunlardan iborat. Köppen iqlim tasnifiga ko' ra, shahar yarim qurgʻoqchil (Köppen BSk) yoki nam subtropik (Köppen Cfa) hisoblanadi, chunki u yillik yogʻingarchilikning nisbatan yuqoriligi va oʻrtacha harorat 32 F darajadan yuqori boʻlganligi sababli yogʻingarchilik chegarasiga yaqin joylashgan. Qish sharoiti odatda yumshoqdan vaqti-vaqti bilan qattiq sovuqgacha oʻzgarib turadi, eng yuqori harorat 40 ° F (7-9°C).
Demografiyasi
Boulder — Boulder okrugining asosiy shahri, CO Metropolitan Statistika hududiga kiradi.
Shaharda 41,302 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 19,1 foizida 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 32,2 foizida birga yashaydigan er-xotinlar, 5,5 foizida turmush oʻrtogʻi boʻlmagan uy bekalari, 59,6 foizida oila aʼzosi boʻlmaganlar yashaydi. Barcha uy xoʻjaliklarining 35,8 foizi jismoniy shaxslarda, 7,1 foizi esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydigan kishilardan iborat.
Boulder aholisi mamlakatdagi oʻrtacha koʻrsatkichdan yoshroq, bu asosan universitet talabalarining mavjudligi bilan bogʻliq. 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda oʻrtacha yosh 28,7 yoshni, AQShda esa 37,2 yoshni tashkil qildi. Boulderda yashovchilarning 13,9 foizi 18 yoshdan kichik, 29,1 foizi 18 yoshdan 24 yoshgacha, 27,6 foizi 25 yoshdan 44 yoshgacha, 20,3 foizi 45 yoshdan 64 yoshgacha va 8,9 foizi 65 yoshdan kattalar edi. Har 100 ayolga 105,5 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 106,2 erkak toʻgʻri keladi.
2011-yilda Boulderdagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 57,112 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 113,681 dollarni tashkil etdi. Toʻliq vaqtli erkak ishchilarning oʻrtacha daromadi 71,993 dollarni, ayollarniki esa 47,574 dollarni tashkil etdi. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 37,600 dollarni tashkil etdi. Aholining 24,8 foizi, oilalarning 7,6 foizi qashshoqlik chegarasida edi. Jami aholining 18 yoshgacha boʻlganlarning 17,4 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 6,0 foizi qashshoqlik chegarasidan pastda yashaydi.
Boulder uy-joylari atrofdagilarga qaraganda qimmatroq boʻladi. 2006-yilning 2-choragida Boulderdagi oʻrtacha bitta oilali uy 548 000 dollarga, oʻrtacha biriktirilgan turar joy (kondo yoki shaharcha uyi) 262 000 dollarga sotilgan. Rieltorlar milliy assotsiatsiyasi maʼlumotlariga koʻra, xuddi shu davrda butun mamlakat boʻylab bir oilali uylarning oʻrtacha qiymati 227,500 dollarni tashkil etdi. 2016-yil iyul oyida uyning oʻrtacha narxi 1 million dollardan oshdi.
Iqtisodiyoti
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/The_Hill_in_Boulder_Colorado_Shot_2.JPG/220px-The_Hill_in_Boulder_Colorado_Shot_2.JPG|thumb| „The Hill“ Colorado universiteti talabalari uchun kampusdan tashqari hayot markazlaridan biridir. Boulder MSA 2010-yilda yalpi metropoliya mahsuloti 18,3 milliard dollarni tashkil etdi, bu Qoʻshma Shtatlardagi 110-oʻrinda turadi.
2013-yilda Boulder Forbes jurnalining biznes va martaba uchun eng yaxshi joylar roʻyxatida paydo boʻldi.
Eng yaxshi ish beruvchilar
Shaharning 2020-yil uchun keng qamrovli yillik moliyaviy hisobotiga koʻra, eng yaxshi ish beruvchilar:
Sanʼat va madaniyati
Boulder 1979 yildan beri har yili Xotira kunida 10 kmga yugurish musobaqasiga mezbonlik qiladi. Poygada 50 000 dan ortiq yuguruvchilar, piyodalar va nogironlar aravachasi poygachilari ishtirok etadi, bu esa uni dunyodagi eng yirik yugurish marafonlaridan biriga aylantiradi. Poyga Folsom Fieldda Xotira kuniga bagʻishlangan tantanali marosim bilan yakunlanadi. 2007-yilgi poygada 54 000 dan ortiq yuguruvchilar, piyodalar va nogironlar aravachasida poygachilar ishtirok etdi, bu esa AQShdagi barcha ishtirokchilar vaqti belgilangan eng yirik poyga va dunyodagi beshinchi yirik yoʻl poygasiga aylandi.
Musiqa
1958-yilda tashkil etilgan Boulder filarmonik orkestri musiqa direktori Michael Butterman boshchiligidagi professional orkestrdir.
1976-yilda Giora Bernshtein tomonidan tashkil etilgan Colorado musiqa festivali Chautauqua Auditorium’da yozgi kontsertlar seriyasini taqdim etadi.
1981-yilda tashkil etilgan Boulder Bax festivali (BBF) har yili JS Bax hayoti, merosi va musiqasini nishonlaydigan festivaldir. Festivalni ijrochi direktor Zachary Carrettin va badiiy rahbari Mina Gajic olib boradi.
Raqs
Boulderda bir nechta raqs kompaniyalari va muassasalari joylashgan. Boulder Balletga 1970-yillarda Amerika Balet Teatrining sobiq raqqosasi Larry Boyette Balet Arts Studios tarkibida asos solgan. Lemon Sponge Cake zamonaviy baletiga 2004-yilda Gollandiya milliy baleti va Bavariya davlat baletining sobiq bosh raqqosasi Robert Sher-Machherndl tomonidan asos solingan.
Parklar va dam olish maskanlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Bouldercolorado.jpg/220px-Bouldercolorado.jpg|right|thumb| Chautauqua Parkida koʻplab mashhur sayohatlar uchun yoʻlakchalar joylashgan. Boulder minglab gektar rekreatsion ochiq maydonlar, tabiatni muhofaza qilish uchun servitutlar va tabiat qoʻriqxonalari bilan oʻralgan. Deyarli 60 %, 35584 acre, umumiy 61529 acre boʻlgan ochiq maydon hamma uchun ochiq.
Boulderning janubidagi Eldorado Springsning korporativ boʻlmagan jamoasi toshga chiqish marshrutlari uchun uy hisoblanadi. Shuningdek, shaharning ochiq maydonida toqqa chiqish yoʻllari mavjud, jumladan, Flatironlarning oʻzida turli qiyinchilikdagi toqqa chiqish yoʻllari (anʼanaviy himoya). Boulder Canyon (sport), toʻgʻridan-toʻgʻri Boulder shahrining gʻarbiy qismida, shuningdek, koʻplab marshrutlar mavjud. Ushbu uchta hududning barchasi yovvoyi tabiat uchun mavsumiy yopilishlardan taʼsirlangan.
Hukumati
Boulder — Colorado shtati Konstitutsiyasining XX moddasiga muvofiq oʻzini oʻzi boshqaradigan uy boshqaruvi munitsipalitetdir; Colorado Qayta koʻrib chiqilgan Nizomning 31-sarlavhasi, 1-moddasi, 202-boʻlimi.
1974-yilda Boulder shahar kengashi Colorado shtatining jinsiy orientatsiya asosida kamsitishni taqiqlovchi birinchi farmonini qabul qildi. Biroq, Boulder saylovchilari bu chorani bir yil ichida referendum orqali bekor qilishdi. 1975-yilda Boulder okrugi kotibi Clela Rorex Qoʻshma Shtatlarda ikkinchi boʻlib bir jinsli nikohga litsenziya berdi.
2019-yil iyul oyida Boulder „iqlim boʻyicha favqulodda holat“ eʼlon qildi va 100 % qayta tiklanadigan elektr energiyasiga erishish uchun maqsadli sanalarni belgiladi, shahar tashkilotlari va inshootlaridan issiqxona gazlari chiqindilarini kamaytirish , mahalliy elektr energiyasini ishlab chiqarishni koʻpaytirish qayta tiklanadigan manbalar orqali va jamiyatdan issiqxona gazlari emissiyasini kamaytirish shahar, shuningdek, energiya tizimlari, regenerativ ekotizimlar, aylana materiallar iqtisodiyoti, yerdan foydalanish va moliyaviy tizimlarga eʼtibor qaratish uchun jamiyatga yoʻnaltirilgan jarayonni yaratdi.
Madrid politexnika universiteti
Madrid politexnika universiteti (Universidad Politécnica de Madrid, UPM) davlat universiteti boʻlib, Ispaniyaning, Madrid shahrida joylashgan. U 1971-yilda XVIII-asrda boshlangan muhandislik va arxitekturaning turli texnik maktablarini birlashtirish natijasida tashkil etilgan.
El Mundo tomonidan oʻtkaziladigan yillik universitetlar reytingiga koʻra, Madrid politexnika universiteti Ispaniyadagi eng yaxshi texnik universitetlar roʻyxatida ikkinchi oʻrinda turadi. Uning muhandislik maktablarining aksariyati doimiy ravishda oʻz sohalari boʻyicha Ispaniyadagi etakchi akademik muassasalar va Yevropadagi eng yaxshilari qatoriga kiradi.
Tarix
Madrid politexnika universiteti (UPM) 1971-yilda tashkil etilgan, ammo uning markazlarining aksariyati yuz yoshdan oshgan va XVIII-XIX asrlarda tashkil etilgan. Ularning har biri 1971-yilda UPMni tashkil qilish uchun birlashgunga qadar oʻz mustaqilligini saqlab qoldi. Bir yarim asrdan koʻproq vaqt davomida ispan texnologiyalari tarixining katta qismi UPM arxitektura va muhandislik maktablari tomonidan yozilganligini aytish mubolagʻa boʻlmaydi. Ular koʻp yillar davomida deyarli yagona va baʼzi hollarda yagona maktab boʻlgan. Oʻqitish va tadqiqot sohasidagi barcha muhim shaxslar oʻzlarining tegishli markazlaridan talaba yoki oʻqituvchi sifatida oʻtishgan.
Arxitektura
Hozirgi vaqtda Madrid politexnika universiteti tarkibiga kiruvchi barcha fanlar orasida birinchi boʻlib umumlashtirilgan tarzda emas, balki aniq va aniq maʼruzalarni boshlagan, chunki harbiy bilim bilan boshlangan muhandislik misoli, arxitektura boʻlgan. Maktab va Tasviriy sanʼat akademiyasi tashkil etildi. 1741-yildan beri qirolning birinchi haykaltaroshi G.D.Olivieri uyida Avliyo Ferdinandning uchta oliy sanʼati Qirollik akademiyasining taʼsis assambleyasi boʻlib oʻtdi, u yerda uning xususiy akademiyasiga ega boʻlgan va uni oʻrganishi akademiyaga yoʻl tayyorlagan. Assambleyada rasman tartibga solingan. Oʻn ikkita oʻqituvchi, har bir fan uchun toʻrttadan tayinlangan. Tasviriy sanʼat akademiyasiga bogʻliq boʻlgan yangi maktabning mashgʻulotlari Madridning Plaza meridagi Casa de la Panadería da boshlandi va 1773-yilgacha Akademiya hozirgi binosiga koʻchib oʻtgunga qadar davom etdi.
Dengiz arxitekturasi maktabi
Qirol Charlz III 13.08.1772-yilda Dengiz meʼmorlari korpusining boʻlajak aʼzolarini tayyorlash uchun dengiz arxitekturasi maktabiga asos solishni buyurdi (24.12.1770). Akademiya El-Ferrolda ochildi. Bir necha yillik oʻqitishdan soʻng bir qator qiyinchiliklar markazning yopilishiga olib keldi. Qizgʻin muzokaralardan soʻng fransuz dengiz arxitektorlari qabul qilindi va markaz 1848-yilda Kadisdagi Arsenal de la Carracada qayta ochildi. Ciudad Universitaria-da joylashgan bugungi dengiz arxitektorlari maktabi harbiy taʼlim bilan boshlangan va bugungi kunda butunlay fuqarolik maktabi boʻlgan ikkita UPM maktabidan biridir. Bir necha yil oʻtgach, xuddi shu narsa Aeronavtika maktabida sodir boʻldi.
Qurilish fakulteti
XIX-asr boshlarida, yaʼni 1802-yilda ispan maʼrifatparvarligining notiq notinch va izlanuvchan ruhining koʻzga koʻringan namoyandasi Avgustin de Betenkur tashabbusi bilan Ispaniyada eng yaxshisi hisoblangan Qurilish maktabi tashkil topdi. U 1808-yilning mayigacha Madriddagi Palacio del Buen Retiroda joylashgan.
1889-90 oʻquv yilining boshida talabalar va professorlar oʻz faoliyatini Alfonso XII koʻchasidagi yangi binoda davom ettirdilar, u erda maktab Madriddagi Syudad Universitariadagi hozirgi joyiga koʻchguncha qoldi.
Ushbu maktab El Mundo tomonidan Ispaniyadagi eng yaxshi qurilish muhandislik maktabi sifatida tasniflangan va uning olti yillik darajasi Muhandislik va texnologiya boʻyicha akkreditatsiya kengashi (ABET) tomonidan sertifikatlangan.
Oʻrmon xoʻjaligi muhandisligi maktabi
Qirollik farmoni bilan 1835-yilda maxsus oʻrmon xoʻjaligi muhandisligi maktabi yaratildi, garchi u oʻz faoliyatini 1848-yilgacha Madridning Villavisiosa de Odon shahrida boshlagan boʻlsa ham.
Qishloq xoʻjaligi, oziq-ovqat va biotizimlar muhandisligi maktabi
Jamoat ishlari vaziri Manuel Alonso Martines 1855-yil 1-oktabrda Markaziy qishloq xoʻjaligi maktabiga asos solgan. Dastlab u Aranjuezdagi qirollik mulkidagi „La Flamenca“ mulkida oʻrnatildi. 1868-yil 3-noyabrda yopildi va boshqa Farmon bilan (28.01.1869) darhol Madridga koʻchib oʻtdi. Bir nechta huquqiy meʼyorlar bilan ratifikatsiya qilingan, unga „La Florida“ yoki „La Moncloa“ deb nomlangan mulk, hozirgi Madrid universiteti kampusi, shuningdek, boshqa yaqin erlar berildi. Mulkda Alfonso XII qishloq xoʻjaligi institutining yangi binosi qurilgan. Keyinchalik u Milliy agronomiya instituti va bugungi kunda Madrid qishloq xoʻjaligi muhandisligi oliy texnik maktabi deb ataldi. Boshqa tadqiqotlar qatorida, u biotexnologiya boʻyicha bakalavr darajasiga ega boʻlib, u butun universitetning eng yuqori qabul darajasi talabiga ega (12.914/14).
Telekommunikatsiya muhandisligi maktabi (elektr va kompyuter muhandisligi)
Umumiy telegrafiya maktabi XX-asrda tashkil etilgan uchta oliy maktabning birinchisi edi. U Farmon bilan (3.06.1913) uchta boʻlimdan iborat boʻlgan va boshqa bir Farmon bilan (22.04.1920) Telekommunikatsiya muhandisi malakasi yaratilgan. 1912-yildan 1935-yilgacha u Madriddagi Paseo de Rekoletosdagi binoda, 1936-yilgacha Ferraz koʻchasida, soʻngra Madriddagi Ciudad Universitariaʼga koʻchirilgunga qadar Konde de Penalver koʻchasida joylashgan. Bu Ispaniyadagi eng nufuzli telekommunikatsiya maktablaridan biri. Aslida, ularning telekommunikatsiya darajasi 2008-yildan beri ABET tomonidan akkreditatsiya qilingan dastur hisoblanadi.
Aviatsiya muhandisligi maktabi
1926 va 1928-yillarda Madriddagi Kuatro Vientos aerodromi yaqinida joylashgan aviatsiya muhandisi va Oliy aviatsiya muhandisligi maktabi deyarli bir vaqtda yaratilgan. Harbiy aviatsiya muhandislik akademiyasi Farmon bilan (15.10.1939) tashkil etilgan va boshqa bir qaror bilan fuqarolik xarakterini tiklagan. „Texnik taʼlimni tashkil etish toʻgʻrisida“gi qonun (20.07.1957) unga hozirgi nomini Aeronavtika muhandisligi oliy texnik maktabi deb berdi. U Madriddagi Syudad Universitariyasidagi zamonaviy binoda tashkil etilgan. Hozirda Boloniya rejasi bilan oʻqitiladigan daraja Aerokosmik muhandislikdir. Muhandislik maktabi endi ETSIAE (Escuela Técnica Superior de Ingenieros Aeronáuticos y del Espacio) deb nomlanadi va Ispaniyadagi aviatsiya tadqiqotlarini olib borish uchun eng yaxshi muassasa hisoblanadi.
Kompyuter fanlari muhandisligi va matematika maktabi
Kompyuter fanlari maktabi matematika va kompyuter fanlari boʻyicha birinchi ispan bakalavriat darajasini taklif qiladi. Dastur matematika va informatika fanlarini oʻrganishni bir darajaga toʻplaydi, informatikaning matematik asoslariga va matematika uchun kompyuterga asoslangan vositalarga alohida eʼtibor beradi. U matematika va informatika fanlarini birlashtirib, bir-biriga eng mos keladigan sohalarga eʼtibor qaratadi va Massachusets Texnologiya Instituti (MIT) kabi yetakchi jahon universitetlarida muvaffaqiyatli oʻqitilayotgan daraja kursini shakllantirish uchun ikki fan oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlikni taʼkidlaydi.
Jismoniy faollik va sport fanlari maktabi (INEF)
1998-yil 14-sentabrdan boshlab Jismoniy faollik va sport fanlari fakulteti (INEF) shoʻba markaz boʻlib, 2003-yil 1-oktabrda universitetga qoʻshildi.
Texnik yordamchilar muhandislik maktablari
Universitet texnik muhandislik maktablari asosan Oliy texnik maktablar bilan bir vaqtda yordamchilar yoki texnik xodimlarni tayyorlash uchun tashkil etilgan. Biroq, bu nomlar asta-sekin yoʻqolib, hozirgi nom va sifatlarga oʻz oʻrnini boʻshatib berdi.
Taʼlim
Anʼanaga koʻra, Ispaniyada ikki darajadagi texnik tadqiqotlar mavjud edi. Muhandislik tadqiqotlari uchun Ingeniero Técnico deb nomlangan 3 yillik daraja bor edi (Texnik muhandis, taxminan bakalavr darajasiga teng) oʻz sohasidagi barcha vakolatlar va yuridik vakolatlarga ega va Ingeniero deb nomlangan 5 yoki 6 yillik darajaga ega (Muhandis, taxminan MSc darajasiga teng). Arquitecto Técnico deb nomlangan 3 yillik daraja mavjud edi (Texnik arxitektor) va Arquitecto deb nomlangan 5 yillik daraja (katta arxitektor). Boloniya jarayoni natijasida bu darajalar yoʻqoldi va yangi tuzilmada 4 yillik bakalavr darajalari va 1 yoki 2 yillik magistr darajalari mavjud boʻlib, ilgari magistrlik darajasiga ega boʻlgan texnik muhandislar deb atalgan kasbiy va yuridik mas’uliyatni saqlab qoladi.
UPMda hali ham yoki qisman taqdim etiladigan baʼzi darajalar:
Kampuslar
UPM maktablari birlashgan kampusda emas, balki butun Madrid boʻylab tarqalgan. Ular:
Tadqiqot
UPMning ilmiy-texnologik parki („Parque UPM“) davlat va xususiy institutlarning koʻmagi va ishtirokida yangi ilmiy-tadqiqot markazlari, biznes-inkubatorlar va ixtisoslashtirilgan laboratoriyalarni yaratish orqali Universitetning ilmiy-tadqiqot va ishlanma faoliyatini sezilarli darajada ragʻbatlantiradi.
„Parque UPM“ kontseptsiyasi muhandislik va arxitektura bilan bogʻliq boʻlgan turli ilmiy va texnologik sohalarni qamrab oladi. U geografik jihatdan turli joylarga tarqalgan, ularning barchasi Madrid mintaqasida joylashgan
UPM ikki darajali diplom
UPM dunyoning bir qator universitetlaridagi mukammallik markazlari bilan 87 ta maxsus ikki diplom shartnomalarini imzoladi.
Ikki tomonlama diplom eng yaxshi talabalarga ikkita muhandislik turi boʻyicha oʻqishni birlashtirib, xalqaro daraja uchun oʻqish imkoniyatini beradi va shu bilan birga ularni kelajakdagi martaba uchun yaxshiroq tayyorlaydi. Oʻqishni tugatgandan soʻng, talabalar bir vaqtning oʻzida ular oʻqigan xorijiy universitet diplomiga qoʻshimcha ravishda UPM diplomiga ega boʻlishadi.
UPM bilan ikki darajali dasturlarga ega boʻlgan universitetlar roʻyxati koʻrsatilgan.
Boshqalar
UPM Yevropa muhandislik maktablarining aksariyati bilan Erasmus kelishuviga ega. Bundan tashqari, u boshqa koʻplab xalqaro shartnomalarga ega. Quyida turli xalqaro shartnomalarning qisqacha mazmuni keltirilgan:
Taniqli bitiruvchilar
thumb|150x150px| Pedro Duke
FIM-92 Stinger
thumb|FIM-92A Stinger FIM-92 Stinger — past balandlikdagi dushman samolyotlari va vertolyotlariga zarba berish uchun ishlab chiqarilgan mudofaa quroli. Stinger bir kishi tomonidan qoʻllaniladi, nishonga qarshi oʻt ochilganda infraqizil va ultrabinafsha nurlar yordami bilan manzilga borib uriladi. Ishlatishi qulay, yuqori aniqlik bilan nishonni yoʻq qilish xususiyatiga ega boʻlgani uchun, quruqlikdagi qoʻshinlarning havo mudofaasida muhim oʻrin tutadi. Stingerlarni vertolyotlar va barcha turdagi quruqlikdagi transport vositalariga oʻrnatish mumkin.
Ayni vaqtda Stingerlar AQShdan tashqari 29 ta davlatda xizmat qilmoqda. Ishlab chiqarish 1981-yilda boshlangan.
General Dynamics / Raytheon korporatsiyasi va Germaniyaga qarashli EADS tomonidan ishlab chiqariladi.
Stinger raketalarining uzunligi 1,52 metrni tashkil qiladi. Diametri 10,1 mm, ogʻirligi 15.2 kg tashkil qiladi. 1,4-8 kilometr uzoqlikdagi nishonlarga zarba bera oladi.
Siydik yo'llari infeksiyasi
Siydik  yoʻllari infeksiyasi (SYI) –siydik yoʻllariga  bakteriyalarning tushishiga javoban uroteliyning yalligʻlanish reaksiyasi  boʻlib, bu bakteriuriya va leykotsituriya (piuriya) bilan namoyon boʻlad
Bakteriuriya
Bakteriuriya – bakteriyalarning siydikda mavjud boʻlishidir. Biror – bir klinik belgilarsiz kechadigan bakteriuriyaga – simptomsiz bakteriuriya deyiladi. Agar 1ml siydikdagi bakteriyalarning soni 100.000 (105) ga teng yoki undan koʻp boʻlsa, ahamiyatga ega bakteriuriya deyiladi. Bakteriyalarning soni 1ml siydikda 100.000 dan kam boʻlsa bu ahamiyatsiz bakteriuriya hisoblanib, bunga kontaminatsiya (ifloslanish) sabab boʻlishi, yaʼni siydikni tekshirishga olish paytida unga tashqi muhitdan (bemor kiyimi, qoʻli, steril boʻlmagan idishga siydik yigʻish va b.) bakteriyalarning tushishidan chiqishi mumkin.
Birlamchi infeksiya
Bu SYI tashxisini birinchi marta xujjatlarda qayd qilinishi.
Tugallanmagan bakteriuriya
SYI ni davolash davomida siydik yoʻllari steril holatga kelmaydi. Davolash davomida yoki davolashdan keyin darhol olingan ekma davolash natijasida infeksiyaning qoʻzgʻatuvchisini butunlay bartaraf qilinmaganligini (hatto ularning soni kamaygan boʻlsada) koʻrsatadi. Tugallanmagan bakteriuriyaning asosiy sabablari quyidagilardir:
1. Davolash uchun tanlab olingan dori moddalariga bakteriyalarning chidamliligi.
2. Bemorning davolashga bardosh bera olmasligi.
3. Avvaldan antibiotiklarga sezgir boʻlgan bakteriyalarda chidamlilikning rivojlanishi.
4. Har xil antimikrob sezgirlikka ega boʻlgan, turli –tuman bakterial shtammlarga ega boʻlgan aralash infeksiya.
5. Dastlabki davolash davomida sezgir mikroorganizmlarga qarshi chidamli shtammli yangi infeksiyaning tezda qayta paydo boʻlishi.
6. Buyrak yetishmovchiligi (azotemiya).
7. Ogʻir infeksiya hamrox boʻlganda katta marjonsimon toshlarning borligi.
Bakterial persistensiya
SYI ni davolash natijasida siydik steril holatga qaytadi, ammo siydik yoʻllari bilan kontaktda boʻlgan infeksiya oʻchogʻi mavjudligi sababli,  siydik yoʻllari maʼlum vaqtdan soʻng yana nosteril holatga keladi. Bu holatni reinfeksiyadan farqlash lozim. Bakterial persistensiyada qayta olingan siydik bakteriologik ekmasida, avvaldan mavjud boʻlgan bakteriya shtammi aniqlanadi. Bakteriyalar persistensiyasining baʼzi bir sabablari: 1. Infeksiyalangan toshlar.
2. Surunkali bakterial prostatit.
4. Qovuq–qin va qovuq–ichak oqmalari.
5. Obstruktiv uropatiya.
6. Infeksiyalangan kosacha–jom divertikullari.
7. Piyelonefrit yoki pionefroz tufayli nefrektomiya qilingandan keyin siydik nayining infeksiyalangan choʻltogʻi.
8. Papillyar nekroz oqibatida nekrozga uchragan infeksiyalangan buyrak soʻrgʻichlari.
10. Infeksiyalangan medullyar gubkasimon buyrak.
11. Yot jism.
Reinfeksiya
SYI dan butunlay sogʻaygandan soʻng, qoʻzgʻatuvchilarning siydik yoʻllariga qaytadan tushishi (asosan uretradan yuqoriga koʻtariluvchi yoʻl bilan) bilan sodir boʻladi.
Siydik yoʻllari infeksiyasining zamonaviy tasnifi
(Guidelines on Urinary Tract infection, Naber K.G et al. 2009)
SYI ning lokalizatsiyasiga koʻra piyelonefrit, ureterit, sistit, prostatit, prostatovezikulit, uretrit, funikulit, epididimit yoki orxitga tasniflanishi mumkin. Lekin siydik yoʻllarining har xil boʻlimlari va jinsiy aʼzolar bir–biri bilan bakteriyalar orqali aloqada boʻlishi tufayli bitta boʻlimda boʻlgan bakteriyalar boshqa boʻlimda topilishi mumkin. SYI va erkaklar tanosil aʼzolari infeksiyasi klinik simptomlari boʻyicha tasniflanadi:
Asoratlangan SYI
Siydik-tanosil aʼzolarida biror–bir funksional yoki anatomik oʻzgarishlar mavjudligi bilan yoki infeksiyaning siydik yoʻllariga tushishini osonlashtiradigan kasalliklar borligi yoki samarali davolashni qiyinlashtiradigan holatlar mavjud boʻlganda siydik yoʻllari  infeksiyasining rivojlanishidir. Hozirgi kunda SYI ning asoratli kechishini oldindan taʼminlaydigan bir nechta omillar ajratilgan: thumb|Urethra
Asosiy infeksion sindromlarni ta'riflash
(Smith,s General Urology)
Ayollardagi o'tkir uretral sindrom
Qovuq yoki uretradagi har xil simptomlar bilan kechadigan dizuriya va tez–tez siyish, siydikni ekkanda bakteriyalarning “oʻsishi yoʻqligi” yoki ularning indeksi pastligi bilan xarakterlanadi. Baʼzan vaginit bilan birga qoʻshilib keladi. Ularning qoʻzgʻatuvchilari bakteriya yoki xlamidiya boʻlishi mumkin.
O'tkir urtetrit (erkaklarda)
Uretradan ajralma (yiringli yoki shilliq) kelishi bilan kuzatiladi. Buning eng koʻp sababi jinsiy yoʻllar bilan yuqadigan kasalliklar (gonokokklar, xlamidiya yoki ureaplazma) boʻladi.
O'tkir pielonefrit
Qaltirash va tana haroratining koʻtarilishi, buyrak soxasida ogʻriq, siyishning buzilishi simptomlari bilan kuzatiladi. Odatda, bir tomonlama boʻladi, koʻpincha bakteriyemiya bilan kuzatiladi. Bakteriuriya (100.000 KHB/ml koʻp yoki teng) va piuriya bilan xarakterlanadi.
O'tkir prostatit
Qaltirash va tana xaroratining koʻtarilishi har xil darajada namoyon boʻladigan siyishning irritativ va obstruktiv buzilishlari bilan kuzatiladi. Prostata bezining qattiqlashishi va shishi bilan xarakterlanadi. Prostata bezidan yiringli ajralma kelishi kuzatiladi. Koʻpincha bakteriuriya, baʼzan bakteriyemiya birga qoʻshilishi sodir boʻladi.
Ayollarda chanoq aʼzolarining oʻtkir yalligʻlanish kasalliklari
Qindan va bachadon boʻyinchasidan yuqoriga koʻtariluvchi infeksiya ichki jinsiy aʼzolarga (bachadon, bachadon naylari, tuxumdonlarga) kirishi, qaltirash va isitma koʻtarilishi, chanoqdagi ogʻriq bilan xarakterlanadi va qin ajralmasida oʻzgarish borligi koʻpincha SYI bilan birga qoʻshilib uchraydi. Etilogik omili koʻpincha N. Gonorrhoeae yoki gonokokksiz infeksiya (aeroblar yoki anaeroblar, C. Trochomatis) boʻladi.
O'tkir epididtmit
Bitta yoki ikkala moyak ortiqlarining ogʻriqli shishi, isitma va dizuriyaning har xil koʻrinishlari, piuriya bilan kuzatiladi. Yosh erkaklarda bu, odatda, jinsiy aloqadan keyin uretrit bilan (qoʻgʻatuvchisi N. Gonorrhoeae yoki   C. Trachmatis); kattaroq yoshlarda esa bu, odatda, prostatit bilan (qoʻzgʻatuvchisi  – ichak tayoqchasi) boʻladi.
Surunkali SYI
Bu noaniq tushuncha boʻlib persistensiyalanuvchi yoki qaytalanuvchi infeksiya borligini anglatadi.
Surunkali prostatit
Bu noaniq tushuncha boʻlib, oʻz tarkibiga sindromlar variantlarini va har xil klinik variantlarning kechishini qamrab oladi: surunkali bakterial prostatit, surunkali abakterial prostatit, prostatodiniya, ular oʻz navbatida har xil sindromlarni va har xil klinik namoyon boʻlishni qamrab oladi.
Surunkali pielonefrit
Bu muddatining davomiyligi bilan xarakterlanadi. Birlamchi tashxislash urogrammada buyrakda chandiqlar borligiga va kosachalarning deformatsiyalanishiga asoslaniladi. Buyrakda persistensiyalangan bakterial infeksiyasi boʻlgan bemorlarda bu buyrak simptomlarining qaytalanishi, bakteriuriya va piuriya bilan kuzatiladi. Shunga qaramasdan, koʻpchilik bemorlarda rentgenologik tekshirish usullari bilan surunkali piyelonefrit aniqlanganda siydikda bakteriyalarning oʻsishi va faol infeksiyaning yoʻqligi aniqlanadi.
Dibektaş, Ergani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Dibektaş — Turkiyaning Diyarbakir viloyati Ergani tumaniga qarashli qishloq .Dibektaş
Mulla doʻst Oxuntepa
Mulla doʻst Oxuntepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III-IV asrlar. Qashqadaryo viloyatining Koson tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Darcha” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Manati, Kuba
Manatí Kubaning Las Tunas mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Viloyatning shimoli-g'arbiy qismida, Kubaning shimoliy qirg'og'ida, Manati ko'rfazida joylashgan.
Demografiyasi
2004-yilda Manati munitsipalitetida 33 573 kishi istiqomat qilgan. Umumiy maydoni 953 km2, aholi zichligi 35.2 /km2.
Henningen
Henningen Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Salzwedel (tuman) tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 28,54 km2. 703 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Henningenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Planimetr
Planimetr (lot. planum — tekislik va yun. metreo — oʻlchayman) — toʻgʻri shaklli boʻlmagan yassi shakllar yuzasini aniqlash uchun moʻljallangan mexanik asbob. Eng keng tarqalgan P.ning asosiy qismlari: hisoblash mexanizmi va shakl qiyofasini chizib chiqadigan shtifli dasta (richag). P.ning qut-biy, chiziqli va radial xillari bor. Qutbiy P.da shtift aylana, chiziqli P.da toʻgʻri chiziq va radial P.da nuqta boʻyicha harakatlanadi. Baʼzi tur integ-rallarni topish uchun ishlatiladigan P. ham bor. P. geometriyada, loyihalash ishlarida, harbiy ishda, geodeziya va geofizika sohalarida ishlatiladi.
Philip Noel-Baker
Filipp Jon Noel-Beyker, Baron Noel-Beyker, PC (1889-yil 1-noyabr – 1982-yil 8-oktyabr), tugʻilgan Filipp Jon Beyker, britaniyalik siyosatchi, diplomat, akademik, sportchi va qurolsizlanish boʻyicha taniqli targʻibotchi edi. U Britaniya terma jamoasi bayrogʻini koʻtargan va 1920-yilda Antverpendagi yozgi Olimpiya oʻyinlarida 1500 metrga yugurish uchun kumush medalni qoʻlga kiritgan va 1959-yilda Tinchlik uchun Nobel mukofotini olgan
Noel-Beyker Olimpiya medalini qoʻlga kiritgan va Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan yagona shaxsdir. U 1929—1931-yillarda va 1936—1970-yillarda parlamentning leyborist aʼzosi boʻlgan, bir qancha vazirlik idoralarida va vazirlar mahkamasida ishlagan. U 1977-yilda umrbod tengdoshga aylandi.
Erta hayot va sport faoliyati
Beyker Londonning Brondesberi Parkida Kanadada tugʻilgan Kvaker, Jozef Allen Beyker va Shotlandiyada tugʻilgan Elizabet Balmer Moskripning etti farzandining oltinchisi boʻlib tugʻilgan. Uning otasi 1876-yilda ishlab chiqarish biznesini yoʻlga qoʻyish uchun Angliyaga koʻchib oʻtgan va 1895-yildan 1906-yilgacha London okrug kengashining progressiv aʻzosi va 1905-yildan 1918-yilgacha Sharqiy Finsberi jamoatlar palatasining liberal aʻzosi sifatida xizmat qilgan.
Beyker Ackworth maktabida, Bootham maktabida, keyin esa AQShda Pensilvaniyadagi Quaker bilan bogʻliq Haverford kollejida tahsil olgan. U 1908—1912-yillarda Kembrijdagi Kingʻs kollejida tahsil olgan. A’lo talaba boʻlish bilan bir qatorda, tarixning I-qismida ikkinchi va iqtisod boʻyicha ikkinchi boʻlimda birinchi boʻlib, u 1912-yilda Kembrij ittifoqi jamiyati prezidenti va 1910—1912-yillarda Kembrij universiteti atletik klubi prezidenti boʻlgan
U birinchi jahon urushidan oldin ham, keyin ham oʻrta masofaga yuguruvchi sifatida Olimpiya oʻyinlarida qatnashgan, 1912-yilda Stokgolmda boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarida Buyuk Britaniyani 800 metr va 1500 metrga yugurishda himoya qilgan. U 1500 metr masofaga yugurishda hamyurti Arnold Jekson gʻalaba qozondi. 1920-yilda Antverpenda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Beyker Britaniya trek jamoasi sardori boʻlgan va jamoa bayrogʻini koʻtargan. U 800 metrga birinchi poygada gʻalaba qozondi, ammo keyin bor eʻtiborini 1500 metrga jamladi va jamoadoshi Albert Xill ortidan kumush medalni qoʻlga kiritdi. U 1924-yilda Parijda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida yana kapitan boʻlgan, ammo musobaqalarda qatnashmagan.
Beykerning dastlabki faoliyati akademik boʻlgan. 1914-yilda u Oksforddagi Ruskin kolleji direktori oʻrinbosari, 1915-yilda esa Kembrijdagi Qirollik kolleji stipendiyasi etib saylandi. Birinchi jahon urushi paytida u Fransiyadagi jangovar frontga (1914—1915) biriktirilgan Doʻstlar tez yordam boʻlinmasini tashkil qilgan va unga rahbarlik qilgan va keyin 1916-yildan vijdonan voz kechgan, Italiya uchun birinchi Britaniya tez tibbiy yordam boʻlimining adyutanti boʻlgan. Britaniya Qizil Xoch tashkiloti bilan (1915—1918), buning uchun u Buyuk Britaniya, Fransiya va Italiyaning harbiy medallarini oldi.
Siyosiy martaba
Birinchi jahon urushidan keyin Noel-Beyker Millatlar Ligasini shakllantirishda yaqindan ishtirok etdi, lord Robert Sesilning yordamchisi, keyin esa liganing birinchi bosh kotibi ser Erik Drummondning yordamchisi boʻlib ishladi. Tarixchi Syuzan Pedersenning soʻzlariga koʻra, "Beyker siyosiy jihatdan Drummondning chap tomonida edi, ammo u Britaniya rasmiylarining oʻyin qoidalarini yaxshi tushunishi, aloqalari va ikkalasi oʻrtasidagi hamkorlikni osonlashtirdi". Noel-Beyker Liganing mandatlar tizimi boʻyicha dastlabki ishlarining koʻp qismini amalga oshirdi.
U 1924-yildan 1929-yilgacha London universitetida birinchi ser Ernest Kassel xalqaro aloqalar professori va 1933-yildan 1934-yilgacha Yel universitetida oʻqituvchi boʻldi. Uning Leyboristlar partiyasidagi siyosiy faoliyati 1924-yilda Birmingem Xendsvortning konservativ xavfsiz oʻrindigʻida parlamentga muvaffaqiyatsizlikka uchraganida boshlangan. U 1929-yilda Koventri aʻzosi etib saylangan va tashqi ishlar vaziri Artur Xendersonning parlament shaxsiy kotibi boʻlib ishlagan.
Noel-Beyker 1931-yilda oʻz oʻrnini yoʻqotdi, lekin Xenderson 1932-yildan 1933-yilgacha Jenevada boʻlib oʻtgan Qurolsizlanish boʻyicha Butunjahon konferensiyasi prezidenti boʻlgan paytda Xendersonning yordamchisi boʻlib qoldi. U 1935-yilda Koventrida yana parlamentga chiqdi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi, ammo Derbida 1936-yil iyul oyida oʻtkazilgan parlament aʻzosi J.H. Tomas isteʻfoga chiqqanidan keyin qoʻshimcha saylovda gʻalaba qozondi. 1950-yilda ushbu saylov okrugi boʻlinganida, u Derbi janubiga oʻtdi.
Ikkinchi jahon urushi davrida koalitsion hukumatda u 1942-yil fevralidan Harbiy transport vazirligida parlament kotibi boʻlgan va 1945-yilgi umumiy saylovdan keyin mehnat hokimiyatini qoʻlga kiritgandan soʻng tashqi ishlar boʻyicha davlat vaziri lavozimida ishlagan, biroq u bilan yomon munosabatda boʻlgan. Tashqi ishlar vaziri, Ernest Bevin. Noel-Beyker 1946-yil oktyabrda havo masalalari boʻyicha Davlat kotibi lavozimiga oʻtdi, keyin esa 1947-yilda Hamdoʻstlik munosabatlari boʻyicha Davlat kotibi boʻldi va vazirlar mahkamasiga qoʻshildi.
Noel-Beyker 1948-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlarini tashkil qilish uchun masʻul vazir edi. 1950-yilda Yoqilgʻi-energetika vazirligiga oʻtdi. 1940-yillarning oʻrtalarida Noel-Beyker Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aylangan Britaniya delegatsiyasi tarkibida ishladi va uning nizomi va boshqa qoidalarni Britaniya delegati sifatida ishlab chiqishda yordam berdi. U 1946—1947-yillarda Leyboristlar partiyasi raisi boʻlib ishlagan, biroq 1948-yilda Milliy Ijroiya qoʻmitasidagi oʻrnini yoʻqotgan, uning oʻrnini Maykl Fut egallagan. 1950-yillarda chap qanot Bevanit siyosatining muxolifi va bir tomonlama qurolsizlanish siyosati emas, balki koʻp tomonlama yadroviy qurolsizlanish tarafdori boʻlib, u 1959-yilda Tinchlik uchun Nobel mukofotini oldi. 1979-yilda Fenner Brokvey bilan u Butunjahon qurolsizlanish kampaniyasiga asos solgan, vafotigacha hamraislik qilgan va 1980-yillarda qurolsizlanishning faol tarafdori boʻlgan.
Noel-Beyker 1970-yilgi umumiy saylovlarda Janubiy Derbi uchun deputatlikdan voz kechdi va uning oʻrniga Valter Jonson keldi. Uning umrbod tengdoshligi 1977-yil kumush yubiley va tugʻilgan kun mukofotlarida eʻlon qilindi va u 1977-yil 22-iyulda Derbi shahridan Baron Noel-Beyker sifatida tengdoshlikka koʻtarildi   tayinlanishdan bosh tortdi. 1965-yilgi Yangi yil bayramlarida faxriy hamroh. 1960-yildan 1976-yilgacha u Xalqaro sport fanlari va jismoniy tarbiya kengashining prezidenti edi
Yodgorlik bogʻi, Filipp Noel-Beyker tinchlik bogʻi, Londonning Islington tumanidagi Eltorn bogʻidagi kichik bogʻda mavjud.
Shaxsiy hayoti
1915-yil iyun oyida Filipp Beyker Sharqiy Grinsteaddagi dala kasalxonasi hamshirasi Iren Noelga turmushga chiqdi va keyinchalik 1921-yilda soʻrovnomada Noel-Beyker ismini oldi. Uning rafiqasi Virjiniya Vulfning doʻsti edi. Ularning yagona oʻgʻli Frensis Noel-Beyker ham Leyboristlar partiyasidan deputat boʻldi va otasi bilan birga Commonsda xizmat qildi. Biroq, ularning nikohi muvaffaqiyatli boʻlmadi va Noel-Beykerning 1936-yildan beri bekasi Megan Lloyd Jorj, sobiq Liberal partiya rahbari Devid Lloyd Jorjning qizi, oʻzi liberal va keyinchalik leyboristlar deputati edi. Oʻzaro munosabatlar 1956-yilda Iren vafot etganida tugadi.
Yozuvlar
Filipp Noel-Beyker boshqa mualliflar bilan
Bibliografiya
Birlamchi va ikkilamchi manbalar
İkikavak, Ilgaz
İkikavak — Turkiyaning Chanqiri viloyatining Ilgaz tumaniga qarashli qishloq.
Xermaménil
Xermaménil Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meurthe-et-Moselle departamenti Lunéville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
423 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,8 km2. Dengiz sathidan 218 – 293 m balandlikda joylashgan.
Qulanli karvonsaroyi
Qulanli karvonsaroyi — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—XII asrlar. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Qoʻngʻirot tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Raushan” OFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Butunjahon matbuot erkinligi kuni
alt=Butunjahon matbuot erkinligi kuni|thumb|2017-yildagi Butunjahon matbuot erkinligi kuniga bag'ishlangan emblema Butunjahon matbuot erkinligi kuni – 1994-yilning 3-may kunidan boshlab butun dunyoda nishonlanib kelinmoqda. Bu kunni bayram sifatida nishonlashdan maqsad hokimyat vakillariga ommaviy axborot vositalari, ularning huquq va erkinliklarini hurmat qilish, OAV xodimlarini turli tajovuslardan himoya qilishdan iborat.
Tarixi
So’z va matbuot erkinligi to’g’risidagi qarashlar ancha oldin paydo bo’lgan bo’lsada, faqatgina 1948-yildagi Inson huquqlari to’g’risidagi umumjahon deklaratsiyasida ushbu erkinliklar qonunan belgilab qo’yildi. Hususan, deklaratsiyaning 19-moddasi shunday deyiladi:
Har bir inson fikr va so'z erkinligi huquqiga ega; bu huquq hech qanday aralashuvsiz oʻz e’tiqodiga ega boʻlish, davlat chegaralaridan qat’i nazar, istalgan ommaviy axborot vositalari orqali axborot va gʻoyalarni izlash, olish va tarqatish erkinligini oʻz ichiga oladi.
Keyinchalik 1987-yilda ushbu moddadan ilhomlangan bir guruh faollar, hususan J. Roderick MacArthur, Greg MacArthur, Aryeh Neier va Martin Ennalslar Article 19 xalqaro inson huquqlari tashkilotiga asos solishadi. Bu tashkilotning asosiy vazifasi ham butun dunyo bo'ylab so'z erkinligi va axborot erkinligini himoya qilish va targ'ib qilish hisoblanadi.
1991-yilning 3-mayida UNESCO tomonidan “Erkin, mustaqil va plyuralistik matbuotni rivojlantirish uchun Vindxuk deklaratsiyasi” e'lon qilinadi. 1993-yil 20-dekabrda BMT Bosh Assambleyasi tomonidan matbuot erkinligi yuzasidan maxsus rezolyutsiya e'lon qilinayotganda UNESCO tomonidan taklif etilgan 3-may (“Erkin, mustaqil va plyuralistik matbuotni rivojlantirish uchun Vindxuk deklaratsiyasi”qabul qilingan kun) bayram deb e'lon qilindi.
Har yili shu bayram arafasida BMT bosh kotibining OAV xodimlariga tabrigi e’lon qilinadi.
1997-yildan boshlab har yili 3-may sanasida matbuot erkinligiga hissa qo’shgan bir-qancha fidoyilarga UNESCO tomonidan Gillermo Kano Jahon matbuot erkinligi mukofoti beriladi.2022-yilgi YuNESKO/Gillermo Kano mukofoti Belarus Jurnalistlar uyushmasiga topshirildi. Taqdirlash marosimi Urugvayda Butunjahon matbuot erkinligi kuni arafasida boʻlib oʻtdi va internet orqali butun duyoga jonli transilatsiyasi uzatildi.
Asosiy mavzular
UNESCO tomonidan jurnalistlarni taqdirlash bilan bir qatorda, dunyodagi o’z sohasining ustalarini bir joyga to’plagan holda sohadagi dolzarb muammolar muhokama qilinadi. Har yili turli mavzularda bo’lib o’tadiga ushbu konfrensiya 2022-yilda  "Raqamli qamal ostidagi jurnalistika" mavzusida bo’lib o’tdi va axborot asrida jurnalistlar oldida turgan masalalar muhokama qilindi
O'zbekistonda OAV xodimlari kuni
O’zbekistonda ham ushbu bayram keng nishonlanadi. Shuningdek mamlakatda bundan tashqari ham milliy matbuot va OAV xodimlari kuni har yili 27-iyunda nishonlanadi. Bu bayram 1994-yildan buyon nishnlanadi va har yili 27-iyun kunida fidoiy soha xodimlari taqdirlanadi. Hususan 2022-yil 27-iyun kuni Oʻzbekiston axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tomonidan "Hyyat" mehmonxonasida bo'lib o'tgan bayram tadbirida bir guruh OAV xodimlari va matbuot kotiblari medal va unvonlar bilan taqdirlandi
Hergisdorf
Hergisdorf Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 9,54 km2. 1706 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Hergisdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Saroytepa-1
Saroytepa — 1 — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XVI asr. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Navbahor” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
İnköy, Ilgaz
İnkoʻy — Turkiyaning Chanqiri viloyatining Ilgaz tumaniga qarashli qishloq.
Doug Moe
Douglas Edwin Moe (1938-yil 21-sentyabrda tugʻilgan) - amerikalik sobiq professional basketbolchi va murabbiy. Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida (NBA) Denver Naggets jamoasi bosh murabbiyi sifatida u 1988-yilda NBAda yilning eng yaxshi murabbiyi deb topildi.
Yoshligi
Bruklinda (Nyu-York) tugʻilgan Moe Shimoliy Karolina universitetining yulduz basketbolsi boʻlgan, u erda u ikki karra Butunamerikalik boʻlgan. Biroq, uning kollejdagi faoliyati soqol olish bilan bogʻliq janjal bilan bogʻliqligini tan olganida, bahs-munozaralar bilan yakunlandi. Moe fitnachi Aaron Vagmandan Moening doʻsti, fitnachi Lou Braun tomonidan uyushtirilgan uchrashuvga uchish uchun 75 dollar oldi, ammo Moe oʻyin oʻtkazish taklifini rad etdi. Moening hech qachon tuzatilgan fitnaga aloqadorligi haqida hech qanday dalil yoʻq, ammo uning janjal bilan aloqalari uning obroʻsiga putur etkazdi.
U NBA loyihasida 1960-yilda Detroyt Pistons tomonidan va yana 1961-yilda Chikago Pakers bilan tanlangan, biroq oʻzining professional faoliyatini Italiyaning Lega Basket A Seriyasida Pallacanestro Petrarka Padova va keyinroq Amerika Basketbol Assotsiatsiyasida boshlagan. U jarohati tufayli qisqartirilgan besh yillik professional basketbollik faoliyatida uch marta ABA All-Star unvonini qo'lga kiritdi.
Denverda
Moe oʻzining murabbiylik faoliyatini ABAdagi Karolina Kugars bilan 1972-yildan 1974-yilgacha UNCdagi jamoadoshi Larri Braunning yordamchi murabbiyi sifatida boshlagan. Keyin u Braunni Denverga kuzatib bordi va u erda 1974-yildan 1976-yilgacha "Naggets" ni boshqargan. Ushbu ikki mavsum davomida Nuggetlar 125-43 (.744) edi. Ular 1976-yilda ABA finaliga yoʻl olishgan, ammo oltita oʻyinda “Nyu-York Nets”ga magʻlub boʻlgan.
Moe 1990-yil 6-sentyabrda rafiqasi Jeyn bilan shampan tosti qilgan matbuot anjumanida Nuggetsdan ishdan boʻshatilganini e'lon qildi. Uning shartnomasi tugashiga uch yil qolgan edi, lekin oʻn bir oy oldin franchayzingni sotib olgan Comsat Video Enterprises Inc. tomonidan boshlangan front-ofisni qayta qurish jarayonida qoʻlga tushdi. Comsat bosh ijrochi direktori Robert Vussler oʻzining murabbiyligini tanqid qilgan. Moe "Naggets" bosh murabbiyi sifatidagi g'alabalari uchun "432" deb yozilgan banner bilan "Naggets" tomonidan sharaflanadi.
Moe, shuningdek, Filadelfiya 76ers (1992—1993) uchun bosh murabbiy sifatida muvaffaqiyatsiz ishlagan, oʻgʻli Devid Moe esa murabbiy yordamchisi sifatida ishlagan. 1979-yilda u "shporlar"ni konferensiya finaliga olib chiqdi. Uning umumiy NBA bosh murabbiylik kitobi 628–529 (.543) ni tashkil qiladi va uning gʻalabalari NBA tarixidagi eng koʻp 19-oʻrinni egallaydi.
Murabbiylik uslubi
Moe yugurish va otishma hujumini qoʻlladi, buning natijasida raqib himoyasi oʻrnatilmasdan turib jamoasi oʻq uzdi. U deyarli hech qanday oʻyin oʻtkazmadi, buning oʻrniga toʻp harakati, ekranlar va savatni doimiy ravishda kesishga tayandi. Oʻyinchilar toʻpni ikki soniyadan koʻproq ushlab turmasliklari kerak edi. Toʻpning harakati himoya nimaga ruxsat berganiga bogʻliq edi. “Uning sxemasini chizib boʻlmaydi, unga qalam va qogʻoz qoʻyib boʻlmaydi. Agar shunday qilsangiz, siz tizimga nisbatan adolatsizlik qilgan boʻlasiz", dedi Nuggetsning sobiq yordamchisi Allan Bristou. Moe shunchaki aytdi: "Oʻtish oʻyini asosan siz xohlagan narsani qiladi."
Moening o'tish strategiyasi Shimoliy Karolina bosh murabbiyi Din Smitdan qabul qilingan. Odatda konservativ murabbiy bo'lgan Smit o'tish o'yini to'g'ri o'yinchilar bilan ishlashi mumkin deb o'ylardi, lekin u o'yinchilar har doim buni amalga oshirish uchun etarlicha aqlli bo'lishiga ishonmasdi.
Uning hujum strategiyasi yuqori natijalarga olib kelgan bo'lsa-da, Moe's Denver jamoalari hech qachon tezkor tanaffuslarni bajarishga qodir emas edi. Uning jamoalari ba'zida savat olish uchun savatdan voz kechishdi. U o'z jamoalarining himoyada o'ynamagani bilan bahslashdi va yuqori ballni o'yin sur'ati bilan bog'ladi.