cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ABAP
Kirish
ABAP ilgari A llgemeiner B erichts- A ufbereitungs- P rozessor, nemischa „umumiy hisobot tayyorlash protsessor“ soʻzining qisqartmasi boʻlgan, ammo keyinroq boʻlgan. inglizcha A ilgʻor B usiness A ilova P rogramming deb oʻzgartirildi. ABAP har bir platforma, til va birliklarni qoʻllab-quvvatlaydigan asosiy maʼlumotlar bazasi darajasi (lar)idan yuqori darajadagi abstraktsiyani taʼminlovchi Mantiqiy maʼlumotlar bazalari (LDB) kontseptsiyasini oʻz ichiga olgan birinchi tillardan biri edi.
ABAP tili dastlab ishlab chiquvchilar tomonidan SAP R/3 platformasini ishlab chiqish uchun ishlatilgan. Bundan tashqari, u SAP mijozlari tomonidan SAP ilovalarini yaxshilash uchun foydalanish uchun moʻljallangan - mijozlar ABAP dasturlash bilan maxsus hisobotlar va interfeyslarni ishlab chiqishi mumkin. Til dasturlash tajribasiga ega boʻlgan koʻproq texnik mijozlarga moʻljallangan edi.
ABAP R/3 mijoz-server tizimi uchun dasturlarni yaratish tili boʻlib qolmoqda, uni SAP birinchi marta 1992-yilda chiqargan. 1990-yillarda kompyuter texnikasi rivojlanib borar ekan, SAPning koʻproq ilovalari va tizimlari ABAPda yozila boshlandi. 2001-yilga kelib, eng asosiy funksiyalardan tashqari hammasi ABAP da yozilgan. 1999-yilda SAP ABAP uchun ABAP Objects deb nomlangan ob'ektga yoʻnaltirilgan kengaytmani R/3 reliz 4.6 bilan birga chiqardi.
SAPning hozirgi NetWeaver ishlab chiqish platformasi ham ABAP, ham Javani qoʻllab-quvvatlaydi.
ABAP biznes ilovalari, operatsion tizim va maʼlumotlar bazasi oʻrtasida abstraktsiyaga ega. Bu ilovalarning toʻgʻridan-toʻgʻri maʼlum bir server yoki maʼlumotlar bazasi platformasiga bogʻliq emasligini va osongina bir platformadan boshqasiga koʻchirilishini taʼminlaydi.
SAP Netweaver hozirda UNIX (AIX, HP-UX, Solaris, Linux), Microsoft Windows, IBM System i (iSeries, AS/400) da i5/OS va IBM System z (avvalgi zSeries, S) da z/OS da ishlaydi. /390). Qoʻllab-quvvatlanadigan maʼlumotlar bazalari - HANA, SAP ASE (sobiq Sybase), IBM Db2, Informix, MaxDB, Oracle va Microsoft SQL Server (Informix-ni qoʻllab-quvvatlash SAP Basis 7.00 versiyasida toʻxtatilgan).
ABAP ish vaqti muhiti
Barcha ABAP dasturlari SAP maʼlumotlar bazasida joylashgan. Ular Java yoki C++ dasturlari kabi alohida tashqi fayllarda saqlanmaydi. Maʼlumotlar bazasida barcha ABAP kodi ikki shaklda mavjud: ABAP Workbench vositalari yordamida koʻrish va tahrirlash mumkin boʻlgan manba kodi; va yaratilgan kod, Java baytkodi bilan biroz solishtirish mumkin boʻlgan ikkilik vakillik. ABAP dasturlari SAP yadrosining bir qismi boʻlgan ish vaqti tizimi nazorati ostida amalga oshiriladi. Ish vaqti tizimi ABAP bayonotlarini qayta ishlash, ekranlarning oqim mantiqini boshqarish va hodisalarga javob berish uchun javobgardir (masalan, foydalanuvchi ekran tugmachasini bosgan); bu jihatdan uni Java VM bilan solishtirish mumkin boʻlgan Virtual Mashina sifatida koʻrish mumkin. ABAP ish vaqti tizimining asosiy komponenti maʼlumotlar bazasi interfeysi boʻlib, u maʼlumotlar bazasidan mustaqil ABAP bayonotlarini („Ochiq SQL“) asosiy DBMS („Native SQL“) tomonidan tushuniladigan bayonotlarga aylantiradi. Maʼlumotlar bazasi interfeysi ABAP dasturlari nomidan relyatsion maʼlumotlar bazasi bilan barcha aloqalarni amalga oshiradi; Shuningdek, u dastur serverining mahalliy xotirasida jadvallarni buferlash va tez-tez foydalaniladigan maʼlumotlar kabi qoʻshimcha funksiyalarni oʻz ichiga oladi.
Maʼlumotlar turlari va oʻzgaruvchilar:
Oʻrnatilgan maʼlumotlar turlari quyidagilardir: Sana oʻzgaruvchilari yoki konstantalari (D turi) 1-yanvardan boshlab kunlar sonini oʻz ichiga oladi. Vaqt oʻzgaruvchilari yoki konstantalari (T turi) yarim tundan boshlab soniyalar sonini oʻz ichiga oladi. Ikkala turning oʻziga xos xususiyati shundaki, ularga butun sonlar sifatida ham, belgilar qatorlari sifatida ham kirish mumkin (sana uchun „YYYYMMDD“ ichki formati va vaqt uchun „hhmmss“ bilan), ular sana va vaqtni qayta ishlash uchun ishlatilishi mumkin. Misol uchun, quyidagi kod parchasi oldingi oyning oxirgi kunini hisoblab chiqadi (eslatma: SY-DATUM joriy sanani oʻz ichiga olgan tizim tomonidan belgilangan oʻzgaruvchidir):
Tarixi
Quyidagi roʻyxat faqat ABAP tili tarixidagi baʼzi muhim bosqichlar haqida taxminiy maʼlumot beradi. Batafsil maʼlumot uchun ABAP - Relizga xos o'zgarishlarga qarang.
Sepvigny
Sepvigny Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meuse departamenti Commercy tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
81 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,5 nafar kishi.
Showtime
Showtime — ViacomCBSga tegishli boʻlgan Amerika kabel telekanali.
Allergik konyunktivit
Allergik konyunktivit — allergiya tufayli konʼyunktivada (koʻzning oq qismini qoplaydigan membrana) yalligʻlanishi hisoblanadi. Bemorlarda allergenlar har xil boʻlsa-da, eng koʻp uchraydigan sabab laridan biri pichan isitmasi hisoblanadi. Alomatlar orasida qizarish (asosan periferik mayda qon tomirlarining vazodilatatsiyasi tufayli), konʼyunktivada shish, qichishish va qizarish kuchayishi (koʻz yoshlari hosil boʻlishi). Agar bularning barchasi rinit bilan birlashtirilsa, bu holat allergik rinokonyuktivit deb ataladi.
Simptomlar gistamin va boshqa faol moddalarning semiz hujayralari tomonidan chiqarilishiga bogʻliq boʻlib, ular qon tomirlarining kengayishini taminlaydi, asab tugunlarini qoʻzgʻatadi va koʻz yoshlari sekretsiyasini oshiradi.
Allergik konyunktivitni davolashda allergenlardan qochish (masalan, „pichan isitmasi mavsumida“ oʻtlarning gullashiga yoʻl qoʻymaslik) va antigistaminlar bilan davolash, mahalliy (koʻz tomchilari shaklida) yoki tizimli (tabletkalar shaklida). Antigistaminlar, mast hujayralarini barqarorlashtiradigan dorilar va steroid boʻlmagan yalligʻlanishga qarshi dori vositalari xavfsiz va odatda samarali hisoblanadi.
Belgilari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Blausen_0013_AllergicConjunctivitis.png/220px-Blausen_0013_AllergicConjunctivitis.png|thumb| Allergik konyunktivitn koʻrinishi Konyunktiva koʻzni qoplaydigan nozik membranadir. Allergen konyunktivani bezovta qilganda, koʻzda koʻrinadigan umumiy simptomlar orasida koʻzning qichishi, koʻz qovoqlarining shishishi, koʻzlarning yoshlanishi, suvli oqindi va kozga begona jism tushib qolganday his bolishi (ogʻriq bilan).
Qichishish koʻz allergiyasining eng keng tarqalgan alomatidir va bemorlarning 75 % dan ortigʻi davolanishga murojaat qilganda bu alomat haqida xabar beradi. Bemorlarning alomatlari odatda issiq va quruq ob-havoda kuchliroq boʻladi, sovuqroq harorat va yomgʻir esa bu alomatlarni engillashtiradi.
Klein va boshqa olimlar tomonidan olib borilgan tadqiqotlar natijasida allergik konʼyunktivitdan kelib chiqadigan jismoniy noqulaylikdan tashqari, bemorlarning faoliyatini ham oʻzgartirib, ularni tashqariga chiqish, quyosh nurida kitob oʻqish va shu kabi faoliyatlardan cheklashini koʻrsatdi.Shunday qilib, allergik konʼyunktivit bilan ogʻrigan bemorlarni davolash bilan ularning kundalik „hayot sifatini“ yaxshilashi mumkin.
Sabablari
Allergik konyunktivit organizmning immunitet tizimining allergenlarga allergik reaksiyasi natijasida yuzaga keladi. Allergik konyunktivit pichan isitmasi, astma va ekzema kabi boshqa allergik kasalliklarga moyil boʻlgan odamlarda paydo boʻladi.
Konyunktivitga olib keladigan eng keng tarqalgan allergenlar boʻlib quyidagilar hisoblanadi.
Mavsumiy konʼyunktivitning aksariyat holatlari gulchang bilan bogʻliq boʻlib, pichan isitmasi mavsumida sodir boʻladi, yozning boshida oʻt gulchanglari va boshqa turli xil gulchanglar va mogʻor yoz oxirida alomatlarga olib kelishi mumkin.
Kontakt dermatokonʼyunktivitining sababi konʼyunktiva bilan aloqa qilish mumkin boʻlgan boshqa allergenlar: kosmetika, dori-darmonlar va boshqalar.
Patofiziologiya
Koʻz allergiyasi -semiz hujayralari tomonidan muvofiqlashtirilgan voqealar kaskadi reaksiyasi boʻlib hisoblanadi. Eotaksin va MIP-1 alfa kabi beta hemokinlar koʻz yuzasida semiz hujayralarini tayyorlash va faollashtirishda ishtirok etadi. Tegishli allergen mavjud boʻlganda, sensibilizatsiya paydo boʻladi va tizim oʻziga xos antijen ishlab chiqarishni boshlash uchun tayyorlanadi. TH2 tabaqalashtirilgan T hujayralari oʻziga xos immunoglobulin E (IgE) antijenini ishlab chiqarishni ragʻbatlantiradigan sitokinlarni chiqaradi. Keyin IgE semiz hujayralari yuzasida IgE retseptorlari bilan bogʻlanadi. Keyin mast hujayralari gistaminni chiqaradi, bu esa sitokinlar, prostaglandinlar va trombotsitlarni faollashtiruvchi omilning chiqarilishiga olib keladi.Semiz hujayra mediatorlari yalligʻlanish hujayralarini faollashtirish orqali allergik yalligʻlanish va simptomlarni keltirib chiqaradi.
Gistamin semiz hujayralaridan chiqarilganda, u nerv uchlaridagi H1 retseptorlari bilan bogʻlanadi va koʻzlarning qichishi belgisini keltirib chiqaradi. Gistamin, shuningdek, konʼyunktiva tomirlarida H1 va H2 retseptorlari bilan bogʻlanadi va vazodilatatsiyaga olib keladi. Mast hujayralaridan olingan sitokinlar, masalan, IL-8 kimokini, neytrofillarni jalb qilishda ishtirok etadi. IL-5 kabi TH2 sitokinlari eozinofillar va IL-4, IL-6 va IL-13 ni jalb qiladi, bu esa sezgirlikni oshiradi. Shoshilinch alomatlar molekulyar kaskadiga bogʻliq. Bemorga sezgir boʻlgan allergen bilan uchrashish tizimning sezgirligini oshirishga va reaksiyaning kuchayishiga olib keladi. Allergik konʼyunktivitning rivojlangan holatlari surunkali allergik yalligʻlanish holatiga oʻtishi mumkin.
SAC va PAC
Mavsumiy allergik konyunktivit ham, koʻp yillik allergik konʼyunktivit ham konʼyunktivaning ikkita oʻtkir allergik kasalliklaridir. Yuqorida aytib oʻtilgan koʻz kasalliklarining belgilari qichishish va koʻzning pushti yoki qizgʻish rangini oʻz ichiga oladi .Ushbu ikki alomatlar koʻzning mast hujayralari tomonidan ishlab chiqariladi. Semptomlarni kamaytirish uchun oʻziga xos boʻlmagan choralar sovuq kompresslar, koʻz yosh oʻrnini bosuvchi va allergenlardan qochishni oʻz ichiga oladi. Davolash antigistaminlar, mast hujayra stabilizatorlari, ikki tomonlama taʼsir qiluvchi antiallergik vositalar yoki topikal antigistaminlardan iborat. Boshqa variant kortikosteroidlarni qoʻllashdir, ammo kataraktning nojoʻya taʼsiri va koʻz ichi bosimi ortishi hisobga olinsa, kortikosteroidlar allergik konʼyunktivitning jiddiyroq shakllari, masalan, vernal keratokonʼyuktivit (VKC) va atopik keratokonʼyuktivit (AKC) uchun ishlatiladi.
VKC va AKC
Vernal keratokonjunktivit ham, atopik keratokonjunktivit ham surunkali allergik kasalliklar boʻlib, eozinofillar, konʼyunktiva fibroblastlari, epitelial hujayralar, mast hujayralari va Th2 limfotsitlari konʼyunktiva biokimyosi va gistologiyasini kuchaytiradi, VKC — bu issiq iqlim sharoitida yashovchi erkaklarda keng tarqalgan bolalik kasalligi. AKC koʻpincha 30 yoshdan 50 yoshgacha boʻlgan erkaklarda kuzatiladi. VKC va AKC allergik konʼyunktivit yoki steroid foydalanishni nazorat qilish uchun ishlatiladigan dorilar bilan davolash mumkin. Maksvell-Lyon belgisi, yopiq yara, toshlangan papillalar, limbusda jelatinsimon qalinlashuv va Horner-Trantas nuqtalari vernal tipga xosdir.
Gigant papiller konyunktivit
Gigant papiller konʼyunktivit haqiqiy koʻzning allergik reaksiyasi emas va konʼyunktivaning takroriy mexanik tirnash xususiyati tufayli yuzaga keladi. Kontakt linzalaridan foydalanish natijasida yuzaga keladigan konʼyunktiva yuzasi bilan takroriy aloqa GPC bilan bogʻliq.
Flyctenular keratonkonyunktivit
Bu bakteriyalarga yuqori sezuvchanlik/yalligʻlanish reaksiyasining natijasidir. Umumiy patogenlarga Staphylococcus aureus, Mycobacterium tuberculosis, Chlamydia va Candida kiradi.
Toshpoʻlat Rahimov
Toshpoʻlat Qayumovich Rahimov (1950.15.12, Shahrisabz tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1997). Samarqand Davlat Universitetini tugatgan (1973). 1973-yildan Shahrisabz tumanidagi 39, 37, 1976-yildan 30maktabda fizika va informatika oʻqituvchisi. Maktabda fizika va informatika fani xonasini zamon talabiga mos darajada jihozlagan. Taʼlim berishda noanʼanaviy dars usullaridan foydalangan.
Allergik konyunktivit
Davolash
Batafsil tarix shifokorlarga simptomlar allergik yoki yoʻqligini aniqlash imkonini beradi. Eozinofillarni izlayotgan konʼyunktivani qirib tashlash kabi diagnostik testlar allergik reaksiyaning sababini aniqlashda yordam beradi. Antigistaminlar (Alerzin, Suprastin), semiz hujayralarini barqarorlashtiradigan dorilar va steroid boʻlmagan yalligʻlanishga qarshi dorilar xavfsiz va odatda samaralidir. Kortikosteroidlar koʻz allergiyasining yanada ogʻir holatlari uchun ajratilgan va yuzaga kelishi mumkin boʻlgan nojoʻya taʼsirlar tufayli koʻz shifokori nazorati ostida boʻlishi kerak. Allergen aniqlangandan soʻng, bemor imkon qadar undan qochish kerak.
Dorisiz davolash usullari
Engil alomatlari boʻlgan allergen bilan uchrashganda, yordam berish uchun sovuq kompres foydalanish mumkin. Bu hech qanday dori ishlatmasdan tez va oson yechim. Suvning sovuq harorati koʻkarish yoki kuyish kabi shishishni kamaytirishga yordam beradi. Bundan tashqari, sotib olish uchun koʻplab antigistaminlar mavjud.
Semiz hujayra stabilizatorlari
Semiz hujayra stabilizatori — bu semiz hujayralaridan yalligʻlanishni keltirib chiqaradigan kimyoviy moddalarning chiqarilishini kamaytiradigan steroid boʻlmagan dorilar sinfidir. Ular semiz hujayralari degranulyatsiyasi uchun zarur boʻlgan kaltsiy kanallarini blokirovka qiladi, hujayralarni barqarorlashtiradi va shu bilan gistaminning tarqalishini oldini oladi. Dekonjestanlar ham buyurilishi mumkin. Allergik konʼyunktivitni davolash uchun ishlatiladigan yana bir keng tarqalgansemiz hujayra stabilizatori natriy kromoglikatdir.
Antigistaminlar dori vositalari
Davolash uchun odatda difenhidramin va xlorfeniramin kabi antigistaminlar qoʻllaniladi. C H1 antigistaminlarini qabul qilgan bemorlarda gistamin va leykotrienlarning ishlab chiqarilishi kamayadi, shuningdek, tomirlardagi adezyon molekulalarining ifodalanishining salbiy regulyatsiyasi, bu esa oʻz navbatida allergiya belgilarini 40-50 % ga kamaytiradi.
Ikki tomonlama taʼsir qiluvchi dorilar koʻpincha buyuriladi. Olopatadin (Patanol) va Ketotifen Fumarat (Alaway yoki Zaditor) ikkalasi ham bir vaqtning oʻzida antigistamin va semiz hujayra stabilizatori sifatida harakat qilish orqali himoya qilishni taʼminlaydi. Patanol retsept boʻyicha dori, ketotifen fumarat esa yoʻq.
Koʻz tomchilarining koʻpchiligiachishish va qichishishga olib kelishi mumkin va yomjn taʼsirga ega. Toʻgʻri koʻz gigienasi, ayniqsa kontakt linzalari bilan simptomlarni yaxshilashi mumkin. Polen va mogʻor kabi allergenlarning oldini olish mumkin.
Immunoterapiya
Allergik immunoterapiya (AIT) bilan davolash organizmni odatda zararsiz boʻlgan moddalarga (polen, uy changi oqadilar) oʻrgatish uchun allergenlarning dozasini kiritishni oʻz ichiga oladi va shu bilan uzoq muddatli oʻziga xos qarshilikni keltirib chiqaradi. Immunoterapiya allergenlari ogʻiz orqali (til osti tabletkalari yoki til osti tomchilari shaklida) yoki teri ostiga (teri ostiga) inʼektsiya yoʻli bilan berilishi mumkin. 1911-yilda Leonard Noon va Jon Friman tomonidan kashf etilgan allergik immunoterapiya faqat nafas olish allergiyasini davolash uchun xizmat qilgan.
Eksperimental tadqiqotlar natijasida epiteliya hujayralarida selektivlar deb nomlanuvchi adezyon molekulalari aniqlangangan. Ushbu molekulalar qon aylanishidan leykotsitlarning tez soʻrilishini va toʻplanishini boshlaydi. Selektin antagonistlari preklinik tadqiqotlarda, shu jumladan terining yalligʻlanishi, allergiya va ishemiya-reperfuzion shikastlanishda sinovdan oʻtkazildi. Selektin blokirovka qiluvchi vositalarning toʻrtta klassi mavjud: (I) barcha P-, E- va L-selektinlarga asoslangan uglevod ingibitorlari, (II) insonga qarshi antikor selektivi, (III) rekombinant kesilgan PSGL-1 immunoglobulin bilan bogʻliq protein va (IV) selektiv kichik molekula ingibitorlari. Selektin blokerlarining koʻpgina klinik sinovlari II/III fazada muvaffaqiyatsizlikka uchradi yoki ularning noqulay farmakokinetikasi yoki haddan tashqari xarajat tufayli tadqiqotlar toʻxtatildi. Saccharomyces cerevisiae va oʻsimliklar kabi xamirturushlarda mavjud boʻlgan sfingolipidlar eksperimental hayvonlarda gen nokautli sichqoncha taʼsirini yumshatishi koʻrsatilgan.
Epidemiologiya
Allergik konʼyunktivit allergik holatlar va alomatlar mavsumiy bogʻliq boʻlganlar orasida koʻproq uchraydi.
Allergik konʼyunktivit uchrashi har yili aholi orasida taxminan 20 foizini tashkil qiladi va bu shaxslarning taxminan yarmi shaxsiy yoki oilaviy atopiya tarixiga ega.
Gigant papiller konʼyunktivit koʻpchilik mamlakatlarda koʻz kasalliklarining 0,5-1,0 % ni tashkil qiladi.
Halkahavlı, Vezirköprü
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Halkahavli — Turkiyaning Samsun viloyati hududida joylashgan Vezirköprü yerida joylashgan qishloq hisoblanadi.
Michael Orozco
Michael Orozco Fiscal (talaffuzi: Maykl Orozko Fiskal; 1986-yil 7-fevralda tugʻilgan) — amerikalik professional futbolchi, USL chempionatining Orange County SC klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.
Xitoy imperiyasining tashqi aloqalari
Xitoy Imperiyasining Sin sulolasidan Sin sulolasigacha boʻlgan tashqi aloqalari sulolalarning mavqee koʻtarilib, pasayganligi sababli koʻplab vaziyatlarni qamrab oldi. Xitoy madaniyati qoʻshni hamda uzoq mamlakatlarga taʼsir koʻrsatdi, shu bilan birga tashqi taʼsirlar koʻlami oʻzgarib turdi, uning natijasida baʼzi hududlar hatto zabt etildi. Xan sulolasi davrida Ipak yoʻli savdo yoʻllari jonlanib, ellinistik oʻrta Osiyo, Parfiya imperiyasi hukmronligi ostidagi Fors va Janubiy Osiyoni Xitoy imperiyasi bilan bogʻladi. Miloddan avvalgi II asrda Chjan Syan moʻgʻul Xunnu konfederatsiyasiga qarshi ittifoqchi izlash maqsadida Oʻrta Osiyoga kirib borgan birinchi taniqli xitoy diplomati boʻldi. Xan xitoylarining Rim imperiyasiga kirishga urinishlari va milodiy 97-yilda Gan Yin boshchiligidagi missiya muvaffaqiyatsizlikka uchragan boʻlsa-da, Xitoy tarixiy yozuvlarida rimliklar Hind okeani orqali janubiy Xitoy va Vetnamga sayohat qilishganligi qayd etilgan. Hindistondan kelgan buddizm Sharqiy Xan sulolasi davrida Xitoyga kiritilgan va qoʻshni Vetnam, Koreya va Yaponiyaga tarqalgan, ularning barchasi Xitoy modeliga asoslangan konfutsiy madaniyatini qabul qilgan.
Arab xalifaligida Umaviylar sulolasi hokimiyatga kelgach, Tan sulolasi davrida Xitoyning Islom dunyosi bilan aloqalari boshlangan. Bu vaqtda Xitoyga zardushtiylik, nestoriy nasroniylik va islom kabi bir qancha dinlar kirib keldi, leki Xitoy buddizmi va daosizmi hukmron dinligicha qoldi. Son sulolasi moʻgʻullar istilosiga qadar qoʻshni Lyao va Jin sulolalari bilan teng huquqlilik asosida aloqalar olib bordi. Moʻgʻullar imperiyasi Osiyoda hukmron davlatga aylangach, Pax Mongolica XIII asr boshlari va oʻrtalarida sharqdan gʻarbga tovarlar, gʻoyalar va texnologiyalar savdosini ragʻbatlantirdi. Masalan, Marko Polo sharqqa va gʻarbga xavfsiz sayohat qila olgan edi. Xubilayxon asos solgan moʻgʻullar boshchiligidagi Yuan sulolasi poytaxt Xonbaliqda (hozirgi Pekin) hukmronlik qilgan. Yuan sulolasining Yaponiyaning Kamakura syogunati bilan muvaffaqiyatsiz diplomatiyasi moʻgʻullarning Yaponiyaga bostirib kirishiga sabab boʻldi va bu Yuan imperiyasi uchun muvaffaqiyatsiz yakunlandi.
Yuan sulolasining qulashi va 1368-yilda imperator Chju Yuanchjan boshchiligida Min sulolasining tashkil topishi ortidan, XV asrda Xitoy imperiyasi Xitoy xazina floti admirali Chjan Xening chet elga sayohatini rejalashtirdi. Imperator Yongle vakillari sifatida Chjan floti Janubi-Sharqiy Osiyo, Hind okeani va Sharqiy Afrika boʻylab suzib, oʻlponlar talab qildi, vassal davlatlarga katta sovgʻalar berdi va hatto Shri-Lankaga bostirib kirdi. Biroq, keyinchalik flot demontaj qilindi va bundan keyin Min imperatorlari xalqaro savdo va tashqi aloqalarni bir nechta dengiz portlari bilan cheklaydigan Xayjin izolyatsion siyosatini qoʻllab-quvvatladilar. Bu siyosatlar Xorxe Alvares (Xitoyga dengiz orqali sayohat qilgan birinchi chet ellik) va Rafael Perestrello kabi yevropalik tadqiqotchilar kelganidan keyin asta-sekin oʻzgarib bordi va dastlab Portugaliya imperiyasiga qarshi urush olib borilgan boʻlsa-da, XVI asrda Makaoda portugallarga mustamlakachilik qarorgohi berildi. Xitoyda katolik iyezuit missiyalari ham joriy etildi, Matteo Ricci Pekindagi Min imperatorlarining yopiq shahriga kirishga ruxsat berilgan birinchi yevropalik boʻldi. Keyingi Sin sulolasi davrida Juzeppe Kastiglione kabi Yevropadan kelgan iyezuitlar Xitoy marosimlari boʻyicha bahslar va 1706-yilda koʻpchilik missionerlar haydab chiqarilgunga qadar hukumatda iltifot qozondilar.
Michael Orozco
Yoshligi
Orozco Kaliforniyaning Anaheim shahrida oʻsgan. Uning ota-onasi asli meksikalik boʻlib, Michael 2002-yilda Meksika Primera A jamoasi San Luis yoshlar dasturiga qoʻshilgan.
Xitoy imperiyasining tashqi aloqalari
XIV asrda moʻgʻullar imperiyasining parchalanishi Oʻrta Osiyo savdo yoʻllarini xavfli qilib, Gʻarbiy Yevropa davlatlarini okean yoʻllarini oʻrganishga majbur qildi. Portugaliya va Ispaniya imperiyasidan keyin Gollandiya imperiyasi va Britaniya imperiyasi kabi protestant davlatlari XVII asrning boshlaridan Xitoy bilan savdo qila boshladilar. Buyuk Britaniya Qirolligi 1600-yilda Britaniyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasiga Xitoy bilan savdo monopoliyasini berdi va Sin hukumati 1756-yilda Kanton tizimini yaratish orqali gʻarb bilan rivojlanayotgan savdoni nazorat qilishga oʻtdi va bu savdogarlar uchun savdo monopoliyasini joriy qildi. Tashqi savdoni oʻn uchta faktoriya va janubdagi Kanton (oʻsha paytda Guanchjou deb atalgan) bilan cheklab qoʻydi. 1793-yilgi Britaniyaning Makartni elchiligi imperator Syanlunni tashqi savdo uchun shimoliy Xitoy portlarini ochishga yoki toʻgʻridan-toʻgʻri aloqalar oʻrnatishga ishontira olmadi. Choy kabi tovarlarning Britaniyaga oʻsib borayotgan importi xarajatlari kontrabandachilarning noqonuniy savdosi bilan qoplandi. Biroq, Sinning bir tomonlama afyun sotishni taqiqlashi afyun urushlari va Xitoyning magʻlubiyatiga olib keldi. 1842-yilgi Nankin shartnomasi Kanton tizimini bir qator shartnoma portlari bilan almashtirdi va qirgʻoq savdo tizimini ham tugatdi.
Kenneth Preston
Kennet O. Preston (1957-yil 18-fevralda tug'ilgan) - Amerika Qo'shma Shtatlari armiyasining iste'fodagi askari, armiya serjanti sifatida xizmat qilgan. 2004-yil 15-yanvarda armiyaning 13-serjanti unvoni sifatida qasamyod keltirdi. Preston armiya serjanti sifatida 7 yil 2 oy xizmat qilgan.
Michael Orozco
Professional
2010-yilning yanvarida Orozco San Luisni tark etib, MLS jamoasining Philadelphia Unioniga ijara asosida qoʻshildi. Bir mavsumdan keyin Philadelphia Orozconi sotib olish opsiyasidan foydalanmaslikka qaror qildi va u San Luisga qaytdi.
Xitoy imperiyasining tashqi aloqalari
Tarix
thumb| Imperator [[Yongle (1402–1424-yillar). Uning hukmronligi davrida admiral Chjan Xe yettita xazina sayohatida chet elda ulkan dengiz flotini boshqargan.]] Oldingi davrlarda Xitoyning tashqi aloqalari nazariyasi Xitoy imperiyasini Osmon sulolasi, jahon sivilizatsiyasining markazi, Xitoy imperatori esa sivilizatsiyalashgan dunyoning yetakchisi deb hisoblardi. Bu qarash Xitoyni " osmon ostidagi hamma narsaga " ega deb hisobladi. Boshqa barcha davlatlar Xitoyning syuzerin hukmronligi ostidagi tarmoqlar hisoblangan. Baʼzilar toʻgʻridan-toʻgʻri vassallar edi. Nazariy jihatdan, imperator poytaxti atrofidagi yerlar "beshta boʻysunish hududi" deb hisoblangan. Ushbu hududlar Osmon oʻgʻlining taʼsir kuchiga qarab farqlangan.
Kenneth Preston
Erta hayot va ta'lim
Preston Merilend shtatidagi Savaj tog'ida tug'ilgan va 1975-yil 30-iyunda Qo'shma Shtatlar armiyasiga kirgan. U Kentukki shtatining Fort-Noks shtatidagi kompaniyaning 11-oʻquv batalyonida, 5-oʻquv brigadasida, D kompaniyasida, 3-oʻquv batalonida, 1-oʻquv brigadasi Fort-Noksda, 197 -oktabrda, 1-oʻquv brigadasida qatnashgan thumb| Preston, 2004-yil avgust oyida Kirkuk havo bazasida. O'zining 36 yillik faoliyati davomida Preston otliq skaut va tank komandiridan tortib armiya serjanti lavozimigacha bo'lgan har bir rahbarlik lavozimida xizmat qildi. U qo'mondonlik serjanti sifatida boshqa topshiriqlarni bajargan: 3-batalyon, Texas, 3-"Kulrang bo'ri" brigadasi, 1-otliq divizion, Germaniyaning Bad Kreuznach shahridagi 1-zirhli divizion va V. Korpus. Geydelberg, Germaniya. Armiya serjanti lavozimiga tayinlanishidan oldin u Iroqning Bag'dod shahrida xizmat qilayotgan 7-qo'shma qo'shma ishchi guruhining qo'mondoni serjanti bo'lgan.
Michael Orozco
Professional
Orozco 2013-yilgi Clausura uchun Pueblaga ijaraga berilgan. Keyingi yozda shartnoma muddati uzaytirildi.
Xitoy imperiyasining tashqi aloqalari
Tarix
Shunga qaramay, Xitoy oʻz tarixining boshidanoq savdo markazi boʻlgan. Xitoyning tashqi dunyo bilan oʻzaro aloqalarining aksariyati Ipak yoʻli orqali amalga oshirilgan. Bu milodiy II asrda Rim imperiyasi vakillari bilan aloqa va XIII asrda venetsiyalik sayohatchi Marko Poloning tashriflarini oʻz ichiga oladi.
Kenneth Preston
Erta hayot va ta'lim
Armiya serjanti sifatida Preston Amerika Qo'shma Shtatlari armiyasi shtab boshlig'ining askarlar bilan bog'liq barcha masalalar bo'yicha shaxsiy maslahatchisi bo'lib ishlagan, ayniqsa askarlarni jihozlash, jihozlash, tayyorlash, ta'lim va hayot sifatiga ta'sir qiluvchi barcha sohalarda. Bu hududlar urush davrida armiyaning barcha uch qismlari bo'ylab ixtiyoriy kuchlarni 100 000 ga oshirishni o'z ichiga oladi; yakka tartibdagi jangovar kiyimlar, zirhlar, qurollar va zirhli transport vositalari; Afg'onistonda Barqaror Ozodlik va Iroqda Iroqda Ozodlik operatsiyasini qo'llab-quvvatlash uchun rahbarlar va ularning bo'linmalarini tayyorlash: joylashtirishlar o'rtasida yashash vaqtini himoya qildi va armiya kotibi va armiya shtab boshlig'i bilan Armiya oilasi shartnomasini imzoladi. U muntazam ravishda AQSh Kongressi oldida guvohlik berishga taklif qilingan.
Michael Orozco
Professional
Orozco Pueblada faoliyatidagi birinchi golini Cruz Azulga qarshi urib, 2:1 hisobida yutqazib qoʻydi.
Xitoy imperiyasining tashqi aloqalari
Tarix
Xitoy zobitlari "yetuk/tanish vahshiylar" (Xitoy madaniyati taʼsirida boʻlgan chet elliklar) va "xom varvarlar"ni farqlashadi.
Koʻp davrlarda Xitoy tashqi siyosati ayniqsa qatʼiy edi. Bunday holatlardan biri Min sulolasi davrida admiral Chjan Xening xazina sayohatlari misolida koʻrinadi.
Michael Orozco
Xalqaro
2008-yil 28-avgustda Orozco Fiscal Kuba, Trinidad va Tobagoga qarshi jahon chempionati saralash bosqichiga tayyorgarlik koʻrish uchun birinchi toʻliq terma jamoasi lageriga chaqirildi. U 2008-yil 15-oktabrda soʻnggi oʻyinda debyut qildi va toʻliq 90 daqiqa oʻynab, 2:1 hisobida magʻlub boʻldi.
Trinidad va Tobago oʻyinidan soʻng, Orozco Fiscal terma jamoada yana bir marta oʻynashi uchun deyarli uch yil kerak boʻldi. U 2011-yil 10-avgustda Meksikaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida qaytdi, bu AQShning yangi tayinlangan bosh murabbiyi Jurgen Klinsmann qoʻl ostidagi birinchi oʻyin edi. Orozco Fiscal yana bir yil oʻtib, 2012-yil 15-avgustda Meksikaga qarshi oʻyinda maydonga tushdi va Amerika Qoʻshma Shtatlarining 1:0 hisobidagi gʻalabasida yagona gol urdi, bu Meksika hududida Meksika ustidan birinchi marta gʻalaba qozonishi edi. Amerika Qoʻshma Shtatlarining rekordi 1-2 dan 3-1 ga yaxshilandi va Meksika Estadio Atstekadagi 120 ta oʻyinda 9-magʻlubiyatga uchradi.
Yutuqlari
Puebla
Xitoy imperiyasining tashqi aloqalari
Sin sulolasi
thumb| Miloddan avvalgi 210-yilda [[Sin (imperatorlar sulolasi)|Sin sulolasining chegaralari.]] Oldindan Shan va Chjou sulolalarining koʻplab qirollari hukmronlik qilgan boʻlsa-da, miloddan avvalgi 221-yilda Sin davlati hukmdori Yin Chjen (Sin Shi Xuandi) birinchi boʻlib Chjou sulolasi qoʻl ostidagi turli vassal davlatlarni, shuningdek, uning tarkibida boʻlmagan davlatlarni bosib oldi. U bu turli davlatlarni nisbatan birlashgan va yagona imperiyaga, Sin imperiyasiga aylantira oldi. Uning rahbarligi davrida qonuniy falsafaga qatʼiy rioya qilish asosida yaratilgan jamiyat bilan bir vaqtlar gʻarbiy chegaradagi barcha raqib urushayotgan davlatlarni zabt etdi. Xitoy hududi shimolda Ichki Moʻgʻuliston va Manjuriyagacha kengaytirildi va janubga hozirgi Guandun va shimoliy Vetnamning mahalliy Baiyue (ikkinchisi Jiaozji, keyin esa Tan sulolasi davrida Annam deb ataladi) ga dengiz ekspeditsiyalari joʻnatildi. Ushbu hududlarga bostirib kirib, Xitoy hukmronligi ostiga oldi.
Xan sulolasi
Xan sulolasi davri (miloddan avvalgi 202-yil–milodiy 220-yillar) Xitoy imperiyasining tashqi aloqalari tarixida Xan imperatori Vuning uzoq hukmronligi davrida (miloddan avvalgi 141–87-yillar) diplomat Chjanning sayohatlari imperiya tarixidagi yangi davr boʻldi. Chjan birinchi marta Xitoyning turli Osiyo hududlari bilan aloqalarini ochdi. Xunlarga qarshi yuechjilar bilan ittifoq tuzish maqsadida Gʻarbiy hududlarga sayohat qilgan Chjan Syan koʻp yillar davomida Xunlar tomonidan qamoqqa olingan, biroq u ilgari xitoyliklar uchun nomaʼlum boʻlgan yerlar haqida batafsil maʼlumotlarni olib kelgan. Bunga uning ellinlashgan Fargʻona (Dayuan), Yunon-Baqtriya podsholigi (Daxiya), Anxi (Parfiyaning Fors imperiyasi), Syaoji (Mesopotamiya), Shendu (Hindiston) va Uyshun Oʻrta Osiyo koʻchmanchilari hududlariga qilgan sayohatlari tafsilotlari muhim maʼlumotlar hisoblandi. Uning sayohatlaridan soʻng, Xitoydan Rim imperiyasiga qadar Ipak yoʻlining mashhur quruqlik savdo yoʻli yaratildi. Imperator Vu ham oʻzining Xunlarga qarshi muvaffaqiyatli yurishlari bilan mashhur edi. U Manjuriyada Xanning toʻrtta qoʻmondonligini oʻrnatish uchun Viman Joseon qirolligiga qarshi urush qildi. Imperiya janubiy Xitoy va Shimoliy Vetnamga, keyin esa Bayyue qirolliklari hududi hisobiga kengayishni boshladi. Xan imperiyasi shaharlarni magʻlub etganidan keyin Minyueni oʻzlashtirdi va Yunnandagi Dianni qoʻshib oldi. Miloddan avvalgi 111-yilga kelib, imperator Vu Xan-Nanyue urushi natijasida Nanyue qirolligini bosib oldi. Nanyue Triệu sulolasi tomonidan boshqarilgan. Xitoyning Nanyue ustidan hukmronligi Sin dengiz floti zobiti Chjao Tuo tomonidan SIn sulolasi qulashi va Xan sulolasi oʻrnatilishi vaziyatida hududni Xitoydan ajratib olguniga qadar davom etdi. left|thumb| [[Xan (sulola)|Xan sulolasi miloddan avvalgi 87-yilda, imperator Vu davrida Ipak yoʻlining hududiy kengayishi va oʻrnatilishidan keyin.]] Xitoyning savdo missiyalari faqat quruqlik boʻylab sayohat qilish bilan cheklanib qolmadi. Miloddan avvalgi II asrda xitoyliklar Janubi-Sharqiy Osiyodan oʻtib Hind okeaniga suzib borib, dengiz orqali Hindiston va Shri-Lankaga rimliklardan oldin yetib borishgan. Bu dengiz yoʻlidan nafaqat savdogarlar va diplomatlar, balki xitoylik diniy missionerlar ham hind buddizm matnlarini sanskritdan xitoy tiliga tarjima qilish uchun koʻplab sayohatlar uyushtirishdi. Milodiy 148-yilda An Shigao nomi bilan mashhur boʻlgan Parfiya shahzodasi birinchi boʻlib Buddizm oyatlarini xitoy tiliga tarjima qilgan. Miloddan avvalgi I asrda Oq Ot ibodatxonasini tashkil etgan imperator Min davri VI asr Xitoy yozuvchisi Yan Syuanji tomonidan buddizmning Xitoyga rasmiy kiritilish davri sifatida belgilangan. Milodiy I asrga kelib, xitoyliklar Va xalqi deb ataydigan Yayoi (Yaponiya) bilan dengiz aloqalarini oʻrnatdilar. I asrda xitoylar markazi hozirgi Kambodjada joylashgan va qisman Birma, Laos, Tailand va Vyetnam hududlarini oʻz ichiga olgan Funan qirolligi bilan ham aloqalar oʻrnatdilar
Kenneth Preston
Erta hayot va ta'lim
Prestonning harbiy ta'limi asosiy serjantlar kursi, ilg'or serjantlar kursi, birinchi serjantlar kursi, M1/M1A1 tank ustasi o'q otish kursi, usta fitnes-trener kursi, jangovar shtab serjantlar kursi. Uning fuqarolik ta'limi Luisvil universitetida kasbiy ta'lim va ta'lim bo'yicha san'at assotsiatsiyasi darajasini va biznes boshqaruvi bo'yicha fan bakalavri va Trident universiteti Xalqaro biznes boshqaruvi magistri darajasini o'z ichiga oladi.
Harbiylikdan keyingi martaba
thumb| Preston 2019-yilda Amerika Qo'shma Shtatlari armiyasining nonushta assotsiatsiyasida nutq so'zlamoqda 2011-yil avgust oyidan beri Preston ixtiyoriy ravishda Armiya Bosh shtab boshlig'i iste'fodagi askar maslahatchisi hamraisi sifatida ishlaydi. 14 a'zodan iborat maslahat armiya xodimlari, qo'llab-quvvatlovchi agentliklar va mavzu bo'yicha ekspertlar bilan birgalikda nafaqadagi askarlar va armiyadan tirik qolgan turmush o'rtoqlarga ta'sir ko'rsatadigan barcha tavsiyalar va masalalarni ko'rib chiqadi.
Preston, shuningdek, 2011-yil oktabr oyidan beri bizning qo'shinlarimiz uchun uylar bo'yicha direktorlar kengashi a'zosi sifatida ko'ngilli. Bizning qo'shinlarimiz uchun uy - notijorat tashkilot bo'lib, missiyasi og'ir yaralangan faxriylarga maxsus moslashtirilgan uylarni bepul qurish va sovg'a qilish. VA tomonidan malakali maxsus moslashtirilgan uyga muhtoj bo'lgan og'ir yaralangan faxriylar, asosan, kundalik hayotining to'liq yoki bir qismini nogironlar aravachasida o'tkazadilar. Bu faxriylarning aksariyati yosh bolalari bor. Maxsus moslashtirilgan uy veteranga uydagi barcha xonalardan, jumladan, bolalar bog'chasidan, barcha oshxona va kir yuvish vositalaridan va garajdan foydalanish.
Preston 2013-yil may oyidan beri Amerika Qo'shma Shtatlari Armiyasi Assotsiatsiyasida askar va askar dasturlari bo'yicha vitse-prezident bo'lib ishlagan. AUSA armiyaning professional ta'lim birlashmasi bo'lib, armiya uchun ovoz va askarni qo'llab-quvvatlaydi.
Havolalar
This article incorporates public domain material from the United States Government document.
Xitoy imperiyasining tashqi aloqalari
Xan sulolasi
Xan generali Ban Chao (milodiy 32-102-yillar) xunlarni mintaqadan siqib chiqargandan soʻng, gʻarbiy mintaqalardagi (Hozirgi Shinjondagi Tarim havzasi) davlatlarni qayta bosib oldi. Bunga Xitoy nazoratiga qaytarilgan Qashgʻar, Krurova va Xoʻtan qirolliklari kiradi. Shuningdek, u Rimga (Daqin) yetib borish uchun oʻzining elchisi Gan Yinni yubordi. Gan Ying, ehtimol, Qora dengiz va Rim tarkibidagi Suriyagacha yetib borib, ortga qaytgan. Biroq, u Rim imperiyasi haqidagi xabarlarni yozib qoldirdi. Xitoyda keyinchalik Rim elchilari boʻlganligi haqida dalillar mavjud.
Uch qirollik
Uch qirollik davri (220-280-yillar) Xitoy tarixining Xan merosiga daʼvogar uchlik oʻrtasidagi tinimsiz urushlar bilan oʻtgan davr edi. Xitoyning uchta urushayotgan davlatga boʻlinishi mahalliy toʻqnashuvlarga kirishishni zaruratga aylantirdi, shuning uchun ular chet elga sayohat qilish muammolari bilan jiddiy shugʻullana olmadilar. gʻarbdagi Shu Xan davlati oʻsha paytda Nanman deb atalgan janubi-gʻarbdagi Hmong xalqini bosib oldi. Bu voqea haqidagi xabarlar Shimoliy Kao Vey davlatida joylashgan Syao Rui (226-239-yillar) saroyiga tashrif buyurgan, taxminan Aleksandr Severus tomonidan joʻnatilgan Rim elchiligi yozuvlarida qayd etilgan. Yana bir Rim elchiligi 284-yilda qayd etilgan. Bu, ehtimol Kar tomonidan yuborilgan. Ushbu elchilik xitoylar tomonidan qayd etilgan soʻnggi xitoy-rim aloqasi edi.
Jin sulolasi
Jin sulolasi 265-yilda (Shu Xan zabt etilgandan keyin) bir vaqtlar Kao Vey davlatiga xizmat qilgan zodagon Sima oilasi tomonidan tashkil etilgan va 280-yilda Sharqiy Vu davlatini bosib olib, Uch Qirollik davrini tugatgan. Biroq, 291-yildan 306-yilgacha boʻlgan davrdagi Sakkiz shahzoda urushi bilan davlat yana zaiflashdi. Bu sindirilgan Xun koʻchmanchilariga Xitoyning Loyan va Changʻandagi tarixiy poytaxtlarini qoʻlga kiritishga imkon berdi va Jin saroyi vakillarini janubga Syankanga (hozirgi Nankin) qochishga majbur qildi. Keyin Xunlar shimolda Xan Chjao podsholigi nomi ostida hukmronlik oʻrnatdi. Jin sulolasi davrida buddizmning davomli gullab-yashnashi kuzatildi.
Janubiy va Shimoliy sulolalar
Janubiy va Shimoliy sulolalar davri (420-589-yillar) oʻzidan oldingi Uch podshohlik davri kabi urushlar bilan oʻtgan davr boʻlsa-da, bu davr Ipak yoʻli boʻylab buddizm ibodatxonalarining gullab-yashnash davri boʻldi. Bunga Yungang Grottoes, Longmen Grottoes va Mogao gʻorlari kabi Buddist manzilgohlari kiradi.
Suy sulolasi
thumb| Shahzoda Shotoku (574-622) Yaponiya imperatorlik sulolasining regenti va siyosatchisi edi. Yan Jian (imperator Ven) 581-yildan Shimoliy Xitoyda hukmronlik qildi va 589-yilda janubda Chen sulolasini bosib oldi va Xitoyni Suy sulolasi (581 – 618-yillar) nomi ostida birlashtirdi. U va uning vorisi imperator Yan bir nechta harbiy yurishlar uyushtirdi.
Shimoliy Vyetnam bosib olindi, janubiy Vyetnamda esa Champa qirolligi ustidan vaqtinchalik nazorat oʻrnatildi. Ular Koreyaning Uch Qirolligi davrida Shimoliy Koreya qirolligi Koguryoga qarshi muvaffaqiyatsiz yurishlarni uyushtirdilar, bu nafaqat qoʻshinni, balki oxir-oqibatda hukumat daromadlarining ham katta qismini yoʻq qildi.
Buyuk Kanal Suy sulolasi davrida qurib bitkazildi. Bu kanal daryo transporti orqali shimoliy va janubiy Xitoy oʻrtasidagi mahalliy savdoni rivojlantirdi.
Ushbu qisqa muddatli sulola davrining diplomatik diqqatga sazovor jihatlaridan biri shahzoda Shotokuning 607-yilda Ono no Imoko boshchiligidagi Yaponiyaning Xitoydagi elchiligi edi.
Shahzoda Shotoku oʻz malikasi Suikoni imperatritsa deb eʼlon qildi va oʻsha paytda oʻzini dunyodagi yagona imperator deb hisoblagan Xitoy imperatori bilan teng huquqlilikka daʼvo qildi. Shunday qilib, Shotoku xitoylik boʻlmagan davlat oʻzini faqat qirol deb atash mumkin, ammo imperator emas, degan Xitoy tamoyilini buzdi.
Imperator Yan yaponlarning bu xatti-harakatini "qoʻpollik" deb hisobladi, chunki bu uning sinotsentrik dunyoqarashiga zid edi. Nihoyat, u buni qabul qilishga va keyingi yilda Yaponiyaga elchi yuborishga majbur boʻldi, chunki u Koguryoni bosib olishga tayyorgarlik koʻrish uchun Yaponiya bilan toʻqnashuvdan qochishi kerak edi.
Tan sulolasi
Tan sulolasi (618-907) Xitoy uchun oʻzining harbiy qudrati, vassal va mustamlakalarni bosib olish, tashqi savdo va Sharqiy Osiyodagi markaziy siyosiy va ustun madaniy mavqei nuqtai nazaridan Xitoy uchun yana bir yuksak davrdir.
Sulolaning eng mashhur hukmdorlaridan biri imperator Taizon (626–649-y.y.) edi. U Xitoy tarixida bir qancha muhim harbiy yurishlarni boshlagan. Ularning aksariyati Markaziy Osiyodagi kuchli turkiy davlatlarga qarshi. Bular Sharqiy Tujue, Tuyuhun va Xueyantuo ga qarshi yurishlarni oʻz ichiga oladi. Tarim havzasidagi voha davlatlarini bosib olish uchun qoʻshinlar yuborildi. 644-yilda Qorashahr podsholigi, 649-yilda esa Kucha podsholigi bosib olindi. Tan imperiyasining gʻarbga kengayishi imperator Taizonning vorisi imperator Gaozon davrida ham davom etdi. U 657-yilda turk xoqoni Ashina Xelu boshchiligidagi gʻarbiy turklarni general Su Dinfang boshchiligidagi qoʻshin yordamida magʻlub etdi.
Koreya qirolligi Silla bilan kuchli ittifoqlikda Tan-Silla birlashgan floti 663-yilda Baekgang dengiz jangida Koreya qirolligi Baekje va uning Yamato (yapon) ittifoqchilari ustidan hal qiluvchi gʻalabaga erishdi. Imperator Taizon ittifoqchisi birlashgan Sillaga raqibi Koguryoni shimolda tor-mor etishga yordam berish maqsadida Koguryoga bostirib kirdi. Imperator Taizonning Shimoliy Koreyaga bostirib kirishdagi yana bir maqsadi 313-yilda Koguryo Jin sulolasidan tortib olgan va eski Xitoy qoʻmondonligi boʻlgan Lelang qoʻmondonligi hududini qaytarish edi. Biroq Koguryo hududi Tan imperiyasi emas, balki Silla va Boxay qirolliklari qoʻliga oʻtdi. left|thumb| Rassom Yan Liben (taxminan 600 – 673) tomonidan [[Tan|Tan sulolasi imperatori Taizon tasvirlangan rasm.]] Tan sulolasi davridagi Xitoy savdo aloqalari gʻarbiy tomonda Arabiston yarim oroli, Sharqiy Afrika va Misrgacha choʻzilgan. Xorijiy mamlakatlardan kelgan koʻplab zamonaviy yozuvchilar Xitoy kemalari, xorijiy portlarga olib kelingan Xitoy tovarlari, shuningdek, Xitoy dengiz portlarini tasvirlab berishgan. Xitoy mualliflari orasida yozuvchi Duan Chenshi (863-yilda vafot etgan) Somalidagi savdoni, 785-805-yillarda xitoylik geograf Jia Dan Fors koʻrfazida qurilgan mayoqlarni tasvirlab bergan. Ushbu maʼlumotlar keyinchalik musulmon yozuvchilari al-Masʼudiy va al -Muqaddasiy tomonidan tasdiqlangan. Xitoyga islom dinining kirib kelishi imperator Gaozon (649-683 yillar hukmronligi) davrida Muhammad paygʻambarning amakisi Saʼd ibn Abu Vaqqos kabi sahobalar bilan boshlangan. Xitoy janubidagi Guanchjou dengiz porti butun Osiyo boʻylab chet ellik sayohatchilarni qabul qiluvchi dunyodagi eng yirik dengiz portlaridan biriga aylandi. oʻsha paytda Guanchjou dengiz ipak yoʻli boʻylab yirik port edi va Yaponiya bilan savdo olib borilgan. Tan poytaxti Changʻan chet ellik sayohatchilar, taniqli mehmonlar, savdogarlar, elchilar va missionerlar bilan toʻlgan koʻp madaniyatli metropol sifatida mashhur boʻldi. Syuna Szan (664-yilda vafot etgan) kabi xitoylik buddist rohiblar tajriba orttirish, buddist yodgorliklarini yigʻish va qoʻshimcha sutralarni xitoy tiliga tarjima qilish uchun Hindiston kabi joylarga sayohat qilishni davom ettirdilar.
Imperator Syuantszun (712–756-yillar) Tan sulolasining yuqori nuqtasi sifatida qaralsa-da, uning hukmronligining soʻnggi yillarida Xitoy tarixidagi eng halokatli qoʻzgʻolonlardan biri sodir boʻldi. Tan imperiyasi oʻz qurolli kuchlariga koʻplab Oʻrta Osiyo turklarini jalb qilgan edi. Ulardan biri An Lushan (703 – 757), soʻgʻd-turki boʻlib, u imperator Syuantszunning kanizagi Yanning shaxsiy sevimli harbiy qoʻmondoniga aylandi. U millionlab odamlarning oʻlimiga sabab boʻlgan An Lushan qoʻzgʻolonini boshladi. Tan sulolasi Markaziy Osiyodagi mulklarini yoʻqotdi va tibetliklarning Xitoyga bostirib kirishiga va poytaxt Changʻanni vaqtincha egallashiga sharoit yaratib berdi. Tan sulolasi imperator Syantszun (805-820) davrida qayta tiklandi, lekin u hech qachon oʻzining sobiq harbiy va siyosiy mavqeiga erisha olmadi. Biroq, qoʻzgʻolonning kutilmagan taʼsiri hukumatning savdoga qoʻygan cheklovlarini yumshatish boʻldi. IX asr siyosiy jihatdan notinch boʻlgan boʻlsa-da, Xitoy iqtisodiyoti tashqi savdo bilan mustahkamlanib, rivojlanishda davom etdi. Yaponlar 894-yilda Tan imperiyasiga oʻz elchilarni joʻnatishdi.
Besh sulola va oʻn podshohlik
Besh sulola va oʻn qirollik (907-960) davri birlashgan Tan va Son sulolalari oʻrtasida boʻlinish va Xitoy fuqarolar urushi davri edi. Bu davr Arabistondan Xitoyga yunoncha olovi (yoki asl nusxaga oʻxshash formulasi) kiritb kelishi bilan ajralib turadi. Keyinchalik yunon olovi Xitoyning yangi ixtirosi boʻlgan va Besh sulola va Son sulolasi davrida janglarda ishlatilgan ikki porshenli nasosli oʻt purkagichga nisbatan qoʻllanildi.
Son sulolasi
thumb| Shimoliy Son sulolasi (960-1127), shimolda qoʻshni gʻarbiy Sya va Liao sulolalari. Xitoyning jahon diplomatiyasining markazi ekanligi haqidagi siyosiy nazariyasi Sharqiy Osiyoda koʻp jihatdan qabul qilingan. Biroq, Xitoy zaiflik davrlari, masalan, Son sulolasi (960-1279) davri bundan mustasno.
Keyin Janubiy Son sulolasining imperator saroyi (1127—1279) Jin sulolasining Jurchen hukmdorlarini oʻz hukmdorlari deb tan olishga majbur boʻldi. Moʻgʻullar 1234-yilda Son sulolasi yordamida Jin sulolasini bosib oldilar. 1279-yilga kelib Xubilay xon boshchiligidagi moʻgʻullar tomonidan Son sulolasi ham bosib olingan va Yuan sulolasiga asos oslingan. left|thumb| [[Szin|Jin sulolasi shimolni bosib olgandan keyin Janubiy Son sulolasi (1127–1279).]] Shimolda Tangutlar boshchiligidagi gʻarbiy Sya kabi kuchli sulolalar davrida Son sulolasi mohir diplomatiya bilan shugʻullanishga majbur boʻldi. Taniqli davlat arboblari va olimlar Shen Kuo (1031–1095) va Su Son (1020–1101) chegaradagi kelishmovchiliklarni bartaraf qilish uchun Lyao sulolasiga Son elchisini yubordilar. Shen Kuo Son sulolasining shimoldagi qonuniy chegaralarini arxivda saqlangan eski hujjatlar va Son va Lyao sulolalari oʻrtasida imzolangan shartnomalar orqali tasdiqladi. Su Son sulolasining qonuniy chegaralarini xuddi shunday tarzda tasdiqladi, faqat u oʻzining kartografiya va xaritalar boʻyicha keng bilimlaridan qizgʻin chegara bahsini hal qilish uchun foydalangan.
Son sulolasi davrida Xitoy dengiz savdosi keskin oshdi. Savdoda Guanchjoudagi gavjum dengiz porti yetakchilik qildi. Chet eldagi dengiz savdosi Fujian provinsiyasida rivojlanayotgan kemasozlik sanoati bilan uygʻunlashdi. Bu, shuningdek, Son Xitoydagi iqtisodiy inqilob va dengiz savdo missiyalarining koʻplab boy, tayyor investorlarining mavjudligi bilan yaxshilandi. Son sulolasi davrida xorijiy mamlakatlardan Xitoyga bir qancha taniqli diplomatik missiyalar yuborilgan. Bunga 1008-yilda imperator Chjenszun davridagi Fotimiy Al-Hakim bi-Amr Alloh boshchiligida Misr elchiligi, shuningdek, 1077-yilda Hind Chola sulolasidan boʻlgan Chola I ning elchilgi kabilar kiradi.
Xitoy buddizmining oltin davri Tan sulolasi davrida tugagan boʻlsa-da, hali ham nufuzli Xitoy buddist rohiblari mavjud edi. Bunga Enni Benʼen (1201-1280) kabi yapon shogirdlariga taʼlim bergan zen buddist rohibi Vuzxun Shifan (1178-1249) kiradi. U Xitoydan Yaponiyaga qaytganidan soʻng Yaponiyada Zen taʼlimotining tarqalishiga hissa qoʻshdi va Tofuku-jining oʻrnatilishiga yordam berdi.
Yuan sulolasi
1279-yilda Janubiy Son sulolasini zabt etgan Yuan sulolasi asoschisi imperator Xubilay edi. Xubilay ikki marotaba Yaponiyaga bostirib kirish uchun etnik koreys, xan va moʻgʻul qoʻshinlaridan foydalangan ambitsiyali lider edi. Ammo ikkala yurish ham oxir-oqibat muvaffaqiyatsizlikka uchradi.
Yuan sulolasi Tan va Son sulolalarining dengiz savdosi faoliyatini davom ettirdi. Van Dayuan (1328–1339) nomi bilan tanilgan Yuan floti kapitani Shimoliy Afrikadagi Marokashga tashrifi chogʻida Oʻrta yer dengizi orqali sayohat qilgan birinchi xitoylik boʻlgan. 1296-yildan 1297-yilgacha elchi Indravarman III imperatorligi ostidagi Kxmerning Chjou Daguan (1266-1346) boshchiligida elchiligi bu davrning diplomatik voqealaridan biri edi. Yuan hukumatiga bergan hisobotida Chjou Daguan Angkor Vat kabi joylarni va Kxmer imperiyasining kundalik hayotini tasvirlab berdi. Aynan Xubilayxon hukmronligining dastlabki yillarida Marko Polo (1254–1324) Xitoyga tashrif buyurdi. Ehtimol u avvalgi Son poytaxti Xanchjougacha borgan va u hududlarnigoʻzalligi uchun katta hayrat bilan taʼriflagan.