cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Afef Jnifen
Karyera
Modellashtirishdan tashqari, Afef ham muvaffaqiyatli aktrisa boʻlib, 2003-yilda Rai 2 da „La grande notte“ seriali bilan tanilgan. U shuningdek, 1982-yilda Canale 5 -da Mauritsio Kostanzo Show va 1993-yilda Quelli che…on Rai 3 il calcio kabi teledasturlarda mezbonlik qilgan. U 1999-yilda Fabritsio Frizzi, Scommettiamo che…. on Rai 1 va 2006-yilda Rai 2-da Gen Gnocchi, La grande notte mashhur italyan teleboshlovchisi bilan birga teleboshlovchilik qilgan.
2016 va 2017-yillarda Jnifen livanlik dizayner Elie Saab va misrlik aktrisa Yusra bilan birga MBC telekanalidagi Project Runway Middle East filmida hakamlar hay’ati aʼzosi sifatida rol oʻynaydi. 2017-yilda u „Fashion 4 Development“ aʼzosi etib tayinlangan.
Morgan Rogers
Morgan Elliot Rogers (2002-yil, 26-iyulda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, Manchester City jamoasida oʻynaydi. U yarim himoyachi yoki hujumchi sifatida oʻynaydi.
West Bromwich Albion
Halesowen shahrida tugʻilgan Rogers 9 yoshgacha boʻlgan West Bromwich Albionga qoʻshildi. U 2019-yilning 6-fevralida West Bromwich safida professional debyutini o‘tkazdi va Angliya kubogida Brighton&amp;Hove Albionga qarshi o‘yinda Wes Hoolahan o‘rniga 82-daqiqada maydonga tushdi.
Manchester City
Rogers 2019-yilning 1-avgustida Angliya kubogi yarim finalida West Bromwichga qarshi o‘ynaganidan so‘ng Manchester City bilan shartnoma imzoladi.
Lincoln City (ijara)
2021-yilning 4-yanvarida Rogers Lincoln City bilan mavsum oxirigacha ijaraga oldi. U klubdagi debyutini bir necha kundan so‘ng Peterborough Unitedga qarshi o‘tkazib, zaxiradan maydonga tushdi va 2021-yilning 26-yanvarida Portsmouthga qarshi o‘yinda (1:0) birinchi professional golini urdi. Mart oyidagi yettita oʻyindan uchta gol u ijara muddati davomida EFL oyining eng yaxshi yosh oʻyinchisi sovrinini qoʻlga kiritadi.
Bournemouth (ijara)
2021-yil, 23-avgust kuni Rogers OFKning Bournemouth klubi bilan mavsum oxirigacha ijaraga oldi. U klubdagi ilk golini 2022-yil, 15-yanvarda Chempionship o‘yinida Luton Townga qarshi o‘yinda kiritgan va bu o‘yinda Bournemouth 3:2 hisobidagi mag‘lubiyat bilan yakunlangan.
Xalqaro karyera
Rogers Angliyani 15 yoshgacha, 16 yoshgacha, 17 yoshgacha va 18 yoshgacha boʻlgan darajalarda himoya qilgan.
U 2018-yilgi Montaigu turnirida Angliyaning 16 yoshgacha boʻlgan terma jamoasini himoya qilgan. 2018-yilning sentabr oyida Rogers Belgiyaga qarshi oʻyinda Angliyaning 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi safida xet-trik qayd etgandi. Keyingi oyda u Qoʻshma Shtatlarga gol urdi va Braziliyaga qarshi oʻyinda 3:1 hisobida yakuniy gol kiritdi. 2019-yil mart oyida Rogers Shveytsariyaga qarshi saralash bosqichida ikkita gol urdi. 2019-yilning aprel oyida Rogers 2019-yilgi UEFA U-17 Yevropa chempionati uchun Angliya terma jamoasiga kiritildi.
Rogers 2019-yil, 6-sentabrda Avstraliya ustidan 3:2 hisobida g‘alaba qozongan uchrashuvda 64-daqiqada o‘rinbosar sifatida 18 yoshgacha bo‘lgan Angliya terma jamoasida debyut qildi.
2021-yil, 6-sentabr kuni Rogers Angliya U-20 terma jamoasi safida St. George Parkda Ruminiya U-20 jamoasi ustidan 6:1 hisobida jamoasi bilan g‘alaba qozondi.
Jahon ta’lim xizmatlari
Jahon taʼlim xizmatlari (BSS; ingliz tili. World Education Services, WES) — AQSh va Kanadada oʻqish yoki ishlashni rejalashtirayotgan xorijiy talabalar va muhojirlar uchun diplomlarni baholashni amalga oshiruvchi notijorat tashkilotdir. Kompaniya 1974-yilda tashkil etilgan boʻlib, bosh qarorgohi Nyu-Yorkda (AQSh) joylashgan boʻlib, uning vakolatxonasi Kanadaning Toronto shahrida joylashgan.
Oʻz maʼlumotlar bazasida 200 dan ortiq davlatlarning akademik sertifikatlari, 45 000 ta xorijiy taʼlim muassasalari va 20 000 ta akademik diplomlar haqida maʼlumotlar mavjud. Biroq, JST hech bir mamlakatning taʼlim tizimlari bilan rasmiy shartnomalari mavjud emas va saqlanadigan sertifikatlar nomzodlar tomonidan ixtiyoriy ravishda taqdim etiladi va uchinchi tomon ehtiyojlari uchun ishlatiladi.
JST akkreditatsiyadan oʻtgan va Milliy malakaviy xizmatlar assotsiatsiyasi (NACES) va Kanada Malakaviy xizmatlar ittifoqi[en] (ACESC) ning taʼsischi aʼzolaridir.
AQSh Taʼlim Departamenti veb-saytida NACES va AICE (Advanced International Certificate of Education[en]) roʻyxati keltirilgan va bu tashkilotlar roʻyxati tasdiqlanmaydi.
Morgan Rogers
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Ingliz suv spanieli
Ingliz suv spanieli — itlarning yoʻqolib ketgan zotidir. Oxirgi vakillari 1930-yilda koʻrishgan. Bu ovchi it zoti suv qushlari va oʻrdaklarni ovlashi mumkin edi. Bu spaniel kolli yoki pudel va bahor spaniel aralashmasiga oʻxshardi. Bu zot Irlandiyalik spanielning yaratilishiga ilhom bergan boʻlishi mumkin.
Zotning tarixi
left|thumb| XVI asr rasm. Ingliz suv spaniellari bilan ziyofat Bu zot 1802-yilda ham uzun va qalin junga ega ekanligi tasvirlangan. Ingliz suv spanieli 1830-yillarga qadar zotga aylantirildi. Odamlar uni (ingliz suv spanielini) „qarindosh“, irlandiyalik suv spanieli deb atamadilar. XVIII asrning birinchi yarmida ingliz suv spanieli Sharqiy Angliyada oʻrdak ovlash uchun ishlatila boshlandi. thumb| suv spanieli 1570-yilda doktor Jon Guy ingliz suv spanielini tasvirlab berdi. Taxminlarga koʻra Shekspir bu zotni allaqachon bilgan, chunki u bu haqda Makbetda eslatib oʻtgan.
1967-yilda (oʻsha paytda zot allaqachon yoʻq boʻlib ketgan) Jon F. Gordon yozgan: left|thumb|1797 — yilgi rasm
Tashqi koʻrinishi
right|thumb| 1859-yildagi rasm Ingliz spaniellarining rangi zamonaviy zotlarda topilgan: ingliz Springer Spaniel, Welsh Springer va Spaniel.
Ovdan foydalanish
Rasmlardan birining muallifi suvda suzuvchi qushlar va oʻrdaklarni ovlashda ingliz suv spanielidan foydalangan maʼqulligini, chunki u yaxshi suzishini taʼkidlagan.
Bolgariya davlat madhiyasi
Aziz Vatanim (bolgar tilida. Mila Rodino, [ˈmiɫɐ ˈrɔdino]; „Aziz Vatan“) — Bolgariyaning davlat madhiyasi. Uni Tsvetan Radoslavov 1885-yilda Serb-Bolgariya urushiga ketayotganda yozgan. Madhiya 1964-yilda qabul qilingan. Matn koʻp marta oʻzgartirilgan, oxirgi marta 1990-yilda. 1991-yil 13-iyulda madhiya qisqartirilgan.
1886-1947 yillarda Bolgariya milliy madhiyasi „Shumi Maritsa“ edi. 1951-yildan 1964-yilgacha „Balgariyo mila, zemya na geroi“ davlat madhiyasi boʻlgan. Bu ikki oʻrtasidagi qisqa vaqt ichida „Republiko nasha, zdravey!“marshi ham madhiya sifatida ijro etilgan.
Madhiyaning yaratilishi
Qoʻshiq bastakor Tsvetan Radoslavov tomonidan 1885-yilda Serb-Bolgariya urushidagi ishtirokidan keyin yaratilgan. U serbiyalik talabalar uylariga safarda oʻzlarining vatanparvarlik qoʻshigʻini kuylayotganini koʻrib ilhomlangan, oʻz sheʼrlari asosida qoʻshiq yaratishga uringan. U birinchi marta 1895-yilda K. Mahan tomonidan „Musiqa darsligi“ning I qismida chop etilgan.
Qabul qilinishi
1960-yillarda destalinizatsiya jarayonidan soʻng shoir Georgi Dzhagarov oldingi madhiyani almashtirishga harakat qilina boshlandi, unda Stalinga ishoralar mavjud va madhiya soʻzlari Sovet Ittifoqi madhiyasiga oʻxshash edi. Bolgariya Kommunistik partiyasi Bosh kotibi Todor Zhivkov bilan suhbatdan soʻng Jivkov bu gʻoyani qabul qildi va koʻp oʻtmay, 1962-yil 29-martdagi 1093-sonli buyrugʻi bilan Vazirlar Kengashining matni va musiqasi uchun tanlov oʻtkazdi. Yangi madhiya, soʻzlarni topshirish muddati 1963-yil 1-mayda, musiqasi esa 1963-yil 1-noyabrda eib belgilandi. Yangi madhiya qoʻmitasini Jivkovning oʻzi tanlagan. Yangi madhiya matni 1963-yil 1-sentabrda, musiqasi esa 1964-yil 1-martda yakunlandi. Vazirlar Kengashi, shuningdek, oldindan taqdim etilgan loyihalarni koʻrib chiqish va takliflarning eng yaxshisini qoʻyish uchun ekspertlar guruhini tuzdi. Qoʻmita oʻrtasida muhokama qilish amalga oshirildi.
Nabatiylar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Roman_Empire_under_Hadrian.png/300px-Roman_Empire_under_Hadrian.png|right|thumb|300x300px| Imperator [[Adrian|Hadrian davrida davlat chegaralari.]] Nabatiylar (الأنباط al-Anbāṭ, نبطي Nabaṭī s. koʻpl) Josephus davrida Furot daryosidan Qizil dengizga qadar davom etgan hududda yashagan va qadimgi "Nabatiy" nomi berilgan joyda yashagan qadimgi semit, janubiy Iordaniya, Kenan va janubiy Arabistonda yashagan va arablarning dinini qabul qilib, assimilyatsiyaga uchragan Somiy xalqi sanaladi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/22/NabateensRoutes.png/300px-NabateensRoutes.png|thumb|300x300px| Nabatiylarning savdo yo'llari.link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/Nabatean_Kingdom_%28flat_map%29.svg/300px-Nabatean_Kingdom_%28flat_map%29.svg.png|thumb|300x300px|Nabatiylar yashagan hudud xaritasi
Çimşit, Kahramankazan
Çimşit - Anqara viloyatining Qahramankazon tumaniga qarashli mahalla.
tarix
Ilgari "Jemşid" va "Balâ Çimşit" (Yukarı Çimşit) deb atalgan qishloq tumanning janubi-g'arbida, Ova oqimining g'arbiy tomonida joylashgan.
Qoʻngʻir va allyuvial tuproqlar birinchi va ikkinchi toifali yerlar boʻlib, sugʻoriladigan va quruq dehqonchilikka yaroqli.
Forscha so'z bo'lgan "Cem" Oy, "Shid" esa yorug'lik va yorug'lik degan ma'noni anglatadi. Tarixchi Enveriyning yozishicha, bu “qayyi” qabilasining boshqa nomi. “Jamshid” (Jamshid bin Mas’ud bin Mahmud et-Tabib al-Koshiy), XIV. U 1-15-asrlarda yashab oʻnlik kasrlarni birinchi marta qoʻllagan buyuk musulmon turk matematiki va astronomiya olimidir. U M.V.Monaron viloyatining Kosh shahrida tugʻilib, 1429 yilda Samarqandda vafot etgan.
1463-yilda “Binari-viloyat”ga tobe boʻlgan qishloq, Seyyid Husayn Gʻoziy avlodidan boʻlgan Mihal Begning oʻgʻli Ali Beg tomonidan olingan.
Bolgariya davlat madhiyasi
Qabul qilinishi
Qoʻshiq matnini yaratishda Georgi Dzhagarov oʻzining ijodi bilan unchalik faxrlanmadi. U madhiyaning uchinchi bandida Sovet Ittifoqi va Bolgariya Kommunistik partiyasi rahbariyatini eslatmasdan madhiyani afzal koʻrdi. Uchinchi misraning muqobil variantini Georgi Dzhagarov qoʻlyozmasida topish mumkin.
Drujno, bratya bʼlgari! Greyat novi vʼrxove, Znameto nad nas se vee i na podvig ni zove.
Tanqid
1964-yilda „Mila Rodino“ milliy madhiya sifatida tasdiqlanishidan oldin, qaror Petko Staynovning qarshiligiga duch keldi. Staynovning taʼkidlashicha, musiqa askenazi yahudiylariga mansub va bu qoʻshiq Bolgariya madhiyasi boʻlishga mos kelmaydi. Dobri Hristov bu dalilga qarshi boʻlib, bolgar qoʻshiqlarida yuzlab ohanglar bor, ular boshqa odamlardan oʻzlashtirilgan va shu tariqa Bolgariya musiqiy merosining ajralmas qismiga aylangan.
Kayrak, Gulnar
Kayrak — Turkiyaning Mersin viloyati Gulnar tumaniga qarashli qishloq. Da36.35°N, 33.53333°W Mersin bilan bog'laydigan yo'lda joylashgan. Gulnargacha bo'lgan masofa 15 km va Mersingacha 135 km. Kayrak aholisi 2012-yil holatiga ko'ra 704. Qishloqning hozirgi aholisi 1800-yillarda qishloqqa kelib qo‘nim topgan turklardan iborat. Ammo yaqin atrofdagi qal'a xarobalari o'rta asrlarda boshqa xalqlar ham bo'lganligini anglatadi.
Outkast
Outkast — 1992 yilda Jorjiya shtatining East Point shahrida tashkil etilgan amerikalik hip-hop guruhi boʻlib, atlantalik reperlar André "3000" Benjamin va Antwan "Big Boi" Pattondan iborat edi. Outkast koʻpincha barcha davrlarning eng buyuk va eng taʼsirli hip-hop ijodkorlaridan biri sifatida qabul qilinadi. Bu duet 1990-yillarning oʻrtalaridan 2000-yillarning boshlarigacha tanqidiy eʼtirofga ham, tijoriy muvaffaqiyatga ham erishib, janubiy hip-hopni oʻzining murakkab lirikasi, esda qolarli ohanglari bilan ommalashtirishga yordam berdi, shuningdek, funk, jazz va techno kabi turli janrlarda ijod qilgan.
Benjamin va Patton 1992-yilda oʻrta maktab paytida guruhni tashkil qilishgan. Outkast 1994-yilda Southernplayalisticadillacmuzic debyut albomini chiqardi va undagi „Player’s Ball“ singli Billboard Hot Rap Tracks chartida birinchi oʻringa chiqqanidan keyin mashhurlikka erishdi. „ATLiens“ va „Aquemini“ kabi studio albomlar bilan guruh oʻz mashxurligini yana orttirdi va tijoriy muvaffaqiyatga erishdi. 2000-yil 31-oktyabrda Outkast Ms. Jackson va B.O.B singllarini oʻz ichiga olgan „Stankoniya“ albomini chiqardi.
Bu duet oltita Grammy mukofotiga sazovor boʻlgan barcha davrlarning eng muvaffaqiyatli hip-hop guruhlaridan biridir. Outkast Rolling Stone „barcha zamonlarning 20ta eng buyuk dueti“ roʻyxatida 7-oʻrinni egalladi.
Diskografiya
Outkast diskografiyasi oltita studiya albomi, bitta kompilyatsiya albomi, bitta saundtrek albomi, bitta video albom, 32ta singl (shu jumladan sakkizta taniqli ijodkorlar bilan), uchta singllari va 21ta musiqiy videolardan iborat. 1992-yilda Outkast LaFace Records leybli bilan shartnoma imzolagan birinchi hip hop ijodkorlari boʻldi. „Player’s Ball“ singli AQSh [[Billboard Hot 100] roʻyxatida 37-oʻrinni egalladi. Keyinchalik RIAA tomonidan oltin sertifikatiga munosib koʻrilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Nomsiztepa-2 (Samarqand viloyati, Samarqand tumani, Muronqul)
Nomsiztepa-2 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. II—I asrlar. Samarqand viloyatining Samarqand tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Muronqul“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Madegney
Madegney Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
74 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,0 km2. Dengiz sathidan 309 – 423 m balandlikda joylashgan.
Samantha Cristoforetti
Samantha Cristoforetti (1977-yil 26-aprelda Milanda tugʻilgan) — Italiya Yevropa kosmik agentligi astronavti, Italiya havo kuchlarining sobiq uchuvchisi va muhandisi. U yevropalik astronavtning uzluksiz kosmik parvozi boʻyicha rekordchi (199 kun, 16 soat). va 2017-yil iyuniga qadar ayolning bir martalik kosmik parvozi boʻyicha rekord oʻrnatdi. U kosmosga uchgan birinchi italiyalik ayol hamdir. U 2022-yilda ISS 68-ekspeditsiyasiga qoʻmondonlik qilishi rejalashtirilgan edi.
2021-yil dekabr oyida Politico Europe uni Yevropadagi eng nufuzli 28 kishining yillik roʻyxatida „orzular“dan biri deb atadi.
Yoshligi
Cristoforetti 1977-yilda Milanda tugʻilgan. U bolaligini Italiyaning Trentino shahridagi Val di Sole shahrida oʻtkazgan. 18 yoshida u Qoʻshma Shtatlardagi AFS almashinuv dasturini boshqargan va Kosmik lagerda qatnashgan.
ESAda
Cristofertti 2009-yilda Yevropa kosmik agentligi tomonidan rasman 8000 aholi orasidan astronavt sifatida tanlangan. left|thumb| Samanta Kristoforetti EMU kostyumida kiyingan
Ekspeditsiya 42/43
right|thumb| Samanta Kristoforetti maxsus uyqu xaltasida, bu odamning ISS mikro-g muhitida harakatlanishini toʻxtatadi. 2012-yilning 3-iyulida Yevropa kosmik agentligi Cristoforetti 2014-yilda XKSda uzoq muddatli missiyaga tayinlanganini eʼlon qildi.
2014-yil 23-noyabr kuni Kristoforetti va yana ikki kosmonavt boʻlgan „Soyuz TMA-15M“ Qozogʻistondagi Bayqoʻngʻir kosmodromidan uchirilgan. Taxminan olti soatdan keyin u Xalqaro kosmik stansiyaga muvaffaqiyatli qoʻndi. Cristoforetti ekipaj sheriklari bilan 2015-yil 11-iyun kuni ISSdan eson-omon qaytdi. U kosmosda 199 kun qoldi va shu tariqa ayolning eng uzun yagona missiyasi boʻyicha rekord egasiga aylandi. Ilgari, NASA astronavti Sunita Uilyams XKSga 33-ekspeditsiya missiyasidan 195 kun oʻtib bu rekordni qoʻlga kiritgan edi. Cristoforettining rekordi 2017-yil 5-iyun kuni 52-ekspeditsiya. paytida Peggi Uitson va 2019-yil 28-dekabrda 60-ekspeditsiya davomida Kristina Koch tomonidan yangilangan.
Cristoforettining HKSdagi birinchi missiyasi Futura deb nomlangan. U kosmosda va Oy va Mars orbitalarida uzoq vaqt qolishga taqlid qiladigan koʻplab ilmiy tajribalar oʻtkazdi. U ATV-5 ning yopilishi paytida asosiy operator edi. 2015-yil fevral oyida u „Missiya X: Kosmonavt kabi poyezd“ dasturini ishga tushirdi, unda 8-12 yoshdagi oʻquvchilar jismoniy tayyorgarligi boʻyicha sinovdan oʻtkazildi, Cristoforetti esa toʻqqiz haftalik dastur davomida koinotda mashgʻulot oʻtkazayotgan edi. Boshqa targʻibot tadbirlari Spirulina suvoʻtlari qayta ishlangan havo muhitida fotosintez hosil qilishda qanday oziq-ovqat manbai boʻlishi mumkinligini oʻrganishni oʻz ichiga oladi.
Cristoforetti 1, ehtimol, 3 marta kosmik sayohat uchun moʻljallangan, ammo 2014-yil oktabr oyida, Orbital Cygnus Orb-3 missiyasining muvaffaqiyatsiz ishga tushirilishi tufayli shaxsiy EVA uskunasining bir qismi yoʻqolganida, bu EVAlar parchalanib ketgan. ISS ekipaji uchun uskunalar muvaffaqiyatsiz Orb-3 missiyasi bortida boʻlganligi uning yuk koʻrinishida aniq koʻrinib turgan, unda quyidagilar koʻrsatilgan edi: „Jami yuk: 2215 kg (Oʻram bilan: 2296 kg) shundan EVA uskunalari: 66 kg.“. right|thumb| Cristoforetti SpaceX CRS-6 koʻrinishi bilan ISS kubogida [[Star Trek formasida]] Cristoforettining koʻylagida avtostopchining Galaktikaga yoʻl koʻrsatuvchi yoʻriqnomasi ishoralari bilan suratga olingan, uning ekipaj aʼzosi Anton Shkaplerov esa hayot, koinot va hamma narsa haqidagi yakuniy savolga javob yozilgan koʻylakda (42 yosh) edi. ISS Expedition Mission 42 blogida „vahima qoʻymang“ deb nomlangan maxsus boʻlim mavjud. . 2015-yil aprel oyida Dragon Capsule Cristoforetti tomonidan oʻrnatilgan birinchi nol G espresso mashinasi ISSpresso ni yetkazib berdi. 2015-yil 3-may kuni u koinotdagi birinchi espresso kosasini pishirdi. va espresso ichganida Yulduzli flot formasini kiyib olgan suratini Twitter’ga joylashtirdi va shunday dedi: „Bu mahallada kofe bor“ heshtegi bor edi. . 2015-yilning 28-fevralida, janob Spokning „Yulduzli yoʻl“da obrazini yaratgan Leonard Nimoy vafotidan bir kun oʻtib, u koʻylagiga Yulduzli flot pinini kiyib, Vulqon bilan salomlashdi va gumbazda suratga tushdi. Ikkita rus raketasi muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan keyin bir oylik kechikish kosmosda boʻlish muddati boʻyicha yevropalik astronavt va ayol kosmonavtning chidamlilik rekordlaridan oshib ketdi.
2015-yil 16-iyulda Italiya Prezidenti Mattarella tomonidan Italiya Respublikasining xizmatlari uchun ordeni bilan taqdirlandi va u shunday dedi: „Uni barcha italiyaliklar sevgi va mehr bilan kuzatib borishdi“. „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni respublikaning oliy mukofotidir.
Ekspeditsiya 67
thumb| Kristoforetti XKSga parvoz paytida Ozodlik oynasidan tashqariga qarab Cristoforetti 2022-yilning bahorida ikkinchi parvoz uchun Xalqaro kosmik stansiyaga tayinlangan edi. U SpaceX Crew Dragon kosmik kemasida NASA Tijorat ekipajining SpaceX Crew-4 dasturining toʻrtinchi missiyasida uchmoqda. Missiya 2022-yil 27-aprelda, oʻsha kunning keyingi oʻrnatilishidan oldin ishga tushirilgan. Cristoforettining XKSdagi ikkinchi missiyasi Minerva deb ataladi. U Xalqaro kosmik stansiya bortida TikTok videosini yaratgan birinchi odam edi va uning bortdagi baʼzi videolari millionlab marta koʻrilgan.
NEEMO 23
Cristoforetti 2019-yil 10-22-iyun kunlari 23-NEEMO missiyasiga qoʻmondonlik qilgan. Ushbu missiya chuqur kosmik missiyalar va dengiz tubida oyni oʻrganish uchun texnologiyalar va maqsadlarni sinovdan oʻtkazdi.
Shaxsiy hayoti
Cristoforetti italyan, ingliz, nemis, fransuz va rus tillarini biladi va xitoy tilini oʻrgangan.
2016-yilning noyabr oyida Cristoforetti Germaniyaning Kyoln shahrida qiz farzandli boʻldi. Italiyalik maqolaga koʻra, bolaning otasi kosmonavt boʻlgan.
Cristoforetti Turindagi 2022-yilgi Evrovidenie qoʻshiq tanlovi finalida Xalqaro kosmik stansiyadan oldindan yozib olingan xabarda paydo boʻldi.
Oʻrganish psixologiyasi
Oʻrganish psixologiyasi — bu oʻrganish bilan bogʻliq boʻlgan turli xil psixologik nazariyalarni qamrab oluvchi nazariy fan. Tarixda turli xil psixologik oʻrganish nazariyalari mavjud. Neyrologiya va ijtimoiy idrok bilan bogʻliq nazariyalar kabi boshqa yondashuvlar oʻrganishni aniqlash uchun miyaning tashkil etilishi va tuzilishiga koʻproq eʼtibor beradi. Ijtimoiy konstruktivizm kabi baʼzi psixologik yondashuvlar insonning atrof-muhit va boshqalar bilan oʻzaro munosabatiga koʻproq eʼtibor qaratadi.
Bugungi kunda oʻrganish psixologiyasi ham koʻp qoʻllaniladi. Soʻnggi yillarda oʻquvchilarning sinf ichida ham, tashqarisida ham qanday oʻrganayotganiga diqqat bilan qaraydigan keng qamrovli tadqiqotlar olib borildi. Keyinchalik bu maʼlumotlar uy vazifalari, testlar va talabaning oʻrganish qobiliyatiga yangi va koʻproq hamkorlikda yondashuvlarni taqdim etish uchun ishlatiladi. Taʼlim psixologiyasi bilan bogʻliq nazariyalar, asosan oʻquvchilarning ish faoliyatini, motivatsiyasini va oʻqishga sarmoya kiritishni tushuntirish va yaxshilashga yordam beradi.
Tarixi
Ushbu boʻlimda oʻrganish psixologiyasining dastlabki bosqichlaridan hozirgi davrgacha boʻlgan tarixi yoritilgan boʻlib, har bir bosqichlar oʻziga xos tushunchalarni keltirib chiqaradi.
Erta yondashuvlar
1950-yillarga qadar psixologik oʻrganish nazariyalarining aksariyati turli geografik hududlarda mustaqil ravishda mavjud edi. Germaniyada gestalt psixologiyasi kontseptsiyasi mavjud boʻlib, u insonning ongi va xatti-harakati kabi psixologik tushunchalarni yaxlit koʻrib chiqadi. Psixologik kontseptsiyaning umumiy hodisalarini va uning boshqa gʻoyalar bilan qanday bogʻlanishini tushunishga harakat qilishga urgʻu berildi.
Amerikada kuzatilishi mumkin boʻlgan psixologik tushunchalarni oʻrganishga qaratilgan bixeviorizmga katta eʼtibor berildi. Koʻpgina tushunchalar hayvonlarda sinab koʻrish mumkin boʻlgan oʻrganish mexanizmlarini oʻrganib chiqdi. Rossiya yoki Sovet Ittifoqi oʻsha paytdagi psixologiyaga madaniy-tarixiy yondashuvni taqdim etdi. Bu nuqtai nazar oʻrganishni maktablar kabi muassasalarda yoʻnaltirilishi va qoʻllab-quvvatlanishi mumkin boʻlgan tushuncha sifatida koʻrib chiqildi. Yana bir muhim nazariya — bu Jan Piagetning konstruktivizmi boʻlib, u oʻrganishni oʻquvchilar olgan maʼlumotlarga asoslangan holda oʻz gʻoyalarini kengaytirish va oʻzgartirish orqali oʻz bilimlarini qurish usuli sifatida tasvirlaydi. Zigmund Freydning psixoanaliz boʻyicha ishi va Jon Dyuining maktab va taʼlim haqidagi nazariyalari ham bu davr ilmi uchun oʻzining katta hissasini qoʻshdi.
1950—1960-yillar
Ikkinchi jahon urushidan keyin psixologik nazariyalarni oʻrganishning ikkita asosiy yoʻnalishi juda mashhur boʻldi. Uning taʼkidlashicha, odamlar tashqi omillar tomonidan boshqariladi, shuning uchun insonning oʻrganishi atrof-muhitdan oladigan ekologik maʼlumotlarga asoslanadi. Shu bois uning ijodida oʻzlik, umid, muhabbat, gʻamxoʻrlik kabi koʻproq insonparvarlik fazilatlari eʼtibordan chetda qolgan. Biroq, 1960-yillardan boshlab, kognitiv fanning yuksalishi tufayli, bixeviorizmdan tashqari oʻrganishning koʻp turlari kengaytirildi. Psixologlar oʻrganishning yanada murakkab shakllarini koʻrib chiqishni boshladilar, masalan, Albert Banduraning ijtimoiy oʻrganish kontseptsiyasi va Deyn Tomas Nissenning kulminatsiyani oʻrganish nazariyasi, ularni bixeviorizm orqali etarli darajada tushuntirib boʻlmaydi.
Bixeviorizmdan tashqari, psixologlar Karl Rojers va Avraam Maslou boshchiligidagi psixologiyaga nisbatan insonparvarlik nuqtai nazari oʻsdi. 1951-yilda Rojers mijozga asoslangan terapiya tushunchalarini kiritdi va „talabaga yoʻnaltirilgan oʻqituvchi“ va „muhim oʻrganish“ kabi tegishli atamalarni kiritdi. Maslouning ehtiyojlar ierarxiyasi modeli oʻrganish psixologiyasiga taʼsir koʻrsatdi, shuningdek, odamlar oʻrganish kabi kognitiv ehtiyojlarini qondirishdan oldin ularning asosiy jismoniy, ijtimoiy va aqliy ehtiyojlarini qanday qondirish kerakligini tasvirlaydi. Kurt Lyuin va Erik Erikson kabi boshqa psixologlar ham katta rol oʻynagan. Levin guruh psixologiyasi va oʻrganishga katta hissa qoʻshgan maydon nazariyasini yaratdi. Eriksonning shaxsiyatni rivojlantirish boʻyicha ishi yoshlarni oʻrganishni tushunishni kuchaytirdi va Frankfurt maktabi olimlari avtoritarizm haqidagi tushunchalarni yanada oshirdi.
1970-yillar va undan keyin
1970-yillarda oʻrganishga nisbatan turli xil nazariyalar va moyilliklar paydo boʻla boshladi. Taʼlim hayotning va dunyoning ajralmas qismi sifatida qarala boshlandi.
Charlz Rayt Mills va Paulo Freire kabi olimlar oʻrganishni jamiyatda mavjud boʻlgan tizimli kuch sharoitlarini tushunish va oxir-oqibat isloh qilish usuli sifatida qoʻllashgan. Jek Mezirov transformatsion taʼlimni yaratdi, unda oʻrganish odamlarning odatlari va qarashlarini tubdan oʻzgartirish uchun oʻzgartirishi mumkin. Aslini olganda, taʼlim nazariyasi oʻquv jarayonini oʻrab turgan ijtimoiy kontekstlarni oʻz ichiga olgan holda kengaytirildi.
Rus madaniy-tarixiy yondashuvi qoʻllanila boshlandi. Ushbu yondashuv oʻrganishni atrof-muhitdagi ragʻbatlantirish bilan oʻzaro taʼsir qilish deb qaradi. Lev Vygotskiyning proksimal rivojlanish zonasi oʻqituvchilarga taʼlim faoliyatini oʻquvchilarning proksimal rivojlanish zonasi bilan bogʻliq holda koʻrishga taʼsir qildi. Ushbu madaniy-tarixiy yondashuv oʻqituvchilarning darslarini yaratishda oʻquvchilarning kelib chiqishi va qiziqishlarini hisobga olishga yondashuvini oʻzgartirdi.
Oʻrganish gʻoyalari ham koʻproq ijtimoiy yondashuvga ega boʻla boshladi. Demak, oʻrganish individual ravishda sodir boʻlishi mumkin boʻlsa-da, uni faqat ijtimoiy kontekstda baholash mumkin. Jan Lave va Etyen Venger oʻzlarining " Stuated Learning „ kitobi orqali oʻrganish muayyan vaziyatlarda sodir boʻlishini va atrof-muhit konteksti ham taʼlim natijalariga taʼsir qilishini taʼkidladilar.
Boshqa psixologik taʼlim nazariyalari 1980-yillarda va undan keyingi yillarda ishlab chiqilgan. Devid Kolb tomonidan modellashtirilgan eksperimental oʻrganish — bu oʻrganishni tajriba, fikrlash, kontseptsiya va tajribaning iterativ jarayoni sifatida tavsiflovchi oʻrganish nazariyasiga asoslangan. Robert Kegan konstruktiv-rivojlantiruvchi yondashuvni yaratdi va bu Piagetning bola rivojlanishi bosqichlarini butun umr boʻyi davom etuvchi jarayonga, yaʼni kattalikni oʻz ichiga oladi. Shuningdek, 1991-yilda amerikalik psixolog Xovard Gardner "Maktabsiz aql" asarini yozdi, unda oʻrganishning uch xil turiga eʼtibor qaratilgan: intuitiv taʼlim, maktabda oʻrganish va ekspert oʻrganish. Intuitiv taʼlim maktabgacha yoshdagi bolalarda eng koʻp uchraydigan eng tabiiy narsadir; Maktabda taʼlim — bu maktab yillarida bolalarga majburiy ravishda oʻrganish va intuitiv-ekspert oʻrganish Gardnerning taʼkidlashicha, har bir kishi intilishi kerak boʻlgan oʻrganish turidir.
Psixologlar va oʻrganish nazariyotchilari
Ushbu boʻlimda topilmalari va nazariyalari taʼlim psixologiyasini rivojlantirish uchun muhim boʻlgan psixologlar roʻyxati keltirilgan. Ularning har bir hissasi ushbu yangi va eʼtiborga molik nazariy fan haqidagi bilimlarimizni oshirdi.
Sokrat
Sokrat (miloddan avvalgi 469-399) oʻrganishning uchuvchi deb nomlanuvchi usulini kiritdi, bu usul orqali inson oʻz javoblariga fikrlash kuchi orqali erishadi. U buni toʻgʻri javob topilgunga qadar savollar berish yoki ularni takrorlash orqali qildi. Sokrat bilimning tugʻma ekanligi va uning ichidan topilishi mumkinligi haqidagi gʻoyaga kuchli taʼsir koʻrsatdi, u anamnez deb ham ataladi.
Hermann Ebbinghaus
Hermann Ebbinghaus (1850-1909) eslab qolish va unutishni oʻrganish orqali oʻrganishni tekshirdi. Oʻzining eksperimental mavzusi sifatida u maʼnosiz boʻgʻinlar roʻyxatini ishlatgan va ularni yuqori aniqlik bilan takrorlay olmaguncha bir necha marta oʻqilgan.
Edvard Torndik
Edvard Torndik (1874-1949) 1898-yilda oʻzining „Taʼsir qonuni“ nazariyasini taqdim etdi. Ushbu nazariyaga koʻra, odamlar va boshqa hayvonlar xatti-harakatlarni sinov va xato usullari orqali oʻrganadilar. Faoliyatli yechim topilgach, bu xatti-harakatlar bir xil yoki shunga oʻxshash vazifa davomida takrorlanishi mumkin. Bu uning oʻrganish nazariyasi boʻyicha ishi boʻlib, bixeviorizmda operant konditsionerlikka olib keldi.
Ivan Pavlov
Ivan Petrovich Pavlov (1849-1936) rus fiziologi boʻlib, oʻrganish boʻyicha tadqiqotlarga hissa qoʻshgan. Och qolgan itning oziq-ovqat mavjud boʻlganda soʻlak chiqishini bilib, u bir qator tajribalar oʻtkazdi va itlarni oʻzboshimchalik bilan tashqi ogohlantirishlar orqali soʻlak chiqarishga oʻrgatdi. Bu itlarda kerakli javobni qoʻzgʻatish uchun tabiiy stimullarni (masalan, oziq-ovqat) yangi ogohlantiruvchi (masalan, metronom) bilan bogʻlash orqali amalga oshirildi.
Jon Broadus Uotson
Jon Broadus Uotson (1878-1958) ham ushbu oʻrganish usulidan foydalangan (masalan, u ilgari moʻynali hayvonlardan qoʻrqmagan yosh bolani ulardan qoʻrqishiga sabab boʻlgan) va bu psixologiya fani, xususan, bixeviorizm uchun etarli ekanligini taʼkidladi. Uotson koʻpincha bixeviorizm maktabining asoschisi deb ataladi. 1920-yildan 1960-yilgacha ushbu maktab Shimoliy Amerika psixologiyasiga katta taʼsir koʻrsatdi.
Burrhus F. Skinner
Burrhus F. Skinner (1904-1990) operant konditsionerlikni ishlab chiqdi. Unda oʻziga xos xatti-harakatlar stimullardan kelib chiqadi va bu ularning tez-tez yoki kamroq paydo boʻlishiga olib keladi. 1920-yillarga kelib, Jon B. Uotsonning gʻoyalari psixologiya olamida mashhur va taʼsirchan boʻla boshladi va klassik konditsionerlik boshqa bixevioristlar tomonidan oʻrganildi. Skinner ana shunday bixevioristlardan biri edi. U xatti-harakatni tushunish uchun harakatning sabablarini va uning oqibatlarini koʻrib chiqish kerak deb oʻyladi. U buni operant konditsioner deb atadi.
Jan Piaget
Jan Piaget oʻzining kognitiv rivojlanish nazariyasi bilan mashhur boʻlib, u bolalar atrofidagi dunyoning aqliy modelini qanday yaratishini tasvirlaydi. Uning nazariyasi juda muhim, chunki u aqlning barqaror xususiyat ekanligi haqidagi gʻoyaga qoʻshilmagan birinchi nazariyalardan biridir. Uning nazariyasi kognitiv rivojlanishni biologik yetuklik va uning atrof-muhit bilan oʻzaro taʼsiri tufayli sodir boʻladigan narsa deb biladi. Piaget nazariyasi toʻrt bosqichdan iborat boʻlib ular quyidagilardir: Sensimotor bosqich tugʻilishdan 18-24 oygacha. Operatsiyadan oldingi bosqich — bu bolalikdan (18-24 oy) erta bolalik, 7 yosh. Aniq operatsiya bosqichi, 7 yoshdan 12 yoshgacha. Keyin rasmiy operatsiya bosqichi, yaʼni oʻsmirlikdan kattalarga. Piaget nazariyasidan oldin, bolalar unchalik malakali emas, deb hisoblar edi, ammo bu nazariya va uning bosqichlari bolalarning kattalarnikidan sezilarli darajada boshqacha fikr yuritishini koʻrsatishga yordam berdi.
Lev Vygotskiy
Lev Vygotskiy ijtimoiy rivojlanish nazariyasi deb nomlanuvchi kognitiv rivojlanish nazariyasi bilan mashhur. Vygotskiy oʻzining kognitiv rivojlanish nazariyalarini Jan Piaget oʻz nazariyalarini ishlab chiqqan paytda ishlab chiqdi. Vygotskiy ijtimoiy oʻzaro taʼsir kognitiv rivojlanishda hal qiluvchi rol oʻynaydi, deb hisobladi. U madaniyat va uning kognitiv rivojlanishga qanday taʼsir qilishiga katta eʼtibor beradi. Vygotskiyning taʼkidlashicha, rivojlanishni u oʻrnatilgan ijtimoiy va madaniy kontekstga murojaat qilmasdan tushunish mumkin emas. Vygotskiyning taʼkidlashicha, oʻrganish mahoratli oʻzaro taʼsir orqali sodir boʻladi, bunda bola xatti-harakatlarini modellashtiradigan yoki bolaga amal qilish uchun koʻrsatmalar beradigan odam bilan, ehtimol ota-ona yoki oʻqituvchi bilan boʻladi. Bola taqdim etilgan koʻrsatmalar yoki harakatlarni tushunishga harakat qiladi va keyin maʼlumotni kelajakdagi chiqishlarini boshqarish uchun ishlatishi uchun saqlaydi. Piagetning nazariyasiga koʻra, bolaning rivojlanishi ularning oʻrganishiga ergashishi kerak, Vygotskiy bunga rozi emas. Uning fikricha, ijtimoiy taʼlim rivojlanishdan oldin keladi.
Taʼlim nazariyalari psixologiyasi
Taʼlim nazariyalari oʻrganish jarayonlarini yaxshiroq tushunish va tushuntirishga urinishdir. Oʻrganish uchun bir nechta turli xil nazariyalar mavjud boʻlib ularning har biri oʻziga xos nazariyalarga asoslangan.
Neyrologiya
Oʻrganish nevrologiyasi markaziy asab tizimi, oʻrganish va xatti-harakatlar oʻrtasidagi munosabatlarga qaratilgan. Ushbu markaziy asab tizimi (CNS) xatti-harakatlarni nazorat qilish uchun mas’ul boʻlgan miya va orqa miyadan iborat. Bu nafas olish va ovqat hazm qilish kabi avtonom funksiyalar bilan bogʻliq boʻlgan avtonom nerv tizimidan farq qiladi. CNS ichida neyronlar mavjud boʻlib, ular elektr va kimyoviy signallar orqali miya ichida va undan tananing qolgan qismiga xabarlar yuboradi. Markaziy asab tizimida neyronlarga aloqa jarayonida yordam beradigan glial hujayralar ham mavjud. Bu neyronlar aloqa qiladi va insonning idrokini shakllantirish uchun konsolidatsiya deb ataladigan aloqalarni hosil qiladi. Shunday qilib, nevrologiya nuqtai nazaridan oʻrganish, maʼlumotdan foydalanish va qabul qilish orqali ushbu neyron tarmoqning tashkil etilishi qanday oʻzgarishiga eʼtibor qaratadi.
Neyrologiyada xotirani egallash uchun tushuntirish mavjud. Miyada ishchi xotira (WM) va uzoq muddatli xotira (LTM) deb ataladigan ikki xil xotira mavjud. WM — bevosita fikrlar xotirasi- bu hissiy maʼlumotni toʻplaydigan, tartibga soluvchi va qisqa vaqt davomida saqlaydigan xotira. WM-dagi maʼlumotlar saqlanishi uchun takrorlanishi kerak. Doimiy xotira deb ham ataladigan LTM uzoq muddatli xotiradir.
Neyrologiya, shuningdek, motivatsiya va oʻzini oʻzi boshqarish kabi tegishli sohalarda ham rol oʻynaydi. Motivatsiya, oʻrganish bilan bogʻliq psixologik komponent, shuningdek, nevrologiya orqali tushuntirishga ega. Umuman olganda, miya zavq bilan bogʻliq boʻlgan mukofot va natijalarga moyil. Oʻrganishda muhim omil boʻlgan oʻz-oʻzini tartibga solish, shuningdek, miyaning sinaptik aloqalari bilan ifodalanadi. Oʻz-oʻzini tartibga solish faoliyati va vazifalari oʻrtasidagi ushbu aniq aloqalar odamlarga oʻz taʼlimini tartibga solishga yordam beradi.
Biheviorizm
Bixeviorizm bilimni atrof-muhitdagi turli ogohlantirishlarga nisbatan xulq-atvor javoblari toʻplami sifatida koʻradi. Bixeviorizmda oʻrganish ijobiy mustahkamlash va takrorlash orqali targʻib qilinadi. Psixologiya tarixi davomida turli xil bixevioristik taʼlim nazariyalari mavjud edi. Bu nazariyalarning barchasi stimulni javob bilan bogʻlaydi, shunda odam yoki hayvon oʻz xatti-harakatini oʻrganadi va qabul qilgan stimulga qarab oʻzgartiradi. Ijobiy va shuning uchun mustahkamlovchi xatti-harakatlarning oqibatlari tegishli xatti-harakatni oshiradi. Biroq, jazolovchi oqibatlar xatti-harakatni kamaytiradi.
Bixevioristik nuqtai nazardan, motivatsiya xatti-harakatlarning oqibatlari va shuning uchun butunlay tashqi koʻrinishga bogʻliq. Agar natija ijobiy boʻlsa, bu odamning motivatsiyasini va oxir-oqibat xatti-harakatini yanada oshiradi. Boshqa tomondan, agar oqibat salbiy boʻlsa, odamning motivatsiyasi va xatti-harakati pasayadi. Behaviorizm koʻplab oʻrganish modellarida mavjud, masalan, mukofotlar va sinflardagi oqibatlar va kontentni oʻzlashtirish maqsadlariga ega boʻlish kabi boshqa ragʻbatlar. Biroq, u oʻrganishning barcha jihatlarini hisobga olmaydi. Masalan, xotiraga eʼtibor berilmaydi, chunki bixeviorizm ichki jarayonlarni hisobga olmaydi. Shunga qaramay, bixeviorizmni oʻrganish bugungi kunda ham juda keng tarqalgan.
Ijtimoiy kognitiv nazariya
Ijtimoiy kognitiv nazariya shuni koʻrsatadiki, inson oʻrganishning katta qismi ijtimoiy muhit orqali sodir boʻladi. Oʻrganish harakatlar va tartiblarni kuchaytirish orqali yuzaga keladi, deb taʼkidlaydigan bixeviorizmdan farqli oʻlaroq, ijtimoiy kognitiv nazariya oʻrganish uchun kognitiv komponentni taʼminlaydi. Masalan, oʻrganish faqat kuzatish orqali sodir boʻlishi mumkin, bunda odam ushbu tegishli gʻoyalarni amalga oshirmasdan, kontseptsiya haqida bilimga ega boʻlishi yoki qoida, munosabat, eʼtiqodlar haqida tushunchaga ega boʻlishi mumkin.
Modellar ijtimoiy kognitiv nazariyaga koʻra oʻrganishda ham katta rol oʻynaydi. Masalan, inson modeldan olingan maʼlumotlar orqali foydali bilim va tushunchaga ega boʻlishi mumkin. Biroq, faqat modellarni kuzatish modelda ifodalangan tushunchalarni oʻzlashtirishga kafolat bermaydi. Buning oʻrniga, bu modellar mumkin boʻlgan natijalar haqida maʼlumot beradi va kuzatuvchi qanday harakat qilishi kerakligi haqida maʼlumot beradi.
Axborotni qayta ishlash nazariyalari
Axborotni qayta ishlash nazariyalari maʼlumotni inson miyasida toʻplash, tahlil qilish va saqlash usullariga qaratilgan. Axborotni qayta ishlashning yagona nazariyasi mavjud boʻlmasa-da, axborotni qayta ishlash nazariyasi boʻyicha bir nechta nazariyalar mavjud. Koʻpgina axborotni qayta ishlash nazariyotchilari tomonidan taklif qilingan modellardan biri ikki dona xotira modelidir. Ikkita xotira modeli deb ham ataladigan ikki dona xotira modeli oʻrganishni atrof-muhitdagi maʼlumot va bilimlarni qisqa muddatli xotiraga (STM) va oxir-oqibat uzoq muddatli xotiraga (LTM) saqlash sifatida tavsiflaydi. Aniqroq qilib aytadigan boʻlsak, sizning atrof-muhitingiz haqidagi maʼlumotlar sizning hislaringiz orqali toʻplanadi.
Temir yoʻl
thumb|Temir yoʻl stansiyasi Temir yoʻl — 1) yoʻlovchi va yuklarni tashiydigan, texnika vositalari va inshootlari (poyezdlar, vagonlar, styalar, avtomatika va telemexanika qurilmalari dispetcherlik xizmati va boshqalar) majmui bilan jihozlangan transport korxonasi. Vazifasiga qarab, umumiy foydalaniladigan (magistral); sanoat transporti, ruda konlari va boshqa joylarda ishlatiladigan; shahar temir yoʻl (tramvay, metropoliten); izlari oraligʻining kengligiga qarab, keng izli va tor izli boʻladi. Relslar oraligi 1676 mm (Hindiston, Ispaniya, Argentina, Chili va boshqalar), 1520 mm (Rossiya, Oʻzbekiston va boshqalar), 1435 mm (Yevropaning koʻpchilik mamlakatlari, Kanada, AQSH), 1067 mm (Yaponiya, Indoneziya va boshqalar); 2) temir yoʻl transporti qatnaydigan relsli iz; ustki qurilma, yer polotnosi va sunʼiy inshootlardan iborat. Ustki qurilma relslar, rels birikmalari, strelkali oʻtkazgichlar, shpal, bruslar va ballast qatlamlaridan iborat. Yer polotnosi koʻtarma va oʻymalardan iborat boʻlib, yoʻl ustki qurilmasiga zamin boʻlib xizmat qiladi. Sunʼiy inshootlarga Temir yoʻl koʻpriklari, tonnellar, viaduk, drenaj quvurlari, tirgak devorlar va boshqa kiradi. Temir yoʻl yoqalab yoʻl belgilari (kilometrlar, piketlar va shu kabilar) oʻrnatiladi (yana qarang Temir yoʻl transporti).
Oʻrganish psixologiyasi
Axborotni qayta ishlash nazariyalari
Axborotni qayta ishlash boʻyicha muqobil modellar taklif qilingan. Misol uchun, baʼzilar miyada turli darajadagi qayta ishlashga ega boʻlgan xotiraning bir turi mavjudligini taʼkidlaydi.
Ushbu nazariyalarni gestalt psixologiyasidan kuzatish mumkin boʻlsa-da, bu nazariyalarning koʻpchiligi texnologiya, nevrologiya va kommunikatsiyalarning yuksalishi taʼsirida boʻlgan.
Konstruktivizm
Konstruktivizm falsafiy nuqtai nazar boʻlib, u dunyo haqida oʻrgangan va tushunadigan narsalarning aksariyati qurilganligini taʼkidlaydi. Konstruktivistlar bilim ichida yaratilgan deb hisoblaydilar va kashf etilishini kutayotgan ilgari mavjud boʻlgan ilmiy bilimlar gʻoyasini rad etadilar.
Kognitiv konstruktivizm
Ushbu motivatsion bosqichlar davomida bolalar va odamlar oʻrganish mexanizmi muvozanat deb ataladigan tushuncha orqali amalga oshiriladi.
Ijtimoiy konstruktivizm
Psixolog Lev Vygotskiy boshchiligidagi ijtimoiy konstruktivizm koʻproq sotsial-madaniy yondashuvga ega. Ushbu yondashuv ijtimoiy muhit ob’ektlar, til va tashkilotlar kabi maʼlum vositalar orqali oʻrganishni osonlashtiradi, deb taʼkidlaydi. Ushbu vositalar orqali kognitiv oʻrganish odamlar ushbu vositalar bilan ijtimoiy aloqada boʻlganda va ularni oʻz ichiga olganlarida sodir boʻladi.
Ijtimoiy konstruktivizmning asosiy kontseptsiyasi bu proksimal rivojlanish zonasi ZPD talabaning toʻgʻri atrof-muhit sharoitlariga ega boʻlishi mumkin boʻlgan potentsial oʻrganish hajmini ifodalaydi. Ushbu model oʻqituvchi va talabaning oʻquvchining bilimini oshirish uchun birgalikda ishlashini taklif qiladi.
Motivatsiya
Oʻrganish psixologiyasida turli motivatsion nazariyalar muhim rol oʻynaydi. Jon Uilyam Atkinsonning motivatsiya nazariyasi odamlarni eng yaxshi narsaga erishish uchun motivatsiya qilishini taʼkidlaydi. Ushbu motivatsiya qisman ikki xil manba tomonidan boshqariladi: muvaffaqiyatga erishish istagi va muvaffaqiyatsizlik qoʻrquvi. Oʻz-oʻzini qadrlash nazariyasi oʻrganishda ham muhim rol oʻynaydi, chunki talabalar va shaxslar oʻzlarining yuqori yutuqlarga erishish haqidagi tasavvurlarini saqlab qolish istagi tufayli oʻrganish va erishishga undaydilar.
Odamlarning maʼlum bir xatti-harakat yoki natijani maʼlum bir xususiyatga qanday idrok etishi va bogʻlashini muhokama qiladigan atribut nazariyasi, shuningdek, motivatsiya va oʻrganish bilan bogʻliq. Berni Vaynerning atribut modeliga koʻra, talabalar oʻzlarining akademik yutuqlarini harakat, qobiliyat va omadga bogʻlaydilar. Shaxsning oʻz akademik samaradorligini qanday tavsiflashi, uning motivatsiyasi darajasini belgilaydi.
Nazorat bilan bogʻliq nazariyalar ham oʻrganishga katta taʼsir koʻrsatadi. Odamlar oʻzlarining ishlash natijalari oʻzlarining harakatlari bilan bogʻliq emasligini tushuna boshlaganlarida, bu motivatsiyani keskin cheklashi mumkin.
Yarikkaya, Emirdag
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Yarikkaya — Turkiyaning Afyonkarahisar viloyati Emirdağ tumaniga qarasli qishloq.
Temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi
Temir yoʻl avtomatikasi va telemexanikasi - avtomatik va telemexanik boshqarish usullari va vositalari yordamida poyezdlar harakatini boshkarish va harakat xavfsizligini taʼminlash bilan shugʻullanadigan texnika va fan sohasi. Asosiy texnik vositalari signalizatsiya, markazlash va blokirovka kurilmalaridan iborat. Bunda yoʻl blokirovkasi, elektrojezl tizimi, strelka va signallarni markazlashtirish, saralash tepaligi avtomatikasi va telemexanikasi, poyezdlar harakatini avtomatik boshqarish, markazlashgan dispetcherlik asbobuskunalari, t.yildan oʻtish joylaridagi jihozlarni boshkarish tizimlaridan foydalaniladi. Bu majmua tarkibiga kiradigan apparatkurilmalar, asbobuskunalarni yaratish, tekshirish, maqsadli yoʻlda ishlashini taʼminlash, rivojlantirish yoʻlida izlanishlar olib borish, bashorat kilish va boshqa omillar soha fani vazifalaridir.
Poyezdlar harakatini avtomatik boshqarish inshootlariga avtodispetcher (avtomashinist) va lozim boʻlganda poyezdlar harakat tezligini avtomatik ravishda sekinlashtiruvchi xavfsizlik avtomatikasi kiradi.
Markazlashgan dispetcherlikda temir yoʻl uchastkasining alohida punktlaridagi strelka va signallarni dispetcherlik xonasidan, poyezdlarning styalar orasidagi harakati esa avtoblokirovka qurilmalari yordamida avtomatik tarzda boshqariladi. Poyezdlarning turgan joyi, yoʻl va svetofor holatlari dispetcherlik postidagi tabloda aks ettiriladi.
Elektronika va elektron vositalar taraqqiyoti tufayli, Transport yoʻlia. va t.da keyingi 10—15 yil ichida jiddiy oʻzgarishlar yuz berdi. Yoʻlda ishlatilgan kontaktam elektr apparatlar, kontaksiz apparatlar, datchiklar elektron tizimlar bilan almashtirildi.
Nomsiztepa-3 (Samarqand viloyati, Samarqand tumani, Muronqul)
Nomsiztepa-3 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV—VI asrlar. Samarqand viloyatining Samarqand tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Muronqul“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Temir yoʻl vokzali
Temir yoʻl vokzali - yoʻlovchilarga xizmat qilish, poyezdlar harakatini boshkarish va xizmatchi xodimlarni joylashtirish uchun moʻljallangan temir yoʻl styasi binosi yoki binolar majmui (k Vokzal).
Vagashton
Vagashton (Вагаштан; Вағаштон Vagʻashton) — Tojikiston shimolidagi Soʻgʻd viloyatida joylashgan qishloq. Panjakent shahridagi Shing qishlogʻi tarkibiga kiradi.
Christopher C. Kraft, Jr.
Kichik Kristofer Kolumb Kraft (1924-yil 28-fevral – 2019-yil 22-iyul) amerikalik aerokosmik va NASA muhandisi boʻlib, agentlikning Missiyalarni boshqarish markazini tashkil etish va tashkilot madaniyatini shakllantirishda muhim rol oʻynagan. Glin Lunni 1998-yilda shunday degan edi: „Bugungi kunda boshqaruv markazi ... bu Kris Kraftning aksidir“.
1944-yilda Virjiniya Politexnika Instituti va Davlat Universitetini aeronavtika muhandisligi boʻyicha tamomlagandan soʻng, Kraft Milliy Aeronavtika va Koinot Boshqaruvining (NASA) oldingi tashkiloti boʻlgan Aeronavtika boʻyicha Milliy maslahat qoʻmitasi (NACA) tomonidan ishga qabul qilindi. U oʻn yildan koʻproq vaqt davomida aviatsiya sohasida ishladi va 1958-yilda Amerikaning birinchi odamini kosmosga uchirish mas'uliyati yuklangan kosmik vazifalar guruhiga qoʻshildi. Parvoz operatsiyalari boʻlimiga tayinlangan Kraft NASAning birinchi parvoz direktori boʻldi. U Amerikaning birinchi ekipajli kosmik parvozi, birinchi ekipajli orbital parvozi va birinchi kosmik parvozi paytida navbatchilik qilgan. Apollon dasturining boshida Kraft missiyani rejalashtirishga eʼtibor qaratish uchun parvoz direktori sifatida qisqa tanaffus oldi. 1972-yilda u oʻzining ustozi Robert R. Gilruthdan keyin kosmik kemalar markazi (keyinchalik Jonson kosmik markazi) direktori boʻldi va 1982-yilda nafaqaga chiqqunga qadar bu lavozimni faoliyat olib bordi.
Yoshlik va taʼlim
Kichik Kristofer Kolumb Kraft 1924-yil 28-fevralda Virjiniya shtatining Febus shahrida tugʻilgan. U otasi Kristofer Kolumb Kraft sharafiga nomlangan boʻlib, u 1892-yilda Nyu-York shahrida, yangi nomi oʻzgartirilgan Kolumb doirasi yaqinida tugʻilgan. Kraftning otasi, Bavariyalik muhojirlarning oʻgʻli uning ismini sharmandali deb topdi, lekin shunga qaramay, uni oʻgʻliga oʻz nomini berdi. Keyingi yillarda Kraft va boshqa sharhlovchilar buni oʻziga xos tarzda oʻrinli deb hisoblashadi. Kraft oʻz tarjimai holida uning ismini tanlash bilan „mening hayotimning baʼzi yoʻnalishlari boshidanoq qaror topdi“ deb izoh berdi. Uning onasi Vanda Oliviya (ismi ) hamshira edi. Bolaligida Kraft Amerika legioni baraban va bugler korpusida oʻynadi va shtat chempioni boʻldi. U Fibusdagi maktabga bordi, u yerda yagona maktabda toʻqqizinchi sinfgacha taʼlim oldi va Xempton oʻrta maktabida oʻqidi. U beysbol bilan shugʻullangan va kollejda sportni davom ettirgan; bir yil davomida u oʻrtacha 0,340 ballga ega boʻlgan.
1941-yil sentyabr oyida Kraft Virjiniya Politexnika Instituti va Davlat Universitetida (Virjiniya Tech) oʻqishni boshladi va Kadetlar Korpusiga aʼzo boʻldi. Qoʻshma Shtatlar 1941-yil dekabr oyida Ikkinchi Jahon urushiga kirdi va u V-12 aviatsiya kursanti sifatida Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-dengiz kuchlariga kirishga harakat qildi, ammo uch yoshida oʻng qoʻli kuyganligi sababli rad etildi. 1944-yil dekabr oyida aviatsiya muhandisligi boʻyicha bakalavr darajasini oldi.