cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schwartbuck
Schwartbuck Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Plön tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,09 km2. 824 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Schwartbuckning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Vaqt
Vaqt — 1) materiyaning asosiy yashash shakllaridan biri (qarang Fazo va vaqt); 2) tabiatdagi biror davriy hodisaga, mas., Yerning oʻz oʻqi atrofida aylanish davriga nisbatan hisoblanadigan oʻlchov birligi.
Vaqtni oʻlchash. Yerning oʻz oʻqi atrofida aylanish davri bilan oʻlchanadigan V. birligi sutka (bir kecha-kunduz) deb ataladi. V.ning kattaroq birliklari oy (Oyning Yer atrofida aylanish davri), yil (Yerning Quyosh atrofida aylanish davri)dir. Yerning uz oʻqi atrofida aylanish davri yulduzlarga yoki bahorgi teng kunlik nuqta-siga nisbatan olinsa, yulduz sutka si, Quyoshga nisbatan hisoblansa, haqiqiy Quyosh sutkasi, Oʻrtacha Quyoshga nisbatan esa oʻrtacha Quyosh sutkasi deyiladi. Oyning yer atrofida yulduzlarga nisbatan aylanish davri — siderik oy (yulduz oyi), Oyning ikkita bir xil fazalari orasida oʻtadigan davr —sinodik oy deyiladi. Nihoyat, Quyoshning Yer atrofida koʻrinma (vizual) harakati yulduzlarga nisbatan olinsa, siderik yil (yulduz yili), bahorgi teng kunlik nuqtasiga nisbatan hisoblansa,tropik yil hosil boʻladi. Vaqtning eng kichik birligi qilib sutkaning 1/86400 qismiga teng vaqt — sekund qabul qilingan. Fan va texnikada sekundning mingdan, milliondan bir ulushlari bilan ham ish koʻriladi. Olimlar Yerning oʻz oʻqi atrofida notekis aylanishini aniqlashdi. Shuning uchun vaqt birligining oʻzgarmasligini taʼminlash maqsadida nazariy efemerid sekund birligi qabul qilingan. Efemerid sekund tropik shlning 1/31556925,9747 ulushiga teng (maxrajidagi raqam asrimiz boshi — 1900 tropik yildagi sekundlar soni). Vaqtning boshqa birliklari vaqt oʻtishiga bogʻliq boʻlmagan oʻzgarmas birlik — efemerid sekund yordamida istalgan davr uchun hisoblanishi mumkin. Demak, vaqtning asosiy birligi qilib, efemerid sutkaning 1/86400 ulushiga teng efemerid sekund qabul qilingan. Bunda Yerning oʻz oʻqi atrofidagi notekis harakati hisobga olingan. Bevosita kuzatishlarga asoslanib yulduz vaqti aniqlanadi. Uning asosiy oʻlchov birligi yulduz sutkasi hisoblanadi. Yulduz sutkasining boshlanishi bahorgi teng kunlik nuqtasining yuqori kulminatsiya paytiga toʻgʻri keladi. Shu paytda yulduz vakti bilan yuradigan soatlar 0 soat 0 min. 0 sek.ni koʻrsatishi kerak. Bahorgi teng kunlik nuqtasi Yerning nutatsion (qarang Nutatsiya) harakati taʼsiridan xoli deb qabul qilingan vaqt oʻrtacha yulduz vaqti deb ataladi. Yerning yulduzlarga nisbatan oʻz oʻqi atrofida aylanish davri 24 soat 0 min. 0,0084 sek. oʻrtacha yulduz vaqtiga teng boʻladi.
Kundalik hayotimizda asosan oʻrtacha Quyosh vaqtidan foydalanamiz. Oʻrtacha Quyosh — ekvator boʻylab tropik yil ichida bir marta tekis aylanib chiqadigan xayoliy nuktadir. Oʻrtacha Quyosh markazining yuqori kulminatsiya paytioʻrtacha tush payti deb ataladi. Oʻrtacha Quyosh vaqti shu paytdan boshlanadi. Oʻrtacha Quyosh markazining pastki kulminatsiya payti yarim tun deb ataladi. Fuqaro vaqti shu paytdan (soat 24oy dan) hisoblanadi va taqvim (kalendar) kun oʻzgaradi. Astronomiyada 1925-yilgacha kun hisobi tush paytida oʻzgarar, yaʼni yangi kun kunduzi soat 12 dan boshlanar edi. 1925-yildan boshlab astronomiyada ham fuqaro vaqtidan foydalanilmokda.
Tropik yil 366,2422 yulduz sutkasidan iborat; bunda Yer Quyosh atrofini bir marta toʻliq aylanib chiqadi, shu sababli, Quyoshga nisbatan Yerning oʻz oʻqi atrofida aylanish soni kam, yaʼni 365,2422 sutka boʻladi. Shuning uchun 366,2422 yulduz sutkasi 365,2422 oʻrtacha Quyosh sutkasiga teng. Bundan quyi-dagi xulosalarga kelish mumkin. Yulduz vaqtining 24 soati — oʻrtacha Quyosh vaqtining 23 soat 56 min. 4,090 sekundiga, oʻrtacha Quyosh vaqtining 24 soati — yulduz vaqtining 24 soati 3 min. 56,555 sekundiga teng. Yudduz vaqtidan oʻrtacha Quyosh vaktiga va aksincha oʻtish uchun astronomik yilnomalarda boshlangʻich meridianning har yarim kechasiga oid yulduz vaqti beriladi. Yer sharining har bir joyida shu joyning oʻz mahalliy vaqgi bor. Bu vaqg oʻsha joy meridiani — geografik uzunlamasiga bogʻliq. Bir meridiandagi soatlar bir vaqtni koʻrsatadi. Yer gʻarbdan sharqqa qarab aylangani uchun berilgan meridiandan sharqdagi joylarda soat kechrok vaktni, gʻarbdagi joylarda ertaroqni koʻrsatadi. Ikki joyning mahalliy vaqtlari orasidagi farq shu joylar geografik uzunlamalarining soat, minut va sekundlar bilan hisoblanadigan farqiga teng.
Xalqaro kelishuvga binoan, Grinvich meridiani boshlangʻich (nolinchi) meridian deb qabul qilingan. Grinvich fuqaro vaqti dunyo vaqti deb qabul etilgan. Har bir joyning oʻz fuqaro vaqti boʻlishi oʻzaro aloqa va sayohatlarda koʻp noqulayliklar tugʻdiradi. Shu sababli, bir vaqtlar turli mamlakatlarda oʻz poytaxt vaqtlarini qabul qilishgan. 1884-yildan boshlab, Yer shari 24 soat mintaqaga boʻlindi. Har bir mintaqadagi joylar bir xil vaqtga, yaʼni oʻrtacha meridian vaqtiga ega boʻladi. Mintaqalar Grinvich meridianidan boshlab 0 dan 23 gacha raqamlanadi. Shuning uchun maʼlum mintaqa raqamiga teng songa farq qiluvchi butun soatga teng boʻladi. Mas., Moskva va Sankt-Peterburg 2- mintaqada yotganligi uchun ularning mahalliy vaqti Grinvich vaqtidan 2 soat, Toshkent 5-mintakada joylashganligi uchun 5 soat farq qiladi. Sobiq Ittifoqda mintaqa vaqti XKS dekreta bilan 1919-yil 1 iyuldan boshlab kiritilgan. Tabiiy yorugʻlikdan samarali foydalanish hamda xalq xoʻjaligi va turmushda elektr energiyasini mutanosib taqsimlash maqsadida koʻp mamlakatlarda yoz paytlarida soat millari 1 yoki bir necha soat oldinga suriladi (qarang Dekret vaqti). Toshkent vakti deb yuritiladigan 5- mintaqaning dekret vaqti dunyo vaktidan 6 soat oldindadir.
Fizikada V.ni oʻlchash oʻrganiladigan jarayonlarga tezligi yoki takrorlanish davri maʼlum boshqa jarayonlarni taqqoslashga asoslangan. Katta V. oraliqlari, mas., mln. va mlrd. yillar bilan oʻlchanadigan osmon jismlarining yoshi ularning tarkibiga (vodorod va geliy miqdoriga) qarab aniqlanadi. Kichikroq vaqt oraligʻi — sutka, soat, minut va sekund turli soatlar yordamida oʻlchanadi. Ilgari quyosh soati, suv soati va qum soatlar qoʻllanilgan. Xozir V.ni juda aniq oʻlchashga imkon beradigan mayatnikli, kvars va elektron soatlar ishlatiladi. V.ning juda kichik ulushlari (mas., 0,2—0,01 sek.) boshqa usullar bilan oʻlchanadi. Mas., portlash reaksiyalari sekundning yuzlarcha va minglarcha ulushi davomida oʻtadi. Bunday jarayonlar ossillograf bilan qayd qilinadi. Baʼzan atom va yadro jarayonlari sekundning mln. va mlrd. ulushlari ichida oʻtadi. Aniq V. astronomiya rasadxonalarining vaqt xizmatlarida maxsus asboblar yordamida yulduzlarni kuzatib aniqlanadi, juda aniq yuradigan soatlar yordamida "saqlanadi" va radiosignallar yordamida tarqatiladi. V.ning katta boʻlaklarini oʻlchash uchun yil birligiga asoslangan taqvim qoʻllaniladi.
Adabiyotlar
Fizikada: vaqt kvantlanmagan tashqi parametr, u oʻzgarmasdir. Uning oqish tezligi konstantasiga hech qanday taʼsir oʻtkazib boʻlmaydi. Biroq umumiy nisbiylik nazariyasiga koʻra esa, vaqt fazo-vaqt tizimining manfiy ishorali toʻrtinchi oʻlchamidir, demak u oʻzgara oladi (masalan, kuchli gravitatsion linza effektlaridagi kabi).
Muhammad al-Ardabiliy (yozuvchi, 1471-yil vafot etgan)
Muhammad ibn Amin as-Saidiy al-Ardabiliy (? — 1471-yil) — „Mir Abul Fath“ nomi bilan mashhur boʻlgan fozil. Qozizoda ar-Rumiydan ilm oʻrgangan. U 1471-yildan keyin vafot etgan.
NGC 2887
NGC 2887 Kil yulduz turkumidagi E-S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Eagleville (Missouri)
Eagleville AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Harrison County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
327 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,6 km2. Shundan 2,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 328 m balandlikda joylashgan.
Qoʻshqiyai Bolo (Temurmalik)
Qoʻshqiyai Bolo (Temurmalik) (Қӯшқияи Боло (деҳа, н. Темурмалик)) — Tojikiston Respublikasining Temurmalik tumani, Bahmanroʻd shahariga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 1 km, tuman markaziga 14 km.
Aholisi
Aholisi — 320 kishi.
Guisando
Guisando Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Ávila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 37,38 km2. Aholisi — 596 kishi (2010).
Ougney
Ougney Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Dole tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
288 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 41,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,0 km2. Dengiz sathidan 193 – 372 m balandlikda joylashgan.
Galliate
Galliate Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Novara provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29 km2. 14932 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Angelica (New York)
Angelica AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Allegany okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1,403 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Andover (New York)
Andover AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Allegany okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1,830 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Bagripsta
{{Bilgiquti aholi punkti }} Bagripsta — Gagra tumani Abxaziyaga qarashli qishloq. Aholisi 1624 kishi (1989), aholi tarkibi armanlar .
2020-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida skeytbording — Ayollar koʻchada
2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlaridagi skeytbording boʻyicha erkaklar parkda yoʻnalishi boʻyicha musobaqalar 2021-yil 26-iyul kuni Yaponiyaning Tokio shahridagi Ariake Urban Sports Parkida boʻlib oʻtdi.
Dastlab 2020-yilda oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi, ammo 2020-yil 24-mart kuni Olimpiada COVID-19 pandemiyasi tufayli 2021-yilga qoldirilgan edi.
Yaponiyalik Momiji Nishiya oltin medalni qoʻlga kiritdi. Braziliyalik Rayssa Leal esa 2-oʻrin bilan kumush, yana bir Yaponiyalik sportchi Funa Nakayama esa bronza medalni qoʻlga kiritdi.
Bellashuv formati
20ta skeytbordchining barchasi avval ikkita 45 soniyalik urunish, soʻngra beshta yakkalik tryuk chiqishlar qilishdi. Har bir skeytbordchi uchun yetti raunddan olingan eng yaxshi 4 round ballarigina yakuniy ball sifatida hisoblandi. Yarim finalning eng yaxshi 8 skeytbordchisi finalga yoʻllanma oldi.
Yarim final
20 ta skeytbordchilardan eng yaxshi 8tasi finalga yoʻl oldi.
Final
Manba :
Chixachyov tizmasi
Chixachyov tizmasi - Oltoyning jan.sharkidagi togʻ tizmasi. Rossiya Federatsiyasi Oltoy ulkasi, Tiva Respublikasi xududida, Rossiya Federatsiyasi bilan MXR chegarasi boʻylab choʻzilgan. Uz. 100 km, eng baland joyi 4029 m. Asosan, qumtosh, slanets, ohaktosh, kristalli slanets va kvarsitlar dan tuzilgan. Kichik muzliklar mavjud. Yon bagʻirlari, asosan, shuvoqli dasht oʻsimliklari bilan qoplangan. Suvayirgʻich qismida toshli tundra mavjud. Tizma rus geografi va geologi P.A.Chixachyov nomi bilan atalgan.
Pink Hill (Shimoliy Karolina)
Pink Hill AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Lenoir County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,2 km2. Shundan 1,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 33 m balandlikda joylashgan.
Muhammad Hasan al-Ardabiliy
Muhammad Hasan ibn Muhammad Ali al-Musoviy al-Ardabiliy an-Najafiy (1862-yil — 1930-yil) — usul al-fiqh sohasida xizmat qilgan olim. Taxminan 1862-yilda, Ardabilda tavallud topgan va oʻsha yerda oʻsib-ulgʻaygan. Oʻz yurtidagi fozil odamlardan boshlangʻich taʼlim olgan. Soʻngra Najafga borgan. U yerda Muhammad Kozim al-Yazdiy va boshqa olimlardan saboq olgan va 1930-yilda, shu yerda vafot etgan va „as-Salom“ vodiysiga dafn etilgan.
Fazlul Haq Aminiy
Faḍl al-Ḥaqq ibn Wājid ad-Dīn al-Amīnī (فضل الحق بن واجد الدين الأميني; c. 1945 – 2012-yil 12-dekabr) yoki shunchaki Fazlul Haq Aminiy (ফজলুল হক আমিনী) islom ulamosi va Bangladeshlik siyosatchi edi. Aminiy Bangladesh parlamentida 2002—2007-yillarda parlament aʼzosi sifatida ishlagan. Aminiy huquqshunoslik (fiqh), hadis va tasavvuf sohalarida mutaxassis edi. U Qavmi madrasalari boshqaruvida ham qator lavozimlarda ishlagan. Shuningdek, Bangladeshning eng yirik Dakkaning Lalbogʻ shahridagi Deobandi islom maktablaridan biri boʻlgan Jamiya Quroniya Arabiya Lalbogʻ direktori edi.
Bou Saada tumani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Bou Saada tumani — Jazoirning M'Sila provibsiyasidagi tuman.
Poshteh Rizeh-ye Sofla
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Poshteh Rizeh-ye Sofla ( Poshteh Rīzeh- ye Soflá)  — Eron, Kirmonshoh viloyati, Kirmonshoh tumani, Firuzobod tumani, Sar Firuzobod qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 87 nafar kishi hamda 19 oiladan iborat.
Fazlul Haq Aminiy
Yoshlik va taʼlim
Fazlul Haq 1945-yil 15-noyabrda Bengaliya prezidentligining Brahmanbariya tumanidagi Aminpur qishlog‘ida tug‘ilgan. Otasi Alhaj Vojid Uddin. To‘qqiz/o‘n yoshida Jomiy Islomiya Yunusiy madrasasida taʼlim olishni boshlagan, keyin Munshiganjdagi Mustafoganj madrasasida Hofiz Muhsiniddin qo‘l ostida uch yil o‘qigan. Keyin otasi uni Ashraful Ulum Bara Kataraga olib bordi. U yerda boshliq Pirji Huzur qoʻlida tahsil oldi. 1961-yilda Jamiya Quroniya Arabiya Lalbogʻga hadisshunoslik boʻyicha oʻqishga kirdi. 1969-yilda Shamsul Haq Faridpuriyning tavsiyasiga binoan Aminiy Gʻarbiy Pokistonning Karachi shahridagi Jamiya Binoriyaga borib, bir yil davomida Muhammad Yusuf Banuriydan tahsil olib, hadis va fiqh boʻyicha bilimini oshirdi.
Bou Saada tumani
Munitsipalitetlar
Tuman 3 ta munitsipalitetga bo'lingan:
Saint-Nectaire
Saint-Nectaire Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Issoire tumani tarkibiga kiradi.
Bou Saada tumani
Zaviyya
Zaouia majmuasining yaratilishi 19-asrga borib taqaladi, asos solgan. 1823-yilda Djelfa provinsiyasidagi Xassi Bahba yaqinida tavallud topgan. 1897-yilda vafot etganidan so'ng uning oʻrniga 1904-yilgacha qizi Lalla Zaynab oʻtirdi.
Saint-Nectaire
Aholisi
675 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,3 nafar kishi.
Bou Saada tumani
Zaviyya
Zaouia masjid, Qur'on maktabi va uning vorislari dam oladigan maqbaradan iborat majmua hisoblanadi.
Saint-Nectaire
Geografiyasi
Maydoni — 33,2 km2.
Fazlul Haq Aminiy
Kasbiy faoliyati
Oʻzi tugʻilgan Brahmanbariya tumanida baʼzi nodavlat tashkilotlar (NNT) bilan kurashdi. 1996-yilda Sammilita Sangram Parishad partiyasidan Brahmanbaria-2 saylov okrugi uchun potentsial nomzod sifatida chiqdi, ammo muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 2001-yil Bangladeshdagi umumiy saylovlarda Islomiy Oikya Jote partiyasidan deputat boʻlishga muvaffaq boʻldi va umumiy ovozlarning 55% dan ortigʻini qoʻlga kiritdi. 2001-yil boshida Bangladesh Oliy sudi fatvoni taqiqlash to‘g‘risida qaror chiqarganida kuchli ommaviy harakat yaratishga muvaffaq bo‘ldi. 2008-yil Bangladeshdagi umumiy saylovlarda IOJ partiyasi bilan bir xil saylov okrugidan chiqdi. Jatiya partiyasidan nomzod Md. Ziyoul Haq Mridha tomonidan kaltaklandi.
Qarashlar
2009-yil yanvarida hokimiyatga kelganidan so‘ng Avomi Ligasi hukumati tomonidan ishlab chiqilgan 2011-yildagi Ayollarni rivojlantirish siyosati va 2012-yilgi Taʼlim siyosatiga qarshi chiqdi. Taklif qilingan huquqiy islohotlar islomga qarshi ekanligini aytdi. 2011-yil aprel oyida The Daily Star gazetasida yozgan Rashidul Hasanga koʻra: "Aminiyning Islomga qarshi siyosat risolasining 23.5 boʻlimida ayollarning teng imkoniyatlar va bandlik, boylik, bozor va biznesdagi ishtiroki haqida soʻz boradi. Aminining 25.2-boʻlimdagi soʻzlari ayollarga daromad, meros, kredit va bozorni boshqarish orqali toʻplagan boyliklarini toʻliq nazorat qilishga qaratilgan."
The Daily Star nashriga intervyu bergan islom ulamolari va akademiklari Aminiyning fikriga qo‘shilmay, siyosatda Islomga qarshi hech narsa yo‘qligini aytishdi. Ularning aytishicha, Aminiy bilmasdan Qurʼonni notoʻgʻri talqin qilmoqda yoki siyosiy manfaatlari uchun uning soʻzlarini ataylab buzmoqda.
2011-yil 14-iyulda boʻlib oʻtgan yigʻilishda Aminiy Konstitutsiyaga dunyoviylik va diniy erkinlik tamoyilini tiklagan 15-oʻzgartirish toʻgʻrisida gapirar ekan, „Odamlar konstitutsiyani Alloh nomi chiqqan joydan axlat qutisiga uloqtiradilar“, — dedi. U oʻz gapini soʻz erkinligi tufayli gapirganini taʼkidlasa-da, bu gapi uchun sudga tortilgan. 2011-yil 26-sentyabrda Oliy sud unga zudlik bilan hokimiyatga taslim boʻlishni buyurdi. Umrining qolgan qismini oʻzi „uy qamogʻi“ deb atagan holatda oʻtkazdi. Politsiya uning harakatlanish hududini uyi va Dakkaning Lalbogʻ tana shahridagi IOJ partiyasi ofisi bilan cheklab qoʻydi.
Plufur
Plufur Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Lannion tumani tarkibiga kiradi.
Fazlul Haq Aminiy
WikiLeaks tarmogʻi
2004-yil 14-dekabrda Aminining AQShning Dakkadagi elchisi Chammas bilan suhbati tasvirlangan WikiLeaks tarmogʻi XOQ rahbarining ko‘plab nomaʼlum fikrlarini ochib beradi.
Plufur
Aholisi
518 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,9 nafar kishi.
Fazlul Haq Aminiy
WikiLeaks tarmogʻi
Chammas bu haqda Vashingtonga qisqacha quyidagilarni yozgan: "IOJ raisi Fazlul Haq Aminiy tasodifan polkonlar bilan toʻqnash kelganida „Jamoat Islomiy“ni hokimiyatga chanqoq deb qoraladi. BDGni bir necha jabhada tanqid qildi. Bangladeshga taklif qilingan 2 milliard dollarlik Tata sarmoyasiga qarshi chiqdi va Avami ligasi unga hukmron ittifoqdan chiqish uchun pul taklif qilganini aytdi. Umumiy maʼnoda Bangladeshni haqiqiy islomiy davlat sifatida koʻrishini tasvirlab berdi. U qanday qilib IOJ AQShdagi obroʻsini yaxshilashi mumkin va nega AQSh hukumati madrasaga qarshi ekanligi haqida savollar bilan yuzlandi."
Plufur
Geografiyasi
Maydoni — 17,3 km2.
Fazlul Haq Aminiy
Vafoti
2012-yil 12-dekabr kuni soat 12:20da (GMT+6) Dakkada vafot etdi.
Uning oʻlimidan soʻng oʻgʻli Abul Hasnat Aminiy Hefazati Islom bilan faol aloqalarga kirishdi.
Aminiyning ustozi Ahmad Shafi boshchiligidagi Hefazati Islom hukumat siyosati va kufr qonuni talabiga qarshi 13 banddan iborat harakatga chaqirdi.
Izohlar
<references group="lower-alpha"/>
Qoʻshqiyai Miyona (Temurmalik)
Qoʻshqiyai Miyona (Temurmalik) (Қӯшқияи Миёна (деҳа, н. Темурмалик)) — Tojikiston Respublikasining Temurmalik tumani, Bahmanroʻd shahariga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 1 km, tuman markaziga 15 km.
Pekin
Pekin yoki Beijing (xitoycha: 北京) — Xitoy Xalq Respublikasining poytaxti, dunyonming eng aholsi koʻp shaharlaridan biri. 2010-yilgi maʼlumotga koʻra shaharning aholisi 19 612 368 kishi boʻlgan. Pekin Shanxaydan keyingi ikkinchi eng yirik xitoy shahridir.
Qoʻshqiyai Miyona (Temurmalik)
Aholisi
Aholisi — 678 kishi.
Pekin
Pekin Xitoyning siyosiy, iqtisodiy, ilmiy va madaniy markazi. Buyuk Xitoy tekisligining shimoliy qismida, uch tomondan togʻlar bilan oʻralgan. Iqlimi moʻtadil, mussonli iqlim. Yanvarning oʻrtacha harorat —4,6°, iyulniki 26°. Yillik yogʻin 636 mm.
Pekin — Xitoyning eng qadimiy shaharlaridan. Miloddan avvalgi 2-ming yillikdayoq hozirgi Pekin oʻrnida aholi yashaganligi maʼlum. Miloddan avvalgi 1-mingyillik — milodiy X asr manbalarida shahar Szi deb atalgan. X asrda Shimoliy Xitoyni kidanlar bosib olgach, nomi Sitszin deb oʻzgartirilgan (936). Keyinchalik shahar kidanlar davlatining janubiy poytaxti — Nanszin boʻlib qolgan (937), 1153-yildan Szin davlati poytaxti. Bu davrda u Dasin (Chjundu) deb nomlangan. 1215-yilda shaharni moʻgʻullar istilo qilgan. 1263-yilda Xubilayxon Dasinni moʻgʻullar saltanati poytaxtiga aylantirgan va unga Xonbaliq (buyuk poytaxt, xitoycha Dadu) deb nom qoʻygan. Moʻgʻullar sulolasi Yuan davrida (1280—1368) shahar oʻrtasidan Buyuk kanal qazilgan. 1368-yilda Xitoydan moʻgʻullar quvib chiqarilgach, Beypin deb atalgan. 1421-yilda Min imperiyasi (1368—1644) poytaxti. Bu davrdan boshlab shahar hozirgi nomda Beyszin (Pekin) deb atala boshlagan. Sin (manjurlar sulolasi) davrida (1644—1911) Pekin imperiya poytaxti boʻlgan. 1912-yilda Sin monarxiyasi tugatilgach, Pekin Xitoy Respublikasi poytaxti. 1927-yil hokimiyat gomindanchilar qoʻliga oʻtgach, poytaxt Nankinga koʻchirildi. Pekin yana Beypin deb atala boshladi. 1937—45 yillarda Beypin yaponlar qoʻl ostida boʻldi. 1945—49 yillarda unda gomindanchilar hukmronlik qildi. 1949-yilda ulardan ozod qilinib Xitoy Xalq Respublikasi poytaxti deb eʼlon qilindi.
Pekin uzoq vaqt mamlakatning faqat maʼmuriy, harbiy va siyosiy markazi boʻlib keldi. Hunarmandchilik qadimdan rivojlangan boʻlib, chetga chiqarish uchun turli buyumlar tayyorlanar edi. Sanoati 1949-yildan rivojlana boshladi. Pekin — transport yoʻllarining yirik tuguni, mamlakatning yetakchi sanoat markazlaridan. Shaharda ikkita xalqaro aeroport faoliyat koʻrsatadi. Pekin va uning chekkalarida metallurgiya, stanoksozlik rivojlangan. Pekin shahridagi zamonaviy binolar, konstruksiyalar, avtomobilsozlik, qishloq xoʻjaligi, transport va energetika mashinasozligi, oziq-ovqat, elektrotexnika, telefon va radiotexnika, tibbiyot priborlari, sintetik va sunʼiy tola, toʻqimachilik, kimyo, neftni qayta ishlash, qurilish materiallari, poligrafiya, energetika korxonalari bor. Shahar yaqinida koʻmir qazib chiqariladi. Pekin metropoliteni dunyodagi eng koʻp yoʻlovchi tashiladigan metro tizimi hisoblanadi. Metroda kuniga 13 million, yiliga 3.9 milliard kishi tashiladi.
Meʼmorchiligida qadimgi xitoy shahar qurilishiga xos xususiyatlar — qalʼalarning devorlar bilan oʻralganligi, koʻchalar boʻylab shimolidan janubga va gʻarbdan sharqqa yoʻnalgan toʻrtburchak shakldagi turar joy kvartallari qurish asosiy oʻrinni egallaydi. XII asrga oid paxsa devorlarning qoldiklariga qaraganda shahar hozirgi Pekinning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan. XIII asrda shahar shimolga tomon kengaya borgan. 1553-yilda atrofi gʻisht devor bilan oʻralgan "Tashqi shahar", oʻz navbatida, "Imperator shahri" majmuasini oʻz ichiga olgan. Bu majmua tarkibida koʻplab saroylar, ibodatxonalar, pagodalar, bogʻlar, tepaliklar va koʻllar boʻlgan. "Imperator shahri"ning markazi — "Taqiqlangan shahar"ning janubiy qismida "Osmon ibodatxonasi" ansambli (1420— 1530, XVIII-XIX asrlarda qayta qurilgan) joylashgan. Pekinning bosh maydoni Tyananminda Xitoy kengashi binosi, Xitoy tarixi mu-zeyi, Millatlar madaniyati saroyi, koʻrgazma paviloni va boshqa imoratlar qurilgan. Pekin va uning atrofida juda koʻp bogʻ, saroy, ibodatxona va memorial ansambllar bor. Pekin — Xitoyning muhim fan va madaniyat markazi. Pekin universiteti va boshqa universitetlar, pedagog, tibbiyot, qishloq xoʻjaligi institutlari, konservatoriya, Xitoy Fanlar akademiyasi va botanika bogʻi, rasadxona bor. Pekin universiteti THE reytingida dunyoda Osiyoda birinchi, dunyoda 16-oʻrinda qayd etilgan. Pekinda mamlakatdagi eng yirik kutubxonalar, muzeylar, teatrlar, ilmiy tadqiqot institutlari joylashgan.
Pargas
Pargas (fin . Parainen) — Finlandiyadagi shahar va munitsipalitet, Arxipelag dengizida , orollar soni boʻyicha dunyodagi eng katta arxipelag, 50 000. Pargasdagi yirik ohaktosh koni asosiy sanoatning asosidir va markaziy qismlardan tashqari, munitsipalitet hali ham asosan qishloqdir.
Pargas G'arbiy Finlandiya provinsiyasidagi Aboland shahrida joylashgan va Finlandiya janubi-g'arbiy mintaqasining bir qismidir. U Väståboland sifatida 2009-yil 1-yanvarda Finlandiyaning janubi-g'arbiy qismida Pargas, Nagu , Korpo , Xoutskär va Iniyo munitsipalitetlari yagona munitsipalitetga birlashtirilganda tashkil etilgan.
Munitsipalitet 14966 nafar aholi istiqomat qiladi (28-fevral 2023-yil)  va 5548,17 kvadrat kilometr (2142,16 sq mi) maydonni egallaydi, shundan 4666,46 km 2 (1801,73 sq mi) suvdir. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 16,97 nafar (44,0/kv milya).
Groß-Rohrheim
Groß-Rohrheim Germaniyaning Hessen yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 19,56 km2. 3709 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Groß-Rohrheimning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Wheatley (Arkansas)
Wheatley AQShning Arkansas shtatida joylashgan shaharchadir. St. Francis okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
355 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 43,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,2 km2. Shundan 8,2 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 64 m balandlikda joylashgan.
Chiuaua
Chiuaua — Meksikaning shim. qismidagi shtat. Maydoni 247 ming km². Aholisi 3,1 mln. kishi (2000). Maʼmuriy markazi — Chiuaua shahri Shtat Meksika togʻligining shim. kismida (eng baland joyi 1000–2000 m), togʻ tizmalari oqmas havzalarni ajratib turadi. Gʻarbida Gʻarbiy SyerraMadre togʻ sistemasi (eng baland joyi 2591 m) joylashgan. Iklimi tropik, quruq iklim, Urtacha oylik tralar 10—15° dan 25—30° gacha. Yillik yogʻin urtacha 500 mm. Yirik daryosi — Konchos (RioBravodelNorte daryosi havzasida). Dasht va choʻl oʻsimliklari usadi. Mamlakatning muhim konchilik va metallurgiya sanoati rni. Foydali qazilmalardan polimetall va uran rudalari, kumush, simob olinadi. Rangli metallurgiya, oziq-ovqat, toʻqimachilik sanoati korxonalari bor. Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi — chorvachilik. Sugʻoriladigan yerlarda paxta ekiladi. Ch. orqali Markaziy Meksikani AQSH bilan bogʻlaydigan temir yoʻl oʻtgan.
Chichen-itsa
Chichen-itsa (ChichenItza) - Yukatan yarim orolning shimolidagi mayyalarning siyosiy va madaniy markazi. Milodiy 8-asrda barpo etilgan deb taxmin etiladi. 10-asrda tolteklar tomonidan bosib olingan. 11-asr oʻrtalaridan Ch.I. tolteklarning Yukatandagi davlati poytaxtiga aylangan. Mayyapana, Ushmal va Itsmal kabi shahardavlatlar qoʻshinlari tomonidan 1178-yil vayron qilingan. Ispanlar istilosi davrida (16-asr oʻrtasi) Ch.I. xaroba holatida boʻlgan. Ch.I. hududida bir necha marta qazishma ishlari olib borilgan; mayyatolteklarga mansub eng muhim meʼmoriy obidalarga "Qizil uy", "Ayol monastiri", "Cherkov", "Qorakoʻl" rasadxonasi, "Jangchilar ibodatxonasi", Kukulkan ibodatxona ehromi ("Kastilo"), toʻp oʻynashga moʻljallangan katta stadion va boshqalarni kiritish mumkin. Koʻplab monumentaldekorativ haykaltaroshlik namunalari vgg*devoriy rasmlar topilgan.
Langegg bei Graz
Langegg bei Graz Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11.34 km2. 804 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Gandjala
Gandjala — Gruziyadagi qishloq. Kaxeti viloyatining Lagodexi munitsipalitetida joylashgan. Aholisi 2243 kishi (2014).
Manbalar
.
Montaimont
Montaimont Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Savoie departamenti Saint-Jean-de-Maurienne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
136 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 5,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 26,4 km2. Dengiz sathidan 676 – 2815 m balandlikda joylashgan.
Jade North
Jade North (7-yanvar 1982-yilda tugʻilgan) — avstraliyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyut uchrashuvini 2002-yili oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 41ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Schwarzenbek
Schwarzenbek Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Herzogtum Lauenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,56 km2. 15 074 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Schwarzenbekning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ounans
Ounans Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Dole tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
326 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 26,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,4 km2. Dengiz sathidan 214 – 253 m balandlikda joylashgan.
East Lynne
East Lynne AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Cass County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
307 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,7 km2. Shundan 0,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 264 m balandlikda joylashgan.
Pezë e Madhe
Pezë e Madhe Albaniyaning Tirana okrugidagi Peze munisipalitetidagi qishloqdir. 2015-yilda mahalliy hukumat islohotida u Tirana munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
NGC 2888
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
White Hall (Arkansas)
White Hall AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Annsville (New York)
Annsville AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Oneida okrugi tarkibiga kiradi.
White Hall (Arkansas)
Geografiyasi
Maydoni — 17,7 km2. Shundan 17,7 km2 quruqlik.
Annsville (New York)
Aholisi
3,012 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 156,6 km2. Shundan 155,9 km2 quruqlik, 0,7 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 265 m balandlikda joylashgan.
Arike Ogunbowale
Arike Ogunbowale (1997-yil 2-martda tugʻilgan)  — Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (WNBA) Dallas Wings jamoasida oʻynagan nigeriyalik professional basketbolchi. U Wings jamoasi tomonidan oʻtkazilgan 2019-yilgi WNBA draftida beshinchi oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan.
Oʻrta maktab
Ogunbowale Wisconsin shtatidagi Wauwatosa shahridagi Our Redeemer Lutheran maktabida tahsil olgan. Our Redeemer Lutheran maktabidagi soʻnggi yilida Arike Our Redeemer girls jamoasiga Lutheran Basketbol Assotsiatsiyasi homiyligida oʻtkazilgan 2011-yilgi Chempionlar Turnirida milliy chempionatda gʻalaba qozonishga yordam bergan va turnirning eng yaxshi oʻyinchisi deb topilgan.
U Wisconsin shtatining Milwaukee shahridagi Divine Savior Holy Angels (DSHA) oʻrta maktab basketboli jamoasida oʻynashni davom ettirgan. Ogunbowale 2021-yil 30-dekabrda DSHAga qaytib kelgan va u yerda u Shon-sharaf mukofoti sohiblari qatoriga kiritilgan. 2014—2015-yilgi mavsumda jamoa Wisconsin Interscholastik Atletika Assotsiatsiyasining I divizionida gʻolib chiqqan. Ogunbowale musobaqaning har bir oʻyinida oʻrtacha 27,2 ball toʻplagan. Ogunbowale 2015-yilda Miss Wisconsin nomini olgan va McDonald’s High School All-America tanlovida toʻqqizinchi oʻrinni egallagan.
Kollej
Ogunbowale Notre-Damedagi birinchi mavsumida zaxira oʻyinchisi sifatida har bir oʻyinda oʻrtacha 11,4 ball toʻplagan.
2017—2018-oʻquv yili tugaganidan koʻp oʻtmay, u yilning eng yaxshi ayol sportchisi deb topilgan.
Beykonak
Beykonak — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumaniga qarashli qishloq.
Arike Ogunbowale
Kollej
Notre Damedagi navbatdagi va oxirgi mavsumida u yana jamoaga NCAA turniri finaliga chiqishga yordam bergan. Ammo bu safar u final oʻyinida 31 ochko toʻplagan.
Manba: NCAA Statistics tomonidan kollej statistikasi
Elektroentgenograf
Elektroroentgenografiya - bu elektroentgenografiya usuli yordamida diagnostika tadqiqotlarini oʻtkazish uchun moʻljallangan qurilma.
Koʻpincha bu atama rentgen nurlarini oʻtkazish va rentgen nurlarining zaiflashuv darajasini qayd etish orqali tananing anatomik tuzilmalarining umumiy proektsiyali tasvirini olishga asoslangan tibbiy noinvaziv tadqiqotni anglatadi.
Elektroroentgenograf rentgen diagnostika apparatiga qoʻshimcha sifatida amalga oshiriladi va u mexanik yoki elektr bilan bogʻlanmagan. Elektrorentgenograf qorongʻi fotolabaratoriyalarda rentgen plyonkalarini ishlatmaslik imkonini beradi va 2-3 daqiqada oddiy yozuv qogʻozidagi rentgen tasvirlarini tezda olishni taʼminlaydi. Bundan tashqari, rentgen plyonkasidagi salbiy tasvirlardan farqli oʻlaroq, ijobiy tasvirlarni (elektroroentgenogrammalar) olish imkonini beradi.
Rus elektroroentgenograflari "ERGA" nomiga ega; Rossiyadagi rentgen apparatlarini ishlab chiqaruvchi yetakchi kompaniyalardan biri boʻlgan Sevkavrentgen zavodi tomonidan birinchi marotaba ommaviy ravishda ishlab chiqarishni boshlagan.
Cyclops Blink
Cyclops Blink — WatchGuard va ASUS kabi routerlar va firewall qurilmalarni command & control (C&C)dan foydalanib oʻz botnet tizmasiga qoʻshish uchun moʻljallangan zararli dastur.
Ushbu dastur infeksiyasi CVE-2022-23176 kodi orqali oʻljasini ekspluatatsiya qiladi. Bu esa nishondagi qurilmaning boshqaruv tizimini butunlay egallab olish imtiyozlarni oshiradi. Qurilmaga virusli dastur oʻrnashib olgandan soʻng, command & control tizimi orqali oʻz botneti uchun qurilmadan server sifatida foydalanadi. Uning dasturiy taʼminot dizayni keyingi modullarni oʻrnatishga va proshivka yangilanishlariga chidamli boʻlishga imkon beradi.
Cyclops Blink birinchi marta 2022-yilning fevral oyida Buyuk Britaniya Milliy kiberxavfsizlik markazi (NCSC) va Amerika Qo‘shma Shtatlarining Kiberxavfsizlik va infratuzilma xavfsizligi agentligi (CISA) tomonidan chop etilgan xavfsizlik bo‘yicha tavsiyanomalarda batafsil bayon qilingan. Agentliklarga koʻra, zararli dastur Rossiya Federatsiyasi harbiy razvedka boʻlinmasi GRU tarkibidagi Sandworm xakerlar guruhi tomonidan yaratilgan.
Zararli dasturning umumiy tuzilishi, kelib chiqishi va tarmoq qurilmalariga hujum qilishi VPNFilter zararli dasturiga oʻxshab ketadi. Trend Micro Inc. kiberxavfsizlik firmasi maʼlumotlariga koʻra, zararli dastur 2019-yil iyun oyidan beri mavjud boʻlishi mumkin. Minglab routerlarni ushbu dasturdan tozalashga erishilingan. Sandworm oʻtmishda Ukraina moddiy aktivlariga hujum qilgan boʻlsa-da, zararli dastur Ukraina tarmoq uskunalarini nishonga olmagan va Rossiya—Ukraina urushiga aloqasi yoʻq deb taxmin qilinadi.
Higuera de las Dueñas
Higuera de las Dueñas Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Ávila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 35,18 km2. Aholisi — 329 kishi (2010).
Viete formulalari
Viete formulalari — koʻphadning koeffitsiyentlarini uning ildizlari orqali ifodalovchi formulalar. Bu formulalar bilan koʻphadning ildizlari toʻgʻriligini tekshirish qulay. Shuningdek, bu formulalar yordamida berilgan ildizlar boʻyicha koʻphadni tuzish mumkin. Bu formulalar farang matematigi François Viète  (fransuzcha François Viète, lotinlashtirilgani Franciscus Viete) nomi bilan ataladi. Viete formulalari koʻproq algebrada ishlatiladi.
Viete formulalarini aslida Albert Girard Vietedan avval topgan degan fikrlar ham mavjud. Masalan, 18-asrda yashagan britan matematigi Charles Huttonga koʻra, Viete formulalarining umumiy holi haqida Albert Girard Vietedan oldinroq oʻz asarlarida yozgan.
Asosiy formulalar
n-darajali har qanday koʻphad
Qoʻshqiyai Poyon (Temurmalik)
Qoʻshqiyai Poyon (Temurmalik) (Қӯшқияи Поён (деҳа, н. Темурмалик)) — Tojikiston Respublikasining Temurmalik tumani, Bahmanroʻd shahariga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 13 km.
Saint-Ours (Puy-de-Dôme)
Saint-Ours Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Riom tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 55,9 km2.
Qoʻshqiyai Poyon (Temurmalik)
Aholisi
Aholisi — 704 kishi.
Montcel (Savoie)
Montcel Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Savoie departamenti Chambéry tumani tarkibiga kiradi.
Viete formulalari
Asosiy formulalar
algebraning asosiy teoremasiga koʻra n ta (bir-biridan farqli boʻlishi shart boʻlmagan) x1, x2, …, xn kompleks ildizga ega.
Montcel (Savoie)
Aholisi
731 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 47,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,4 km2. Dengiz sathidan 371 – 1563 m balandlikda joylashgan.
Viete formulalari
Asosiy formulalar
Viete formulalari koʻphadning koeffitsiyentlarini { ak } shu koʻphad ildizlarining yigʻindisi va koʻpaytmasi { xi } bilan quyidagicha qilib bogʻlaydi:
Boshqacha qilib aytganda, an−k (n − k) inchi koeffitsiyenti ildizlarning barcha mumkin boʻlgan koʻpaytmalarini har safar k ta olingan yigʻindisiga quyidagicha bogʻlangan:
Bu yerda k = 1, 2, …, n. Bu yerda yana ik indekslarini oʻsib borish tartibida yozamiz. Chunki ildizlarning har bir koʻpaytmasi faqat bir marta yozilishi kerak. Viete formulalarining chap tomoni ildizlarning elementar simmetrik funksiyalaridir.
Halqalarga umumlashtirish
Viete formulalari koʻpincha koeffitsiyentlari har qanaqa butunlik oblasti (integral domain) R da joylashgan koʻphadlar bilan ishlatiladi. Bu holda a_i/a_n boʻlaklari R ning ulushlar halqasiga (ring of fractions) kiradi. Agar a_i/a_n R da qaytariluvchi boʻlsa boʻlaklar R ning oʻziga kiradi. x_i ildizlar algebraik yopiq maydonda (algebraically closed field) olinadi. Odatda R butun sonlarning halqasidir va kasrlar maydoni ratsional sonlar maydonidir. Algebraik yopiq maydon boʻlsa kompleks sonlar maydonidir. Bu holda Viete formulalari foydalidir. Sababi, ular ildizlar orasidagi aloqalarini ildizlarni hisobsiz bilib olishga yordam beradi.
Butunlik oblasti boʻlmagan kommutativ halqa (yoki abel halqasi) koʻphadlari uchun Viete formulalarini har doim ham emas, balki a_i lar x_i lardan hisoblangandagina ishlatsa boʻladi. Masalan, 8 modulli butun sonlari halqasida x^2-1 koʻphadida toʻrt ildiz bor. Bular 1, 3, 5, 7 dir. Agar x_1=1 va x_2=3 boʻlsa, Viete formulalari toʻgʻri boʻlmaydi.
Kvadrat tenglama
''Agar
keltirilgan kvadrat tenglama haqiqiy ildizlarga ega boʻlsa, u holda ularning yigʻindisi -pga, koʻpaytmasi esa qga teng boʻladi.
Yaʼni,
Keltirilgan kvadrat tenglama ildizlarining yigʻindisi qarama-qarshi ishora bilan olingan ikkinchi koeffitsiyentga, ildizlarining koʻpaytmasi esa ozod hadga teng.
kvadrat tenglamasi berilgan boʻlsin. Bu tenglamada ikki ildiz, yaʼni x_1 va x_2 mavjud deb qaralsin. Viete formulalariga koʻra, quyidagi munosabat toʻgʻri boʻlishi kerak:
Bu yerda ildizlarning koʻpaytmasi musbat son boʻlgani uchun ildizlar ham musbat sonlar ekanligini bilib olish mumkin. Ildizlar musbat butun sonlar deb tasavvur qilsak, faqat ikki holdagina koʻpaytma 6 ga teng boʻladi, yaʼni 1*6=6 va 2*3=6 hollarida. Viete teoremasining ikkinchi sharti boʻyicha bu yerda ildizlar yigʻindisi 5 ga teng boʻlishi lozim. 1 bilan 6 ning yigʻindisi bu shartni qanoatlantirmaydi. Ammo 2 va 3 sonlarining yigʻindisi berilgan shartni qanoatlantiradi: 2+3=5. Demak, tenglamaning ildizlari 2 va 3 ga teng.
Keltirilgan kvadrat tenglama
ildizlari va koeffitsiyentlari oʻrtasidagi yana ayrim munosabatlarni keltirib chiqaramiz. Ildizlar kvadratlarining yigʻindisini topamiz:
Endi (1) dan foydalanib quyidagicha yozamiz:
Ildizlar kublarining yigʻindisini topamiz:
(1) va (2) formulalardan foydalanib, quyidagicha yozamiz:
Viete teoremasiga teskari teorema oʻrinlidir.
Bu teorema bir qator hollarda kvadrat tenglama ildizlarini ildizlar formulasidan foydalanmasdan topishga imkon beradi.
Uchinchi darajali tenglama
Agar
Isboti
Viete formulalarini quyidagi tenglikdan foydalanib isbotlash mumkin:
Bu ifoda toʻgʻri, chunki bu koʻphadning barcha ildizlaridir. Isbotlash uchun koʻphadni yoyish kerak. Keyin oʻng tomondagi faktorlarni koʻpaytirish kerak. Soʻngra xning har bir darajasi koeffitsiyentlarini aniqlash kerak.
ifodasini yoysak, hadlar boʻladi. Bu yerda x_i koʻpaytmaga kiritilgan-kiritilmaganiga qarab b_i yoki 0, yoki 1 boʻladi. k boʻlsa kiritilmagan x_i larning sonidir. Shundan kelib chiqib, koʻpaytmadagi faktorlarning umumiy soni n dir. Bu yerda n ta binar tanlov boʻlgani uchun (x_i ni yoki x ni kiritish) 2^n ta had bor. Geometrik jihatdan bu hadlarni giperkub uchlari deb tushunish mumkin.
Bu hadlarni daraja boʻylab guruhlash x_i dagi sodda simmetrik koʻphadlarini chiqaradi. Yaʼni, x_i ning k-karra bir-biridan farqli koʻpaytmalarini beradi.
Tarixi
thumb|160px|Viete formulalari farang matematigi [[François Viète (1540-1603) nomi bilan ataladi]] Viete formulalari 16-asrda yashagan farang matematigi François Viète (François Viète, Franciscus Viete) nomi bilan ataldi. Viete bu formulalarni musbat ildizlarni topish hollari uchungina aniqlagan. Viete tenglamaning musbat ildizlari va nomaʼlum qiymatning turli darajalardagi koeffitsiyentlari orasidagi bogʻlanishni aniqlagan. Viete yashagan davrda tenglamalarda faqat musbat ildizlar mavjud xolos deb ishonilgan. Viete ham manfiy ildizlar mavjud emas deb hisoblagan va tenglama ildizlari va uning koeffitsiyentlari orasidagi munosabatlarni qisman tushungan xolos.
1629-yilda boshqa farang matematigi Albert Girard Viete formulalarini faqatgina musbat haqiqiy ildizlarga cheklanmagan umumiy holini topgan.
Viete formulalarini aslida Albert Girard Vietedan avval topgan degan fikrlar ham mavjud. Masalan, 18-asrda yashagan britan matematigi Charles Huttonga koʻra, Viete formulalarining umumiy holi haqida Albert Girard Vietedan avvalroq oʻz asarlarida yozgan. Hutton bunday deb yozadi:
"…[Girard was] the first person who understood the general doctrine of the formation of the coefficients of the powers from the sum of the roots and their products. He was the first who discovered the rules for summing the powers of the roots of any equation."
yaʼni,
"…Girard darajalar koeffitsiyentlarini ildizlar yigʻindisi va ularning koʻpaytmasidan tuzish umumiy prinsipini birinchilardan boʻlib anglagan. U birinchi boʻlib har qanday tenglama ildizlari darajalarini qoʻshish qoidalarini oʻylab topgan."
Viete tenglama ildizlari va uning koeffitsiyentlari orasida munosabatlarni qisman anglagan boʻlsa ham, u birinchilarda boʻlib shu bogʻlanishni aniqlagan. Koʻpchilik Vietening bu formulalarning rivojlanishida qoʻshgan hissasi katta deb hisoblaydi. Shu sabab bu formulalarni uning nomi bilan atash xato emas.
Wiederkehr Village (Arkansas)
Wiederkehr Village AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Franklin okrugi tarkibiga kiradi.
Mamatsev
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Mamatsev (Мамацев) — Rossiyaning Adigeya Respublikasidagi Shovgenovskiy tumanida joylashgan Dukmasovskoye aholi punktidagi qishloq. 2018-yilda hududda jami 5 ta koʻcha mavjud boʻlib, aholi soni 224 kishidan iborat edi.
Wiederkehr Village (Arkansas)
Geografiyasi
Maydoni — 10,7 km2. Shundan 10,6 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 165 m balandlikda joylashgan.
Mamatsev
Geografiyasi
Mamatsev Xakurinoxabldan (tuman maʼmuriy markazi) 35 km janubi-gʻarbdagi avtomobil yoʻlida joylashgan. Pikalin — eng yaqin qishloq posyolkasi.
Gattico
Gattico Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Novara provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16 km2. 3312 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
NGC 2889
NGC 2889 Gidra yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1786-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Our (Jura)
Aholisi
169 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,0 km2. Dengiz sathidan 207 – 261 m balandlikda joylashgan.
Grasellenbach
Grasellenbach Germaniyaning Hessen yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 22,88 km2. 3703 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Grasellenbachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Plumaudan
Plumaudan Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Dinan tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
933 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 52,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,9 km2.
Jaroslav Drobný
Jaroslav Drobný (Czech pronunciation: [ˈjaroslav ˈdrobniː] ; 1921-yil 12-oktyabr — 2001-yil 13-sentyabr) havaskor tennis va xokkey boʻyicha jahon 1-raqamli chempioni boʻlgan. U 1949-yilda Chexoslovakiyani tark etgan va 1959-yilda Buyuk Britaniya fuqaroligini olishdan oldin Misr fuqarosi sifatida sayohat qilgan va 2001-yilda vafot etgan. 1954-yilda u Wimbledon chempionatida gʻolib chiqqan Afrika fuqaroligiga ega boʻlgan birinchi va hozirgi kunga qadar yagona tennischi boʻldi (Rojer Federerdan tashqari, Janubiy Afrika fuqaroligiga ega, lekin sportda faqat Shveysariyani rasman ifodalaydi).
Pittsboro (Shimoliy Karolina)
Pittsboro AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Chatham County okrugi tarkibiga kiradi.
Jaroslav Drobný
Tennisdagi faoliyati
Drobný besh yoshida tennis oʻynashni boshlagan va toʻp oʻynagan bolaligida jahon miqyosidagi oʻyinchilarni, shu jumladan vatandoshi Karel Kojeluhni kuzatgan. U ajoyib chap qoʻl bilan tebranish va yaxshi forehand edi. Drobný oʻzining birinchi Wimbledon chempionatida 1938-yilda oʻynadi va birinchi raundda Alexandro Rasselga yutqazdi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng Drobny 1946-yilgi Wimbledon chempionatining toʻrtinchi bosqichida Jek Kramerni magʻlub etib, yarim finalda magʻlub boʻlish uchun etarli edi. 1951 va 1952-yillarda u Fransiya Ochiq chempionatida gʻolib chiqdi, finalda Erik Sturgessni magʻlub etdi va keyingi yili Frank Sedgmanga qarshi chempionlikni saqlab qoldi. Drobný 1949 va 1952-yillarda Wimbledonda magʻlub boʻlgan finalchi boʻlgan va nihoyat 1954-yilda Ken Rouzollni magʻlub etib, Norman Bruksdan keyin Wimbledonni qoʻlga kiritgan birinchi chap qoʻlchi boʻlgan.
Pittsboro (Shimoliy Karolina)
Aholisi
2501 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Jaroslav Drobný
Tennisdagi faoliyati
U Italiya chempionatida (1950, 1951 va 1953) uchta yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi.
Pittsboro (Shimoliy Karolina)
Geografiyasi
Maydoni — 8,8 km2. Shundan 8,7 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 120 m balandlikda joylashgan.
Jaroslav Drobný
Tennisdagi faoliyati
Drobny 1954-yilda The Daily Telegraph nashri Lance Tingay tomonidan dunyoning birinchi havaskori boʻlgan. U, shuningdek, 1948-yilda Lennart Bergelin bilan oʻynab, Fransiya Ochiq chempionatining juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi va 1948 Fransiya Ochiq chempionatida Patrisiya Kanning Todd bilan juftlikda aralash juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi.
Tony Popovic
Tony Popovic (4-iyul 1973-yilda tugʻilgan) — avstraliyalik futbolchi.
Jaroslav Drobný
Tennisdagi faoliyati
Drobny Wimbledonda toʻrt xil milliy oʻziga xoslik ostida ishtirok etganlik sharafiga ega edi. 1938-yilda, 16 yoshida, u vatani Chexoslovakiyaga yoʻl oldi. Bir yil oʻtgach, nemislar Chexoslovakiyani bosib olgandan soʻng, u rasmiy ravishda Chexoslovakiya va Moraviya protektorati vakili edi. Ikkinchi jahon urushidan keyin u yana Wimbledonda chexoslovak sifatida boshlandi, lekin 1949-yilda kommunistik rejimdan voz kechishni tanladi — 1949-yil 11-iyulda Chexoslovakiyani butunlay tark etdi
El Hornillo
El Hornillo Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Ávila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,22 km2. Aholisi — 355 kishi (2010).
Jaroslav Drobný
Sport faoliyatidan chetlanishi
1948-yilgi Chexoslovakiya davlat toʻntarishidan soʻng Drobný kommunistik tashviqot uni oʻz maqsadlari uchun ishlatganidan tobora koʻproq norozi boʻldi. Oʻsha paytda u uzoq masofaga yuguruvchi Emil Zatopek bilan birga Chexoslovakiyaning eng mashhur sportchisi edi. Borgan sari Drobnýga endi u turnirlarga bemalol sayohat qila olmasligi va yangi tuzumdan norozi boʻlib qolgani ayon boʻldi. Bu oxir-oqibat uning vatanidan qochib ketishiga olib keldi.
Tony Popovic
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyut uchrashuvini 1995-yili oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 58ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.