cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amerika fojiasi
Syujet
Voqealar Kanzas Siti shahrida boshlanadi. Klayd Griffits oʻz farzandlarini qatʼiy diniy eʼtiqodda tarbiyalaydigan koʻcha voizlarining oʻgʻlidir. Ota-onalar bir joydan ikkinchi joyga koʻchib ketishardi va Klayd qunt bilan bilim egallamaydi. Biroq, Klayd yoshligidan faqat qashshoqlik va zerikarli mavjudotning achchiqligi hukm suradigan dunyodan chiqib olishni orzu qiladi. Klayd hashamatli mehmonxonaga xizmatchi boʻlib ishga kiradi, u yerda yangi doʻstlari uni spirtli ichimliklar va fohishalar oldiga borishni oʻrgatishadi. Klayd badavlat mehmonlarning hayotini kuzatadi va uning goʻzal va boy hayotga intilishi kuchayadi.
Chikagoda u Klaydlar oilasi bilan uzoq vaqt aloqada boʻlmagan boy amakisi, yoqalar ishlab chiqaruvchi fabrika egasi Samuel Griffitsni uchratadi. Amaki jiyani uchun zavodda ish taklif qiladi. Klayd amakisi yashaydigan Nyu-Yorkdagi Likurg shahriga koʻchib oʻtadi. Koʻp oʻtmay, zavodda Klayd qarindoshi sifatida shtamplash boʻlimining boshligʻi etib tayinlanadi, u yerda Klayd korxona xodimi Roberta Alden bilan tanishadi. Ular oʻrtasida sevgi munosabatlari paydo boʻla boshlaydi. Qattiq tartib-qoidalar asosida tarbiyalangan Roberta Klayd bilan munosabatda boʻlishdan bosh tortganiga qaramay, u qatʼiyat bilan davom etadi va qiz yigitning eʼtiborini va feʼl-atvorini yoʻqotishdan qoʻrqib, uning sevgilisi boʻlishga qaror qiladi. thumb|Amerika fojiasi 2-jild Bu ish Klaydni jamiyatda muhim mavqega ega boʻlgan boshqa mahalliy ishlab chiqaruvchining qizi 17 yoshli Sondra Finchli bilan munosabat oʻrnatishga olib boradi. Sondra uni mahalliy „oltin yoshlar“ davrasi bilan tanishtiradi. Uning ishqibozligi muhabbatga aylanadi va Sondra ijtimoiy mavqei farqiga va hali balogʻat yoshiga yetmaganiga qaramay, turmush qurish haqida oʻylab qoladi.
Kutilmaganda, Roberta Alden homiladorligi haqida xabar qiladi, Klayd uni yashirin abort qilishga koʻndirishga harakat qiladi. Biroq, u shifokorlarga rad javobini beradi. Roberta ikkilanib turgan Klaydga unga uylanishiga vaʼda berishiga erishadi, aks holda ishni boshqa yoʻl bilan oshkora qilish bilan tahdid qiladi. Ayni paytda, Klayd Likurgning yuqori jamiyatida yaxshi qabul qilinadi va Sondra shu yigit bilan nikoh tugunini bogʻlash qarorida mustahkamlanadi.
Gazetadan Klayd Massachusets shtatidagi koʻllardan birida fojia sodir boʻlganini bilib oladi: qayiqda erkak va yosh qiz agʻdarilib ketgan; qizning jasadi topilgan, lekin hamrohining jasadi topilmaydi. Klayd shu yoʻl bilan Robertadan qutulish mumkin degan fikrga keladi. Yigit oʻzini taʼqib qilayotgan jinoyatni sodir etish fikrini xayolidan haydab chiqarishga harakat qiladi, lekin oxir-oqibat u homilador qizning oʻldirilishi uning boylik, hashamat va Sondra bilan baxtli nikohga erishish yoʻlida turgan toʻsiqni yengishning yagona yoʻli ekanligini tushunib yetadi. Klayd jinoyat sodir etishning toʻliq rejasini puxta ishlab chiqadi, shundan soʻng u Robertani qayiq minishga taklif qiladi. Ular birgalikda Klayd ijaraga olgan qayiqda kimsasiz ko‘lga otlanadilar. Biroq, Klayd oʻz rejasini amalga oshirishi kerak boʻlgan paytda tushkunlikka tushib qoladi va qizni oʻldira olmaydi. Roberta Klaydning yoniga o‘tirishni xohlab qoladi, lekin qayiqda o‘rnidan tursa, qayiq ag‘darilib, muvozanatini yo‘qotadi. Klayd qoʻlidagi kamera bilan Robertani uradi, lekin keyin u buni qasddan qildimi yoki yoʻqmi, degan savolga aniq javob bera olmay qoladi. Klayd ham, Roberta ham suvga tushib ketishganda yigit qizga yordam berishga shoshilmaydi va u choʻkib ketadi. Klayd mazkur oʻlimni baxtsiz hodisa sifatida yashirib, jinoyat joyini tark etadi.
Robertaning oʻldirilishidan soʻng Klayd yuqori jamiyatdagi yoshlar bilan birga dam olayotgan Sondraning oldiga koʻlga otlanadi. Bu vaqtda politsiya Roberta va Klayd oʻrtasidagi yozishmalarni aniqlaydi va uning iziga tushadi. Qotil yangi doʻstlarining koʻz oʻngida hibsga olinadi. Semyuel Griffits jiyaniga yordam berishga qaror qiladi va u uchun tajribali advokatlarni yollaydi, lekin Klaydni oqlay olishmaydi. Sudyalar hay’ati Klaydni oʻlimga hukm qiladi, apellyatsiya rad etildi. Tergov va sud jarayonida Klayd Sondra Finchlidan imzosiz xayrlashuv xatini oladi va u yolgʻiz qolganini va uning aybsizligiga hech kim ishonmasligini tushunadi. Biroq, Klaydning oʻzi eng soʻngigacha Robertani haqiqatan ham oʻzi oʻldirganmi yoki yoʻqligini aniqlay olmadi.
Ekranlashtirish va moslashtirish
Paramount Pictures kinokompaniyasi film huquqini Drayzerdan 100 000 dollarga sotib oladi va ssenariyni Sergey Eyzenshteynga buyurtma qiladi. Biroq keyinchalik Gollivudda rejissyorga qarshi boshlangan antisovet harakatlari tufayli studiya Eyzenshteyn ssenariysidan voz kechadi. Bundan tashqari, studiya rahbari Jessi Laski uning ssenariysini shunchalik depressiv sifatida baholaydiki, natijada shartnomani bekor qiladi va Eyzenshteynning Moskvaga qaytishi uchun pul toʻlaydi. „Hollywood Technical Director’s Institute“ tashkiloti rahbari Frenk Pis (Frank Pease) shartnomaning imzolanishini AQShda kommunistik tashviqot olib borish imkoniyati sifatida baholaydi. Yangi ssenariyni amerikalik yozuvchi S.Xoffenshteyn yozadi, filmni rejissyori Jozef fon Shternberg suratga oladi. 1931-yilda film chiqqanidan so‘ng, Eyzenshteynning asl ssenariysi yoqqan Drayzer Paramount kompaniyasiga qarshi muvaffaqiyatsiz tarzda sudga murojaat qiladi. Uning fikricha, kinostudiya romanning maʼnosini buzgan edi.
1951-yilda rejissyor Jorj Stivens „Quyosh ostidagi joy“ filmini suratga oldi. Klayd Griffits rolini Montgomeri Klift, Sondra Finchlini Elizabet Teylor ijro etgan. Film 6 ta „Oskar“ (shu jumladan, eng yaxshi rejissyor), „Oltin globus“ mukofoti va boshqa bir qancha milliy kino mukofotlarini qoʻlga kiritgan. 1981-yilda Litva kinostudiyasi roman asosida 4 epizodli film namoyish etadi (bosh rollarda Regimantas Adomaitis, Gediminas Storpirshtis, Anna Aleksaxina va boshqalar). 1927-yilda F. V. Murnauning syujeti „Amerika fojiasi“ syujetiga oʻxshab ketadigan „Quyosh chiqishi“ nomli film ekran yuzani koʻradi, ammo rejissyorning oʻzi buni rad etgan.
2005-yil 2-dekabrda Metropolitan operasida kitobga asoslangan opera premyerasi boʻlib oʻtdi. Bastakor Tobias Piker, libretto muallifi esa Gen Shear edi.
2008- yilda rejissyor Leonid Mazor „Boʻlmagan hayot“ (Jizn, kotoroy ne bilo) serialini suratga oldi, unda roman voqealari 2000-yillar oxirida Rossiyaga koʻchirilgandi.
Bezvodnaya, Republic of Adygea
Bezvodnaya ( Безводная  ; Adyghe  , Psynĉə ) — Rossiyaning Maykop tumanidagi Krasnooktyabrskoye posyolkasida joylashgan qishloq ( stanitsa ).
Irulan Korrino
Irulan Korrino — Frank Gerbertning „Dun“ romanlari va filmlariga moslashtirilgan qahramon. Yer yuzining mashxur imperatori-podshoxi Shaddam IV ning qizi, uning biografi hisoblangan Pol Atreidesning rafiqasi. Irulan butun sikl davomida muhim rol oʻynaydi: „Dyuna“ romanida voqea uning soʻzlaridan hikoya qilinadi, har bir bobdan oldin Irulandan iqtibos koʻrinishidagi epigraf mavjud. 1984-yilda suratga olingan " Dyuna " filmida malika rolini Virjiniya Madsen, " Dyuna va Dyuna bolalari " mini-serialida esa Juli Koks ijro etgan. Irulan Denis Villeneuvening Dyuna 2 filmida, uni Florens Pyu ijro etadigan filmda  paydo boʻlishi kerak.
Ekranlarda
Devid Linchning 1984-yilda suratga olingan Dyuna filmi Irulanning hikoya qilish vazifasidan foydalanadi: malika Dyuna olami haqida dastlabki maʼlumotlarni aytib beradi, lekin uning oʻzi rasmning boshida va oxirida kam koʻrinish beradi. Rol dastlab Helena Bonham Karter uchun moʻljallangan edi, biroq u „Koʻrinishli xona“ filmining suratga olish jadvalidagi ziddiyatlar tufayli loyihada ishtirok eta olmadi. Madsen Irulan rolini oʻzi uchun „katta tanaffus“ deb atadi, lekin shu bilan birga aniqlik kiritdi: „Aslida, meni asosiy vazifam oʻsha monologni tomoshabinga etkazib berishdan iborat edi va bu bilan men mashhur shaxsga aylandim“.
2000-yilgi Dyuna mini-seriyasida Irulan uchun butun bir hikoya oʻylab topilgan. Rejissor Jon Xarrison kitob epigraflari va Gerbertning keyingi kitoblarida Irulanning muhim roli tufayli ekranda ushbu personajning mavjudligini oshirish zarurligini his qildi. Tanqidchilar bu harakatni yuqori baholadilar: malika shoudagi eng qiziqarli qahramon ekanligi sezildi.
Jamal Murray
Jamal Murray (talaffuzi: Jamol Murrey) (23-fevral, 1997-yilda tug'ilgan) - Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (NBA) Denver Naggets jamoasi uchun kanadalik professional basketbolchi. Jamal Murray Kanada terma jamoasini ham himoya qiladi. Jamal Murray Kentucky Wildcats jamoasi uchun kollej basketbolida bir mavsum o'ynagan, 2016-yilgi NBA loyihasida yettinchi umumiy tanlov bilan Nuggets jamoasiga qo`shilgan.
Yoshlik yillari
Murray Ontario shtatining Kitchener shahrida Silviya (Suriya) va Rojer Murrayning (Yamaykada tug'ilgan va to'qqiz yoshida Kanadaga ko'chib o'tgan) o'g'li bo'lib tug'ilib o'sgan. Uning Lamar ismli ukasi ham bor. Uning otasi yengil atletika bilan shug'ullanib, basketbol o'ynagan; Yoshligida otasi Lyuis professional boksdagi faoliyatini boshlashidan oldin Kitchenerda tug'ilgan Lennoks Lyuisga qarshi o'ynagan.
Murray uch yoshida "soatlab" basketbol o'ynashi mumkin edi va olti yoshida o'n yoshli bolalar ligasida o'ynadi. 12 yoki 13 yoshida Jamal Murray o'rta maktab va kollejning eng yaxshi o'yinchilariga qarshi o'yin o'ynay boshladi. Otasi unga ko'plab basketbol mashqlari va kung-fu mashqlarini, shu jumladan meditatsiyani o'tkazdi.
Oliy maktab faoliyati
Murray Kitchenerdagi Grand River Collegiate Institutiga o'qishga kirdi, keyinroq Ontario shtatidagi Orangeville Prepga o'tdi, u yerda otasi yordamchi murabbiy bo'lib ishlagan. Jamal Murray va boshqa istiqbolli Thon Maker duet tuzdilar, bu Orangeville Prepga ko'plab Amerika maktablarini mag'lub etishga yordam berdi.
2013-yilgi Jordan Brand Classic xalqaro o'yinida Murray MVP deb topildi va Duane Notice dan keyin mukofotni qo'lga kiritgan ikkinchi kanadalik bo'ldi. 2015-yilgi Nike Hoop Summitida Murray o'yindagi eng yuqori 30 ball to'pladi va MVP deb topildi.
Murray Kanadadagi eng yaxshi o'rta maktab o'yinchilarni o'z ichiga olgan 2015 BioSteel All-Canadian Basketbol O'yinining MVP deb topildi.
Murray CIA Bounce uchun AAU basketbol o'ynagan.
Kollejdagi faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Jamal_Murray.jpg/220px-Jamal_Murray.jpg|left|thumb| Murray Kentucky bilan 2016-yilda 2015-yil 24-iyunda Murray Kentuckyga murabbiy Jon Kalipari uchun o'ynashni va'da qildi. 2015–16 da birinchi kurs talabasi sifatida Jamal Murray Jon R. Vuden mukofoti uchun O'rta mavsumning eng yaxshi 25 ro'yxatida ko'rsatilgan va Naismith Trophy uchun 35 kishilik mavsum o'rtasi kuzatuv ro'yxatiga kiritilgan. Jamal Murray 36 o'yinda maydonga tushdi va o'rtacha 20,0 ochko, 5,2 ribaund va 2,2 golli uzatmani amalga oshirdi va uch ochkolik masofadan 40,8% zarba berdi. O'zining birinchi mavsumidan so'ng, Murray Associated Press tomonidan uchinchi All-Amerika jamoasi deb topildi. Murray, shuningdek, All- SEC First Team va SEC All-Freshman Teamga aylandi. Murrayning har bir o'yinda to'plagan 20,0 balli Kentucky dasturi tarixidagi har qanday birinchi kurs talabasi uchun eng ko'p va Jon Kalipari bosh murabbiy bo'lgan har qanday o'yinchi uchun eng ko'p balldir.
2016-yil aprel oyida Murray o'zining so'nggi uch yillik kollej huquqidan voz kechib, NBA loyihasida qatnashishni e'lon qildi.
2016–17 yilgi mavsum: Rookie mavsumi
2016-yil 23-iyunda Murray Denver Naggets tomonidan 2016-yilgi NBA loyihasida ettinchi umumiy tanlov bilan tanlandi. 2016-yil 9-avgustda Jamal Murray Nuggets bilan yangi miqyosdagi shartnoma imzoladi. 2016-yil 13-noyabrda Jamal Murray Portlend Trail Blazersga 112–105 hisobida magʻlub boʻlib, oʻsha paytdagi faoliyatidagi eng yuqori 19 ochkoni qoʻlga kiritdi. Jamal Murray 22-noyabr kuni “Chikago Bullz” ustidan 110–107 hisobida gʻalaba qozonib, 24 ochko jamgʻarib, bu koʻrsatkichdan yuqori boʻldi. 1-dekabr kuni Jamal Murray oktyabr va noyabr oylarida o'ynagan o'yinlari uchun G'arbiy konferensiyada oyning eng yaxshi yangi futbolchisi deb topildi. 2017-yil 17-fevralda Murray Team Worldning AQSh jamoasi ustidan 150–139 hisobida gʻalaba qozonishida 36 ochko (9-14 3FG) va eng yuqori 11 golli uzatmani qoʻlga kiritgani uchun Rising Stars Challenge tanlovining MVP nomiga sazovor boʻldi. 2017-yilning 7-aprelida Jamal Murray Nyu-Orlean Pelikansi ustidan 122-106 hisobida gʻalaba qozonib, faoliyatidagi eng yuqori 30 ochkoni qoʻlga kiritdi. Mavsum oxirida Jamal Murray NBA All-Rookie ikkinchi jamoasiga tayinlandi.
2017–18 yilgi mavsum: Ikkinchi kurs mavsumi
2017-yilning 11-noyabrida Murray “Orlando Magic” ustidan 125–107 hisobida gʻalaba qozonib, faoliyatidagi eng yuqori 32 ochkoni qoʻlga kiritdi. Olti kundan so'ng, Jamal Murray Nyu-Orlean Pelikans ustidan 146-114 hisobida g'alaba qozonishda 31 ochko to'pladi. 2018-yil 22-yanvarda Jamal Murray faoliyatidagi eng yuqori 38 ochkoni qoʻlga kiritdi, jumladan, soʻnggi daqiqada uch ochkolik oʻyinni qoʻlga kiritdi, chunki Nuggets Portlend Trail Blazersni 104-101 hisobida magʻlub etdi. 2018-yil 1-fevralda Jamal Murray Oklahoma Siti Thunder ustidan 127-124 hisobida g'alaba qozongan holda 33 ochko to'pladi.
2018–19 yilgi mavsum: Birinchi pley-off uchrashuvi
2018-yilning 5-noyabrida Murray Boston Seltiks jamoasi ustidan 115-107 hisobida gʻalaba qozonib, faoliyatidagi eng yuqori 48 ochkoni qoʻlga kiritdi. 18-dekabr kuni Jamal Murray Dallas Mavericks ustidan 126-118 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda 22 ochko va faoliyatidagi eng yuqori 15 golli uzatmani amalga oshirdi. 29-dekabr kuni Jamal Murray 46 ochko to'pladi va "Feniks Suns" ustidan 122-118 hisobida g'alaba qozonib, to'qqizta 3 ochkolik faoliyatidagi eng yuqori natijani qayd etdi. 3-yanvar kuni Jamal Murray o'zining 36 ochkosidan 17 tasini Nuggetsning Sakramento Kings ustidan 117-113 hisobida g'alaba qozongan to'rtinchi choragida qo'lga kiritdi. 17-yanvar kuni Jamal Murray 25 ochkosidan 22 tasini Naggetsning Bullz ustidan 135-105 hisobida gʻalaba qozongan uchinchi choragida qoʻlga kiritdi. 6-fevral kuni chap toʻpigʻi choʻzilib oltita oʻyinni oʻtkazib yuborgan Murray Bruklin Netsga 135-130 hisobida yutqazib, 19 ochko va 11 golga assistentlik qildi. Naggetsning Trail Blazersga qarshi ikkinchi raund pley-off seriyasining 3-o'yinida Murray o'sha paytdagi pley-offdagi eng yuqori 34 ochkoga ega bo'lib, 140-137 to'rt karra qo'shimcha vaqtda mag'lub bo'ldi. 4-o'yinda Jamal Murray 116-112 hisobida g'alaba qozonib, yana 34 ochko to'pladi.
2019–2020-yilgi mavsum: Gʻarbiy konferensiya finallari va NBA Bubble qaytishlari
Erkin agentlik davrining birinchi kunida Murray Nuggets bilan shartnomani 5 yillik, maksimal 170 million dollarga uzaytirdi.
15-sentyabr kuni Los-Anjeles Klippersga qarshi 7-oʻyinda Murray 40 ochko toʻpladi va oltita uch ochkoni aniqladi va “Naggets”ni 104-89 hisobida gʻalaba qozonib, 2009-yildan beri birinchi marta Gʻarbiy konferensiya finaliga yoʻl oldi. G'alabadan so'ng, "Naggets" jamoasi NBA tarixida bir mavsumdan keyin bir necha marta 3:1 hisobida durangdan qaytgan birinchi jamoa bo'ldi.
2020–2021-yilgi mavsum: Mavsum yakunidagi jarohat
2021-yil 19-fevralda Murray Klivlend Kavalersi ustidan 120-103 hisobida gʻalaba qozonib, faoliyatidagi eng yuqori 50 ochkoni qoʻlga kiritdi. O'yin davomida Jamal Murray NBA tarixida erkin to'p tashlashga urinmasdan 50 ochko to'plagan birinchi o'yinchi bo'ldi, shuningdek, maydondan va uch ochkolik masofadan 80 foizdan ko'proq zarba berib, 50 ochko olgan ikkinchi o'yinchi bo'ldi. 12-aprel kuni Murray "Golden State Warriors" ga qarshi o'yinda chap tizzasida ACL yirtilgan edi. Ertasi kuni Naggets Murrayning noma'lum muddatga safdan chiqishini e'lon qildi. 21-aprel kuni Murray chap tizzasidagi yirtilgan OYU boʻyicha operatsiya qilindi. O'sha kuni Nuggets noma'lum muddatga safdan chiqqanini e'lon qildi. Murray oʻrtacha 21,2 ochko, 4,8 golli uzatma va 1,3 toʻp oʻtkazib yuborishga erishdi va har bir oʻyinda 35,5 daqiqa oʻynab, faoliyatidagi eng yuqori 47,7% FG va 40,8% 3FG zarbasi berdi.
Garchi Jamal Murray hech qachon mavsum uchun rasman yopilmagan bo'lsa-da, Murray 2021—2022 yilgi mavsumni ACL yirtig'idan tiklanayotganda o'tkazib yubordi. Murraysiz “Naggets” pley-offning birinchi bosqichida “Golden Steyt Uorriors” ga 5 oʻyinda magʻlub boʻldi.
Terma jamoadagi faoliyati
2022-yil 24-may kuni Murray Kanadaning katta yoshli erkaklar terma jamoasi bilan uch yillik o'ynash majburiyatiga rozi bo'ldi.
Mir (teleradiokompaniya)
Mir — davlatlararo teleradiokompaniya. 1992-yilda Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligi (MDH) Davlat rahbarlarining kelishuvi bilan siyosiy, iqtisodiy va gumanitar hamkorlikni rivojlantirish, umumiy axborot sohalarini shakllantirish va xalqaro axborot almashinuvini rivojlantirish maqsadida tashkil etilgan.
Teleradiokompaniya qarorgohi Moskvada joylashgan xalqaro tashkilot bo‘lib, 9 mamlakatda milliy o‘z filial va vakolatxonalariga ega. „Mir“ MTRK tarkibiga „Mir“, „Mir 24“ telekanallari, „Mir“ radiostansiyasi, „MIR 24“ axborot-tahliliy portali hamda „MIR-Teleport“ televizor va koʻp funktsiyali sunʼiy yoʻldosh tizimi kiradi.
Telekompaniya faoliyati
= "Mir" telekanali = „Mir“ telekanali tomoshabinlarni sobiq ittifoq davlatlarining zamonaviy hayoti va tarixi bilan tanishtiradi, madaniy, ijtimoiy va iqtisodiy aloqalarni shakllantiradi. Kanal kontenti axborot-tahliliy, maʼrifiy, koʻngilochar va publitsistik dasturlar, jumladan, bolalar uchun moʻljallangan dasturlarga asoslangan. Efirning muhim qismi badiiy filmlar va seriallarga bagʻishlangan.
„Mir“ telekanali Rossiyadagi ikkinchi raqamli televideniye multipleksiga kiritilgan, shuningdek, Belarus, Qozogʻistonda milliy raqamli televideniye multiplekslarining bir qismi sifatida efirga uzatiladi. Bundan tashqari, „Mir“ telekanali Ozarbayjon, Armaniston, Gruziya, Qirgʻiziston, Moldova, Turkmaniston, Moldova, Latviya, Litva va Estoniya hududlarida ham koʻrsatuvlar olib boradi. „Mir“ telekanali dasturlarini MIR24 internet portallarida ham ko‘rish mumkin. TV va mirtv.ru.
Telekanal 13 ta davlat (Ozarbayjon, Armaniston, Belarus, Gruziya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Moldova, Rossiya, Tojikiston, Ukraina (taqiqlangan), Latviya, Litva, Estoniya) hududida to‘rtta vaqt zonasida kechayu kunduz efirga uzatiladi. Rossiyada ikkinchi raqamli multipleksdagi 18 tugmasi MIR telekanaliga tayinlangan. Potentsial auditoriya 177 million kishidan ortiq. Kanal auditoriyasining 57,5 foizini ayollar tashkil etadi.
MIR telekanali Armaniston, Belarus, Qozog‘iston, Qirg‘iziston va Rossiyada tarqatilishi majburiy bo‘lgan milliy raqamli eshittirish paketlariga kiritilgan.
„Mir“ telekanali direktori — „Mir“ MTRK raisining oʻrinbosari Yekaterina Abramova.
2014-yil oktabr oyida „Mir“ telekanali O‘zbekiston milliy multipleksiyasidan chiqarildi.
2015-yil 17-martda kanal 16:9 translyatsiya formatiga o‘tdi.
2018-yil 9-sentabrdan boshlab MIR(+0) telekanalining yuqori aniqlikdagi HD formatida ko‘rsatuvi boshlandi.
2019-yil aprel oyida Qozog‘iston ommaviy axborot vositalari respublika hududida ko‘rsatilishi shart bo‘lgan telekanallarning yangi dastlabki ro‘yxatini eʼlon qildi. Ushbu hujjatga ko‘ra, „Mir“ telekanali ushbu ro‘yxatdan chiqarib tashlandi, bu esa telekanal rahbariyatini hayratda qoldirdi.
MIR24.TV axborot-tahliliy portali
MIR24 axborot-tahliliy internet portali. Oʻz faoliyatini 2011-yil yanvar oyida boshlagan. MDH mamlakatlari va jahon yangiliklari har kuni 250 mingdan ortiq odamni jalb qiladi. Portal sahifalarida nafaqat yangi va dolzarb yangiliklar, balki mutaxassislarning tezkor sharhlari, shuningdek, fan, tarix, madaniyat va sayohatga oid interaktiv testlar, fotosuratlar va eksklyuziv materiallar mavjud. MIR24.TV Runetning TOP-40 axborot saytlari safiga kiritilgan.
„Mir“ MTRK ham barcha yirik ijtimoiy tarmoqlarda, yangiliklar agregatorlari va messenjerlarida — „Vkontakte“, „Odnoklassniki“, „Moy mir“, Telegram, Yandeks da mavjud. „Yandeks.Messendjer“. „Yandeks.Novosti“, „Yandeks.Dzen“, „Google News“ va eng yirik videoxosting xizmatlarida — „VK Video“, RuTube va YouTube. Meta tashkiloti Roskomnadzor tomonidan ekstremistik tashkilot deb topilishi tufayli „Mir“ning Twitter, Facebook va Instagram akkauntlarini yangilash to‘xtatildi.
Tarixi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Stamps_of_Kazakhstan%2C_2012-18.jpg/200px-Stamps_of_Kazakhstan%2C_2012-18.jpg|right|thumb|284x284px| „Mir“ teleradiokompaniyasining 20 yilligiga bagʻishlangan Qozogʻiston pochta markasi Xalqaro radioeshittirish kompaniyasini tashkil etish to‘g‘risidagi qaror 1992-yil 20-martda imzolangan. Kiyevda Rossiya, Belarus, Ukraina, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston, Armaniston va Moldova rahbarlari ishtirok etdi.
"Mir 24" telekanalining translyatsiyasi
„Mir 24“ telekanali 24 mamlakatda tomoshabinlar uchun ochiq:
Qozoyoqli
Qozoyoqli (Казоекли) — Oʻzbekiston Respublikasi Surxondaryo viloyati Muzrabot tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Rotunda Xersoneseda
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Stare_misto_Khersones_8.jpg/300px-Stare_misto_Khersones_8.jpg|right|300x300px link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/%D0%91%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9_%D1%81_%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B9_2.jpg/300px-%D0%91%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9_%D1%81_%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%B9_2.jpg|right|300x300px Cherson rotundasi (miloddan avvalgi 375-602) Qrimdagi Vizantiya me'morchiligi va ilk nasroniy qurilishining eng qadimgi yodgorliklaridan biri.
Shahardagi eng qadimgi cherkovlar rejada teng qirrali xochga ega edi. Ushbu turdagi dumaloq binolar, rotundalar deb ataladi. Korsundagi eng qadimgi rotundalardan biri 602 yilgacha miloddan avval qurilgan. Bu yodgorlikning barcha markaziy va gʻarbiy Yevropada tengi yoʻq.
Rotunda tadqiqoti
Rotunda birinchi marta 1877-yilda Odessa tarix va antikvarlar jamiyati yordami bilan ochilgan. U 6-8 asrlarga oid katta bazilika yonida joylashgan. Uvarov chersonesedagi eng katta bazilikani o'rganish bilan shug'ullangan, shuning uchun adabiyotda u Uvarov bazilikasi sifatida tanilgan. Rotondaning birinchi tadqiqotlari harbiy muhandis A. L. Bertier-Delagard tomonidan amalga oshirilgan. 1901-yilda rotunda Karl Kosciushko-Valyujinich tomonidan kashf etilgan. 1901 -yilda olib borilgan qazishmalar chogʻida hovuzdan drenaj trubkasidan Vizantiya tangalari topilgan boʻlib, ulardan eng qadimgisi Valentinian I (364-375) ga tegishli. e. va oxirgi Mavrikiy Tiberiy eramizning 584 - 602 yillari. e, Xerson nomi va K harfi bilan Ma'lumki, qadimgi nasroniylik davrida kattalarni suvga cho'mdirish odat edi. Suvga cho'mish paytida omad uchun tangalar tashlandi, ular ham quvurga tushdi. Qora dengiz mintaqasining ingliz tadqiqotchisi - E. Minis rotundaning qurilish vaqtini 600 yilga miloddan avval to'g'rilaydi.
Rotunda rejasi
19-asr oxirida Korsun rotundasi devorlarni hatto derazalar balandligigacha ushlab turdi va qurbongoh bilan sharqiy devor balandligi 4 m gacha bo'lgan va g'isht bilan qoplangan uchta kamon (arka) bilan saqlanib qolgan uchta derazaga ega edi. Binoning kattaligi ancha katta edi (14,5 ga 13). Rotunda tosh va g'ishtdan qurilgan bo'lib, Vizantiya qurilish usulidan dalolat beradi. Berthier-Delagardning so'zlariga ko'ra, g'isht tekis, deyarli kvadrat edi, Vizantiyaga kamroq o'xshash va teng va Rimga o'xshash. Devorlari mozaika va freskalar qoldiqlari bo'lgan marmar plitalar bilan qoplangan. Pollar rang-barang koshinlar bilan qoplangan. Apsislar tepasida gumbaz qoldiqlari ko'rinib turardi.
Ushbu bino Sankt-Peterburg cherkovi qurilishi paytida butunlay vayron qilingan. Vladimir. Bu vaqtda boshqa eski xristian ziyoratgohlari demontaj qilingan. Soxta Vizantiya uslubidagi yangi cherkov tadqiqotchilar uchun muhim bo'lgan eski xristian cherkovlari materiallaridan qurilgan. Bertier-Delagard aynan shu rotundada knyaz Vladimir suvga cho'mganligini va rus me'morlari soborni qurish uchun aynan shu rotundada vayron qilganligini ta'kidladi.
DAISY
right|thumb|250x250px| DAISY pleer va audio kitob DAISY (inglizchadan Digital Accessible Information System — „axborotga raqamli kirish tizimi“) — „raqamli soʻzlashuv kitoblarini“ (inglizchadan „raqamli soʻzlashuv kitoblar“) yozib olish uchun raqamli format standarti. Ushbu format materialni taqdim etishning turli usullarini birlashtiradi: oddiy matn, audio materiallar va rasmlar. Koʻp pogʻonali navigatsiya kerakli kitob, boʻlim, bob yoki sahifaga oʻtishni taʼminlaydi. Bundan tashqari, ushbu format audio materiallarni ijro etish usulini tanlash imkoniyatini beradi: ovozli audio kitoblarni tinglash yoki pleerning oʻrnatilgan DAISY nutq sintezatori bilan matnli faylni oʻqish yoki kitoblarni DAISY formatida tinglash uchun dasturiy taʼminot.
DAISY standartining soʻnggi versiyasi XML formatida matematik belgilarni ifodalash uchun World Wide Web Consortium tomonidan ishlab chiqilgan MathML tilidagi matematik belgilarni oʻz ichiga oladi.
Microsoft Word hujjatlarni DAISY formatiga oʻzgartiruvchi plaginni taqdim etishi rejalashtirilgan. Word-DAISY konvertorlari Microsoft Word 2007, 2003 va XP hujjatini soʻzlovchi DAISY kitob formatiga aylantirish imkonini beradi. OpenOffice.org ham DAISY ni yaratishi mumkin.
Interaktivlik
DAISY kitoblari navigatsiyaning keng xususiyatlarini taklif etadi. Foydalanuvchi nafaqat bobdan bobga oʻtishi, balki izohni kuzatib, orqaga qaytishi ham mumkin.
Foydalanuvchi nutq tezligini sozlashi mumkin.
DAISY kitoblarida tahrirlash xususiyati mavjud. Foydalanuvchi istalgan miqdordagi xatchoʻplarni yaratishi mumkin.
Tabiiy ofat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/SH-60B_helicopter_flies_over_Sendai.jpg/300px-SH-60B_helicopter_flies_over_Sendai.jpg|thumb|300x300px| 2011-yilda [[Yaponiya|Yaponiyadagi sunamidan keyin vayronagarchilik]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Pinatubo91eruption_plume.jpg/300px-Pinatubo91eruption_plume.jpg|thumb|300x300px| 1991-yilda Pinatubo otilishi Tabiiy ofat — bu favqulodda xarakterga ega boʻlgan va aholining normal faoliyatining buzilishiga, odamlarning oʻlimiga, moddiy boyliklarning yoʻq qilinishiga va yoʻq qilinishiga olib keladigan tabiiy hodisa.
Tabiiy ofatlar bir-biridan mustaqil ravishda ham, oʻzaro bogʻliq holda ham sodir boʻlishi mumkin: ulardan biri boshqasiga olib kelishi mumkin. Ofatlardan baʼzilari koʻpincha inson faoliyati natijasida yuzaga keladi (masalan, oʻrmon va torf yongʻinlari, togʻli hududlarda sanoat portlashlari, toʻgʻonlarni qurish, karerlarni yotqizish (oʻzlashtirish) paytida, bu koʻpincha koʻchkilarga, qor koʻchkilariga, muzliklarning qulashiga olib keladi va h.k.
Voqea manbasidan qatʼi nazar, tabiiy ofatlar muhim miqyosda va oʻzgaruvchan davomiylik bilan tavsiflanadi — bir necha soniya va daqiqalardan (zilzilalar, qor koʻchkilari, limnologik ofatlar) bir necha soatgacha (sel oqimlari), kunlar (koʻchkilar) va oylar (suv toshqini).
Tabiiy ofatlar quyida tavsiflangan turlarga boʻlinadi.
Zilzila
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Valdivia_after_earthquake%2C_1960.jpg/220px-Valdivia_after_earthquake%2C_1960.jpg|left|thumb| [[Chili zilzilasi|Chilidagi Buyuk zilzila oqibatlari]] Zilzila — bu yer qobigʻida toʻsatdan energiya chiqishi natijasida yuzaga keladigan va seysmik toʻlqinlarni keltirib chiqaradigan Yer yuzasining silkinishlari va tebranishlari. Yer yuzasida zilzilalar tebranish, silkinish, shuningdek, tuproqning siljishi koʻrinishida namoyon boʻladi. Zilzilalar asosan tektonik jarayonlar tufayli sodir boʻladi, lekin baʼzida ular koʻchkilar, vulqon otilishi, kon ishlari va yadroviy sinovlar natijasida ham paydo boʻlishi mumkin. Yer tubida zilzila sodir boʻlgan markaziy nuqta zilzila markazi yoki gipotsentr deb ataladi. Zilzila oʻchogʻi ustidagi yer yuzasidagi quruqlik maydoni epitsentr deb ataladi. Zilzilalarni baholash va solishtirish uchun magnituda shkalasi va intensivlik shkalasi qoʻllaniladi.
Zilzilalarning oʻzi kamdan-kam hollarda odamlar yoki hayvonlarning oʻlimiga sabab boʻladi. Qoida tariqasida, zilzila qurbonlarining asosiy sababi ikkilamchi hodisalardir: binolarning qulashi, yongʻinlar, sunami (seysmik dengiz toʻlqinlari) va vulqonlar. Zilzilalar oqibatlarini binolarni loyihalashtirishni takomillashtirish, shuningdek, erta ogohlantirish va aholini evakuatsiya qilish tizimini takomillashtirish orqali sezilarli darajada kamaytirish mumkin.
2000-yildan beri sodir boʻlgan eng kuchli zilzilalarga misollar:
Vulqon otilishi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/MSH80_eruption_mount_st_helens_plume_05-18-80.jpg/220px-MSH80_eruption_mount_st_helens_plume_05-18-80.jpg|thumb| Sent-Yelens vulqonining otilishi Vulqon otilishi keng tarqalgan halokat va tabiiy ofatlarga olib kelishi mumkin. Portlashlar paytida odamlarning nobud boʻlish va oʻlimning asosiy sabablari quyidagilardir:
Eng kuchli va eng katta hajmli otilishlarni keltirib chiqaradigan vulqon (VEI 8) koʻpincha „supervulqon“ deb ataladi. Supervulqonning asosiy xavfi koʻp yillar davomida global iqlim va oʻrtacha haroratga halokatli taʼsir koʻrsatadigan ulkan kul bulutining tarqalishidadir. Vulkanologlarning fikriga koʻra, Yerdagi supervulqonning oxirgi otilishi 27 ming yil oldin Yangi Zelandiyaning Shimoliy orolida sodir boʻlgan va insoniyat tarixidagi eng kuchli otilish taxminan 73 ming yil oldin Toba supervulqonining otilishi hisoblanadi. Olimlarning fikriga koʻra, bu otilish paytida yer ostidan ming kub kilometrdan koʻproq magma otilib chiqqan va bunday otilishning halokatli oqibatlari har xil turdagi tirik mavjudotlar, shu jumladan odamlar sonining keskin kamayishiga olib kelgan. Antropologlarga koʻra, oʻsha paytda butun Yer yuzida 10 000 odam qolgan. .
Sel
Sel oqimi — bu mineral zarralar, toshlar va tosh boʻlaklari juda yuqori konsentratsiyali (oqim hajmining 50-60 % gacha) boʻlgan oqim boʻlib, u toʻsatdan kichik togʻ daryolari havzalarida va quruq jarlarda paydo boʻladi va odatda kuchli yogʻingarchilik yoki tez qor erishi natijasida yuzaga keladi.
Sel oqimi kuchli va uzoq muddatli yomgʻirlar, muzliklar yoki mavsumiy qor qoplamining tez erishi natijasida, shuningdek, kanalga koʻp miqdorda boʻshashgan yorilish materiallarining qulashi natijasida paydo boʻladi. Togʻli hududlarda oʻrmonlarning kesilishi yuzaga kelishida hal qiluvchi omil boʻlishi mumkin: daraxtlarning ildizlari tuproqning yuqori qismini ushlab turadi, bu esa sel oqimining paydo boʻlishiga toʻsqinlik qiladi.
Koʻchki
Koʻchki — tortishish taʼsirida tog 'jinslari massalarining qiyalikdan pastga tushishi va ajralishi. Koʻchkilar vodiylarning yon bagʻirlarida yoki daryo qirgʻoqlarida, togʻlarda, dengiz qirgʻoqlarida, dengiz tubidagi joylarda sodir boʻladi. Koʻpincha koʻchkilar suvga chidamli va suv oʻtkazuvchi jinslarning almashinishidan tashkil topgan yon bagʻirlarda yuzaga keladi.
Koʻchkilarning paydo boʻlishining sababi tortishish kuchi va ushlab turish kuchlari oʻrtasidagi nomutanosiblikdir. Keltirib chiqaradigan omillar:
Tosh qulashi
Tosh qulashi — tortishish kuchi taʼsirida togʻ yonbagʻirlaridan togʻ jinslari massalarining ajralishi va tushishi. Koʻchkilar daryo qirgʻoqlari va vodiylarning yon bagʻirlarida, togʻlarda, dengiz qirgʻoqlarida sodir boʻladi. Qulashlarning paydo boʻlishining sababi tortishish kuchi va ushlab turish kuchlari oʻrtasidagi nomutanosiblikdir.
1911 -yil 18-fevralda Murgʻob daryosida 2,2 milliard m³ hajmdagi eng katta qulash sodir boʻldi, buning natijasida tabiiy toʻgʻon va Sarez koʻli shakllandi.
Qor koʻchkisi
Koʻchki — togʻ yonbagʻirlaridan pastga tushadigan yoki sirpanadigan qor massasi. Koʻchkidagi qor hajmi bir necha million kub metrga yetishi mumkin.
Koʻchkilarning bir nechta tasnifi mavjud:
Quruq qor koʻchkilarining tezligi odatda 20-70 m/s (125 m/s gacha), qor zichligi 0,02 dan 0,3 g/sm³ gacha. Nam koʻchkilar 10-20 m/s tezlikda (40 m/s gacha) harakatlanadi va zichligi 0,3-0,4 g/sm³ ga yetadi.
Birinchi jahon urushi paytida Alp togʻlaridagi Avstriya-Italiya frontida 40-80 mingga yaqin odam halok boʻlgan. Askarlar qor koʻchkilari natijasida halok boʻlgan. Koʻchkilarning koʻpchiligi artilleriya oʻqlaridan kelib chiqqan.
Zamonamizning eng mashhur qor koʻchkilaridan baʼzilari:
Toʻfon
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Povoden_2002_hlasna_treban.jpg/220px-Povoden_2002_hlasna_treban.jpg|left|thumb| 2002-yilda [[Chexiya|Chexiyadagi suv toshqini]] Suv toshqini — yomgʻir, qorning tez erishi, qirgʻoqdagi suvning shamol taʼsirida koʻtarilishi va boshqa sabablarga koʻra daryolar, koʻllar, dengizlarda suv sathining koʻtarilishi natijasida odamlarning sogʻligʻiga zarar yetkazadigan va hatto ularning oʻlimiga olib keladigan hududni suv bosishi, shuningdek toshqin yetkazgan moddiy zarar hisoblanadi.
Quyidagilar eng muhim toshqinlardan baʼzilari:
Tropik siklonlar kuchli suv toshqini va boʻron koʻtarilishiga olib kelishi mumkin:
Sunami
Zamonamizning eng kuchli sunamilari:
Baʼzi ekspertlar „supersunami“ ehtimolini taxmin qilmoqdalar. Bunday sunamilar toʻlqin balandligi yuzlab metrlar bilan tavsiflanadi va yirik meteoritlarning okeanlarga tushishi yoki ulkan quruqlik massalarining okeanga siljishi natijasida paydo boʻladi.
Limnologik falokat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Cow_killed_by_Lake_Nyos_gasses.jpg/150px-Cow_killed_by_Lake_Nyos_gasses.jpg|left|thumb|226x226px| Limnologik ofatdan keyin Nyos koʻli yaqinida boʻgʻilib qolgan sigir Limnologik ofat — bu gaz (odatda CO2) suv havzasining chuqur qismidan yer yuzasiga oʻtib, yovvoyi hayvonlar, chorva mollari va odamlar uchun boʻgʻilish xavfini tugʻdiradigan jismoniy hodisa. Limnologik falokat gazlarning kimyoviy tarkibi, massasi va kelib chiqishi, ajralib chiqish muddati bilan tavsiflanadi. Bunday gazning chiqishi suvning koʻtarilgan gaz bilan siljishi tufayli suv omborida sunamiga olib kelishi mumkin. Olimlarning fikricha, koʻchkilar, zilzilalar va vulqon faolligi limnologik falokatga olib kelishi mumkin.
Bugungi kunga qadar ikkita koʻlda limnologik falokat qayd etilgan:
Limnologik ofatlarning paydo boʻlishi uchun zarur boʻlgan sharoitlar nafaqat Kamerun koʻllarida, balki sayyoramizning boshqa ochiq suv havzalarida ham mavjud, masalan:
Yongʻinlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Wildfire_in_California.jpg/300px-Wildfire_in_California.jpg|right|thumb|300x300px| Kaliforniyadagi yongʻin, 2008-yil 5-sentyabr Yongʻin — bu nazoratsiz yonish jarayoni boʻlib, moddiy zarar, inson hayoti va sogʻligʻiga, jamiyat va davlat manfaatlariga zarar yetkazadi.
Yongʻ-nlarning paydo boʻlish joyi boʻyicha turlari:
2010-yil iyul oyining oxiri, avgusti va sentyabr oyining boshlarida Rossiyada, butun Markaziy Federal okrugi hududida, keyin esa Rossiyaning boshqa hududlarida gʻayritabiiy issiqlik va yogʻingarchilikning yetishmasligi tufayli yongʻin holati yuzaga kelgan. 2010-yil 7-avgust holatiga ko‘ra, 53 kishi halok bo‘lgan, 1200 dan ortiq uy vayron bo‘lgan. Yongʻinlar maydoni 500 ming gektardan ortiqni tashkil etgan.
1972-yil yozida SSSRdagi oʻrmon va torf yongʻinlari mamlakatning markaziy qismidagi 1,8 million gektar maydonda oʻndan ortiq hududlarni qamrab oldi. Quruq yoz 40 mingdan ortiq oʻrmon yongʻinlari sodir boʻlishiga hissa qoʻshdi. Yong‘inlarni o‘chirishda 360 mingga yaqin odam qatnashdi.
Oʻrmon yongʻinlari
Oʻrmon yongʻinlari — bu oʻrmon hududlari boʻylab oʻz-oʻzidan, nazoratsiz ravishda olovning tarqalishi. Oʻrmon yongʻinlarining sabablari odatda tabiiy va antropogenga boʻlinadi. Oʻrmon yongʻinlarining eng keng tarqalgan tabiiy sabablari odatda chaqmoq va qurgʻoqchilikdir. Antropogen sabablar orasida beparvolik va o‘t qo‘yish eng ko‘p uchraydi. Bugungi kunga kelib, tabiiy yongʻinlarning ulushi (chaqmoqlardan) taxminan 7 % −8 % ni tashkil qiladi, yaʼni koʻpchilik oʻrmon yongʻinlarining paydo boʻlishi inson faoliyati bilan bogʻliq. Oʻrmon yongʻinlari qishloq aholisi va yovvoyi tabiat uchun jiddiy xavf tugʻdirishi mumkin.
Yongʻinning tabiati va oʻrmon tarkibiga koʻra oʻrmon yongʻinlari yer yongʻinlari, toj yongʻinlari va tuproq yongʻinlariga boʻlinadi. Katta oʻrmon yongʻinlarining oʻrtacha davomiyligi 10-15 kun, yonish maydoni 450-500 gektar.
Torf yongʻinlari
Torf yongʻinlari — torf qatlami va daraxt ildizlarini yoqib yuboradigan oʻrmon yongʻinlarining bir turi. Torfni yoqish chuqurligi faqat y er osti suvlari yoki uning ostidagi mineral tuproq darajasi bilan chegaralanadi. Torf konlarining yonishi bitumli torf zarralarining gidrofobikligi tufayli yogʻingarchilikka chidamli. Bunday holda, namlik torf zarralari yonidan yer osti suvlariga oʻtadi va torf kon toʻliq yonib ketguncha yonishda davom etadi.
Tornado
Rossiyada soʻnggi oʻn yilliklarda 80 million rubldan ortiq zarar yetkazgan va bir kishining oʻlimiga olib kelgan eng kuchli tornado 2011-yil 31-iyulda Blagoveshchenskda qayd etilgan.
Siklon
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/Katrina1615z-050829-1kg12.jpg/300px-Katrina1615z-050829-1kg12.jpg|thumb|300x300px| Katrina toʻfoni 2005-yil 29-avgust Siklon — bu markazda havo bosimi pasaygan, diametri katta (yuzlab dan bir necha ming kilometrgacha) boʻlgan atmosfera girdobi.
Siklonlarning ikkita asosiy turi mavjud — ekstratropik va tropik. Birinchisi moʻtadil yoki qutbli kengliklarda hosil boʻladi va rivojlanish boshida diametri minglab kilometrga, markaziy siklon deb ataladigan holatda esa bir necha ming kilometrga etadi. Tropik siklonlar tropik kengliklarda hosil boʻladi va kichikroq (yuzlab, kamdan-kam hollarda ming kilometrdan koʻproq), lekin kattaroq barik gradyanlarga va boʻronlarga yetadigan shamol tezligiga ega. Bunday siklonlar, shuningdek, deb ataladigan bilan tavsiflanadi. „Boʻron koʻzi“ — nisbatan aniq va sokin ob-havo bilan 20-30 km diametrli boʻladi. Tropik siklonlarga xos boʻlgan yuqori shamol tezligi (sekundiga 70 metrgacha, shiddat bilan 100 m/s gacha) va juda koʻp yogʻingarchilik (kuniga 1000 mm gacha) quruqlik va dengizlarda halokatli vayronagarchiliklarga olib keladi. Tropik siklonlarning oʻtishi paytida toshqinlar nafaqat yogʻingarchilik, balki dengiz suvining past qirgʻoqlarga koʻtarilishi natijasida ham sodir boʻladi.
Zamonaviy tarixdagi eng katta zarar 2005-yilda tropik siklon boʻlgan Katrina toʻfoni sabab boʻlgan. Turli hisob-kitoblarga ko‘ra, tabiiy ofatdan ko‘rilgan zarar 89 dan 125 milliard dollargacha ni tashkil etgan. Rekord boʻyicha eng halokatli 1780-yilgi Buyuk boʻron boʻlgan. 1780-yil 10-oktabrdan 16-oktabrgacha davom etgan dovul qurbonlari Karib dengizidagi Kichik Antil orollarida 27,5 mingdan ortiq kishi edi.
Qor boʻroni
Blizzard (boʻron, boʻron) — yer yuzasidan koʻtarilgan qorning shamol tomonidan koʻchirilishi. Rasmiy meteorologik stansiyalarda qor, qor boʻroni va umumiy boʻron qayd etiladi. Baʼzi mualliflar bulutlardan tushgan va hali yer yuzasiga tegmagan qorning shamol tomonidan boshqariladigan shaklini boʻron deb hisoblashadi. Ular chavandoz boʻronini — shamolda qor yogʻishini, qor parchalari havo oqimi bilan birga yer yuzasiga tegmaguncha harakat qilganda, harakatsiz qoladi. Rasmiy ob-havo stansiyalarida boʻronlar kuzatilmaydi.
Tarixdagi eng kuchli qor boʻronlari:
Doʻl
Doʻl — yomgʻirning bir turi. Doʻl — oʻlchamlari millimetrdan bir necha santimetrgacha boʻlgan sharsimon yoki tartibsiz shakldagi muz zarralari (doʻl). 130 mm va ogʻirligi taxminan 1 kg boʻlgan doʻl toshlari mavjud. Doʻl toshlari kamida 1 mm qalinlikdagi shaffof muz qatlamlaridan iborat. Doʻl odatda issiq mavsumda kuchli kumulonimbus bulutlaridan tushadi.
Doʻl qishloq xoʻjaligiga katta zarar yetkazadi, ekinlar va uzumzorlarni buzadi.
Qurgʻoqchilik
Markaziy Rossiyada 1972-, 2002- va 2010-yillarda uzoq davom etgan issiqlik va qurgʻoqchilik tufayli koʻplab oʻrmon va torf yongʻinlari sodir boʻlgan. Bu Moskva va boshqa koʻplab shaharlarda odamlarning sogʻligʻi muammolariga olib keldi.
Xalqaro huquq
1965-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi aʼzo davlatlardan tabiiy ofatlar oqibatlarini bartaraf etishga bagʻishlangan milliy apparatni yaratish masalasini koʻrib chiqishni soʻradi.
Nogironlar huquqlari toʻgʻrisidagi konvensiya kabi xalqaro huquq quyidagilarni belgilaydi: "Davlatlar xalqaro huquq, shu jumladan xalqaro gumanitar huquq va inson huquqlari boʻyicha oʻz majburiyatlariga muvofiq ularning himoyasi va xavfsizligini taʼminlash, xavfli vaziyatlarda, shu jumladan tabiiy ofatlarda nogironlar uchun barcha zarur choralarni koʻrishlari kerak.
1989-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi har yili Tabiiy ofatlarni kamaytirish xalqaro kunini oʻtkazadi.
Insoniy qurbonlar va moddiy zarar
BMT maʼlumotlariga koʻra, barcha turdagi tabiiy ofatlar orasida oʻlim soni boʻyicha birinchi oʻrinda gidrometeorologik ofatlar, ikkinchi oʻrinda geologik ofatlar, uchinchi oʻrinda texnogen ofatlar turadi.
1970-yildan 2010-yilgacha zilzilalar, boʻronlar va boshqa tabiiy ofatlardan 3,3 millionga yaqin kishi halok boʻldi (yiliga oʻrtacha 82,5 ming kishi). Koʻpchiligi qashshoq mamlakatlarda yashagan.
Sitin kunjutli pechenyesi
Sitin kunjutli pechenyesi (xitoy anʼanaviy yozuvida: 西亭脆餅, ieroglif: 西亭脆饼 pinyin: xītíng cuìbǐng, palladia: sitin tsuybin) — Jiangsu provinsiyasi qishlogʻidan kelib chiqqan Xitoy kunjutli pechenyesi.
Tavsifi
Sitin kunjut pechenesini tayyorlash uchun anʼanaviy ravishda faqat qoʻlda bajariladigan 28 ta bosqichni ketma-ket bajarish kerak. Natijada 18 qatlamdan iborat pechenye, lekin uning qalinligi 2 cm dan oshmaydi.
Asosiy tarkibga oq un, shakar va oq kunjut kiradi.
Tarixi
Birinchi marta anʼanaviy kunjut pechenyelari Xitingda (Nantong, Jiangsu) XIX-asrda imperator Guangxu davrida pishirilgan. Afsonaga koʻra, Chjentszyan Leng Chunxi (xitoycha 冷纯溪) va uning rafiqasi qishloqda qandolatchilik fabrikasini ochishgan va u yerda Xitingning kambagʻal qishloq aholisining imkoniyatlaridan kelib chiqib, arzon pechenye tayyorlashni boshlaganlar. Isteʼmolchilar pechyenelarning oʻziga xos taʼmi va qarsildoqligini qadrlashdi va hatto unga qoʻshiq bagʻishladilar:<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">
Oʻn sakkizta qatlamli Sitin pechenyesi, qatlam-qatlam odamlarga yorugʻlik olib keladi, uni ye va shamolda iforini his qil, oddiy odamlarning shirin qarsildoq sevgisi. Pechenyelarning mashhurligi Sitin qishlogʻida tugʻilgan, Savdo va sanoat vaziri Chjan Jian tufayli qishloqdan tashqariga chiqdi, u har yili ota-bobolari ruhiga taʼzim qilish uchun keladi. Mahalliy pechenyelarni qadrlab, u ularni boshqa taniqli shaxslarga sovgʻa sifatida taklif qila boshladi, buning natijasida ular imperator saroyida tanildi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Dukchilik
Dukchilik, yikchilik - duk (yik) yasash kasbi. Gazlama qoʻlda toʻqilgan davrlarda bu kasb keng tarqalgan. Oʻtmishda deyarli barcha shahar va ayrim yirik qishloq bo-zorlarida D. doʻkonlari boʻlgan. Doʻkonda dukchi oʻz oʻgʻillari yoki 1—2 xalfa va shogirdi bilan ishlagan. Gazlama fabrikada toʻqila boshlagach, D. kasbi deyarli barham topdi.
Oq oltin (Muzrabot tumani)
Oq oltin (Околтин) — Oʻzbekiston Respublikasi Surxondaryo viloyati Muzrabot tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Cyndi Lauper
Cynthia Ann Stephanie Lauper Thornton (1953-yil 22-iyunda tugʻilgan)  — amerikalik qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi, aktrisa. Uning faoliyati 40-yildan ortiq davom etgan. „Sheʼs So Unusual“ (1983) albomi Billboard Hot 100 roʻyxatida toʻrtta eng yaxshi beshta xitga erishgan ayol xonandaning birinchi debyut albomi boʻldi — „Qizlar shunchaki dam olishni xohlaydi“, „Vaqtdan keyin“, „She Bop“ va „Tun davomida“ — 1985-yilda 27-yillik Grammy mukofotlarida Lauper „Eng yaxshi yangi xonanda“ mukofotiga sazovor boʻldi. Uning muvaffaqiyati The Goonies kinofilmi uchun saundtrek va „True Colors“ (1986) ikkinchi rekordi bilan davom etdi. Ushbu albom birinchi raqamli „Haqiqiy ranglar“ va „Yurakning oʻzgarishi“ singllarini oʻz ichiga olgan boʻlib, ular uchinchi oʻrinni egalladi. 1989-yilda „Men tun boʻyi haydadim“ qoʻshigʻi bilan muvaffaqqiyatni qoʻlga kiritdi.
Hayot va martaba
Lauper Nyu-Yorkning Bruklin shahrida katolik oilasida tugʻilgan. Uning otasi Fred nemis va shveysariyalik edi. Onasi esa Katrin (1930—2022) asli italyan boʻlgan. Lauperning ukasi Fred va opasi Ellen boʻlgan. Ota-onasi u besh yoshida ajrashishdi. Onasi yana turmushga chiqdi va yana ajrashdi
Lauper Kvinzning Ozon Parki mahallasida oʻsgan va bolaligida The Beatles va Judy Garland kabi xonandalarni tinglagan. 12 yoshida u qoʻshiqlar yozishni va singlisi tomonidan berilgan akustik gitara chalishni boshladi.
Lauper turli xil soch ranglari va eksantrik kiyimlar bilan oʻzini namoyon qildi va doʻstining maslahatiga koʻra, uning ismini „Sindi“ emas, balki „Cyndi“ deb yozdi. Uning gʻayrioddiy uslub tuygʻusi sinfdoshlarining qoʻrqitishiga va tosh otishga olib keldi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Cyndi_Lauper_1985.jpg/220px-Cyndi_Lauper_1985.jpg|right|thumb| Lauper 1985-yilda 1983-yil 14-oktyabrda Lauper oʻzining birinchi yakkaxon albomi "Shi juda gʻayrioddiy" ni chiqardi. Albom butun dunyo boʻylab hitga aylandi va 1-oʻrinni egalladi. AQShda 4-oʻrinni egalladi va boshqa sakkizta mamlakatda kuchli beshlikka kiradi. Asosiy studiya musiqachilari Eric Bazilian va Rob Hyman (The Hooters), Rick Chertoff, Richard Termini va Piter Vud edi. Lauper oʻsmirlar va tanqidchilar orasida mashhur boʻldi, bu qisman stilist Patrik Lukas tomonidan yaratilgan gibrid pank tasviri tufayli.
Shaxsiy hayoti
Lauper 1982-yildan 1988-yilgacha oʻzining oʻsha paytdagi menejeri Dave Wolf bilan munosabatda boʻlgan.
Lauper 1991-yildan beri aktyor David Tornton bilan turmush qurgan. Ularning Dacklin Walles Tornton Lauper ismli bir oʻgʻli bor (1997-yil 19-noyabrda tugʻilgan).
Lauper oʻzining toshbaqa kasalligini, shu jumladan Cosentyx reklamalarida ochiq muhokama qildi.
Toni mukofotlari
Antuanetta Perrining teatrdagi mukammalligi uchun mukofoti, koʻproq norasmiy ravishda Tony mukofoti sifatida tanilgan. Mukofotlar The Broadway League tomonidan Nyu-York shahrida har-yili oʻtkaziladigan marosimda topshiriladi. Lauper eng yaxshi ball uchun Toni solosini yutgan birinchi ayoldir.