cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Turkiya va sovuq urushning tugashi
Yangi qonun
1994-yil 27-noyabrda barcha turdagi davlat mulkini xususiylashtirishga qaratilgan yangi qonun (4046-qonun) kuchga kirdi. Uning ijrosi oldingidan kam bo‘lmagan qiyinchiliklar bilan (muammolar) amalga oshirildi. Shu bois 1995-yil 6-mayda davlatga tegishli bo‘lgan “turk telekomunikatsion A.Sh” (“Turk Telekom”)ning 49 %ni sotish prinsiplarini (qonun-qoidalar) belgilab beruvchi alohida yangi 4107 - qonunini qabul qilishga to‘g‘ri keldi. Biroq 1996-yil 29-fevraldayoq Konstitutsion sudning qarori bilan 4107 – qonunning ba’zi moddalari bekor qilindi. Doimo amerikaliklar tomonidan Telekomni xususiylashtirishga oid bo‘lgan talablar qo‘yilardi. Eregliy metallurgiya kombinati, Sumerbank, Turban (Turizm), Petkim, Turk havo yo‘llari, Petrol ofisi (neft mahsulotlarini sotish, yoqilg‘i quyish shahobchalari), Chernomorsk mis eritish kombinati, Sivas metall kombinati, shuningdek, TuprASh neftni qayta ishlash zavodiga tegishli bo‘lgan bir qancha elektr stantsiyalari kabi katta tashkilot va uyushmalarning aksiyalarini xususiylashtirishga oid bo‘lgan rasmiyatchiliklar juda sekin amalga oshirilardi. Ko‘rinib turibdiki, “Farog’at” partiyasiga ovoz berishga turk xalqini nafaqat diniy sabablar chorladi, balki, buning yana bir sababi partiya rahbarlarining sotsial adolat, tahqirlangan va kamsitilganlar borasidagi shiorlari katta foyda berdi.
Manba
= Adabiyotlar ro'yxati. = Abdullayev.N.A. Turkiya tarixi. T. 2018. y
Collagna
Collagna Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Reggio Emilia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 67 km2. 991 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
York (shahar)
York — Buyuk Britaniyadagi shahar, Angliyada. Uz daryosi sohilidagi port. Transport yoʻllari tuguni. Aholisi 104 ming kishi (1999). Oziq-ovqat, oyna sanoati rivojlangan. Mashinasozlik, poligrafiya sanoati korxonalari bor. York 1-asrda rimliklar qalʼasi sifatida yuzaga kelgan. 6-asr dan ingliz-sakslar qirolligi poytaxti, 735 yildan arxiyepiskop qarorgohi. Un-t, Yorkshir muzeyi, badiiy galereya, muzey-saroylar bor. Rim va oʻrta asr meʼmoriy yodgorliklaridan roman-gotika sobori (11 — 15-asrlar), saroy (13-asr), turar joylar saqlangan.
Louvigny (Calvados)
Louvigny Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2138 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 381,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,6 km2.
Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti
Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti (مطار شرم الشيخ الدولي, Maṭār Sharm al Shaykh al Dawli)  — Misrning Sharm al-Shayx shahrida joylashgan xalqaro aeroport. Bu Qohira xalqaro aeroporti va Hurgada xalqaro aeroportidan keyin Misrdagi uchinchi eng gavjum aeroportdir. Aeroport ilgari Ofira xalqaro aeroporti sifatida tanilgan.
Umumiy maʼlumotlar
right|thumb| Sharm ash-Shayx xalqaro aeroportidagi boshqaruv minorasi Aeroport 1968-yil 14-mayda Isroil havo kuchlari bazasi sifatida ochilgan. 1979-yilda Misr-Isroil tinchlik shartnomasi imzolangandan va Isroilning Sinay yarim orolidan chiqib ketishidan soʻng, u fuqarolik aeroporti sifatida qayta ochildi.
Aeroportdan parvoz qiladigan eng katta muntazam samolyot Transaero Airlines tomonidan boshqariladigan Boeing 747-400 edi. Moskvadan tranzit qilingan ushbu reyslar 2015-yil oktabr oyida Transaero faoliyatini toʻxtatgandan soʻng yakunlandi. 2022-yil dekabr holatiga koʻra, Red Wings Airlines aviakompaniyasi Moskvaning Domodedovo aeroportidan tranzit orqali oʻtuvchi hozirgi eng yirik muntazam parvoz qiluvchi samolyoti — Boeing 777-200ER hisoblanadi.
2008-yilda Egyptian Airports Holding Company (EAHC) aeroportda uchinchi yangi terminal qurish rejalarini eʼlon qildi. 2009-yil iyul oyida Misrning aeroportlar va aeronavigatsiya xolding kompaniyasi (EHCAAN) Ispaniyaning Pointec konstruktorlari bilan uchinchi terminal uchun shartnoma imzoladi. Terminal aeroportning oʻtkazish qobiliyatini yiliga 7,5 milliondan 15 million yoʻlovchiga yetkazish rejalashtirilgan edi. Loyihaning dastlabki xarajatlari 420 million dollarga baholangan. Loyihalash bosqichi 2010-yil boshida yakunlanishi kerak edi. Keyin xalqaro pudratchilar terminalni qurish uchun ochiq tenderga taklif qilindi, u 2015-yilga qadar toʻliq qurilishi rejalashtirilgan edi. 2016-yil sentabriga kelib qurilish ishlari boshlanmadi. Aeroport 2025 yilga kelib har yili 18 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishi kutilmoqda.
2015-yil 31-oktabr kuni Sharm-ash-Shayxdan Rossiyaning Sankt-Peterburg shahriga yoʻl olgan Metrojet 9268-reysi Sinay yarim orolida Nexel va Husna oʻrtasidagi qulab tushdi va bortdagi barcha 224 kishi halok boʻldi, ularning aksariyati rossiyalik sayyohlar edi. Yaqindagi Suriyada Rossiya kuchlari bilan urushayotgan IShID jihodchi guruhi zudlik bilan halokat uchun mas’uliyatni oʻz zimmasiga oldi, Gʻarb hukumatlari buni terrorchilar portlashi natijasi deb hisobladi. Rossiyalik tergovchilar noyabr oʻrtalarida samolyot bombalanganini tasdiqladi. Ushbu voqealardan soʻng koʻplab davlatlar Sharm-ash-Shayxga barcha reyslarni keyingi ogohlantirishgacha toʻxtatib turishni buyurdilar.
2015-yilning noyabr oyida 2015-yil 31-oktabrda Metrojet 9268-reysi urib tushirilishi tufayli yoʻlovchilar soni sezilarli darajada kamaydi. Bu aviakompaniyalarning aeroportdan reyslarni bekor qilishiga va qolib ketgan yoʻlovchilar uchun qutqaruv reyslarini amalga oshirishiga olib keldi. Rossiya va Buyuk Britaniya kabi Yevropa davlatlari hukumatlari aviakompaniyalarning aeroportga parvozlarini taqiqlab qoʻydi, bu esa aviahalokatdan soʻng taʼkidlangan xavfsizlik xavotirlarini keltirib chiqardi. Birlashgan Qirollik hukumati, HM hukumati Sharm ash-Shayxga har qanday sayohat va qaytishni taqiqladi.
2018-yil yanvar oyida EgyptAir Express oʻzining Airbus A220 samolyotlari parki uchun aeroportda baza ochishi maʼlum qilindi. Bu Italiya, Germaniya, Marokash va Hindiston shaharlariga toʻxtovsiz parvoz qilish imkoniyati bilan aeroportda aviakompaniya tomonidan xizmat koʻrsatadigan yoʻnalishlar miqdorini oshiradi.
Lienz (okrug)
Lienz  Avstriya okruglaridan biridir. Tirol yeri tarkibiga kiradi. Maydoni — 2 019,87 km2. 50 404 nafar aholi istiqomat qiladi.
Sharm ash-Shayx xalqaro aeroporti
Umumiy maʼlumotlar
2019-yil 22-oktabrda xavfsizlik tartib-qoidalari keng qamrovli qayta koʻrib chiqilgandan soʻng, Buyuk Britaniya oʻzining aeroportlari va Sharm-ash-Shayx oʻrtasidagi reyslarga qoʻyilgan taqiqni bekor qildi.
2019-yil 1-noyabrda TUI Airways va TUI UKning bosh kompaniyasi hisoblangan Germaniyaning TUI guruhi 2020-yil fevral oyidan boshlab aeroportga parvozlarni qayta tiklashini eʼlon qildi.
2021-yil 9-avgust kuni Rossiya havo yoʻllari aviakompaniyasi Metrojet 9268-reysining urib tushirilishi munosabati bilan kurort va Rossiya oʻrtasidagi reyslar taqiqlanganidan keyin 5 yil ichida ilk marotaba Rossiya va Sharm-ash-Shayx oʻrtasida birinchi reysni amalga oshirdi.
1-terminal
right|thumb| Sharm al-Shayx xalqaro aeroportidagi 1-terminal uchib ketish zali 2007-yil 23-mayda aeroportning ikkinchi terminali, yiliga 5 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish quvvatiga ega yangi 1-terminal ishga tushirildi. Ikki qavatli, 43,000 m2 terminalda 40 ta roʻyxatdan oʻtish taymerlari mavjud va koʻplab xalqaro va charter reyslariga xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan. Uning ikkita ichki va oltita xalqaro darvozalari bor, ularning barchasi uzoq tribunalarga chiqadi. Terminal uchta qurilish komponentini oʻz ichiga oladi: „qayiq“ deb nomlangan xanjar shaklidagi oraliq boʻshliq bilan birlashtirilgan ikkita dumaloq zal. Bu pasport nazorati, boj olinmaydigan doʻkonlar va VIP zonalari, shuningdek, kafe/restoranlar uchun yoʻlovchi tranzit markazi boʻlib xizmat qiladi. Zallarda „qayiq“ning qattiq massasidan keskin farqli oʻlaroq, mahalliy badaviy madaniyatidan ilhomlangan havodor, chodirga oʻxshash tomlar mavjud.
2-terminal
2-terminal nomi bilan tanilgan boʻlsa-da, bu aslida aeroportning asl terminal binosi. Bino 2004-yilda toʻliq modernizatsiya dasturidan oʻtkazildi va yiliga 2,5 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish quvvatiga ega. 2007-yilda 1-terminal ishga tushirilgandan beri koʻpgina aviakompaniyalar oʻz faoliyatini yangi binoga oʻtkazdilar.
2016 yil dekabr oyida Egyptian Airports kompaniyasi 2-terminalni uzaytirish rejasini eʼlon qildi. EAC terminalni kengaytirish va uning sigʻimini yiliga ikki million yoʻlovchiga oshirishni rejalashtirmoqda, shu bilan aeroportning umumiy sigʻimini 9,5 millionga yetkazadi. Bu, shuningdek, yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi va 40 ta yangi havo yoʻlaklari qurishni oʻz ichiga oladi.
2019-yil noyabr oyida 2-terminalni kengaytirishning bir qismi yakunlangani, aeroportlarning yillik sigʻimini yiliga 7 milliondan 9 millionga oshirilgani maʼlum qilindi. Rejaga koʻra, kurort shaharga, xususan, qishda sayyohlar soni ortib borayotgani sababli, yoʻlovchi tashish imkoniyatini yiliga 20 million yoʻlovchiga yetkazish koʻzda tutilgan. Hozircha darvozalar soni 8 tadan 12 taga koʻpaytiriladi. Aeroportdagi qurilish ishlarining umumiy qiymati hozirgacha 800 million Misr funtiga yetdi.
3-terminal
3-terminal 2008-yilda aeroportning yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatish imkoniyatlarini 10 millionga oshirish taklif qilingan. Aeroport 2025-yilgacha har yili 18 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishi kutilmoqda. Yangi terminal va uchish-qoʻnish yoʻlagini As-Salom yoʻliga tutashtirib qurish rejalashtirilgan edi. Uchinchi terminal va uning aloqa stendlari taxminan 183 000 m² maydonni egallaydi va xalqaro va mahalliy yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatadigan uchib ketish va kelish zali mavjud. Uchinchi terminal mavjud aeroportning shimolidagi yangi aerodromga qaragan edi. Uning origami shaklidagi tom burmalari uchib ketish joyining soyasini taʼminlaydi, jabhalarni toʻgʻridan-toʻgʻri quyosh nurlaridan himoya qiladi va butun bino boʻylab tabiiy yoritishni taʼminlaydi. Loyiha doirasida taksi yoʻllari va fartuklar ham qurilishi kerak edi. Boshqa tegishli infratuzilmalarga elektr yoki mexanik zavod, xavfsizlik xizmatlari uchun shiypon, masjid, avtoturargoh va oqava suvlarni tozalash inshooti kiradi. Yangi binoning oqava suvlari mavjud kanalizatsiya tizimiga ulanishi va sugʻorish uchun tashishdan oldin tozalanishi kerak edi.
Clarks Summit
Clarks Summit AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Lackawanna County okrugi tarkibiga kiradi.
Saint-Marcel (Ain)
Aholisi
1059 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 91,3 nafar kishi.
Clarks Summit
Aholisi
5008 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Saint-Marcel (Ain)
Geografiyasi
Maydoni — 11,6 km2. Dengiz sathidan 278 – 292 m balandlikda joylashgan.
Clarks Summit
Geografiyasi
Maydoni — 4,1 km2. Shundan 4,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Al-Muzaffar as-Salamosiy
(Abul Hasan) al-Muzaffar ibn al-Hasan ibn al-Muhind as-Salamosiy (hijriy 380-yil rabiussoniy oyi (milodiy 990-yil)da vafot etgan va Salmosga dafn etilgan) 359-hijriy yilda Isfahonga kelgan va iroqliklardan hadis oʻrgangan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.
Lugny-Champagne
Lugny-Champagne Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Bourges tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
166 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 5,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 29,6 km2.
Yokohama
Yokohama, Iokogama —Yaponiyadagi shahar. Xonsyu orolda, Tokio qoʻltigʻi sohilida. Kanagava prefekturasining maʼmuriy markazi. Aholisi 3,3 mln. kishi (1995). Yokohamaga 1858 yilda asos solingan. 19-asr ning 70-yillarida yil Yaponiyaning eng katta portlaridan biri edi (mamlakat tashqi savdo aylanmasining 70%i). Shahar 1923 yilda zilzila va yongʻindan, 1945 yilda Amerika aviatsiyasi bombardimonidan katta zarar koʻrdi. Yokohama — mamlakatning yirik iqtisodiy markazi va port shahri, xalqaro ahamiyatga ega muhim transport yoʻllari tuguni. Elektrlashtirilgan temir yoʻl va kema qatnaydigan kanal orqali Tokio sh. bilan bogʻlangan. Yokohama porti yuklarni qabul qilish va joʻnatishda mamlakatda 2-oʻrinda (yillik yuk ortibtushirish 100 mln. t dan ziyod). Yokohama Tokio va Kavasaki shaharlari bilan birga Kanto industrial rayonini tashkil etadi. Shaharda yirik yapon banklari, monopolistik konsern va savdo firmalarining filiallari joylashgan. Kemasozlik, transport va elektroenergetika mashinasozligi, qora metallurgiya, neft-kimyo sanoati tarmoqlari rivojlangan. Atom sanoati korxonalari, harbiy zavodlar (jumladan, samolyotsozlik), ip va ipak gazlama f-kalari bor. Oyna-keramika buyumlari ishlab chiqariladi. Metropoliten bor.
El Busto
El Busto Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7,4 km2. Aholisi — 77 kishi (2010).
Muhammadali Abduqunduzov
Muhammadali Abduqunduzov (1952-yil 14-iyul, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston tumani, Yaypan qishlogʻi) – Oʻzbekiston (1997) va Qoraqalpogʻiston (2000) Respublikalari xalq artisti. Toshkent davlat san’at institutini tugatgan (1974). 1974–85 yil M. Uygʻur nomidagi Surxondaryo viloyati teatrida aktyor, 1986-yildan Hamza teatrida, 1996–98 yillar Madaniyat ishlari vazirining oʻrinbosari. 1998-yildan "Oʻzbekteatr" ijodiy ishlab chiqarish boshqarmasining bosh direktori. Asosiy rollari: Ferdinand ("Makr va muhabbat"), Paratov ("Sepsiz qiz"), Ikrom ("Ufq"), Shokir ("Koʻrmayin bosdim tikonni"), Samoviy kuch ("Toʻmaris"), Abdulla Qodiriy, Otabek ("Abdulla Qodiriyning oʻtgan kunlari"), Husayn Boyqaro ("Alisher Navoiy"), Akbar ("Zebunisso"), Naufal ("Muhabbat sultoni"), Umarxon ("Figʻon"), Choʻlpon ("Kunduzsiz kechalar") va boshqa Shuningdek koʻpgina videofilmlarda oʻynagan: Bobur ("Bobur"), Navoiy ("Layli va Majnun"), Sultonali ("Mehrobdan chayon"), Choʻlpon ("Kecha va kunduz") va boshqa Ayniqsa uning ijrosidagi ogʻir, vazmin, chuqur oʻyga botgan, oʻtkir nigohli Bobur roli aktyor ijodida alohida oʻrin tutadi.
Ijodiy faoliyati
Mannona uygʻur (Termiz) musiqiy drama teatridagi sahna asarlari:
Rejissyorlik ishlari:
Oʻzbekiston Milliy akademik drama teatridagi (Toshkent) sahna asarlari:
Televizion filmlar:
Kinodagi obrazlar:
Pirimqul Qodirovning „Yulduzli tunlar“ romanidan ishlangan shu nomdagi 10 qismli videofilmdagi Bobur roli aktyorga katta shuhrat keltirdi.
2005-yildan beri u filmlarda, „Naxotki sen“ va „Fared“ (bosh qahramonning otasi) filmlarida rol oʻynagan, aktyor boy tadbirkor rolini oʻynagan, uni tarixiy obrazlarda koʻrishga odatlangan tomoshabinlarga bu qiziq tuyuyldi. Ammo tomoshabinlar bu rollarni ijobiy qabul qilishdi.
Shaxsiy hayoti
Turmush oʻrtogʻi — 1952-yilda tugʻilgan Abduqunduzova Valentina Nikolayevna, (Shuhrat medali sovrindori). Ularning ikki oʻgʻli bor: Abduqunduzov Jaxongir Muxamadalievich va Abduqunduzov Sardorbek Muxamadalievich
Mil. av. 952
'''Mil. av. 952'''
Abdurashid Abdugʻafurov
Abdurashid Xoʻjayevich Abdugʻafurov — (15-yanvar 1931-yil, Toshkent) — adabiyotshunos, matnshunos.
Taʼlimi
Oʻzbekiston Respublikasi fan arbobi (1999), filologiya fanlari doktori (1970), professor (1979). Oʻrta Osiyo davlat universitetining filologiya fakultetini tamomlagan (1951).
Asarlari
Abdurashid Abdugʻafurovning oʻzbek mumtoz adabiyotining muhim ilmiy-amaliy masalalariga bagʻishlangan „Oʻzbek demokratik adabiyotida satira“ (1961), „Navoiy sa-tirasi“ (1-jild, 1966), „Navoiy ijo-dida satira“ (2-jild, 1972), „Zokirjon Furqat“ (1977) kabi yirik monografiyalari bor. Muqimiy, Zavqiy, Kamiy, Bobur, Mashrab kabi qator ijodkorlar asarlarini nashrga tayyorlagan. Shuningdek uning „Qalb qaʼridagi qadriyatlar“ (1999-yil) va „Muhammad Rizo Ogahiy“ (1999-yil) asarlari ham mavjud.
Mukofotlari
Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti laureati (1992) boʻlgan.
Al-Muzaffar al-Hijjiy
(Abu Osim) Al-Muzaffar ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Iroq ibn al-Hijjiy al-Kosiy (hijriy 496-yil (milodiy 1103-yil)da tugʻilgan)- xushsiyrat, huquqlarga rioya etguvchi, bajargan har bir ishi goʻzal, fozil faqih boʻlgan. U ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilganlar.
Norin (viloyat)
Norin viloyati - Qirgʻiziston Respublikasi tarkibidagi viloyat. 1970-yil 11-dekabrda tashkil etilgan (1939—62 yillarda Tyanshan viloyati). Jan.-sharqda va jan.da Xitoy bilan chegaradosh. Maydoni 47,3 ming km². Aholisi 259,9 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari), asosan, qirgʻizlar, shuningdek, rus, oʻzbek, tatar, ukrain va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Shahar axrlisi 21%. 6 maʼmuriy tuman, 1 shahar, 2 shaqarcha bor. Markazi — Norin shahri
Norin (viloyat) Ichki Tyanshanda joylashgan. Gʻarbdan sharqqa balandlasha boradi. Jan.-sharqida Kdqshaltov (eng baland joyi 5982 m), jan.-gʻarbda Fargʻona tizmasi (4692 m), shim.-gʻarbda Susa-mirtovning sharqiy qismi (4048 m), Jumgʻoltov tizmasi (3947 m), shim-sharqda TerskayOlatov tizmasining gʻarbiy qismi va Yetim tizmasi choʻzilgan. Viloyatning ichki qismini Jomatov (4718 m), Otboshi (4786), Norin-tov, Moʻldatov tizmalari va boshqa qisman yassi sirtlar egallagan. Yirik soyliklar va vodiylar: shim.da Qoʻchqor, Jum-gʻol, markazida Norin, Otboshi, jan.da Oqsoy, Chatirkoʻl, gʻarbida Toʻgʻuztoʻroʻ, ularning tubi 1000–1200 m dan 3800 m gacha balandlikda.
Iqdimi keskin kontinental. Qishi qattiq sovuq, yozi nisbatan salqin. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi—10,1° (Qoʻchqorda) dan —27,7° gacha (Oqsoy vodiysida). Iyulniki 21° dan (Qazarman) 9° gacha (Oqsoy vodiysi). Norin (viloyat)da havoning oʻrtacha sutkalik temperatura amplitudasi katta. Viloyat hududining koʻp qismida yillik yogʻin 200–300 mm. Ayrim vodiylarda qishda deyarli qor yogʻmaydi. Vegetatsiya davri 130 kun. Eng yirik muzliklar Qaqshaltov tizmasida.
Daryolari Norin (70%), Tarim (20%), Chuy havzalariga mansub. Norin daryosining muhim irmoqlari: oʻngda Kichik Norin, Koʻkoʻmeren; chapda Otboshi, Olabugʻa. Koʻpchilik daryolari muzlik-qor suvlaridan toʻyinadi. Daryolari gidroenergiya resurslariga boy. Norin daryosi irmoqlaridan, asosan, sugʻorishda foydalaniladi. Chuy daryosida Oʻrtatoʻqay suv ombori qurilgan. Yirik koʻllari: chuchuk suvli Soʻnkoʻl va oqmas shoʻr suvli Chatirkoʻl. Togʻ-dasht va chalachoʻl oʻsimliklari (togʻ vodiylarida shuvoq va boshokdilar) oʻsadi. Togʻ yon bagʻirlarining yuqori qismlari subalp va alp utloqlari bilan qoplangan. Baland togʻ tundrasi, sharqida sovuq baland togʻ choʻli mavjud. Naʼmatak, zirk, uchqat, vodiylarida terak va qoratol, togʻ yon bagʻirlarida tyanshan qoraqaragʻayi, archa oʻsadi. Norin (viloyat)da arhar, togʻ echkisi, bars, suvsar, boʻri, tulki, kulrang su-gʻur yashaydi. Iqtisodiyotida qishloq xoʻjaligi asosiy oʻrinda. Norin (viloyat) — chorvachilik rayoni. Respublikadagi qoʻylarning 1/4 qismi, echki, qoramol, yilqi, qoʻtos boqiladi. Norin (viloyat) hududida oltin, toshtuz, qurilish materiallari konlari bor. Qishloq xoʻjaligi xom ashyosini qayta ishlash (goʻsht kombinatlari, moysir zavodlari, tegirmonlar), keng isteʼmol mollari va qurilish materiallari ishlab chiqarish korxonalari, mexanika zavodi (Norinda), "Orgtexnika" pribor zavodi ishlab turibdi. Avtomobil transporta rivojlangan. Asosiy yoʻllari: Ribachye—Norin—Toʻrugʻart, Norin— Qazarman. Kutubxonalar, teatr, Qir-gʻiziston Chorvachilik va veterinariya ilmiy tadqiqot institutiningchorvachilik boʻyicha Tyanshan tajriba stansiyasi joylashgan.
Geografiyasi
Qirg'iziston Respublikasining haritasida Norin viloyati markaziy o'rinni egallaydi, ya'ni Tyanshanning ichki tog'li rayonlarida joylashgan. U Qirg'izistonning O'sh, Jalolobod, Chuy, Issiq-Ko'l viloyatlari va Xitoy Xalq Respublikasi bilan chegaradosh, chegaralarining barchasi balan tog' tizmalari orqali o'tadi.
Xo'jandiyning "Latofatnoma"asari
"Latofatnoma" asarining bizgacha beshta qoʻlyazma nusxasi yetib kelgan: shulardan biri uygʻur qolganlari arab yozuvida. Bular: 1) Uygʻur yozuvli Kobul nusxasi (Bibliotheque du Musee de Kaboul,10) 2) London nusxasi (     British Museum, Add. 7914) 914/1509      yili arab xatida koʻchirilgan; 3) Istanbul nusxasi(Millet Kütüphanesi, Arabı� Numara 86); 4)Istanbul nusxasi(Millet Kütüphanesi, Arabı� Numara 1221); 5)Kanada nusxasi (Prof.Dr. Eleazar Birnbaum collection) Uygʻur yozuvli qoʻlyozma Kobuldagi Afgʻoniston davlat milliy arxivida saqlanmoqda edi. Essiz hozir qoʻlyozmaning qayerda qolgani ma'lum emas. Yaxshiyamki qoʻlyozma borligida foto surati olingan ekan. fanda shu narsa asqotdi. E.Fozilov oʻz kitobida uygʻur va arab yozuvli qoʻlyozmalarning faksimilini keltirgan. Qoʻlyozma xijriy 893 (milodiy 1488) yili Yazd hukumdori Amir Jaloliddin Chaqmoq buyrugʻiga koʻra koʻchirilgan. Asar tugagandan keyin tarixi shunday:Tamam boldï Laṭāfat-nāma, bičin yïl zulqada ayïnïŋ on ikisidä pančšamba küni tarix sekiz yüz toqsan üčtä (Sertkaya 1977, 16).
Irwin (Iowa)
Irwin AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Shelby okrugi tarkibiga kiradi.
Metallurg Anosov haykali, Zlatoust
Zlatoust shahridagi metallurg Anosov haykali — Rossiyaning Chelyabinsk viloyati Zlatoust tarixiy markazining bosh maydonida joylashgan. Haykalda rus general-mayori tasvirlangan, metallurg va Ural okrugi gubernatori Anosov Pavel Petrovich sharafiga oʻrnatilgan edi va 1954-yil 19-dekabr kunida ochilgan. Uni moskvalik haykaltaroshlar A. P. Antropov, N. L. Shtamm va meʼmor T. L. Shulgina yaratgan.
Irwin (Iowa)
Aholisi
341 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 219,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,55 km2. Shundan 1,55 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 393 m balandlikda joylashgan.
Metallurg Anosov haykali, Zlatoust
Tavsif
Bronza haykali qizil ukrain granitidan tayyorlangan ulkan poydevorga oʻrnatilgan va balandligi 9.5 m teng, haykalning eni 4.6 m hisoblanadi.
Anosov Pavel Petrovich haykali bahaybat korpusining general-mayor kiyimida, uning qoʻllari orasida egri chiziq shaklda yasalgan Damashq poʻlati ifodalangan. Mikroskop haykalning chap tomonidagi ustunga, ushbu baland poydevorga oʻrnatilgan. Poydevor silindrsimon shaklda boʻlib, qaysiki kvadrat plintusga suyanadi. Poydevordagi yozuvda: „Buyuk rus metallurgi Pavel Petrovich Anosov 1797-1855-yillar“; uning tugʻilgan yilini aniq manbalariga koʻra 1799-yilga togʻri keladi, keyinchalik 1999-yilda poydevor maʼlumotlari yangilangan.
Uning tugʻilgan sanasi uzoq vaqtdan beri tadqiqotchilar orasida bahs munozaralarga sabab boʻlib kelmoqda. Faqat ikki asrdan soʻng, dalillarga asoslangan hujjatlarga koʻra aniq sana belgilagan boʻlib; 1796-yil 29-iyun sanasi tasdiqlangan, eski yozuvlar yangilangan.
Metallurg haykali 1954-yilda oʻrnatilgan Moskvadagi Yuriy Dolgorukiy haykaliga „egizak“ deb hisoblanadi.
Yaratilish tarixi
Yodgorlikning qurilishi Sovet Ittifoqi Vazirlar Kengashining Anosov Pavel Petrovich xotirasiga bagʻishlangan qarori bilan boshlangan. 1948-yil 15-noyabrda Sovet Ittifoqi Vazirlar Kengashining Raisi Iosif Vissarionovich Stalin „Buyuk rus metallurgi Pavel Petrovich Anosov xotirasini abadiylashtirish toʻgʻrisida“ gi № 4229-farmonini imzolagan. Farmonning birinchi bandi Zlatoustda Anosov haykali qurilishiga ishora qilgan. N. A. Yanovskiyning nabirasi P. P. Anosovning yarim asr oldin aytib oʻtilgan orzusini haqiqatga aylantirgan.
Armağan (Kemaliye)
Armağan — Turkiyaning Erzincan viloyati Kemaliye tumaniga qarashli qishloq.
Manbalar
[
Abeliya
Abeliya (Abelia) — shilvidoshlar oilasiga mansub butalar turkumi. 30 dan ortiq turi bor. Guli yirik, bir oz qiyshiq (zigomorf): kosachasining naychasi tuguncha bilan tutashgan, qaytaqisi 2-5 boʻlmali, changchisi toʻrtta. Mevasi quruq, bir chanoqli, yakka urugʻli, uchida kosachaning qaytaqisi saqlangan. Oʻrta Osiyoda Abeliyaning asomuso (Abeliya corymbosa) turi uchraydi.
Mil. av. 951
'''Mil. av. 951'''
Vafot etgan
🇷🇺
Suvadah
Suvadah — Saudiya Arabistonining gʻarbidagi Madina viloyatida joylashgan qishloq.
Gömce
Gömce— Turkiyaning Denizli viloyati Bekilli tumaniga qarashli qishloq.
Porto Tolle
Porto Tolle Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Rovigo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 227 km2. 10 659 nafar aholi istiqomat qiladi.
Pavel Yorkin
Pavel Konstantinovich Yorkin [1891.10(22). 2, Kiyev - 1952.9.12, Toshkent] — balet artisti, baletmeyster, pedagog. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1952), oʻzbek professional balet sanʼatini yaratuvchilaridan. 1910—35 yillarda Kiyev, Odessa, Harkov, Dnepropetrovsk, Rostov, Tbilisi opera va balet teatrlarida solist, baletmeyster va badiiy rahbar. 1935— 38 yillarda Toshkent rus opera va balet teatrida baletmeyster va pedagog-repetitor. 1944—52y. lar Navoiy nomidagi opera va balet teatrida bosh baletmeyster. Eng yaxshi postanovkalari: "Boqchasaroy favvorasi" (B. Asafyev), "Koppeliya" (L. Delib), "Don Kixot" (L. Minkus), "Kizil gul" (R. Glier), "Raqqosa" (G. Mushel), "Oqqush koʻli" (P. Chaykovskiy), "Oqbilak" (S. Vasilenko) va b. 17 ta opera raqslarini sahnalashtirgan. 1944 i. da teatr qoshida balet studiyasi tashkil qilib, 1948-yil gacha rahbarlik qilgan. Y. tashabbusi bilan Moskva xoreografiya bilim yurti krivda oʻzbek balet studiyasi tashkil qilingan (1948—51).
Daniel Colindres
Daniel Colindres Solera (1985-yil 10-yanvarda tugʻilgan) — Kosta-Rikalik professional futbolchi, hozirda Bangladesh Premer-ligasida "Dakka Abahani" klubi hujumchisi.
Jamoalardagi faoliyati
Colindres dastlab Saprissada klubining yoshlar safidan oʻynab keyinchalik, 2010-yilda asosiy jamoada debyut qilgan. Saprissa uchun uchta oʻyinda maydonga tushganidan soʻng, u Guápilesga ijaraga berilgan. Guapiles bilan 43 oʻyinda maydonga tushib, 9 gol urgan. 2012-yilda u Saprissaga qaytgan va 32 ta oʻyinda maydonga tushib, klubdagi ikkinchi mavsumida 5 ta gol urgan. U yana 2013-yilning yanvarida Puntarenasga olti oyga ijaraga berilgan. Puntarenas bilan 20 uchrashuvda 7 ta gol urgan. Saprissaga qaytib kelgach, Kolindres klub uchun muhim hujumkor oʻyinchiga aylangan, u asosan qanot hujumchisi sifatida oʻynagan va tezligi hamda oʻyinni yaratish qobiliyati bilan ajralib turgan. Klubdagi faoliyati davomida u Saprissaga 5 marta mamlakat chempionligini qoʻlga kiritishda yordam bergan.
2018-yil 13-sentyabrda Colindres oʻz faoliyatida ilk bor xorijga koʻchib oʻtgan va Bangladeshning "Bashundhara Kings" klubiga toʻqqiz oylik shartnoma asosida qoʻshilgan hamda Bangladeshda oʻynagan Kosta-Rika termasining birinchi futbolchisigaga aylangan.
2021-yil 25-sentyabrda Colindres rasman Bangladesh Premer-ligasiga qaytgan, bu safar Dakka Abahani jamoasiga qoʻshilgan.
Xalqaro faoliyati
2018-yilning may oyida u Kosta-Rikaning 2018-yilda Rossiyada boʻlib oʻtadigan futbol boʻyicha jahon chempionati uchun 23 kishilik tarkibiga kiritilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Muzahhir al-Anqaliqoniy
Muzahhir (Mutahhir) ibn al-Hakam (Abu Abdulloh) al-Bayʼ al-Anqaliqoniy — ilm va Qurʼon ahlidan, Aliibn al-Husayn ibn Voqid kitoblariva Muqotil tafsirini rivoyat qiluvchilardan boʻlgan. Undan Muslim ibnal-Hajjoj va boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Umrini ilmu Qurʼonga baxshida qilgan inson boʻlgan.
Quattro Castella
Quattro Castella Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan shahardir. Reggio Emilia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 46 km2. 11 209 nafar aholi istiqomat qiladi.
Clarksville (Pennsylvania)
Clarksville AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Greene County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,3 km2. Shundan 0,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
NGC 4926
NGC 4926 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E-S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Mil. av. 950
'''Mil. av. 950'''
Vafot etgan
🇷🇺
Yoruba
Yoruba - Nigeriyadagi xalq (25,5 mln. kishi). Afrikaning Benin, Gana, Togo va b. mamlakatlarida ham yashaydilar. Umumiy soni 26,2 mln.kishi (1990-yillar oʻrtalari). Yoruba tilida soʻzlashadi. Dindorlari — xristianlar, shuningdek, sunniy musulmonlar; anʼanaviy diniy eʼtikrdlar ham uchraydi.
Gooding (Idaho)
Gooding AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Gooding okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3384 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 950,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2. Shundan 3,6 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1089 m balandlikda joylashgan.
Saint-Martin-du-Mont (Ain)
Saint-Martin-du-Mont Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 28,1 km2. Dengiz sathidan 246 – 556 m balandlikda joylashgan.
Ipnari (Abxaziya)
Ipnari — Gagra tumani Abxaziyaga qarashli qishloq. Aholisi 24 kishi (1989), aholi tarkibi armanlar .
ʼUrvah
ʼUrwah — Saudiya Arabistonining gʻarbidagi Madina viloyatida joylashgan qishloq.
Jackson Junction (Iowa)
Jackson Junction AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Winneshiek okrugi tarkibiga kiradi.
Mil. av. 949
'''Mil. av. 949'''
Jackson Junction (Iowa)
Aholisi
58 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 3,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,51 km2. Shundan 15,51 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 353 m balandlikda joylashgan.
Mil. av. 949
Vafot etgan
🇷🇺
Luc-sur-Mer
Luc-sur-Mer Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3036 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 843,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2.
Nani Naroli
Nani Naroli — Hindistonning Gujarat shtati, Surat tumanidagi qishloq. U Kim Char Rasta avtomagistralidan 15 km uzoqda joylashgan, qishloqda hozirda 10 000 kishigacha aholi istiqomat qiladi. U 1795-49-48 ga yer maydonini egallaydi, lekin aholi sonining koʻpayishi tufayli yer maydoni kengayib bormoqda. Qishloq koʻmir koni bilan mashhur, gips kompaniyasi shu qishloqda joylashgan boʻlib, aholining koʻpchiligi qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanadi. 1960-yillarning boshlarida qishloq asosan loydan qurilgan elektrsiz uylardan iborat edi. Suv quvurlari 1963-yilda turar joyga keltirilgan. Qishloq 1980-yillar va 1990-yillarning boshlarida asosan qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanib, paxta, sholi, bugʻdoy, yasmiq, kunjut va boshqa koʻplab sabzavotlar, shuningdek, otlar, buyvollar va buqalar yetishtirildi.
Barillas (Navarra)
Barillas (Navarra) Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3 km2. Aholisi — 189 kishi (2010).
Lunery
Lunery Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Bourges tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1536 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 47,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 32,6 km2.
Reutte (okrug)
Reutte  Avstriya okruglaridan biridir. Tirol yeri tarkibiga kiradi. Maydoni — 1 236,82 km2. 31 584 nafar aholi istiqomat qiladi.
Mujohid al-Xorazmiy
Mujohid ibn Muso ibnFarrux al-Xorazmiy (Abu Ali) — Bag‘dodda yashagan va shu yerda hadis aytgan. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadisrivoyat qilganlar. milodiy 775-yil (hijriy 158-yil)da tavallud topgan. Mujohid al-Xorazmiy milodiy 858-yil (hijriy 244-yil) rabiulavval oyida vafot etgan.
Yormuhammad Muborakov
Yormuhammad Nurupovich Muborakov (1944.22.4, Olmaota viloyati, Uygʻur tumani-1999.18.11, Toshkent) — mexanik olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1994), texnika fanlari doktori (1989), professor (1991). ToshDU ni tugatgan (1970). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi ning Mexanika va inshootlarning seysmik mustahkamligi institutida ilmiy xodim, katta ilmiy xodim, laboratoriya mudiri, direktor oʻrinbosari, direktori (1970—97). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi ning fizikamat va texnika fanlari kompleksi raisi oʻrinbosari (1998—99). Asosiy ilmiy ishlari yer osti fazoviy inshootlarini seysmik kuchlar taʼsirida deformatsiyalanish-zoʻriqish holatlarini tadqiq qilishning nazariy asoslarini yaratishga oid.
Machy (Somme)
Machy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
127 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,3 km2. Dengiz sathidan 12 – 62 m balandlikda joylashgan.
Yoruba tili
Yoruba tili — yoruba xalqi tili. Kvatshmari oilasiga mansub. Nigeriyaning jan.-gʻarbiy hududlarida, shuningdek, Dogomeyaning baʼzi viloyatlari va Togoning sharqiy hududlarida tarqalgan Y. t. da taxminan 26,2 mln. kishi soʻzlashadi (1992). Bir necha dialektlarga ajraladi. Y. t. da 7 ta sof va 7 ta dimoqburunda hosil boʻladigan unlilar mavjud. Unlilar uygʻunlashuvi va eliziyasn keng tarqalgan. Lugʻat tarkibida ikki va undan ortiq soʻzdan ibo-rat qoʻshma soʻzlar koʻplab uchraydi. Yuqori, quyi hamda oʻrta ohanglar aniq farqlanadi, sirgʻaluvchi (yuqorilanuvchi va pasayuvchi) tovushlar ham uchraydi. Gap qurilishi soʻzlarning qatiy tartibiga asoslangan yozuvi lotin alifbosi asosida.
Rosolina
Rosolina Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Rovigo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 73 km2. 6303 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Muborakshoh
Muborakshoh (7-1266) -. Chigʻatoy ulusi xoni (1265—1266). Qora-Hulagu va Ergene (Orqina) xotun oʻgʻli. Jamol Qarshiytt yozishicha, 1265-yil mart oy-ida Ohangaronda xon deb eʼlon qilingan. Chigʻatoy avlodlaridan 1-boʻlibislom dinini qabul qilgan. Shunday qilib Oʻrta Osiyoni ilk marotaba Xubilay qoon tomonidan tayinlanmagan moʻgʻul hukmdori boshqara boshlagan. Bu holga qarshi boʻlgan Xubilay Turkistonga boshqa bir chigʻatoiy shahzoda Baroq (Baroqxon)ni yuborgan. 1266-yil sentabrda M. Xoʻjand yaqinidagi jangda magʻlubiyatga uchrab, asir olingan, shundan soʻng Baroq Oʻzgandda oʻzini xon deb eʼlon qilgan.
Sachin INA
Sachin INA — Hindistonning Gujarat shtatidagi Surat tumaniga qarashli shahar va sanoat tomonidan tasdiqlangan hudud
Demografiyasi
2011-yilgi holat boʻyicha, Sachin INA 13293 nafar aholiga ega edi. Aholining 86 foizini erkaklar, 14 foizini ayollar tashkil qiladi. Sachin INA oʻrtacha savodxonlik darajasi 79% ni tashkil etadi, bu mamlakat oʻrtacha 59,5% dan yuqori: erkaklar savodxonligi 84%, ayollar savodxonligi 45%. Sachin INAda aholining 6 foizini 6 yoshgacha boʻlganlar tashkil qiladi.
Mang‘it oyim madrasasi
Mang‘it oyim madrasasi Mavlona Sharif guzarida, 5 hujradan iborat bo‘lgan. Ushbu xonimning tarixiy shaxsiga aniqlik kiritilmagan.
Tarixi
Mazkur guzarda Kampir madrasasi, Kattaxoja madrasasi va Mavlona Sharif sarmozori hujralari bo‘lgan va ularning barchasi ko‘p jihatdan bir-biriga juda o‘xshagan. Ammo bitta emasligi ham aniq. Afsuski, bu kichik madrasalar hozir buzilib ketgan. Mang‘it oyim va Kampir madrasasining oqibatda bitta bo‘lib chiqishi ham ehtimoldan xoli emas. Qozikalon Mir Badriddin arznomasida Mang‘it oyim madrasasi mudarrisi mulla G‘ulom Muhammadning bo‘sh qolgan o‘rniga Farmonqul masjidi hujralari mudarrisi mulla Javonmard o‘tkazilayotganini maʼlum qiladi. Maoshi 6 tilla. XX asr boshlarida Mang‘it oyim madrasasida mulla Pochchaxoja mudarrislik qilgan.
Pistamozor ziyoratgohi
Xoja Abdulloh Tug'dor (Pistamozor) ziyoratgohi - Andijon viloyati Asaka shahridagi ,,Cho'ntak" markaziy bog'ining janubiy chekkasida qadimiy tepalik yonbag'rida joylashgan. VII asrda bu yerda Qoraxoniylar davlati Yezgenning poytaxti joylashgan. Tepalikdagi qabristonning o'rni avvallari pistazor bo'lgani uchun qabriston shunday atalgan. Mahalliy aholi orasida Xoja Abdulloh Tagdoriy nomi bilan ham yuritiladi. “Boburnoma” tarixiy asarida, payg‘ambarimiz Muhammad (S.A.V) dan kelib chiquvchi hurmatli saidlar oilasining vakili, Burxoniddin Qilich to‘g‘risida eslatib o‘tiladi. Uning oilasi ham Boburning o‘zi bilan bog‘liq edi. Qo‘qon xonligi tashkil etilgach, bu urug‘ avlodlari boshqa qo‘shni viloyat va qishloqlarga tarqatib yuborilgan. Ularning orasida, Xo‘ja Abdulloh Tug‘dor ham bor edi. Asakada yashay boshlagach mahalliy aholi orasida islom falsafasini targ'ib qila boshladi. Xo‘ja Abdulloh Tug‘dor, taxminan 1840 - yilda Asaka shahridagi Pistamozor qabristonida dafn etilgan.
Manbalar
https://uzbekistan.travel/uz/o/andijon-viloyatining-tarixiy-diqqatga-sazovor-joylariga-ziyorat-safari/
Abeokuta
Abeokuta — Nigeriya janubi-sharqidagi shahar. Ogun daryosi boʻyida. Ogun shtatining maʼmuriy markazi. Aholisi 396 ming kishi (1993). Abeokuta va shosse yoʻllartuguni. Abeokuta mahsulotlari (palma moyi, kola yongʻogʻi, kakao, sitrus oʻsimliklar, banan) yetishtiriladigan viloyatning savdo markazi. Sement, oziq-ovqat va boshqa korxonalari bor. Qoʻlda gazla-ma toʻqiladi.
Erenköy, Çanakkale
Erenköy — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 1480 nafar (2021). Qadim zamonlarda bu hudud Ofrinio nomi bilan tanilgan; keyinchalik, u Renkioi nomi bilan tanilgan, keyinchalik Erenköy deb oʻzgartirilgan. Shahar bir paytlar Intepe deb atalgan, ammo 2010-yilda yana Erenköy nomiga oʻzgartirilgan. 2013-yilda qayta tashkil etilishidan oldin u shaharcha (belde) edi.
Geografiya
2014-yilgacha, kichik tumanlar (bucaklar) tugatilgunga qadar Erenköy İntepe kichik tumani tarkibiga kirgan. Tuman Erenköy va Kumkale shaharlarini hamda Akçapınar, Akçeshme, Civler, Chiplak, Dümrek, Gökchali, Güzelyalı, Xalileli, Kalafat, Ovajik va Tevfikiye qishloqlarini qamrab olgan va jami 76116 kishini tashkil etgan.
Renkioi
Faqat 1 km qadimiy Ofrinio shahridan uzoqda va 1.5 km dengizdan, Renkioi turk tilidan tarjima qilingan vayronalar qishlogʻi deb tarjima qilinadi. Mahalliy balandlikda joylashgan, qishloqning tepasidan koʻrish mumkin: qadimgi Troya shahri; Dardanel; Chanakkale, Gallipoli va Lampsakos shaharlari; Egey dengizining shimoliy orollari va Athos togʻi.
Amfiteatr yoʻli bilan qurilgan, u eman va qaragʻay daraxtlari hududida joylashgan. Yunon nasroniy aholisi tomonidan ishlatiladigan yagona til yunon tili boʻlib, mahalliy dialekti Mitilinida ishlatiladigan tilga oʻxshardi. Qishloq kalnterimi deb nomlanuvchi kichik tor koʻchalar bilan qurilgan, oq toshlar bilan qoplangan, tomlari qizil koshinli ikki qavatli uylar bilan qoplangan. Qishloqning markazi avliyo Georgios maxalas (inglizcha: mahalla) tomonidan belgilangan boʻlib, asosiy maydon va bozorni oʻz ichiga olgan. Dengiz tomonda Akamatra maxalas, konaki maxalas (inglizcha hukumat) esa Usmonli imperiyasi gubernatori majmuasini oʻz ichiga olgan.
Qishloqda ikkita cherkov bor edi: xoch shaklidagi Avliyo Georgios, unda hurmatli ikona boʻlgan va Bokira cherkovi faqat 15-avgustda ishlatilgan. Avliyo Georgios har yili 23-aprelda qishloq bayramini nishonlash uchun oʻz tangalarini zarb qildi.
Qishloq tashqarisida Sarki Axilles va Patroklosning birinchi dafn qilingan joyi boʻlib, keyinchalik Qora dengizdagi Leuke oroliga koʻchirildi. Karantina Renkioi porti vazifasini bajargan, u yerda kemalar Konstantinopolga borishdan oldin yuqumli kasalliklarni tekshirish uchun qoʻngʻiroq qilishlari kerak edi.
Qrim urushi
Qrim urushi davrida Renkioi Ittifoq sektorida joylashgan edi. U 1000 bemorga moʻljallangan Renkioi kasalxonasini joylashtirishi bilan mashhur boʻlib, Britaniya hukumati tomonidan Florens Naytingeyl bosimi ostida qurishga rozi boʻlgan va Isambard Kingdom Brunel tomonidan loyihalashtirilgan. Gloucester Docks’da yogʻoch savdogarlari Price & Co. tomonidan qurilgan va Uilyam Eassie tomonidan ishlab chiqilgan boʻlib, u Britaniya armiyasi va fransuz armiyasi tomonidan sotib olingan yogʻoch kulbalardan olingan dizayndan keyin paydo boʻldi. Kasalxona 1856-yil aprel oyida harbiy harakatlar tugashi bilan yakunlanishi arafasida edi.
Yunon-turk urushi
Birinchi jahon urushidagi harbiy harakatlar toʻxtatilgandan soʻng, Turkiyaning mustaqillik urushi Grek-Turkiya urushining ushbu hududga birinchi qoʻnishidan soʻng darhol boshlandi. 1920-yilda Sevr shartnomasiga binoan boʻgʻoz demilitarizatsiya qilindi va uni Millatlar Ligasi nazorati ostidagi xalqaro hududga aylantirdi.
Ammo Yunoniston armiyasining yoʻqotishi natijasida, asosan, yunon diasporasi aholisi qishloqni evakuatsiya qilishga majbur boʻldi, aholi Kavaladagi Asprovaltaga yoki Pirey portidagi Nikaiyaga koʻchib oʻtdi.
Zamonaviy zamonlar
Urushdan soʻng, Gretsiya va Turkiya oʻrtasidagi aholi almashinuviga koʻra, yunonlar oʻrniga Gretsiyadan kelgan turklar keldi. 1923-yil Lozanna shartnomasi amalga oshirilgach, bo‘g‘ozlarni Turkiyaga qaytargan, ammo barcha xorijiy harbiy kemalarning bo‘g‘ozlardan erkin o‘tishiga ruxsat bergan va aholi punkti Erenköy deb nomlangan.
Qishloqning muhim yoʻl yonida joylashgani Gretsiya orollaridan kelgan turk qochqinlariga yangi shaharcha qurish uchun ajoyib imkoniyat berdi. Yangi bozor tashkil etilgach, 1927-28-yillarda ham maktab, ham cherkov qurildi. Ikkinchi jahon urushi paytida hudud neytral edi.
1947-yilda aholi punkti farq qilish uchun Intepe (Galipoli yurishi paytida qal’aning nomi) deb oʻzgartirildi., Istanbulning taniqli mahallasi (Osiyo tomonida). Biroq, yangi nom Erenköy aholisi orasida mashhur boʻlmagan va referendumdan soʻng, 2010-yilda avvalgi nom qayta qabul qilingan.
Diqqatga sazovor joylar
Erenköyda turk harbiy havo qabristoni joylashgan. Shahar, shuningdek, ulkan Gektor haykaliga mezbonlik qilish uchun koʻngillilardir.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Mil. av. 948
'''Mil. av. 948'''
Vafot etgan
🇷🇺
Ligonchio
Ligonchio Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Reggio Emilia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 61 km2. 926 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mavlono Mahramiy
Mavlono Mahramiy (XV–XVI asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan astarobodlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi.Alisher Navoiy uning Astarobodda taniqli kishi boʻlgani, Xoja Mansurning akasi va ilm tolibi ekanligi haqida maʼlumot beradi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan: Mudom voizi mo manʼi boda noʻsh kunad,
Chi xush buvadki, dame darkashad, xamoʻsh kunad.
(Mazmuni: Voizimiz har doim may ichishni manʼ qiladi: oʻzi shu
maydan bir sipqorsa-yu may uni vaysashdan bir dam toʻxtatsa, qanday yaxshi boʻlar edi!)
Muborqa
Muborqa (arab. — chodirga oʻralgan) — Oʻn ikki maqom tarkibidagi shoʻʼba. M. kuylari tovushqatorning ikki tayanch pogʻonasi noturgʻun pogʻonalar bilan pastdan va yuqoridan goʻyo "oʻralgan"ligi uchun unga shunday nom berilgan boʻlishi mumkin. Ozarbayjon mugʻomlarida mubarriga nomi bilan yuritiladi.
Qozogʻiston uygʻurlari
thumb|250px|[[Olmaotadagi uygʻur teatri]] Qozog'istondagi uygʻurlar respublikadagi beshinchi yirik millatdir. 2014-yil boshida qozoq uygʻurlari soni 246,777 kishini tashkil etgan (mamlakat aholisining 1,44 %).
Tarixi
Dunganlar bilan birgalikda uygʻurlar birinchi marta 1860—1880-yillarda Xitoyda uygʻurlar qoʻzgʻoloni bostirilganidan keyin Qozogʻiston hududida oʻrnasha boshladilar. Shu bilan birga, 1916-yil qoʻzgʻoloni bostirilgandan keyin Semirechye qozoqlarining bir qismi Sharqiy Turkistonning Uygʻur yerlariga koʻchib oʻtdilar. Sovet davrida mamlakatda uygʻurlar soni doimiy ravishda oʻsib bordi. 1960—1970-yillarda SSSR va XXR oʻrtasidagi ochiq chegaralar davrida, asosan, Olmaota va Toldiqoʻrgʻon viloyatlarining qishloqlari va tuman markazlarida joylashgan uygʻur koʻchmanchilarining ikkita yangi toʻlqini Qozogʻiston SSRga keldi. Respublikada uygʻurlar soni tez oʻsdi. 1989-yildagi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra respublikada 180 ming uygʻur yashagan (respublika aholisining 1,1 %). Uygʻurlar Olmaota viloyati aholisining 7,8 foizini va Olmaota aholisining 3,5 foizini tashkil qiladi. 1999-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, ularning soni 210 ming kishiga yetgan(aholining 1,4 %), Olma-Ota viloyatining Uygʻur tumanida esa uygʻurlar aholining koʻp qismini tashkil etgan (56 %). Mintaqada uygʻurlar ulushi 9 foizga, Olmaota shahridada 5,8 foizga yetdi.
2009-yil Qozogʻistonda oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olishda 2010-yil 1-yanvar holatiga koʻra mamlakatda 227 ming uygʻur mavjudligi qayd etilgan, bu butun mamlakat aholisining 1,39 foizini tashkil etadi. Tabiiy oʻsishning nisbatan yuqori darajasi saqlanib qolmoqda, ammo uygʻurlarning viloyat shaharlariga koʻchib borishi kuchaygan boʻlsa ham, qishloq aholisi ustunlik qilmoqda. Qozogʻiston uygʻurlari odatda uch tilli, rus va qozoq tillarini yaxshi bilishadi. Sovet davridan beri respublikada uygʻur maktablari tarmogʻi saqlanib qolgan. 2012-yilda respublikaning 14 ta maktabida faqat uygʻur tilida soʻzlashuvlar boʻlgan mavjud edi. Bundan tashqari, oʻquv dasturi doirasida, shuningdek ixtiyoriy va yoki mustaqil fan sifatida, uygʻur tilini boshqa tillarda oʻqigan 4,076 uygʻur millatiga mansub bolalari oʻrgangan. Uygʻur gazetasi „Uygʻur Avazi“ nashr etiladi
Rullstorf
Hududi
Rullstorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Saint-Rémy (Ain)
Saint-Rémy Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
813 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 111,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,3 km2. Dengiz sathidan 216 – 265 m balandlikda joylashgan.
Ylivieska
Ylivieska (Finlandcha talaffuz: [ˈyliˌʋie̯skɑ]) — Finlandiyaning Shimoliy Ostrobotniya viloyatidagi shahar va munisipalitet. Uning aholisi 15,338 (28-fevral 2023-yil) va u Kalajokilaakso va Pyhäjokilaakso uchun maʼmuriy markaz boʻlib xizmat qiladi, bu hudud 90 000 ga yaqin aholiga ega. Ylivieska, shuningdek, Oulu janubiy mintaqasining savdo markazi, kech Oulu viloyatining janubiy qismidir.
Munitsipalitet bir tilda fin tilidir. Yli soʻzi „yuqori“ degan maʼnoni anglatadi, Vieska soʻzi esa "sayoz oʻtish joyi " degan maʼnoni anglatadi.
Geografik hududi
Ylivieska Shimoliy Ostrobotniyada taxminan 130 km Oulu shahridan janubda. Ylivieska yaqinidagi boshqa yaqin shaharlar — Vaasa (199 km) va Ko‘kko‘la (79 km); qoʻshni belediyeler — Oulainen, Haapavesi, Nivala, Sievi, Kalajoki, Alavieska va Merijärvi.
Shahar shahar markazidan janubi-sharqdan shimolga oqib oʻtuvchi Kalajoki daryosi bilan ajralib turadi. Kalajoki daryosi havzasining qishloq xoʻjaligi va iqtisodiy hududi Kalajokilaakso deb nomlanadi.
Ylivieska Ostrobothnia temir yoʻli boʻyida joylashgan boʻlib, u milliy poytaxt Xelsinkidan mamlakat shimolidagi Rovaniemi shahriga olib boradi. Temir yoʻl 1886 yilda ochilgan va shaharning iqtisodiy rivojlanishida muhim rol oʻynagan. Ylivieska — Iisalmi va Sharqiy Finlandiyaning qolgan qismiga xizmat koʻrsatadigan aloqa stantsiyasi. Jyväskylä va Kajaani uchun murabbiy xizmatlari ham mavjud.
Tarixi
Ylivieska 1960-yillarning oxirida ikki mahalliy aka-uka tomonidan ishlab chiqilgan nam donni siqish deb ataladigan keng tarqalgan qishloq xoʻjaligi texnologiyasining uyidir.
Uning cherkovi 2016-yil 26-martda yonib ketdi.
Iqtisodiyoti
left|thumb| Ylivieskadagi [[Kärkkäinen (do'konlar tarmog'i)|Kärkkäinen chegirmali doʻkoni]] Tarmoqlar bo‘yicha bandlik (2005)