cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gepatit C
Davosi
Virusga qarshi dori vositalarini qo‘llash spetsifik (maxsus) davolash deyiladi. Bugungi kunda organizm uchun zararsiz bo‘lgan C gepatit virusiga qarshi samarali dori vositalari yaratildi. Bunday dori vositalarini qo‘llash orqali organizm virusdan xalos bo‘lishi mumkin. Bundan tashqari bu dorilar jigarda fibroz to‘qima shakllanishi jarayonini to‘xtatadi va jigar hujayralarining qayta tiklanishi ta’minlaydi.
Zamonaviy davolash
Yaqinda kashf qilingan dorilar :
Buning o’rniga shifokor Botseprevir (Victrelis), Simeprevir (Ossio), Sofosvivir (Sovaldi) yoki Telaprevir (Incivek) kombinatsiyasi bilan Interferon birlashmasini tavsiya qilishi mumkin.
Davolash virus genotipiga qarab o’zgaradi. Eng keng tarqalgan turi 1 genotip gepatit C virusidir, undan keyin 2 va 3 genotip, ularning ortidan 4, 5 va 6 uchraydi.
Dorilarning nojoyi ta'sisri
Dorilarning eng keng tarqalgan nojo’ya ta’siri quyidagilardir:
Bugungi kunda mavjud bo’lgan va keng foydalaniladigan virusga qarshi dorilarga:
Ulardan ba’zilari (qavs ichida nomi yo’q dorilar) kombinatsiyalangan holda uchraydi, masalan:
Kasallikni hayotga ta'siri
Ko’p odamlar bu kasallik bilan yashashadi. Agar sizda kasallik mavjud bo’lsa, o’zingizga va boshqalarga yordam berish uchun bir necha muhim narsalarga amal qilishingiz lozim :
Boshqa birovga infektsiya yuqtirmaslik uchun quyidagi chora-tadbirlarga amal qiling:
Homiladorlikdagi kasallik
Gepatit C homiladorlik davrida va tug’ruq davomida onadan bolaga yuqishi mumkin. Kasallikka qarshi antitanalari bo’lgan onalardan faqat 2% hollarda farzandiga yuqishi kuzatiladi. Qonida gepatit C virusi uchragan hollarda esa 5%. Ona OIV bilan zararlangan bo’lsa, uzatish xavfi deyarli 20% ni tashkil etadi.
Siz davolanishingiz kerak-kerakmasligini shifokor bilan maslahatlashishingiz kerak. Gepatit C kasalligini davolash faqat mutaxassis tomonidan to’g’ri olib borilishi mumkin.
O'limga sabab bo'la oladimi?
Kasallik ikki holatda fojiali yakun yasashi mumkin:
Lekin so’nggi tadqiqotlar va kashfiyotlar sababli yildan-yilga gepatit C sabali yuzaga keladigan o’lim hollari kamayib bormoqda.
Havolalar
https://avatars.mds.yandex.net/get-vthumb/1735247/c44313475bb8c0512fde095a88df0db0/564x318_1
https://yandex.ru/video/preview/?filmId=4011529300450198988&from=tabbar&parent-reqid=1659702636022537-11709983300637975862-vla1-0477-vla-l7-balancer-8080-BAL-5958&text=gepatit+c+haqida+malumot
https://yandex.ru/video/preview/?filmId=1362886242273895094&from=tabbar&parent-reqid=1659702636022537-11709983300637975862-vla1-0477-vla-l7-balancer-8080-BAL-5958&text=gepatit+c+haqida+malumot
2019-yilgi Ambon zilzilasi
Ambon zilzilasi — 2019 -yil 26-sentyabr kuni Sharqiy Indoneziya vaqti boʻyicha 07:46:44 da (Grinvich boʻyicha 25-sentyabr 23:46:44 da) Indoneziyaning Maluku shahrida, Ambon provinsiyasi markazi yaqinida sodir boʻlgan zilziladir. Zilzila magnitudasi taxminan 6,5 ni tashkil etib, zilzila paytida kamida 38 kishi halok boʻlgan va 149 kishi jarohat olgan.
Zilzila
Indoneziya meteorologiya, iqlimshunoslik va geofizika agentligi (BMKG) maʼlumotlariga koʻra, zilzila epitsentri Ambon shahridan 42 km shimoli-sharqda joylashgan Seram oroli ostida joylashgan. BMKG zilzila magnitudasi M = 6,8 deb xabar bergan boʻlsa, AQSH Geologik hizmati zilzila magnitudasi M = 6,5 deb xabar bergan. Zilzila mahalliy vaqt boʻyicha 23:46:44 da sodir boʻlgan va uning epitsentri, USGS maʼlumotlariga koʻra, 18,2 km chuqurlikda joylashgan. BMKG, shuningdek, zilzila yer qatlamini koʻchishi natijasida sodir boʻlganligi haqida, ham xabar bergan. 27-sentyabr kuni ertalab BMKG 239 ta yer osti zarbalari aniqlangani haqida xabar bergan.
BMKG tsunami xavfi yoʻqligini taʼkidlagan boʻlsa ham, zilziladan soʻng Ambon aholisi vahimaga tushib, tsunami xavfidan qoʻrqib dengiz sathidan balandroq koʻtarilishga harakat qilishgan. Politsiya, evakuatsiya qilingan olomon orasida, baland ovozda „tsunami“ deb baqirgani uchun bir kishini hibsga olgan.
Koʻrilgan zararlar va yoʻqotishlar
Mahalliy vaqt boʻyicha 27-sentyabr oqshomiga kelib, zilzila natijasida 23 kishi halok boʻlgani haqida xabar berilgan, ular asosan qulagan binolar qoldiqlari ostida qolishgan. Xabar qilinishicha, yuzdan ortiq odam jarohat olgan. Qurbonlarning aksariyati Maluku markazida aniqlangan, u yerda 14 ta oʻlim qayd etilgan.
Ambondagi tabiiy ofat oqibatlarini yumshatish boʻyicha mahalliy agentlik maʼlum qilishicha, zilziladan keyin 25 ming kishi vaqtinchalik boshpanalarga koʻchirilgan, 224 ta uy vayron boʻlgan.
Jose Pedro Cea
Jose Pedro Cea (José Pedro Cea)—urugvaylik futbolchi (hujumkor yarim himoyachi, hujumchi) va murabbiy.1900-yil 1-sentyabrda Ispaniyaning Galisiya shahrida tavallud topgan.Cea 5 gol bilan Urugvay terma jamoasining 1930-yilgi jahon chempionatidagi eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.Uning Argentina milliy terma jamoasiga qarshi final bahsida 57-daqiqada urgan goli Urugvay milliy terma jamoasiga hisobni tenglashtirishga imkon berdi.
2019-yilgi Ambon zilzilasi
Koʻrilgan zararlar va yoʻqotishlar
2019-yil 29-sentyabrda yana yetti kishining oʻligi aniqlangan yoki olgan jarohatlari tufayli vafot etganlar, natijada halok boʻlganlar soni 30 nafarga yetgan. 30-sentyabrda yana toʻrt kishining oʻlimi eʼlon qilingan. Vafot etganlar soni 2-oktabrda 36 taga, 4-oktabrda esa 38 taga yetgan.
990 (son)
990 (toʻqqiz yuz toʻqson) — 989 va 991 sonlari orasidagi natural son.
Jose Pedro Cea
Tarjimai holi
Faoliyatining koʻp qismini poytaxt Montevideoning „Nasional“ jamoasida 1929—1934-yillarda toʻp surdi."Nasional" jamoasi tarkibida 325 oʻyinda maydonga tushib 138 ta raqiblar darvozasini nishonga oladi.Bu jamoa safida Cea Urugvay chempionatlarida 103 ta oʻyin oʻtkazib, 31 ta gol urgan.U „Lito“ klubida 1922-yildan 1927-yilgacha oʻynagan.Bu jamoa tarkibida 231 oʻyinda maydonga tushib 111 ta gol urgan.Qisqa muddat yaʼni 1928-yilda 26 oʻyinda 17 ta gol urgan.Klublar miqyosida Jose Pedro Cea umumiy hisobda 582 ta oʻyinda maydonga tushib 266 ta gol urdi.
990 (son)
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Jose Pedro Cea
Tarjimai holi
Futbolchilik faoliyatining oxirida u murabbiy boʻldi.Uning boshchiligida Urugvay milliy terma jamoasi 1942-yilda Janubiy Amerika chempionatida gʻolib chiqdi.
2019-yilgi Ambon zilzilasi
Reaksiya
Indoneziya prezidenti Joko Vidodo zilzila munosabati bilan hamdardlik bildirgan va jabrlanganlarning tibbiy xarajatlarini hukumat toʻlab berishini aytgan. Indoneziyaning Tabiiy ofatlarga qarshi qurashish milliy kengashi 1 milliard rupiya (taxminan 70 000 AQSh dollari) va logistika uchun 515 million rupiya ajratgan. Ijtimoiy ishlar vazirligi yana 1,1 milliard rupiy ajratgan.
Jose Pedro Cea
Tarjimai holi
U milliy terma jamoadagi birinchi oʻyinini 1923-yil 4-noyabrda Paragvay milliy terma jamoasi qarshi (2:0 hisobida gʻalaba qozongan) oʻynagan.Milliy terma jamoadagi oxirgi oʻyinni 1932-yil 4-dekabrda Braziliya milliy terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan (1:2).
Manbalar
1.1930-yil yulduzlari
3.https://www.transfermarkt.com/jose-pedro-cea/profil/spieler/229578
4.https://www.national-football-teams.com/player/33703/Pedro_Cea.html
5.https://www.playmakerstats.com/player.php?id=20865
Tajriba dalasi
Tajriba dalasi - 1) qishloq xoʻjaligi. sohasidagi tajriba muassasasi; Tajriba dalasida joyning tabiiy va iqtisodiy sharoitlarini hisobga olgan holda qishloq xoʻjaligi. ekinlari yetishtirishning ratsional usullarini ishlab chiqish maqsadida dala tajribalari oʻtkaziladi. Tajriba dalasi qishloq xoʻjaligi fanlari rivojlanishida muhimrol oʻynagan. Hozirgi davrda mustaqil muassasa sifatida oʻz ahamiyatini yoʻqotdi. Koʻpgina Tajriba dalasi asosida tajriba styalari, baʼzi hollarda esa intlar tashkil etilgan. Hozir ham saqlanib qolgan Tajriba dalasi muayyan intlar ixtiyorida boʻlib, doimiy tajriba maydoni vazifasini bajaradi. Uzbekistonda dehqonchilikka doir dastlabki Tajriba dalasidan biri Mirzachoʻl tajriba dalasi boʻlgan; 2) dala tajribalari oʻtkaziladigan yer uchastkasi. Qishloq xoʻjaligi ekinlarining biologik va agrotexnik xususiyatlarini, ularni turli tabiiy va xoʻjalik sharoitlarida yetishtirish usullarini oʻrganish uchun moʻljallanadi. Tajriba dalasining tuprogʻi mazkur zona uchun tipik, unumdorligi jihatidan bir xil, relyefi tekis, nishabi tuproqni bir tekisda namlashga imkon beradigan darajada boʻlishi tajriba natijalarining anikligini taʼminlaydi. Tajriba dalasi uchun soʻnggi 3—4 yil davomida har yili bir xil ekin ekilgan, oʻgit solish, tuproqqa ishlov berishda yagona sistema qoʻllanilgan yerlar tanlanadi va h.k. Maydondagi paykallarning kattakichikligi va tajriba takroriyligi dala tajribasining aniqligiga taʼsir koʻrsatadi. Tajribalar muayyan sondagi variantlardan iborat boʻlgan maʼlum bir sxema boʻyicha bajariladi. Tajriba kichik paykallarda oʻtkazilsa va juda aniq natijalar olish zarur boʻlsa, tajriba 6 martagacha takrorlanadi (mas., Davlat nav sinovida 50 m2 kattalikdagi paykallarda). Paykaltaxminan 100 m2 gacha kattalashtirib borilganda tajriba aniqligi ortib boradi, ularni yanada kattalashtirish tajriba anikligini pasaytiradi. Alohidaalohida ishlov berishni talab qilmaydigan paykallarda agrotexnika tajribalarining asosiy qismi kattaligi 50—200 m2 keladigan paykallarda oʻtkaziladi. Mashina va qurollarni alohidaalohida ishlatishni talab etadigan tuprokka ishlov berish usullari yoki boshqa agrotexnika tadbirlarini sinab kurihda har bir paykal 300 va, hatto, 1000 m2 gacha kattalashtiriladi. Tajriba dalasida oʻsimliklar hosilini miqdor va sifat jihatidan hisobga olib borish shart, bu esa dala sharoitlarida hosilning oʻrganilayotgan shu usullariga kay darajada bogʻlikligini anikdashga yordam beradi.
Abdukarim Zikiryoyev.
Shavkat Abdusalomov
Shavkat Fozilovich Abdusalamov (1936-yil 28-aprelda tugʻilgan, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — oʻzbek, sovet va rus rassomi, aktyor, yozuvchi, rejissor.
Tarjimai hol
Shavkat Abdusalomov 1966-yilda UDKI (Umumrossiya davlat kinematografik instituti)ni tamomlagan. Andrey Tarkovskiy, Elem Klimov, Ali Hamroyev filmlarida postanovkachi-rassom sifatida faoliyat olib borgan. A.Hamroyevning „Maʼbuda“, „Tansoqchi“ filmlarida bosh rollarni ijro etgan. Oʻzining ilk shaxsiy koʻrgazmasini 1972-yilda ochiladi, ammo suratlarning koʻpi diniy mavzuda boʻlgani bois bir zumda yopiladi. Abdusalomovning chizgan suratlar Tretyakov galereyasida, AQSHdagi Nensi va Norton Dodjlar kolleksiyasida saqlanadi. 2000-yilda Shavkatning „Yakkashoh“ romani Rossiya Buker mukofotining katta roʻyxatiga kiritilgan. 2002-yilda rassom rejissor sifatida „Bayruda“ filmini suratga oldi.
Abdusalomovga siz oʻzizni qaysi kasbda koʻrasiz rassom, yozuvchi, rejissormi degan savolga shunday javob beradi: "Men hozir kimman?.. Odamlarni va hayvonlarni sevadigan odam... Hayvonlarni tushunadigan, odamlarni tushunishga harakat qiladigan odam... ".
1920—2012-yillarda bir necha bor Moskvada boʻlgan Tonino Gerra Shavkat Abdusalomovni ustaxonasiga tashrif buyurgan uning asarlari va butun hayot falsafasiga yuqori baho bergan.
Koʻrgazmalari
2005-yil 9-dekabrdan 2006-yil 22-yanvargacha Pushkin nomidagi Davlat tasviriy sanʼat muzeyida Sh.Abdusalomovning „Shavkat-A makoni“  koʻrgazma ishlari boʻlib oʻtdi, u ham shu nomdagi albom chiqishiga turtki boʻldi.
Amleshagen saroyi
Amlishagen qal’asi (Burg Amlishagen) — Amlishagen qishlogʻida (Gerabron shahri) Brettax daryosi vodiysi ustida joylashgan oʻrta asr qal’asi.
Tarixiy ocherk
Saroy XIII asrda qurilgan va birinchi marta yozma ravishda 1253-yilda „Amelushagen“ nomi bilan eslatib oʻtilgan. Uning birinchi egalari va, ehtimol, quruvchilari, Gogenloe-Braunek graflarining benefitsiarlari (vassallari) sifatida tanilgan shu nomdagi oila vakillari boʻlgan. Qal’a oʻzining yaqqol aks etgan shildmaueri (tashqi devorning ayniqsa baland va qalin qismi) bilan ajralib turadi.
XIV-asrda Amlishagen qal’asi dastlab qisman, soʻngra toʻliqligicha ritsarlar oilasi fon Volmershauzen (nemis. Ritter von Wollmershausen) boshqaruviga berilgan, uning ostida u kengaytirilgan va asrning ikkinchi yarmida qayta qurilgan. Taxminan 1580-1600-yillarda qal’a qayta kengaytirilib, zamonaviy qiyofa kasb etdi.
XVIII-asr boshlarida Volmershauzenlar oilasi toʻxtashi bilan Amlishagen 1821-yil oktabrda feldmarshal Blyuxerning leyb-tibbiy xodimi, Iogann Karl fon Gorlaxer (nemis. Iogann Karl von Horlacher, 1769-1852) tomonidan sotib olingunga qadar oʻz egalarini koʻp marta oʻzgartirdi, uning avlodlaridan biri bugungi kungacha qal’aga egalik qiladi.
Zamonaviy foydalanish
Qal’a xususiy mulk boʻlib, turar-joy binosi sifatida foydalaniladi. Qal’aning 1980-yillarda olib borilgan restavratsiya va rekonstruksiya ishlari davomida atroflicha arxeologik oʻrganilgan qismida muzey ochilgan. Tashrif faqat yoz oylarida mumkin: Pasxadan boshlab 31-oktabrgacha.
Tsukuba
Tsukuba (yaponcha: つくば市 Tsukuba-shi) — Ibaraki prefekturasining janubiy qismida joylashgan, Yaponiyada alohida maqom berilgan shahar. Shahar maydoni 284,07 km²ni, aholisi esa 244 528 kishini (2020-yil 1-iyulga koʻra ) tashkil etadi. Aholi zichligi – 862 kishi/km².
Yaponiyaning „Ilmiy shahri“ deb ham ataladi. Bu yerda sanoat texnologiyalari, qishloq xoʻjaligi, Yaponiya aerokoinot tadqiqotlari agentligi, KEK, Tsukuba universiteti, Tsukuba Davlat texnologiya instituti va boshqa koʻplab davlat hamda xususiy ilmiy-maʼrifiy muassasalari mavjud.thumb|Tsukuba shahri markazi va togʻ tomon koʻrinishi1985-yilda Tsukubada Expo '85 butunjahon koʻrgazmasi boʻlib oʻtgan.
Tarixi
1960-yillardan boshlab shahar hududida keng qurilish ishlari boshlangan. Shahar markazining qurilishi, Tsukuba universiteti va 46 davlat fundamental ilmiy-tadqiqot laboratoriyalari 1970-yillarda qurilgan. Tsukuba ilmiy shahri oʻz faoliyatini 1980-yillarda boshlagan. Butunjahon Expo '85 koʻrgazmasi Tsukuba ilmiy shahrining maʼmuriy jihatda hamon bir necha shaharchalar va qishloqlar orasida boʻlingan qismida oʻtkazilgan. Ushbu koʻrgazmaning oʻziga xos yodgorligi, bu – oʻz davrida dunyodagi eng baland, 85 metrlik „Technocosmos“ charxpalagi boʻlgan.
1987-yilning 30-noyabrida Yatabe shahri qoʻshni Oho va Toyosato, Sakura qishlogʻi bilan birlashtirilib, Tsukuba shahri shakllantiriladi. Qoʻshni Tsukuba qoʻrgʻonchasi esa 1988-yil 1-yanvarida shaharga qoʻshiladi, 2002-yil 1-noyabrda esa Kukizaki shahri ham qoʻshib yuboriladi.
Shahardagi eng mashhur institutlar, bular – Tsukuba universiteti, Yuqori energiya tezlashtiruvchilarini oʻrganish boʻyicha tashkilot (KEK), Elektrotexnika laboratoriyasi, Mashina ishlab chiqarish hamda Materiallar va kimyoviy tadqiqotlar Milliy instituti. Tsukuba – koʻpmillatli shahar ham hisoblanib, unda 7500ga yaqin xorijiy talabalar va 133 mamlakatdan tadqiqotchilar istiqomat qiladilar.
2007-yil 1-apreldan Tsukuba Oshirilgan avtonomiyali alohida shahar deb eʼlon qilingan.
2012-yil 6-mayda Tsukubaga tornado yopirilgan. U koʻplab binolarga jiddiy zarar yetkazib, 20 mingga yaqin aholini elektr tokisiz qoldirgan. Yaponiya metereologiya agentligi bu tornadoga Fujita shkalasi boʻyicha F-3 reytingini bergan. Bu Yaponiyaga zarar keltirgan tornadolarning eng kuchlisidir. Baʼzi joylarda esa yetgan ziyon darajasi F-4 reytingiga ham toʻgʻri keladi.
Boshlangʻich va oʻrta taʼlim
Tsukubada 29 jamoat boshlangʻich maktablari va 12 jamoat oʻrta maktablari bor. Ular shahar hokimligi tomonidan boshqariladi. Shaharda xalqaro maktablar – Tsukuba xalqaro maktabi va Liberty xalqaro maktabi, shuningdek, Braziliya maktabi – Instituto Educare (Escola Pingo de Gente) bor.
Transporti
thumb|Tsukuba Express - Tsukuba bekati
Temiryoʻl
20px Metropolitan Intercity Railway Company – Tsukuba Express
20px Tsukuba Kankō Railway
Eʼtiborga loyiq joylar
thumb|Hirasawa Kanga toshbitiklari ziyoratgohi
E-Sim
eSIM (oʻrnatilgan SIM-karta) toʻgʻridan-toʻgʻri qurilmaga oʻrnatilgan dasturlashtiriladigan SIM-karta shaklidir. Odatda PVXdan olinadigan universal integral mikrosxemalar kartasida (UICC) joylashgan integral mikrosxema oʻrniga, eSIM qurilmaga doimiy ravishda biriktirilgan eUICC chipiga oʻrnatilgan dasturiy taʼminotdan iborat.
eUICC ga eSIM tashuvchisi profili oʻrnatilgandan soʻng u jismoniy SIM karta bilan bir xil ishlaydi, noyob ICCID va operator tomonidan yaratilgan tarmoq autentifikatsiya kaliti bilan toʻla.
eSIM standarti birinchi marta 2016-yilda chiqarilgan; Shu vaqtdan boshlab eSIM domenlarda, shu jumladan uyali telefonda jismoniy SIM-kartani almashtira boshladi.
eSIM’lar ishonchlilik va tarmoq xavfsizligini yaxshilaydi, shu bilan birga boʻsh joy talablarini kamaytiradi, chunki nisbatan katta hajmdagi ulagich kerak emas, bu dizayn moslashuvchanligini oshiradi.
Tarixi
2010-yildan beri GSMA dasturiy taʼminotga asoslangan SIM karta imkoniyatlarini muhokama qilib kelmoqda.
Motorola eUICC sanoat qurilmalari uchun moʻljallanganligini taʼkidlagan boʻlsa-da, Apple „isteʼmolchi mahsulotida oʻrnatilgan UICCʼdan foydalanishni taqiqlovchi har qanday bayonot mavjudligiga rozi emas“. Hozirda GSMA standartning ikki xil versiyasini qoʻllab-quvvatlaydi, biri isteʼmolchi qurilmalari va ikkinchisi M2M qurilmalari uchun.
Standartning birinchi versiyasi 2016-yil mart oyida, ikkinchi versiyasi 2016-yil noyabr oyida ishlab chiqarilgan.
2016-yilda Samsung Gear S2 Classic 3G aqlli soati eSIM-ni joriy qilgan birinchi qurilma edi.
2017-yilda Mobil Jahon Kongressi davomida Qualcomm tegishli dasturiy taʼminot (xavfsiz Java ilovalari) bilan bogʻlangan Snapdragon apparat chipida jonli namoyish bilan texnik yechimni taqdim etdi.
Apple iPad Pro (3-avlod) dan beri chiqarilgan har bir iPadga qoʻshimcha ravishda Apple Watch Series 3 va undan keyingi versiyalarida eSIM qoʻllab-quvvatlashini joriy qildi. Apple shuningdek, iPhone XS, iPhone XS Max, iPhone XR va keyinchalik Dual SIM-ga ega boʻlgan eSIM-kartalarni qoʻllab-quvvatlaydi. iPhoneʼda eSIM’ni qoʻllab-quvvatlash uchun iOS 12.1 yoki undan keyingi versiya talab qilinadi. iPhone-da eSIM Xitoy hududida taklif etilmaydi. Gonkong va Makaoda iPhone 12 mini, iPhone SE (2-avlod) va iPhone XS eSIM funksiyasiga ega.
Motorola Razr-ning 2020-yilgi versiyasini chiqardi, buklanadigan smartfonda jismoniy SIM-karta uyasi yoʻq, chunki u faqat eSIM-ni qoʻllab-quvvatlaydi.
Plintron qurilmalar uchun eSIM qoʻllab-quvvatlashiga asoslangan va 28 ta mamlakatda mavjud boʻlgan eSIM4Things Internet of Things mahsulotini joriy qildi.
Microsoft 2018-yilda Windows 10 operatsion tizimiga eSIM-ni taqdim etdi va 2017-yilda oʻzining eSIM-ni yoqadigan birinchi qurilmasi Surface Pro LTE-ni ishga tushirdi.
Foydalanish
eSIM odatda masofadan turib taqdim etiladi; Yakuniy foydalanuvchilar SIM-kartani qurilmadan jismoniy almashtirmasdan operatorlarni qoʻshishlari yoki olib tashlashlari mumkin.Barcha eSIM’lar zavodda doimiy eSIM ID (EID) bilan dasturlashtirilgan. Bu raqam provayder xizmati tomonidan qurilmani mavjud aloqa operatori obunasi bilan bogʻlash hamda dasturlash uchun xavfsiz kanal boʻyicha muzokaralar olib borish uchun ishlatiladi.
Texnik xususiyatlari
eSIM — bu GSMA kompaniyasining global spetsifikatsiyasi boʻlib, u har qanday mobil qurilmaning SIM kartasini masofadan taʼminlash imkonini beradi. GSMA eSIM-ni ulangan isteʼmolchi qurilmalarining keyingi avlodi uchun SIM karta sifatida belgilaydi. eSIM texnologiyasidan foydalangan holda tarmoq echimlari turli xil narsalar Interneti (IoT) stsenariylarida, jumladan, ulangan avtomobillarda (aqlli orqa koʻzgu oynalari, bort diagnostikasi (OBD), avtomobil Wi-Fi ulanish nuqtalari), sunʼiy intellekt tarjimonlari, MiFi qurilmalari, aqlli qurilmalarda keng qoʻllanilishi mumkin. naushniklar, aqlli oʻlchash, GPS kuzatuv birliklari, DTU, velosiped almashish, reklama pleyerlari, video kuzatuv qurilmalari va boshqalar.
eUICC chipining umumiy jismoniy shakllaridan biri odatda MFF2 deb belgilanadi.
Yevropa Komissiyasi 2012-yilda eCall deb nomlanuvchi avtomobil ichidagi favqulodda qoʻngʻiroqlar xizmati uchun eUICC formatini tanladi.YEIdagi barcha yangi avtomobil modellari avtohalokat yuz berganda mashinani favqulodda xizmatlarga bir zumda ulash uchun 2018-yilga kelib bitta modelga ega boʻlishi kerak.
Rossiya ERA-GLONASS deb nomlangan GLONASS (milliy sunʼiy yoʻldosh joylashishni aniqlash tizimi) bilan xuddi shunday rejaga ega.
Singapur eSIM-ni yangi standart sifatida joriy etish boʻyicha jamoatchilik fikrini izlamoqda, chunki bozorga koʻproq qulay boʻlgan qurilmalar kiradi.
Havolalar
1.eSIM overview from the GSMA
Qacar (Fuzuliy)
Qacar — Ozarbayjonning Fuzuli tumanidagi qishloq.
Tarixi
Qishloq 1990-yillar boshida Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi paytida etnik arman qoʻshinlari nazorati ostida boʻlgan. Togʻli Qorabogʻni oʻrab turgan armanlar tomonidan bosib olingan hududlarda joylashgan edi.Qishloq keyinchalik Jivani deb atalgan Martuni viloyati tarkibiga kiruvchi Respublikasi tarkibiga kirdi.U 2020-yil 7-noyabrda 2020-yilgi Tog‘li Qorabog‘ urushi paytida Ozarbayjon tomonidan qaytarib olingan edi.
1679-yilgi Armaniston zilzilasi
1679-yilgi Armaniston zilzilasi (Garni zilzilasi, Yerevan zilzilasi) — 1679-yil 4-iyunda Erivan (oʻsha paytda Fors imperiyasining bir qismi) yaqinida sodir boʻlgan kuchli zilzila hisoblanadi. Uning epitsentri Garni qishlogʻi yaqinida joylashgan. Zilzila magnitudasi 6,4 (boshqa manbalarga koʻra — 8 ) ni tashkil qilgan. Zarbalarning kuchi 9-10 ballga yetgan. Bu Armaniston tarixidagi eng kuchli zilzilalardan biri hisoblanadi.
Nork, Kanaker, Noragavit, Noragyug, Dzoragyug aholi punktlari vayron boʻlgan, ularning bir qismi hozir Yerevan chegaralarida joylashgan. Zilzila markazida joylashgan Garni qishlogʻi butunlay vayron boʻlgan. Kanaker qishlogʻida 1228 kishi halok boʻlgan.
Zilzila koʻplab binolarni vayron qilgan. Erivanda koʻplab tarixiy binolar, jumladan Erivan qal’asi, Pogos-Petros , Katogike , Zoravor, Surb Ovanes Mkrtich cherkovlari va Gefsiman cherkovi vayron boʻlgan. Milodiy I asrga tegishli Garni majusiylar ibodatxonasi vayron boʻlgan. Xarobaga aylangan koʻplab cherkov va monastirlar qatorida Avuts Tar monastiri, Ushi qishlogʻidagi Avliyo Sargis monastiri, Ovanavank monastiri, Gegard monastiri va Xor-Virap monastiri boʻlgan.
Tarixchi Zakariya Kanakertsi bu zilzilani quyidagicha taʼriflagan.
Tajriba stansiyasi
Tajriba stansiyasi - qishloq xoʻjaligi boʻyicha ilmiy tadqiqotlar olib boradigan muassasa. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini yetishtirishda va chorvachilikda ilmiy jihatdan asoslangan usularni yaratish uchun ishlab chiqarish.ga yaqin boʻlgan sharoitlarda tajribalar oʻtkazadi. Dastlabki qishloq xoʻjaligi. tajriba styalari Yevropa mamlakatlarida, xususan Angliya va Fransiya (1835), Germaniya (1852) va Rossiyada (1886) paydo boʻlgan. Oʻzbekiston hududida bunday styalar 19-asr oxirlarida tashkil etila boshlagan. 1898-yilda Toshkent yaqinida Turkiston qishloq xoʻjaligi stansiyasi tashkil etildi. 1914-yildan Mirzachoʻl, Andijon qishloq xoʻjaligi Tajriba stansiyasilarida gʻoʻza navlari sinovi oʻtkazilgan. Keyinchalik 1913-yilda Fargʻona Tajriba stansiyasi, 1929-yild Turkiston seleksiya styasi tashkil etildi. Keyinchalik bu stya asosida Gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi ilmiy tadqiqot instituta tashkil topdi. Tajriba stansiyasi ishlarining xarakteriga qarab, tarmoq, kompleks va tajribaseleksiya styalarga boʻlinadi. Tarmoq Kishloq xoʻjaligi Tajriba stansiyasi dehqonchilik yoki chorvachilik yoʻnalishida ilmiy tadqiqot ishlarini olib boradi. Ular koʻpincha tarmoq ilmiytadqiqot intlari yoki oliy oʻquv yurtlari tarkibida ishlaydi. Kompleks qishloq xoʻjaligi Tajriba stansiyasi koʻp tarmoqli boʻlib, viloyat qishloq xoʻjaligi. tajriba styalari hisoblanadi va shu viloyat qishloq xoʻjaligi. korxonalari uchun xizmat koʻrsatadi, fan va ilgʻor tajriba yutuqlarini targʻibot qiladi va ishlab chiqarishga tatbiq etadi. Tajribaseleksiya stansiyalari ilmiy tadqiqot intlari huzurida tashkil etiladi va qishloq xoʻjaligi. ekinlarining yangi navlarini yaratish, muayyan tuproqikdim sharoitlari uchun nav agrotexnikasini ishlab chiqish bilan shugʻullanadi. Ularning qaramogʻida tajribalar oʻtkazuvchi eksperimental xoʻjaliklar ish olib boradi. Bu xoʻjaliklarda ishlab chiqarish. tajribalari oʻtkaziladi va uning natijalari toʻgʻridantoʻgʻri KX ishlab chiqarish korxonalariga foydalanish uchun tavsiya etiladi.
Abdukarim Zikiryoyev.
Tajriba xoʻjaligi
Tajriba xoʻjaligi - ilmiy tadqiqot muassasasiga ilmiy tavsiyalarni sinab koʻrish maqsadlarida birkitib qoʻyilgan xoʻjalik. Odatda bir-biridan tuproqiqlim va xoʻjalik sharoitlari jihatidan farq qiladigan mintaqalarda joylashgan boʻladi. Tajriba xoʻjaligida ilmiy yangiliklar muayyan hududning sharoitlariga maksimal yaqinlashtirilgan sharoitlarda tekshirib koʻriladi. Bu ishlarni amalga oshirishda ilmiy tadqiqot instituta xodimlari bilan birga mutaxassis-amaliyotchilar ham ishtirok etadi. Tajriba xoʻjaliklari oʻsimlikshunoslik va dehqonchilik bilan shugʻullanuvchi tarmoq ilmiy tadqiqot intlari tarkibida oʻsimliklarning istiqbolli navlarini sinash, koʻpaytirish va ularni ishlab chiqarish.ga joriy etish, ekiladigan ekinlarni oʻstirish texnologiyalarini ishlab chiqish va ularni takomillashtirish, yangi qishloq xoʻjaligi. texnikasi va qurollarini sinash va boshqa boʻyicha ilmiyamaliy ish olib boradi. Mac., Oʻzbekiston paxtachilik instituti tarkibida Markaziy tajriba xoʻjaligi (Toshkent viloyati), Yangiobod, Hazarbogʻ, Doʻstlik (Surxondaryo viloyati), Oʻzbekiston (Fargʻona viloyati, Quva tumani) shirkat tajriba xoʻjaliklari bor.
Alexandr Iashvili
Alexandr Iashvili (1977-yil 23-oktyabrda tugʻilgan) — gruziyalik sobiq professional futbolchi, hujumchi sifatida oʻynagan.
Ilk faoliyati
Tbilisida tugʻilgan Iashvili faoliyatini 1993-yilda Tbilisining „Dinamo“ jamoasida boshlagan. 1994—1995-yilgi mavsumda 24 o‘yinda 24 gol va kelasi mavsumda 25 o‘yinda 26 gol urgan hujumchiga xorijiy klublar qiziqishini bildirgan.
SC Freiburg
1996—1997-yilgi mavsum uchun SC Freiburg bilan shartnoma imzoladi. Oʻsha mavsumda klub Bundesligaga koʻtarildi. 2005—2006-yilgi mavsumda jamoa sardori boʻldi. 2007-yilning aprelida Freiburg bilan shartnomasini yangilamaslikni, balki boshqa nemis klubiga ketish niyatini bildirdi. „Freiburg“dagi oʻn yillik faoliyati davomida ligada 255 ta oʻyinda maydonga tushib, 51 ta gol urdi.
Karlsruher SC
Iashvili 2007-yilning yozida Karlsruher SC jamoasiga qoʻshildi. 2009-yilda Iashvili shartnomani 2013-yilgacha uzaytirishga rozi boʻldi. 2012-yilda klubdan ketdi.
Keyingi yillar
2012-yilda Iashvili 2. Bundesliga vakili VfL Bochum ga qoʻshildi.
Iashvili 2013—2014-yilgi mavsumini Ozarbayjon Premyer-ligasining „Inter“ jamoasida o‘tkazgan
2014—2015-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida oʻz mamlakatining „Samtredia“ klubida oʻynagan.
2015-yilning iyul oyida sobiq jamoasi — Tbilisining „Dinamo“siga qoʻshildi.
Xalqaro faoliyat
67 ta o‘yin o‘tkazib, 15 ta gol urgan Iashvili Gruziya terma jamoasida eng ko‘p o‘yin o‘tkazganlar orasida beshinchi oʻrinni egallab turibdi. Gruziya bilan 1998-yilda Malta xalqaro futbol turnirida gʻolib chiqqan.
Koʻrfaz urushi
Koʻrfazi urushi — Fors koʻrfazi urushi, Quvayt urushi yoki Birinchi Iroq urushi kabi nomlar bilan ham ataladi. 1990-yil 2-avgustda Iroqning janubi-sharqiy qoʻshnisi Quvaytga bostirib kirishi xalqaro noroziliklarga sabab boʻldi va reaksiyalar natijasida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi aʼzolari tomonidan Iroqqa qarshi qator iqtisodiy sanksiyalar joriy etildi. AQSh prezidenti Jorj H. W. Bush oʻz mamlakati qoʻshinlarini Saudiya Arabistoniga yuborar ekan, u boshqa davlatlarni mintaqaga harbiy kuchlarini yuborishga chaqirdi. Buning natijasida Ikkinchi jahon urushidan keyin eng yirik harbiy koalitsiya paydo boʻldi. Unda Birlashgan Qirollik, Fransiya, Suriya, Misr va Saudiya Arabistoni boshqa hukmron kuchlar boʻlgan, AQSh esa koalitsiya kuchining asosiy qismini tashkil qilgan. Birgina Saudiya Arabistoni 60 milliard dollarni tashkil qilgan urush xarajatlarining 36 milliardini qoplagan. Operatsiyaya 1991-yil 17-yanvarda Iroq kuchlarini Quvaytdan chiqarib yuborish uchun havodan bombardimon qilish bilan boshlandi. Buning ortidan 24-fevral kuni quruqlikdagi operatsiya oʻtkazildi. Amaliyot yakunida Iroqni Quvaytdan siqib chiqargan koalitsiya kuchlari mutlaq gʻalabaga erishdi. Quvaytning ozod etilishi bilan quruqlikdagi operatsiya boshlanganidan 100 soat oʻtib sulh eʼlon qilindi. Quvayt va Saudiya Arabistonining Iroq chegarasidagi havo va quruqlik operatsiyalariga javoban Iroq Saudiya Arabistonidagi koalitsiya nishonlariga va Isroilga qarshi Skad raketalari bilan javob berdi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining 1991-yil aprel oyida qabul qilingan 687-sonli rezolyutsiyasi bilan sulh shartlari eʼlon qilindi. 687-sonli qarorni amalga oshirish amaliyotlari va bu qarordan keyingi qarorlar 12 yildan keyin boshlangan yana bir urushga sabab boʻldi.
Fon
Sovuq urush davrida Iroq 1950-yillardan boshlab Sovet Ittifoqining ittifoqchisi boʻlgan, shuning uchun u AQSh bilan munosabatlari yaxshi emasdi. Bu davrda AQSH ayniqsa Iroqning arab-isroil urushlarida Isroilga qarshi tutgan pozitsiyasidan va mamlakatning turli arab va falastin jangari guruhlarini qoʻllab-quvvatlayotganidan norozi edi. 1980-yilda Iroqning Eronga bostirib kirishi bilan boshlangan Eron-Iroq urushining dastlabki bosqichlarida AQSh rasman betaraf qolgan boʻlsa-da, Iroqqa resurslar, siyosiy yordam va harbiy boʻlmagan samolyotlar berdi. 1982-yil mart oyida Eronning muvaffaqiyatli qarshi hujumi ortidan AQSh maʼmuriyati Iroqqa yordamni oshirishga qaror qildi. 1979-yilda terrorizmni qoʻllab-quvvatlovchi davlatlar roʻyxatiga kiritilgan Iroq 1982-yilda roʻyxatdan chiqarildi va bu davlat bilan toʻliq diplomatik aloqalar oʻrnatildi. AQSh Mudofaa vaziri oʻrinbosari Noel Koch keyinchalik „Iroqliklar terrorizmni qoʻllab-quvvatlashda davom etganiga shubha yoʻq edi, asl sabab Iroqning Eronga qarshi muvaffaqiyat qozonishiga yordam berish edi“, deb taʼkidladi. 1982-yilda Iroqqa qurol sotish rekord darajaga yetdi, Iroq urushda yutuqlarga erishdi va Eron sulh takliflarini rad etdi. 1983-yil noyabr oyida Iroq yetakchisi Saddam Husayn AQSh talabiga binoan Abu Nidalni Iroqdan chiqarib yuborgach, Ronald Reygan maʼmuriyati Iroq bilan munosabatlarni yaxshilash maqsadida Donald Ramsfeldni maxsus delegatsiya bilan Bagʻdodga joʻnatgan. AQSH Savdo qoʻmitasi ruxsati bilan Amerika kompaniyalari Iroqqa kuydirgi va pestitsidlar joʻnatgan. Iroq hukumati keyinchalik biologik qurol dasturida kuydirgidan va kimyoviy qurol yaratish uchun pestitsidlardan foydalangan.
1988-yil avgust oyida Eron-Iroq urushini tugatgan sulh imzolanganda Iroq qarzga botgan va uning aholisi ijtimoiy norozilik yoqasida edi. Iroq qarzlarining katta qismi Saudiya Arabistoni va Quvaytga tegishli edi. Iroq har ikki davlatdan qarzlarini kechishni soʻradi, ammo ikkala davlat ham rad javobini berdi.
Quvayt Usmonlilar imperiyasining Basra viloyatining bir qismi edi. Shuning uchun Iroq Quvaytni oʻzining bir qismi deb hisoblay boshladi. Quvayt birinchi marta XIX asrning oxirida nemislar Berlin-Bagʻdod temir yoʻlini Quvayt portigacha yetkazishni koʻzlaganida Yevropa davlatlarining eʼtiborini tortdi. Germaniya imperiyasi rejalarini barbod qilishga urinayotgan Angliya va Quvaytni boshqargan Al-Sabah sulolasi Usmonlilarga qarshi kafolat izlab, 1899-yilda shartnoma imzoladi va bu davlatning tashqi ishlarini inglizlarga topshirdi. 1914-yilda Usmonlilar bilan urushga kirgan Angliya urush boshlanganidan soʻng Quvaytda protektorat oʻrnatdi. Urushdan keyin 1922-yilda imzolangan Ukayr shartnomasi bilan Najd (keyinchalik Saudiya Arabistoni) bilan Quvayt shayxligi oʻrtasidagi munosabatlar tartibga solindi va neytral hudud tashkil etildi. 1923-yilda Quvaytning Iroq bilan shimoliy chegarasi belgilab olingan. Ushbu shartnoma bilan Iroq Fors koʻrfaziga, yaʼni dengizga chiqish imkoniyatidan mahrum boʻldi.
Iroq, shuningdek, Quvaytni OPEKning neft qazib olish kvotasidan koʻp neft ishlab chiqarishda aybladi. Shunga qaramay, Quvayt va Birlashgan Arab Amirliklari neft ishlab chiqarishni doimiy ravishda oshirib borishdi, Iroq esa Eron hujumlari va iqtisodiy urush tufayli Eron-Iroq urushidan hech boʻlmaganda tovon puli talab qildi. Natijada, neft narxining pasayishi — narxi bir barrel uchun 10 dollarga tushib ketdi — Iroq uchun 7 milliard dollar zarar keltirdi, bu 1989-yildagi toʻlov balansi taqchilligiga olib keldi. Shu sababdan Iroq hukumati urushdan zarar koʻrgan infratuzilmasini taʼmirlashdan tashqari asosiy xarajatlarni ham toʻlay olmadi. Iroq bilan birga Iordaniya ham neft ishlab chiqarish siyosatiga qarshi kurash olib bordi, ammo muvaffaqiyatga erisha olmadi. Iroq hukumati mavjud vaziyatni oʻziga xos iqtisodiy urush sifatida baholab, Quvaytni Iroq chegarasidagi Rumayla neft konidan yoʻnalishli burgʻulash usuli bilan foydalanganlikda aybladi.
Boshqa tomondan, Saddam Husayn Eron-Iroq urushida oʻz davlatini qoʻllab-quvvatlagan arab davlatlari bilan aloqalarni rivojlantirishga harakat qilardi. Gʻarbiy Fors koʻrfazi mamlakatlari bilan yaqin aloqalar oʻrnatish Iroqni AQShning taʼsir doirasiga olib kirishi mumkin degan fikrda bu siyosat AQSh tomonidan ham qoʻllab-quvvatlandi. Eron-Iroq urushi davrida yuqori darajada boʻlgan Iroq-Saudiya Arabistoni munosabatlari 1989-yilda ham davom etdi. Ikki davlat oʻrtasida aralashmaslik va hujum qilmaslik toʻgʻrisidagi pakt imzolandi. Ushbu paktdan soʻng darhol Quvaytning Iroqqa Um Qasr portini ijaraga berish taklifi rad etilgan boʻlsa-da, Iroq Quvaytga ichimlik va sugʻorish uchun suv sotishi toʻgʻrisida kelishuv imzolandi. Saudiya Arabistoni tomonidan qoʻllab-quvvatlangan rivojlanish loyihalari esa, Iroqning katta qarzlari va 200 ming askarning demobilizatsiyasi tufayli toʻsqinlik qildi. Iroq ham qurol eksportchisi boʻlish uchun qurol ishlab chiqarishni koʻpaytirish ustida ishladi, biroq bu loyihalar paydo boʻlgan toʻsiqlar tufayli muvaffaqiyatsizlikka uchradi.
Iroqning arab qoʻshnilari, ayniqsa Misr bilan munosabatlari 200 ming askar demobilizatsiya qilinganidan soʻng ishsizlik ortib borayotgani sababli mamlakatda ishlayotgan chet ellik ishchilarga nisbatan zoʻravonlik kuchayishi tufayli yomonlashdi. Bu oʻzgarishlarning barchasi Sharqiy Yevropadagi katta siyosiy oʻzgarishlar tufayli arab dunyosidan tashqarida unchalik hameʼtibor berilmadi. Shu munosabat bilan Qoʻshma Shtatlar Iroqni inson huquqlarining buzilishi uchun qoralay boshladi, Buyuk Britaniya esa Britaniyaning The Observer gazetasida ishlagan eronlik Farzad Bazoftning josuslik aybi bilan qatl etilishini qoraladi. Saddam Husayn Iroqqa qarshi harbiy kuch ishlatsa, Isroilga qarshi ikki tomonlama kimyoviy qurol qoʻllanilishini eʼlon qilganidan soʻng, AQSh maʼmuriyati Iroqqa yordamini toʻxtatdi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti missiyasining AQSh tomonidan Intifadada falastinliklar halok boʻlgan Isroil tomonidan bosib olingan mintaqaga veto qoʻyishi bilan Iroq Yaqin Sharqdagi joylashuvi tufayli AQSh tashqi siyosatida ishonchsiz boʻlib qoldi. AQSh energiya manbalariga tayandi.
1990-yil iyul oyining boshida Iroq oʻzi shikoyat qilgan Quvaytning kvota siyosati tufayli bu davlatni ochiqchasiga harbiy harakatlar bilan tahdid qildi. AQSh Markaziy razvedka boshqarmasi 23-iyul kuni Iroq Quvayt chegarasiga 30 ming askarini oʻtkazgani haqida xabar berganidan soʻng Fors koʻrfazidagi AQSh floti jangovar holatga oʻtdi. Saddam Husayn Iroqqa qarshi fitna mavjudligiga ishonardi; Quvayt Eron bilan muzokaralarni boshlagan, Suriya delegatsiyasi esa Misrga tashrif buyurgan edi. 1990-yil 15-iyulda Saddam hukumati oʻz talablarini Arab Ligasidan ochiqchasiga soʻradi; „Baʼzi arab hukmdorlarining siyosati amerikaparast. Ular Qoʻshma Shtatlar tomonidan arab manfaatlari va xavfsizligini zaiflashtirishga undalmoqda“. U Quvayt va BAAdan tovon puli talab qilib, aks holda harbiy kuch ishlatish bilan tahdid qildi Ular Jidda shahrida uchrashishdi. Ayni paytda Misr prezidenti Husni Muborak ikki davlat oʻrtasida vositachi boʻldi.
Quvaytga bostirib kirish
left|thumb|329x329px| Koʻrfaz urushida Iroq armiyasi tomonidan keng qoʻllanilgan T-72 M asosiy jangovar tanklari. Jidda muzokaralari yakunida Quvayt Iroqning Quvaytdan Rumayloni yoʻqotgani uchun tovon puli talabiga javoban kamroq miqdor taklif qildi. Iroqning javobi Quvaytga bostirib kirish boʻldi. 1990-yil 2-avgustda Iroq Quvaytning poytaxti Al-Quvayt shahrini bombardimon qildi.
Bosqin paytida Quvayt armiyasi 16 ming kishilik armiya boʻlib, uchta zirhli, bitta mexanizatsiyalashgan va bitta artilleriya brigadasidan iborat edi. Quvayt havo kuchlari 2200 nafar xodim, 80 ta samolyot va 40 ta vertolyotdan iborat edi. Bundan tashqari, bosqinchilik tahdidiga qaramay, u qoʻshinini jangovar holatga oʻtkazmagandi.
1988-yilda, Eron-Iroq urushi tugagach, Iroq armiyasi 955,000 faol xizmatchi va 650,000 militsiyaga ega boʻlgan dunyodagi toʻrtinchi yirik armiya edi. Jon Childs va Andre Korvisyening soʻzlariga koʻra, eng past hisob-kitoblarda ham Iroqda 4500 ta tank, 484 ta jangovar samolyot va 232 ta jangovar vertolyot bor edi.
Iroq hujumi ikki yoʻnalishda amalga oshirildi; Birinchi hujum kuchlari Quvayt shahriga etib borish uchun janubga yoʻl oldi va asosiy magistralni egallab oldi, yordamchi hujum kuchlari esa Quvaytga gʻarbdan kirdi, ammo keyin Quvayt shahrini mamlakatning janubiy qismidan uzib qoʻyish uchun sharqqa yoʻnaltirildi.
930 (son)
930 (toʻqqiz yuz oʻttiz) — 929 va 931 sonlari orasidagi natural son.
Koʻrfaz urushi
Quvaytga bostirib kirish
Quvaytning 35-zirhli brigadasi shimoli-gʻarbdagi Al-Jahra yaqinida Iroq hujumiga qarshi turishga harakat qildi. Quvayt havo kuchlari esa Iroq quruqlikdagi kuchlariga qarshi juda kam parvozlarni amalga oshira oldi.
Ayıtdere, Biga
Ayitdere — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyatining Biga tumaniga qarasli qishloq.
Koʻrfaz urushi
Quvaytga bostirib kirish
Iroqning Quvayt shahriga asosiy hujumi dengizdan vertolyotlar va qayiqlar orqali amalga oshirildi. Amirning kenja ukasi Quvayt shahri amiri Jobir al-Ahmet al-Jobir as-Sabah saroyiga Iroq hujum uyushtirdi. Iroq hujumi boshlanganidan keyin 12 soat ichida qarshilik katta darajada sindirilgan bir paytda, amir Jobir al-Ahmet al-Jobir as-Sabah, uning oilasi va muhim vazirlari Saudiya Arabistoniga yoʻl orqali qochib ketishdi va oʻz mamlakatlari maʼmuriyatini oʻz ixtiyoriga qoldirdilar. Ikki kunlik shiddatli janglardan soʻng Quvayt armiyasining bir qismi Iroq elita qoʻshinlari, Respublika gvardiyasi tomonidan yoʻq qilindi va bir qismi Saudiya Arabistoniga qochib ketdi. Iroq kuchlari Quvayt shahri ustidan nazorat oʻrnatgach, Saudiya Arabistoni chegarasini oʻz nazoratiga olgan.
Ayıtdere, Biga
Ma'lumotnomalar
<references group="" responsive="1">
Koʻrfaz urushi
Quvaytga bostirib kirish
Iroqning mutlaq gʻalabasidan soʻng Saddam Husayn tomonidan „Ozod Quvayt Muvaqqat hukumati“ deb nomlangan qoʻgʻirchoq hukumat tuzildi va keyin u 8-avgust kuni oʻzining amakivachchasi Ali Hasan al Majidni Quvayt gubernatori etib tayinladi. Xalqaro chaqiriqlarga qaramay, Saddam Husayn maʼmuriyati oʻz qoʻshinlarini Quvaytdan olib chiqishdan qatʼiy bosh tortdi va 1990-yil 28-avgustda Quvaytni Iroqning 19-viloyati sifatida anneksiya qilganini eʼlon qildi.
Diplomatik jarayonlar
Bosqindan soʻng darhol AQSh va Quvayt delegatsiyalarining talabi bilan bir necha soat ichida yigʻilgan Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi (BMT Xavfsizlik Kengashi) 660-sonli rezolyutsiya bilan bosqinni qoraladi va Iroqning Quvaytdan zudlik bilan chiqib ketishini talab qildi. Arab Ligasi 3-avgust kuni qabul qilgan qarori bilan muammoning arab davlatlari oʻrtasida hal qilinishini kerakligini va chet el aralashuviga qarshi ekanliklarini eʼlon qildi. Faqat ikki arab davlati, Sudan va Liviya Iroqning Quvaytdan chiqib ketishiga qarshi ekanliklarini eʼlon qilishdi. Falastin Ozodlik Tashkiloti ham bunday yechimga qarshi ekanini eʼlon qildi. Gʻarbparast va Iroq bilan juda yaqin iqtisodiy aloqalarga ega boʻlgan Iordaniya arab dunyosidan tashqaridan kelishi mumkin boʻlgan harbiy aralashuvlarga qarshi ekanini eʼlon qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining 6-avgustdagi 661-sonli rezolyutsiyasi bilan Iroq bilan xalqaro savdo qilish taqiqlandi. 25-avgust kuni ushbu qarordan keyin 665-sonli qaror bilan Quvayt hukumati bilan hamkorlikda davlatlarni Iroqqa kelayotgan va bu davlatdan ketayotgan yuk kemalarini qidirishga chaqirdi.
Voqea boshidanoq amerikalik maʼmurlar Iroqqa imtiyoz bu davlatning mintaqadagi qudratini oshirishidan qoʻrqib, Iroqdan bosqinni Yaqin Sharqdagi hech qanday muammo bilan bogʻlamasdan toʻxtatishni soʻradilar.
Iroq yetakchisi Saddam Husayn 12-avgust kuni Bagʻdod radiosi orqali efirga uzatilgan nutqida Isroilning bosib olingan hududlardan chiqib ketishini, Suriyaning Livan hududini tark etishini va Saudiya Arabistoniga yuborilgan Amerika askarlari oʻrniga arab kuchlarini joylashtirishni talab qildi. Bu talablarning BMT Xavfsizlik Kengashi qarorlari doirasida bajarilishini istagan Saddam, bundan keyin Quvayt masalasi muhokama qilinishi mumkinligini taʼkidladi. Bunga qoʻshimcha ravishda Saddam Husayn Iroqqa qarshi barcha boykot va blokadalarni zudlik bilan muzlatishni talab qildi. Ushbu bayonotga qaramay, AQSh prezidenti Jorj H.W. Bush inqiroz boshidan beri Quvaytning bosqinini Yaqin Sharqdagi boshqa bosqinlar bilan bogʻlashga qarshi edi.
23-avgust kuni Saddam Iroq davlat televideniyesi orqali efirga uzatilgan kadrlarda Iroqni tark etishga ruxsat berilmagan gʻarbliklar bilan birga paydo boʻldi. Qachon suratga olingani nomaʼlum boʻlgan kadrlarda Saddam bir guruh britaniyaliklar bilan gaplashayotgani tasvirlangan. Buyuk Britaniya Bosh vaziri Margaret Tetcher bu kadrlarni „jirkanch“ tomosha ekanligimi aytgan boʻlsa, AQSh Davlat departamenti „Saddam sharmandali film suratga oldi“ dedi.
Avgust oyida AQSh milliy xavfsizlik maslahatchisi Brent Skoukroftga iroqlik nomaʼlum amaldordan taklif yuborilgan edi. Taklifga koʻra, Birlashgan Millatlar Tashkilotining embargosi bekor qilinsa, Quvaytga tegishli Bubiyan va Varbah orollari orqali Fors koʻrfaziga chiqish va Rumayla neft koni ustidan toʻliq hukmronlik vaʼda qilinsa, Iroq Quvaytdan chiqishi mumkinligi taʼkidlandi.Taklifda, shuningdek, AQSh va Iroq ikki davlatning milliy xavfsizlik manfaatlarini qondiradigan, Iroqning iqtisodiy va moliyaviy muammolarini yengillashtiradigan, Fors koʻrfazi mintaqasida barqarorlikni taʼminlaydigan qoʻshma reja ishlab chiqish uchun birgalikda harakat qilishlari taklif qilingan.
1990-yil dekabr oyida qilingan yana bir taklifda Iroq Quvayt ishgʻolini mintaqadan chet el qoʻshinlarini olib chiqib ketishi, Falastin masalasi boʻyicha shartnoma tuzish va Isroil ommaviy qirgʻin qurollaridan voz kechishi evaziga Quvaytning ishgʻoliga chek qoʻyishini aytdi. Oq uy bu taklifni rad etdi. Falastin Ozodlik Tashkiloti rahbari Yosir Arafat avvalroq Quvaytning bosib olinishi bilan Falastin-Isroil muammosi oʻrtasida chambarchas bogʻliqlik borligini taʼkidlagan boʻlsa-da, u na oʻzi, na Saddam Husayn bu ikki muammoning yechimini taqdim etishga qodir emasligini aytdi.
Iroq tomonining barcha bu takliflariga javoban AQSH maʼmuriyati siyosatini oʻzgartirmadi, yaʼni Iroq Quvaytdan chiqmagunicha bu davlat bilan muzokaralar olib borishga ruxsat bermadi. 1991-yil 9-yanvarda Shveysariyaning Jeneva shahrida Iroq Tashqi ishlar vaziri Tariq Aziz va AQSh Davlat kotibi Jeyms Beyker oʻrtasida yakuniy uchrashuv boʻlib oʻtdi. Tariq Aziz oʻz davlatining qatʼiy pozitsiyasini davom ettirgan va Quvayt muammosining Falastin muammosi bilan birga muhokama qilinishini istagan uchrashuv muvaffaqiyatsiz yakunlandi.
1990-yil 29-noyabrda qabul qilingan 678-sonli rezolyutsiya bilan Birlashgan Millatlar Tashkiloti Iroq 1991-yil 15-yanvargacha Quvaytni tark etmasa, majburlash choralari qoʻllanilishi, yaʼni kuch ishlatilishi haqida maʼlumot berdi.
1991-yil 14-yanvarda Fransiya Iroq uchun belgilangan muddat tugashidan biroz avval 6 banddan iborat tinchlik rejasini taklif qildi. Iroqni oxirgi marta chaqirib, Iroqni Quvaytdan belgilangan jadvalga muvofiq chiqib ketish niyatini eʼlon qilishga va buni imkon qadar tezroq boshlashga taklif qilib, Iroq qoʻshinlarining Quvaytdan olib chiqilishini nazorat qilish uchun BMT kuzatuvchilarini yuborish va tinchlikparvar kuchlarni yuborish, ayniqsa arab askarlari, mintaqaga 6 moddadan iborat tinchlik rejasi, Iroqqa hujum qilmaslik kafolatini berish, tinch yoʻl bilan hal qilish jarayonini kuchaytirish uchun barcha zarur choralarni koʻrish va muammoni hal qilishga faol hissa qoʻshishdan iborat edi. Koʻplab davlatlar, ayniqsa Saudiya Arabistoni, Jazoir va Misr bu rejani qoʻllab-quvvatlaganliklarini bildirdi. Biroq bu reja AQSh va Britaniya tomonidan rad etildi. Fransiya ham Iroqdan aniq qadamboʻlmaganini aytib, rejadan voz kechdi.
Harbiy tayyorgarlik
Gʻarbning eng muhim tashvishlaridan biri Iroq Saudiya Arabistoni uchun ham tahdidga aylanishi mumkin edi. Iroq armiyasi Quvaytga bostirib kirish orqali Saudiya Arabistonidagi neft konlarini osonlik bilan erishish mumkin boʻlgan nishonga aylantirdi. Saddam Husayn Iroq va Quvaytdagi zahiralardan tashqari Saudiya neft konlarini qoʻlga kiritish orqali dunyoga maʼlum boʻlgan neft zaxiralarining katta qismini qoʻlga kiritishi mumkin edi. Bundan tashqari, Eron-Iroq urushi paytida Saudiya Arabistoni maʼmuriyati Eronning oʻz chegaralaridagi shia ozchiligiga taʼsir qilishidan qoʻrqib, Iroqqa katta miqdorda qarz berdi. Urushdan keyin Iroq maʼmuriyati bu qarzni Iroq Eron bilan urushib toʻladi, deb taʼkidladi va qarzni toʻlashdan bosh tortdi. Bu voqealar Iroq va Saudiya Arabistoni munosabatlarida muammolarga sabab boʻldi. Saddam Husayn 1990-yil 10-avgust kuni Iroq davlat televideniyesi va radiosida efirga uzatilgan nutqida Quvayt bosqinidan keyin „Islom olamining qiblasi (Kaʼba) joylashgan Makka va Muhammad maqbarasi joylashgan Madina ajnabiy kuchlar soyasida nola qilmoqdalar“ deb ularni jihodga chaqirdi.
AQSh prezidenti Jorj H.W. Bush Iroq Saudiya Arabistoniga bostirib kirishi mumkinligi sababli „Saudiya Arabistonini toʻliq himoya qilish uchun“ „Choʻl qalqoni“ operatsiyasi boshlanganini eʼlon qildi. Saudiya qiroli Fahdning chaqirigʻi bilan 1990-yil 7-avgustdan boshlab Amerika askarlari „Choʻl qalqoni“ operatsiyasi doirasida bu mamlakatga joylashtirila boshladi. AQSh dengiz floti Fors koʻrfaziga ikkita harbiy-dengiz jangovar guruhini yubordi. USS Dwight D. Eisenhower va USS Independence samolyot tashuvchilardan tashqari, USS Missouri va USS Wisconsin harbiy kemalari ham mintaqaga yuborildi. Virjiniyadagi Langli havo kuchlari bazasidagi jangovar otryaddagi barcha 48 ta F-15 samolyotlari Saudiya Arabistoniga olib kelindi va darhol Saudiya Arabistoni-Iroq-Quvayt chegarasida patrullik qila boshladi. Bu jamoadan tashqari Germaniyaning Bitburg shahridagi 36-divizionning taktik urush eskadronidan 36 ta F-15 AD samolyotlari ishtirok etdi. Bu flot Ar-Riyod janubidagi Al-Harj bazasida joylashgan. Havo milliy gvardiyasining ikkita boʻlinmasi ham shu yerda joylashgan. Amerika askarlari soni 543 mingga yetdi.