cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Venesuela
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
Venesuela hududida ispanlar bosib olgunga qadar indeyslar kulolchiligi va qoya rassomligi rivojlangan edi. 17—18-asrlar rassomligi va haykaltaroshligi asosan diniy harakterda. 19-asr boshlarida mahalliy portret sanʼati vujudga keldi (X. Lovera). 19-asr oʻrtalarida ozodlik harakatining taʼsirida vatanparvarlik ruhidagi tarixiy haykaltaroshlik (M. Gonsales, E. Palasiosi-Kavelo) va rassomlik (M. Tovari-Tovar, A. Michelena) rivojlandi. 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida janrchi A. Michelena, romantik K. Roxas, manzarachi F. Brandt, impressionizm vakillari — E. Boggio, R. Monasterios kabi rassomlar ijod qildilar. Venesuela sanʼatida realizm bilan bir qatorda modernizm oqimlari ham tarqalgan.
Teatri
Karakasda 16-asr dan boshlab teatr tomoshalari ora-sira koʻrsatila boshladi. 1853-yil Marakayboda birinchi milliy komediya ("Vijdonsiz, baxil va dangasa", M. Fernandes) sahnalashtirildi. 19-asrning oxiri — 20-asrning birinchi yarmida Venesuela dramaturgiyasidagi jonlanish teatr sanʼatida ham oʻz aksini topdi. 50-y. larda bir necha teatr maktablari ochildi. Karakasda Komediya teatri, "Teatr munisipal", "Teatro nasonal", "Poliedro", "Ateneo" va b. teatrlar bor. Marakaybo, Barkisimeto, Merida kabi shaharlarda ham teatrlar mavjud. I. Gramko, S. Renxifo, V. Franko, I. Chokron va b.ning pesalari qoʻyiladi. A. de Pasi-Mateos, K. Ortis, A. Lopes, N. Kuriyel, X. Torres va b. teatr arboblari mashhur. 1959-yildan Venesuela teatri festivali oʻtkazib turiladi.
Kinosi
Venesuelada birinchi film ("Karakasda karnaval") 1909-yil suratga olingan. Milliy kino sanʼati esa 20-asrning 30-y.larida yuzaga keldi. 1948— 54 yillarda Karakasda "Bolivar film" kinostudiyasi ishladi. Bir necha kinoprokat firmasi bor. Venesuelada yiliga 2—3 toʻla metrajli film ishlab chiqariladi. Venesuelada tayyorlangan "Morena Klara" koʻp qismli badiiy filmi Oʻzbekiston televideniyesi orqali bir necha marta namoyish etildi. S. Enrikes, U. Petersen, M. Lara, R. Chalbaud, A. Roxas, E. Fernani, E. Montexo Venesuelaning mashhur kino arboblaridir.
Venesuelaning Oʻzbekiston Respublikasidan geografik jihatdan olisligi sababli ular oʻrtasidagi savdoiqtisodiy aloqalar endigina rivojlana boshladi. Ikki mamlakat oʻrtasidagi tovar aylanmasi 1997-yilda atigi 0,2 ming AQSH dollarini tashkil ztdi.
Kınalıçam, Yusufeli
Kınalıçam — Turkiyaning Artvin viloyati Yusufeli tumaniga qarashli qishloq. 2010-yilda 488 nafar aholi istiqomat qiladi.
Urugvay
Urugvay (Uruguay), Urugvay Sharq Respublikasi (República Oriental del Uruguay) — Janubiy Amerikaning janubi-sharqiy qismida joylashgan davlat. Maydoni 176,2 ming km². Aholisi 3 mln. 480 ming kishi (2021). Poytaxti — Montevideo shahri. Maʼmuriy jihatdan 19 departamentga boʻlinadi. Shuni eslatib oʻtish joizki, Urugvay tarixdagi 1-jahon chempioni boʻlgan davlat.
Davlat tuzumi
Urugvay — respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1967-yil kuchga kirgan va 1997-yil tuzatishlar kiritilgan. Davlat boshligʻi — prezident, u toʻg‘ri umumiy ovoz berish yoʻli bilan 5 yil muddatga saylanadi. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni vakillar palatasi va senatdan iborat boʻlgan Kongress (yoki Bosh Assambleya), ijrochi hokimiyatni prezident amalga oshiradi. Prezident Vazirlar kengashini tayinlaydi.
Tabiati
Mamlakat janubiy va janubi-sharqda Atlantika okeani bilan oʻralgan. U. qirgʻoqlari kam parchalangan, past, laguna tipli. Yer yuzasi, asosan, sertepa tekislik. Mamlakat chekka sharqining aksariyati (Atlantika okeani sohili) botqoqlashgan pasttekislik. U.ning eng baland nuqtasi — chekka janubidagi Pande-Asukar togʻi (501 m). Foydali qazilmalardan temir, marganets, oltin, kumush, qoʻrgʻoshin, mis, talk, qimmatbaho tosh, granit, marmar, qoʻngʻir koʻmir bor. Iqlimi subtropik, nam iqlim. Oʻrtacha temperatura iyulda 10°—12°, yanvarda 22°— 24°. Yiliga 1000–1200 mm yogʻin yogʻadi. Katta daryolari — Urugvay va RioNegro. Preriyalarnpnt qizilqora tuproqlarida oʻtli subtropik savanna, daryo boʻylarida doim yashil oʻrmon; janubida butali savanna, sharqda palmazorlar bor. Hayvonlardan zirhlilar, nutriya, kalamush, puma, amerika tuyaqushi, tapir, bugʻu, yovvoyi mushuk, tulki, chumolixoʻr; parrandalardan oqqush, qarqara, turna, kolibri, sudralib yuruvchilardan shaqildoq ilon, qora ilon, alligator koʻp. KaboPolono, SantaTeresa va boshqa milliy bogʻlar tashkil etilgan.
Aholisi
U.ning aksariyat aholisi — urugvayliklar (kreollar, ispan kolonistlari va 19-asrda koʻchib kelgan italyanlarning avlodlari). 19-asrning 2-yarmida fransuzlar, nemislar, slavyanlar ham koʻchib kela boshlagan. Rasmiy til — ispan tili. Dindorlarning aksariyati xristiankatolik. Shahar aholisi 88,7%. Yirik shaharlari — Montevideo, Salto.
Tarixi
U. hududida qadimdan indeys qabilalari yashagan, ular dehqonchilik, ovchilik, baliq ovlash bilan shugullangan. 16-asrning boshlarida bu yerda ispan mustamlakachilari paydo boʻldi. 1750-yil Ispaniya bu hududni butunlay egallab oldi va 1776-yil Sharqiy sohil (mustamlaka davrida U. shunday deb nomlangan) Ispaniyaga qarashli LaPlata vitseqirolligi tarkibiga kiritildi. Amerika qitʼasidagi Ispaniya mustamlakachilarining mustaqillik uchun olib borgan urushi yillarida (1810—26) Sharqiy sohil aholisi 1815-yil mustaqillik eʼlon qildi. 1816-yil Portugaliya qoʻshinlari Sharqiy sohilga bostirib kirib, 1817-yil uni batamom egallab oldi. 1821-yil Sharqiy sohil Braziliya tarkibiga qoʻshib olindi. 1825-yil U. vatanparvarlari X.A. Lavalyexi rahbarligida kurash boshladilar va Sharqiy sohil Portugaliya bilan Braziliyadan ozod qilinib, mustaqil deb eʼlon qilindi (1825-yil 25 avgust), ammo tez orada Argentinaga qaram boʻlib qoldi. Toʻla mustaqillik uchun ozodlik kurashi avj oldi. 1828-yil Braziliya bilan Argentina oʻrtasidagi sulh shartnomasida U. mustaqil davlatini tuzish nazarda tutildi. 1830-yil U. Sharq Respublikasi deb eʼlon qilindi. 19-asr oxirida urugvay millati shakllanib boʻldi.
Birinchi jahon urushida U. betaraflik eʼlon qildi. 1933-yil oʻng kuchlar mamlakatda toʻntarish uyushtirib, diktatura rejimini oʻrnatdi. Ikkinchi jahon urushi (1939—45) yillari U. "oʻq" pakti davlatlari (Germaniya, Yaponiya, Italiya) bilan aloqasini uzdi (1942). 1945-yil Germaniya bilan Yaponiyaga urush eʼlon qildi. 1951-yil konstitutsiyani isloh qilish yuzasidan oʻtkazilgan plebissit natijasida davlat idora usuli oʻzgardi: Milliy hukumat kengashi davlat boshligʻi vazifasini bajara boshladi. 1966-yil konstitutsiya islohoti yakunida yana prezident lavozimi tiklandi. 1973-yil qurolli kuchlarning oʻng qanoti davlat toʻntarishi oʻtkazib, parlamentni tarqatib yubordi, siyosiy partiya va kasaba uyushmalarining faoliyatini taqikladi. 1976-yil iyuldan harbiylar A. Mendesni prezident lavozimiga tayinladilar. 1981-yil sent,da hokimiyat tepasiga kelgan hukumat vazmin siyosat yuritdi. U. — 1945-yildan BMT aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini 1991-yil 26 dekabrda tan olgan. Milliy bayrami — 25 avgust — Mustaqillik eʼlon qilingan kun (1825).
Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari
"Kolorado" partiyasi, 19-asrda tuzilgan; Milliy partiya ("Blanko"), 19-asrda tashkil etilgan; Fuqarolik ittifoqi, 1917-yil asos solingan; U. sotsialistik partiyasi, 1910-yil tuzilgan; Xristiandemokratik partiya, 1962-yil tashkil etilgan. Mehnatkashlarning kasaba uyushmalariaro plenumi, 1966-yil asos solingan.
Xoʻjaligi
Urugvay — industrialagrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda sanoat ulushi 26%, qishloq xoʻjaligi va baliqchilik ulushi 8%, xizmat koʻrsatish sohasi ulushi 66%.
Sanoatida oz miqdorda grafit, granit, marmar, qurilish materiallari qazib olinadi. Ishlab chiqarish sanoatining yetakchi tarmoqlari — oziq-ovqat (goʻsht, vino, konserva), toʻqimachilik (asosan, jun gazlama) sanoati. Metallurgiya, avtomobil yigʻuv, neftni qayta ishlash, kimyo, metallsozlik, elektrotexnika, sement, rezina, kunpoyabzal sanoati korxonalari bor. Yogoch tayyorlanadi. Yiliga oʻrtacha 7,8 mlrd. kVtsoat elektr energiya hosil qilinadi.
Qishloq xoʻjaligining asosiy tarmogʻi goʻshtbop qoramol va jun olinadigan qoʻychilik. Qishloq xoʻjaligiga yaroqli yerlarning koʻp qismi oʻtloq va yaylovlardan iborat. Dehqonchilikda bugʻdoy, sholi, makkajoʻxori, tariq, oq joʻxori, yemxashak ekinlari, texnika ekinlaridan yeryongʻoq, shakarqamish, kungaboqar, sitrus mevalar, uzum yetishtiriladi. Baliq ovlanadi.
Transporti
Yuklarning 3/4 shemi avtomobil transportida tashiladi. Avtomobil yoʻlari uz. 51 ming km, temir yoʻl uzunligi 2,1 ming km. Dengiz savdo flotining hajmi 172,5 ming t dedveyt. Asosiy dengiz porti — Montevideo. U. chetga chorva mol, goʻsht va goʻsht mahsulotlari, baliq, jun, teri va kunchilik xom ashyosi, sabzavot, toʻqimachilik mollari chiqaradi, chetdan mineral xom ashyo (jumladan, neft), kimyoviy mollar, qora metall, mashina va uskuna, transport vositalari oladi. Braziliya, Argentina, AQSH, XXR, Yaponiya, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari bilan savdo qiladi. Pul birligi — urugvay pesosi.
Tibbiy xizmati
Aholiga, asosan, xususiy tibbiy muassasalar xizmat koʻrsatadi. Tibbiyot xodimlari Montevideodagi untning tibbiyot fakulteti va 2 ta tibbiyot bilim yurtida tayyorlanadi.
Maorifi, ilmiy va madaniymaʼrifiy muassasalari
Barcha tipdagi oʻquv yurtlarida taʼlim bepul. Boshlangʻich maktab — 6 yillik, oʻrta maktab ham 6 yil (3+3). Boshlangʻich va kichik oʻrta maktablarda oʻqish — majburiy. Davlat maktablari bilan bir katorda xususiy umumiy taʼlim oʻquv yurtlari ham bor. Oʻrta maktabning 1bosqichi negizida 3 yillik xunartexnika va ped. bilim yurtlari ishlaydi. U.da diniy seminariya kuts. Oliy taʼlim, asosan, Montevideodagi Urugvay universitetida (1849-yilda tashkil etilgan) olinadi. Uning xuzurida konservatoriya, kutubxonachilik maktabi, ijtimoiy yordam maktabi, texnologiya va kimyo instituti, nafis sanʼat maktabi bor. Montevideodagi Mehnat universiteti yuqori tipdagi maxsus oʻquv yurti hisoblanadi. Sanʼat va hunarmandchilik kolleji va boshqa oʻquv yurtilari bor. Ilmiy va texnika tadqiqotlari milliy kengashi mamlakatdagi ilmiy tadqiqot faoliyatini muvofiqlashtirib boradi. Geogr. va tarix instituti (1843), Kimyo farmatsevtika uyushmasi (1888), Meteorologiya bosh boshqarmasi (1912), Qishloq xoʻjaligi tadkiqotlari markazi (1914), astronomiya rasadxonasi (1928), biologiya instituti (1923), kimyo sanoati instituti (1935), Atom energiyasi milliy komissiyasi (1955), onkologiya instituti (1960), Milliy muhandislik akademiyasi (1963) bor. Yirik kutubxonalari: Montevideodagi Milliy kutubxona (1816), Kongress milliy kutubxonasi (1929), Markaziy ped. kutubxonasi (1888). Muhim muzeylari: Montevideodagi Milliy nafis sanʼat muzeyi (1811), Milliy tarix muzeyi (1900), Tabiattarixi milliy muzeyi (1837), Ped. muzeyi (1888), Takuarembodagi indeyslar muzeyi, Zool. muzeyi.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
Asosiy gaz. va jurnallari: "Diario ofisyel" ("Rasmiy kundalik gazeta", 1905-yildan), "Manyana" ("Tong", kundalik gazeta, 1917-yildan), "Ora popular" (kundalik gaz, 1989-yildan), "Aki" ("Shu yerda", siyosiy haftanoma, 1983-yildan), "Buskeda" ("Izlanish", ijtimoiysiyosiy haftanoma, 1972-yildan), "Demokrasia" ("Demokratiya", haftanoma, 1981-yildan), "Kronikas ekonomikas" ("Iqtisodiy yangiliklar", haftanoma, 1981-yildan), "Estudios" ("Tadqiqotlar", oylik jurnal, 1956-yildan). Milliy axborot agentligi yoʻq. Milliy aloqa boshqarmasi — ANTEL davlat mahkamasi 1974-yil tuzilgan boʻlib, mamlakatdagi radioeshittirish va tele kursatuvlarni nazorat qiladi. Telekursatuvlar 1956-yildan ishlaydi.
Adabiyoti
Adabiyoti ispan tilida. Dastlabki qoʻlyozma yodgorliklari mustamlaka davrida yaratilgan. Peres Kastelyanoning "Memorial" asari (1779-yil yozilgan, 20-asr boshlarida nashr qilingan) maktub tarzidagi tarixiy nasr namunasidir. X. Prego de Oliver, K. Vilyademoros sheʼriyati va X. P. Martinesning "Begʻubor sadoqat" pyesasi (1808) badiiy adabiyotga asos soldi. Mustakdllik uchun kurash davrida gaucholar (dasht aholisi)ning xalq ogʻzaki ijodiyoti negizida gaucho adabiyoti vujudga keldi. Uning mashhur namoyandasi B. Idalgo (1788— 1822) sheʼrlari ispan mustamlakachilarini fosh etadi va ijtimoiy adolatsizlikni laʼnatlaydi. Yevropa klassitsizmi anʼanalariga tayanuvchi "akademik adabiyot"ning sheʼriy namunalari "Sharqiy Parnas" antologiyasiga jamlangan. Shu adabiyotning atoqli vakili F. Akunya de Figeroa U. milliy madhiyasining muallifidir. 19-asrning 30—40-yillaridan U. adabiyotida romantizm oqimi hukmron boʻldi. Zamonaviy U. nasrining asoschisi E. Asevedo Dias (1851 — 1924) "Ismael", "Shuhrat nidosi" tarixiy romanlarida gaucholarning ayanchli hayotini tasvirladi. 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida shoirlardan X. AlonsoiTrelyesa, F. Silva Valdes, Delmira Agustini, Xuana de Ibarburu, adib X. E. Rodo, dramaturg F. Sanches, qissanavis O. Kiroga ijod qildilar. 30-yillar oxiri va, ayniqsa, Ikkinchi jahon urushidan keyin adabiyotda ijtimoiy illatlarni fosh qiluvchi asarlar koʻplab yaratildi. E. Amorim, A.D.Gravina, M. Benedettining shu ruxdagi romanlari nashr etildi. 70—80-yillarda falsafiy sheʼriyat rivoj topib, insonparvarlik va milliylik gʻoyalarini tarannum etdi. Ayniqsa, X. Kunya, A. Berenger, M. Bianchi, X. Medina Vidal va boshqa shoirlarning asarlari ilgʻor ijtimoiy joʻshqinligi bilan ajralib turadi.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
U.da charrua indeyslari sanʼatidan odam, hayvon va qushlar qiyofasi tasvirlangan tosh va sopol buyumlar bizgacha yetib kelgan. Mustamlaka davridagi meʼmorlik turli istehkomlar, cherkovlar, barokko va klassitsizm uslubida barpo etilgan shahar binolaridan iborat (Montevideodagi Munitsipal nafis sanʼat muzeyi, 1804—08, meʼmori T. Toribo). 19-asr oʻrtalaridan shaharlar yevropacha eklektizm ruxida, 20-asr boshlaridan modern uslubida kurila boshladi. 20-asr oʻrtalarida Montevideo qayta qurildi, koʻpgina osmonoʻpar binolar (shahar ratushasi, banklar, mehmonxonalar), kurortlar va savdo majmualari qad koʻtardi. 20-asrning 2yarmida jamoa turar joylari va savdojamoat markazlari (bozor, doʻkon, klub, restoran, pochta, poliklinika, maktab, bolalar bogʻchasi, kutubxona) boʻlgan shaharchalar qurishga kirishildi. U.ning mashhur meʼmori X. Vilamaxo binolarning tevarakatrofdagi tabiiy manzara bilan uygʻun boʻlishiga va ularni qurishda mahalliy materiallardan foydalanishga alohida eʼtibor berdi. U BMTning NyuYorkdagi bosh binosi qurilishida maslahatchi sifatida qatnashdi.
U. tasviriy sanʼatida 19-asrning 2yarmida, asosan, ajnabiy rassomlar ijod qildilar. U. milliy rangtasvir maktabining shakllanishida X.M. Montevideo shahri.
Blanesning ijodi muhim urin oladi. Uning moʻyqalamiga mansub koʻpgina tarixiy kompozitsiyalar, urush manzaralari, portretlar, gaucho siymolari mamlakat tarixi va xalq hayotining yaxlit qiyofasini gavdalantiradi. Milliy haykaltaroshlik sanʼati rivojlandi (J. Livi, D. Mora va boshqalar). 20-asrning 1yarmida D. Ekket, keyinroq K. M. Errera va K. A. Kastelyanos kabi rassomlar yetishib chikdi. Shaklning nozik jihatlarini idrok etuvchi haykaltarosh B. Michelena mehnat va madaniyat axlining siymolarini gavdalantiruvchi asarlar yaratdi. 1927-yil "Teseo" guruhiga birlashgan koʻpgina rassomlar ilgʻor ijtimoiy gʻoyalarni modernizm anʼanalari bilan bogʻlab tasvirladilar. R. Peres Barradas, X. Kuneo Perinetti, P. Figari va boshqa rassomlar birbiridan goʻzal sanʼat asarlarini yaratdilar, X. Torres Garsia esa abstrakt sanʼatning faol targʻibotchisi boʻldi. 20-asr oʻrtalaridan "Gravyura klubi" (L. Gonsales va boshqalar) sanʼatda xalq hayoti va tashvishlarini keng aks ettirish yoʻlidan bordi. X.T. Garsia, I. Dyukas, K. Federiko Saes, P. Figari, R. Barrades, X. Koneo, V. Barkala, M. Espinola, 20-asrning 2yarmidagi mashhur rassomlardir. 1970—80-yillarda K.Lara, X. Gamarra kabi rassomlar postmodernizm gʻoyalarini mahalliy anʼanalar bilan yuksaltirishga harakat qildilar. Zamonaviy rassomlar orasida A. Ernandes, K. Paes Vilaro, G. Lasarini, L. Massey, E. Dias Yepes, N. Berdiyalar bor. 1957-yil Nafis sanʼatlar milliy maktabiga asos solindi.
Musiqasi
210px|thumbnail|right|[[Tango raqsi]] thumbnail|right|Cumparsita musiqasi Indeys musiqasining asosiy shakllari mehnat, urush va marosim qoʻshiqlari hamda raqslaridan iborat boʻlgan. Cholgʻu asboblari: yogʻoch baraban, hayvon shoxi va suyagidan yasalgan bugʻ, qamish nay (pinkilo), dengiz chigʻanogʻi, shaqildoq (maraka), ksilofon (marimba) va boshqalar Ispan folklori namunalari sayyor qoʻshiqchilar — payadoralar ijodi orqali 16-asrdan tarqalgan. Milliy (kreol) qoʻshiq janrlari — triste, vidala, estilo, milonga; raqs turlari — gato, sʼyelito, perikon, kuando, ranchera. 18-asrdan Yevropa professional musiqa turlari, jumladan, diniy musiqa shakllaridan — xoral, organ ijrochiligi va bosqalar, dunyoviy musiqa janrlaridan musiqali teatr (tonadilya, melodrama) va raqs musiqa (menuet, gavot, vals va boshqalar) namunalari kirib keldi. 19-asrning 20—50-yillarida 6 ta filarmoniya jamiyati, 1910-yil Montevideoda konservatoriya, kamer musiqasi uyushmasi tuzildi. 20-asr boshidan milliy kompozitorlik maktabi tashkil topdi. Zamonaviy musiqa arboblari: kompozitorlar E. Tosar, L. Birioti, R. Shtorm, K. Estrada, S. Serveti; dirijyor X. Protasi; pianinochilar U. Baltso, N. Marino; gitarachi X. Oyanguren; xonanda V. Kastro. Musiqa taʼlimi sohasida shahar musiqa maktablari tizimi mavjud. Montevideodagi Respublika universiteti xuzurida Milliy konservatoriya ochilgan.
Teatri
Dastlabki teatr tomoshalari Montevideoda 18-asr oxirlarida koʻrsatildi. 1793-yil bu yerda ochilgan Komediya uyida vaqtivaqti bilan B. Idalgo, E. Faxardo, F. X.de Acha kabi dramaturglarning pyesalari sahnalashtirildi. 1856-yil "Solis" teatri qurildi. Milliy teatrning ravnaqtopishida dramaturglar F. Sanches va E. Errera ijodining ahamiyati katta boʻldi. 20-asrning 30—40 yillarida "mustaqil teatrlar" harakati boshlandi. "Komediya nasonal", "El Galpon", "Teatro uno", "Teatro universitario" kabilar tijorat teatrlaridan farkli oʻlaroq milliy va jahon dramaturgiyasining eng yaxshi namunalarini sahnaga olib chiqdilar. Tanikli teatr arboblari — S. Korriyeri, X. Savala Munis, A. del Chopo, X. Ortis, F. Volf, A. Lorreta. 1949-yildan Drama sanʼati maktabi ishlaydi.
Kinosi
1898-yil dastlabki qisqa metrajli "Arrayo Seko velodrom idagi velopoyga" filmi suratga olindi. "Mushtlar va oliyhimmatlik" (1919, rejissyor X. Borxes) — birinchi toʻla metrajli film boʻldi. 1936-yildan, asosan, hajviy mazmundagi ovozli filmlar chiqarila boshladi. 1950-yil kinematografiya instituti tashkil etildi. 60—70-yillarda "Urugvaydek mamlakatni topib boʻpsiz" (1960, rejissyor U. Olive), "Pragada" (1964), "Karlos" (1966), "Menga talabalar yoqadi" (1968, hammasining rejissyor M. Andler), "Saylovlar" (1967, rejissyor U. Olive va M. Andler) kabi siyosiy yoʻnalishdagi filmlar, turli rejissyor larning novellalaridan iborat "Oh, Urugvay" (1971) toʻla metrajli film yaratildi.
Siyosiy tuzulishi
Urugvay Respublika hisoblanadi. Davlat boshi — prezident, xalq tarafidan 5-yil muddatga saylanadi (ikkinchi marta saylanishga xaqqi yoʻq).
Parlament
Parlament — ikki palatali Bosh assambleyasi. Yuqori palata — Senat (30 oʻrin). Proportsional sistemasi boʻyicha deputatlar saylaydi. Quyi palata — Vakillar palatasi (99 oʻrin). Proportsional sistemasi boʻyicha deputatlar saylaydi, buning uchun Urugvayning har bir departamenti palataga kam deganda 2 aʼzosini taklif qilishi shart. Bosh assambleyaning yil muddati — 5 yil.
Iqtisodiyoti
Urugvay iqtisodi eksportga yoʻnaltirilgan asosiy eksport mahsulotlari: qishloq xoʻjaligi va baliq mahsulotlari. Qishloq xoʻjaligi bilan 9 % shugʻullanadi, ishlab chiqarish bilan 15 %, hizmat koʻrsatish sohalarida 76 %.
75 % ga yaqin korxonalar poytahti yani Montevideo shahariga qarashli.
Sirtqi savdo
Eksport — 7,1 mlrd doll. 2008-yilgi — goʻsht, guruch, teri mahsulotlari, junli, baliq, xalva, mevalar(apelsin). Asosiy haridorlari — Braziliya 18,7 %, Xitoy 8,5 %, Argentina 7,3 %, Olmoniya 6,5 %, Meksika 4,9 %, Niderlandlar 4,5 %, Rossiya 4,4 %.
Import — 8,8 mlrd doll. 2008-yilgi — neft mahsulotlari, korxona mahsulotlari, kimyo mahsulotlari, avtomabillar, qogʻozlar, plasmassalar. Asosiy sotuvchilar — Argentina 19,6 %, Braziliya 17,9 %, Xitoy 11,0 %, AQSh 9,7 %, Paragvay 6,5 %, Nigeriya 4,5 %.
Urugvay futboli
Barcha zamonlarning eng buyuk futbol davlatlaridan biri deb hisoblangan Urugvay Copa America (Amerika kubogi) ning 15 karra chempioni hisoblanadi. Bundan tashqari, Urugvay 4 marotaba Jahon chempionati mezbonligini qo'lga kiritishgan. Jamoa Jahon chempionatlari tarixida 2 marotaba shohsupaning birinchilaridan bo'lgan, shu jumladan 1930 yil ilk marotaba o'tkazilgan Jahon chempionati finalida Urugvayliklar Argentina terma jamoasini mag`lub etib futbol tarixida birinchi Jahon chempioni degan sharafli nomga sazovor bo'lishdi. shuningdek 1950 yilda Braziliya maydonlarida o'tkazilga mundialda Urugvayliklar finalda mezbon jamoani mag'lubiyatga uchratib 2 kuboklarini qo'lga kiritishgan. Urugvay, shuningdek, 1924 va 1928 yillarda ikki marta Olimpiya futbol turnirida oltin medallarni qo'lga kiritgan.
Aholisi
Aholi soni — 3,5 mln (2010)
Yillik oʻshish — 0,4 %
Oʻrtacha umr koʻrish muddati — 73 yosh erkakalr, 80 yosh ayollar
Lapeyrouse (Puy-de-Dôme)
Lapeyrouse Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Riom tumani tarkibiga kiradi.
Urugvay
Aholisi
Shahar aholisi — 92 % (2008)
Savodi — 98 % (2003)
Lapeyrouse (Puy-de-Dôme)
Aholisi
584 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,3 nafar kishi.
Urugvay
Aholisi
Tillari — ispancha (rasmiy), Braziliya chegarasidagilarning — asosiy qismi ispan va portugal dialektida gapiradilar.
Lapeyrouse (Puy-de-Dôme)
Geografiyasi
Maydoni — 35,9 km2.
Urugvay
Aholisi
Etnik irqlar tarkibi:
Siklon (maʼnolari)
Siklon:
Diano d'Alba
Diano d'Alba Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Cuneo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 3225 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Courlaoux
Courlaoux Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
848 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 68,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,4 km2. Dengiz sathidan 201 – 230 m balandlikda joylashgan.
Arbyrd
Arbyrd AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Dunklin County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
500 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,6 km2. Shundan 2,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 75 m balandlikda joylashgan.
Koʻchiriq
Koʻchiriq — baxshi (parixon) tomonidan kishilarni goʻyo turli kasalliklardan xalos qilish maqsadida oʻtkaziladigan gʻayriilmiy amal. Ilgari ruhiy yoki asab kasalligi yovuz ruxlar — jin yoki parilarning kishiga yetkazgan zarari oqibati deb qaralgan. Ayrim kishilar jin yoki parilarni haydab chiqarish, tanadan koʻchirib tashlash orqaligiva bemorni davolash mumkin, deb hisoblaganlar. Ushbu marosim koʻp holdarda kasal kishining xonadonida oʻtkaziladi. Marosim oʻtkaziladigan kuni ziyon yetkazgan ruxlarga atab qurbonlik (asosan, qoʻy-qoʻzi, echki, uloq baʼzida tovuq) soʻyilgan; baxshi hayvon qonidan bir piyola olib kasalning peshovasiga, chakkasiga, koʻkragiga, qorniga, kaftiga, tovonining yuqori qismiga surtgan. K. va unga ishonish juda qad. boʻlib, "Avesto"da ham tilga olingan va dunyodagi barcha xalqlarda turli shakllarda uchraydi. Islom dini K.ni qattiq qoralaydi. K. hozir kam uchraydi.
Teichland
Teichland Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Spree-Neiße tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 34,87 km2. 1171 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Teichlandning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Cedarville (Arkansas)
Cedarville AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Crawford okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1394 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 49,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,7 km2. Shundan 22,7 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 239 m balandlikda joylashgan.
Yaka (Kastamonu)
Yaka — Turkiyaning Kastamonu viloyati Kastamonu tumanidagi qishloq.
NGC 2618
NGC 2618 Gidra yulduz turkumidagi Sab tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Atom Energiyasi boʻyicha Yevropa hamkorligi
Atom Energiyasi boʻyicha Yevropa hamkorligi (Yevratom) — Atom energiyasi sohasida birgalikda tadqiqot oʻtkazish va undan birgalikda foydalanish, atom energiyasi va atom sanoati zaxiralarini birlashtirish maqsadida tuzilgan tashkilotincha. Unga dastlab Gʻarbiy Yevropadagi 6 mamlakat (Germaniya, Fransiya, Italiya, Niderlandiya, Belgiya va Lyuksemburg) kirgan. Yevratom 1957-yil 25-martda Rimda imzolangan shartnoma asosida vujudga kelgan. Rivojlangan Yevropa davlatlari tashkiloti boʻlgan bu mustaqil birlashmaga 28 davlat kiradi. Yevropa davlatlaridan tashqari unga Yaponiya, Meksika, Kanada va AQSh aʼzo. Yillik budjeti 80 mln. frank yoki 16 mln. AQSH dollariga teng (1997).
Tielen
Tielen Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,32 km2. 300 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Fearrington (Shimoliy Karolina)
Fearrington AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Chatham County okrugi tarkibiga kiradi.
Tielen
Hududi
Tielenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Fearrington (Shimoliy Karolina)
Aholisi
903 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 6 km2. Shundan 6,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Vardashen, Ararat
Vardashen — Armanistonning Ararat viloyati Artashat tumanidagi qishloq.
Isʼhoq al-Bushoniy
Isʼhoq ibn Ibrohim ibn Jarir al-Bushoniy (hijriy 280-yil (milodiy 893-yil)dan oldin vafot etgan) shayx va solih inson bo‘lgan. Saloma as-Sadrga murojaat qilgan. Eshitganini qo‘llab-quvvatlagan, o‘zi ham hadis aytgan va Ibnal-Muborakning kitoblarini rivoyat qilgan.
Savigny (Rhône)
Savigny Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,3 km2. Dengiz sathidan 227 – 810 m balandlikda joylashgan.
Peachtree City (Georgia)
Peachtree City AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Fayette okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
34,364 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Sex and the City 2
Sex and the City 2 2010-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh romantik kinokomediyasidir. Filmga Michael Patrick King rejissyorlik qilgan. 2008-yilda ishlangan Sex and the City filmining davomi. Filmda bosh rollarni birinchi filmdagi kabi Sarah Jessica Parker, Kim Cattrall, Kristin Davis va Cynthia Nixon ijro etgan.
Courtefontaine (Jura)
Courtefontaine Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Dole tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
178 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,2 km2. Dengiz sathidan 225 – 306 m balandlikda joylashgan.
Koʻchirma gap
Koʻchirma gap — ogʻzaki va yozma nutqda leksik va grammatik xususiyatlari oʻzgartirilmay, aynan oʻzicha berilgan oʻzganing gapi. Koʻchirma gapda oʻzga gapining asosiy mazmuni aks etadi, muallif gapida esa Koʻchirma gap kimga tegishli ekanligi, unga xos xususiyat, qanday maqsad va tarzda aytilgani va boshqa qoʻshimcha tavsifiy maʼlumotlar beriladi. Koʻchirma gap muallif gapidan avval („Kuch haqiqatda“, — dedi Sohibqiron), uning oʻrtasida (Sunboʻla sapchib oʻrnidan turdi-da: „Hayriyat, tushim ekan“, — dedi hansirab) yoki undan keyin (Otam gapni shartta kesdilar: „Bugoʻngi ishni ertaga qoʻyma“) keladi. Koʻchirma gap muallif gapidan tinish belgilari yordamida ajratiladi. Koʻchirma gap badiiy asarda nutqning taʼsirchanligi, ifodaliligini oshiradi, asar qahramoni xususiyatlarini ochishga xizmat qiladi. Oʻzganing gapi har doim aynan, koʻchirma gap tarzida berilavermaydi (qarang Oʻzlashtirma gap).
Isʼhoq al-Jubuniy
(Abu Ibrohim) Isʼhoq ibn Muhammad ibn Hamadon ibn Muhammad ibn Nuh al-Muhallabiy al-Xatib (hijriy 395-yil zulqaʼda oyining avvali (milodiy 1005-yil)da juma kuni vafot etgan) hanafiy faqih bo‘lgan. U Jubuniy nomi bilan maʼlum. Iroqqa hoji bo‘lib kelgan va shu yerda hadis aytgan. Abu Hanifa mazhabiga qarshi chiqqan faqihlardan biri. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar.
Las Rozas de Madrid
Las Rozas de Madrid Ispaniyaning Madrid mintaqasida joylashgan shahardir. Madrid provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 59,14 km2. Aholisi — 88065 kishi (2010).
Dogliani
Dogliani Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Cuneo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 35 km2. 4709 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Siklon (texnika)
Havo (gaz)ning tozalanish darajasi apparatning geometrik oʻlchamlari va shakliga, chang (tomchi)ning xossalariga, -havo (gaz)ning oqimi tezligi (20– 25 m/s) va boshqa omillarga bogʻliq. S., asosan, sanoat korxonalarida qoʻllanadi.
Centerton (Arkansas)
Centerton AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Benton okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
9515 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 206,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,4 km2. Shundan 10,4 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 382 m balandlikda joylashgan.
NGC 2619
NGC 2619 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Five Points (Shimoliy Karolina)
Five Points AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Hoke County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
306 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 13,8 km2. Shundan 13,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Glomel
Glomel Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Guingamp tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1460 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 80,9 km2.
Sophia Smith
Jamoalardagi faoliyati
Smith 2020-yil 16-yanvarda NWSL loyihasida ishtirok etdi. U Portland Thorns FC tomonidan № 1 tanlov bilan tuzilgan.
Xalqaro karyera
Smith 2016-yilgi FIFA U-17 ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida U-17 jamoasining bir qismi edi. 2017-yil boshida u oltita oʻyinda toʻqqizta gol urdi, bu ketma-ket oltita oʻyinda gol urish boʻyicha AQSh yoshlar terma jamoasining rekordi hisoblanadi. 2017-yil 31-mart kuni Smith birinchi marta AQSH terma jamoasiga chaqirildi.
2018-yilgi KONKAKAF 20 yoshgacha boʻlgan ayollar chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan AQSh U-20 terma jamoasining bir qismi boʻlganidan soʻng, Smith 2018-yilgi FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati uchun AQSh U-20 roʻyxatiga kiritildi.
Smith 2019-yil dekabr oyida iqtidorlarni aniqlash lageriga chaqirilganidan so‘ng 2020-yilning 5-15-yanvar kunlarida birinchi yig‘inga kattalar terma jamoasiga chaqirildi.
2020-yil 27-noyabrda u Gollandiyaga qarshi o‘yinda ilk bor maydonga tushdi va 2000-yillarda tug‘ilgan kattalar terma jamoasida paydo bo‘lgan birinchi futbolchiga aylandi.
Kollej
Stanford Cardinal
Arcadia (Missouri)
Arcadia AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Iron County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
531 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Koʻchki
thumb Koʻchki —
1) togʻlarda yon bagʻirning yuqori qismida yigʻilib qolgan qorning shiddat bilan pastga otilib tushishi, tarma. Togʻ yon bagʻrida koʻplab toʻplanib qolgan qor qaytadan kristallanadi va qattiq sovuqdan torayadi; oqibatda qor qatlami ichida boʻsh qatlam paydo boʻladi. Biron tovush, salgiva mexanik kuch taʼsirida yoki qor tagi eriganda K. vujudga keladi. Kuchli K.da 1,5—2 mln. m3 gacha qor koʻchib tushadi; togʻdan tushgan qorning qalinligi 60 m gacha yetishi mumkin. Kor K.lari Oʻrta Osiyo, Kavkaz, Alp, Kordilyera, Himolay togʻlarida koʻp roʻy berib turadi. Baʼzan qishloqlar, aloqa yoʻllari, togʻlardagi oʻrmonlarga katta zarar yetkazadi;
Arcadia (Missouri)
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2. Shundan 2,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Koʻchki
2) togʻ jinslarining ogʻirlik kuchi taʼsirida yon bagʻir boʻylab pastga surilib tushishi (qarang Surilma);
3) togʻ bir qismining qulab tushishi (qarang Togʻ qulashi).
Sophia Smith
Xalqaro
AQSH U20
Tantow
Tantow Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Uckermark tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 35,38 km2. 776 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Tantowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Laps (Puy-de-Dôme)
Laps Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Clermont-Ferrand tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
497 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 70,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,09 km2. Dengiz sathidan 480 m balandlikda joylashgan.
Peachtree Corners (Georgia)
Peachtree Corners AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Gwinnett okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
31,704 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Tielenhemme
Tielenhemme Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 12,7 km2. 130 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Tielenhemmening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Sérézin-du-Rhône
Sérézin-du-Rhône Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,0 km2. Dengiz sathidan 155 – 284 m balandlikda joylashgan.
Turkqoʻrgʻon mahallasi
Turkqoʻrgʻon mahallasi (Akmal Poʻlat koʻchasi 31) — Yunusobod tumanidagi mahalla. Usta Shirin, „Yangiariq“, Jomiy mahallalari bilan chegaradosh. Mahalla nomi oʻzbeklar tarkibidagi etnik guruh— turklar nomidan olingan boʻlib „turklar qoʻrgʻoni“ degan maʼnoni anglatadi. Oʻtmishda (14-a. oxiri) Taxtapul darvozasi Turk darvoza deb yuritilgan, uni kqoʻriqlash turk urugʻiga mansub soqchilarga topshirilgan. Mahalla 19-a. oxiri — 20-a. boshlarida „Turk — yangi shaxar“ deb atalgan. „T.“ m. Yunusobod tumani chegarasi oʻzgarishi munosabati bilan 1980 yil yangidan tashkil etilgan. Aholisi 2165 kishi, asosan, oʻzbeklar, shuningdek, rus, qozoq, turkman, tatar, arman, ozarbayjon va boshqalar yashaydi. Mahalla hududida 10 dan ortiq maishiy xizmat koʻrsatish maskanlari mavjud.
Ait Saadelli
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ait Saadelli — Marokashning Béni Mellal-Khénifra yerida joylashgan kommuna hisoblanadi. 2004-yildagi statistik maʼlumotlarga koʻra, kommunada 486 xonadonda jami boʻlib, 2621 kishi yashagan.
NGC 2620
NGC 2620 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi S? tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Lassell 1863-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Soʻgʻd
thumb|Sugʻd Sugʻd, Soʻgʻd, Sugʻud - Markaziy Osiyodagi qadimiy tarixiy-madaniy viloyat. Ilk bor miloddan avval VII-VI asrlarda qadimiy "Avesto"da tilga olingan. Bu nom 20-asr boshlarigacha saqlangan.
Miloddan avval VI asrda Ahamoniylar sulolasi vakillarining qoyatosh xotirot bitiklarida Suguda shaklida qadimiy Eron saltanatiga tobe qilingan satrapliklardan biri, mamlakat nomi sifatida qayd etilgan. Yunon manbalarida — Sogdianoy. Bu shakl yunonlar tomonidan soʻz tarkibidagi — anaka — tegishlilik, mansublik maʼnosini bildiruvchi nisbat qoʻshimchasini soʻz oʻzagiga qoʻshib yuborishdan paydo boʻlgan. Xitoy manbalarida — Suli. Sugʻd yozuvi yodgorliklari mamlakat nomini Sug'd yoki Sgʻud shaklida koʻrsatadi. thumb Sugʻdik yoki Sgʻudik, Sugʻdiyonak — Sgʻudiyonak shakllari "Sugʻdga oid", "Sugʻdiy" kabi maʼnolarda qoʻllanadi. O'rta asrlarda arabiy, forsiy, turkiy manbalar mamlakat nomini "Sug'd" shaklida qoʻllaydi. thumb|[[Moniylikni ibodat qilgan Sugʻdiylar, c. 8-9 asrlar]] "Sugʻd" soʻzining maʼnosi fanda har xil talqin qilib kelinadi. Masalan, Soʻch —GʻGʻ Soʻz — "kuymoq, yonmoq, porlamoq" deb izohlangan. Bundan Sugʻdni "Muqaddas ilohiy olov (Zardushtiylik tasavvuriga koʻra) bilan poklangan yer" kabi maʼnoda talqin etishga harakat qilingan (V. Tomashek). Yana bir izohga koʻra, "Sug'd" soʻzi sernam, unumdor yer deb tushuniladi. Bunga hozirga qadar pastlik, suv yigʻiladigan yer "S, Sugʻut" deb nomlanishini dalil qilib koʻrsatiladi. Avestoda Sug'd mamlakat nomi sifatida bir marta uchraydi. "Ardvisura Yashti" —("Obon Yasht") va Ardvi (Amudaryo) Ishkata, Paruta, Mouri, Suguda va Xvarazm tomon hayotbaxsh suvlarini eltadi, deya taʼkidlanadi. Avestoning Videvdat naskida esa Axuramazda yaratgan ezgu yurtlardan biri Gava deyiladi va u yerda sugdlar yashaydi deb koʻrsatiladi.
Sug'd mamlakati (poytaxti — Samarqand, 645—654 yillarda Kesh) 3 ta tarixiy-geografik hududni birlashtirgan. Samarqand Si, Buxoro Si va Kesh-Naxshab Si. Har 3 qism oʻzaro tabiiy chegaraga ham ega edi: Zarafshon togʻ tizmalari Samarqand va Kesh-Naxshab oʻrtasini Karmanadan keyin Malik choʻli Buxoro va Samarqand Sini ajratib turgan.
Buyuk ipak yoʻlining markaziy tarmoqlari Sugʻd orqali oʻtgan. Natijada Sugʻd xalqaro savdo munosabatlarida muhim oʻrin tuta boshlagan. Buyuk ipak yoʻli boʻylab Sug'd savdogarlarining qishloqlari, shaharlarida esa ularning mahallalari paydo boʻlgan. Sugʻdiy tili xalqaro til rolini oʻynagan. Bu hol Xitoy sayyohlari tomonidan Sugʻd chegaralari haqida notoʻgʻri tasavvurlar hosil qilgan (Syuan Szan). thumb|200px thumb Sug'd miloddan avval VI-IV asrlarda avval ahamoniylarga, soʻngra miloddan avval 329-yilda Iskandar Maqduniy saltanatga, uning davomchisi Salavk davlatiga, Yunon-Baqtriyaga tobe boʻlgan.
Miloddan avval II-I asrlardan boshlab Sugʻd oʻz mustaqilligini tiklashga kirishgan. Uning markaziy va mahalliy tangalari zarb qilina boshlagan. Sugʻd asta-sekin har 3 qismni oʻz atrofiga toʻplagan konfederativ davlat uyushmasiga aylanib borgan.
Milodiy I-V asrlarda Sugʻd kushonlar, xioniylar, abdallar, kidarlar taʼsirida boʻla turib, oʻz nisbiy mustaqilligini saqlab keldi. Sug'd konfederatsiyasi milodiy VI asr oʻrtalaridan VIII asr boshlarigacha siyosiy jihatdan kuchayib borgan. Arab istilosining boshlangʻich davridan (VIII asr 1-chorak), to Sug'd podshohi Turgʻar davri oxirigacha (738—759 yillar) Sug'd oʻzining konfederativ xususiyatini saqlashga harakat qilgan. Turgʻardan keyin Sug'dda ixshidlik siyosiy hokimiyat tugab, mamlakat xalifalik tarkibiga singdirilgan.
Sagʻbon koʻchasi (Toshkent)
Sagʻbon koʻchasi — Olmazor tumani hududida. Toshkent shaharning eng qadimgi koʻchalaridan biri. Zarqaynar va Keles yoʻli koʻchalari oraligʻida. Uzunligi 4 km atrofida. Kichik halqa yoʻli bilan kesishgan. Forobiy, Qoraqamish, Olcha, Hurriyat, Saqichmon, Abu Bakr Shoshiy, Sariqsuv, Gʻalaba va Omonat koʻchalari bilan tutashgan. Tarkibida 13 ta tor va 30 ta berk koʻcha bor.
Tarixi
Eski shaharni Toshkentning shimoliy-gʻarbiy qismi bilan bogʻlaydi. Oʻrta asrlarda paydo boʻlgan. Shaharning qadimgi 12 darvozalaridan biri Sagʻbon darvozasi shu koʻcha yoʻnalishida boʻlgan. 1893-yil koʻchaga Sagʻbon nomi berilgan. Pastqam va tor koʻchaning XIX asr holati sovet davrida ham oʻzgarishsiz qolgan. 1994-yildan keng qamrovli qayta qurish, obodonlashtirish ishlari olib borildi. Jumladan koʻcha eniga ikki baravar kengaytirilib, avtotransport vositalari harakati uchun katta qulayliklar yaratildi.
Binolar
Yoʻnalishida Eskijoʻva bozori, „Guzarboshi“ va Gʻani Aʼzamov mahallalari, tuman ichki ishlar boshqarmasi, „Hofiz Koʻhakiy“ va „Islomobod“ jome masjidlari, „Sagʻbon“ guzari, „Sharq“, „Tehron“ va „Sulola“ restoranlari, „Qoʻshtut“ va „Guzarboshi“ toʻyxonasi, „Toʻychiota“ kafesi, „Aliakbar“ mehmonxonasi, 42- va 4-oilaviy poliklinika, „Sagʻbon“ qabristoni, „Yosh avlod“ bogʻi, „Hamidullaota“ supermarketi, 24-, 11-umumiy taʼlim maktablari, shaxsiy va koʻp qavatli turar joy binolari, dorixonalar, savdo shoxobchalari va turli servis xizmat koʻrsatish maskanlari joylashgan.
Yaqinida Abdulla Qodiriy nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi, Chorsu bozori, Milliy liboslar galereyasi, Bolalar ijodiyoti uyi, tuman hokimiyati, „Sagʻbon tekstil“ qoʻshma korxonasi va boshqa bor.
Dronero
Dronero Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Cuneo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 58 km2. 7151 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Archie (Missouri)
Aholisi
978 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,7 km2. Shundan 2,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Agios Panteleimonas
Panteleimonas|name_local=Άγιος Παντελεήμωνας|periph=West Greece|periphunit=Elis|municipality=Andravida-Kyllini|municunit=Lechaina|population=37|population_as_of=2011|area=|elevation=|coordinates=37.96667°N, 21.25°W|postal_code=|area_code=|licence=|website=|image_skyline=|caption_skyline=|since=|elevation_min=|elevation_max=}} Agios Panteleimonas (yunoncha : Genos Kannas) — Gretsiyaning Lexena jamoasidagi kichik qirgʻoq boʻyidagi aholi punkti hisoblanib,4 km shimoli-gʻarbida joylashgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda uning aholisi 37 kishidan iborat boʻlgan. Aholi punktida ikkita cherkov mavjud : Agios Panteleimonas va Agios Athanasios. Punkda kichik port mavjud. Shahar 1930-yillarda tashkil etilgan.
Gustavo Zapata
Gustavo Zapata (15-oktabr 1967-yilda tugʻilgan) — argentinalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyut uchrashuvini 1991-yili oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 27ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Simandres
Simandres Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1258 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 121,0 nafar kishi.
Gomené
Gomené Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Dinan tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
539 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21,1 nafar kishi.
Cousance
Cousance Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1297 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 202,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,4 km2. Dengiz sathidan 196 – 330 m balandlikda joylashgan.
Charleston (Arkansas)
Charleston AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Franklin okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,1 km2. Shundan 10,9 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 158 m balandlikda joylashgan.
Abbiategrasso
Abbiategrasso, shuningdek Abbiategrasso (Abbiategrasso) — Italiyaning Lombardiya mintaqasida joylashgan shahardir, Milan viloyatida, Milan shahridan 25 km janubi-gʻarbda joylashgan. Aholisi — 30,1 ming kishi. (2006). Maydoni — 47,05 kv. km.
Rim davridan beri mashhur. 1167 yilda imperator Fridrix I tomonidan bosib olingan. 1313 yil 24 sentyabrda Matteo I Viskonti Abbiategrassoda guelflarni magʻlub etdi. Diqqatga sazovor joylar orasida XV asr qal’asi, Santa Mariya Nuovo bazilikasi (1388) bor.
Shahar aholisi orasida Italiya terma jamoasi darvozaboni Kristian Abbiati ham bor.
Manbalar
1 http://www.comune.abbiategrasso.mi.it/ 2 http://www.istat.it/ 3 http://www.istat.it/english/
Murat Boz
' Murod Boz  1980-yili 7-martda Turkiyaning Zonguldak shahrida dunyoga keldi. Turk xonandasi, pop qoʻshiqchisi. Murod boshlangʻich va oʻrta maktablarni kichkina shaharchada bitirdi, Karadeniz Eregli (tur. Karadeniz Ereğli) Zonguldakga qarashli. (il). Keyinchalik 1995-yilda Stambulga keldi, oliy sanʼat maktabini bitirish maqsadida. Murod ilk bor 1998-yili sahnaga chiqdi, turk musiqa jurnali homiyligida "Milliyet" kontsert uyushtirildi, shunda oliy sanʼat maktab bitiruvchilari qatnashdilar. 1999-yili Murod oliy sanʼat maktabini djaz vokalisti sohasi boʻyicha bitirdi. 2003-yili U oʻzining oʻqishini Stambul konservatoriyasida davom ettirdi. Murod 2006-yili yoz oyida ilk bor oʻz singlini „Aşkı Bulamam Ben“ koʻrsatdi. Singl omadli boʻldi Murod ikkinchi bor singlga qatnashishni qaror qildi. "Maximum". 2008-yili Murod yangi singlga qatnashdi „Uçurum“ yangi leybl bilan „DSM“. birinchi singlga qatnashgandan keyin albomlari chiqarildi.
Koʻchma maʼno
Koʻchma maʼno — soʻzning oʻz asosiy maʼnosi bilan metonimik (qarang Metonimiya), metaforik (k,. Metafora) aloqadorlik, vazifaviy umumiylik yoki qandaydir assotsiativ (oʻzaro oʻxshash) belgilar bilan bogʻliq ikkilamchi, hosila maʼnosi. Demak, soʻzning toʻgʻri maʼnolaridan boshqalari uning Koʻchma maʼnolaridir. Ongimizda qandaydir xususiyatlari, belgilari bilan bir-biriga yaqin boʻlgan ikki predmet yoki hodisani chogʻishtirish, oʻxshatish Koʻchma maʼnoga asos qilib olinadi, yaʼni biror predmet yoki voqea-hodisa haqida aniq, yorqin tasavvur hosil qilish uchun unga boshqa biror predmet yoki voqeaning belgisi koʻchiriladi, oʻxshatiladi. Mas: kishining bolaligini "gʻuncha", yomon baho olishni "yiqilmoq" soʻzi bilan ifodalash, "Oybek asarlarini oʻqidim" deyish oʻrniga "Oybekni oʻqidim" deyish, "samovar" soʻzini choyxona maʼnosida ishlatish Koʻchma maʼnoga misol boʻla oladi. Koʻchma maʼno adabiy asarning badiiy qimmatini, ifodaviyligi va taʼsirchanligini oshiradi. Lekin lugʻat tarkibidagi barcha soʻzlar ham Koʻchma maʼnoda qoʻllanavermaydi. Mas, aksariyat kasb-hunar atamalari, ilmiy terminlar Koʻchma maʼnoda deyarli ishlatilmaydi.
Koʻchma televizion stansiya
Koʻchma televizion stansiya -agregat va jihozlari maxsus avtomashinaga oʻrnatilgan televizion stansiya. Bir, ikki, uch, toʻrt televizion kamerali boʻladi. Oq-qora va rangli tasvirda oʻzatiladi. Koʻchma televizion stansiya s tarkibiga avtomashinaga oʻrnatilgan televizion apparatura (olib chiqiladigan oʻzatuvchi televizion kamerali) eshittirishni tovush bilan birga olib borish uchun olib chiqiladigan mikrofonli jihozlar, telemarkaz bilan aloqa qilish uchun uzatkich va boshqa kiradi. Koʻchma televizion stansiya sdan telemarkazga televizion signallar radioreleyli aloqa liniyasi boʻyicha yoki yer ostiga yotqizilgan koaksial kabellar boʻyicha oʻzatiladi. Koʻchma televizion stansiya s. teatr, muzey, kosmodrom, majlis zallari, zavod, fabrika, stadion va boshqa joylardan televizion koʻrsatuvlar olib borish uchun moslashtirilgan. Reportaj olib borishda televizion kamera va mikrofonlar reportaj olinadigan joyga oʻrvatilib, maxsus kabellar orqali avtomashinadagi kuchaytirgich va oʻzatuvchi jihozlar bilan tutashtiriladi.
Murat Boz
= Murat Boz Biografiyasi = Tug'ilgan joyZonguldak / Turkiya
Tug'ilgan kuni7.3.1980
Murat Boz kim?
Murat Boz (1980-yil 7-martda tugʻilgan) — turk qoʻshiqchisi, qoʻshiq muallifi va aktyori.
Boshlangʻich va oʻrta taʼlimni oʻzi tugʻilgan joyi Karadeniz Eregʻlida, Zonguldakda tamomlab, Istanbulga joylashdi.
U 1999-yilda Istanbul Bilgi universitetida g‘olib bo‘ldi, shu maktabni tugatgandan so‘ng Istanbul Texnika universitetida o‘qishni davom ettirdi. Xuddi shu yillarda u ko'plab qo'shiqchilar, ayniqsa Tarkan uchun vokalchi sifatida ishladi.
Agios Eleftherios, Afina
Agios Elefterios Άγιος Ελευθέριος (pronounced [ˈaʝos elefˈĸeri.os]) — Gretsiyaning Afinadagi mahallalaridan biri hisoblanadi.
Murat Boz
Murat Boz kim?
Bo'z yakkaxon faoliyatini 2006 yilda "I Can't Find Love" singli bilan boshlagan. Keyingi yili u o'zining birinchi "Maksimum" studiyaviy albomini chiqardi va uning chiqarilishini maqtab ko'plab mukofotlarga sazovor bo'ldi.
Agios Eleftherios, Afina
Mahalla oʻz nomini Acharnon koʻchasida joylashgan huddi shunday nomdagi cherkovdan olingan.
Transport
Afina metrosining 1-qatoridagi Agios Eleftherios metro politeni shu yerlik aholiga xizmat qiladi.