cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Szalaszend
Szalaszend tarixi
Bugungi turar-joy cherkovlari Yuqori va Quyi avliyolarning isloh qilingan cherkovlaridir. Dastlab XV asrda qurilgan Quyi Süddagi sobiq gotika kalvinistik cherkovi XVIII asrda barokko uslubida qayta qurilgan. Kemaning janubiy tomonida gotika uslubidagi deraza, taxminan 1630-yilda devorda qabr toshi va 1817-yilda minbar joylashgan. Yuqori ma'badning isloh qilingan cherkovi barokko uslubida qurilgan va XIX asrgacha sotib olinmagan. Ichki makonda XVIII asrga oid barokko bo'yalgan yog'och shift va minbar mavjud.
Hozirgi aholi punkti 1936-yilda Szala, Alsószend va Felsőszend qishloqlarini birlashtirish natijasida tashkil etilgan.
Bu qishloqning nomi 1264-yilda nizomda Zaladienses (Zala) nomi bilan tilga olingan. Birinchi tarixiy iz XV asr boshlariga to'g'ri keladi. 1427-yilda u 7 ta portanyi mulki bilan Laslo Pirosga tegishli edi. 1479-yilda Balint Huszti uni qirol Mattiasdan yangi xayriya sifatida oldi. qishloqdagi Asalarichilar oilasidan. Uy egasi, shuningdek, 1489-yilda Alzetenyeda Bako oilasiga ega edi. Hussitlar urushi paytida doimiy janglar sahnasi edi. U faqat 1726-yilda xuddi shu shtatda yashagan. Islohot cherkovi taxminan 1782–1786-yillarda qurilgan boʻlib, uning aholisi aholi punktlari orqali qishloqqa yetib kelgan - 447 kishi, asosan islohotchilar diniga mansub. 56, ya'ni odatda 5-6 oila bir uyda yashagan va taxminan 1830-yilda uy qurilgan, uy egasi Turanskiylar oilasi edi. 869 yilda 388, 1920-yilda esa 423 kishi bo'lgan, 1878-yilda Hernad daryosining toshishi qishloqdagi ko'plab uylarni vayron qilgan. 1935-yilda 3 ta o'rta mulkdor bo'lgan, 86 nafar qishloq aholisi jahon urushida qatnashgan va 9 nafari qahramonlarcha halok bo'lgan.
Marathon (Florida)
Marathon AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Monroe County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
36417 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 25 km2. Shundan 22,4 km2 quruqlik, 2,6 km2 esa suv maydonidir.
Shioya (Tochigi)
Yaponiyaning Tochigi prefekturasida joylashgan shaharchadir. 2020-yil 1-avgust holatiga koʻra, shaharchada 4028 ta xonadonda 10906 nafar aholi istiqomat qilgan, aholi zichligi har kvadrat kilometrga 62 nafardan toʻgʻri keladi. Shaharning umumiy maydoni 176,06 kvadrat kilometr (67,98 m²) ni tashkil etadi.
Geografiyasi
Shioya Tochigi prefekturasining markaziy qismida joylashgan.
Atrofdagi munitsipalitetlar
Tochigi prefekturasi
Iqlimi
Shioya nam subtropik iqlimga ega (Köppen Cfa) boʻlib, yozi issiq va qishi qattiq qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Shioyada oʻrtacha yillik harorat 12.6 C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1670.9 mm boʻlib, eng seryogʻin oy iyul hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 24.3 C atrofida va eng past harorati yanvarda, taxminan 1.1 C atrofida boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Shioya aholisi soni soʻnggi 70 yil ichida kamaygan.
Tarixi
Tamanyu, Funyu va Omiya qishloqlari 1889-yil 1-aprelda Tochigi prefekturasining Shioya okrugi tarkibida Meidzi restavratsiyasidan soʻng zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratilishi bilan bunyod etilgan. 1957-yil 31-martda uchta qishloq birlashib, Shioya qishlogʻini tashkil etgan. Shioya 1965-yil 11-fevralda shaharcha maqomiga koʻtarildi.
Hukumat
Shioya toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 12 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shioya Sakura shahri va Takanezava shaharlari bilan birgalikda Tochigi prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzoni qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Tochigi 2-okrugi tarkibiga kiradi.
Iqtisodiyoti
Shioya iqtisodiyoti koʻp jihatdan qishloq xoʻjaligiga asoslanadi, ammo yaqin yillarda atrofdagi Utsunomiya va Nikko shaharlari uchun yotoqxona jamoasi vazifasini bajaruvchi hudud boʻlib bormoqda.
Taʼlim tizimi
Shioyada uchta davlat boshlangʻich maktabi, shahar hukumati tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi hamda Tochigi prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori maktabi faoliyat yuritadi.
Temir yoʻl
Shioya shahrida yoʻlovchi poyezdi qatnovi mavjud emas.
IC 2628
IC 2628 Arslon yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Norwood (Ohio)
Norwood AQShning Ohio shtatida joylashgan shahardir. Hamilton okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
19,207 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 2371,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,1 km2. Shundan 8,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 200 m balandlikda joylashgan.
NGC 701
NGC 701 Kit yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Kenderli (qishloq)
Kenderli(Кендірлі)— Qozogʻistonning Mangistau viloyatidagi qishloq, Janaoʻzen shahar hokimligiga boʻysunadi. Kenderli QFYning maʼmuriy markazi va yagona aholi punkti. KATO kodi — 471838100.
Geografiyasi
Rahat qishlog‘i Jingildi ko‘chasidan janubda joylashgan.
Tarixi
U 2020-yilda Raxat qishlogʻining janubi-sharqiy qismini (Juldiz mikrorayon) mustaqil aholi punktiga ajratish natijasida tashkil topgan.
Aholisi
Shakllanish davrida aholi punktida 12 mingga yaqin aholi istiqomat qilgan.
Qizil suvoʻtlar
Qizil suvoʻtlar — suvoʻtlar tipi. Bir hujayrali va koʻp hujayrali shakllari bor. Xromatoforida xlorofilldan tashqari, koʻkyashil pigment — fikotsian va qizil pigment — fikoeritrin mavjud. Qizil suvoʻtlarning harakatchan xivchinli davri boʻlmaydi. Tanasi ipsimon, shoxlangan (qalin), plastinkasimon, baʼzilari poya va barglarga boʻlingan. Rangi toʻq qizildan, qora, pushti, sargʻish va baʼzan koʻkimtir kulranggacha. Qizil suvoʻtlarning 600 turkumga mansub 3750 turi bor, ular bangiyalar va floridlar sinfiga boʻlinadi. Bu sinflar bir-biridan koʻpayish organlarining tuzilishi bilan farq qiladi.
Qizil suvoʻtlar koʻpincha dengizlarda (chuqur joylarida), kamdankam chuchuk suvlarda va tuproqda yashaydi. Qazilma formalari boʻr davri qatlamlaridan topilgan.
Anfeltsiya, gelidium, fillofora, furselyariya turlaridan agaragar, karragen, agaroid va boshqalar olinadi. Baʼzi turlari, mas., porfira isteʼmol qilinadi.
Ornitodoroz
Ornitodoroz ( Ornitodoroz ) - odamlar va hayvonlarning akariaslari (qo'y) jinsi ornithodororosining shomilini tishlash bilan bog'liq.
Inson psitakozi
Qo'zg'atuvchisi - Genus ornithodorosining shomillari (Audouin 1827) (, Argasidaedisk. Parazitormalari).
Ornithodoros erliqusi cho'chqalarda parasitadi, lekin odamni tishlaydi.
Qishloqning orgliorlari papillipes q uyuq kul rangga ega.Ayolning uzunligi 8 mm, erkak 6 mm gacha.Kattalar 15 yilgacha och qolishlari mumkin.U yovvoyi tabiat (kemiruvchilar, yarasalar, karartalar) va uy hayvonlari (it, qoramol, otlar, mushuklar va boshqalar) va shuningdek, odamni tishlaydi.Qishloq Shomil - Shomil -Borni qaytarish tifining qo'zg'atuvchi vositalarining tashuvchisi - Genus Borbiliya spirocheti.Spirochet inson tanasini tishlash paytida magistral va magistral orqali kiradi, shuningdek, najas va najas mahsulotlarining terisiga kirganida.Translyatsiya qilish qobiliyatiga ega.
Kavkazni belgilash chiptalari Verringsinos (AlorcobuSuus) Ukrainaning janubida Transkulcazada keng tarqalgan.Endemik qaytishning qo'zg'atuvchisi dietani tashuvchisi.
Shomil Ornitodorus Cojiaseas juda og'riqliki, Meksika aholisi bu shomildan kam uchraydigan ilonlardan qo'rqmaydi.
Ornithodoros tholozani g'or isitmasi.
Hayvonlarning ornitodorozi
Yog 'ornithodorining shomillari qo'y orticozni keltirib chiqaradi.
Ripe
Ripe Italiyaning Marche mintaqasida joylashgan kommunadir. Ancona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15 km2. 3955 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Tonya Washington
Tonya Massaline (1977-yil 30-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional basketbolchi boʻlib, toʻrt mavsum davomida Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida (WNBA) hujumchi pozitsiyasida oʻynagan.
Faoliyati
Massaline Washingtonning Florida shtatidagi Gainesville shahridagi Florida universitetida oʻqish uchun sport stipendiyasini qabul qilgan. U 1997-yildan 2000-yilgacha murabbiy Carol Rossning Florida Gators ayollar basketbol jamoasida oʻynagan. U 1999-yil va 2000-yillarda Butun Janubi-Sharqiy Konferensiyada (SEC) „ Yirik basketbolchi “ mukofotiga sazovor boʻlgan. 2000-yilda Florida universitetini bakalavr darajasi bilan tamomlagan.
Washington Mystics jamoasi ikkinchi bosqichda Massalineni 2000-yilgi WNBA draftining oʻn sakkizinchi umumiy tanlovi bilan jamoa tarkibiga tanlagan. U 2000-yildan 2003-yilgacha Mystics jamoasi tarkibida uch yarim mavsum oʻynagan va toʻrtinchi mavsumini 2003-yilning ikkinchi yarmida Seattle Hurricanes jamoasi bilan yakunlagan. WNBAdagi faoliyati davomida Massaline 98 ta oddiy mavsumda, asosan zaxirada oʻtirgan.
Yoshligi
Tonya Massaline juda kuchli oʻyinchi boʻlgan. Maydonda oʻz zarbalarini yarata olgan. 1998-yilda u AQSh Jones kubogi jamoasiga tanlab olingan, ammo 2000-yil avgust oyida toʻrtinchi oʻrinni egallash imkoniyatiga ega boʻlgan dam olish dasturi boʻyicha bakalavr darajasini olishga intilishi va akademik mojaro tufayli bu taklifni qabul qila olmagan. NCAA qoidalariga koʻra birinchi kurs talabasi sifatida taklifni rad etgandan soʻng bir yil kollejga kirish huquqiga ega boʻlgan (U birinchi kurs mavsumida qisman huquqqa ega edi va NCAA tomonidan bir yil kutishga majbur boʻlgan). Lekin u toʻrtinchi yil huquqidan voz kechishga qaror qilgan. 2000-yil 25-aprelda 2000-yilgi WNBA draftida Washington jamoasi tomonidan ikkinchi bosqichda ikkinchi umumiy tanlov asosida jamoa tarkibiga tanlangan.
Florida jamoasidagi faoliyat statistikasi
Manba
Qizil kitob
Qizil kitob — yoʻqolib borayotgan yoki yoʻqolish xavfida boʻlgan noyob oʻsimlik va hayvon turlarini qayd qiluvchi davlat hujjati. Qizil kitobda oʻsimlik va hayvon turlari sonining kamayishi, areallarining qisqarib borishi sabablari yoritiladi; ularni saqlab qolish uchun tavsiyalar berib boriladi.
Tarix
1948-yilda tashkil etilgan Tabiat va tabiiy resurslarni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi kamyob va yoʻqolib ketish xavfida boʻlgan oʻsimlik va hayvon turlarining roʻyxatini tuzish gʻoyasini amalga oshirishga kirishdi. Turlarni saqlab qolish boʻyicha maxsus xalqaro komissiya tuzilib, 1966-yildan boshlab boshqa tabiatni muhofaza qilish tashkilotlari bilan hamkorlikda xalqaro Qizil kitobning dunyo va alohida mintaqalar florasiga bagʻishlangan nashrlar chop etila boshlandi.
Oʻzbekistonning noyob va kamayib borayotgan oʻsimlik va hayvonlari toʻgʻrisidagi dastlabki maʼlumotlar 1974-yil taʼsis etilgan Qizil kitobda oʻz aksini topgan. Oʻzbekiston Qizil kitobi 1978 da taʼsis etildi. Birinchi marta Oʻzbekiston Qizil kitobining faunaga bagʻishlangan qismi 1983-yil nashrdan chiqdi. Unga umurtqali hayvonlar (baliqlar, sudralib yuruvchilar, qushlar, sut emizuvchilar) ning 63 turi kiritilgan edi. Oʻsimliklar olamining kamyob, yoʻqolib ketish xavfida boʻlgan 163 turi haqida ilk bor mukammal maʼlumotlar 1984-yil bosmadan chiqqan Qizil kitobda keltirilgan. Qizil kitob — davriy nashr hisoblanadi. Unga kiritiladigan oʻsimlik va hayvon turlari Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi taklif etgan tasnifga binoan 4 guruhga ajratiladi: 1) yoʻqolgan yoki yoʻqolish arafasida turgan (jiddiy muhofaza talab etuvchi) turlar; 2) yoʻqolib borayotgan (areali va soni kun sayin kamayib borayotgan, maxsus muhofazaga muhtoj) turlar; 3) kamyob, bevosita yoʻqolish xavfi boʻlmasada, kichik maydonlarda kamdankam uchraydigan (muhofazaga muhtoj) turlar; 4) muayyan vaqt davomida soni va tarqalgan maydonlar tabiiy sabablarga koʻra yoki inson taʼsirida qisqarib borayotgan (sonini nazorat qilib turish talab qilinadigan) turlar. Qizil kitobga, unga kirgan turlar maqomining oʻzgarishi, maxsus muhofaza choralari tufayli baʼzi turlar sonining tiklanishi, aksincha, yashash sharoitining oʻzgarishi va boshqalar omillar taʼsirida sonining kamayishi natijasida boshqa toifaga oʻtkazilishini yoritish maqsadida qayta nashr etiladi. Oʻzbekiston florasining yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan 301 turining hozirgi holatini tavsiflaydigan Qizil kitob 1998-yilda qayta bosmadan chiqdi. Keyingi yillarda Oʻzbekiston faunasi turlari maqomini baholashga imkon beruvchi maʼlumotlar toʻplanib, yangi Qizil kitob 2003-yilda chop etildi. Qizil kitobning soʻnggi nashriga sut emizuvchilarning — 24, qushlarning — 51, sudralib yuruvchilarning — 16, baliqlarning — 18, halqali chuvalchanglarning — 3, mollyuskalarning — 15, boʻgʻimoyoqlilarning — 62 turi va kenja turi kiritilgan.
Oʻzbekiston faunasi va florasining baʼzi turlari Xalqaro Qizil kitobda ham oʻz aksini topgan. Unda har bir tur uchun alohida sahifa ajratilgan boʻlib, unda mazkur oʻsimlik yoki hayvon turining oʻzbekcha, ruscha, lotincha (ilmiy) nomlari, ularning sistematik oʻrni, qisqacha morfologik tavsifi, tarqalishi, yashash muhiti, tabiatdagi soni, koʻpayishi, areali va sonining oʻzgarishi sabablari, muhofaza qilish choralari va boshqalar bayon etilgan.
Qizil kitobga kiritiladigan hayvon va oʻsimlik turlari boʻyicha taklifni ilmiy tekshirish muassasalari, davlat va jamoat tashkilotlari, ayrim olimlar tavsiya qilishi mumkin. Muhofaza qilinishi natijasida oʻz arealini qaytadan tiklagan va yoʻqolib ketish xavfi tugʻilmaydigan oʻsimlik va hayvon turlari Qizil kitobdan chiqariladi. Qizil kitobga kiritilgan turlar davlat qonuni asosida muhofaza qilinadi; uni buzgan yuridik va jismoniy shaxslar qonunga muvofiq javobgarlikka tortiladi.
Qizil tuproqlar
Qizil tuproqlar — nam subtropik iqlimli keng bargli oʻrmon va qisman tropik savannalarda shakllanadigan tuproq tipi. Ularda temir va alyuminiy oksidlari koʻp, kremnezyom va asoslar esa kam boʻladi. Qizil tuproqlarning ona jinsi ellyuviy, delyuviy va prolyuviy jinslardan iborat. Issiq va nam iqlim togʻ jinslarining intensiv nurashiga, alyuminiy silikatlarining erishiga sabab boʻladi. Chirindiga boy (4,5—12%). Temir oksidlari Qizil tuproqlarga qizgʻish va sargʻish tus beradi. Reaksiyasi kilotali yoki kuchsiz kislotali (rN 5,0—5,7), mexanik tarkibi ogʻir qumoq yoki loyli. Qizil tuproqlar Kaspiy dengizi boʻylaridagi jan.gʻarbiy va Qora dengiz boʻylaridagi sharqiy terrasalarda, Xitoyning markaziy va jan.sharqiy rayonlarida, Yevropa mamlakatlarida va boshqalar joylarda tarqalgan. Oʻzbekistonda qoldiq va qoyatoshli togʻlar yon bagʻirlarida, togʻlarga yaqin adirlarda uchraydi ("qizilkesak" olinadi). Qizil tuproqlarda choy, tamaki, tok, sitrus ekinlari va boshqalar oʻstiriladi.
Qizil kitob
Tarix
Oʻktam Pratov, Elmurod Shernazarov.
Qunduz aeroporti
`Qunduz aeroporti         taxminan 5 mi ) masofada joylashgan. Qunduzdan janubi-sharqda (shuningdek, Qunduz deb ham ataladi), Afgʻonistondagi Qunduz viloyatining markazi. Bu mamlakat Transport va fuqaro aviatsiyasi vazirligi tasarrufidagi ichki aeroport boʻlib, Qunduz viloyati aholisiga xizmat koʻrsatadi. Aeroport va uning atrofida xavfsizlik Afg'oniston milliy xavfsizlik kuchlari tomonidan ta'minlanadi.
Aeroport o'rtacha dengiz sathidan yuqori 444m balandlikda joylashgan. U 11/29 deb belgilangan bitta uchish -qo'nish yo'lagiga ega. 2017-yilda yangi terminal qo‘shildi, u 1300 yo‘lovchini sig‘dira oladi. So'nggi yillarda butun aeroport kengaytirildi va yangilandi, lekin hali ko'plab islohotlar olib borish kerak.
Tarix
Aeroport dastlab 1958 yilda Afg'oniston qirol Zohirshoh boshqarayotganda qurilgan. "Ikki yil o'tgach, aeroport AQSh tomonidan qurildi." 1980-yillarda u afgʻon va sovet qoʻshinlari tomonidan harbiy maqsadlarda foydalanilgan. U yaqinda NATOning " Qat'iy qo'llab-quvvatlash" missiyasi kuchlari tomonidan foydalanilgan.
NATO kuchlari Afg‘onistondan olib chiqilgach, 2021-yil avgustida “ Tolibon ” a’zolari Qunduz aeroportini nazoratga olishdi. Ular Afg‘oniston milliy armiyasi va Afg‘oniston havo kuchlaridan qurol-yarog‘ va transport vositalarini jumladan Hindiston tomonidan Afg‘oniston havo kuchlariga berilgan Mi-35 Hind hujum vertolyotini qo‘lga oldilar.
Aviakompaniyalar va yo'nalishlar
Har hafta ichida Qunduz aeroporti va Kobul xalqaro aeroporti o'rtasida ikkita reys amalga oshiriladi. Kam Air ilgari Kobul xalqaro aeroportiga xizmat ko'rsatgan. Qunduz aeroportidan barcha reyslar 2021-yil avgustidan 2022-yil iyuliga qadar toʻxtatilgan edi.
Malvillers
Malvillers Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
74 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,8 km2. Dengiz sathidan 248 – 359 m balandlikda joylashgan.
Tuman xoqon
Tuman shonyuy, Tuman tangriqut — 1) hunlar davlati hukmdori (mil. av. 240—210 yillar). Xitoy manbalarida Tuman (Touman) shanyuy deb ataladi.
Qadim zamonda "shanyuy" deb oʻqilgan 2 iyeroglif tanyi, tanjiu deb talaffuz etilgan boʻlib, ular tangri soʻzining xitoycha transkripsiyasi edi. Tuman hunlar davlatini imperiyaga aylantirgan, Tuman xoqon xalqini ilk birlikka keltirgan va mil. av. 210—174 yillarda taxtga oʻtirgan Botirtangriqutning (Maodun, Mode), yaʼni Oʻgʻuzxonning otasidir. Tuman xoqon oʻgʻli tomonidan oʻldirilgan. Bunga asosiy sabab Tuman xoqon davrida Ruziye (Yueji, Yuetszi) davlati katta qudratga ega boʻlgan va ushbu davlat bilan tinchlik munosabatini saqlash maqsadida u taxt vorisi boʻlgan katta oʻgʻli Botirtangriqutni garov sifatida Ruziye xonning huzuriga yuborgan va taxtga kichik xotinidan boʻlgan oʻgʻlini oʻtqazmoqchi bulgan. Bundan norozi boʻlgan Botirtangriqut garovlikdan qochib, vataniga qaytib borgach, qoʻshin qoʻmondoni etib tayinlangan. Ushbu imkoniyatdan foydalanib otasi va oʻgay onasi, undan bulgan bolalarni yoʻq qilib taxtni koʻlga olgan (Yana q. Mode xokon); 2) Turk xoqonliginksh asoschisi Bumin xoqonning Xitoy manbalaridagi nomi.
Dritas
Dritas — Albaniyaning Tirana okrugidagi Zall-Herr munisipalitetidagi qishloq. 2015-yilda mahalliy hukumat islohotida u Tirana munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Königswiesen
Königswiesen Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Freistadt (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 73.39 km2. 3169 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Tuman ogʻo majmuasi
Tuman ogʻo majmuasi - Samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik (14— 15-asrlar). Shohizinda ansambli tarkibida. Majmua Amir Temurning xotini Tuman ogʻo begim nomi bilan bogʻlangan. Tuman ogʻo majmuasim. maqbara, masjid, hujralar va chortokdan iborat, turli davrlarda bunyod etilgan. Bezaklari 15-asr boshlarida ishlanib, uning yaxlitligini taʼminlagan. Maqbara xochsimon tarhli, moviy gumbazli, poygumbazi baland qilib qurilgan. Izorasi yorqin yashil rangli, 6 qirrali koshin gʻishtlar bilan yakunlangan, tilla halli qilib pardozlangan. Tarzi oʻyma koshin, islimiy va girih naqshlar bilan bezatilgan, yozuvlar bilan toʻldirilgan. Yozuvlarni "suls" xatida usta Shayx Muhammad ibn Hoji Bandgir atTugʻro Tabriziy bajargan. Ichki bezagida koʻk, oq va qizil rangli naqshlar manzarali rasmlar bilan uygʻunlashtirilgan. Maqbaraning jan. da 3 gumbazli masjid joylashgan. Uning mehrobi yorqin rangli parchin bilan qoplangan. Shohizinda ansamblining yuqori guruhida joylashgan ushbu yodgorliklarga yuqori chortoq orqali kiriladi. Chortoqning ichki gumbazi muqarnas kosachalar bilan toʻldirilgan. Peshtogʻi gʻisht va yigʻma koshin bilan qoplangan. Hujraga kiraverishdagi yozuvda masjidga amir Muso qizi Tuman ofo asos solganligi qayd qilingan. Umumiy tarhi 5,7x6 m.
Aqtuma (Sarqan tumani)
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1001 kishini (523 erkak va 478 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 852 kishi (441 erkak va 411 ayol) yashagan.
1052 (son)
1052 (bir ming ellik ikki) — 1051 va 1053 orasida joylashgan natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
IC 4263
IC 4263 Canes Venatici yulduz turkumidagi SBcd tipli galaktikadir.
NGC 702
NGC 702 Kit yulduz turkumidagi SBbc/P tipli galaktikadir.
Sachsenhausen (Turingiya)
Hududi
Sachsenhausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 702
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Bolalikdagi shishlar
Bolalarda turli xil yuqori va xavfli Neoplazms turli xil to'qimalardan, shu jumladan embrionlarni o'z ichiga olgan holda aniqlanadi.Ba'zi hollarda, tug'ma o'smalar, masalan, kattalar singari, kattalar kabi, bolalar onkologiyada, bolalar onkologiyada, o'smalarga o'xshash jarayonlar mavjud, ularning ko'plari Terata guruhiga tegishli.
Bolalik o'smalarining o'ziga xos xususiyatlari (T. E. Ivanovskaya):
Bolalik o'smalarining umumiy tasnifi (T. E. Ivanovskaya):
Teratomalar
Teratomalar - to'qimachilik va o'smaga o'xshash shikastlanishlar to'qimalarning noto'g'ri ma'lumotlari va embrion tuzilmalarining qoldiqlari.Haqiqiy o'smalar bo'lgan teratomalar teratoblastoma (dyanogenetik o'smalar) deb ataladi.
"Teratoma" atamasi yunoncha teras, yirtqich hayvon va Terminal - Fraor.So'roq (boshqa yunonlardanShunday qilib, o'simta tarkibiy qismlar, masalan, tuxumdonning o'simta tumani tugun tugunidagi tishlar yoki aurgich bor edi.
Hamartiyalar va xoristiyalar
Ikki xil to'qima etishmovchiligi mavjud (organlarning shikastlanishlari bilan aralashmaslik) - Gaxartiya va xoristiya.Ushbu tasnifi 1904 yilda Germaniya patolog Eigen Albrecht tomonidan taklif qilingan (Egen Albrecht, 1872-1908).
Hamartiya (yunon tilidan. Hampariya - Xato) - organning haddan tashqari rivojlangan normal tarkibiy qismi (masalan, gemanokitik nevusdagi tomirlar, melanotsitlar, melanotsitlar, melanotsitlar).
Teratoma tasnifi
Teratomalar quyidagicha tasniflanadi:
Harrai
Harrai - Hindistonning Madhya Pradesh shtatidagi Chhindvara tumanidagi shahar.
Bolalikdagi shishlar
Teratoma tasnifi
I. Gistogenetik printsip
II. Yetuklik darajasi (klinik va morfologik tasnifi)
III. To'qimalarning tarkibiy qismlari soni
Progonomalar embrion tuzilmalarning qoldiqlaridan (masalan, akkordlar yoki gipofiz operatsiyalari) o'smalari.Barcha o'yinlar haqiqiy o'smalar (teroblastomalar).
Hamartomalar - kumpartiya tugun yoki tugun shaklida.Gamapartomalar haqiqiy o'smalar sifatida "Gamapartlastomalar" deb nomlanadi.
Xoristomalar - xoristiya tugun, tugun yoki kist shaklida.Haqiqiy o'smalar bo'lgan xoristomalar, xoristoblalastoma deb ataladi.
Yetuk teratomalar teratomalar tabaqalashtirilgan (etuk) elementlar tomonidan shakllangan.Yetuk teromalar, qoida tariqasida, yaxshi.
Yetuk bo'lmagan teratomalar - teatotoma - teatotomalar - olifodxal va / yoki sezgir (pishmagan) elementlar.Keke Teratomalar xavfli NeoplazMSga tegishli.
Histioid teratomalar - teratoma to'qimalarning bir turi (masalan, Angiomalar, meziomalar, melanotsitik nevi, o'pkaning shang'omlari).
Organoid teratomalar - teratomalar to'qimalarning bitta organiga xos bo'lgan to'qimalar bilan shakllantirilgan (masalan, dermoid kist yoki tuxumdonlar pardasi).
Organizmoid teratomalar - Ikki yoki undan ortiq organlarga xos bo'lgan turli xil to'qimalardan (masalan, ko'p kopsek.
Ilgari teratomalar, ularning kelib chiqishi, ikki yoki uchta germiyal varaqdan kelib chiqqaniga qarab, teratomalar mono, di-va tridermga tasniflandi.Ayni paytda terata tasnifining ushbu printsipi deyarli ishlatilmaydi.
Runomlar
Shaxsning asosiy o'yinlari Chordoromning (2) kraniofikGioma va (3) melanotik kuyov (3) melanotik kuyov (3) melanotik kuyov (3) melanotik kuyovdir.
Chordoma
Chordoma u asosan ko'chma disspletlarning yadrosida saqlanadigan orqa miya (akkordlar) qoldiqlaridan rivojlanadi.90% gacha, akkord ikki sohada mahalliy bo'lib, asosiy-ijtimoiy-ijtimoiy-ijtimoiy-intervaldan (shu jumladan, Blumenbaxov zonasida va Sakral Kopchikovada);Akkord tomonidan 10% bachadon bo'yanda, torakik va lomber umurtqa pog'onasida joylashgan.O'sib borayotgan chiroq suyak to'qimasini siqib chiqaradi va yo'q qiladi.Makrokomorfologik jihatdan mish-mishlar, kistalar va qon ketishi bo'lgan mish-mishlar, kistalar va qon ketishi.Chordom uchun bir xil o'simtaga juda kam uchraydigan, bosh suyagi ostidagi umurtqa pog'onasi va suyaklaridagi yumshoq to'qimalarda, bunday o'simta odatda "Chordorning elementlaridan kelib chiqishi isbotlanmagan" deb ataladi ).
Kraniofaringioma
Kraniofaringioma (kalamushning cho'ntagining o'smasida) kranial bo'shliqda joylashgan, bolalar va yosh aholisida joylashgan va barcha intraklublarning 3-4 foizini tashkil etadi.O'simlik turk egarining hududida mahalliylashtiriladi, asta-sekin o'sadi, miya to'qimasi bilan sigirlar, bu uni olib tashlash qiyinlashadi.Makroorfologik tekshiruvda o'simta - bu shoxli massalarga, jigarrang suyuqlik yoki yashil rang bilan to'ldirilgan 1-2 silliq rangli kistalar bilan kulrang pushti tugun.
Melanotik progonoma
Ushbu neoplazmaning umume'tirof etilgan belgi hozirda yosh bolalarning melanotik neyroektridi.U asosan hayotning birinchi yil bolalarida uchraydi.Deyarli har doim bosh va bo'yinda joylashgan (kuzatuvlarning 95% gacha).Asosiy lokalizatsiya - maksimal suyak.Qoida tariqasida o'sma yaxshi.Xayrli variantlar jag 'va ekoftalms deformatsiyasiga olib keladigan tez o'sish bilan ajralib turadi.O'rtasi bosh suyagi tagiga va miya poyaiga qarab o'lishi mumkin.Ba'zi hollarda, olib tashlanganidan keyin o'simta takrorlanadi.Makroorfologik jihatdan melanotik o'yinlar oqargan yoki qora rangli, jigarrang yoki qora ranglar, o'simta hujayralari tomonidan sintez qilingan.
Hamartomalar
Odamlarda odamlar, angioma, melanotsitik Nevi va Lung Hamartomadagi yigitlar.
Angiomalar
Anjiyomalar - kassalar (gelaniomalar - qon, limfrangoomalar - limfa) hosil bo'lgan galakmalalar.Ko'pincha bolalikda, kapillyar va kaverniy gemangiomalar topiladi.Gemangiomalar, Solitar (bitta) va ko'plab gemangiomalar miqdoriga qarab ajralib turadi.Solitar geanmanioma odatda kapillyar tuzilishga (balog'atga etmagan bola gemangeoma), ko'pchiliksiz.Solitar terisi gemangeiomalar, qoida tariqasida, tug'ilgandan bir necha hafta o'tgach paydo bo'ladi, hayotning birinchi yilidagi bolalar farzandlarining 0,5 foizida topilgan.Eng katta angiomalar 6 oylik eng katta hajmga etadi.Bir necha yil davomida ular odatda regresslashadi.
Gemangimatozlar
Gemangiomatoz atamasi bir nechta gemangiomalarni belgilash uchun ishlatiladi.Gemangimatozlar orasida quyidagi asosiy sindromlar ajralib turadi:
Tizimli gemangimatozlar
Gelaniomalar turli xil organlarda mahalliylashtirilgan shikastlanishlar (teri, ichki organlar, miya, ko'zlar, ko'zlar, ko'zlar, ko'zlar, ko'zlar).Tizimli gemanomomatoz quyidagi asosiy kasalliklarni o'z ichiga oladi:
Gemoblastozlar
Bolalarda ba'zi gemoblastlar ko'pincha ishlab chiqiladi (gematopuetik hujayralar, ularning o'tmishdoshlari va hosilalaridan):
Marsac (Creuse)
Marsac Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
714 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,5 km2.
Ayaz Galu
Ayaz Galu (, shuningdek, Ayāz Galū sifatida romanlashtirilgan) — bu Eron , Fars viloyati, Mamasani okrugi, Mahvarmiloniy tumani, Mahur qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini ro'yxatga olishdagi ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 40 nafar va 12 oiladan iborat
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Verin Sasnashen
Verin Sasnashen  — Armanistonning Aragatsotn viloyati Talin tumanidagi qishloq.
Jizzax viloyati
Jizzax viloyati — Oʻzbekiston Respublikasi tarkibidagi viloyat. Respublikaning markaziy qismida joylashgan. 1935-yil 28-dekabrda tashkil etilgan. Shimoliy-sharqda Qozogʻiston Respublikasi va Sirdaryo viloyati, janubi-gʻarbda Samarqand, Navoiy viloyatlari, janubi-sharqda Tojikiston Respublikasi bilan chegaradosh. Maydon 21,2 ming km2. Aholisi 3 mln 988 ming kishi (2022). Jizzax viloyatida 12 ta tuman bor: Arnasoy, Baxmal, Doʻstlik, Sharof Rashidov, Zarbdor, Zafarobod, Zomin, Mirzachoʻl, Paxtakor, Yangiobod, Forish, Gʻallaorol. 20 ta shahar va shaharchalar (Gagarin, Dashtobod, Doʻstlik, Jizzax, Marjonbuloq, Paxtakor, Gʻallaorol, Zarbdor, Zomin, Boʻston, Zafarobod, Oʻsmat, Uchquloch, Bogʻdon, Pishagʻar, Qoʻytosh, Sharq yulduzi, Arnasoy), 400 qishloq fuqarolari yigʻini bor (2022). Markazi — Jizzax shahri.
Tabiati
Relyefi togʻlik, qir va tekisliklardan iborat. Janubiy qismini Turkiston tizmasining tarmoqlari (Morguzar tizmasi), gʻarbini Nurota tizmasining sharqiy qismi egallagan. Shimoliy, shimoli-gʻarbi va sharqiy qismi (Mirzachoʻl va Qizilqum choʻlining janubi-sharqi) tekislikdan iborat. Iqlimi keskin kontinental. Yanvarning oʻrtacha tempaturasi —4° gacha, iyulniki 28°. Togʻ oldilarida iqlim choʻl va dashtlarga nisbatan yumshoq. Yillik yogʻin viloyat janubida 400—500 mm, shimolida 250—300 mm. Vegetatsiya davri 210—240 kun. Yillik quyoshli kunlar 2800—3000 soat. Eng yirik daryolari — Sangzor, Zominsuv. Togʻlardan oqib tushuvchi soy koʻp. Ekinlarni sugʻorish uchun Tuyatortar kanali, 1- va 2-Janubiy Mirzachoʻl kanallari, Jizzax, Zomin, Qorovultepa suv omborlari qurilgan. 2001-yilda Arnasoy suv ombori qurila boshlandi. Arnasoy, Aydarkoʻl va Tuzkon koʻllaridan baliqchilikda foydalaniladi. Togʻ yon bagʻirlarida yovvoyi jiyda, archa, bodom, yongʻoq, naʼmatak, zira, rovoch, zirk kabilar oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan oq tirnoqli ayiq, chiyaboʻri, tulki, quyon, qobon, boʻrsiq, jayra uchraydi; burgut, lochin, qora turna, bulduruq, tuvaloq, tustovuq, qirgʻovul, yovvoyi oʻrdak, kaklik kabi qushlarning 150 dan ortiq turi mavjud. Viloyatda Zomin milliy bogʻi, Zomin va Nurota davlat qo'riqxonalari tashkil qilingan.
Rafis Gilmanov
Rafis Sagitovich Gilmanov (1963-yil 4-avgustda tugʻilgan ) — sovet va turkman futbolchisi va murabbiyi. Futbolchilik faoliyati davomida hujumchi pozitsiyasida toʻp surgan Qozonning „Rubin“ jamoasida klub maʼmuri sifatida faoliyat yuritgan.
Biografiya
Rafis 1983-yilgi mavsumda Ashxobod ning „Lokomotiv“ havaskorlar jamoasi safida boshlagan. Mavsumning ikkinchi yarmida Turkmaniston SSR ning bayroqdor jamoasi, „Kolxozchi“ (hozirda Kopetdag nomi ostida faoliyat yuritadi) Ashxobod klubi bilan shartnoma imzoladi. Ashxobodliklar jamoasi safida SSSR ikkinchi futbol ligasi da 2 mavsum davomida toʻp surdi. 1985-yilgi mavsumda SSSR birinchi ligasi da ishtirok etuvchi Oʻzbekiston SSRning „Zvezda“ Jizzax jamoasi safiga oʻtdi. Jizzaxliklar jamoasi tarkibida bir mavsum davomida harakat qilib 29 ta oʻyinda 3 ta gol kiritdi. 1986-yilgi mavsumda „Kolxozchi“ jamoasiga qaytdi va uch mavsum davomida klub sharafini himoya qildi. 1990-yilgi mavsum avvalida yana Oʻzbekiston SSR jamoasiga, bu safar Namanganning „Navbahor“ klubi safiga borib qoʻshildi. „Navbahor“ jamoasi 1990-yilgi mavsumda SSSR Ikkinchi ligasida toʻp surib yakunda SSSR Birinchi ligasi yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Rafis Namangan jamoasining bu yutugʻiga 41 ta oʻyinda 7 ta goli bilan hissa qoʻshdi. 1991-yilgi mavsumda yana „Kopetdag“ jamoasi safiga qaytdi va faoliyatini yakuniga qadar Ashxobod jamoasi tarkibida toʻp surdi.
Jizzax viloyati
Tabiati
Tarkibida temir, oltingugurt, vodorod, radiy, kremniy kislotasi, karbon gazi, ishqor boʻlgan shifobaxsh mineral suvlar bor. Gʻallaorol, Forish, Mirzachoʻl tumanlarida balneologik sanatoriylar faoliyat koʻrsatadi. Sulfatxlorid natriyli Chimqoʻrgʻon balchigʻidan fizioterapiya va davolash profilaktika muassasalarida foydalaniladi.
Foydali qazilmalardan oltin, kumush, volfram, qoʻrgʻoshin, rux, temir, molibden, marmar, vollastonit, bazalt, granit, korund, ohak bor.
Rafis Gilmanov
Milliy terma jamoa
2003-yildan Qozonning „Rubin“ klubida avval zaxira menejeri, keyin esa asosiy jamoa maʼmuri (2006-yildan) sifatida ishlagan.
Jizzax viloyati
Tabiati
Aholisi 1 km2 ga 46,9 kishi toʻgʻri keladi (2001). Aholining koʻpchiligi oʻzbeklar, shuningdek, qozoq, qirgʻiz, tojik, rus, tatar, turk, ukrain, nemis, fors, arman va boshqalar. Jami 70 dan ortiq millat vakili yashaydi. Shaharliklar 30 %, qishloq aholisi 70 % ni tashkil etadi.
Xoʻjaligi
Jizzax viloyati respublika ishlab chiqarishda va madaniy taraqqiyotida salmoqli oʻrin tutadi. Xususan, paxta, gʻalla, sabzavot, meva, chorva mahsulotlari yetishtiriladi. Bogʻdorchilikni rivojlantirishga eʼtibor berilmoqda. Qurilish materiallari, xalq isteʼmol mollari ishlab chiqaradigan korxonalar salmogʻi oshdi. Viloyatda tadbirkorlikni rivojlantirish maqsadida 2,5 mlrd. soʻmdan ziyod kredit mablagʻlari ajratildi. Faoliyat koʻrsatayotgan 9400 ga yaqin xoʻjalik subyektlarining qariyb 8300 tasi nodavlat xoʻjaliklaridir.
Hududiy boʻlinishi
thumb|right|350px
Sanoati
Hozirgi Jizzax viloyati qadimdan Buyuk ipak yoʻlida joylashganligi bu xududda savdo madaniyatining tez rivojlanishiga taʼsir etdi. Ilk oʻrta asrlarda jahon bozorida Jizzaxda jun va teridan tayyorlangan mahsulotlarga talab katta boʻlgan. 8—9-asrlarda kulollik, zargarlik, aravasozlik kabi mahallalarining mavjudligi milliy hunarmandchilikning oʻsha davrlarda rivojlanganligidan darak beradi.
Viloyatdagi ishlab chiqarish sanoat tarmoqlarini hududiy jihatdan Jizzax, Gʻallaorol, Dashtobod, Doʻstlik shaharlaridagi sanoat tarmoqlariga ajratish mumkin. Bular foydali qazilmalarni qazib chiqarish, paxtachilik va irrigatsiya bilan bogʻliq boʻlgan tarmoqlar, paxtani qayta ishlash, elektrotexnika sanoati, qurilish materiallari ishlab chiqarish, kimyo, yengil sanoat (ip yigiruv, paypoq toʻqish, ustki trikotaj fabrikalari), oziq-ovqat sanoatidir. Viloyatda qurilish materiallari, oziq-ovqat mahsulotlari, xalq isteʼmoli mollari ishlab chiqaruvchi korxonalarning salmogʻi sezilarli. Shulardan Dashtobod qurilish materiallari, Zomin oniks, Baxmal marmar, gʻisht zavodlari, Dashtobod, Doʻstlik un kombinatlari, Jizzax mebel fabrikasi ishlab turibdi. Jizzax viloyatida konchilik tarmogʻi ham rivojlangan. Marjon buloq oltin koni, Qoʻytoshdagi ohak, vollastonit, volfram, Koʻtarmada ohak, Uchqulochda qoʻrgʻoshin konlari faoliyat koʻrsatmoqda. 1991—2001-yillar davomida Jizzax viloyatida jahon andozasi darajasidagi mahsulotlar ishlab chiqaruvchi zamonaviy qoʻshma korxonalar tashkil qilindi. Viloyatda qoʻshma, kichik va xususiy korxonalar mavjud. Qoʻshma korxonalarda ishlab chiqarilayotgan sanoat mahsulotining salmogʻi tobora ortib bormoqda. „Jibri“ (Oʻzbekiston — Buyuk Britaniya) qoʻshma korxonasi-yiliga 50 ming t chigitni qayta ishlab oʻsimlik yogʻi ishlab chiqaradi, „Kumush tola“ (Oʻzbekiston—Tojikiston) qoʻshma korxonasi-yiliga 80 t dan ziyod ipak tolasini tayyorlaydi, „Paxta interneyshnl“ (Oʻzbekiston—Suriya) qoʻshma korxonasi-yiliga 10 ming t lintdan sellyuloza ishlab chiqarish quvvatiga ega, „Baxmalsharob“ (Oʻzbekiston—Polsha) qoʻshma korxonasida mineral suvi qadoqlanadi. Shuningdek, paxta tolasidan eshilgan ip tayyorlovchi „Irjartekstil“ (Oʻzbekiston—Pokiston), yogʻ-moy va sovun ishlab chiqaruvchi „Madina“ (Oʻzbekiston—Xitoy), „Jizzax—Telekom“ (Oʻzbekiston —Indoneziya), Qoʻytosh shaharchasida „Vollastonit“ ishlab chiqarish sexi (Oʻzbekiston—Rossiya), sanoat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi „Vostok LTD“, „Belogorsk“ qoʻshma korxonalarining hissasi sezilarlidir. Yiliga 1 mln dona akkumulyator tayyorlovchi „Oʻzeksayd“ qoʻshma korxonasi faoliyat koʻrsatadi (2002). „Zilolateks“ aksiyadorlik jamiyatida 250 t nitron matosi ishlab chiqarish quvvati ishga tushirildi.
Qishloq xoʻjaligi
Viloyat qishloq xoʻjaligining asosiy tarmogʻi — paxtachilik. Paxta ekini maydoni viloyatdagi sugʻoriladigan yer maydonining asosiy qismi (110 ming ga) ni tashkil etadi. Viloyatning 12 tumanidan 10 tasida paxta ekiladi. 1994-yildan Jizzax viloyatida gʻalla ekiladigan maydon keskin oshirildi. 2000-yilda 317,7 ming t gʻalla tayyorlandi. Gʻallachilikni rivojlantirish uchun tabiiy sharoitlar va boshqalar imkoniyatlar mavjud, Viloyat qishloq xoʻjaligida pillachilik ham salmoqli oʻrin tutadi. Joylarda yiliga 440—480 t pilla yetishtirish imkonini beradigan tabiiy resurslar yaratildi.
Qishloq xoʻjaligida kartoshka, poliz, sabzavot, uzum, hoʻl meva yetishtirish bilan ham shugʻullaniladi. Bir-yilda 25—30 ming t kartoshka yetishtiriladi. Poliz va sabzavotdan-yiliga oʻrtacha 70 ming t dan hosil olinadi.
Jizzax viloyatida 9,4 ming ga dan ortiq, maydon mevali bogʻ (olma, behi, shaftoli, oʻrik, olcha, gilos, anor), 7,9 ming ga tokzor, 2,4 ming ga tutzor, 410 ga koʻchatzor. 78,7 ming ga yer qoʻriqxonaga aylantirilgan.
Qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan yerlar 1241,4 ming ga, shu jumladan haydaladigan yerlar 478,5 ming ga, shundan sugʻoriladigan yerlar 266 ming ga, lalmi yerlar 212,5 ming ga, yaylovlar 850 ming ga, pichanzorlar 12,5 ming ga, koʻp-yillik daraxtzorlar 21,5 ming ga.
Don ekinlari 212 ming ga, paxta ekiladigan maydon 110,8 ming ga, sabzavotpoliz ekinlari 10 ming ga, ozuqa ekinlari 12,5 ming ga, 165 ming ga oʻrmonzor bor. (2001).
Jizzax viloyatida jamoa, davlat, shirkat va fermer xoʻjaliklari mavjud. Fermer xoʻjaliklarining salmogʻi ortib bormoqda. Viloyat qishloq xoʻjaligida chorvachilik aloxida oʻrin tutadi. Barcha xoʻjaliklarda 280 mingdan ziyod qoramol, 800 mingdan koʻproq qoʻy va echki, qariyb 15 ming ot, 410 mingga yaqin parranda boqiladi (2000).
Transporti
Temir yoʻl viloyatda asosiy transport turlaridan. Umumiy uzunligi 217 km (2001). Avtomobil yoʻllari ham salmoqli oʻrin tutadi. Havo yoʻllari Jizzax shahrini Toshkent va boshqalar viloyat markazlari, shuningdek, Kavkaz, Qrim bilan bogʻlaydi.
Madaniy-maorif, sogʻliqni saqlash va sporti
Oʻzbekiston gʻallachilik ilmiy tadqiqot Jizzax viloyati, onalik va bolalikni muxofaza qilish ilmiy markazi faoliyat koʻrsatmoqda. Viloyat shahar va tumanlarida 1998—2001-yillarda 7 kollej va 2 akademik litsey binolari qurilib ishga tushirildi. Ular zamonaviy oʻquv qurollari va texnika bilan jihozlandi. 32 kasb-hunar kollejida 17293 oʻquvchi taʼlim oladi. Akademik litseylarda tayyorlov, asosan, 4 yoʻnalishda olib borilayotgan boʻlsa, kasb-hunar kollejlarida 33 mutaxassislik boʻyicha oʻqitiladi (2002).
Viloyatda 5 muzey (Jizzax viloyat oʻlkashunoslik muzeyi, Sharof Rashidov muzeyi, Zomin tarixi muzeyi, Hamid Olimjon muzeyi, Mehnat Qahramoni X. Nosirov muzeyi), 289 jamoat kutubxonasi (8 mln nusxadan ortiq asar), 126 klub, 12 tuman markaziy, 73 qishloq va shahar madaniyat uylari, 77 badiiy havaskorlik, 54 folklor-etnografik jamoalar, 12 maqomchilar guruhi, 60 xoreografik rake dastalari, vokal va estrada guruhlari faoliyat koʻrsatadi.
Jizzax viloyatida 3 teatr: Yunus Rajabiy nomidagi viloyat musiqali drama teatri, viloyat qoʻgʻirchoq teatri, Gagarin sh.da qozoq milliy teatri bor.
Jizzax viloyatida 5 madaniyat va istirohat bogʻi, 2 bolalar bogʻi, „Sangzor koʻli“ istirohat bogʻi, H. Olimjon nomidagi shoirlar bogʻi, „Oʻrda“ oromgohi, Jizzax, Zomin, Gʻallaorol, Zarbdor va Paxtakor shaharlarida Xotira bogʻlari, „Maʼnaviyat va maʼrifat“, „Salomatlik va goʻzallik“, mahalla va yoshlar markazlari, „Istiqlol“ yoshlar forumi, Baxt uylari bor. Viloyatda Parpiota, Navkatota, Avliyoota Malikajdarota, Saʼd ibn Vaqqos, Sayfinota, Savrikota, Qavsota ziyoratgohlari, Temur darvoza, Xuttot, Quyosh taqvimi obidalari, qadimiy Jizzax, Hoshim qoʻrgʻon, Abdullaxon qoʻrgʻoni, Koʻkrabot, Sabat kabi arxeologik yodgorliklar mavjud.
Jizzax viloyatida 67 kasalxona, 47 ta hududiy va 13 markaziy kasalxona, 1 davolash markazi, 16 maxsus dispanser, 2,3 ming vrach, shu jumladan stomatologlar, 9,9 ming oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim bor. Viloyat tez yordam markazi, onalar va bolalarni muhofaza qilish ilmiy markazi, markaziy bolalar shifoxonasi, viloyat tugʻruqxonasi, reabilitatsiya markazi, oʻsmirlar dispanseri kabi muassasalar tashkil etildi, 34 ta xususiy shifoxona, 170 dorixona, 7 ta fitobar ishlab turibdi. Sanatoriy bor (2002).
Jizzax viloyatida sportning kurash, boks, moto poyga, yengil atletika, karate kabi turlarida respublika va xalqaro musobaqalar oʻtkazish odatga aylandi. 2001-yilda Jizzaxda oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi tizimidagi oʻquv yurtlari talabalarining „Barkamol avlod“ sport oʻyinlari oʻtkazildi. Sportning 8 turi boʻyicha 2000 ga yaqin sportchi yoshlar Jizzax shahri, Paxtakor, Gʻallaorol, Baxmal tumanlaridagi stadion va sport zallarida bellashdilar.
Adabiyoti
Jizzax viloyati qadimdan ilm-fan va ijodkorlar oʻsib ulgʻaygan yurt. Bu zaminda oʻrta acrlarda shayx Abulhasan Harakoniy (950—1034), shayx Aba Ali Fayumardiy (1084), Abu Tala ibn Nasr ibn Jundabek al-Usrushoniy, Poyanda Zaminiy, Soki Zaminiy kabi islom maʼrifati va fiqh ilmiga ulkan hissa qoʻshgan allomalar yashab oʻtgan. Keyinroq 19—20-asrlarda Maxmur Koriziy, Ubaydulloh Alamkash, Narzullo Narziy, Inomxon Maxjur singari ijodkorlar boy adabiy meros qoldirgan. 20-asr oʻzbek adabiyoti rivojida Jizzaxda tugʻilib oʻsgan Hamid Olimjon, Sharof Rashidov, Nazir Safarov, Shukur Saʼdulla, Sarvar Azimov kabi adiblarning munosib hissasi bor. 20-asrning oxirlarida Jizzaxdan Keldi Qodir, Jonibek Quvnoq, Ergash Muhammad, Saʼdulla Hakim, Rustam Gʻaniyev, Asror Moʻminov, Oqiljon Husanov, Sharofat Botirova, Ibrohim Donish, Sayyora Toʻychiyeva, Venera Ibrohimova, Sattor Qoraboyev, Meli Normatov, Farogʻat Kamolova kabi ijodkorlar oʻz mahoratlari bilan adabiy jamoatchilikka tanildi. Gulchehra Shahobiddin qizi, Shahlo Ahrorovalar sheʼriyati, qoʻshiqchilik mahorati bilan ajralib turdi.
Matbuoti, radio va televideniyesi
Jizzax viloyatida 2 viloyat gazeta („Jizzax haqiqati“, „Djizakskaya pravda“), tuman va shahar gazetalari chiqadi. Viloyatda, shuningdek, tarmoq gaz.lari, jurnallar ham nashr etiladi.
Viloyat radiosi oʻz eshittirishlari bilan viloyat ijtimoiy-siyosiy hayotida oʻz oʻrni va mavqeiga ega. 1990-yilda Jizzax viloyati televideniyesi tashkil etilib, uning birinchi koʻrsatuvlari efirga uzatildi. Jizzax shahrida „Baxtiyor — Shahboz“ firmasining telestudiyasi koʻrsatuvlar olib boradi. Viloyat teleradiokompaniyasi haftasiga 4 soat, Jizzax shahri televideniyesi 7 soat hajmdagi eshittirish va koʻrsatuvlar olib boradi. Jizzax shahrida kabelli televideniye ham ishlayapti. Teletomoshabinlar respublika televideniyesi va Rossiya va boshqa xorijiy davlatlar telekanallarini tomosha qilishlari uchun imkoniyatlar mavjud.
2014 yilda viloyat yangiliklarini yorituvchi internet nashr www.sangzor.uz saytiga jurnalist Hakimjon Fozilov tomonidan asos solindi. Sayt 2017 yilda rasmiy OAV sifatida davlat ro'yxatidan o'tgan. Hozirda saytda nafaqat viloyat, balki respublik va dunyo mamlakatlari yangiliklari ham muntazam yoritib kelinmoqda.
Viloyat tarixi va madaniy me'ros obyektlari
Jizzax vohasi O'zbekiston tarixida avlodlar ardog’iga munosib madaniy manzillari, bebaho tarixiy maskanlari bilan eng munosib o’ringa daxldor.
Jizzax tarixining eng qadimgi sahifalari haqida gap ketganida, albatta, jahon tarixiga daxldor sanalmish “Sayxonsoy qoyatoshlari”dagi suratlarni (4,5 ming yil avval), eng qadimgi odamlar yashaganligi taxmin etilayotgan “Peshag’or g’ori” madaniy qatlamlarini, ikki ming – ikki yarim ming yillik tarixga ega “Mozorsoy yodgorliklari”ni, “Jomonjar er osti ehromlari”ni, qadimgi manbalarda tilga olingan “Gaza, Xarakana, Zomin, Sobot, Miq, Marsmanda, undanda qadimgiroq bo’lmish Xitoy solnomalarida tilga olingan “Yecha shahri” qoldiqlari bo’lmish qadimgi qal’alar va shaharlar o’rinlarini faxr bilan tilga olamiz.
Shu jumladan Jizzax vohasi Tarixini yoritib boruvchi Sarvar Abduvoitov mualifligidagi Jizzax Tarixi telegram kanali faoliyat yuritadi.
Tumanliklar
Tumanliklar — yulduz toʻdalari yoki butun yulduz sistemalari (galaktikalar)d,an, shuningdek, gaz va changdan tashkil topgan bulutlar (qarang Galaktik tumanliklar).
Jizzax viloyati
Viloyat tarixi va madaniy me'ros obyektlari
Viloyat 1973-yil 28-dekabrida tashkil topgan. Respublikaning markaziy qismida joylashgan. Shimolda Qozogʻiston, janubda Tojikiston, gʻarbda Samarqand va sharqda Sirdaryo viloyatlari bilan chegaralanadi. Maydoni 20,5 ming kvadrat kilometrga teng boʻlib, respublika maydonining 4,5 foiziga teng. Tabiiy-geografik jihatdan viloyatning janub tomonlarida Turkiston togʻ tizmasining gʻarbiy tarmoqlari (Molguzar tizmasi), gʻarbiy qismida Nurota togʻ tizmasi tarmogʻi mavjud. Viloyat aholisi 1166,7 ming (2011)dan ortiq boʻlib, uning taxminan uchdan ikki qismi qishloq aholisi hisoblanadi. Jizzax viloyati hududida aholining oʻrtacha zichligi 57 kishi.
Viloyat tarkibiga 12 tuman kiradi: Arnasoy, Baxmal, Doʻstlik, Gʻallaorol, Jizzax, Zarbdor, Zafarobod, Zomin, Mirzachoʻl, Paxtakor, Forish va Yangiobod.
Viloyatda 8 shahar mavjud, markazi Jizzax shahri.
Viloyatda 3 ta milliy va 2 ta xorijiy oliy oʻquv yurti, 554 ta umumiy oʻrta taʼlim maktablari bor.
Jizzax shahrining Qipchoq mahallasida butun Oʻzbekistonga ma'lum bo'lgan Jizzax somsasi bilan ham mashxur.
Alan Abelson
Alan Abelson (1925-yil 12-oktabr – 2013-yil 9-may) faxriy moliyaviy jurnalist va Barron's Magazine jurnalidagi nufuzli Up and Down Wall Street ruknining uzoq yillik muallifi.
Faoliyati
U 1981-yildan 1992-yilgacha Barron's jurnalining muharriri bo`lgan. Abelsonning Barron'sdagi ustunlari ko'pincha kunning sarmoyadorlari va modalariga shubha bilan qaragan va ba'zida tortishuvlarga va hatto sud jarayonlariga ham sabab bo'lgan. Barron's'da ishlagan vaqtida u Investment News & Views bo'limini tahrirlash, korporativ va sanoat xususiyatlari, nufuzli "Up and Down Wall Street" ustunini yozish uchun mas'ul edi. 1982-yil iyulidan 1990-yil oktyabrigacha Abelson NBC-TV ning Sunrise yangiliklarida biznes sharhlovchisi sifatida tez-tez chiqish qila boshladi. Barron's jurnalida ishlashdan oldin Abelson New York Journal - American jurnalida nusxa ko'chiruvchi bo'lib ishlagan. Oxir-oqibat u muxbir bo'lish yo'lida harakat qildi, keyin esa moliya bo'limiga o'tdi. 1952-yildan 1956-yilgacha Abelson gazetada birja bo'limi boshlig'i bo'lib faoliyat yuritgan.
Ta'limi
Abelson Nyu York shahar kollejida kimyo va ingliz fanlari bo'yicha bakalavr darajasini oldi va keyinchalik, Ayova universitetida jurnalistika bo'yicha magistrlik darajasiga ega bo`ldi.
Oakwood (Ohio)
Oakwood AQShning Ohio shtatida joylashgan shahardir. Montgomery okrugi tarkibiga kiradi.
Alan Abelson
O'limi
Abelson 2013-yil 9-may kuni Nyu York shahar kasalxonasida yurak xurujidan vafot etdi. U 87 yoshda edi. Abelsonning 1999-yilda vafot etgan xotini, sobiq Virjiniya Eloise Petersondan so`ng uning ikki farzandi, qizi Rid Abelson va o'g'li Jastin Abelson va besh nabirasi qolgan
Oakwood (Ohio)
Aholisi
9202 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1625,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,7 km2. Shundan 5,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 301 m balandlikda joylashgan.