cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kanadada saylov
Saylov kampaniyalarining davomiyligi
Umuman olganda, saylovoldi tashviqoti muddati Bosh vazir tomonidan qonunda ruxsat etilganicha cheklanadi, chunki partiyalarning xarajatlari Saylov qonuni bilan qatʼiy cheklangan, ammo bunda xarajatlarni oshirish boʻyicha hech qanday chora koʻrilmagan.
Tarashp (qalʻa, Shveytsriya)
Uygʻonish davri
left|thumb| 1520-yildagi rasmda qal’aning tasviri 1464-yilda fon Matsh oilasidan qalʼani 2000 guldenga sotib olgan ertsgersog Sigizmund orqali Tarashp Gabsburglar nazoratiga oʻtdi. Shunday qilib, majmua va uning atrofidagi mulklar avtonom okrug maqomida Avstriya mulkiga aylandi. Ammo Shveytsariyada kuchlilar bundan norozi edilar. Natijada Engadin va Avstriya fuqarolari oʻrtasida nizo kelib chiqqan. Bir yil oʻtgach, Tarashp grafligining Gabsburglar sulolasiga tegishliligi Yevropaning yetakchi monarxlari va papa tomonidan tasdiqlandi, ammo dushmanlik susaymadi. 1548 va 1578-yillarda qalʼani qamal qilishga tayyorgarlik koʻrilgani haqida bilvosita dalillar mavjud. 16-asrda qalʼa sezilarli darajada kengaytirildi va modernizatsiya qilindi. Gabsburglar Tarashpni oʻz mulklari chegarasidagi muhim qalʼa deb hisoblardi. Aynan oʻsha paytda majmua maksimal darajada edi.
Polsha o 'rmonlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Poland_-_Perkuc_Natural_Reserve.JPG/300px-Poland_-_Perkuc_Natural_Reserve.JPG|thumb|300x300px| Pushcza Augustowska shahridagi Perkuć qo'riqxonasi link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Forest_White.jpg/300px-Forest_White.jpg|thumb|300x300px| Masoviyaning Puszcza Biała (Oq o'rmon). link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Lipka_2.jpg/300px-Lipka_2.jpg|thumb|300x300px| Shetsin yaqinidagi [[Shchetsin|Vkrzanska Heathning Polsha qismi va qo'shni okrug shahri, Politsiya]] O'rmonlar Polsha hududining taxminan 30% ni egallaydi va asosan, davlatga tegishli. Polshaning g'arbiy va shimoliy qismlari, shuningdek, janubdagi Karpat tog'lari sharqiy va markaziy viloyatlarga qaraganda, ancha o'rmonli. Mamlakatning eng koʻp oʻrmonli maʼmuriy tumanlari : Lyubus vodiysi (48,9%), Subkarpat voevodaligi (37,2%) va Pomeraniya (36,1%)
Tarashp (qalʻa, Shveytsriya)
Uygʻonish davri
1612-yilda Graubyunden militsiyasi qoʻmondonlari Tarashpga hujum uyushtirganda, kuchli istehkomlar va bir nechta mudofaa chiziqlari garnizonni qutqara olmadi. Qalʼa talon-toroj qilindi, lekin buzilmadi. Biroq, 1620-1635-yillarda regiondagi, shuningdek, 1625-yilda chaqmoq urishi qalʼaga taʼsir qildi. Talonchilik va kuchli yongʻin majmuani xarobaga aylantirdi. Ammo asta-sekin qalʼa tiklandi va Avstriya garnizoni u erda yana mustahkamlandi.
Polsha o 'rmonlari
Zamonaviy tarix
18-asrning oxirida o'rmonlar Polshaning 40% ni egallagan. Biroq, 19-asrda Polshaning bo'linishi paytidagi iqtisodiy ekspluatatsiya, shuningdek, 1939—1945-yillardagi fashistlar Germaniyasi va Sovet istilosi tufayli daraxtlar Yevropa bo'ylab jangovar jabhalarga yuborilgan, o'rmonlarning kesilishi, kesish va kuyish natijasida, Polsha o'rmonlari qisqargan. Mamlakat umumiy maydonining atigi 21% (1946-yil holatiga). Bundan tashqari, boy bargli daraxtlar almashtirildi, tez o'sadigan ignabargli daraxtlar, masalan, qarag'ay kabi tijorat uchun mo'ljallangan. Ikkinchi jahon urushidan keyin Polsha hukumati o'rmonlarni ko'paytirish milliy rejasini ishlab chiqdi. 1970-yilga kelib o'rmonlar mamlakat hududining 29% ni egallagan. 2009-yil holatiga ko'ra - Polsha hududining 29,1% o'rmon bilan qoplangan, bu 9,088,000 gektarni tashkil qiladi. Hisob-kitoblarga qaraganda, 2050-yilga kelib, o'rmon bilan qoplangan yerlarning umumiy maydoni 33% gacha ko'tarilishi kerak.
Kanadada saylov
Saylov kampaniyalarining davomiyligi
39-sonli federal saylovlar eʼlon qilinishi munosabati bilan, koʻpchilik saylov kampaniyasining potentsial davomiyligi haqida, ayniqsa, saylov 2005-yilgi Rojdestvo bayrami arafasida oʻtkazilishi maʼlum boʻlganda, 66 kun ichida, yaʼni oxirgisi boʻlganligi haqida taxmin qilishdi. saylov kampaniyasi Rojdestvo vaqtida boʻlib oʻtgan vaqt; 2006-yilgi saylov kampaniyasining bunchalik uzoq davom etishiga hech narsa xalaqit bermadi, axir, 2006-yilgi saylovlar 2005-yil 29-noyabrda 2006-yil 23-yanvarda 55 kunlik saylov kampaniyasi bilan belgilangan edi.
Polsha o 'rmonlari
Yashash joyi
18-asrning oxirigacha, oʻrta asrlardan boshlab, oʻrmonlar sayohatchilar va oddiy odamlar uchun uzoqda boʻladigan joy hisoblangan, chunki ular qaroqchilarning uyi boʻlgan va yovuz ruhlar yashaydi, deb hisoblangan. Qonun va tartib ko'p asrlar davomida o'rmonlarga taalluqli emas edi, ularning aholisi tomonidan kuzatilgan va boshqarilgan o'z-o'zini nazorat qilish bundan mustasno. Biroq, o'rmonlarda juda ko'p o'rmonchilar va ularning oilalari bor edi, ular o'zlarining uzoq atrof-muhitidan eng yaxshi tarzda foydalanganlar. Bu o'rmonchilar o'rmon ishlab chiqarishi mumkin bo'lgan narsalar bilan yashashgan, sotish uchun qatron yig'ishgan - shahar ko'chalarini yoritish usuli sifatida muhim ahamiyatga ega - qurilish yog'ochlarini kesish, ohak, asal mumi, asal, şerbetçiotu, qo'ziqorin va o'rmonda yig'ib olinadigan boshqa sotiladigan narsalarni yig'ish va tashqaridagi qishloqlarda sotiladi.
Tarashp (qalʻa, Shveytsriya)
Uygʻonish davri
1648-yilda, Oʻttiz yillik urush tugagandan soʻng, Uch Liga bilan bogʻliq davlat Muqaddas Rim Imperiyasidan mustaqillikka erishdi. Ammo Engadinaning qolgan qismi nihoyat Avstriyadan haqiqiy mustaqillikka erishgan boʻlsa-da, Tarashp yana bir necha yil rasmiy ravishda Gabsburglar hukmronligi ostida qoldi. Qalʼaning devorlaridagi Avstriya gerbi va " Hie Estereih „ yozuvi hozirda oʻsha davrning yorqin ramzi boʻlib qolmoqda. Toʻqnashuv diniy qarama-qarshiliklardan kelib chiqqan. 1367-yilda Kur yeparxiyasida tashkil etilgan protestant cherkov assotsiatsiyasi katolik cherkovining bagʻrida mustahkam qolgan Avstriya monarxlari uchun jiddiy dushmanga aylandi. Bu qarama-qarshilik faqat 18-asrda tugadi.
1687-yilda Tarashp Avstriya knyazlari fon Ditrixshteyn tsu Nikolsburgga Moraviyadan merosxoʻr imperatorlik votchinasi sifatida oʻtkazildi. Ammo mulkning soliq suvereniteti Gabsburglar uyida qoldi.
XVIII-XIX asrlar
right|thumb| Ditrixshteynlar oilasining gerbi 1714-1716-yillarda fon Ditrixshteynlar oilasi vakillari majmuani kapital taʼmirlashini amalga oshirdilar. Majmuani rekonstruksiya qilish boʻyicha uning tashqi koʻrinishida aks etgan soʻnggi muhim ishlar 1722-yildan 1732-yilgacha amalga oshirildi. Oʻshandan beri Tarashp unchalik oʻzgarmadi.
1803-yilda Muqaddas Rim imperiyasini qayta tashkil etishga qaratilgan Imperator Deputatsiyasining (Reichsdeputationshauptschluss) yakuniy farmoni kuchga kirgandan soʻng, Tarashp Gelvetik Respublikasi tarkibiga kirdi. Bu Shveytsariyadagi oxirgi Avstriya anklavi edi. Shu paytdan boshlab qal’a oʻzining avvalgi strategik ahamiyatini yoʻqotdi.
Qal’ada taxminan 1815-yilgacha odamlar boʻlagan, keyin esa tashlab ketilgan va tezda yarim vayronaga aylangan. Hali yosh Graubyunden kantoni rahbariyatining u yerda qamoqxona tashkil etish rejalari oxir-oqibat rad etildi. 1829-yilda kanton yarim vayronaga aylangan qasrni Landammann Men Martsh von Shkuolga 5000 frank evaziga sotdi. Uning merosxoʻrlari orqali qal’a 1840-yilda Gregor Patseller fon Tarashpga oʻtdi. 1855-yilda Kaspar de Yon fon Tarashp qalʻaning yangi egasi boʻldi. Ammo bir yil oʻtgach, maslahatchi majmuani 1100 frankga sotib oldi. Shundan soʻng muhim restavratsiya ishlari olib borildi.
XX-XXI asrlar
left|thumb| Qal’a 1904-yilda tasvirlangan 1900-yilda Drezdenlik sanoatchi va matsenat Karl Avgust Lingner qal’ani 20 ming frankga sotib oldi. U Tarashp-Vulpera kurortida boʻlganida qadimiy qal’ani koʻrib, shu yerni sevib qoladi. 1907-yildan 1916-yilgacha Lingner qal’aning toʻliq taʼmirlanishi va sinchkovlik bilan qayta tiklanishini shaxsan nazorat qildi. Bunda sanʼatshunos graf muhim yordam koʻrsatdi. U qal’a restavratori olib keldi va oxir-oqibat oʻrta asr meʼmorchiligining koʻplab muhim elementlari tiklandi. Bundan tashqari, sobiq qurol-aslaha omboridagi majmuada konsert organi paydo boʻldi. Lingner, shuningdek, qal’a atrofida kichik peyzajli park hosil qildi.
Lingner 1916-yil 5-iyunda vafot etdi. Uning vasiyatiga koʻra, qal’a Saksoniya qiroli Fridrix Avgust III ga oʻtdi. Ammo u bunday saxovatli sovgʻadan bosh tortdi, chunki vasiyatga koʻra, har yili maʼlum vaqt Tarashpada yashash kerak edi. Shuning uchun qal’a Gessen-Darmshtadtning Buyuk Gertsogi Ernst Lyudvigga oʻtdi. 1919-yilda Germaniyada respublika eʼlon qilingandan soʻng, oʻsha paytdagi davlati va isteʼfodagi Buyuk Gertsog oʻrtasida Tarashp meros huquqi bilan Ernst Lyudvigning shaxsiy mulkiga aylanishi toʻgʻrisida kelishuvga erishildi. Shu bilan birga, 1919-yildan boshlab qal’ada jamoatchilik uchun sayohatlar oʻtkazila boshlandi.
Ernst Lyudvig vafotidan keyin uning oʻgʻli Gessenlik Lyudvig qal’aning egasi boʻldi. Ammo uning malika bilan nikohi farzandsiz boʻlib chiqdi. Shuning uchun, er-xotinlar vafotidan soʻng, qal’a Gessian oilasining vakillariga oʻtdi va 2016-yilgacha ularning mulkida qoldi.
2008-yilda fon Gessen-Kassel oilasi oʻsha paytdagi Tarashp munitsipaliteti bilan toʻrt yillik oldi-sotdi shartnomasini tuzdi, bu shartnoma kompleksni sotib olish uchun zarur boʻlgan 15 million Shveytsariya frankini toʻplash uchun maxsus yaratilgan “Pro Chastè Tarasp"( 2010-yil 1-noyabrda tashkil etilgan) jamgʻarmasi uchun 2012-yilda ikki yilga uzaytirildi. Ushbu fond qalʼani modernizatsiya qilish va uni oʻquv va konferentsiya markaziga aylantirishi kerak edi. Shu bilan birga, Tarashp ommaviy madaniyat yodgorligiga aylanishi kerak edi. Biroq, kerakli miqdordagi mablagʻ toplanmadi. Natijada, 2016-yil 30 martda qalʼa mahalliy rassom mulkiga aylandi. Bundan tashqari, xarid summasi 7,9 million Shveytsariya frankini tashkil etdi. Toʻgʻri, majmuani sayyohlik maskani va madaniyat markaziga aylantirish uchun mahalliy hokimiyatlar Shkuol munitsipaliteti byudjetidan har yili operatsion xarajatlar uchun 200 ming frank miqdorida subsidiya ajratishi alohida belgilab qoʻyilgan edi. Ushbu shartnoma 2030-yilgacha amal qiladi. Ushbu davrdan keyin qalʼa Pro Chastè Tarasp fondi mulkiga oʻtadi.
Zamonaviy foydalanish
Qalʼa jamoatchilik uchun ochiq. Bu yerda muntazam ravishda madaniy tadbirlar oʻtkaziladi.
Baldivis, Gʻarbiy Avstraliya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Plaque_about_the_Soldier_Settlement_and_Group_Settlement_Scheme.JPG/220px-Plaque_about_the_Soldier_Settlement_and_Group_Settlement_Scheme.JPG|thumb| G'arbiy Avstraliyaning Rockingham shahridagi Rockingham Waterfront Pioneer Rotary Walkdagi "Baldivis" nomining kelib chiqishini ko'rsatadigan lavha. Baldivis - Pertdan janubda 29.5 km va Rokingem mintaqaviy markazidan janubi-sharqda 11 km uzoqlikda joylashgan yarim qishloq turar joyi. U Rockingham shahri mahalliy hukumat hududida joylashgan.
Shahar atrofidagi turar-joy massivlaridan quyidagilarni sanash mumkin: Tuart Ridge, Settlers Hills, Settlers Townside, The Rivergums, Baldivis Central, North Baldivis, Baldivis Gardens, The Chimes, Brightwood, Evermore Heights, The Ridge, The Chase, Highbury Park, Heritage Park, The Dales kiradi. Avalon, Woodleigh Grove, Sherwood va Parkland Heights.
Tarix
Baldivis nomi 1920-yillardagi guruh joylashtirish sxemasi bilan mintaqaga jalb qilingan hududdagi ko'chmanchilar tomonidan o'ylab topilgan. Bu nom 1922-yilda G'arbiy Avstraliyaga bir-biridan olti haftalik yo'l orasida sayohat qilgan va ko'chmanchilarni sxema bo'yicha olib kelgan uchta kemadan olingan. Ular BALranald, DIogenes va JerVIS ko'rfazi deb nomlangandilar. Bu uchta kemaning birinchi safari edi va ularning barchasi bir yilda bir kemasoz tarafidan qurilgan.
Baldivis yo'lining sharqiy tomoniga parallel bo'lgan yer shimoldagi Jandakot va janubdagi Karnup o'rtasidagi Baldivis tramvay yo'li uchun ajratilgan bo'lib, guruh turar-joy sxemasi yerlariga kirishni ta'minlash uchun ajratilgan. Tramvayning bir qismi qurilgan bo'lsa-da, Baldivisda tarafda davom etmagan. Tramvay zaxirasi ochiq maydon uchun saqlanadi.
Baldivisdagi ko'plab yo'l nomlari (masalan Oltmish sakkiz yo'l, ellik yo'l va boshqalar) guruh raqamlaridan tashkil topadi.
Baldivisning g'arbiy qismidagi yerlar 1990-yillarda shaharsozlik uchun zonalarga ajratilgan va shahar atrofi asta-sekin uy-joy foydalanish uchun ishlab chiqilgan. Qurilishi kerak bo'lgan birinchi turar-joy mulki Stoklend tomonidan joylashgan Settlers Hills edi.
Transport
Baldivisga Transperth 564 ta avtobus yo'nalishi xizmat ko'rsatadi va Transdev WA tomonidan boshqariladi va Warnbro poezd stantsiyasida ishlaydi. Ushbu marshrut ish soatlarida Baldivis shahar markaziga xizmat ko'rsatadi, Arpenteur Drive orqali Evermore Heights, The Ridge va Terminate orqali The Dales (Smirk Road) orqali Settlers Hills orqali sayohat qiladi. Shuningdek, u Baldivis hamjamiyatini Baldivis shahar markaziga muntazam xizmat ko'rsatish bilan bog'laydi. Ikkala yo'nalish ham haftada 7 kun, har 30 daqiqada va eng yuqori soatlarda har 10 daqiqada ishlaydi.
Kwinana avtomagistrali Baldivis orqali o'tib, Pert va Banberiga transport vositalarining kirishini ta'minlaydi. Safety Bay Road Baldivisni Rockingham va Warnbro kabi g'arbdagi qo'shni shaharlar bilan bog'laydi.
Imkoniyatlar
Baldivisda yashovchilar uchun ko'p narsa bor.
Ta'lim
Baldivisda 11ta maktab mavjud bo'lib, yaqin kelajakda yana ko'p maktablar ochiladi:
Xarid qilish
Baldivisdagi asosiy savdo obyektlari Baldivis shahar markazi deb nomlanuvchi hududda, Settlers avenyusida joylashgan va Stoklendga tegishli Baldivis savdo markazini (2007-yil o'rtalarida ochilgan) o'z ichiga oladi. 2015-yilda yakunlangan kengaytmalar mavjud Savdo markazini (u yerda allaqachon Koles joylashgan) oziq-ovqat maydoni/restoran uchastkasi, avtoturargohlar soni, Kmart va Vulvortsni o‘z ichiga olgan holda kengaytirdi.
Sport
Baldivis futbol klubi 2012-yilda tashkil etilgan va Baldivis janubiy sport pavilyonida joylashgan. Klub jadal rivojlandi va hozirda 6 yoshdan boshlab barcha yosh guruhlari bo'yicha kattalar erkaklar/ayollar jamoalarigacha bo'lgan 18 ta jamoaga ega.
Baldivis White Knights kriket klubi (WKBCC) 2001-yilda Baldivisdagi Arpenteur bog'ida joylashgan.
Baldivis Brumbies futbol klubi (BFC) 1986-yilda tashkil topgan va hozirda 3 ta maydon va 40 ta jamoaga ega.
Livandagi Lankiylar
Livandagi Lankiylar yashovchi Shri Lankaliklardir. Ularning soni 80 000 — 90 000 kishi deb taxmin qilinmoqda  Lankaliklar Livanda yuqori darajadagi uy mehnati bilan asosan ish qidirish maqsadida Yaqin Sharqqa koʻchib ketishadi.
Kotsubinske
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Kotsyubinske (Коцюбинське) — Ukrainaning Kiyev viloyati Bucha tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti va munitsipaliteti. Munitsipalitet anklav boʻlib, Kiyev viloyati chegaralaridan tashqarida joylashgan boʻlib, uning oʻrniga mamlakat poytaxti Kiyev (Svyatoshine tumani) bilan toʻliq oʻralgan. Bu Ukrainaning aholi punktlaridan biri boʻlgan Kotsubinske posyolkasidagi yagona aholi punkti. Aholisi: 17,249 kishi.
Livandagi Lankiylar
Tarixi
Lankiylaik ayollarning Livanga katta oqimi 1990-yillarning boshida boshlangan, ular asosan uy ishchilari sifatida ishlaydi. Boshqa mamlakatlar singari, Shri-Lanka hukumati ham oʻz fuqarolarini uy ishchilari sifatida „eksport“ ni faol ravishda ragʻbatlantiradi, chunki bu mamlakat uchun valyuta tushumlarining eng katta manbaiga aylandi. Biroq, yaqinda Shri-Lankadagi uy ishchilarining aksariyati qonuniy mehnat sharoitlarini hisobga olgan holda „shartnomali qullik“ toifasiga kirdi.
Kotsubinske
Demografiyasi
2001-yilda qishloqda etnik tarkib quyidagicha edi: ukrainlar — 70%, ruslar — 26%.
Taniqli shaxslari
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2022)">iqtibos kerak  ]
Livandagi Lankiylar
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Pokiston sporti
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Pakvaus.jpg/250px-Pakvaus.jpg|right|thumb|250x250px| Kriket — eng mashhur sport turi Pokistonda sportni rivojlantirish mamlakat Madaniyat vazirligi tomonidan muvofiqlashtiriladi. Eng keng tarqalgan sport turlari futbol, chim ustidagi xokkey, tennis, stol tennisi, kurash, boks, ogʻir atletika, golf, suzish, skvosh, beysbol va kriketdir sport turlari hisoblanadi.
Polo
Polo koʻp asrlar ilgari Oʻrta Osiyoning koʻchmanchi xalqlari orasida paydo boʻlgan, VI asrdan boshlab Eronda keng tarqalgan. Shandur polo turniri har yili iyun oyida Pokiston shimolidagi Chitral va Gilgit shaharlarida boʻlib oʻtadi. Shandur dovoni dengiz sathidan 11 000 fut balandlikda joylashgan boʻlib, musobaqani tomosha qilishni xohlovchi koʻplab sayyohlarni oʻziga tortadi. Mavsumning asosiy turnirlari noyabr oyining boshida Gilgitda va avgust oyining boshida Skarduda shaharlarida oʻtkaziladi. Pokiston polo assotsiatsiyasi mamlakat ichida musobaqalar tashkil qiladi.
Kriket
Mamlakatda eng mashhur sport turi bu kriket sanaladi. Pokistonning kriket milliy terma jamoasi dunyodagi eng kuchli jamoalardan biri boʻlib, Buyuk Britaniya, Avstraliya, Hindistondan kelgan raqiblari bilan xalqaro musobaqalarda yetakchilik uchun kurashadi. 1992-yilda Pokiston kriket boʻyicha jahon chempionatida gʻalaba qozongan. Kriketning rivojlanishiga rahbarlik qilish va nazorat qilish uchun maxsus milliy qoʻmita tashkil etilgan.
Chim ustida xokkey
Olimpiada oʻyinlaridan, Pokiston uchun eng muvaffaqiyatlisi — chim ustida xokkey sport turi sanaladi. Pokistonliklar tarixdagi 10 ta Olimpiada medalidan 8 tasini, jumladan, barcha oltin va kumushlarni ham, erkaklar oʻrtasidagi xokkeyda qoʻlga kiritishdi. Pokistonliklar uch marta (1960, 1968 va 1984) Olimpiya oʻyinlari chempioni boʻlishdi, uch marta kumush (1956, 1964, 1972) va ikki marta bronza (1976 va 1992) medallarini qoʻlga kiritishdi. Shunday qilib, 1956-yildan 1984-yilgacha Pokiston oʻzi ishtirok etgan 7 ta Olimpiadaning barchasida sovrinlarni qoʻlga kiritdi (Pokiston 1980-yilda Moskvadagi Olimpiyada oʻyinlarni boykot qildi). Aynan Pokiston 1960-yilda Rimda ketma-ket 6 Olimpiadada oltin medalni qoʻlga kiritgan Hindistonning gʻalabali seriyasini buzishga muvaffaq boʻldi (finalda Pokiston Hindistonni 1:0 hisobida magʻlub etdi). 1992-yilgi Barselona Olimpiadasida xokkeychilarning bronza medali hozirda pokistonliklar uchun soʻnggi Olimpiya mukofoti boʻlib qolmoqda. Erkin kurashchi Muhammad Bashir (1960-yilda bronza) va bokschi Sayid Husayn Shoh (1988-yilda bronza) Pokistonga yana ikkita Olimpiya sovrinini olib keldi.
Motorsport
Pokiston A1 jamoasi A1 Gran-pri xalqaro aylanma poygalar seriyasida Pokistonni sharafini himoya qiluvchi jamoa sanaladi. Super Nova Racing International tomonidan boshqariladi.
Otabek Shomurodov
Otabek Shamuradov (1974-yil 21-iyulda tug‘ilgan) — o‘zbek futboli yarim himoyachisi, 2000-yilgi Osiyo Kubogida O‘zbekiston terma jamoasi safida to‘p surgan. Farg‘onaning “Neftchi” jamoasida ham o‘ynagan.
Milliy terma jamoa
U 2000 yilning 1 sentyabrida Iroq terma jamoasiga qarshi o'rtoqlik uchrashuvida O'zbekiston milliy terma jamoasi safida debyut qilgan. 2000-yil oktabr oyida Livanda bo‘lib o‘tgan Osiyo Kubogi final turnirida ishtirok etib, guruh bosqichidan chiqa olmagan jamoasining uchta o‘yinida ham maydonga tushdi. Hammasi bo'lib 2000-2001 yillarda terma jamoa safida 9 ta o'yin o'tkazgan.
Shaxsiy hayot
Ukasi Ilhom (1984-yil) va jiyani Eldor (1995-yil) ham futbolchi.
Otabekning Oybek va Og‘abek ismli bir qizi va ikki o‘g‘li bor, ular “Bunyodkor” maktabida futbol o‘ynaydi.
372 (son)
372 (uch yuz yetmish ikki) — 371 va 373 sonlari orasidagi natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Antonio Juanas
Antonio de Juanas (taxminan 1755 - 1819 yildan keyin) Ispaniya va Meksikada bastakor. 1780-yilda u Alkala de Henares soborida va 1790 dan 1816-yilgacha Mexiko soborida maestro de kapilla bo'lgan. 1815-yilda u Ispaniyaga qaytish uchun ruxsat oldi, u yerga 1819-yilda keldi Uning Mexiko sobori musiqa arxividagi kompozitsiyalarida o'nta kapella massi, 18 cholg'u jo'rligidagi mass va 200 dan ortiq boshqa asarlar mavjud.
Bakhorapur
Bakhorapur — Hindistonning Bihar shtatining Bhojpur tumanidagi Barhara blokidagi qishloq. 2011-yil holatiga koʻra, uning aholisi 4903 kishidan iborat boʻlgan.
Wedjah tumani
Wedjah tumani — Liberiyaning Sinoe okrugining 16 tumanlaridan biri. 2008-yilda aholi soni 4076 kishini tashkil etgan.
Jay McClement
Jay McClement () (1983-yil 2-martda tugʻilgan) —kanadalik sobiq professional xokkeychi. Jay McClement dastlab „St Louis Blues“ xokkey klubi safiga 2001-yilda 57-oʻrindagi tanlov asosida qoʻshilgan. Keyinchalik NHL karyerasida „Colorado Avalanche“, „Toronto Maple Leafs“ va „Carolina Hurricanes“ xokkey jamoalarida faoliyat olib borgan. Hozirda u „Pittsburgh Penguins“ xokkey klubi uchun professional skaut hisoblanadi.
Oʻyin faoliyati
Jay McClement oʻzining asosiy karyerasini 1999—2000-yilgi mavsumda „Brampton Battalion“ xokkey klubida boshlagan. Klub bilan toʻrt mavsumda Jay McClement 235 oʻyinda 182 ochko toʻpladi.
2001-yilgi NHLga kirish loyihasi paytida Jay McClement „St. Louis Blues“ xokkey klubi safiga 57-oʻrindagi tanlov asosida qabul qilindi.
Jay McClement oʻzining professional faoliyatini 2003—2004-yilgi mavsumda „IceCats“ klubi bilan 69 oʻyinda maydonga tushgan holda boshlagan.
2005—2006-yilgi mavsumda Jay McClement „Blues“ klubi safida debyut qildi va 67 oʻyinda maydonga tushdi. 2005-yil 11-oktyabrda klubdagi toʻrtinchi oʻyinida Jay McClement faoliyatidagi ilk golini „Chicago Blackhawks“ xokkey klubiga 4:1 hisobida magʻlub boʻlgan uchrashuvda Nikolai Khabibulin darvozasiga penaltidan kiritdi. Jay McClement mavsumni 67 oʻyinda 6 gol va 27 ochko bilan yakunladi.
Jay McClement 2007-yilgi IIHF jahon chempionatida Kanada erkaklar molliy xokkey terma jamoasi aʼzosi boʻlib, Moskvada Finlandiya terma jamoasi ustidan 4:2 hisobida gʻalaba qozonib, oltin medalni qoʻlga kiritdi.
2009-yil 29-may kuni Jay McClement „Blues“ klubi bilan har yili 1,45 million dollarlik uch yilga moʻljallangan (jami 4,35 million dollarlik) yangi shartnoma imzoladi.
Klubdagi uchinchi mavsumidan soʻng, „Hurricanes“ klubi Jay McClement bilan yangi shartnoma imzolamaslikni tanladi va bu uni erkin agentga aylantirdi. 2017-yil 25-avgustda Jay McClement amaldagi chempion „Pittsburgh Penguins“ xokkey klubi bilan professional sinov shartnomasini imzoladi.
Delice, Dursunbey
Delice — Turkiyaning Balıkesir viloyati Dursunbey tumaniga qarashli qishloq.
Skopye
Skopye (,, , ; Скопје ; Shkup) — Shimoliy Makedoniyaning poytaxti va eng yirik shahri. Skopye hududi kamida miloddan avvalgi 4000 yil avval tashkil topgan. Hozirgi zamonaviy shahar markazida joylashgan eski Skopye qal’asi ichidan neolit davriga oid turar-joylarining qoldiqlari topilgan. Dastlab Paeoniya qirolligiga qarashli boʻlgan Scupi miloddan avvalgi II asrda Dardaniyaning poytaxtiga aylandi. Milodiy 1-asr arafasida shahar rimliklar tomonidan bosib olinib, harbiy lagerga aylantirilgan. Miloddan avvalgi 395-yilda Rim imperiyasi sharqiy va gʻarbiy qismlarga boʻlingach, Scupi Konstantinopoldan Vizantiya hukmronligi ostiga oʻtadi. Ilk oʻrta asrlarda shahar Vizantiya va Bolgariya imperiyasi oʻrtasida talash boʻldi.
1282-yildan shahar Serbiya imperiyasining tarkibiga kirgan va 1346-yildan 1371-yilgacha uning poytaxti boʻlgan. 1392-yilda Skopye Usmonli turklari tomonidan bosib olinadi va uni Üsküb (اسکوب) deb nomlashadi. Shahar 500 yildan ortiq vaqt davomida Usmonlilar nazorati ostida boʻlib, Üsküb pashasanjagining (Usmonlilar davlatida viloyatdan kichikroq boʻlgan mamuriy birlik sanjak deb ataladi) poytaxti boʻlib xizmat qilgan va keyinchalik Kosovo viloyatining poytaxti boʻlgan. 1912-yilda Bolqon urushi paytida Serbiya Qirolligi tarkibiga qoʻshib olingan. Birinchi jahon urushi paytida shahar Bolgariya Qirolligi tomonidan bosib olingan va urushdan keyin yangidan tashkil etilgan Yugoslaviya qirolligi tarkibiga kiruvchi Vardarska Banovina provintsiyasi poytaxti boʻlgan. Ikkinchi jahon urushida shahar yana Bolgariya tomonidan bosib olindi va 1945-yilda Yugoslaviya tarkibidagi federativ davlat boʻlmish Makedoniya SR poytaxti boʻldi. 1963-yilda shaharda halokatli zilzila sodir boʻlgan.
Skopye Vardar daryosining yuqori oqimida, Belgrad va Afina oʻrtasidagi shimoliy-janubiy Bolqon yoʻlida joylashgan. Shahar metallni qayta ishlash, kimyo, yogʻoch, toʻqimachilik, charm va poligrafiya sanoatining markazi hisoblanadi. Shahar sanoatining rivojlanishi bilan savdo, logistika, bank sohalari, transport, madaniyat va sport sohalariga ham eʼtibor qaratildi. 2021-yildagi soʻnggi rasmiy aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Skopye shahar hududida 422,540 aholi istiqomat qiladi.
Nomi
Shahar nomi „Scupi“ nomidan kelib chiqqan boʻlib, u yaqin atrofdagi ilk paeoniyalik aholi punktining (keyinchalik Dardaniya poytaxti va keyinchalik Rim koloniyasi) nomi edi. Bu nomning maʼnosi nomaʼlum,, lekin bir gipotezaga koʻra, u (lit. „kuzatuvchi, tomosha qiluvchi“ (uning butun joyni kuzatish mumkin boʻlgan baland joydagi holatidan kelib chiqib)) soʻzidan kelib chiqqan boʻlishi mumkin.
Antik davrdan soʻng Scupi turli odamlar tomonidan ishgʻol qilingan va shuning uchun uning nomi bir necha bor bir necha tillarga tarjima qilingan. U proto-alban fonetik qoidalariga rioya qilgan holda slavyan shaklida qabul qilingan. Shunday qilib, Scupi „Skopye“ va keyinchalik turklar uchun „Üsküb“ (usmonli turkcha:) deb nomlandi. Bu nom gʻarb tillarida „Uskub“ yoki „Uskup“ soʻzlariga moslashtirilgan va bu ikki nom Gʻarb dunyosida 1912-yilgacha qoʻllanilgan. Baʼzi Gʻarb manbalarida „Scopia“ va „Skopia“ni ham keltirgan. Aslida Skopiya aroman tilidagi shahar nomidir. Hozirgi vaqtda mahalliy alban aholisi shaharni „Shkup“ va „Shkupi“ deb atashadi, ikkinchisi aniq shakldir.
1912-yilda Vardar Makedoniyasi Serbiya Qirolligi tomonidan qoʻshib olinganida, shahar rasman „Skople“ga (Serb kirillida: Skopљe) oʻzgardi va bu nom koʻplab tillar tomonidan qabul qilingan. Ikkinchi jahon urushidan keyin, standart makedon tili yangi Makedoniya Sotsialistik Respublikasining rasmiy tiliga aylanganida, mahalliy talaffuzni aks ettirish uchun shahar nomi oxir-oqibat „Skopye“ (Скопје) deb yozildi.
Topografiyasi
Skopye mamlakat shimolida, Bolqon yarim orolining markazida, Belgrad va Afina oʻrtasida joylashgan. Shahar Skopye vodiysida, Gretsiyadagi Egey dengiziga quyiladigan Vardar daryosi boʻyida qurilgan. Vodiyning kengligi taxminan 20 km (12 mil) boʻlib, shimol va janubda bir nechta togʻ tizmalari bilan oʻralgan. Skopye shahri hududi oʻzining maʼmuriy chegaralari boʻyicha 33 kmdan (21 mil) koʻproqqa choʻzilgan, lekin uning kengligi atigi 10 kmdir (6.2 mil). Skopye dengiz sathidan taxminan 245 m balandlikda joylashgan va umumiy maydoni 571,46 km2ni tashkil qiladi. Urbanlashgan hudud faqat 337 km2ni qamrab oladi, aholi zichligi gektariga 65 kishini tashkil qiladi. Skopyega tutash hududlarda koʻplab qishloqlar va boshqa aholi punktlari, jumladan Drachevo, Gorno Nerezi va Bardovcini joylashgan. 2021-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Skopye shahrining oʻzida aholi 422 540 kishini va uning maʼmuriy chegaralariga tutash hududlarda 526 502 kishini tashkil qiladi.
Skopye shahri hududi shimoli-sharqda Kosovo chegarasigacha yetib boradi. Chucher-Sandevo, Lipkovo, Arachinovo, Ilinden, Studenichani, Sopiste, Zelino va Jegunovce munitsipalitetlari bilan chegaradosh.
Gidrografiya
Skopyedan Vardar daryosi oqib oʻtadi. ushbu daryoning oʻrtacha oqishi 51 m3/s ni tashkil qiladi, fasllarga qarab oʻzgarishi ham mumkin va may oyida 99,6 m3/s va iyulda 18,7 m3/s gacha oʻzgaradi. Suv harorati yanvarda 4,6 °C va iyulda 18,1 °C boʻladi.
Shahar chegarasida Vardarga bir qancha daryolar tutashadi. Ularning eng kattasi Treska daryosi boʻlib, uning uzunligi 130 km (81 mil). Bu daryo Vardar daryosiga qoʻshilishidan oldin Skopye shahrining gʻarbiy chekkasidagi Matka kanyonidan oqib oʻtadi. Kosovodan oqib keluvchi Lepenak daryosi shahar hududining shimoli-gʻarbiy qismida Vardar daryosiga quyiladi. Shimoliy tomondan oqib keluvchi Serava daryosi 1960-yillargacha Eski bozordan oqib oʻtib, suvlari juda iflos boʻlgani uchun Gʻarbga burilgan. Dastlab u Makedoniya fanlar va sanʼat akademiyasining qarorgohi yonida Vardar daryosiga quyilardi. Hozirgi vaqtda esa Scupi xarobalari yaqinidagi joyda Vardarga quyiladi. Nihoyat, manbasi Vodno togʻida joylashgan Markova Reka daryosi shaharning sharqiy chekkasida Vardar bilan tutashadi. Bu uchta daryoning uzunligi salkam 70 km (43 mil) tashkil qiladi.
Skopye shahri Treska daryosi boʻyida ikkita sunʼiy koʻlni mavjud. Matka koʻli 1930-yillarda Matka kanyonida toʻgʻon qurilishi natijasi paydo boʻlgan, Treska koʻli esa 1978-yilda dam olish maskani tashkil qilish maqsadida qazilgan Shahar hududining shimoli-sharqiy chekkasida, Smilkovski yaqinida uchta kichik tabiiy koʻlni ham mavjud.
Vardar daryosi tarixan koʻplab toshqinlarga sabab boʻlgan, masalan, 1962-yilda uning toshib chiqishi 1110 m3/s−1 ga etgan. 1994-yilda Treska daryosida Kozjak toʻgʻoni qurilganidan soʻng toshqin xavfi nolga yaqinlashdi.
Geologiyasi
Skopye vodiysi gʻarbda Šar togʻlari, janubda Jakupica tizmasi, sharqda Osogovo tizmalariga tegishli togʻlar va shimolda Skopska Crna Gora tog'lari bilan oʻralgan. Jakupica togʻlarining bir qismi boʻlgan Vodno togʻi, shaharning chekka qismida joylashgan va uning eng baland nuqtasining balandligi 1066 m ni tashkil qiladi.
Skopye shahri Vodno togʻi etagida qurilgan boʻlishiga qaramay shahar hududi asosan tekisliklardan iborat. U oʻrmon va parklar bilan qoplangan bir nechta kichik tepaliklar: Gazi Baba tepaligi (325 m), Zajčev Rid (Zaychev Rid) (327 m), Vodno togʻining etaklari (eng kichigi 350 dan 400 m balandlikda) va Skopye qal’asi qurilgan tepaliklardan iborat.
Ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalar
Ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalar — O‘zbekiston Respublikasi „Bola huquqlarining kafolatlari to‘g‘risida“gi Qonunining 3-moddasiga muvofiq, yuzaga kelgan sabablar tufayli og‘ir turmush sharoitida qolgan, davlat va jamiyat tomonidan alohida himoya qilishga hamda qo‘llab- quvvatlashga muhtoj bolalar, shu jumladan: nogiron bolalar, jismoniy yoki ruhiy rivojlanishida nuqsoni bor bolalar, yetim bolalar, ota- ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolalar, ixtisoslashtirilgan bolalar uyida tarbiyalanayotgan bolalar, muayyan yashash joyiga ega bo‘lmagan bolalar, kam ta‘minlangan oilalardagi bolalar, zo‘ravonlik va tabiiy ofatlar natijasida jabrlangan bolalarni keltirishimiz mumkin.
Skopye
Geologiyasi
Skopye vodiysi Vardar geotektonik hududiga mansub boʻlib, uning yer osti qatlami neogen va toʻrtlamchi davrga oid qatlamlardan tashkil topgan. Substrat (ostki qatlam) pliotsen qatlamlaridan tashkil topgan boʻlib, uning tarkibida qumtosh, mergel va turli konglomeratlar uchraydi. U toʻrtlamchi davr qumlarining birinchi qatlami bilan qoplangan, chuqurligi 70 m dan 90 m gacha. Qatlamning tepasida Vardar daryosi olib yuradigan loy, qum va shagʻalning ancha kichik qatlami joylashgan. Chuqurligi 1,5 dan 5,2 m gacha.
Baʼzi hududlarda yer osti qatlamlari karstdir. Bu oʻnta gʻor bilan oʻralgan Matka kanyoni kabi kanyonlarning shakllanishiga olib kelgan. Ushbu gʻorlarning chuqurligi 20 m dan 176 m gachani tashkil qiladi.
Tabiati
Skopye shahri turli xil tabiiy muhitlarni oʻz ichiga oladi va uning faunasi va florasi juda boydir. Biroq, unga qishloq xoʻjaligining intensivlashuvi va shaharlarning kengayishi tahdid solmoqda. Shahar chegaralaridagi eng katta qoʻriqlanadigan hudud Vodno togʻi boʻlib, u mashhur dam olish maskani hisoblanadi. Kanat yoʻli togʻning choʻqqisini shahar markazi bilan bogʻlaydi. Boshqa yirik diqqatga sazovor tabiiy joylar Matka kanyonida joylashgan.
Mahalliy iqtisodiyot uchun muhim faoliyat boʻlgan poʻlatni qayta ishlash tuproqning qoʻrgʻoshin, rux va kadmiy kabi ogʻir metallar bilan ifloslanishi va havoning azot oksidi va uglerod oksidi bilan ifloslanishiga olib kelmoqda. Havoning ifloslanishiga avtotransport vositalari va markaziy issiqlik taʼminoti korxonalari ham mas’uldir. Eng yuqori ifloslanish darajasi odatda kuz va qishda sodir boʻladi.
Iqlimi
Skopye iqlimi nam subtropik iqlimi (Köppen iqlim tasnifida Cfa) va sovuq yarim qurgʻoqchil iqlimdir (BSk). oʻrtacha yillik harorat 13.5 °C (56 °F). Yogʻingarchilik miqdori shimoli-gʻarbdagi Prokletiye togʻlarida yogʻuvchi yomgʻir soyasi tufayli nisbatan past boʻlib, Adriatik dengizi sohilida bir xil kenglikdagi yogʻingarchilikka qaraganda sezilarli darajada kamroqdir. Yoz uzoq, issiq va nisbatan quruq, namlik esa past boʻladi. Skopyening iyul oyidagi oʻrtacha koʻrsatkichi 31 °C (88 °F)ni tashkil qiladi. Skopyeda bir yilda oʻrtacha harorati 30 °C (86 °F) dan yuqori 88 kun va 35.0 °C (95 °F) dan yuqori 10,2 kun boʻladi. Qishlari qisqa, nisbatan sovuq va namroqdir. Qish mavsumida tez-tez qor yogʻadi, ammo kuchli qor yogʻishi kam uchraydi va qor uyumlari bir necha soat yoki agar sovuq kuchli boʻlsa, bir necha kun turushi mumkin. Yozda harorat odatda 31 °C (88 °F) darajadan yuqori va baʼzan esa 40 °C (104 °F)dan yuqori boʻlishi mumkin. Bahor va kuzda harorat 15 dan 24 °C (59 dan 75 °F)gacha o'zgarishi mumkin. Qishda, kunduzgi harorat taxminan 5-10 °C (41-50 °F) oraligʻida, kechalari 0 °C (32 °F)dan past va baʼzan -10 °C (14 °F)dan past bo'ladi. Odatda, bir yil davomida harorat -13 °C dan 39 °C gacha oʻzgaradi. Yogʻingarchilikning yogʻishi yil davomida bir tekis taqsimlanadi, oktabrdan dekabrgacha va apreldan iyungacha yogingarchilik kuchli boʻladi.
Morfologiyasi
Skopyening shahar morfologiyasiga 1963-yil 26-iyuldagi zilzila, shaharning 80 foizini vayron qilgan va undan keyingi rekonstruksiya chuqur taʼsir koʻrsatdi. Misol uchun, mahallalar kelajakda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan zilzilalar taʼsirini cheklash uchun demografik zichlik pastligicha qoladigan tarzda qayta qurilgan. 1963-yilgi zilziladan soʻng qayta qurish, asosan, ikkinchi jahon urushidan keyin Varshavani qayta qurishni rejalashtirgan polshalik meʼmor Adolf Ciborowski tomonidan amalga oshirildi. Ciborowski shaharni muayyan bir faoliyatga moʻljallangan daxalarga ajratdi. Vardar daryosining qirgʻoqlari tabiiy hududlar va bogʻlarga aylandi, asosiy xiyobonlar orasidagi hududlarda koʻp qavatli uy-joylar va savdo markazlari qurildi, shahar atrofi esa yakka tartibdagi uy-joy va sanoat ixtiyoriga qoldirildi. Qayta qurish oilalarni koʻchirish va mahalliy iqtisodiyotni qayta tiklash uchun tezda amalga oshirilishi kerak edi. Iqtisodiy rivojlanishni ragʻbatlantirish uchun koʻchalar soni koʻpaytirildi va kelajakda shahar kengayishi kutildi. Vardar daryosining janubiy qirgʻogʻi baland qavatli uylardan iborat boʻlib, shu jumladan uning tarkibiga markazning gʻarbiy qismida 1970-yillarda Sharq tomonga qarab qurilgan Karpoš daxasini ham oʻz ichiga oladi. 1980-yillarda eski aeroport oʻrnida 80 000 aholini sigdira oladigan „Aerodrom“ yangi munitsipaliteti qurish rejalashtirilgan edi. Karpoš va Aerodrom oʻrtasida yapon meʼmori Kenzo Tange tomonidan qayta qurilgan shahar markazi joylashgan. Markazda bir qator baland binolar mavjud („Gradski Zid“).
Shaharning eng qadimiy qismlari joylashgan shimoliy qirgʻoqda Skopye qal’asining koʻrinishini buzmaslik uchun Eski bozor qayta tiklandi va uning atrofi past qavatli binolar bilan qayta qurildi. Etnik jamoalar oʻrtasidagi chegaralarni qisqartirish uchun bir nechta muassasalar, jumladan universitet va Makedoniya akademiyasi ham shimoliy qirgʻoqqa koʻchirildi. Darhaqiqat, shimoliy qirgʻoqda asosan musulmon albanlar, turklar va loʻlilar yashaydi, janubiy qirgʻoqda esa xristian boʻlgan etnik makedoniyaliklar istiqomat qiladi.
Zilzila shaharni Usmonli turklar tomonidan qurilgan eski bozoridan tashqari bosqa bir nechta tarixiy obidala vayron qiltdi va 1960- va 1980-yillar oraligʻida amalga oshirilgan rekonstruksiya Skopyeni modernist, ammo kulrang shaharga aylantirdi. 2000-yillarning oxirida shahar markazida chuqur oʻzgarishlar yuz berdi. Shaharga yanada monumental va tarixiy jihat berish va shu tariqa uni milliy poytaxtga aylantirish uchun shahar hokimiyati tomonidan juda munozarali shahar loyihasi boʻlgan „Skopye 2014“ qabul qilindi. 1963-yilgi zilzila oqibatida vayron boʻlgan bir qancha neoklassik binolar, jumladan, milliy teatr tiklandi, koʻcha va maydonlar taʼmirlandi. Koʻplab boshqa elementlar, jumladan, favvoralar, haykallar, mehmonxonalar, hukumat binolari va koʻpriklar qurilgan. Loyiha qimmatligi va tarixiy estetikasi tufayli tanqid qilindi.
Skopyening ayrim hududlari maʼlum bir anarxiyadan aziyat chekmoqda, chunki koʻplab uylar va binolar mahalliy hokimiyatning roziligisiz qurilgan.
Shahar sotsiologiyasi
Skopye etnik jihatdan xilma-xil shahar boʻlib, uning shahar sotsiologiyasi birinchi navbatda etnik va diniy mansublikka bogʻliq. Makedoniyaliklar shahar aholisining 66%, albanlar va loʻlilar esa mos ravishda 20% va 6% ni tashkil qiladi. Har bir etnik guruh odatda shaharning maʼlum hududlarida yashaydi. Makedoniyaliklar Vardarning janubida, 1963-yildan keyin qayta qurilgan hududlarda, musulmonlar esa shimoliy tomonda, shaharning eng qadimgi mahallalarida istiqomat qilishadi va bu mahallalar koʻproq anʼanaviy hayot tarzini kechirsa, janub tomonda esa makedoniyaliklar zamonaviylik va qishloq hayotidan yiroq boʻlgan hayot tarzini kechiradilar.
Shimoliy hududlar eng qashshoq hududlardir. Bu, ayniqsa, Čair munitsipalitetidagi Topaana daxasi va Šuto Orizari munitsipalitetilarida yaqqol namoyon boʻladi. Bu yerlarda elektr va suv taʼminotiga ulanmagan, avloddan-avlodga o‘tib kelayotgan ko‘plab noqonuniy inshootlar qurilgan. Eski bozorga yaqin joylashgan Topaana juda qadimiy hudud boʻlib, u ilk bor 14-asr boshlarida loʻlilar mahallasi sifatida tilga olingan. Aholisi 3000 dan 5000 kishi gacha. Šuto Orizari, shaharning shimoliy chekkasidagi, oʻziga xos munitsipalitet boʻlib, uning mahalliy rasmiy tili rum tilidir. U 1963-yilgi zilziladan keyin uyini yoʻqotgan loʻlilarni joylashtirish uchun qurilgan.
Aholi zichligi tumanlar ortasida bir-biridan juda katta farq qiladi. 2002-yilda shaharda bir kishiga oʻrtacha 19,41 m2, janubiy qirgʻoqdagi Sentarda 24 m2 va shimoliy qirgʻoqdagi Čairda atigi 14 m2, Šuto Orizarida oʻrtacha 13 m2 yashash joyi toʻgʻri kelgan.
Ramzlari
Skopye bayrogʻi 1:2 nisbatdagi qizil bayroq boʻlib, yuqori chap burchagida shaharning oltin gerbi tasvirlangan . Shahar gerbi 1950-yillarda qabul qilingan. Unda Vardar daryosi ustidan oʻtgan Tosh koʻprik, Kale qalʼasi va Shar togʻlarining qorli choʻqqilari tasvirlangan.
Shahar kengashi
Shahar Kengashi 45 aʼzodan iborat boʻlib, ular toʻrt yil muddatga saylanadi. Kengash birinchi navbatda byudjet, global yoʻnalishlar, shahar va hukumat oʻrtasidagi munosabatlar bilan shugʻullanadi. Shaharsozlik, moliya, mahalliy rivojlanish kabi aniqroq mavzularni koʻrib chiqish uchun bir nechta komissiyalar mavjud. Kengash raisi Kengash aʼzolari tomonidan saylanadi. SDSM aʼzosi Lyubitsa Yancheva 2017-yildan boshlab kengashni boshqaradi.
2017-yilgi mahalliy saylovlardan soʻng shahar Kengashi quyidagi tarkibda tuzilgan :
Mer
Skopye meri har to‘rt yilda bir marta saylanadi. Mer Skopye shahri vakili boʻlib, shahar rivojiga taaluqli fikr va gʻoyalarni kengashga taqdim etadi, maʼmuriy organlar va ularning mansabdor shaxslarini boshqaradi.
Munitsipalitetlar
Skopye ilk bor 1945-yilda maʼmuriy birliklarga boʻlingan, lekin birinchi munitsipalitetlar 1976-yildagina tashkil etilgan. Ular beshta edi: Centar, Chair, Karpoš, Gazi Baba va Kisela Voda. Makedoniya Respublikasi mustaqillikka erishgach, hokimiyat markazlashtirildi va munitsipalitetlar oʻz vakolatlarining katta qismini yoʻqotdi. 1996-yilgi qonun bilan ularni qayta tiklandi va ikkita yangi munitsipalitet tashkil qilindi: Ǵorche Petrov va Šuto Orizari. 2001-yilda alban isyonchilari va makedoniya kuchlari oʻrtasidagi qoʻzgʻolondan soʻng, 2004-yilda Saraj munitsipalitetini Skopye shahri tarkibiga kiritish toʻgʻrisida yangi qonun qabul qilindi. Sarajda asosan albanlar istiqomat qiladi va oʻshandan beri albanlar shahar aholisining 20 % ​​dan ortigʻini tashkil qiladi. Shunday qilib, alban tili shahar maʼmuriyatining ikkinchi rasmiy tiliga aylandi, bu alban isyonchilarining daʼvolaridan biri edi. Xuddi shu yili Aerodrom munitsipaliteti Kisela Vodadan, Butel munitsipaliteti esa Čairdan ajralib chiqdi.
Munitsipalitetlarni har 4 yilda saylanadigan 23 aʼzodan iborat boʻlgan kengash boshqaradi. Ularda shahar meri va bir qancha boshqarmalar (taʼlim, madaniyat, moliya) ham bor. Shahar meri birinchi navbatda shu bo‘limlar bilan shug‘ullanadi.
Aholisi
2002-yilgi aholini roʻyxatga olish natijalariga koʻra, Skopye shahrining hududida 428 988 kishi va koʻplab qishloqlar va boshqa aholi punktlarini, jumladan Dračevo, Bardovci, Kondovo, Radišani, Gorno Nerezi va boshqa maʼmuriy chegaralardagi aholini qoʻshib hisoblaganda 506 926 kishi istiqomat qilgan.
Skopye Shimoliy Makedoniya aholisining qariyb toʻrtdan bir qismini oʻz ichiga oladi. Aholi soni boʻyicha ikkinchi boʻlgan Kumanovo munitsipaliteti 2002-yilda bu son 76 272 kishiistiqomat qilgan boʻlsa, 2011-yilda bu son 107 632 kishi teng edi.
Avstriya-Turkiya urushi va 1698-yilgi Buyuk yongʻindan avval Skopye Bolqondagi eng yirik shaharlardan biri boʻlib, aholisi 30 000 dan 60 000 kishigacha boʻlgan. Yongʻindan keyin shahar uzoq vaqt tanazzulga yuz tutdi va 1836-yilda shaharda atigi 10 000 kishiga yashardi. Biroq aholi soni 1850-yildan boshlab aholi soni yana koʻpaya boshladi va 1905-yilda 32 000 kishiga yetdi. 20-asrda Skopye Yugoslaviyadagi eng tez rivojlanayotgan shaharlardan biri boʻlib, 1971-yilda 448 200 aholiga ega edi. Oʻshandan beri demografik oʻsish barqaror surʼatda davom etmoqda.
Etnik guruhlar
Skopye, xuddi Shimoliy Makedoniya kabi, katta etnik xilma-xilligi bilan ajralib turadi. Shahar makedoniyaliklar va albanlar uchrashadigan hududda joylashgan boʻlib, oʻz tarixi davomida rum, turk, yahudiy va serblar ham shaharga kelib joylashgan. Skopye 19-asrga qadar asosan musulmon shahri boʻlgan va shu vaqtdan boshlab u yerga koʻp sonli nasroniylar joylasha boshlagan. 2002-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, makedoniyaliklar Skopyedagi eng katta etnik guruh boʻlib, 338 358 kishi yoki aholining 66,75 foizini tashkil qiladi. Keyingi oʻrinlarda 103 891 kishi (20,49 %) bilan albanlar, 23 475 (4,63 %) bilan loʻlilar, serblar (14 298 kishi), turklar (8 595), bosnyaklar (7 585) va aromanlar („Vlaxlar“ deb ham ataladi) 2 557 kishi) turadi. 8167 kishi esa bu guruhlarning hech biriga mansub emas edi.
Din
Shaharda aholining diniy mansubligi xilma-xildir. Makedoniyaliklar, serblar va aromanlar asosan pravoslavlar boʻlib, koʻpchiligi Makedoniya pravoslav cherkoviga mansub. Turklar deyarli musulmondir. Alban millatiga mansub boʻlganlar asosan musulmonlardir. Rim-katolik alban ozchiligi ham bor, loʻlilarning yarmi musulmon va yarmi pravoslav diniga amal qiladi.
2002-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Skopye aholisining 68,5 foizi Sharqiy pravoslav cherkoviga, 28,6 foizi esa islom diniga eʼtiqod qiladi. Shaharda katolik (0,5 %) va protestant (0,04 %) ozchiliklari ham bor edi. Katoliklarga Skopyening Lotin yepiskopligi xizmat qiladi, uning tarkibiga Makedoniyaning Vizantiya katolik Apostol Eksarxati ham kiradi.
Ikkinchi jahon urushigacha Skopyeda asosan inkvizitsiyadan qochgan kelib chiqishi ispan Sefaradlaridan boʻlgan yahudiy ozchiliklar ham bor edi. Ushbu jamiyat 1939-yilda 2424 kishidan iborat edi (shahar aholisining qariyb 3 foizini tashkil qilardi), ammo ularning aksariyati natsistlar tomonidan deportatsiya qilingan va oʻldirilgan. Urushdan keyin tirik qolganlarning aksariyati Isroilga koʻcib ketdi. Bugungi kunda shaharda 200 ga yaqin yahudiy istiqomat qiladi (aholining taxminan 0,04 %).
Ravindra Jadeja
Ravindrasinh Anirudxsinh Jadeja (1988-yil 6-dekabrda tugʻilgan) odatda Ravindra Jadeja nomi bilan tanilgan, hindistonlik xalqaro kriketchi. U Hindiston Premer-ligasida Chennai Super Kings sardori edi. U birinchi darajali kriketda Saurashtrani ifodalaydi. U joriy oʻn yillikdagi eng yaxshi maydonchilardan biri hisoblanadi.
Jadeja Hindistonning sobiq sardori Virat Kohli qoʻl ostida 2008-yilda Malayziyada boʻlib oʻtgan Jahon kubogida gʻolib chiqqan Hindiston U-19 kriket jamoasining vitse-sardori edi. U ODI debyutini 2009-yil 8-fevralda Shri-Lankaga qarshi oʻtkazdi va oʻsha oʻyinda magʻlubiyatsiz 60 ta 77 toʻp kiritdi. Biroq, uning Test debyuti deyarli toʻrt yil oʻtib, 2012-yil 13-dekabrda Nagpurda Angliyaga qarshi boʻlib oʻtdi.
Chennai Super Kings tomonidan 2012 IPL futbolchilar auktsionida Jadeja 2 million dollarga sotib olindi. Chennai Super Kings ikki mavsumga IPLdan chetlashtirilgandan soʻng, uni 2016-yilgi IPL oʻyinchilari auktsionida Gujarat sherlari jamoasi tomonidan 9,5 million krorega sotib oldi. 2017-yilning 22-yanvarida Jadeja Kolkatadagi Eden Gardensda Sem Billingsni ishdan boʻshatib, 150 marta bir kunlik xalqaro toʻpni yutgan birinchi hindistonlik chap qoʻl spinneriga aylandi. 2017-yil mart oyida u uzoq vaqt davomida ushbu lavozimni egallab turgan Ravichandran Ashvinni ortda qoldirib, dunyoning eng yuqori reytingli boulyoriga aylandi. U MS Dhoni oʻrniga 2022-yilgi IPL mavsumida Chennai Super Kings IPL franshizasining sardori sifatida eʼlon qilindi. Biroq, u mavsum oʻrtasida isteʼfoga chiqdi.
Shaxsiy hayoti
Jadeja 1988-yil 6-dekabrda Gujarat shtatining Jamnagar tumani Navagam Ghed shahrida gujarati Rajput oilasida tugʻilgan. Uning otasi Anirud xususiy xavfsizlik agentligida qorovul boʻlgan. Otasi uni armiya zobiti boʻlishini xohlardi, lekin uning qiziqishi Kriketga boʻlgan, u bolaligida otasidan qoʻrqib yashagan. Uning onasi Lata 2005-yilda baxtsiz hodisada vafot etdi va onasining oʻlimidan olingan jarohat uni deyarli kriketdan voz kechishga majbur qildi. Uning singlisi Naina hamshira edi. U hozirda Jamnagarda yashaydi.
Jadeja Reeva Solanki bilan 2016-yil 17-aprelda turmushga chiqdi. Ularning 2017-yil iyun oyida tugʻilgan qizi bor.
Yoshlikdagi karyerasi
Jadeja 2005-yilda 16 yoshida Hindistonda 19 yoshgacha boʻlgan kriketchilar oʻrtasidagi ilk uchrashuvini oʻtkazgan. U 2006-yilda Shri-Lankada boʻlib oʻtgan U/19 Kriket Jahon Kubogi uchun Hindiston terma jamoasiga kiritilgan. Hindiston finalda Pokistonga qarshi oʻtkazilgan Jadeja bilan 3 ta darvozani ishgʻol qilib, ikkinchi oʻrinni egalladi. U 2008-yil U/19 Kriket Jahon Kubogida gʻolib chiqqan Hindiston jamoasining vitse-sardori boʻlgan. U turnirda toʻp bilan hal qiluvchi rol oʻynadi, 13 oʻyinda oʻrtacha 6 tasida 10 ta darvozani ishgʻol qildi.
Birinchi darajali kriketchi
Jadeja oʻzining birinchi toifadagi debyutini 2006-07 Duleep Trophyda oʻtkazdi. U Duleep Trophyda West Zone va Ranji Trophyda Saurashtra uchun oʻynadi.
2012-yilda Jadeja Don Bredman, Brayan Lara, Bill Ponsford, Uolli Hammond, WG Greys, Grem Xik va Mayk Xussi bilan birga oʻz faoliyatida uchta birinchi darajali uch asrlik gol urgan tarixdagi sakkizinchi oʻyinchi va birinchi hindistonlik futbolchiga aylandi. U birinchi marta 2011-yil noyabr oyining boshida Orissaga qarshi oʻyinda maydonga tushib, 314 tadan 375 ta toʻp kiritgan. Uning ikkinchisi 2012-yilning noyabrida Gujaratga qarshi oʻyinda 303 ta gol urgandi. Uning uchinchi oʻyinida 2012-yil dekabr oyida" Temiryoʻlchilar"ga qarshi oʻyinda u 501 ta toʻpda 331 ta gol urgan. Jadeja bu marraga atigi 23 yoshida erishdi.