cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Imom Abu Mansur Moturudiy
Vafoti
2002-yilda mazkur kitobning keng ommaga, jumladan, oliy oʻquv yurtlarining talabalari va oʻrta maktablarning yuqori sinf oʻquvchilariga moʻljallangan nashri amalga oshirildi. Endilikda xalqimiz Moturidiy merosi bilan oʻz ona tilida tanishish imkoniga ega boʻldi.
Adabiyotlar
•Al-Moturidiy taʼlimoti va uning Sharq xalqlari madaniyatidagi oʻrni. Maʼruzalar toʻplami, T., 2000;
•Karimov I. A., Vatan ravnaqi uchun har birimiz masʼulmiz Imom Moturidiy tavalludining 1130-yilligiga bagʻishlangan tantanali marosimda soʻzlangan nutq, 9-j, T., 2001;
•Uvatov U., Imom al-Moturidiy va uning taʼlimoti, T., 2000;
•Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. „Sunniy aqiydalar“
•Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf. „Aqoid ilmi va unga bogʻliq masalalar“
Al-Kura
Al-Kura (الكورة) Iordaniya, Irbid gubernatorligidagi tumanlardan biri.
Barlieu
Aholisi
363 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 27,1 km2.
Bekchitepe (Sivrice)
Bekchitepe — Turkiyaning Elazigʻ viloyatining Sivrice tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 110 nafar (2021). Qishloqda kurdlar istiqomat qiladi.
Ixshid
Ixshid — 1) Soʻgʻd va Fargʻona podsholari unvoni (VII—VIII asrlar). Ilk oʻrta asrlarda Movarounnahr 15 dan ortiq mayda hokimliklarga boʻlinib ketgan edi. Ular turli nomda yuritilgan. Buxoro vohasida — buxorxudotlar va vardonxudotlar, Miyonkolda — dabusshohlar, Ustrushonada — afshinlar, Choch va Ilokda — budun va tudun va boshqalar. Ular mahalliy turkiy qabilalarning turli sulolalariga mansub boʻlgan. Bu davlatchalar orasida Sugʻd Ixshidlari eng qudratli sanalgan. Ularning poytaxti Samarqand shahri boʻlgan. Ixshid atrofiga shaxsiy qurolli lashkarlar — chokarlari boʻlgan badavlat dehqonlar toʻplangan edi. Sugʻd Ixshidi Zarafshon va Qashqadaryo vodiylarida joylashgan Samarqand, Ishtixon, Maymurgʻ, Kushoniya, Vardona, Buxoro, Kesh va Naxshab mulklarini bir ittifoqqa birlashtirgan. Samarqand Ixshidi saroyida ajdodlar ruhiga atab qurbonlik qilish uchun maxsus ibodatxona bino qilingan. Samarqand Ixshidlari yaqin-olis davlatlar bilan elchilik aloqalari olib borganlari maʼlum. Masalan, Afrosiyob devoriy rasmlaripz. Sush Ixshidi Varxumanning Chagʻoni-yon, Choch va Xitoydan kelgan elchilarni qabul qilish marosimi tasvirlangan. Arab istilochilariga qarshi kurashda Sugʻd Ixshidi Tarxun katta jonbozlik koʻrsatgan. 8-asr boshida (712-yil) Samarqandni arablar bosib olgach, Sugʻd Ixshidlari poytaxtni Ishtixonga koʻchirganlar. Movarounnahr Arab xalifaligi tarkibiga kiritilgach, Ixshid unvoni bekor qilingan; 2) Suriya va Misrda hukmronlik qilgan yarim mustaqil turkiy sulola (935—969) vakillari unvoni (yana qarang: Ixshidiylar).
Adabiyotlar
Ахунбабаев Х. Г. Новые находки согдийских монет из раскопок 1982—1984 гг. в центральной части городища Афрасиаб // История материальной культуры Узбекистана. Выпуск 22. Т.—1988
Fruitland (Iowa)
Fruitland AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Muscatine okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,66 km2. Shundan 4,66 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 165 m balandlikda joylashgan.
Hermival-les-Vaux
Hermival-les-Vaux Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
760 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 55,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,7 km2.
“Tazkira-yi avliyo”.
" Tazkira-yi avliyo " — Ushbu asar Farididdin Attorn ing forscha „Tazkiratu-l-avliyo“ asaridan turkiy tilga tarjima qilingan. Asarning uygʻur va arab yozuvli qoʻlyozma nusxalari bor. Uygʻur yozuvli nusxasi „Meʼrojnoma“ bilan bir qoʻlyozmada Parijdagi Milliy kutubxonada saqlanmoqda.
„Tazkira-yi avliyo“ qoʻlyozmaning 13b-151a sahifalarida, matn oxirida kitobning koʻchirilgan sanasi (taʼrix)bitilgan. Unga koʻra, qoʻlyozmani 1436-yili Hirot da Abu Malik baxshi koʻchirgan: Emdi tazkirada bitilgän maqāyih avliyālarnïŋ hikāyat sözläri tügätildi. Tarix sekiz yüz qïrqta at yïl jumadu-l-axira aynïŋ onïda Haruda Abu Malik baxqï bitidim. Asarning arab yozuvli qoʻlyozmalaridan biri Istanbul dagi Sulaymoniya kutubxonasida saqlanmoqda. Toshkent da Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik instituti da ham asarning arab yozuvli nusxasi bor.
Boiling Springs (Pennsylvania)
Boiling Springs AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Cumberland County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2769 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 6,5 km2. Shundan 6,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Gheorghe Hagi
Gheorghe Hagi (Gheorghe Hagi)—ruminiyalik yarim himoyachi,Ruminiya ning XX-asrdagi eng yaxshi futbolchisi deb tan olingan .1965-yil 5-fevralda Konstansada tugʻilgan.FIFA 100 roʻyxatiga kiritilgan.2001-yildan buyon murabbiy boʻlib ishlamoqda.Uning laqabi „Karpat Maradonasi“ deyishardi.
Futbolchi sifatida uning chap oyoqda kuchli va aniq zarbalari bilan tanilgan.Uning zarbalari kutilmagan trayektoriya hosil qilgan.Uning oʻziga xos jixatlaridan maydonni koʻrishi, oʻziga xos texnikasi va dispetcherlik fazilatlari bilan tanilgan.
Ruminiya
Konstansaning „Farul“ klubi tarbiyalanuvchisi, shuningdek Buxarestning „Lyuseafarul“ jamoasida ham oʻynagan.Keyin u oʻz faoliyatini qayerda davom ettirishni tanlashi qolgan edi.Poytaxtning „Sportul Studensesk“ yoki Krayovaning „Universitate“ jamoalaridan birinchisini tanladi.1986-yilda Ruminiya futboli gegemoni „Styaua“ Yevropa Chempionlar kubogini qoʻlga kiritdi.Yevropa superkubogi uchun oʻyinga Hagi „Sportul Studensesk“ klubidan ijaraga oldi.Hal qiluvchi oʻyinda Hagi Kiyev ning „Dinamo“siga qarshi oʻyinda yagona gol muallifi boʻldi.Bunday gʻalabadan soʻng „Styaua“ uni yana 3 yil ushlab turdi, bu vaqt ichida klub uch marta oltin dublga erishdi va bir marta Yevropa Chempionlar kubogi finaliga chiqdi.
Ispaniya va Italiya
1990-yilda Hagi „Real Madrid“ bilan shartnoma imzoladi va u uchun 4300000 dollar toʻlandi.Biroq klub hech narsa yutmagan ikki mavsumdan soʻng futbolchiga boʻlgan huquq Italiyaning B seriyasi vakili „Breshia“ klubiga oʻtdi.Ikki mavsumda A seriya ga chiqishga va yana B seriya ga tushib ketishga muvaffaq boʻldi.1994-yilda u „Barselona“ga koʻchib oʻtdi va u bilan ham ikki mavsumda hech narsaga erisha olmadi.
Turkiya
1996-yilda Turkiya ning „Galatasaray“ klubiga oʻtishi Hagi uchun ancha muvaffaqiyatli boʻldi.U yerda jamoa yetakchisi va muxlislarning svimlisiga aylandi.Bosh murabbiy Fotih Terim oʻziga xos taktikalar ishlab chiqdi. Faoliyatining oxirida 2000-yilda Hagi UEFA kubogi va Superkubogi ni qoʻlga kiritdi.
Terma jamoada
Hagi Ruminiya terma jamoasida 1983-yildan oʻynay boshladi.1984-yilda terma jamoa bilan Yevropa chempionati ga yoʻl oldi.U yerda ruminlar guruxda oxirida boʻldi.Uning terma jamoadagi eng yaxshi yutugʻi 1994-yilgi jahon chempionatining chorak finaliga chiqqani boʻlgan.Oʻshanda ruminlar guruhda birinchi oʻrinni olib nimchorak finalda Argentina ni magʻlub etgan va chorak finalda shved larga faqatgina penaltilar seriyasida yutqazgandi.1998-yilgi jahon chempionatidan soʻng terma jamoadagi faoliyatini yakunlashga qaror qildi.Lekin terma jamoaga Yevro-2000 da yordam berish uchun qaytib keldi.Yevro-2000 da ruminlar „oʻlim guruhi“da Angliya,Germaniya va Portugaliya ga qarshi oʻynadi.
Murabbiylik faoliyati
2001-yilda „Galatasaray“dagi faoliyatini yakunlagach Hagi Ruminiya terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlandi.Terma jamoa bilan 2002-yilgi Jahon chempionatiga chiqa olmagach isteʼfoga chiqdi.
2003-yilda Turkiya ning „Bursaspor“ klubida muvaffaqiyatsiz faoliyatidan keyin „Galatasaray“ga qaytdi.2005-yilda mamlakat kubogi qoʻlga kiritildi.
2006-yilda murabbiy „Politexnika“ klubiga chaqirildi.Lekin rahbariyat bilan kelishmovchliklar boʻlgani uchun ham u yerda qolmadi.
2007-yil iyunda Hagi „Styaua“ni boshqardi.Yevropa Chempionlar ligasi saralash bosqichida Polsha ning „Zaglembe“ va Belorussiya ning „BATE“ klublari magʻlub etildi.Yevropa Chempionlar ligasi 2007/08 mavsumida Praga ning „Slaviya“sidan uchralgan birinchi magʻlubiyatdan soʻng darhol ishdan boʻshatildi.
2010-yil 21-oktabrda u „Galatasaray“ bilan bir yarim yillik shartnoma imzoladi.
Futbolchi sifatida
"Styaua"
„Real Madrid“
„Breshiya“
San Possidonio
San Possidonio Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Modena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 3495 nafar aholi istiqomat qiladi.
Gheorghe Hagi
Futbolchi sifatida
„Galatasaroy“
NGC 4805
NGC 4805 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi * tipli yulduzdir.
Gheorghe Hagi
Murabbiylik faoliyatida
"Galatasaroy"
NGC 4805
Ushbu obyektni Guillaume Bigourdan 1885-yilda kashf etgan.
Gheorghe Hagi
Murabbiylik faoliyatida
„Viitorul“
NGC 4805
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Gheorghe Hagi
Shahsiy hayot
Hagining oʻgʻli Yanis (1998-yilda tugʻilgan)-professional futbolchi.
Qalay rudalari
Qalay rudalari — tarkibidagi qalay miqdori va birikmalari undan qalayni ajratib olishga texnik imkoniyat yetarli va iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlgan tabiiy mineral hosilalar. Sanoat ahamiyatidagi Qalay rudalarining koʻp qismi (85%) asosiy minerali boʻlgan kassiterit (8п 78,8% gacha) va stannin (27,5% 8п) dan iborat. Stanninni boyitish va undan 8п ajratib olish qiyin boʻlgani uchun undan kam foydalaniladi. Qalayning kaltsiyli borati — nordensheldin (43,5% Зп) baʼzida sanoat ahamiyatiga ega boʻlishi mumkin. Qalay rudalari koʻpincha jamlanma xom ashyo boʻlib, tarkibida \У, Ве, Гл, Та yoki Си, Р, 2п, А§ uchraydi. Hosil boʻlish sharoitiga qarab Qalay rudalari endogen (tub) va ekzogen (sochma) konlarga boʻlinadi. Alyumosilikat tarkibli jinslarda shakllangan Qalay rudalarining tub konlari genezisi va mineral tarkibiga koʻra pegmatit, kassiteritkvars va kassiterit sulfid formatsiyalariga boʻlinadi. Pegmatit formatsiyali konlar genetik jihatdan nordon granitlar bilan bogʻliq. Bunday konlarda kassiteritning yirik kristallari notekis toʻplangan yoki ayrim aralashmalar holida boʻladi. Bunday konlar sanoatda katta ahamiyatga ega boʻlmaydi, baʼzan koʻp tarkibli xom ashyoning manbasi boʻlishi mumkin. Kassiteritkvars formatsiyali konlar yuqori trali gidrotermal hosilalarga mansub boʻlib, nordon va oʻta nordon granit magmalari intruziyalari bilan genetik jihatdan bogʻliq. Bu formatsiya konlarida yirik kassiteritlar boʻladi (8 dan tashqari, \У, Та, Ве va boshqalar uchraydi). Qalay olinadigan asosiy manbalardan biri kassiteritsulfid formatsiyali konlar, ular kichik nordon intruziyalar rivojlangan, baʼzan esa, vulkan formatsiyalari bilan bogʻliq rayonlarda mavjud. Qalay rudalarining endogen konlari orasida mineral tarkibi, texnologik xususiyatlari, amaliy ahamiyati boʻyicha: kassiterit greyzenli, kassiteritkvarsli, kassiterit skarnli, kassiterit silikatli, kassiteritsulfatuzlisulfidli sanoat tiplari farqlanadi. Qalay rudalari ekzogen konlari sochmalardan iborat. Ular orasida elyuviy, delyuviy, allyuviy, dengiz va koʻl qirgʻoqboʻyi sochmalari mavjud boʻlib, ular kassiterit kristallari va agregatlari qoʻshilgan qum, qumtuproq va shagʻal materiallari va yoʻldosh minerallardan tashkil topgan. Qalay rudalari turli sanoat tipidagi konlarda ruda jismlari oddiy va murakkab tomirlar, baʼzan shtokverklardan iborat. Ularning oʻlchami va shakli keng koʻlamda oʻzgarib turadi. Sochmalar qalinligi va shakli oʻzgaruvchan boʻlgan gorizontal yotgan qatlamlarni tashkil qiladi. Qalay rudalarining sochma konlari pegmatit va kassiteritkvars formatsiyalari konlarining nurashidan hosil boʻladi. Dunyo buyicha Qalay rudalari zaxiralarining 70% sochma konlarga toʻgʻri keladi. Asosiy resurslari Janubiy Sharqiy Osiyo mamlakatlari — Malayziya, Indoneziya, Tailand, Laos, Myanma hamda Boliviya, Braziliya, Avstraliya Ittifoqi, Nigeriya, Buyuk Britaniyada mavjud.
Boʻron (maʼnolari)
Bo‘ron:
Boʻron
Boʻron — qad. oʻzbek milliy harakatli bola, ar oʻyini. B. keng maydonda ʻ40x35 m, maysazor joylarda oʻynaladi. Oʻ~"" uchun oddiy qiyiqcha — belbogʻ i..atiladi, unga bir siqim qum va qipiq yoki mayda somon solinib tugiladi. Oʻyin har qaysisi 6 nafar oʻgʻil boladan iborat 2 jamoa oʻrtasida boʻladi. Oʻyin boshlanishidan oldin maydonning bet chizigʻining oʻrtasida 3 m masofada diametri 1,5—2 m keladigan doiracha hosil qilinadi. Hakam tugunni maydon markaziga uloqgiradi, ikki tomonda turgan jamoalar markaz tomon yuguradilar. Birinchi boʻlib tugunchaga yetib borgan bola uni sherigiga, sherigi yana boshqasiga uzatadi. Tugun — belbogʻni doirachaga birinchi boʻlib olib borib tashlagan tomonga bitta xol (ochko) yoziladi. Oʻyin sharoitga qarab 3 daqiqadan 15 daqiqagacha davom etishi mumkin. B., shuingdek sport zallarida ham oʻynaladi.
Hédauville
Hédauville Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
104 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 26,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,0 km2. Dengiz sathidan 83 – 142 m balandlikda joylashgan.
Aesch (Zürich)
Aesch — Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Dietikon okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 5.24 km2. 994 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Aeschning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Gelindere (Sivrice)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Gelindere — Turkiyaning Elazigʻ viloyatining Sivrice tumaniga qarasli qishloq. Qishloqda Herdi qabilasiga mansub kurdlar yashaydi 2021-yilda 28 kishidan iborat bo'lgan
Qishloqqa Kasaplar, Samanli va Yongalik qishloqlari biriktirilgan.
Sardor Rahimxon
Sardor Rahimxon (asl ismi sharifi: Sanjar Mirahmedovich Rahimov; 1981-yil 3-sentabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — taniqli oʻzbek qoʻshiqchisi, radio boshlovchi (2002—2005). Shou-biznes sohasida faoliyat yuritgan (2005—2018). Nihol mukofoti sovrindori (2006). Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist (2009).
Xonanda koʻpgina davlat tadbirlariga qatnashib, konsertlar bergan. Oʻzbekkonsert tomonidan uyushtirilgan bir tadbirga qatnashmaganligi sababli litsenziyasidan mahrum etilgan. Keyinchalik, u shou-biznesni tark etganini eʼlon qilgan va litsenziyasini tiklatish uchun Oʻzbekkonsertga qayta murojaat qilmagan.
Soʻnggi yillarda Sardor Rahimxon xayriya-insonparvarlik ishlariga boshchilik qilib kelmoqda. Uning boshchiligida Yurak amri insonparvarlik loyihasi tashkil etilgan. Bundan tashqari tarbiyaviy ahamiyatga ega boʻlgan, maʼnaviy-maʼrifiy yoʻnalishdagi videoroliklar tayyorlagan. Mehr-sahovat koʻkrak nishoni (2020) bilan taqdirlangan.
Sanʼat sohasidagi faoliyati
Sardor Rahimxon san’atga kirib kelganida unga avval Saidazim Murodxonov, soʻngra Iqbol Muhammadjonov san’at sohasidan saboq berib, ustozlik qilishgan. Iqbol Muhammadjonov uning koʻpchilik qoʻshiqlarining muallifi hamdir.
Litsenziyadan mahrum qilinishi
Xonanda koʻpgina davlat tadbirlariga qatnashib, konsertlar bergan. Keyinchalik, 2018-yil 31-mayda boʻlib oʻtgan "Milliy estrada sanʼatining yoshlar maʼnaviy, axloqiy tarbiyasidagi oʻrni va sanʼatkor odobi" mavzusidagi yigʻilishda Oʻzbekkonsert rahbari Odiljon Abduqahhorov, boshqa sanʼatkorlar qatorida, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist Sardor Rahimxonni tadbirga kelmaganini hurmatsizlik deya baholab, uni litsenziyadan mahrum qilish toʻgʻrisidagi buyruqni tayyorlashni topshirib, yigʻilish soʻnggida uni oʻqib eshittirgan. Shundan soʻng Sardor Rahimxon shou-biznesni tark etganini eʼlon qilgan. Odiljon Abduqahhorov soʻzlariga koʻra, Sardor Rahimxon litsenziyasini tiklatish uchun Oʻzbekkonsertga qayta murojaat qilmagan.
Xayriya-insonparvarlik tadbirlaridagi ishtiroki
Sardor Rahimxon soʻnggi yillarda xayriya-insonparvarlik ishlariga boshchilik qilmoqda. Yaqin yillarda uning boshchiligida Yurak amri insonparvarlik loyihasi tashkil etilgan. Loyiha koʻplab ijtimoiy yordamga muhtoj oilalarga ehsonlar yetkazib berishni oʻz oldiga maqsad qilib olgan. 2020-yilning bahorida tarqalgan maʼlumotlarga koʻra, bu davrga kelib loyiha davomida 3000 ga yaqin oilaga oziq-ovqat mahsulotlari yetkazib berilgan. U 2020-yilning kuzida Mehr-sahovat koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan.
Oilasi
Sardor Rahimxon hozirda 3 farzandning otasi. 2 qizi va 2015-yil 9-oktyabrda tugʻilgan Muhammad Ali ismli 1 ta kenja oʻgʻil farzandi bor. Otasi olamdan oʻtgan.
Ostretsovskaya (Xarovsk tumani, Vologda)
Ostretsovskaya (Острецовская)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 54,5 km, Popovka munitsipaliteti markaziga 0,5 km. Eng yaqin aholi punktlari: Kupayxa, Popovka, Kogarixa, Istomikha, Sergeyixa, Zasuxino.
2002 - yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 28 kishi (12 erkak, 16 ayol). Millati – ruslar (96%).
Baugy (Cher)
Baugy Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Bourges tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1241 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 54,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,7 km2.
Sóstófalva
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Sóstófalva — Vengriyaning shimoli-sharqida joylashgan Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi qishloq.
Petersburg (Indiana)
Petersburg AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Pike okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2383 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 679,6 nafar kishi.
Molekulyar massa
Molekulyar massa — kimyoviy birikma molekulasining uglerod birligi (uglerod nuklidi |2S atom massasining ʻ/|2 qismi)da ifodalangan massasi, molekulani tashkil qilgan elementlar atom massasi larining yigʻindisi. Baʼzan maʼlum tarkibli turli moddalar aralashmasi uchun ham mol. m. aniqlanadi. Mas, havo, garchi bir qancha gazlar aralashmasidan iborat boʻlsa ham, uning oʻrtacha mol. m. bor. Havoning hisoblab topilgan oʻrtacha mol. m. 29 ga teng. Mol. m. — moddaning asosiy tavsiflaridan biri. U, shuningdek, polimer moddalarning xossalarini belgilovchi asosiy omildir. Mol. m., asosan, bugʻning zichligini oʻlchash orqali, osmotik bosim orqali (Vant—Goff krnuni asosida), bugʻ bosimining tushishi, eritmalarning toza erituvchiga nisbatan muzlash temperaturasi pasayishi (krioskopiya) yoki kaynash temperaturasi koʻtarilishini (ebuli-oskopiya) oʻlchash orqali topiladi. Uchuvchan moddalarning mol. m. mass-spektrometriya usulida, turli birikmalar aralashmasining mol. m. xromatomass-spektrometriya usulida aniqlanadi.
Stubben (Niedersachsen)
Stubben  Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Cuxhaven tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,62 km2. 1506 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Stubbenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Oğuz
Oğuz— Turkiyaning Denizli viloyati Buldan tumanidagi qishloq.
Ixetuan qoʻzgʻoloni
Ixetuan qoʻzgʻoloni — Shimoliy l Xitoydagi qoʻzgʻolon (1899—1901) Ixetsyuan maxfiy jamiyati („Adolat va kelishuv yoʻlida musht“) tomonidan boshlangan, keyinchalik Ixetuan („Adolat va kelishuv otryadlari“) nomini olgan. 1900-yil iyunda ixetuanlar Pekinga kirishgan. Germaniya, Yaponiya, Buyuk Britaniya, AQSH, Fransiya, Rossiya, Italiya va Avstriya-Vengriya qoʻshinlari qoʻzgʻolonni (xorijiylar tomonidan boksyorlar qoʻzgʻoloni deb atalgan) bostirishgan.
San Prospero
San Prospero Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Modena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 34 km2. 4444 nafar aholi istiqomat qiladi.
Molekulyar genetika
Molekulyar genetika - molekulyar biologiyaning asosiy yoʻnalishlaridan biri, irsiy axborot strukturasi va funksiyasini, uning yuzaga chiqishi mexanizmlarini oʻrganadigan fan. M.g.ning rivojlanishi 1928-yilda F. Griffit tomonidan bakteriyalarda transformatsiya hodisasini kashf etilishidan boshlanadi. O. Eyveri va shogirdlari (1944) transformatsiya asosida hujayraga yot DNK (dezoksiribo-nuklein kislota) kirib irsiy axborotni oʻzgartirishiini aniqlashdi. Keyinchalik transduksiya (bakteriofaglar orqali bir hujayradan ikkinchisiga DNK qismlarining koʻchirib oʻtkazilishi) hodisasining kashf etilishi irsiy moddaning moddiy asosi nuklein kislotasi ekanligini uzil-kesil tasdikladi. Bidl va Tey-tum (1948) tomonidan "bir gen — bir ferment" gipotezasining yaratilishi genetikani biokimyo bilan bogʻlikligini koʻrsatdi. Bu kashfiyotlar nuklein kislotalarni oʻrganishga bagʻishlangan tadqiqotlarning keng rivojlanishiga sabab boʻldi. M. Uilkins va R. Franklin (1950—52) DNK molekulasining rentgenogrammasini olishdi. E. Chargaff (1947—50) DNKdagi azotli asoslarning komplementarligi prinsipini aniqlashdi. Bu tadqiqotlar D. Uotson va F. Krik (1953) tomonidan DNK molekulasi qoʻsh spiral modelining yaratilishi uchun asos boʻldi. Bu modelga asosan DNK 2 polinukleotid zanjiridan iborat. Zanjirda DNK molekulalari komplementar azot asoslarining vodorod bogʻlari orqali oʻzaro birikadi. DNK modelining yaratilishi tufayli DNKning matritsa prin-sipi asosida reduplikatsiyasi, genetik kodning va irsiy axborotning koʻchirilishi (transkripsiya)ning, mutatsiya mexanizmlari va DNK mutatsiyalarining qayta tiklanishi (reparatsiya) mexanizmlarini oldindan bashorat qilish mumkin boʻldi. Bu kashfiyotlar gen nazariyasining yaratilishi uchun asos boʻldi. Keyinchalik irsiy axborot yuzaga chiqishining yangi mexanizmlari va genlar faoliyatining idora qilinishi koʻrsatib berildi; genlarning ekzonintron tuzilishi, splaysing, protsessing jarayonlari, mobil genlar, psevdogenlar, onkogenlar, rekombinatsiyalanuvchi genlar kashf etildi. M.g. genetik injeneri-yaning nazariy asosi qisoblanadi.
M.g.ga oid tadqiqotlar Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Biokimyo (Y. X. Toʻraqulov, J. X. Hamidov), Genetika (A. A. Abdukarimov, J. A. Musayev)i.t. institutlarida olib boriladi.
Kurash Nishonboyev.
Hérouville-Saint-Clair
Aholisi
24.025 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2266,5 nafar kishi.
Vregny
Vregny Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Soissons tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
102 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,6 km2. Dengiz sathidan 69 – 166 m balandlikda joylashgan.
Boʻron (shamol)
BOʻRON — uzoq davom etadigan kuchli shamol. Odatda, siklonlarttt sovuq havo massasi egallagan qismlarida yoki antitsiklon chetlarida paydo boʻladi. B. vaqtida qor koʻchib, uy va devorlar yonida qor uyumlari paydo boʻladi, temir yoʻl va avtomobil yoʻllarini qor bosadi. B. qumli choʻllarda qum koʻchishiga, dengizda suvning kuchli toʻlqinlanishiga sabab boʻladi. B. vaqtida yer sirtida shamol tezligi 20 m/s dan 50 m/s gacha yetishi, ayrim paytlarda 100 m/s gacha borishi mumkin. Meteorologiyaaya dovul, poʻrtana va qasirgʻa atamalari ham B.ni anglatadi. Lekin bular shamolning tezligi, davom etish vaqti bilan bir-biridan farq qiladi. Bofort shkalasi boʻyicha B. 6—12 ball bilan baholanadi.
Qalami
Qalami — 1) qoʻlda toʻqilgan yoʻlyoʻl gulli ip mato; qoʻlda yigirilgan ipdan olacharsh bir oz siyrakroq qilib tayyorlangan (oʻta ohorlangan iplar toʻqilish jarayonida vaqtvaqti bilan qalam bilan hoʻllanib turilgani uchun "Q." deb atalgan). Mato toʻqish jarayonida oq yoki och tanda iplar orasiga tutamtutam qizil, koʻk, toʻq yashil iplarni bir meʼyorda joylashtirilishi natijasida oqish mato zaminida ingichka rangbarang yoʻllar hosil qilingan. Q.dan erkaklarning yengil ustki kiyimi va boshqalar tayyorlangan. 20-asr boshlarida fkada toʻqilgan matolarning qoʻplab keltirilishi tufayli Q tayyorlash kamayib ketgan, faqat Ikkinchi jahon urushi davrida vaqtincha Q. mato tayyorlash ham qayta tiklangan; 2) sopol buyumlarga qalam yordamida chizib bezak yaratish usuli hamda shu usulda ishlangan bezak, naqsh.
NGC 4806
NGC 4806 Gidra yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Boʻron oʻlchagich
Boʻron oʻlchagich — kuchli shamol (boʻron, poʻrtana) tezligini oʻlchaydigan asbob. B.oʻ. sifatida Usimon manometrga ulangan ikkita (dinamik va statik) Pito naychasidan iborat asbob, shuningdek koʻp kosachali anemograf ishlatiladi. Anemografning sezgir elementi metall naychaga mahkamlangan 10—21 kosachalar tizimidan iborat. Havo oqimi taʼsirida kosachalarning qavariq va botiq tomonlarida aerodinamik qarshiliklar farqi hosil boʻladi; natijada burovchi moment vujudga keladi va naychani deformatsiyalaydi. Naycha tenzodatchikka, u esa oʻlchash koʻprigiga mahkamlangan. Bu asbobda 90 m/s gacha tezlikda esayotgan shamol tezligini oʻlchash mumkin.
Boʻron oʻlchagich: Koʻp kosachali anemografning qabul qiluvchi qismi.
Remas
Remas — Albaniyaning gʻarbiy qismidagi Fier okrugidagi qishloq va sobiq munitsipalitet. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Divjakë munitsipalitetining boʻlinmasiga aylandi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 4449 kishi edi. Qoʻshni qishloqlari — Mucias, Karavasta va Bedat.
Beddes
Beddes Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Saint-Amand-Montrond tumani tarkibiga kiradi.
Itsenko-Kushing kasalligi
Itsenko - KUSHING KASALLIGI [nevropatolog N. M. Itsenko (1889— 1954) va amerikalik neyroxirurg X. U. Kushing (1869-1939) nomidan] - gipofiza" adrenokortikotrop gormon (AKTG)ning koʻp ishlanishi oqibatida kelib chikddigan kasallik. AKTGning koʻp ishlab chiqarilishiga gipofiz mikroadenomasi sabab boʻlishi mumkin. Bunda buyrak usti bezlarining funksiyasi kuchayadi, bemorni yogʻ bosadi, qon bosimi koʻtariladi, ayollarda girsutizm kuzatiladi, qandli diabet roʻy beradi, jinsiy bezlar funksiyasi susayadi, teri quruq boʻladi va h.k.
Beddes
Aholisi
94 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 7,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,3 km2.
Itsenko-Kushing kasalligi
Davosi: gipofiz sohasi rentgen yoki proton nuri bilan nurlantiriladi, qon bosimini tushiradigan, diabetga karshi, buyrak usti bezlari funksiya-sini tormozlaydigan preparatlar bu-yuriladi. Operatsiya qilib, buyrak usti bezlari yoki gipofiz qisman yoki bu-tunlay olib tashlanadi, soʻng shu bezlar gormonlari beriladi.
Galt (Iowa)
Galt AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Wright okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,40 km2. Shundan 1,40 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 367 m balandlikda joylashgan.
Polen
Polen urug'li o'simliklar tomonidan ishlab chiqariladigan chang moddadir. U erkak jinsiy hujayralarini (sperma hujayralari) hosil qiluvchi gulchang donalaridan (juda kamaygan mikrogametofitlardan) iborat. Polen donalari sporopollenindan tashkil topgan qattiq qoplamga ega bo'lib, gametofitlarni ularning stamensdan gulli o'simliklarning pistilasiga yoki erkak konusdan gimnospermlarning urg'ochi konusiga harakatlanishi jarayonida himoya qiladi. Agar gulchang mos keladigan pistil yoki urg'ochi konusga tushsa, u o'sib chiqadi va spermani ayol gametofitini o'z ichiga olgan tuxumdonga o'tkazadigan gulchang naychasini hosil qiladi. Alohida gulchang donalari etarlicha kichik bo'lib, tafsilotlarni ko'rish uchun kattalashtirishni talab qiladi. Polenni o'rganish palinologiya deb ataladi va paleoekologiya, paleontologiya, arxeologiya va sud-tibbiy ekspertiyasida juda foydali. O'simliklardagi gulchanglar o'zaro changlanishda gaploid erkak genetik materialni bitta gulning anterisidan boshqasining stigmasiga o'tkazish uchun ishlatiladi.
Ishlatilishi
juda qimmat hisoblangan polen ari uyasidan olinganida ko'plab kasalliklardan sog'ayishni osonlashtirishtiradi. Arilarning fermentlari bilan aralashgan polen allergiya bermaydi.Polen toza bo'lishi va tezda och qoringa ichilishi kerak. Agar bir yil o'tib ketsa, foydali hususiyiyatlarini yo'qotadi va allergiya berishi ham mumkin. Pollen muzlatgichda saqlanishi va quruq bo'lishi kerak, chunki namdan buziladi. Uning ichida mavjud 27 modda (natrium, kaliy, sink, bor, kalsiy, titanium, xrom, barium va boshkalar) suv bilan kimyoviy reaksiyaga kirishib, sog'lik uchun zararli holga kelishi mumkin. Polen iste'mol qilganlar proteinlilarni (go'sht,tuxum, pishloq, baliq) eyishni kamaytirish kerak, chunki polenda juda ko'p protein bor.Ota qimmat hisoblangan polen ari uyasidan olinganida ko'plab kasalliklardan sog'ayishni osonlashtirish.
Villava
Villava Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 1,1 km2. Aholisi — 10568 kishi (2010).
Bolivar (Pennsylvania)
Bolivar AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Westmoreland County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
475 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,5 km2. Shundan 0,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 360 m balandlikda joylashgan.
Kalmat dengiz bazasi
Xor Kalmat - Balujistonning Makran sohilida joylashgan qo'ltiq. Basol daryosi Xor Kalmat qo'ltig'ga quyiladi. Xor Kalmatning geografik koordinatalari: N 25° 24' 32 E 64° 4' 37.
San Cesario sul Panaro
San Cesario sul Panaro Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Modena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27 km2. 5357 nafar aholi istiqomat qiladi.
Qoʻrgʻon Boʻronov
Qoʻrgʻon Boʻronov (1925.25.10, Chimkent) — faylasuf olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1985), falsafa fanlari doktori (1981), professor (1982). Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi. Oʻrta Osiyo davlat universitetining tarix fakultetini (1950) tugatgan. 1956—90 yillarda Toshkent oliy partiya maktabida oʻqituvchi, dotsent, dekan, kafedra professor, kafedra mudiri. Toshkent Davlat Universiteti tabiiy fakultetlarning falsafa kafedrasi katta ilmiy xodimi (1971—73). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi falsafa kafedrasi professor (1981—84). Siyosatshunoslik va boshqaruv instituti professor (1990—92). Ilmiy ishlari maʼnaviy madaniyat taraqqiyotining umumfalsafiy masalalari, gumanizm va madaniyatning oʻzaro bogʻliqligi, milliy munosabatlar va milliy madaniyatlar rivojlanish dialektikasi muammolariga bagʻishlangan.
Plymouth (Indiana)
Plymouth AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Marshall okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
10033 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 545,9 nafar kishi.
Adagal
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Adagal — Hindistondagi Karnataka shtatining tarkibiga kiruvchi qishloq. U Karnataka shtatida joylashgan Bagalkot tumanidagi Badami talukida joylashgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Pang Fengyue
Pang Fengyue 1989-yil 19-yanvarda tugʻilgan— xitoylik ayol futbolchi, CWSLda Changchun Jiuyin Loans jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Xalqaro gollar
{| class="wikitable" !Yo'q. ! Sana ! Joy ! Raqib ! Hisob ! Natija ! Musobaqa
Ich dam boʻlishi
METEORIZM, ichda yel toʻplanishi, meteorizm — ichakda koʻp yel toʻplanishi natijasida qorinning taranglashishi. Sogʻlom odamning meʼdasi va ichagida shu aʼzolar faoliyatini bir meʼyorda saklab turish uchun oz miqdorda gaz boʻladi. Ichakda bijgʻish (achish) jarayoni kuchayganda, koʻplab sut, shirinlik, uglevod isteʼmol qilinganda ich dam boʻlishi kuzatiladi. Ichakda gazlar yaxshi yurishmaganda, ichak torayganda, ayniqsa ichak tutilganda, qorin aʼzolarida qon dimlanganda, surunkali gastrit, pankreatit, enterit, shuningdek, yurak kamchiligida ham ich dam boʻlishi kuzatiladi. Bemor qornida ogirlik, tirsillash va ogʻriq sezadi, yel chiqqandan keyin bu ogʻriq bosiladi. Ich dam boʻlishib.ning oldini olish uchun ich normal kelib turishini taʼminlash, uglevodli ovqatlarni kamroq isteʼmol qilish zarur. Yurak-tomir kasalliklari, stenokardiya bilan ogʻrigan kishilar Ich dam boʻlishib.ga yoʻl qoʻymasliklari lozim, chunki ichakning gazlardan choʻzilishi yurak toj tomirining torayishiga sabab boʻlishi mumkin. Da vo s i — fa-ollashtirilgan koʻmir (karbolen) beriladi, moychechak (romashka)dan klizma (huqna) qilinadi, parhez buyuriladi. Ich dam boʻlishib.ga sabab boʻlgan asosiy omil bartaraf qilinadi.
boʻlishi.
Molekulyar biologiya
Molekulyar biologiya - hayotning asosiy xususiyatlari namoyon boʻlishini molekulyar darajada oʻrganadigan fan. Molekulyar biologiyaning muhim yoʻnalishlariga irsiy axborotni amalga oshirish mexanizmlari va hujayraning genetik apparati strukturasi hamda funksional tuzilishini tekshirish (molekulyar genetika), viruslarning hujayra bilan oʻzaro taʼsiri mexanizmlarini oʻrganish (molekulyar virusologiya, organizmning immun reaksiyalari qonuniyatlarini aniqlash (molekulyar immunologiya), energiyaning hosil boʻlishi va oʻzgarishining molekulyar asoslari (molekulyar bioenergetika) va boshqalar kiradi. Molekulyar biologiya hayotiy hodisalarni makromolekulalar, yaʼni oqsil va nuklein kislotalar yoki juda sodda tuzilishga ega boʻlgan xayotiy obʼyektlar — hujayra komponentlari, yaʼni mitoxondriy, xloroplast, ribosoma, yadro, hujayra membranalari, viruslar va prionlar darajasida tekshiradi.
Molekulyar biologiya 20-asrning 50-yillarida biokimyo fanidan ajralib chiqdi va mustaqil fan sifatida shakllandi. Molekulyar biologiya terminini birinchi marta ingliz olimi U. Astberi qoʻllagan. Molekulyar biologiyaning vujudga kelishi koʻpincha F. Krik va J. Uotson tomonidan 1953-yilda DNK molekulasi gipotetik modelining kashf etilishi bilan bogʻlanadi. Bu modelda DNK ning biologik funksiyasi uning kimyoviy tuzilishi bilan bogʻliq ekanligi koʻrsatilgan. Shuni taʼkidlash kerakki, DNK molekulasi oʻzida irsiy axborotni saklashi haqidagi dastlabki maʼlumot 1944-yilda O. Everi va uning xodimlari tomonidan aniqlangan. Molekulyar biologiyaning shakllanishida genetika, mikrobiologiya, virusologiya sohasidagi tadqiqotlar katta ahamiyatga ega boʻldi. Shu bilan birga aniq fanlar — fizika, kimyo, matematika, kristallografiya va, ayniqsa, rentgen struktura taxlili boʻyicha erishilgan yutuqlar molekulyar biologiyaning rivojlanishiga ijobiy taʼsir koʻrsatdi. Molekulyar biologiya sohasidagi kashfiyotlarga ayrim oqsillarning strukturaviy tuzilishi va ular bajaradigan funksiyasi bilan strukturasi oʻrtasidagi bogʻlanishning aniqlanishi (M. Peruts, J. Kendryu, F. Senger, K. Ani-fensen, Yu. Ovchinnikov va boshqalar); nuklein kislotalar va ribosomalarning tuzilishi hamda biologik funksiyalari mexanizmlarning oʻrganilishi (J. Uotson, F. Krik, R. Xolli, N. A. Belozerskiy, A. Bayev), qaytar transkriptaza fermentining kashf etilishi (X. Temin, D. Baltimor), genetik kodning maʼnosi ochib berilishi (M. Nirenberg, S. Ochoa), oqsil biosintezining asosiy boskichlari (F. Krik, F. Jakob, J. Mono, A. Spirin) va nuklein kislotalarning hosil boʻlish mexanizmlari aniqlanishi (A. Korenberg, S. Ochoa), viruslarning strukturaviy tuzilishi va ular replikatsiyasi mexanizmlari hamda genetik muhandislik metodlarining ishlab chiqilishi (P. Berg, V. Arber, G. O. Smit, D. Natane), genning sintezlanishi (X. Korana), prionlarning strukturaviy va funksional xususiyatlari aniqlanishi (S. Prusner), odam genomining toʻliq oʻrganilishi va embrional oʻq hujayralarining kashf etilishi (M. Evene, J. Tompson, J. Bekker) misol boʻla oladi.
Oʻzbekistonda Molekulyar biologiyaning rivojlanishi oʻtgan ayerning 60-yillariga toʻgʻri keladi. Uning rivojlanishi biokimyo sohasidagi tadqiqotlar bilan chambarchas bogʻliq. Molekulyar biologiya fan sifatida dastlab hozirgi Oʻzbekiston milliy universiteti ning biokimyo kafedrasida 1966-yildan oʻqitila boshlandi (Yo. Toʻraqulov).
Molekulyar biologiya soxasidagi ilmiy-tadqiqot ishlari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Biokimyo instituti faoliyati bilan bogʻliq. Bu sohada erishilgan yutuklarga olimlarimizdan Y. Toʻraqulov, A. Ibragimov, T. Soashov, B. Toshmuhamedov, A. Abdukarimov, M. Raximov, Sh. Solihov, Sh. Azimova, T. Yusupov, O. Odilova va boshqa katta hissa qoʻshgan. Molekulyar biologiya qishloq xoʻjaligida (koʻp mahsulot beradigan zotlar va hosildor navlar olish maqsadida hayvon va oʻsimliklarning irsiy apparatni boshqarish va yoʻnaltirilgan oʻzgarishlar hosil qilishda), mikrobiologiya sanoati (biologik faol polipeptidlar, oqsillar va aminokislotalarni bakteriyalar yordamida sintezlash)da, tibbiyot turli sohalari (virusologiya, immunologiya)npnt nazariy asosi sifatida katta amaliy ahamiyatga ega. Hozirgi davrda molekulyar biologiya oldida xavfli oʻsmalar va irsiy kasalliklarning molekulyar muammolarini oʻrganish, ularning oldini olish, katalitik reaksiyalar, gormonlar, zaharli va dorivor moddalar taʼsirining molekulyar mexanizmlarini aniqlash, xotira mexanizmi va nerv jarayonlari tabiatini aniqlash kabi muammolarni hal qilish vazifalari turibdi. Molekulyar biologiya biokimyo, biofizika, bioorganik kimyo va biotexnologiya bilan birga biologiyaning bitta umumiy yoʻnalishi boʻlgan fizik-kimyoviy biologiyaga kiradi.
Boʻronqushlar
BOʻRONQUSHLAR (Puffinus) - nay burunlilar turkumi urugʻi. Suvda yashashga yaxshi moslashgan dengiz kushlari. Panjalari orasida suzgich pardalari bor. Tumshugʻi uzun va uchi ilmoqqa oʻxshash qayrilgan, tashqi burun teshigi maxsus nay uchida joylashgan, pati qalin. Qanotining tirsak suyagi uzun. Nari bilan modasining rangi bir xil. Qora dengizda shimol boʻronkushi (R. pufﬁ nus), Tinch okean sohillarida ingichka tumshuqli boʻronqush (P. tenuirostris) va boʻz boʻronqush (P. griscus) uchraydi. Oʻzbekistonda yashamaydi. B. parvoz qilishda suv toʻlqinlari ustida hosil boʻladigan havo quyunlaridan foydalanadi. Hayoti suv bilan bogʻliq. B. yaxshi uchadi va suzadi, lekin uncha shoʻngʻiy olmaydi. Shuning uchun baliq va har xil dengiz umurtqasiz hayvonlarini suv betidan tutib yeydi. Quruqlikka faqat urchish vaqtida chiqadi. B. monogam qush. Tuxum qoʻyish uchun maxsus uya yasamaydi; bir dona tuxumni ochiq yerga yoki toshlar orasiga qoʻyadi. Tuxumdan chiqqan joʻjani jigʻildonida hosil boʻladigan boʻtqa bilan boqadi, joʻjalar uchirma boʻlishidan bir necha kun oldin otaona qushlar dengizga uchib ketadi. B.ning goʻshti va tuxumi isteʼmol qilinadi, patidan ham foydalaniladi.
San Felice sul Panaro
San Felice sul Panaro Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan shahardir. Modena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 51 km2. 10 006 nafar aholi istiqomat qiladi.
Gyote Instituti
Gyote Instituti (Goethe-Institut) bosh binosi Myunxenda joylashgan notijorat assotsiatsiyadir. U oʻz oldiga nemis tilini chet elda targʻib qilish, xalqaro madaniy hamkorlikni rivojlantirish vazifasini qoʻygan. U nemis shoiri Iogan Volfgang fon Gyote sharafiga nomlangan. 2020-yilda nemis tili kurslarida 223 000 nafardan ziyod kishi qatnashdi. 2021-yil oxiriga kelib Gyote Institutlari 98 mamlakatda 158 ta joyda mavjud edi. Institutlar asosan federal byudjetdan moliyalashtiriladi.
Tuzilishi
2021-yil holatiga ko'ra, Gyote Instituti Germaniyaning o'n ikkita shahrida filiallari va 98 mamlakatda 158 ta institut va aloqa idorasiga ega. Bundan tashqari, butun dunyo bo'ylab Gyote Instituti moliyaviy yordam yoki maslahat va sifatni ta'minlash choralarini ko'rsatadigan xorijiy hamkorlar tomonidan boshqariladigan mingga yaqin boshqa muassasa filiallari ham mavjud.
Organlar
Gyote Institutining huquqiy asosi assotsiatsiyasi 2000-yil sentabrdagi 21-sonli nizomiga ko'radir. Ushbu organ umumiy yig'ilish, ijroiya qo'mitasi va direktorlar kengashini o'z ichiga oladi. Bosh Assambleya federal va shtat hukumatlari va Bundestag vakillari, shuningdek, madaniy hayot vakillaridan iborat. Ijroiya qo'mitasi faxriy lavozimda ishlaydigan Prezidentdan, Bosh Assambleya tomonidan saylanadigan olti nafar a'zodan, Federal Tashqi ishlar vazirligi va Federal Moliya vazirligidan bittadan vakil va uch nafar xodimlar vakilidan iborat. Bosh Assambleya va Prezident asosan nazorat vazifalarini bajaradi va asosiy masalalar bo'yicha qarorlar qabul qilish uchun javobgardir. Kengash tarkibiga bosh kotib (2012-yildan: Yoxannes Ebert) va tijorat direktori (2017-yildan: Rayner Pollak) kundalik ishlarni boshqaradi. Myunxendagi bosh ofisning vazifasi (poytaxti Berlin) umumiy strategik nazorat, baholash va sifatni ta'minlash hamda xorijdagi institutlarga texnik maslahat berishdir. U yetita bo'limga (strategiya va baholash; axborot; madaniyat; til; kadrlar; moliya; markaziy xizmatlar), shuningdek, maxsus vazifalar, aloqa va marketing va sotish bo'yicha xodimlar sohalariga bo'lingan. Shundan 158 ta xorijiy institutlar 12 ta mintaqada, Federativ Respublikasidagi 12 ta institut Germaniya mintaqasida birlashtirilgandir. thumb| Myunxendagi bosh ofisi Gyote Instituti va davlat o'rtasidagi munosabatlar 1976-yildan beri Federal Tashqi ishlar vazirligi bilan tuzilgan ramka kelishuvi bilan tartibga solinadi. “Ushbu shartnoma vositachi tashkilotlar va davlat hokimiyati organlari o‘rtasidagi munosabatlarni munosib tartibga solish uchun haqli ravishda namuna sifatida baholanadi." (Lit .: SK Shulte). Ushbu shartnomada Gyote Institutiga Federal Tashqi ishlar vazirligi "tashqi madaniyat siyosati bo'yicha konstitutsiyaviy mas'uliyat doirasidagi" nisbatan aniq vazifalar katalogini topshiradi, buning asosida u davlat uchun mustaqil ishlaydi. Alohida sanab o'tilgan ish sohalariga qo'shimcha ravishda, umumiy band Federal Tashqi ishlar vazirligi bilan oldindan kelishilganidan keyin boshqa mamlakatlar bilan madaniy almashinuvlarda keyingi ishtirok etish imkonini beradi. Federal Tashqi ishlar vazirligi va Gyote instituti o'rtasidagi munosabatlarning asosiy normasi sifatida, 2-abzasning 1-bandi qo'llanilishi mumkin. Shunga ko'ra, ikkala hamkor shartnomaviy vazifalarni bajarishda birgalikda ishlaydi. Ikkala tomon ham "sodiq hamkorlikni" o'z xodimlari va xodimlarining burchiga aylantiradi. Chet eldagi filialda sodir bo'lgan voqea chet eldagi mahalliy vakolatxona rahbarining vetosi bilan oldi olinadi. Xodimlarning chet elda siyosiy zarar etkazuvchi xatti-harakatlari sodir bo'lgan taqdirda, Federal Tashqi ishlar vazirligi ularni darhol to'xtatib turishni talab qilishi mumkin (Lit .: Schulte 121-bet).
Nemis tilini boshqa davlatlarga chet tili sifatida targ'ib qilish
Gyote Instituti har ikki yilda bir marta  butun dunyodan nemis tilini o'rganuvchilar uchrashuvchi va fikr almashuvchi Xalqaro Deutscholympiade (IDO) ni tashkil qiladi.
Gyote Instituti “Maktablar: kelajak uchun hamkorlar” loyihasining bosh hamkori hisoblanadi. Federal Tashqi ishlar vazirligi tashabbusi bilan boshlangan ushbu loyiha butun dunyo boʻylab Germaniyada davlatidagi 2000 dan ziyod hamkor maktablarni bogʻlaydi va shu tariqa chet eldagi nemis maktablari tarmogʻini va nemis tili sertifikatini taqdim etuvchi maktablarni toʻldiradi (Xorijdagi maktablar tanlash va moliyalashtirish boʻyicha markaziy idora (ZfA) ham javobgardir. ) Tashabbusning bir qismi sifatida Gyote Instituti butun dunyo bo'ylab "nemis tilini chet tili sifatida" o'qitishga qaratilgan 700 ta maktabni o'z ichiga oladi va qo'llab-quvvatlaydi.
Til imtihonlari
Gyote Instituti quyidagi til testlarini taklif qiladi:
Xalqaro madaniy hamkorlik
Gyote Institutining yana bir asosiy vazifasi boshqa mamlakatlardagi odamlar bilan madaniy hamkorlikdir, masalan, adabiyot, musiqa, teatr, kino, raqs, ko'rgazmalar va tarjima sohalarida. Shu maqsadda, u mezbon mamlakatlardagi hamkorlar bilan hamkorlikda madaniy va ijtimoiy masalalar bo'yicha dasturlarni tashkil qiladi, shuningdek, festivallarga o'z hissasini qo'shadi. Masalan: Kolumbiyadagi eng qadimgi va eng yirik LGBT kinofestivalining hamkori sifatida Ciclo Rosa. Xorijdagi institutlardagi loyihalarga Germaniyadan mualliflar, musiqachilar va boshqa san’atkorlar jalb qilinmoqda.
Gyote Institutining yirik loyihalari muntazam ravishda Yevropa hamkorligi naqadar muhimligini ko‘rsatib turibdi. 2017-yilda Bryusselda bo'lib o'tgan xalqaro konferentsiyada Yevropa Angst, Herta Myuller, Slavoj va boshqalar qatorida muhokama qilindi; Londonda xalqaro rassomlar Evropani Kolleksiyasi uchun Evropaning kelajakdagi tasavvurlarini ko'rsatdilar; Veymarda almashish va almashtirish mavzusida madaniy simpozium bo'lib o'tdi. Madaniyat simpoziumining ikkinchi nashri 2019-yil 19-iyundan 21-iyungacha marshrut qayta hisoblab chiqildi. 2021-yilda Veymar madaniyat simpoziumi bo'lib o'tdi.
“Gyote markazlari” deb Gyote Instituti bilan hamkorlik shartnomasini imzolagan va oʻzining til va madaniy ishlarini Gyote Instituti tamoyillari va sifat standartlariga muvofiq tashkil etish majburiyatini olgan mintaqaviy muassasalariga aytiladi.
Germaniyaning hozirgi qiyofasini taqdim etish
Uchinchi asosiy maqsad - Germaniyaning zamonaviy qiyofasini, shu jumladan kutubxonalar, axborot markazlari, muhokama forumlari, keng assortimentdagi nashrlar, kompakt disklarni kreditlash, nemis va mezbonning milliy tillarida keng qamrovli veb-saytlar orqali etkazish. mamlakatlar va tashrif buyuruvchilar dasturlari orqali. Shunday qilib, tobora globallashib borayotgan jamiyatning asosiy muammolari bo'yicha xalqaro nutq ilgari surilmoqda.
Tarixi
Gyote instituti 1925-yilda tashkil etilgan Germaniya akademiyasining vorisi sifatida 1951-yilda tashkil etilgan. Dastlab Gyote instituti Germaniyada chet ellik nemis o'qituvchilarini tayyorlash uchun mo'ljallangan edi. 1952-yilda Afinada birinchi Gyote instituti ochildi. Birinchi til kurslari 1953-yilda boshlangan va o'sha yili Gyote Instituti chet elda nemis tilini chet tili sifatida targ'ib qilish vazifasini o'z zimmasiga oldi. Tashqi ishlar vazirligining o'sha paytdagi madaniyat bo'limi boshlig'i Diter Sattler tashabbusi bilan 1959-yildan 1960-yilgacha xorijdagi barcha G'arbiy Germaniya davlat madaniyat muassasalari asta-sekin Gyote Instituti tarkibiga kira boshladi.
Villi Brandt boshchiligidagi Germaniya tashqi siyosatining uchinchi ustuni sifatida muloqot va hamkorlikka asoslangan madaniy ishlarning boshlanishi davomida Gyote Instituti 1970-yillarning boshlarida o'z ahamiyatini yanada oshirdi. 1976-yilda Federal Tashqi ishlar vazirligi bilan ramka shartnomasi imzolandi. 1980-yilda Germaniyadagi institutlar uchun yangi joylashuv konsepsiyasi kuchga kirdi.
1989-yilda Temir parda qulagandan so'ng, Gyote Instituti o'z faoliyatini Sharqiy Yevropada tobora kengaytirdi. Shuningdek, poytaxtlarda, Sankt-Peterburg va Novosibirskda ko'plab yangi institutlar tashkil etilgan. Inter Nationes (1952-yilda Federal matbuot idorasi tomonidan Germaniya madaniy boyliklari haqidagi axborot materiallarini chet elda ishlab chiqarish va tarqatish uchun Bonnda tashkil etilgan assotsiatsiya) bilan 2000-yil 21-sentyabrda birlashgandan keyin Gyote Instituti 2001-yil yanvaridan 2003-yil iyuligacha Gyote Instituti Inter Nationes deb nomlangan. 2021-yil avgust oyida institut o‘zining 70 yilligini nishonladi, buning uchun uning tarixi va rivojlanishining turli bosqichlaridagi faoliyatiga oid multimedia elementlari bilan sharh nashr etildi. thumb| Myunxendagi bosh ofisga kirish
Gyote institutini moliyalashtirish va byudjetlari va uning faoliyat sohalari
Gyote instituti, asosan, federal byudjetdan moliyalashtiriladi. "Kelajakni ta'minlash bo'yicha keng qamrovli kontseptsiya" doirasida u 2007-yildan beri grantlar miqdori kamayganidan keyin yana yuqori grantlar ola boshladi. Bu tashkilotni qayta qurish va uni yanada moslashuvchan va samarali qilish talabi bilan birlashtirildi.
Gyote Institutining 2015-yildagi yillik byudjeti taxminan 387 million yevroni tashkil etdi, shundan 229 million yevroga yaqini Federal Tashqi ishlar vazirligining tashqi madaniy va taʼlim siyosati jamgʻarmasi xayriyalariga toʻgʻri keldi. Germaniya va xorijdagi Gyote Institutlarida til kurslari va imtihon toʻlovlaridan, xayriya va homiylikdan va uchinchi tomon badallaridan tushgan daromadlar 2015-yilda 157 million yevroni tashkil etdi. Shunday qilib, Gyote Instituti 40 ga yaqin moliyalashtirilgan mablag'ining qiymatining 80 foizidan ortiq mablag'larning o'zi operatsion faoliyatga o'tdi. Biroq, faqat chet eldagi institutlar davlat grantlarini olishi mumkin. Qolgan o'n ikkita mahalliy filiallar asosan til kurslari va imtihonlarni o'tkazish hisobiga moliyalashtirilib boriladi