cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jeykob Arabo
Faoliyati
Araboning mijozlari boʻlgan hip-hop sanʼatkorlari orasida Shon „Puffy“ Combs, Biz Markie, Jay-Z, Drake, 50 Cent va Big Shon bor edi. Boshqa mijozlar orasida Madonna, Rihanna, Farrel, Elton Jon, Devid va Viktoriya Bekxem, Jennifer Lopez, Salma Xayek, Sofiya Vergara, Maykl Jordan, Merayya Keri va Kanelo Alvares kabi taniqli sportchilar va sportchilar bor.
Arabo 2002-yilda „Besh vaqt zonasi“ deb nomlangan kvarts soatlari kolleksiyasini yaratdi, u qalin asosiy ranglarni bir nechta vaqt mintaqasi texnologiyasi bilan birlashtirdi va erkaklar ham, ayollar ham kiydilar. Naomi Kempbell, Bono, Anjela Bassett, Derek Jeter va boshqa mashhurlar kollektsiyadan soatlar kiygan. Besh vaqt zonasi soatining xususiyatlaridan biri uning almashtiriladigan ramkasi boʻlib, unda zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan ramka olmos bilan qoplangan ramka bilan almashtirilishi mumkin. Soat juda moslashtirilgan edi va Arabo oʻz mijozlari uchun soatning bir nechta versiyasini yaratdi, shu jumladan oʻzining xayriya tashkiloti va dizayneri Virjil Abloh uchun Leonardo Di Kaprio.
Arabo 2004-yilda Olmos tumanidan 57-koʻcha va Park Ave manzilida joylashgan kondan ilhomlangan flagman butikiga koʻchib oʻtdi.
Arabo 2006-yilda u va boshqalar qora mafiya oilasi uchun giyohvand moddalardan olingan daromaddan 270 million dollarni yuvish maqsadida til biriktirganlikda ayblanib hibsga olingan edi. Oxir-oqibat, bu ayblovlar olib tashlandi va 2008-yil iyun oyida Arabo federal prokurorlar bilan tuzgan kelishuvning bir qismi sifatida yozuvlarni soxtalashtirish va yolgʻon bayonotlar berishda kamroq ayblovni tan oldi. Sudya Yoqubni federal qamoqxonada 2,5 yillik qamoq jazosiga hukm qildi va uni AQSh hukumatiga musodara sifatida 50 000 dollar jarima va qoʻshimchasiga 2 000 000 dollar toʻlashga majbur qildi.
2007-yilda Arabo Shveysariyaning Jeneva shahrida Jacob & Co. SA kompaniyasiga asos soldi va oʻzining birinchi yuqori soat ishlab chiqaruvchi soati Kventinni taqdim etdi. Bu vertikal turbillon va 31 kunlik quvvat zaxirasiga ega boʻlgan birinchi soat boʻlib, oʻsha paytda dunyodagi eng uzun quvvat zaxirasi edi. 2007-yil oktyabr oyida Arabo hujjatlarni soxtalashtirish va tergovchilarga yolgʻon gapirishda ayblangan. 2008-yil iyun oyida u 30 oyga ozodlikdan mahrum etishh bilan hukm qilindi va 2010-yil aprel oyida ozod qilindi.
2013-yilda Arabo dunyoning 24 ta shahrida vaqtni koʻrsatish uchun patentlangan toʻliq mexanik split-flap tizimidan foydalanadigan ikki vaqt zonasi boʻlgan Epic SF24 soatini yaratdi. Aeroport va poyezd terminallaridagi eski split-flap taxtasidan ilhomlanib, bu kabi tizim mexanik soatlarda birinchi marta ishlatilgan edi.
Arabo kompaniyasining Jacob & Co. kompaniyasi 2013-yilda Baselworld 2013 da taqdim etilgan samoviy mavzudagi Astronomia Tourbillonni chiqardi. 2016-yilga kelib, Astronomia Tourbillonning 99 ta takrorlanishi amalga oshirildi.
2019-yilda Arabo tojni yaratish va Miss World America 2019 tanlovida hakam sifatida xizmat qilish uchun taklif qilindi. Toj 18 karatlik oq oltindan ishlangan va 164 karatlik Kolumbiya zumradlari va 95 karatlik olmoslar bilan bezatilgan.
Jurnal xususiyatlari
Arabo 2016-yilda „Revolution“ soat jurnalida „Qirol boʻladigan odam“ nomli muqova hikoyasida tasvirlangan. U shuningdek, GMT soat jurnalida 2018-yilda „Jacob & Co.: ajoyib horologiya“ nomli hikoyasida tasvirlangan.
Televideniye
Arabo shuningdek, 2019-yil Vox va Netflix hujjatli telekoʻrsatuvi Explained — Diamonds da paydo boʻldi.
Mukofotlar
Jacob & Co.ning „Dunyo sizniki“ soati 2006-yilda Sayohat + Boʻsh vaqt dizayn mukofoti sovrindori boʻlgan.
Ommaviy madaniyatda
Arabo 2004-yilda Def Jam: Fight For NY videooʻyinida tasvirlangan boʻlib, unda oʻyinchilarning xip-xop qahramonlari zargar Jeykobdan zargarlik buyumlarini sotib olishlari mumkin boʻlgan naqd pul topish uchun raqobatlashadilar.
Shuningdek, u koʻngilochar industriyada oʻzining noyob zargarlik buyumlarining dizayni bilan yaxshi tanilgan va bir nechta xip-xop qoʻshiqlarida „Jeykob zargar“ yoki shunchaki „Jakob“ sifatida tilga olinadi. "I went to Jacob an hour after I got my advance / I just wanted to shine." "I took you outta Jacob's in clusters / Busters, they wanted to rush us / Love the way you sparkle when the sun touch ya." "Take her to the diamond district, introduce her to Jacob / Tell her if she like me she should keep me icey." "Jacob the Jeweler, baubles, Lorraine Schwartz, oughta do / It's big balling baby, when I'm courting you." "Big was the first one that had it / Now Jacob the Jeweler benefit from my habits." "And we 'bout to hit Jacob the Jeweler / So I can be like Slick Rick, and rule ya / Dr. Martin Louis the King, Junior." "Turnin' Jacob to a dentist"
2020-yilda Arabo reper Dreykning „When To Say When & Chicago Freestyle“ klipida kamo rolini oʻynadi.
Shaxsiy hayoti
Arabo 24 yoshida turmush oʻrtogʻi Anjelaga uylandi — u ham buxoriyalik yahudiydir — Er-xotin Kvins shtatidagi Forest Hills shahrida 1999-yilda 1,17 million dollarga sotib olgan gʻishtli uyda yashaydi.
Odanah
Odanah AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Ashland County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
254 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 4,1 km2. Shundan 4,0 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 186 m balandlikda joylashgan.
Kovrov
Kovrov — Rossiya Federatsiyasi Vladimir viloyatidagi shahar, Klyazma daryosidagi pristan. Temir yoʻl tuguni. Aholisi 162,3 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). V. A. Degtyaryov nomidagi zavod (yengil oʻt ochar qurollari, mototsikllar va boshqalar), ekskavator zavodi, toʻqimachilik fabrikasi, texnologiya instituti, Vladimir-Suzdal tarix-arxitektura va badiiy muzey-qoʻriqxona filiali bor. K. 12-asrdan maʼlum.
.mg
.mg — Madagaskar uchun yuqori darajali milliy domen.
Havolalar
סיומת אינטרנט Toppdomän
IC 5385
IC 5385 Baliq yulduz turkumidagi NF (hali noaniq) tipli obyektdir.
La Ville-aux-Dames
La Ville-aux-Dames Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Tours tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
4647 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 580,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,0 km2.
Sakura (Tochigi)
right|thumb|270x270px|Ryuko-ji ibodatxonasi right|thumb|270x270px|Kitsuregava qal’asi xarobalari Yaponiyaning Tochigi prefekturasida joylashgan shahardir. 2021-yil 1-aprel holatiga koʻra, shaharda 16.882 xonadonda 44.712 nafar aholi istiqomat qilgan va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 360 kishidan toʻgʻri kelgan. Shaharning umumiy maydoni 125,63 kvadrat kilometr (48,51 mi²) ni tashkil etadi.
Geografiyasi
Sakura markaziy-sharqiy Tochigi prefekturasida, Kanto tekisligining shimoliy qismida joylashgan. Shahar Tokio metropolisidan taxminan 115 km shimolda va prefektura poytaxti Utsunomiya shahridan 15 km shimolda oʻrnashgan. U asosan Kinugava daryosining sharqida choʻzilgan tekis yerlardan va Naka daryosining bir necha irmoqlari oqib oʻtadi, shuningdek sharqdagi tepaliklardan iborat.
Atrofdagi munitsipalitetlar
Tochigi prefekturasi
NGC 1788
NGC 1788 Orion yulduz turkumidagi RN (refleksion tumanlik) tipli galaktik tumanlik, oʻta yangi yulduz qoldigʻidir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Sakura (Tochigi)
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Sakura shahri aholisi soni uzoq vaqt oʻsishdan soʻng yaqin yillarda kamayishniboshlagan.
Tarixi
Kitsuregava shahri 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratish bilan tashkil etilgan. Sakura shahri 2005-yil 28-martda Kitsuregava va Ujiie (ikkalasi ham Shioya tumanidan) shaharlarining qoʻshilishi bilan tashkil etilgan.
Hukumat
Sakura toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar assambleyasiga ega mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Sakura shahrida Shioya va Takanezava shaharlari bilan birgalikda Tochigi prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzoni qoʻshish huquqi mavjud. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Tochigi 2-okrugi tarkibiga kiradi.
Várdomb
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Várdomb — Vengriyaning Tolna tumanidagi qishloq.
Sakura (Tochigi)
Iqtisodiyoti
Qishloq xoʻjaligida, birinchi navbatda sholi yetishtirish mahalliy iqtisodiyotning asosiy tarmogʻi hisoblanadi. Shahar tobora yaqin atrofdagi Utsunomiya shahri uchun yotoqxona jamoasiga aylanib bormoqda.
Savay ovul okrugi
Savay ovul okrugi  (Савай айыл округу, Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Qorasuv tumaniga qarashli, ovul okrug tarkibiga 9 qishloq kiradi.
Markazi - Qizil-Sharq qishlogʻi
Aholisi
Aholisi - 23 852 kishi.
Saint-Laurent-du-Pont
Saint-Laurent-du-Pont Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
4479 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 126,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 35,3 km2. Dengiz sathidan 379 – 1735 m balandlikda joylashgan.
IC 3731
IC 3731 Sunbula yulduz turkumidagi C (ixcham galaktika) tipli galaktikadir.
Verzé
Verzé Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Mâcon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
638 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,8 km2.
Worthington (Kentucky)
Aholisi
1673 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 551,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,1 km2. Shundan 3,0 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 171 m balandlikda joylashgan.
Büdelsdorf
Büdelsdorf Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Rendsburg-Eckernförde tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,24 km2. 10 080 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Büdelsdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Halloj Husayn Ibn Mansur
thumb
Halloj Husayn Ibn Mansur (858— 922) — tasavvufyaati oʻta soʻl oqimning yirik vakili. Gʻoyaviy jihatdan qarmatlarta yaqin boʻlgan. Tur, Baydo, Basra, Bagʻdod shaharlarida bilim olgan. Musulmonlarning ayrim odatlariga va shariatning baʼzi qoidalariga zid fikrlar aytgan. islomning Alloh toʻgʻrisidagi tavhid aqidasiga zid ravishda xudo insonda namoyon boʻladi, inson va umuman moddiy olam xudoning jilolanishi, „Men haq (xudo) man („Ana-l-haqq“), mening oʻzligim — xudoning oʻzligidir“, degan fikrni ilgari surgan va bu fikr bilan vahdati-vujud taʼlimotiga yoʻl ochgan. Husayn oʻz gʻoyalarini Oʻrta Osiyo, Hindiston, Iroq va boshqa mamlakatlarda targʻib qilgan va muxlislar orttirgan. Shariat peshvolari Husaynni bidʼatchilikda va shakkoklikda ayblab, qatl etishga hukm chiqarganlar.
Butun dunyoda keng shuhrat topgan va yuksak ma’naviy nufuzga erishgan ulug` mutasavvuf Mansur Halloj o`zining “Anal-Haq” (Men Haqman) g`oyasi bilan tanilgan siymodir.
Halloj umri davomida faqat haq va haqiqat g`oyasi bilan yashagan. Chunki, haqiqatga erishgan joyda yangi olam, hayot barq uradi. Ammo bu yo`l nihoyatda mashaqqatli hisoblanadi. Shu sababli Mansur Halloj va unga o`xshagan tasavvuf ahllari boshdanoq qattiq qarshilikka uchragan, bir-biridan og`ir, qiynoqli sinovlarga duch kelgan.
Ma’lumki, tasavvuf arabcha –“ jundan qilingan kiyim, po`stin, kiyim; so`fiylik ” degan ma’nolarni anglatadi. Islomda insonning ruhiy dunyosi to`g`risidagi, uni ruhiy va axloqiy jihatdan komillik sari yo`llovchi ta’limot, diniy e’tiqod, so`fiylik sanaladi. [6, 69]
Tasavvuf olami to`xtovsiz ravishda – Tariqat, Ma’rifat va Haqiqat darg`alari bilan boyib, kuchayib borgan. Vaqt o`tishi bilan bashariyat islom tasavvufiga boshqacha qiziqish, o`zgacha ehtiromda qaray boshladi. Tasavvufda joriy qilingan ma’naviy-ruhiy tajribalar, eng avvalo, diqqatni insonga qaratar, uni o`zining ilohiy mohiyatini mushohada etishga ilhomlantiradi. Tasavvuf insonning Ollohga tobeligiga alohida urg`u berarkan, insonning insonga qaram va muhtojligi tushunchalarini tubdan isloh aylashni ham targ`ib qilardi. Bu gap hurriyat, erkinlik, tenglik kabi aqidalarga ham daxldor edi. Buyuk tariqatchilarning birlari nafs, ruh va qalb tasfiyasidan bahs yuritardi. Nafsini tanigan- Rabbini tanir, degan haqiqatga qiziqish bag`oyat ommalashib borardi [ 44,5].
Bir qancha fan sohalarining o`zaro yaqinlashishi, ular orasida o`ziga xos “ko`prik”ning yuzaga kelishi tasavvuf natijasidir. Bu fanlar doirasiga falsafa, din, mantiq, adabiyot, musiqa kabi sohalar kirar edi. Ammo shunga qaramay, ayrim masalalar xususida tortishuvlar, muammolar paydo bo`lar edi. Shu kurashlar girdobida qolib, uning qurboniga aylanganlardan biri mutasavvuf, mutafakkir siymo Mansur Halloj edi.
Abuma’fib Abdullo binni Ahmad binni Abutohir Mansuri Halloj milodiy 857-yilda (hijriy 224) Eronning Boyzo (ba’zi sarchashmalarga ko`ra Tur) mavzeida tug`ilgan. Garchi, Halloj tavallud topgan o`lka haqida turli taxminlar bo`lsa-da, ko`pchilik olimlar u tug`ilgan o`lkani Boyzo deya e’tirof etadilar. Uning Halloj (halloj- paxta tozalovchi, paxta yigiruvchi) deb atalishiga sabab, u bir kuni paxtani chigitdan ajratib o`tirgan do`stiga iltimos bilan bir ish aytadi. U rozi bo`lib ketgach, Mansur men do`stimning tirikchiligini zoye qildim, agar ishga buyurmaganimda ushbu yumushni tugatgan bo`lurdi, deb karomat bilan qo`lida ishora qilib bir qancha miqdor paxtani chigitdan ajratib qo`yadi. Shundan keyin u “Halloj” deb atala boshlanadi.
Alisher Navoiy hazratlari ham “Nasoyim ul-muhabbat” asarlarida shunday fikrlarni keltirganlar: “…Kuniyati Abulg`ayz Forsning Bayzosidindur. Avval Halloj emas erdi. Bir halloj do`konida erdikim, aning do`sti erdi. Ani bir ishga yibordi. Ko`ngliga o`ttiki, aning ro`zg`oin zoye qildim. Barmog’i bila ishorat qildi: momug` chigitdan ayrildi. Ango bu jihatdin Halloj ot qo`ydilar…” [12,105].
Bobosi Muhammad ismli bir majusiy bo`lgan ekan. Hallojning bolaligi Boyzoda kechadi. Mansur Halloj Qur’oni Karimni o`n ikki yoshida to`la xatm qiladi (yod oladi). Ahli sunna val jamoa tarkibidagi ( Hanafiya, Shofe’iya, Hanbaliya, Molikiya) to`rt mazhabda o`z azimati bilan amal qiladi (bu mazhablarga xohlaganiga amal qilish faqat ijtihodchilarga-dindagi komil olimlargagina ruxsat beriladi). Mansur Halloj hayoti davomida ko`plab shayxlarga murid bo`lgan. Sahl ibn Abdullo Tustariy, Abu Abdullo ibn Umar ibn Usmon Makkiy, Junayd Bag`dodiy singari shayxlar shular jumlasidandir. O`n sakkiz yoshida Tustarga kelib, ikki yil Abdullo Tustariyning qo`lida ta’lim olgan. Usmon Makkiy xizmatida sakkiz yil tahsil ko`rgan. Basra, Bag`dod, Iroq kabi shaharlarga borib ilm o`rgangan. Bag`dodda Shibliy ,Junayd Bag`dodiylar bilan hamsuhbat bo`lgan.
Ko`rinadiki, Mansur Halloj hayoti davomida bir qancha shaharlarga borib ilm o`rgangan hamda kamolotga, komillikka erishish yo`llari, sir-u asrorlarini mukammal egallagan. Shu davrlar mobaynida tasavvuf bosqichlarini bir-bir bosib o`tadi. U Tustar, Bag`dod, Basra, Makka, Ahvoz, Sind, Mo`lton, Kashmir, Xuroson va Movarounnahrning ko`p shaharlari, Buxoroda ham bo`lib, u yerdagi madrasalarda ma’vizalar (ma’ruza) qilgan. Ammo uni sanoqli shayxlardan tashqari hech kim tushunmaydi.
Taxminan o`n ikki yoshda ekan, Mansur Bayzodagi mashhur bir darvesh bilan uchrashadi. Qisqa fursatli suhbatda darvesh uning ko`nglida unutilmas taassurot paydo etadi. Undan eshitgani rivoyat esa Mansurning xotirasiga muhrlanib qolgan edi.
Yosh bir yigit Qur’on qiroatida zo`r mahorat kasb etibdi. Buni eshitgan bir shayx o`sha yigitni axtarib topibdi.
Shayx aytibdi:
Albatta, yigit rozilik bildiribdi. Ertasi kuni Shayx yana yigitning huzuriga kelibdi.
Châtillon-le-Duc
Châtillon-le-Duc Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Halloj Husayn Ibn Mansur
Boz oqshom kechib, subh kelibdi. Ular uchrashishibdi. Yigit Shayxga endi Qur’onning bir juz’idan ortig`iga kuch topmaganini aytibdi. Shayx undan buning sababini so`raganida aniq javob bera olmabdi. Shayx yana topshiriq beribdi:
Yigit obdon hozirlik ko`ribdi. Biroq qancha urinmasin, bor-yo`g`i bir necha oyatni o`qishdan nariga o`ta olmabdi. Buni eshitgan Shayx navbatdagi ko`rsatmani beribdi:
Mitterndorf an der Fischa
Mitterndorf an der Fischa Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Baden (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.77 km2. 1846 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Châtillon-le-Duc
Aholisi
1980 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 314,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,3 km2. Dengiz sathidan 212 – 482 m balandlikda joylashgan.
Halloj Husayn Ibn Mansur
Yana bir tun o`tibdi. Ertasi kuni yigitning holini bilish uchun Shayx boshqa birovni jo`natibdi. U kelib ko`rsaki, yigit xastalanganmish. Oradan bir kun o`tkazib Shayx uni ko`rgani kelganida ko`zlaridan yoshlar oqizib yigit shunday so`zlarni aytgan ekan:
Mansur Halloj muridlariga ushbu hikoyatni naql qilib, ular tanlagan yo`l, ya’ni Qur’on mohiyatiga yetish, unig sir-asrorini o`zlashtirish naqadar mashaqqatli ekanligini ta’kidlardi. U barcha savollariga javobni, dunyodagi boqiy go`zallik va latofatning tamalini Qur’ondan topgan va o`rgangan edi.
Rivoyatlarga qaraganda, Halloj Junayddan qattiq imtihon tarzida masala so`raydi. Junayd og`rinib:
-Yaqin orada seni dorga osgaylar va go`shtingni parcha-parcha qilib, o`tda yoqqaylar, -deydi. Halloj javoban:
-Meni dorga osishadigan kuni sen suratingni o`zgartirib, boshqa kiyimlar kiygaysan va mening qatlimga fatvo bergaysan,-deydi.
Junayd hayratlanib qoladi. Haqiqatan, taqdir shundoq bo`ladi. Qazo-qadar vaqti kelib Bag`dod shahrining ulamolari uning qatliga fatvo yozadilar va Junaydga ham yozib imzo chek,-deydilar. Junayd so`fiylar libosini yechib, ulamolar kiyimini kiyib, fatvoga imzo chekib aytadiki: “Biz uning zohirini hukm qilurmizkim, qatl qilinguvchidir, botinini esa Alloh bilur”. Mansur Halloj Junayddan savoliga javob ololmay ( undan ijozat so`ramay) Tustarga, u yerdan chiqib, Ahvoz, so`ng Makkaga kelib ikki yil mujovirlik ( hojilarga suv beradigan, ularni yetaklaydigan) qiladi. [4,3]
Yana bir manba, ya’ni Abdurahmon Jomiyning “Nafohat ul-uns” asaridagi bir hikoyatda naql qilinishicha, Mansur Halloj yetmish muridi bilan bir tunda Bayti Makdisga yetib boradi. Qarashsa, hammayoq zim-ziyo, qandillar o`chgan. “Bu qandillar qachon yonadi?”- deb so`rashganda, “saharga yaqin”, deyishibdi. Shunda Halloj “Sahargacha hali ancha vaqt bor-ku”, deya shahodat barmog` bilan ishorat qilib “Olloh” deganida to`rt yuz qandil birdaniga charog`on bo`lib ketgan ekan. O`sha yerdagi rohiblar undan “ Sen qaysi dindansan?” deb so`raganlarida, “Hanafiy mazhabidanman. Muhammad alayhissalom ummatiman. Hanafiylarning ham eng kichigiman…” deya javob bergan ekan. [44,5]
Mansurning bu so`zlaridan ko`rinadiki, u o`z diniga, ya’ni islomiyatga nihoyatda sadoqatli, qalbida bu dinga bo`lgan buyuk ehtirom, muhabbat jo`sh uradi. Bu uning rohiblarga bergan javobida yaqqol ko`rinadi.
Bundan ko`rinadiki, dushmanlari uning fikrlarini, g`oyalarini buzib, asl mohiyatini noto`g`ri talqin qilishgan.
Fariduddin Attor ta’kidlaganidek, bir daraxt tilga kirib, undan “Anal-Haq” degan ovoz kelsa, barcha hayratlanadi, ammo bu Haqning ishi, uning so`zlari deydilar.Daraxt bir vosita. Shu so`zlarni Husayn Mansur Halloj aytgan edi, barcha hayratlandi. Bu safar uni daraxt singari ko`rmadilar.Uning bu so`zlaridan darg`azab bo`ldilar.Ayrim so`fiylarni hisobga olinmaganda, shariatchilar, tariqat ahli, ahli davlat ham uni xush ko`rmasdi.Payg`ambar hazratlari aytadilar: “Haq taolo Umar tili bilan so`zlaydi. U yerda (Mansur vujudida ham, daraxt tanasida ham) na mulhidning, ya’ni Xudoga munkir kelgan dahriyning , na boshqaning so`zi bor”. Oddiy haqiqatni tushunib yetmagan ahli donish, xalq, Makkiy, Nahrjuriy, Junayd Bag`dodiy kabi bir vaqtlar unga yaqin bo`lgan insonlar ham undan yuz o`girganlar. Halloj tamoman yakkalangan. Turli tomonlardan uning g`arib boshiga ta`na, malomat toshlari yog`iladi.
Ko`plab shayxlar Mansur Hallojni e’tirof etib, do`st bo`lib, uni o`zlariga yaqin tutgan bo`lsalar, keyinchalik undan o`zlarini chetga olganlar, mehr-oqibat, do`stlik, hamfikr, hamdardlik eshiklarini yopganlar.
Masalan, Usmon Makkiy Mansurni yozuv ustida ko`rib: “Nima yozursan?” - deganida, Halloj: “Qur’onga muoraza ( e`tiroznoma) yozurman”- deydi. Bu so`z shayxga og`ir botib: “Badxudor bo`lmagin!” –deb yonidan haydaydi [44,6].
Sulton Bahovaddin Valad “Maorif” asarida shunday yozadi: “Mansur Hallojni uning zamondosh ulamo va avliyolari, hatto Junayd Bag`dodiy, Abubakr Shibliy kabi murshidlar ham zohirda inkor etdilar va joniga qasd qildilar, barchasi kelishib, uni dorga osishga fatvo berdilar. Natijada, o`shandek jahonning yagona azizini dorga osib, qatl etdilar. Dordan tushirib olovga soldilar, kuyib kul bo`lgandan keyin olamda asari qolmasin deb kulini ko`kka sovurdilar. Deydilarki, (qotillar) nima ish qilmasinlar, yerda, osmonda, olov va suv ustida “Anal-Haq” degan yozuv – so`z paydo bo`lardi. Bu karomatni ko`rgandan keyin barchasi pushaymon bo`ldilar, bu pushaymonlik bizning zamongacha davom etib kelmoqda. O`shandan buyon Mansur nomi tilga olinmaguncha, uni xotirlamasdan majlislar qizimaydi, suhbatlarga fayz kirmaydi! Rahmatullohi alayha ( unga Allohning rahmatlari yog`ilsin).”
Halloj hamisha riyozat va ibodatda bo`lib, tilidan ma’rifat va tavhid nuri sochilardi. Bu xislat uning zindonbandligi yoki dorga eltish jarayonlari bayonida ham yaqqol ko`zga tashlanadi. Naql qilishlaricha, zindonda yana 300 ta mahbus mavjud edi. Kech kirishi bilan Mansur ularga qarab dedi:
Ular dedilar:
Mansur dedi:
Shundan so`ng ko`rsatkich barmog`i bilan bir ishora qiluvdi, hammaning qo`lidagi bog`ichlar ochildi-ketdi.
Bir ishorat qiluvdi, zindondan tashqariga tuynuklar paydo bo`ldi.
Naql qilishlaricha, Mansurning yaqin kishilaridan biri dor ostiga yetib kelib undan vasiyat qilishni so`rabdi. U shunday vasiyat qilibdi:
Finikiy tili
Finikiy tili — som tillarining xanaan guruxchasiga mansub va miloddan avvalgi 2—1ming yillik — milodiy 1ming yillikda Finikiyada hamda Oʻrta dengiz soqillaridagi finikiy mustamlakamanzilgohlari (Kipr, Sitsiliya, Sardiniya, Messaliya, Ispaniya, Shimoliy Afrika)da tarqalgan (keyinchalik ulik) til. Finikiy tili Finikiyaning oʻzida milodiy 2-asrda isteʼmoldan chiqqan; Shimoliy Afrikada esa soʻnggi davr Finikiy tili (yangi puna tili) arablar istilosi davri (8-asr)gacha saqlanib qolgan. Miloddan avvalgi 2ming yillik oʻrtalaridan milodiy 2-asr gacha (Finikiya) va milodiy 3—4-asrlargacha (Oʻrta dengizning garbi) boʻlgan davrga mansub yozma yodgorliklar orqali maʼlum; dialektal jihatdan shim. finikiy, jan. finikiy, kipr, puna lahjalariga boʻlinadi. Finikiy tilining morfologiyasi va leksikasi boshqa som tillariniki, xususan, ivritnikiga oʻxshash. Finikiy tili fonetikasining u mansub boʻlgan guruhchadagi boshqa tillardagidan oʻziga xos tomonlari bor. Umumsomiy 28 undoshdan, grafikasiga koʻra, 22 tasi saqlanib qolgan. Vokalizm (unlilar) sohasida ham anchagina farqlar boʻlgan.
Halloj Husayn Ibn Mansur
-Nafsni bajarilishi shart bo`lgan narsa bilan mashg`ul et, tokim u seni biron ish bilan band etmasin. Bu hol avliyolarning ishidir.
Ahli podshohlik ham Mansur Halloj harakatlarini, u haqda tarqalgan mish-mishlarni, shayxlar, ba’zi riyokor saroy a’yonlari to`qib chiqargan yolg`onlarni bir-biriga solishtirib, Hallojning har bir so`zini, do`st va shogirdlariga yozgan maktublarini taftishdan o`tkazar edi.
Tarixiy ma’lumotlarga ko`ra, Hallojning bir maktubi davlat ma’murlarining qo`liga tushadi. Xatning boshlanishiyoq o`qiganlarni darg`azab etadi. Maktub Hallojga ko`rsatilganda: “Ha, bu mening xatim”,- deydi. “Sen bilan fikrdosh boshqa kishilar ham bormi?” - deb so`rashganda, u: “ albatta bor, Ibn Ato, Abu Muhammad al- Jurayriy, Abubakr Shibliy”, - deya bir necha kishining nomini aytadi. Ma’murlar shu zotlar bilan ham borib uchrashadi. Jurayriy maktubdagi so`zlarni o`qirkan, “Bu-qatlni vojib aylaydigan kufr erur”, deydi. Shibliy esa: “Buni aytganga qarshi turmoq zarur”, -deb o`zini chetga tortadi. Ibn Ato Mansurga maslakdoshligini yashirmagani bois vazir Hamid ibn al-Abbosning qahriga uchrab, qatl etiladi. Ammo oradan hech qancha fursat o`tmay vazir ham fojiali halok bo`ladi. [44,6]
Mansur Halloj bilan yaqin munosabatda bo`lish, uning fikr, g`oyalariga hamda tasavvufiy tushunchalariga yo`ldosh, maslakdosh, xayrixoh ekanligini bildirar edi. Shu sababli, Abu Muhammad al-Jurayriy, Abubakr Shibliylar Halloj bilan fikrdosh ekanliklarini tan olmaslik yo`li bilan jonlarini saqlab qoladilar. Ibn Ato esa o`z do`stidan, o`z maslagidan voz kechmagan holda barchasini tan oladi, garchi buning oqibati yaxshilik bilan tugamasligini bilsa ham. Mansur Hallojga turli bo`hton va tuhmatlar yog`dirilayotgan bir damda, unga o`z hurmat va ehtiromini ko`rsatgan, Hallojni o`ziga kuyov qilgan Abu Yoqub Nahrjuriy Hallojdan qizini ajratib oladi. Kuyovidan yuz o`giradi.
Uni ushlab Xalifa Muqtadir huzuriga olib keladilar. Xalifa unga: “Anal-Haq dema, Huval-Haq degil ” - deydi. Mansur: “biz uchun shunday demoq kerak” -deydi. Xalifa Iso uni zindonga soladi. U yerda bir yil yotadi. Odamlar kelib undan masalalar so`rab turadi, keyinchalik bu ham taqiqlanadi. So`nggi besh oy oldiga odam qo`yilmaydi. Mashhur shayxlar Ibn Ato bilan Abu Abdulloh Xafif bir marta borib ko`radilar. Yana bir marta Ibn Ato bir kishini jo`natib ayttirib yuboradiki: “Ey Mansur, bu so`zni aytding, uzr so`ra, zindondan qutulasan”, Mansur javoban: “Men ne dedimki, uzr so`rayman? Xoliqni qo`yib, xalqqa yolvormayman”, -deydi. Ibn Ato eshitib: “Biz Husaynning o`ndan biricha ham emasmiz”, -deb yig`laydi. Shibliy esa: “Men bilan Halloj bir xilmiz, farqimiz shundaki, meni jinni deb e’lon qilishdi, qutulib qoldim, uni esa aqli halok etdi ”- deydi. Yana bir manbada esa:
Mayxona jam'iki erur bodaparast,
Zohir may ichgandin o'lurlar badmast.
Mingdin bir emas bu haqiqat mayidin,
Ichgan ani oxsum o'lsa tong yo'q payvast
misralari keltiriladi.
Hikoyat: Muqarrabi Hazrati boriy Xoja Abdulloh Ansoriy dedikim, ul takallumg'akim Mansur dam urdi, men ham urdum. Ul oshkor etti va men yoshurdum. Menkim yoshurdum, tojdorlig' manqarib bo'ldi. Ul oshkor etti, dorg'a tok bo'lmoqlik nasib bo'ldi. Ul hanuz xom erdi va bu ma'nidin xurush qiluri behangom erdi. Eshitguvchi ibo etti va anga yetti va ulcha yetti. Men ul so'zni anjumanda guhor etarmen va izhorida isror va takror etarmen hech kas manga nima dey olmas va demaskim, so'zumning agarchi ma'nisi uldur, ammo suvrati ul emaskim, suvrat ahli suvratga nazar solurlar va ma'ni ahli ma'nidin bahra olurlar. [11,60]
Alisher Navoiyning “Nasoyim ul-muhabbat” asarida shunday deyiladi: “… Mashoyix oning ishida muxtalifdurlar. Ko`pragi oni rad qilibdurlar, necha tandin boshqa Shayx Abulabbos Ato va Shayx Shibliy va Shayx Abu Abdulloh Xafif va Shayx Abulqosim Nasrobodiy bila Shayx Abulabbos Surayjkim, aning qatlig`a rizo bermadilar va fatvo bitmadilarkim va dedilarkim, biz bilnasmizkim, ul ne deydurur va “Kashf ul-mahjub” kitobida barcha mutaaxxir mashoyix oni qabul qilibdurlar va ba’zi mutaqaddim mashoyixning hajri dog`i dinida ta’n uchun emaskim, muomalot mahjuri asl mahjuri emas. Mutaaxxirlardin Sultoni tariqat Shayx Abusayid Abulxayr debdurki, ul ulug` holdadur va oning zamonida mashriqadin mag`ribg`acha oningdek yo`q erdi… ” [12,105]
Bu misralardan ayon bo`lishicha, shayxlar unig ishlariga qarshidirlar, ko`pchiligi uni rad qiladilar. Shayz Abulabbos Ato, Shayx Shibliy, Shayx Abu Abdulloh Xafif, Shayx Abulqosim Nasrbodiy, Shayx Abulabbos Surayjlar Mansur Hallojni qatl qilishga rozilik bermaydilar va ular Halloj tanlagan yo`l qanday ekanligini, nima ekanligini biz tushunmaymiz deya ayblarni o`zlaridan soqit qiladilar , do`stlaridan o`zlarini uzoq tutadilar. Mansur Halloj yolg`izlanib qoladi.
Dunyodagi barcha buyuk ODAMlarning boshiga tushgan kulfat, qismatini qurshagan musibatlar- o`sha ulug` zotlarning maslak va haqiqatlarini xalq-u xaloyiq tushuna olmaganligi yoki anglashga qodir emasligidan yuzaga kelgan. Shuning uchun Iso alayhis-salom chormixga tortilgan. Budda toshbo`ron qilingan. Suqroti hakimga zahar ichirilgan. Qanchadan-qancha komil insonlarning umrlari hibsxonalarda chiritilgan. Jamiyatga sig`magan va jamiyat ularni faqat o`limidan so`ng qabul qilgan bunday ulug` kishilarning qalbida o`limdan ustun va g`olib sirli bir qudrat –ilohiy ishonch insoniyatni hamisha hayratlantirib kelgan. Yunus Emro bir she’rida:
Oshiq o`ldi deya saloh etarlar,
O`lgan hayvon erur, oshiqlar o`lmas,-
deydi. Bu gap Hallojga o`xshash Haq oshiqlari to`g`risida aytilgan.
Bir hikoyatda aytilishicha, Mansurni o`n ikki joyidan band etib, dorga olib borayotganlarida kulib, raqs tushib borayotgan ekan, undan so`rabdilar:
- Bunday xirom etib borishning sababi nima?
- Nahorgoh –qatlgohga bormoqdaman, -javob beribdi Mansur.
Dor ostiga yetgach, qiblaga qarab ta’zim qilgach, narvonga oyoq qo`yayotganida undan so`radilar:
Mansur javob berdi:
Shundan so`ng qo`llarini banddan tortib, qiblaga qarab munojot etgach, boshini dorga tutdi.
Barcha unga qarab tosh otardi. Bir payt Shibliy loy otdi. Mansur chuqur xo`rsinib, “oh” tortdi. “Nega shuncha odam tosh bo`ron qilsa, miq etmading-u Shibliy loy otsa “oh” tortding,”- so`radi yonidagilardan biri.
-Ular nima qilishayotganini bilishmaydi, shuning uchun kechirish mumkin. Shibliy esa ko`ra bila turib, tushungan holda loy otganidan xafaman.
Shundan so`ng qo`lini kesdilar, qah-qaha urib kuldi.
-Nega kulmoqdasan,- so`raydi.
Kovrak
Kovrak (Ferula) — ziradoshlar (soyabonguldoshlar) oilasiga mansub koʻp yillik oʻtlar turkumi. Oʻzbekistonda 45 turi oʻsadi. Sassiq K.ning boʻyi 1 m cha, ildizi sholgʻomsimon, diametri 15 sm cha. Poyasi tik, yoʻgʻon, ichi kovak, yuqori qismi shoxlangan. Ildizoldi barglari bandli, 3 boʻlakli, poyadagilari maydaroq, ketmaket joylashgan. Toʻpguli yirik, sharsimon, diametri 20 sm, yon toʻpgullari maydaroq. Erta bahorda gullaydi. Mevasi — ikki boʻlakli. Choʻllarda oʻsadi. Ildizidan olinadigan yelim (smola)dan astma va baʼzi nerv kasalliklarida ishlatiladigan dori tayyorlanadi.
Halloj Husayn Ibn Mansur
-Zanjirband odamning qo`lini kesmoq osondir.
Shundan keyin oyoqlarini kesdilar. Bir tabassum qildi-da dedi:
-Bu oyoqlarim bilan zamin uzra safar qilardim. Endi boshqa qadamlarim bilan har ikki olamga safar qilaman. Qo`lingizdan kelsa bu oyoqlarimni kesing,- dedi-da kesilgan ikki qo`lini yuzlariga surtib, aftini lola rang etdi.
-Nega bunday qilding,- so`rashdi.
-Mendan qon ko`p ketib, rangim sarg`aydi, deb o`ylamanglar uchun yuzimni qizartirdim.
-Yuzingni qizartirgan bo`lsang, nega bilaklaringni ham qonga bo`yading,- yana so`rashdi.
-Tahorat oldim.
-Ishq uchun ikki rakat namoz lozim, unga qon bilan vuzu’ qilsa ham bo`ladi, -javob berdi.
Shundan keyin ko`zlarini o`yib oldilar. Xalq orasida qiyomat qo`pdi. Ayrimlar nola chekishar, ba’zilar hamon tosh otishardi. Keyin esa tillarini kesmoqchi bo`lishdi. Shunda u dedi:
-Biroz sabr qiling, mening aytar so`zim bor,- dedi-da osmonga qarab xitob qildi:
-Ey xudo, seni deb menga qilayotgan jabrlarni aslo kam qilmagil. Ularni bu imkoniyatdan benasib etma. Alhamdulillo sening yo`lingda qo`l-oyoqlarimni kesdilar, endi esa sening diydoring uchun boshimni dorga tortadilar. Quloq – burunlarini kesib, yana tosh-bo`ron qila boshladilar. Shu yerdan ko`za ko`tarib o`tib borayotgan bir zaifaning ko`zi Husaynga tushib dedi:
-Uring bu la’natini, unga Xudoni tilga olishni kim qo`yibdi.
So`ng tillarni kesib, shomga yaqin boshini tanidan judo qildilar. Bir tabassum bilan jon taslim qildi. [45, 66]
Sharqda bu dahshatli fojia bilan bog`liq ko`p afsonalar mavjud. Ularning bir qismi Farididdin Attorning “Tazkirat ul-avliyo”, Abdurahmon Jomiyning “Nafohat ul-uns”, Muhammad Siddiq Rushdiyning “Tazkirat ul-avliyoyi turkiy” singari kitoblarida, Sa’diy, Navoiy, Muhammad Iqbol, Roqimiy, Mashrab singari mutafakkirlarning asarlarida zikr etilgan, turli munosabatlar bilan eslatib o`tilgan.
Bir vaqtlar muridlaridan biri Hallojdan “Orif kimdur?” deb so`raganida u bunday javob bergan ekan: “Orif uldirki, uch yuz to`qqizda zulqa’da oyining yigirma to`rtida seshanba kuni oni Bag`doddagi Bobu tog`iga eltgaylar va ayoq -ilkin kesgaylar, ko`zin o`ygaylar, dorga osgaylar, tanin kuydirib , kulin ko`kka sovurgaylar. ” [44, 17]
Debdur: tilning go`yo bo`lg`oni ko`ngulning xomushlig`ining nishonasidur, ya’ni tilning go`yolig`i ko`ngulni halok qilur.
Sentmanat
Sentmanat Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 28,4 km2. Aholisi — 8112 kishi (2010).
.mh
.mh — Marshall orollari uchun yuqori darajali milliy domen.
Havolalar
Toppdomän
Finlar
Finlar (oʻzlarini suomalayset deb atashadi) — xalq, Finlandiyaning asosiy aholisi (4,65 mln. kishi), umumiy soni 5,43 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari), jumladan, Rossiya Federatsiyasi da 47,1 ming kishi (1989). Fin tilida soʻzlashadi. Dindorlari — protestantlar (lyuteranlar). Boltiqboʻyi fin xalklarining ajdodlari Finlandiyaning jan. ga miloddan avvalgi 3ming yillikda kelib joylashgan. Ular astasekin shim.ga siljib, hozirgi saamlar (loparlar) ajdodlarini siqib chiqarishgan. Jan.garbiy (sumi yohud suomi), markaziy (yemi — yohud xyame), sharqiy (korela yohud karyala qabilalari gʻarbiy guruhi) qabila guruxlarining birlashuvi negizida fin elati shakllangan. F.ning koʻpchiligi sanoatda band.
Pedagogik psixofiziologiya
Pedagogik psixofiziologiya bu- psixofiziologiyaning amaliy sohasi bo'lib, oʻquvchilarning psixofiziologik mexanizmlarini, individual psixologik va psixo fiziologik xususiyatlarini hisobga olgan holda bilim, koʻnikma va malakalarni muvaffaqiyatli yetkazib berish va oʻzlashtirish qonuniyatlari va shartlarini oʻrganadi.
Pedagogik psixofiziologiyaning ob'ekti, predmeti va vazifalari
Mavzu: Psixik jarayonlar va shaxsning o'quv jarayonidagi holatlarining funktsional holatini ta'minlovchi fiziologik mexanizmlar va qonuniyatlar.
Vazifalar:
Mintaqaning shakllanish tarixi va muammolari
Ta'lim jarayoni ushbu hodisaning o'ziga xos xususiyatlari: murakkabligi, ko'p qirraligi, ko'p komponentliligi tufayli pedagogika, sotsiologiya, fiziologiya, tibbiyot, boshqaruv nazariyasi, ijtimoiy, yosh, pedagogik psixologiya kabi ko'plab fanlarning o'rganish ob'ekti hisoblanadi. Shu bilan birgalikda, pedagogik psixologiya an'anaviy ravishda o'rganish, o'quvchining bilish faoliyati muammolari bilan shug'ullangan. Lekin, lmiy bilishning hozirgi bosqichi ham integratsiyaga (boshqa bir ilmiy sohalar bilan bog'lanish), ham differentsiatsiyaga (aniq fanlar doirasida aniqlangan hodisa va qonuniyatlarni chuqurroq o'rganishga) qaratilgan ilmiy tadqiqotlarning kengayishi hamda chuqurlashishi bilan tavsiflanadi. Pedagogik muammolarni hal qilish faqat uning tarkibiy qismlarining yaxlit majmuini (biologik komponentdan jamiyatdagi ijtimoiy o'zaro munosabatlarning eng yuqori shakllarigacha) ko'rib chiqish va ilmiy sohalarda fanlar aro tadqiqotlarning umumiy metodologiyasini shakllantirish va shunga mos ravishda, pedagogik amaliyotda ta’lim sifati va samaradorligini oshirish uchun muhim bo‘lgan yangi yondashuvlarni yaratish uchun tabiiy va ijtimoiy fanlar o‘rtasidagi istiqbolli aloqalarni rivojlantirish.
Ta'lim va pedagogik psixofiziologiyaning bor muammolaridan biri o'quv jarayonini boshqarish, o'quv rejimlarini tanlash va tanlangan rejimlarning muvaffaqiyatini baholash muammosi hisoblanadi. Pedagogika va pedagogik psixologiyada tanlangan pedagogik dasturning samaradorligi o'zlashtirilgan bilim va tushunchalar haqida hisobot berishning turli shakllari, masalan, test orqali baholanadi. Shu bilan birga, o'rganish miya tuzilmalari tomonidan ta'minlanishiga qaramasdan, mashg'ulotlar sama-ra-dor-li-gi-ning psixofiziologik jihati va olingan bilimlarni mustahkamlash muvaffaqiyati hech ham hisobga olinmaydi.
Shun kabi, B. G. Ananiev pedagogikaning asosiy muammosi bo'lgan - ta'limni optimallashtirish muammosini alohida ko'rsatdi. Pedagogik psixofiziologiyadagi bu muammo o'qituvchi tomonidan tanlangan mashg'ulot rejimi biologik mezonlar nuqtai nazaridan optimal va izchilmi/, u "biologik narx"mi?, ya'ni biz o'qitish jarayonida energiya sarfini hisobga oladimi?, degan savol orqali ko'rib chiqiladi. O'quvchilarning funktsional holatidagi o'zgarishlar orqali baholash mumkin.
Shuningdek, ilmiy bilimlarning ushbu sohasini rivojlantirish, o'quv jarayonida insonning miyasining mexanizmlari va potentsial imkoniyatlarini, shuningdek, kognitiv faoliyati bilan bog'liq bo'lgan analizatorlar va boshqa tizimlarni aniqlashga qaratilgan. Rivojlanishning ahamiyati- kelajakda shaxsni tarbiyalash va tarbiyalash muammolarini muvaffaqiyatli hal qilish va nazariy ahamiyatga ega - shaxsning aqliy rivojlanishiga va uni o'rganish jarayonlariga to'g'ridan-to'g'ri ta'sir qiluvchi psixo-fiziologik xususiyatlarni hisobga olishdan iborat. .
Pedagogik psixofiziologiyada stress va xavotirni o'rganish
Ta'lim jarayonidagi muhim mavzulardan biri - stressning ta'siri va uning ta'limga ta'sir qiladigan oqibatlari, xususan, salbiy ta'siri. Stress o'quv jarayonining o'ziga ham, kognitiv faoliyatning muvaffaqiyatli kechishiga hamroh bo'lgan omillarga kumulyativ ta'sir ko'rsatadi: kognitiv jarayonlarning rivojlanishi va uning borishi, bolaning bir shaxs sifatida shakllanishi, uning individual faoliyat uslubining shakllanishi. Stressdan tashqari boshqa, o'quv faoliyatiga yuqori individual tashvishlar va simpatik tizimning reaktivligining kuchayishi sal'biy ta'sir ko'rsatadi: bunday xususiyatlarga ega o'quvchilar stress reaktsiyasini va aqliy faoliyatning buzilishini boshdan kechirish ehtimoli ko'proqdir. Bu ko'rsatkich odatda imtihon stressi bilan uzviy bog'liq.
Pedagogik psixo-fiziologiyaning o'ziga xosligi psixo-fiziologik tadqiqot usullaridan qo'llash tufayli stressning ta'limga ta'sirini o'rganishga juda katta yordam berdi. J. Spinks imtihon stressining rivojlanishining taxminiy prognozi bo'lgan psixofiziologik xususiyatlarni o'rganishni o'tkazdi. Simpatik tizimning faollashishi tananing psixofiziologik reaktsiyasiga ko'ra qayd etilgan - elektrodermal reaktsiyaning takrorlanuvchi tovush ohangiga moslashish tezligi va kaftdagi terlash darajasi. Yozgi ta'til paytida terining tovush o'tkazuvchanligining o'zgarishi sifatida ifodalangan reaktsiyaning asta fiksatsiyasi o'quv yili boshida va sessiyaning davomida tupuriqdagi immuno globin miqdorining pasayib ketishi bilan bog'liqligi aniqlandi. Tekshiruv paytida simpatik faolligi yuqori bo'lgan odamlar immunitet tizimining faoliyatini bostiradi.
Shuningdek, tananing reaktsiyasini hisobga olish uchun psixofiziologik yo'llardan foydalanish odamning stressli vaziyatdagi individual farqlari tufayli reaktsiyasini oldindan bilish imkonini beradi, bu mashg'ulotda e'tiborga olish juda zarur.
Ta'limdagi individual farqlar
SSSR Pedagogika fanlari akademiyasining Psixologiya va rivojlanish fiziologiyasi kafedrasi byurosining yig'ilishida "Psixofiziologik tadqiqotlarning o'quv psixologiyasi uchun ahamiyati" mavzusiga bag'ishlangan muhokamada E. VA. Golubeva Psixologiyaning har bir bo'limi ma'lum bir masala bilan bog'liq va bu masaladan chalg'itish "har qanday ilmiy tadqiqotda vaqtinchalik o'zini o'zi cheklash, tabiiy" deb hisoblanganligi sababli, barcha psixologiyada individual farqlarni hisobga olishning fundamental ahamiyatini ta'kidladi. Shuningdek, o'qituvchining pozitsiyasi, munosabati va o'qituvchilar tarkibini har bir bolaga individual yondashuvni hisobga olgan holda bolalar guruhini boshqarish bo'yicha bilimlar bilan jihozlash zarurati ham juda muhimdir. Shaxsiy xususiyatlarni hisobga olish kerak, chunki ularni hisobga olgan holda tuzilgan mashg'ulotlar samarali bo'ladi, chunki u o'rganishga qiziqishni chuqurlashtirishga va kognitiv motivatsiyani rivojlantirishga yordam beradi. Va o'quvchilarning funktsional holatlarini tartibga solish mexanizmlari bilan bog'liq bo'lgan individual farqlar bu hodisalarni ta'minlaydi.
Shunday qilib, pedagogik psixofiziologiya oldida ta'lim jarayonidagi funktsional holatni kuzatish, individual psixofiziologik ko'rsatkichlarni baholash va optimal bo'lmagan funktsional holatlarga ta'sir qilish va pedagogik psixologiyada mavjud bo'lgan o'quv natijalarini aniqlash vazifasi turibdi. . Ta'lim jarayoni doirasida ushbu vazifalarning bajarilishini ta'minlash uchun kompyuterlashtirilgan baholash orqali o'quv jarayonining muvaffaqiyati ko'rsatkichini aniqlash va uni nazorat qilish imkonini beradigan o'quv maydonlarini kompyuterlashtirish uchun sharoitlarni yaratish maqsadga muvofiqdir. Kompyuterlashtirish ham o'rganishni individual-lashtiradi. Misol uchun,tajovuz,depressiya, tashvish, xolatlarini kuzatish va uni aniqlash, o'rganishga pssiv munosabatni yanada to'g'irlay olish, bu himoya refleksini faollashtirishi mumkin. Bu esa o'z navbatida ma'lum bir o'quv mavzusiga nisbatan salbiy(passiv) munosabatlarni shakllantirishi mumkin. thumb| N.ga ko'ra, ikki bosqichli o'rganishni boshqarish sxemasi. N. Danilova: olingan bilimlar natijalariga ko'ra va individual funktsional holatni kuzatish natijalariga ko'ra. N. N. Danilova psixo-fiziologik parametrlarni ush bu nazoratni amalga oshirish va bilimlarni ikki bosqichli o'rganishni boshqarish sxemasi shaklida o'zlashtirish g'oyasini rasmiylashtiradi.
Diagrammada siz o'ng va chap, yuqori va pastki qismlarni ajrata olasiz:
Shuningdek, o'quvchining hozirgi vaqtdagi holatini psixofiziologik ma'lumotlarga ko'ra nazorat qilish mavjud bo'lib, u qabul qilingan mustahkamlashni (salbiy yoki ijobiy), ijobiy yoki salbiy his-tuyg'ularni shakllanishini va EEG tomonidan qayd etilgan miya bioritmlarini qayd qlishni hisobga oladi va shu bilan, axborot yukining mazmuni, tezligi va kattaligi funktsional holatga qarab tartibga solinadi.
1988-89 yillarda. Psixofiziolog K. Mangina maktab sharoitida oʻquv jarayonini optimal holat yoʻlagida yaʼni oʻquvchilarning optimal funktsional xolatini doimiy qoʻllab-quvvatlagan holda oʻtqazish orqali optimallashtirishga harakat qilgan va funksional holatni boshqarish va uni saqlab qolish koʻrsatilgan. optimal holatning koridorida rivojlanishda kechikishlar bo'lgan bolalarda ham o'rganish samaradorligini oshirish mumkin.
Aşağıovacık, Hamamözü
Aşağıovacık — Turkiyaning Amasiya viloyati Hamamözü tumaniga qarasli qishloq.
Manbalar
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
NGC 1789
NGC 1789 Mensa yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Kalgah-e Sofla
Kalgah-e Sofla (, romanizatsiya qilinganda Kalgāh-e Soflá; shuningdek, Gol Kāh-e Pā’īn va Kalgāh-e Pā’īn nomlari bilan ham mashhur) — Eronning Fors ustoni, Mamasani tuman okrugi markazida joylashgan Bakesh-e Do okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Kalgah-e Sofla aholisi 170 nafarni tashkil qilib, ular 35 ta oiladan iborat boʻlgan.
NGC 1789
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Spassk
Spassk (Спасск) — QozogʻistonningQaragʻanda viloyati Abay tumaniga qarasli qishloq. Tumanning maʼmuriy markazi boʻlgan Abay shahridan taxminan 30 km janubi-sharqda (ESE) dengiz sathidan 581 metr balandlikda joylashgan. KATO kodi - 353263300.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 145 kishi (76 erkak va 69 ayol) bo'lgan. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 73 kishi (38 erkak va 35 ayol) yashagan.
Tarixi
19-asrning 50-yillarida Spasskda mis eritish zavodi qurildi. Uning tarixi Qarag'anda havzasi bilan chambarchas bog'liq bo'lib, uning ko'miri zavod ehtiyojlarini ta'minlagan. 1907-yilda havzaning ko'mir konlari Jim Gerbert tomonidan Londonda asos solingan Spasskiy mis rudalari aktsiyadorlik jamiyati tasarrufiga o'tdi.
Spasskda Karlag departamenti mavjud bo'lib, Ikkinchi Jahon urushi yillarida SSSR NKVD tomonidan 99-sonli maxsus lager tashkil etilgan bo'lib, u erda 40 ga yaqin millatga mansub 70 mingdan ortiq xorijiy harbiy asirlar saqlangan.
IC 3732
IC 3732 Sunbula yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Langeais
Langeais Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Chinon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3848 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 64,1 nafar kishi.
Finna
Finna, finka — tasmasimon chuvalchanglarning yuqumli lichinkalik bosqichlaridan biri. Oraliq xoʻjayinda parazitlik qiladi. F. pufakcha koʻrinishida boʻlib, uning ichida chuvalchang lichinkasining bitta yoki bir nechta boshchasi bor. F. oraliq xoʻjayinning har xil organlari (odatda, muskullar, jigar, miya, upka)da rivojlanadi. Asosiy xoʻjayin (odam yoki umurtqali hayvonlar) F.li organni yeb chuvalchangni yuqtiradi. F.dan asosiy xoʻjayin organizmida yetuk chuvalchang rivojlanadi. F.ning sistitserkoid (6 ilmokli boshcha), senur (bitta pufakda bir necha boshcha), exinokokk (bitta yirik pufakda 2, 3 va h.k. tartibdagi pufakchalar va ular ichidagi boshchalar), protserkoid va boshqa xillari boʻladi.
.mk
.mk — Shimoliy Makedoniya uchun yuqori darajali milliy domen.
Havolalar
Toppdomän
Okauchee Lake
Okauchee Lake AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Waukesha County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3916 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 12,8 km2. Shundan 9,0 km2 quruqlik, 3,8 km2 esa suv maydonidir.