cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kaspari kamarlari
Rivojlanishi
Ikkilamchi o'sishi ega bo'lmagan o'simliklarda (asosan monokotlar va kam holarda dikotlar) endoderma hujayralari hujayra devori o'zgarishi kuzatiladi. Bu jarayonda birinchi bosqichga qo'shimcha ravishda ikkita bosqich bo'ladi, faqat Caspari bantlariga ega. Ikkinchi bosqichda hujayra qobig'lari ichkaridan suberinizatsiya (suberizatsiya) sodir bo'ladi, shu sababdan kaspariy chiziqlar sitoplazmadan ayriladi (endoderma hujayralarining ikkilamchi hujayra qobiqlari hosil bo'ladi). Uchinchi bosqichda qalin tsellyuloza qatlami suberin qatlamining tepasida, ba'zan ichki tangensial devorlarda yotqiziladi. Kelajakda qalinlashgan qobiq, Kaspari kamarlari bilan asl devor kabi, lignifikatsiyaga duchor bo'lishi mumkin. Endodermaning devorlari qalinlashgandan so'ng, Kasparian chiziqlari endi farqlanmasligi mumkin.
Emily Bergl
Faoliyati
Bergl teatr da aktyorlik faoliyatini boshlaydi, 1998-yilda San Diego dagi Old Globe teatrida Neil Patrick Harris bilan Romeo and Julett spektaklida sahnada harakat qiladi. Keyinchalik, u 1976-yilgi g‘ayritabiiy triller Carrie ning davomi bo‘lgan 1999-yilgi The Rage: Carrie 2 filmida Rachel Langning bosh rolini ijro etgan. U Gilmore Girls, CSI: Mayami, Medium, Law & Order: Criminal Intent, NYPD Blue va Star Trek: Enterprise seriallarining epizodlarida ishtirok etgan. U, shuningdek, psixologik triller Chasing Sleep filmida, yulduz Jeff Daniels bilan birga koʻrinish beradi. U Steven Spielbergning 2002-yilgi Taken miniserialida katta rol oʻynagan.
Kaspari kamarlari
Rivojlanishi
Endoderma hujayralarining rivojlanish bosqichlari bir pallali o'simliklarda eng yaxshi kuzatiladi; ikki pallali oʻsimliklarda ikkinchi va uchinchi bosqichlar orasida aniq chegaralar bo'lmaydi, sporali oʻsimliklarda esa bu jarayon suberinizatsiya bosqichida tugaydi. Havo ildizlari, shuningdek, Kasparian bantlari bilan endoderma va uning transformatsiyasining boshqa bosqichlarini qamrab oladi.
Emily Bergl
Faoliyati
Bergl ABC da efirga uzatgan teleserial idagi Men in Trees serialida Anne Heche sifatida bosh qahramonining ishtiyoqli muxlisi Annie rolida muhim rolni oʻynagan.
Shaxsiy hayoti
Berglning qizi Eleanor Ruby Rósín Bergl 2017-yilda tugʻilgan.
Harrison (Montana)
Harrison AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Madison County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
162 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 0,6 km2. Shundan 0,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1499 m balandlikda joylashgan.
Pey (Landes)
Pey Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Dax tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
544 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,8 km2.
Qoʻrgʻon (Soʻx tumani)
Qoʻrgʻon  — Qirgʻiziston ichida joylashgan Oʻzbekiston Respublikasining  Fargʻona viloyatiga qarasli qishloq. Soʻx tumani tarkibiga kiradi.
Emulgatorlar
Emulgatorlar (lotincha: sogʻaman) — emulsiya hosil qiladigan moddalar, emulsiyalarning stabilizatorlari. E. jumlasiga emulsiyani tashkil etgan 2 fazadan birida eriydigan tabiiy va sunʼiy birikmalar (baʼzi tuzlar, asoslar, organik kislotlar, sovunlar, aminlar va boshqalar sirt faol moldalar), kukun holidagi moddalar kiradi. E. sifatida ishlatiladigan modda tarkibida (uning disperslik darajasidan qatʼi nazar) gidrofil va gidrofob qismlar boʻlishi kerak, chunki deyarli hamma E.ni sirt faol moddalar desa boʻladi. Kuchli gidrofil qismiga ega boʻlgan E. M/S tipidagi emulsiyalar (yaʼni moyning suvdagi emulsiyasi) olish uchun xizmat qiladi. Gidrofob qismlari kuchli boʻlgan E. esa S/M tipidagi emulsiyalar (yaʼni suvning moydagi emulsiyasi) hosil qilishda ishlatiladi. Agar 10 ml suvga 10 ml benzol qoʻshib chayqatilsa, 2 xil emulsiya olish mumkin. Ana shu aralashmaga gidrofil E. qoʻshilsa, E. molekulasining qutbsiz (utlevodorod) qismi moy tomchilariga, qutbli qismi (—SOON, — ON, — 1MN2guruhlari) esa suv tomchilariga botadi, lekin gidrofil E.ni suv koʻproq xoʻllaydi, natijada E. hajmining koʻp qismi suvga, oz qismi esa benzolga botadi. Shu sababli benzol tomchisi atrofida E.ning sidirgʻa pardasi hosil boʻladi; bu tomchini E. molekulari yaxshi qurshab oladi. Natijada M/S tipidagi emulsiya barqarorlashadi. Gidrofob E. qoʻshilganda S/M tipidagi emulsiya hosil boʻladi.
14-noyabr
14-noyabr — Grigoriy taqvimida yilning 318- (kabisa yilida 319-) kuni. Yil yakuniga 47 kun qoladi.
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:14-noyabr bayramlari
Voqealar
right|200px|Obrazovanie Surtseya Yana qarang: Turkum:14-noyabr voqealari
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:14-noyabrda tugʻilganlar
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:14-noyabrda vafot etganlar
Gonvick (Minnesota)
Gonvick AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Clearwater County, Minnesota|Clearwater
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
282 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 84,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,34 km2. Shundan 3,34 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 391 m balandlikda joylashgan.
Tirto Adi Soerjo
Tirto Adhi Soerjo
Malukudan Yavaga qaytgach, Tirto Vohidin Soedirohoesodo singari savdogarlar va zodagonlarnikiga tashrif buyurdi. Bu tashriflar uning gazetasini tashkil etish uchun mablag' to'plash uchun qilingan harakat edi. Tashrif chog'ida u o'zi "buzilgan xalq" deb atagan mahalliy aholini mustamlaka qamoqlaridan ozod qilish maqsadida uyushma tashkil etish g'oyasini ham yetkazdi. Ushbu uyushmani rejalashtirishda u tashrif buyurgan shaxslar, masalan, o'sha paytda Batavia bosh prokurori bo'lib ishlagan Raden Mas Pravirodiningrat, Taidji'in Moehadjilin, Tamrin Mohammad Tabrie va Bachramlar edi. Oxir-oqibat, malay tilidagi gazeta varaqalaridagi e'lonlarda Sarikat Priyayi 1906-yilda tashkil etilgani haqida xabar berilgan. Varaqalarda boshlang'ich filial Betawi shahrida ekanligi va yana filiallar bo'lishi aytilgan. Ularning maqsadi studiefonds (ta'limni moliyalashtiruvchi muassasalar) tashkil etish orqali priyayi va mahalliy aristokratlarni tarbiyalash edi.
Meillonnas
Meillonnas Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Tirto Adi Soerjo
Medan Prijaji 5 ta dasturga ega, xususan:
Betawi tashqarisida talabalar uchun arzon va puli yo'q talabalar uchun bepul yotoqxonalar tashkil etildi. ==Gollandiya maktablari tomonidan qabul qilinmagan bolalar va kattalar uchun tashkil etilgan bolalar bog'chalari (frobel onderwijs) va kurslar (Hollandsche Cursus). Kam ta'minlangan talabalarni o'qishni tugatmaguncha va doimiy ish joyiga ega bo'lganlarida stipendiya uchun to'lashlari kerak bo'lgan shartnoma bilan ishga joylashguncha stipendiyalar bilan ta'minlash. Aqlli talabalar uchun stipendiyalar bilan ta'minlash Ochiq o'qish bog'i
Capurso
Capurso Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Bari provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14 km2. 14 976 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Meillonnas
Aholisi
1286 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 72,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,8 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 232 – 460 m balandlikda joylashgan.
Tirto Adi Soerjo
Keyinchalik, belgilangan mablag'larning manbasi tushuntiriladi:
==10 florin miqdoridagi a'zolik to'lovi oyiga 100 florindan ortiq maosh oladigan shaxslar uchun to'liq to'lanadi va agar u kamroq bo'lsa, bo'lib-bo'lib to'lanishi mumkin. ==0,50 florin miqdoridagi a'zo hissasi bir vaqtning o'zida 3 oy to'lanadi. ==Har kimning xayr-ehsonlari Bolalar bog'chasi va kurs to'lovlari, oziq-ovqat va internat xarajatlari, ko'rgazmalar va mahalliy mahsulotlarni sotishdan olingan daromadlar uyushma tomonidan boshqariladi. E'lon bilan birga yig'ilish tarkibi ham sanab o'tilgan. Assotsiatsiya tarkibiga Pravirodiningrat rais, Tirto kotib, Moehadjilin - Tanah Abang, okrug qo'mondoni Tabri, Mangga Besar va Bachram - Penjaringan okrugi qo'mondoni. Bu bayonot 1909-yilda Medan Prijaji gazetasida yozilgan. E'londan so'ng, 700 a'zo ro'yxatdan o'tgan va o'sha paytda Cianjur regenti bo'lgan R.A.A.Pravidiredjadan 1000 florin sovg'asini olgan. Shuningdek, uning taklifi tufayli Medan Prijaji gazetasi uning xayriyalari orqali harakat haqida ma'lumot tarqatish vositasi sifatida tashkil etilgan va u siyosiy sohada bir nechta sohalarni yozishda ishtirok etgan. Nihoyat, Medan Prijaji 1907-yil 1-yanvarda tashkil etilgan. Prijaji Ittifoqining rivojlanishi unchalik yaxshi bo'lmadi, ayniqsa Moehadjilin va uning raisi Pravirodiningrat vafot etganidan keyin va uning o'rniga Thamrin keldi. Bundan tashqari, Tirto o'sha paytda juda tez rivojlanayotgan Medan Prijajiga g'amxo'rlik qilish bilan ko'proq band bo'lganga o'xshaydi, bu esa uyushmaning ahvolini yomonlashtirgan edi.
Manbalar
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Tirto_Adhi_Soerjo
Havolalar
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Tirto_Adhi_Soerjo
Nurilla Ostonov
Hayoti
Nurilla Ostonov -(1955-yilda tug‘ilgan) Samarqand viloyati Samarqand tumanining Turkman qishlog‘ida tug‘ilgan. O‘rta maktabni tugatib, 1973-yilda ToshDu jurnalistika fakultetiga o‘qishga kirgan. 1981-yil universitetni tamomlagan.
Jitomir
Jitomir — Ukrainadagi shahar, Jitomir viloyatining markazi. Teterev daryosi (Dnepr irmogʻi) sohilida. Shosse va temir yoʻllar tuguni. Aeroport bor. Aholisi 302,3 ming kishi (1997). 9-asrda asos solingan. Mashinasozlik va metallsozlik (elektr oʻlchov asboblari ishlab chiqarish birlashmasi, stanok avtomatlar, uy-roʻzgʻor priborlari zavodlari), yengil sanoat (zigʻir tola kombinati), oziq-ovqat sanoati (un korxonalari, goʻsht va konserva kombinatlari), yogʻochsozlik (mebel kombinati, musiqa asboblari fabrikasi), kimyoviy tola, dorivor oʻsimliklar xom ashyolari zavodlari ishlab turibdi. 2 oliy oʻquv yurti, musiqali drama teatri, qoʻgʻirchoq teatri, filarmoniya, oʻlkashunoslik, tabiat muzeylari, yozuvchi V. G. Korolenko, akademik S. P. Korolyov uy-muzeylari bor.
NGC 3695
NGC 3695 Katta Ayiq yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Enbek (Qorday tumani)
Enbek (Еңбек) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumaniga qarashli qishloq. Qorasoy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. Tuman markazi Qorday qishlogʻidan 78 km sharqda joylashgan. KATO kodi — 314841200.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 976 kishini (472 erkak va 504 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 939 kishi (445 erkak va 494 ayol) yashagan.
NGC 3695
Ushbu obyektni Robert Ball 1867-yilda kashf etgan.
Nurilla Ostonov
Faoliyati
O‘zteleradiokompaniyasining O‘zbekiston radiosida ishlagan. 1987-1989-yillarda Sankt-peterburg oliy siyosatshunoslik maktabining jurnalistika bo‘limida o‘qigan. 1991-yil O‘zTAGning, keyinchalik O‘zbekiston televideniyasining Samarqand viloyati shahar hokimligi muassisligida  Samarqand  gazetasining bosh muharriri vazifasida ishlab kelmoqda. 1991-yildan buyon O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a‘zosi.
Asarlari
Yo‘ldagi buloq
Bahor raqsi
Qadim yo‘llarda
Belovutsoy
Belovutsoy (Belyovutsoy) — Toshkent viloyati Ohangaron va Oʻrta Chirchiq tumanlari chegarasidagi soy. Mattiol tizmasining Toshtogʻ tarmogʻi jan.gʻarbny sn bagʻridan boshlanadi. Belovutsoy togʻdan chiqqach shim.gʻarbiy yoʻnalishda oqib, Parkent va Hamdam kanallarini kesib oʻtadi. Ohangaron darssiga yetmay qurib qoladi. Uz. 34 km. 14 ta irmogʻi bor. Yomgir va qor suvlaridan toʻyinadi. Erta bahorda suvi koʻpayadi, baʼzan sel keladi. Quyi qismiga oqova suvlar quyiladi. Belovutsoydan Topil qishlogʻi, Yangiqishloq yerlari sugʻoriladi.
Eng kichik kvadratlar usuli
Eng kichik kvadratlar usuli — tasodifiy xatoliklarni oʻlchash natijasida hosil boʻladigan nomaʼlum miqdor qiymatini baholash usullaridan biri. Eng kichik kvadratlar usuli k. u. berilgan funksiyani yanada soddaroq funksiyalar orqali taqriban ifodalashda ham qoʻllanadi.
Beloye koʻli
Beloye koʻli — Rossiya Federatsiyasi Vologda viloyatining gʻarbidagi koʻl. 1964-yildan Sheksna suv omboriga qoʻshilgan. Uz. 46 km, eng serbar joyi 33 km, chuq. 5 — 6 m. Koʻlga Kovja, Kema, Megra daryolari quyiladi, Sheksna daryosi oqib chiqadi.
Cuigy-en-Bray
Cuigy-en-Bray Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
914 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 93,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,8 km2. Dengiz sathidan 96 – 226 m balandlikda joylashgan.
Pripsleben
Pripsleben Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Demmin tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,03 km2. 262 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Belovti dovoni
Belovti dovoni — Boysuntogʻning shim.dagi dovon. Belovti va Xujaboʻzbarak togʻlari tutashgan joyda. Mutlaq balandligi 3650 m. Dovondan Xoʻjaipok va Sangardak daryo vodiylariga baland tog yoʻllari utadi. Belovti dovoni dan gʻarbga Machaydaryo va Qashqadaryo vodiylariga ikkita tor yoʻl ketgan.
Pripsleben
Hududi
Pripslebenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Abu Abdulloh Bobuyi
Abu Abdulloh Bobuyi – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Ladunniy ilm sohibi. Qabri – Sheroz shahrida, gavjum ziyoratgohga aylangan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx hayotiga bogʻliq bobni aynan kiritgan.
Adams (Shimoliy Dakota)
Adams AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Walsh okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
127 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 49,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,64 km2. Shundan 2,59 km2 quruqlik, 0,05 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 479 m balandlikda joylashgan.
Karanlıkdere
Karanlıkdere (sobiq Asbuzu) — Turkiyaning Nigʻde viloyati Bor tumanidagi qishloqlardan biri hisoblanadi. Aholisi 563 nafar (2022). U Melendiz togʻida joylashgan deb hisoblanadi. Borgacha boʻlgan masofa 19 km va 27 km Nigʻdedan uzoqlikda joylashgan. Bundan 400 yil ilgari yetti oila bu qishloq uchun asos solgan. Ammo uning asl aholisiga nasroniy ozchilik ham kirdi. 1998 yildan 2013 yilgacha qayta tashkil etish oʻrtasida Karanlıkdere shaharcha (belde) edi. Shaharning asosiy iqtisodiy faoliyati qoʻychilik va chorvachilik hisoblanadi. Gilam to‘qish va hurda savdosi boshqa faoliyat turlaridandir.
Muhen
Muhen Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Aarau (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 7.03 km2. 3320 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Enargit
Enargit (yun. — aniq) — sulfidlar sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi Si3Az84. Aralashmalari 8 (6% gacha), Gʻe, 2p. Romb singoniyada kristallanadi. Kulrang, qora kristallari ustunsimon shaklda. Agregatlari donador. Shaffof emas, metallsimon yaltiraydi. Qattiqligi 3,5, zichligi 4,3—4,5 g/sm3. Oʻrtacha trali gidrotermal konlarda uchraydi. E.ning nurash jarayonida malaxit, azurit, mis arsenatlari va boshqalar minerallar hosil boʻladi.
Acquaviva Platani
Acquaviva Platani Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Caltanissetta provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14 km2. 1231 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Eng kichik umumiy boʻlinuvchi
Eng kichik umumiy boʻlinuvchi — ikki yoki bir necha natural sonlarning har biriga boʻlinuvchi eng kichik musbat son. Mas, 6, 56, 15 sonlarining Eng kichik umumiy boʻlinuvchi u. b. tushunchasidan oddiy kasrlarni qoʻshish va ayirishda foydalaniladi. Bir necha sonlarning Eng kichik umumiy boʻlinuvchi u. b.sini topishda bu sonlar tub qoʻpaytiruvchilarga ajratiladi, har bir koʻpayTuvchining eng yuqori darajalarini olib, ulardan koʻpaytma tuziladi: 6 = 23; 56 = 2227. 15 = 35; [6; 56:15] = 222735 = 840 Bir necha koʻphadlarning Eng kichik umumiy boʻlinuvchi u. b.si shu koʻphadlarning har biriga boʻliiuvchi eng kichik darajali koʻphaddir.
Tuyemoynak (Qo‘stanay viloyati)
Tuyemoynak (kaz. Tүyemoynaq) —Qozogʻiston Respublikasining Qoʻstanay viloyati Djangeldi tumaniga qarasli qishloq. Oqshiganak qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi— 394237500.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 231 kishi (120 nafar erkak va 111 nafar ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 183 kishi (84 nafar erkak va 99 nafar ayol) yashagan.
Bog’parvar (Koʻshoniyon)
Bog’parvar  (Боғпарвар)  — Tojikiston Respublikasi Xatlon viloyati Qoʻshoniyon tumani, Boʻstonqal’a  jamoatiga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 1 km, tuman markaziga 12 km.
Aholisi
Aholisi — 2835 kishi.
Jiu-jitsu
Jiu-jitsu — yaponcha oʻzini oʻzi himoya etish va qurolsiz hujum qilish yoʻli. Unda raqibning eng nozik joylari — quyosh chigali (qorinda), uyqu arteriyasi, jigar va h. k.ga zarba berish; qoʻl va oyoq boʻgʻimlarini qayirish, turli tashlanish, bosib olish kabi usullar ishlatiladi. Bunday usullar jismoniy jihatdan baquvvat yoki qurollangan raqibga qarshi kurashda alohida ahamiyatga ega. J.-j. 13-asrda paydo boʻlgan. Uning asosida dzyudo kurashi kelib chiqqan (qarang Dzyudo, Karate).
Moronta
Moronta Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27,70 km2. Aholisi — 98 kishi (2010).
Verri
Verri — Albaniyaning Tirana okrugidagi Shëngjergj munisipalitetidagi qishloq. 2015-yilda mahalliy hukumat islohotida u Tirana munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
NGC 3696
NGC 3696 Crater yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Francis Leavenworth 1885-6-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Panturkiylik
thumb|right|300px|Turkiy tili rasmiy bo'lgan davlatlar. Panturkiylik (Panturkizm, Panturanizm) — madaniy va siyosiy oqim, ideologiya, turkiy xalqlar yashaydigan yurtlarda keng tarqalgan. Panturkiylikning asosiy maqsadi — barcha turkiy yurtlarni birlashtirish, yagona til, yagona yozuv yaratish. XIX asrning boshlarida vujudga kelgan.
Havre (Montana)
Havre AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Hill County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
9451 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 9 km2. Shundan 9,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 773 m balandlikda joylashgan.
Cassano delle Murge
Cassano delle Murge Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Bari provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 89 km2. 12 832 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Andrey Belozerskiy
Andrey Nikolayevich Belozerskiy (1905.16 (29).8, Toshkent – 1972.31.12, Moskva) — biokimyogar, Rossiya Fanlar Akademiyasi akademik (1962); vitse-prezidenti (1971 – 72). Oʻrta Osiyo davlat universitetini tugatgan (1927). Moskva davlat universiteti, ayni vaqtda sobiq Ittifoq Fanlar Akademiyasi Biokimyo instituti professor (1946 it dan). Asarlari oqsillar, asosan nuklein kislotalarga bagʻishlangan. B. dezoksiribonuklein kislota (DNK) bilan ribonuklein kislota (RNK)ning yuksak va tuban oʻsimliklarda keng tarqalganini aniqlagan.
Kolbsheim
Kolbsheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Strasbourg-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,3 km2. Dengiz sathidan 152 – 211 m balandlikda joylashgan.
Bagas
Bagas Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
173 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 48,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2.
Abu Ubayda ibn al-Jarrox ziyoratgohi
Abu Ubayda ibn al-Jarroh
U zot 584-yili Makkada shahrida tavallud topgan.To'liq ismlari Abu Ubayda Omir ibn Abdulloh ibn Jarroh ibn Hilol ibn Uhayb ibn Zabba ibn Horis ibn Fixr ibn Molik ibn Nazar ibn Kanona bo'lib,nasab jihatidan qurayshilardan,yettinchi bo'g'inda ham otasi, ham onasi tomonidan [Fihrda] Payg'ambarimiz S.A.V bilan bog'lanadi.Payg'ambarimiz alayhissalom nasab jihatidan G'olib ibn Fihr avlodlaridan ,Abu Ubayda esa Xoris Ibn Fihr avlodlaridandir. Arab manbalarida u kishi baland bo'yli, ozg'in,ochiq yuzli,siyrak soqolli odam bo'lgani qayd etiladi. Payg'ambarimiz Muhammad S.A.V jannnat bashoratini bergan o'n sahobiydan biri bo'lgan. U kishi bilan barcha g'azotlarda qatnashgan. Ikki og'li -Yazid va Umayr yosh vafot etgan.
Peyre
Peyre Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Mont-de-Marsan tumani tarkibiga kiradi.
Abu Ubayda ibn al-Jarrox ziyoratgohi
Ziyoratgohi
Yirik davlat arbobi, buyuk sarkarda bobomiz Amir Temur 1401-yilda hozirgi Suriya,Iordaniya,Livan,Falastin yerlarini o'z ichiga olgan Shom diyorini zabt etganda A.Temur Abu Ubaydan Iordaniyadag maqbarasini ziyorat qilib, xotirasiga hurmat bajo keltiradiva u zotning xokidan olib kelib Qarshi shahrida ramziy maqbarasini barpo ettiradi.Ushbu ziyoratgoh hozirgi kunda ham qad rostlab turibdi. Davlatimiz tomonidan 2012-2013- yillarda yana qayta Rekonstruksiya ishlari olib borilib kengaytirildi va obodonlashtirildi hamda foydalanishga topshirildi. Adabiyotlar; Ismoil Rayhonov. Abu Ubayda ibn al-Jarroh ziyoratgohi kitobi 2013-y. Ar-rijal Havlal-Rasul kitobidan Tarjima qilindi.
Peyre
Aholisi
223 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,3 km2.
15-noyabr
15-noyabr — Grigoriy taqvimida yilning 319- (kabisa yilida 320-) kuni. Yil yakuniga 46 kun qoladi.
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:15-noyabr bayramlari
Voqealar
right|90px|У. Черчилль в 1900 году Yana qarang: Turkum:15-noyabr voqealari
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:15-noyabrda tugʻilganlar
Abdurahmon Akbar
Hayoti
Abdurahmon Akbar - (1962-yilda tug‘ilgan) o‘zbek bolalar shoiri. Toshkent yaqinidagi Niyozbosh qishlog‘ida tavallud topgan. 1969-79-yillarda o‘rta maktabni tamomlab, tuman gazetasi muharririyatiga boradi. Ham shoir, ham muallim Obid Rasul rahbarlik qiladigan  Orzu  adabiy to‘garagining mashg‘ulotlariga qatnasha boshlaydi. Ilk she‘ri  Oyijonim yopgan non  nomi bilan gazetada chop etilgan. 1995-yil O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasiga qabul qilingan.
Kitoblari
Kichkintoy va paxtaoy
So‘zlovchi yomg‘ir
Ehtiyotkor toshbaqa
Yozning tug‘ilgan kuni
O‘yinqaroq bulutcha
O‘rdakcham
Jonli savatcha
Mukofoti
Ehtiyotkor toshbaqa nomli to‘plami uchun Usmon Nosir nomidagi mukofot bilan taqdirlangan.
Bompensiere
Bompensiere Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Caltanissetta provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19 km2. 676 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Al Quful
Al Quful — Saudiya Arabistonining janubi-gʻarbidagi Jizan viloyatida joylashgan qishloq.
Dolishte
Dolishte — Bolgariyaning janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq.
Aholisi
2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Dolishte qishlog'ida 77 aholi istiqomat qiladi, bu 1965-yildagi 261 kishidan past edi. Deyarli barcha aholisi etnik turklar (97%).
Eng yangi tarix
Eng yangi tarix — jahon tarixini davrlashtirishda, asosan, tarix fanida, 20-asr boshlari (Birinchi jahon urushi boshlanishi)dan tortib to hozirgi kungacha boʻlgan davrning nomlanishi.
Havre North
Havre North AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Hill County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
973 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 8,7 km2. Shundan 8,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Peyrehorade
Peyrehorade Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Dax tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3357 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 208,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,1 km2.
Mérignat
Mérignat Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Nantua tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
114 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,1 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 300 – 587 m balandlikda joylashgan.
Semih Şentürk
Semih Shenturk,toʻliq ismi Semih Burak Şentürk (Semih Burak Shonturk) 1983 yili 29-aprelda Turkiyaning Izmir shahrida tugʻildi.Faoliyatini 1996 yilda Izmirning Oʻzchamdibispor futbol klubida boshladi.
Emulsiya
Emulsiya [lot. — sogʻib olingan (sut)] — bir-biri bilan aralashmaydigan suyuq dispersion muhit va suyuq (baʼzan gaz) dispers fazadan iborat sistema. Oʻzaro E. hosil qiladigan 2 suyuqlik birbirida juda oz eruvchan boʻlishi lozim. Mas, E. hosil qiluvchi suyuqliklardan biri suv, ikkinchisi esa suvda oz eriydigan yoki butunlay erimaydigan boshqa bir suyuqlik (mas, yogʻ, benzol, xloroform va h.k.) boʻlishi mumkin. Suvda oz eriydigan suyuqlik shartli ravishda "moy" ("yog") deb ataladi.
Suyuqliklarning qaysi biri dispers faza boʻlishiga qarab E. 2 turga boʻlinadi. Agar "moy" tomchilari suv ichiga tarqalgan boʻlsa (yaʼni "moy" dispers faza boʻlsa), bunday E. moyning suvdagi E.si deyiladi, aksincha,suv tomchilari moy ichiga tarqalgan boʻlsa, bunday E. suvning moydagi E.si deb ataladi.
E. jumlasiga suyuklik bilan gazdan tashkil topgan dispers sistema — koʻpikni ham kiritish mumkin, chunki koʻpiqda dispersion muhit gaz bilan suyuq holatlagi chegara sirt orqali birlashadi. 2 sof suyuqlikni bir-biri bilan aralashtirib, suyultirilgan (konsentratsiyasi 2% dan ortiq boʻlmagan) E. hosil qilish mumkin. Bunday E. bir oz vaqt oʻttanidan keyin undagi dispers faza tomchilari bir-biri bilan birlashishi tufayli 2 qavatga ajraladi.
E. tomchilarining bir-biri bilan birlashish hodisasi koalessensiya deb ataladi. E. olish uchun, birinchidan, E. tarkibiga kiruvchi suyuqliklarni yetarli darajada dispers holatga oʻtkazish va, ikkinchidan, hosil boʻlgan dispers sistemani barqarorlashtirish kerak. Buning uchun sistemaga suyuqliklarning sirt tarangligini kamaytiradigan, suyuqliklar chegarasida mustahkam parda hosil qilib, dispers faza tomchilarining bir-biri bilan birlashishiga yoʻl qoʻymaydigan 3-modda — emulgator kiritish kerak. E.ning xossalari ham, turi ham faqat 3 narsaga bogʻliq: I) dispers faza; 2) dispersion muhit va 3) emulgatorlar. Bu 3 modda orasidagi miqdoriy va sifat nisbatlarining oʻzgarishi E. xossalarini va uning turini tubdan oʻzgartiradi.
E. texnika va biol.da, oziq-ovqat sanoati va boshqalarda katta ahamiyatga ega. E.lanish (E.ning yemirilish) jarayonlari sovun pishirish, neft tarkibidagi suvni yoʻqotish, neft solinadigan idishlarni tozalash, sariyogʻ va margarin ishlab chiqarish, tabiiy kauchukni qayta ishlash, kerakli suyuqlikdagi surkov moylari tayyorlash va boshqalarda keng qoʻllanadi.
Velkua
Velkua ( fin talaffuzi:   [ˈʋelkuɑ] ) — Finlandiyaning sobiq munitsipaliteti. U Merimasku va Rymättyla bilan birgalikda 2009-yil 1-yanvarda Naantali shahri bilan birlashtirildi.
Janubi-g'arbiy Finlandiya mintaqasining bir qismidir. Munitsipalitetning aholisi 245 kishi (2005-12-31) va 30,07 km² (dengizdan tashqari) maydonni egallagan, shundan 0,13 km² ichki suv maydoni hisoblanadi. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 8,1 nafar kishi.
Munitsipalitetda faqat fin tili hisoblanadi.
Kampaniya
Kampaniya (campania- "maydon") deb biror maqsadga erishish yoʻlida bajariladigan amaliyotlar toʻplamiga aytiladi. Kampaniyalar turli xil boʻladi, jumladan:
Emotikon
Emotikon (/əˈmoʊtəkɒn/, ə-MOH-tə-kon, kamdan-kam hollarda /ɪˈmɒtɪkɒn/, ih-MOTT-ih-kon), inglizcha „emotion icon“ (emotion-his-tuygʻu, icon-belgi) soʻzlaridan olingan. Emotikon odamning his-tuygʻularini, kayfiyatini yoki reaksiyasini ifodalash yoki vaqtni tejash usuli sifatida belgilar — odatda tinish belgilari, raqamlar va harflar yordamida yuz-ifodasini tasviriy ifoda qilish.
Birinchi ASCII kodlash jadvali emotikonlari kompyuter olimi Scott Fahlmanga tegishli boʻlib, 1982-yilda Carnegie Mellon universitetining eʼlonlar taxtasi tizimidagi xabarda „smileys“ deb nomlanuvchi — :-) va :-( — belgilarni taklif qilgan. Gʻarb mamlakatlarida emotikonlar odatda matn yoʻnalishiga toʻgʻri burchak ostida yoziladi. Yaponiyalik foydalanuvchilar yapon tili uchun zarur boʻlgan, kattaroq belgilar toʻplamidan foydalangan holda kaomoji deb nomlangan emotikonni ommalashtirishdi. Ushbu uslub 1986-yilda Yaponiyaning ASCII NET vebsaytida paydo boʻlgan.
Mühlau (Aargau)
Mühlau  Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Muri (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 5.52 km2. 997 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Mühlauning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Shamsiddin Muhammad Hakim Keshiy
Shamsiddin Muhammad Hakim Keshiy Keshda tugʻilgan olim, sufiy va orif deb taʼriflangan. Allomaning yashashi va faoliyati koʻproq Eronda boʻlgan. Uning „Kitob al-hodi fi-n-nahv“ nomli arab tili grammatikasiga oid asari boʻlgan va bundan tashqari asarlari hamda sheʼriy qasidasi ham boʻlganligi manbalarda keltirilgan. Allomaning shogirdlari talaygina boʻlib, Qutbiddin Mahmud ibn Masʼud ibn Muslah Sheroziy ham uning shogirdlaridan boʻlgan.
Röckwitz
Röckwitz Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Demmin tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,75 km2. 302 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Röckwitzning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Butera
Butera Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Caltanissetta provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 295 km2. 5178 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Mühlethal
Mühlethal Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan Посёлокdir. Zofingen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. 785 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Hududi
Mühlethalning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Baigneaux (Gironde)
Baigneaux Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
245 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 31,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,9 km2.
Engel qonuni
Engel qonuni — bir mamlakat miqyosida daromad bilan isteʼmol oʻrtasidagi aloqadorlikni tavsiflaydigan qonun. Nemis iqtisodchisi va stastistigi Ernst Engel (1821 — 1896) tomonidan ifodalab berilgan. K°nunning asosiy gʻoyasi milliy daromadning oziqovqat mahsulotlari uchun sarflangan hissasi farvonlikning bevosita indikatori ekanligini koʻrsatishdan iborat. Bu hissaning past boʻlishi farovonlikning yuqori ekanligini ko'rsatadi. Oilaning daromadi oʻsishi bilan oziq-ovqatga qilinadigan xarajatlar salmogʻi pasayadi, kiyimkechak, uyjoy, kommunal xizmatlar xarajatlari nisbatan kam oʻzgaradi, madaniy extiyojlarni qondirish xarajatlari hissasi esa ortadi. Daromad bilan isteʼmol oʻrtasidagi teskari proporsionallikni ifodalashda Engel egri chizigʻi qoʻllaniladi.
Kaliforniya texnologiya instituti
Kaliforniya Texnologiya Instituti (Caltech sifatida mashxur) Kaliforniyaning Pasadena shahridagi xususiy tadqiqot universitetidir. Universitet fan va muhandislik sohasidagi kuchliligi bilan mashhur va Qoʻshma Shtatlardagi texnologiya institutlarining kichik guruhidan biri boʻlib, asosan sof va amaliy fanlarni oʻqitishga bagʻishlangan. Caltech dunyodagi hamda AQShdagi eng yaxshi akademik institutlar qatoriga kiradi.
Muassasa 1891–yilda Amos G. Troop tomonidan tayyorgarlik va kasb-hunar maktabi sifatida tashkil etilgan va 20–asr boshlarida George Ellery Hale, Arthur Amos Noyes va Robert Andrews Millikan kabi nufuzli olimlarni jalb qila boshlagan. 1910–yilda kasb-hunar va tayyorgarlik maktablari tarqatib yuborildi va 1920–yilda kollej hozirgi nomini oldi. 1934–yilda Caltech Amerika Universitetlari Assotsiatsiyasi va NASA reaktiv harakat laboratoriyasining antesedentlariga saylandi. U 1936–1943–yillarda Teodor fon Karman boshchiligida tashkil etilgandan buyon boshqaruvi va ishlashini davom ettirmoqda.
Caltech 2011–yilda homiylik ostidagi tadqiqotlarda 332 million dollarni boshqaradigan fan va muhandislikka katta eʼtibor qaratuvchi oltita akademik boʻlinmaga ega boʻlgan. Uning 124 acre (taqriban 501,810 m²) asosiy kampus taxminan Los-Anjeles markazidan shimoli-sharqda 18 km-da joylashgan. Birinchi kurs talabalari kampusda yashashlari shart va bakalavrlarning 95% Caltech kampusidagi uy tizimida qoladilar. Caltechda amaliy hazillar va pranklar kuchli anʼanaga ega boʻlsa-da, talabalar hayoti oʻqituvchilarga uyga olib boriladigan imtihonlarni tayinlash imkonini beruvchi honor code bilan boshqariladi. Caltech Beavers NCAA III boʻlimining Janubiy Kaliforniya kollejlararo atletik konferentsiyasida (SCIAC) 13 ta kollejlararo sport turlari boʻyicha raqobatlashadi.
Universitetdagi yoki universitetdan kelgan olimlar va muhandislar koʻplab zamonaviy ilmiy yutuqlar va innovatsiyalarda, jumladan barqarorlik fani, kvant fizikasi, zilzila monitoringi, oqsil muhandisligi va soft robotics sohasidagi yutuqlarda muhim rol oʻynadi. 2020–yil oktyabr holatiga koʻra, Caltech bilan bogʻlangan 76 Nobel mukofoti laureatlari, jumladan, 40 ta bitiruvchilari va oʻqituvchilari (41 mukofot, kimyogar Linus Pauling tarixda ikkita taqsimlanmagan mukofotni qoʻlga kiritgan yagona shaxs); bundan tashqari, 4 Fields medali va 6 Turing mukofoti sovrindorlari Caltech bilan bogʻlangan. Amerika Qoʻshma Shtatlari Milliy akademiyalaridan biriga saylangan 8 nafar Krafurd mukofoti sovrindori va 56 nafar faxriy boʻlmagan professor-oʻqituvchilari (shuningdek, koʻplab faxriy professor-oʻqituvchilar), AQSh Harbiy-havo kuchlarining 4 nafar bosh ilmiy xodimi va 71 ta Qoʻshma Shtatlar milliy fan yoki texnologiya medalini qoʻlga kiritganlar bor. Koʻplab professor-oʻqituvchilar Howard Hughes tibbiyot instituti va NASA bilan bogʻlangan. 2015–yildagi Pomona kolleji tadqiqotiga koʻra, Caltech oʻz bitiruvchilari ulushi boʻyicha AQShda doktorlik dissertatsiyasini qoʻlga kiritish boʻyicha birinchi oʻrinni egalladi.
Throop kolleji
thumb| Throop Politexnika Instituti Pasadena markazidagi oʻzining asl kampusida Caltech 1891–yil 23–sentyabrda mahalliy tadbirkor va siyosatchi Amos G. Throop tomonidan Fair Oaks Avenue va Chestnut koʻchasidagi hozirgi Old Pasadenada tashkil etilgan kasb-hunar maktabi sifatida boshlangan. Maktab 1920–yilda hozirgi nomini olishdan oldin Throop universiteti, Throop politexnika instituti (va Manual Training School) va Throop texnologiya kolleji sifatida tanilgan. Kasb-hunar maktabi tarqatib yuborildi va 1907–yilda mustaqil politexnika maktabini tashkil qilish uchun tayyorgarlik dasturi tayyorlandi.
Qoʻshma Shtatlarda ilmiy tadqiqotlar hali boshlangʻich bosqichida boʻlgan bir paytda, Chikago universitetidan quyosh astronomi George Ellery Hale 1904–yilda Mount Wilson rasadxonasiga asos solgan. U 1907–yilda Throopning vasiylik kengashiga qoʻshildi va tez orada uni va butun Pasadenani yirik ilmiy va madaniy manzilga aylantira boshladi. U 1908–yilda Throopning prezidentligiga ilm-fan boʻyicha oʻqimagan, ammo qobiliyatli maʼmur va mablagʻ yigʻuvchi James AB Shererni tayinlashni rejalashtirgan. Sherer isteʼfodagi biznesmen va ishonchli vakil Charlz V. Gates-ni kampusdagi birinchi ilmiy bino boʻlgan Gates Laboratoriyasini qurish uchun 25 000 AQSh dollari miqdoridagi mablagʻni xayriya qilishga koʻndirdi.
Jahon urushlari
thumb| Throop Hall, 1912–yil thumb| 1921–yilda Norman koʻprigi fizika laboratoriyasining qurilishi thumb| 1922–yilda Caltechning havodan koʻrinishi 1910–yilda Throop oʻzining hozirgi saytiga koʻchib oʻtdi. Artur Fleming doimiy kampus maydoni uchun yerni sovgʻa qildi. Teodor Ruzvelt 1911–yil 21–martda Throop institutida nutq soʻzladi va u shunday dedi:"Men Throop kabi institutlarning har yuzta talabadan to‘qson to‘qqiz nafari ma’lum sanoat ishlarini har kimdan ko‘ra yaxshiroq bajarishi kerak bo‘lgan odam sifatida chiqishini ko‘rmoqchiman; Men oʻsha odamlarning Panama kanalida va bu mamlakatning ichki qismidagi buyuk irrigatsiya loyihalarida amalga oshirilayotgan ishlarni bajarishlarini va men madaniy ilmiy tayyorgarlik bilan koʻrishni istagan yuzdan bir odamni koʻrishni xohlayman. Bu uni va uning hamkasblarini vaqti-vaqti bilan buyuk astronomingiz George Elleri Hale kabi odamni yaratishingiz mumkin boʻlgan matritsaga aylantiradi."Xuddi shu yili Kaliforniya qonun chiqaruvchi organiga davlat tomonidan moliyalashtiriladigan "Kaliforniya texnologiya instituti"ni tashkil etishga chaqiruvchi qonun loyihasi kiritildi, uning dastlabki byudjeti million dollarni tashkil etadi, bu oʻsha paytdagi Throop byudjetidan oʻn baravar koʻp. Vasiylar kengashi Throopni shtatga topshirishni taklif qildi, ammo Stenford universiteti va Kaliforniya universiteti prezidentlari Troopga Janubiy Kaliforniyadagi yagona ilmiy tadqiqotga yoʻnaltirilgan taʼlim instituti sifatida rivojlanishiga ruxsat berilgani hamda Ikkinchi Jahon urushi boshlanishiga qadar tadqiqotga asoslangan fan taʼlimini yanada kengroq rivojlantirish zarurati tugʻilgani bilan qonun loyihasini yengish uchun muvaffaqiyatli "oʻyin" qilishdi. Throopning vaʼdasi MITdan fizik kimyogar Artur Amos Noyesni institutni rivojlantirish va uni fan va texnologiya markazi sifatida yaratishga yordam berish uchun jalb qildi.
Peshonadan oʻpish
thumb| Peshonadan oʻpish Peshonadan oʻpish — bu doʻstlikni va/yoki kimgadir taskin berishni bildirish uchun ijtimoiy oʻpish ishorasi hisoblanadi. Peshonadan oʻpish — mehr va muhabbat belgisidir. Baʼzi arab madaniyatlarida peshonadan oʻpish kechirim soʻrash imo-ishorasi, shuningdek, oʻpilayotgan odamning noroziligini tan olish belgisi hisoblanadi. Peshonadan oʻpish qayd etilgan boshqa mintaqalar kurd jamiyatlarida kuzatilgan, bu yerda odatda keksa odam kichik odamni peshonasidan oʻpadi. Xuddi shunday, peshonadan oʻpish ham mehrning yanada maqbul va nozik namoyonidir. Bu his-tuygʻu va ehtirosni boshqa mehr-muhabbat namoyishlari kabi atrofdagilarning koʻzlarini jalb qilmasdan, bir sherigidan ikkinchisiga oʻtkazishga imkon beradi.
Kaliforniya texnologiya instituti
Vista loyihasi
thumb| Kampus, 1944–yil 1951–yil apreldan dekabrgacha Caltech federal maxfiy tadqiqot Project Vista-ning mezboni boʻldi. Caltechni loyiha uchun mezbon sifatida tanlash universitetning raketa va yadro fizikasi sohasidagi tajribasiga asoslangan edi. Koreyadagi urush va Sovet Ittifoqining bosimiga javoban, loyiha Caltechning federal hukumatga milliy xavfsizlikni oshirishga qaratilgan saʼy-harakatlarida yordam berish usuli edi. Loyiha havo-taktik yordami va quruqlikdagi qoʻshinlar oʻrtasidagi munosabatlarni yaxshilashning yangi usullarini oʻrganish uchun yaratilgan. Armiya, havo kuchlari va dengiz floti loyihaga homiylik qildi, biroq, bu armiya bilan boʻlgan shartnoma asosida edi. Tadqiqot oʻquv xonasi joylashgan Vista del Arroyo mehmonxonasi sharafiga nomlangan. Tadqiqot prezident Li A. DuBridge rahbarligidagi qoʻmita ostida olib borildi. William A. Fowler, Caltech professori, tadqiqot direktori etib saylandi. Caltech fakultetining toʻrtdan bir qismidan koʻprogʻi va bir guruh chet el olimlari loyihada ishlagan. Bundan tashqari, agar tashrif buyurgan olimlar, harbiy aloqalar, kotibiyat va xavfsizlik xodimlari hisobga olinsa, bu raqam ortadi. Uning ishtiroki uchun kompensatsiya sifatida universitet taxminan 750 ming dollar oldi.
Peshonadan oʻpish
Biroq, odamning peshonasidan oʻpish ishqiy emasligi taʼkidlangan. Buning oʻrniga, bunday xatti-harakat mutlaqo neytraldir va uni his-tuygʻu, shahvat, sevgi va boshqalarni oʻtkazishga harakat qilganda ishlatmaslik kerak. Aytishlaricha, u boshqa oʻpishlarni yanada romantik qiladigan baʼzi fazilatlarga ega emas va shuning uchun platonik boʻlmagan sevgini ifodalash uchun ishora sifatida qaralmasligi kerak. Hatto aytilishicha, oʻpish muayyan vaziyatlarda masofani belgilash vositasi sifatida ishlatiladi.
Castellana Grotte
Castellana Grotte Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Bari provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 68 km2. 19 147 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Peshonadan oʻpish
Ommaviy axborot vositalarida foydalanish
Peshonadan oʻpish turli xil ommaviy axborot vositalarida qoʻllanilgan. Kino muhitida peshonadan oʻpish dahshatli, komediya, ilmiy triller va boshqa janrlarda mavjud.
Kaliforniya texnologiya instituti
Urushdan keyingi oʻsish
1950–yillardan 1980–yillarga qadar Caltech Murray Gell-Mann va Richard Feynman-ning uyi edi, ularning ishlari zarrachalar fizikasining standart modelini yaratishda muhim ahamiyatga ega edi. Feynman, shuningdek, fizika jamoatchiligidan tashqarida ajoyib oʻqituvchi va rang-barang, noanʼanaviy xarakter sifatida mashhur edi.
Caltech 1970–yilda Harold Brown prezidentligi davrida oʻz eshiklarini ayol bakalavrlarga ochdi va ular kirish sinfining 14 foizini tashkil etdi. Oʼshandan beri bakalavr qizlarining ulushi ortib bormoqda.
Caltech talabalarining noroziliklari kam uchraydi. Eng birinchisi 1968–yilda NBC Burbank studiyasi oldida NBC Star Trekni bekor qilishi haqidagi mish-mishlarga javoban norozilik namoyishi edi. 1973–yilda Dabney House talabalari prezidentning tashrifiga norozilik bildirishdi. Keyingi hafta Milliy neft kompaniyasi prezidenti Ross McCollum Dabney House-ga ochiq xat yozib, ularning xatti-harakatlari tufayli Caltechga bir million dollar xayriya qilmaslikka qaror qilganini aytdi. Dabney oilasi respublikachilar boʻlib, norozilikni eshitgach Dabney House-dan voz kechdi.
2000–yildan beri Eynshteyn hujjatlari loyihasi Caltechda joylashgan. Loyiha 1986–yilda Albert Eynshteynning adabiy mulkidan va boshqa toʻplamlardan tanlangan maqolalarni yigʻish, saqlash, tarjima qilish va nashr etish uchun tashkil etilgan. left|thumb| Yangi Annenberg axborot fanlari va texnologiyalari markazi 2008–yilning kuzida birinchi kurs talabalari 42% ayollarni tashkil etdi, bu Caltech bakalavriatiga qabul qilish boʻyicha rekorddir. Xuddi shu yili institut olti yillik mablagʻ yigʻish kampaniyasini yakunladi. Kampaniya 16 000 ga yaqin donorlardan 1,4 milliard dollardan ko‘proq mablag‘ yig‘di. Mablagʻlarning deyarli yarmi Caltech dasturlari va loyihalarini qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirildi.
2010–yilda Caltech Lowrence Berkeley Milliy laboratoriyasi bilan hamkorlikda va professor Nathan Lewis boshchiligida quyosh nurlaridan toʻgʻridan-toʻgʻri yoqilgʻi ishlab chiqarish uchun inqilobiy usullarni ishlab chiqishga qaratilgan DOE Energy Innovation Hub-ni tashkil etdi. Ushbu markaz, sunʼiy fotosintez boʻyicha qoʻshma markaz federal moliyalashtirish besh yil davomida 122 million dollargacha oladi.
Sakkizinchi prezident Jean-Lou Chameau 2013–yil 19–fevralda Qirol Abdulla nomidagi Fan va Texnologiya Universitetida prezidentlik lavozimini qabul qilish uchun isteʼfoga chiqishini eʼlon qildi. Tomas F.Rozenbaum 2013–yil 24–oktabrda Caltechning to‘qqizinchi prezidenti sifatida e’lon qilingan va uning vakolati 2014–yil 1–iyulda boshlangan.
2019–yilda Caltech The Wonderful Company kompaniyasining Resnik oilasidan barqarorlik tadqiqoti uchun 750 million dollar sovgʻa oldi. Sovgʻa atrof-muhitning barqarorligini taʼminlash boʻyicha tadqiqotlar uchun eng katta sovgʻa va AQSh akademik muassasasiga ikkinchi eng katta xususiy xayriyadir (2018–yilda Bloombergning Jons Hopkins universitetiga 1,8 milliard dollarlik sovgʻasidan keyin).
Prezident Robert A. Millikanning Insonni yaxshilash jamgʻarmasiga aloqadorligi sababli, 2021–yil yanvar oyida Caltech Vasiylik kengashi Millikanning ismini (va Jamgʻarmaga aloqador boshqa beshta tarixiy shaxsning ismlarini) kampus binolaridan olib tashlashga ruxsat berdi.
Kampus
thumb| Millikan kutubxonasi, kampusdagi eng baland bino. 2021–yil yanvar oyida Caltech Vasiylik kengashi Millikan nomini kampus binolaridan olib tashlashga ruxsat berdi. Caltech-ning 124 acre(taqriban 501,810 kv.m) asosiy kampus Kaliforniyaning Pasadena shahrida, taxminan 11 mi Los-Anjeles markazidan shimoli-sharqda. U Old Town Pasadena va Pasadena Playhouse District yaqin masofada joylashgan va shuning uchun ikkita joy Caltech talabalari uchun tez-tez borish joylaridir.
1917–yilda Hale meʼmor Bertram Gudhu-ni 89,030 kv.m kampus uchun bosh rejani ishlab chiqish uchun yolladi. Gudhu kampusning umumiy rejasini oʻylab topdi va fizika binosi, Dabni Hall va boshqa bir qator tuzilmalarni loyihalashtirdi, ularda u mahalliy iqlimga, maktab xarakteriga va Hale-ning taʼlim falsafasiga mos kelishga harakat qildi. Caltech uchun Goodhue dizayniga Janubiy Kaliforniyaning anʼanaviy ispan missiyasi arxitekturasi ham taʼsir koʻrsatdi. thumb| Bekman auditoriyasi thumb| Caltechdagi Beckman instituti 1960–yillarda Caltech, qisman bitiruvchi Arnold O. Beckmanning xayriya ishlari tufayli sezilarli darajada kengaydi. 1953–yilda Bekman-dan Caltech Vasiylik kengashiga aʼzo boʻlish taklif qilindi. 1964–yilda u uning raisi boʻldi. Kelgusi bir necha yil ichida, Caltech prezidenti Devid Baltimor taʼriflaganidek, Arnold Beckman va uning rafiqasi Mabel "Caltech-ning taqdirini shakllantirdilar".
Kampusga yangi qoʻshimchalar qatorida 2009–yilda ochilgan Cahill Astronomiya va Astrofizika markazi hamda Walter va Leonor Annenberg axborot fanlari va texnologiyalari markazi hamda Warren va Katherine Slinger kimyo va kimyo muhandisligi laboratoriyasi kiradi. 2010–yil mart oyida Institut shuningdek, 2006–yilda janubiy uylarni modernizatsiya qilishni yakunladi. 2010–yil oxirida Caltech 2011–yilda taxminan 1,6 GVt/soat ishlab chiqarishi rejalashtirilgan 1,3 MVt quvvatga ega quyosh batareyasini qurdi.
Tashkilot va boshqaruv
thumb| The Bridge fizika laboratoriyasi Caltech notijorat korporatsiya sifatida tashkil etilgan va xususiy tayinlangan 46 aʼzodan iborat vasiylar kengashi tomonidan boshqariladi, ular besh yillik vakolat muddatini bajaradilar va 72 yoshida nafaqaga chiqadilar. Vasiylar institutning bosh ijrochi direktori va boshqaruv kengashi nomidan institutdagi ishlarni boshqaradigan prezidentni, prezidentdan pastroq boʻlgan institutning bosh ilmiy xodimi boʻlib xizmat qiladigan provost-ni va boshqa oʻnta vitse-prezidentni va boshqa oʻrinbosarlar, yuqori lavozimlarni saylaydi. Tomas F. Rosenbaum 2014–yilda Caltechning toʻqqizinchi prezidenti boʻldi. Caltech jamgʻarmasi doimiy vasiylik qoʻmitasi tomonidan boshqariladi va investitsiya idorasi tomonidan boshqariladi.
Akademiklar
Caltech - bu toʻrt yillik kichik, yuqori turar joy tadqiqot universiteti boʻlib, magistratura dasturlarida bakalavrga qaraganda bir oz koʻproq talabalar bor. Institut 1949–yildan beri maktablar va kollejlarning Gʻarbiy assotsiatsiyasi tomonidan akkreditatsiyadan oʻtgan Caltech chorak tizimida: kuzgi davr sentyabr oyining oxirida boshlanadi va Rojdestvo-ga qadar tugaydi, ikkinchi davr Yangi yil kunidan keyin boshlanadi va mart oyining oʻrtalarida tugaydi, uchinchi davr esa mart oxiri yoki aprel oyi boshida boshlanadi va iyun boshida tugaydi.
Reytinglar
2020–yil uchun US News &amp; World Report Caltechni milliy universitetlar orasida Qoʻshma Shtatlardagi 12–oʻrin, eng innovatsion boʻyicha 8–oʻrin va eng yaxshi qiymat boʻyicha 11–oʻrinni egalladi. US News & World Report shuningdek, kimyo va yer fanlari boʻyicha magistratura dasturlarini milliy universitetlar orasida birinchi oʻringa qoʻydi.
Caltech 2011 va 2016–yillar oraligʻida Times Higher Education World University Rankings tomonidan xalqaro miqyosda 1–oʻrinni egalladi. Caltech ikkita toifada dunyodagi eng yaxshi universitet sifatida tan olingan: muhandislik va texnologiya va fizika fanlari. Shuningdek, u dunyodagi eng yuqori fakultet iqtibos darajasiga ega ekanligi aniqlandi.