cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xalqaro astronavtika federatsiyasi
Xalqaro astronavtika federatsiyasi — kosmik fazoni tinchlik maqsadlarida tadqiq qilish va oʻzlashtirish muammolari, shuningdek, raketa texnikasi va kosmik huquq masalalari bilan shugʻullanuvchi xalqaro ilmiy tashkilot. 1950 yil astronavtika va raketa jamiyatlarining Parijda oʻtkazilgan 1Xalqaro kongressida 8 ta davlat (Avstriya, Argentina, Buyuk Britaniya, Daniya, Ispaniya, Fransiya, Germaniya, Shvetsiya) vakillari Xalqaro astronavtika federatsiyasif. tuzish haqida qaror qabul qildi. Xalqaro astronavtika federatsiyasif. Xalqaro astronavtika kongressini oʻtkazib turadi. 1952 yil Shtutgart (Germaniya) da boʻlib oʻtgan ZXalqaro astronavtika kongressida Xalqaro astronavtika federatsiyasif.ning nizomi qabul qilindi. 1960 ydan Xalqaro astronavtika federatsiyasif. qoshida Xalqaro astronomiya akademiyasi va Xalqaro kosmik huquq instituti faoliyat koʻrsatadi. Ushbu tashkilotlar oʻz nizomi va boshqaruv organlariga ega. Xalqaro astronavtika federatsiyasif.ning asosiy boshqaruv organi Bosh assambleya bulib, u har yili Xalqaro astronavtika federatsiyasif.ning kongressi bilan yigʻiladi. Bosh assambleya sessiyasida Xalqaro astronavtika federatsiyasif. ning joriy ishlarini prezident va 4 ta vitseprezidentdan iborat byuro boshqaradi. 40 ga yaqin mamlakatning ilmiy tashkilotlarini birlashtiradi. YUNESKO va Xalqaro elektr aloqa ittifoqi qoshida konsultativ maqomga ega. Xalqaro astronavtika federatsiyasif.ning shtabkvartirasi va kotibiyati Parij shahrida joylashgan.
A.Avloniy nomidagi pedagoglarni kasbiy rivojlantirish va yangi metodikalarga oʻrgatish milliy-tadqiqot instituti
Tarixi
1945-yil 7-dekabrdan 1964-yil 21-sentyabrgacha — K. D. Ushiniskiy nomidagi Respublika o‘qituvchilar malakani oshirish instituti
Aethiopia
thumb| [[Gerodot|Gerodotga koʻra, aholi yashaydigan dunyo: Liviya (Afrika) Afrika shoxidan janubga choʻzilib, yashash uchun yaroqsiz choʻlda tugaydigan deb tasavvur qilinadi. Yashash mumkin boʻlgan dunyoning eng janubiy chekkalarida yashovchi barcha xalqlar efiopiyaliklar deb nomlanadi (qora terisidan keyin). Qitʼaning oʻta janubi-sharqida uzoq umr koʻrishlari uchun makrobiylar joylashgan.]] Qadimgi Efiopiya, (Αἰθιοπία; Efiopiya nomi bilan ham tanilgan) 1 chi marta klassik hujjatlarda Sudanning yuqori Nil mintaqasiga, shuningdek, Sahroi Kabirning janubidagi ayrim hududlarga nisbatan geografik atama sifatida paydo boʻladi. Bu haqda eng birinchi eslatma Gomerning asarlarida uchraydi: 2 marta Iliadada hamda 3 marta Odisseyda. Yunon tarixchisi Gerodot „ayniqsa“ bu apellyatsiyadan Afrikaning Sahroi Kabirning oʻsha paytda yashashga yaroqli dunyoda maʼlum boʻlgan qismlariga murojaat qilish uchun foydalanadi.
Gerodotdan oldin
Gomer (c. Miloddan avvalgi VIII asr) birinchi boʻlib" Αἰθίοπες" ni eslatib oʻtgan, Αἰθιοπῆες), ular dengiz tomonidan „sharqiy“ (quyosh chiqishida) va „gʻarbiy“ (quyosh botishida) ga boʻlingan dunyoning sharqiy va gʻarbiy chekkalarida joylashganligini yozadi. Iliadaning 1-kitobida Thetis Zevs bilan uchrashish uchun Olympusga tashrif buyuradi, ammo uchrashuv qoldirildi, chunki Zevs va boshqa xudolar yoʻq, Efiopiyaliklar yurtiga tashrif buyurishadi.
Va Odysseyning 1-kitobida Afina Zevsni Odysseyni oxir-oqibat uyiga qaytishiga faqat Poseidon Aithiopiyada boʻlganligi va eʼtiroz bildira olmagani uchun ishontiradi.
Miloddan avvalgi 515-yilda Karyandalik Skilaks Ahamoniylar imperiyasining Darius I buyrugʻiga binoan Arabiston yarim orolini aylanib oʻtib, Hind daryosi, Hind okeani hamda Qizil dengiz boʻylab suzib ketdi. U „Efiopiyaliklar“ haqida gapirgan boʻlsa-da, ular haqidagi yozuvlari saqlanib qolmagan.
Miletlik Gekatey (c. Miloddan avvalgi 500-yil) ham „Efiopiya“ haqida kitob yozgani aytiladi, ammo uning yozuvi endi faqat keyingi mualliflarning iqtiboslari orqali maʼlum. Uning taʼkidlashicha, „Efiopiya“ Nilning sharqida, Qizil dengiz hamda Hind okeanigacha joylashgan. U shuningdek, u erda oyoqlari soya boʻlib xizmat qilish uchun etarlicha katta boʻlgan Skiapodslar („Soya oyoqlari“) yashagan afsonani aytib beradi.
Gerodotda
Uning tarixlarida (c. Miloddan avvalgi 440-yil), Gerodot „Efiopiya“ haqidagi eng qadimiy hamda batafsil maʼlumotlarni taqdim etadi. U shaxsan oʻzi Nil daryosi boʻylab Misr chegarasigacha boʻlgan Elephantine (zamonaviy Aswan) gacha sayohat qilganini aytadi. Uning fikriga koʻra, „Efiopiya“ Misrning janubida, Elephantineʼdan boshlab topilgan barcha aholi erlaridir. U Meroe shahridagi poytaxtni tasvirlab, u erda topinadigan yagona xudolar Zevs (Amun) hamda Dionysus (Osiris) ekanligini qoʻshimcha qildi. U fir’avn Psamtik I hukmronligi davrida (c. Miloddan avvalgi 650-yil), koʻplab misrlik askarlar oʻz vatanlarini tashlab ketib, Efiopiyaliklar orasiga joylashdilar.
Gerodot, shuningdek, misrliklar hamda efiopiyaliklar oʻrtasidagi umumiy madaniy urf-odatlarga eʼtibor qaratgan: „Men oʻzim ham shunday deb taxmin qildim, chunki ular qora tanli hamda jun sochli edi; Boshqa xalqlar ham shunday ekaniga qaramay, bu bejiz emas; Lekin mening eng yaxshi isbotim shuki, kolxiyaliklar, misrliklar hadma efiopiyaliklar sunnatni birinchi marta amalda qilgan yagona xalqlardir“.
Gerodot bizga qirol Kambiz II (c. Miloddan avvalgi 57-yil) Ahamoniylar imperiyasi" Liviya (Afrika) ning janubiy dengiz bilan chegaradosh qismida istiqomat qiluvchi" efiopiyaliklarga josuslarni yubordi. Ular kuchli hamda sogʻlom odamlarni topdilar. Garchi Kambis oʻz mamlakatlariga yurish qilgan boʻlsa-da, uzoq yurish uchun etarli darajada tayyorgarlik koʻrmaganligi sababli, uning armiyasi butunlay muvaffaqiyatsizlikka uchradi va tezda qaytib keldi.
3-kitobda Gerodot „Efiopiya“ ning eng uzoq mintaqasi sifatida belgilaydi „Liviya“ (yaʼni. Afrika): "Janub quyosh botayotgan tomon egilgan joyda Efiopiya deb nomlangan mamlakat joylashgan bo'lib, bu yo'nalishdagi so'nggi aholi er. U erda oltin juda ko'p, ulkan fillar ko'p, turli xil yovvoyi daraxtlar va qora daraxt; erkaklar esa boshqa joylarga qaraganda balandroq, chiroyli va uzoq umr ko'rishadi."
Gerodot, shuningdek, Siva vohasining ammoniylari „Misr hamda Efiopiyadan kelgan mustamlakachilar hamda ikkala mamlakat tillaridan iborat tilda gaplashishlarini“ yozgan.
Boshqa yunon-rum tarixchilari va birlamchi hisoblar
Misrlik ruhoniy Maneto (c. Miloddan avvalgi 300-yil) Kushitlar (25-chi) sulolasini sanab, uni „Efiopiya sulolasi“ deb atagan hamda eramizdan avvalgi VII asr boshlarida Neo-Ossuriya imperiyasining hukmdori Esarxaddon Misrni Nubiya Kushit imperiyasidan bosib olgandan keyin barcha „Efiopiyaliklar“ni Misrdan deportatsiya qilganini tasvirlaydi. 25 ta sulola. Bundan tashqari, ibroniycha Injil yunon tiliga tarjima qilinganda (miloddan avvalgi 200-yillar), ibroniycha „Kush, Kushit“ nomi yunoncha „Efiopiya, Efiopiya“ boʻlib, ingliz Qirol Jeyms versiyasida „Efiopiya, Efiopiya“ sifatida paydo boʻldi.
Agatarxidlar Efiopiyaning oltin qazib olish tizimining nisbatan batafsil tavsifini beradi. Uning matni mintaqadagi deyarli barcha keyingi qadimgi yozuvchilar, jumladan Diodor Sikulus hamda Photius tomonidan deyarli soʻzma-soʻz koʻchirilgan.
Diodorus Siculus xabar berishicha, habashliklar Misrni dastlabki mustamlaka deb daʼvo qilishgan hamda habashliklar ham Misrliklarga qaraganda qadimgiroq boʻlganliklari haqida dalillar keltirgan, deb yozgan edi: "“Efiopiyaliklarning aytishicha, misrliklar Misrga Osiris tomonidan olib kelingan ularning mustamlakalaridan biri”."
Diodor Sikulus, shuningdek, efiopiyaliklar hamda misrliklar oʻrtasidagi oʻxshash madaniy amaliyotlarni, masalan, yozuv tizimlarini muhokama qildi, chunki u shunday dedi: „Endi biz misrliklar orasida ieroglif deb ataladigan Efiopiya yozuvi haqida gapirishimiz kerak, chunki biz ularning yozuvlarini muhokama qilishda hech narsa qoldirmasligimiz kerak qadimiy buyumlar“.
Axilles Tatius Iskandariya yaqinidagi misrlik chorvadorlarning rangini „toʻq rangli (shu bilan birga hindlarga oʻxshab mutlaqo qora emas, balki habash Efiopiyaga oʻxshaydi)“ deb taʼriflagan.
Strabon oʻzining "Geografiya" kitobida Misr hamda Efiopiya oʻrtasidagi koʻchishlarni muhokama qildi hamda „Misrlar Efiopiya hamda Kolxidaga joylashdi“ deb taʼkidladi. Efiopiyaliklarga kelsak, Strabon ular hindularga oʻxshashligini taʼkidlab, „Osiyoda (Janubiy Hindiston) hamda Afrikada boʻlganlar bir-biridan farq qilmaydi“ deb taʼkidlaydi. Pliniy, oʻz navbatida, „Efiopiya“ joy nomi bir" Vulkanning oʻgʻli Efiop" (yunon xudosi Gefest) dan olinganligini taʼkidlaydi. U shuningdek, „Efiopiyaliklar malikasi“ Kandake unvoniga ega boʻlganligini hamda habashliklar qadimgi Suriya hamda Oʻrta er dengizini zabt etganliklarini (notoʻgʻri) qoʻzgʻatganini yozadi. Strabondan keyin yunon-rim tarixchisi Evseviy efiopiyaliklar Qizil dengiz hududiga Hind vodiysidan hijrat qilganliklarini va ular kelishidan oldin mintaqada bu nomdagi odamlar boʻlmaganligini daʼvo qiladi.
Fiziognomonika, anʼanaviy ravishda Aristotelga tegishli boʻlgan yunon risolasi, ammo hozirda egaliklari bahsli boʻlib, misrliklar hamda efiopiyaliklarning jismoniy tabiati toʻgʻrisida „juda qora tanlilar, masalan, misrliklar va etopiyaliklar kabi qoʻrqoqlardir“ degan fikrda.
Miloddan avvalgi I asrga oid yunon sayohatnomasi, "Eritrey dengizi periplusi" nomi bilan mashhur boʻlib, dastlab muallifning ushbu hudud haqidagi yaqin bilimlariga asoslanib, qirgʻoqni tasvirlaydi. Biroq, Periplus mintaqa aholisi orasida qora tanli „efiopiyaliklar“ haqida gapirmaydi. Ular faqat keyinroq Ptolemey geografiyasida uzoq janubda, Mozambik shimolidagi „Bantu yadrosi“ atrofida paydo boʻladi.
Arrian eramizning I asrida shunday deb yozgan edi: "Hindiston hamda Efiopiya aholisining tashqi koʻrinishi ham unchalik farq qilmaydi: janubiy hindular koʻproq efiopiyaliklarga oʻxshab ketadi, chunki ular koʻrish uchun qora va sochlari qora; faqat ular Efiopiyaliklar kabi qiyshiq burun yoki jun sochli emas; shimoliy hindular jismonan misrliklarga juda oʻxshaydi.
Rim nasroniy tarixchisi va ilohiyotchisi Sent-Jerome Sophronius bilan birga Kolxidani „qora tanli“ aholisi tufayli „ikkinchi Efiopiya“ deb atashgan.
Miloddan avvalgi VI asrda Vizantiyalik Stefan „Efiopiya er yuzidagi birinchi davlat boʻlgan; hamda Efiopiyaliklar birinchi boʻlib xudolarga sigʻinishni oʻrnatgan va qonunlarni oʻrnatgan“ deb yozgan.
Adabiyotda
Yunon hamda oʻrta asrlar adabiyotida bir nechta shaxslar Efiopiya sifatida aniqlangan, jumladan bir nechta hukmdorlar, erkak hamda ayol:
Konʼyugatsiya
Konʼyugatsiya (lot. conjugatio — qoʻshilish) — 1) konʼyugat suvoʻtlarda — oʻziga xos jinsiy jarayon, bunda tashqi tomondan bir-biriga oʻxshash ikkita vegetativ hujayra suyuqligi qoʻshiladi; 2) infoʻzoriyalarda — jinsiy yadrolarning almashinishi va ularning juft boʻlib qoʻshilishi; bunda infuzoriyalar ogʻiz teshigi joylashgan tomoni bilan juft boʻlib yaqinlashadi. Qoʻshilganda makronukleus (vegetativ yadro) asta-sekin parchalanadi, mikronukleus (jinsiy yadro) esa meyoz yoʻli bilan 2 karra boʻlinadi, shundan keyin uchta yadro parchalanadi, bittasi esa yana boʻlinadi va uning har bir boʻlagi boshqasining yarim boʻlagi bilan almashinadi, yaʼni qoʻshilish roʻy beradi va xromosomalarning qoʻsh toʻplami qayta tiklanadi. Soʻngra makronukleus mikronukleus ning boʻlinishi yoʻli bilan qayta tiklanadi. Baʼzan K.da bir hujayradan ikkinchisiga sitoplazmaning ozgina qismi va shu bilan birga sitoplazmaning irsiy xususiyatlari ham oʻtadi; 3) bakteriyalarda — bir bakteriya hujayrasidagi genetik materialni ikkinchi bakteriya hujayrasiga olib oʻtkazish usuli. Bunda ikkita bakteriya ingichka koʻprikcha bilan bogʻlanadi va shu koʻprikcha orqali bir hujayradan (donor) boshqasiga (retsipiyent) dezoksiribonuklein kislota (DNK) ipining bir boʻlagi oʻtadi. Retsipiyentning irsiy xususiyatlari DNK boʻlagida oʻzatilgan genetik informatsiya miqdoriga qarab oʻzgaradi; 4) xromosomalar konʼyugatsiyasi — gomologik xromosomalarning juft-juft boʻlib yaqinlashuvi, bunda ularning gomologik qismlari almashinishi mumkin, natijada turli xil anomaliyalar yuz beradi (tugunchalar hosil boʻlishi va h.k.). Jinsiy jarayonda xromosomalar oʻzaro qoʻshilib ketmaydi; ularda K. faqat meyozning boshida roʻy beradi; soʻngra har xil hujayralarga tarqalib ketadi.
Xalq taʼlimi
O‘zbekistonda xalq taʼlimi
Umumiy o‘rta taʼlim tashkilotlarining sinflarida (guruhlarida) taʼlim oluvchilar soni o‘ttiz besh nafardan oshmasligi kerak.
Xorijiy davlatlarda xalq taʼlimi
Xalq taʼlimini boshqarishning markazlashgan, markazlashmagan va aralash turlari mavjud. Markazlashgan boshqaruvda taʼlim tarbiya jarayonini boshqarish taʼlim vazirligi hamda uning joylardagi organlari tomonidan amalga oshiriladi. Boshqaruvning bunday shakli Fransiya, Italiya, Belgiya va Lotin Amerikasi mamlakatlarida yoʻlga qoʻyilgan. Bu mamlakatlarda davlat maktablarning moddiy taʼminoti bilan shugullanadi, ularni dastur, darslik, metodik va oʻquv qoʻllanmalar bilan taʼminlaydi, maʼlumoti toʻgʻrisidagi hujjatni olish uchun yagona talablarni belgilaydi, oʻqituvchilarni tanlash hamda tayyorlash ishlari bilan shugʻullanadi.
Markazlashmagan boshqaruvda taʼlimni boshqarish joylardagi maʼmuriy organlar tomonidan amalga oshiriladi. Maktablar taʼminoti aholi zimmasida boʻladi. Davlat tomonidan maʼlum vazifalar, baʼzi hollarda qisman moliyaviy ehtiyojlarni qondirish ishlari amalga oshiriladi. Bunday tur Buyuk Britaniya, Norvegiya, Shvetsiya va AQShda tashkil etilgan. Mas, AQShda har bir shtatning taʼlim boʻyicha oʻz qonunlari mavjud.
Havolalar
O‘zbekiston Respublikasining „Taʼlim to‘g‘risida“gi Qonuni, 23.09.2020 yildagi O‘RQ-637-son
A.Avloniy nomidagi pedagoglarni kasbiy rivojlantirish va yangi metodikalarga oʻrgatish milliy-tadqiqot instituti
Tarixi
1964-yil 22-sentyabrdan 1992-yil 5-aprelgacha K. D. Ushiniskiy nomidagi Respublika o‘qituvchilar malakani oshirish va qayta tayyorlash Markaziy instituti
1992-yil 6-apreldan 2001-yil 9-oktyabrgacha A.Avloniy nomidagi xalq taʼlimi xodimlarini malakasini oshirish Markaziy instituti
2001-yil 10-oktyabrdan — A.Avloniy nomidagi xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish Markaziy instituti
2003-yildan — Pedagoglarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti
Keyinchalik, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 15-avgustdagi „Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yana-da takomillashtirish chora tadbirlari to‘g‘risida“ 234-sonli qaroriga muvofiq Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 26-sentyabrdagi „Pedagog kadrlarni tayyorlash, xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yana-da takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida“ PQ-3289-son qaroriga muvofiq Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish institutlarini tegishli hududdagi oliy taʼlim muassasalari tasarrufiga berish hamda ular negizida tashkil etiladigan Xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy markazlari etib belgilandi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-sentyabrda „Xalq taʼlimi tizimiga boshqaruvning yangi tamoyillarini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida“ PQ-3931-son qaroriga muvofiq 2018-yil 1-noyabrdan boshlab, xalq taʼlimi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish bo‘yicha hududiy markazlari kusrlarni tashkil etilishi va O‘zbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi idoraviy bo‘ysunuviga o‘tkazildi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 6-noyabrdagi „Taʼlim-tarbiya tizimini yanada takomillashtirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida“gi PQ-4884-sonli Qarori bilan Abdulla Avloniy nomidagi Xalq taʼlimi tizimi rahbar va mutaxassis xodimlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti oʻrnida qayta tashkil etildi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 25-yanvardagi „Xalq taʼlimi sohasidagi ilmiy-tadqiqot faoliyatini qoʻllab-quvvatlash hamda uzluksiz kasbiy rivojlantirish tizimini joriy qilish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“gi PQ-4963-sonli Qarori bilan maqsad va vazifalari belgilandi.
Institutning asosiy vazifasi xalq taʼlimi rahbar va pedagog xodimlari malakasini oshirishdir. Institut Oʻzbekistonda xalq taʼlimi tizimi rahbar hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish, shu masalalar boʻyicha ilgʻor tajribalarni oʻrganish oʻquv-metodik markazi hisoblanadi. Institut respublikadagi pedagoglarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutlarining oʻquv-metodik hamda ilmiy faoliyatlarini muvofiqlashtiradi. Oʻz faoliyati yoʻnalishi boʻyicha ilmiy, metodik qoʻllanma, tavsiya va axborotnomalar tayyorlaydi hamda nashr etadi. Xalqaro hamda xorijiy taʼlim muassasalari bilan hamkorlik qiladi. Institutda 1992-yildan ilmiy kengash,1998-yildan aspirantura, keyinchlaik magistratura va doktorantura yoʻnalishlari faoliyat koʻrsatadi.
Institutda „Uzluksiz kasbiy taʼlim“ maxsus elektron platformasi, kasbiy va pedagogik qayta tayyorlash, maqsadli kurslar, ilmiy tadqiqotlar bo‘yicha konsalting yoʻnalishlari boʻyicha ham taʼlim xizmatlari koʻrsatiladi.
2021 yil holatiga ko‘ra, „Uzluksiz kasbiy taʼlim“ elektron platformasida 1120 ta mediakurslar joylashtirilgan, 1648 nafar metodistlar ushbu kurslarni muvaffaqqiyatli tugatgan. 2021-yilda 1200 nafar direktorlar malaka oshirgan, 2020-2021-yilda 1 nafar fan doktori, 9 nafar PhD himoya qilgan. Bugungi kunda, institutda 13 ta kasbiy va pedagogik qayta tayyorlash kurslari yo‘nalishlari, 5 ta ilmiy va amaliy loyihalar amalga oshirilmoqda. Shuningdek, institutda 7 ta xalqaro va 8 ta mahalliy hamkorlar hamda „Zo‘r“ (Klass) loyihasi doirasida esa 98 nafar mutaxassislar bilan faoliyat olib boradi.
La Valla-en-Gier
La Valla-en-Gier Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Saint-Étienne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
741 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 35,5 km2. Dengiz sathidan 440 – 1388 m balandlikda joylashgan.
Dallen Doke
Dallen Ramadhan Rovani Doke (1998-yil, 2-yanvarda tugʻilgan) — Indoneziyalik professional futbolchi, Liga 1 klubi PSM Makassar jamoasida oʻynaydi. U asosan qanot himoyachisi sifatida oʻynasa ham, markaziy himoyachi sifatida ham oʻynay oladi.
[[indonesia|🇮🇩]] Bali United
2018-yilning 9-martida Dallen Liga 1 klubi Bali United bilan rasman ikki yillik shartnoma imzoladi. U Bali United safidagi professional debyutini 2018-yilda Piala Indoneziyada PS Sumbava Barat klubiga qarshi 4:0 hisobida jamoasi bilan gʻalaba qozondi. 2018-yil, 11-iyulda „Bali United“ PSM Makassar klubiga qarshi o‘yinda (2:0) g‘alaba qozonganida, Dallen Liga 1da o‘zining professional debyutini o‘tkazdi. 2019-yil, 2-dekabrda „Bali United“ o‘z tarixida birinchi marta chempionlikni qo‘lga kiritdi va ikkinchi o‘rinni egallagan Borneo PSM klubi bilan durang o‘ynaganidan so‘ng Liga 1da g‘olib chiqqan yettinchi klub bo‘ldi, keyingi turda g‘alaba qozonib, „Bali United“ klubiga ochkolari sonini 17 taga yetkazib olgan holda, chempionat tugashiga toʻrtta oʻyin qolganida peshqadamlik oʻz qoʻliga oldi.
[[indonesia|🇮🇩]] Persita Tangerang
2020-yil, 8-yanvarda Dallen Liga 1 klubi Persita Tangerang bilan rasman bir yillik shartnoma imzoladi. Ushbu mavsum 2020-yil, 27-mart kuni COVID-19 pandemiyasi sababli toʻxtatilgan edi. 2021-yilning 20-yanvarida mavsum bekor qilingani eʼlon qilindi.
[[indonesia|🇮🇩]] PSM Makassar (ijara)
2022-yilda Dallen ijara shartnomasi asosida Indoneziyaning Liga 1 klubi PSM Makassarga kelib qoʻshildi. U 2022-yilning 8-yanvarida Denpasardagi Ngurah Rai stadionida Madura United klubiga qarshi oʻyinda ligadagi debyutini oʻtkazdi.
Toʻn tumani
Toʻn tumani(Тоң району) - Qirgʻiziston Respublikasining Issiq-koʻl viloyatidagi tuman.
Xalq cholgʻulari orkestri
Xalq cholgʻulari orkestri - orkestr turi; koʻp ovozli musiqa asarlarini ijro etish uchun moslashtirib qayta ishlangan milliy sozlardan iborat. Bir turdagi (mas, faqat torlichertma) cholgʻulardan va turli (mas, torli, puflama va urma) cholgʻular guruhlaridan tashkil topishi mumkin. Turli xalqlarda keng tarqalgan milliy cholgʻu ansambllar tarkibida oiladosh cholgʻular (mas, dutorning prima, alt, bas, kontrabas turlaridan iborat) guruxlarining mavjudligi, garmoniya va polifoniya uslubidagi asarlarning muayyan kuy yoʻllarini ijro etish imkoniyatlari bilan ajralib turadi.
Toʻn tumani
Markazi - Boʻkoʻnbayev qishlogʻi.
Xalq cholgʻulari orkestri
Oʻzbekistonda birinchi Xalq cholgʻulari orkestrio. 1937 yilda N. Mironov tashkil etgan "Nota orkestri"dir. Mazkur jamoa Oʻzbek davlat filarmoniyasining ashula va raqs Katta ansambli (rahbar T. Jalilov) sozandalaridan qaror topdi. Tarkibi anʼanaviy xalq cholgʻulari, fortepiano, truba, trombondan iborat boʻlib, repertuaridan qayta ishlangan "Qarinavo", "Segoh" kabi oʻzbek mumtoz kuylari hamda chet el kompozitorlarining ommabop musiqa namunalari oʻrin olgan.
Odenville (Alabama)
Odenville AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. St. Clair okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,4 km2. 1131 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 134,6 nafar kishi.
Xalq cholgʻulari orkestri
1957-yil Oʻzbekiston radiosi qoshida Xalq cholgʻulari orkestri tashkil etildi (1989 yildan Doni Zokirov nomida). Asoschisi, birinchi badiiy rahbari va bosh dirijyori — D. Zokirov (1986—2000 yillarda — M. Bafoyev, 2002 yildan H. Rajabov). Ijro uslubida koʻp ovozli musiqa tamoyillari bilan milliy musiqa anʼanalari uygʻunlashgan. Orkestr tarkibida sozanda sifatida faoliyat koʻrsatgan bastakorlar (M. Mirzayev, F. Toshmatov, K. Jabborov, Faxr. Sodshov, S. Kolonov, X. Joʻrayev va boshqalar) orkestr uchun koʻpgina asarlar yaratishgan. Repertuaridan, shuningdek, D. Zokirov, T. Jalilov, S. Yudakov, S. Hayitboyev, M. Bafoyev va boshqa oʻzbek kompozitorlari asarlari asosiy urin olgan.
1991-yil "Soʻgʻdiyona" oʻzbek xalq cholgʻulari kamer orkestri tashkil topdi (asoschisi — Oʻzbekistonda xizmat koʻrsattan artist, professor F. Abduraximova). Repertuaridan qayta ishlangan oʻzbek kuylari hamda zamonaviy oʻzbek kompozitorlari asarlari oʻrin olgan. Mazkur jamoa chet el mamlakatlarida (AQSH, Ispaniya va boshqalar) gastrolda boʻlgan.
Ozoda Toshmatova.
Karaağaç, Kızılcahamam
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Karaağach — Turkiyaning Anqara viloyati Qizilcahamam tumaniga qarashli qishloq.
Huquqiy munosabatlar
Huquqiy munosabatlarning mazmunini tashkil etuvchi, ularning vujudga kelishi uchun zarur boʻlgan tarkibiy qismlari bor. Bular Huquqiy munosabatlarning subʼyekti, obʼyekti, subyektiv huquq va yuridik majburiyatlardir (qarang Huquq subʼyekti, Huquq obʼyekti). Subyektiv huquq huquqdor shaxsning huquq normalari doirasida hamda konkret yuridik faktlar asosida vujudga keluvchi xatti-harakati, feʼl-atvorining meʼyoridir. Subyektiv huquq huquqiy munosabat ishtirokchilarining tegishli huquq normasiga asosan unda koʻzda tutilgan harakatni sodir qilishga haqli ekanliklarini yoki maʼlum harakatlarni amalga oshirilishini talab qilish vakolatiga ega ekanliklarini bildi-radi. Yuridik majburiyat — huquqiy munosabat ishtirokchilarning tegishli huquqiy normaga asosan oʻzlarining burchi (majburiyati) boʻlgan harakatni amalga oshirishlari yoki muayyan harakatni sodir etishdan oʻzlarini tiyishlaridir. Yuridik majburiyatni bajarmaslik yuridik javobgarlikka olib keladi. Subyektiv huquq va yuridik majburiyat oʻzaro bogʻliqdir. Huquq majburiyatsiz mavjud boʻlmaydi. Aytaylik, ish vaqtidan tashqari ishlaganlik tufayli oshirilgan haq toʻlash — maʼmuriyat uchun majburiyat, xodim uchun — huquqdir. Huquqiy munosabatlar huquq tarmoqlariga koʻra konstitutsiyaviy, maʼmuriy, fuqarolik-huquqiy, jinoiy-huquqiy, mehnat, oilaviy va boshqa turlarga boʻlinadi. Oʻzining vazifasi, mazmuniga koʻra, umumiy tartibga soluvchi (regulyativ) va qoʻriqlovchi (negativ) Huquqiy munosabatlarga ajratiladi. Huquqiy munosabatlar umumiy va konkret, mutlaq va nisbiy turlarga ham boʻlinadi. Umumiy Huquqiy munosabatlar deganda, avvalo, fuqarolarning asosiy huquq, erkinlik va majburiyatlarini mustahkamlovchi konstitutsiyaviy normalar asosida vujudga keluvchi munosabatlar tushuniladi. Fuqarolar qonunda nazarda tutilgan vakolatlarga ega boʻlgach, barcha huquq subʼyektlari bilan huquqiy aloqadorlikka hisoblanadilar. Mazkur huquq va erkinliklar amalga oshirilsa aniq Huquqiy munosabatlar vujudga keladi. Mutlaq Huquqiy munosabatlarda bir taraf aniq maʼlum boʻladi — bu subyektiv huquq egasidir. Qolgan barcha subʼyektlar majburiyat oʻtovchi maqomida boʻladilar. Bunday Huquqiy munosabatlarga misol tarzida mulkchilik munosabatlarini koʻrsatish mumkin. Nisbiy huquqiy munosabatlarda barcha ishtirokchilar aniq belgilanadi, yaʼni huquq egasi ham, majburiyat oʻtovchi tomon ham (sotuvchi va xaridor, buyurtmachi va pudratchi, korxona rahbari va xodim) maʼlum boʻladi.
Madonna (maʼnolari)
Madonna atamasining bir nechta maʼnolari ham mavjud, qarang:
Birlashgan Qirollik
Buyuk Britaniya, Britaniya, (Great Britain) yoki Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya Birlashgan Qirolligi (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) — Shimoli-Gʻarbiy Yevropadagi davlat. Buyuk Britaniya oroli (mamlakat hududining 90 %i shu orolda) va Irlandiya orolining shimoli-sharqiy qismida hamda ularga yondosh mayda orollar (Anglsi, Uayt, Normand, Orkney, Gebrid, Shetlend va boshqalar)da joylashgan. Gʻarbdan Atlantika okeani, sharqdan Shimoliy dengiz oʻrab turadi. Buyuk Britaniya mamlakat asosiy qismining nomi bilan koʻpincha Angliya deb ataladi. Maydoni 244,1 ming km2. Aholisi 68.081 million kishi (2020-yil). Poytaxti — London shahri. Tarixan tarkib topgan va milliy jihatdan har xil boʻlgan 4 maʼmuriy siyosiy qism (Angliya, Uels, Shotlandiya va unga yondosh orollar, Shimoliy Irlandiya) dan iborat. Men va Normand orollari mustaqil maʼmuriy hudud hisoblanadi.
Davlat tuzumi
Buyuk Britaniya konstitutsion monarxiya. Davlat boshligʻi qirol (qirolicha). Mamlakatning konstitutsiyasi yoʻq. 1215-yilgi Ulugʻ Erkinliklar partiyasi, 1679-yilgi Xabeas korpus akti, 1931-yilgi Vestminster statuta, 1969-yilgi Xalq vakilligi toʻgʻrisidagi akt va boshqa eng muhim parlament hujjatlari hisoblanadi. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni qirol (qirolicha) va parlament (u ikki palatadan iborat: Lordlar palatasi va Jamoalar palatasi), ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat (vazirlar mahkamasi) amalga oshiradi. Bosh vazirni qirol (qirolicha) tayinlaydi. Hukumat aʼzolari parlament aʼzolaridan boʻlishi kerak. Buyuk Britaniya tarkibidagi Angliya, Uels va Shotlandiya oʻzining sud tizimiga, mahalliy boshqaruv organlariga ega. Shimoliy Irlandiya maʼmuriy muxtoriyat huquqiga ega boʻlib, uni qirol (qirolicha) tayinlagan gubernator boshqaradi. Buyuk Britaniya oʻtmishda Britaniya imperiyasi tarkibida boʻlgan mamlakat va hududlarni birlashtiruvchi Hamdoʻstlikka boshchilik qiladi.
Tabiati
Birlashgan Qirollikning yer yuzasi asosan pastgekislik. Angliyaning shimoli-gʻarbi togʻlikdan, markazi va janubi-sharqi tekislik va sertepa pasttekisliklardan, Shotlandiyaning qirgʻogʻi egribugri, shim; qismi tor va chuqur Glen-Mor depressiyasi 2 qismga boʻlib turgan Shimoliy Shotlandiya togʻligidan iborat. Bu ikkala qismning janubida (Grampian togʻlari) mamlakatning eng baland choʻqqisi — Ben-Nevis (1343 m) koʻtarilib turadi. Grampian togʻlaridan janubida Shotlandiya pasttekisligi, undan jan.rokda Janubiy Shotlandiya qiri (balandligi 842 m gacha) joylashgan. Ulardan gʻarbda Kamberlend togʻlari (Skofell togʻi, 978 m) qad koʻtargan. Jan.ga tomon orol kengaya boradi; bu yerda — Uels yarim orolning gʻarbida Kembriy toglari (Snoudon togʻi, 1085 m) bor. Angliyaning gʻarbiy qirgʻogʻida keng qoʻltiqlar (Liverpul, Kardigan, Bristol), markaziy va janubiy qismlarida pasttekisliklar (Shim.
Birlashgan Qirollikda moʻtadil dengiz iqlimi xukmron; u seryogʻin, oʻzgaruvchan, tez-tez shamol boʻlib turadi. Janubi-gʻarbida yanvarning oʻrtacha temperaturasi 7°, sharqda 3,5° gacha. Shimoli-gʻarbida yoz salqin, sernam, janubi-sharqda ancha iliq va quruq. Shimoliyda iyulning oʻrtacha temperaturasi 13°, janubi-sharqda 16,5°. London va uning atrofida temperatura yuz kun davomida 0°dan past, mamlakat sharqida baʼzan —18° gachatushadi. Yogʻin yil davomida deyarli bir meʼyorda (kuz va kishda bir oz koʻproq) tushadi, janubi-sharqida yoz va kuzda koʻproq yogʻadi. Shotlandiya, Shimoliy Irlandiya, Angliya bilan Uelsning togʻli joylarida yogʻin eng koʻp (1000-1500 mm, ayrim joylarda 3000 mm gacha) yogʻadi. Janubi-sharqda 600-750 mm dan oshmaydi. Bulutli kunlar koʻp, Kishda tez-tez tuman (Londonda qishda 1 oyda 7—10 kun) tushadi. Daryolari koʻp, sersuv, lekin qisqa. Asosiy daryolari — Severn, Temza, Trent, Mersi, Klayd. Daryolar asosan yomgʻir suvlaridan toʻyinadi; kuz va qishda toʻlib oqadi, yaxlamaydi, koʻpchiligi kema qatnaydigan kanallar bilan birlashtirilgan. Togʻlarida koʻllar koʻp. Ularning aksariyati muzlik va tektonik harakat natijasida paydo boʻlgan. Eng yirik koʻllari: LoxNey, LoxLomond, LoxNess. Shotlandiya shim.da togʻpodzol tuproq, togʻ tepalarida togʻtundra tuproq, pasttekisliklarda, shimoli-gʻarbda va shimolida chimli podzol tuproq, sharqiy sohilda va janubida qoʻngʻir oʻrmon, ayrim yerlarda chimlikarbonatli va unumdor allyuvial tuproqdar tarqalgan. Shimolida tayga va aralash oʻrmonlar (qaragʻay, dub, oq qayin), janubida keng bargli oʻrmonlar (dub, grab, shumtol) Usadi. Oʻrmonlar Birlashgan Qirollik maydonining 9 % ida qolgan. Oʻtloqlar hamma joyda uchraydi. Togʻlarning yuqori mintaqalarida togʻ oʻtloqlari va torfzorlar bor. Oʻrmonlarda hayvonlar juda kam. Ochiq joylarda tulki, quyon, olmaxon, tipratikan, yer qazuvchi har xil sut emizuvchilar uchraydi. Qushlardan yovvoyi kaptar, shotland kakligi, oʻrdak, qizilishton, karqur va boshqa bor. Milliy bogʻlar, oʻrmon qoʻriqxonalari mavjud.
Aholisining 81,5 %i inglizlar. Uelslar yoki valliylar (1,9 %), shotlandlar (9,6 %), irlandlar (2,4 %) va boshqa xalqlar bor. Davlat tili va aholining kupchiligi gaplashadigan til — ingliz tili. Irlandlar, uelslar va gellarning bir qismi kelt tillariga kiradigan mahalliy tillarda gaplashadilar. Dindorlarning aksariyati protestantlar; aholisining bir qismi (shu jumladan irlandlar) katoliklardir. Aholining 90 %i shaharlarda yashaydi (1996). Yirik shaharlari: London, Birmingem, Glazgo, Liverpul, Manchester, Sheffild, Lids.
Tarixi
Hozirgi Birlashgan Qirollik hududida miloddan avvalgi 1-ming yillikda kelt qabilalari — brittlar yashagan. Mil.av. Britaniya orollarining katta qismini rimliklar bosib oldi. 5-asrning ikkinchi yarmida anglosakslar mamlakatning talay qismini bosib olib, ilk feodal qirolliklar (Kent, Uesseks, Susseks, Sharqiy Angliya, Nortumbriya, Mersiya) tuzishgan. 9-asr boshlarida anglosaks davlatlari birlashtirilib, „Angliya“ deb atala boshladi. Angliya 1016—42 yillarda normannlar (daniyaliklar) hukmronligida boʻlgan.
1066-yil Angliyani Normandiya gersogi Vilgelm I istilo qilgandan soʻng mamlakatda feodal yer egaligi paydo boʻlib, dehqonlarni tutqinlikka (krepostnoylikka) aylantirish avj oldi. 10—11-asrlarda hunarmandchilik va savdo-sotiq markazi tusini olgan shaharlar paydo boʻla boshladi. 12—13-asrlarda markazlashgan moliya va sud muassasalari yuzaga keldi. 1265-yil paydo boʻlgan Parlament bojlarni tasdiqlash va qonunlar joriy etish huquqini oldi;hokimi mutlaqlik tizimi (monarxiya) barpo boʻldi. Angliya bilan Fransiya oʻrtasida boʻlib oʻtgan Yuz yillik urush (1337—1453) oqibatida soliqlarning koʻpayishi va 1348—49 yillardagi vabodan soʻng aholi ahvolining ogʻirlashishi Uot Tayler (1381) boshchiligidagi dehqonlar qoʻzgʻoloniga sabab boʻldi. Qoʻzgʻolon magʻlubiyatga uchragan boʻlsada, dehqonlarning barshchinadan qutulishiga turtki boʻldi. 15-asrda Angliyada dehqonlarning tutqunligi batamom yoʻqotildi, tovar-pul munosabatlarining rivojlanishi mayda va oʻrta hol dvoryanlarning tabaqalanishiga sabab boʻldi. Kapitalistik munosabatlar shakllanayotgan paytda tyudorlar sulolasining cheklanmagan hokimiyati (1485—1603) qaror topdi. Movut sanoatining rivojlanishi, junga talabning koʻpayishi tufayli ekinzorlar chorva yaylovlariga aylanib ketdi, natijada dehqon xoʻjaliklari xonavayron boʻldi. 16-asrning 30-yillarida boshlangan reformatsiya harakati natijasida papa hukmronligiga chek qoʻyilib, cherkovga qarashli yerlar burjualashgan yangi dvoryanlarga boʻlib berildi. 16-asr 2-yarmi — 17-asr boshlarida Angliya hukumati mustamlakachilik siyosatini yurita boshladi (Irlandiyada xususiy yerlar musodara qilindi, Shimoliy Amerikada esa dastlabki ingliz mustamlakalari paydo boʻldi), qullar bozori va portlar kuchaytirildi. Dengizda hukmronlik uchun kurashda Angliya gʻolib chiqdi. 16-asr oxiridan boshlab absolyutizmga asoslangan tuzum inqirozga yuz tutdi, styuartlar (Yakov I, 1603—25; Karl I, 1625—49) ichki va tashqi siyosatining burjuaziya manfaatlariga zid kelib qolishi absolyutizmga qarshi burjua muxolifatini keltirib chiqardi. Bu ziddiyatlar 17-asrdagi ingliz burjua inqilobiga olib keldi. Inqilobda gʻalaba qozongan burjuaziya va yangi dvoryanlar qishloq xoʻjaligi hamda sanoatda kapitalistik taraqqiyotga toʻsiq boʻlib turgan gʻovlarni yoʻqotdi, ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanishiga yoʻl ochdi. 17-asr oxirida Birlashgan Qirollikda yer va moliya aristokratiyasining siyosiy ittifoqi paydo boʻldi. 18-asr oʻrtalariga kelib manufaktura bosqichidan ishxona tizimiga oʻtish uchun sharoit yaratildi. 18-asrning 2-yarmida Birlashgan Qirollik hukmron doiralari siyosiy jihatdan ajralib, hokim sinflarning 2 partiyasi — tori bilan vigi shakllandi. 19-asr oʻrtalarida shu partiyalar asosida konservatorlar va liberallar partiyasi tashkil topdi.
17—18-asrlarda Birlashgan Qirollik Hindiston, Shimoliy Amerikada yangi yerlar zabt etdi. Fransiyadan Kanadani tortib oldi. Shimoliy Amerikadagi mustaqillik uchun boʻlgan urush (1775—83) natijasida Shimoliy Amerika mustamlakalari mustaqillikka erishdi va mustaqil AQSH davlati tashkil topdi. 18-asr oxiri — 19-asr boshlarida Birlashgan Qirollik inqilobga qarshi koalitsiyaning, keyinchalik Napoleon Fransiyasiga qarshi ittifoqning asosiy tashkilotchisi boʻldi. Fransiyaning magʻlubiyatidan Birlashgan Qirollik burjuaziyasi oʻz savdo-sanoati va mustamlakachilik hukmronligini mustahkamlashda foydalandi. Vena kongressi (1814—15) qarorlariga muvofiq, Malta, Seylon o.lari, Janubiy Afrikadagi Kap mustamlakasi va boshqa hududlar Birlashgan Qirollikga oʻtdi. Mustamlaka xalqparini talash hamda dehqonlarni yer mulkidan mahrum qilish evaziga sarmoya jamgʻarilib, sanoatda toʻntarish yasashga zamin tayyorlandi.
19-asrning 30-yillarida ishlab chiqarishning fabika tizimi qaror topdi. 30—40-yillarda siyosiy jihatdan shakllangan ishchilar harakati — chartizm keng avj oldi. Birlashgan Qirollik hukumatining tashqi siyosati ingliz burjuaziyasining savdo-sanoat sohasidagi ustunligini mustahkamlash, mustamlakalarni koʻpaytirishga qaratildi. Birlashgan Qirollik Yangi Zelandiya, Birma, Janubiy Amerikadagi poyonsiz hududlarni bosib oldi, 19-asrning birinchi yarmiga kelib, Hindistonni zabt etishni tugalladi, Xitoy (184042, 185660) hamda Afgʻonistonga qarshi (1838—42, 1878—80) bosqinchilik urushlari olib bordi, Hindiston (1857—60), Irlandiya (1848—67 va boshqalar), Yamayka o.dagi (1832) milliy ozodlik qoʻzgʻolonlarini shafqatsizlik bilan bostirdi. Xitoydagi Taypin qoʻzgʻolonini (1851—64) bostirishda ishtirok etdi. Qrim urushi tashabbuskorlaridan biri boʻldi. 1878-yil Kipr o.ni, 1882-yil Misr, 1898-yil Sharqiy Sudanni, 1899—1902-yillarda Janubiy Afrikadagi bir qancha hududlarni zabt etdi.
20-asr boshlariga kelib Birlashgan Qirollik iqgisodiy jihatdan AQSH va Olmoniyadan orqada qola boshladi. Birlashgan Qirollik bilan Olmoniya oʻrtasidagi ziddiyat Birinchi jahon urushini keltirib chiqardi. Urush oqibatida gʻolib mamlakatlar qatori Olmoniyaning Osiyo va Afrikadagi mustamlakalarini tortib olish hisobiga oʻz mustamlakalarini kengaytirishga erishdi. 20-yillarda Birlashgan Qirollik Xitoyga qarshi intervensiya uyushtirishda qatnashdi. 1929—1933-yillardagi jahon iqtisodiy inqirozi Birlashgan Qirollik iqtisodiyotiga katta zarar yetkazdi. 1938-yil Birlashgan Qirollik hukumati Myunxen shartnomasiga qoʻshilib, Ikkinchi jahon urushining boshlanishiga yoʻl ochdi. 1939-yil 3-sentabrda Birlashgan Qirollik Olmoniyaga urush eʼlon qildi. Urush Birlashgan Qirollikning iqtisodiy va siyosiy mavqeini ancha pasaytirdi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng Birlashgan Qirollik mustamlakachilik imperiyasi tushkunlikka yuz tutdi. 1970-yillarning oʻrtalarida Birlashgan Qirollikning deyarli barcha mustamlakalari mustaqillikka erishdi. Ikkinchi jahon urushidan keyin Birlashgan Qirollik hukumatini navbatmanavbat leyboristlar (1945—51, 1964—70, 1974—1979) va konservatorlar (195164, 197074 va 1979-yildan) partiyasi boshqardi. Birlashgan Qirollik 1945 ydan BMT aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi bilan diplomatiya munosabatlarini 1992-yil 18-fevralda oʻrnatgan. Milliy bayrami — Qirolicha tugʻilgan kun (iyun oyining ikkinchi yoki uchinchi shanbasi).
Asosiy siyosiy partiyalarn, kasaba uyushmalari. Leyboristlar partiyasi, 1900-yil tuzilgan; Konservatorlar partiyasi, 1867-yil tashkil topgan; Liberal demokratlar partiyasi, 1988-yilda asos solingan; Uels millatchi partiyasi, 1925-yilda tuzilgan; Shotlandiya milliy partiyasi, 1928-yilda tashkil etilgan; Britaniya Kommunistax partiyasi, 1988-yilda B.B. Kommunistik partiyasining sobiq aʼzolari tomonidan tuzilgan; Soʻl demokratlar partiyasi, 1920-yil tashkil etilgan.
Eng yirik kasaba uyushma birlashmasi — Britaniya tredyunionlar kongressi, 1868-yil tuzilgan; Shotlandiya tredyunionlar kongressi, 1897-yil tuzilgan; Tredyunionlar umumiy federatsiyasi, 1899-yil tuzilgan; Uels tredyunionlar kongressi, 1973-yil tashkil etilgan.
Xoʻjalngi. Birlashgan Qirollik — iktisodiy jihatdan rivojlangan yirik sanoatlashgan mamlakat. Yalpi ichki mahsulotning 21 % ni sanoat, 1,8 % ni qishloq, oʻrmon va baliq xoʻjaligi, 70,2 % ni xizmat koʻrsatish tarmogʻi beradi. 1 va 2-jahon urushlari orasida bir qancha sanoat tarmoqlari, xususan harbiy industriya bilan bogʻlangan kimyo, elektrotexnika va avtomobil sanoati bir kadar taraqqiy etdi. Ikkinchi jahon urushida Angliya iqtisodiyotiga katta putur yetdi: mamlakat milliy boyliklarining 1/4 qismi qoʻldan ketdi; sanoat ishlab chiqarish urushdan avvalgi darajadan 25 % kamaydi, chet ellardagi kapitalining qariyb 1/4 qismini qoʻldan boy berishga yoki sotishga majbur boʻddi. Iqtisodiyotning harbiy izga ʻtushirilishi koʻpdankoʻp behuda harajatlarni keltirib chiqardi. Jahon sanoat ishlab chiqarishida 1948-yilda Birlashgan Qirollik ulushi 11,9 % edi, 1968-yilda 7,4 % ga tushib qoldi.
Sanoati
Birlashgan Qirollik eksportining 90 % ni sanoat taʼminlaydi. Ikkinchi jahon urushidan keyin sanoat tuzilmasida katta oʻzgarishlar sodir boʻldi: konchilik, qora metallurgiya, yengil va oziq-ovqat sanoati, shuningdek kemasozlik va avtomobilsozlik kabi tarmoklar ulushi kamaydi; energetika, elektr mashinasozligi va kimyo sanoatining ulushi oshdi. Atom, elektron, aerokosmik, neftni qayta ishlash va neft kimyosi tarmoqdari katta ahamiyat kasb etdi. Mashinasozlik — sanoatning muhim tarmogʻi, avtomobil, samolyot, raketalar, kemalar, sanoat ishxonalari uchun kompleks asbobuskunalar, ilmiy apparatlar va asboblar, radio elektronika va elektronika mahsulotlari ishlab chiqarish ayniqsa ajralib turadi. Traktorsozlik, stanoksozlik, neftni kayta ishlash, kimyo (plastmassa va sintetik smolalar, dori-darmonlar, maʼdanli oʻgʻit, boʻyoqlar, kimyoviy tolalar, sintetik kauchuk, sulfat kislota ishlab chiqarish), toʻqimachilik, oziq-ovqat sanoati rivojlangan. Yengil sanoatning poyabzal tikish, tikuvchilik va boshqa tarmoqlari boʻyicha yirik ishxonalar mavjud. Mashinasozlik markazlarining koʻpchiligi Janubiy va Markaziy Angliyada joylashgan, ularning eng muhimlari — London, Birmingem, Koventri, Luton, Sheffild shaharlarida. Kora metallurgiyaning asosiy markazlari — Janubiy Uels, Yorkshir va Hambersayd, Shimoliy Angliya va Shotlandiyada. Rangli metallurgiya ishxonalari — Midlend, Janubiy Uels, Taynsayd va Londonda. Atom sanoati ishxonalari Shim.
Qishloq xoʻjaligidamamlakatdagi mehnatga qobiliyatli aholining 2 % gina band. Birlashgan Qirollik qishloq xoʻjaligi intensivlik, mahsuldorlik va mexanizatsiyalashuvning yuksak darajasi bilan ajralib turadi. U mamlakatning oziq-ovqatga boʻlgan ehtiyojining 75 %ini taʼminlaydi. Birlashgan Qirollikning asosiy tarmogʻi — chorvachilik. Birlashgan Qirollikda 12 mln. qoramol, 7,5 mln. choʻchqa, 41,5 mln. qoʻy, 131 mln. parranda bor. Dehqonchiliqda asosiy ekin — gʻalla. Qand lavlagi, kartoshka ham ekiladi. Sabzavotchilik, bogʻdorchilik, gulchilik rivojlangan. Shimoliy dengiz va Atlantika okeanida baliq ovlanadi.
Transporti
Birlashgan Qirollik laruzunligi 32 ming km. Asosiy temir yoʻl uzeli — London; undan 11 tomonga temir yoʻl ketgan. Birlashgan Qirollik larning zichligi jihatidan Yevropada Belgiyadan keyin 2oʻrinda. Ichki kjlarni tashishda avtomobil transporti 1oʻrinda. 368,8 ming km avtomobil yoʻli bor (1990-yillar oxirlari). Yoʻlovchilar tashishda havo transportining mavqei katta. Dengiz savdo flotining tonnaji 4,3 mln. tonna dedveyt. Eng yirik dengiz portlari: London, Sautgempton, MilfordXeyven, Xall, Immengem, Liverpul, Manchester va boshqa
Tashqi savdo mamlakat iqtisodiyoti uchun juda katta ahamiyatga ega. Chetga chiqariladigan mahsulotning 90 % ni sanoat tarmogʻi beradi. Birlashgan Qirollik chetga mashina va uskunalar, transport jihozlari, ip va jun gazlamalar, kimyo mahsulotlari, neft mahsulotlari, oziq-ovqat, qoramol, poʻlat, toshkoʻmir chiqaradi. Chetdan temir ruda, rangli va nodir metallar, neft, fosforit, paxta, turli xom ashyo va oziq-ovqat mahsulotlari va boshqa keltiriladi. Tashki savdodagi asosiy mijozlari — Yevropa Ittifoqi mamlakatlari, AQSH, Yaponiya. Chet el sayyoxligi rivojlangan (1 yilda 12 mln. kishi kelib ketadi). Pul birligi — funt sterling.
Tibbiy xizmatn. Birlashgan Qirollik sogʻliqni saqlash tizimida 500 mingga yaqin oʻrinli kasalxonalar bor. 75 mingdan ziyod shifokor tibbiy yordam koʻrsatadi (1990-yillar oʻrtalari). Kasalxonalarda pulli oʻrin va palatalar mavjud. Shifokorlar 30 dan ortiq tibbiyot maktablarida tayyorlanadi. Birlashgan Qirollikda Brayton, Istborn, BognorRijis, Bornmut, Torki, Bat kabi kurortlar bor.
Maorifi va madaniy-maʼrifin muassasalari. Birlashgan Qirollikda boshlangʻich va toʻliqsiz oʻrta taʼlim (5 dan 16 yoshgacha) majburiy. Boshlangʻich maktablarda 5 yoshdan 11 yoshgacha oʻqiladi. Oʻrta maktablar asosan 3 turga: 5—7 yillik grammatik maktablar, 5 (baʼzan 7) yillik texnika maktablari va 4 yillik zamonaviy maktablarga boʻlinadi. Oʻquvchilarning 65 % 16 yoshdan keyin taʼlimni kollej, universitet va boshqa oliy oʻquv yurtlari va markazlarida davom ettiradi. Birlashgan Qirollikda 79 universitet, 40 ga yaqin politexnika kolleji bor. Eng kadimgi universitetlari Oksford (1167) va Kembrij (1209) untlaridir.
Eng yirik kutubxonalari: Britaniya muzeyi kutubxonasi, Shotlandiya Milliy kutubxonasi (3 mln. dan ortiq asar), Kembrij va Oksford untlarining kutubxonalari va boshqa Eng yirik muzeylari: Britaniya muzeyi (1753). Milliy galereya (1824), Teyt galereyasi (1897), Shotlandiya Kirollik muzeyi (1854) va boshqa
Ilmiy muassasalarn. B.B. fani taraqqiyotida Oksford (1167) va Kembrij (1209) universitetlari katta ahamiyatga ega. 1662-yilda London Qirollik jamiyati tashkil topdi. Bu jamiyat Birlashgan Qirollik fanini, ayniqsa tabiat fanlarini taraqqiy ettirishda muhim ahamiyatga ega boʻldi. 1675-yil Grinvichda Birlashgan Qirollikning astronomiya sohasidagi asosiy ilmiy muassasasi — Qirollik rasadxonasi ochildi. 1945-yildan boshlab ilmiy tadqiqot markazlari kupaya bordi. 1990-yil oʻrtalarida 50 ga yakln universitet va kollejlarda ilmiy tadqiqot ishlari olib borildi. Xususiy sanoat laboratoriyalari hamma tadqiqot ishlarining yarmidan koʻpini bajaradi. Koʻp firmalarda (500 dan ortiq kishi ishlaydi) ham tadqiqotlar olib bori l ad i. Kooperativ tadqiqot assotsiatsiyalari urushdan keyingi yillarda ikki baravardan koʻproq ortdi. Davlat tadqiqot institutlari va markazlari ham mavjud. 1954-yilda yadro fizikasi va energetika muammolarini tadqiq qiluvchi bir nechta davlat institutlari tashkil topdi. Mikrobiologiya, kvant elektronikasi, radioastronomiya va boshqa sohalarga oid tadqiqot olib boradigan ilmiy markazlar tuzildi. Birlashgan Qirollikning yirik ilmiy muassasalari: Tabiat toʻgʻrisidagi bilimlarni rivojlantirish boʻyicha London Qirollik jamiyati, Grinvich rasadxonasi, Qirollik sanʼat akademiyasi, Britaniya akademiyasi, Birlashgan Qirollik Klrollik instituti, Angliya va ingliz tili toʻgʻrisidagi bilimlarni yoyish boʻyicha Britaniya kengashi (hammasi London shahrida), Edinburg qirollik jamiyati.
Matbuoti, radnoeshnttirishi va telekoʻrsatuvi. B.B.da juda koʻp gaz. va jurnallar nashr etiladi. Eng muhimlari: „Gardian“ („Posbon“, kundalik gazeta, 1821-yildan), „Deyli meyl“ („Kundalik pochta“, kundalik gazeta, 1896-yildan), „Deyli star“ („Kundalik yulduz“, kundalik gazeta, 1978-yildan), „Tayme“ („Vaqt“, kundalik gazeta, 1785-yildan), „Vumen“ („Ayol“, xotinqizlar uchun suratli haftanoma, 1932-yildan) va boshqa Birlashgan Qirollikda Press Assoshieyshn (ichki axborot toʻplashga va ommalashtirishga ixtisoslashgan yetakchi axborot agentligi, 1868-yilda asos solingan), Reyter (xalqaro axborot tarqatishga ixtisoslashgan dunyodagi eng yirik axborot agentliklaridan biri, 1851-yilda tashkil etilgan; asoschisi Paul Yulius Reyter nomi bilan ataladi) matbuot agentliklari bor.
Airport Road
Airport Road AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Washakie County okrugi tarkibiga kiradi.
Birlashgan Qirollik
Transporti
Birlashgan Qirollikda radioeshittirishlar 1922-yildan, telekoʻrsatuvlar 1936-yildan olib boriladi. Birlashgan Qirollikda 400 ga yaqin radiostansiya, 180 ga yaqin asosiy va 400 dan ortiq yordamchi telestudiyalar mavjud. Britaniyaning yetakchi radioeshittirish va telekursatuv korporatsiyasi — „British Brodkasting Korporeyshn“ — Bibisi 1922-yilda tashkil etilgan.
Airport Road
Aholisi
297 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).