cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oulu
Demografiya
2008-yilda ona tili sifatida shved tilida so'zlashadigan 316 kishi bor edi, bu umumiy aholining 0,2% ni tashkil etdi, bu shaharni bir tilda fin tilida so'zlashuvchi Shimoliy Finlandiyaning boshqa hududlariga o'xshash edi. Ingliz va shved tillari majburiy maktab fanlari bo'lganligi sababli, til o'rganish orqali olingan funktsional ikki yoki uch tillilik kam uchraydi. 2007-yilda shaharda 2417 nafar chet el fuqarolari istiqomat qilgan. ulardan 618 tasi Yevropa Ittifoqining boshqa joylaridan edi. Aholining 51,1 foizini ayollar tashkil etadi.
Oulu, Shimoliy Ostrobotniyaning boshqa qismlari singari, konservativ Laestadianizmning tiklanish harakatining kuchli qo'llab-quvvatlanadigan hududi sifatida tanilgan. Qurilish sektorini boshqarishda Laestadian foni keng tarqalgan deb taxmin qilingan.
2017-yilda aholi soni 200 000 dan ortiq aholiga ko'paydi. Oulu Finlandiyaning Xelsinki, Tampere va Turkudan keyin kamida 200 000 aholisi bo'lgan to'rtinchi punktiga aylandi.
Oulu 2018-yilgi Oulu bolalar jinsiy ekspluatatsiyasi janjalining sayti bo'lgan. Bosh vazir Yuxa Sipilya “Bolalarga qarshi jinsiy jinoyatlar tushunib bo'lmaydigan yovuzlikning g'ayriinsoniy harakatlaridir”, deb intervyu bergan.
Iqtisodiyoti
right|thumb| Stora Enso Oulu muhim qog'oz ishlab chiqaruvchi zavodga ega. right|thumb| [[Nokia -ning Peltoladagi binolari.]] right|thumb| Linnanmaa texnopolisida 200 ga yaqin korporatsiyalar joylashgan. 2008-yil 31-dekabr holatiga ko'ra faol mehnatga layoqatli aholi qatlami quyidagicha edi : 2011 yilda eng muhim ish beruvchilar :
Madaniyati
thumb| Havo gitara bo'yicha jahon chempionati 2012, 1996-yildan beri Oulu shahrida har yili o'tkaziladigan tadbir Oulu shahrining eng mashhur madaniy eksporti bu har yili avgust oyida o'tkaziladigan havo gitara bo'yicha jahon chempionati.
Ouludagi muzeylar orasida Shimoliy Ostrobotniya muzeyi, Oulu san'at muzeyi (OMA), Tietomaa ilmiy markazi va Turkansaari ochiq osmon ostidagi muzey mavjud.
Ouludagi mashhur haykallar va haykallar qatoriga Frans Maykl Franzen haykali va Bobby haykali kiradi.
Finlandiyaning Eurovision 2021-yil Blind Channel rok guruhi Oulu shahrida musobaqada 6-o‘rinni egalladi.
Kalmah - 1998-yilda tashkil etilgan Oulu shahridagi guruh.
Taomlari
1980-yillarda rössypottu, losos sho'rva va shirin pishloq ( juhannusjuusto ) Ouluning an'anaviy cherkov taomlari deb nomlandi.
Diqqatga sazovor joylari
right|thumb| Rotuaari piyodalar zonasi right|thumb| Oulu bozor zali right|thumb| Ahtisaari maydonidagi Uusi Seurahuone restorani
Cherkovlar
right|thumb| Oulu sobori
Transport
left|thumb| Finnair - [[Helsinki|Xelsinkiga muntazam reyslar bilan qatnaydigan Oulu aeroportining asosiy operatorlaridan biri.]] Ouluga Finlandiyadagi yo'lovchilar soni bo'yicha ikkinchi eng katta aeroport bo'lgan Oulu aeroporti xizmat ko'rsatadi. U 15 km shahar markazidan janubi-g'arbda.
Oulu porti Bothnian ko'rfazidagi eng gavjum portlardan biridir. U to'rtta alohida port zonasini o'z ichiga oladi: Vihresaari neft va quyma doklar, Nuottasaari doklari va Oritkari doklari. Ouluda parom xizmati ham mavjud bo'lib, u asosan Oulunsalo va Xailuoto oroli o'rtasida ishlatiladi.
Oulu temir yo'l stantsiyasidan Xelsinki markaziy temir yo'l vokzaliga boradigan eng qisqa vaqt VR tomonidan boshqariladigan 5 soat 34 minut. Boshqa yo'nalishlar: Kolari,Rovaniemi, Seinäjoki va Tampere. right|thumb| Oulu avtobus bekati
Sporti
right|thumb| Karpat 2005-yilda Jokeritni mag'lub etib, Finlandiya chempionligini qo'lga kiritdi. right|thumb| Oulun Luistinseura 2014-yilgi Finlandiya erkaklar milliy chempionati finalida Jyvaskylan Seudun Palloseurani Raksila Sun'iy muz maydonida Pakkalan kenttada mag'lub etdi. Xokkey Ouludagi eng mashhur tomoshabin sportidir. Mahalliy " Kärpät " klubi sakkiz marta ( 1981, 2004, 2005, 2007, 2008, 2014, 2015 va 2018 ) SM- liga chempionligini qo'lga kiritgan. Shuningdek, u 2005 va 2006-yillarda IIHF Evropa chempionlar kubogida ikki marta ikkinchi o'rinni egallagan.
Oulun Tervahiihto - 1889 yildan beri har yili o'tkaziladigan chang'i marafoni.
Ta'limi
left|thumb| Oulu universitetining asosiy binosi. Oulu universiteti va Oulu amaliy fanlar universitetining asosiy kampuslari Oulu shahrida joylashgan.
Oulu kasb-hunar kollejida 13 000 dan ortiq talaba tahsil oladi. U Oulu va qo'shni munitsipalitetlarda tarqalgan turli bo'linmalarda bir nechta turli xil o'quv fanlarini o'z ichiga oladi. Oulu kasb-hunar kolleji Biznes tadqiqotlari maktabi o'quv dasturida o'yin dasturlashiga ega bo'lgan kam sonli kasb-hunar maktablaridan biridir.
Oulu xalqaro maktabi Finlandiyada ingliz tilida asosiy ta'limni taklif qiluvchi to'qqizta maktabdan biridir. Shuningdek, o'rta maktabgacha talabalar uchun shved tilida so'zlashuvchi xususiy maktab (shvedcha Svenska Privatskolan i Uleåborg ) mavjud. Maktab Finlandiyadagi eng shimoliy shved tilida so'zlashuvchi maktabdir.
Qardosh shaharlar va qardosh shaharlar
Oulu egizaklar :
Özlüce, İspir
Özlüce— Turkiyaning Erzurum viloyati İspir tumanidagi qishloq.
Serbiya ayollar milliy futbol terma jamoasi
FIFA va UEFA maʼlumotlariga koʻra Serbiya ayollar milliy futbol terma jamoasi Serbiya va Chernogoriya ayollar terma jamoasining bevosita vorisi deb hisoblanadi.
1921-yildan 1992-yilgacha Serbiyada ayollar terma jamoasi mavjud emas edi, chunki Serbiya dastlab Yugoslaviya Qirolligi (1918-1943) va keyinchalik Yugoslaviya Sotsialistik Respublikasi (1945-1991) tarkibiga kirgan. Lekin bundan oldinroq Serbiya ayollar terma jamoasi 1919-yildan 1921-yilgacha mavjud boʻlgan va keyinchalik birinchi Yugoslaviya Qirolligi(1921) tashkil etilgandan soʻng oʻz faoliyatini toʻxtatgan. 1992-yilda tashkil etilgan yangi terma jamoa 2003-yilga qadar Yugoslaviya ayollar terma jamoasining bevosita vorisi deb hisoblanar edi.
Tarixi
2006-yilda Serbiya va Chernogoriya Federatsiyasi tarqatib yuborilganidan soʻng, yangi tashkil etilgan Serbiya ayollar terma jamoasi 2007-yil may oyida Sloveniya ayollar terma jamoasiga qarshi birinchi xalqaro rasmiy oʻyinini oʻtkazdi va oʻsha oʻyinda raqibalarini 5: 0 hisobida magʻlub etishdi.
2023-yilgi FIFA ayollar o‘rtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichini Serbiya ayollar milliy futbol terma jamoasi Yevropaning qudratli bo‘lgan Germaniya ayollar terma jamosi va kuchayib borayotgan Portugaliya ayollar terma jamoasiga qarshi oʻyinlardagi ikkita mag‘lubiyat bilan boshladi. Natijada Serbiya ayollar milliy futbol terma jamoasi yana yirik turnirga chiqa olmadi.
Azaliy raqib
Erkaklar terma jamoasi singari Serbiya ayollar milliy futbol terma jamoasi ham Xorvatiya milliy ayollar terma jamasi bilan raqobatlashadi. Serbiya ayollar milliy futbol terma jamoasining oʻyini soʻnggi yillarda, xususan, 2023-yilgi ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichidagi oʻyinlarda sezilarli darajada yaxshilangan boʻlsa-da, ushbu azaliy raqobatning hech bir tomoni yirik turnirda oʻzar toʻqnash kelmagan..
Bangladesh-Hindiston chegarasi
thumb|266x266px| Bangladesh faqat Hindiston va [[Birma|Myanma davlatlari bilan chegaradosh]] Hindiston va Bangladesh oʻrtasidagi chegara uzunligi 4023 kmni tashkil etadi. Hindistonning Gʻarbiy Bengaliya, Assam, Meghalaya, Tripura va Mizoram shtatlari chegara hududlarida joylashgan. Hozirgi kunda Hindiston hukumati jangarilar harakatini toʻxtatish va Bangladeshdan kontrabanda va noqonuniy immigratsiyaning oldini olish uchun chegara toʻsigʻi qurilishini moliyalashtirmoqda.
Tarixi
1947-yilda Hindiston Buyuk Britaniyadan mustaqil boʻlgach, u diniy qarashlarga koʻra hududiy tarkiblarga qarab boʻlingan. Panjob provinsiyasi, Bengaliya va Hindiston qismi keyinchalik Assam shtati tarkibiga kirgan Silxet tumani ham boʻlingan. Hindistonning gʻarbiy qismida va Bengaliyaning sharqiy qismida musulmonlar koʻpchilikni tashkil qilgan. Bu ikki hududdan Pokiston tashkil topdi. Sharqiy Pokiston 1971-yilgi Hindiston-Pokiston urushi tugaganidan keyin mustaqil Bangladesh davlatiga aylandi.
Munozarali masalalar
right|thumb|300x300px| Hindiston va Bangladeshni shimoliy chegarada ajratib turadigan daryo Hindistondan Bangladeshga katta miqdordagi qoramol, oziq-ovqat mahsulotlari va giyohvand moddalar kontrabanda yoʻli bilan olib kelinadi. Bangladeshliklar Hindistonda ish topish uchun chegarani noqonuniy kesib oʻtadi. Hindiston chegara qoʻshinlari noqonuniy muhojirlarni oldini olish maqsadida hind harbiylari tamonidan noqonuniy muhojirlar tamon oʻq uziladi, natijada har yili minglab bangladeshlik muhojirlar hind harbiylari qoʻlidan oʻlim topadi. 2001-yilda mamlakatlar oʻrtasida chegara mojarosi kelib chiqdi, natijada oʻnlab odamlar halok boʻldi.
Bangladesh hukumati Hindiston chegarachilarni Bangladesh nazorati ostidagi hududga bostirib kirishda va u yerda yashovchi tinch Bangladesh aholini nishonga olib oʻldirilganligida bir necha bor ayblagan. Ushbu bayonotlar Bangladeshdan Hindistonga ommaviy noqonuniy immigratsiya uchun qasos sifatida qilingan, buning natijasida toʻsiq qurilishi boshlangan. 2008-yil avgust oyida boʻlib oʻtgan matbuot anjumanida Hindiston chegara qoʻmondonligi 59 nafar noqonuniy muhojirlarni (34 nafar Bangladeshlik, 21 nafar hindistonlik, boshqalari nomaʼlum) oʻtgan olti oy davomida chegarani kesib oʻtishga urinayotganda oʻldirilganligini tan oldi.
Bangladesh ommaviy axborot vositalari hind harbiylarini 2010-yilda Thakurgaonning Haripur tumanidan 8 yoshdan 15 yoshgacha boʻlgan 5 nafar bangladeshlik bolani oʻgʻirlab ketganlikda ayblagan edi. Bolalar chegara yaqinida baliq tutayotgan edi. Hindistonliklar 2011-yil 7-yanvar kuni otasi bilan hind-Bangladesh toʻsigʻidan narvon yordamida oshib oʻtmoqchi boʻlganida, 15 yoshli bangladeshlik qizni oʻldirgani haqida daʻvolar ham bor edi.
2010-yilda Human Rights Watch (HRW) Hindiston chegarachilari tomonidan yuzlab qonunbuzarliklar haqida 81 sahifalik hisobot chop etdi. Hisobot hind qurbonlari yaqin insonlari bilan suhbatlar, filmlar, guvohlar va Bangladesh chegarachilarining koʻrsatmalari asosida tuzilgan. Hisobotda aytilishicha, 900 dan ortiq Bangladesh fuqarosi XXI asrning birinchi oʻn yilligida Hindistonga qochmoqchi boʻlganida halok boʻlgan. Human Right Watch maʼlumotlariga koʻra, ularning aksariyati kontrabanda paytida Hindiston hududiga oʻtganlarida halok boʻlgan, baʼzilari esa hindlar tomonidan tasodifiy otishma qurboni boʻlganligi haqida maʼlumotlar bor.
2015-yil 7-mayda Hindiston va Bangladesh 1974-yil 16-maydagi chegara shartnomasini ratifikatsiya qilish toʻgʻrisidagi qonunlarni qabul qilishdi. Keyinroq ikki davlat bosh vazirlari Narendra Modi va Shayx Xasina ratifikatsiya yorliqlarini almashdilar. Davlatlararo kelishuvga koʻra, Hindiston va Bangladesh anklavlarni almashishi va chegarani old hududlari tinchlik saqlanishi kerak edi. Shu bilan birga, Bangladesh 70 km², Hindiston esa 28 km² anklavlarni almashib oldi.
Toʻsiq
right|thumb|300x300px| Chegaraning gʻarbiy qismida hind-Bangladeshi toʻsigʻi Hind-Bangladesh toʻsigʻi uzunligi 4000 kilometrni tashkil qiladi. Hindiston ayni paytda noqonuniy immigratsiya, qurol va giyohvand moddalar kontrabandasining oldini olish uchun devorni mustahkamlamoqda. Gʻarbiy Bengal sektorida toʻsiqdan tashqari projektorlar oʻrnatilgan. Loyiha qiymati 600 million AQSh dollarini tashkil etadi. Ushbu loyiha 2009-yilda yakunlangan.
Sobiq Bosh vazir Xalida Ziya boshchiligida Bangladesh qoʻshinlari toʻsiq qurilishiga toʻsqinlik qilish maqsadida hind askarlariga hujum qila boshladilar. Assam hududining baʼzi mahalliy xalqlari Bangladeshdan noqonuniy immigratsiya tufayli oʻz yurtlarida ozchilik boʻlib qolishidan qoʻrqishar edi.
Qurilish loyihasi oxir-oqibat toʻsiq ustiga tikanli simlar yotqizilishi va toʻsiqning poydevori qoʻshimcha ravishda beton bloklar bilan mustahkamlanishi haqidagi maʼlumotlarni oshkor etdi. 7 yil davomida qariyb 2490 kilometr toʻsiq yotqizildi. Toʻsiqning ayrim uchastkalari orqali yuqori voltli simlar yotqizilgan edi. Assam hududidan Bangladesh bilan chegaraning 197 kilometridan 263 kilometri toʻgʻri kelar edi.
2009-yil iyul oyida Channel 4 News toʻsiqni kesib oʻtishga uringan yuzlab Bangladeshliklar oʻldirilgani haqida xabar berdi. Biroq, hind chegarachilari toʻsiqdan asosiy maqsad noqonuniy immigratsiya va terrorchilarning Hindiston hududiga kirib kelishining oldini olish ekanligini daʼvo qilib chiqdi va ushbu davolar haligacha davom etmoqda.
Koʻlihavoy
'Koʻlihavoy''' (Кӯлиҳавоӣ)  — Tojikiston Respublikasining Varzob tumani, Chorbogʻ jamoatiga qarashli daha. Dahadan tuman markazigacha 33 km.
Aholisi
Aholisi — 852 kishi.
Zangazur yo’lagi
550px|thumb
Zangazur yoʻlagi — Ozarbayjonning asosiy qismini uning bir qismi boʻlgan Naxichevan Avtonom Respublikasi bilan bogʻlovchi transport yoʻlagi. Kengroq maʼnoda, Zangazur yoʻlagi Naxchivanni Ozarbayjon va Turkiya bilan bogʻlab, Naxchivandan Turkiyaga, u yerdan Oʻrta yer dengizi boʻylab boshqa gʻarb davlatlariga, bir soʻz bilan aytganda, mintaqa davlatlariga Xitoy, Markaziy Osiyo-Ozarbayjon-Turkiya-Evropa tranzit-transport liniyasidan foydalanish imkonini beradi. Natijada, Boku-Tbilisi-Kars temir yoʻli bilan birga, Ozarbayjon Naxchivan orqali Turkiya orqali Yevropaga kirish imkoniyatiga ega. Terter va Arpa daryolarining yuqori oqimidan Araz daryosigacha boʻlgan Zangazur yoʻlagi uzunligi taxminan 130 km, balandligi esa 3904 metrni tashkil etadi. Bu togʻ tizmasi bilan Qorabogʻ platosi orasida joylashgan hudud Zangi darasi deb ham ataladi.
Tarix
Ozarbayjon 2020 yil 27 sentyabrda boshlangan va 44 kun davom etgan ikkinchi Qorabogʻ urushida qariyb 30 yil davomida qoʻshni Armaniston egallagan 20 foiz hududinini qaytarib olib, gʻalaba qozondi. Armanistonning bosqinchilik siyosati natijasida bosib olingan qadimgi Ozarbayjon yerlari bosqindan ozod qilindi. .
Ozarbayjon, Rossiya va Armaniston rahbarlari tomonidan 2020-yil 10 noyabrda imzolangan uch tomonlama Bayonot ikkinchi Qorabogʻ urushiga Ozarbayjon gʻalabasi bilan chek qoʻydi. Fidoyilik, mardlik, qahramonlik va matonat bilan qoʻlga kiritilgan buyuk gʻalaba natijasi boʻlgan uch tomonlama Bayonot nafaqat harbiy harakatlar toʻxtatilishini, balki Armanistonning Janubiy Kavkazda qariyb 30 yil davomida olib borgan bosqinchilik siyosati natijasida mintaqada cheklangan iqtisodiy va transport aloqalarini tiklash, rivojlantirish, ushbu yoʻnalishda global loyihalarni amalga oshirishning huquqiy asosini ham taʼminladi.
Ozarbayjonning Qorabogʻdagi tarixiy gʻalabasining muhim natijalaridan biri Naxichevandan Ozarbayjonga choʻzilgan Zangazur yoʻlagining ochilishi boʻldi. 1921-yilda Sovet Rossiyasining Armanistonga hadya etgan yoʻlagi, bir vaqtlar boʻlinib ketgan, turkiy tilli oʻlkalarni ajratib, hozirgi geografik jihatdan ikki qismga boʻlingan qadimgi Zangazur nohiyasi orqali oʻtadi va turk dunyosi oʻrtasida quruqlik orqali aloqa oʻrnatadi, bugun bu oʻlkalarni bogʻlovchi yoʻlga aylanadi. Bu strategik yoʻl Naxichevan va Ozarbayjonning materik qismi oʻrtasida bevosita aloqani tiklash, avtonom respublikaning transport qamalidan chiqarish bilan birga tumandagi barcha iqtisodiy va transport aloqalarini qamaldan chiqarishga xizmat qiladi.
Adolatning tiklanishi boʻlgan Zangazur yoʻlagining ochilishi nafaqat Ozarbayjonda, balki butun turkiy dunyoda yangi bosqichning boshlanishi sifatida koʻrilmoqda. Yevropa va Osiyoni bogʻlaydigan asosiy yoʻnalish turk dunyosi oʻrtasida koʻprik boʻladi.
Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev Zangazur yoʻlagining ochilishi munosabati bilan soʻzlagan nutqida shunday dedi: „Zangazur yoʻlagining yaratilishi bizning milliy, tarixiy va kelajakdagi manfaatlarimizga toʻla javob beradi... Shu tarzda Ozarbayjon xalqi 101 yil oldin bizdan olingan Zangazurga qaytadi“.
Naxichevan-Kars temir yoʻlining qurilishi ikki mamlakat oʻrtasida transport va aloqa aloqalarini kuchaytirish, tiklash, transport vositalari va yuklarni har ikki yoʻnalishda erkin harakatlanish imkonini beradi, bu bilan Naxichevan mintaqaviy transport tizimining asosiy subʼektiga aylanadi. Yaʼni, Turkiya va Ozarbayjon oʻrtasidagi transport aloqalarini yanada kengaytirish, Turkiya tomonidan Ozarbayjon bilan birgalikda amalga oshirilayotgan loyihalar nafaqat iqtisodiy, balki mintaqa xavfsizligi va barqarorligini oshiradi. Bularning barchasi har ikki mamlakat qudratini oshiribgina qolmay, mintaqada transport infratuzilmasining rivojlanishiga zamin yaratadi. Kars-Igdir-Aralik-Diluju-Sadarak-Naxichevan-Julfa temir yoʻl liniyasi Naxichevan Avtonom Respublikasining eksport imkoniyatlarini oshiradi va Naxichevanni mintaqaning muhim tranzit markaziga aylantiradi, uni Xitoy, Yevropa mamlakatlari, shuningdek Fors koʻrfazi mamlakatlari bilan bogʻlaydi.
Horadiz-Jabroil-Zangilan-Agʻbend avtomobil yoʻli ham Qorabogʻ va Sharqiy Zangazur hududida amalga oshirilgan va Ozarbayjonning bosib olingan tuman va qishloqlarining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida muhim rol oʻynaydigan 10 ta yoʻl infratuzilmasi loyihalaridan biri hisoblanadi.Yangi Horadiz-Jabroil-Zangilan-Agʻbend avtomagistrali ishgʻoldan ozod boʻlgan Fuzuliy, Jabroyil va Zangilan tumanlari hududidan oʻtadi va bu yoʻldan hozirda qurilayotgan Ahmadbeyli-Fuzuliy-Shusha, Shukurbeyli-Jabroil-Hadrut va Xudafarin-Gubadli-Lochin avtomobil yoʻllari aynan shu yoʻldan boshlanadi.
Shuningdek, Horadiz-Jabroil-Zangilan-Agʻbend avtomagistrali strategik ahamiyatga ham ega. Hojigabul-Horadiz-Agʻbend-Zangazur yoʻlagi avtomagistrali tarkibiga kiruvchi bu yoʻl Zangilanni Ozarbayjon va Naxichevan Avtonom Respublikasining boshqa viloyatlari bilan bogʻlash nuqtai nazaridan katta ahamiyatga ega. Fuzuliy tumani Ahmadbeyli qishlogʻidan boshlangan avtomobil yoʻlining uzunligi 124 kilometrni tashkil etadi.
Qorabogʻni rivojlantirish rejasiga koʻra, Horadiz-Jabrail-Zangilan-Agʻbend avtomagistrali texnik darajaga mos ravishda 6 va 4 qatorli qilib qurilmoqda. Yoʻlning birinchi 76 kilometrlik qismi 3 tadan qarama-qarshi yoʻnalishli yaʼni 6 qatorli, qolgan 48 kilometrlik qismi 2 tadan qarama-qarshi yoʻnalishli, yaʼni 4 qatorli boʻladi.
Zangazur yoʻlagi ham turk dunyosi, ham mintaqa davlatlari uchun kelajakka ochilgan darvozadir. Kavkazni tinchlik va taraqqiyot mintaqasiga aylantirishda mintaqaviy va xalqaro ahamiyatga ega boʻladigan bu yoʻlakdan oʻtuvchi transport, kommunikatsiya, infratuzilma loyihalari butun turkiy dunyoni birlashtirish bilan birga boshqa mamlakatlar uchun qoʻshimcha imkoniyatlar yaratadi.
Daniil Granin
Daniil Aleksandrovich Granin (Дании́л Алекса́ндрович Гра́нин; 1919-yil 1-yanvar - 2017-yil 4-iyul), asl familiyasi German (Ге́рман) — sovet va rus yozuvchisi.
Zangazur yo’lagi
Tarix
Ozarbayjonning tarixiy hududi Zangazur orqali oʻtadigan kommunikatsiyalar mintaqaning tranzit xaritasiga muhim yangiliklarni kiritadi. Rossiya, Xitoy, Eron, Yevropa Ittifoqi va boshqa mamlakatlar uchun mintaqada yangi transport imkoniyatlarini yaratish kabi strategik ahamiyatga ega boʻlgan Zangazur koridori samarali transport infratuzilmasi boʻlib, xorijiy kompaniyalarning mintaqaga sarmoya kiritish istagini sezilarli darajada oshiradi.
Zangazur yoʻlagining ishga tushirilishi turkiy dunyo yalpi ichki mahsuloti hajmining oshishiga olib keladi, Turkiyadan boshlab, quruqlik yoʻllari orqali Ozarbayjon bilan, soʻngra Kaspiy dengizi orqali Markaziy Osiyo mamlakatlariga chiqish imkonini yaratilishini taʼminlaydi.
Zangazur yoʻlagining poydevorini yotqizish
26 oktabr 2021-yilda Ozarbayjon Respublikasi hududida Horadiz-Jabrail-Zangilan-Agʻbend avtomagistrali - Zangezur yoʻlagiga asos solindi.
Zangazur yoʻlagi xalqaro hujjatlarda
2021-yilning 15 iyunida Shusha shahrida Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev bilan Turkiya Prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻon oʻrtasida Ittifoqchilik munosabatlari toʻgʻrisidagi deklaratsiya imzolandi. Deklaratsiyada boshqa sohalar bilan bir qatorda savdo-iqtisodiy aloqalarga oid masalalar ham oʻrin olgan. Deklaratsiyada aqlli transport tizimi texnologiyalaridan foydalangan holda xalqaro transport yoʻlaklarining Ozarbayjon-Turkiya qismida tranzit va transport salohiyatini yanada rivojlantirish, Ozarbayjon va Turkiyani bogʻlaydigan Zangazur yoʻlagini ochish, mintaqada transport-kommunikatsiya aloqalarini tiklash, xalqaro transport yoʻlaklarini targʻib qilish kabi dolzarb masalalar ham nazarda tutilgan.
Daniil Granin
Hayot va martabasi
Graninning birinchi keng maqtovga sazovor asarlaridan biri 1949-yilda Zvezda jurnalida chop etilgan aspirantlar haqidagi "Вариант второй" (ikkinchi variant) nomli qisqa hikoyasi edi. Granin muhandislik sohasidagi karerasidan ta'sirida yozilgan “Искатели” (“Izlovchilar”, 1955) romani tufayli adabiy muvaffaqiyatga erishgunga qadar muhandislik fanini oʻrganishni va texnik yozuvchi sifatida ishlashni davom ettirdi. Bu kitob yangi gʻoyalarni boʻgʻishga moyil boʻlgan haddan tashqari byurokratik sovet tuzumi haqida edi. Granin Leningrad Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi aʼzosi boʻlib ishlagan, koʻplab medallar va faxriy unvonlar, jumladan 1978-yilda Adabiyot boʻyicha Davlat mukofoti va 1989-yilda Sotsialistik Mehnat Qahramoni laureati boʻlgan. U postsovet davrida ham yozishni davom ettirdi.
Zangazur yo’lagi
Zangazur yoʻlagi xalqaro hujjatlarda
Turkiy tilli davlatlar hamkorlik Kengashi Bosh kotibi Bagʻdod Amreyev: yana bir bor aminmanki, Ilhom Aliyevning rahbarligi va qatʼiyati tufayli turkiy dunyoni bogʻlovchi Zangazur yoʻlagida barpo etiladigan transport, kommunikatsiya, infratuzilma loyihalari aʼzo davlatlar, shuningdek, mintaqadagi barcha davlatlarning iqtisodiy rivojlanishiga, tinchlik va barqarorlikni mustahkamlashga muhim hissa qoʻshadi.
Daniil Granin
Yozuvchi
Buyuk Sovet Ensiklopediyasiga koʻra: "Granin asarlarining asosiy mavzusi - ilmiy va texnologik ijodning romantikasi va she'riyati, kommunistik mafkuraviy kontekstga singib ketgan izlanuvchan, prinsipial, chinakam olimlar va iste'dodsiz odamlar va mansabdor shaxslar oʻrtasidagi kurash. "Izlaganlar" (1954) va "Boʻronga" (1962) asarlarida ijodining ushbu qirralari yaqqol namoyon boʻladi.
Zangazur yo’lagi
Zangazur yoʻlagi xalqaro hujjatlarda
450px|thumb|left
Daniil Granin
Yozuvchi
1979-yilda u "Блокадная книга" ("Blokada kitobi") asarini nashr etdi. Unda asosan Leningradni qamal qilish davridagi ikki yosh bola, 16 yoshli bola va akademikning hayoti haqida soʻz boradi. Ales Adamovich bilan birgalikda yozilgan kitob 1941—1944-yillardagi qamaldan omon qolganlarning intervyulari, kundaliklari va shaxsiy xotiralariga asoslangan. U 2004-yilda reportaj san'ati uchun Lettre Ulysses mukofotiga nomzod boʻlgan. 2021-yil 8-sentabr kuni Moskva kinoteatrlarida Graninning “Blokada kitobi” asari asosida suratga olingan “Blokada kundaligi” filmi taqdimoti boʻlib oʻtdi.
Uning eng mashhur kitoblaridan biri "Bizon" (1987) boʻlib, u sovet genetiki Nikolay Timofeev-Ressovskiy haqida hikoya qiladi. 1993-yil oktabr oyida u Qirq ikki maktubni imzoladi.
Zangazur yo’lagi
Iqtisodiy afzalliklari
Zangazur yoʻlagi nafaqat Kavkaz, balki kengroq maʼnoda mintaqa uchun ham strategik ahamiyatga ega boʻladi.
Daniil Granin
Mukofotlar
thumb| Rossiyaning 2019-yilgi markasida Granin
Zangazur yo’lagi
Iqtisodiy afzalliklari
Ushbu loyiha 1,1 trillion dollardan ziyod nominal yalpi ichki mahsulot boʻlgan turkiy tilli mamlakatlarni strategik va iqtisodiy jihatdan bogʻlaydigan yoʻlakni yaratishdan iborat. Turkiya 761,4 mlrd., Qozogʻiston 181,7 mlrd., Oʻzbekiston 57,9 mlrd., Ozarbayjon 48 mlrd., Turkmaniston 48 mlrd. va Qirgʻiziston 8,5 mlrd. dollar nominal YAIMga ega boʻlib, Zangazur yoʻlagi yetarli darajada katta iqtisodiy salohiyat va tabiiy resurslarga ega mintaqani birlashtiradi. Turkiya, bu yoʻlak yordamida asosiy iqtisodiy hamkorlaridan biri Ozarbayjonga toʻgʻridan-toʻgʻri quruqlikdagi marshrutni amalga oshiradi. Shubhasiz, bu, oʻz navbatida, ikki tomonlama iqtisodiy va turistik aloqalarning tezroq rivojlanishiga sharoit yaratadi. Boshqa tomondan, Zangazur yoʻlagi Turkiya uchun Oʻrta Osiyoga savdo darvozasi vazifasini ham oʻtaydi va bu oʻlkaning turk dunyosi bilan iqtisodiy aloqalarini mustahkamlashga imkon beradi.
Armaniston esa Zangazur yoʻlagining aytib oʻtilgan ustunliklaridan foydalansa, boshqacha aytganda mintaqaviy hamkorlikni maʼqul koʻrsa, ijtimoiy-iqtisodiy sohada ijobiy koʻrsatkichlarga erishishi mumkin. Avvalo, u iqtisodiy qamaldan chiqib, iqtisodiy taraqqiyotini amalga oshirish imkoniga ega boʻladi.
Tog’li Qorabog’da urush harakatlarini to’xtatish haqida
İkkinci Qorabog’ urushining yakuni sifatida imzolangan Togʻli Qorabogʻdagi urush harakatlarini to'xtatish toʻgʻrisidagi deklaratsiyaning 9-moddasida Ozarbayjonning gʻarbiy hududlari bilan NaxchNaxichevan Avtonom Respublikasi oʻrtasida transport aloqalarini taʼminlaydigan yoʻlak yaratilishi qayd etilgan. 9-modda:
"Viloyatdagi barcha iqtisodiy va transport aloqalari toʻsiqdan chiqariladi. Armaniston Ozarbayjonning gʻarbiy hududlari va Naxichevan avtonom Respublikasi oʻrtasidagi transport aloqalarini kafolatlaydi. Transport nazorati Rossiya Federatsiyasi Federal xavfsizlik xizmatining chegara xizmati organlari tomonidan amalga oshiriladi"
Deklarasiya shartlariga koʻra, Zangazur yoʻlagi 5 km kenglikdagi Lachin yoʻlagidan farqli ravishda hududiy yoʻlak emas, transport yoʻlagi vazifasini oʻtaydi.
Malek Khatabi (Erondagi qishloq)
Malek Xatabiy (, lotin nomi: Malek Khaţābī lotinchalashtirilgan nomi:  — Eron, Kermonshoh viloyati, Kirmonshoh tumani Baladarband qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 233 nafar kishi va 53 ta oiladan iborat.
FC Shakhtar Donetsk
"Shaxtyor" («Шахтар»" Shaxtyor " — Donetsk shahridagi Ukrainaning professional futbol klubi boʻlib, Premer-ligada oʻynaydi. UEFA kubogi gʻolibi, oʻn uch karra Ukraina chempioni, oʻn uch karra Ukraina kubogi gʻolibi, toʻqqiz karra Ukraina Superkubogi gʻolibi, toʻrt karra SSSR kubogi gʻolibi.
Zangazur yo’lagi
Zangazur yo'lagi xalqaro matbuotda
Ozarbayjon Respublikasi prezidenti Ilhom Aliyev „CNN Turk“ telekanaliga bergan intervyusida shunday dedi: „Zangazur koridorining ochilishi ko'p maqsadlarga xizmat qiladi. Ozarbayjon va Turkiya yangi transport loyihasi bilan birlashadi. Shu bilan birga, Ozarbayjon temir yoʻl orqali oʻzining ajralmas qismi - Naxchivan avtonom Respublikasi bilan bogʻlanadi. Bundan tashqari Armaniston nazoratida boʻlgan Gʻarbiy Zangazur hududida Mehri tumanida avtomobil yoʻli yotqizilishini talab qilamiz. Afsuski, Armaniston bunga norozilik bildirmoqda. Oxirgi kunlargacha u Zangezur yoʻlagining ochilishiga norozilik bildirdi. Qisqacha aytganda, bir necha kun oldin ularda eʼtiroz qilmaymiz degan ijobiy fikr bor edi. Biroq, Zangazur yoʻlagining toʻliq ishlashi uchun ham temir, ham avtomobil yoʻli boʻlishi kerak. Biz Bokuda mashinaga oʻtirib, u yerdan bemalol Turkiya va Naxchivanga keta olaylik. Bu mintaqa davlatlari uchun yangi imkoniyat boʻladi. Turkiya bu qisqa va alternativ yoʻl bilan oʻz mollarini Oʻrta Osiyoga tashiy oladi. Shunday qilib, u Yevroosiyoning yangi transport loyihasiga aylanishi mumkin. Biz buni allaqachon tashabbus sifatida koʻrsatdik. Bu yoʻlakni Zangazur yoʻlagi deb ham atadik. Bu allaqachon xalqaro leksikonga kiritilgan. Men Yevropa Ittifoqi bu masalada juda ijobiy yekanini bilaman. Yevropa Ittifoqi Kengashi Prezidenti Janob Sharl Mishelning yaqinda Bokuga tashrifi chogʻida biz bu borada keng fikr almashdik va ular, albatta, ushbu loyihani qoʻllab-quvvatlamoqdalar“.
FC Shakhtar Donetsk
2014-yilga qadar jamoa oʻz uy uchrashuvlarini 2009-yilning 9-avgustida ochilgan " Donbass Arena " stadionida oʻtkazgan. Ukraina sharqidagi qurolli toʻqnashuv tufayli „Shaxtyor“ Kiyevga koʻchib oʻtdi va 2014-yildan beri „Pitmen“ mashgʻulot bazasi Svyatoshyn Olimpiya majmuasi. 2014-2016-yillarda „Shaxtyor“ oʻz uy oʻyinlarining koʻp qismini Lvovdagi " Arena Lvov "da oʻtkazdi, 2017-yilning fevralidan 2020-yilning martigacha klub Xarkovdagi OSK Metalist da oʻynadi. 2020-yilning may oyidan boshlab „Shaxtyor“ning uy stadioni Kiyevdagi MSK Olimpiyskiy. Pitmenning „Olimpiyskiy“da chiqishlari uchun shartnoma uch yilga imzolangan.
Klubning yaratilishi
Donetsk viloyati hududidagi birinchi futbolchilar Jon Xyuzning metallurgiya korxonalariga ishlash uchun kelgan britaniyalik ishchilar (asosan Uels) edi.
1911 yil kuzida Novorossiysk jamiyati (zamonaviy Donetsk metallurgiya zavodi) zavodida Yuzovskiy sport jamiyati ochildi, unga 1919-yilgacha mavjud boʻlgan va Sovet Ittifoqidan oldingi davrda Yuzovkadagi eng kuchli jamoa boʻlgan futbol klubi kiradi. 1920-yillarda shahar sharafini metallurgiya zavodi ishchilari asosida tashkil etilgan Lenin klubi jamoasi himoya qildi. Bu jamoaning eng mashhur shogirdlaridan biri Viktor Shilovskiy edi. Bu klubning jamoasi. Lenin Donbassda birinchi xalqaro oʻyinni oʻtkazdi — 1924-yil kuzida Germaniya terma jamoasi ishchilari 5:0 hisobida magʻlub boʻlishdi. 1930-yillarning birinchi yarmida „Dinamo“ SSSRning boshqa shaharlari jamoalari bilan oʻrtoqlik oʻyinlari oʻtkazadigan shahar futbolining yetakchisiga aylandi, ularning asosiy raqibi „Burevestnik“ Stalinodagi eng yaxshi maydonlardan birida oʻynadi. Bu erda 1936 yilda Shaxtyor markaziy stadioni quriladi.
Klub ramzlari
"Staxanovets" klubining birinchi emblemasi qizil hoshiyali koʻk olti burchakli boʻlib, uning markazida „C“ harfi bolgʻa bilan kesib oʻtgan. Ushbu emblema 1936-yil may oyida tasdiqlangan.
1946-yilda sport jamiyati va jamoa nomi Staxanovetsdan Shaxtyorga oʻzgartirilganda, klub gerbida DSO „Shaxtyor“ yozuvi (rus tilida), shuningdek, chiqindi uyasi va kobra tasvirlari paydo boʻldi.
2007-yil 5-dekabrda „Shaxtyor“ Italiyaning Interbrand vakolatxonasi tomonidan ishlab chiqilgan yangi logotipni taqdim etdi. Jamoa nomi birinchi marta ukrain tilida yozilgan.
Behruzobod-e Sofla
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Behruzobod-e Sofla (, shuningdek, Behrūzābād-e Soflá sifatida rimlashtirilgan; Behrūzābād)  — Eronning Fors viloyati Dorab tumaniga qarashli Qaryah ol Kheyr qishloq tumaniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 868 nafar kishi hamda 178 ta oiladan iborat.
Ming yillik chinor va uzum soʻrtakli xonadon
Ming yillik chinor va uzum soʻrtakli xonadon  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Andijon viloyatining Marhamat tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Tayt aholi punkti, “Qoraqoʻrgʻon” MFY Hunarmand koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat va Xususiy mulk. Ming yillik chinor, Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida Uzum soʻrtakli xonadon, Xususiy mulk.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Iton chalkashligi
Iton chalkashligi, Iton tartibsizligi yoki Iton aralashmasi (Eton mess) - ingliz shirinligi. Bu rezavorlar aralashmasi (koʻpincha, qulupnay), beze va koʻpirtirilgan qaymoqdan iborat. U oʻz nomini, ehtimol, eng mashhur ingliz xususiy maktabi - Iton kolleji sharafiga olgan.
1930-yillarda shirinlik muzqaymoq yoki koʻpirtirilgan qaymoq bilan qulupnay yoki banan aralashmasi edi. Muzqaymoq keyinchalik beze bilan almashtirildi. Iton qoorishmasini turli xil mavsumiy rezavorlar va mevalar bilan tayyorlash mumkin, ammo qulupnay eng anʼanaviy variant hisoblanadi. Iton chalkashligi piyola yoki stakanlarda yoki tekis tarelkada berilishi mumkin. "Iton chalkashligi" deb nomlangan tort ham bor (Eton mess cake), unda ingrediyentlarning asl birikmasi (koʻpchitilgan qaymoq, beze, qulupnay) bir nechta yumshoq kekslar uchun qatlam boʻlib xizmat qiladi.
Shirinlik zamonaviy Britaniyada juda mashhur va ommaviy madaniyatga mustahkam kirib borgan. Shunday qilib, Britaniya ommaviy axborot vositalaridagi "Iton chalkashligi" atamasi Brexit atrofidagi voqealar bilan bogʻliq holda, Konservativ partiyadagi ichki siyosiy ziddiyatlarni anglatadi, ularning koʻp taniqli aʼzolari Iton kolleji bitiruvchilari.
Soqov oqqush
Soqov oqqush (Cygnus olor) — oʻrdaklar oilasiga mansub qush.
umumiy xususiyatlari
Oqqushlarning juda uzun boʻyni, uzun tanasi va oʻrta boʻyli boshi, toʻq sariq-qizil tumshugʻi boʻlib, uning tagi va yonlarida qora rang. Soqov boshoq tirnash xususiyati paytida chiqarilgan tovush tufayli nomlangan. Boʻyining uzunligi 180 sm ga yetadi, urgʻochilarining vazni 5,5-6 kg, erkaklar 8-13 kg (baʼzilarning vazni 22,5 kg gacha boʻlishi mumkin). Soqov oqqushning qanotlari uzunligi taxminan 240 sm.
Tarqalishi
Soqov oqqush Yevropa va Osiyoning shimolida yashaydi. Hamma joyga tarqalmagan, kamdan kam uchraydi. Biroq, odamlarning yordami bilan oqqushlarning bu turi Shimoliy Amerika, Janubiy Afrika va Avstraliyada muvaffaqiyatli koʻpaymoqda.
Qushlarning noyob turlari. XIX asr oxiri — XX asr boshlarida Belorussiya hududida gʻoyib boʻldi. yoʻqolish natijasida. Qushlarning paydo boʻlishi va tiklanishi ularning Litva va Polshadan koʻchirilishi bilan bogʻliq.
Hayot tarzi
Turmush tarzi nuqtai nazaridan, koʻp jihatdan ovozsiz kimsaga oʻxshaydi. Suv oʻsimliklari bilan toʻlib — toshgan suv omborlari va ularning qirgʻoqlari, koʻllar baʼzan botqoqlarda yashaydi. Suzayotganda koʻpincha boʻynini lotincha „S“ harfi shaklida bukadi, baʼzan esa qanotlarini koʻtaradi, shuning uchun uni oʻziga xos xarakatlari bilan boshqa oqqushlardan ajratish oson.
Ovqatlanish tarzi
thumb|270x270px| Gaga tagida xarakterli oʻsish thumb|270x270px| Cygnus olor tuxumi — Tuluza muzeyi Asosiy ozuqsi — suv oʻsimliklari va ulardagi mayda hayvonlar (mollyuskalar, suvdagi hashoratlari). Qush 70-90 sm chuqurlikka tushishi mumkin. Quruqlikda oqqush oʻt va don bilan oziqlanadi. Koʻpayish davrida katta qushlar 4 kg gacha suv oʻsimliklarini isteʼmol qiladilar.
koʻpayishi
Qushlarning umri 28 yil boʻlishi mumkin.
soqov oqqush va odam
1960-yillarda oqqush ovlash butunlay taqiqlangan edi. Oʻshandan beri odamlar tomonidan himoya va oziqlantirish natijasida oqqushlar soni doimiy ravishda koʻpayib bordi. Soqov asirlikda va yarim asirlikda osongina ildiz otadi, koʻpincha shahar bogʻlari, bogʻlar va turli sanatoriylarning suv omborlarida manzarali qush sifatida saqlanadi.
Soqov oqqush — Daniyaning milliy qushidir.
konservatsiya holati
Turlar Boshqirdiston, Sverdlovsk, Ulyanovsk, Chelyabinsk, Penza va Nijniy Novgorod viloyatlari, shuningdek, Kirov viloyati Qizil kitoblariga kiritilgan. Soqov oqqush Belarus Qizil kitobining yangi nashridan chiqarildi.
Ummon madaniyati
Ummon madaniyati Islom diniga singib ketgan Ummonda yashovchi odamlarning madaniy jihatlarini tasvirlaydi. Ummonda islomning ibodizm deb nomlanuvchi oʻziga xos mazhabi bor, biroq sunniylik va shialik kabi Islomning boshqa yoʻnalishlari ham amal qiladi. Islomiy roʻza oyi, Ramazon va boshqa islomiy bayramlar Ummon madaniyatida juda muhim bayramlardir.
Liboslar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Man_in_traditional_Omani_garb.jpg/220px-Man_in_traditional_Omani_garb.jpg|thumb| Ummonliklar [[Bozor|Nizvadagi bozorda .]] Erkaklar uchun milliy libos — bu toʻpigʻigacha, yoqasiz, uzun yengli koʻylak, dishdasha deb ataladi. Koʻpincha kiyim oq rangda boʻladi, garchi baʼzida jigarrang, lilak va qora kabi bir nechta boshqa ranglar ham kiyiladi. Erkaklar kiyishlari mumkin boʻlgan koʻplab aksessuarlar mavjud, masalan, muzzor (sallaning bir turi), assa (asosan tantanali marosimlarda ishlatiladigan qamish yoki tayoq) va xonjar. Xanjar — bu rasmiy marosimlarda kiyiladigan tantanali kavisli xanjar boʻlib, koʻpincha „erkak nafisligining muhim ramzi“ sifatida tasvirlanadi.
Ummon ayollari uchun milliy libosga shim ustiga kiyiladigan libos (sirval) va bosh kiyim (lihaf) kiradi. Odatda, ishlatiladigan materiallar juda rangli, asosa jozibali ranglardir. Anʼanaga koʻra, Ummon ayollari oʻziga xos yogʻoch platformali poyabzal kiyishadi, ammo bugungi kunda koʻpchilik sandal kiyishni afzal koʻradi. Kiyimning kesilishi rang, kashtadoʻzlik va materiallar kabi turli mintaqalarda farqlanadi. Ayollar oʻzlarining kiyimlarini oltin taqinchoqlar va kosmetika bilan toʻldiradilar, ular brend nomini yoki anʼanaviy tarzda ishlab chiqarilgan narsalarni tanlashadi. Jamoat joylarida shaharlardagi ayollarning aksariyati abaya, oddiy qora koʻylak yoki kiyim ustiga kiyiladigan plash va musulmonlarning tipik sochini yopuvchi hijob kiyishadi.
Dov
Asosan dengizga yoʻnaltirilgan madaniyat bilan, Ummonda muhim ramz — dov. Ushbu yelkanli kemalar asrlar davomida Arabiston yarim oroli, Hindiston va Sharqiy Afrika boʻylab savdo maqsadida ishlatilgan. Darhaqiqat, Ummon dov-davridan foydalanish haqida birinchi xabar 8-asrda Xitoyga kelgan. Zamonaviy foydalanishda dov savdo, turizm va baliq ovlash maqsadida ishlaydi va ularni Ummon qirgʻoqlari boʻylab koʻrish mumkin.
Oshxona
Bayramlar uchun, xususan, islom anʼanalari uchun maxsus taomlar tayyorlanadi. Ovqatlar assortimenti juda xilma-xil boʻlib, baʼzi taomlar faqat Ramazon oyida tayyorlanadi.
Saulxures-sur-Moselotte
Saulxures-sur-Moselotte Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3070 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 96,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 31,8 km2. Dengiz sathidan 430 – 1005 m balandlikda joylashgan.
Krut qahramonlari xotirasi yodgorligi
thumb|right|300px Krut qahramonlari xotirasi yodgorligi (Меморіал пам'яті героїв Крут) — Krut yaqinidagi jangga bagʻishlangan yodgorlik majmuasi. U yodgorlik ramziy qabriston, cherkov, xoch shaklidagi koʻl, shuningdek, eski temir yoʻl vagonlarida joylashgan muzey ekspozitsiyasini oʻz ichiga oladi. Yodgorlik Chernigov viloyati, Borznyanskiy tumani, Pamyatnoye qishlogʻi yaqinida joylashgan. left|thumb|275x275px| Xotira tadbirlari paytida halok boʻlgan Krut qahramonlarining yodgorligi va ramziy qabri 1990-yillarning boshidan beri Ukraina hukumati Krut shahrida Askoldning Kiyevdagi qabrida mavjud kichik yodgorlikdan tashqari katta yodgorlik qurish rejalarini koʻrib chiqmoqda. Biroq faqat 2000-yilda meʼmor Vladimir Pavlenko yodgorlikni loyihalashni boshladi.
2006-yil 25-avgustda Krut temir yoʻl vokzalidagi „Krut qahramonlari yodgorligi“ Ukraina prezidenti Viktor Yushchenko tomonidan rasman ochildi.
2008-yilda yodgorlik yettita temir yoʻl vagonlari va ochiq harbiy poezd platformasi vagonlari bilan toʻldirildi. Oʻrnatilgan vagonlar jang ishtirokchilari frontga ketgan vagonlarga oʻxshaydi. Avtomobillar ichida fuqarolar urushi qurollari, shuningdek, askarlarning kundalik buyumlari, frontdagi fotosuratlar va arxiv hujjatlari bilan jihozlangan mini-muzey mavjud.
Memorial muallifi Anatoliy Gaydamaka yodgorlikni balandligi 7 metrli tepalik sifatida taqdim etdi, uning ustiga 10 metrli qizil ustun oʻrnatilgan. Qizil ustun Kiyevdagi Vladimir imperator universiteti ustunlarini anglatadi. Oʻlgan talabalarning koʻpchiligi oʻqigan. Tepalik etagi yaqinida ibodatxona qurilgan, yodgorlik yonida esa xoch shaklidagi sunʼiy koʻl yaratilgan.
Gernika (Pikasso)
thumb|384x384px|Gernikadagi "Gernika" "Gernika" (Guernica) — Pablo Picassoning asari, 1937-yilning may oyida Ispaniya Respublikasi hukumati buyrugʻiga binoan chizilgan. Ushbu rasm Kubizm uslubida yaratilgan boʻlib, asarda axromatik ranglardan foydalanilgan. Asar mazmunida biroz oldin Gernikaning portlashi dahshatlari tasvirlangan.Parijdagi Butunjahon koʻrgazmasi uchun chizilgan. Koʻrgazmadan soʻng ushbu asar bir qator mamlakatlarda (asosan AQShda) namoyish etildi. Hozirda Madriddagi Reina Sofia muzeyida saqlanmoqda.
Yaratilish tarixi
"Gernika"ning yaralishiga Gernika shahrining portlashi sabab boʻldi. 1937-yilning 26-aprel kunida fuqarolar urushi paytida shaharga bir necha ming bomba tashlandi. Natijada shahar vayron boʻldi, 2000ga yaqin aholi vayronalar ichida qoldi. Bosqindan keyin shahar yana uch kun yondi. Gernikaning bombardimon qilinishi ushbu mashhur polotnoning yaratilishiga turtki boʻldi. Rasm bir oy davomida chizilgan.
Picasso oʻz ijodini Parijdagi Butunjahon koʻrgazmasida keng ommaga taqdim etadi, biroq aksariyat tomoshabinlarning munosabati rassomning kutganiga toʻliq mos kelmadi. Urushning dahshatlari oʻziga xos tarzda tasvirlangan asarni idrok qilishga mehmonlar tayyor emas edilar. Hattoki ekspertlar ham „Gernika“ni qabul qilishmadi: baʼzi tanqidchilar rasmning badiiyligini rad etib, „targʻibot hujjati“ deb atashdi, boshqalari esa asar mazmunini faqat maʼlum bir voqea doirasida cheklashga harakat qildilar va unda faqat fojia tasvirini koʻrishdi.
Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Parijni bosib olish paytida nemis zobitlari Picassoning oldiga kelishadi va rassomning stolidagi „Gernika“ning reproduksiyasini koʻrib qolishadi. „Buni siz qildingizmi?“ — soʻraydi ofitser. „Yoʻq, — javob berdi Picasso, — buni siz qildingiz“.
Tavsif
"Gernika" qora va oq rangda moyboʻyoqda boʻyalgan va oʻlchamlari 7,8 × 3,5 m. Ushbu asarda oʻlim, zoʻravonlik, vahshiylik, azob va nochorlik sahnalari, Gernikadagi zoʻravonlik va tartibsizlik tufayli azob chekayotgan odamlar, hayvonlar binolar tasvirlangan. Asarning oq-qora rangda chizilishi bir tomondan oʻsha davrning gazeta suratlariga xronologik yaqinligini bildirsa, ikkinchi tomondan, urushning jonsiz tabiatini aks ettiradi.
Xoja Forso ziyoratgohi (Maqbara, xonaqoh)
Xoja Forso ziyoratgohi (Maqbara, xonaqoh) — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XIX asr. Fargʻona viloyatining Margʻilon shahrida joylashgan. Obyekt manzili: „Xoja Forso“ MFY, Xoja Forso koʻchasi, 65-uy. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan. Ho‘ja Xasan maqbarasi XX asrda paydo bo‘lgan. Xo‘ja Hasan ziyoratgohi milliy      uslubda qurilgan Maqbara, binolardan iborat.Ma'lumki, Ofoqxojaning Abdusamadxoja, Mahdi xoja, Yahyo xoja, Hasan xoja, Qilich Burhoniddin xoja ismli o‘g‘illari  bo‘lgan. Ul zotning shu besh o‘g‘li ichida Hasan xoja bilan bog‘liq bir tazkirlari mavjud.Shunday tazkiralardan birida Xoja Hasan Farg‘ona vodiysiga bostirib kelgan qalmoqlarga qarshi Quva mavzesi atrofida yuz bergan janglarda ishtirok etadi va dushmanni Farg‘ona zaminidan quvib chiqarishda mahalliy aholiga yaqindan yordam beradi. Xoja Hasan garchand Farg‘onadan olisdagi Qoratol qishlog‘ida (Tojikiston respublikasi) vafot etsada, keyinchalik mahalliy xalq uning qadamjolari sharafiga Farg‘onaning Marg‘ilon, Avval, Quva, Qo‘qon, Beshariq singari hududlarida ziyoratgohlar barpo etadilar va bu qadamjolar aholining sevimli ziyoratgohlariga aylanadi.
Yolköprü, Ergani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Yolköprü (Turkiya) Diyorbakir viloyatining Ergani tumaniga qarashli qishloq.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
Erkin (Zangiota tumani)
Erkin (Эркин) — Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Zangiota tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Kalinin, Republic of Adygea
Kalinin ( Калинин  ) — Rossiyaning Maykop tumanidagi Krasnoulskoye posyolkasida joylashgan qishloq ( xutor ). 2018-yilda aholi soni 275 kishi edi.
Kanna (Gunma)
right|thumb|250x250px| Kanna Koinobori festivali Yaponiyaning Gunma prefekturasida joylashgan shaharchadir. 2020-yil 1-oktabr holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 1645 kishini, aholi zichligi esa har kvadrat kilometrga 14,35 kishini tashkil qilgan. Shaharning umumiy maydoni 114,6 kvadrat kilometr (44,2 mil²) ga teng. Yaponiyaning birinchi dinozavrlarining izi hozirgi Kanna shtatining bir qismi bo‘lgan sobiq Nakasato qishlog‘idan topilgan.
Geografiyasi
Kanna Gunma prefekturasining togʻli janubi-gʻarbiy hududida joylashgan boʻlib, janubda Saitama prefekturasi bilan chegaradosh.
Atrofdagi munitsipalitetlar
Gunma prefekturasi
Saitama prefekturasi
Iqlimi
Kanna nam kontinental iqlimga ega (Köppen Cfa) boʻlib, issiq yoz va sovuq qish faslida kuchli qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Kannada oʻrtacha yillik harorat 10,7 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1195 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 23,7 °C, eng past harorati esa yanvarda, −1,7 °C atrofida boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 1970-yilda shahar aholisi soni keskin kamayib, atigi umumiy aholining oltidan biri qismigina shaharda qolgan, mazkur aholi ham Yaponiyada Nanmoku shahridan keyingi ikkinchi eng keksa oʻrtacha yoshdagi aholi hududi hisoblanadi (61,5 % yoshdan katta yoki 65). Shunday qilib, shahar Genkai shuraku sifatida tasniflanadi.
Tarixi
Edo davrida hozirgi Kanna hududi Kozuke provinsiyasidagi Tokugava syogunati tomonidan bevosita boshqariladigan tenryo hududining bir qismi boʻlgan.
Kamikava qishlogʻi va Nakasato qishlogʻi 1889-yil 1-aprelda Gunma prefekturasi Minamikanra okrugi tarkibida Meidzi tiklanishidan keyin zamonaviy munitsipalitetlar tizimini yaratilishi bilan tashkil etilgan. 1896-yilda Minamikanra tumani Midono va Tago tumanlari bilan birlashtirilib, Tano tumani tashkil etilgan. Kamikava qishlogʻi 1926-yilda shaharcha maqomiga koʻtarildi va Manba shahri deb oʻzgartirildi. 2003-yil 1-aprelda Manba va Nakasato birlashib, Kanna shahrini hosil qildi.
Hukumat
Kanna toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 8 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Kanna Fujioka shahri va Ueno qishlogʻi bilan birgalikda Gunma prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzodan hissa qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Gunma 4-okrugi tarkibiga kiradi.
Iqtisodiyoti
Kanna iqtisodiyoti koʻp jihatdan qishloq xoʻjaligiga bogʻliq.
Taʼlim tizimi
Kanna shahrida bitta davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi. Shuningdek, shaharda Gunma prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat oʻrta maktabi ham mavjud.
Temir yoʻl
Kannada yoʻlovchi temir yoʻl xizmati mavjud emas.
Sauville (Vosges)
Sauville Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.
Shomirkari avliyo
Shomirkari avliyo  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XIV asrlar. Toshkent viloyatining Oqqoʻrgʻon tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Shohruxiya kishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Sauville (Vosges)
Aholisi
201 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,6 nafar kishi.