cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Among Us
2020-yilgi oʻsish
COVID-19 pandemiyasi tez-tez „ Among Us“ ning mashhurligi sababi sifatida tilga olindi, chunki bu ijtimoiy masofaga qaramay, muloqot qilish imkonini berdi.
Augsdorf
Augsdorf Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 4,51 km2. 589 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Augsdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Castilblanco de los Arroyos
Castilblanco de los Arroyos Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Sevilla provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 325 km2. Aholisi — 5156 kishi (2010).
Koke (1992-yilda tugʻilgan futbolchi)
Jorge Resurrección Merodio (1992-yil 8-yanvarda tugʻilgan, Koke nomi bilan tanilgan, oʻzi sardorlik qiladigan La Liga klubi Atlético Madrid va Ispaniya terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydigan ispaniyalik professional futbolchi.
Koke 2009-yilda asosiy jamoada debyut qilganidan beri butun faoliyatini Atlético Madridda oʻtkazdi, 500 dan ortiq raqobatbardosh oʻyin oʻtkazdi va 2013-14 va 2020-21-yilgi La Liga, ikki marta Yevropa Ligasi va ikkita UEFA Superkubogi sovrinini qoʻlga kiritdi, ayni paytda 2014- va 2016-yillarda Chempionlar Ligasi gʻolibi boʻlgan.
Koke Ispaniyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi bilan 2013-yilgi Yevropa chempionatida gʻolib chiqdi. U oʻsha yili toʻliq tarkibda debyutini ham oʻtkazdi va mamlakatni ikki jahon chempionati va shuncha Yevropa chempionatlarida himoya qildi.
Klublardagi faoliyati
Koke Madridda tugʻilgan. Sakkiz yoshida Atlético Madrid ning yoshlar tizimiga kelganidan soʻng, Koke asosiy jamoadagi debyutini 2009-yil 19-sentyabrda oʻtkazdi va Barcelona ga zaxiradan Paulo Assunsao oʻrniga maydonga tushganidan keyin safarda 2:5 hisobida magʻlub boʻlgan ikkinchi boʻlimda oʻynadi. Mavsum davomida yana uchta oʻyinda maydonga tushdi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Koke_Resurrecci%C3%B3n_-_01.jpg/220px-Koke_Resurrecci%C3%B3n_-_01.jpg|thumb| Koke 2013-yilda Atlético uchun [[burchak toʻpini tepayapti]] Koke 2011-yilning 26-fevralida “Sevilya” ga qarshi o‘yinda “Atlético Madrid” uchun birinchi ligadagi golini urdi, uning 47-daqiqada Diego Forlanning uzatmasini boshi bilan yo‘llagan gol 1:1, yakunda 2:2 hisobida durang o‘ynadi. Koke professional sifatidagi birinchi toʻliq mavsumini 17 oʻyin va ikkita gol bilan yakunladi (ikkinchisi RCD Espanyolda 2:2 hisobida durang oʻynadi), Colchoneros yettinchi oʻrinni egalladi va UEFA Yevropa Ligasiga yoʻllanma oldi.
Koke 2011-2012-yillarda Gregorio Manzano va uning vorisi Diego Simeone davrida yana Atlético yarim himoyasining muhim aʻzosi edi. Koke 2012-yilning 29-aprelida “Real Betis ”ga qarshi safarda 2:2 hisobidagi durang o‘yinning 62-daqiqasida hisobni ochgan holda chempionatdagi ilk golini kiritdi. Koke klubning Yevropa Ligasi muvaffaqiyatli o‘tgan davrida 13 ta o‘yinda maydonga tushdi, shu jumladan, finalda Bilbaoning “Athletic ” klubiga 0:3 hisobida mag‘lub bo‘lgan uchrashuvda 90-daqiqada zaxiradan maydonga tushdi.
Atigi 20 va 21 yoshida Koke 2012-13-yilgi mavsumda 48 ta rasmiy oʻyinning 38 tasida maydonga tushdi va uchta gol urdi - bu Ispaniya kubogi finalida 112 daqiqa oʻynab, Real Madrid ga qarshi Santiago Bernabéuda gʻalaba qozondi. Koke toʻp uzatishda ham, ochiq oʻyinda ham ustunlik qila boshladi.
2013-yil 1-sentyabrda Koke yangi mavsumdagi ilk golini urdi va “Real Sociedad” ustidan 2:1 hisobidagi g‘alabaga hissa qo‘shdi. Oktyabr oyidagi oʻyinlari unga La Ligada oyning eng yaxshi futbolchisi unvoniga sazovor boʻldi, Simeone esa shunga oʻxshash boshqaruv mukofotini qoʻlga kiritdi ; 2014-yil 3-mart kuni gol urib, jamoasiga Derbi-madrilenyoda Real Madridga qarshi o‘yinda 2:2 hisobida durang o‘ynashga yordam berdi.
2014-yil 9-aprelda Koke UEFA Chempionlar Ligasidagi ilk golini urdi va chorak finalda “Barcelona”ga qarshi o‘yinda yagona gol kiritdi va “Atlético”ni 1974-yildan beri ilk bor yarim finalga yo‘lladi. Ichki chempionat mavsumini 14 ta golli uzatma bilan ikkinchi oʻyinchi sifatida yakunladi, Atlético soʻnggi oʻyinda Camp Nou da Barcelona bilan 1:1 hisobida durang oʻynab, 18 yil ichida birinchi marta liga chempionligini qoʻlga kiritdi , hujumkor yarim himoyachi boʻyicha La Liga mukofotiga nomzod boʻlgan va faqatgina Andrés Iniesta ga yutqazgan.
2014-yilning 25 iyunida Koke Atlético bilan yangi besh-yillik shartnoma imzoladi. 4-noyabr kuni Malmö FFda Chempionlar Ligasi guruh o‘yinida 2:0 hisobidagi g‘alabaning birinchi golini urib, o‘yinning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Keyingi-yilning 18-martida 1/8 finalda Leverkuzenning Bayer klubiga qarshi oʻtkazilgan penaltilar seriyasida Bernd Leno oʻz urinishini qaytarib oldi, ammo shunga qaramay jamoasi oldinga chiqib oldi.
2016-yilning 23-oktyabrida Koke o‘z faoliyatida ilk bor “Sevilla”da 0:1 hisobida mag‘lub bo‘lgan o‘yinda ikkita sariq kartochka olib, maydondan chetlatilgan edi. Keyingi 24 may kuni 2024-yilgacha yangi besh-yillik shartnoma imzoladi. 26 yoshga toʻlganidan atigi ikki oy oʻtgach, 2018-yilning 1 aprelida Deportivo de La Korunyaga qarshi oʻyinda oʻynagan 361-oʻyin bilan Atlético tarixidagi eng yaxshi 10 ta futbolchi qatoriga kirdi.
Koke 2019-yilning 20-yanvarida klub safida o‘zining 400-rasmiy o‘yinini o‘tkazdi - bu jarayonda 27 yoshida buni amalga oshirgan eng yosh futbolchi bo‘ldi - safarda SD Huescadan 3:0 hisobida mag‘lub bo‘lganida bir gol urdi va bitta golli uzatmani amalga oshirdi. Yozda Diego Godin ketganidan keyin Koke jamoa sardori boʻldi.
2020-yil 23-iyun kuni Koke o‘zining 450-o‘yinini mehmonda “Levante UD”ga qarshi 1:0 hisobida o‘tkazdi va bu ko‘rsatkichga yana eng yosh klub bo‘ldi. Keyingi 12-may kuni uning jamoasi chempionlikka yaqinlashib qolganida, u oʻz maydonida Real Sociedad ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda oʻzining 500-uchrashuvini oʻtkazdi, bu faqat Adelardo Rodríguez tomonidan amalga oshirilgan.
Xalqaro martabasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Spain_-_Chile_-_10-09-2013_-_Geneva_-_Koke_and_David_Villa.jpg/220px-Spain_-_Chile_-_10-09-2013_-_Geneva_-_Koke_and_David_Villa.jpg|thumb| Koke (chapda) 2013-yilda Chili bilan oʻrtoqlik uchrashuvida Atlético jamoadoshi [[David Villa bilan zaxira oʻrindigʻida]] Koke 2011-yili Kolumbiyada bo‘lib o‘tgan futbol bo‘yicha jahon chempionatida chorak finalga qadar yetib borgan Ispaniyaning 20 yoshgacha bo‘lgan terma jamoasi a’zosi edi. Koke Janubiy Koreyaga qarshi so‘nggi 16-turda penaltilar seriyasini o‘tkazib yubordi, ammo shunga qaramay jamoasi oldinga chiqib oldi.
Koke 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlaridaIspaniya terma jamoasi safida ishtirok etgan, turnir milliy guruh bosqichida yakunlangani uchun uchta oʻyinni ham oʻtkazgan. U, shuningdek, 2013-yilgi UEFA Yevropa chempionatida 21 yoshgacha boʻlgan oʻyinchilarni himoya qilgan, Ispaniya finalda Quddusda Italiyani 4:2 hisobida magʻlub etib, musobaqada gʻolib chiqqani uchun turnir jamoasiga kiritilgan.
2013-yilning 14-avgustida Koke Ekvadordagi 2:0 hisobidagi o‘rtoqlik uchrashuvining so‘nggi 12 daqiqasida Santi Cazorla o‘rniga kattalar jamoasida debyut qildi. Uning La Furia Roja uchun birinchi musobaqasi oʻsha-yilning 6 sentyabrida boʻlib oʻtdi, u 2014-yil Finlandiyada boʻlib oʻtgan FIFA Jahon chempionati saralash oʻyinida toʻliq 90 daqiqa oʻynadi va jamoa 2:0 hisobida gʻalaba qozondi.
Koke Ispaniyaning JCh-2014 uchun 30 kishilik vaqtinchalik tarkibiga kiritilgan va turnirning yakuniy roʻyxatiga ham kiritilgan. 19-iyun kuni u turnirdagi debyutini Xabi Alonsoni tanaffusda almashtirgandan soʻng oʻtkazdi, chunki chempionlar guruhning ikkinchi oʻyinida Marakana da Chiliga 0:2 hisobida taslim boʻlishdi, ammo eʻlon qilinganligi tasdiqlangani uchun hisobni oʻzgartira olmadi. Soʻnggi uchrashuvda Avstraliya ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozondi.
Koke, shuningdek, murabbiy Xulen Lopetegi tomonidan 2018-yilda Rossiyada bo‘lib o‘tadigan jahon chempionati uchun tanlangan. 1-iyul kuni Koke Moskvada 3:4 hisobida magʻlub boʻlgan mezbonlarga qarshi 1/8 finalda oʻz urinishini oʻtkazib yuborgan ikki ispaniyalik futbolchidan biri edi.
Ikki-yil oʻynamaganidan soʻng, Koke 2020-yil 11-noyabrda Gollandiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida 1:1 hisobida milliy terma jamoaga qaytdi va u birinchi marta mamlakat sardori boʻldi. Keyingi may oyida Koke Yevro-2020 uchun 24 kishilik tarkibga kiritildi.
Yutuqlari
Atlético Madrid
Ispaniya U17
Bralleville
Bralleville Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meurthe-et-Moselle departamenti Nancy tumani tarkibiga kiradi.
Koke (1992-yilda tugʻilgan futbolchi)
Yutuqlari
Ispaniya U21
Ispaniya
Bralleville
Geografiyasi
Maydoni — 4,4 km2. Dengiz sathidan 247 – 351 m balandlikda joylashgan.
Koke (1992-yilda tugʻilgan futbolchi)
Yutuqlari
Individual
Yigirma besh zlotiy (1828-1833)
Yigirma besh zlotiy 1828-1833 — nominal qiymati 25 zlotiy boʻlgan oltin tangalar, Rossiya imperiyasi tomonidan 1828- yildan 1833-yilgacha Polsha Qirolligida muomalaga chiqarilgan. Ular Aleksandr I vafotidan keyin va Nikolay I hukmronligi davrida 1822-1825 yillardagi oldingi yigirma besh zlotiyni almashtirish uchun kiritilgan. Ular 1847-yil 1- mayda muomaladan chiqarildi.
Tavsifi
Tanga diametri 18,4 mm va ogʻirligi 4,91 gramm, qirrasi gofrirovka qilingan, yelkali diskda 916 toifali oltindan zarb qilingan. Oltin tanga tizimiga koʻra, Aleksandr I ning yigirma besh zlotisi Kyoln belgisiga asoslangan. Barcha tangalar Varshava zarbxonasi tomonidan jami dona muomalada chiqarilgan:
Polsha va boshqa baʼzi mamlakatlarda qabul qilingan 10 balldan iborat noyoblik reytingi shkalasiga koʻra, maʼlum tangalar soniga qarab, 1828-yilda va 1833-yillardagi yigirma beshta Polsha zlotisi R4 nodirlik darajasiga ega  (1829-yilda va 1833-yillarda zarb qilingan) va R5  (1828-yilda va 1833- yillarda zarb qilingan) oltin tangalar haqida ma'lumotlar bor.Tanganing old tomonida Aleksandr II tasviri tushirilgan.
Tanganing orqa tomonida, markazida nominal 25, pastda esa ZLO tasvirlangan. P. O.L. (s polyak  —   "Polsha zlotisi" ). Nominaldan pastda — chiqarilgan yili, chap va oʻng eman novdalarida, pastki qismida mintzmeisterning bosh harflari ustida tutashtiriladi:
Tanganing chetiga MIKOLAY I. CES yozuvi. WSZ. ROSSI KROL. POLSKI PANUJĄCY (s polyak  —   "Butun Rossiya imperatori Nikolay I, Polsha qiroli hukmronlik qilmoqda" ).
Suyuqliklarda ichki ishqalanish
Ichki ishqalanish — qovushoqlik oquvchan jismlar(suyuqlik va gazlar)ning asosiy xususiyatlaridan biri boʻlib, moddani tashkil etgan bir guruh zarralarning boshqalariga nisbatan koʻchishiga qarshilik koʻrsatishidir. Natijada, bu koʻchishga sarflangan makroskopik ish, issqlik koʻrinishida sarflanadi. Qattiq jismlar (shisha, metallar, yarimo'tkazgichlar, dielektriklar, ferromagnetiklar) ham ichki ishqalanish xossasiga ega bo'lishi mumkin. Lekin qattiq jismlardagi ichki ishqalanish hodisasini elastiklik nazariyasi boʻlimida alohida koʻrib chiqiladi.
Yigirma besh zlotiy (1828-1833)
Manbalar
Manbalar
Suyuqliklarda ichki ishqalanish
Suyuqliklar va ularning xossalari
Juda kichik miqdordagi kuchlar taʼsirida oʻz shaklini oʻzgartiruvchi fizik jismlar suyuqliklar deb ataladi. Ular qattiq jismlardan oʻz zarrachalarining juda harakatchanligi bilan ajralib turadi va oquvchanlik xususiyatiga ega boʻladi. Shuning uchun ular qaysi idishga quyilsa, oʻshaning shaklini oladi.
Gidravlikada suyuqliklar ikki guruhga: tomchilanuvchi suyuqliklarga va gazsimon suyuqliklarga ajraladi. Suyuqlik deganda tomchilanuvchi suyuqlikni tushunishga odatlanilgan boʻlib, ular suv, spirt, neft, simob, turli moylar va tabiatda hamda texnikada ushrab turuvchi boshqa har xil suyuqliklardir.
Tomchilanuvchi suyuqliklar bir qancha xususiyatlarga ega:
Suyuqliklarga taʼsir qiluvshi kuchlar qoʻyilish usuliga qarab ichki va tashqi kuchlarga ajraladi:
Ishki kuchlar siljituvchi kuchlarga qarshilik sifatida namoyon boʻladi va ichki ishqalanish kuchi deyiladi. Tashqi kuchlarni yuza boʻyicha va hajm boʻyicha taʼsir qiluvchi kuchlar sifatida koʻrish mumkin. Shuning ushun suyuqliklarga taʼsir qiluvshi kuchlar yuza boʻyicha yoki hajm boʻyicha taʼsir qilinishiga qarab yuzaki va massa kuchlarga boʻlinadi.
Suyuqliklarda ichki ishqalanish
Ichki ishqalanish hodisasining roʻy berish mexanizmi quyidagicha: xaotik harakatlanayotgan suyuqlik molekulalari bir qatlamdan boshqasiga impulslarni oʻtkazadi, bu esa tezliklarning tenglashishiga olib keladi.
Ichki ishqalanish kuchi
Suyuqlikka taʼsir qiluvchi ichki ishqalanish kuchi F, eng sodda holda yassi tekislik boʻylab harakatida, S yuzaga va harakat tezligi v ga proporsional. Tekisliklar orasidagi h masofaga esa teskari proporsional:
Suyuqlik yoki gazning tabiatiga bogʻliq boʻlgan proporsionallik koeffitsiyentini dinamik qovushoqlik koeffitsiyenti deb ataladi. Bu qonuniyat 1687-yilda Isaak Nyuton tomonidan taklif etilgan va shuning uchun Nyutonning qovushoqlik qonuni deb ataladi. Ushbu qonun XIX asrda Kulonning burilma tarozida oʻtkazgan tajribalarida hamda Xagen va Puazeylning kapillyarlardagi suyuqlik harakatiga doir tajribalarida oʻzining eksperimetal isbotini topdi.
Suyuqliklardagi ichki ishqalanishning quruq ishqalanishdan asosiy farqi shundaki, juda kichik miqdordagi tashqi kuch hamda ichki ishqalanish hisobiga jismlar oson harakatga keladi. Boshqacha aytganda ichki ishqalanish uchun tinchlikdagi ishqalanish tushunchasi mavjud emas. Shuningdek, faqatgina ichki ishqalanish hisobiga yuzaga kelgan harakat hech qachon toʻxtamaydi. Yaʼni ushbu harakat cheksiz sekinlashishi mumkin, lekin toʻxtamaydi.
Qattiq jismlardagi deformatsiyadan farqli ravishda, suyuqliklar deformatsiyasi uchun qovushoqlik kuchlanishi tushunchasi kiritiladi. Bunda suyuqlik qatlamlari siljishi natijasida hosil boʻlgan kuchlanish, u qancha masofaga siljiganiga bogʻliq emas. U faqatgina siljish qanchalik tez roʻy berishiga bogʻliq.
Ichki ishqalanish koeffitsiyenti — suyuqlikning ana shu xossasini xarakterlaydi. Uni koʻz oldimizga keltirish uchun Kuettning yassi oqimidan foydalanamiz (1-rasm). thumb|1-rasm.
Kuett oqimida suyuqlik ikkita cheksiz yassi plastinkalar orasida harakatlanadi. Bu plastinkalardan biri harakatsiz, ikkinchisi esa doimiy u tezlik bilan harakatlanadi. Agar ushbu plastinkaning tezligi yetarlicha kichik boʻlsa(turbulentlik hosil boʻlishining oldini olish uchun), suyuqlikning statsionar holatdagi zarralari unga parallel yoʻnalishda harakatlanadi. Ularning tezligi esa 0 dan u gacha oʻzgaradi. Har bir suyuqlik qatlami oʻzidan pastroqda turgan qatlamdan tezroq harakatlanadi va ular orasidagi ishqalanish, ularning nisbiy harakatiga qarshi yoʻnalgan kuchni hosil qiladi. Xususan, suyuqlik yuqordagi plastinkaga, uning harakat yoʻnalishiga qarama-qarshi yoʻnalgan, pastki plastinkaga esa xuddi shunday qiymatdagi kuch bilan taʼsir qiladi. Shu sababli yuqori plastinka doimiy tezlikda harakatlanishi uchun qoʻshimcha tashqi kuch talab etiladi.
Hajmiy qovushoqlik
Hajmiy qovushoqlik yoki ikkilamchi qovushoqlik harakat yoʻnalishida impulsning uzatilishi natijasida yuzaga keladi. Suyuqlikning siqiluvchanligini va(yoki) qovushoqlik koeffitsiyentining bir jinsli emasligini hisobga olgandagina yuzaga keladi.
Agar dinamik (va kinematik) qovushoqlik sof siljish deformatsiyasini xarakaterlasa, ikkilamchi qovushoqlik hajmiy siqilish deformatsiyasini xarakterlaydi.
Hajmiy qovushoqlik tovush va zarb toʻlqinining soʻnishida muhim rol oʻynaydi va tajribalarda, asosan, toʻlqinlarning soʻnishini oʻlchash orqali aniqlanadi.
Masalan, zarb toʻlqinlarining tarqalishida yuzaga kelgan hajmiy qovushoqlikni quyidagi formuladan aniqlash mumkin:
Aulosen
Aulosen Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Stendal (tuman) tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,26 km2. 236 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Suyuqliklarda ichki ishqalanish
Hajmiy qovushoqlik
2-tenglama Navye-Stoks tenglamasi deb ataladi. Bu yerda ikkilamchi qovushoqlik \zeta harfi bilan belgilangan. Kompleks koʻrinishda esa hajmiy qovushoqlik deb ataladi. Stoks nazariyasiga koʻra, hajmiy qovushoqlik nolga teng boʻladi.
Aulosen
Hududi
Aulosenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Suyuqliklarda ichki ishqalanish
Hajmiy qovushoqlik
Umuman olganda, ikkilamchi qovushoqlik juda kam oʻrganilgan parametr. Masalan, suv uchun 15^{\circ}C temperatura va 1 atm. bosimda uning qiymati 3,09 santipuazga yoki s ga teng.
Rus olimi L.D.Landauning fikriga koʻra: Suyuqlik juda tez siqilganda yoki kengayganda, u termodinamik muvozanat holatidan chiqib ketadi. Natijada uni muvozanat holatiga qaytaruvchi ichki kuchlar paydo boʻladi. Bu kuchlar, odatda, muvozanatni buzgan taʼsir kabi tez boʻladi. Shu sababli hajmiy oʻzgarishga nisbatan muvozanatning tiklanishi deyarli bir zumda roʻy beradi. Faqatgina, agar hajmiy oʻzgarish tezligi juda katta boʻlmasa.
Agar ushbu kuchlarning relaksatsiya vaqti katta boʻlsa, suyuqlikning siqilishi yoki kengayishida energiyaning sezilarli miqdorda dissipatsiyasi(issiqlik energiyasiga aylanishi) kuzatiladi. Bu dissipatsiyani ikkilamchi qovushoqlik \zeta ning qiymati katta ekanligi bilan tushuntirishimiz mumkin.
Nyuton suyuqliklari
Nyuton suyuqliklarida qovushoqlik koeffitsiyenti deformatsiya tezligiga bogʻliq boʻlmaydi. Yuqorida koʻrib oʻtganimiz — Navye-Stoks tenglamasida analogik tarzda Nyuton suyuqligi uchun quyidagi tenglamani yozishimiz mumkin:
bu yerda \sigma_{ij} — ichki ishqalanish tenzori.
Tabiatda va kundalik turmushda ishlatiladigan deyarli hamma suyuqliklar Nyuton qonuniga boʻysunadi. Boshqacha aytganda, atrofimizdagi deyarli barcha suyuqliklar Nyuton suyuqliklaridir.
thumb|2-rasm. Nyuton suyuqliklari boʻlmagan suyuqliklar, asosan, sanoat ishlab chiqarishida yoki texnikada ishlatiladi. Ularni qovushoqlik koeffitsiyentining deformatsiya tezligiga bogʻliqligiga qarab psevdoplastiklar va dilatant suyuqliklar turlariga ajratiladi. Agar qovushoqlik koeffitsiyenti vaqt oʻtishi bilan oʻzgarsa, bunday suyuqlik tiksotrop suyuqlik deb ataladi.
Temperatura ortganda koʻp suyuqliklarda qovushoqlik kamayadi. Bu har bir molekulaning kinetik energiyasi, molekulalar orasidagi oʻzaro taʼsir potensial energiyasidan tezroq ortishi bilan tushuntiriladi. Shuning uchun ham barcha moylarni sovitishga harakat qilinadi. Aks holda ular juda oquvchan boʻlib qolishi va turli xavflarni yuzaga keltirishi mumkin.
Dinamik qovushoqlik
Suyuqlik yoki gazlarning ichki ishqalanishi, harakat yoʻnalishiga perpendikulyar yoʻnalgan boʻladi. Nyuton suyuqliklari uchun quyidagi ichki ishqalanish qonunini yozishimiz mumkin:
Qovushoqlik koeffitsiyenti \eta ni molekulalarning harakati haqidagi klassik tasavvurlar asosida aniqlash mumkin. Koʻrinib turibdiki, molekulalarning relaksatsiya vaqti t qancha kam boʻlsa, \eta shunchalik kichik boʻladi. Ushbu tasavvurlar asosida, suyuqlik ichki ishqalanish koeffitsiyenti uchun quyidagi tenglamani yozish mumkin:
Ushbu tenglama Frenkel-Andrade tenglamasi deb ataladi.
Ichki ishqalanish koeffitsiyenti uchun yana bir formula Bachinskiy tomonidan taklif qilingan. Aytib oʻtganimizdek, qovushoqlik koeffitsiyenti molekulalararo kuchlar bilan aniqlanadi. Bu kuchlar esa molekulalar orasidagi masofaga bogʻliq. Koʻplab oʻtkazilgan tajribalar natijasida, molyar hajm va ichki ishqalanish koeffitsiyenti orasida quyidagicha munosabat bor ekan:
bu yerda : c — har bir suyuqlik uchun xarakterli boʻlgan konstanta;
V_{c} — suyuqlik zarralari egallagan xususiy hajm.
Ushbu empirik formula Bachinskiy formulasi deb ataladi.
Suyuqliklarning dinamik qovushoqligi temperatura ortib borishi bilan kamayadi. Bosim ortganda esa ortadi. Masalan, suvning dinamik qovushoqligi 25^{\circ}C temperaturada s ga teng. Agar temperatura oʻzgarishi tenglamasini koʻrinishida ifodalasak, (bu yerda, B=247,8 K, C=140 K), suv ichki ishqalanish koeffitsiyentining temperaturaga bog'liqligi uchun quyidagi grafikni hosil qilamiz:
thumb|3-rasm.
Suvning dinamik qovushoqligi qiymatlari turli temperaturalar uchun quyidagi jadvalda keltirilgan:
Kinematik va shartli qovushoqlik
Texnikada, asosan, suv oʻtkazgich quvurlari va tribotexnikada kattalik bilan ishlashga toʻgʻri keladi. Bu kattalik kinematik qovushoqlik deb ataladi. Bu yerda \rho — suyuqlik zichligi.
Kinematik qovushoqlik eski adabiyotlarda santistokslarda berilgan(sSt). SI sistemasiga oʻtish uchun:.
Shartli qovushoqlik — oqimning gidravlik qarshiligini xarakterlovchi kattalik boʻlib, biron hajmli suyuqlikning vertikal trubkadan oqib tushishishiga ketgan vaqt bilan oʻlchanadi. Uni Engler burchaklarida oʻlchanadi(nemis fizigi K.O.Engler sharafiga). Belgilanishi — ^{\circ}BA. Uning qiymati 200sm^{3} hajmli tekshirilayotgan suyuqlikning berilgan temperaturada viskozimetrdan oqib tushish vaqtining 20$^{\circ}$C temperaturali 200 sm^{3} distillangan suvning viskozimetrdan oqib tushish vaqtiga nisbati bilan aniqlanadi:
Demak, suyuqliklar tashqi kuch taʼsiri ostida oʻzini qanday tutilishiga qarab turlarga ajratilar ekan. Tabiatda uchraydigan suyuqliklarning koʻp qismi Nyutonning ishqalanish qonuniga boʻysunadi. Bunday suyuqliklar Nyuton suyuqliklari deb ataladi. Masalan, suv, spirt, benzin, kerosin va boshqa shu kabilar ana shunday xususiyatga ega. Bunday suyuqliklar uchun tashqi temperatura ortganda ichki ishqalanish koeffitsiyenti kamayishi(-rasm), bosim ortganda esa ichki ishqalanish koeffitsiyenti ortishi xarakterli jihatdir.
Bundan tashqari, Nyutonning ishqalanish qonuniga boʻysunmaydigan suyuqliklar ham mavjud boʻlib, ularning ichki ishqalanish koeffitsiyenti tashqi kuchlar taʼsirida har xil oʻzgarar ekan. Shu sababli bunday suyuqliklar bir necha toifaga ajratiladi:
Hacılı, Karaisalı
Hacıli — Turkiyaning Adana viloyati Karaisali tumanidagi qishloqlardan biri.
Aue-Fallstein
Aue-Fallstein Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 118,41 km2. 5245 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Aue-Fallsteinning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Payshanba (maʼnolari)
Payshanba:
El Castillo de las Guardas
El Castillo de las Guardas Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Sevilla provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 260 km2. Aholisi — 1612 kishi (2010).
Samsung Galaxy S21
thumb|301x301px|[[Fayl:Galaxy S21 titte.png|thumb|380x380px]] Samsung Galaxy S21 — bu Galaxy S seriyasining bir qismi sifatida Samsung Electronics tomonidan ishlab chiqilgan, Android-ga asoslangan smartfonlar seriyasidir. Ushnu smartfon Samsung Galaxy S20 seriyasining vorisi boʻlib xizmat qiladi. Dastlabki uchta qurilmaning qatori 2021-yil 14-yanvarda Samsungʻning Galaxy Unpacked tadbirida namoyish etildi. 2022-yil 9-fevralda yangi Galaxy S22 seriyasi Galaxy S21 seriyasining vorisi sifatida xizmat qildi. Telefonlar 2021-yil 29-yanvarda chiqarilgan.
S21 FE
„Fan Edition“ davomi 2022-yil 3-yanvarda Samsungʻning CES 2022 tadbirida taqdim etildi Telefon dastlab 2021-yil oktabr oyida chiqarilishi rejalashtirilgan edi, biroq 2020-hozirgi global chip tanqisligi sababli kechiktirildi. S21 FE 2022-yil 11-yanvarda chiqarilgan.
Qatorga turish
Galaxy S21 dastlab kichikroq ekran oʻlchami va (plastik) polikarbonat bilan eng arzon boʻlib, keyinchalik Galaxy S21 FE tomonidan xuddi shu material bilan kesiladi — kameraning zarbasi ham polikarbonatdan tashqari. metall. Galaxy S20+ dan farqli oʻlaroq, Galaxy S21+ S21 spetsifikatsiyasiga juda oʻxshaydi, bundan kattaroq displey, yuqori batareya quvvati va plastik oʻrniga orqa oynasi bundan mustasno. Galaxy S21 Ultra boshqa modellarga nisbatan yanada kattaroq ekran oʻlchamiga, batareyaga va boshqa koʻplab yaxshilanishlarga ega, jumladan, 108-da taʼkidlangan yanada rivojlangan kamera sozlamalari. Lazerli avtofokusli va yuqori aniqlikdagi 1440p displeyli MP asosiy sensori. S21 Ultra, shuningdek, alohida sotilgan va funksiyalari cheklangan boʻlsa-da, S Penni qoʻllab-quvvatlaydigan Galaxy S seriyasidagi birinchi telefondir.
Dizayini
Galaxy S21 seriyasi avvalgisiga oʻxshash dizaynga ega boʻlib, Infinity-O displeyda old selfi kamerasi uchun yuqori markazda dumaloq kesik mavjud. S21 va S21 FE ning orqa paneli S20 FE va Note 20 ga oʻxshash mustahkamlangan polikarbonat (plastmassa), S21+ va S21 Ultra esa Gorilla Glass Victusdan foydalanadi. Orqa kamera massivi telefon korpusiga oʻrnatilgan, S21 FE bundan mustasno, u orqa qopqoq oʻrniga mustahkamlangan polikarbonatdan yasalgan va metall atrofiga ega; S21 Ultra eksklyuziv ranglar uchun uglerod tolasi kamerasiga ega.
Uskuna
S21 liniyasi turli xil texnik xususiyatlarga ega toʻrtta modelni oʻz ichiga oladi. S21 ning xalqaro va Koreya modellarida Exynos 2100 SoC, AQSh, Kanada, Xitoy, Tayvan, Gonkong va Yaponiya modellari esa Qualcomm Snapdragon 888 dan foydalanadi. S21 FE ning AQSh, Kanada, Xitoy va xalqaro (Yevropa) modellarida Snapdragon 888, Koreya, Hindiston va Avstraliya bozorlarida esa Exynos 2100 ishlatiladi.
Ekrani
thumb|389x389pxS21 seriyali „Dynamic AMOLED 2X“ displeylari HDR10+ qoʻllab-quvvatlashi va „dinamik ohangni xaritalash“ texnologiyasiga ega. S21 FE dan tashqari barcha modellar ikkinchi avlod ultratovushli ekrandagi barmoq izi sensoridan foydalanadi, ikkinchisi esa ekran ichidagi optik tizimni tanlaydi. S21 Ultra endi 120 dan foydalanishi mumkin Hz 1440p da oldingisidan farqli oʻlaroq (u 120 bilan cheklangan edi Hz atigi 1080p).
Xotirasi
S21 va S21+ 8 ta taklif qiladi 128 GB operativ xotira GB va 256 Ichki xotira uchun GB imkoniyatlari. S21 Ultra 12 taga ega 128 GB operativ xotira GB va 256 Gb imkoniyatlari, shuningdek, 16 512 bilan GB opsiyasi GB ichki xotira. S21 FE 6 ta taklif qiladi GB va 8 128 GB operativ xotira GB va 256 Ichki xotira uchun GB imkoniyatlari. Barcha toʻrtta modelda S20 seriyasida mavjud boʻlgan microSD karta uyasi yoʻq.
Quvvati
S21, S21 FE, S21+ va S21 Ultra olinmaydigan 4000 ni oʻz ichiga oladi. mAh soat, 4500 mA / soat, 4800 mAh va 5000 mAh Li-Po batareyalari mos ravishda. Toʻrtta modelning barchasi USB-C orqali 25 Vt gacha (USB quvvat yetkazib berish yordamida) simli zaryadlashni hamda 15 Vt gacha Qi induktiv zaryadlashni qoʻllab-quvvatlaydi. Telefonlar, shuningdek, boshqa Qi-mos keluvchi qurilmalarni S21-ning „Wireless PowerShare“ nomi bilan atalgan batareya quvvatidan 4,5 Vtgacha zaryadlash imkoniyatiga ega.
Kameralari
S21 va S21+ oʻzidan oldingilariga oʻxshash kamera sozlamalariga ega, ammo takomillashtirilgan dasturiy taʼminot va tasvirni qayta ishlashdan foyda koʻradi. Ikkalasida ham 12 MP kenglikdagi sensor, 3x gibrid masshtabli 64 MP telefoto sensori va 12 MP ultra keng sensori mavjud. S21 FE shuningdek, avvalgisiga oʻxshash kamera sozlamalariga ega, ammo takomillashtirilgan dasturiy taʼminot va tasvirni qayta ishlashdan foyda oladi. Unda 12 MP kenglikdagi sensor, 3x optik zumli 8 MP telefoto sensori va 12 MP ultra keng sensori mavjud. S21 Ultra yangi HM3 108 MP sensorga ega boʻlib, oldingi HM1 108 MP sensoriga nisbatan bir nechta yaxshilanishlarga ega, jumladan 12 bitli HDR. Shuningdek, u 3x va 10x optik masshtabli ikkita 10 megapikselli telefoto sensori hamda 12 megapikselli ultra keng sensorga ega. Old kamera S21 va S21+ da 10 MP, S21 FE da 32 MP va S21 Ultra da 40 MP sensordan foydalanadi. 4K@60 yozish S21, S21+ va S21 FEdagi ultra keng kamerada va S21 Ultraʼdagi barcha kameralarda qoʻllab-quvvatlanadi. S21 Ultra-da 12MP Ultra Wide va S21 va S21+ da 10MP old kameradan tashqari barcha kameralar Samsung-ga tegishli, ikkalasi ham Sony tomonidan ishlab chiqarilgan va SK Hynix tomonidan ishlab chiqarilgan S21 FE-da 8MP Telefoto.
Galaxy S21 seriyali HDR10+ video yozib olishi va HEIF ni qoʻllab-quvvatlashi mumkin.
Qoʻllab-quvvatlanadigan video rejimlari
Samsung Galaxy S21 seriyasi quyidagi video rejimlarini qoʻllab-quvvatlaydi:
Yuqori aniqlikdagi tasvirlardan olingan kadrlar mustaqil fotosuratlar sifatida harakat qilishi mumkin.
Dasturiy taʼminoti
Birinchi uchta S21 telefonlari Android 11 (One UI 3.1) va Google mobil xizmatlari, Samsungning One UI dasturiy taʼminoti bilan chiqarildi. S21 FE bir xil android versiyasi va One UI terisi bilan chiqarilishi kerak boʻlgan boʻlsa-da, uning kechiktirilishi tufayli barcha qurilmalar endi Android 12 (One UI 4.0) bilan yangilanadi. Ularning barchasi qurilmaning zavod sozlamalarini tiklashdan himoyalanish (FRP) kuchaytirilgan xavfsizligi uchun Samsung Knox -dan foydalanadi va korporativ foydalanish uchun alohida versiya mavjud. > S21 seriyali birinchi uchta smartfon 2021-yil 15-noyabrda Android 12 va One UI 4-ga yangilandi. Samsung 2022-yil 28-iyulda oʻzining Galaxy S21 smartfoniga „taʼmirlash rejimi“ni qoʻshdi, bu esa foydalanuvchilar nosoz qurilmani texnikga ishonib topshirganida maʼlumotlarini yashiradi.
Qabul
Diter Bon tomonidan The Verge sharhida S21 Ultra ning ajoyib displeyi, tezkor ishlashi, uzoq davom etadigan batareya quvvati va kamera tizimidagi umumiy yaxshilanishlar yuqori baholanib, ikkinchisini iPhone 12 Pro Max ga oʻxshatishdi biroq, Bohn telefonning oynasi orqa qismi mayda tirnalganlarga nisbatan ancha sezgir ekanligini taʼkidladi. Devid Imel tomonidan Android Authority sharhida Samsung Galaxy S21 Ultra „kuchli smartfon“ va „Samsung Galaxy S21 Ultra kamera tizimi Android-da olishingiz mumkin boʻlgan eng yaxshi tizimlardan biri“ ekanligini taʼkidladi. Techradar’dagi Mett Sweder uning „ajoyib dizayni“ni taʼkidlab, uni „Samsungning eng yaxshi koʻrinadigan telefoni“ va kamera qanchalik „gʻayrioddiy darajada kuchli“ ekanligini taʼkidlab, ijobiy baho berdi, shuningdek, microSD karta uyasi yoʻqligi va narxini tanqid qildi. S Penni telefonning oʻziga qoʻyish uchun hech qanday joyga ega boʻlmagan alohida xarid boʻlgan stilus qoʻllab-quvvatlashini shubha ostiga qoʻyadi.
Tanqid zaryadlash moslamasi va xotira kartasi bilan kengaytiriladigan xotira yoʻqligiga qaratilgan edi, ikkinchisi avvalgi Galaxy S20 da mavjud edi. 2018-yilda Samsung Galaxy S9 uchun bir qator reklama roliklarida iPhoneʼning bir xil funksiyalari va audio ulagichi porti yoʻqligini masxara qildi, bunda baxtsiz iPhone mijozlari Apple Store xodimiga Galaxy S9 funksiyasi yoʻqligi sababli duch kelishadi. bilan jihozlangan boʻlib, u vaqtdan beri barcha Galaxy telefonlaridan oʻchirilgan.
Apple kompaniyasidan soʻng Samsung Galaxy S21 seriyali smartfonlarini sotishda devorga zaryadlovchi yoki naushniklarni qoʻshmaslikka qaror qildi, buning sababi shundaki, „Samsung naushniklar va zaryadlovchi vilkalarini qutidagi qurilmamizdan olib tashlash oʻsib borayotgan elektron muammoni hal qilishga yordam beradi, deb hisoblaydi. chiqindilar muammosi va bu elementlarning keraksiz takrorlanishi“. Biroq, eng yuqori zaryadlash tezligiga erishish uchun alohida qadoqlash va mustaqil atrof-muhit izi bilan joʻnatish bilan yangi zaryadlovchi kerak boʻlishi mumkin.
Ispaniya madaniyati
Ispaniya madaniyati turli xil tarixiy taʼsirlar asosida yuzaga kelgan. Birinchi navbatda qadimgi Rim madaniyatiga asoslanadi. Ispaniya asrlar davomida yunon-rim dunyosining yetakchi qismi boʻlib kelgan, Ispaniyaning nomi rimliklar bergan Hispaniya nomidan kelib chiqqan. Yunonlar, tarteslar, keltlar, iberiyaliklar, keltiberlar, finikiyaliklar va karfageniyaliklar kabi boshqa qadimgi xalqlar ham maʼlum taʼsir koʻrsatgan. Til va din sohasida qadimgi rimliklar ispan madaniyatiga katta hissa qo‘shgan. Chunki Rim Hispaniyani siyosiy, huquqiy va maʼmuriy birlik sifatida tashkil etgan Ispaniya tarixining keyingi yoʻnalishi mamlakat madaniyati va anʼanalariga boshqa elementlarni ham qoʻshdi.
Vestgot qirolligiga asos solgan vandallar Hispaniyaga kelib o‘rnashgan. Vestgotlar Rim imperiyasining qulashi va ilk oʻrta asrlar oraligʻida Ispaniyada Rim merosini saqlab qolishgan. Umaviylar tomonidan bosib olingan hududlarda oʻrta asrlarda musulmon taʼsiri saqlanib qolgan, biroq bu taʼsirlar ispan madaniyatiga toʻliq singib ketmagan. Musulmonlar kelishidan oldin va keyin ispan madaniyati asosan Rim merosiga asoslangan va asosiy din katolik bo‘lgan.
Zamonaviy ispan tilining taxminan 75 % lotin tilidan olingan. Qadimgi yunon tili ham ispan lugʻatiga katta hissa qoʻshgan, ayniqsa lotin tili orqali katta taʼsir koʻrsatgan. Ispan lugʻati arab tili bilan ilk davrdan aloqa qilib, Pireney yarim orolida Al-Andalus davrida rivojlangan.
718-1492-yillar oraligʻidagi xristianlarning Reconquista („Qayta bosib olish“) davrida musulmonlar magʻlubiyatga uchragach, Ispaniya butunlay Rim-katolik davlatiga aylandi. Bundan tashqari, xalqning tarixi, Oʻrta yer dengizi va Atlantika muhiti uning madaniyatini shakllantirishda, shuningdek, Amerikani mustamlaka qilish orqali Lotin Amerikasi madaniyati kabi boshqa madaniyatlarni shakllantirishda muhim rol oʻynagan.
Ispaniya YuNESKOning Jahon merosi obʼyektlari soni boʻyicha Italiya va Xitoydan keyin dunyoda uchinchi oʻrinda turadi, jami 47 ta obyekt ro‘yxatga olingan
Adabiyot
"Ispan adabiyoti" atamasi ispan tilida yozilgan adabiyotga, jumladan, ispan va Lotin Amerikasi yozuvchilari tomonidan yaratilgan adabiyotlarga ishora qiladi. U ispan sheʼriyati, nasri va romanlarini oʻz ichiga oladi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Celestina.jpg/200px-Celestina.jpg|left|thumb|283x283px| Tragicommedia de Calisto y Melibea, shuningdek, „La Celestina“ deb ham ataladi. Ispan adabiyoti — bu Ispaniyada va butun dunyo boʻylab ispan mualliflari tomonidan yozilgan adabiy asarlarga berilgan nom. Tarixiy, geografik va avlodlar xilma-xilligi tufayli ispan adabiyoti juda koʻp tashqi ta‘sirlarni boshdan kechirgan va juda xilma-xildir.
Diqqatga sazovor joylar Cantar de Mio Cid oʻz ichiga oladi, eng qadimiy saqlanib ispan cantar de gestasi. U zamonaviy ispan tilining ajdodi boʻlgan oʻrta asr ispan tilida yozilgan.
La Selestina — Fernando de Roxas tomonidan 1499-yilda nashr etilgan kitob. Ushbu kitob ispan adabiyotidagi eng buyuk kitoblardan biri hisoblanadi va anʼanaviy ravishda oʻrta asr adabiyotining tugashi va Ispaniyada adabiy uygʻonish davrining boshlanishini aks ettiradi.
Migel de Servantes tomonidan oʻn yil oraligʻida ikki jildda nashr etilgan " Don Kixot " Ispaniyaning oltin davridagi eng taʼsirli adabiyot asaridir. Zamonaviy Gʻarb adabiyotining asoschisi sifatida u muntazam ravishda nashr etilgan eng buyuk badiiy asarlar roʻyxatining oldingi qatorida turadi.
Rassomlik va haykaltaroshlik
Ispaniyaning Oltin Asri davrida ijod qilgan Ispaniyaning eng buyuk rassomlari qatoriga El Greko, Bartolome Esteban Murillo, Diego Velaskes va Fransisko Goya kiradi. ular 17-asrdan 19-asrgacha, shuningdek, 20-asrning boshlarida ham dunyoga mashhur rassomlarga aylanganlar. Biroq, Ispaniyaning 20-asrdan beri eng mashhur rassomi Pablo Pikasso boʻlib, u oʻzining rasmlariga qoʻshimcha ravishda mavhum haykallar, chizmalar, grafikalar va kulolchilik ishlari bilan mashhur. Boshqa yetakchi rassomlar orasida Salvador Dali, Xuan Gris, Joan Miro va Antoni Tapies bor.
Arxitektura
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Catedral_de_Burgos-Fern%C3%A1n_Gonz%C3%A1lez.JPG/220px-Catedral_de_Burgos-Fern%C3%A1n_Gonz%C3%A1lez.JPG|thumb| Burgos sobori. Ispan gotika meʼmorchiligining namunasi. Miloddan avvalgi davrlarda megalitik Iberiya va Keltlar arxitekturasi rivojlangan. Rim davrida shaharsozlik (masalan, Emerita Augusta) va qurilish loyihalari (Segoviya akveduki) rivojlandi. Romaneskgacha boʻlgan davrdan keyin Al-Andalus meʼmorchiligiga Kordova xalifaligi (Kordovadagi Buyuk masjid), Taifalar (Aljaferia, Saragosa), Almoravidlar va Almohadlar (La Giralda, Sevilya) muhim hissa qoʻshgan.
Keyinchalik arxitekturada bir nechta yoʻnalishlar paydo boʻladi: Mudejar (Sevilya Alkazari), Romanesk davri (Santyago de Kompostela sobori), Gotika davri (Burgos, Leon va Toledo soborlari), Uygʻonish davri (Granadadagi Karl V saroyi), barokko davri (Granada sobori), ispan mustamlakachilik arxitekturasi va neoklassik uslub (masalan, Museo del Prado) eng muhimi hisoblanadi. XIX asrda eklektizm va regionalizmda Neo-Mudéjar uslubi va oynali meʼmorchilik gullab-yashnamoqda. XX asrda Kataloniya modernizmi (Gaudi tomonidan La Sagrada Família), modernistik arxitektura va zamonaviy meʼmorchilik rivojlangan.
Kino
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Cabeza_de_Luis_Bu%C3%B1uel.JPG/150px-Cabeza_de_Luis_Bu%C3%B1uel.JPG|left|thumb|296x296px| Cabeza de Luis Buñuel. Haykaltarosh Iñakining ishi, Buñuel Kalanda markazida. Ispaniya kinosi, Ispaniyaning oʻzida, shu jumladan, ispan kinoijodkorlari xorijda, oʻzining ijodiy va texnik mukammalligi natijasida yuqori eʼtirofga erishdi. Ispaniya kinosining uzoq tarixida birinchi boʻlib buyuk kinorejissyor Luis Bunyuel umumjahon eʼtirofiga erishgan, undan keyin 1980-yillarda Pedro Almodovar shuhrat qozondi. Ispaniya kinosi ham yillar davomida Segundo de Chomon, Florian Rey, Luis Garsiya Berlanga, Karlos Saura, Xulio Medem va Alexandro Amenabar kabi rejissyorlarning filmlari bilan xalqaro muvaffaqiyatlarga erishdi. Vudi Allen 2002-yilda Ovyedoda Asturiya shahzodasi mukofotini olganida shunday dedi: „Men Nyu Yorkni tark etganimda, oʻsha paytdagi shahardagi eng hayajonli film ispan filmi, Pedro Almodovarning filmi edi. Umid qilamanki, yevropaliklar kino ijodida yetakchilik qilishda davom etadilar, chunki hozirda Qo‘shma Shtatlardan bizga ko‘p narsa kelmaydi“.
Rejissyor boʻlmaganlar kamroq xalqaro mashhurlikka erishganlar. Ispaniyadan tashqarida faqat kinematograf Nestor Almendros, aktrisa Penelopa Cruz va aktyorlar Fernando Rey, Antonio Banderas, Xaver Bardem va Fernando Fernan Gomeslargina tan olingan. Meksikalik aktyor Gael Garsiya Bernal ham soʻnggi paytlarda ispan rejissyorlarining filmlarida xalqaro eʼtibor qozondi.
Bugungi kunda Ispaniyada kassa tushumlarining atigi 10-20 foizi mahalliy filmlar hisobiga toʻgʻri keladi, bu holat Yevropa va Amerikaning koʻplab mamlakatlarida takrorlanadi. Shu sababli, Ispaniya hukumati mahalliy kino ishlab chiqarish va kinoteatrlarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan turli chora-tadbirlarni amalga oshirmoqda. Asosiy milliy televideniye stansiyalari tomonidan moliyalashtirilishini taʼminlashga eʼtibor qaratilgan. Yaqinda 30 million yevrolik „Alatriste“ filmi (bosh rolni Viggo Mortensen), Akademiya mukofotiga sazovor boʻlgan „Pan labirint“ (El Laberinto del Fauno), Volver (Penelopa Kruz) va Los Borgia (10 million yevro) kabi filmlarning namoyishi bilan tendensiya oʻzgarib bormoqda. Ularning barchasi Ispaniyada blokbasterlarga aylangan.
Ispan kinosining keng jamoatchilikka nomaʼlum boʻlgan yana bir jihati — „Mashinist“ (Kristian Beyl), „The others“ (Nikol Kidman), „Basic Instinct 2“ (Sharon Stoun) va Miloš Formanning „Goyaʼs Ghosts“ (bosh rollarda Xaver Bardem va Natali Portman) kabi ingliz tilidagi ispan filmlarining paydo boʻlishi ispan filmlarining muxlislariortishiga sabab boʻldi. Bu filmlarning barchasi ispan firmalari tomonidan ishlab chiqarilgan.
Tillar
Ispaniya nisbatan murakkab sotsiolingvistik yoʻnalishga ega boʻlgan koʻp tilli mamlakatdir. 1978-yilgi Konstitutsiyaning 3-moddasiga koʻra, ispan tili davlatning rasmiy tilidir, boshqa tillar ham avtonom jamoalarda ikkinchisining mintaqaviy nizomlariga koʻra rasmiy boʻlishi mumkin. Xuddi Valensiya, Bask va Galisiya Katalan tili kabi. Roman tillari oilasidan boʻlgan ispan tili Ispaniyada gegemon tilga aylangan. Shuningdek, u global tilga ham aylangan (hozirda soʻzlashuvchilarning aksariyati Ispaniyadan tashqari Lotin Amerikasida joylashgan) va Birlashgan Millatlar Tashkilotining oltita rasmiy tillaridan biri hisoblanadi. Uning Ispaniyadagi hozirgi gegemonligi taʼlim tanlovi, moslashuvchanlik va raqobat boʻyicha neoliberal guruhlar tomonidan qoʻllab-quvvatlanmoqda.
Yana bir roman tili, katalan tili Balear orollari, Kataloniya va Valensiya hamjamiyatining avtonom jamoalarida foydalaniladigan rasmiy tildir. Bu tilda shuningdek, Aragon (La Franjada) va Mursiya (El-Karche) avtonom viloyatlari soʻzlashadi. Katalan tilida soʻzlashuvchilarning aksariyati Ispaniyada joylashgan boʻlsa-da, bu til Andorra mikrodavlatida va Italiya (Alghero) va Fransiya (Russillon) qismlarida ham soʻzlashadi. Galitsiya — bu Portugal tili bilan chambarchas bogʻliq boʻlgan Gʻarbiy Ibero-Romantika boʻlimining tili boʻlib, Galitsiya avtonom hamjamiyatida (u yerda ispan tili bilan teng ravishda hamkorlik qiladi) va qoʻshni Asturiya, Kastiliya va Leondagi kichik hududlarda soʻzlashadi.
Oksitan, Pyrenean Gascon tilining xilma-xilligining standartlashtirilgan shakli boʻlgan arancha Kataloniya shimoli-gʻarbiy qismidagi Val d’Aranda ispan va katalon tillari bilan birgalikda ishlatiladi va rasmiy tan olinadi. Ispaniyaning boshqa romantik tillari qatoriga Astur-Leone, Aragon, Ekstremaduran, Fala va Quinqui sheʼvalari kiradi. Aralashgan rum-roman tili hisoblangan kalo tilida bir qator ispan romanlari soʻzlashadi.
Yana shuningdek, bask tili, Bask avtonom hamjamiyatida va Navarraning shimoliy qismida ispan tili bilan birgalikda hind-yevropa tili boʻlmagan tildir.
Shimoliy Afrikadagi Ispaniya avtonom shaharlariga kelsak, Jbala tiliga xos boʻlgan Marokashning „Darija“ arab tili asosan qishloq joylari-Seutada ispancha bilan birga foydalaniladi.
Bayramlar
Muhim ispan bayrami — „Semana Santa“ (Muqaddas hafta), Pasxadan bir hafta oldin katta paradlar va boshqa diniy tadbirlar bilan nishonlanadi. Ispanlar, shuningdek, cherkovlarda, shaharlarda, qishloqlarda oʻzlarining avliyolarini sharaflash uchun homiylik bayramlarini oʻtkazadilar. Odamlar koʻchalarni bezatadi, gulxanlar yoqadi va katta paradlar, korridalar va goʻzallik tanlovlarini oʻtkaziladi.
Ispaniyaning eng mashhur bayramlaridan biri bu „San-Fermin festivali“ boʻlib, u har yili iyul oyida Pamplonada nishonlanadi. Buqalar koʻchaga qoʻyib yuboriladi, odamlar esa hayvonlardan oldin buqa maydonchasiga yugurishadi.
Sport
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Ronaldo_gol.jpg/220px-Ronaldo_gol.jpg|right|thumb| Real Madrid vs Real Betis Futbol Ispaniyadagi eng mashhur sport turidir. Eʼtiborli jamoalar orasida Selta de Vigo, Atletiko Madrid, FC Barselona, Sevilla FC, Atletik Bilbao, Valensiya CF, Real Madrid va Real Sosedad bor. Ispaniya milliy futbol jamoasi soʻnggi oʻn yil ichida UEFA Chempionlar Ligasida „Barselona“, „Real Madrid“ va „Atletiko Madrid“ning katta ishtiroki bilan ichki ligada katta muvaffaqiyatlarga erishgan holda, yaqinda UEFA Yevropa chempionati va FIFA Jahon chempionatida gʻolib chiqdi. Ispaniya 2010-yilda Janubiy Afrikada boʻlib oʻtgan futbol boʻyicha jahon chempionatida gʻolib chiqqan chempionat tarixidagi sakkiz mamlakatdan biri boʻlib, shu yili birinchi marta finalga chiqqan.
Oshxonasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Paella_de_marisco_01.jpg/220px-Paella_de_marisco_01.jpg|left|thumb| [[Paella aralashmasi]] Ispan oshxonasining muhim qismi Rim anʼanalaridan kelib chiqqan. Arablar koʻp asrlar davomida Ispaniyaning bir qismida kuchli taʼsirga ega boʻlgan. Biroq, mamlakatda choʻchqa goʻshti mashhur boʻlib, asrlar davomida choʻchqa goʻshtini isteʼmol qilish ham nasroniy millati yoki „qonning tozaligi“ ni ifodalagan, chunki uni yahudiylar va musulmonlar isteʼmol qilmagan. Amerika qitʼasidan bir nechta mahsulotlar Yevropaga Kolumbiya almashinuvi deb ataladigan davrda Ispaniya orqali kiritilgan va zamonaviy ispan oshpazi kartoshka, pomidor, qalampir va loviyasiz ovqat pishirolmasdi. Bular ispan oshxonasini Oʻrta yer dengizi oshxonasidan ajratib turuvchi asosiy taʼsirlardan baʼzilari edi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Jam%C3%B3n_ib%C3%A9rico_%28La_Boqueria%29.jpg/250px-Jam%C3%B3n_ib%C3%A9rico_%28La_Boqueria%29.jpg|right|thumb|250x250px| Jamon iberiko Haqiqiy ispan taomlari uchun asosiy tarkibiy qism zaytun yogʻidir, chunki Ispaniya dunyodagi zaytunning 44 foizini ishlab chiqaradi. Biroq, sariyogʻ yoki choʻchqa yogʻi ham ayniqsa shimoliy viloyatlarda koʻp ishlatiladi.
Mamlakatning koʻplab hududlarida ispanlar tomonidan isteʼmol qilinadigan kundalik taomlar hali ham anʼanaviy tarzda qoʻlda, har kuni mahalliy bozordan sotib olingan yangi mahsulotlardan tayyorlanadi. Bu amaliyot qishloq joylarida koʻproq tarqalgan va supermarketlar ochiq bozorlarni siqib chiqara boshlagan Barselona yoki Madrid kabi yirik shaharlarda kamroq tarqalgan. Biroq, hatto Madridda ham mahalliy doʻkonlardan oziq-ovqat sotib olish mumkin; „panaderia“ dan non va „carniceria“ dan goʻsht shunday mahalliy taomlarga kiradi.
Koʻpgina mamlakatlarda boʻlgani kabi, Ispaniyaning oshxonalari bir mintaqadan boshqasiga oʻtganda juda katta farq qiladi, garchi ularning barchasi umumiy xususiyatlarga ega boʻlsa-da, jumladan:
Taʼlim
Ispaniya taʼlim tizimi yuqori darajada markazlashmagan. Sekin-asta taʼlim siyosati boʻyicha koʻpgina vakolatlar avtonom viloyatlarga oʻtkazilgan. Hududiy davlat maʼmuriyatlari taʼlim siyosati, moliyalashtirish va xarajatlarni taqsimlash uchun javobgardir.
2020-yildan boshlab, umumiy taʼlim qonunchiligi LOMCE (Taʼlim sifatini oshirish uchun organik qonun) bilan tartibga solinadi.