cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Inson huquqlari va asosiy erkinliklari to‘g‘risida MDH konventsiyasi
Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligining Inson huquqlari va asosiy erkinliklari toʻgʻrisidagi konventsiyasi — 1995-yilda tuzilgan xalqaro shartnoma. Hujjatning 38-moddasiga muvofiq, Konventsiya uchta davlat tomonidan ratifikatsiya qilinganidan soʻng kuchga kiradi. Konventsiyaning 34-moddasiga koʻra, u MDHning Inson huquqlari boʻyicha komissiyasi toʻgʻrisidagi 1993-yilda qabul qilingan Nizom bilan uzviy bogʻliq. 2021-yilda Komissiyani tashkil etish boʻyicha ekspertlar guruhining yigʻilishi boʻlib oʻtdi.
1995-1998-yillarda Rossiya, Tojikiston va Belarus tomonidan ratifikatsiya qilingan va ular uchun 1998-yil 11-avgustdan kuchga kirgan; Qirgʻiziston hujjatni 2003-yil 21-avgustda ratifikatsiya qilgan va bu respublikada ham kuchga kirgan. Gruziya, Armaniston va Moldova tomonidan imzolangan, lekin ratifikatsiya qilinmagan.
2001-yilda PACE (Yevropa Parlament assambleyasi) Yevropa Kengashi aʼzolari va nomzod aʼzolariga ushbu konventsiyani imzolamaslik yoki ratifikatsiya qilmaslikni tavsiya qildi. Tashkilotga koʻra, bu konventsiya inson huquqlarini himoya qilishning EKIHga nisbatan zaifroq mexanizmini taklif qiladi.
Yevropa Kengashi Vazirlar qoʻmitasi Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudidan Inson huquqlari boʻyicha Yevropa Konvensiyasi hamda MDH konventsiyasi birga kuchda boʻlishiga doir xulosasini soʻradi. Biroq sud bu masala oʻz vakolatiga kirmaydi, degan xulosaga keldi.
Qirgʻiziston — Tojikiston munosabatlari
Qirgʻiziston — Tojikiston munosabatlari — Qirgʻiziston va Tojikiston oʻrtasida ikki tomonlama diplomatik aloqalar.
Tarixi
Ikki mamlakat oʻrtasida diplomatik aloqalar 1993-yil 14-yanvarda oʻrnatilgan. 1997-yil mart oyida Dushanbeda Qirgʻiziston elchixonasi ochilgan. Bishkekda Tojikiston elchixonasi mavjud.
Tojikiston Respublikasi rahbari Imomali Rahmon 1993-yil yanvar, 1998-yil may, 2013-yil may oylarida Qirgʻizistonga tashrif buyurgan. Qirgʻiziston Respublikasining birinchi prezidenti Asqar Akayev 1996-yil iyul va 2004-yil may oylarida Tojikistonga tashrif buyurgan. Qirgʻizistonning ikkinchi prezidenti Qurmanbek Bakiyev 2008-yil may oyida Tojikistonning Soʻgʻd viloyatiga tashrif buyurgan.
Sukeban
yaponcha atama boʻlib, „qonunbuzar qiz“ degan maʼnoni anglatadi va yapon madaniyatidagi erkak banchoning ayol ekvivalenti hisoblanadi. Sukeban soʻzining ishlatilishi qizlar toʻdasining rahbariga yoki butun toʻdaning oʻziga tegishli boʻlib, qizlar toʻdasining biron bir aʼzosiga nisbatan ishlatilmaydi. thumb|Zamonaviy sukeban aʼzosi
Qoʻllanilishi
Sukeban soʻzi dastlab huquqbuzarlar tomonidan qoʻllanilgan, ammo 1972-yildan beri submadaniyatni tasvirlash uchun oddiy aholi tomonidan ham foydalanib kelinmoqda. Sukeban erkak toʻdalarining ayol aʼzolarini qabul qilishdan bosh tortishi natijasida tashkil topgan, shuning uchun bu atama yaʼkuza erkaklari hadlaridan oshgan bir paytda feminizmga jamoatchilik eʼtiborini qaratish uchun yaratilgan ommaviy harakatni anglatadi.
Manbalarga koʻra, ilk Sukeban jamoasi 1960-yillarda Yaponiyada paydo boʻlgan va oʻzlarini asosan erkaklardan iborat boʻlgan bancho toʻdalarining ayol ekvivalenti sifatida koʻrsatgan. 1970-yillarda, bancho toʻdalari yoʻq boʻla boshlaganda, sukeban qizlar toʻdalari soni orta boshladi. Guruhlar dastlab maktab hammomlarida sigaret chekayotgan qizlarning kichik guruhlaridan iborat boʻlgan, lekin oxir-oqibat ularning soni va jinoyatchilik darajasi tobora oshib bordi. Bu toʻdalar odatda zoʻravonlik va doʻkonlarni oʻgʻirlash bilan bogʻliq jinoyatlarni amalga oshirgan. Toʻdalar soni 80 ga yaqin qizlarni oʻz ichiga olgan Tokiodagi „Birlashgan doʻkon oʻgʻirlari“ guruhidan tortib, 20 000 ga yaqin aʼzolari boʻlgan Kanto ayollar alyansigacha rivojlanib borgan. Yaponiyadagi qizlar toʻdalarining jinoiy faoliyati va zoʻravonligi shu qadar yuqori boʻlganki, 1980-yillarda yapon politsiyasi risolalarida ularni aniqlash uchun eskizlar ishlatilgan, ularning modasi „qoʻlga olish alomatlari“ sifatida tasvirlangan.
Tashqi koʻrinish va boshqa belgilar
Sukeban umumiy belgilariga yorqin boʻyalgan (och jigarrang yoki sargʻish) va perm (toʻlqinsimon soch turmagi) soch turmagi misol boʻladi. Sukeban aʼzolari ham rangli paypoq kiyib olgan, yenglarini shimarib, baʼzan toʻdaga aloqador belgilar, kanji yoki shiorlar bilan bezatilgan yubkalarini uzunroq tarzda kiyib maktab formasini oʻzgartirgan holda boʻladilar. Uzun yubkalar 1960-yillarda jinsiy inqilob davrida mashhur boʻlgan mini yubka mashhurligini inkor etish maqsadida tanlangan. Ularning etaklari uzun boʻlsa-da, sukeban koʻpincha oson harakatlanish maqsadida yubka oʻrtasini kesib tashlagan. Converse krossovkalari ham yana bir qoʻshimcha aksesuar boʻlib, ularning kiyimlarida koʻpincha qoʻlda ishlangan modifikatsiyalar, jumladan nishonlar va tugmalar joy olgan. Ular juda kam boʻyanishgan va nozik qoshlarnigina boʻyashlari mumkin boʻlgan. Bu xususiyatlarga qoʻshimcha ravishda, sukeban odatda niqoblar ham taqib yurgan. Sukeban aʼzolari koʻpincha oʻzlari bilan etaklari ostiga yashirilishi mumkin boʻlgan ustara pichoqlari, bambukdan yasalgan qilich va zanjirlarni olib yurgan.
Xulq-atvor qoidalari va shunga oʻxshash munosabatlar
Sukeban qizlari oʻz guruhlarida qatʼiy xulq-atvor qoidalariga rioya qilishdi. Har bir toʻda ierarxiyaga, shuningdek, oʻziga xos jazo vositalariga ega edi; sigaretaning kuyishi, yoqtirgan yigitini oʻgʻirlash yoki jamoaning bosh aʼzosiga nisbatan hurmatsizlik qilganlar jazoga tortiladi. Sukeban narkotik moddalarni isteʼmol qilish, doʻkon oʻgʻirlash, oʻgʻirlik va zoʻravonlik kabi faoliyat bilan shugʻullangani haqida xabar berilgan, ammo jamoa aʼzolari hibsga olinsa, odatda „kichik qonunbuzarlik“ deya unchalik katta boʻlmagan jinoyatda ayblanishi mumkin boʻlgan. Stimulants use often included sniffing paint thinner or glue.
Ommaviy axborot vositalari va madaniy taʼsir
1970—1980-yillarda sukeban seinen mangasining mashhur qahramonlariga aylandi. Sukeban qahramonlarini shōjō manga nashrlarida ham koʻrish mumkin edi. Sukeban Deka, Yajikita kolleji ertaklari va Hana no Asuka-gumi! lar shular jumlasidandir. Ular asosan sukeban aktyorlaridan iborat uchta mashhur shōjo guruhlardan tashkil topgan holda tasvirlanadi.
Pink film rejissyori Norifumi Suzuki yetti qismli "Boss Girl" filmida birinchi seriyasini Sukeban nomi ostida suratga olgan. U, shuningdek, sukeban qahramonlari ishtirokidagi toʻrtta qismli filmning „Terrifying Girls' High School“ nomli seriyasini (1971-1972) suratga ola boshladi. Ikkala serialda taniqli Pinky zoʻravon rolini aktrisalar Reiko Ike va Miki Sugimoto, shuningdek, sobiq goʻzallik malikasi Reiko Oshidamahoratli tarzda ijro etadi. 2005-yil 6-dekabrda Panik House kompaniyasi Sukeban filmlarini oʻrganuvchi toʻrt diskli hudud-1 DVD toʻplamini chiqardi. Ushbu filmlar urushdan keyingi Yaponiyada gender tenglik munosabatlarining anʼanaviy konstruktsiyalariga qarshi chiqish haqidagi holatlarni bayon etadi.
Yaponiyalik jinoyatchi yozuvchi Jake Adelstein sukeban haqida shunday deydi: "Gʻayrioddiy jihati shundaki, yakuzada ayollar hokimiyatga ega emas va guruhning ayol aʼzolar deyarli yoʻq. Ayol toʻdalarining mavjudligi Yaponiyaning odatda erkaklar hukmron boʻlgan deviant madaniyatida kamdan-kam uchraydigan holatdir … dunyo feminizm va ozodlik haqida soʻzlar ekan, ehtimolki sukeban aʼzolari ayollarning ham xuddi shunday ahmoqona, behayo, xavf-xatarga intilish huquqiga ega ekan deb fikrlashgan. Sukeban aʼzolari oʻzlarining erkak hamkasblari singari adrenalin isteʼmol qiluvchi va zoʻravon boʻlishlikni istab qolishgan."Chiaki Kuriyama Kventin Tarantinoning „Billni oʻldir-1“ kitobida Go Go Yubari sifatida sukeban taʼsiriga ega qahramonni tasvirlagan.
Yana bir film sukeban submadaniyati taʼsiri xususida yaratilgan. Sukeban Deka filmida Saki Amamiya ismli jinoyatchi qiz tasvirlangan. Saki Amamiya politsiya yashirin detektivlari tomonidan qidiriladi, unga qurol sifatida yo-yo berilgan va jinoiy faoliyatni tergov qilish uchun infiltratsiya qilishga toʻgʻri keladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Güldarbı
Güldarbı, Çubuk — Turkiyaning Anqara viloyati Chubuk tumanidagi qishloq.
Kalinindan Tvergacha
Kalinindan Tvergacha ― sheʼriyat festivali Tverda 2012-yildan beri oʻtkazib kelinmoqda. Ushbu Moskva-Tver loyihasi Moskva va Sankt-Peterburg shoirlari uchun „Masofaviy yurish festivali“ sifatida oʻylangan, ammo uning geografiyasi ancha kengroq: ishtirokchilar orasida Volga boʻyi, Kaliningrad va Belorussiyadan kelgan mualliflar ham bor.
Sariyogʻ
thumb|Floris van Schooten
Kalinindan Tvergacha
Har yili festivalda maʼlum bir mavzu belgilanadi, u barcha oʻqishlarda asosiy gʻoya kabi ishlaydi. Birinchi ikkita festival (2012 va 2013) „Kalinindan Tvergacha: oʻtib ketmang!“ deb nomlangan va Tverning geografik joylashuvi va u bilan bogʻliq madaniy konnotatsiyalardan foydalanilgan. Uchinchi festival „Kalinindan Tvergacha: 13-juma kuni“ deb nomlangan. Bu gal „Sheʼriyat va makon“ mavzusi yangilandi — sheʼriyat festivalning yakunida ishtirokchilar shahar boʻylab sayr qilishdi, yoʻlda uchragan turli obidalarda sheʼrlar oʻqishdi.
2015-yilda festival oʻtkazilmadi, 2016-yilda rasmiy doiralar kengaytirildi — qisqa nasr festivali oʻtkazildi. 2017-yilda festival „Kalinindan Tvergacha: Amalga oshmagan yozilmagan matnlar festivali“ boʻlib oʻtdi va uning ishtirokchilari hech qachon yozilmaydigan matnlarni taqdim etib, ularga mavjud boʻlishning qandaydir illyuziyaviy imkoniyatini berdi. Natijada „Yozilmagan matnlar antologiyasi“ nashr etildi. 2018-yilda tashkilotchilar sheʼriyat bayramining anʼanaviy formatiga qaytishga va shu doirasida „Sheʼriyat va zamon“ mavzusini koʻrib chiqishga qaror qilishdi. 2019-yilgi festivalning mavzusi „Abadiy qaytish“ edi.
2020-yilda pandemiya sababli festival oʻtkazilmadi, 2021-yilda „Kalinindan Tvergacha“ festivali laboratoriyasi tashkil etildi. Uchinchi festivalning yopilishida tanqidchi Danila Davidov „Kalinindan Tvergacha“ ni Rossiyadagi eng yaxshi sheʼriyat festivallaridan biri deb atadi.
Tadbirlar: 2021-yil „Kalinindan Tvergacha“ festivali laboratoriyasi: — „Ijodiy ilhom manbai sifatida amalga oshmaganlar“ davra suhbati — „Yozilmagan matnlar antologiyasi“ taqdimoti — „Mavjud boʻlmaganning apologiyasi“ sheʼriy oʻqishlari.
Festival tashkilotchilari: Marina Batasova (Tver Yozuvchilar uyushmasi), Anna Golubkova („Abzats“ loyihasi, Moskva)
Festival ishtirokchilari
Nikolay Baytov, Mariya Galina, Aleksandr Gordon, Viktor Gubailovskiy, Danila Davidov, Yevgeniy Karasyov, Tatyana Mixaylovskaya, Yuriy Orlitskiy, Darya Suxovey, Dmitriy Chernishev, Irina Shostakovskaya va boshqalar.
San Juan y Martínez
San Juan y Martinez  — Kubaning Pinar del Rio provinsiyasida joylashgan munisipalitet va shahar hisoblanadi.
Umumiy koʻrinishi
San-Xuanda toʻliq ishlaydigan tugʻruq boʻlimiga ega boʻlgan oʻz kasalxonasi, shuningdek, 24 soat ochiq „Poliklinika“ davolash markazi mavjud.
Demografiyasi
2004-yilda San-Xuan-i Martinez munitsipalitetida 45 061 kishi istiqomat qilgan. Umumiy maydoni 409 km2, aholi zichligi 110.2 /km2 ni tashkil etadi.
Məmmədrzalı
Məmmədrzalı (shuningdek, Mamed-Rzali va Mamedrzaly) — Ozarbayjonning Jalilabad tumanidagi qishloq va munitsipalitet. 1,491 kishi istiqomat qiladi.
Marsel Idiatullin
Marsel Idiatullin (1977-yil 28-dekabrda tugʻilgan) — nafaqadagi oʻzbek professional futbolchisi va Toshkentning „Lokomotiv“ akademiyasi murabbiyi.
Faoliyati
2002-2003 yillarda „Qizilqum“ safida toʻp surgan, 59 ta oʻyin oʻtkazib, 47 ta gol urgan. 2004-2009 yillarda Toshkentning „Lokomotiv“ klubida oʻynagan (128 oʻyin va 42 gol). 2009-yil Jizzaxning „Soʻgʻdiyona“ jamoasida qisqa muddat (10 ta oʻyin) oʻynagan.
Qizilqum Zarafshon
2002-2003 yillarda Idiatullin „Qizilqum Zarafshon“ jamoasida oʻynagan. „Qizilqum“ 2002-yilgi mavsumni uchinchi oʻrinda yakunlagan va Idiatullin klub uchun 21 ta gol urgan. 2003-yilgi mavsumda 26 ta gol urib, Oʻzbekiston oliy ligasi toʻpurari boʻldi.
Toshkentning „Lokomotiv“ klubi
U 2004-yilda Toshkentning „Lokomotiv“ klubiga kelib qoʻshilgan va 5 mavsum oʻynagan. Hozirda u 42 ta gol bilan „Lokomotiv“ning eng koʻp oʻyin oʻtkazgan futbolchisi va toʻpurari hisoblanadi.
U Gennadiy Krasnitskiy nomidagi oʻzbek toʻpurarlari klubi aʼzosi boʻlib, 101 ta gol (89 tasi Oʻzbekiston ligasida, 12 tasi Kubok bahslarida).
Soʻgʻdiyona Jizzax
2009-yilning avgust oyida Toshkentning „Lokomotiv“ jamoasini tark etib, „Soʻgʻdiyona“ga koʻchib oʻtdi.
Doʻrmon-Sport
2010-yilgi mavsumda u Birinchi ligada Doʻrmon-Sport jamoasida oʻynagan.
Detective Chinatown 2
Detective Chinatown 2 (Xitoycha: 唐人街探案 2) 2018-yilda ishlangan Xitoyning komediya janridagi filmi. Film rejissori Chen Sicheng boʻlib, aktyorlar Wang Baoqiang va Liu Haoran. Kartina daromadi $544 millionni tashkil etdi va 2018-yildagi oʻninchi eng kassabop film boʻldi. Bu film daromadi boʻyicha Xitoyda uchinchi eng kassabop film hisoblanadi.
Qirgʻiziston — Turkiya munosabatlari
Qirgʻiziston — Turkiya munosabatlari — Qirgʻiziston va Turkiya oʻrtasida ikki tomonlama diplomatik aloqalar.
Diplomatik aloqalar
Pan-turkiy birdamlik Turkiyani Qirgʻiziston bilan aloqalarini kengaytirishga undadi. Keyinchalik, Turkiya Qirgʻiziston bilan koʻplab madaniy, iqtisodiy va texnik yordam shartnomalarini tuzdi va uning asosiy aʼzolari Eron, Pokiston va Turkiya boʻlgan mintaqaviy savdo shartnomasi boʻlgan ECOga toʻliq aʼzo boʻlishiga homiylik qildi.
Château d'Écouen
Chateau d'Écouen — Fransiyaning Parijdan 20 km shimolda joylashgan Ekuen kommunasidagi tarixiy qasr va Fransiya Uygʻonish davri meʼmorchiligining ajoyib namunasidir. 1975-yildan beri u Musée National de la Renaissance (Uygʻonish davri milliy muzeyi) kolleksiyalarini saqlab keladi.
Qirgʻiziston — Turkiya munosabatlari
Diplomatik aloqalar
Sovet Ittifoqi tarqatib yuborilgandan soʻng, Turkiyaning tashqi siyosati Markaziy Osiyodagi turli xil turkiyzabon davlatlar bilan kelishuvga erishishga bogʻliq edi. Turkiya tezda yangi mustaqil boʻlgan Qirgʻiziston hukumat rahbarlari bilan diplomatik almashinuvlarni yoʻlga qoʻydi va 1991-yil 16-dekabrda Qirgʻizistonni tan olgan birinchi mamlakat boʻldi. 1992-yil 29-yanvarda ikki mamlakat oʻrtasida diplomatik aloqalar oʻrnatildi. 1992-yilda Bishkek va Anqarada oʻzaro elchixonalar ochildi.
Ushbu panturkiy tashqi siyosat Turkiyani Rossiya bilan raqobatlashishga undadi. Oxir oqibat Qirgʻiziston Rossiya bilan yanada yaqinlashdi. Anqaraga qaraganda ancha barqaror iqtisodiy yordam manbai boʻlgan, xalqlarning harbiylari sobiq Sovet harbiylari tomonidan oʻqitilgan va ularga yaqin his qilishgan, mintaqaning infratuzilmasi Rossiyaga bogʻliq edi.
2019-yilga kelib, oʻzaro munosabatlarning huquqiy asoslarini yaratish uchun ikki mamlakat oʻrtasida 100 dan ortiq ikki tomonlama bitimlar va protokollar tuzildi va koʻplab oʻzaro yuqori darajadagi tashriflar amalga oshirildi.
Château d'Écouen
Chateau 1539—1555-yillar oraligʻida Ann de Montmorensi, Konnétable de Fransiya yoki Buyuk Konstebl, qirol Fransua I uchun fransuz armiyasining bosh vaziri va qoʻmondoni, keyinroq esa Anri II uchun qurib berilgan. U Fransiya Uygʻonish davrining muhim rasmlari, haykallari, kulolchilik, vitraylar, mebellar, toʻqimachilik va boshqa sanʼat toʻplamlarini oʻz ichiga oladi.
Chateau tarixi
Yozuvlar shuni koʻrsatadiki, bu tepalikning tepasida Xll asrdan beri qal’a mavjud. Qal’a shimoldan tarixiy bosqinchilik yoʻli boʻlgan Fransiya tekisligini qoʻriqlagan. Ann de Montmorensi, zodagon, katta vazir va qirol Frensis I ning bolalikdagi hamrohi qal’ani 1515-yilda meros qilib oladi. 1538-yilda qirol Fransiyaning Montmorens Konsteblini, qurolli kuchlar qoʻmondoni va qirol xonadonining buyuk ustasi deb nomladi. Montmorency qal’ani qirolni buyuk uslubda qabul qilish uchun qulay qilish uchun toʻliq rekonstruksiya qilishga qaror qildi.
Kirish qanoti va hovlisi
Hozirgi neoklassik kirish qanoti Konde shahzodasi Lui Jozef 1787-yilda bogʻni yaxshiroq koʻrish uchun Montmorency haykali bilan oʻrnatilgan asl darvozani buzishga qaror qilganidan keyin qurilgan kech qoʻshimcha hisoblanadi. Yangi neoklassik kirish qanoti 1807-yilda meʼmor Antuan-Fransua Peyre tomonidan qurib bitkazilgan.
Konsteblning kvartiralari va cherkovi
Janub qanotining birinchi qavatida joylashgan ibodatxona fransuz inqilobi paytida jihozlaridan mahrum boʻlgan. Asl vitray oynalar va yogʻoch panellar endi Chantilly Chateau’da. Ibodatxonada Montmorensi va uning rafiqasi Madlen Savoyning boʻyalgan gerblari bilan bezatilgan kemerli qovurgʻa gumbazlarining shiftini saqlab qolgan. Chapelda Leonardo da Vinchi tomonidan 1506—1509-yillarda Milanda DaVinchi shogirdi Marko d’Oggiono tomonidan chizilgan „Soʻnggi kechki ovqat“ asarining juda eski nusxasi mavjud. U Montmorency davrida ibodatxonada osilgan edi.
Qirol va qirolichaning kvartiralari
Asl bezak izlari qirol va qirolichaning kvartiralarida yaʼni xonalaridan topilgan. Qirolning yotoq xonasi hali ham shiftida yarim oy boʻlgan Genrix II ning asl boʻyalgan monogrammalariga ega. Uning yotoqxonasidagi boʻyalgan kamin ikki karub ushlab turgan gerbi ostida Injil manzarasini koʻrsatadi. Uning yotoq xonasida Dovud va Bathsheba nomli seriyadagi ikkita gobelen bor.
Zargarlik va kumush buyumlari
Muzey Uygʻonish davrining eng mashhur zargarlari va kumush ustalarining asarlarini namoyish etadi. Muqaddas Rim imperatorlarining zargarlik ustasi, Nyurnberglik nemis ustasi Venzel Jamnitserning Dafna haykalchasi diqqatga sazovor misoldir. U 1569—1576-yillarda yaratilgan. U Uygʻonish davrida mashhur mavzu boʻlgan Ovidning Metamorfozasidan olingan Apollon va Dafna haqidagi yunon afsonasini tasvirlaydi. Dafna nimfani quvib kelayotgan Apollondan himoya qilish uchun otasi uni dafna daraxtiga aylantiradi. Haykalcha zarhal kumushdan yasalgan, shoxlari kumush boʻyoq bilan qoplangan qizil marjondan qilingan.
Qurol va zirh
Muzeyda qurol-yarogʻ va zirhlarning ajoyib toʻplami, shu jumladan fransuz Frensis I ning zarhal qilingan tantanali shoxlari, uning emblemasi salamandr bilan bezatilgan. 1515—1525-yillarda qilingan bu shporlar uning hukmronligining birinchi oʻn yilligida qilingan va 1547-yilda uning dafn marosimida namoyish etilgan. Toʻplamdagi yana bir asar — bu urush xudolari boʻlmish Minevra va Mars tasvirlari bilan bezatilgan baland yoqali dosseret hisoblanadi. U boʻyinning orqa qismini himoya qilish uchun moʻljallangan boʻlib, uni zirh kostyumi bilan yoki rasmiy sud kiyimi bilan yoqa sifatida kiyish mumkin edi. Qurollar zalidagi toʻplamga Italiyada Muqaddas Rim imperatori Karl V uchun tayyorlangan kumush va oltin bilan bezatilgan temirdan yasalgan tantanali rondache yoki buckler, dumaloq tantanali qalqon mavjud boʻlib, u zabt etgan dushman askarlarini unga boʻysunishini koʻrsatadi.
Guruch pudingi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Firinda_s%C3%BCtla%C3%A7.jpg/255px-Firinda_s%C3%BCtla%C3%A7.jpg|thumb|255x255px| Guruch pudingi Guruch pudingi turli xil millatlarning oshxonalarida uchraydigan shirinlikdir.
Turk oshxonasidagi ko'plab sutli shirinliklar orasida eng keng tarqalgan va mashhur taomlardan biri guruch pudingidir. Uning asosiy tarkibiy qismlari guruch, sut va shakardir. Ta'bi nozik odamlarning didiga qarab tarkibi o'zgarib tursa-da, umumiy qabul qilingan va yoqadigan tomoni shundaki, guruch donalarining yumshoqligi, uni istemol qilish paytida yanayam rohatlantiradi.
G'arbiy va Shimoliy Yevropa mamlakatlari oshxonalarida uchraydigan guruch pudingi faqat Yangi yil arafasida, ayniqsa Skandinaviya mamlakatlarida doljinli sous yoki qovurilgan bodom konfetlari bilan bezatilgan.
Usmonli oshxonasidagi guruch pudingi
Birinchi nashr etilgan "Melceü't-Tabbahîn" kitobida guruch pudingining retseptlari keltirilgan. Retseptda "sutli sho'rva" deb qayd etilgan.
Guruchli pudingning tarkibiga ko'ra turlari
• 3
Piya IX ordeni
Tarixi
Bu tartib Rim papasi Piy IX tomonidan 1847-yil 17-iyunda Romanis Pontificus maktubida taʼsis etilgan.
Oldingi Papa Grigoriy XVI Oltin Spur ordeni bilan bogʻliq unvonlarni bekor qilgan boʻlsa-da, Piy IX oʻz ordenining birinchi va ikkinchi darajalari uchun papa zodagonliklarini qaytadan kiritdi. Dvoryanlar birinchi sinf uchun irsiy, ikkinchi sinf uchun shaxsiy edi. Ritsarlar faqat orden belgilari bilan taqdirlandilar.
Bu unvonlar 1939-yil 11-noyabrda papa Piy XII tomonidan oʻzining Litteris suisida bekor qilidi, u bundan buyon xizmat uchun faqat zodagonlik bilan emas, balki faqat faxriy unvonlar bilan taqdirlanishi kerakligi toʻgʻrisida farmon chiqardi.
Nizom
Piy IX ordeni bilan taqdirlash mezonlari 1987-yilda Muqaddas Taxt Davlat Kotibiyati tomonidan quyidagicha eʼlon qilingan:
„1847-yilda Papa Piy IX tomonidan cherkov va jamiyat oldidagi ulkan xizmatlari sharafiga taʼsis etilgan Piy IX ordeni hozirda asosan diplomatlar, davlat arboblari yoki tashrif buyurgan davlatlar vakillari yoki Muqaddas Taxtda akkreditatsiyadan oʻtgan monarxlarga beriladi“.
Asl nizomga koʻra, orden bilan taqdirlanish mezoni cherkov va jamiyat oldidagi ajoyib xizmati edi.
20-asrda papalik xizmati uchun Piy IX ordeni berildi va 1929-yildan keyin Vatikan davlati tashkil etilgandan soʻng nizomga jiddiy oʻzgartirishlar kiritildi — akkreditatsiyadan oʻtgan diplomatlar orden bilan taqdirlandilar. Shunisi eʼtiborga loyiqki, katoliklar ham, boshqa din vakillari ham Muqaddas Taxt ordeni bilan, bosh vazirlar, vazirlar, maxsus topshiriqlar boʻyicha delegatsiyalar aʼzolari kabi amaldorlar papaning turli tadbirlarida — taxtga oʻtirishda, yubileylarni nishonlashda taqdirlanadilar.
Akkreditatsiyadan oʻtgandan keyin kamida ikki yil xizmat qilgan papa sudidagi vakolatli vakillar ordenning Buyuk xochini oladilar. Konsul va elchixonalarning birinchi kotiblariga, odatda, joʻnab ketayotganlarida orden qoʻmondoni darajasi, quyi darajadagi diplomatlarga esa ritsarlik unvoni beriladi.
Papa maʼmuriyatining mansabdor shaxslari va Shveytsariya gvardiyasi ofitserlari ham turli vaqtlarda Pius IX ordeni bilan taqdirlanishi mumkin. Muqaddas taxt bilan toʻliq diplomatik aloqalarga ega boʻlmagan davlatlarning diplomatik vakillari odatda ularning darajasiga mos keladigan Avliyo Silvestr ordeni bilan taqdirlanadilar.
Darajalar
Orden uchta toifaga ega:
Zanjirdagi Grand Xoch — bu davlat rahbarlariga beriladigan maxsus daraja.
Qoʻmondon sinfi yulduzli komandir va komandirga boʻlinadi.
Orden nishonlarining tavsifi
Belgining oʻlchami sinfga bogʻliq. Katta Xoch nishoni — yelkama-kamarda — slingda, qoʻmondon nishoni — boʻyinbogʻda, ritsar nishoni — koʻkrakning chap tomonida joylashadi.
Orden yulduzi orden nishoni bilan bir xil, Katta Xoch yulduzi esa qoʻmondon yulduzidan kattaroqdir.
Ordenning tasmasi toʻq koʻk rangda, qirralari boʻylab qizil chiziqlar mavjud.
The Iron Wall
„The Iron Wall: Israel and the Arab World“  — isroillik va britaniyalik tarixchi Avi Shlaimning Isroil-arab mojarosi haqidagi kitobi. Kitob ilk marotaba 2000-yil Cornell universiteti nashriyotida chop etilgan. 2001-yil va 2014-yillarda ayni nashriyotda qayta nashr qilingan. Kitobda Isroil 1948-yilda tashkil etilganidan 2006-yilgacha tarixi, xususan, revizionist sionizm yetakchilaridan biri Vladimir (Zeʼev) Javotinskiy taklif qilgan „temir devor“ falsafasining turli talqinlari yillar davomida Isroil yetakchilariga qanday taʼsir koʻrsatgani haqida hikoya qilinadi. Kitob keng koʻlamli manbalarga, jumladan, muallif arab va yahudiy siyosatchilardan olgan intervyularga, arxiv materiallariga hamda birlamchi va ikkilamchi manbalarga tayanadi.
Shalim Isroil rahbarlari aksar holatlarda Jabotinskiy gʻoyalarini notoʻgʻri talqin qilib kelishayotganini, xususan, Jaboyinskiy Falastinda yahudiylar va arablar tinch yashashi mumkin ekaniga ishonganini yozadi. Muallif Jabotinskiy Isroil harbiy qudratga erishganidan keyin, yahudiylar muzokara olib borishga hozir boʻladi, deb oʻylagan, degan fikrni ilgari suradi. Kitobda Isroil rahbariyati doimiy ravishda harbiy choralarni diplomatiyadan ustun koʻrgani urgʻulanadi.
Birinchi nashr
„Iron Wall“ kitobning birinchi nashri ilk bor 2000-yilda chop etilgan. 2001-yil qayta chop etilgan. Birinchi nashr Isroil tarixining ilk 50 yiliga bagʻishlangan. Kitob oʻng-qanotchi rahbar Benjamin Netanyahuhokimiyatga kelib, Isroil bosh vaziri Yitzhak Rabin falastinliklar bilan erishgan tarixiy kompromissdan voz kechgani va shu asnoda tinchlik oʻrnatish jarayonini izdan chiqargani bilan yakunlanadi.
Ikkinchi nashr
Kitobning ikkinchi nashri 2019-yilda chop etilgan. Yangi nashr qoʻshimcha adabiyotlar, jumladan, memuarlar hamda yangi arxiv materiallar asosida toʻldirilgan va kengaytirilgan. 2006-yilgacha boʻlgan davrni qamrab olgan yangi nashrga uch yangi bob qoʻshilgan. Ikkinchi nashr chop etilgunicha koʻp vaqt oʻtgan boʻlishiga qaramay, Shlaim ilk nashrdagi qarashlaridan voz kechmadi. Xususan, muallif Isroil mojaroni tinch yoʻl bilan hal qilish uchun paydo boʻlgan biror imkoniyatdan foydalanmadi, degan fikrni ilgari suradi.
== Kutib olinishi ==
„Iron Wall“ tanqidchilar va oʻquvchilar tomonidan yaxshi kutib olindi. Xalqaro tinchlik instituti (International Peace Institute) maslahatchisi Jose Vericat kitob tushunarli tilda yozilgani nafaqat tarixchilar, balki keng omma orasida keng tanilishiga turtki boʻlgani haqida yozdi Ammo Isroil siyosatchilari, xususan, sobiq bosh vazir Ariel Sharon Shlaim va boshqa „revizionist Isroil tarixchilari“ yoki shunchaki „yangi tarixchilar“ deb nomlanuvchi tarixchilar ishini Isroil darsliklarida umuman tilga olinmasligini taʼminlash yoʻlida chora koʻrdi. „Anʼnanaviy“ yoki „eski“ Isroil tarixchisi Efraim Karsh Shlaimni oʻz kitobida arablarning agressiv niyatlarini kichraytirib koʻrsatishda aybladi.
Vericat kitob haqida yozgan taqrizida „Shlaimning [Isroil tarixi borasidagi] munozaraga qoʻshgan hissasini cheklashga qaratilgan saʼy-harakatlarga qaramay, The Iron Wall Isroil-Falastin mojarosini tushunishga yordam beradigan muhim asar boʻlib qolmoqda“, deb xulosa qildi. Brunel universiteti tarix professori Matthew Hughes esa „Bu munozaralarning barchasida Shlaim ishonchli yozadi. U juda koʻp dalillarni toʻplab, oʻquvchini Isroil-arab munosabatlaridagi burilishlar boʻylab yetaklovchi oʻziga tortadigan, ishonchli va tushunarli dalillarni taqdim etadi“, deb yozdi. Hughes „Iron Wall [kitobida] keng qamrovli tarix taqdim etilgan va Arab-Isroil mojarosi haqida yaxshi yozilgan, jonli, oʻylantiruvchi va munozarali hikoyani izlayotganlar uchun juda tavsiya qilinadi“, deya xulosa qildi.
Xuchitlar
Xuchitlar (mogʻ Хуучид) — Ichki Moʻgʻulistonning Shilin-Gol aymaki hududida istiqomat qiluvchi janubiy moʻgʻul etnik guruhi hisoblanadi. Ular shuningdek, boshqa moʻgʻul xalqlari tarkibiga ham kiradi.
Etnonim
Xuuchid nomi xuuchin ( eski yoz. mogʻ.tili qagucin) — qari, eski. soʻzining koplik shakli hisoblanadi.
Tarixi
Xuuchid, XVI asrda chaxarda paydo boʻlgan qabilalardan biri hisoblanadi. Chaxar sardori Daraysun Gudun-xon (1520-1557) XVI asr oʻrtalarida sharqqa borib, Katta Xingananing janubi-sharqigacha yetib borgan, bu hozirgi Xitoyning Lyaoning provinsiyasining gʻarbiy qismida, Luuxa daryosining boʻyi hisoblanadi. Koʻchish davrida chaxarlarning bir qismi xuuchin-tsakhar (eski chaxarlar) nomini olgan, vaqt oʻtib, ushbu nom qisqarib, xuuchid (xuchitlar) deb atala boshlagan. Shunday tarzda, XVI asrning oxirida tarixda xuuchid qabilasi paydo boʻldi. Ular birinchi XVII asr boshlarida Lyaoning gʻarbdagi yerlariga joylashishgan ammo Ligden-xon bilan janjaldan soʻng bu yerlarni tark etishgan. Xuchitlar daryoning oʻrta oqimidagi Kerulen yerlariga kelishadi va bir muncha vaqt davomida xalxas Sholasi Setsen-xonning rahnamoligida boʻlishadi. Biroq, 1637-yilga kelib, ular sharqqa qaytib, manchjur fuqaroligini qabul qilishadi. Tsin maʼmurlari Silingol seyma tarkibida ikkita xoshunni tuzishadi, ular bugungi kungacha yashab kelishmoqda. Zamonaviy Moʻgʻulistondagi xuchitlarga kelsak, ular bu yerga turli yoʻllar orqali asta-sekinlik bilan kelishgan. Demak, Galshar somoni xuchitlari XVII asr boshlarida Xalxadan chiqib ketganidan keyin aholi avlodlaridan hisoblanadi. 1911-yilda Moʻgʻulistonda tsing hukmronligi agʻdarilib, mustaqillik eʼlon qilinishi bilan Xalxuga Ichki Moʻgʻulistonning Silingol seymasiga baʼzi aratlar bilan xuchit dzasak Selnen Tojil keladi. Uning boshchiligidagi guruh Setsenxan aymakka koʻchiriladi, xoshun rsa Erdene chinvanov deb atala boshlanadi. Keyinchalik, xuchitlar boshqalarga ergashib, Ichki Moʻgʻulistonga qaytib kela boshlashadi, ammo ularning bir qismi qolib, xalxalar bilan aralashib ketadi. 1920-yillarning boshlarida koʻp sonli buryatlar Rossiyadan Moʻgʻulistonga koʻchib oʻtishadi, ularning bir qismi sobiq xuchit xoshun Erdene chinvon yerlariga joylashadi, natijasida esa xuchitlar buryatlar bilan birga yashay boshlashadi. Xulosa qilish mumkinki, hozirgi Batshireet, Binder, Dadal, Bayan-Adraga Xentey aymaklarning Salnen Tojhil-noyon xuchitlarining avlodlari hisoblanadi. 1940-yillarning oxirida kelib Ichki Moʻgʻulistondan Uzumchinlar ham MXRga koʻchib oʻtib, ular bilan birga kelgan xuchitlar Suxe-Bator aymakining Erdenetsagaan somonadiga joylashishadi.
Aholi joylashuvi
Bugungi kunda xuchitlar xoshunlar hududida istiqomat qilishadi: Xobot-Shara, Shulun-Xobot-Tsagan, Ichki Moʻgʻulistonning Shilin-Gol aymakasidagi Shulun-Xux. Xuchitlar shuningdek, chaxar va ordostslar  tarkibida ham tilga olingan.
Moʻgʻuliston hududida xuchitlar Suxe-Batora aymakasining Erdenetsagaan somonisida va Batshireet, Binder, Dadal, Bayan-Adraga somonilarida va Galshar Xentey aymakasida istiqomat qilishadi. Xuchitlar xalxa-moʻgʻullar  va xamniganlar tarkibida qayd etilgan. XVII — XVIII asrning birinchi yarmida xuuchinlar shuningdek, oyratlar tarkibida ham boʻlgan.
Zomin davlat tog‘-archa qo‘riqxonasi
thumb| Zomin qoʻriqxonasiZomin davlat togʻ-archa qoʻriqxonasi — Pomir-Oloy (Jizzax viloyati, Oʻzbekiston) Turkiston tizmasining gʻarbiy qismining shimoliy yon bagʻrida joylashgan qoʻriqxona. Asosiy himoya obyektlari — baland togʻli archa tizimlari (1760-3500 m balandlikda), oq tirnoqli ayiq, soqolli kalxat, qora laylak va boshqalar.Har hil hayvonlar ham bor
Tarixi
Maʼlumki, XIX asrning 60-yillarida keyinchalik Zomin qoʻriqxonasiga aylangan hudud rus tabiatshunosi A.P.Fedchenko tomonidan oʻrganilgan. Ushbu hudud florasining birinchi ilmiy tavsifi 1916-yilda Rossiya imperiyasi Qishloq xoʻjaligi vazirligining koʻchirish boshqarmasi xodimi Olga Norring tomonidan berilgan. 1926-yildan 1929-yilgacha va 1934-yildan 1951-yilgacha mavjud boʻlgan Guralash qoʻriqxonasini (taxminan 8500 gektar maydon) yaratish uchun asos boʻlgan hududlarni toʻliq oʻrmon xoʻjaligi sifatida shakllantirilishi amalga oshirildi.
Intensiv yaylovlar, oʻrmonlarning tartibsiz kesilishi (birinchi navbatda, archa) va brakonyerlik subalp landshaftlarini saqlashga jiddiy xavf tugʻdirdi, buning natijasida 1959-yilda Zomin qoʻriqxonasini tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. 1978-yilda qoʻriqxona bilan yagona massivni tashkil etgan Oʻzbekiston xalq bogʻi (31500 ga) tashkil etildi.
SSSR parchalanishidan oldin qoʻriqxona Oʻzbekiston SSR Oʻrmon xoʻjaligi vazirligining Ovchilik va qoʻriqxonalar bosh boshqarmasi tasarrufida boʻlgan.
2013-yil filmlari
2013-yil filmlari bu eng kassabop filmlar, shuningdek, mukofot marosimlari, festivallar va premyerasi boʻlib oʻtgan filmlar va oʻlimlar haqida hikoya qiluvchi voqealar haqida maʻlumot.
Eng kassabop filmlar
2013-yildagi eng kassabop filmlar TOP oʻntaligi:
Jordan Knackstedt
Jordan Knackstedt (, 1988-yil 28-sentyabrda tugʻilgan) — kanadalik professional xokkeychi, hozirda Germaniyaning Dresdner Eislöwen jamoasida oʻynaydi.
Jamoalardagi oʻyin faoliyati
Knackstedt 2004—2005-yillarda Gʻarbiy Xokkey Ligasining (WHL) Red Deer Rebels jamoasi bilan oʻynagan. Uch mavsumdan soʻng, u Moose Jaw Warriors jamoasiga almashtirilgan va jamoa tarkibida 56 ochko toʻplagan. Knackstedt 2007-yilgi NHL draftida Boston Bruins jamoasi tomonidan 189-oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan. Warriors jamoasiga qaytgan Knackstedt 85 ochko bilan jamoada yetakchilik qilgan va ligada toʻp kiritish boʻyicha xokkeychilar oʻrtasida yettinchi oʻrinni egallagan.
Knackstedt 2013-yil 25-sentyabrda ECHLning Bakersfield Condors jamoasi bilan 2013—2014-yilgi mavsum uchun shartnoma imzolagan.
Condors jamoasi bilan muvaffaqiyatli mavsumdan soʻng, Knackstedt 2014-yil 6-avgustda VHL ikkinchi ligasi vakili Rubin Tyumen jamoasi bilan bir yillik shartnoma imzolagan. Knackstedt Germaniyadagi mavsumni ESV Kaufbeuren jamoasi bilan yakunlagan
2015-yil 4-noyabrda Knackstedt ECHLning Greenville Swamp Rabbits jamoasi bilan shartnoma imzolash uchun Amerikaga qaytib keladi.
Matterism
Matterism shuningdek, Matter Painting nomi bilan tanilgan (Haute Pâte) ogʻir impasto orqali boʻyoqning moddiy sifatlarini taʼkidlaydigan rassom uslubiga ishora qiladi. Uslub mavhum ekspressionizmga xos boʻlgan uchun impulslarga qaytishni koʻrsatadi.
Matterism asari birinchi marta 1940-yillarda Parijda paydo boʻlgan Jean Dubuffet va Jean Fautrier tomonidan. Bu uslub 1950-yillarda keng tarqalgan va mashhurlikka erishdgan.
Paititi
Bir qator mustamlaka yilnomalarida Paititi — Inklar imperiyasining sharqiy chegarasini belgilaydigan toponimdir. Boshqa hollarda, biz sharqiy ekspeditsiyalardan birida Inklar tomonidan kashf etilgan And togʻlarining sharqida Amazoniya oʻrmonida joylashgan bir boy mamlakat haqida gapiramiz. Ispaniya istilosidan soʻng, Inklarning bir qismi Perudan Paititi shahriga koʻchib oʻtdi va ularning avlodlari Yevropa taʼsiridan uzoqda 17-asr va, ehtimol, 18-asr davomida u erda yaxshi yashashni davom ettirdilar. Bu vaqt davomida hujjatlarda Paititi tirik, aholi yashaydigan mamlakat sifatidagi havolalar mavjud. 19-asrda ular yoʻqoladi. Moxos yoki Musus koʻpincha Paititi nomining sinonimi sifatida ishlatiladi.
Janubiy Amerikada joylashgan haqiqiy oltin shahar Inkla imperiyasining poytaxti — Kusko boʻlib, u yerda bir necha oʻnlab yirik uylar mavjud boʻlib, " devorlari tashqi va ichkarida yupqa oltin plitalar bilan qoplangan. Bu shaharda juda koʻp chiroyli binolar mavjud. Xuddi shu joyda Kusko (yaʼni Sapa-Inka) oʻz xazinalarini saqlagan; uchta kulba oltin va beshtasi kumush bilan toʻldirilgan, qoʻshimcha ravishda konlarda qazib olingan yuz ming oltin tanga; har bir oltin tosh ogʻirligi ellik kastellano ". Shuningdek, imperiyaning viloyatlari poytaxtlaridagi barcha Quyosh ibodatxonalari, qirol saroylari va bosh kuraka turar joylari oltin bilan qoplangan, ammo ularning barchasi qisqa vaqt ichida konkistadorlar tomonidan talon-toroj qilingan. Fransisko Pizarro va Diego de Almagro otryadlari), yangi oltin shaharni topish va bir zumda boyib ketish istagi Paititi va Eldorado afsonasiga asos boʻldi. right|thumb|387x387px| Amerika xaritasi 1705-yil right|thumb|250x250px| Inkalarning Oltin devori.
Soʻzning etimologiyasi
Paititi soʻzining kelib chiqishining koʻplab versiyalari mavjud.
Afsonalardan birida " Paikikin " soʻzi mavjud boʻlib, u Kechua tilida " xuddi shunday " degan maʼnoni anglatadi, u bosib olingan hududlarda Inklar tomonidan qurilgan yangi Kuskoga nom berish uchun ishlatilgan. Biroq, shaharning asl nomi inklar xotirasidan oʻchib ketdi, uning oʻrnini " Paikikin " egalladi, keyinchalik u " Paititi " ga aylandi. Familiyaning kelib chiqishini boshqa yoʻl bilan tushuntirish mumkin. Ehtimol, Inklar imperiyasida bu " metall " yoki " qoʻrgʻoshin ", yaʼni Kechua tilida " titi " degan maʼnoni anglatadi. Bu holda, „Paititi“ „metallning oʻzi“ deb tarjima qilingan va Kechua majoziylik moyilligini hisobga olsak, bu nom " metall shahar ", „ metalldan shahar“ degan maʼnoni anglatishi mumkin <.
Hindu qabilalaridan birining tilida bu Ikki tepalik degan maʼnoni anglatadi (La-Pas shimolida Boliviyaga ekspeditsiya qilgan Hans Ertl (1955) maʼlumotlariga koʻra u hindular shunday atagan togʻni topdgan ), boshqa versiyaga koʻra bu soʻz — metalldan tayyorlangan degan manoni anglatadi. Koʻpgina hindu tillarida pai ota, titi soʻzi esa puma yoki yaguar maʼnosini bildiradi. Demak, Paititi yaguarning otasi boʻlib, u xalqlarni boshqargan. Argentinalik tadqiqotchi Enrike Gandiyaning fikriga koʻra, „Pai“ — „monarx“, „titi“ esa Titikaka koʻlining nomi, yaʼni „Titikaka hukmdori“ manosini anglatadi. Shu bilan birga, Jovanni Anello Oliva (1631) „ Titikaka qoʻrgʻoshin yoki mushuk qoya manosini anglatadi, chunki bu hayvon Titi deb ham ataladi“. Zamonaviy Aymara tilida titi soʻzi qatʼiy puma deb tushuniladi, yaʼni Puma concolor, ammo 16-asrda bu soʻz boshqa maʼnoli va kelib chiqishi boshqa boʻlishi mumkin edi.
17-asr boshidagi Kechua (Olgin, 1608) va Aymara (Bertonio , 1612) lugʻatlarida Paititi soʻzining oʻzi toʻliq qayd etilmagan, garchi ularda boshqa geografik nomlar ham tilga olinmagan.
Peruning kash qilinishi
left|thumb|150x150px| Inklarning oltin haykalchalari. Pragadagi „Inkalarning oltini“ koʻrgazmasidan surat. Panamadan janubda (yoki birinchi hisobotda aytilganidek sharqda) Oltin mamlakat haqidagi afsonalarning paydo boʻlishi Fransisko Pisarro va Diego de Almagroning oltinga boy Biru mamlakatini qidirish uchun birinchi ekspeditsiyasi bilan bogʻliq.
Charlz V kotibi Xuan de Samanoning hisobotiga koʻra, Peru nomi birinchi marta 1525 yilda Fransisko Pisarro va Diego de Almagroning birinchi janubiy ekspeditsiyasi tugaganligi munosabati bilan tilga olingan. Ekspeditsiya Panamani 1524 yil 14-noyabrda tark etdi, ammo 1525-yilda qaytishga majbur boʻldi. Pisarro 1526 yilda Almagro va Bartolome Ruis bilan yana suzib, Tumbesga tashrif buyurdi, keyin Panamaga qaytib keldi. 1528 yilda u Ispaniyaga qaytib keldi va 1529-yilning yozida Toledoda Ernan Kortes bilan uchrashdi va suhbatlashdi. 1531 yil boshida Pisarro Inklar imperiyasini zabt etish uchun uchinchi ekspeditsiyaga chiqdi. 1533 -yil 8-martda Peru provinsiyalaridagi yurishlarini davom ettirish uchun u Ispaniya qirollaridan yangi provinsiyalarni bosib olishga rasman ruxsat beruvchi oʻrta asrlar ispan qonunchiligi hujjati boʻlgan „Talab (Requerimiento)“ni oldi.
Ataualpani asirga olinishi
Eldorado afsonasiga 1533-yilda Perudan Santo-Domingoga toʻliq maxfiy ravishda yetkazilgan Inklar xazinalari haqidagi xabar katta turtki boʻldi. Ular „bu sehrli tush edi“ deb daʼvo qilgan shaharliklar orasida haqiqiy shokka sabab boʻldi. Ovyedo tarixchi: „Bu afsona ham, ertak ham emas“. Va xazina kemasi yoʻlda hech qanday portda toʻxtamaganligi sababli, eng muhimlaridan tashqari, bu qitʼaning mislsiz boyliklari haqida koʻplab mish-mishlarning paydo boʻlishiga yordam berdi. Xazina ortilgan toʻrtta kemadan birinchisi Sevilyaga 1533 yil oxirida yetib keldi. Qirollik „beshinchi boʻlagi“ni Ernando Pisarroning oʻzi yetkazib berdi. Ushbu voqeadan soʻng, xazina topish istagi Yangi Dunyoga kelgan barcha odamlarning asosiy istagiga aylandi. Shunday qilib, 1534-yilda boʻlajak yilnomachi Syesa de Leon oʻzining savdogar otasi bilan sayohat qilib, Sevilyada Ataualpaning tovoni xazinalarni qanday tushirishayotganini koʻrdi, bu esa, ehtimol, Janubiy Amerikaga ketishga sabab boʻlgan. U 1553 yilda oʻzining " Peru yilnomasi " kitobida inklarda bunday miqdordagi oltin haqida xabar bergan:
Men Kuskoda boʻlganimda, u yerdagi boj zodagonlardan inklarning xabarini qoʻlga kiritganimda eshitdimki, Paulo Inka va boshqa zodagonlar, agar viloyatlar va uakalar [Guakas] dagi barcha xazinalar, yaʼni ularning ibodatxonalaridagi va dafnlardagi [birga] qoʻshsa, u holda ispanlar oʻzlariga olgan narsadan inklarga zarar shunchalik kichik boʻlar ediki, hudda bitta katta suv idishidan uning bir tomchisini olish qanchalik kichik boʻlishi kabi, deyishganini eshitdim.
Va aniq taqqoslashni yaxshiroq tushunirish uchun ular bitta katta hajmdagi makkajoʻxori oldilar va undan bir hovuch olib, bir vaqtning oʻzida oʻsha yerga boʻlgan nasroniylarga, ularning koʻp qismi shunday joylarda ekanligini va ular biz oʻzimiz ham bu haqida bilmaymiz deb aytishdi. Shunday qilib, bu joylardagi buyuk xazinalar yoʻqolgan.
Konkistadorlar tomonidan qoʻlga olingan Chibcha-Muiska xazinalari
thumb|150x150px| Eldoradodan oltin sal. Muiska madaniyati. Kolumbiyadagi konkistador Gonsalo Ximenes de Kesada tomonidan chibcha-muiskalardan tortib olingan xazinalar Fransisko Pisarro tomonidan inklardan tortib olinganidan koʻra kichikroq boʻlgan, bu qirol amaldorlaridan biri Xuan de San Martinning hisobotidan koʻrinib turibdi. Kampaniyada shaxsan ishtirok etgan Antonio de Lebriya shunday deydi (1539 yil iyul):
— Xuan de San Martin va Antonio de Lebriya. Yangi Granada qirolligining zabt etilishi haqida hisobot (1539-yil iyul). Bu xabardan ham maʼlumki, qarshilik koʻrsatgan mahalliy hukmdorlar xazinaning koʻpini va eng yaxshisini ispanlardan yashirgan.
Kristobal Vaka de Kastro, 1544-yilgacha
right|thumb|209x209px| Kristobal Vaka de Kastro Paititi daryosi haqida qisqacha maʼlumot Kristobal Vaka de Kastroda ham bor, bu Tupak Yupankining otasi Inka Pachakutekning istilolari bilan bogʻliq: … Urushlar va qurollar bilan [zabt eta] olmaganlarni xushomad va sovgʻalar bilan boʻysundirdi, bular Chunchos [Chunchos], Mohos [Mojos] va Andes [Andes] provinsiyalari edi. Uning Paiti daryosi [Paitite] qalʼalari va ulardagi garnizonlari boʻlganligicha davom etdi.— Levillier R. El Paititi, El Dorado y las Amazonas. Buenos Aires: Emece Editores, 1976. S. 6.
Xuan Alvares Maldonado, 1567-1569
1567-yilda Vaka de Kastro litsentsiati Kuskoda yashovchi Xuan Alvares Maldonado bilan Kordilyeraning narigi tomonidagi koʻl va Kusko yaqinidigi (30 liga) yirik aholi punkti 1539 yilda kapitan Kandiya tomonidan 200 kishilik otryad bilan kashf etilgan Opotari qalʼasidan boshlab, yerni oʻrganish va aholi turar-joyi toʻgʻrisida shartnoma tuzdi. . Maldonado Byerso turar-joyiga asos solgan. U Tormonga ekspeditsiya yubordi, lekin ular vafot etdilar. Har ikki yoʻnalishda 200 dan ortiq ligai bosib oʻtdi, 70 liga materikga chuqur kirib borib; u birinchi boʻlib Opotaridan naridagi savannalarni kashf etdi va daryo boʻyida birinchi boʻlib Montanya — zich oʻtib boʻlmaydigan oʻrmonlarni yengdi. U Paypite (Paipite) daryosi va koʻli va Korokora hindulari va ayollari (de los Corocoros y de las Mujeres) provinsiyasi haqida xabar berdi. Barcha ochiq yerlarni u Yangi Andalusiya deb atadi. U bilan birga balandliklar va yoʻnalishlarni oʻlchaydigan lotsmanlarni olib yurgan va Mano daryosining Sharq-Gʻarb yoʻnalishda oqayotganini aniqlagan. U Benining irmogʻi boʻlgan Mayu-tata daryosi oqimini „sharqdan va gʻarbdan“ oʻrgangan.
Sarmyento de Gamboa, 1572-yil
left|thumb|212x212px| Tupak Inka Yupanki. Poma de Ayala qoʻlyozmasidan tasvir.
Pavel Solomin
Pavel Pavlovich Solomin (1982-yil 15-iyunda tugʻilgan. ) — oʻzbekistonlik futbolchi. Hozirda u „Persitara“da hujumchi sifatida oʻynagan. Hozirda faoliyatini yakunlagan.
Futbolchilik faoliyati
U 2010-yil 21-fevralda Indoneziyaning „Sriwijaya“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. U Indoneziyadagi birinchi golini Bontang FC darvozasiga kiritdi. U Piala Indoneziya finalida Arema Malangga qarshi SFCning gʻalaba golini kiritdi.
2011-12-yil qish mavsumida u Toshkentning „Lokomotiv“ klubini tark etgan edi, ammo 2012-yilgi mavsumni Toshkentning „Temiyoʻlchilari“ klubida, Oʻzbekiston Pro ligasida boshlagan.
2012-yilning avgust oyida „Mash’al“ bilan shartnoma imzoladi. 2012-yil fevral oyida „Shoʻrtan“ guzariga koʻchib oʻtdi.
2009-yilning yozida u Indoneziyaga, „Sriwijaya“ga koʻchib oʻtdi. 2010-yilda uni „Persisam Putra“ sotib olgan. 2012-yilda vataniga, „Mashʼal“ ga qaytdi. 2013-yilda „Shoʻrtan“iga koʻchib oʻtgan. 2014-yilda u Indoneziyada, Persisam Putrada oʻynaydi. 2016-yilda vataniga, Obodga qaytdi.
Xalqaro
Solomin futbol boʻyicha Oʻzbekiston milliy terma jamoasi safida 15 ta oʻyinda maydonga tushib, 2 marta gol urgan. 2006-yil 6-sentyabrda Gonkong — Oʻzbekiston (0:0) da milliy terma jamoadagi debyutini oʻtkazdi. U milliy terma jamoadagi ilk golini 2007-yilning 22-iyulida Saudiya Arabistoni — Oʻzbekiston (2:1)da urgan va oʻyinning 80-daqiqasida, Azizbek Haydarov oʻrniga maydonga tushganidan ikki daqiqa oʻtib, final golini 2:1 hisobida urgan. U milliy terma jamoa bilan 2007-yilgi Osiyo Kubogida ishtirok etgan. U milliy terma jamoa libosida jami 15 oʻyin oʻtkazib, ikkita gol urgan.
Klub
Paxtakor
Onikokriptoz
Oyoqning o'sgan tirnoqlari ( onikokriptoz, греч. onzl- "tirnoq" va kryasos - "yashirin") - tirnoq burmasining lateral chetiga o'sishi (ko'pincha oyoqning bosh barmog'ida, tashqi chetida kuzatiladi). Bu juda keng tarqalgan kasallik. Bunday holda, tirnoq yonboshi qizarib, shishib ketadi, yallig'lanish boshlanadi,kuchli og'riq paydo bo'ladi. Keyinchalik surunkali yallig'lanish jarayonining rivojlanishi mumkin.
To'g'ri davolanmasa, kasallik qaytalanadi.
Davosi
O'sib kirgan tirnoqni davolash usuli tirnoq plastinkasining o'sish darajasi va yallig'lanish jarayonining bosqichi bilan belgilanadi.
Jarrohlik yo'li bilan
thumb| Tirnoq plastinkasining bir qismini kesish, Emmert plastmassasi Oyoq tirnog'ini jarrohlik yo'li bilan davolash mahalliy narkoz ostida ambulatoriya sharoitida amalga oshiriladi. Operatsiyani jarrohlik asboblari yordamida, tirnoq matritsasini elektr toki bilan koagulyatsiya qilish, apparatli radiochastota jarrohlik usuli, lazer, kimyoviy moddalar yordamida amalga oshirish mumkin. Ushbu operatsiyaning ko'plab turlari adabiyotda tasvirlangan. Eng keng tarqalgan - gipergranulyatsiyani olib tashlash va tirnoqning matritsasining (ildiz) bir qismini olib tashlash bilan tirnoqning lateral qismini kesish amaliyoti bajariladi. Agar bu operatsiya samarasiz bo'lsa va inson uchun xavf paydo bo'lsa, unda tirnoq plastinkasi butunlay olib tashlanadi. thumb| Emmertning plastik operatsiyasidan keyin tirnoqning shakli va tuzilishini o'zgartirish
Jarrohlik paytida behushlik
Onikokriptoz uchun operatsiyalar paytida narkozning standart usuli Oberst-Lukashevichga ko'ra mahalliy narkoz bo'lib, u barmoq nervlarini lokal anestezik (odatda lidokain yoki bupivakain) bilan blokada qilishdan iborat. Anestetik operatsiya qilingan barmoqning proksimal barmoqlarining yon tomonlariga 2 nuqtadan narkoz qilinadi. Narkoz qilingan anesteziyaning hajmi odatda 4-6 ml ni tashkil qiladi. Anesteziyaning davomiyligi, ishlatiladigan anesteziyaga qarab, 1 dan 5-6 soatgacha ta'sir qiladi.
Ginandromorfizm
Ginandromorfizm (yun. gyne -ayol, apeg — qaratqich kelishigi, andros — erkak va morphe — shakl, koʻrinish) — bitta organizmda har xil jinsga xos xromosomalar toʻplamiga ega boʻlgan hujayralar, toʻqimalar va organlar boʻlishi. Old-orqa, lateral va mozaik (qurama) G. mavjud.