cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Goʻri Amir
Tarix
220px|right thumb|[[1910|1910 yil]] thumb|Rasm ([[Vasiliy Vereshchagin, 1870 yil) ]] Goʻri Amir Oʻrta Osiyo meʼmor-chiligining noyob asari sifatida eʼtirof etiladi. Maqbara qurilishi Amir Temur buyruʻgiga asosan 1403-yilda boshlanib, Mirzo Ulugʻbek davrida tugallangan hamda temuriylar xilxonasiga aylantirilgan.
Maqbara, oʻrta asr Samarqandining janubiy-sharqiy qismida, Temurning nabirasi Muhammad Sulton tomonidan, XIV asrning oxirida bino qildirgan majmua qoshida tiklangan.
Muhammad Sulton 1403-yilda Kichik Osiyo sohillariga qilgan uzoq safaridan qaytib kelayotganda, toʻsatdan kasal boʻlib vafot etadi. Shahzodaning jasadi Samarqandga olib kelinib, ansamblning janub tomonidagi ayvoni orqasidagi dahmaga dafn qilinadi. Amir Temur shahzodaga atab maqbara qurish haqida farmon beradi. Shundan keyin daxma ustiga sakkizyoqli bino quriladi.
Amir Temur vafotidan keyin Shohruh Mirzo Hirotni poytaxt qilib oʻgʻli Mirzo Ulugʻbekni esa Samarqand hokimi qilib tayinlaydi. U mamlakatda madaniyat va qurilish ishlarini rivojlantirib yuboradi. Mirzo Ulugʻbek buyuk bobosiga hurmat yuzasidan sakkizyoqli maqbarani temuriylar avlodi dafn qilinadigan maqbaraga aylantiradi.
Maqbara bitgach, Amir Temurning maʼnaviy ustozi Mirsayid Barakaning jasadi shu maqbaraga koʻchiriladi va Sohibqironning bosh tomoniga dafn etiladilar. Baʼzi rivoyatlarga qaraganda, Amir Temur pirining oyoq tomoniga dafn qilinishini vasiyat qilgan. Maqbarada Mironshoh va Shohruhlar ham dafn qilingan. Binoning ichi yangidan bezatiladi, maqbara sahniga daxmalar qoʻyilib, atrofi nafis marmar toshdan panjara qilinadi. Maqbaraga 1424-yildan boshlab uning sharq tomoniga taqab qurilgan koʻp gumbazli galereyadan kiriladi.
Maqbaraning gʻarb va janub tomoniga yondosh qilib qurila boshlagan, lekin chala qolgan ulkan imoratlar Mirzo Ulugʻbek hukmronligining soʻnggi-yillariga toʻgʻri kelsa kerak. Buyuk astronomning jasadi ham shu xilxonaga dafn qilingan.
Muhammad Sulton majmuasidan faqat peshtoqigina saqlangan. Bu peshtoq mohirlik bilan ishlangan boʻlib, koshinlar bilan devor fonida yaqqol koʻrinib turadi. Koshinlar orasiga binoni qurgan usta — Muhammad binni Mahmud Isfahoniyning nomi va „Dini jannat dili poklarnikidir“, deb jimjimador qilib yozib qoʻyilgan. gʻishtin ustunlar bezagida girih deb ataluvchi geometrik shakllarga asoslanib, nafis qilib ishlangan kompozitsiya asosiy oʻrinni egallaydi. Gumbazda jez, lojuvard va tillo suvlari ishlatilgan.
Dastlab maqbaraga shimoliy eshikdan kirilgan. Mirzo Ulugʻbek tomonidan sharqiy eshik 1425-yilda ochilgan, chunki Mir Sayyid Barakaning bosh tomonlaridan kirishni Mirzo Ulugʻbek hurmatsizlik deb hisoblagan. 1868-yilda Chor Rossiyasi istilosi-yillarida maqbara darvozalari oʻgʻirlab ketilgan. Sohibqiron Amir Temur saroyi darvozalaridan biri Londonda, yana biri Ermitajda va uchinchi eshik esa Oʻzbekiston madaniyati va tarixi davlat muzeyi fondida saqlanmoqda. Hovlining sharq tomonidagi devor ortida Muhammad Sulton madrasasining qoldiqlari koʻrinib turadi. Chorsu hovlisining atrofiga ikki qavatli hujralar tushirgan.
Madrasaning burchaklarida gumbazli darsxonalar boʻlgan. Maqbara devorlariga zangori, havo rang va oq sirli koshinlar qoplangan, bu koshinlar geometrik shaklda terilib, arabcha xat bitilib, ustalik bilan ishlangan. Meʼmor bir-biriga mos shakllardan foydalanib, binolarning katta sathlarini mohirlik bilan bezagan.
Maqbaraning tashqi tomoni bunyod qilinganda uning gumbaziga katta ahamiyat berilgan. Gumbaz ostki qismining aylanasi 15 metr, balandligi 12,5 metr boʻlsada, uning ogʻirligi sezilmaydi. Gumbazning rang-barang qilib ishlanishi katta ahamiyatga ega. Gumbazda havo rang koʻproq ishlatilgani uchun bu rang gumbazning egri chiziqli qobirgʻalarida tovlanib, quyoshda charaqlab, guyo osmonga qadalib turadi. Gumbazning usti sirli koshinlar bilan qoplangan. Sharafalarida ham shunday koshinlardan hajmi bir-biriga mos qilib ishlangan chiroyli jimjimalar bor. Maqbaraning tashqi gumbazi yodgorlikning tashqi qiyofasi yanada salobatli boʻlishi uchun uning ustiga ikkinchi gumbaz oʻrnatilgan.
Puebla del Maestre
Puebla del Maestre Ispaniyaning Estremadura mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Badajoz provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 79 km2. Aholisi — 775 kishi (2010).
Goʻri Amir
Tarix
Muhammad Sulton xonaqohi va madrasasidan devor qoldiqlari va koshin parchalarigina saqlangan. Shu qoldiqlar asrlar boʻyi pinhon boʻlib kelgan inshoot sirini bilishga imkon berdi. Xonaqoh oʻrtasida katta gumbazli keng zal, zalning atrofida ikki qavatli, biridan ikkinchisiga oʻtiladigan xonalar boʻlgan, bu xonalarning baʼzilarida kishilar yashagan, baʼzilari qaznoq boʻlgan.
Hovli atrofini oʻrab turgan devorlar ikki qavatli bezakli ravoqlarga boʻlingan. Hovlining tashqi burchaklarida toʻrt minoralar boʻlgan. Yuqoriga koʻtarilgan sari ingichkalashib borgan minora Registon maydonidagi Mirzo Ulugʻbek madrasasi minoralari kabi sharafa bilan bezatilgan. Minoraning asosi bilan tepasi orasidagi tafovut koshin plitalar terishda ustalik bilan bartaraf qilingan. Koshinlar har bir qatoriga bir xil miqdorda koshin plitalar terilgan holda, ular orasidagi choklar yuqoriga koʻtarilgan sari torayib boradi va tepasiga yetib tutashadi. Mirzo Ulugʻbek davrida maqbaraga kirish uchun qurilgan eshikning yoni va tepalari nafis bezatilgan. Ilgari eshik tepasida: „Bu shavkatli Amir Temurning qabri…“ deb yozilgan koshinli lavha boʻlgan (bu plita hozir Sankt-Peterburgdagi Davlat Ermitajida saqlanadi). Maqbaraga qator gumbazli galereyadan oʻtib kiriladi.
Tortezais
Tortezais Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Montluçon tumani tarkibiga kiradi.
Manistique (Michigan)
Manistique AQShning Michigan shtatida joylashgan shahardir. Schoolcraft okrugi tarkibiga kiradi.
Goʻri Amir
Tarix
Galereyadan oʻtib, Temuriylar maqbarasiga kiriladi. Maqbara gʻoyatda nafis bezatilgan. Devorning pastki qismida koʻkimtir shaffof oniks toshidan ishlangan izora bor. Oniksning choklari koʻkimtir toshlar terib bezatilgan. Maqbaraga rangdor oynalar solingan panjarali darchadan yorugʻlik tushadi. Shu oynalardan oʻtib tushgan quyosh nuridan maqbara ichi rang-barang tovlanib turadi.
Manistique (Michigan)
Aholisi
3097 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 374,8 nafar kishi.
Goʻri Amir
Tarix
Maqbaraning sharq tomonidagi ravoqda pastga tushadigan zina bor. Bu zinadan maqbaraning ostki qavatidagi dahmaga tushiladi. Ostki qavatdagi binoning shipi oʻn ikki qirrali gumbaz qilib qiya ishlangan, ichki bezaklari juda sodda. Temuriylarga qoʻyilgan sagʻanalar yuqori qavatda qanday tartibda boʻlsa, bu yerda ham shu tartibda. Har qaysi qabr usti marmartosh bilan qoplangan.
1994–1996-yillarda maqbarada katta hajmdagi taʼmirlash va tiklash ishlari amalga oshirildi.
Manistique (Michigan)
Geografiyasi
Maydoni — 9,09 km2. Shundan 8,26 km2 quruqlik, 0,83 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 183 m balandlikda joylashgan.
Tortezais
Aholisi
169 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 6,8 nafar kishi.
Goʻri Amir
Tarix
Bizgacha, asosan, peshtoqli darvozasi bor hovli va maqbara binosi saqlangan. Arxeologik tadqiqotlar natijasida maqbara hovlisining ikki yonidan Muhammad Sulton qurdirgan Madrasa va xonaqoh qoddiqlari topilgan. Madrasa va xonaqoh chorsi hovlining sharqiy va gʻarbiy tomonlarini egalla-gan. Hovlining jan.da gumbazli maqbara joylashgan. Maqbaraga jan. dan, Ulugʻbek qurdirgan dalon (1424) orqali kiriladi. Maqbaraning chortoq tarhli ziyorat-xonasi baland toqi — ravoqli, tepa-si yozuv hoshiyalari va ichki gumbaz bilan qoplangan. Tashki gumbazi 64 qobirgʻali, baland poygumbaz (diametri — 15 m, bal. 12,5 m)ga oʻrnatilgan.
Jipek Joʻli (Nukus shahri)
Jipek Joʻli (Nukus shahri) — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli mahalla. Nukus shahri tarkibiga kiradi.
Goʻri Amir
Tarix
Ziyoratxona oʻrtasidagi marmar panjara bilan oʻralgan murabba xazira sahniga qator qabrtoshlar qoʻyilgan. Yuqorisi (toʻri)da Amir Temurning harbiy yurish-larida unga hamroh boʻlgan va uning yuk-sak hurmatini qozongan Mir Sayyid Baraka sagʻanasi joylashgan. Sayyid Baraka qabrining oyoq tomoniga Amir Temurning oʻzi dafn qilingan. Uning uch tomonida Muhammad Sulton, Mironshoh, Umarshayx qabrlari bor. Keyinchalik bu yerga Temurning nabiralari va evara-larining qabr toshlari qatʼiy tartib-da joylashtirilgan. Temur sagʻanasiga qoʻyilgan koʻk nefrit qabrtoshini Ulugʻbek Moʻgʻulistonga qilgan yurishi vaqtida olib kelgan. Toshdagi lavhada Temurni ulugʻlaydigan soʻzlar, uning shajarasi hamda marsiyalar oʻymakori yozuvlarda bitilgan. Hamma sagʻanalar Ulugʻbek tomonidan yaxlit oʻyma mar-mar panjara bilan oʻralgan. Ziyoratxona-ning sharqiy qismidagi ravoqdan zina orqali ostki qavatidagi goʻrxonaga tu-shiladi. Goʻrxona sakkiz qirrali. Undagi sagʻanalar yuqrri qavatda qanday joylash-gan boʻlsa, bu yerda ham shu tartibda joy-lashgan. Ziyoratxonadagi qabrtoshlarning 431har biri yuksak sanʼat asaridir. Ziyorat-xona serhasham bezaklarga boy. Boʻrtma bezak kundallar zaminiga lojuvard rang gullar ishlangan. Izorasi yashil toshdan girih shaklida terilgan. Toʻrtta chuqur ravoqlardagi darchalarga oʻsha vaqtda rangli oyna oʻrnatilgan. Oltin va kumush qandillardagi shamlar yonganda ziyoratgoh ichkarisi ulugʻvor va afsonaviy tus ol-gan. Tashqarisi sirkor gʻishtchalar bilan bezatilgan. Gumbaz va uning poyidagi bezaklar, turli arabiy yozuvlar alohida koʻzga tashlanadi. Maqbara darchalarida yogʻochdan ishlangan nafis panjaralar, eshiklarida esa murakkab qoʻsh zaminli oʻymakor bezaklar boʻlgan. Maqbaraning gʻarbiy tomoniga baland peshtoq yon-dashgan. Taxminlarga koʻra bu peshtoq qoldiklari 17-asrga mansub.
Maqbaraning mutanosiblik nisba-ti, naqshlari, turli bezaklari katta mahorat bilan bajarilgan. Tashqi peshtoq darvozasining tepasida meʼmor — usta „Muhammad binni Mahmud al-banno Is-faxoniy“ nomi saqlangan. Keyinchalik maqbara bir necha bor taʼmirlandi, gum-bazi qayta tiklanib, xonaqoh va Madra-sa qoldiqlari kavlab topildi, ichki va tashqi bezaklar taʼmir etildi. 1941-yilda musulmon odatiga zid ravishda Amir Te-mur va Ulugʻbek qabrlari ochib tekshiri-lib, ular ruhlari bezovta etildi.
Markaziy Osiyo meʼmorchiligining noyob asari sifatida eʼtirof etilgan Amir Temur maqbarasining qurilishi 1403-yilda boshlanib, 1424-yilda tugatilgan. Maqbara Amir Temurning taxt vorisi, deb eʼlon qilingan nabirasi Muhammad Sulton uchun qurdirilgan. Muhammad Sulton 1403-yilda Kichik Osiyoga qilgan safari vaqtida, 29 yoshida bevaqt vafot etadi. Shahzoda Samarqandga keltirilib, dastlab masjidning xonaqosida dafn qilinadi.
Maqbara arxitekturasi
Maqbara sakkiz burchakli gumbaz asosida barpo etilgan. Hozirgi zamon mutaxassislarini ham birmuncha oʻychanlik bilan fikrlashga undaydi.
Binoning moʻtadil haroratini saqlash, Sharqona qurilish uslublari orqali el ardogʻida boʻlgan shaxslarni oʻziga xos hurmat bilan ulugʻlash, ularning buyukligini bejirim bezaklar orqali ifodalash kabi xususiyatlari har qanday kishini lol qoldiradi.
Harrison Township
Harrison Township AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Allegheny County okrugi tarkibiga kiradi.
Goʻri Amir
Maqbara arxitekturasi
Sohibqiron Amir Temur ham ushbu maqbaradan (1405-yil) abadiy qoʻnim topgan.
1409-yilda Amir Temurning kenja oʻgʻli, Xuroson hukmdori Shohrux Mirzo otasining maʼnaviy piri Mirsaid Barakaning jasadini (turbati) Andxoydan olib keltirib, shu maqbaraga, Sohibqironning bosh tomoniga dafn ettiradi. Bu bilan otasi — Amir Temurning vasiyatini bajaradi.
1424-yilda Mirzo Ulugʻbek tomonidan maqbara sahniga qabrtoshlar qoʻyilib, atrofi nafis marmar toshdan qilingan panjara bilan oʻraldi va koʻk gumbazli galeriya qurilib, ziyoratxonaga Sharq tomon dan kirilishi taʼminlandi.
Maqbaraning ichki tomoni tilla suvi yugurtirilgan boʻrtma qogʻoz naqshi bilan bezatilgan.
Bezaklarda ishlatilgan kompozitsiyada Qurʼoni Karim oyatlari islomiy, handasaviy naqshlar hamda arabiy xattotlik sanʼatining kaligrafik naqshlari bilan bitilgan.
Maqbaraga, shuningdek, Mironshoh Mirzo va Shohrux Mirzo ham dafn etilib, temuriylar xilxonasiga aylangan.
1449-yilda Mirzo Ulugʻbek ham shu maqbaraga, bobosining poyiga dafn etilgan.
Mustaqillikdan soʻng
Mustaqillik-yillarida, Sohibqiron Amir Temur tavalludining 660-yilligi va Mirzo Ulugʻbek tavalludi ning 600-yilligi munosabati bilan maqbarada katta hajmda taʼmirlash ishlari olib borildi. XIX asr ning oxirida qulab tushgan minora va gumbazning zar qubbasi qayta tiklandi.
Harrison Township
Aholisi
10934 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 20 km2. Shundan 18,8 km2 quruqlik, 1,2 km2 esa suv maydonidir.
Tortezais
Geografiyasi
Maydoni — 24,8 km2.
Mil. av. 96
'''Mil. av. 96'''
Başkoz (Yenice)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Başkoz — Turkiyaning Çanakkale viloyatining Yenice tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 141 nafar (2021).
Mil. av. 96
Vafot etgan
🇷🇺
Karbonat angidrid
Karbonat angidrid, uglerod dioksidi, karbon dioksidi (CO2) – gaz; karbonat kislota angidridi. Molekulasi uchta atomdan tashkil topgan.
Chaikino (Xerson viloyati)
Chaykino (Чайкине) — Ukrainaning Xerson viloyati, Berislav tumanidagi qishloq.
Azurit
Azurit (frans. L’azur, arab, loju-vard – havo rang tosh, lazur) – mineral. Qattiqligi 3,5–4. S.ogʻ.–3,89. Rangi toʻq koʻk. Monoklin sistemasida taxtacha va prizmalar hosil qilib kristalla-nadi. Koʻpincha kukunsimon uyum holda uchraydi. Oynasimon yaltiraydi. Kislo-talarda uglekislota chiqarib yengil eriydi. Yer ustida misning birlamchi ruda minerali – xalkopirit, bornit, xira rangli rudalar va boshqalarning oksidlanishi hisobiga hosil boʻladi. A. bilan yonma-yon tugʻma mis, malaxit, kuprit, xrizokola va boshqa mis rudalarining oksidlanish zo-nasida uchraydi. A.ning tarkibida mis 55,3%. A. mis olish, toʻtiyo va koʻk rang ishlab chiqarishda ishlatiladi.
Chikodi
Chikodi — Hindiston janubidagi Karnataka shtatidagi Belgaum tumanidagi qishloq.
Randall (Iowa)
Randall AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Hamilton okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
173 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 162,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,06 km2. Shundan 1,06 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 311 m balandlikda joylashgan.
Aid
Aid (Gades, Pluton) — yunon mifo-logiyasida yer osti dunyosi va oʻliklar sal-tanatining xudosi. Shuningdek mazkur saltanatning oʻzi ham A. deb atalgan.
Masiniyeh-ye Olya
Masiniyeh-ye Olya (, romanizatsiya qilinganda Masīnīyeh-ye ‘Olyā va Moseynīyeh-ye ‘Olyā) — Eronning Xuziston ustoni, Ramshir tuman okrugi markazida joylashgan Abdoliyeh-ye G'arbi okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Masiniyeh-ye Olya aholisi 115 nafarni tashkil qilib, ular 20 ta oiladan iborat boʻlgan.
Leshtarka
Leshtarka — Bolgariyaning janubidagi Kardjali viloyati, Krumovgrad munitsipalitetiga qarashli qishloq.
Ispaniya psixologiya jurnali
= Ispaniyalik psixologiya jurnali = Ispaniya psixologiya jurnali psixologiya bo'yicha ixtisoslashuvning turli sohalarida tegishli empirik tadqiqotlar va nazariy va uslubiy takliflarni xalqaro miqyosda tarqatishni rag'batlantirish maqsadida nashr etiladi.
MaliVai Washington
MaliVai „Mal“ Vashington (1969-yil 20-iyunda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional tennischi. U 1996-yilda Uimbldonda erkaklar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida finalga chiqdi, toʻrtta ATP unvonini qoʻlga kiritdi va 1992-yil oktabr oyida dunyoning 11-raqamli yakkalik reytingini egalladi.
Vraignes-en-Vermandois
Vraignes-en-Vermandois Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.
MaliVai Washington
Oilasi
Vashington besh yoshida tennis oʻynashni boshladi. Vashingtonning singlisi Mashona ham sobiq 50 nafar professional tennischidir. Uning ukasi Mashiska erkaklar professional gastrol safariga qoʻshilishdan oldin Michigan shtat universitetida Butun Amerika unvonini oldi. MaliVayning katta singlisi Michaela ham professional tarzda oʻynagan.
Ispaniya psixologiya jurnali
Jurnal Universidad Complutense de Madrid va Colegio Oficial de la Psicología de Madrid nomidan Cambridge University Press tomonidan nashr etiladi.
Vraignes-en-Vermandois
Aholisi
148 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,3 km2. Dengiz sathidan 67 – 103 m balandlikda joylashgan.
MaliVai Washington
Mukofotlar
2009-yilda Vashington MaliVai Vashington Yoshlar Jamgʻarmasi orqali ijobiy faoliyati uchun ATP Artur Ashe yilning eng yaxshi gumanitar mukofotini qoʻlga kiritdi.
2015-yilda Vashington bolalar va yoshlar (ayniqsa kam taʼminlanganlar) oʻrtasida taʼlim va tennisni qoʻllab-quvvatlashga nafaqaga chiqqanidan beri qoʻshgan hissasi uchun NJTL Taʼsischilar Xizmati mukofotini (USTA Milliy oʻsmirlar tennis ligasi) qoʻlga kiritdi.
Sport faoliyati tarixi
* Vashington 1998-yilgi Avstraliya Ochiq chempionatidagi ikkinchi davra oʻyini oldidan musobaqani tark etdi
Manton (Michigan)
Manton AQShning Michigan shtatida joylashgan shahardir. Wexford okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1287 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 318,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,17 km2. Shundan 4,04 km2 quruqlik, 0,13 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 345 m balandlikda joylashgan.
NGC 5262
NGC 5262 Мала Ведмедиця yulduz turkumidagi E-S0 tipli galaktikadir.
Anasay
Anasay (Nukus shahri) — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli mahalla. Nukus shahri tarkibiga kiradi.
Wulfsen
Wulfsen Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Harburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,42 km2. 1663 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
NGC 5262
Ushbu obyektni John Herschel 1831-yilda kashf etgan.
Reina
Reina Ispaniyaning Estremadura mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Badajoz provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 72 km2. Aholisi — 205 kishi (2010).
Wulfsen
Hududi
Wulfsenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Karbon kislotalar
Karbon kislotalar – tarkibida karboksil guruh saqlovchi organik birikmalar. Karboksil guruh bilan bogʻlangan radikalga qarab K.k. alifatik (toʻyingan, toʻyinmagan), alitsiklik, aromatik va geterotsiklik boʻlishi mumkin. Karboksil guruhning soniga qarab bir, ikki va koʻp asosli yoki molekulasiga —OH, =CO, H, kabi guruhlar kirishiga qarab oksi-, keto- va amino- K.k. deb ataladi. K.k. koʻpincha, anʼanaviy (trivial) nom bilan ataladi: sirka, salitsil, moy, kapron valerian kabi kislotalar kuchsiz boʻlib, dissotsialanish konstantasi 1,410 5 atrofida. Lekin karboksil guruhi elektrofil radikal bilan bogʻlangan boʻlsa, uning kislotalik kuchi ortadi, mas, benzoy kislota (C6H5CO-OH), propiol kislota (HC=C-COOH) va b.
Harrisville (Pennsylvania)
Harrisville AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Butler County okrugi tarkibiga kiradi.
Karbon kislotalar
K.k. kimyoviy faol boʻlib, karboksil guruhining gidroksilini boshqa guruhlarga almashtirishi mumkin, mas, K.k. spirtlar taʼsirida, mineral kislotalar ishtirokida) murakkab efirlar, RS15, tionil xlorid, sulfuril xlorid taʼsirida esa xlorangidridlar, suv tortib oluvchi vositalar ishtirokida esa angidridlar (RCO2)2O hosil qiladi. K.k. amidlarini xlor angidridlarga ammiak, aminlar taʼsir ettirib olish mumkin. K.k. radikal qismi boʻyicha ham turli xil reaksiyalarga kirisha oladi.
Harrisville (Pennsylvania)
Aholisi
900 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Karbon kislotalar
K.k. tabiatda erkin va birikma holida keng tarqalgan. Ular yogʻ, efir moyi, hoʻl mevalar tarkibiga kiradi. K.k. tabiiy birikmalardan (yuqori yogʻ kislotalari, limon kislotasi va b.) yoki sintetik usulda, mas, spirtlar, aldegidlarni oksidlab olinadi. Achitish (moy kislotali, sut kislotali, sirka kislotali achitish) yoʻli bilan K.k. olish ham keng tarqalgan. K.k. va ularning hosilalari xalq xoʻjaligida keng qoʻllaniladi. Mac. paxta moyidan olinadigan distillangan yogʻ kislotalari asosida turli xil sovunlar tayyorlanadi. Telomerizatsiya usulida olingan yuqori tarmoqlangan yogʻ kislotalar (VIK) asosida lok, emallar i.ch. yoʻlga qoʻyilgan.
Harrisville (Pennsylvania)
Geografiyasi
Maydoni — 2,1 km2. Shundan 2,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Qutbiddin Muhitdinov
Muhitdinov Qutbiddin (1906.19.11 — Samarqand viloyati Urgut tumani — 1983.17.12) — matnshunos, manbashunos, lugʻatshunos olim. Filologiya fanlari nomzodi (4972). 1956 — 1961-yillarda Tojikiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutida, 1961 — 1982-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Til va adabiyot hamda Sharqshunoslik institutlarida katta ilmiy xodim boʻlib ishlagan. Qutbiddin Muhitdinov S. Saroyi, Xoʻjandiy asarlarining zamonaviy imloda nashr etilishiga, Alisher Navoiy asarlari tilining izoxli lugʻatini tuzish, izoxlash va undagi arabcha,forscha soʻzlarni, murakkab baytlarni sharxlashga katta hissa qoʻshgan. Mahdiyxonniit turkiycha-forscha "Sangloh" lugʻati ustida ish olib borgan.
NGC 5262
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Azfariy
Azfariy (taxallusi; asl ismi Mirza Alibaxt) (1760, Dehli – 1819, Madras) – shoir, olim, tarjimon. Bo-buriylar sulolasidan. Musiqa, harb va tabobat ilmini mukammal oʻrgangan, turkiy, urdu, forsiy va arab tillarida ijod qilgan. 3 devoni, "Voqioti Az-fariy" va boshqa tarixiy-biografik asarlari; "Farhangi Azfar;:y" ("Azfariy lugʻati"), "Mezoni turkiy", "Nasabi tur-kiyi chigʻatoyi", "Nasabi turkiy" kabi 15 dan ortiq kitoblari bor.Ularda bobo til (turkiy til) va uning grammatikasini oʻrganishga da’vat etgan, uning lugʻaviy boyligini na-moyish qilgan. Navoiyning "Mahbub ul-qulub" va Boboʻrning "Aruz risolasi"ni "Aruzzoda" nomi bilan fors tiliga nazm va nasrda tarjima qilgan. "Aruzzoda"ning 1836-yilda kotib Mahmudali Sayd koʻchirgan qoʻlyozmasi Madras davlat sharq qoʻlyozmalari kutubxonasida saqlanadi.
Torano Castello
Torano Castello Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan kommunadir. Cosenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 30 km2. 4927 nafar aholi istiqomat qiladi.
Abdulqodir Muhitdinov
Muhitdinov Abdulqodir (1892-yil Buxoro— 1934-yil 6,-yanvar Toshkent) — Buxorodagi jadidchilik harakati namoyandasi, siyosat arbobi. Boshlangʻich taʼlimni Buxoroda olgach, Istanbul madrasasida oʻqidi. Otasi yirik savdogar Mirza Muhitdin Mansurov ilk jadid gaz. "Buxoroyi sharif"ni moddiy jihatdan taʼminlab turgan, yangi usul maktablariga homiylik qilgan. M.ning ilk maqolalari Orenburgdagi "Vaqt" gaz.da eʼlon qilingan (1910).
Buxoroda 1917-yil aprel namoyishlardan keyin yosh buxoroliklar partiyasi MKga aʼzo boʻldi. Kolesov voqeasshxsh keyin Samarqand, Toshkent, Moskvada muhojirlikda yashagan. Turkiston musulmonlari byurosi aʼzosi (1919—20). "Qutulish" gaz. muharriri (1920). Buxoro inqilobiy koʻmitasi raisi, BXSR deqqonchilik noziri (1920—21). BXSR ning dastlabki Konstitutsiyasini ishlab chiqishda qatnashgan, Buxoroda yersuv islohoti oʻtkazilishi tashkilotchilaridan biri. M. BXSR ning xorijiy mamlakatlar bilan Rossiya vositachiligisiz mustaqil aloqa oʻrnatish, bosqinchi qizil armiyani olib chiqib ketish, xalq militsiyasi singari milliy armiya tuzishni qatʼiy talab qilgan. 1921— 24 yillarda BXSR savdo va sanoat vaziri, Buxoro Xalq xoʻjaligi Oliy kengashi raisi, Buxoro Iqtisodiy kengashi raisi, BXSR nozirlar shoʻrosi raisining 2-muovini lavozimlarida ishlagan. Oʻrta Osiyoda milliy hududiy chegaralanish oʻtkazilib, Oʻzbekiston SSR tarkibida Tojikiston ASSR tashkil qilingach, M. Tojikiston ASSR Xalq Komissarlari Soveta raisi qilib tayinlandi (1925—29). Tojikiston SSR tuzilgach, u Oʻzbekiston SSR taʼminot Xalq Komissarligida ishladi. 1933-yil 21 avgustda sovet rejimi tomonidan M. qamoqqa olinib, unga "burjua millatchisi" tamgʻasi yopishtirildi va 1934-yil 1-iyunda otib tashlandi.
Buxoro Xalq Sovet Respublikasida
1920-1921-yillar - Buxoro Markaziy Inqilobiy Komiteti raisi, Buxoro Xalq Sovet Respublikasi Markaziy Ijroiya Qo‘mitasi raisi,
1921-1923-yillar - qishloq xoʻjaligi Naziri, Buxoro NSR savdo va sanoat vaziri.
1923-1924-yillar - Buxoro NSR Iqtisodiy Kengashining raisi, 1923-yil 15-maydan 1924-yil 27-oktabrgacha BNSR Xalq Nazirlari (Vazirlar) Soveti raisi vazifasini bajaruvchi.
1923-1924-yillar - Oʻrta Osiyo iqtisodiy konferensiyasida Buxoro NSR – SSR vakolatxonasi aʼzosi.
Oʻzbekiston SSR va Tojikiston ASSRda
1924-1926-yillar - Oʻzbekiston SSR tarkibida muxtoriyat tuzilganidan keyin Tojikiston ASSR Muvaqqat inqilobiy qoʻmitasi aʼzosi.
1926-1929-yillar - 1926-yil 16-dekabrda Tojikiston ASSRning saylangan davlat organlari (Muvaqqat inqilobiy qoʻmita oʻrniga) tuzilgandan soʻng uning Xalq Komissarlari Soveti raisi etib saylandi.
1929-1930-yillar - Markaziy Osiyo iqtisodiy konferensiyasida Tojikiston ASSR - SSR vakolatxonasi a'zosi;
1930-1933-yillar - Oʻzbekiston SSR taʼminot xalq komissari.
1933-yil dekabr oyida ishdan bo'shatildi, uni Dushanbe shahrini Stalinobodga o'zgartirishga qarshi chiqishda ayblashdi. Tojikiston SSR Xalq Komissarlari Soveti raisi Abdullo Rahimboyev Muxitdinov 1925-1929-yillarda tojik millatchilik harakatining faol ishtirokchilaridan biri bo‘lganini ta’kidladi.
1933-yil 21-avgustda hibsga olingan, 1934-yil 1-iyunda o'limga hukm qilingan. Xuddi shu kuni suratga olingan. 1958-yil 25-yanvarda to'liq reabilitatsiya qilindi va partiyaga qayta tiklandi.
Mil. av. 95
'''Mil. av. 95'''
Vafot etgan
🇷🇺
Muhiti kabir
Muhiti kabir — Okeanning oʻrta asr Sharq tarixi va adabiyotidagi nomi. „Muhit“ termini oʻsha davrda dengiz, okean maʼnosida keng qoʻllanilgan. Ayniqsa, Beruniyning „Hindiston“, „At-Tafqim“ asarlarida Atlantika okeani — Oʻqiyonus, Muhiti Magʻribiy (Gʻarbiy okean), Shimoliy Muz okeani — Daryoi Muhiti Shimoliy, Tinch okean — Daryoi muhiti Mashriqiy (Sharqiy Okean) tarzida keltirilgan.
Vieux-Fumé
Vieux-Fumé Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
355 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 53,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,7 km2.
N-p o‘tish
Kosmik zaryad hududlari
P -tipli yarimoʻtkazgichda, qabul qiluvchi dopantni kiritish orqali olinadi, teshiklarning kontsentratsiyasi elektronlar kontsentratsiyasidan ancha yuqori. Donor nopoklik orqali olingan n -tipli yarimoʻtkazgichda elektronlar kontsentratsiyasi teshiklarning kontsentratsiyasidan ancha yuqori. Agar ikkita yarim oʻtkazgich oʻrtasida kontakt oʻrnatilsa, u holda diffuziya oqimi paydo boʻladi — asosiy zaryad tashuvchilar (elektronlar va teshiklar) tasodifiy ravishda ular koʻp boʻlgan joydan ular kamroq boʻlgan joyga oqib oʻtadi va ular bilan qayta birlashadi. bir-biriga, bir-birini, oʻzaro. Natijada, hududlar orasidagi chegara yaqinida deyarli boʻsh (mobil) asosiy zaryad tashuvchilar boʻlmaydi, lekin kompensatsiyalanmagan zaryadga ega boʻlgan nopoklik ionlari qoladi. Chegaraga tutashgan p -tipli yarimo‘tkazgichdagi hudud elektronlar keltirgan manfiy zaryadni, n -tipli yarimo‘tkazgichdagi chegara hududi esa teshiklar olib kelgan musbat zaryadni oladi (aniqrog‘i, manfiy zaryadni yo‘qotadi). elektronlar tomonidan olib ketiladi).
Shunday qilib, yarimoʻtkazgichlar chegarasida qarama-qarshi belgining fazoviy zaryadlari boʻlgan ikkita qatlam hosil boʻlib, birlashmada elektr maydonini hosil qiladi. Bu maydon diffuziya oqimiga qarama-qarshi yoʻnalishda drift oqimini keltirib chiqaradi. Oxir-oqibat, diffuziya va drift oqimlari oʻrtasida dinamik muvozanat oʻrnatiladi va fazoviy zaryadlarning oʻzgarishi toʻxtaydi. Harakatsiz fazoviy zaryadlarga ega boʻlgan tükenmiş joylar pn — oʻtish deb ataladi.
Rektifikator xususiyatlari
thumb| Pn birikmasiga asoslangan eng oddiy qurilmaning qurilmasi — yarimoʻtkazgichli diod — va uning sxemalar boʻyicha ramziy koʻrinishi (uchburchak p -mintaqasini bildiradi va oqim yoʻnalishini koʻrsatadi). Agar yarimoʻtkazgich qatlamlariga shunday tashqi kuchlanish qoʻllanilsa, u tomonidan yaratilgan elektr maydoni ulanishda mavjud boʻlgan maydonga qarama-qarshi yoʻnaltirilgan boʻlsa, u holda dinamik muvozanat buziladi va diffuziya oqimi drift oqimidan tez ustunlik qiladi. kuchlanish kuchayishi bilan ortib boradi. Pn birikmasiga bunday kuchlanish ulanishi toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻnalish deb ataladi (ijobiy potentsial p -tipli hududga nisbatan n -tipli hududga nisbatan qoʻllaniladi).
Sigʻimi
P-n oʻtishning sigʻimi yarimoʻtkazgichlarda p-n oʻtish joyida va undan tashqarida toʻplangan hajm zaryadlarining sigʻimi. P-n oʻtishning sigʻimi chiziqli emas — bu ulanishga qoʻllaniladigan tashqi kuchlanishning polaritesi va qiymatiga bogʻliq. Ikki xil p-n -tushish sigʻimlari mavjud: toʻsiq va diffuziya.
Toʻsiq sigʻimi
Toʻsiq (yoki zaryad) sigʻimi birlashmadagi potentsial toʻsiqning oʻzgarishi bilan bogʻliq va teskari moyillik bilan sodir boʻladi. Bu tekis kondansatkichning sigʻimiga teng boʻlib, unda blokirovka qatlami dielektrik qatlam boʻlib xizmat qiladi va p va n birikma hududlari plitalar sifatida xizmat qiladi. Toʻsiqning sigʻimi birlashma maydoniga va yarimoʻtkazgichning nisbiy oʻtkazuvchanligiga bogʻliq.
Radiatsiyaga taʼsir qilish
Nurlanishning materiya bilan oʻzaro taʼsiri murakkab hodisadir. Ushbu jarayonning ikki bosqichini koʻrib chiqish shartli ravishda qabul qilinadi: birlamchi va ikkilamchi.
Birlamchi yoki toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsirlar elektronlarning siljishi (ionlanish), atomlarning panjara joylaridan siljishi, atomlar yoki elektronlarning siljishsiz qoʻzgʻalishi va moddaning (maqsad) atomlarining bevosita oʻzaro taʼsiri natijasida yadroviy oʻzgarishlardan iborat. zarrachalar oqimi bilan.
Ikkilamchi taʼsirlar ishdan chiqqan elektronlar va atomlar tomonidan strukturaning keyingi qoʻzgʻalishi va yoʻq qilinishidan iborat.
Elektron-teshik juftlarining hosil boʻlishi bilan elektronlarning qoʻzgʻalishi va kristall atomlarini panjara joylaridan siljish jarayonlari eng katta eʼtiborga loyiqdir, chunki bu kristal tuzilishida nuqsonlarning paydo boʻlishiga olib keladi. Agar kosmik zaryad hududida elektron-teshik juftlari hosil boʻlsa, bu yarimoʻtkazgich strukturasining qarama-qarshi kontaktlarida oqim paydo boʻlishiga olib keladi. Ushbu effekt ultra uzoq xizmat muddati (oʻnlab yillar) boʻlgan betavoltaik quvvat manbalarini yaratish uchun ishlatiladi.
Yuqori energiyali zaryadlangan zarralar bilan nurlanish har doim birlamchi ionlanishga va sharoitga qarab atomlarning birlamchi siljishiga olib keladi. Yuqori energiyalar panjara elektronlariga oʻtkazilganda, delta nurlanishi, ion yoʻlidan tarqaladigan yuqori energiyali elektronlar, shuningdek, fotonlar va rentgen kvantlari hosil boʻladi. Pastroq energiyalar kristall panjaraning atomlariga oʻtkazilganda, elektronlar qoʻzgʻatiladi va yuqori energiya zonasiga oʻtkaziladi, bunda elektronlar turli energiyadagi fotonlar va fononlarni (isitish) chiqarish orqali energiyani termoliz qiladi. Elektron va fotonlarning eng keng tarqalgan sochilish effekti Kompton effektidir.
Aralashmalarning sintezi
Eritish jarayonida bitta kristall nopoklik erish nuqtasiga qadar isitiladi, shundan soʻng kristallning bir qismi nopoklik eritmasida eriydi. Sovutgandan soʻng, monokristal nopoklik moddasi bilan qayta kristallanadi. Bunday oʻtish suyuqlanish deyiladi.
Aralashmalarning tarqalishi
Diffuziya oʻtishini olish texnologiyasi fotolitografiya usuliga asoslangan. Diffuz oʻtishni yaratish uchun kristall yuzasiga fotorezist, yorugʻlik bilan polimerizatsiya qilingan fotosensitiv modda qoʻllaniladi. Polimerizatsiya qilinmagan joylar yuviladi, kremniy dioksid plyonkasi oʻyib tashlanadi va nopoklik hosil boʻlgan oynalar orqali kremniy gofretga tarqaladi. Bunday oʻtish deyiladi planar.
Epitaksial kengaytma
Epitaksial oʻsishning mohiyati maʼlum kimyoviy birikmalarning kristall ustidagi dopantlar aralashmasi bilan parchalanishidir. Bunday holda, sirt qatlami hosil boʻladi, uning tuzilishi asl oʻtkazgichning tuzilishining davomi boʻladi. Bunday oʻtish epitaksial deb ataladi.
Jayhun (Beruniy tumani)
Jayhun (Beruniy tumani) — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Beruniy tumani tarkibiga kiradi.
Muhlat (huquqda)
Muhlat (huquqda) — qonun bilan belgilangan va oʻtib ketishi huquqiy oqibatlarga olib keladigan muddat; mas, M.ga amal qilmaslik daʼvo qilish huquqining yoʻqolishiga (daʼvo M.i), sud, arbitraj va boshqalarning qarorlarini majburiy ijro etish huquqi yoʻqolishiga (ijro M.i), jinoiy javobgarlikning yoxud ayblov hukmini ijro etish imkonining istisno etilishiga sabab boʻladi.
Safedoron
Safedoron — Nurobod tumani Hakimiy aholi punktlariga qarashli qishloq. Safedorondan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 5 km, tuman markazigacha 56 km.  Aholisi 362 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar
Sayrom
Sayram qishlogʻi — Janubiy Qozog'iston viloyati Sayram tumanining eng katta qishloqlaridan biri hisoblanadi. Aholi soni 40 mingdan ortiq. Qishloqda 7 ta maktab, 1 gimnaziya, 1 internat bor. Aholisining 95 % dan ortigʻi oʻzbeklar.
Tarixi
Sayram — tarixda Isfijob, Oʻrungkent, Yettikent, Madinat ulbayzo, Saryom nomlari bilan qayd etiladi. Sayram qalʼasining qad. oʻrni 28 ga dan koʻproq joyni egallagan. Qalʼa birinchi marta 840-yilda somoniylar amiri Nuh ibn Asad tomonidan bunyod etilgan. Koʻchmanchilardan saqlanish uchun devor juda qalin qilib qurilgan. Shaharning barpo etilgani yaqin paytlargacha 1,5 ming yildan koʻproq vaqt oʻtgan deb yuritilardi.
1510-yil qozoq xoni Qosimxon shayboniylar qoʻshinini tormor qilib, Sayramni Toshkentga boradigan muhim tayanch manziliga aylantirdi. Bu va undan keyingi sulton Abulxayr davrlarida Sayramdan 3 km uzoqlikda joylashgan Mortepada qozoqlar davlatining Kichik juz, Oʻrta juz va Katta juz vakillari har yili may oyida toʻplanishib, qarorlar qabul qilishgan, keyin uni Turkistonda tasdiqlashgan. Ular eʼzoz bilan Sayramni ona shahar, Turkistonni ota shahar deb bilishgan.
1683-yil Sayram Abulxayr ixtiyorida boʻlgan bir paytda jungʻorlar (qalmoqlar) hujumi boshlanadi. Qalmoq xoni Xuntayji Sayramni talagan. 40 ming asir haydab ketilgan. Asirlar bir yil mobaynida Ili daryosi boʻyida ushlab turilgan, soʻnfa qadimgi Turfangʻa haydab ketilgan. Keyinchalik asirlar Qashqarda oʻzlarining boy Sayram shaharini barpo etishgan. 1758-yil Sayram Qoʻqon xonligi hududiga qoʻshib olindi. 1864-yil Rossiya bosib olgan. 1917-yilga qadar Sayramda 35 ta masjid boʻlgan. Hozirgi kunga kelib saqlanib qolgan tarixiy yodgorliklar: Qozi Bayzovo maqbarasi, jome masjidi qoldiqlari, Xizr masjid yonidagi mezana, Mirali bobo maqbarasi, shuningdek, shahar markazidagi yer osti yoʻli (uzunligi 3 km dan ortiq). Dushman hujum qilgan paytda aholi ushbu yer osti yoʻlidan foydalangan. Shahar eski qalʼasini buzish paytida 13-asrga oid tanga pullar, birbiriga ixcham kiydirilgan sopol quvurlar, sopol buyumlar, eski oʻchoq oʻrni va boshqalar topilgan.
Qutli makan (Nukus shahri)
Qutli makan (Nukus shahri) — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli mahalla. Nukus shahri tarkibiga kiradi.
Toulon-sur-Allier
Aholisi
1115 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 38,4 km2.
Abon ibn Usmon
Abon ibn Usmon (أبان بن عثمان — Abu Saʼid Abon ibn Usmon ibn Affon al-Umaviy al-Madaniy,? — 105/724,?) — faqih, muhaddis, tobeʼin.
Xalifa Usmon ibn Affonning o‘g‘li Abon ibn Usmon Madina shahar voliysi, o‘z davrining imomi, so‘z va rivoyatlari ishonchli hadis roviyi, faqih bo‘lgan.
Faoliyati
Yetti yil Madina shahrida voliylik qilgan. Elchi sifatida xalifa Abdulmalik ibn Marvon huzuriga borgan.
Iqtiboslar
Ibn Saʼd o‘z „Tabaqāt“ida aytadi: "Abon siqa (so‘z va rivoyatlari ishonchli)dir, otasidan rivoyat qilgan hadislari mavjud."
Yahyo al-Qatton Madina shahri faqihlari o‘n nafar ekanini taʼkidlab, ularning avvalida Abon ibn Usmon nomini zikr qilgan.
Amr ibn Shuayb Abon ibn Usmonga baho berarkan, shunday degan :
"Hadis va fiqh ilmida Abon ibn Usmondan olimrog‘ini ko‘rmadim."
Dohren (Nordheide)
Dohren  Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Harburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,25 km2. 1153 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Dohrenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Hundwil
Hundwil Shveysariyaning Appenzell Ausserrhoden kantonida joylashgan kommunadir. Maydoni – 23.94 km2. 987 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Hundwilning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Olxoʻri yetishtirish boʻyicha davlatlar roʻyxati
thumb|500px|[[2016-yilda olxoʻri ishlab chiqarish boʻyicha mamlakatlar]] thumb|550px|[[2005-yilda olxoʻri ishlab chiqarish boʻyicha mamlakatlar]] Bu 2016-yil va 2017-yillarda oziq-ovqat va qishloq xoʻjaligi tashkilotining korporativ statistik maʼlumotlar bazasiga asoslangan holda olxoʻri ishlab chiqarish boʻyicha mamlakatlar roʻyxati. 2017-yilda olxoʻri ishlab chiqarishning dunyo boʻyicha umumiy hajmi 11,758,135 metrik tonnani tashkil etdi, bu 2016-yildagi 11,875,874 tonnadan 1 foizga kam. Xitoy eng yirik ishlab chiqaruvchi mamlakat boʻlib, jahon ishlab chiqarishining qariyb 58 foizini tashkil qiladi.
Mil. av. 94
'''Mil. av. 94'''
Vafot etgan
🇷🇺
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi, 2022-2023-yillarda Tabiat resurslari vazirligi, 1992-2022-yillarda Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi — Oʻzbekiston Respublikasi hududida ekologik xavfsizlik sohasida davlat boshqaruvini yurituvchi organ.
Tarixi
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 21-dekabrdagi „Yangi O‘zbekiston maʼmuriy islohotlarini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida“gi farmoniga asosan Tabiatni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi negizida tashkil etilgan. O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Gidrometeorologiya xizmati markazi vazirlik tarkibiga qoʻshilgan. 2023-yil 1-iyunda Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi etib qayta nomlangan
Vazifalari
Ekologiya, atrof muhitni muhofaza qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va takror ishlab chiqarish sohasida davlat boshqaruvini amalga oshirish.
Atrof muhitning maqbul ekologik holatini, ekologik tizimlarni, tabiiy komplekslarni va alohida obyektlarni muhofaza qilish, ekologik vaziyatni yaxshilash.
Chiqindilarni boshqarish sohasidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish, maishiy chiqindilarni yig‘ish, tashish, joylashtirish, qayta ishlash va utilizatsiya qilishning samarali tizimini tashkil etish, mahalliy hokimiyat organlari va fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari.
Yer, yer osti boyliklari, suv, o‘rmonlar, qo‘riqlanadigan tabiiy hududlar, o‘simliklar va hayvonot dunyosini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasidagi qonunchilikka rioya etilishi ustidan davlat ekologik nazoratini o‘tkazish, atmosfera havosini muhofaza qilish;
Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish ishlarini muvofiqlashtirish, yagona ekologik resurslarni tejash siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirishda idoralararo hamkorlikni taʼminlash.
Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasida davlat kadastrini yuritish, shuningdek, yovvoyi hayvonlar, yovvoyi o‘simliklar, zoologiya va botanika kollektsiyalarini ko‘paytirish va parvarish qilish uchun pitomniklarni davlat ro‘yxatiga olish.
Ekologiya va atrof muhitni muhofaza qilish sohasida ekologik taʼlim va targ‘ibotni tashkil etish, mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish.
Mursal hadis
Mursal hadis (arabcha: المرسل) — Mursal soʻzi lugʻatda "qoʻyib yuborilgan" degan maʼnoni anglatadi. (الحديث المرسل — Mursal hadis) — sanadidan sahoba tushib qolgan hadisdir. Mursal hadis aslida zaif qismlar turkumiga kiradi. Chunki unda maqbul hadisning shartlaridan biri boʻlgan muttasil sanad boʻlmaydi. Masalan, Tobein: "Rasululloh bunday dedilar", yo "bunday qildilar", yo "Rasulullohning huzurlarida bunday ish qilindi", deydi, vaholanki, oʻzi Rasulullohni koʻrmagan, Rasulullohni koʻrib shularni unga gapirib bergan kishining esa ismini aytmay tashlab ketgan. Ana shunday hadis muhaddislar istilohida mursal, yaʼni isnodining oxiri qoʻyib yuborilgan, deyiladi.
Tortora
Tortora Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan shahardir. Cosenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 57 km2. 6000 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Mil. av. 93
'''Mil. av. 93'''
Vafot etgan
🇷🇺
Karbonatit
Karbonatit — magmatik yoki metasomatik yoʻl bilan kelib chiqqan togʻ jinsi, asosan, karbonatlardan tashkil topgan. Murakkab intruziv jinslar tarkibiga kiradi; oqib chiqqan K. oqimlar va tuf qoplamlari koʻrinishida uchraydi. Tarkibiga koʻra, kalsitli, dolomitli, ankeritli va sideritli K.lar farq qilinadi. K. bilan tantal va niobiy rudalari, apatit, flogopit va b. kamyob yer elementlari konlari bogliq. K. Oʻzbekistonning gʻarbida (Nurota va Quljuqtovda) topilgan.
Marine City (Michigan)
Marine City AQShning Michigan shtatida joylashgan shahardir. St. Clair okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4248 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 762,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,37 km2. Shundan 5,57 km2 quruqlik, 0,80 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 178 m balandlikda joylashgan.
Retamal de Llerena
Retamal de Llerena Ispaniyaning Estremadura mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Badajoz provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 96 km2. Aholisi — 499 kishi (2010).
Bahrat al-Qadimah
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Bahrat al Qadima — Saudiya Arabistoni gʻarbida joylashgan Makka viloyati tarkibiga kiruvchi qishloq.
NGC 5263
NGC 5263 Canes Venatici yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
1966-yilgi Indianapolis 500
50-xalqaro Indianapolis 500 poygasi 1966-yil 30-may, dushanba kuni Indiana shtatining Speedway shahridagi Indianapolis Motor Speedwayda boʻlib oʻtdi. Musobaqa uchun rasmiy dastur muqovasi chiqarildi. Shuningdek, Indiana shtatining 150 yilligi nishonladi.
Poygada 33 poygachidan 11 nafari asosiy yoʻlda yashil bayroqni olgandan soʻng notoʻgʻri harakatlanish tufayli toʻqnashib ketdi. Faqat A. J. Foyt halokat joyidan qochib qutulishga urinib, qoʻlini shikastlab jarohat oldi. Faqat yettita mashina poyga oxiriga qadar harakatlanishda davom etdi. Birinchi marta start olayotgan Jackie Stewart John Mekomning Lola T90 Ford avtomashinasida birinchi davrani peshqadam sifatida bosib oʻtdi. Biroq, oʻn davra ichida uning dvigatel ishdan chiqdi. Jackie Stewart mashinani toʻxtatib qoʻydi va nosozlik bartaraf qilib poygaga qaytdi. Yana bir yangi poygachi Graham Hill ham peshqadamlik qildi. 1927 yildan beri birinchi marta yangi va yosh poygachilardan gʻolib chiqdi. Mashinani toʻxtatib turishiga qaramay, Jackie Stewart 6-oʻrinni egallash uchun etarli davrlarni yakunladi. U yilning eng yaxshi poygachisi deb topildi.
1965-yilgi mavsum chempioni Jim Clark poyga davomida ikki marta pit-stop qildi va poyga yakunida ikkinchi oʻrin boʻldi.
Saralash
Uch yillik faxriy poygachi Johnny Rutherford 3-aprel kuni Eldorada sodir boʻlgan jiddiy halokatda jarohat oldi. U 1966-yilgi poygada qatnasha olmadi. 13-may, juma kuni, saralash sinovidan oldingi mashg‘ulotlarning so‘nggi kuni Mario Andretti 167,411 mil/soat tezlikka erishdi.
Randolph (Iowa)
Randolph AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Fremont okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
168 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 202,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,83 km2. Shundan 0,83 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 298 m balandlikda joylashgan.
Qaratav
Qaratav (Nukus shahri) — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli mahalla. Nukus shahri tarkibiga kiradi.
Ayb eʼlon qilish
Ayb e’lon qilish – ayb-230dor sifatida javobgarlikka tortish haqidagi qarorni ayblanuvchiga e’lon qilish. Muayyan shaxs tomonidan qilingan jinoyat haqida yetarli dalil (asos) toʻplangandan soʻng Oʻzbekiston Respublikasi JPKning 46; 98–100- va 110-moddalariga binoan qaror chiqarilib, unda ayblanuvchiga qoʻyilayotgan ayb aniq koʻrsatiladi. Ushbu qaror bilan tanishuv paytida ayblanuvchi oʻzining qanday jinoyat qilishda aybla-nayotganini aniq bilib oladi va tushun-tirish beradi. Ayb e’lon qiluvchi shaxs ayblanuvchiga ayb hamda qoʻllanilayotgan qonun mazmunini uning oʻzini himoya qilish uchun zarur protsessual huquqlarini tushuntirib berishi shart. Ayblanuvchi mazkur qaror bilan tanish-ganligi uchun imzo chekadi. Soʻngra e’lon qilingan aybning barcha bandlari boʻyicha qayta boshdan soʻroq qilinib, oʻz aybiga iqrormi, yoʻqmi ekanligi aniqlanadi. Tergov tugagunga qadar ayblanuvchining asosli qoʻshimcha iltimoslari bajarila-di, vajlar tekshirib koʻriladi.
Muhojirlar
Muhojir yoki Mohajir ( مهاجر , muhājir ; pl. مهاجرون , muhājirūn ) arabcha soʻz boʻlib, muhojir degan maʼnoni anglatadi (qarang immigratsiya va emigratsiya ).Musulmonlar soʻzlashadigan boshqa tillarda, jumladan, ingliz tilida ham qoʻllaniladi. Ingliz tilida ushbu atama va uning hosilalari umumiy ma'noda shaxslar yoki guruhlarga, shu jumladan quyidagi to'liq bo'lmagan ro'yxatga tegishli bo'lishi mumkin:
Big Ben
thumb|200px|Elizaveta minorasi Big Ben — Londondagi Vestminster saroyining eng katta minorasi. 2012-yil sentabr oyidan boshlab qirolicha Elizabeth IIning taxtdagi 60 yillik yubileyiga atab minora nomini Elizabeth minorasiga oʻzgartirdi.
Vraignes-lès-Hornoy
Vraignes-lès-Hornoy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
82 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,1 nafar kishi.