cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Macquigny
Macquigny Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Vervins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
389 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 20,4 km2. Dengiz sathidan 77 – 153 m balandlikda joylashgan.
1284
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1284''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1284''
🇷🇺
Abdulloh Marvorid
Hayoti
Abdulloh Marvorid (asl ismi Xoja Shahobiddin Abdullo bin Muhammad Kirmoniy) - shoir, olim, munshiy, musiqashunos va bastakor.
Vazir oilasida tavallud topib, yaxshi taʼlim olgan. Husayn Boyqaro saltanatida muhrdor, vazir va parvonachi vazifasida xizmat qilgan. Shoirlikda Jomiy ni oʻziga ustoz deb bilgan, Bayoniy taxallusi bilan ijod qilgan.
Ijodi
Abdulloh Marvoridning qasida va gʻazallar devoni, "Xusrav va Shirin" dos­toni hamda "Munis ul-ahbob" ("Doʻstlar hamrozi") ruboiylar toʻp­lamining muallifi. Roqimiy uni „maʼnolar dengizi gavharining gʻavvosi“ deb taʼriflaydi. "Tamsilot" ("Tashbehlar") maj­muasi ham mashhur boʻlgan. "Munshaoti Marvorid" ("Marvorid insholari") kitobida davlat ahamiyatiga molik farmonlar, maktublar, taʼziyanomalarni toʻplagan. Bu hujjatlar toʻplami oʻsha davrdagi Xuroson, Movarounnahr, Eron, Hindiston, Ozarbayjonning siyosiy-ijtimoiy, iqtisodiy, madaniy-adabiy hayotini oʻrganishda muhim manba vazifasini oʻtaydi.
„Munshaoti Marvorid“ asari „Insho“, „Manoqib“, „Tarassul“ („Maktublar“), „Sharafnoma“ kabi nomlar bilan ham atalgan. Uning qoʻlyozmalari jahonning koʻp­lab fond­lari, jumladan, bir nusxasi Tosh­DShI ShQMda saqlanadi. Nemis olimi R.Remer 1952-yilda uni tarjima qilib, izohlar va fotonusxasi bilan birga nashr ettirgan.
"Munshaot" Navoiy hayoti va ijodini yoritishda ham muhim ahamiyatga ega. Undan shoirning Shirvon hukmdori Farruxshoh, Xoja Shamsiddin Ali va boshqalarga yozgan, Jomiyning Navoiyga yoʻllagan maktublari oʻrin olgan. Navoiyning hajga borishi uchun Husayn Boyqaro bergan ijozatnomadan shohning ulugʻ shoirga munosabatini bilib olish mumkin. „Munshaot“dan Husayn Boyqaroning 1487-yilda Navoiyni Astarobodga hokim etib tayinlangani munosabati bilan oqquyunlilar hukmdori Sulton Yaʼqubga yoʻllagan maktubi ham oʻrin olgan.
Alisher Navoiy bilan munosabati
Abdulloh Marvorid Navoiyning yordami va rahbarligida musiqadan yaxshi saboq oladi, mohir musiqashunos boʻlib yetishadi va musiqa haqida maxsus risola yozadi. U Navoiyning „Din ofati bir mugʻbachai mohliqodur“ deya bosh­lanadigan mashhur mustazodiga „Sarmas­tu yaqo chok“ nomi bilan kuy bastalagan. Zay­niddin Vosifiy ning „Badoeʼ ul-vaqoe“ asarida maʼlumot berilishicha, „bu qoʻshiq oʻsha vaqtda Hirotda juda mashhur boʻlgan: u kuylanmaydigan biror uy va bu ashulani eshitib yoqasini chok qilmaydigan biror tinglovchi topilmagan“.
Vafoti
Abdulloh Marvorid 1516-yili Hirot shahrida vafot etgan.
Debhata
Debhata ( দেবহাটা ,Debhata ) — Bangladeshning janubi-gʻarbiy qismidagi shahar, xuddi shu nomdagi tumanning maʼmuriy markazi. Shaharning maydoni 3,48km². 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shaharda 2492 kishi yashagan, ulardan erkaklar 51,52%, ayollar - mos ravishda 48,48%. Aholining savodxonlik darajasi 51,7% ni tashkil etadi (Bangladesh uchun o'rtacha 43,1%).
Meʼmorlik orderi
thumb|Yunon Meʼmorlik orderi Meʼmorlik orderlari (lot. ordo, frans. ordre — tartib) — ustun va toʻsinlardan iborat qurilmalarda turli qismlarning oʻzaro muvofiq boʻlishi, ularning tarkibiy va badiiy uslubi. Meʼmorlik orderlariga xos belgilar qad. Sharq meʼmorligida bor boʻlsa ham, lekin ular muayyan va oʻzgarmas tartibqonun asosida yunon meʼmorligida (miloddan avvalgi 5-asrdan boshlab) tatbiq va tartib etila boshladi. Mumtoz orderlarning nomi Yunonistondati mahalliy qabila va manzillar nomidan olingan. Meʼmorlik orderlari ustun tanasi (kolonna), boshasi (kapitel) va poyustun — kursi (baza)dan tashkil topadi. Toʻsin qismi ustma-ust joylashgan arxitrav (bosh ustun), friz va karnizdan iborat boʻlib, ular birgalikda antablementni tashkil etadi.
Doriy orderi nisbatan sodda, lekin kuch-qudrat ramzi hisoblanadi. Eng yetuk namunalarini Afina Akro-polidagi mashhur Parfenon va Propilei ehromlarida koʻrish mumkin. Qad. nusxasi esa Pestum (Kichik Osiyoning qad. shahri)dagi Poseydon ehromi harobalarida saqlangan. Doriy orderining ustun tanasi tepaga torayib boradi. Kapitel ham sodda boʻlib, u kvadrat taxtacha (abak) va ogʻirlikni bir maromda ushlab turuvchi yumaloq yostiqcha (exin)dan iborat. Abakning ustiga toʻsin yogʻochi — arxitrav qoʻyiladi.
Frizning sal boʻrtib chiqqan qismi (triglif) va uning orasidagi kvadrat taxtacha (meton)lar bilan toʻgʻri burchaklarga boʻlingan.
Ioniy orderi nazokat ramzi hisoblanadi. Mumtoz namunalari Afina Akropolidagi Erexteyon, Nika Apteros ehromlari va Propilei (darvoza)da ishlatilgan. Orderning bazasi murakkab, tanasi esa kannelyura (novsimon) shaklda, kapitel — qoʻchqor shoxidek ikki tarafga burilgan volyutalar va ular orasidagi tuxumsimon ioniklardan tashkil topgan. Arxitrav frizi tekis boʻlib, baʼzan unga relyef ham ishlanadi. Karniz qismida qator tishchalar bor.
Kad. Misr orderlari tizimi oʻsimlik dunyosi — papirus, lotos va palma daraxti shakliga xos uslublashtirilgan, ustun tanasi dumaloq (aylana), baʼzan 8 va 16 qirrali shaklda, kapiteli gʻuncha yoki ochilayotgan gul shaklida ishlangan. Meʼmorlik orderlari turli tarixiy davrlarda meʼmor nazariyotchi (Brunelleski, Alberti, Palladio va boshqalar)lar ijodida katta qiziqish uygʻotgan. Vitruviy doriy orderini erkak tanasi goʻzalligiga va mustahkam qoʻrgʻonga, ioniy orderini esa nazokatli ayol tanasiga qiyoslagan.
Oʻrta Osiyoda Meʼmorlik orderlari kushon meʼmorligida (Baqtriya, Yangi Nisa ibodatxonalari qurilishida), axomaniylar davrida Xorazmda qoʻllanilgani maʼlum.
20-asr boshlarida A. Boboxonov, A. Petrosov, L. Karash, V. Dmitriyev kabi meʼmorlar ijodida tektonik orderlar bezaklar bilan boyitilgan: Toshkentdagi S. Rahimov nomli kinoteatr (1952), Chirchikdagi kimyogarlar (1956) va Bekoboddagi metallurglar (1950— 60) madaniyat saroylarining bosh tarzi va boshqa
Poʻlat Zohidov.
Dolcè
Dolcè Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Verona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 39 km2. 2444 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Quarten
Quarten Shveysariyaning Sankt Gallen (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Sarganserland (saylov okrugi) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 61.90 km2. 2709 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
1286
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1286''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1286''
🇷🇺
Géronce
Géronce Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Oloron-Sainte-Marie tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
408 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,0 km2.
Winsted (Minnesota)
Winsted AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[McLeod County, Minnesota|McLeod
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2355 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 476,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,97 km2. Shundan 4,95 km2 quruqlik, 0,03 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 312 m balandlikda joylashgan.
1285
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1285''
🇷🇺
Geneva (Indiana)
Geneva AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Adams okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1368 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 459,3 nafar kishi.
Boshqarish
Boshqarish (iqtisodiyotda) — xoʻjalik obʼyektining iqtisodiy tizimi holatini tartibga solish va yoʻnaltirish jarayoni; subʼyektlar, idoralar tomonidan kishilar va iqtisodiy obʼyektlarga ongli maqsadga muvofiq taʼsir koʻrsatishni bildiradi, ularning faoliyatini yoʻnaltirish va koʻzlangan natijalarga erishish maqsadlarida amalga oshiriladi. B. usullari boshqariladigan obʼyektning oʻziga xos xususiyatlariga bogʻliq, lekin hamisha boshqaruv qarori tatbiq etiladigan davrni ajratib olishni nazarda tutadi. B. xoʻjalik faoliyati davrlari uchun ishlab chiqiladigan rejalarga muvofiq holda olib boriladi. B.ning iqtisodiy, maʼmuriy va ijtimoiyruxiy usullari mavjud. B.ning iqtisodiy usulidakutilganmaqsadlarga erishish uchun iqtisodiy vositalardan foydalaniladi. Bu vositalar (rejalashtirish, texnikiqtisodiy taxlil, foyda, rentabellik, narx, kredit, moddiy ragʻbatlantirish, soliq va boshqa dastaklar)dan toʻgʻri foydalanish muhim oʻrin tutadi, ishlab chiqarish jamoasini tashkil etadigan kishilarning shaxsiy va guruhiy manfaatlarini yuzaga chiqarish orqali ularning samarali ishlashi taʼminlanadi (mas, ishchilarga qoʻshimcha ish haqi toʻlash, mukofotlar berish, bir yoʻla katta pul bilan takdirlash va boshqa ragʻbatlantirish choralari). B.ning maʼmuriy usuli buyruq va farmoyishlar asosida olib boriladi. Maʼmuriyat oʻz xoʻjaligi doirasida boʻlimlar, guruhlarni, shuningdek xodimlarni tabaqalashtirib, ularning vazifalari, masʼuliyati va huquqini belgilaydi. Unda rejalashtirish, resurslarni, foydani, tayyor mahsulotni taqsimlash, mablagʻlardan foydalanish markazlashtirilgan tartibda olib boriladi. Ijtimoiyruhiy usuldagi B. ijtimoiymaʼnaviy vaziyatga taʼsir etish orqali kishilarning feʼlatvori, ruhiyatini hisobga olib, ularning ijtimoiy talabini qondirish yordamida olib boriladi.
B. tarkibiy jihatdan korxona, firma, kompaniya, birlashma va boshqa miqyosida, hududiy jihatdan esa tuman, shahar, viloyat, davlat miqyosida boʻladi. B. ishini davlatning boshqaruv organlari yoki boshqaruvchshshr (menejerlar) amalga oshiradi. B. jarayonida vaziyatni B., yaʼni oʻzgargan iqgisodiy vaziyatga tezkorlik bilan chora topish muhim oʻrin tutadi. Vaziyatni B.ning vazifasi xoʻjalik obʼyektini uning uzoq muddatli maqsadlarini amalga oshirishga yunaltirishdan iborat. B.da mahsulot sifati, harajatlar, mulk, xatar, bozor, talab, taklif va boshqa masalalar boʻyicha juda muhim qarorlar qabul qilish talab etiladi va ularning kutilgan natijalarga olib kelishi B.ning toʻgʻri yoki samaradorliligini tasdiqlaydi (q Menejment).
Sadir Salimov.
Boshqarish pulti
Boshqarish pulti — sanoat korxonalari, energetika, transport, hisoblash mashinasi va boshqa obʼyektlarning boshqarish organlari, signal koʻrsatkichlari, nazoratoʻlchash asboblari majmui. Boshqarish pulti boshqarilayotgan qurilmaning oʻziga yoki obʼyektdan uzoqqa oʻrnatilishi mumkin. Boshqarish pulti murakkab agregatlar, zavodavtomat, hisoblash mashinalarida keng qoʻllaniladi. Uni nazoratchi operatorlar boshqarib va kuzatib turadi.
NGC 4405
NGC 4405 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi S0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Debidvar
Debidvar ( দেবীদ্বার ,Debidwar - Bangladeshning janubi-sharqidagi shahar, xuddi shu nomdagi kichik tumanning poytaxti. Shaharning maydoni 4.32km². 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shaharda 9782 kishi yashagan, ulardan erkaklar 52,32%, ayollar - mos ravishda 47,68%. Aholi zichligi – 2264 nafar kishi. 1km². Aholining savodxonlik darajasi 56,9% ni tashkil etdi (Bangladesh uchun o'rtacha 43,1%).
Gedonofobiya
Kontseptsiya tarixi
Gedonofobiya aniqlangan sana nomaʼlum, ammo bu hodisa psixologlar tomonidan bir necha oʻn yillar davomida oʻrganilgan. Bir necha yil oldin, psixologlar bu fobik buzuqlik bilan qanday kurashish haqida hech qanday tasavvurga ega emas edilar, baʼzilari bu fobiyani xerofobiya (oʻyin-kulgidan qoʻrqish) deb oʻyladilar - ammo keyin gedonofobiya psixologiyada lazzat va zavqlanish qoʻrquvi sifatida mustaqil birlik sifatida paydo boʻldi. Hozirda koʻplab klinik va eksperimental tadqiqotlar olib borilmoqda. Ular kelajakda gedonofobiyani boshqa keng tarqalgan fobiyalar bilan bir qatorda yaxlit material sifatida tasvirlay oladi.
Gedonofobiyaning mohiyati
Taqdim etilgan fobiyani davolash juda uzoq va qiyin jarayon boʻlib, uni psixologiya va psixoterapiya sohasidagi mutaxassissiz deyarli imkonsizdir. Shunga koʻra, insonni davolashning asosiy amaliyoti uni eng oddiy narsalardan zavqlanishni boshlashga qaratilgan: muzqaymoq va shokolad (va boshqa mahsulotlar) isteʼmol qilish; seriallarni tomosha qilish va boshqalar. Biror kishi ushbu harakatlarning amalga oshirilishidan zavqlana boshlaganida, terapiya inson uchun maʼlumot oqimini koʻpaytirishga va zavq va zavqlanish mavzusini „qiyinlashtirishga“ qaratilgan boʻlishi kerak. Faqat bosqichma-bosqich davolash bemor uchun samarali natijalarga olib kelishi mumkin.
Sabablari
Qoida tariqasida, gedonofobiyaning bir nechta sabablari bor:
Gedonofobiyani oʻrganish
Gedonofobiyani oʻrganish zamonaviy jamiyat uchun muhim jarayondir Chunki bu fobiya har doim ham oʻzini ochiq koʻrsatmasligi mumkin. Gedonofobiyani oʻrganish psixologlar va sotsiologlarga insonning haqiqiy eʼtiqodlarini, nima uchun u oʻz hayotini yaxshi tomonga oʻzgartirishdan qoʻrqayotganini va ijobiy natijaga intilishini bilish imkonini beradi. Fanda ular gedonofobiya oʻzgartirish uchun fobiyaning „hosilasi“ emasmi yoki yoʻqligini taʼkidlaydilar. Ehtimol, oʻzgarish gedonofobiyaning asosiy qismidir. Jamiyatda bu fobiya juda kam oʻrganilgan, chunki ilmiy adabiyotlarda bu fobiya haqida toʻliq mulohazalar va tahlillar mavjud emas. Turli xil maʼlumotnomalarda faqat taʼriflar mavjud, ammo gedonofobiyaning tabiati haqida chuqur fikr yuritilmaydi. Ehtimol, bu zamonaviy ilmiy bilimlar gedonofobiya bilan ishlash uchun bunday keng va hajmli amaliy materialga ega emasligi bilan bogʻliq. Koʻpgina psixologlar va sotsiologlar bu „tashxis“ dan qochishga harakat qilishadi, uni muqobil shaxsiy buzilishlar va fobiyalar bilan almashtiradilar. Bularning barchasi gedonofobiya bilan ishlash boʻyicha amaliy maʼlumotlarning deyarli yoʻqligiga olib keladi, bu ushbu fobiyani oʻrganish kontekstida zamonaviy psixologiyani „falaj qiladi“. Gedonofobiyani oʻrganish sohasidagi ilmiy va amaliy bilimlar siyosiy faoliyat uchun amalda hech qanday rol oʻynamaydi. Gedonofobiya va siyosiy hokimiyatning kesishish darajasi va ehtimoli, agar uni alohida siyosiy shaxslarda kuzatish mumkin boʻlsa, past boʻladi.
Tanqid
Gedonofobiya deyarli shubha va tanqidga duchor boʻlmaydi, chunki bu fobiya oʻzining yagona turidir. Endi zavqlanish qoʻrquvining talqini yoʻq. Biroq, baʼzi olimlar gedonofobiyani kelajakdagi bulutsiz hayot qoʻrquvi yoki oʻzgarish qoʻrquvi bilan solishtirishadi.
Ommaviy madaniyatda
Ommaviy madaniyatda gedonofobiya yetarli darajada aks ettirilmagan va koʻrsatilmagan. Gedonofobiya bilan bogʻliq alohida syujet qismlari mavjud, masalan, Jeyms Folining 1996-yildagi " Fear " (Qoʻrquv) filmida: bu filmda bir qahramonda juda koʻp fobiyalar toʻplangan, biz bosh qahramonda gedonofobiyaning namoyon boʻlishini ham koʻramiz.
Neapol metropoliteni
Yo`llari = 4 ta Neapol metropoliteni — Italiyaning Neapol shahri aholisiga xizmat ko'rsatadigan tezkor metro tizimi.
Bettencourt-Rivière
Bettencourt-Rivière Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
212 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 28,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,4 km2. Dengiz sathidan 11 – 94 m balandlikda joylashgan.
Magny-la-Fosse
Magny-la-Fosse Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Saint-Quentin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
141 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,2 nafar kishi.
Padergnone
Padergnone Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3 km2. 666 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Magny-la-Fosse
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2. Dengiz sathidan 92 – 144 m balandlikda joylashgan.
Dassow
Dassow Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Nordwestmecklenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 66,54 km2. 3972 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
1287
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1287''
Dassow
Hududi
Dassowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
1287
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1287''
🇷🇺
Oakhurst (New Jersey)
Oakhurst AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Monmouth County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,2 km2. Shundan 4,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Astigarraga
Astigarraga Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Guipúzcoa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,89 km2. Aholisi — 4709 kishi (2010).
Buyruqbozlik usuli
Buyruqbozlik usuli, buyruqbozlik iqtisodiyoti — iqtisodiyotni tashkil etish usullaridan biri. Bu usulda hukumat resurslarni markazlashtirgan holda taqsimlaydi, ayrim shaxslar hamda korxonalarga oʻz qarorlariga muvofiq faoliyat koʻrsatish majburiyatini yuklaydi (qarang Boshqarish).
Bakr al-Mojrmiy
Bakr al-Mojrmiy (arabcha: بكر الماجرمي— Abu Saad Bakr ibn Rizvon ibn Tagʻril al-Mojrmiy) — Muhaddis. Bakr al-Mojrmiy IX asr oxirida Samarqandga qarashli Mojram qishlogʻida tugʻilgan.
Ustozi
Bakr al-Mojrmiy hadis ilmining sir-asrorlarini Abulhasan Muhammad ibn Abdulloh ibn Muhammad ibn Jaʼfar al-Kogʻaziydan oʻrgangan va undan hadislar rivoyat qilgan.
Ilmiy safari
Manbalarda Bakr al-Mojrmiy amakisining oʻgʻli muhaddis Asad ibn Ali ibn Tigʻril al-Mojarmiy, Nuh ibn Janoh al-Mojarmiy, Nasr ibn Yasor ad-Dovadiy, Umar al-Mojarmiy, Sobir ibn Mutavakkil al-Mojarmiy, Shuayb ibn Kunjal al-Mojarmiy kabi olimlari bilan ilmiy safarga chiqqani va 321/933 yilda Abu Ali at-Tamoriyning xonadonida mehmon boʻlgani hamda shu erda ilmiy suhbat boʻlgani taʼkidlangan.
Vafoti
Bakr al-Mojrmiy 321/933 yildan keyin vafot etgan.
Brikin
Brikin — Shotlandiyaning sharqiy qismida joylashgan shahar. Angus Okrugida joylashgan. Shaharda piktlar tarixini oʻrganishga bagʻishlangan Piktaviya muzeyi mavjud.
Husayn ibn Muhammad al-G‘ubdiniy
Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniy (arabcha: حسين بن محمد الغوبديني — Abu Nuaym Husayn ibn Muhammad ibn Nuaym al-Gʻubdiniy) — Muhaddis.
Brikin
Shahar nomining etimologiyasi
Maʼlumotlarga qaraganda, Brikin soʻzi kelt - tilidan olingan, ammo uning aniq maʼnosi boʻyicha bir toʻxtamga kelinmagan.
Tarixi
Brikin uzoq yillik tarixga ega boʻlib, u haqidagi dastlabki maʼlumotlar 970 — yilga oid, ammo undan avvalgi yillarda shahar hududida Piktlar istiqomat qilishganligi maʼlum. 1350 — yil shaharda vabo tarqalgan boʻlib, 1648 — yilda ushbu holat yana takrorlangan. Ikkinchi vabo epidemiyasi davomida aholining uchdan ikki qismi vafot etgan. 19 — asrga kelib, Brikinda tekstil] ishlab chiqarish boshlandi, bu esa shahar [[iqtisodiyotining rivojiga sabab boʻldi. 1895 — yilda shaharning sharqiy qismiga temiryoʻl oʻrnatilgan.
Husayn ibn Muhammad al-G‘ubdiniy
Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniy 341/952 yili iyun oyida tavallud topgan. U dastlabki taʼlimni oʻz qishlogʻida olgan.
Brikin
Tarixiy obidalari
Shaharning qadimiy qismida turli davrlarga oid koʻplab tarixiy obidalar mavjud. Misol uchun, Kafedra sobori, mexanika insituti.
Kafedra Sobori — Kelt ibodatxonasining oʻrniga qurilgan boʻlib, u haqida dastlabki maʼlumotlar, 10 — asrda, Shotlandiya qiroli Kennet 2 tomonidan cherkov ahliga yer-mulk tortiq qilinganligi toʻgʻrisidagi hujjatlarda qayd etilgan. Mexanika insituti — 1838-39 yillarda asos solingan. Muhandis Jon Xenderson tomonidan loyihalashtirilgan boʻlib, Insitut binosi Tyudorlar sulolasining uslubida qurilgan. Binoda 3 ta fakultet va 1 ta kutubxona mavjud.
Husayn ibn Muhammad al-G‘ubdiniy
Ilmiy safari
Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniy keyinchalik ilm talabida Xuroson, Iroq, Hijoz kabi shaharlarga borgan. U erda ko‘plab allomalaridan dars olgan.
Brikin
Foydalanilgan adabiyotlar
undiscoveredscotland.co.uk/brechin/brechin/index.html
https://brechincathedral.org.uk/
Husayn ibn Muhammad al-G‘ubdiniy
Ustozlari
Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniy Buxoro shahrida Abu Solih Xalaf ibn Muhammad al-Xayyom, Abu Sahl Horun ibn Ahmad ar-Astrabodiy, Abu Amr Muhammad ibn Muhammad ibn Sobir al-Buxoriylardan, Naysobur shahrida Abulqosim Abdulloh ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Yaʼqub an-Nasaviydan, Bagʻdod shahrida Abu Tohir Muhammad ibn Abdurrahmon al-Muxlis va Abu Hafs Umar ibn Ibrohim al-Kattoniylardan hadis eshitgan va yozib olgan.
Shogirdi
Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniydan Abulabbos Jaʼfar ibn Muhammad al-Mustagʻfiriy va qozi Abu Ali Hasan ibn Abdulmalik an-Nasafiylar hadislar rivoyat qilgan.
Vafoti
Husayn ibn Muhammad al-Gʻubdiniy 427/1035 yili aprel oyida vafot etgan.
Boshqariladigan termoyadro sintezi
Boshqariladigan termoyadro sintezi (BTS) — yengil atom yadrolarining qoʻshilish, birikish, yaʼni sintez jarayoni. Bunda termoyadro energiyasi ajralib chiqadi. Masalan, deyteriyning ikki yadrosi qoʻshilganda reaksiya ikki yoʻnalishda borishi mumkin:N2+N2>Ne3+p, Ikkala reaksiyaning boʻlishi ehtimoli taxminan birday. Birinchi reaksiyada har bir sintez (qoʻshilish, birikish)da 3,25 MeV, ikkinchisida esa 4 MeV energiya ajraladi. Elementlar davriy tizimining boshida joylashgan yengil elementlar yadrolarining birikish reaksiyasidan energiya olishning yangi manbai sifatida foydalanish masalasi alohida qiziqish tugʻdiradi, chunki yer yuzida yengil elementlarning zaxiralari bitmastuganmasdir. Bu reaksiyaning boshlanishi uchun moddalarni tabiiy sharoitda olish mumkin boʻlgan issiqlikdan juda koʻp marta yuqori trada qizdirish kerak. Biroq termoyadro reaksiyasini boshqara bilish — bu hali termoyadro energetikasini qurish muammosining hal etilishi emas. Bu muammoni hal qilish uchun qizdirishga sarf boʻladigan energiya termoyadro reaksiyasi ketayotganda ajralib chiqadigan energiyadan kam boʻlishi va oʻz-oʻzidan davom etuvchi termoyadro jarayoni vujudga kelishi zarur. Qoʻshilish, birikish (sintez) jarayoni roʻy berishi uchun 2 yengil yadroni shu yadrolar oʻrtasida tortishish kuchlari taʼsir etadigan darajada yaqinlashtirish kerak. Shundagina bu yadrolar bitta boʻlib qoʻshilishi mumkin. Maʼlumki, yadro kuchlari 1013 sm chamasi masofada taʼsir eta oladi. Demak, qoʻshilish reaksiyasiga kirishuvchi yadrolarni shunday masofaga qadar yaqinlashtirish kerak. Lekin bunday masofada yadrolar oʻrtasida nihoyat darajada katta Kulon itarishish kuchlari — yadrolar orasidagi masofa kvadratiga teskari mutanosib elektr kuchlar taʼsir etadi. Bu kuchlarni yengish uchun reaksiyaga kirishuvchi yadrolar katta (oʻnlarcha keV) kinetik energiyaga ega boʻlishi kerak. Shuning uchun, yuzaki qaraganda, yadro reaksiyalarini zaryadlangan zarralar yordamida davom egtirish mumkin emasdek koʻrinadi.
Sistemada temperatura juda yuqori boʻlganda modda (deyteriy)ning koʻpgina atomlari batamom ionlashgan, yaʼni elektron qobiqlari batamom yoʻqolgan, goʻyoki ikki xil gaz — erkin elektronlar va deyteriy yadrolaridan iborat gaz aralashmasiga aylanadi. Moddaning bunday holati plazma deyiladi. Agar deyteriy yadrolari ichida kinetik energiyasi bir necha oʻn keV boʻlgan yadrolar yetarli boʻlsa, bunday yadrolar toʻqnashuvi natijasida qoʻshilish reaksiyasi roʻy beradi deyish mumkin. Umuman aytganda, moddani plazma holatiga oʻtkazish uchun u bir necha yuz mln. gradusga qadar qizishi kerak. Shunday trada qoʻshilish reaksiyasining dastlabki alomatlari pay do boʻla boshlaydi. Bu reaksiyalarning termoyadro sintezi (yadro — issiqlik) reaksiyalari nomi bilan atalishining sababi ham shunda. Termoyadro reaksiyalari energetik jihatdan foydali boʻlishi uchun plazma temperaturasi oʻta yuqori boʻlishi kerak. Quyosh va yulduzlar ichki sohalarining temperaturasi shunday yuqori boʻlib, ularda koʻp mlrd. yillardan beri jadal (intensiv) ravishda termoyadro reaksiyalari davom etmoqda. Shunday qilib, termoyadro reaksiyasida ajralib chiquvchi yadro energiyasidan foydalanish uchun yerda quyosh modeliga oʻxshash qurilma vujudga keltirish kerak boʻladi.
Turli mamlakatlarda sunʼiy yoʻl bilan olingan plazmaning temperaturasi 100—150 mln. gradus atrofida. Biroq bu temperatura oʻz-oʻzidan davom etuvchi turgʻun termoyadro jarayonlari uchun kamlik qiladi. Uzluksiz sintez reaksiyasi ketishi uchun sintez qilinuvchi moddalar plazma temperaturasida yetarlicha uzoq vaqt ushlab turilgan va plazmaning hajmi oʻzgartirilmay saqlangan taqdirdagina juda koʻp yadro reaksiyada ishtirok etib, turgʻun yadro sintezi jarayoni vujudga keladi. Plazmaning zichligi yetarli boʻlmasa, yadro sintezi borayotganda energiya juda kam ajralib chiqadi, bunday reaksiya tajriba uchun befoyda boʻlib qoladi. Reaktorda magnit maydon hosil qilinadi, shu magnit maydon tufayli plazma reaktor devoriga tegib sovumaydi. Zaryadlangan zarralarni magnit maydonda ushlab turib, plazma atrofiga toʻplash mumkin, shunda plazmaning temperaturasi yana ham ortadi.
Dunyoda yadro sintezi bilan ishlaydigan bir necha tajriba qurilmalari mavjud. AQSH, Angliya, Fransiya, Germaniya, Yaponiya, Rossiya va boshqa mamlakatlarda olib borilayotgan ilmiy tadqiqot ishlarining koʻpchiligi termoyadro reaksiyalarini boshqarishni oʻrganishga qaratilgan. BTS xalq xoʻjaligining barcha tarmoqlarini uzoq davr mobaynida zarur miqdorda energiya bilan taʼminlab turish imkoniyatini beradi. Biroq BTSga energiya olishning eng soʻnggi manbai deb qarash xato, chunki fizika fani ixtiyorida boshqa baquvvatroq energiya manbalari ham mavjud.
Shuni qayd qilish kerakki, tadqiqotchilarning Yerda sunʼiy yulduz moddalarini hosil qilish ustidagi koʻp yillik ilmiy tadqiqot ishlaridan hozircha arzigulik natija olinmagan, biroq har bir yangi amaliy yoki nazariy natija BTSni amalga oshirish kunini yaqinlashtiradi.
Alatarla
Alatarla — Turkiyaning Erzurum viloyati Oltu tumaniga qarashli qishloq.
Manbalar
[
Gestas
Aholisi
70 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 31,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2.
Kirchberg (Sankt Gallen)
Kirchberg  Shveysariyaning Sankt Gallen (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Maydoni – 42.59 km2. 8008 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Kirchbergning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Němčičky (Znojmo)
Němčičky Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 81 ga yaqin aholisi bor.
Abdulloh ibn Utba
Abdulloh ibn Utba (arabcha: عبد الله بن عتبة — Abu Ubaydulloh Abdulloh ibn Utba ibn Mas’ud al-Huzaliy al-Madaniy al-Kufiy,? — 74/693, Kufa) — sahoba, faqih, muhaddis.
Hayoti
Mashhur sahoba Abdulloh ibn Mas’udning jiyani Abdulloh ibn Utba Payg‘ambarning vafotlari vaqtida juda kichik yoshda bo‘lgani manbalarda zikr qilingan. Baʼzi olimlar tomonidan tobeʼin deb hisoblangan Abdulloh ibn Utba Kufaning peshvo olimlaridan bo‘lgan.
Hadislari
Undan ko‘p­lab hadis va fatvolar naql qilingan. Hadis rivoyatida siqa bo‘lgani xususida maʼlumotlar bor. Rasulullohdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri rivoyati bo‘lmagan Abdulloh ibn Utba, ko‘proq amakisi Ibn Mas’ud, Umar, Ammor va Abu Hurayralardan hadis rivoyat qilgan. Undan esa Madinaning mashhur yetti faqihidan (fuqahoi sab’a) biri bo‘lgan o‘g‘li Ubaydulloh, Omir ash-Sha’biy, Abu Ishoq as-Sabiiy va Muhammad ibn Siriynlar hadis rivoyat qilganlar.
Vafoti
Abdulloh ibn Utba Umarning xalifaligi davrida Madinada bozor nazoratchisi etib tayinlangan. U 66/685-yilda Kufada isyon chiqarib shaharni qo‘lga kiritgan Muxtor as-Saqafiy tomonidan Shurayhning o‘rniga qozi etib ta­yinlangan. Biroq qisqa vaqtdan so‘ng xastaligi sababli vazifadan ozod qilingan. Mus’ab ibn Zubayrning hokimligi davrida ham ikki yil (686-687-yillar) Kufada qozilik qilgan Abdulloh ibn Utba o‘sha yerda vafot etgan.
Kogerent to'lqinlar. Fazalar farqi va yo'llar farqi
Kogerent toʻlqinlar
Kogerent toʻlqinlar chastotasi va toʻlqin shakli bir xil boʻlgan toʻlqinlardir, yaʼni ular bir xil toʻlqinlardir. Xuddi shu manbadan ikkita toʻlqin kogerentdir, lekin ular oʻtadigan yoʻl tufayli bir oz faza farqiga ega boʻlishi mumkin. Kogerent toʻlqinlar konstruktiv va buzgʻunchi interferensiya tufayli yorqin va qorongʻi hududlarning sobit joylashuvi boʻlgan statsionar interferentsiya naqshlarini yaratishi mumkin. Kogerentlik toʻlqinlarning ideal xususiyati boʻlib, golografiya, lazer va interferometriya kabi ilovalar uchun muhim ahamiyatga ega.
Kogerent toʻlqinlar bitta chastota va fazaning yorugʻligini chiqaradigan lazerlar tomonidan ishlab chiqarilishi mumkin. Lazerlar optik aloqa, jarrohlik va golografiya kabi ilovalar uchun ishlatilishi mumkin.
Kogerent toʻlqinlar, shuningdek, nur ajratgichlar, nometall yoki prizmalar kabi qurilmalar yordamida bitta toʻlqinni ikki yoki undan ortiq toʻlqinlarga boʻlish orqali ham ishlab chiqarilishi mumkin. Bu masofalarni, toʻlqin uzunliklarini yoki sinishi koʻrsatkichlarini oʻlchash uchun ishlatilishi mumkin boʻlgan shovqin naqshlarini yaratishi mumkin.
Kogerent toʻlqinlar har xil turdagi kogerentlikka ega boʻlishi mumkin, masalan, vaqtinchalik va fazoviy kogerentlik. Vaqtinchalik muvofiqlik bir xil chastotadagi ikkita toʻlqinning turli vaqtlarda fazada qanchalik mos kelishini tavsiflaydi. Fazoviy kogerentlik bir xil chastotadagi ikkita toʻlqin fazoning turli nuqtalarida fazada qanchalik mos kelishini tavsiflaydi.
Fazalar farqi
Fazalar farqi — bir xil chastotaga ega boʻlgan va vaqtning bir nuqtasiga havola qilingan ikkita toʻlqin orasidagi daraja yoki radiandagi farq. Misol uchun, agar ikkita toʻlqin bir xil chastota va amplitudaga ega boʻlsa, lekin bir toʻlqin ikkinchisidan oldin oʻzining eng yuqori qiymatiga erishsa, unda ular fazalar farqiga ega. Fazalar farqi ikki toʻlqin orasidagi vaqt almashinuvi sifatida ham ifodalanishi mumkin.
Fazalar farqi muhim, chunki u toʻlqinlarning bir-biri bilan oʻzaro taʼsiriga taʼsir qiladi. Ikki toʻlqin fazada boʻlsa, yaʼni ular nol faza farqiga ega boʻlsa, ular konstruktiv ravishda qoʻshiladi va kattaroq toʻlqin hosil qiladi. Ikki toʻlqin fazadan tashqarida boʻlsa, yaʼni ularning faza farqi 180 daraja yoki \pi radian boʻlsa, ular bir-birini bekor qiladi va toʻlqin hosil qilmaydi. Ikki toʻlqin boshqa fazalar farqiga ega boʻlsa, ular qisman aralashib, boshqa amplituda va shakldagi toʻlqin hosil qiladi.
Trigonometriya yoki geometriya yordamida ikki toʻlqin orasidagi fazalar farqini hisoblashingiz mumkin. Agar siz toʻlqinlar tenglamasini bilsangiz, quyidagi formuladan foydalanishingiz mumkin:
bu yerda \Delta \phi — fazalar farqi, \phi_2 va \phi_1 — vaqtning maʼlum bir nuqtasida ikkita toʻlqinning fazalari. Toʻlqinlarning umumiy oʻq boʻylab joylashishini bilsangiz, quyidagi formuladan foydalanishingiz mumkin:
Bu yerda \Delta \phi fazalar farqi, \Delta x — ikki toʻlqinning mos keladigan nuqtalari orasidagi masofa va \lambda — toʻlqinlarning toʻlqin uzunligi.
Toʻlqinlar ishtirok etadigan koʻplab sohalarda fazalar farqi kerak. Ayrim misollar:
Yoʻllar farqi
Optik yoʻl farqi (OPD) — bir xil ob’ekt nuqtasidan turli muhitlar orqali oʻtadigan ikkita nur oʻrtasidagi optik yoʻl uzunligi (OPL)dagi farq. Optik yoʻl uzunligi — bu nurning bosib oʻtgan fizik masofasi va u oʻtadigan muhitning sinishi koʻrsatkichi. OPD muhim ahamiyatga ega, chunki u ikki nur oʻrtasidagi fazalar farqini aniqlaydi va ular ishlab chiqaradigan interferentsiya va difraksiya naqshlariga taʼsir qiladi.
Misol uchun, agar yorugʻlik nuri shisha plitadan oʻtib ketsa va boshqa yorugʻlik nuri plita yuzasida aks etsa, ular turli xil OPL va OPDlarga ega boʻladi. Shisha plitadan oʻtadigan nur uzoqroq masofani bosib oʻtadi va sirtni aks ettiruvchi nurga qaraganda yuqori sinishi indeksini boshdan kechiradi. Shuning uchun uzatilgan nurning OPL va OPD koʻrsatilgan nurning OPL va OPD dan katta boʻladi. Bu ular oʻrtasida fazalar farqiga olib keladi, ular rekombinatsiyalashganda interferentsiya shaklida kuzatilishi mumkin.
Akrom Gʻaniyev
G‘aniyev Akrom To‘lqinovich (1981-yil Andijon viloyatida tavallud topgan) — „Nil-granit“ masʼuliyati cheklangan jamiyati ishlab chiqarish boʻyicha direktor oʻrinbosari, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi.
Biografiya
Akrom Gʻaniyev 1981-yil 1-martda Andijon viloyatida tavallud topgan.
2017-yil Akrom Gʻaniyev shuhrat medali bilan taqdirlandi.
2020-yil 6-17-yanvar kunlari Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrida O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzolarini saylash bo‘yicha qo‘shma majlislar bo‘lib o‘tdi. Ovoz berish natijalariga koʻra, Akrom Gʻaniyev Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzoligiga saylandi.
2021-yil 20-avgustda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev farmoyishi bilan Gʻaniyev Akrom Toʻlqinovich „Eng koʻp ish joylari yaratgan tadbirkor“ sifatida eʼtirof etildi.
Havolalar
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati
G‘aniyev Akrom To‘lqinovich
Riedisheim
Riedisheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Mulhouse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
12.101 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1728,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,0 km2. Dengiz sathidan 232 – 345 m balandlikda joylashgan.
Palù del Fersina
Palù del Fersina Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16 km2. 188 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Gentryville (Indiana)
Gentryville AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Spencer okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
268 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 259,4 nafar kishi.
Isola della Scala
Isola della Scala Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Verona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 69,89 km2. 10 497 nafar aholi istiqomat qiladi.
Safiya Shoh
U va uning turmush o'rtog'i Ian ham Londonda hurmatli an'anaviy A. Goldga asos solgan va boshqargan, butunlay Britaniya tariflariga ixtisoslashgan, bu jarayonda tarixiy binoni mashaqqatli ta'mirlagan. Ular Marokashdagi Kasablanka yaqinida yashash uchun ko'chib o'tishdan oldin bir necha yil davomida bu biznesni boshqargan.
Safiya Nafisa Shoh — tasavvufiy tasavvuf anʼanasidagi taniqli yozuvchi va ustozi Idris Shohning qizi; yozuvchi, jurnalist va hujjatli film muallifi Tohir Shohning egizak singlisi va yozuvchi, muxbir va hujjatli film rejissyori Sayra Shohning singlisi. Uning onasi hind parsi millatiga mansub.
Angliyaning Dorset shahridagi Bryanston maktabida tahsil olgan Shoh Fransiyaning Sorbonna va Grenobl universitetida o‘qishni davom ettirdi. U Londonda joylashgan Ma’daniy tadqiqotlar instituda tadqiqotchi va muharrir boʻlib ishlagan, Pokistonning Xayber-Paxtunxva viloyatida afgʻon qochqinlari bilan ishlagan, shuningdek, u yerdagi ijtimoiy muammolar haqida xabar bergan. U, shuningdek, mustaqil yozuvchi va Sog'liqni saqlash fanlari instituti uchun muharrirlik qilgan.
Jamiyat 5.0
Jamiyat 5.0 (inglizcha Society 5.0 yoki Super Smart Society) — hayotning barcha jabhalarida raqamli texnologiyalardan foydalanishga asoslangan jamiyatni rivojlantirishning ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy strategiyasi.
Bunday jamiyat gʻoyasi Yaponiyaning inson kapitalini rivojlantirish milliy strategiyasining bir qismidir. Jamiyat 5.0 strategiyasi Yaponiyaning yaqin kelajakdagi texnologik rivojlanishini bashorat qilishning yangi yondashuvidir. Yaponiya innovatsion rivojlanish prognozlarining birinchi tahlili (2000-yilgacha boʻlgan davrda) 1971-yilda nashr etilgan. Gorizonti 2050-yilgacha kengaytirilgan joriy 10-prognoz esa 2015-yil mart oyida taqdim etilgan.
„Jamiyat 5.0“ konsepsiyasining yaratilishi Yaponiyaning uzoq muddatli rivojlanish, jahon iqtisodiyotida yetakchi mavqeini saqlab qolish yoki egallash yuzasidan o‘z tashabbuslarini ilgari surish bo‘yicha boshqa davlatlarning strategiyalariga javobi bo‘ldi. Masalan, Germaniyaning High-Tech Strategy 2025 strategiyasi mohiyati eng yangi texnologiyalardan, jumladan, ishlab chiqarish sanoatida IoTdan foydalanishdan iborat; AQSH sanoat Interneti strategiyasi esa axborot jarayonlarini ishlab chiqarish bilan birlashtirgan keng qamrovli yechimni yaratishni oʻz ichiga oladi.
Strategiyaning mohiyati
"Jamiyat 5.0" strategiyasi Yaponiya hukumati tomonidan 2016-yilda mamlakatdagi yirik biznes federatsiyasi Keidanrenning faol ishtirokida qabul qilingan. Keidanren strategiyani ishlab chiqa turib, „Jamiyat 5.0“ yangi ijtimoiy ishlab chiqarish usulini anglatadi, deb hisoblashini qayt etadi:
Barqaror iqtisodiy rivojlanish va ijtimoiy muammolarni hal qilish kabi ikki turlicha maqsadga bir vaqtning oʻzida erishish hozirgi ijtimoiy tizimda qiyin boʻlib qolyapti. Biroq, Yaponiya hukumatiga koʻra, buyumlar interneti (IoT), robototexnika, sunʼiy intellekt va "katta maʼlumotlar" (big data) kabi yangi texnologiyalarning rivojlanishi jamiyat hayoti rivojiga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin. „Jamiyat 5.0“da ushbu texnologiyalar barcha sohalarda: ijtimoiy va iqtisodiy jabhalarda oʻzgarishlarni amalga oshirish uchun birlashtirilgan. Kompyuterlashtirish asosan ishlab chiqarish va biznes bilan bogʻliq hisoblangan toʻrtinchi sanoat inqilobidan keyingi bosqich sifatida „Jamiyat 5.0“ konsepsiyasi raqamli texnologiyalardan jamiyatning barcha sohalarida chuqurroq va kengroq foydalanishni taklif qiladi.
Strategiyaning asosiy gʻoyasi raqamli muhit va jismoniy makonni integratsiyalash orqali ijtimoiy muammolarni hal qilish, buning natijasida inson hayoti sifatini yaxshilashdir. Bunday jamiyatdagi innovatsiyalar qulay va xavfsiz boʻlib, ular odamlarning hayotini osonlashtiradi va maroqli qiladi. „Jamiyat 5.0“ strategiyasi mohiyatiga ko‘ra, ilg‘or texnologiyalar hayotning barcha jabhalariga kirib borgan holda biznesning yangi shakllari va turlarining paydo bo‘lishiga, bu esa butun mamlakat iqtisodiyotining o‘sishi va sifat ko‘rsatkichlarining ortishi, har bir insonning individual hayot sifatlarining yaxshilanishga olib kelishi kerak.
„Jamiyat 5.0“ quyidagi dasturlarni amalga oshirish orqali mamlakat oʻsishi, Yaponiya iqtisodiyoti va umuman jamiyatning oʻzaro bogʻlangan va muvofiqlashtirilgan uygʻun rivojlanishining yangi modeliga aylanishi kutilmoqda :
Jamiyat 5.0 gʻoyasini amalga oshirish uchun Keidanren davlat, mahalliy hukumatlar, universitetlar, ilmiy-tadqiqot institutlari va venchur kapital firmalarini oʻz ichiga olgan keng doiradagi hamkorlar bilan ishlab kelmoqda. Bunday hamkorlikdan ko‘zlangan asosiy maqsad hozirgi iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy vaziyat bo‘yicha tadqiqotlarni amalga oshirish va keyinchalik o‘zgarishlarning aniq dasturini yaratish va roʻyobga chiqarish, shuningdek, sarmoyalarni jalb etishdan iborat.
Vazifalar
Axborot jamiyati ilgari tarmoq orqali maʼlumot toʻplashni va shaxs tomonidan toʻplangan maʼlumotlarni keyingi tahlil qilish jarayonini ama;ga oshirishni oʻz zimmasiga olgan. Biroq Society 5.0 da odamlar, narsalar va tizimlar kiberfazoda oʻzaro bogʻlangan va sunʼiy intellekt yordamida olingan natijalar insonning imkoniyatlaridan oshib, jismoniy makonga „qaytadi“. Jamiyat 5.0 mintaqaviy, yosh, jins va til to‘siqlarini bartaraf etishga qaratilgan. Eng muhim maqsadlardan biri ijtimoiy muammolarni hal qilish bilan parallell ravishda yuzaga keladigan iqtisodiy rivojlanishdir. Ayni paytda rivojlanish strategiyasi 2030-yilgacha moʻljallangan.
Avtonom transport
2016-yilda Moskvadagi Koltsevaya metro liniyasida avtopilotdagi birinchi poyezd harakatlana boshladi. 2017-yilning kuzida 45-Tokio avtosalonida Mitsubishi Electric avtomobilning oʻz sensorlari va tarmoq maʼlumotlaridan olingan axborotlarga asoslangan avtonom haydash texnologiyasidagi kompaniya yutuqlarini namoyish etgan xAUTO avtomobilini taqdim etdi.
Xususiy sensorga asoslangan boshqaruv texnologiyasining mohiyati tashqi muhitni keng burchakli old millimetrli toʻlqinli radar, old kuzatuv kamerasi va orqa yon radar yordamida kuzatishdan iborat.
Shuningdek, u Kvazi-Zenit sunʼiy yoʻldosh tizimi (QZSS) tomonidan uzatiladigan yuqori aniqlikka ega 3D xaritalar va CLAS (santimetrli darajadagi differentsial tuzatish tizimi) signallaridan foydalanadi. Shunday qilib, bu sensorlardan olingan maʼlumotlar tarmoq maʼlumotlari bilan birgalikda qayta ishlanadi, bu esa avtonom boshqaruvni xavfsizroq va qulayroq qiladi.
"Aqlli ishlab chiqarish"
"Aqlli ishlab chiqarish" — ishlab chiqarishning barcha bosqichlarida tarmoqli axborot texnologiyalari va kiber-fizik tizimlardan kompleks intensiv foydalanish. Bunday ishlab chiqarish yaxshi mehnat sharoitlariga erishish, unumdorlikni oshirish, xarajatlarni kamaytirish va natijada mahsulotning raqobatbardoshligini oshirish imkonini yaratadi.
Shu turdagi texnologiyalardan foydalanishga misol qilib ultratovush yordamida tortlarni aniq kesishga qodir boʻlgan Newtech kompaniyasining RF13 robotini keltirish mumkin.
Ilgʻor texnologiyalardan foydalanishga tizimli yondashishning yana bir misoli 2003-yilda Mitsubishi Electric tomonidan ishlab chiqilgan e-F@ctory platformasidir. Rossiyada bu loyiha 2007-yilda taqdim etilgan. Platforma sensorlar yordamida ishlab chiqarishning barcha bosqichlarida axborot oqimlarini to‘plash imkonini beradi. Yigʻilgan maʼlumotlar miqdori texnologiyasi yordamida tahlil qilinadi. Butun tahlil ichidan faqat keyingi boshqaruv qarorini qabul qilish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlar ERP tizimiga uzatiladi.
Oflayn moliya
Oflayn moliyalashtirishga misol sifatida Google Pay va Apple Pay kabi tizimlarni keltirish mumkin. Ular sizga savdo nuqtalarida kontaktsiz to‘lovlarni amalga oshirish imkonini beradi. Karta egasining maʼlumotlari tokenizatsiya texnologiyasidan foydalangan holda shifrlangan boʻladi.
Kelgusida yoqilg‘i quyish shoxobchalarida to‘lov jarayonini soddalashtirish maqsadida avtomobillarda kontaktsiz to‘lov tizimini joriy etish rejalashtirilgan. Avtomobil egasining bank hisobidagi maʼlumotlar yoqilgʻi quyish shoxobchalarida oʻrnatilgan sensorli datchiklar yordamida oʻqiladi.
Qayta tiklanadigan energiya manbalari ustida ishlash
"Jamiyat 5.0" strategiyasi quyosh kabi qayta tiklanadigan manbalardan energiya toʻplaydigan qurilmalarni yaratishni ham oʻz ichiga oladi.
= "Besh devor" = Yangi jamiyatga oʻtish uchun bir qator muammolarni bartaraf etish kerak. Yaponiyaning „Jamiyat 5.0“ strategiyasida bu muammolar „devorlar“ deb nomlanadi.
Vazirlik va idoralar devori
Davlatning jamiyat hayotida faol ishtirok etishi va strategiyani amalga oshirish, byurokratiya darajasini pasaytirish. Aniq milliy strategiya va yangi hokimiyatlar tashkil etilgunga qadar davlat tomonidan tashabbuslarni qo‘llab-quvvatlash zarur.
Qonunchilik tizimi devori
Amaldagi qonunchilik taraqqiyotga toʻsqinlik qilishi mumkin. Masalan, Uber yoki Airbnb misolida olib qaraganda texnologiya, bir tomondan, odamlarga toʻgʻridan-toʻgʻri pul ishlash imkoniyatini beradi. Boshqa tomondan esa qonun ularga buni taqiqlashi mumkin.
Texnologiya devori
Bilimlar bazasini shakllantirish zarur, buning natijasida yangi raqamli texnologiyalardan foydalanish keng aholi uchun ochiq boʻladi.
Inson resurslari devori
Aholi bilim, ko‘nikma va malaka jihatidan hayotning turli sohalarida raqamli texnologiyalardan samarali foydalanishga tayyor bo‘lishi kerak. Bu muammoni hal qilish uchun taʼlimni isloh qilish va axborot savodxonligini oshirish zarur.
Ijtimoiy qabul devori
Yangi tip konsepsiyasiga oʻtish uchun jamoatchilik ongini oʻzgartirish zarur. Aholi ushbu konsepsiyani qabul qilishi va uning amalga oshirilishini qoʻllab-quvvatlashi kerak.
Barqaror rivojlanish maqsadlarini amalga oshirishga qo‘shgan hissasi
Barqaror rivojlanish maqsadlari yoki Sustainable Development Goals (SDG) — xalqaro hamkorlik maqsadlari toʻplami. Ushbu loyiha, shuningdek, „Dunyomizni oʻzgartirish: Barqaror rivojlanish uchun 2030 kun tartibi“ deb nomlanadi. Bu cheklangan resurslar va ekologik toza — tabiat, energiya va moddiy tejamkor texnologiyalardan optimal foydalanishga, ijtimoiy va madaniy tizimlarning barqarorligini saqlashga, biologik va jismoniy tabiiy tizimlarning yaxlitligini taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirishni nazarda tutadi.
„Jamiyat 5.0“ strategiyasining qoidalari va g‘oyalari SDGga erishish uchun yangi imkoniyatlar ochadi.
Ular orasida:
Winthrop (Minnesota)
Winthrop AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Sibley County, Minnesota|Sibley
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,75 km2. Shundan 2,75 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 316 m balandlikda joylashgan.
1288
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1288''
Vafot etgan
🇷🇺
NGC 4408
NGC 4408 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1865-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
AQSh prezidentlari roʻyxati
AQSh prezidenti — mamlakatda davlat va ijroiya hokimiyatiga rahbarlik qiladi. AQSh tarixida shu kungacha 45 marotaba prezident saylangan
Maissemy
Aholisi
225 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,3 km2. Dengiz sathidan 71 – 123 m balandlikda joylashgan.
Bettencourt-Saint-Ouen
Bettencourt-Saint-Ouen Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
459 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 56,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,1 km2. Dengiz sathidan 17 – 103 m balandlikda joylashgan.
1289
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1289''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1289''
🇷🇺
Reley sochilish qonuni
thumb|300x300px| Rayleighning tarqalishi kunduzgi osmonning koʻk rangiga va quyosh botganda quyoshning qizarishiga olib keladi. Reley tarqalishi, XIX asr ingliz fizigi Lord Rayleigh (Jon Uilyam Strutt) nomi bilan atalgan yorugʻlik yoki boshqa elektromagnit nurlanishning zarrachalardan ancha kichikroq zarralar tomonidan asosan elastik tarzda tarqalishidir. radiatsiya toʻlqin uzunligi. Tarqaladigan zarrachaning rezonans chastotasidan ancha past boʻlgan yorugʻlik chastotalari uchun (normal dispersiya rejimi) tarqalish miqdori toʻlqin uzunligining toʻrtinchi kuchiga teskari proportsionaldir.
Reylning tarqalishi zarrachalarning elektr qutblanishidan kelib chiqadi. Yorugʻlik toʻlqinining tebranuvchi elektr maydoni zarracha ichidagi zaryadlarga taʼsir qiladi va ularning bir xil chastotada harakatlanishiga olib keladi. Shunday qilib, zarracha kichik nurlantiruvchi dipolga aylanganligi sababli uning nurlanishini biz tarqalgan yorugʻlik sifatida koʻramiz. Zarralar alohida atomlar yoki molekulalar boʻlishi mumkin; yorugʻlik shaffof qattiq va suyuqliklar orqali oʻtganda paydo boʻlishi mumkin, lekin eng koʻp gazlarda koʻrinadi.