cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xix asr o'rtalaridan xx asr 30 yillarigacha afgʻonistondagi siyosiy vaziyat
Afgʻoniston davlatida XIXasr 2-yarimidagi vaziyat, xususan, Sheralixon boshqaruvi davri 2- ingliz- afgʻon urushi boʻlib oʻtgan. Doʻstmuhammaddan keyin taxtga Sheralixon oʻtiradi. Biroq tez orada taxt uchun kurash boahlanadi. Sheralixonning asosiy raqibi akasi Muhammad Afzalxon boʻlgan. XIXasr 70-yillarda Afgʻoniston masalisida Buyuk Britaniya, Rossiya bilan muzakora olib borgan. Ingli Afgʻon bilan urush olib borganda, afgʻon qoʻshinlari 60.000 nafarni tashkil etardi Qurollanish jihatdan juda yomon qurollangan. Inglizlar esa qoʻshini 30.000nafarni tashkil etgan. Ammo, zamonaviy qurollangan edi. 1880-yil 31- avgustkuni qaramlik shartnomasi imzolangan. Yaʼni tashqi ishlarni yuritish ustidan inglizlar nazorat qilgan. 2- afgʻon urushida ham ingliz qoʻshinlari magʻlubiyatga uchragan. Jarbiy yoʻl bilan egallay olmagan inglizlar afgʻonni siyosiy yoʻl bilan egallamoqchu boʻlgan. Yaʼ Hindistondan temiryoʻl olib kirish orqali. Lekin bunga Abdurahmon ruxsat bermaydi. 1887-yil chegaralar belgilash boʻyicha rus- afgʻon shartnomasi imzolagan. Dyurant bitimi esa, 1893-yil Hindistondagi Britaniya mulklari va amir Abdurahmon qoʻl ostidagi hududlarni ajratib turuvchi shartnoma. Abdurahmon 2-ingliz-afgʻon urushi natijasida mamlakatni birlashtiradi. Xirot, Qandahor, huzuriylar yashaydigan hududlar qoʻshib olinadi.
Abdurahmon islohotlari
Shahar hokimi, qozi, solih, moliya ishlariga mansub boshqaruv tuzim vujudga keladi. Yana bir islohoti, boshqaruv orginni ikkiga boʻladi: 1. „ Hizoriy“- harbiy yoʻnalish. 2. „Mulkiy“- fuqorolik ishlari bilan shugʻullanuvchi(moliya, adliya, taʼlim…. .)
Habibulloxon hukmronligi
Habibulloxon Abdurahmon oʻgʻli. Uning davrida konstutsiya qabul qilinadi.kengash tuziladi. 1929-yil Afgʻonistonning shimolida Bachai Sakao laqabli Habibulloxon boshchiligida xalq qoʻzgʻolonlari boʻlib oʻtadi. Omonulloxon taxtga oʻtirolmay Yevropaga ketadi.
Omonulloxon islohotlari
Moliya, harbiy, Afgʻonistonning xalqaro maydonda obrosini oshirgan. Diplomatic aloqalarini kengaytirgan.
Omonullaxonning islohotidagi kamchiliklari
Xalqning etnik kelish chiqishini hisobga olmagan. Natijada ommaviy qoʻzgʻolonlar, noroziliklar kuchaygan.
Bachai Sakaoning kamchiliklari
1. Millati (tojik) 2. U xalqning qoʻllab — quvvatlashiga erishmadi. Bunga asosiy sabab millati boshqaligi. Undan soʻng taxtga Muhammad Nodirshoh keldi. M.Nodirshoh(1929- 1933) barakzoylardan kelib chiqqan. 1933-yilda suiqasd tufali oʻldirilgan. Muhammad Zohirshoh(1933-1973) hukmronlik qilgan.
Adabiyotlar
Afgʻonistonda davlatchilik masalasi. Rustam Rashidov.
1661
1661-yil — shanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Eron milliy muzeyi
Eron milliy muzeyi ( Muze-ye Irân-e Bâstân) — arxeologik va tarixiy muzey boʻlib,Tehronda joylashgan.
Ikkita muzey majmuasidan iborat boʻlib: 1) 1937-yilda ochilgan Qadimgi Eron muzeyi (Muze y Irān e Bāstān); 2) 1972-yilda ochilgan Islomdan keyingi davr muzeyi (Muze ye Dowrān e (pasā Eslami)).
Muzey ekspozitsiyasi qadimiy va oʻrta asrlarga oid tarixiy yodgorliklar, sopol idishlar, metall buyumlar, toʻqimachilik buyumlari, ayrim nodir kitoblar va tangalarni ham oʻz ichiga oladi. Muzey kolleksiyasi 300 000 ta eksponatga ega.
Muzeyda bir qator ilmiy-tadqiqot boʻlimlar mavjud, shuningdek paleolit va osteoologiya boʻlimlari, kulolchilikni oʻrganish markazi ham bor.
Tarix
thumb| Qadimgi Eron muzeyining asosiy kirish qismi thumb| Qadimgi Eron muzeyining jabhasi thumb| Eron Milliy muzeyining tashkiliy tuzilmasi XX asrning boshlarida 11 ming kvadrat metr atrofida boʻlgan Qadimgi Eron muzeyining gʻishtli binosi fransuz meʼmori Andre Godar tomonidan loyihalashtirilgan edi. Binoning meʼmoriy qiyofasining shakllanishiga Sosoniylar davrining arxitekturasi, ayniqsa Ktesifondagi Taki-Kisra saroyi taʼsir koʻrsatgan. Binoning qurilish ishlari 1935-yilda boshlanib, Abbos Ali Meʼmor va Murod Tabriziylar tomonidan ikki yil davomida yakunlangan edi va rasmiy ochilishi 1937-yilda boʻlib oʻtgan.
Qadimgi Eron muzeyida hardoim arxeologik yodgorliklarni, shuningdek noyob oʻrta asr matolari va gilamlarini namoyish qilish ixtisoslashgan boʻlsa-da, Kaspiy dengizi sohilidagi qadimiy qazishmalardan olingan Amlash kulolchilik buyumlari muzeyning yangi binosida namoyish etilgan. Shuningdek, zamonaviy sanʼat namunalari ham namoyish etilgan.
Qadimgi Eron muzeyi quyi, oʻrta va yuqori paleolit davri, shuningdek neolit, mis davrlari, erta va oxirgi bronza va temir asrlari, Ahamoniylar, Salavkiylar, Parfiylar va Sosoniylar davriga oid artefakt va qoldiqlar ifodalangan uchta zaldan iborat.
Islomdan keyingi davr muzeyi uch qavatdan iborat. Ekspozitsiya Eronning islomdan keyingi davrdagi sopol buyumlar, toʻqimachilik, matnlar, sanʼat asarlari, astrolablar, xattotlik namunalari ni oʻz ichiga olgan.
Hozirgi kunda, bor eksponatlarni joylashtirishga mavjud binolarda joy yetarli emasligi uchun yana bir muzey binosi qurilishi rejalari olib borilmoqda.
Toʻplamlar
Quyi paleolit davriga tegishli, muzey ekspozitsiyasida taqdim etilgan eng qadimiy eksponatlar — Kashafrud, Darband va Ganji-Paredan topilgan. Qadimgi Eron muzeyining birinchi zalida shuningdek, neandertallar tomonidan yaratilgan Musterian toshli qurollar ham namoyish etilgan. Yoshi 30-35 ming yil boʻlgan yuqori paleolitning eng muhim qurollari Yafte gʻoridan topilgan. Bundan tashqari, boshqa qadimiy artefaktlar qatorida Kermonshoh viloyatidagi Sarob tepaligida olib borilgan qazishmalar paytida topilgan 9 ming yillik odamlar va hayvonlarning haykalchalari ham bor.
Vaqtinchalik koʻrgazmalar
Yangi muzeyning birinchi qavatida muzey kolleksiyasining zamonaviy koʻrgazmasi tashkil etilgan. Bir yilda ikki yoki uch marotaba vaqtinchalik koʻrgazmalar oʻtkaziladi va ular bir oydan ikki oygacha davom etadi. 2014-yilning avgustidan oktyabrigacha muzeyda „Eronda ikki yuz ming yillik inson-hayvon munosabatlari“ nomli koʻrgazma namoyish etildi. Bu koʻrgazma soʻnggi paleolit davridan to hozirgi kungacha boʻlgan qadimgi Erondagi inson jamiyatlari va turli hayvon turlariga bagʻishlangan edi.
Amaro
Amaro Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 33 km2. 801 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Oʻrta asr
Oʻrta asr, oʻrta asrlar — tarix fanida jahon tarixining qadimgi dunyo tarixi bilan yangi tarix oraligʻidagi davrni ifodalash uchun qabul qilingan atama. Oʻrta asr tushunchasi 15—16-asrlarda italyan tarixchilari asarlarida vujudga kelgan, fanda 18-asrdan qaror topgan. Dastlab Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari tarixiga nisbatan ishlatilgan. Oʻrta asrlar V asrdan XVasrgacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oladi. Milodiy 476-yilda gʻarbiy rim imperiyasi qulagandan soʻng oʻrta asrlar boshlangan. Oʻrta asrlar 2davrga boʻlinadi:ilk oʻrta asrlar va rivojlangan oʻrta asrlarga boʻlinadi. Ilk oʻrta asrlar davri V-XI asrlarni oʻz ichiga oladi. Rivojlangan oʻrta asrlar esa XI-XV asrlarni oʻz ichiga oladi.
Saint-Algis
Saint-Algis Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Vervins tumani tarkibiga kiradi.
1662
1662-yil — yakshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Saint-Algis
Geografiyasi
Maydoni — 7,0 km2. Dengiz sathidan 112 – 191 m balandlikda joylashgan.
Onil
Onil Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 48,41 km2. Aholisi — 7723 kishi (2010).
San Martino di Lupari
San Martino di Lupari Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 24 km2. 11 424 nafar aholi istiqomat qiladi.
Chek Koʻprik
Chek Koʻprik  — Oʻzbekiston Respublikasining  Fargʻona viloyatiga qarashli qishloq. Furqat tumani tarkibiga kiradi.
Erdoğmuş
Erdoğmuş — Turkiyaning Erzurum viloyati Oltu tumaniga qarashli qishloq.
Manbalar
[
Thorntown (Indiana)
Thorntown AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Boone okrugi tarkibiga kiradi.
Sofrony
Sofroniy (Софроны) — Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.
Geografiyasi
Qishloq Permdan (tuman maʼmuriy markazi) 19 km uzoqda joylashgan.
NGC 4629
NGC 4629 Sunbula yulduz turkumidagi Sm tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1863-yilda kashf etgan.
1663
1663-yil — dushanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Osterwald
Hududi
Osterwaldning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Épénancourt
Aholisi
100 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 28,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,5 km2. Dengiz sathidan 50 – 92 m balandlikda joylashgan.
Carville
Carville Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Vire tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
302 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,4 km2.
Hunter Doohan
Hunter Doohan (talaffuzi: Xanter Duxan; 19-yanvar, 1994-yil, Fort Smit, Arkanzasda tug‘ilgan) — amerikalik aktyor.
Shaxsiyati
Doohan oila qurmagan.Ma'lumotlarga qaraganda doohan bir erkak bilan to'yi bo'layotganini internet sahifasiga joylagan.Lekin xech qachon erkak va erkak oila qura olmaydiDoohanning sherigi Fielter Jewwet ismli aktyor bo'lgan..
Hayoti va faoliyati
Doohan professional aktyorlik faoliyatini bir nechta qisqa metrajli filmlarda boshladi, ularning ba'zilarining ssenariysini yozgan va rejissyorlik ham qilgan. U 2018-yildan taqdimoti o‘tkazilgan “Soundwave” filmida badiiy filmlar olamidagi birinchi hamda bosh rolini oldi, shu ijrosi uchun kinofestivallarda “Eng yaxshi aktyor” nominatsiyasiga sazovor boʻldi. Keyin u Aaron Paul va Bryan Cranstonning o'g'li sifatida "Your Honor", yosh versiyasi sifatida "Truth Be Told" filmida, shuningdek,  2022 Netflix ning "Wednesday" nomli serialida bosh rollarda o‘ynadi.
Mukofot va nominatsiyalar
Soundwave uchun (2018)
20-solagii Istiqloliyat (Koʻshoniyon)
20-solagii Istiqloliyat  (20-солагии Истиқлолият)  — Tojikiston Respublikasi Xatlon viloyati Qoʻshoniyon tumani, Sarvati Istiqlol jamoatiga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 7 km, tuman markaziga 19 km.
Burunduqlar
Burunduqlar, olasichqonlar (Tamias) — kemiruvchilar turkumining tatinsimonlar oilasi urugʻi. Shimoliy yarim shardagi oʻrmonlarda tarqalgan. Bir necha turi maʼlum. Rossiyaning sharqiy qismidagi oʻrmonlarda Osiyo burundugʻi (Tamias sibiricus) uchraydi. Tanasining uzunligi 14 sm, dumi 9 sm ga yaqin, orqa qismida beshta qora yoʻli boʻladi. Qishda uyquga ketadi, har yili bir marta (baʼzan 2 marta) 4—10 ta bola tugʻadi. Nina barglilar urugʻi, kengbargli daraxtlar bargi, kurtagi va mevasi bilan oziqlanadi, qishga 4 kg gacha oziq (asosan kedr yongʻogʻi) toʻplaydi. Burunduqlar lunjida oziq olib yuradigan xaltasi boʻladi. Oʻrmonchilik va qishloq xoʻjaligiga qisman ziyon keltiradi. Osiyo burunduqlari kana ensefalitining ikkinchi darajali tarqatuvchisidir.
San Pietro Viminario
San Pietro Viminario Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13 km2. 2478 nafar aholi istiqomat qiladi.
Dietikon
Dietikon Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan shahardir. Bu shahar Dietikon okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 9.33 km2. 22 497 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Dietikonning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Orthez
Orthez Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
10.121 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 221,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 45,8 km2.
Chelsea (Iowa)
Chelsea AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Tama okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
267 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 102,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,62 km2. Shundan 2,62 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 238 m balandlikda joylashgan.
Mirzo (shoir)
M. tarjimon sifatida Firogʻiyning "Raʼno va Zebo", Fuzuliyning "Soqiynoma" (yoki "Haft jom" — "Yetti qadaq"), Ahmad al-Buniyning "Shams ulmaorif" ("Maorif kuyoshi"), Mavlaviy Abdulhaqning "Fazoil ul-Qurʼ-on" ("Qurʼon fazilatlari") asarlarini, "Tib" kitobidan "Tuhfat ul-moʻʼminin" ("Moʻminlarga tuhfa") asarining bir bobi va "Daqoyiq ul-axbor" ("Nozik maʼnoli xabarlar") asarlarini fors va arab tillaridan oʻzbek tiliga oʻgirgan.
M. nasx va nastaʼliq xatlarini nihoyatda goʻzal yozgan. Laffasiyniit yozishicha, M. 500 dan ortiq kishiga xattotlik hunarini oʻrgatgan. M. tanbur, rubob, gʻijjak va childirma chalishda mahorat va isteʼdodga ega boʻlgan. U musiqa boʻyicha Feruzning ustozidir. Bastakor sifatida Xorazm "Shashmaqom"ining "Rost" maqomiga "Saʼb" va "Ufori" kuylarini bastalagan; yarim maqom hisoblangan "Panjgoh" maqomiga bir qancha kuylarni qoʻshib, toʻliq bir maqom holiga keltirgan. Xorazm maqom kuylarini Komil Xorazmiy joriy etgan chiziqli notaga koʻchirib, kitob holiga keltirgan. Madrasalarda arab va fors tillaridan mudarrislik ham qilgan. U oʻzi qurdirgan madrasada dafn etilgan. M. devoni, koʻlyozmalari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti qoʻlyozmalar fondida saqlanadi (inv. № 1500, 6947, 1125).
Ibrohim Karimov.
Saint-Aubin (Aisne)
Saint-Aubin Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
313 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 38,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,2 km2. Dengiz sathidan 49 – 154 m balandlikda joylashgan.
Ampezzo
Ampezzo Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 73 km2. 1081 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Hindistonni Angliya tomonidan bosib olinishi
Hindistonni Angliya tomonidan zabt etilishi, mus tamlaka hokimiyatning siyosati, mazkur davrda Hindistonni iqtisodiy rivoji haqida tasavvur shakllantirish. 1600 yilda qirolicha Yelizavetta “Hindiston bilan savdo qiluvchi London savdogarlarining boshqaruvchisi va kompaniyasi” deb atalgan ingliz savdogarlar tashkilotiga muddati 15 yil bo‘lgan Dobraya Nadejda yarim orolidan Mogilan bo‘g‘ozigacha bo‘lgan hududda ingliz savdosiga monopoliya hadya etdi. Bu kompaniya Ost-Hind kompaniyasi sifatida ham ma’lum. Jeyms Lankaster boshchiligi ostida ziravorlar orollariga 2 ta sayyohat uyushtirilgan, bu sayyohatlardan olingan daromadlarni kompaniya aksiyalarining egalari o‘zaro taqsimlagan. 3 sayyohatni amalga oshirayotgan kema Suratga yetib keldi va bu yerda savdo ishlarini amalga oshira boshladi. Mazkur kemaning kapitani bo‘lgan turk tilida bemalol so‘zlasha oladigan Uilyam Xukens Jahongir huzuriga tashrif buyurib, unga Yakov I ning xatini topshirdi. Uni yaxshi kutib olishdi va ma’lum muddat davrida, ya’ni 1601 yildan 1611 yilgacha saroyda yashash ruxsatini berishdi. Biroq, mazkur saroyda portugaliyaliklarning ta’siri shu darajada kuchli ediki, ular inglizlarga Boburiylar portida savdo olib borish huquqini taqdim etishga to‘sqinlik qildilar. 1612 yilda Tomas Best boshchiligi ostida 2 ta kema Surat atrofidagi Portugaliya floti ustidan g‘alaba qozondi. Bu inglizlarning nufuzini oshirdi, 1613 yilda inglizlar Suratda doimiy faktoriyani tashkil etishga podshohning farmonini oldilar. 1615 yilda Surat atrofida inglizlar Portugaliya floti ustidan yana bitta g‘alaba qozondilar. Hozircha inglizlar ahamiyatsiz savdoni amalga oshirar edilar. bu paytning o‘zida portugaliyaliklar o‘z savdo ishini tizimli ravishda va katta miqyosda olib borar edilar.
Tomas Rou Boburiylar saroyida Yakov I ning elchisi sifatida kelganida ingliz savdogarlarining holati anuz ham mustahkam emas edi. Tomas Rou Boburiylar saroyida 3 yil faoliyat yuritdi, bunda u Bengaliya va Sindda savdo olib borishga ruxsat ololmadi, ammo Gujarot da inglizlar uchun savdo imtiyozlariga ega bo‘ldi. Ingliz faktoriyalari Agra, Axmadobod va Brochda ta’sis etildi, ularning barchasi Suratdagi faktoriya boshqaruvchisi qo‘l ostida edi, bu boshqaruvchi prezident deb atalar edi. 1622 yilda inglizlar Ormuz ni zabt etdilar va shu orqali portugaliyaliklarni SHarqiy dengizlardagi istehkomlarini kuchsizlantirdilar. 1616 yilda Masulipatam va 1626 yilda Armagonda faktoriyalar ta’sis etildi. Boburiylar hokimiyati ingliz va gollandiyaliklarni portugallarga qarshi qo‘yish uchun rag‘batlantirdilar, ammo bu 2 ta protestant davlatlar hech ham birgalikda ish olib bormadilar va ayniqsa, 1623 yilning fevralida 10 ta inglizlar noqonuniy tarzda qal’ani zabt etib olish haqidagi fitnada ayblanib, qatl etilganidan, bu hodisa “Amboin xunrezligi” deb mashhur bo‘lgan, so‘ng hech qanday hamkorlik haqida gap ham bo‘lishi mumkin emas edi. Boshqa tarafdan, 1635 yilda inglizlar va gollandiyaliklar o‘rtasida tinchlik sulhi tuzilgan, 1642 yildagi ingliz-portugal shartnomasi esa, avvalgi dushmanlar o‘rtasida ma’lum kelishuvga asos yaratdi.
Mazkur ingliz-portugal do‘stligining bevosita oqibati ilohiy Foma Portugal fortining yaqinida Madrasda ingliz qishlog‘iga asos solinishi bo‘ldi. Yer roja Chandra Giridan ijaraga olindi. Yangi yashash joyi Sent Jorj forti deb nomlandi. Bu fort Koromandel sohillarida Ost-hind kompaniyasining rezidensiyasiga aylandi. Maxanadi daryosining oqimida Xari Xarpurda faktoriyalar ta’sis eildi, bundan tashqari inglizlar Bengaliya shoyisi, shakar va silitrani sotib oladigan Xugli, patna va Qosim bozorida ham faktoriya (ajnabiy savdogarlarning mustamlaka mamlakatlardagi savdo-sotiq olib boradigan manzili, kontorasi)larga asos solindi.
1630-1631 yillarda Gujarot, Axmadnagor, Bijapur va Golkorda qahatchilik va ochlik bo‘ldi, natijada minglab insonlar ochlikdan vafot etdi, o‘z joniga su’iqasd qildi, hattoki odamxo‘rlik holatlari uchradi. Odami qolmagan Gujarotda sotib olinadigan matolar qolmadi, to‘qimachilar yoki vafot etdi yoki qochib ketdi, shuning uchun matolar savdosi Gujarotdan Madrasga o‘tib ketdi. Bundan tashqari Hindistondagi raqobat tufayli Suratdan keltiriladigan indigo Yevropa bozorlaridan smiqib chiqarildi, natijada yevropaliklarning savdo faoliyati Hindistonning g‘arbidan Sharq tomonga ko‘chdi.
Ost-Hind kompaniyasida o‘z qiyinchiliklari bor edi, 1637 yilda Angliya da Kurten assotsiatsiyasi deb nomlangan tashkilotga asos solindi. U Karl I qiroli tomonidan qo‘llab-quvvatlandi va ost-hind kompaniyasi bilan raqobat qila boshladi. Bu kompaniya Rojapur, Bxatkala va Karvarda faktoriyalarga asos soldi, ammo asta-sekin barbod bo‘lib eski kompaniyaga raqib bo‘la olmadi. Ost-hind kompaniyasining xartiyasi 1639 yilda qayta tiklandi, bunda uning imtiyozlarini amalda bo‘lishining ma’lum muddati belgilanmagan edi, faqatgina ularni bekor qilish holati bo‘lganida bu haqda 3 yil avval ogohlantirish lozimligi ko‘rsatilgan edi. Ammo Kurten assotsiatsiyasi faoliyati tufayli buzilgan monopoliya osongina tiklanishi mumkin emas edi. “Assada kompaniyasi”, ya’ni raqib birlashma Assada, Madagaskar va Hind sohilining ba’zi bir joylarida mustamlakalarga asos solish taklifi bilan chiqdi, ammo bu harakat muvaffaqiyatsiz bzldi. 1657 yilda Kromvel mavjud bo‘lgan Ost-Hind kompaniyasiga savdo monopoliyasi huquqini beruvchi yangi xartiyani taqdim etdi. Restavratsiya davrida bu xartiya o‘z kuchini yo‘qotdi, ammo qirol Karl II kompaniyaga yangi xartiya taqdim etdi. 1695 yilda “Shotlandiya kompaniyasi”ni tashkil etish harakati bo‘ldi, ammo bu hech qanday natijaga olib kelmadi. Ost-Hind kompaniyasiga 1698 yilda haqiqiy xavf paydo bo‘ldi, bunda “Hindiston bilan savdo qilish uchun ingliz kompaniyasi” tashkil etildi, bu kompaniya hind savdosiga monopol huquqga ega bo‘ldi, bunda xartiyada nazarda tutilganidek, ogohlantirishdan so‘ng Ost-Hind kompaniyasiga 3 yil mobaynida o‘z faoliyatini davom etishga ruxsat berildi. Turli qiyinchiiliklar vujudga keldi, eski va yangi kompaniya bir-biriga to‘sqinlik qilar edi, shuning uchun ular 1702 yilda bitta kompaniyaga birlashdilar va uning nomi “Hindiston bilan savdo qiluvchi Angliya savdogarlarining birlashgan kompaniyasi” deb nomlandi. Aksiyalar teng taqsimlandi va bu birlashish 1708 yilda Godolfin qarori bilan rasmiylashtirildi.
Tibi
Tibi Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 70,38 km2. Aholisi — 1745 kishi (2010).
Hindistonni Angliya tomonidan bosib olinishi
1661 yilda Bombey ingliz qiroli Karl II ning xotini bo‘lgan Portugaliya fantasi Yekaterina Braganskayaning sep-sarposi sifatida olingan. Qirol Bombeyni Ost-Hind kompaniyasi qo‘liga berdi. Suratning prezidenti va Bombeyning gubernatori bo‘lgan (1669-1677) Jerald Onger u yerda yashash joyiga asos soldi. 1687 yilda Bombey Suratning o‘rniga G‘arbiy Hindistondagi inglizlarning shtab-kvartirasiga aylandi. 1680 yilda Angliyada Ost-Hind kompaniyasining direktorlar kengashini boshqargan Joshua Chayld gollandiyaliklarga o‘xshab kuch siyosatini amalga oshira boshladi, bunda u mahalliy hukumatni doimiy ravishda xyri-xohligiga intilib, shu tarzda savdo imtiyozlarini saqlab qolish siyosatidan voz kechdi.
Bengaliyadagi mag‘lubiyatdan so‘ng inglizlar Madrasga chekindilar. Boburiy subador Job Charnoq va ularning rahbariga Bengaliyaga qaytishni taklif qildi. 1690 yilda u qaytib ketdi va iqtisodiy jihatdan imkoniyati kamroq bo‘lgan joyda Kalkuttaga asos soldi, dastlabki imtiyozlar podshoh farmoni bilan tiklandi.
Barcha 3 provinsiyalarda keng savdo imtiyozlarga erishish maqsadida Jon Surman boshchiligida Dehli ga elchilar yuborildi. 1717 yildagi uzoq muddatli muzokaralardan so‘ng podshohning 3 ta farmoni olindi, ular kompaniya savdosining huquqiy asosini tashkil qildi. Kompaniyani yiliga 3 ming rupiya to‘lash sharti bilan Bengaliyada bojsiz savdo olib borish huquqi tan olindi. Bundan tashqari kompaniya Madras uchun to‘lagan ijara haqqi hisobiga Boburiy Dekanda bojsiz savdo amalga oshirish huquqiga ham ega bo‘ldi. Kompaniya Suratdagi savdosidan to‘lanadigan boj o‘rniga 10 ming rupiya to‘lashi shart edi, ammo Boburiylar imperiyasi barbod bo‘layotgan edi va tez orada birlashgan kompaniya yangi muammolarga yuz tutdi va yangi siyosatni ishlab chiqishga majbur bo‘ldi.
Aynan Fransiyaning Ost-Hind kompaniyasi Hindistonda kolonial imperiyani yaratishga harakat qildi. Pondisherining imperatori J.F.Depleks 1740 yildan boshlab, fransuz ofiserlarini qo‘mondon qilib hindlardan harbiy qo‘shinlarni shakllantira boshladi. Shu tarzda ilk sipohiylar guruhlari paydo bo‘ldi, ular shu darajada yaxshi jang qilar edilarki, 1746 yildan boshlab inglizlar ham sipohiylar guruhini shakllantirishni boshladilar.
1744 yilda Avstriya merosi uchun Angliya va Fransiya o‘rtasida urush rasmiy e’lon qilindi. Pondisheriga Laburdone boshchiligi ostida fransuz eskadrasi yaqinlashganida Hindistonda ham bu urush boshlandi, shu tarzda Fransiya va Angliya o‘rtasida Hindiston uchun kurash boshlandi.
1756 yilda Yevropada 7 yillik urush boshlandi. Hindistondagi fransuz va ingliz yashash qishloqlari harbiy harakatlarga yana kirishdi. Bu urush Parij tinchlik shartnomasi imzolanishi bilan yakun topdi.
Parij-tinchlik shartnomasiga ko‘ra Fransiyaga tegishli bo‘lgan 5 ta shahar qaytarib berildi, u Hindiston bilan o‘z savdosini yana tiklay boshladi. Ammo Hindistonning Janubidagi keng hududlar yo‘qotilgan edi, tarqoq fransuz guruhlari Hind hokimlarining qo‘l ostiga xizmatga kirib, 18 asrning oxirigacha inglizlarga qarshi kurashni davom etdilar. Biroq alohida harbiy g‘alabalarga qaramasdan, bu guruhlar Hindistondagi ingliz hukumronligiga putur yetkaza olmadilar.
Fransiya ustidan Angliyaning g‘alabasida bu mamlakatning iqtisodiy ustuvorligi qo‘l keldi. Hindistondagi Fransuz kompaniyalarining aksariyat vakillarining faolligi va iste’dodiga qaramasdan, Fransiya mag‘lubiyatga uchradi, chunki Fransiya qo‘l ostida bunday flot, bunday armiya, bunday pul mablag‘lari hamda mustamlakalarda hokimiyatning bu darajadagi manfaati bo‘lmagan.
Hindistonni zabt etishi bilan mamlakatning nafaqat siyosiy, balki iqtisodiy holati ham o‘zgardi. Bu yerda yashab qolib, mahalliy aholi bilan aralashib ketgan avvalgi bosqinchilardan farqli ravishda kapitalistik rivojlanish yo‘lini tanlagan Angliya Hindistonni metro poliyaga olib ketiladigan boyliklarni olish manbasi sifatida ko‘rgan.
Hindistonni Britaniya tomonidan ekspluatatsiya qilishning uslublari qay tarzda o‘zgarmasada, Hindiston mustamlaka hokimiyat uchun doimo metropoliyaning bir qismi bo‘lib qolgan.
Mustamlaka Hindiston o‘z iqtisodiy holatini tubdan yaxshilay olmas edi, mamlakatning keyingi siyosiy tarixi mustamlaka tobelikdan ozod bo‘lish uchun kurashning tarixidir.
Tuzuvchilar:
t.f.d., prof. G'iyosov Temur G'iyosovich, s.f.n. Abdullayev Nodir Abdulhayevich,
Artikbayevich, Qodirov Zikrilloxon
Musaxonovich
Mas'ul muharrir:
Obidov Baxtiyor Tojievich - Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharq qo'lyozmalari markazi katta ilmiy xodimi, tarix fanlari nomzodi
Taqrizchilar:
Shodmonova Sanobar Bazarbaevna - O'zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Tarix instituti katta ilmiy xodimi, tarix fanlari doktori
Azimov Komil Sarvarovich - Toshkent davlat sharqshunoslik instituti katta oʻqituvchisi,
tarix fanlari nomzodi
ToshDSHI Kengashi tomonidan nashrga (2015 yil 24 dekabrdagi 5-sonli bayonnoma).
tavsiya etilgan
Toshkent davlat sharqshunoslik instituti,
Adabiyotlar
O'zbek tilida:
1.Бойназаров Ф. Қадимги дунё тарихи. Дарслик. 2004.
2. Лафасов М. Жаҳон тарихи (1918-2008). –Т., 2010.
3. Ғофуров А. Ҳиндистон. ФарДУ. 2009.
Rus tilida:
1.Васильев Н. История Востока. 1-2 том. М., 2004.
2. Вигасин А., Дандомаев М. История Древнего Востока. -М., 2001.
Hind tilida:
1/\. शैलेन्द्र सेंगर “प्राचीन भारत का इतिहास”, प्रकाशक:अटलांटिक पब्लिशेर्स ओर डिस्ट,२००५
रोमिला थापर “भारत का इतिहास” प्रकाशक:राजकमल प्रकाशन,२००८
2. विपिन चन्द्र “आधुनिक भारत का इतिहास” प्रकाशक:ओरिएंट ब्लेकस्वान,२००९
3. द्दिजेन्द्र्नारायण झा ओर श्रीमाली “प्राचीन भारत का इतिहास”, प्रकाशक: हिंदी माध्यम कार्यन्वय निदेशालय दिल्ली विश्वविधालय,२०१५
Urdu tilida:
1665
1665-yil — payshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Hindistonni Angliya tomonidan bosib olinishi
Adabiyotlar
.6ڈاکٹر مبارک علی  "جدید تاریخ"،  فکشن ہاؤس ،لاہور ، ٢٠٠١
1665
1665-yil hujayrani ingliz olimi Robert Guk daraxt po’stlog’ida topgan
Hindistonni Angliya tomonidan bosib olinishi
Adabiyotlar
.7محمد علی چراغ  "تاریخ ِ پاکستان "  سنگ ِ میل ،  ٢٠١٢
Koʻk Doʻppi
Koʻk Doʻppi  — Oʻzbekiston Respublikasining  Fargʻona viloyatiga qarashli qishloq. Furqat tumani tarkibiga kiradi.
Hindistonni Angliya tomonidan bosib olinishi
Adabiyotlar
.8  رماشنکرترپاٹھی  "قدیم ہندوستان کی تاریخ " ، قومی کونسل براۓ  فروغ  اردو زبان ، نئی دہلی ، ١٩٩٨   مترجم :سید سخی حسن نقوی
.9 شیخ محمد رفیق  مسعود حیدر بخاری ڈاکٹر  عصمت نانر  "تاریخ ِپاکستان و ہند "، مسلم دو حکومت ، عہد سلاطین ، نئی دہلی ٢٠٠٠
پاتھی "تاریخ ِ قدیم ہندوستان " نگارشت پبلش.10
11.ڈاکٹر مبارک علی  "تاریخ اور آج کی دنیا "، فکشن ہاؤس ،لاہور ٢٠٠٥
.12 ڈاکٹر مبارک علی  "بر صغیر میں تاریخ نویسی کے رجحانات "، پاکستان  اسٹڈی سینٹر جامعہ کراچی ٢٠٠٧
.13   محمد علی چراغ  "پاکستان : تاریخ ، جمہوریت ، سیاست "، مکتبہ جدید ٢٠١٠
.14مولانا ابو ا لکلام  آزاد  "آزادی ہند " ، مکتبہ جمال ،لاہور ٢٠٠٣
Ingliz tilida
1.Avari Burjor. Islamic Civilization in South Asia: A History of Muslim Power and Presence in the Indian Subcontinent, Routledge, 2013.
2. Faruqui Munis D. The Princes of the Mughal Empire (1504-1719), Cambridge University Press, 2012.
3. Gandhi M.K. Hind Swaraj or Indian Home Rule, Ahmedabad: Navajivan Publishing House, 2014.
4. Nazir Ahmad Chaudhry. Harappa. Sang-e-meel Publications, Lahore, 2002.
5. Hameed. Political Role of Religious Communities in Pakistan. Policy Research Institute. Islamabad, Pakistan, 2008.
6. Afzal Husain. The nobility imder Akbar and Jahangir. A study of Family Groups. -New Delhi, 1999
7. Ali K. A new history of Indo-Pakistan (up to 1526) Karachi, 1993.
8. Burton Stein. A history of India, -Wiley-blackwell, 2010
9. Hermann Kulke, Dietmar Rothermund. A history of India, -London and New York, 2002
11. Peter Lyon. Conflict between India and Pakistan, -Oxford, 2008
Davriy nashrlar:
3. Burns R.N. America's Strategic Opportunity with India. The New U.S. India Partnership // Foreign Affairs. - 2007. - Vol. 86. - № 6. - P. 37-44.
Esche (Grafschaft Bentheim)
Esche  Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Bentheim tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,01 km2. 563 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Eschening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Barracao
Barracao quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:
Dietlikon
Dietlikon Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Bülach okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 4,26 km2. 6906 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Dietlikonning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Topeka (Indiana)
Topeka AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. LaGrange okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1153 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 324,8 nafar kishi.
Burchak koeffitsiyenti
Burchak koeffitsiyenti — toʻgʻri chiziqning Dekart koordinatalar tizimiga nisbatan Ox oʻqning musbat yoʻnalishi bilan tashkil qilgan burchak tangensi.
Kamareh-ye Olya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Kamareh-ye Olya (, shuningdek, Kamare-ye 'Olyā sifatida romanizatsiya qilingan; Kamarah va Kamareh)  — Eronning Kirmonshoh viloyati, Eslamabodi Gʻarb tumaniga qarasli Hasanobod qishloq tumanidagi qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi 383 nafar kishi hamda 82 oiladan iborat.
NGC 4630
NGC 4630 Sunbula yulduz turkumidagi IBm tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1786-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
1666
1666-yil — juma kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
San Pietro in Gu
San Pietro in Gu Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 4362 nafar aholi istiqomat qiladi.
Porox va o'qotar qurol
= Poroxning yaratilish tarixi = Qadimgi Xitoyda kinovar (qizil rangli mineral, simob sulfid, simob rudasi, shu mineraldan tayyorlavngan qizil bo'yoq) qaynatib chiqaradigan maxsus odamlar boʻlgan. Ularning qaysi biridir kinovar bilan birga oltingugurt, selitra va pista ko'mir qoldiqlarini olovga tashlagan va olov gurillab yongan hamda portlash yuz bergan. Bu uchta yonuvchi moddadan qilingan qorishmani "porox" deb ataganlar. Tan sulolasining o'rta davrlaridagi kitoblarda porox tayyorlash reseptlari bayon etilgan. Tan sulolasining oxirgi davrlarida esa porox harbiy maqsadlar yoʻlida qo'llanilgan.
Sun davrida esa poroxdan keng ko'lamda foydalanganlar. Uni nafaqat turmush tarzida, ov vaqtida, qurilish ishlarida, tosh kovlab olinganda, balki poqildoq va mushaklarni tayyorlashda, harbiy maqsadlar yoʻlida ham ko'proq ishlatganlar. Qurol tayyorlashning texnologiyasi ham yangilandi. Shimoliy Sun sulolasida asosan portlovchi va yonuvchi xususiyatlarga ega, masalan, olovli o'q va sharlar kabi poroxli qurollar boʻlgan. Junubiy Sun davrida esa ichiga porox solingan stvolli qurollar ixtiro qilingan bo'lib, ular poroxni yondirish orqali otilar edi. Sunliklar moʻgʻullar bilan jangda oʻzlari ixtiro qilgan quroldan foydalanganlar. Bunda bambuk oʻramasini porox bilan to'ldirib, uning ustidan "o'qlar", ya'ni mayda toshlar va temir bo'lakcha larini tiqib solganlar. Shu yo'l orqali eng birinchi miltiq paydo boʻlgan. Uning paydo bo'lishi o'q otish qurollarini tayyorlash tarixida davri xarakterlaydigan taraqqiyot boʻldi.
Amerika signal saratoni
Amerika signal saratoni (Pacifastacus leniusculus) — Shimoliy Amerikaning gʻarbiy qismida yashovchi qisqichbaqasimonlar turi. Tashqi ko'rinishi, ko'p jihatdan u keng barmoqli kerevitga o'xhshaydi. Xususiyat - tirnoqning vilkalarida oq nuqta. Amerika signal qisqichbaqasi keng barmoqli kerevitga qaraganda tezroq o'sadi. Tirnoqlari qisqichbaqalarnikidan yirikroq va yumaloqroq. Qisqichbaqa vabosining tabiiy tashuvchisi bo'lib, u unga chidamli, toza va iflos suv havzalarida yashashi mumkin. U 1990-yillarning boshlarida tanishtirilgan Shotlandiyada agressiv invaziv tur sifatida tan olingan.
Tashqi ko'rinishi
left|thumb| Turlarning o'ziga xos xususiyati— tirnoq qo'shimchasida oq oval nuqta. Ushbu turning vakillari, qoida tariqasida, uzunligi 6—9 sm ga etadi, ammo uzunligi 18 sm gacha bo'lgan namunalar mavjud. Bu kerevitlar ko'k-jigarrang yoki qizil-jigarrang ega. Tirnoqlari yirik va silliq. Tirnoq bo'g'imida signalchining bayrog'ini eslatuvchi oq yoki ko'k-yashil rangdagi dog'ni ko'rinadi, bu turning nomiga sabab bo'lgan.
Oziqlanishi
Qisqichbaqalar omnivor bo'lib, asosan detrit bilan oziqlanadi. Bu qisqichbaqalarning oziuqasi bo'lgan extiyojini o'rganish shuni ko'rsatadiki, vpoyaga yetilmagan va kattalar ham ontogenez bosqichidan, populyatsiyaning zichligidan va boshqa, undan ham yuqori kaloriyali oziq-ovqat mavjudligidan qat'i nazar, detritni afzal ko'rishadi (masalan, kichik umurtqasizlar).
Tabiiy diapazon
Turning tabiiy diapazoni Kanadaning Britaniya Kolumbiyasi provinsiyasi va AQShning Vashington, Oregon, Aydaxo shtatlarini o'z ichiga oladi. Kaliforniya shtatida u 1912-yilda San-Lorenso daryosiga tushirilgan va u yrdan tezda butun shtat bo'ylab tarqalgan. Natijada paydo bo'ladigan raqobat Kaliforniyadagi kerevitlarning yagona endemik turi - Pacifastacus fortis - Amerika signal saratonining kirib kelishini oldini olish uchun choralar ko'rilgan joyda omon qolishiga olib keldi. Bundan tashqari, Amerika signal saratoni Nevada va ehtimol Yuta ga kiritilgan.
XIX — asr oxiri va XX — asr boshlarida Yevropa kerevitlari yuqumli qo'ziqorin xastaligiga (ya'ni. n. " kray vabosi "), buning qo'zg'atuvchisi Aphanomyces astaci oomitseti hisoblanadi. 1960-yillarda vaziyat keskin o'zgardi. Tijoriy baliq ovlash uchun zarur bo'lgan kerevit populyatsiyasini tiklash uchun Shvetsiya va Finlandiyaga tabiiy muhitda shunga o'xshash ekologik joyni egallagan amerikalik signal qisqichbaqalari import qilindi. Bu kerevitlarning o'zlari infektsiya tashuvchisi ekanligi juda kech aniqlandi (bu ular uchun odatda o'limga olib kelmaydi, Yevropa turlaridan farqli o'laroq). Amerika signal saratoni Yevropada eng keng tarqalgan invaziv saraton hisoblanadi. Shimolda Finlandiya va Buyuk Britaniyadan janubda Ispaniya va Gretsiyagacha bo'lgan 25ta mamlakatda uchraydi. Tur 1972-yilda Litvaga Shvetsiyadan olib kelingan. 1976-yilda saraton paydo bo'lgan Buyuk Britaniyada u materikda va Men orolida uchraydi, ammo Irlandiyada topilmaydi. Rossiyada tur Kaliningrad viloyati hududida ro'yxatga olingan.
Irshod az-ziroʼa fi ilm alhirosa
"IRSHOD AZ-ZIROʼA FI ILM ALHIROSA" ("Dehqonchilik ilmi haqida qoʻllanma") — 1515-yil hirotlik olim Niyoziy Hiraviy tomonidan yozilib, temuriylardan Sulton Mahmudga takdim etilgan asar. 8 bob (Ravza-gulshan) dan iborat: 1) tuproqshunoslik (yerning turlari); 2) har xil ekinlarni ekish jadvali; 3) don ekinlari, 4) uzumchilik; 5) sabzavotchilik va koʻk ekinlar; 6) meva, man-zarali daraxtlar va gul ekish; 7) pay-vand qilish, mevali daraxtlarni ekish tartibi, sugʻorish usullari va asalarichilik; 8) mevali va manzarali daraxtlar, gullarni maʼlum reja (tarh) bilan ekish. Muallifning fik-richa, yerni yaxshi haydash, oʻgʻitlash, sugʻorish, ekinni oʻz vaqtida ekish va parvarish qilish tufayli har qanday yerdan ham yuqori hosil olish mumkin. Asarda urugʻ tanlashga alohida eʼti-bor berish lozimligi koʻrsatilgan. Asarning don, texnika ekinlari, paxtachilik, bogʻdorchilik, poliz ekinlari, sabzavotchilik va gulchilikka bagʻishlangan boblari diqqatga sa-zovor. Unda meva navlarini yaxshilash uchun payvand qilish va changlatishning ahamiyati kattaligi yozilgan. Oʻrta Osiyo dehqonchilik agrotexnikasini oʻrganishda qimmatli manba boʻlgan bu asarning qoʻlyozma nusxasi Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik institutida saqlanadi (inv. N565).
Bofanda (Koʻshoniyon)
Bofanda   (Бофанда)  — Tojikiston Respublikasi Xatlon viloyati Qoʻshoniyon tumani, Sarvati Istiqlol jamoatiga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 3 km, tuman markaziga 15 km.
Aholisi
Aholisi — 1654 kishi.
Burch
Burch — kishining biror shaxs, oila, jamoa, el-yurt, Vatan oldidagi majburiyatini anglatuvchi axloqiy tushuncha. Bizda obyektiv munosabatlar ifodalanadi, yaʼni u jamiyatning ijtimoiy-iqtisodiy va axloqiy negizlari bilan belgilanadi. Buning oziga xos xususiyatlari mavjud bolib, u insonning ichki kechinmalari, tashqaridan turib nazorat qilinmaydigan murakkab ruhiy holatini ifodalaydi. Bu iymon-eʼtiqod, onglilik, halollik, vijdon kabi tushunchalar bilan chambarchas bogʻliq. Burch qanday vazifa, kimning oldidagi majburiyat ekanligiga qarab turlicha boʻladi (milliy burch, ijtimoiy burch, umuminsoniy burch va boshqalar). Ijtimoiy va shaxsiy burch, oilada ota-onalik burchi, farzandlik burchi va boshqa burch lar bor. Burch nisbiy tushuncha. U ijtimoiy taraqqiyot jarayonida mazmunan boyib, shaklan oʻzgarib boradi. Hozirgi sharoitda insonning tabiat va avlodlar oldidagi burchi yangicha mazmun kasb etmoqda. Oilaviy burch esa jamiyat oldida turgan maqsadlar bilan yaiada uygʻunlashmoqda. Ona Vatanga, xalqqa xizmat qilish eng ulugʻ va sharafli burch hisoblanadi.
Chinguetti
thumb|Chinguetti/Adrar
Geografik joylashuv
Atar shahridan 70 km sharqda, dengiz sathidan 308 m balandlikda joylashgan. YuNESKOning Jahon merosi sayti.
Tarixi
Dastlab, bu joydagi aholi punkti 777 yilda tashkil etilgan va 11-asrga kelib u Sanhaji nomi bilan mashhur boʻlgan Berber qabilalari konfederatsiyasining savdo markaziga aylandi, keyinchalik u Almoravid ittifoqining bir qismiga aylandi.
XIII asr oʻrtalarida shahar trans-saxara savdo yoʻllari ustidagi ksar (mustahkamlangan aholi punkti) sifatida qayta tiklandi. Shahar Makka ga yo‘l olgan ziyoratchilarning birinchi to‘xtash joyi bo‘lgani uchun u muqaddas shaharga aylangan, unda maktablar tashkil etilgan bo‘lib, u yerda o‘quvchilarga notiqlik, astronomiya, matematika, tibbiyot va fiqh fanlaridan saboq berilar edi. Asrlar davomida Mavritaniya arab dunyosida „Chinguetti mamlakati“ sifatida tanilgan va Gʻarbiy Afrikadagi shaharning oʻzi baʼzan „Islomning ettinchi muqaddas shahri“ deb atalgan.
Aholisi
2013 yil holatiga koʻra shahar aholisi 4370 kishini tashkil etdi.
Éplessier
Éplessier Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
339 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,2 km2. Dengiz sathidan 110 – 186 m balandlikda joylashgan.
Alcora
Alcora Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 94,9 km2. Aholisi — 11029 kishi (2010).
Attimis
Attimis Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 33 km2. 1903 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Castillon (Calvados)
Castillon Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Bayeux tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,9 km2.
Besh Echki
Besh Echki  — Oʻzbekiston Respublikasining  Fargʻona viloyatiga qarashli qishloq. Furqat tumani tarkibiga kiradi.
Chester (Iowa)
Chester AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Howard okrugi tarkibiga kiradi.
Omon Hatamov
Omon Hatamov—sharqshunos filolog, hindshunos, tarix fanlari nomzodi, diplomat. (1944 – 2010) – Qashqadaryo viloyati, Yakkabogʻ tumanida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakultetining 1965-yil bitiruvchisi.
Irtish-Qaragʻanda kanali
thumb Irtish-qaragʻanda kanali - Qozogʻiston Respublikasidagi yirik kanal. I. -Q. k. Irtish daryosidan (Pavlodar viloyati Yermek sh. dan 5 km uzoqlikda) boshlanib, Markaziy Qozogʻiston hududini shim.sharqdan janu-bi-gʻarbga kesib oʻtadi va Jezqazgʻan shahri yaqinida tugaydi. Kanal qurilishi 1974-yilda tugallangan, uning 1navbati (uz. 458 km) 1962-1967-yillarda qurilgan. Suv 22 bosqichda nasoslar orqali 420 m gacha balandlikka koʻtarib beriladi. Suv oʻtkazish imkoniyati 72 m³/sek. Kanalning eni 40 m, chuq. 7— 10 m. Kanalda 11 gidrouzel, 22 nasos st-yasi, 2 suv ombori, 14 toʻgʻon va b. qurilgan. Kanalning 2navbati uz. 520 km (Jezqazgʻan sh. gacha). Karagʻanda, Jezqazgʻan, Ostona va qisman Pavlodar viloyatlarining sanoat va qishloq xoʻjaligi korxonalarini, Ekibastuz, Karagʻanda, Temirtau shaharlarini suv bilan taʼminlaydi. 50 ming ga dan koʻproq yer sugoriladi, choʻl yaylovlarga suv chikarilgan.
Chester (Iowa)
Aholisi
127 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 36,6 nafar kishi.
Burchak tezlanish
Burchak tezlanish — qattiq jismning burchak tezligi oʻzgarishini ifodalovchi vektor kattalik.
Chester (Iowa)
Geografiyasi
Maydoni — 3,47 km2. Shundan 3,47 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 374 m balandlikda joylashgan.
1667
1667-yil — shanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Askold Kurov
Askold Olegovich Kurov (1974-yil 22-martda tugʻilgan) — hujjatli filmlar rejissyori.
Omon Hatamov
Ilmiy yoʻnalishi
Hindistondagi ijtimoiy jarayonlar. 15 dan ortiq ilmiy ishlar muallifi.
Askold Kurov
Hayoti
1974-yil 22-martda Oʻzbekiston SSRda tugʻilgan. 1991-yilda Rossiyaga koʻchib oʻtgan. Filologiya, teatr, ilohiyotni oʻrgangan. Marina Razbejkinaning hujjatli filmlar ustaxonasi bitiruvchisi (2010).
Omon Hatamov
Asosiy ilmiy ishlari
Nomzodlik dissertatsiyasi mavzusi: «Kommunisticheskaya partiya Indii v borbe za splocheniye levыx, demokraticheskix sil stranы /1971 – 1978gg. / Akademiya obщestvennыx nauk pri SK KPSS. – Moskva, 1979.
Askold Kurov
Hayoti
2013-yilda „Zima, uxodi!“ filmi suratga olingan. Razbejkina ustaxonasidan Kurov va boshqa bir qancha rejissyorlar tomonidan suratga olingan va 2011-yil dekabr — 2012-yil mart oylaridagi Rossiyaning norozilik harakatlariga bagʻishlangan film bir qator xalqaro mukofotlarga sazovor boʻldi va „Nika“ hamda „ Oltin burgut “ uchun eng yaxshi fantastik film boʻlmagan nominatsiyaga nomzod boʻldi. Oʻsha yilning dekabr oyida inson huquqlari boʻyicha 19- Stalker xalqaro kinofestivalida Kurov rejissyor va ssenariy muallifi sifatida mustaqil ravishda yaratgan „Leninlend“ filmini taqdim etdi. Moskva yaqinidagi Gorkiy Leninskiy muzeyi va uning xodimlari haqida hikoya qiluvchi Leninlend, Kurovning soʻzlariga koʻra, hozirgi Rossiyada sovet dunyosini saqlab qolish muammosiga bagʻishlangan. 2014-yil sentabr oyida „Leninlend“ XXIV „Poslanie k Cheloveku“ xalqaro kinofestivalining dasturida ishtirok etdi. Natijada Kurov eng yaxshi debyut uchun „Kentavr“ mukofotini oldi.
Rejissyor Askold Kurov Pavel Loparev bilan birgalikda suratga olgan „Deti 404“ (2014) filmi katta rezonansga sabab boʻldi. Film rus oʻsmirlarining — LGBT vakillariga va Internetdagi xuddi shu nomdagi qoʻllab-quvvatlash guruhiga bagʻishlangan. Filmning Rossiyadagi premyerasi 2014-yil 23-aprelda Moskvada, xalqaro premyerasi esa Torontoda boʻlib oʻtgan. Iyun oyida „Deti 404“ filmi Andrey Tarkovskiy Zerkalo xalqaro kinofestivalining muhim voqealaridan biriga aylandi va qizgʻin muhokamalarga sabab boʻldi. Filmning festival namoyishlari Vladivostok, Budapesht va Gamburgda ham tashkil etildi. Kurovning soʻzlariga koʻra, „film xalqaro kinofestivallarda muvaffaqiyat qozonmoqda“. Rejissyor, shuningdek, Kanadada „Deti 404“ maktab oʻquvchilari uchun maxsus hujjatli filmlar dasturiga kiritilganligini taʼkidladi. Rossiyada „pravoslav faollari“ deb atalgan guruh film premyerasini toʻxtatishga harakat qilishdi. Prokuratura esa uning yaratuvchisi bilan qiziqdi. Rossiyada „Deti 404“ ning ommaviy namoyishiga toʻsiq boʻlib, film uchun ijara guvohnomasining yoʻqligi ham bor, ammo oktyabr oyi oxirida Moskvada boʻlib oʻtgan „Delay film“ festivalida bu qonuniy talab chetlab oʻtildi: tomoshabinlar filmni ijaraga olingan yoki oʻzlari bilan olib kelgan noutbuklarda tomosha qilishgan (ikkinchi holatda shou mehmonlariga film bilan USB flesh-disklar berilgan).
2014-yilda Askold Kurov Andrey Litvinenko bilan birgalikda „Osvobodit Olega Sensova!“ filmini suratga olishni boshladi. Voqealar Rossiya qamoqxonasida qamalgan ukrainalik direktor haqida edi. Film 2017-yilda „Protsess: Rossiyskoe gosudarstvo protiv Olega Sensova“ nomi ostida chiqarilgan.
Os-Marsillon
Os-Marsillon Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
461 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 85,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,4 km2.