cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alan Turing
Turing Ikkinchi jahon urushida nemislarning „Enigma“ nomli maxfiy shifrlovchi mashinasini buzishni uddalagan. 1950-yil oktyabr oyida „Mind“ jurnalida chop etilgan „Hisoblash mashinasi va intellekt“ nomli ilmiy maqolasida bir tajriba qoʻllashni taklif qilgan. Unga koʻra, kompyuter insonlar bilan muloqot qilganda odamlardek „fikrlay oladi“ va „muloqot qila oladi“, yaʼni kompyuterni oʻrgatish mumkin. Mazkur tajriba keyinchalik „Turing testi“ deb nomlanib, kompyuterlarning onglilik darajasini tekshirgan. „Tuuring testi“ni aksi bajarilishi natijasida CAPTCHA (hozirgi kunda internetda mashhur, odamlarning haqiqatdan odamligini tekshiruvchi test) oʻylab topilgan.
Sanjar Qosimbekov
Biografiyasi
Otasi Fozilxoʻja Qosimbekov (1863—1919) maʼrifatparvar, geografik ekspeditsiyalarda qatnashgan. 1880-yillardan boshlab tillarni yaxshi bilgan Fazilxoʻja Qosimbekov rus olimlari va tadqiqotchilarining ekspeditsiyalarida muntazam qatnashib kelgan. 1885- yilda u B. L. Grombchevskiy bilan Farg‘ona-Qoshg‘ar chegara hududi va Janubiy Qoshg‘ariya orqali qadimiy Xo‘tan shahriga sayohat qilgan. 1888 -yilda Fozilbek oʻsha Grombchevskiy boshchiligidagi Rus geografiya jamiyatining Hind daryosi manbalariga, kichik mustaqil mamlakat — Hindukush va Hind-Kush bilan oʻralgan Kanjut (Xunzan) xonligiga yangi ekspeditsiyasida ishtirok etishga taklif qilindi. Himoloylar. Keyingi ekspeditsiya 1889 — 1890 yillarda tashkil etilgan. Rossiya geografiya jamiyati homiyligida Afgʻoniston va Kashmir oʻrtasidagi chegara zonasida Hindukushdagi nomaʼlum togʻli davlat Kofiristonga. 1896-yilda Afgʻoniston va Usmonli imperiyasiga (polkovnik Grushevskiy ekspeditsiyasi), 1903-yilda Pomirga (V. F. Novitskiy ekspeditsiyasi) va 1904-yilda (A. Cherkasov ekspeditsiyasi) sayohat qiladi. Fazilbek Qosimbekov Imperator rus geografiya jamiyatining ikkita oltin, kumush va bronza medallari bilan taqdirlangan. 1919-yil 14-fevralda Fazilbek Qosimbekov basmachi qurboshi xalqxo‘ji tomonidan vahshiylarcha o‘ldirilgan.
Alan Turing
Shaxsiy hayoti
Turing Angliyada gomoseksuallarga qarshi qonun qurboniga aylandi. Qamoqda oʻtirish oʻrniga kimyoviy kastratsiya jazosiga rozi boʻlgan. Sianid moddasi bilan zaharlanib, halok boʻlgan. Olim oʻz joniga qasd qilgan deb ishoniladi. Ammo ayrimlar bunga shubha bildirib, Turing atayin zaharlanmaganiga ishonadi.
Oʻlimidan soʻng
Turing oʻlimidan 50 yil oʻtib, olimning 100 yoshi munosabati bilan u oqlana boshlandi. 2009-yilda Buyuk Britaniya bosh vaziri Gordon Brown Turing uchun oʻz xalqidan uzr soʻradi. 2013-yilda Angliya qirolichasi Elizabeth II tomonidan oqlandi.
Sanjar Qosimbekov
Biografiyasi
1918-yilning qahraton qishida Toshkentda Turkiston Kommunistik partiyasining II qurultoyi yig‘ilib, delegatlar orasida O‘sh shahri vakili Sanjar ham bor edi. S’yezddan so‘ng partiyaning viloyat qo‘mitasi uni Toshkentga, Turkiston o‘lka komitetida ishlash uchun qoldirgan. U mahalliy aholidan Qizil Armiya otryadlarini shakllantirishda, 1919-yil yanvarda — Osipov aksilinqilobiy qoʻzgʻolonini bostirishda faol ishtirok etdi, soʻngra polkning 3-International qismi bilan frontga ketdi. 1919-yil fevral oyida unga Oʻshdan qaygʻuli xabar keldi: bosmachilar otasini va koʻplab doʻstlarini oʻldirgan. Faqat 1919-yil avgust oyida Oʻshga qaytib keldi. O‘sh partiya ko‘ngillilar otryadiga komandir etib tayinlandi.
1919-yil oktyabr — 1920 -yil 28-fevral Oʻsh shahar musulmonlari kengashi raisining oʻrinbosari. 1920-yil dekabrda RKP (b) ning uchinchi konferensiyasida Oʻshlik delegat sifatida qatnashdi.
Alan Turing
Oʻlimidan soʻng
Hisoblash mashinalari Uyushmasi (Association for Computing Machinery)ning yillik mukofotlaridan biri Turing sovrini deb nomlanadi. Axborot texnologiyalari sohasidagi eng obroʻli mukofot ushbu mukofot informatika boʻyicha Nobel mukofotiga tenglashtiriladi.
1937-yilgi Indianapolis 500
1937-yil 31-may, dushanba kuni Indianapolis Motor Speedwayda 25-Xalqaro Indy 500 poygasi boʻlib oʻtdi. Harorat 92 °F (33 °C)ga koʻtarildi. Bu Indy 500 tarixidagi eng issiq kunlardan biri hisoblanadi.
Sanjar Qosimbekov
Biografiyasi
Qosimbekov boshchiligida B. Sultonov mahalliy aholidan xalq militsiya qismlarini tuzishda faol ishtirok etdi. Qirgʻiziston ishchi-dehqon militsiyasining birinchi tashkilotchilaridan aka-uka Sultonovlar: Baltiqxoʻja va Nasrullo, Turdiali Toʻqboyev, Gʻoziboy Qoʻziboyev, Abdilda Isabaev, Nikolay Parfentiev, Sanjar Qosimbekov, Masharif Masabirov, Ergesh Aliev, Aleksey Pyotr Sulayxon, Otaz.
1937-yilgi Indianapolis 500
Saralash
1937-yilgi Indianapolis 500da oʻn davrli (25 milya) saralash poygalaridan foydalanildi. 28-may kuni bo‘lib o‘tgan sinovlar chog‘ida Overton Phillipsning avtomobili kran mili sinishi va benzin bakini teshishi natijasida alanga oldi. Keyin u chuqurga qulab tushdi va Indianapolislik tomoshabin George Warfordni oʻlimiga sabab boʻldi. Jarohatlanganlar Overton Phillips va uning yordamchi mexanigi Walter King, 1931-yilgi poyga sinovlarida halok boʻlgan Joe Caccianing ukasi Anthony Caccia va Ogayo shtatining Toledo shahridan kelgan Otto Rohdelar edi. Rohde 1937-yil 1-iyunda olgan jarohatlari tufayli vafot etdi.
Sanjar Qosimbekov
Biografiyasi
Qosimbekov Andijonda Sovet hokimiyatini oʻrnatishda qatnashgan, Kaspiy fronti tarkibida janglarda qatnashgan.
1937-yilgi Indianapolis 500
Saralash
Oʻsha kuni rejalashtirilgan oʻnta saralash bosqichidan toʻrttasini bosib oʻtgan Frank McGurkning mashinasi ichki relsdan oʻtib ketdi va ogʻir ahvolda kasalxonaga yotqizildi.
Sanjar Qosimbekov
Biografiyasi
1920-yil 28-fevraldan 1921-yil yanvargacha O‘sh graflik-shahar qo‘mitasining raisi, shu lavozimda O‘sh okrugini boshqargan. 1921-yilda Sanjar Turkiston fronti Inqilobiy Harbiy Kengashining (RVS) maxsus boʻlimiga tergovchi sifatida koʻchirildi.
1937-yilgi Indianapolis 500
Poyga tafsilotlari
1937-yil uchun yordamchi mexaniklari talab qilingan. Jigger Johnson Wilbur Shawning yordamchi mexanigi boʻlib ishlagan. 1931-yil gʻolibi Louis Schneider bilan birga harakat qilgan Johnson Indianapolis 500da ikkinchi ikki karra gʻolib yordamchi mexanik boʻldi. Johnson Indy tarixidagi soʻnggi gʻolib yordamchi mexanik boʻldi. 1938-yilgi Indianapolis 500dan boshlab yordamchi mexanik ixtiyoriy qilib qoʻyildi va endi hech bir ishtirokchi ularning yordamidan foydalanmay qoʻydi.
Sanjar Qosimbekov
Biografiyasi
1921-yildan Turkiston fronti Butunrossiya dehqonlar ittifoqi Samarqand viloyat qoʻmitasi raisi.
1937-yilgi Indianapolis 500
Poyga tafsilotlari
Musobaqa oxirida Wilbur Shaw peshqadamlikni saqlab qoldi va ikkinchi oʻrinni Ralph Hepburnni egalladi. Biroq, 20 ga yaqin davra qolganida, Wilbur Shawning mashinasidan moy oqayotgan edi. Bu vaqtga kelib karterdan deyarli barcha moyni oqib ketgan edi. Bundan tashqari, oʻng orqa shinalar juda eskirgan edi. Wilbur Shaw mashinasini marraga yetkazish uchun sekinlashdi.
Sanjar Qosimbekov
Biografiyasi
1924-yil noyabrda Sanjar razvedkada edi; bosmachilar uni va uning safdoshlarini tutdilar; yirtqich bezorilik oʻldirilganidan keyin. U endigina 24 yoshda edi.
O‘sh shahrining markaziy ko‘chalaridan biriga Sanjar Qosimbekov nomi berilgan.
Biéville-Beuville
Biéville-Beuville Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2424 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 216,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,2 km2.
Momy
Momy Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
120 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,1 km2.
Brugine
Brugine Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,58 km2. 6579 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Futbol boʻyicha 2014-yilgi Oʻzbekiston Kubogi
2014-yilgi O‘zbekiston kubogi futbol bo‘yicha O‘zbekiston kubogi musobaqasining 22-mavsumi bo‘ldi. Kubok uchun qura tashlash marosimi 2014 yil 21 fevral kuni Toshkentda boʻlib oʻtdi.
Musobaqa 2014-yil 30-martda boshlangan va 2014-yil 12-noyabr kuni Olmaliq dagi „OKMK“ markaziy o‘yingohida bo‘lib o‘tgan final bilan yakunlangan. 2013-yilgi chempion va ikkinchi oʻrin sohibi „Bunyodkor“ Toshkent ning „Lokomotiv“ klubi kubokning chorak final bosqichidan boshlandi.
Kubok sohibiga 2015-ilgi Osiyo Chempionlar Ligasi yoʻllanmasi kafolatlanadi.
Birinchi bosqich
2014-yil 30-mart kuni kubok o‘yinlari 32-bosqich jamoalarini aniqlash uchun birinchi bosqich o‘yinlari bilan boshlanadi.
32-tur
Yakkama-yakka oʻyinlar 19-20 aprel kunlari boʻlib oʻtadi.
16-tur
32-raundning o‘n oltita g‘olibi sakkizta ikki oyoqli durangga tortildi.
West Freehold
West Freehold AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Monmouth County okrugi tarkibiga kiradi.
Futbol boʻyicha 2014-yilgi Oʻzbekiston Kubogi
Eng yaxshi toʻpurarlar
Oxirgi yangilangan: 2014-yil 1-iyul Manba: OʻzPFL
West Freehold
Aholisi
12498 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 15,2 km2. Shundan 15,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Oʻlchash texnikasi
Oʻlchash texnikasi — ishlab chiqarish jarayonlari, tekshiriladigan obʼyektlarning xossalari va holatlarini ifodalovchi miqdorlarni qayd qilish usullari va vositalarini oʻrganish hamda ishlab chiqish bilan shugʻullanadigan fan va texnika sohasi. Jismlarning ogʻirligini oʻlchash usullari va tarozilar miloddan bir necha ming yil ilgari ham maʼlum boʻlgan. Vaqt, masofa, maydon va burchaklarni oʻlchashda, qurilish ishlarida oʻlchash usullaridan keng foydalanilgan. Qadimda ham ancha nozik oʻlchash ishlari bajarilgan. Mas, oʻsha davrlarda yorugʻlik nurining sinish burchagi va Yer meridianlari aniklangan.
Ionlash kamerasi
Ionlash kamerasi — ionlashtiruvchi nurlanish (gamma-nurlanish, elektronlar, protonlar, a-zarralar va boshqalar) ni qayd qilish, tekshirish va oʻlchash uchun ishlatiladigan asbob. Uning ishlashi nurlanishlarning gazni ionlash xususiyatiga asoslangan. U toʻrtburchak, silindr va shar shaklidagi metall kameraga gaz yoki havo toʻldirilib, oʻrtasidan izolyasiyali metall sim oʻtkaziladigan metall kamera. Kamera tashqi elektrod, sim esa ichki elektrod vazifasini oʻtaydi. Elektrodlar katta (2000—2500 V) kuchlanish manbaiga ulansa, kamera ichida tashki ionlashtiruvchi nurlanishlar taʼsirida gaz ionlashib, zanjirda ionlash toki hosil boʻladi. Tok miqdori ionlash kamerasiga tushayotgan nurlar intensivligi hamda elektrodlarga ulangan manba kuchlanishiga bogʻliq. Intensivligi juda kam boʻlgan nurlar gaz razryadli ionlash kamerasi neytronlarni qayd qilish uchun ham ishlatiladi. Sekin neytronlarni qayd qilish uchun kameraning ichki sirtiga bor qatlami qoplanadi yoki kamera bor ftorid (BF3) bilan toʻldiriladi. Bu holda ionlash jarayoni yadro reaksiyasi 10B(n, a)7Li mahsulotlari bilan amalga oshiriladi. Tez neytronlarni qayd qilish uchun kamera vodorod bilan toʻldiriladi, bu holda ionlash jarayoni ajralgan protonlar hisobiga amalga oshadi.
Oʻlchash texnikasi
Fan rivojlangan sari Oʻlchash texnikasi ham takomillashtirilib borilgan. Abu Rayhon Beruniy mat., astronomiya, geodeziya va boshqalar fanlarga oid asarlarida oʻlchash usullari va vositalarini yoritishga katta ahamiyat bergan. U Yer shari oʻlchamlarini aniqlashda oddiy va oʻziga xos usullarni qoʻllagan. Ulugʻbek osmon jismlarining koordinatalarini aniqlash, yulduzlar va sayyoralar orasidagi masofalarni, joylarning geografik kengligi va uzunligini oʻlchash kabi amaliy astronomiya masalalarini oʻz davrining turlituman oʻlchov asboblari yordamida hal etgan.
taxminan 15-asrgacha Oʻlchash texnikasi matematika fanidan ajratilmagan. "Geometriya" (Yerni oʻlchash), "trigonometriya" (burchaklarni oʻlchash), "uch oʻlchov fazosi" va h.k. tushunchalar buning dalilidir. 16—18-asr larga kelib, fizika fanining keng rivojlanishi natijasida Oʻlchash texnikasi ancha takomillashtirildi. Fizika oʻsha vaqtlarda, asosan, tajriba va Oʻlchash texnikasiga toʻla asoslangan edi. Takomillashtirilgan soat, mikroskop, barometr, termometr va baʼzi bir elektr oʻlchash asboblari oʻsha davrda yaratilgan. G. Galiley, I. Nyuton, X. Gyuygens va boshqalar olimlar oʻlchov asboblarini yaratish va ularning nazariyalarini ishlab chiqish borasida muhim ilmiy tadqiqot ishlari qilganlar. Metrologiya va Oʻlchash texnikasi nazariyasi asoslari, asosan, 19-asrda ishlab chiqildi. Bu vaqtga kelib fan va texnikada oʻlchash birligini taʼminlovchi oʻlchovlar metrik tizimi ishlatila boshlandi. 1893-yil Rossiyada oʻlchov va tarozilar bosh palatasi tashkil qilindi. Palatani birinchi boʻlib D. I. Mendeleyev boshqardi.
Ionlash kamerasi
Ionlash kamerasi gaz bilan to'ldirilgan nurlanish detektorining eng oddiy turi bo'lib, ionlashtiruvchi nurlanishning ayrim turlarini, jumladan rentgen nurlari, gamma nurlari va beta zarralarini aniqlash va o'lchash uchun keng qo'llaniladi. An'anaga ko'ra, "ionizatsiya kamerasi" atamasi faqat elektr maydonini qo'llash orqali gazda to'g'ridan-to'g'ri ionlanish natijasida hosil bo'lgan barcha zaryadlarni to'playdigan detektorlarga tegishli. [U faqat tushayotgan nurlanish va gaz oʻrtasidagi har bir oʻzaro taʼsir natijasida hosil boʻlgan diskret zaryadlardan foydalanadi. Gazni ionlash detektorlariga ionlash kameralari va gazni ko'paytirishdan foydalanadigan qurilmalar, ya'ni proportsional hisoblagich va Geiger hisoblagichi kiradi. thumb|Ionlash kamerasi Impulsli ionlanish kamerasida kuchlanish impulslari qayd qilinadi va oʻlchanadi, ular har bir zarrachaning oʻtishidan kelib chiqqan ionlanish oqimi oʻtganda qarshilik R da paydo boʻladi. Impulslarning amplitudasi va davomiyligi R qiymatiga, shuningdek C sig'imiga bog'liq.
Oʻlchash texnikasi
Oʻlchash texnikasining rivojlanishida 20-asr yangi davr hisoblanadi. Mexanika, issiqlik texnikasi va optikada ishlatiladigan kattaliklarni elektr usulida oʻlchashga oʻtildi. Keyinchalik bu usullar kimyo, geologiya va boshqalar sohalarda ham keng qoʻllanila boshladi. Koʻplab elektr oʻlchash asboblari yaratiddi. Bu asboblar turli fizik kattaliklarni elektr kattaliklariga aylantirish, oʻlchash natijalarini qabul qilish, uzoq masofalarga uzatish, matematik ishlash va avtomatik usulda boshqarish masalalarini ancha osonlashtirdi.
Oʻ[[lchash asboblarini ishlatish sohalari va oʻlchanishi zarur boʻlgan kattaliklarning turiga koʻra, chiziqli va burchak kattaliklarini oʻlchash; mexanika, optika, akustika, issiklik fizikasi, fizikkimyo, elektr va magnit kattaliklarini oʻlchash; chastota va vaqgni oʻlchash; radiotexnika oʻlchashlari va h.k. Telemetriya (uzoq masofadan oʻlchash) sohasida radiotelemetriya yoʻnalishi mavjud; u kosmik radiotelemetriya va raqamli oʻlchashlarni oʻz ichiga oladi. 20-asr 70-yillaridan boshlab Oʻlchash texnikasi ancha rivojlantirildi. Deyarli hamma sohalarda raqamli elektron oʻlchash asboblarining sifati va ishonchliligi ancha oshirildi, mikroelektronika elementlari asosida yangi chidamli oʻlchash asboblari va tizimlari yaratildi.
Ionlash kamerasi
Eng oddiy holatda, ionlash kamerasi bir-biridan ajratilgan va gaz bo'shlig'i bilan ajratilgan ikkita metall plitalardan iborat qurilma. Har qanday havo kondensatori ionlash kamerasi vazifasini bajarishi mumkin. Plitalar orasidagi bo'shliq kameraning ish hajmi deb ataladi. Agar plastinkaga doimiy kuchlanish qo'llanilsa, elektr maydoni bilan bo'sh joy hosil bo'ladi, uning kuch chiziqlari musbat plastinkadan salbiy tomonga yo'naltiriladi. Elektr maydoniga joylashtirilgan elektr zaryadlangan zarrachaga elektr maydon chiziqlari yo'nalishiga to'g'ri keladigan traektoriya bo'ylab harakatlanadigan kuch ta'sir qiladi.
Oʻlchash texnikasi
Hozirgi zamon oʻlchov apparatlari va sistemalari oʻlchash natijalarini mat. usullari yordamida ishlash va ularni uzoq masofalarga uzatish imkoniyatiga ega. Oʻlchash tizimlarida turli signallar (elektr, akustika, yorugʻlik va h.k.) dan foydalaniladi. Hozir impulsli va raqamli oʻlchash apparatlari keng qoʻllanilmoqda (qarang Oʻ[[lchash asboblari).
Ionlash kamerasi
Ionlanish kameralari yadro sanoatida ham keng qo’llaniladi. Ular doimiy yuqori doza tezligi o’lchanadigan holatlarda keng qo’llaniladi. Chunki ular Geiger-Myuller sanagichiga qaraganda ko’proq ishlash muddatiga ega. Ionlanish kamerasi odatda 1011 ta hodisa bilan chegaralangan. Geiger-Myuller sanagichi esa 104 tadan ortiq ishlay olmaydi. Ionlanish kamerasida esa bunday cheklanish yo’q.
OzMU Fizika fakulteti talabasi Otabekova Oygul tomonidan Wikita'lim loyihasi asosida qo'shimcha kiritildi.
Bachs
Bachs Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Dielsdorf okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 9.12 km2. 553 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Bob Hoskins
thumb|Hoskins, [[2007]] Robert William "Bob" Hoskins, Jr. (1942 – 2014) aktyor, komik va musiqachidir.
Bachs
Hududi
Bachsning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
1566
Voqealar
Первое упоминание Синичьей Горы в Псковской третьей летописи как места, на котором пастуху Тимофею было явление чудотворной иконы Одигитрии Божьей Матери.
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1566''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1566''
🇷🇺
Tülau
Tülau Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 23,53 km2. 1526 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
1567
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1567''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1567''
🇷🇺
NGC 4578
NGC 4578 Sunbula yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Oʻlchovlar metrik tizimi
thumb|315x315px|Metrik tizimni asosiy sifatida ishlatmaydigan hududlar qizil rang bilan belgilangan. Oʻlchovlar metrik tizimi, oʻlchovlarning oʻnlik tizimi — uzunlik birligi uchun metr asos qilib olingan fizik kattaliklar majmui. Dastlab, Oʻlchovlar metrik tizimit.ga, metrdan tashqari, yuza (kvadrat metr), hajm (kub metr), massa [ kilogramm (4° dagi 1 dm3 suvning massasi) oʻlchovlari hamda litr, ar (yer yuzalarini oʻlchash uchun)] va tonna (1000 kg) ham kirar edi.
Oʻlchovlar metrik tizimit. fransuz olimlari (J.Borda, M.J.Kondorse, P.Laplas, G.Monj va boshqalar)dan tuzilgan komissiya taklifiga koʻra, uzunlik birligi — metr uchun Parij geografik meridiani 1/4 uzunligining oʻn milliondan bir qismi qabul qilingan. Fransiyada Oʻlchovlar metrik tizimit.ni joriy qilish haqidagi dekret 1795-yil 7-aprelda qabul qilinib, 1799-yilda platinadan metrning namunasi yasalgan. 1875-yil 17 ta mamlakat (shu jumladan, Rossiya ham) xalqaro bir xillikni taʼminlash va oʻlchovlar tizimini takomillashtirish maqsadida oʻlchovlar haqidagi shartnomaga qoʻl qoʻydi.
1899-yil 4-iyunda qabul qilingan qonun bilan Rossiyada Oʻlchovlar metrik tizimit.dan foydalanish (majburiy boʻlmagan holda) joriy qilindi. Bu qonun loyihasini S.N.Mendeleyev ishlab chiqqan. Sobiq SSSR da, shu jumladan, Oʻzbekistonda 1925-yil 24-iyuldan boshlab qonuniy tus oldi.
Miokardiodistrofiya
Miokardiodistrofiya (mio..., kardio... va distrofiya), kardiomiopatiya — yurak muskuli (miokard)ning yalliglanmasdan, balki moddalar almashinuviiint buzilishi (biokimyoviy oʻzgarishlar) tufayli zararlanishi. Qon elektrolit tarkibining buzilishi, kislota-ishkrr muvozanatining oʻzgarishi va boshqa kasalliklar tufayli vujudga keladi. M. yurak ishi yetishmovchiligiga sabab boʻlishi mumkin. M.da miokardning qisqarish fa-oliyati susayadi, lekin unda morfologik oʻzgarishlar kuzatilmaydi. M.ga ekzogen (zaharlanish, jismonan zoʻriqish, stress va h.k.) va endogen (endokrin buzilishlar, mas, tireotoksikoz, qandli diabet, kamkrnlik, buyrak yetishmovniligi, jigar kasalliklari va boshqalar) omillar tufayli roʻy bergan M. ajratiladi. M.da asta-sekin rivojlanadigan yurak yetishmovchiligiga xos klinik alomatlar (nafas qisishi, jigar kattalashishi, oyoq-qoʻllarda shish), yurak sohasida uzoq davom etadigan suyet ogʻriq va boshqa kuzatiladi.
Davo M.ni keltirib chiqargan asosiy kasallikka qarshi qaratiladi, yurak muskullarida almashinuv jarayonini yaxshilash choralari koʻriladi. M.ga sabab boʻlgan asosiy kasallikni davolash bilan yurak muskulining faoliyati asl holatiga keladi.
Tarlauli (Ayagoʻz tumani)
Tarlauli (Тарлаулы) — Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyati Ayagoʻz tumanidagi qishloq. Tarlaulin qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi - 633485100.
Denia
Denia Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan shahardir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 66,2 km2. Aholisi — 44498 kishi (2010).
Rossville (Indiana)
Rossville AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Clinton okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1653 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1131,2 nafar kishi.
Proix
Proix Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Vervins tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,4 km2. Dengiz sathidan 80 – 151 m balandlikda joylashgan.
Demirtaş
Manbalar
[
Sagrado
Sagrado Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Gorizia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14 km2. 2236 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Brooklyn (Iowa)
Brooklyn AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Poweshiek okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,21 km2. Shundan 3,21 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 278 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Brooklyn manzarasi.
Iordan (maʼnolari)
Iordan:
Royal Center (Indiana)
Royal Center AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Cass okrugi tarkibiga kiradi.
Curlu
Curlu Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.
Royal Center (Indiana)
Aholisi
832 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 641,1 nafar kishi.
Curlu
Aholisi
111 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,9 km2. Dengiz sathidan 42 – 122 m balandlikda joylashgan.
West Long Branch
West Long Branch AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Monmouth County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
8312 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Monassut-Audiracq
Monassut-Audiracq Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,0 km2.
Fetssan-Gadames harbiy hududi
Fetssan hududi (Territoire du Fezzan), Shuningdek Fetssan-Gadames hududi (Territoire du Fezzan-Ghadamès) — Zamonaviy Liviya Respublikasining bir qismida joylashgan va 1943-yil 11-apreldan 1951-yil 24-dekabrgacha Fransiya tomonidan boshqariladigan Fransiyaning sobiq koloniyasi. Angliya va Fransiya mustamlakachi maʼmuriyatlari oʻrtasida imzolangan kelishuv Italiya Liviyasining mavjudligiga chek qoʻydi. Fetssan Fransiyaning soʻnggi koloniyasi boʻldi va Buyuk Britaniya Kirenaika va Tripolitaniya dengiz provinsiyalari ustidan harbiy boshqaruv oʻrnatdi.
Maʼmuriyati
Fransiya Fetssanda Jazoir Sahroi Kabirida mavjud bo‘lgan xuddi shunday hukumat modelini qurishga harakat qildi va natijada mintaqani maʼmuriy va moliyaviy jihatdan ushbu janubiy hududlar bilan birlashtirish uchun ko‘p harakat qildi. 1943-yil avgust oyida Fransiya Milliy ozodlik qo‘mitasi general De Golldan strategik ahamiyati tufayli Fetssanni rasman qo‘shib olishni so‘radi.
Fransiya mintaqada maʼmuriy-hududiy manipulyatsiyalarni amalga oshira boshladi: 1948-yilda Gadames shahri maʼmuriy jihatdan Fransuz Tunisiga biriktirildi va Gat Jazoir Saharasiga ketdi.
Biroq liviyaliklarning hammasi ham fransuz rejimiga qarshi emas edi. Shunday qilib, italiyaliklar davrida Chadga qochgan Uled Sulaymon qabilasi yana fransuzlar qo‘l ostida qaytib keldi. Ularning rahbari Ahmad Bey Seyf Fransiyadan harbiy gubernator nazorati ostidagi hududning mutassarifi (gubernatori) unvonini oldi. Fransiyaning mintaqani anneksiya qilishga urinishlari AQSh va Buyuk Britaniyaning, keyin esa SSSRning qarshiliklariga uchradi. Fransiya mandatni 10 yilga uzaytirishga ruxsat olmadi. Buyuk davlatlarning bosimi ostida Fetssan muxtoriyatga erishdi. Ahmed Bey Seyf 1950-yil fevral oyida mahalliy oqsoqollar qurultoyida viloyat rahbari etib tayinlandi va gubernator rezident unvonini oldi, frantsuz zobitlari esa “maslahatchi” boʻldi.
1951-yil 24-dekabrda Liviya mustaqillikka erishdi. Fransiya mintaqadagi uchta yirik shahar o‘rtasida uchta guruhga bo‘lingan 400 askardan iborat harbiy mavjudligini saqlab qolishga urinib ko‘rdi. 1952-yil 1-yanvarda Frantsiya ma’muriyati Fetssanni tark etdi. Oxirgi fransuz qo‘shinlari 1956-yil oxirida chiqib ketdi.
1568
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1568''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1568'' 20 mart — в замке Тапиау скончался Альбрехт Гогенцоллерн.
🇷🇺
Biéville-Quétiéville
Biéville-Quétiéville Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
331 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,6 km2.
Ionosfera
Ionosfera (ionlar ... va yun. sphaira — shar) — atmosferaning ionlar va erkin elektronlar konsentratsiyasi koʻp boʻlgan yuqori qatlami. Yerdan 50– 80 km balandlikdan boshlanadi. Kun-duzi I. asosi 50–60 km balandlikda, kechasi 80–85 km balandlikda yotadi. I.ning yuqori chegarasi — Yer magni-tosferasining tashki qismi. I.da, asosan, kuyoshning ultrabinafsha va rentgen nurlari, kosmik nurlanishlar taʼsirida ionlar hosil boʻladi. Yer atro-fidagi kosmik fazodan atmosferaga kirayotgan zarralar oqimi Yerning magnit maydoni taʼsirida qisman oʻz yoʻnalishini vintsimon oʻzgartirib, atmosferaning atom va molekulalarini ionlashtiradi. I.da elektronlar va ionlar soni teng boʻladi. Kosmik raketa yordamida olingan maʼlumotlarga koʻra, I. chegarasi yer sathidan taxminan 18— 25 ming km balandlikkacha davom etishi aniqlandi (yana q. Atmosfera). Fakat I. tufayli radiotoʻlqinlarni uzok, masofalarga uzatish mumkin.
Penyovo
Penyovo — Bolgariya janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq.
Bassersdorf
Hududi
Bassersdorfning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Veggiano
Veggiano Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16 km2. 2914 nafar aholi istiqomat qiladi.
Aria Maestosa
Aria Maestosa — ochiq manbali MIDI tahrirlovchi. Bu dastur yordamida MIDI fayllarni yaratish, tahrirlash va eshitish mumkin. Aria Maestosaning sodda interfeysida notalarni, klavishlarni, gitara, barabanlarni koʻrish mumkin. Dastur Mac OS X, Windows va Linux operatsion sistemalarida ishlaydi.
Prouvais
Prouvais Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
390 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21,3 nafar kishi.
1569
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1569''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1569''
Oʻlchovlar nazariyasi
Oʻlchovlar nazariyasi — matematikaning oʻlchov tushunchasi hamda unga yaqin boʻlgan integral va ularning xossalarini oʻrganuvchi sohasi. Chekli oʻlchamli Yevklid fazosidagi ixtiyoriy toʻplam uchun oʻlchov tushunchasini birinchi boʻlib T.Kantor (1883) kiritgan. Fransuz matematigi E.Borel ilmiy ishlarida haqiqiy oʻzgaruvchining funksiyalari nazariyasi uchun fundamental boʻlgan fikrlarni keltirib, oʻlchovning quyidagi taʼrifini bergan (1898): 1) oʻlchov manfiy emas; 2) kesishmaydigan toʻplamlarning chekli yoki sanokli yigʻindisi oʻlchovi ularning oʻlchovlari yigʻindisiga teng; 3) toʻplam va uning qismi ayirmasining oʻlchovi oʻlchovlar ayirmasiga teng; 4) oʻlchovi noldan farqli toʻplamning quvvati sanoqsizdir. Toʻgʻri chiziqdagi oʻlchov (a, ) intervalning oʻlchovi — a ga teng. Ochiq toʻplamning oʻlchovi uni hosil qiluvchi intervallar oʻlchovining yigʻindisiga teng. Endi Ye s \a, \ toʻgʻri chiziqdagi ixtiyoriy toʻplam boʻlsin, S toʻplam Ye ni oʻz ichiga oluvchi ixtiyoriy ochiq toʻplam, t(S) uning oʻlchovi boʻlsin. Ushbu Me—’t/t(S) son Ye toʻplamning tashqi oʻlchovi deyiladi (bu yerda aniq quyi chegara Yeni oʻz ichiga oluvchi barcha ochiq toʻplamlar boʻyicha olingan). Ushbu t{E=—a—teSE son Ye toʻplamning ichki oʻlchovi deyiladi. Agar teYe=t.Ye boʻlsa, Ye toʻplam Lebeg masalasida oʻlchovli deyiladi va tYe hamda t^ygarning umumiy qiymati Ye ning oʻlchovi boʻladi. Shunga oʻxshash Lebeg maʼnosida oʻlchovli toʻplam va Lebeg oʻlchovi tushunchasi ixtiyoriy chekli oʻlchamli Evklid fazoda ham kiritiladi. Oʻlchovlar nazariyasida oʻrganiladigan muhim obʼyektlardan biri oʻlchovli funkchiyadir. Oʻlchovlar nazariyasida qiymatlari son emas, balki vektor boʻlgan oʻlchovlar va integrallar ham koʻriladi. Oʻlchovlar nazariyasi matematikaning deyarli hamma sohalariga tatbiq qilinadi.
Stereometriya
 tekislik va unga tegishli bo‘lmagan a to‘g‘ri chiziq birorta ham umumiy nuqtaga ega bo‘lmasa, u holda ular parallel deyiladi. To‘g‘ri chiziq va tekislikning parallelik alomati. Agar to‘g‘ri chiziq  tekislikdagi biror a to‘gri chiziqqa parallel bo‘lsa, u holda u shu tekislikka ham paralleldir. To‘g‘ri chiziq va tekisliklarni parallelligi haqidagi teoremalar: a) Agar  tekislikka tegishli bo‘lgan a to‘g‘ri chiziq  tekislikka parallel bo‘lib, shu bilan birga  va  tekisliklar v to‘g‘ri chiziq orqali kesishsa, u holda a va v to‘g‘ri chiziqlar parallel bo‘ladi .	b) Agar a va в parallel to‘g‘ri chiziqlar orqali kesishuvchi turli tekisliklar o‘tkazilsa, u holda a, в va ularni kesishish chizig‘i s to‘g‘ri chiziqlar o‘zaro parallel bo‘ladi. v) Agar kesishuvchi  va  tekisliklarning Har biri berilgan a to‘g‘ri chiziqka parallel bo‘lsa, u holda ulrani kesishish chizig‘i в р ham a to‘g‘ri chiziqqa parallel bo‘ladi.
Agar  va  tekisliklar birorta ham umumiy nuqtaga ega bo‘lmasa, u holda ular parallel deyiladi. Ikki tekislikning parallellik alomati:  tekislikda yotgan o‘zaro kesishuvchi a va в to‘g‘ri chiziqlar  tekisligida yotgan c va d to‘g‘ri chiziqlarga mos ravishda parallel bo‘lsa, u holda  va  tekisliklar o‘zaro paralleldir. Parallel tekisliklar haqidagi teoremalar: a) Agar ikiki parallel tekisliklarni uchinchi tekislik kesib o‘tsa, u holda kesishish chiziqlari parallel bo‘ladi.	b) Ikkita parallel tekislik orasiga joylashgan parallel to‘g‘ri chiziqlarning kemalari teng.
3. To‘g‘ri chiziq va tekislikning perpendikulyarligi
Agar tekislikni kesib o‘tuvchi to‘g‘ri chiziq tekislikdagi shu kesishish nuqtasidan o‘tuvchi istalgan to‘g‘ri chiziqka perpendikulyar bo‘lsa, to‘g‘ri chiziq shu tekislikka perpendikulyar deyiladi. To‘g‘ri chiziq va tekislikning perpendikulyarlik alomati. Agar tekislikni kesib o‘tuvchi to‘g‘ri chiziq, tekislikning shu kesishish nuqtasidan o‘tuvchi ikki to‘g‘ri chizig‘iga perpendikulyar bo‘lsa, u holda tekislikning o‘ziga ham perpendikulyar bo‘ladi. To‘g‘ri chiziq va tekislikning perpendikulyarligi haqidagi teoremalar: a) Bitta tekislikka perpendikulyar ikki to‘g‘ri chiziq o‘zaro paralleldir.	b) Agar tekislik ikkita parallel to‘g‘ri chiziqdan biriga perpendikulyar bo‘lsa, u holda ikkinchisiga ham perpendikulyardir. v) Berilgan to‘g‘ri chiziqka perpendikulyar ikki tekislik o‘zaro paralleldir.
4. Tekisliklarning perpendikulyarligi
5. Tekislikka tushirilgan perpendikulyar va og‘ma
6. Ikki yoqli burchak va uni o‘lchash
Ko‘pyoqlarga doir masalalarni yechishda asosiy ko‘pyoqlar turlari va ularning xossalarini bilish talab etiladi. 1. Sirti chekli miqdordagi yassi ko‘pburchakdan iborat jism ko‘pyoq deyiladi. Ko‘pburchaklarning tomonlari ko‘pyoqni qirralari deyiladi. Ko‘pyoqni chegaralovchi ko‘pburchaklar ko‘pyoqni yoqlari deyiladi. 2. Prizma deb ikki yog‘i teng ko‘pburchaklardan iborat bo‘lib, parallel tekisliklarda yotuvchi va qolgan barcha qirralari parallel ko‘pyoqqa aytiladi. Teng ko‘pburchaklar prizmani asoslari deyiladi. Prizmani qolgan yoqlari yon yoqlari deyiladi. Prizmaning asoslarida yotmaydigan qirralari yon qirralari deyiladi. Prizmaning barcha yon qirralari parallel tekisliklar hosil qilgan parallel to‘g‘ri chiziqlarning kesmalari ekanligidan o‘zaro teng. Asoslari orasidagi masofani ifodalovchi kesma prizmaning balandligi deyiladi. Prizmani diagonali deb bitta yog‘iga tegishli bo‘lmagan uchlarini tutashtiruvchi kesmaga aytiladi. Yon yoqlari asos tekisligiga perpendikulyar bo‘lgan prizma to‘g‘ri prizma deyiladi. Muntazam prizma deb shunday to‘g‘ri prizmaga aytiladiki, uning asoslari muntazam ko‘pburchaklardan iborat bo‘ladi. Ixtiyoriy prizmaning yon sirti quyidagi formula bilan topiladi:
Syon = Pn •AA1
bu yerda Pn – prizmaning ko‘ndalang kesim perimetri; AA1 – yon qirrasi uzunligi. Xususiy holda to‘g‘ri prizmaning yon sirti asosining perimetri bilan balandligi ko‘paytmasiga teng. Prizmaning hajmi quyidagi formula bilan hisoblanadi:
V = Sn •AA1		V = Sasos • H,
bu yerda Sn - prizmaning ko‘ndalang kesim yuzi; AA1	- yon qirrasi uzunligi; Sasos – asosining yuzi; H – prizmaning balandligi. 3. Asosi parallelogramdan iborat prizmaga parallelepiped deyiladi. Uning barcha oltita yoqlari parallelogramdir. Parallepipedning xossalari: A) Parallelepipedning diagonallari o‘rtalari uning simmetriya markazi deyiladi;	B) Parallelepipedning qarama-qarshi yoqlari teng va parallel; S) Parallepipedning barcha to‘rtta diagonali ham bir nuqtada kessishadi va kesishish nuqtasida teng ikkiga bo‘linadi.	Yon qirralari asos tekisligiga perpendikulyar to‘g‘ri parallelepiped deyiladi.	To‘g‘ri burchakli parallelepiped to‘g‘ri parallelepiped bo‘lib, asoslari to‘g‘ri to‘rtburchaklardan iborat. To‘g‘ri burchakli parallelepipedning qirralari teng bo‘lsa, bunday parallelepiped kub deyiladi. Kubning hamma yoqlari teng kvadratlardan iborat.	To‘g‘ri burchakli parallelepipedning hajmi va diagonali mos ravishda quyidagi formulalar bo‘yicha hisoblanadi:		V = abc, d2 = a2+ в 2+c2 bu yerda a, в, c - to‘g‘ri burchakli parallelepipedning bir uchidan chiqqan qirralari.	Kubning hajmi va diagonali mos ravishda quyidagi formulalar yordamida hisoblanadi:		V= a3,		d = a ,
4. Piramida deb, uning bitta yog‘i ixtiyoriy ko‘pburchakdan, qolgan yoqlari umumiy uchga ega bo‘lgan uchburchaklardan iborat ko‘pyoqqa aytiladi. Ko‘pburchak piramidaning asosi, qolganlari yon yoqlari deyiladi. Barcha yon yoqlarining umumiy uchi piramidani uchi deyiladi. Piramidani balandligi deb, piramidaning uchidan asos tekisligiga tushirilgan perpendikulyarga aytiladi. Muntazam piramida deb asosi muntazam ko‘pburchakdan iborat bo‘lib, balandligi bu muntazam ko‘pburchakni markaziga tushuvchi piramidaga aytiladi. Muntazam piramidaning barcha yon qirralari bir-biriga teng; barcha yon yoqlari teng yonli uchburchaklardir. Muntazam piramida yon yog‘ining balandligi bu piramidani apofemasi deyiladi. Agar piramidaning asosi n – burchakdan iborat bo‘lsa, u holda bunday piramida n- burchakli piramida deyiladi. Uchburchakli piramida tetraedr deyiladi. Agar tetraedrning barcha qirralari teng bo‘lsa, bunday tetraedr muntazam tetraedr deyiladi. Muntazam piramidaning yon sirti quyidagi formula yordamida hisoblanadi: Syon =  P • h, bu yerda P – piramida asosining perimetri, h – apofema. Piramidaning hajmi quyidagi formula bo‘yicha hisoblanadi: V = S • H, bu yerda S – piramida assosining yuzi; H – piramida balandligi. 5. Piramidani uning asosiga parallel tekislik bilan kesganda ikkita ko‘pyoq hosil bo‘ladi. Ulardan biri kesik piramida deb ataladi, ikkinchisi piramida bo‘lib, u kesik piramidani to‘ldiruvchi deyiladi. Kesik piramidani asoslari o‘xshash ko‘pburchaklardan, yon yoqlari trapetsiyalardan iborat. Kesik piramidaning balandligi deb, oxirlari asoslarida bo‘lgan perpendikulyar kesmasiga aytiladi. Agar kesik piramida muntazam piramidaning qismi bo‘lsa, muntazam kesik piramida deyiladi. Muntazam kesik piramidaning yon yoqlari teng yonli trapetsiyalardan iborat. Bu trapetsiyalarning balandligi muntazam kesik piramidaning apofemasi deyiladi. Muntazam kesik piramidaning yon sirti quyidagi formula yordamida hisoblanadi. Syon =  (P1 + P2) h, bu yerda P1P2 - piramida asoslarining perimetrlari; h – apofema. Muntazam kesik piramidani hajmi quyidagi formula bo‘yicha hisoblanadi: V =  (S1 +   +S2) H bu yerda H – kesik piramida balandligi; S1S2 – piramida asoslarining yuzlari. 6. a) Agar piramidaning barcha yon qirralari asos tekisligi bilan bir xil burchak tashkil qilsa, yoki qirralari teng bo‘lsa, u holda piramidaning balandligi asosiga tashqi chizilgan aylana markaziga tushadi. B) Agar piramidaning asosi barcha yon yoqlari bilan bir xil α burchak tashkil qilsa, yoki yon yoqlari apofemalari teng bo‘lsa, u holda piramidaning balandligi asosiga ichki chizilgan aylana markaziga tushadi, shu bilan birga Sasos = Syon • cosα. S) Agar S1 va S2 - piramidaning parallel kesimlari yuzlari, a1 va a2 - kesimlarning chiziqli o‘lchovi elementi, h1 va h2 - piramidaning uchidan kesimlargacha bo‘lgan masofa bo‘lsa, u holda 	 = =  tengliklar o‘rinli bo‘ladi.
Shiyan quvurining portlashi, 2021-yil
2021-yil 13-iyun kuni mahalliy vaqt bilan tonggi soat 6:30 atrofida Yanhu, Checheng Road, Chjanvan tumanlarida, Shiyan, Xubey bozorlarida gaz portlashi sodir bo‘ldi va natijada qulab tushdi. Bozorda sabzavot sotib olayotgan yoki nonushta qilayotgan mahalliy aholi portlash ostida qolgan. Portlash natijasida 25 kishi halok bo'ldi va 138 kishi jarohat oldi (jumladan, 37 kishi jiddiy jarohat olgan).
Baxtsiz hodisa
Tonggi 6:30 sabzavot bozori yaqinida gaz quvurining portlashi oqibatida 25 kishi halok bo‘ldi va 138 kishi jarohatlandi. Portlashdan jiddiy zarar ko‘rgan 150 kishini 173 nafar o‘t o‘chiruvchi binodan qutqarib olishdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Baqlajon navlari ro'yxati
Baqlajon navlarining ro'yxati:
Mixail Bulgakov
Mixail Bulgakov (1891, Kiyev 1940, Moskva) — rus yozuvchisi. 1920-yillarda roman, novella va qissalar, pyesalar, ssenariylar, koʻplab felyetonlar muallifi sifatida tanilgan. U asosan Rossiya fuqarolar urushi dahshatlari, inqilob va fuqarolar urushi davridagi rus ziyolilari va chor armiyasi zobitlarining taqdiri haqida yozgan. Yozuvchining “Usta va Margarita” romani unga katta shuhrat olib keldi va XX asr durdonalaridan biri sifatida tan olindi.
Hayoti va ijodi
1901-yilda Bulgakov birinchi Kiev gimnaziyasiga o'qishga kirdi. U yerda rus va Yevropa adabiyotiga (uning sevimli yozuvchi va shoirlari Gogol, Pushkin, Dostoyevskiy, Saltikov-Shchedrin va Dikkens lar bo‘lgan), teatr va operaga qiziqish uyg'otdi. Uning adabiy didining shakllanishiga gimnaziya o‘qituvchilari katta ta’sir ko‘rsatadilar. 1907-yilda otasining o'limidan so'ng, Mixailning onasi uning ta'limini o'z zimmasiga oladi. 1909-yilda gimnaziyani tugatgandan so'ng Bulgakov Kiev universitetining tibbiyot fakultetiga o'qishga kirdi va uni yaxshi baho bilan tugatdi (1916). Keyin u Kiev harbiy gospitalida shifokor lavozimida ishlay boshladi.
Ilk toʻplami „Iblisnoma“da (1925) jamlangan hajviyoti oʻsha davr matbuotida katta shovshuvga sabab boʻladi. „Oq gvardiya“ (1925—1927) tugallanmagan romani mavzuyi asosida „Turbinlar kuni“ pyesasini yozadi (1926-yilda sahnalashtirilgan). Bu asarlarida „Qochish“ (1926—28; 1957-yilda sahnalashtirilgan) pyesasidagi kabi eski rus ziyolilari kayfiyatidagi keskin oʻzgarish, „oqlar“ harakati gʻoyasi, muhojirlik yoʻlining samarasizligi aks etgan. „Zoykaning uyi“ (1926-yilda sahnalashtirilgan), „Baxmal orol“ (1928-yilda sahnalashtirilgan) komediyalarida Bulgakov yangi iqtisodiy siyosat tarafdorlarining turmush va ahloqini mazax qiladi. Biqiq teatr muhitidagi urf-odatlar ustidan kuladi. Uning ba'zi asarlari (“Parvoz”, 1922-1926 yillardagi barcha asarlari va boshqalar) Sovet hukumati tomonidan va shaxsan Iosif Stalin tomonidan "muhojirlik va oq generallarni ulug'lash" qarori qabul qilinganidan keyin taqiqlangan. Boshqa tomondan, Stalin "Turbinlar kunlari" ni (shuningdek, "Turbin birodarlar " deb ham ataladi) juda yaxshi ko'rardi va ba’zi manbalarga ko'ra, uni kamida 15 marta ko'rgan.
1913-yilda Bulgakov Tatyana Lappa bilan turmush quradi. Birinchi jahon urushi boshlanganda u Qizil Xochda ko'ngilli shifokor sifatida ishlagan va to'g'ridan-to'g'ri frontga yuborilgan. U yerda kamida ikki marta og'ir yaralangan. Bulgakovning bu jarohatlari unga uzoq vaqt o‘zining salbiy ta’sirini o‘tkazdi. Surunkali og'riqni bostirish uchun u o'ziga morfin yubordi. Keyinchalik uning bu moddaga bo‘lgan ehtiyoji kuchayib bordi. 1918-yilda u morfindan voz kechdi va uni boshqa ishlatmadi. 1926-yilda nashr etilgan "Morfin" kitobi uning o'sha sinovli davr haqidagi hikoyasidir.
1920-yillar oxirida rus adabiy tanqidi Bulgakov ijodini salbiy baholaydi. Uning asarlari nashr etilishdan to‘xtaydi. Pyesalari ham teatr sahnalaridan olib tashlanadi. 1930-yillar boshlaridan Bulgakov teatrda rejissyor yordamchisi boʻlib ishlaydi. Gogolning „Oʻlik jonlar“ (1932) asarini sahnalashtiradi. „Janob de Molyer hayoti“ biografik povestida (1932—33-yillarda yozilib, 1962-yilda nashr etilgan) Bulgakov haqiqiy sanʼat bilan mustabid tuzum bir-biriga zidligini tasvirlaydi. Uming „Ityurak“ asari (1987) asosida kinofilm yaratilgan.
1940-yil 10-martda Mixail Afanasyevich Bulgakov nefrosklerozdan (irsiy buyrak kasalligi) vafot etdi. Uning otasi ham xuddi shu kasallikdan vafot etgan. Bulgakovda ham bu kasallik borligi taxmin qilingan. 11-mart kuni Sovet Yozuvchilar uyushmasi binosida fuqarolik dafn marosimi bo'lib o'tdi. U Moskvadagi Novodevichy qabristoniga dafn etilgan.
“Usta va Margarita”
U 30-yillardan umrining oxirigacha „Usta va Margarita“ romani ustida ishlaydi (1966—67-yillarda nashr etilgan). 1939-yilda Mixail Bulgakov o'zining yaqin do'stlari o‘rtasida "Usta va Margarita" asarining o‘zaro muhokamasini tashkil qiladi. Oradan o‘ttiz yil o‘tib Yelena Bulgakova o‘z kundaligida “O‘sha oqshom asar o‘qib bo‘lingach: “Mayli, ertaga romanni nashriyotga olib ketaman!” dedi. Bu gapdan so‘ng hamma jim bo'ldi. Bu qaror yig‘ilganlarni tashvishga soldi. P. Markov keyinroq eshik oldida qoʻrquv bilan menga romanni nashr etishga urinish yomon oqibatlarga olib kelishini tushuntirishga urindi”, deb yozadi(1939-yil may). „Usta va Margarita“ Qodir Mirmuhamedov tomolidan oʻzbek tiliga tarjima kilingan (1987).
Jávea
Jávea Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 68,59 km2. Aholisi — 31909 kishi (2010).
Bulduruqlar
Bulduruqlar (Pteroclididae) — kaptarsimonlar turkumi oilasi. B. asl B. va suv bulduruqlari urugʻlariga boʻlinadi. Asl B.ning 14 turi, suv bulduruqlarining esa oq bovur (Pterocles alchata) vaqora bovur (P. orientalis) degan 2 turi bor.
B. Afrikaning shim. qismida, Ispaniya va Osiyoda tarqalgan. Oʻzbekistonda dasht va choʻllardagi suvga yaqin yerlarda yashaydi. Qishlash uchun sentabr va oktabrda Pokiston, Eron, Afgʻoniston hamda Janubiy Turkmanistonga uchib ketib, erta bahor (mart)da yana uchib keladi. Oq bovur tanasining uz. 35—37 sm, qora bovurniki 33—35 sm. Ikkala turning hayot kechirish tarzi oʻxshaydi. B. urchish davrida (mart) juft hosil qiladi. Koʻpincha 3 ta, baʼzan 2 ta tuxum qoʻyadi. Uyasi shuvoq kabi oʻsimliklar ostida soya joylarda yasalgan kichikroq chuqurchadan iborat. Tuxumini bir oycha bosadi. Tuxum bosish va joʻja boqishda nari ham qatnashadi. Olabula pati jujalarining dushmanlardan saqlanishiga yordam beradi. Joʻjalari iyunda uchirma boʻladi. Avg. oxirlarida B.ning uchib ketayotgan galalarini uchratish mumkin.
B. oʻsimliklarning donlari, bahorda esa kurtak va yosh novdalari bilan oziqlanadi. Kuniga ikki mahal (choshgoh va peshinda) gala boʻlib, suv ichishga boradi. Jigʻildonida suv olib kelib joʻjalariga ichiradi.
B. azaldan ovlanadi. Goʻshti mazali. Koʻplab ovlanishi natijasida juda kamayib ketgan. Oq bovur Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.
San Canzian d'Isonzo
San Canzian d'Isonzo Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Gorizia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 33 km2. 6351 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Dedelstorf
Dedelstorf Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 76,03 km2. 1527 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Dedelstorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Oʻlchovli funksiya
Oʻlchovli funksiya — matematik analiz va ehtimollar nazariyasining asosiy tushunchalaridan biri. Oʻlchovli A toʻplamda aniqlangan f(x) funksiya uchun E(f)={xeA:f(x)>a) toʻplam barcha a e K qiymatlarda oʻlchovli toʻplam boʻlsa, f(x) funksiya oʻlchovi deyiladi. Mas, ixtiyoriy uzluksiz funksiya yoki deyarli uzluksiz (yaʼni uzilish nuqtalaridan iborat toʻplamning oʻlchovi 0 ga teng) funksiya Oʻlchovli funksiya boʻladi. Oʻlchovli funksiyalar oʻz xossalari bilan uzluksiz funksiyaga yaqin turadi. Agar f(x) funksiya [a, \sa oʻlchovli boʻlsa, ixtiyoriy Ye>0 da shunday /(x) uzluksiz funksiya topiladiki, bunda 1l\xeA:/(x)f/(x)}<g tengsizlik oʻrinli (Luzin teoremasi). Bu teoremaning teskarisi ham oʻrinli.
Oʻlchovli funksiyalarning yigʻindisi, koʻpaytmasi, boʻlinmasi (mahraji 0 qiymati qabul qilmasa) ham Oʻlchovli funksiyadir. Agar Oʻlchovli funksiya ketmaketligi biror funksiyaga har bir nuqtada yaqinlashsa, limit funksiya ham oʻlchovli.
NGC 4580
NGC 4580 Sunbula yulduz turkumidagi SBa/P tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1786-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
1570
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1570''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1570''
🇷🇺
Hunhukwe
Hunxukve — Botsvananing Kgalagadi tumanidagi qishloq. Buq qishloq tumanning shimoliy qismida joylashgan boʻlib, unda boshlangʻich maktab va shifoxonalar mavjud. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 753 kishini tashkil etgan.
Bulduruqoʻt
BULDURUQOʻT (Alisma plantago-aquatica L.) — alismadoshlar yoki bulduruqdoshlarga mansub koʻp yillik begona oʻt. Poyasi 40—150 sm, bargsiz, tik oʻsadi. Ildiz boʻgʻzi barglari tuxumsimon, uzun bandli. Gullari oq yoki och pushti, sochoq roʻvak toʻpgulga toʻplangan. Mevasi — ovalsimon urugʻ. Iyun — sentabrgacha gullaydi va mevalaydi. Urugʻidan hamda ildizpoya kurtaklaridan koʻpayadi. Bir tupi 21 mingtagacha urugʻ beradi. Oʻsib turgani mol va otlar uchun zaharli. Ildizpoyasidan kraxmal olish mumkin. Ildizi va barglari quritilgan holda xalq tabobatida ishlatiladi.
B. siyrak chiqqan sholipoyada ayniqsa kuchli rivojlanadi. Sugorish shoxobchalarida koʻp oʻsadi. Urugʻlikni tozalash, gerbitsidlarni purkash yoʻli bilan yoʻqotiladi.
Russellville (Indiana)
Russellville AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Putnam okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
358 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 661,3 nafar kishi.
Daniya — Indoneziya munosabatlari
Daniya va Indoneziya 1974-yilda diplomatik munosabatlar o'rnatgan. Daniyaning Jakartada elchixonasi va Indoneziyaning Kopengagenda elchixonasi bor. Ikki tomonlama munosabatlar kuchli, shuningdek, 2004-yil dekabr oyida Hind okeanida 45 daniyalikning hayotiga zomin boʻlgan sunamiga gumanitar yordam koʻrsatildi. 2015-yilda Xitoy va Janubiy Koreyaga e'tibor qaratgandan so'ng, Daniya uchinchi yaxshi hamkor sifatida Indoneziya bilan munosabatlarini yaxshilashga tayyorgarlik ko'rmoqda va bu Daniyaga butun Janubi-Sharqiy Osiyo mintaqasi bilan mustahkam aloqalar o'rnatishga yordam berishiga umid qilmoqda.