cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oʻzbeklar
Etnonim
Boshqa tarixchilarning fikricha, XIV asrning 60chi yillarida, Dashti qipchoq hududida oʻzbeklar deb nomlangan koʻchmanchi turkiy qabilalarining ittifoqi tuzildi. XIV asrning 60-yillarida „oʻzbek“ etnonimi sharqiy Dashti-Qipchoqning butun turkiy aholisi uchun jamoaviy nomga aylandi. „Oʻzbek“ etnonimi Amir Temur davrida Movarounnahrga kirib kelgan. Buyuk shoir Alisher Navoiy (1441—1501) yozgan asarlarida „oʻzbek“ etnonimini Xuroson va Movarounnahrda tilga olgan.
Nafas yo'llarining traxeyasi
Kasalliklar
Traxeya metaplaziyasi
Oʻzbeklar
Etnonim
Shohu toju xilʼatekim, men tomosha qilgʻali,
Javoniy (Zafarobod)
Javoniy  (Javoniy) — Tojikiston Respublikasining Zafarobod tumani Mehnatobod shaharchasi subyekti. Javoniydan shahar markazigacha 2 km, tuman markazigacha 12 km. Aholisi 650 kishi (2017).
Oʻzbeklar
Etnonim
Uzbakim boshida qalpoq, egnida shirdogʻi bas. Mazmuni: Shoh toj va xilʼatli men tomosha qilamanmi, menga boshiga qalpoq (doʻppi), egniga yaktak kiygan oʻzbegimning oʻzi boʻlsa bas Osiyo xaritasida oʻzbeklar yurti Buxoro tasvirlangan. Nemis xaritashunosi Johann Baptist Homann [[1730-yil|thumb|right|400 px]] Oʻzbeklar etnik tarixida 15-asr oxiri 16-asrlar ham muhim davr hisoblanadi. Ushbu bosqichda Oʻrta Osiyoga mangʻit, qoʻngʻirot, nayman, nukus, uygʻur, qiyot, olchin, saroy, qatagʻon, qushchi, doʻrmon, kenagas, qirq, yuz, ming, bahrin va boshqalar Dashti Qipchoq oʻzbek etnik guruhlarining navbatdagi toʻlqini kirib keldi va mahalliy oʻtroq xalq bilan aralashdi. Natijada Movarounnahr aholisining etnik qiyofasida ularning alomatlari faollashgan. thumb|Oʻzbek askarining portreti, 1557—1564-yillar Dashti Qipchoqdan 2 daryo (Amudaryo va Sirdaryo) oraligʻi va Xorazmga kelib oʻrnashgan etnik guruhlar „oʻzbek“ nomi ostida mahalliy aholi etnik rang-barangligini birmuncha koʻpaytirgan boʻlsalar hamki, lekin uning etnik tarkibini tubdan oʻzgartirib yubormagan. Ushbu etnoslar shakllangan oʻzbek xalqining tarkibiga kelib qoʻshilgan navbatdagi etnik komponent edi, xolos. Ular Movarounnahr va Xorazm aholisining turmush tarziga, anʼanalariga, madaniyatiga, xoʻjalik faoliyatiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan yangi tipdagi madaniy qatlam hosil qilgan. Ayniqsa, Zarafshon vodiysi va Oʻzbekistonning janubiy mintaqalari aholisi orasida bu nisbat kuchli seziladi. Mahalliy aholiga ular „oʻzbek“ nomini berishgan va bu nom Movarounnahr va unga qoʻshni viloyatlar aholisi uchun rasmiy ravishda umumiy nom boʻlib qolgan. Oʻz oʻrnida aytib oʻtish lozimki, oʻzbek etnonimining kelib chiqishi boʻyicha fanda yakdil fikr mavjud emas. Ayrim mualliflar (G.Vamberi, G.Xovors, M.P. Pelo) Dashti Qipchoqda koʻchib yurgan turk-moʻgʻul qabilalarning bir qismi oʻzlarini erkin tutganliklari sababli „oʻzbek“, yaʼni „oʻz-oʻziga bek“ deb atagan desalar, boshqalar (P.P.Ivanov, A.Yu.Yakubovskiy, Xilda Xrsxem) „oʻzbek“ etnonimini Oltin Oʻrda xoni Oʻzbekxon Sulton Muhammad (14-asr) nomi bilan bogʻlaydi, boshqa yana bir guruh olimlar esa (V.V. Grigoryev, A.A. Semyonov va boshqa Ahmedovlar) oʻzbek nomi Oq Oʻrda (Dashti Qipchoqning sharqiy qismi)da koʻchib yurgan turkmoʻgʻul qabilalariga taalluqli boʻlgan degan fikrni bildiradilar. Didier Robert de Vaugondy tomoidan 1753-yilda tuzilgan xaritada oʻzbeklar nomi qayd etilgan|thumb|left|500 px Temuriylar saltanati oʻrnida dastlab 16-asr boshlarida vujudga kelgan Buxoro va Xiva xonliklari, 18-asr boshlaridan Qoʻqon xonligining vujudga kelishi natijasida yagona tarixiy makonda yashagan xalqlar siyosiy jihatdan turli davlatlar tasarrufiga tushib qolgan boʻlsada, bu holat oʻzbek elati birligiga jiddiy putur yetkaza olmagan. Siyosiy chegaralar boʻlishiga qaramasdan 3 davlat tarkibidagi aholi oʻzaro doimiy etnik, iqtisodiy va madaniy aloqada boʻlib kelganlar.
Nafas yo'llarining traxeyasi
Kasalliklar
Traxeyaning eng tez-tez o'zgarib turadigan turlaridan biri bu traxeya metaplaziyasi bo'lib, u shilliq qavatdagi soch hujayralari sonining kamayishi va shilimshiq ishlab chiqaradigan qadah hujayralarining ko'payishidan iborat bo'lib, surunkali sigareta chekish yoki takroriy ta'sirga xosdir.
Javoniy (Zafarobod)
Aholisi
Aholisi — 650 kishi.
Oʻzbeklar
Oʻzbeklarning 92 urugʻi
Tarixiy manbalarda keltirilgan 92 oʻzbek urugʻlari nafaqat Oʻzbekiston hududida, balki butun Oʻrta Osiyo hududlarida tarqalgan. Bu 92 oʻzbek urugʻlariga moʻgʻullar istilosidan oldingi va istilo davrida hamda shayboniylar davrida kelgan etnik guruhlar ham kiradi. Shuningdek, Oʻrta Osiyoda qadimdan yashab kelayotgan chigʻil, yagʻmo, usun, tuxsi, xalach va boshqalar turkiy etnik guruhlar ham 92 oʻzbek elati tarkibiga kirgan.
Nafas yo'llarining traxeyasi
Kasalliklar
Traxeoezofagial oqmalar Traxeyaning anatomik o'zgarishlari orasida traxeyani qizilo'ngach bilan bog'laydigan g'ayri tabiiy naychalar bo'lgan traxeoezofagial fistulalarni eslatib o'tish kerak; traxeya stenozi (traxeya diametrining tug'ma qisqarishi); xaftaga agenezi (traxeyani qulashi va yopilishiga olib keladigan trakeal xaftaga ega emasligi) va boshqalar.
Lewis and Clark Village
Lewis and Clark Village AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Buchanan County okrugi tarkibiga kiradi.
Oʻzbeklar
Oʻzbek millatining shakllanishi
Oʻrta Osiyo xalqlarining 19-asr 2-yarmi — 20-asr boshlaridagi tarixiy taqdiri va taraqqiyot bosqichlari chor Rossiyasining mustamlakachiligi davri bilan bogʻliq.
Nafas yo'llarining traxeyasi
Kasalliklar
Boshqalar Va nihoyat, traxeyada penetratsion shikastlanishlar yoki traxeostomiya tufayli yuzaga keladigan tortib olinadigan izlar bilan bog'liq o'zgarishlar mavjud, bu aralashuv orqali traxeya ichiga nafas olish yordami kerak bo'lgan bemorlarni juda uzoq vaqt davomida bog'lash uchun truba joylashtiriladi.
Oʻzbeklar
Oʻzbek millatining shakllanishi
Tarixchi M.Vaxobovning taʼkidlashicha, oʻzbeklar millat sifatida 19-asr oxiri - 20-asr boshlarida, yaʼni kapitalistik munosabatlarning mintaqaga kirib borishi bilan shakllana boshlagan.
19 asrning ikkinchi yarmida oʻzbek millatining shakllanish jarayoni boshlandi, bu modernizatsiya, jadidchilik va axborot aloqalarining kuchayishi, millat haqidagi yangi gʻoyalarning paydo boʻlishida namoyon boʻldi. Turkistonning islohotchi maʼrifatchilari jadidlar millat gʻoyasining yorqin soʻzlovchilariga aylanishdi. Jadidlarning eng koʻzga koʻringanlaridan biri Behbudiy edi. Behbudiy oʻz asarlarida turkiy til atamasini oʻzbek tilining sinonimi sifatida ishlatgan va „oʻzbek tilida Turkiston aholisining aksariyati gapiradi“ deb taʼkidlagan.
Murara, Jaunpur
Murara is a village in Jaunpur, Uttar Pradesh, India.
Oʻzbeklar
Oʻzbek millatining shakllanishi
Turkchilik gʻoyalari samarqandlik jadid hoji Muin Shukrullaevga (1883—1942) taʼsir koʻrsatdi, u 20-asrning boshlarida oʻzini Turkiston turki deb xisoblagan, „turkiy til“ va „oʻzbek tili“ atamalarini sinonim sifatida ishlatgan.
Murara, Jaunpur
Murara — Hindiston ning Uttar-Pradesh shtati, Jaunpur shahridagi qishloq.
Lewis and Clark Village
Geografiyasi
Maydoni — 1,9 km2. Shundan 1,6 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir.
Oʻzbeklar
Oʻzbek millatining shakllanishi
Keyinchalik mintaqada Sovet hokimiyatining oʻrnatilishi bilan Oʻrta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanish oʻtkazilib, 5 ta milliy respublikalar tashkil etildi. Shu bilan shakllangan elatlar taraqqiy etayotgan tarixiy makon sunʼiy ravishda boʻlib yuborildi. Mintaqa xalqlarining assimilyatsiya, konsolidatsiya jarayonlariga jiddiy taʼsir oʻtkazilishi va keyinchalik „sovet xalqi“ nomli yagona etnik birlikni yaratish haqidagi nazariyani amalga oshirilishi borasidagi olib borilgan siyosat ham oʻzbeklarning milliy etnik qiyofasiga, mentalitetiga raxna sola olmadi.
Diktator Iosif Stalin sotsialistik davlatlar millatlar sifatida burjua tuzumi homiyligida emas, balki Sovet hokimiyati homiyligida shakllangan deb hisoblar edi. Stalin barcha sotsialistik millatlar istisnosiz Sovet Ittifoqi davrida shakllangan deb hisoblar edi. 21-asrda sotsiolog Alisher Ilxamov Stalinning ushbu gʻoyasini qoʻllab-quvvatladi va oʻzbeklar Sovet hokimiyati davrida millat sifatida shakllanganligini taʼkidladi.
Étrembières
Étrembières Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Savoie departamenti Saint-Julien-en-Genevois tumani tarkibiga kiradi.
Oʻzbeklar
Xoʻjaligi
Oʻzbek xalqining rivojlanish jarayoni Oʻzbekiston mustaqillikka erishgan sanadan boshlab yangicha mazmun kasb etdi. Tarixiy tomirlaridan kuch olgan oʻzbek milliy madaniyati, tafakkuri, urf-odatlari, turmush tarzi oʻziga xos uygʻonish va yangilanish padlasiga qadam qoʻydi. Oʻʻzbeklarning moddiy va maʼnaviy madaniyati oʻziga xos va boydir. Uning eng yaxshi tomonlari anʼanaga aylanib, hozirgacha saqlanib kelmoqda. Oʻzbeklarning qadimiy ajdodlari tabiiy sharoitdan kelib chiqib sugʻorma dehqonchilik, chorvachilik, hunarmandchilik kabi oʻziga xos xoʻjalik-madaniy tiplarni yaratganlar. Xoʻjalik-madaniy tiplarning ushbu yoʻnalishlari, oʻz navbatida, tevarak-atrofdagi tabiiy muhit bilangina emas, balki muayyan etnoslarning ijtimoiy-iqtisodiy rivoji darajasi bilan ham belgilanadi. Oʻzbeklarning koʻp qirrali dehqonchilik anʼanalari asrlar osha toʻplangan tajribaga tayanadi.
Dehqonchilik
Dehqonchilik — oʻzbeklarning qadimiy mashgʻulotlaridan biridir. Ming yillar davomida dehqonchilik xoʻjaligini yuritish borasida koʻplab tajriba va usullar hamda fenologik (oʻsimliklar va hayvonot dunyosidagi mavsumiy oʻzgarishlar) kuzatishlar toʻplangan. Dehqonchilik borasidagi tajribalari uzluksiz holda ajdodlardan avlodlarga oʻtib bordi.
Étrembières
Aholisi
1609 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 298,0 nafar kishi.
Oʻzbeklar
Dehqonchilik
Yogʻingarchilikning kam boʻlishi, issiq havo iqlimi Oʻzbekiston hududida murakkab sugʻorish tizimi vositasida mahsuldor sugʻorma dehqonchilikning keng tarqalishiga olib keldi. Ilmiy tadqiqotlardan koʻrinadiki, sugʻorma dehqonchilik miloddan avvalgi 3-asrda Xorazm, Zarafshon vohalari hamda Fargʻona vodiysida magistral kanallar qurish, har xil suv bogʻlash, taqsimlash va suv chiqarish inshootlarini barpo qilish orqali rivojlangan. Oʻzbek dehqonlari arpa, bugʻdoy, tariq, noʻxat, yasmiq, sabzi, paxta, bodom, oʻrik, zigʻirpoya, bugʻdoy kabi ziroatchilik mahsulotlarini qadimdanoq yetishtirganlar.
NGC 3140
NGC 3140 Gidra yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Francis Leavenworth 1886-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Logʻon svitasi
LOGʻON (LYAKON) SVITASI (Isfara yaqinidagi qishloq nomidan) — Fargona neft-gaz provinsiyasiga mansub stratigrafik boʻlinma, quyi boʻr qatlamlarining alb yarusida joylashgan. Bu svita stratigrafiyasi bilan O. M. Akramxoʻjayev va M. S. Saydaliyeva shugʻullangan. Svita yotqiziqlari oqish, kulrang va pushti ohaktoshlardan iborat. Baʼzi joylarda ohaktoshlar dolomitlashgan. Ular orasida oz miqsorda qizil gil va alevrolit qatlamlari uchraydi. Andijon guruh konlarida gil aralash qumtoshlardan tashkil topgan. Qumtoshlar mayda donali, yashil rangli. Qalinligi Isfara yaqinida 63 m, Quvasoyda 59 m, Soʻxda 25 m, Andijon guruh sturukturalarida 80–95 m, Qoraolmada 212 m, Qurshob botigʻida 161 m va h. k.
Oʻzbeklar
Dehqonchilik
Koʻp asrlar davomida turli chorvador etnik guruhlarning oʻtroqlashuvi natijasida ular mahalliy aholidan dehqonchilik tajribalarini oʻzlashtirdilar va oʻzlarining etnik va madaniy xoʻjalik xususiyatlari bilan oʻziga xos tarzda dehqonchilik bilan shugʻullanganlar. Shu asosda dehqonchilikning 2 turini ajratib koʻrsatish mumkin: sunʼiy sugʻorishga asoslangan intensiv dehqonchilik xoʻjaligi; asosan, chorvachilik bilan qoʻshib olib boriluvchi ekstensiv lalmikor dehqonchilik xoʻjaligi.
Chorvachiligi
Odatda, oʻtroq aholida chorva boqish qoʻra yoki qoʻrayaylov tizimi, yarim oʻtroq aholida haydovyaylov tizimi, koʻchmanchi aholida haydov tizimi ustun turgan. Oʻ. uchun 20-asr boshlariga qadar chorvachilikning qoʻrayaylov va haydovyaylov tizimi ustuvor boʻlgan. Qoʻy, echki va boshqalar chorva hayvonlari chorvachilik xoʻjaligining asosini tashkil qilgan. Oʻzbek chorvachiligida qoʻylarning „hisori“, „qorakoʻl“ nasllarini boqishga ayniqsa koʻp eʼtibor qaratilgan. Qoʻychilik, asosan, sotishga moʻljallangan. Qoʻy juni ham bozorga chiqarilgan. Jaydari qoramollardan hoʻkiz alohida goʻsht uchun va ish kuchi sifatida parvarish qilingan.
Oʻzbeklarda qadimgi davrlardan yilqichilik juda rivojlangan. Mahalliy aholi, ayniqsa, laqay, qorabayir zotli otlarni parvarish qilganlar. Dasht zonasida yashovchi oʻzbeklar tuyachilik bilan ham shugʻullanishgan.
Hunarmandchilik
Hunarmandchilik oʻzbeklar orasida qadimdan keng rivojlanganligi arxeologik tadqiqotlardan maʼlum. Hunarmandchilikning rivoji shaharlarning nafaqat iqtisodiy va ijtimoiy, balki siyosiy va madaniy markazlarga aylana boshlaganligi bilan chambarchas bogʻliqdir. Oʻzbek hunarmandlari koʻplab teri va jundan, yogʻoch va metalldan, xilma-xil buyumlar yasab, paxta va ipakdan turli matolar toʻqib, kiyim-kechaklarni bozorlarda sotishgan. Oʻzbek hunarmandchiligining temirchilik, degrezlik, misgarlik, zargarlik, duradgorlik, aravasozlik, yogʻoch oʻymakorligi, ganchkorlik, marmar oʻymakorligi, kulolchilik kabi keng tarqalgan tarmoqlari hamda toʻqimachilik, ipakchilik, kashtadoʻzlik, zardoʻzlik, doʻppidoʻzlik kabi uyroʻzgʻor kasbkorliklari taraqqiy etgan.
Meʼmorchilik
thumb|right|[[Mir Arab madrasasi. Shayboniylar davri, 1530-chi yillar]] Oʻzbeklarning anʼanaviy turar joylari qadimdan oʻzigʻa xos boʻlib, ular yashagan mintaqaning tabiiy-geografik sharoiti bilan bogʻliq boʻlgan. Turar joylar barpo etishda qurilish konstruksiyasi va uslubi, rejasi va bezaklari bilan Fargʻona, Buxoro, Xiva va Shahrisabz meʼmorlik yoʻnalishlari mashhur boʻlib kelgan. Uy-joy qurilishida oʻzbeklarda qadimiy uylar, odatda, koʻcha va qoʻshni tomoni devor bilan oʻralgan hovlilardan iborat boʻlgan. Barcha turar joy va xoʻjalik xonalarining derazalari ichkari tomonga qaratilgan. Hovli 2 qismga — bolalar va ayollar uchun ichkari hovli hamda nomahram erkaklar va mehmonlar uchun mehmonxona tarzida hashamatli xonalardan iborat tashqari hovliga boʻlingan. Hunarmandlarning uylarida doʻkon va shogirdlar yashaydigan xonalar ham tashqarida joylashgan. Eng koʻp tarqalgan 2 xonali uy variantlaridan biri sifatida dahliz va katta uydan iborat boʻlgan uylarni koʻrsatish mumkin. Bunday uy-joylar, odatda, oldi aivonli va ayvonsiz qilib qurilgan. Aholi oʻrtasida anʼanaviy paxsa va sinchli uylar bilan birga gʻishtli uylar va ularni naqshinkor ganchli bezaklar bilan qurish ham mavjud boʻlgan.
Oʻzbeklarda doimiy uy-joylar 10-asrga qadar, asosan, tosh, paxsa yoki xom gʻishtdan qurilgan. Loy asosiy qurilish materiali hisoblangan. Pishgan gʻisht qadimdan qoʻllanilib kelinsada, keng miqyosda undan uyjoy qurish 9-asrdan boshlandi. Buxoro va Xivada hovli eshiklariga jez yoki temirdan yasalgan bolgʻa yoki halqasimon boldoq osilgan.
Eski tipdagi uylarning xonalari va derazalari ayvonga qaragan. Eshiklar ichkariga, darchalar tashqariga ochilgan. Deraza yoki eshikning yuqori qismiga yorugʻlik tushadigan tuynuk qoʻyilgan va unga yogʻoch yoki ganchdan yasalgan panjara oʻrnatilgan. Uyga kiradigan joyda eshik oldida toʻgʻri burchakli peshtoq (poygak) boʻlib, unga poyabzal yechib qoʻyilgan. Eshik oldidagi burchakda suv quyiladigan (oqizadigan) maxsus joy (obrez, adan, tashnob) joylashgan boʻlib, unga Buxoro va Samarqandda marmar tosh, Fargʻona vodiysida va Toshkentda pishiq gʻisht, Xivada maxsus sopol terilgan.
Odatda, uylarning tarhi oila aʼzolarining soniga qarab bir necha uy (xona), dahliz va ayvondan iborat boʻlgan. Hovlida esa xoʻjalik uchun omborxona, hojatxona va molxona boʻlgan. Shaharlarda yoki aholi zich joylashgan qishloqlarda mehmonxona, odatda, 2-qavatda — boloxonada joylashgan. Ayniqsa, Toshkent, Buxoro, Samarqand va Urgut shahrilarida juda shinam mehmonxonalar qurilgan. Bu kabi mehmonxonalardan toʻy hashamlarda, motam marosimlarida ham keng foydalanilgan. Bundan tashqari, qish paytlari mehmonxonalarda mahalla erkaklari toʻplanishib gapgashtaklar oʻtkazganlar. Hozirgi kunga kelib zamonaviy uylarning qurilishi ancha takomillashgan boʻlib, uylarning qurilishidagi milliy anʼanalar zamonaviy koʻrinishlar bilan oʻzaro uygʻunlashgan. Bugungi uylar muayyan reja asosida turli qulayliklar bilan qurilmoqda.
Milliy kiyimlari
Milliy kiyimdagi oʻzbek yigiti (1845—1847)|thumb|right|150px Oʻzbeklarning milliy kiyimlari ham koʻp asrlik tarixga ega boʻlib, anʼanaviy turmush tarzi, tabiiy-geografik muhit va xoʻjalik madaniy anʼanalar bilan bogʻliq boʻlgan. Oʻzbeklarda asosiy milliy kiyimlar: erkaklarda oq yoki malla boʻzdan tikilgan koʻylak, yaktak, toʻn, belbogʻ, salla, maxsi, kavush, etik; ayollarda — roʻmol, keng koʻylak, uzun lozim, nimcha, kaltacha, maxsi, kavush. Bosh kiyimlardan — doʻppi, kuloh, islomiyat davridan boshlab uning ustidan salla oʻralgan, aslzodalarning bosh kiyimlari zarli va kumush iplar bilan bezatilgan, peshona qismiga turli olmos, qimmatbaho toshlardan yasalgan toʻgʻnogʻichlar qadalgan. Qish faslida kuloh yoki badavlat kishilar moʻynali telpaklar kiyishgan. Oʻzbeklar orasida eng koʻp tarqalgan yengil bosh kiyimi doʻppidir.
Doʻppi, asosan, baxmal, sidirgʻa shoyi, satin qabi matolarga ip, ipak, zar bilan kashta tikib tayyorlangan. Oʻzbekistonda Chust, Margʻilon, Qoʻqon, Toshkent, Samarqand, Buxoro, Boysun, Shahrisabz doʻppilari keng tarqalgan. Toshkent doʻppisi sidirgʻa koʻk baxmalga tikilgan. Oyoq kiyimlari tag charmi yumshoq boʻlgan uzun, qoʻnjli, poshnasiz, kavush bilan kiyiladigan maxsi, oʻziga toʻq odamlar orasida esa uch qismi qayrilgan baland poshnali etik kiyish urf boʻlgan. Ayollar bosh kiyim sifatida, asosan, roʻmol oʻragan. Yoshi va mavqeiga, oilaviy ahvoliga qarab doka roʻmol, shol roʻmol, gʻijim roʻmol va boshqalar xil roʻmollar oʻralgan (oʻralish usuli ham turlicha boʻlgan). Qizlar uchun qulay bosh kiyimi doʻppi hisoblangan. Toshkentda iroqi chorgul, Samarqandda yoʻrmadoʻzi, Andijonda munchoq gulli, Buxoroda zardoʻzi, Qashqadaryo, Surxondaryoda iroqi doʻppilar mashhur. Bosh kiyimlar ustidan chiroyli naqshlar bilan bezatilgan tilla qoshlar, boʻyinga boʻyintumor, zebigardon, qoʻlga bilaguzuk, uzuk, burunga buloqi va boshqalar taqinchoqlar taqilgan. Ayollar odmi gaz mollardan tikilgan qomatga yopishib, koʻylak etagidan bir oz yuqoriroq turadigan avraastarli paxtalik choponlar ham kiyishgan.
19-asrning 80-yillarigacha kiyimlar toʻgʻri bichimli shaklni saqlagan. Kiyim shakllarining yoʻlyoʻl, sidirgʻa va gulli mahalliy matolardan tayyorlangan, oldi, etagi, yeng uchi, yoqasi gulli jiyak bilan hoshiyalangan koʻrinishlari keng urf boʻlgan. 19-asrning 20—30-yillarida kiyim bichimi oʻzaro bir-biriga yaqin boʻlgan 2 yoʻnalishda oʻzgarib bordi. 20-asrning boshlaridan boshlab oʻzbeklar oʻrtasida yevropacha kiyimlarni kiyish urfga kirdi. Milliy kiyimga yevropaliklar kiyimi xususiyatlarining kiritilishi milliy koʻylakni shim bilan ayollar koʻylaklarini nimcha bilan kiyilishiga olib keldi. Bu tarixan hayot sharoitining oʻzgarishi va ommaviy sanoat ishlab chiqarishining hunarmandchilikdan ustunligi tufayli sodir boʻldi.
Milliy bichimdagi kiyimlar qomatga qarab tikila boshlandi, ayol koʻylaklari torayib va kaltalashib bordi, oldinroq yuzaga kelgan koketkali (koʻkrak burma) va qaytarma yoqali koʻylaklar hayotga muqim kirib bordi, yengi kaltalashdi. 20-asrning 50—60-yillaridan boshlab erkaklar kiyimini toʻgʻri yelkali qomatga moslangan pidjak, keng shimlar, ayollar koʻylagini toʻgʻri yelkali erkin kesma lif, etakka tomon kengaygan yubka kiyish rasm boʻla boshlagan. Biroq, oʻzbeklar orasida yevropacha kiyimlar bilan birga milliy kiyim ham urfdan qolmadi. Uning oʻziga xosligi shaklida va milliy mato koloritida namoyon boʻldi. Bu jihatdan ayollarning keng yozgi koʻylagi va erkaklar yaktagi diqqatga sazovor. Keksa odamlar orasida toʻnning kundalik kiyim sifatida saqlanib qolishi anʼanaviy tus oldi.
Taomlari
Anʼanaviy palov va manti|thumb|right|200 px Oʻzbeklarning taom tayyorlash anʼanasi va madaniyati koʻp asrlik tarixga ega boʻlib, milliy taomlarni tayyorlashda azaldan turli xil goʻsht, oʻsimlik mahsulotlaridan keng foydalanganlar. Oʻzbeklar kundalik ovqat sifatida bugʻdoy, arpa, guruch, noʻxat, mosh, zigʻir, kunjut kabi don, sabzi, piyoz, sholgʻom kabi sabzavotlar, qovun, tarvuz kabi poliz mahsulotlarini keng isteʼmol qilganlar. Azaldan milliy taomlarni tayyorlash uchun chorva — qoʻy, qoramol, echki yogʻlari, kunjut, zigʻir va sariyogʻ (sut mahsulotlaridan olingan), paxta yogʻi ishlatilib kelinadi. Ovqatlanishda, ayniqsa shaharliklarning asosiy taomlari sut mahsulotlaridan: qatiq, suzma, tvorog yoki chakki (zardobi olingan qatiq), qaymoq va boshqalardan iborat. Taomga juda koʻp zira va zirk ishlatiladi. Goʻshtli, sabzavot va yormali quyuq taomlar zaʼfaron, kashnich qoʻshib tayyorlanadi. Umuman, oʻzbek milliy taomlari oʻzining lazzatliligi, kaloriyaliligi va servitaminligi bilan ajralib turadi. Ayniqsa, palov, norin, shoʻrva, kabob, mastava, shavla, moshxoʻrda, moshkichiri, chuchvara, shilpildoq va boshqalar keng tarqalgan. Baʼzi quyuq taomlar (palov) tayyorlashning oʻnlab usullari mavjud. Norin tayyorlash ham oʻzbek pazandachiligida alohida oʻrin tutadi. Buxoro, Samarqand va Toshkent viloyatlarida non yopishda kunjut, arpabodiyon, sedanani keng qoʻllaydilar.
Dini
Oʻzbeklarning Oʻrta Osiyoda yashagan qadimiy ajdodlari tangrichilik, shomonlik, zardushtiylik, buddaviylik, moniylik kabi dinlarga eʼtiqod qilganlar. Bu diniy eʼtiqodlarning ayrimlari Oʻrta Osiyoda islom dini yoyilgunicha (8-asrgacha) saqlangan. Hozirda aksariyat oʻzbeklarning dini islom dini boʻlib, uning sunniylik mazhabi Oʻzbekiston hududida 10-asrdan soʻng hukmron mavqega ega boʻlgan. thumb|Imom al-Buxoriy maqbarasi, Samarqand yaqiniga
Urf-odatlari
thumb|right|250px|Sovet markasida oʻzbek cholgʻu asboblari Oʻzbeklarning urf-odatlari, marosimlari va bayramlari rangbarang hamda oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlib, bir necha ming yillar mobaynida shakllanib kelgan. Anʼanaviy urf-odatlar va marosimlar oʻzbek xalqining etnogenezida ishtirok etgan dehqonchilik va chorvachilik bilan shugʻullangan voha va choʻl aholisiga xos elementlarni oʻziga singdirgan turli qabila va etnik guruhlarning etnomadaniy tajribalarining murakkab qoʻshilishi jarayonida shakllangan. Masalan, bola tugʻilishi (chilla, beshik kerti), sunnat toʻyi, nikoh va motam marosimlarida Oʻrta Osiyo xalqlariga xos umumiy oʻxshashliklar mavjud. Oʻzbeklarda jamoa munosabatlariga oid urf-odatlarni shaharda mahalla, qishloqda qishloq jamoasi aks ettirgan, ularning faoliyatida erkaklar va bolalar qatnashgan. Oʻtmishda barcha udumlar, marosimlar qishloq va shaharda mahalla jamoalarining tashabbusi bilan oʻtkazilgan. Jumladan hashar keng tarqalgan. Hasharning bir necha turi mavjud: jamoa ishlarini bajarishda, qoʻni-qoʻshnichilik va qavm-qarindoshlik doirasida oʻtkaziladigan hashar va boshqalar Jamoa hashari bilan uyjoy, koʻprik qurish va taʼmirlash, ariq-zovurlar qazish, ularni loyqadan tozalab turish; masjid qurish va taʼmirlash, mozorlarni tozalash va boshqalar ishlar bajarilgan. Yoshlarni odob-axloq ruhida tarbiyalashda jamoaning oʻrni ham katta boʻlgan. Jamoaning har bir aʼzosi mehmondorchilik, maʼraka va boshqalar jamoat joylarida yoshi va mavqeiga qarab joy egallagan. Oʻzbeklarning jamoa marosimlariga Navroʻz bayrami. mehrjon sayli, lola sayli, qizil gul sayli, Roʻza hayiti (Iyd al-Fitr), Qurbon hayiti (Iyd al-Adho), sumalak sayli va boshqalar, ularni oʻtkazish bilan bogʻliq xalq odatlari, rasmrusumlari kiradi. Har bir bayram oʻz tarixiga ega boʻlib, u xalq ijodiy mehnati va hayot sharoiti bilan chambarchas bogʻliq. Oʻzbek xalqi orasida eng keng tarqalgan, milliy tusga ega boʻlgan urf-odatlardan mavsumiy marosimlar diqqatga sazovordir. Ayrim tadqiqotchilarning fikricha, oʻzbek mavsumiy marosimlarini quyidagi turkumlarga tasnif etish mumkin:
Étrembières
Geografiyasi
Maydoni — 5,4 km2. Dengiz sathidan 393 – 860 m balandlikda joylashgan.
Oʻzbeklar
Urf-odatlari
Sovetlar hukmronligi davrida amaldagi mafkuraga muvofiq, bir qancha marosimlar, jumladan, „komsomol toʻyi“, „qizil toʻy“, Oktyabr (7-noyabr) bayrami, Sovet Armiyasi kuni, Sovet konstitutsiyasi kuni, „Paxta bayrami“ va boshqalar joriy etildi. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, bu bayramlarning koʻpchiligi oʻz-oʻzidan barham topdi, lekin joriy taqvim bilan bogʻliq umumbashariy bayramlardan 1-yanvar — Yangi yil kuni, 8-mart — xalqaro xotin-qizlar kuni saqlab qolindi. Ayni vaqtda, mustaqil Oʻzbekiston Respublikasida yangi xalq bayramlari taʼsis etildi: 1-sentyabr — Mustaqillik kuni, 8-dekabr — Respublika Konstitutsiyasi qabul qilingan kun, 9-May — Xotira va qadrlash kuni. Shuningdek, Roʻza va Qurbon hayitlari kuni, Navroʻz bayrami tiklandi va yangicha mazmun kashf etdi.
Jamoaviy turmush tarzi
Oʻzbeklar jamoaviy turmushi chuqur tarixiy ildizlariga ega. Bu tartibotning ibtidosi antik davrlarga borib taqaladi. Yozma va arxeologik manbalarda mintaqaning qadimiy shaharlari aholisi orasida jamoalar faoliyat koʻrsatganligi, faqat turmushdagina emas, balki ishlab chiqarishda ham jamoa asoslari mavjudligi qayd etilgan. Oʻrta asrlarda jamoa faqat jamoaviy asoslardagina sugʻorish tizimini tashkil etish va qoʻllab-quvvatlash, binobarin, dehqonchilik bilan shugʻullanish mumkin boʻlgan qishloq aholisi uchun ham, shuningdek, shahar aholisi uchun ham oʻzining ilgarigi ahamiyatini saqdab qolgan edi.
Hozirgi davrda oʻzbeklar zamonaviy kasbhunarni egallamoqdalar. Kompyuter va internetdan foydalanish oʻzbeklar hayotiga singib ketdi. Demokratik jarayonlar rivojlanmoqda. Milliy, madaniy qadriyatlarga eʼtibor kuchaymoqda.
Xorijdagi oʻzbeklar
thumb|left|150px| AQShdagi Kolumbiya universitetining professori Silviya Nazar Budapeshtda (Vengriya) Yevropa fanlar akademiyasida ishlagan birinchi oʻzbek olimi Mullo Isʼhoq (1836—1892) edi. Hozirda oʻzbeklar dunyoning 20 dan ortiq davlatida istiqomat qiladi. 20 asrda jahonga mashhur oʻzbeklar ichida AQShning Indiana universiteti professori Nazif Shahroniy, Michigan universitetining professori Temur Xoja ogʻli, Turkiya parlamenti deputati Ahat Andijon, AQShdagi yozuvchi, Kolumbiya universitetining professori Silviya Nazarlarni tilga oilsh mumkin. Silviya Nazarning „Ajoyib aql“ romani asosida toʻrtta Oscar mukofotiga sazovor boʻlgan film suratga olindi. Ular orasida tarix fanlari doktori, birinchi oʻzbek antropologi Telman Xoʻjayov (1938—2022), fizika-matematika fanlari doktori, “Kurchatov instituti” Tokamak milliy ilmiy-tadqiqot markazi Fizika instituti direktori, E. Azizov (1936—2015), tibbiyot fanlari doktori, Rossiya Fanlar akademiyasi, Rossiya Tibbiyot fanlari akademiyasi akademigi, Rossiya Immunologiya instituti direktori (1988—2014), Rossiya Federatsiyasi Davlat mukofoti sohibi, ikki marta Rossiya Federatsiyasi Hukumati mukofoti sohibi, Rossiya Federatsiyasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi R.M. Xaitov (1944—2022). Aktyorlar ham Rossiyada yashaydi: Shuhrat Irgashev, Ravshana Kurkova, rejissyorlar: Elyor Ishmuhamedov, Rustam Hamdamov va boshqalar. Boymirza Hayit Mahmudmirza oʻgʻli (1917 — 2006) — Turkiston va Oʻrta Osiyo boʻyicha tarixchi va sharqshunos olim. U London universitetida assistent, Harvard, Anqaradagi Hajettepe, Istanbul universiteti va Istanbuldagi Marmara universitetlarida maʼruzachi boʻlib ishlagan. Xorijdagi oʻzbek milliarderlari orasida Alisher Usmonov (Rossiya), Fattoh Shodiyev (Qozogʻiston), Iskandar Mahmudovlarni (Rossiya) taʼkidlash mumkin.
Mengerskirchen
Mengerskirchen Germaniyaning Hessen yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Limburg-Weilburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 30,82 km2. 5785 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Mengerskirchenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Osterode (tuman)
Osterode  Olmoniya tumanlaridan biridir. Quyi Saksoniya yeri tarkibiga kiradi. Poytaxti – Osterode. Maydoni – 636 km2. 83 700 nafar aholi istiqomat qiladi.
Selchiyon (qishloq, Moʻminobod yaqinidagi)
Selchiyon — Moʻminobod tumani, Balxoʻbi qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Selchiyondan mahalla markazigacha 3 km, tuman markazigacha 58 km yo‘l bor. Aholisi 11 kishi ( 2017 y.), tojiklar.
Escoire
Escoire Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Périgueux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
429 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 110,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,9 km2.
Qurbon-Qora
Aholisi
Aholisi - 1 308 kishi.
Lambrequin arch
thumb| Tinmal masjididagi lambrequin archi Lambrequin arch  , shuningdek, (yoki unga aloqador) muqarnas deb ham ataladi, boʻlaklari va nuqtalarining bezakli profiliga ega boʻlgan ravoq turidir.
Tarixi
„Muqarnas“ bu turdagi arkning boshqa nomi, shuningdek, ichki yuzalari muqarnas haykaltaroshlikdan iborat boʻlgan, oʻziga xos bir turdagi ravoqdir. Baʼzi olimlarning taxminiga koʻra, lambrequin archning oʻzi ark yoʻllarida muqarnaslardan foydalanish natijasida olingan. Bundan tashqari, lambrequin arklar haqiqatan ham archning ichki qismi boʻylab muqarnas haykaltaroshlik qilishda keng qoʻllanilgan. Tarixdan islom dunyosi yetib borgan joylarda islom meʼmorchiligi rivojlangan lambrequin ham shu jarayonda paydo boʻlgan uslublardan hisoblanadi. Arkning bu turi Magʻrib va Andalusiya hududlariga Murobitlar sulolasi davrida (11—12-asrlar) kiritilgan boʻlib, Qaraviyyin masjidining (Fezda) dafn marosimida 12-asr boshlariga toʻgʻri keladi. Keyinchalik u Almohad, Marinid va Nasrid meʼmorchiligida keng tarqalgan boʻlib, koʻp hollarda masjidning mehrob maydoni yaqinidagi arklarni taʼkidlash uchun ishlatilgan. Muqarnas arklari Granadadagi Algambra saroylarida, xususan, Arslonlar saroyida ham koʻp uchraydi. Uslub Andalusiya va Shimoliy Afrikaning keyingi binolarida paydo boʻladigan odatiy archlar kabi Ifriqiya va Misrdagi Fotimiylar arxitekturasida, masalan, Bab Zuveylada (1091-yilga oid) pretsedentlarga ega. Jorj Marseisning taʼkidlashicha, Kordovadagi Buyuk masjid ham, Ifriqiyadagi Fotimiylar meʼmorchiligi ham islom dunyosining gʻarbiy mintaqalarida lambrequin archlarning qabul qilinishi va rivojlanishiga olib kelgan eng dolzarb pretsedentlar boʻlgan.
Flatschach
Flatschach Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Knittelfeld (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7.43 km2. 188 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Wingate (Shimoliy Karolina)
Wingate AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Union County okrugi tarkibiga kiradi.
Ervauville
Ervauville Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loiret departamenti Montargis tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
389 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 31,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,5 km2.
Wingate (Shimoliy Karolina)
Geografiyasi
Maydoni — 4,4 km2. Shundan 4,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 179 m balandlikda joylashgan.
Greenburgh (New York)
Greenburgh AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Westchester okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 93,7 km2. Shundan 79,1 km2 quruqlik, 14,7 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 52 m balandlikda joylashgan.
Ukraina quruqlikdagi kuchlari
Ukraina quruqlikdagi kuchlari ( Сухопу́тні військá Збрóйних сил Украї́ни  ), Ukraina armiyasi sifatida ham tanilgan, Ukrainaning quruqlikdagi kuchlari va Ukraina Qurolli Kuchlariing beshta bo'linmasidan biri. Ular Sovet Ittifoqi parchalanganda Ukraina tuprog'ida bo'lgan uchta harbiy okrugni ( Kiyev, Karpat va Odessa harbiy okruglari ) o'z ichiga olgan Sovet Quruqlikdagi qo'shinlari, bo'linmalari va muassasalaridan tuzilgan ekan.
Sidi Bellater
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Sidi Bellater yoki Sidi Belattar - Jazoirning Mostaganem viloyatidagi shaharcha va kommunadir. U Ain Tedeles tumanida joylashgan. 1998-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 6,670 kishidan iborat.
Attleboro (Massachusetts)
Attleboro  — AQShning Massachusetts shtatida joylashgan shahardir. Bir vaqtlar u koʻplab zargarlik buyumlari ishlab chiqaruvchilari uchun „Jahonning zargarlik poytaxti“ sifatida tanilgan. 2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Attleboro aholisi 46 461 kishini tashkil qilgan.
Geografiyasi
Attleboro shahri 41.93165°N, -71.2945°W koordinatalarda joylashgan va umumiy maydoni 71.930 sqkm ni tashkil qilgan, shundan 69.356 sqkm quruqlik va 2.574 sqkm yoki 3,59% suvdan iborat.
Demografiyasi
Attleboro Providence metropolitan hududining bir qismidir.
2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 43 593 kishi, 16 884 xonadon va 11 212 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi 628/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 87,1% oq tanli, 3,0% afro-amerikaliklar, 0,2% tubjoy amerikaliklar, 4,5% osiyoliklar 0,1% Tinch okeani orollari va 2,2% ikki yoki undan ortiq irqdan. Har qanday irqga mansub ispan va lotin xalqi jami 6,3% ni tashkil etadi.
Shaharda 16 884 ta xonadonning 33,3 foizida 18 yoshgacha bo‘lgan kishilar, 50,1 foizida er-xotinlar birga yashaydilar, 11,3 foizida turmush o‘rtog‘i bo‘lmagan ayollar, 33,6 foizi oilasizlar edi hamda 9,8% aholi 65 va undan katta yoshdagi yolgʻiz yashaydigan odamlardir.
Shahar boʻyicha yosh taqsimoti: 18 yoshgacha 22,7%, 18 yoshdan 24 yoshgacha 7,9%, 25 yoshdan 44 yoshgacha 28,5%, 45 yoshdan 64 yoshgacha 28%, 64 yoshdan yuqori 12,9% ni tashkil qiladi. Aholining oʻrtacha yoshi 39,5 yoshni tashkil etadi. Har 100 ayolga 95,5 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 93,3 erkak toʻgʻri keladi.
2009—2011-yillarda shahardagi uy xo‘jaliklarining yillik o‘rtacha daromadi 63 647 dollarni, oilaning o‘rtacha daromadi esa 71 091 dollarni tashkil etdi. Toʻliq vaqtli erkak ishchilarning oʻrtacha daromadi 52 558 dollarni, ayollarning daromadi 40 954 dollarni tashkil etdi. Aholi jon boshiga daromad 30 039 dollarni tashkil qildi. Oilalarning qariyb 4,2 foizi va aholining 6,8 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 6,4 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 7,8 foizi qashshoqlik hisoblanadi.
Ahmad Harb
Ahmad Harb (848-yilda vafot etgan) – “Naso­yim ul-muhabbat”da zikr etilgan tasavvuf shayxi. Asli Marvdan boʻlib, Nishopur shahrida yashagan muhaddis, faqih va tariqat peshvosi. Farididdin Attor uni “Xuroson piri” nomi bilan zikr etadi. Dastlabki taʼlimni Marvda olib, balogʻat yoshiga yetgach, akasi Husayn bilan haj ziyoratiga boradi. Haj safari davomida koʻp muhaddis va faqih bilan uchrashib, jumladan, Sufyon bin Uyayna, Abdulvahob bin Atodan hadis ilmini oʻrganadi. Ahmad Harb ruhiy tarbiyada zikrga katta eʼtibor qaratgan. Muhammad Zahabiy “Al-hikmat”, “Ad-duo”, “Az-zuhd” kabi kitoblarni unga nisbat bergan. Yahyo bin Maʼoz Ahmad Harbga alohida ixlos koʻrsatib, oyogʻi ostiga dafn qilishlarini vasiyat qilgan. Alisher Navoiy Ahmad Harb haqidagi faslni  “Nasoyim ul-muhabbat”ga Attorning “Tazkirat ul-avliyo”si asosida yozib kiritgan.
Maricopa (California)
Maricopa AQShning California shtatida joylashgan shahardir. Kern okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1154 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,890 km2. Shundan 3,890 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 269 m balandlikda joylashgan.
Évian-les-Bains
Évian-les-Bains Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Savoie departamenti Thonon-les-Bains tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
7787 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1810,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,3 km2. Dengiz sathidan 372 – 772 m balandlikda joylashgan.
Lewistown (Missouri)
Lewistown AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Lewis County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
578 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,2 km2. Shundan 1,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 220 m balandlikda joylashgan.
Castrillo de la Vega
Castrillo de la Vega Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Burgos provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 26,36 km2. Aholisi — 667 kishi (2010).
Pecco
Pecco Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Turin provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 1 km2. 223 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Waldbrunn (Westerwald)
Waldbrunn  Germaniyaning Hessen yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Limburg-Weilburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 29,77 km2. 5716 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Waldbrunnning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Muhiuddin Xon
Yoshlik davri va taʼlim
Xon 1935-yil 19-aprelda Bengal viloyati Kishoreganj tumani Pakundiyadagi Chxaychir qishlogʻida ona tomonidan bobosining uyida tugʻilgan. Onasining ismi Musammat Robiya xotin. Xon asli Mymensingh tumanidagi Gafargaon shahrida joylashgan Ansarnagarlik bengal musulmon oilasiga mansub edi. Otasi Hakim Ansoruddinxon maorifchi va mavlaviy edi. Xon madarasada 1951-yilda Aalim, 1953-yilda Fozil darajasidan oʻtgan. 1953-yilda Dakkadagi Hukumat madrasasi Aliyaga oʻqishga qabul qilingan. U yerda Abdurrahmon Koshgʻariy va boshqa allomalardan tahsil olgan. Xon madrasada 1955-yilda hadis ilmida komil, 1956-yilda fiqh boʻyicha komil ilmiy darajasini oldi.
Kasbiy faoliyati
Xon 1960-yilda Weekly Naya Jamana, 1963—1970-yillarda Monthly Dishari jurnali tahririyatida ishlagan. 1961-yildan to vafotigacha Monthly Madina va Aaj (Bugun) gazetasining muharriri boʻlib ishlagan. Xon 1988-yilda Saudiya Arabistonida joylashgan Rabataye Aalame Islami xalqaro tashkiloti markaziy ijroiya qoʻmitasi aʼzosi etib tayinlangan. Gʻarbiy Bengaliya, Assam, Tripurada taniqli yozuvchi boʻlgan. Xon Mutamar al-Alam Al-Islomi Bangladesh birligi prezidenti, Bangladesh Jatiya Seerat qoʻmitasi asoschisi, Nastik-Murtad Protirud Andolon Islami Murcha raisi va Jamiyat Ulamae Islom rahbari edi.
Xon 1971-yilgi Bangladesh ozodlik urushi davrida bengallik ozodlik kurashchilari bilan hamkorlik qilgan va ularga yordam bergan. 1976-yil dekabr oyida Bangladesh Jamiyat Ulema-e-Islom tashkiloti Patuaxali jome masjidida konferensiya oʻtkazdi. Unda Azizul Haq partiya prezidenti, Xon esa bosh kotibi etib tayinlandi. Xon ushbu lavozimda 1978-yilgacha ishladi. 1996-yilgi Jamiyat Markaziy kengashida Xon 51 aʼzodan iborat ijroiya kengashi ijrochi prezidenti etib tayinlandi. Kengashning sobiq prezidenti Ashraf Ali Bishvanati 2005-yil 20-mayda vafot etgach, Xonga prezident vazifasini bajaruvchi mas’uliyati yuklandi.
Asarlari
Muhiuddin Xon yozgan yoki tarjima qilgan asarlar roʻyxati:
Zlatan Muslimović
Zlatan Muslimovich (1981-yil 6-martda tugʻilgan) — hujumchi sifatida oʻynagan bosniyalik sobiq professional futbolchi.
Avvalgi faoliyati
Oʻsmirlik davrida Muslimovich Shvetsiyaning Habo IF va Husqvarna FF jamoalarida top surib fudbolda oʻz faoliyatini professional darajada olib borgan. U 1998 va 1999-yillarda Shvetsiyaning IFK Göteborg yoshlar jamoasida oʻynagan, 2000-yilda Italiyaga koʻchib kelgan.
Muslimovich 1994-1995-yilgi mavsumda Brandstorps IF flotbol klubining 1981-yilda tugʻilgan oʻgʻil bolalar jamoasida ham darvozabon boʻlgan.
Italiya
Muslimovich "Udineze" bilan ilk professional shartnomasini imzoladi. 2004-2005-yilgi mavsumda u Rimini C1/A seriyasining eng yaxshi toʻpurari boʻlib, 32 oʻyinda 15 ta gol urib, jamoasiga ligada gʻolib chiqishda va B seriyaga koʻtarilishda yordam berdi. 2006-2007-yillarda u „Parma“ ga ijaraga berilgan. 2007-yil iyun oyida u A Seriyaning „Atalanta“ jamoasiga (Marko Motta bilan toʻgʻridan-toʻgʻri almashuvda) shartnoma imzolagan edi, ammo bosh murabbiy Luigi Delneri qoʻl ostida oʻyin vaqti yetishmayotganidan aziyat chekgan.
PAOK
left|thumb|150x150px| Muslimovich 2011-yilda PAOK FC tarkibida UEFA Yevropa Ligasida SSKA Moskvaga qarshi o‘ynagan. 2008-yilning 22-iyulida Muslimovich Gretsiyaning PAOK klubi bilan 3 yillik oʻyin oʻynashi uchun shartnoma imzoladi. U bir zumda muxlislarning sevimlisiga aylanib ulgirdi va 2008-2009-yilgi mavsumda PAOKning muvaffaqiyatli yurishiga katta hissa qoʻshdi. U PAOK uchun birinchi golini Udinesega qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida va birinchi ligadagi golini AEK Afina bilan oʻz oʻyinida kiritdi. U Gate 4 muxlislari tomonidan „Alani“ laqabini olgan.
Guizhou Renhe
2012-yilning 20-fevralida, 9 oy davomida klubsiz qolib ketadi. Shundan keyin Muslimovich Xitoy Superligasi vakili Guizhou Renhe bilan shartnoma imzoladi. 8-aprel kuni u Guizhou Renhe jamoasi uchun birinchi golini urdi.
Xalqaro faoliyati
Muslimovich Bosniya va Gersegovina terma jamoasida 2006-yilning avgust oyida Fransiyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida ikkinchi bo‘limda zaxiradan maydonga tushganidan buyon atigi, 30 ta o‘yinda oʻyin uchun maydonga tushadi. U shuningdek, Yevro-2008 saralash bosqichida Malta (ikki marta oʻynagan), Vengriya, Norvegiya va Turkiyaga qarshi oʻyinlarda ham futbol oʻynagan. Xorvatiyaga qarshi oʻyinda u hat-trick qayd etdi.
Bosh bilan berilgan gol zarbasi
Muslimovichning eng esda qolarli oʻyinlaridan biri Osloda Norvegiyaga qarshi oʻyini boʻlgan edi. U va yarim himoyachi Zvjezdan Misimovic birinchi boʻlimda erta gol urishadi va 2007-yil 24-mart kuni 2:1 hisobidagi gʻalaba bilan Bosniyaga unutilmas kechani taqdim etib beradi. U Turkiyaga qarshi oʻyinda Misimovichning uzatmasini Rüştü Recberdan oshirib, hisobni tenglashtirdi va hisobni 1:1 koʻrinishiga olib keldi. Bosniya 89-daqiqada o‘rinbosar Adnan Custović burchakdan uzatilgan to‘pni boshi bilan darvozaga yo‘llab gol uradi va 3:2 hisobida g‘alaba qozonadi.
Shaharcha
Shaharcha — maʼmuriy-hududiy birlik, shahar aholi manzilgohlari tiplaridan biri. Shaharchalar dunyoning barcha mamlakatlarida ham mavjud emas. Oʻzbekistonda yaqin vaqglargacha mazkur aholi manzilgohlari shahar tipidagi posyolkalar deyilgan. Manzilgohlarga Shaharcha maqomi berilishi uchun sanoat korxonalari, temir yoʻl stansiyalari va boshqalar muhim iqtisodiy obʼyektlar yonida joylashgan hamda aholisi kamida 2000 kishi boʻlishi va ularning 2/3 qismini ishchi, xizmatchilar va ularning oila aʼzolari tashkil etishi lozim. Shuningdek, aholisi 500 kishidan iborat boʻlgan, biroq istiqbolli yoki uzoq rayonlarda joylashgan muhim aholi manzilgohlari hamda aholi 2000 kishidan kam boʻlmagan dam olish va davolanish maskanlari boʻlgan (rekreatsiya ahamiyatli) turar joylar ham Shaharchalarga kiritiladi. Ularning viloyatlar boʻyicha taqsimlanishi ham bir xil emas: Toshkent viloyatida — 18, Qoraqalpogʻiston Respublikasida — 16, Samarqand viloyatida — 12, Namangan viloyatida —11, Fargʻona viloyatida — 10, Jizzax viloyatida — 8, Navoiy, Surxondaryo va Xorazm viloyatlarida — 7 tadan, Sirdaryo va Andijon viloyatlarida — 5 tadan, Qashqadaryo viloyatida — 4, Buxoro viloyatida —2, shuningdek, Toshkent shahri kengashiga qarashli 1 ta Shaharcha (Ulugʻbek) bor. Shaharcha aholisi shahar aholisining 11,6% (1087 ming) ni tashkil etadi (2003). Shaharchalar aholisi soni boʻyicha ham oʻzaro farq qiladi. Eng kichik Shaharcha — QublaUstyurt (Qoʻngʻirot tumanida) aholisi 0,7 ming kishi boʻlsa, eng katta Xonqa Shaharchasi aholisi 35,9 ming kishi. Shaharchalar, asosan, qishloq tumanlari markazi vazifasini bajaradi. Shuningdek, konchilar (Gʻozgʻon, Qoratov, Polvontosh, Olamushuk, Ingichka va boshqalar), sanoat korxonalari (Kimyogarlar, Iskandar, Oltiariq va boshqalar), temir yoʻl stansiyalari (Xovos, Oltinkoʻl, Yangi Margʻilon va boshqalar), ilmiy tadqiqot intlari (Ulugʻbek) Shaharchalari mavjud.
NGC 3141
Ushbu obyektni Francis Leavenworth 1886-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Sauqet
Sauqet — Albaniyaning Tirana okrugidagi Ndroq munisipalitetidagi qishloq. 2015-yilda mahalliy hukumat islohotida u Tirana munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Ahnaf Hamadoniy
Ahnaf Hamadoniy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Hamadon shahrining ulugʻ mashoyix­laridan. Ahnaf Hamadoniy haqida “Risolayi Qushayriya”da maʼlumot keltirilgan. Jomiy va Navoiy oʻz tazkiralarida ana shu maʼlumotni takrorlaydilar. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.
Floing
Floing Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13.17 km2. 1233 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Yer harorati birligi
Yer harorati birligi – Yer poʻstining har xil chuqurlikdagi haroratini Selsiy gradusi birligida oʻlchanadigan miqdori. 100° izotermalar 2,2 km dan 6,2 km gacha chuqurlikda, 500° li izotermalar 9 km dan 53 km gacha chuqurlikda namoyon boʻlishi aniqlangan. Ye.h.b. asosan geotermii gradiyent bilan bogʻliq. Shim. va Markaziy Tyanshanda temperatura gradiyenti 7—40°/km ni tashkil qiladi, oʻrtachasi 25°/km ga teng. Mas, Tyanshan togʻlaridagi botiqdarda burgʻilash bilan ochilgan Yer poʻstidagi tog jinslari haroratini bevosita oʻlchash natijalari asosida 100° va undan ortiq izotermalar haritasi tuzilgan. Issiklik oqimining zichligi 16—134 Vt/m2 miqdorda boʻlib, oʻrtachasi 55 Vt/ m2 ga teng. Chatqol-Qurama rayonida 30°/ km va undan ortiq miqdorga ega.
Lohur
Lohur — Pokistonning shim.sharqiy qismidagi shahar. Ravi daryosining chap sohilida. Panjob viloyatining maʼmuriy va iqtisodiy markazi. Kattaligi va iqtisodiy mavqei jihatidan mamlakatda Karochi shahridan keyin 2-oʻrinda. Aholisi 5,1 mln. kishi (1998).
L. milod boshlarida bunyod etilgan. 10-asrda hind rojaligining markazi. 11-asr boshida Mahmud Gʻaznaviy hukmronligi ostiga oʻtgan. 1099—1114 va 1153—86 yillarda Gʻaznaviylar davlatining poytaxti boʻlgan. 1240-yilda moʻgʻullar, 1342 va 1398-yillarda xoxorlar, 1398-yilda Amir Temur askarlari egallagan. Dehli sultonligi va Boburiylar saltanatida Panjob noibligining markazi. 16—17-asrlarda Boburiylarning muvaqqat qarorgohi, 18-asrda Nodirshoh va Ahmadshoh Durroniy qoʻl ostida boʻlgan. 1799—1849-yillarda sekxlar davlati, 1849—1947-yillarda ingliz mustamlakachilariga tobe boʻlgan. 1947—55 yillarda Panjob provinsiyasining, 1955—70 yillarda Lohur viloyati va Gʻarbiy Pokistonning, 1970-yil iyuldan Panjob viloyatining maʼmuriy markazi.
L. — transport yoʻllarining muhim tuguni. Aeroporta xalqaro ahamiyatga ega. Pokistonning savdo-moliya va diniy markazi. L. va unga yoʻldosh shaharlarda toʻqimachilik (ip va jun gazlamalar, shoyi), oziq-ovqat, rezina-texnika, koʻnpoyabzal, metallurgiya, me-tallsozlik va mashinasozlik (qishloq xoʻjaligi mashinalari, transport jihozlari, nasoslar va elektrotexnika buyumlari ishlab chiqarish), oyna-shisha korxonalari, temir yoʻl ustaxonalari, issiklik elektr st-yasi, gugurt fabrikasi mavjud. L. — hunarmandchilik (oltin va kumush buyumlar tay-yorlash, gilam toʻqish, kashtachilik va naqqoshlik)ning qad. markazi.
Panjob universiteti (1882-yildan), muhandislik-texnologiya universiteti, Sanʼat milliy kolleji, Markaziy muzey, Sanʼat va savdo muzeyi, Texnologiya muzeyi, Lohur qalʼasi muzeyi (Boburiylar davriga oid) va boshqa muzeylar, shahar chetida Shalimor bogʻi, Jaqongir maq-barasi (1626) bor.
L.da meʼmoriy yodgorliklardan qalʼa (1570), Jahongir saroyi (1617), Marvarid masjid (1645), Vazirxon masjidi (1634), Oltin masjid (1753), universitet binosi va boshqa saqlangan.
Gaziler (Yığılca)
Gaziler — Turkiyaning Düzce viloyati Yığılca tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 116 nafar (2022).
Ma'lumotnomalar
<references group="" responsive="1">
Étouars
Étouars Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Nontron tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
175 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,9 km2.
Hamamüstü (Gölyaka)
Tarixi
Turkiya Respublikasi Ichki ishlar vazirligining 1928 yildagi qishloq nomlari roʻyxatida ushbu qishloqni „Hamamüstü Gürcüler“ deb yuritilgan.
Daimler
Daimler AG (yoki Daimler-Benz, DaimlerChrysler) — shtab-kvartirasi Shtutgart (Baden-Vyurtemberg, Germaniya) shahrida joylashgan transmilliy avtomobil konserni. Aylanmasi boʻyicha eng yirik Germaniya kompaniyasi (2006-yil natijalariga koʻra).