cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mirzo Alakbar Sobir
Hayotiy
1907-yil boshida Sobir sovun yasash va sotishni toʻxtatib, matbuot va maorif sohasida ishlashga, she’r yozishni muntazam davom ettirishga qaror qildi. Bokuga kelganidan soʻng „Irshod“ gazetasida korrektor boʻlib ishladi va oʻqituvchi boʻlish uchun imtihon topshirishga tayyorlandi. Bu orada Gori oʻqituvchilar seminariyasi oʻqituvchisi doʻstlaridan bir nechta xat oladi. Oʻsha maktublarda u yaqin kunlarda seminariyaning ozarbayjon tili boʻlimiga oʻqituvchi boʻsh ish oʻrni paydo boʻlishini aytgan edi. Doʻstlari shoirga oʻrinni egallash uchun tashabbus koʻrsatishni maslahat berib, bu ishda yordam berishlarini aytishadi.
left|200px|right|SSSR pochta markasi Mirzo Alakbar Sobir tavalludining 100 yilligi munosabati bilan chiqarilgan (1958).
1908-yil 11-aprelda Boku viloyatining ruhoniylik boʻlimida imtihon topshirgan shoir 7-may kuni Tiflisga borib, Kavkaz shayxul-islom idorasining ona tili va shariat oʻqituvchisi diplomini oladi. Ammo Goridan xat olib, bir muddat Shomaxidagi maktablardan birida yordamchi oʻqituvchi boʻlib ishladi.
Oʻsha yilning sentyabr oyida Sobir „Umid“ maktabini ochishga muvaffaq boʻldi. Bu maktabda 60 ga yaqin oʻquvchi bor edi. Yangi usuldagi boshqa maktablarda boʻlgani kabi bu yerda ham oʻquvchilar skameykalarga oʻtirib, koʻrgazmali qurollardan foydalanishdi, ekskursiyaga chiqishdi. Maktabda ona tili, fors tili, arifmetika, geografiya va tabiatga oid ma’lumotlar, Qur’on va shariat darslari oʻtkazildi.
1910-yil boshida Sobir ishlagani Bokuga keladi. Dastlab „Zanbur“ jurnali tahririyatida ishlagan. Oradan koʻp oʻtmay Balaxoniydagi „Nijot“ maktabida dars bera boshladi. Shoir oʻz ustozligi bilan birga Balaxoniy ochgan „Nur“ kutubxonasining faol a’zosi boʻlib, neftchilar va mahalliy inqilobchilarga yaqinlashadi. Oʻsha yilning bahoridan Sobir Bokuda chiqadigan „Gunesh“ va „Haqiqat“ gazetalari tahririyatlarida ishlaydi. „Gunesh“ gazetasi har juma kuni „Palanduz“ sarlavhasi bilan kulgi sahifasini chiqardi. Sobir ushbu sahifada „Nizodar“, „Chuvalduz“ imzolari bilan fosh qiluvchi asarlarni muntazam chop etib boradi. Shoir „Molla Nasriddin“da ham ijodini davom ettiradi.
1910-yil oxirida u jigar kasalligiga chalingan va Shomaxiga qaytib kelgan. 1911-yil may oyida u davolanish uchun Tiflisga borib, dugonasi J.Mammadqulizodaning uyida uxlaydi. „Molla Nasriddin“ xodimlari shoirga katta e’tibor koʻrsatadilar. Sobir kasali kuchayib borayotganiga qaramay, she’r yozishda, yangi ta’ziyalar ustida ishlashda, „Molla Nasriddin“ jurnali tahririyatiga yaqindan yordam berishda davom etmoqda.
Iyun oyida shifokorlar shoirga operatsiya qilishni taklif qilishdi. Lekin u rozi emas. U Shemaxiga qaytadi.
„Molla Nasreddin“ jurnalining 1911-yil 14-sonida bemor shoirga moddiy yordam soʻrab e’lon e’lon qilingan. Bu eʼlondan soʻng Rossiya va Sharqning koʻplab shaharlaridan oʻnlab kitobxonlar Molla Nasriddinga buyuk xalq shoiriga muhabbat va hurmat belgisi sifatida xayr-ehson joʻnatishdi.
Kasalligi kuchayganini, boshqa davosi yoʻqligini koʻrgan shoir operatsiyaga rozi boʻlib, 8-iyul kuni Bokuga yetib keladi. Ammo shifokorlar endi operatsiya yordam bermasligini aytib, Shemaxiga qaytishni maslahat berishmoqda. Jurnalist X.I.Gosimov bemor shoir bilan Bokudagi soʻnggi uchrashuvini shunday eslaydi:''…Gazetada yozsangiz, Sobir xalqim yoʻlida tanamdagi goʻshtni chiriganman, degan edi. Agar oʻlsam, xalqimning yoʻliga suyaklarimni qoʻygan boʻlardim''.
Sobir 1911-yil 12-iyulda vafot etdi. Shoirning qabri Shomaxidagi „Yetti burchak“da.
İjodi
Mirzo Alakbar Sobir Ozarbayjon adabiyoti tarixida adabiy maktab yaratgan xalq shoiri, buyuk satirik, mohir pedagogdir. Nizomiy Ganjaviy, Muhammad Fuzuliy, Molla Panah Vogif, Mirzo Fatali Oxundzoda, Jalil Mammadqulizoda, Mirzo Alakbar Sobir anʼanalarini davom ettiruvchi satiralari oʻzining oʻziga xosligi, oʻziga xosligi, oʻz salaflari sheʼriyatidan farq qilishi, sheʼrlarining milliy va insoniyligi kuchliligi bilan ajralib turadi. ularning vorislariga ta'sir qiladi. Mustaqillik uchun kurashayotgan shoirning ozodlik gʻoyalari, mavzui juda keng, tanqid nishonlari, fosh etish usullari kuchli.
Atoqli ma’rifatparvar shoir Said Azimning 12 yoshida yangi maktabga oʻtishi Sobirning ma’naviy kamolotiga xizmat qildi. Oʻsha kunlarni sinfdoshi H.Mahmudbeyov keyinroq eslab, „Barcha doʻstlaridan yosh, jismi zaif Sobir tinch, bosiq va oʻta zukko va chaqqon edi“, deb yozadi. Yana bir doʻstim S.M.Gʻanizoda „Tohirov (Sobir – tahr.) koʻpchiligimizdan koʻra iqtidorliroq edi“, deb tan oldi.
Atoqli ma’rifatparvar shoir Seyid Azimning 12 yoshida yangi maktabga koʻchirilishi Sobirning ma’naviy kamolotiga xizmat qildi. Oʻsha davrdagi kursdoshi H.Mahmudbeyov „Barcha doʻstlaridan yosh, jismi zaif Sobir vazmin, bosiq, nihoyatda ziyrak va chaqqon edi“, deb eslaydi. Yana bir doʻstim S.M.Gʻanizoda „Tohirov (Sobir – tahr.) koʻpchiligimizdan iqtidorliroq edi“, deb tan oldi.
Ustozining Alakbar she’rlarini fors tilidan fors tiliga tarjima qilishi va bu tarjimalarni oʻqib, maslahat berishi uning ijodiy ishtiyoqini oshirib, shoirlik iste’dodini oshirdi. Maktab oʻquvchisining ma’lum boʻlgan ilk tarjimasi ham Sa’diyning „Guluston“ bilan boshlanadigan „Didem guli-taza chand dasta“ 3 misrali misrasidir.
Atoqli ma’rifatparvar shoir Seyid Azimning 12 yoshida yangi maktabga koʻchirilishi Sobirning ma’naviy kamolotiga xizmat qildi. Oʻsha paytda kursdoshi H.Mahmudbeyov „Sobir barcha doʻstlaridan yosh, jismi zaif, bosiq, bosiq, nihoyatda sergak edi“, deb eslaydi. Yana bir doʻstim S.M.Gʻanizoda „Tohirov (Sobir – tahr.) koʻpchiligimizdan iqtidorliroq edi“, deb tan oldi.
Sobir 20-asr boshlarida mumtoz sheʼriyatda keng tarqalgan sharaf janrini qayta tikladi va uni yangi motivlar bilan boyitdi. Shoirning 1907-yil 26-avgustda „Molla Nasriddin“ jurnalida chop etilgan mashhur „Nomus“ she’ri Ozarbayjon she’riyati tarixida bu janrning yangi va betakror namunasidir. Agar mumtoz adabiyotda sharaflar asosan hukmdorlar haqida yozilgan boʻlsa, M.A.Sobirning „Namus“ she’ri xalq va Vatan taqdiriga bagʻishlangan boʻlib, unda milliy va diniy birlik gʻoyasi oʻz ifodasini topgan. Shoir millatimizning „xalqimizga gʻov boʻlayotgani“ sabablarini oʻrganib, yoʻl qoʻyilgan xato va xatolarni tahlil qilib, ulardan ibrat olishga, diniy kamsitishlarga, milliy birlikka chek qoʻyishga chaqirdi.
M.A.Sobirning 1910-yilda „Yeni fyuyuzat“ jurnalida chop etilgan „Ruhum“ she’rida shoirning ozodlik ideali oʻz ifodasini topgan. Umrining eng ogʻir kunlarida, moddiy qiyinchilik va xastalik chogʻida yozilgan bu she’rdagi „Konmagin, yagona anorimsan“ yoki „Bu dunyoda koʻrmaganmiz“ kabi misralar Sobirning oʻz fikrini ifodalaydi. Mavjud jamiyat va jamoatchilik noroziligiga tanqidiy munosabat. Biroq, barcha qiyinchiliklarni yengib oʻtib, oʻz millatining tiklanishi yoʻlida turli xizmatlar koʻrsatgan fuqaro shoir oʻzining oʻlmas san’ati mangu boʻlishiga ishonadi. She’rdan koʻrinib turibdiki, Sobir erk gʻoyasiga chin yurakdan sodiqdir.
Mirzo Alakbar Sobir koʻp asrlik she’riyatimizning yorqin an’analarini yashash bilan birga soʻz ustasi sifatida keng shuhrat qozondi, adabiyotimizni sifat jihatidan yangi bosqichga koʻtardi, uni ijtimoiy mafkuraviy jihatdan boyitdi. “Molla Nasriddin” jurnali atrofida shakllangan adabiy oqimning yetakchi namoyandalaridan biri boʻlgan mutafakkir shoir yaratgan asarlarining asosiy mavzusi ma’naviy poklikka, madaniy yuksalish va ma’rifatga da’vat boʻldi. — Ilhom Aliyev, Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti
Xotirani abadiylashtirish
Oʻlimidan bir yil oʻtib, 1912-yilda Abbos Sahhat va Mahmud bey Mahmudbeyovlarning tashabbusi va yordami bilan M.A.Sobirning she’rlari „Hophopnoma“ nomi bilan kitob holida nashr etilgan. Kitob 1913-yilda qayta ko'rib chiqilgan va qayta nashr etilgan. Shundan soʻng uning asarlari XX asr davomida „Hophopname“ nomi bilan qayta-qayta katta tirajlarda nashr etilib, Yevropa va Sharq xalqlari tiliga aylandi.
M.A.Sobir xotirasini abadiylashtirishga doimo e’tibor qaratib kelingan. Bokuda uning nomidagi kutubxona tashkil etilgan (1919), Boku (1922) va Shamaxida (1962) haykallar oʻrnatilgan. Ozarbayjonning tumanlaridan biri, turli shaharlardagi koʻchalar, texnikum va kollejlar uning nomi bilan atalgan. 1962-yilda tavalludining 100 yilligi katta tantana bilan nishonlandi.
Ozarbayjonda M.A.Sobirning xotirasi va nomi keng miqyosda abadiylashtirilgan. Poytaxt Boku markazidagi Istiqloliyat koʻchasida uning haykali oʻrnatilib, burchak, aholi punkti va kollejga uning nomi berildi.
Ozarbayjon Respublikasining markaziy mintaqasida joylashgan shahar Sobir nomi bilan atalgan va hozir Sobirobod deb ataladi.
2010-yilda Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev Mirzo Alakbar Sobir tavalludining 150 yilligini nishonlash toʻgʻrisidagi qarorni imzoladi va shoirning yubileyi keng nishonlandi.
Chop etilgan kitoblar
Xəyyamdan məalən tərcümə (“Bizi aldatma, xacə, hər sözünə!”) [Mətn] /tərcümə edəni Ə.S. //Həqiqət.- 1910.- N°141. Tərcümeyi qövli-müfti (“Qəm etməzəm deyilsə. Məhəmməd sağaldımı) [Mətn] /tərcümə edəni A. Sabir Tahirzadə //Füyüzat.- 1907.- N°22.
Sədi. “Əli açıb sail olmağın xoşdur” [Mətn] /Sədi; tərcümə edəni Ə.S. //Günəş.- 1910.- N° 46.
554. Sədi. “Gördüm neçə dəstə tazə güllər” [Mətn] /Sədi; tərcümə edəni M.Ə.Sabir //M.Ə.Sabir. Hophopnamə.- Bakı, 1922.- S.3.
Tahirzadə. - Bakı: İsa bəy Aşurbəyovun “Kaspi” mətbəəsi, 1912.- 104 s.: şəkilli. Kitabda şairin bir rəfiqinə öz xətti ilə yazdığı şikayətnamədən bir parça verilmişdir.
22. Uşaq və buz [Mətn]: [kiçikyaşlı uşaqlar üçün] /M.Ə.Sabir; rəssamı H.Ağayev.- Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1953.- 6 s.: şəkilli.
24. Şeirlər [Mətn] /M.Ə.Sabir.- Bakı: Uşaqgəncnəşr, 1954.- 48 s.
1961 1961.- 15 s.: şəkilli.
484 s.: 33 v. şəkil.- Ərəb əlifbası ilə. şəkillər Ə.Əzimzadə.- Bakı, 1962.- C.1: Satiralar 1906-1909.- 331 s.: 18 v. şəkil.- 1 v. portret.- (Azərb.SSR EA Nizami ad. Ədəbiyyat və Dil İnstitutu). şəkillər Ə.Əzimzadə.- Bakı, 1962.- C.2: Satiralar 1910-1911.- Satirik parçalar.- 270 s.: 9 v. şəkil.- (Azərb.SSR EA Nizami ad. Ədəbiyyat və Dil İnstitutu). 1984.- C.10.- 352 s.: 5 v. şəkil.- (Dünya uşaq ədəbiyyatı kitabxanası: 50 cilddə).
əlifbasında.
Kitabın içindəkindən: İdarəmizin əhvalatından bir neçə söz [S.34];
DiJonai Carrington
DiJonai Carrington (, 1998-yil 8-yanvarda tugʻilgan) — Connecticut Sun jamoasining amerikalik basketbolchisi. U 2021-yilgi WNBA draftida Konnektikut Sun tomonidan tuzilgandan oldin Stenford va keyinchalik Baylor uchun kollej basketboli jamoasida oʻynagan.
Kaxovka
Kakhovka ( Кахо́вка , pronounced [kɐˈxɔu̯kɐ] ) — Ukraina janubidagi Xerson viloyati, Kaxovka tumanidagi Dnepr daryosi boʻyidagi port shahri. Unda Ukrainaning romadalaridan biri bo'lgan Kaxovka shahar kromasi ma'muriyati joylashgan. Aholisi 35,400 kishiga yetgan.
DiJonai Carrington
Yoshligi
Carrington Kaliforniyaning San-Diego shahridagi Horizon Christian Akademiyasida tahsil oldi. U Horizon uchun 2000 dan ortiq martaba ball toʻpladi, shu bilan birga oʻrtacha 18,8 ppg, 13,5 rpg, 4,0 apg va 2,5 spg. U McDonaldʼsning butun amerikalik va Iordaniya brendi klassiki — butun amerikalik deb nomlandi. Oʻzining ajoyib oʻrta maktabdagi faoliyatidan soʻng u Stenfordda oʻynashga qaror qildi.
Kaxovka
Bu yerda KZEZO (elektr-payvandlash uskunalari zavodi) va Tavria Games festivali oʻtkazilib keladi.
DiJonai Carrington
Stanford jamoasi
Carrington Stenfordda 4 yil oʻynadi. U yerda boʻlgan vaqtida u kardinalga 2 ta Pac-12 turniri chempionatida (2017 va 2019) gʻalaba qozonishga yordam berdi. U shuningdek, murabbiylar va ommaviy axborot vositalari tomonidan 2019-yilda All Pac-12 jamoasiga tayinlangan. U sinfda ham aʼlochi edi. U 2020-yilda Akademik Faxriy roʻyxatga kiritildi va 2018 va 2019-yillarda Pac-12 All-Akademik Faxriy mukofotga sazovor boʻldi.
Baylor jamoasi
Stenforddagi faoliyatidan soʻng, Carrington Ledi Ayiqlar bilan raqobatlashish uchun Baylorga oʻtdi. U erdagi bir mavsumda Carrington har bir oʻyinda oʻrtacha 14,1 ochko va 4,9 ribaund toʻplagan. U Big-12 yil yangi kelgani, shuningdek, yilning oltinchi odami deb topildi.
Connecticut Sun
Carrington Connecticut Sun tomonidan 2021-yilgi WNBA draftida 20-chi tanlov edi. U Quyosh mashgʻulotlarida qatnashdi va Quyoshning 11 ta oʻrinlaridan birini qoʻlga kiritdi.
Shaxsiy hayoti
U NFLning sobiq futbolchisi Darren Karringtonning qizidir.
Tojikiston (Shahrinav tumani)
Tojikiston — qishloq va jamoaning markazi Shahrinav qishlog'i, Respublika] [[Shahrinav tumani maʼmuriy markazi. Tojikiston]]. Tojikistondan mahalla markazigacha 1 km, tuman markazigacha 11 km.
Aholisi
Aholisi — 6706 kishi Tojikiston Respublikasining maʼmuriy boʻlinishi, 2017. — 580 b. — ISBN 978-99947-33-68-2
Balua
Balua — Hindistonning Bihar shtating Bhojpur tumanidagi Barhara blokidagi qishloq. 2011-yil holatiga koʻra, uning aholisi 7,829 kishidan iborat boʻlgan.
Sovunoʻt
Sovunoʻt (Anagallis arvensis L.) - navroʻzguldoshlarga mansub bir yillik begona oʻt. Poyasi toʻrt qirrali, yoyilib oʻsadi; boʻyi 10—25 sm. Barglari choʻzinchoq, tuxumsimon, bandsiz, qaramaqarshi joylashgan. Gullari qizil, uzun gulbandli. Mevasi serurugʻ koʻsakcha. Ildizi sershox oʻq ildiz. Iyun–sent.da gullaydi, mevalaydi. Bir tupi 4 minggacha urugʻ beradi. Urugʻidan koʻpayadi. Yetilgan urugʻidan nihollari kelgusi yil bahorda unadi. Begona oʻt tarzida bogʻ va ekinzorlar, dare boʻylarida usadi. Toshkent, Fargʻona, Samarqand, Surxondaryo viloyatlarida tarqalgan.
Kurash choralari: angʻiz erta yumshatiladi, yer shudgor qilinadi. Don ekinlariga 2,4D tipdagi gerbitsidlar purkaladi.
Sovutlilar
Sovutlilar, xitonlar (Loricata, Polyplacophora) — yonbosh nervli mollyuskalar sinfi.. Gavdasining uz. 0,5—35 sm, yassi va choʻziq yoki chuvalchangsimon; bosh, tana, yassi va keng oyoq boʻlimlaridan tashkil topgan. Chigʻanogʻi oʻzaro harakatchan qoʻshilgan 8 ta plastinkadan tashkil topgan. S tanasini qorin tomonga bukib, yumaloklanishi mumkin. Mantiya boʻshligʻi tor tirqishsimon; unda 6 dan 80 tagacha patsimon jabralari joylashgan. Oʻziga xos sezgi organi — estetlar chigʻanogʻini teshib oʻtadigan naychalarda joylashgan. Estetlar suv bosimini va yorugʻlikni sezish vazifasini bajaradi. 4turkumi, 1000 ga yaqin turi bor, asosan, Janubiy yarim shar dengizlarida tarqalgan. Ayrim jinsli, kiprikli lichinkasi koʻp tukli halqalilar lichinkasiga oʻxshash tuzilgan; suvda erkin suzib yuradi. Voyaga yetgan S. suv tubida astasekin harakat qiladi, qirgʻoq yaqinida yashaydigan S. toshlarga mahkam yopishib oladi. Suvoʻtlar va datrit bilan oziklanadi. Ayrim turlarini mahalliy aholi isteʼmol qiladi.
Romanizatsiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Gwoyu.svg/150px-Gwoyu.svg.png|thumb| Mandarin xitoy tili koʻplab tillar kabi, bir necha usulda romanizatsiya qilinishi mumkin; yuqorida: anʼanaviy va [[Iyerogliflarni soddalashtirish|soddalashtirilgan xitoy va Xanyu Pinyin, Gwoyeu Romatzyh, Wade-Giles va Yale]] Romanizatsiya yoki romanisatsiya tilshunoslikda matnni boshqa yozuv tizimidan rim (lotin) yozuviga oʻtkazish yoki buni amalga oshirish tizimidir. Romanizatsiya usullariga yozma matnni ifodalash uchun transliteratsiya hamda ogʻzaki soʻzni ifodalash uchun transkripsiya va ikkalasining kombinatsiyasi kiradi. Transkripsiya usullarini nutqdagi fonemalarni yoki semantik maʼno birliklarini qayd etuvchi fonematik transkripsiyaga va nutq tovushlarini aniq qayd etadigan yanada qattiqroq fonetik transkripsiyaga boʻlish mumkin.
Usullari
Koʻpgina izchil yoki standartlashtirilgan romanizatsiya tizimlari mavjud. Ularni xususiyatlariga koʻra tasniflash mumkin. Muayyan tizimning xarakteristikalari uni turli, baʼzan bir-biriga zid boʻlgan ilovalar uchun, jumladan, hujjatlarni qidirish, lingvistik tahlil, oson oʻqilishi, talaffuzni toʻgʻri ifodalash uchun yaxshiroq moslashishi mumkin.
Transliteratsiya
Agar romanizatsiya asl skriptni transliteratsiya qilishga harakat qilsa, asosiy tamoyil manba tildagi belgilarni maqsadli skriptga birma-bir xaritalash boʻlib, natija oʻquvchi tiliga koʻra talaffuz qilinganda qanday ovoz berishiga kamroq eʼtibor beradi. Misol uchun, yapon tilining Nihon-shiki romanizatsiyasi xabardor oʻquvchiga asl yapon kana boʻgʻinlarini 100 % aniqlik bilan qayta tiklash imkonini beradi, lekin toʻgʻri talaffuz uchun qoʻshimcha bilim talab qiladi.
Fonemik
Koʻpgina romanizatsiyalar asl skriptni bilmagan oddiy oʻquvchiga manba tilini toʻgʻri talaffuz qilish imkonini berish uchun moʻljallangan. Bunday romanizatsiyalar fonematik transkripsiya prinsipiga amal qiladi va asl nusxaning muhim tovushlarini (fonemalarini) maqsadli tilda iloji boricha ishonchli tarzda berishga harakat qiladi. Yapon tilidagi mashhur Xepbern romanizatsiyasi ingliz tilida soʻzlashuvchilar uchun moʻljallangan transkriptiv romanizatsiyaga misoldir.
Fonetik
Fonetik konvertatsiya bir qadam oldinga boradi va barcha telefonlarni manba tilida tasvirlashga harakat qiladi, agar kerak boʻlsa, maqsadli skriptda topilmagan belgilar yoki konventsiyalardan foydalangan holda oʻqish qobiliyatini yoʻqotadi. Amalda, bunday tasvir deyarli hech qachon mumkin boʻlmagan barcha allofonlarni, ayniqsa koartikulyatsiya effektlari tufayli tabiiy ravishda paydo boʻladiganlarni ifodalashga harakat qilmaydi va buning oʻrniga oʻzini eng muhim allofonik farqlar bilan cheklaydi. Xalqaro fonetik alifbo fonetik transkripsiyaning eng keng tarqalgan tizimidir.
Umumiy koʻrinish va xulosa
Quyidagi jadvalda bir nechta turli alifbolar uchun ishlatiladigan eng keng tarqalgan fonemik transkripsiya romanizatsiyasi koʻrsatilgan. Koʻpgina oddiy foydalanuvchilar uchun bu yetarli boʻlsa-da, har bir alifbo uchun bir nechta muqobillar va koʻplab istisnolar mavjud.
Changaltepa (Jizzax viloyati, Gʻallaorol tumani, Jiydali)
Changaltepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: X—XII asrlar. Jizzax viloyatining Gʻallaorol tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qashqabuloq” QFY, Qashqabuloq qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
380 (son)
380 (uch yuz sakson) — 379 va 381 sonlari orasidagi natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Harriet Hunt
Faoliyati
Yoshligidan yuqori darajadagi oʻyinchi boʻlgan Hunt 1989—1991-yillar oraligʻida beshta britaniyalik yosh qizlar unvonini qoʻlga kiritdi. U milliy chempionatning bolalar ochiq qismida gʻalaba qozongan birinchi qiz boʻlganida, uning 14 yoshgacha boʻlgan britaniyalik oʻsmirlar oʻrtasidagi gʻalabasi yanada muhimroq edi. 16 yoshida u ingliz ayollar olimpiadasi jamoasida debyut qildi. U musobaqada ayollar oʻrtasidagi boʻlajak jahon chempioni Antoaneta Stefanova bilan durang oʻynadi. Uning shaxmat boʻyicha yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatidagi chiqishlari orasida, 14 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasida bronza (Duysburg, 1992-yil) va 1996-yilgi Kala Galdana 18 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasida kumush medal bor edi. U 1995—1999-yillar orasida u toʻrt marta Britaniya ayollar chempioni boʻlgan. U bu unvonni 2021-yilda yana qoʻlga kiritdi. Keyin 1997-yilda u maktab va Cambridge universitetida oʻsimlikshunoslik boʻyicha oʻqishlari oʻrtasidagi „yillik taʼtil“ oxirida, Żagań shahrida boʻlib oʻtgan 20 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi jahon chempionatida gʻolib chiqdi.
Oʻsha yili Pula shahrida „Yevropa jamoalar oʻrtasidagi shaxmat chempionati“da 5/7 ballni qoʻlga kiritdi va bu Angliya ayollar jamoasining uchinchi oʻrinni egallashiga va bronza medaliga sazovor boʻlishiga yordam berdi. 1997-yil, shuningdek, Hunt shaxmat tashkilotchisi Yokhan Zvanepol tomonidan Groningen Open Grandmaster turnirida qatnashish uchun taklif qilingan yil edi. Zvanepol oʻzining Zagandagi gʻalabasida hakamlik qilgan va keyingi taraqqiyotni koʻrishni xohlardi.
1999-yilga kelib, Hunt ayol grossmeyster unvoniga sazovor boʻldi va Batumidagi „Yevropa jamoalar chempionati“da 1-stendda oʻynab, 7/9 natijani qayd etib, shaxsiy oltin medalni qoʻlga kiritdi.
U 2000-yilda Xalqaro magistr unvoni bilan taqdirlangan, xuddi shu yili u, Sent-Jon kollejining bakalavr darajasini tamomlagan. Akademik martaba bilan shugʻullanib, u Cambridgeda arxeogenetikaga ixtisoslashgan doktorlik va tadqiqot stipendiyasini boshladi. Oʻsha yilning iyul oyida, Elo reytingi 2454 boʻlganidan soʻng, shaxmatdagi faoliyatining yangi choʻqqisiga koʻtarilib, uni dunyodagi eng yaxshi 100 ayol roʻyxatida 16-oʻringa chiqishiga sabab boʻldi.
2001-yilda u ingliz xonimlarini yana bir bor „Yevropa jamoaviy chempionati“ga (Ispaniyaning Leon shahrida) olib keldi va yana jamoaviy bronza medali bilan qaytdi.
2004-yilda Calviá shahrida boʻlib oʻtgan Shaxmat Olimpiadasida u 9,5/13 ball toʻplagan holda, 2558 reyting koʻrsatkichi bilan Humpy Koneru ustidan sezilarli gʻalaba qozondi.
Hunt har yili boʻlib oʻtadigan, Varsity (Oksford va Cambridge) oʻyinida Cambridge jamoasi aʼzosi boʻlgan — tarixan dunyodagi eng uzoq davom etgan oʻyinlar seriyasi boʻldi. Ming yillik tadbirida u, 18 yoshgacha boʻlgan qizlar oʻrtasidagi sobiq jahon chempioni Rut Sheldon bilan butun qizlar juftligi uchun bahslashdi. Oʻyin dastlab 2-doskadagi uchrashuv sifatida belgilangan edi, lekin uning yuqori taxtaga koʻtarilishi oʻyinning ommaviyligini oshirdi va tadbir tarixida oʻziga xos oʻrin egalladi. Muntazam universitet jamoaviy musobaqasida u oliy talabalar ligasida „Iso kolleji shaxmat jamiyati“ni himoya qildi. Jamoa 2005/2006-yilgi mavsumda birinchi oʻrinni oldi, faqat Emmanuel kollejiga yutqazdi va Hant 100% yuqori natija qayd etdi.
Milliy miqyosda u 2006—2007 va 2007—2008-yilgi mavsumlarida „Betsson.com“ vakili boʻlgan „4NCL“da oʻynaydi.
Doktorlik darajasini tamomlagan Harriet Hunt Cambridge universitetida MacDonald arxeologik tadqiqotlar institutida ilmiy xodim sifatida ishlagan va hozirda Cork universiteti kollejida ishlaydi. Shaxmatchi sifatida kamroq faol boʻlsada, u Angliyaning eng yaxshi ayol oʻyinchisi maqomini saqlab, dunyoning eng yaxshi 50 nafar ayoli orasida doimiy oʻrinni egallab, yuqori reytingni saqlab qolishga muvaffaq boʻldi.
2008-yilda u shimoliy munitsipalitet boʻlgan, Täby shahrida boʻlib oʻtgan S"tokgolm Ladies Open" musobaqasida ishtirok etdi. Hunt ushbu tadbirni barcha davrlardagi eng katta va eng yaxshi moliyalashtirilgan ayollar turnirlaridan biri sifatida taʼriflagan va u musobaqani 6½/9 hisobida yakunlandi.
Dornot
Dornot Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Metz-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
186 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 169,1 nafar kishi.
Nomsiztepa-1 (Jizzax viloyati, Gʻallaorol tumani, Zarbuloq)
Nomsiztepa-1 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: X—XII asrlar. Jizzax viloyatining Gʻallaorol tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Zarbuloq” MFY, Chuvilloq qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Eiza González
Eiza González (1990-yil 30-yanvar) — meksikalik aktrisa va qoʻshiqchi.
Tarjimayi holi
Eiza González 1990-yil 30-yanvarda Mexiko shahrida tugʻilgan. Onasi sobiq meksikalik model Glenda Reyna. 12 yoshida Gonzálezning otasi Carlos González avtohalokatdan vafot etadi. Gonzálezning bitta akasi bor. 2003-yildan 2006-yilgacha González turli aktyorlik va teatr kurslarida taʼlim oladi.
González ikki tillarda taʼlim beruvchi xususiy ikkita maktablar — „Edron Academy“ va „American School Foundation“da oʻqigan. 2003-yildan 2004-yilgacha Eiza Patricia Reyes Spindola tomonidan boshqariladigan M&M studiyasida aktyorlik boʻyicha tahsil oldi. 14 yoshida González „Televisaʼs Centro de Educación Artística“ aktyorlik maktabiga qabul qilinadi, u yerda 2 yil oʻqiydi. 2008-yilda González New Yorkdagi Lee Strasberg aktyorlar studiyasida qatnashadi.
Faoliyati
González aktrisa sifatida ilk marotaba 2007-yilda Lola, érase una vez serialida suratga tushgan. 2008-yil oxirida aktrisa EMI Televisa bilan shartnoma imzolaydi, natijada González xonanda sifatida oʻzining „Contracorriente“ ilk musiqiy albomini dastlab Meksikada, keyin esa AQShda chiqarishga erishadi.
González Always (2007-2008), Avon (2008-2009), Neutrogena (2015) reklama roliklarida suratga tushgan. Aktrisa tez-tez Glamour va Cosmopolitan jurnallarining meksikacha versiyalarining muqovasida paydo boʻldi. 2008-yilda González TVyNovelas eng yaxshi ayollar kashfiyoti mukofotini oldi.
2010-yilda González bosh rolni oʻynagan Sueña conmigo myuziklli teleserialning premyerasi boʻlib oʻtdi. Serialning mashhurligi tufayli 2011-yilning mart va iyul oylarida serial aktyorlari bilan birga butun Argentina boʻylab konsertlar berishiga sabab boʻldi.
2012-yil 5-iyun kuni Gonzálezning ikkinchi musiqiy albomi „Te Acordarás de Mí“ raqamli formatdada chiqarildi. Albom Meksikaning Top 100 chartida 66-oʻrinni va AQShdagi Billboardning Lotin Amerikasi pop-albomlarida chartida 14-oʻrinni egalladi.
2014-yilda aktirsa ishtirok etgan Casi Trienta komediyasi dunyo ekranlarida namoyish etildi. 2014-yildan 2016-yilgacha González From Dusk till Dawn: The Series serialida, 2017-yilda esa Edgar Wrightning Baby Driver jangovar komediyasida rol oʻynaydi.
2018-yilda González ishtirokidagi Robert Zemeckisning Welcome to Marwen fantastik dramasining jahon premyerasi boʻlib oʻtdi. 2019-yilda González Paradise Hills fantastik melodramasida Amarna rolini oʻynadi. Bundan tashqari, oʻsha yili Alita: Jasur farishta filmi chiqadi, unda aktrisa Nissiana rolini oʻynadi.
2019-yildan 2020-yilgacha boʻlgan davrda aktrisani Hobbs & Shaw, Bloodshot va Firibgar ayol kabi yirik filmlarda ham koʻrish mumkin.
2021-yilda Godzilla Kongga qarshi fantastik jangari filmi chiqib, ushbu kinoda González bosh rollardan birini ijro etadi.
Shaxsiy hayot
2011-yildan 2013-yilgacha González meksikalik tadbirkor Pepe Diaz bilan uchrashgan. González, shuningdek, aktyorlar Sebastyan Rulli, Liam Hemsworth va futbolchi Cristiano Ronaldo bilan munosabatlar oʻrnatgan, deyiladi. 2018-yilda u aktyor Josh Duhamel bilan uchrashadi. 2020-yilning iyun-iyul oylarida González amerikalik aktyor Timothée Chalamet bilan uchrashgan.
Pyriatyn
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Piriatin (Пиря́тин, pronounced [pɪˈrʲɑtɪn]) — Ukrainaning Poltava viloyatidagi shahar. U Piriatin tumanining maʼmuriy markazi hisoblanadi. Aholisi: 15,111 kishini tashkil etadi.
Tarixi
1941-yil oxiri va 1942-yil boshida, politsiyachilar tomonidan qoʻriqlanadigan getto tashkil etildi va 1942-yil mart oyining oxiriga kelib 1500 dan ortiq yahudiylar istiqomat qilar edi. SD boʻlinmalari Sonderkommando Plath tomonidan Ukraina yordamchi politsiyasi hamrohligida yahudiylar ikki bor qatl etilishi kerak edi. Birinchisi 1942-yil 6-aprelda boʻlib oʻtdi, taxminan 1530 yahudiy oʻrmonga olib ketildi va 3 km uzoqlikda oʻldirildi. Ikkinchi ommaviy qatl 1942-yil 18-mayda bo‘lib o‘tdi, o‘shanda bir necha yahudiy oilalari, 380 nafar kommunist va sovet jangarilari hamda 25 lo‘li oilasi o‘ldirilgan.
Veshab
Veshab (Вешаб)  — Tojikiston Respublikasining Ayniy tumani,Veshab jamoatiga qarashli daha. Dahadan tuman markazigacha 48 km.
Aholisi
Aholisi — 1936 kishi.
Andy Roddick
Endryu Stiven Roddik (1982-yil 30-avgustda tugʻilgan) — amerikalik sobiq dunyoning 1-raqamli tennischisi. U 2003-yilgi US Open turnirida gʻolib chiqqan yirik chempion. Roddik yana toʻrtta yirik finalga chiqdi (2004, 2005 va 2009-yillarda Uimbldon va 2006-yilda US Open), har safar raqibi Rojer Federerga yutqazgan. Roddik ketma-ket toʻqqiz yil davomida (2002-2010) yil yakuni boʻyicha eng yaxshi 10 talikka kirgan va oʻsha davrda beshta Masters unvonini qoʻlga kiritdi. U, shuningdek, 2007-yilda AQSh Devis Kubogi jamoasining chempionlik sari muvaffaqiyatli oʻtishida muhim oʻyinchi boʻlgan. 2022- yil August holatiga koʻra, u yakkalik bahslarida eng soʻnggi gʻalaba qozongan (2003-yil US Open), eng soʻnggida jahon reytingida 1-oʻrinni egallagan va yil yakuni boʻyicha dunyoda 1-oʻrinni egallagan eng soʻnggi Shimoliy amerikalik erkakdir. Roddik 2012-yilgi US Open musobaqasidan soʻng professional tennisdan nafaqaga chiqdi va endi Roddik fondidagi faoliyatiga eʼtibor qaratdi. Nafaqaga chiqqanida, Roddik 2015-yilda World Team Tennisda Ostin Aces uchun oʻynadi. U, shuningdek, QQQ Chempionlar seriyasining 2015 va 2017-yilgi chempioni boʻlgan. 2017-yilda Roddik Xalqaro tennis shon-sharaf zaliga kiritildi. U suzish kiyimlari modeli va aktrisasi Bruklin Dekerga uylangan.
Yoshlik
Roddik 1982-yil 30-avgustda Nebraska shtatining Omaxa shahrida maktab oʻqituvchisi Blansh Korell va biznesmen Jerri Roddikning kenja oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. Roddikning ikkita katta akasi Lourens va Jon bor. Ular ikkalasi ham yoshligida istiqbolli tennischilar boʻlishgan.
Roddik Texasning Ostin shahrida 4 yoshdan 11 yoshgacha yashagan va keyin akasining tennis faoliyati manfaati uchun Florida shtatining Boka Raton shahriga koʻchib oʻtgan va SEK Boca Prep xalqaro maktabida oʻqigan va 2000-yilda uni tamomlagan. Roddik, shuningdek, Nebraska universiteti oʻrta maktabi orqali onlayn oʻrta maktab darslarini ham oldi.
1997-2000: Yoshlar
Roddik 17 yoshida oʻsmirlar oʻrtasida magʻlubiyatga uchragan va tennisni tark etishni oʻylagan edi. Ammo, uning murabbiyi Tarik Benhabiles uni tennisga yana eʼtibor berishga undadi. Roddik 1999-yilda AQShda 6-oʻrinni egalladi, 2000-yilda esa dunyoda 1-oʻrinni egalladi. U 6 nafar oʻsmirlar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida va yetti nafar oʻsmirlar oʻrtasida juftlik bahslarida gʻolib chiqdi va 2000-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida US Open va Australian Open musobaqalarida gʻolib chiqdi.
2000-2002: Yutuq
Mart oyida Mayamida, birinchi raundda Roddik 41-raqamli ispaniyalik Fernando Visenteni 6:4, 6:0 hisobida magʻlub etib, ATP darajasidagi birinchi gʻalabasini qoʻlga kiritdi. Avgust oyida Vashingtonda u 30-raqamdagi fransiyalik Fabris Santoroni 4:6, 6:3, 6:3 hisobida magʻlub etdi. Roddik San-Paulu shahridagi Banana Bowlda oʻynadi va finalda Yoaxim Yoxanssonni magʻlub etib, gʻalaba qozondi. Roddik finalda Mario Anchichni magʻlub etib, Avstraliya oʻsmirlar ochiq chempionatida ham gʻolib chiqdi.
2001-yilda 18 yoshida professionallar safiga kirgan Roddik Mayami Masters turnirining uchinchi raundida Uimbldonning 7 karra chempioni va jahonning 4-raqamli tennischisi Pit Samprasni 7:6, 6:3 hisobida magʻlub etdi. Oʻsha yilning oxirida u avgust oyida 6-7, 6-4, 6-2 hisobida jahonning birinchi raqamli braziliyalik tennischisi Gustavo Kuertenni magʻlub etdi. Avvalroq, 2001-yilgi Fransiya Ochiq chempionatida Roddik ikkinchi raundda Fransiya Ochiq chempionati chempioni Maykl Changni besh setli jangda 5-7, 6-3, 6-4, 6-7 (5), 7-5 hisobida magʻlub etgandi. Keyingi Uimbldonda u yakuniy gʻolib Goran Ivanishevichning ham yengib, oʻz salohiyatini yana bir bot koʻrsatdi.
2003-yil: US Open unvoni va № 1 tennischi
Roddikning omadli yili 2003-yil boʻlib, u 2003-yilda Avstraliya Ochiq chempionatining chorak finalida Yunes El Aynauini magʻlub etgan edi. Roddik va Marokash besh soat davomida kurash olib borishdi, beshinchi set (21-19 Roddik foydasiga) oʻsha paytdagi eng uzoq dacom etgan set Katta dubulgʻa turnirida edi, 2 soatu 23 daqiqada. Fransiya Ochiq chempionatining muvaffaqiyatsizligiga qaramay, Roddik Buyuk Britaniyada Qirolicha klubida gʻalaba qozonib, 2- oʻrindagi Andre Agassini 6:1, 6:7, 7:6 hisobida magʻlub etdi va Uimbldon yarim finaliga chiqdi va u erda magʻlub boʻldi. U avgust oyida oʻsha magʻlubiyat uchun qasos oldi va Monrealda oʻsha paytdagi 3-raqamli Federerni 6:4, 3:6, 7:6 hisobida magʻlub etdi. Bu Roddik Federerni rasmiy ATP turnirida magʻlub etgan uch martadan biri edi.
2004: Birinchi Uimbldon finali
Roddikning 1-raqamdagi hukmronligi keyingi fevral oyida yakunlandi, Rojer Federer oʻzining birinchi Avstraliya Ochiq chempionatida gʻalaba qozonganidan soʻng yuqori pogʻonaga koʻtarildi; 2004-yilgi Australian Open Roddikning faoliyatidagi yagona „Katta dubulgʻa“da 1-oʻrinni egallagani edi. Aprel oyida Roddik yana 6-raqamli Moyani magʻlub etdi. Iyun oyida Roddik oʻzining birinchi Uimbldon finaliga chiqdi va amaldagi chempion Federerdan birinchi setni olib, toʻrt setda magʻlub boʻldi. Roddik 2004-yilgi AQSh ochiq chempionatida boshqa yirik tennischi Yoaxim Yoxanssonga qarshi besh setlik chorak finalda nokautga uchradi. Keyinchalik sentabr oyida Bangkokda u 9-raqamli rossiyalik Marat Safinni magʻlub etdi. 2004-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Roddik uchinchi raundda bronza medali sohibi chililik Fernando Gonsalesga yutqazdi. Noyabr oyida u 7-raqamli britaniyalik Tim Xenmanni, 4-raqamli Safinni va 6-raqamli Gilermo Koriyani ortda qoldirdi.Oʻsha yilning oxirida Roddik Sevilyadagi finalda Ispaniyaga magʻlub boʻlgan AQSh Devis Kubogi jamoasi tarkibidagi Mardi Fish, Bob va Mayk Brayanlar bilan birlashdi. Roddik keyingi yili Fransiya Ochiq chempionatida gʻolib chiqadigan Rafael Nadalga qarshi yakkalik bahsida magʻlub boʻldi. 2004-yil oxiriga kelib, Roddik 18 oylik murabbiyi Bred Gilbertni ishdan boʻshatdi va Devis Kubogi uchun yordamchi murabbiy Din Goldfynni ishga oldi. Roddik 2004-yilni 2-oʻrin, AQShda 1-oʻrin va eng koʻp natija toʻplagan oʻyinchi (2017) sifatida yakunladi. 2004-yilda Roddik tennischi hamkasbi Sjen Shalkenni va boshqa mehmonlarni (jumladan, yaqin doʻstlari Ben Kampezi va Din Monroni) mehmonxonadagi yongʻindan qutqarib qoldi.
2005: Uimbldonning ikkinchi finali
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Andy_Roddick_SAP_Open_2005_001.jpg/220px-Andy_Roddick_SAP_Open_2005_001.jpg|right|thumb| Roddik 2005-yilgi birinchi turnir gʻalabasida Roddikning 2005-yildagi birinchi turnirdagi gʻalabasi Kaliforniyaning San-Xose shahridagi SAP Open turniri boʻlib, u erda 1999 va 2000-yillarda Mark Filippoussisdan keyin ketma-ket birinchi boʻlib musobaqada gʻolib chiqdi. Birinchi oʻrinni egallagan Roddik 50 daqiqada Kiril Saulnierni magʻlub etdi, bu Artur Ashe 1975-yilda Gilermo Vilasni magʻlub etganidan keyin birinchi chempionat edi. Mart oyida u 7-raqamli tennischisi Karlos Moyani magʻlub etdi. Aprel oyida Roddik 2001 va 2002-yillarda qoʻlga kiritgan unvonini qaytarib olib, Kleykort boʻyicha erkaklar oʻrtasidagi AQSh chempionatida gʻolib chiqdi.May oyida boʻlib oʻtgan Rim Masters turnirida Roddik 1/8 finalda ispaniyalik Fernando Verdaskoga qarshi oʻyin ochkosini qoʻlga kiritdi. Verdasko ikkinchi setda oʻyin nuqtasini saqlab qolmoqchi boʻlganida, laynsmen adashib servisni chaqirdi. Agar bu qoʻngʻiroq amalga oshganda, Roddik gʻalaba qozongan boʻlardi. Roddik hakamga ishora qilib, loydagi aniq toʻp belgisini koʻrsatib, toʻpning ichida ekanligini koʻrsatdi va natijada chaqiruv oʻzgartirildi. Verdasko oʻyinda gʻalaba qozondi. 2005-yilgi Fransiya Ochiq chempionatida Roddik ikkinchi davrada argentinalik Xose Akasusoga yutqazdi, Uimbldonda esa Roddik ketma-ket ikkinchi yil finalda Federerga yutqazdi. Avgust oyida u Cincinnatidagi Masters Series turnirida 3-raqamli tennischisi Lleyton Xyuittni magʻlub etdi. US Open turnirida Roddik birinchi raundda 70-raqamli tennischisi Gilles Myullerga magʻlub boʻldi. Roddikning eng soʻnggi US Open birinchi davrasidagi magʻlubiyati 2000-yilda boʻlgan edi.
Sovuq olishi
Sovuq olishi (tibbiyotda) -toʻqimalarning zararlanishi. Sovuq olishida toʻqimalar zararlanishiga, asosan, qon tomirlarining sovuq taʼsirida davomli torayishi natijasida ularda roʻy beradigan turgʻun oʻzgarishlar sabab boʻladi. Faqat qattiq sovuq kunlari emas, balki yogʻingarchilik va shamolli havoda harorat nul daraja atrofida boʻlganda ham So. mumkin. Kishi uzoqvakt sovuqda boʻlganida termoregulyasiyaning tabiiy mexanizmlari gavdaning periferii qismida joylashgan organlar temperaturasini normal holatda saqlay olmay, astasekin qon aylanishi pasayadi, keyin vaqtincha toʻxtab ham qoladi. Organizm sovuqqa bardosh berolmaydi, toʻqimalarda chuqur oʻzgarishlar roʻy beradi, hujayralar oʻladi. Qon tomirlar spazmi belgilaridan biri — organning sezish qobiliyati yoʻkrlishi va terining oqarishidir. Tor kiyimbosh va poyabzal (qon aylanishini qiyinlashtiradi), nam kiyim kiyish, kasalliklar oqibatida organizmning kuchsizlanib qolishi, qon yoʻqotish va boshqa Sovuq olishiga sabab boʻladigan omillardir.
Koʻpincha qoʻl va oyoq barmoqlari, burun va quloq chigʻanogʻini sovuq oladi. Bilak, boldir boʻgʻimlarining yuqori qismi va gavdaning katta sathi (dumba, qorin va boshqalar)ni Sovuq olishi kamdankam uchraydi, odatda, kishi muzlab qolgandagina bu sohalarni ham sovuq oladi. Gavdaning sovuq olgan qismi oʻziga xos koʻrinishda boʻladi; teri oqaradi yoki koʻkimtir tusga kiradi, qoʻloyoqlar qotib qolgandek tuyuladi. Issiq qilingach, sovuq olgan joylar darrov shishadi, soʻngra Sovuq olishi darajasiga qarab toʻqimalarda yalligʻli oʻzgarishlar roʻy beradi yoki ular oʻladi (nekroz). Sovukdan zararlanish holatiga koʻra, Sovuq olishi 4 darajaga boʻlinadi. 1darajali Sovuq olishi ancha yengil boʻlib, zararlangan joy isitilgach shishadi va teri koʻkimtir tusga kiradi; 2darajali Sovuq olishida terida tiniq suyuqlik yigʻilgan pufakchalar paydo boʻladi; 3darajali Sovuq olishi ogʻir kechadi, terida qon aralash suyuklik yigʻilgan pufakchalar paydo boʻlib, bir necha kundan soʻng ular oʻrnidagi toʻqimalar oʻladi va irib tushib ketib, oʻrnida chandiqlar hosil boʻladi. Sovuq olishining 4darajasi juda ogʻir kechadi, bunda faqat teri shikastlanib qolmay, boshqa yumshoq toʻqimalar va hatto suyak ham oʻzgarishlarga uchraydi, natijada toʻqimalar oʻladi. Vaqt oʻtishi bilan ular qorayib, qovjirab quriydi va astasekin tushib ketadi. Jarohatlarning bitishi bir necha hafta va oygacha choʻzilishi mumkin, bu Sovuq olishining ogʻirengilligi, sovuqning qancha vaqt taʼsir qilganligiga bogʻliq. Shuning uchun sovukdan zararlangan kishini darhol issiq uyga olib kirib, uncha issiq boʻlmagan grelka qoʻyib isitish va zudlik bilan kasalxonaga joʻnatish kerak. Sovuq olishining oldini olish uchun organizmni sovuqqa chiniqtirish lozim. Sovuqqa chidamli kishilar organizmda issiqlik hosil boʻlishi birmuncha shiddatliroq boradi, bu esa terining qon bilan taʼminlanishini yaxshilaydi, tananing sovuqqa chidamliligini oshiradi.
Sovuqbuloq
Sovuqbuloq - Toshkent viloyatining janubidagi soy. Qurama tizmasi yon bagʻridan, 2200 m balandliqdagi buloqlardan boshlanadi. Uz. 20 km. Bahor va kuz oylarida suvi toʻlib oqadi. Yoz oylarida qurib qoladi.
Bouzov qal’asi
Bouzov qal’asi (Bouzov) — Chexiya Respublikasining Olomouc viloyati Olomouc tumanidagi xuddi shu nomdagi aholi punktida joylashgan oʻrta asrlardagi Moraviya qal’alaridan biri. Qal’a XIII-asr oxiri — XIV-asr boshlarida qurilgan. Qal’aning hozirgi koʻrinishi XX-asr boshlarida Romanesk uslubida rekonstruktsiya qilinganidan keyin olingan.
Qal’aning tarixi
left|thumb|280x280px| Qal’a minorasidan qoʻshimcha binolargacha boʻlgan koʻrinish Qal’a XII-XIV-asrlar oxirida tashkil etilgan va dastlab Buzov (Buzov) deb nomlangan. Qal’aning birinchi taniqli egasi 1317-1339-yillarda Buzovga egalik qilgan Buzovlik Buz edi. XIV-asrning oʻrtalarida qal’a Vildenberglik aka-uka Jeshek va Beneshlarning mulkiga oʻtadi. 1382-yilda Benesh qal’a va Bouzovning manorini Moraviya Margrave Jostga sotadi, u 1396-yilda qal’ani Podebradiyalik Bochek II ga beradi, uning avlodlari (Kunstat va Podebradidagi panlar) keyingi 70-yil davomida qal’aga egalik qiladi. Ulardan keyin qal’a tez-tez egalarini oʻzgartiradi.
Oʻttiz yillik urush paytida Bouzov qal’asi imperator qal’asi va shved asirlari uchun qamoqxona boʻlib xizmat qilgan. 1649-yilda qal’a Prusinowitsedan Evgenia Podstatska tomonidan sotib olinadi va uning oʻgʻli uni 1696-yilda Teuton ordeniga sotadi. Qal’a 1939-yilgacha ordenga tegishli edi.
1939-yilda qal’a fashistlar maʼmuriyati tomonidan musodara qilinadi va urush paytida qal’ani musodara qilingan qimmatbaho narsalarni saqlash joyi sifatida ishlatgan SS Bosh maʼmuriyati nazorati ostiga olinadi. Urush tugagandan soʻng, Bouzov Chexoslovakiya davlatining mulkiga aylanadi. Chexoslovakiya oʻz faoliyatini toʻxtatgandan soʻng, Tevton ordeni qal’aga boʻlgan huquqlarini talab qildi, ammo hech qanday natija bermaydi.
Sovuq havo oqimi
Sovuq havo oqimi - atmosfera frontlaridan boʻlib, issiq havo tomon harakat qiladi va katta mintaqada havo temperaturasini ancha pasaytiradi (qarang Arktika havosi). Sovuq havo oqimi. siklon ortida, sovuq front orqasida roʻy beradi. Kirib kelayotgan Sovuq havo oqimida antitsiklon yuzaga keladi. Oʻrta Osiyoga arktika va moʻtadil kenglik sovuq havosi shim.dan yoki shim.gʻarbdan Ural, Gʻarbiy Sibir, Qozogʻiston, O‘zbekiston va Ustyurt orqali keladi. Sovuq havo oqimio. taʼsirida havo oqimlari meridional yoʻnalishga mos kelgan vaqtda Oʻrta Osiyoda traning pasayishi kuzatiladi, yaʼni kechki bahor va ertangi kuz sovuklari tushishiga olib keladi.
Kaliy peroksid
Kaliy peroksid - kaliy metali va kislorod ning formulasi K 2 O 2 bo'lgan birikmasi. Oq kukun.
Fizikaviy xususiyatlar
Kaliy peroksid - oq kukun, ko'pincha KO 2 bilan ifloslanganligi tufayli och sariq rangda bo'ladi. Qizdirilganda sarg'ayadi va O 2 ning ortiqcha bosimida parchalanmasdan eriydi. Ion tuzilishga ega (K + ) 2 (O 2 1- ). Kaliy peroksid kristallari rombik, fazoviy guruhi P nnn, panjara parametrlari a = 0,6736 nm, b = 0,7001 nm, c = 0,6479 nm, Z = 4.
Oliver Neuville
Oliver Patric Neuville (nemischa talaffuzi: [ˈɔlivɐ nøːvil]; 1973-yil 1-mayda tugʻilgan) — nemis sobiq futbolchisi, hujumchi sifatida oʻynagan.
18 yillik professional faoliyati davomida Neuville asosan Bayer (besh mavsum) hamda Borussia Mönchengladbach (6 mavsum) klublarida oʻynagan va Bundesligada jami 334 ta oʻyin oʻtkazib, 91 ta gol urgan.
Neuville Germaniya terma jamoasi safida 10 yil davomida deyarli 70 marta maydonga tushdi va ikkita Jahon chempionati hamda Euro-2008da milliy terma jamoasini himoya qildi.
Klubdagi faoliyati
Shveysariyaning Locarno shahrida Aachenlik nemis ota va Kalabriya mintaqasidan boʻlgan italiyalik ona oilasida tugʻilgan Neuville professional faoliyatini Servette FCda boshlagan. Shveysariya Super ligasidagi ikkinchi mavsumida u faoliyatidagi eng yaxshi 16 ta golni kiritib, toʻqqiz yillik kutishdan soʻng klubga milliy chempionatda gʻalaba qozonishga yordam berdi.
1996—1997-yillarda Neuville Ispaniyada Tenerife bilan oʻynadi, u yerda u Juanele (sakkizta gol), Meho Kodro (oltita), Antonio Pinilla (yettita) va Aurelio Vidmar (bitta) oʻrin olgan hujum chizigʻining bir qismi edi. Neuville 1885 daqiqada beshta gol urdi, shunday qilib, uning Kanar orollari jamoasi osonlik bilan La Liga maqomini saqlab qoldi va UEFA kubogi yarim finalida oldingidan muhim rol oʻynadi. Keyinchalik Neuville Germaniyaga koʻchib oʻtdi, Hansa Rostock klubi bilan shartnoma imzoladi va Bundesligadagi debyut oʻyinlarida bor-yoʻgʻi 17 ta bahsda 8 marta gol urdi, shu bilan birga uning sobiq Sharqiy Germaniya jamoasi oltinchi oʻrinni egalladi.
Neuville 1999-yilning yozida Bayer 04 Leverkusen klubi bilan shartnoma imzoladi va tezda yangi klubi uchun muhim hujumchiga aylandi. U 2000-yildan 2002-yilgacha jami 28 ta gol urdi (jumladan, 2001-yil 24-noyabrda Hamburger SVga qarshi xet-trik) hamda 2001—2002-yillarda UEFA Chempionlar ligasida 15 ta oʻyinda beshta gol kiritdi, shunday qilib, Bayer Real Madriddan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi (u Manchester Unitedga qarshi yarim final bahsida bitta gol urgan); Bu vaqt oraligʻida klub ligada ham ikkinchi oʻrinni egalladi.
31 yoshida Neuville 2004—2005-yilgi mavsumda Borussia Mönchengladbachga tekinga oʻtdi. 2004-yil 17-oktabrda u 1. FC Kaiserslauternga qarshi oʻyinda qoʻli bilan toʻpga zarba berdi. Bu oʻyinda jamoa uyida 2:0 hisobida gʻalaba qozondi, ammo Neuvillening ishi koʻpchilik tomonidan qoralandi va uni ikki oʻyinga diskvalifikatsiya qilishga sabab boʻldi. Neuville keyingi ikki mavsumida jami 22 ta gol urdi, ammo 2007-yilda, asosan, jarohatlari tufayli, Foals quyi darajaga tushib ketgani uchun deyarli maydonga tushmadi.
Neuville 2007—2008-yilda formaga qaytdi va 15 ta gol urib, Borussianing musobaqadan soʻng darhol yuqori ligaga qaytishiga yordam berdi. U bu musobaqaning oltinchi eng yaxshi oʻyinchisi deb topildi. Neuville Bundesligadagi soʻnggi oʻyinini 2009—2010-yilgi mavsumning soʻnggi oʻyinida sobiq jamoasi Bayer Leverkusenga qarshi oʻtkazdi.
Neuvillening Borussia Mönchengladbach jamoasida yoshlar murabbiyi sifatida ishlay boshlashi rejalashtirilgan edi. Buning oʻrniga u yana bir yil oʻynashga qaror qildi va 2. Bundesligada Arminia Bielefeld bilan shartnoma imzoladi. Biroq, bir-ikki oy oʻtgach, Neuville oʻzaro kelishuvga koʻra, 37 yoshida nafaqaga chiqdi.
Xalqaro faoliyati
Germaniyani xalqaro miqyosda himoya qilishni tanlagandan soʻng, Neuville xalqaro debyutini 1998-yil 2-sentabrda Maltaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida oʻtkazdi va safarda 2:1 hisobidagi gʻalabaning soʻnggi oʻn besh daqiqasida Mario Baslerga almashtirildi. Terma jamoa bilan mashgʻulotlarning dastlabki oylarida unga murabbiy Erich Ribbeckning gaplarini tushunishi uchun tarjimon kerak boʻlgan.
Keyinchalik Neuville 69 ta oʻyinda 10 ta gol urdi. U 2002-yilgi FIFA Jahon chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan jamoaga tanlandi va Paragvayga qarshi 1/8 finaldagi gʻalaba bilan kechgan oʻyindagi yagona golni kiritdi.
Shaxsiy hayoti
Bernd Schneider bilan bir qatorda Neuville Germaniya terma jamoasida ikkita taniqli chekuvchilardan biri edi. Uning ismi (fransuz tilida toʻgʻri talaffuz qilinadi — nemischa emas — moda) Belgiyalik bobosining ismidan kelib chiqqan.
1997-yilda Neuvillening oʻgʻli Lars-Oliver dunyoga keldi.
Yutuqlari
Servette
Bayer Leverkusen
Borussia Mönchengladbach
Germaniya
Jon Norman
Jon Norman ; Jon Frederik Lang Jr taxallusi. (John Frederick Lange Jr. ) amerikalik ilmiy fantastika yozuvchisi.
Biografiya
Kichik Jon Frederik Lang 1931- yil 3- iyunda Chikagoda tug'ilgan. Otasi - Jon Frederik Lange, onasi - Almira D. (Teylor) Lange. 1953-yilda Nebraska universitetida bakalavr darajasini olgan. U 1956 -yilda Bernis L. Grin bilan turmush qurgan va hozirda Jon, Devid va Jennifer ismli uch farzandi bor. 1957- yilda Janubiy Kaliforniya universitetida bakalavr darajasini oldi. 1963- yilda u Prinston universitetida " Axloqiy naturalizmni himoya qilishda: ochiq savol argumenti mantig'iga alohida e'tibor qaratgan holda naturalistik noto'g'rilikning ayrim jihatlarini tekshirish" mavzusida doktorlik dissertatsiyasini oldi (149 bet). Nyu-Yorkdagi Kvins kollejida falsafadan dars bergan. O'z nomi bilan u "Kognitivlik paradoksi: falsafa da'volariga oid so'rov" ( 1970 ; Princeton University Press) ni yozgan. U, shuningdek, S.ning muharriri edi. VA. Lyuis (CILewis) "Qadriyatlar va imperativlar: Etika bo'yicha tadqiqotlar" ( 1969, Stenford).