cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Natalya Derjavina
Kasallik va oʻlim
Natalya Derjavina hayotining so‘nggi oyida kasallik tufayli o‘z qahramoniga ovoz bera olmagan. O‘limidan biroz oldin aktrissa og‘ir ahvolda Moskvadagi 20-shahar kasalxonasiga yotqizilgan. Aktrisaning oyog‘ida katta yiringli yara bo‘lgan, shoshilinch operatsiya qilish lozim bo‘lgan. Biroq, shifokorlar aytganidek, intoksikatsiya va zaif yurak o‘limga olib kelgan.
Natalya Derjavina 2002-yil 10-martdan 11-martga o‘tar kechasi 60 yoshida Moskvada vafot etgan. Dolgoprudnenskiy qabristoniga dafn etilgan (№ 141a uchastka).
Georgiy Jukov
thumb Georgiy Konstantinovich Jukov [1896.19.11 (1.12), Kaluga viloyati, Strelkovka qishlogʻi — 1974.18.6, Moskva] — harbiy arbob, sarkarda. Sobiq Ittifoq marshali (1943), toʻrt marta Sovet Ittifoqi Qahramoni (1939, 1944, 1945, 1956) Xalxin-Gol daryosi boʻyidagi jangda qatnashgan (1939). Kiyev harbiy okrugi qoʻshinlari qoʻmondoni (1940-yildan). 1941-yil yanvar—iyudda Bosh shtab boshligʻi — SSSR Mudofaa xalq komissari oʻrinbosari. Jukov Ikkinchi jahon urushida nemis-fashist bosqinchilarini tor-mor keltirishda muhim rol oʻynagan: Moskva va Leningrad janglari (1941 — 42), Leningrad qamalini yorib oʻtish, Stalingrad va Kursk janglari (1942— 43), Oʻng qirgʻoq Ukrainasidagi hujum, Belarus operatsiyasi (1943—44), Visla-Oder va Berlin operatsiyalari (1944—45)da oʻzining mohir sarkarda ekanligini koʻrsatgan. 1942-yil avgustdan urushning oxirigacha Mudofaa xalq komissari oʻrinbosari, Oliy Bosh qoʻmondon oʻrinbosari. Oliy Bosh qoʻmondon nomidan 1945-yil 8-mayda fashistlar Olmoniyasining soʻzsiz taslim boʻlganlik (kapitulyasiya) haqidagi hujjatni qabul qilgan. 1945—46 yillar Germaniyadagi sovet qoʻshinlari guruhi bosh qoʻmondoni va Sovet harbiy maʼmuriyati boshligʻi. 1946-yil martdan Quruqlikdagi qoʻshinlar bosh qoʻmondoni, SSSR Qurolli Kuchlar vaziri oʻrinbosari. Shu yilning oʻzida I. V. Stalin tomonidan ishdan chetlatilgan. 1946-yil iyundan Odessa harbiy okrugi, 1948-yildan Ural harbiy okrugi qoʻshinlari qoʻmondoni. 1953-yildan SSSR mudofaa vaziri 1-oʻrinbosari, 1955-yildan mudofaa vaziri. 1956—57 yillarda KPSS MK Prezidiumi aʼzoligiga nomzod, aʼzosi. 1957-yil oktabrdan Nikita Xrushchyov koʻrsatmasiga binoan vazifasidan ozod qilingan. 1958-yil Qurolli Kuchlar saflaridan boʻshatilgan.
Saint-Vincent-de-Paul (Landes)
Aholisi
2141 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 66,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 32,3 km2.
Bering Vitus Ionassen
Bering Vitus Ionassen (Ivan Ivanovich) (1681 — 1741.8.12) — dengizchi sayyoh, kapitankomandor. Asli daniyalik, 1703-yil rus flotiga taklif qilingan. 1724-yilgacha Boltiq va Azov dengizlari flotlarida xizmat qilgan. B.ga 1725-yilda Osiyo bilan Amerika quruqlik orqali tutashganligi yoki boʻgʻoz orqali ajralganligipi anik^ash vazifasi topshirilgan. IKamchatka ekspeditsiyasi (1728—30)ga boshliq qilib tayinlangan. Ekspeditsiya Chukotka yarim oroli bilan Alyaska oraligʻidagi boʻgʻoz (keyinchalik B. nomiga qoʻyilgan) orqali 67° 18’ gacha suzib oʻtib yana orqaga qaytadi. B. 1733-yil 2Kamchatka ekspeditsiyasiga boshliq qilib tayinlandi. 1741-yil 17-iyulda B. dengiz orqali Shim. Amerika sohillariga yetib bordi. Aleut o.laridan baʼzilarini kashf qildi. Orqaga qaytishda Kamchatka sharqidagi orollardan biri (hozirgi Bering o.) da qishladi va oʻsha yerda vafot etdi. B. nomiga Tinch okean shim.dagi dengiz, boʻgʻoz va orol qoʻyilgan.
Turarbek Majiluli Asanov
thumb| Turarbek Majiluli Asanov Turarbek Majiluli Asanov1951-yil 4-martda Olmaota viloyati Norinko‘l tumanidagi Sarijoz qishlog‘ida tug‘ilgan.
Uning otasi,marhum Majhil Asanov o‘rmon xo‘jaligini muhofaza qilish tizimida ishlagan.Onasi - Asanova Oxan,marhum.
V.I.Lenin nomidagi Qozogʻiston politexnika institutini tamomlagan(1975),rangli metallar boʻyicha muhandis-metallurgiya.Siyosiy fanlar nomzodi (2006).Nomzodlik dissertatsiyasi mavzusi: “Davlatning o‘zini o‘zi boshqarish tizimini modernizatsiya qilish va uning siyosiy jihatlari”.
Susanlıq
Susanlyg (Susanlıq) yoki Mokhrenes (Մոխրենես) Ozarbayjonning Xoʻjavend tumanidagi qishloqdir. Qishloqda 2020-yildagi Togʻli Qorabogʻ urushigacha etnik armanlar koʻpchilik aholisi boʻlgan, 1989−yilda ham armanlar aholining katta qismini tashkil qilgan.
Turarbek Majiluli Asanov
1968-yil avgustidan 1969-yilgacha Apmati viloyati Kegen tumanidagi“Kolbastau”kolxozida mexanizator bo‘lib ishlagan.
Susanlıq
Tarixi
Qishloq Sovet davrida Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Hadrut tumani tarkibiga kirgan. Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushidan soʻng qishloq ajralib chiqqan Artsax Respublikasining Hadrut viloyati tarkibiga kirgan. Qishloq 2020-yil Togʻli Qorabogʻ urushi paytida Ozarbayjon nazoratiga oʻtgan.
Turarbek Majiluli Asanov
1975-yildan -Qozog'iston SSR Rangli metallurgiya vazirligi Maxsus yig'ilish byurosining muhandis-konstruktori,Aptin va nodir metallar boshqarmasi muhandisi,katta muhandisi.
1979-yildan -Apmatiy og'ir mashinasozlik zavodi quyma temir sexining texnologi, smena boshlig'i.
Maler Gustav
MALER (Mahler) Gustav (1860.7.7, Kalishte, Chexiya — 1911.18.5, Vena) — avstriya kompozitori va dirijyor, soʻnggi romantizmning yirik vakili. Vena konservatoriyasi (1875—78) va universiteti (1878—80)da taʼlim olgan. Dirijyorlik faoliyatini 1880-yildan boshlab, Yevropaning turli opera teatrlari (Praga, Leypsig, Budapesht, Gamburg va boshqalar)da ishlagan. 1897—1907-yillar Vena saroy operasiga rahbarlik qilib, uni jahon opera sanʼati markaziga aylantirdi. R. Vagner, V. Motsart, L. Betxoven, P. Chaykovskiy, B. Smetana va boshqa kompozitorlarning operalarini yuksak darajada sahnalashtirgan. Shuningdek, simfonik dirijyor sifatida ham tanilib, koʻp mamlakatlarda gastrolda boʻlgan. Umrining oxirida (1908—11) "Metropoliten-onepa"ra, Nyu-York filarmonik or-kestriga rahbarlik qilgan. M. — simfonik musiqaning Betxovensln ke-yingi eng yirik namoyandasi. U 1888— 1910-yillarda yaratgan 10 ta monumental simfoniyasida keng koʻlamli falsafiy konsepsiyalarga gumanistik talqin berishga erishgan. Cholgʻu musiqa bilan cheklanmay 2—4-, 8- simfoniyalari va "Yer haqida qoʻshiq" simfoniyakantatasida turli mamlakat (jumladan, 8— 9-asr Xitoy) shoirlari ijodiga murojaat qilgan. M. ijodi (ovoz va orkestr uchun bir qancha vokal turkumlari, qoʻshiqlari) 20-asr dramatik simfonizmi (D. Shostakovich, A. Onegger asarlari), musiqiy ekspressionizm namoyandalari (A. Shyonberg, A. Vebern va boshqalar) ijodiga taʼsir oʻtkazgan. Venada M. jamiyati faoliyat koʻrsatmoqda (1955-yildan).
Susanlıq
Demografiyasi
Qishloqda 2005 yilda 212 kishi, 2015 yilda esa 180 kishi yashagan.
Turarbek Majiluli Asanov
Oilasi
O'g'illari -Nurlan,Yerlan -huquqni muhofaza qilish organlarida ishlaydi;Yerbol,tadbirkor;qizi - Aynur.
Adabiyotlar
Majilisning tarkibi va tuzilishi, ASANOV Turarbek Majiluli
Jul (mato)
Jul — 1) ot yopigʻi, abzal; egar ustidan yopiladi. Otni qishda sovuqdan asraydi. Astari kigizdan, avrasi guldor jun sholcha yoki qalin mato (baxmal, movut va b.)dan tayyorlanadi; matodan tayyorlanganlari kashta tikib bezatiladi; 2) qoʻl (doʻkon)da toʻqilgan qalin jun mato.
Ashton (Janubiy Dakota)
Ashton  — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 108 kishini tashkil qiladi.
Geografiyasi
Ashton shahri 44.99444°N, -98.49861°W (44,994523, −98,498577) koordinatalarda joylashgan.
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 0.44 sqmi tashkil qiladi.
Demografiyasi
Shaharda 52 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 32,7 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 53,8 foizi er-xotinlar birga yashagan, 13,5 foizida eri boʻlmagan ayollar, 3,8 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 28,8% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28,8% jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 11,6% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.
Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 43,7 yoshni tashkil etadi. Aholining 24,6 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,7% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 22,1% 25 dan 44 gacha; 32,8% 45 dan 64 gacha; va 14,8% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 54,9% erkaklar va 45,1% ayollarni tashkil qiladi.
Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 25 625 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 36 875 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 21 719 dollarni, ayollarniki esa 20 179 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 12 283 dollarni tashkil etdi. Oilalarning 5,4 foizi va aholining 6,3 foizi kambagʻallik chegarasidan pastda yashaydi, shu jumladan, oʻn sakkiz yoshgacha boʻlganlarning 6,4 foizi qashshoq hisoblanadi.
Mangʻishloqxon
Mangʻishloqxon shaxsi, uning tarjimayi holi va ijtimoiy faoliyati, tarixdagi oʻrni fanda yetarlicha oʻrganilmagan. U haqida batafsil naql qilingan yagona oʻrta asr manbasi bu Mahmud ibn Valining Bahr ul-asror asaridir. Boshqa yilnomachilarning bitiklarida u faqat genealogik boʻgʻin sifatida koʻrsatilgan. Shunday boʻlsa-da, Bahr ul-asrorda ham anaxronizmlarga yoʻl qoʻyilgani kuzatilgan.
Aksariyat tadqiqotchilar tomonidan Mangʻishloqxon Bahr ul-asrorda aytilgan maʼlum bir hududda hukmronlik qilgani haqidagi maʼlumot inkor etiladi.
Mangʻishloqxon Ashtarxon xonligi hududidan Turkistonga temuriy sulton Husayn Boyqaro (1470—1506) yoki shayboniy hukmdor Koʻchkunchixon (1512—1530) saroyiga tashrif buyurgan. Keyinchalik esa shayboniy Jonibek sultonning avlodlari tarbiyasi bilan shugʻullangan va uning xonadoni bilan yangi qarindoshchilik rishtasini oʻrnatgan. Keyinchalik Mangʻishloqxonning avlodlari boʻlmish Ashtarxoniylar Buxoro xonligi taxtini Shayboniylardan meros qilib olib, keyingi qariyb 150 yil davomida davlatda hukmronlik qilishgan.
Mangʻishloqxon Turkistonda vafot etgan, qabrtoshi oʻz davrida Jonibek sultonga meros boʻlgan Miyonqol hududidan topilgan.
Shaxsining oʻrganilishi
Mangʻishloqxon shaxsi, uning tarjimayi holi va ijtimoiy faoliyati, tarixdagi oʻrni fanda yetarlicha oʻrganilmagan. U haqida batafsil naql qilingan yagona oʻrta asr manbasi bu Mahmud ibn Valining „Bahr ul-asror“ asaridir. Boshqa yilnomachilarning bitiklarida u faqat genealogik boʻgʻin sifatida koʻrsatilgan. Bahr ul-asror asari asosida Toʻqay Temuriylarning siyosiy tarixi boʻyicha izlanishlar olib borgan Anton Alekseyev, Ashtarxon xonligi mavzusida monografiya yaratgan Ilya Zaytsev, Ashtarxoniy hukmdorlar mavzusida monografiya yozgan Akbar Zamonov, bir qancha tarixiy shaxslar genealogiyasini oʻrgangan tarixchi-epigraf Bobur Aminov kabi tadqiqotchilarning kitobida va turkiyshunos Vadim Trepalovning maqolasida Mangʻishloqxon haqida fan uchun yangi boʻlgan bir qancha maʼlumotlar manbalar tahlili va ilmiy farazlar orqali keltirilgan.
Kelib chiqishi
Quyida Mangʻishloqxon nasabining kelib chiqishi Abulgʻozi Bahodirxonning „Shajarayi turk“, Abdurahmon Tolening „Tarixi Abulfayzxon“, Hoji Mir Muhammad Salimning „Silsilat as-salotin“, Shahobiddin Marjoniyning „Mustafad al-axbor fi ahvoli Qozon va Bulgʻor“ asarlarida qay tarzda keltirilgani koʻrsatilgan. Jadvalda shuningdek Abdusattor Jumanazar tomonidan Abdulqodir ibn Muhammad Aminning „Majmaʼ al-ansob va-l-ashjar“ asariga asosan, lekin, asarda Shayboniylar va Ashtarxoniylar shajarasi chalkashib ketgan oʻrinlar uchraydi uchun, aynan asardan koʻchirma boʻlmagan va asardagi maʼlumotlar boshqa manbalar bilan qiyoslab borilib aniqlangan nasabnoma halqasi ham keltirilgan :
Nasabnomalardan maʼlum boʻlishicha, Temur-Qutlugʻdan keyingi xronologik oraliqqa XV va XVI asrlar toʻliq mos keladi. Jadvaldagi maʼlumotlar asos qilib olinsa, bu ikki asrda faqat toʻrt kishi — Temur, Muhammad, Chavoq va Mangʻishloqning yashagan davri boʻlib chiqadi.
Nasabnomalarda Mangʻishloqxon Chavoqning (Juvoq, Chuvok, Chavaq) oʻgʻli sifatida koʻrsatilgan boʻlsa, Mahmud ibn Valining Bahr ul-asror asarida u Ahmadxon va Mahmudxonlarning ukasi va Kichik (Kuchuk) Muhammadning oʻgʻli deb berilgan. Nasabnomalarda Kichik Muhammadning ismi Muhammad tarzida yozilgan.
Mahmud ibn Valiga koʻra Oltin Oʻrdaning soʻnggi rasmiy xoni boʻlgan Kichik Muhammad (1432—1459) 1449-yilda vafot etganida uning oʻgʻillari Mahmudxon 11 yoshda, Ahmadxon 8 yoshda, Mangʻishloqxon 5 yoshda va Boshbek sulton hali onasining qornida boʻlgan. Anton Alekseyev Bahr ul-asrordagi ushbu maʼlumotga asoslanib „1459-yili Kuchuk Muhammad vafot etgan deb qabul qilsak, unda Mangʻishloqxonning tugʻilgan yili 1454-yil boʻladi“, deb aniq bir yilni koʻrsatgan.
Akbar Zamonov oʻzining „Buxoro xonligining Ashtarxoniy hukmdorlari“ deb nomlangan monografiyasida Mangʻishloqxonning ismi tarixiy asarlarda turli variantlarda yozilganini, bu ism Abdurahmon Tolening „Tarixi Abulfayzxon“ asarida Bogʻlishdodxon ibn Juvoq Muhammadxon koʻrinishida ham yozilganini taʼkidlaydi va Ilya Zaytsevning Ashtarxon xonligi haqida yozgan monografiyasiga snoska keltiradi. Snoska qilib koʻrsatilgan kitobda Mangʻishloqxonning ismi faqatgina 2 ta betda uchraydi. Ularning ikkisini ham qarab koʻrganda, Ilya Zaytsev Mangʻishloqxonning ismi Abdurahmon Toleda Bogʻlishdodxon boʻlgan, deb yozmaganiga guvoh boʻlish mumkin.
Ilya Zaytsev Abulgʻozi Bahodirxon, Abdurahmon Tole, Shahobiddin Marjoniy, Murat Ramziy bergan maʼlumotlarga asoslanib, Ashtarxoniylar nasabnomasi haqida fikr yuritadi va uni „notoʻgʻri talqin qilingan shajara“, deb taʼkidlaydi.
Bahr ul-asrorda yozilishicha, Mangʻishloqxonning onasi mangʻitlar (noʻgʻaylar) ulusidan va qoʻngʻirotlar qabilasi boshchisining qizi boʻlgan. Bu ikki qabila juda koʻpchilikni tashkil qilib, Mangʻishloqxonga hukmronlik qilishi uchun berilgan hududda boshqa urugʻ va qabilalarga nisbatan yuqori ustunlikka ega boʻlgan.
Basicò
Basicò Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Messina provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11 km2. 681 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mangʻishloqxon
Hukmronlik qilgani haqidagi fikrlar
200px|thumb|[[Ashtarxon xonligi xaritada]] Mangʻishloq ismi Oʻrdaning siyosiy liderlari orasida uchramaydi uchun Anton Alekseyev Mangʻishloqxon Quyi Volgaboʻyida hech qachon boʻlmagan va hech qachon hukmronlik qilmagan, degan xulosaga keladi. Undan tashqari Ilya Zaytsev „Abulgʻozi Bahodirxon yozib qoldirgan nasabnomadagi xonlar orasida Astraxanda amalda hukmronlik qilgan birorta ham hukmdor yoʻq“, deb yozadi. Bobur Aminov tadqiqot olib borgan Man Qishloqning (Mangʻishloqning) qabrtoshidagi maʼlumotlarga koʻra, Mangʻishloq hamda uning otasining ismidan soʻng hukmdorlarga xos „xon“ unvoni emas, aksincha, sulola vakili ekanligini bildiruvchi „sulton“ unvoni koʻrsatilgan.
Cars (kommuna)
Cars Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Blaye tumani tarkibiga kiradi.
Mangʻishloqxon
Hukmronlik qilgani haqidagi fikrlar
Mahmud ibn Valining „Bahr ul-asror“ asarida esa Mangʻishloqxonga hukmronlik qilishi uchun maʼlum bir yerlar ajratilgani haqida soʻz boradi. Asarga koʻra, Mangʻishloqxon Ahmadxon va Mahmudxonning ukasi boʻlgan. Oʻzbek ulusi hukmdori Abulxayrxon (1428—1468) vafotidan keyin Kichik-Muhammadning bu uch avlodi Joʻji ulusining hokimiyati va hududini oʻzaro taqsimlashgan. Mahmudxon oliy hukmdorga aylangan; Ahmadxon Xorazmni va Dashti qipchoqning „ayrim viloyatlarini“ egallagan; Mangʻishloqxon Oʻrdu-Bozor, Hoji Tarxon va „butun Itil (Volga) qirgʻogʻini“ boshqara boshlagan.
Cars (kommuna)
Aholisi
1189 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 107,1 nafar kishi.
Mangʻishloqxon
Hukmronlik qilgani haqidagi fikrlar
Mangʻishloqxonning onasi mangʻitlar (noʻgʻaylar) ulusidan va qoʻngʻirotlar qabilasi boshchisining qizi boʻlganligi, u boshqargan hududda bu ikki qabila juda koʻpchilikni tashkil qilib, boshqa urugʻ va qabilalarga nisbatan yuqori ustunlikka ega boʻlganligi tufayli Mangʻishloqxonga aynan shu yerlar berilgan. Uning hukmronligini tan olgan qabilalar sirasiga naymanlar, qushchilar, sariqlar, qarluqlar, tarxonlar, uyshunlar, oyrotlar va minglar ham kirgan deyiladi.
Cars (kommuna)
Geografiyasi
Maydoni — 11,1 km2.
Mangʻishloqxon
Hukmronlik qilgani haqidagi fikrlar
Yosh va tajribasiz boʻlgan Mangʻishloqxon oʻziga meros qilib berilgan yerlarda qola olmagan. Baʼzi bir „muammolar va qoʻzgʻolonchilar“ tufayli, shuningdek, „faqatgina mangʻitlar yurti bilan qanoatlanish xato boʻlar erdi“ uchun u joyni tark etib, koʻchib ketgan.
Turkistonga koʻchib kelishi
Tarixshunoslikda Ashtarxoniylar ajdodlarining Turkistonga koʻchib kelishi turlicha talqin etiladi. Ayrim mualliflar buni rus qoʻshinlarining Ashtarxon xonligini bosib olishi bilan bogʻlab, uni shu zabtning natijasi deb hisoblashsa, boshqa, yangi davr tadqiqotchilari, bu undan ancha oldin sodir boʻlgan, deb hisoblashadi.
„Bahr ul-asror“dagi naql va uning tahlili
thumb|200px|left|[[Temuriy sulton Husayn Boyqaroning tasviri]] Mahmud ibn Valiga koʻra, Mangʻishloqxon oʻziga meros hududdan chiqib ketadi. Unga 100 ga yaqin bahodir ergashadi. Mangʻishloqxon Tura tomon yoʻl olgan, uni Kuchumxon kutib olgan. Keyin esa Movarounnahrga, sulton Husayn Boyqaro saroyiga koʻchib oʻtgan. Sulton Mangʻishloqxonni samimiy qabul qilib, unga meros qilib berilgan yerlarini qaytarib olishi uchun 12 ming qoʻshin bergan. Biroq shimolga qilingan harbiy yurish muvaffaqiyatsiz tugagan. Mangʻishloqxon Temuriylar mulkiga qaytib, Turkistonda vafot etgan.
Mangʻishloqxonning Turkistonda turishi davri naql qilingan matnda uning ismi bilan bir qatorda toʻngʻich oʻgʻli Yor Muhammad haqida ham soʻz boradi. Yor Muhammadning Volgaboʻyi va Mangʻishloq yarim oroliga qaytib borganligi haqida asarda hikoya qilinmaganligi sababli, Anton Alekseyev Ashtarxoniylarning Turkistonga koʻchishi Ashtarxon xonligi qulashidan ancha ilgari sodir boʻlgan va ular sulola nomini inersiyaga koʻra, ularning Volgaboʻyidagi oʻtmishidan xotira sifatida olganlar, degan xulosaga keladi. Tadqiqotchi Mangʻishloqxonning sulton Husayn Boyqaro (1470—1506) bilan uchrashuvi 1476-yilda boʻlib oʻtganligini taʼkidlaydi.
Anton Alekseyev Ashtarxoniylarning Turkistonga ancha ilgari koʻchishining yana bir dalili sifatida „Bahr ul-asror“da Mangʻishloqxon Shayboniy Jonibek sultonning avlodlari tarbiyasi bilan shugʻullanganligini koʻrsatadi va unga maʼlum manbalar ichida „Bahr al-asror“dan tashqari hech bir qoʻlyozmada Toʻqay Temuriylarning Shaybon xonadoni mulklariga koʻchishi va yashashi holatlarining tavsifi berilmaganligini yozadi.
Vadim Trepalovga koʻra, „Bahr ul-asror“da keltirilgan naqlda yaqqol anaxronizmlar kuzatiladi. Uning taʼkidlashicha:
"Agarda Abulxayrxon vafot etgan yil (1468) va Husayn Boyqaro hukmronlik qilgan yillar (1470—1506) inobatga olinsa, asarda tasvirlangan voqealar XV asrning ikkinchi yarmida sodir boʻlganligi maʼlum boʻladi (Anton Alekseyev hatto aniq bir yilni ham koʻrsatadi — 1476). Kuchumxon 1563—1598-yillarda (aslida 1582-yilgacha) Sibir xonligida hukmronlik qilgan. Katta xronologik boʻshliq mavjud: xuddi shu Mangʻishloq personaji XV asrning ikkinchi yarmida va keyingi asrning ikkinchi yarmida faol. Shunga qaramay, bu chalkash naqlda baʼzi real voqealarning izlarini topishga harakat qilish mumkin. …
… Mahmud ibn Valida Mangʻishloq Volgadan avval Turaga, Kuchumxon oldiga boradi. Turani shu nuqtai nazardan Chimgi-Tura shahri yoki Chingi-Tura (Tyumen) — Sibir xonligining poytaxti deb talqin qilish mumkin."
12
Vafot etgan
10er
Mangʻishloqxon
„Bahr ul-asror“dagi naql va uning tahlili
Vadim Trepalovning ilmiy farazicha, Temur Qutlugʻning avlodlari Sibirdan Turkistonga koʻchishni afzal deb bilishgan. Bu ish taxminan 1550-yillarning 2-yarmida amalga oshirilgan. Mahmud ibn Valida yuqorida tilga olingan barcha voqea va harakatlarda Mangʻishloqqa nisbat berilgan.
Tadqiqotchi ilmiy farazini davom ettirib, shunday yozadi: "… Shubhasiz, Mahmud ibn Vali naqlida XVI asrning 1-choragida yashagan Ashtarxoniylarning bu ajdodi haqidagi turli tarixiy davrlarda yashagan bir qancha hukmdorlar haqidagi maʼlumotlarni aralashtirib yuborgan. Taxmin qilish mumkinki, ajdodlarni sanab oʻtishda yilnomachi oʻzining toj kiygan homiylari xonadonining haqiqiy va batafsil maʼlumotlarini koʻrsatish vazifasini oʻz oldiga maqsad qilib qoʻymagan. Muallifning maqsadi — notinch va uning uchun deyarli maʼlum boʻlmagan davrlar haqidagi buzib koʻrsatilgan maʼlumotlar bilan ularning hukmdor avlodidan kelib chiqishini Joʻjixon va Toʻqay Temurning qarindoshligi orqali oqlash edi."
Anton Alekseyev Mahmud ibn Valining Bahr ul-asror asarida Mangʻishloqxonning vafoti yili maʼlum qilinmaganligini taʼkidlaydi. Shunday boʻlsada, uning vafot etgan yili tadqiqotchilarning izlanishi natijasida keyinchalik aniqlanadi.
Qabrtoshi
Geneologik manbada (qabrtoshda) Man Qishloq ibn Juvax ibn Muhammad Buxoro xonligi hukmdori Imomqulixonning (1611—1642) bobosi Joni Muhammadning bobosi boʻlib, u asl nasabiga koʻra Chingizxonning oʻgʻli Joʻjixonga bogʻlanadi. Toshdagi maʼlumotlarga koʻra, Man Qishloq (Mangʻishloq) 1528-yilda vafot etgan va uning hamda otasining ismidan soʻng sulton unvoni mavjud.
Qabrtoshidagi maʼlumotlarga asoslanib Bobur Aminov Mangʻishloqxonning Turkistonga koʻchishi Koʻchkunchixon (1512—1530) davrida, chor Rossiyasining Ashtarxon va Qozon xonliklarini ishgʻol etishidan ilgari sodir boʻlgan, deb taxmin qiladi va bu ilmiy faraz Akbar Zamononov tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi.
Avlodlari
thumb|200px|left|[[Jonibek sultonning nevarasi va Iskandarxonning oʻgʻli, Shayboniy hukmdor Abdullaxonning tasviri]] Tarixiy manbalarda Mangʻishloqxonning farzandlari: oʻgʻli Yor Muhammad hamda qizi Tursunbeka xonim haqida maʼlumot beriladi.
Mangʻishloqxon qizi Tursunbeka xonimni oʻzining tarbiyasidagi Jonibek sultonning toʻngʻich oʻgʻliga uzatgan. Ushbu nikohdan Jon Qora sulton va yana bir oʻgʻil farzand dunyoga kelgan. Mahmud ibn Valining „Bahr ul-asror“ hamda Muhammadyor ibn Arab Qatagʻonning „Musaxxir al-Bilod“ asarida Jonibek sultonning Jon Qora sulton ismli oʻgʻli boʻlgan toʻngʻich zurriyodi sifatida Kistan Qora sulton koʻrsatilgan. Kistan Qora sultonning ikkinchi oʻgʻli Qilich Qora sulton boʻlgan.
Akbar Zamonovga koʻra, Tursunbeka xonim Jonibek sultonning oʻgʻli Iskandarxonga turmushga chiqqan. „Bahr ul-asror“da Tursunbeka xonim shayboniy Iskandarxondan avval vafot etganligi yozib qoldirilgan.
Ergastul
Ergastul (lot.) — qadimiy Rimda qullarga moʻljallangan xususiy gurma. Quldorlar koʻpincha qishloq chorbogʻlaridagi (villalarida) yertoʻlalarda (baʼzan shahardagi uylarida) E.lar tashkil etishgan. Zanjirband etilgan qullar tepasiga nazoratchilar (ular ham qullar) qoʻyilgan. Baʼzan "E." soʻzi bilan qadimiy Rimdagi yermulklarda ishlovchi barcha qullar anglashilgan.
Sagittarius A
thumb| Sgr A va uning atrofi, juda katta massiv Sagittarius A (Sgr A) — Somon yoʻlining markazida joylashgan murakkab radio manba boʻlib, unda supermassiv qora tuynuk mavjud. U Sagittarius yulduz turkumida joylashgan boʻlib, Somon yoʻlining spiral qoʻllarida katta kosmik chang bulutlari tomonidan optik toʻlqin uzunliklarida koʻzdan yashiringan. Galaktika markazini Quyosh atrofidagi nuqtadan toʻsib qoʻyadigan chang chizigʻi galaktikaning yorqin boʻrtiqlari orqali Katta yoriqni keltirib chiqaradi. Radio manbai uchta komponentdan iborat: oʻta yangi yulduz qoldigʻi Sagittarius A East, spiral tuzilishi Sagittarius A West va spiral markazida juda yorqin ixcham radio manba.
Sagittarius spiral qoʻli
Yulduzlar paydo boʻladigan Somon yoʻlining Sagittarius spiral qoʻlidagi 10 massiv mintaqaning oʻlchangan paralakslari va harakatlari bilan tadqiqot oʻtkazildi. Maʼlumotlar VLBA bilan BeSSeL tadqiqoti yordamida toʻplangan va natijalar ushbu boʻlimlarning fizik xususiyatlarini aniqlash uchun sintez qilingan (galaktosentrik azimut deb ataladi, taxminan −2 va 65 daraja). Natijalar shuni koʻrsatdiki, qoʻllarning spiral burchak burchagi 7,3 ± 1,5 daraja, Somon yoʻlining qoʻllarining yarmi kengligi esa 0,2 kpc ekanligi aniqlandi. Quyoshdan eng yaqin qoʻl 1,4 ± 0,2 kpc masofada joylashgan.
Sagittarius A West
thumb| Sagittarius A Westning ichki qismining sirt yorqinligi va tezligi maydoni Sgr A West, Yer nuqtai nazaridan, uch qoʻlli spiral koʻrinishiga ega. Shu sababli, u „Minispiral“ sifatida ham tanilgan. Ammo Minispiralning uch oʻlchovli tuzilishi spiral emas. U bir nechta chang va gaz bulutlaridan iborat boʻlib, ular orbitada aylanadi va sekundiga 1000 kilometr tezlikda Sagittarius A * ga tushadi. Bu bulutlarning sirt qatlami ionlashgan.
Sgr A West massivida sovuqroq molekulyar gaz, aylana yadroli disk (CND) bilan oʻralgan. Sgr A Westning Shimoliy qoʻl bulutining tabiati va kinematikasi shuni koʻrsatadiki, u bir vaqtlar CNDdagi toʻda boʻlib oʻta yangi yulduz portlashi tufayli toʻdadan tushib ketgan. Shimoliy qoʻl juda yorqin Shimoliy-Janubiy emissiya tizmasi sifatida koʻrinadi, lekin u Sharqqa choʻzilgan va xira choʻzilgan manba sifatida aniqlanishi mumkin.
Gʻarbiy yoy (oʻngda koʻrsatilgan tasvirning koʻrish maydonidan tashqarida) CNDʼning ionlashtirilgan ichki yuzasi sifatida talqin qilinadi. Sharqiy qoʻl va Shimoliy qoʻlga oʻxshash ikkita qoʻshimcha katta bulutlar kabi koʻrinadi. Ularning har biri taxminan 20 quyosh massasiga teng ekanligi taxmin qilingan.
Ushbu keng koʻlamli tuzilmalar ustida (bir necha yorugʻlik yiliga teng) koʻplab kichik bulutlar va katta bulutlar ichidagi teshiklarni koʻrish mumkin.
Sagittarius A*
thumb| Event Horizon teleskopi tomonidan tasvirlangan supermassiv qora tuynuk Sagittarius A* Astronomlar hozirda galaktika markazida o‘ta massiv qora tuynuk borligi haqida dalillarga ega. Sagittarius A* (qisqartirilgan Sgr A*) bu oʻta massiv qora tuynukning joylashuvi uchun eng maqbul nomzod boʻlishga kelishib olingan. Chilidagi juda katta teleskop va Gavayidagi Kek teleskopi Sgr A* atrofida galaktikadagi boshqa yulduzlarnikidan kattaroq tezlikda aylanayotgan yulduzlarni aniqladi.
2014-yilda G2 gaz buluti Sagittarius A* hududidan o‘tdi va parchalanib ketdi, bu G2 va oldingi gaz buluti G1 gaz bulutlariga qaraganda kattaroq tortishish maydonlariga ega yulduz qoldiqlari ekanligini koʻrsatdi.
2019-yil sentabr oyida olimlar Sagittarius A* yaqin atrofdagi moddalarni avvalgi yilga nisbatan odatdagidan ancha tez isteʼmol qilganini aniqladilar. Tadqiqotchilarning taxminicha, bu qora tuynuk yangi bosqichga o‘tayotganini yoki Sagittarius A* o‘tib ketayotganda G2 ning tashqi qatlamini olib tashlaganini anglatishi mumkin.
Tappeh Kabud-e Sofla
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Tappeh Kabud-e Sofla (, shuningdek , Tappeh Kabūd-e Soflá sifatida romanlashtirilgan; Tappeh Kabūd-e Pā'īn)  — Eron, Kirmonshoh viloyati, Salas-e Bobojoni tumani, Oʻzgoleh tumani , Jeygaron qishloq tumanidagi qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 307 nafar kishi hamda 57 oiladan iborat.
Fontaine-Lavaganne
Fontaine-Lavaganne Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
299 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,7 km2. Dengiz sathidan 115 – 186 m balandlikda joylashgan.
Pavlov (Břeclav)
Pavlov(B řeclav District Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 583 ga yaqin aholisi bor.
Julaytov
Julaytov — Qurama togʻlarining jan.-sharqiy qismidagi togʻ. Sarvaksoy bilan Chodaksoy oraligʻida, Qurama tizmasining suvayirgʻich qismidan boshlanadi va togʻ etagi adirlarga tutashadi. Eng baland joyi 2645 m. Gersin burmalanishi davrida koʻtarilgan. Suvayirgʻich qismida granit va granodioritlardan, qolgan qismi porfirtuf jinslaridan tuzilgan. Koʻpgina tektonik uzilmalar uchraydi. Siyrak archazor va butalar bilan qoplangan. J.da Qoramozor rudali havza joylashgan.
Georgiy Malenkov
thumb|Georgy Malenkov 1964 Georgiy Maksimilianovich Malenkov (1901.26.12, Orenburg — 1988.14.1, Moskva) — davlat arbobi, general-leytenant (1943). Turkiston fronti siyosiy boshqarmasida xizmat qilgan (1920-1921). 1939-1946 va 1948-1953 yillarda KPSS MK kotibi. 1953—1955 yillarda SSSR Ministrlar Soveti raisi, 1955—1957 yillarda SSSR elektr stansiyalari vaziri. 1957-yilda Nikita Xrushchyovning siyosiy yoʻliga qarshi chiqqan (L. M. Kaganovich, Vyacheslav Molotov va boshqalar bilan birga). Iosif Stalinning yaqin safdoshlaridan, 1930—50 yillardagi ommaviy qatagʻonlarning faol tashkilotchilaridan biri.
Bronza buqa
Falaris uchun qiynoq buqasining yaratilishi
thumb| Xans Burgkmairning eski o'ymakorligida tasvirlangan jasur buqa (chapda). Taxminlarga ko'ra, buqaning boshi quvurchalar va to'xtash joylari tizimidan iborat bo'lib, mahbusning qichqirig'i g'azablangan buqaning baqirishiga o'xshash tovushlarga aylantirilgan. Aytishlaricha, Falaris buqaning tutuni tutatqi bulutlarida ko'tariladigan tarzda yaratilishini buyurgan. Afsonaga ko'ra, jasad kuyib ketganidan keyin buqa qayta ochilganda, qurbonning kuygan suyaklari "taqinchoqlar kabi porlab, bilaguzuk yasagan".
Hikoyalarga ko'ra, qatl amalga oshiriluvchi qurilmaning qurilishini tugatgandan so'ng, Perilaus Falarisga shunday degan: "Uning qichqirig'i quvurlar orqali sizga eng nozik, eng achinarli, eng ohangdor hayqiriq sifatida keladi". Perilaus ixtirosi uchun mukofot olishiga ishongan edi. Buning o'rniga, bu so'zlardan nafratlangan Falaris uning shox tovush tizimini Perilausning o'zi sinab ko'rishni buyurdi va uni aldab buqaga kiritdi. Perilaus ichkariga kirgach, uni darhol qamab qo'yishdi va o't qo'yishdi, shunda Falaris uning qichqirig'ini eshitishi mumkin edi. Perilaus o'lishidan oldin, Falaris eshikni ochib, uni olib ketdi. Aytishlaricha, uni buqadan ozod qilgandan so'ng, Falaris Perilausni tepalik tepasiga olib chiqib, uni o'ldirgan. Falarisning o'zi Teronning ajdodlari Telemachus tomonidan ag'darilganida, qiynoq buqasida o'ldirilgan deb da'vo qilinadi.
Ilk masihiylarni ta'qib qilish
Rimliklar bu qiynoq vositasidan ba'zi nasroniylarni, xususan, nasroniy an'analariga ko'ra, imperator Adrian tomonidan xotini va bolalari bilan jasur buqada qovurilgan Avliyo Yustsani o'ldirish uchun foydalangan deb aytilgan. Xuddi shu narsa imperator Domitian va Kichik Osiyodagi birinchi shahid bo'lgan Pergamon yepiskopi avliyo Antipas bilan sodir bo'lgan, miloddan avvalgi 92-yilda buqada qovurilgan. Qurilma ikki asr o'tgach, yana bir nasroniy, Tarsuslik Pelagiya eramizning 287-yilda birida imperator Diokletian tomonidan yoqib yuborilganidan keyin ham foydalanilgani da'vo qilgan. thumb|446x446px| Franchesko Ferdinandi, Avliyo Eustace shahidligi. Rimdagi Sant'Eustachio cherkovidagi asosiy qurbongoh orqasida, bu rasm "Oltin afsona" dagi hikoyadan so'ng: xudolarga qurbonlik qilishdan bosh tortgani uchun Avliyo Evstas va uning xotini va o'g'illari shafqatsiz buqada o'ldirilishi kerak.
Tashqi havolalar
Media related to Bronze Bull at Wikimedia Commons
Paradise (Montana)
Paradise AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Sanders County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,6 km2. Shundan 0,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Zulpin Julboyeva
Zulpin Julboyeva (1951.29.3, Sherobod tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Termiz ped. bilim yurtini (1969) va institutini (1984) tugatgan. 1969-yildan Termiz tumanidagi 42-, Sherobod tumanidagi 12-, Qiziriq tumanidagi 1-, 1983-yildan 2-maktabda boshlangʻich sinf oʻqituvchisi. J. sinf bilan ishlashdan tashqari har bir oʻquvchi bilan alohida ishlashga katta eʼtibor beradi. Darslarni hozirgi davr talablari asosida olib boradi.
Vordemwald
Vordemwald Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Zofingen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 10.15 km2. 1733 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Vordemwaldning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Viszló
Etimologiya
Ism slavyan ismi Vęceslav'dan kelib chiqqan.
Joylashuvi
Viszlo Miskolcdan 70 km shimoli-sharqda, Szendrodan shimoli-sharqda 20 km sharqda va Edelenidan 30 km shimoli-sharqda joylashgan.
Muhammad at-Tabriziy (Jamoluddin)
Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad at-Tabriziy, al-Oqsarʼiy (Jamoluddin) (hijriy 740-yil (milodiy 1340-yil)dan keyin vafot etgan) — nahvshunos olim boʻlgan.
Alliste
Alliste Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan shahardir. Lecce provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 23 km2. 6542 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Pont-d'Ain
Pont-d'Ain Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2429 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 216,9 nafar kishi.
Mietesheim
Mietesheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Haguenau tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,5 km2. Dengiz sathidan 159 – 260 m balandlikda joylashgan.
NGC 3771
NGC 3771 Crater yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Francis Leavenworth 1885-6-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Aşağı Bradi
Aşağı Bradi (shuningdek, Ashagy Burady va Borady) — Ozarbayjonning Lerik tumanidagi qishloq.
Mali (qadimgi davlat)
Mali — oʻrta asrlarda Gʻarbiy Sudanda Senegal va Niger daryolari yuqori havzasida mavjud boʻlgan davlat (taxminan 8—17-asrlar). Ilk bor al-Yaʼqubiy (9-asr) tomonidan Mallal nomi bilan qayd etilgan. 13-asr 1 -choragigacha Gana davlatiga qaram boʻlgan. 14-asr 1-choragida (M. davlatining eng ravnaq topgan davri) M. hududi Atlantika okeanidan AdrarIforas platosigacha choʻzilgan. Bu davr uchun M. davlatining batafeil bayonini arab tarixchilari ul-Umariy va Ibn Battuta asarlarida uchratish mumkin. M.da ilk mulkdorlik munosabatlari hukmron boʻlgan; qulchilik ham mavjud edi. M. iqtisodida Shimoliy Afrika va Misr bilan karvon savdosi muhim oʻrin egallagan; asosan, oltin va qullar chiqarilgan, chetdan esa tuz va hunarmandlik buyumlari keltirilgan. Yirik markazlari (Jenis, Tombuktu, Gao)da Gʻarbiy Sudanning madaniy rivojida muhim rol oʻynagan musulmonlar manzilgohlari (koloniyalari) mavjud boʻlgan, 14-asrning 60-yillaridan oʻzaro ichki nizolar natijasida M. tanazzulga uchray boshlagan, 16-asrda M. Songan davlatiga qaram boʻlib qolgan.
Groß Luckow
Groß Luckow Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Uecker-Randow tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,84 km2. 194 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Groß Luckowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Hayoti nav (Doʻstiy)
Hayoti nav — Doʻstiy tumani Dehqonobod QFYga qarashli qishloq. Hayoti navdan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 6 km, tuman markazigacha 19 kmni tashkil qiladi. Aholisi 657 kishi (2017), tojiklar.
Tordillos
Tordillos Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25,09 km2. Aholisi — 458 kishi (2010).
Barcellona Pozzo di Gotto
Barcellona Pozzo di Gotto Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Messina provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 59 km2. 41293 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Heidelberg (Minnesota)
Heidelberg AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Le Sueur County, Minnesota|Le Sueur
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
122 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 88,9 nafar kishi.
Burlington (Shimoliy Dakota)
Aholisi
1060 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 639,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,66 km2. Shundan 1,66 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 490 m balandlikda joylashgan.
Mushket miltig`i 1752
Tarixi
Ushbu qurol Ispaniya armiyasining birinchi standartlashtirilgan mushketasi edi. U Yangi Ispaniya vitse-qirolligi hududidagi janglarda, xususan, Britaniyaning Kubaga bostirib kirishi paytida faol foydalanilgan. Ispaniya, shuningdek, Britaniya hukumatiga qarshi kurash davomida Amerika isyonchilariga ushbu mushketlardan 10 000 dan 12 000 gacha yetkazib berdi.
O'zgartirishlar
Keyingi yillarda mavjud mushketlar asosan primer qulfga aylantirildi.
Sidney Universiteti
Sidney universiteti - Avstraliyaning eng qad. va yirik universiteti. 1850-yil tashkil etilgan. K,.x., meʼmorlik, gumanitar fanlar, iqtisodiyot, huquqshunoslik, muhandislik ishi, tibbiyot, stomatologiya, veterinariya boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Rasadxonasi, kutubxonasi (2 mln.ga yaqin asar) bor. 19 mingdan ortiqtalaba taʼlim oladi.
Saint-Vincent-de-Tyrosse
Saint-Vincent-de-Tyrosse Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Dax tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
5955 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 283,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,0 km2.
Milanka Brooks
Milanka Brooks (1983-yil 12-sentabr da tugʻilgan) — angliyalik aktrisa. U Benidorm (2015-2016) teleserialining 2 faslidagi Ionela, Black Mirror (2017) filmining USS Callister epizodidagi Elena Tulaska va 2020-yilda Channel 4 da efirga uzatilgan Britaniya qirollik oilasi ga parodiya sifatida ishlangan The Windsors dagi malika Svetlana rollari bilan tanilgan.
Taʼlimi
Milanka Brooks 1983-yil 12-sentyabrda Angliyaning London shahrida model boʻlgan onasi Mileva Brooks va otasi aktyor/yozuvchi Harry Brooks Jrda tugʻilgan. Aktrisa 2008/2009-yilda Drama Centre London ni tamomlagan.
Faoliyati
Brooks birinchi marta 2009-yilda ikkita fransuz filmida ekranda paydo boʻlgan: Spy(ies) va King Guillaume. Uning Britaniya televideniye sida birinchi marta chiqishi 2011-yilda boʻlgan va u BBC telekanal ining My Family sitkomining 11-epizodida Francesca rolida koʻrinish bergan. Aktrisa 2012-yilda Joanna Lumley ining Little Crackers telekomedik serialining 1-qismida model sifatida hamda 2014-yilda BBC ning Boomers komediya sida Elena rolida paydo boʻladi.
2015-yildan 2016-yilgacha ITV Benidormning yettinchi va sakkizinchi seriyalarida Brooks Johnny Vegas oʻynagan Geoff Maltbyning kelini Ionelani tasvirlaydi. U 2016-yilda Catherine Tate ning Do Not Disturb televizion film ida Svetlana rolida paydo boʻlgan.
2017-yilda aktrisa SyndicateRoom tomonidan moliyalashtirilgan Gun Shy filmida Antonio Banderas bilan birga teleboshlovchi rolini ijro etdi. 2017-yil dekabr oyida u Jesse Plemons bilan birgalikda Black Mirror serialining 4-qismning birinchi epizodi USS Callisterda koʻk tanli Elena Tulaska rolida paydo boʻldi. Milanka 2018-yilda Disneyning Patrick badiiy filmida ham paydo boʻlgan. 2019-yilda Brooks ITV ning Cleaning Up dramasida rol oʻynagan hamda 2019-yilda Andie MacDowell va Jamie Demetriou bilan birga Four Weddings and a Funeralning 3-qismida Stasia rolini oʻynagan.
Brooks 2020-yilda Britaniya qirollik oilasining The Windsors parodiyasi Channel 4ning 3-epizodida malika Svetlana rolini tasvirlagan.
Cartelègue
Cartelègue Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Blaye tumani tarkibiga kiradi.
Sumalak
right|thumb Sumalak — Markaziy Osiyo hamda boshqa turkiy va forsiy xalqlar tomonidan Navroʻz bayrami kunlari pishiriladigan shirin taom turi. Asosan, bugʻdoyning yosh novdalari, un, yogʻlardan tayyorlanadi. Shuningdek, baʼzi milliy anʼanalarga koʻra, tosh yoki yongʻoq ham solib pishiriladi. Hamda 1 sutka mobaynida pishiriladi.
Cartelègue
Aholisi
874 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 76,0 nafar kishi.
Sumalak
Sumalak — taom turi. Servitamin, xushxoʻr va tansiq taom. Tayyorlash usuli: jaydari qizil, qayroqi bugʻdoy tozalanib, sovuq suv bilan yuviladi. Zanglamaydigan idishga solinib, uch kun ivitib qoʻyiladi. Bugʻdoy nish urgach, toza taxta (teshikchalar ochilgan faner) ustiga 1 — 1,5 sm qalinligida yorugʻroq, lekin quyosh nuri tushmaydigan joyga taxtaga yoyiladi va qar kuni ertalab suv sepib turiladi. Bugʻdoy maysasi (koʻk) igna boʻyi boʻlganda (3—4 kundan soʻng) uni boʻlaklarga boʻlib, taxtadan ajratib olinadi. Koʻk qiymalanadi yoki oʻgʻirda tuyiladi va ustidan suv quyib aralashtiriladi, sharbati dokada suziladi. Shu tarika uch marta sharbat olinib, alohida idishlarda saqlanadi, 0,5 kg undirilgan bugʻdoy uchun 2 kg bugʻdoy uni, 1 kg paxta yogʻi kerak. Qozonda paxta yogʻi dogʻlanib sovitiladi. Yoqqa un va birinchi suzilgan sharbat aralashtiriladi va baland olovda kaynatiladi.
Cartelègue
Geografiyasi
Maydoni — 11,5 km2.
Bering boʻgʻozi
Bering boʻgʻozi — Shim.Sharqiy Osiyo va Shim. Amerika oraligʻidagi boʻgʻoz. Shim. Muz okeani (Chukotka dengizi)ni Tinch okean (Bering dengizi) bilan bogʻlaydi. Uz. 96 km, kengligi 86 km, eng sayoz joyining chuq. 36 m. Oktabrdan avgustgacha boʻgʻozda suzib yuruvchi muzlar kup buladi.
Park City (Montana)
Park City AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Stillwater County okrugi tarkibiga kiradi.
Bering boʻgʻozi
Antropogen davrida Bering boʻgʻozi oʻrnida bir necha marta dengiz tubi koʻtarilib har ikki qitʼani birlashtiruvchi quruklik "kuprigi" paydo boʻlgan. Boʻgʻoz oʻrtasidagi Diomid o.lari orqali Rossiya Federatsiyasi va AQSH ning davlat chegarasi oʻtgan.
Bering boʻgʻozi ni dastlab 1648-yil kazak SI. Dejnev suzib oʻtgan, soʻngra 1728-yilda V. Bering ekspeditsiyasi tadqiq qilgan (boʻgʻoz ekspeditsiya rahbari nomi bilan atalgan). Sohillari 1732-yil haritaga tushirilgan.
Sumalak
Soʻngra ikkinchi suzilgan sharbat quyiladi, bu ham qaynagach, uchinchi suzilgan sharbat quyilib, baland olovda qaynatish davom ettiriladi. Tagiga olmasligi uchun krzonga yongʻokdek keladigan 15—20 ta silliq toshchalar va 10—12 dona yongʻoq yuvib solinadi va yogʻoch kurakcha bilan betoʻxtov kovlab turiladi. S. 10—12 soat qaynatiladi. Tayyor S.ning rangi och jigarrang, quyuq ataladek, mazasi shirin boʻladi. S. yetilgach, krzonning olovi olinib, 5—6 soat dimlab qoʻyiladi.
Park City (Montana)
Aholisi
870 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Sumalak
S. qadimdan, ayrim maʼlumotlarga koʻra 3000-yildan beri, bahorni kutib olish, dehqonchilik ishlarining boshlanishi arafasida, Navroʻzaa. tayyorlab kelinadi. 20-asrning 90yillaridan boshlab S. pishirish Navroʻz bayramida, ayniqsa, ayollar oʻrtasida katta tantana bilan oʻtadi.
Park City (Montana)
Geografiyasi
Maydoni — 2,7 km2. Shundan 2,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1036 m balandlikda joylashgan.
Vasiliy Maligin
Vasiliy Stepanovich Maligin (1882.25.1, hozirgi Rossiya Federatsiyasi Kirov viloyati – 1951.2.9, Toshkent) — meliorator, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi muxbir aʼzosi (1947), professor (1933). Moskva qishloq xoʻjaligi institutini tugatgan (1911). Mirzachoʻl tajriba dalasida. labratoriya mudiri (1911 – 13), Zarafshon tajriba dalasi boshligi (1913–17), Turkiston ASSR Davlat reja qoʻmitasida qishloq xoʻjaligi seksiyasi raisi (1922–24). Yoʻlagan tajriba stansiyasi (Turkmaniston)da boʻlim boshligi, direktor (1924–27), Toshkent irrigatsiya va qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash inje-nerlari institutida dotsent (1931–33), Toshkent qishloq xoʻjaligi institutida kafedra mudiri (1933–51). Oʻzbekistonda oliy qishloq xoʻjaligi taʼlimini rivojlantirishga katta hissa qoʻshgan.
Julfa (maʼnolari)
Julfa:
Fontaine-Saint-Lucien
Fontaine-Saint-Lucien Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
132 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,3 km2. Dengiz sathidan 100 – 148 m balandlikda joylashgan.
Pont-de-Vaux
Pont-de-Vaux Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2043 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 272,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,5 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 169 – 204 m balandlikda joylashgan.
Tibbiy etika
Tibbiy etika - bu etikaning falsafiy intizomi boʻlib, uning tadqiqot ob'ekti tibbiyotning axloqiy va klinik tibbiyot amaliyotini va tegishli ilmiy tadqiqotlarni tahlil qiladigan amaliy axloq hisoblanadi. Tibbiy etika har qanday chalkashlik yoki ziddiyat holatlarida mutaxassislar murojaat qilishlari mumkin boʻlgan qadriyatlar toʻplamiga asoslanadi. Bu qadriyatlarga avtonomiyani hurmat qilish, yomonlik qilmaslik, xayrixohlik va adolat kiradi. Bunday tamoyillar shifokorlar, tibbiy yordam koʻrsatuvchi provayderlar va oilalarga davolash rejasini tuzishga va bir xil umumiy maqsadga erishishga imkon beradi. Shuni taʼkidlash kerakki, bu toʻrtta qadriyat ahamiyati yoki ahamiyati boʻyicha tartiblanmagan va ularning barchasi tibbiy etikaga tegishli qadriyatlarni oʻz ichiga oladi. Biroq, axloqiy tizimda ierarxiya zarurligiga olib keladigan ziddiyat paydo boʻlishi mumkin, shuning uchun baʼzi axloqiy elementlar ogʻir tibbiy vaziyatga eng yaxshi axloqiy hukmni qoʻllash maqsadida boshqalarni bekor qiladi. Tibbiy etika, ayniqsa, majburiy davolanish va majburiy majburiyatlarga oid qarorlarda juda muhimdir.
Bir nechta xulq-atvor kodekslari mavjud. Gippokrat qasamyodi tibbiyot mutaxassislari uchun asosiy tamoyillarni muhokama qiladi. Ushbu hujjat miloddan avvalgi V asrga toʻgʻri keladi. Xelsinki deklaratsiyasi (1964) va Nyurnberg kodeksi (1947) tibbiy etikaga hissa qoʻshadigan ikkita taniqli va hurmatli hujjatdir. Tibbiy etika tarixidagi boshqa muhim belgilarga Roe v. Veyd  1973-yilda va gemodializning rivojlanishi  1960-yillarda. Soʻnggi paytlarda genlarni tahrirlashdan foydalangan holda kasalliklarni davolash, oldini olish va davolashga qaratilgan genlarni tahrirlashning yangi usullari tibbiyotda va davolashda qoʻllanilishi, shuningdek, kelajak avlodlarga ijtimoiy taʼsiri haqida muhim axloqiy savollarni tugʻdirmoqda hali ham munozarali boʻlib qolmoqda. ularning yevgenika bilan aloqasi tufayli.
Tibbiy etika mehribonlik, avtonomiya va adolatni oʻz ichiga oladi, chunki ular evtanaziya, bemorning maxfiyligi, xabardor qilingan rozilik va sogʻliqni saqlash sohasidagi manfaatlar toʻqnashuvi kabi nizolar bilan bogʻliq. Bundan tashqari, tibbiy etika va madaniyat oʻzaro bogʻliqdir, chunki turli madaniyatlar axloqiy qadriyatlarni turlicha amalga oshiradilar, baʼzida oilaviy qadriyatlarga koʻproq eʼtibor berishadi va avtonomiyaning ahamiyatini pasaytiradi. Bu kasalxonalar va boshqa sogʻliqni saqlash muassasalarida madaniyatga sezgir shifokorlar va axloqiy qoʻmitlarga boʻlgan ehtiyojning ortishiga olib keladi.
Tarixi
thumb| AMA tibbiy etika kodeksi
Tarixan, Gʻarb tibbiy etikasi Gippokrat qasami va ilk nasroniylik taʼlimotlari kabi antik davrda shifokorlarning burchlari haqidagi koʻrsatmalarga asoslanishi mumkin. Birinchi tibbiy axloq kodeksi, Formula Comitis Archiatrorum, 5-asrda, Ostrogot nasroniy qiroli Buyuk Teodorik hukmronligi davrida nashr etilgan. Oʻrta asrlar va erta yangi davrda bu soha Is'hoq ibn Ali ar-Ruhoviy („Tabibning xulq -atvori“ ni yozgan, tibbiy etikaga bagʻishlangan birinchi kitob), Avitsennaning „ Tib qonunlari“ va Muhammad ibn kabi islom ilmlariga qarzdor. Zakariya ar-Roziy (Gʻarbda Rhazes nomi bilan tanilgan), Maymonidlar kabi yahudiy mutafakkirlari, Tomas Akvinskiy kabi Rim-katolik sxolastik mutafakkirlari va katolik axloqiy ilohiyotining holatlarga yoʻnaltirilgan tahlili (kazuistiya). Ushbu intellektual anʼanalar katolik, islom va yahudiy tibbiyot etikasida davom etmoqda.