cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adamdigi
Adamdigi (আদমদিঘী ,Adamdighi) — Bangladesh shimolida joylashganshahar, xuddi shu nomdagi kichik tumanning maʼmuriy markazi ham bor. Shaharning maydoni 4,17 km². 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 5404 kishi yashagan, ulardan erkaklar 54,57%, ayollar — mos ravishda 45,43%. Aholi zichligi — 1296 nafar kishi 1 km² ga toʻgʻri keladi. Aholining savodxonlik darajasi 43,7% ni tashkil etdi (Bangladesh uchun oʻrtacha 43,1%).
Drajna (daryo)
Drajna—Ruminiyadagi Teleajen daryosining chap irmogʻi. Piatradagi Teleajenga quyiladi. Slon, Valea Lespezii, Cerașu, Valea Borului, Podurile, Drajna, Pițigoi va Drajna de Jos qishloqlaridan oqib oʻtadi. Uning uzunligi 25 km va uning havzasi hajmi 106 km2 ga teng.
Toʻrtkultepa-2
Toʻrtkultepa-2  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Iskana” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk  obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga  olingan. == Manbalar ==
Gaz aniqlagich
Gaz aniqlagich — konlar va sanoat binolari atmosferasidagi zararli gaz (maye, metan) miqdorini aniqlaydigan asbob. Metanning issiqdik oʻtkazishini oʻlchashga asoslangan. Asbob karbonat angidrid (SO2)ni va namlikni yutuvchi kolonka, kabul qilgich, galvanometr, nasos va energiya bilan taʼminlash bloklaridan iborat. Akkumulyatordan tok berilganda taʼminlash bloklaridagi platina spiralning qarshiligi oʻzgarib, elektr koʻprigining muvozanati buziladi. Mavjud metan miqdori galvanometrning foizlarda darajalangan shkalasida qayd qilinadi.
Doris Leuthard
Doris Leuthard (10-aprel 1963) — 1-avgust 2006-yildan Shveysariya Federal Kengashi aʼzosi. 2010 va 2017-yil uchun mamlakat Prezidenti boʻlgan.
Biografiya
link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Bundesrat_der_Schweiz_2017.jpg/220px-Bundesrat_der_Schweiz_2017.jpg|left|thumb|250x250px|2017-yilgi Shveytsariya Federal Kengashi Leythard 1999-yildan 2006-yilgacha Aargau kantonidan Shveysariya Milliy kengashi aʼzosi boʻlgan. U 2004-yildan 2006-yilgacha Xristian Demokratik Xalq partiyasiga raislik qilgan. Jozef Deys Shveysariya Federal Kengashidan isteʼfoga chiqqanidan soʻng, Leythard 2006-yil 14-iyunda uning vorisi etib saylandi. 109-Federal Kengash aʼzosi boʻlish uchun 234 ta haqiqiy ovozdan 133 tasini oldi. Federal Kengashga saylangan beshinchi ayol. Uning saylanishi Federal Kengash aʼzosini bir xil til guruhidagi odam bilan almashtirish kabi uzoq vaqtdan beri mavjud boʻlgan pretsedentdan voz kechishni anglatadi. Deiss fransuz tilida soʻzlashuvchi boʻlsa, Leythard nemis tilida soʻzlashadi.
2006-yil 1-avgustdan 2010-yil 31-oktyabrgacha Iqtisodiyot federal boshqarmasi boshligʻi boʻlgan. 2010-yil 1-noyabrda Morits Leuenbergerdan keyin Atrof-muhit, transport, energetika va kommunikatsiyalar federal departamenti rahbari boʻldi. 2009-yil taqvim yili uchun Leythard Shveysariya Konfederatsiyasi vitse-prezidenti etib saylandi. 2010-yil uchun Konfederatsiya Prezidenti etib saylanishini deyarli taʼminladi. Soʻnggi yillarda Federal Kengashda katta miqdordagi aylanmalar tufayli u organ prezidenti sifatida ishlamagan eng uzoq Federal Kengash aʼzosi boʻldi.
2010 va 2017-yillarda Konfederatsiya prezidenti etib saylangan. Rut Dreyfus (1999) va Mishlin Kalmi-Reydan (2007) keyin bu lavozimni egallagan uchinchi ayol boʻldi. Konfederatsiya Prezidenti sifatida Leuthard Federal Kengash yigʻilishlariga raislik qildi va odatda boshqa demokratik mamlakatlarda davlat boshligʻi tomonidan bajariladigan vakillik funksiyalarini bajardi. Shveysariyaning ustuvorlik tartibida eng yuqori martabali amaldor edi va favqulodda vaziyatlarda butun Federal Kengash nomidan harakat qilish huquqiga ega edi. Biroq, koʻp hollarda, Leuthard faqat primus inter pares edi, uning olti hamkasbidan yuqori va undan tashqarida hech qanday kuch yoʻq edi.
Uning oʻrnini 2011-yilda Kalmi-Rey egalladi, birinchi marta bu lavozimni ketma-ket ikki ayol egalladi. 2010-yilda ikki yangi Federal Kengash aʼzolarining qoʻshimcha saylovlaridan soʻng portfellar oʻzgartirilgandan soʻng, Leythard Atrof-muhit, transport, energetika va kommunikatsiyalar federal departamenti boshligʻi lavozimini tark etgan Morits Leuenbergerni almashtirdi. Vazir sifatida 2018-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Antoniu Guterrish tomonidan Melinda Geyts va Jek Ma hamraisi bo‘lgan Raqamli hamkorlik bo‘yicha oliy darajadagi kengashga tayinlangan.
SAFFA-2020 loyihasi uchta Federal Kengash aʼzolari: Leythard, Sommaruga va Widmer-Schlumpf, shuningdek, sobiq Federal Kengash aʼzosi Kalmi-Rey tashabbusi bilan tashkil etilgan.
Shodiyortepa
Shodiyortepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Uzun“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Robiya Sulton Begim maqbarasi
Robiya sulton begim maqbarasi — Turkiston sh. (Qozogʻiston)dagi meʼmoriy yodgorlik (15-asr) Yassaviy majmuasi tarkibida. Ulugʻbekning qizi Robiya Sulton begimga atab qurilgan.
Ulugʻbekning qizi Robiya Sulton Begim 1451-yilda oʻzbek xoni Abulxayrxonga turmushga chiqqan. U Abulxayrxonning ikki oʻgʻlli, xonlar Koʻchkunji va Suyunchxoʻjaxonning onasi boʻlib, Turkistonda yashagan va 1485-yilda vafot etgan. Maqbara Kuchkunji-xon tomonidan barpo etilgan.
Maqbara tarhi 8 qirrali, bosh tarzidagi peshtoq boʻrttirib ishlangan. Ichki qismi ham 8 qirrali, uning har bir qirrasi ravokli tokchalarga boʻlingan. Robiya Sulton begimning marmar qabr toshi turli oʻyma naqsh va yozuvlar bilan bezatilgan. 1898-yilda maqbara butunlay buzib tashlangan. 1972—75 yillarda qayta tiklash va taʼmirlash ishlari olib borilgan.
Henry Justin Allen
Henry Justin Allen (1868-yil 11-sentyabr — 1950-yil 17-yanvar) amerikalik siyosatchi, Kanzas shtatining 21- gubernatori (1919-1923) va Kanzasdan AQSh senatori (1929-30) boʻlib ishlagan.
Shaxsiy hayot va Karyera
Allen Pensilvaniya shtatining Uorren okrugida Jon va Rebekka Elizabeth (Gudvin) Allen oilasida tugʻilgan. 1870 yilda uning oilasi Kanzasga koʻchib oʻtdi va u erda Kley okrugida joylashadi.Siyosatda faol boʻlishidan oldin, Allen 1894 yilda Kanzas shtatining Manxetten shahridagi Manxetten millatchisi bilan boshlangan Kanzas boʻylab gazetalarga egalik qildi. U Artur J. Carruth Jr. va Uilyam P. Snyder bilan birga Topeka State Journalga egalik qilgan. Umuman olganda, kelajakka intilib, u Kanzas shtatining Vichita shahridagi uyini loyihalash uchun Frank Lloyd Raytni yolladi. Allenning uyi Kanzasda Rayt tomonidan loyihalashtirilgan yagona rezidensiyadir.Allen Fransiyada Uilyam Allen Uayt bilan Birinchi jahon urushi paytida Amerika ekspeditsiya kuchlarining Kanzas askarlariga taqdim etilgan sharoitlarni koʻzdan kechirayotgan edi, oʻz partiyasi uni gubernatorlikka nomzod qilib koʻrsatgan. 1918-yilgi saylov kampaniyasi paytida Allen hech qachon oʻz pulini sarflamagan va Parij gazetasidan oʻzining nomzodi haqida bilib olgan. U 1919-yildan 1923-yilgacha xizmat qildi.Allen gubernator boʻlgan davrida sanoat sudining qarori. Noshir Uilyam Allen Uayt eʼtiroz bildirganda, u soʻz erkinligi uchun kurashda hibsga olinadi. Uayt qonunga qarshi chiqqan holda 1922 yil 27 iyulda nashr etilgan „Xavotirlangan doʻstga“ nomli tahririyati uchun 1923 yilda Pulitser mukofotini qoʻlga kiritdi.Gubernatorlikni tark etgach, Allen AQShning Armaniston, Turkiya, Gretsiya va Janubiy Rossiyada Yaqin Sharqqa yordam koʻrsatish boʻyicha maxsus komissari boʻlgan. 1928 yilda u Respublika milliy qoʻmitasining targʻibot boʻlimi direktori boʻlgandi.1929 yil aprel oyida u Charlz Kertis vitse-prezident lavozimidan isteʼfoga chiqqanida yuzaga kelgan boʻsh oʻrinni egallash uchun Qoʻshma Shtatlar Senatiga tayinlandi. Allen 1929 yil 1 apreldan 1930 yil 30 noyabrgacha xizmat qildi. U Kertisning qolgan muddati davomida muvaffaqiyatsiz qatnashdi va Jorj MakGill tomonidan qiyinchilik bilan magʻlub boʻladi.Allen 1950 yilda Kanzas shtatining Vichita shahrida miya trombozi tufayli vafot etdi. U Vichitadagi Maple Grove qabristoniga dafn etilgan. Ikki yil oʻtgach, Allen oʻlimidan soʻng Kanzas gazetasining shon-sharaf zaliga kiritiladi.
Roger Chaffee
Roger Bruce Chaffee (Roger Bruce Chaffee, 1935-yil 15-fevral, Grand Rapids, Michigan, AQSh — 1967 yil 27-yanvar, Florida) — amerikalik aviatsiya muhandisi, AQSh dengiz floti qoʻmondoni leytenant, kosmonavt uchuvchi. Apollon 1da yana ikki astronavt Virjil Grissom va Edvard Uayt bilan birga yer sinovlari paytida kabinadagi yongʻinda halok boʻlgan. U oʻlimidan soʻng AQSh Kongressining fazoviy faxriy medali bilan taqdirlangan (1997, vafotining 30 yilligida). 1997-yilda Chaffee Florida astronavtlari shon-sharaf zaliga kiritildi.
Biografiya
Roger Bruce Chaffee Michigan shtatining Grand Rapids shahrida tugʻilgan va u yerda oʻrta maktabni tamomlagan. 1953-yil sentabrda Illinoys texnologiya institutiga oʻqishga kirdi va u yerda bir yil tahsil oldi. Shundan soʻng u oʻzining sifatli aviatsiya muhandisligi oʻquv dasturi bilan mashhur boʻlgan Indiana shtatining West Lafayette shahridagi Purdue universitetiga oʻtish uchun ariza topshirdi. 1957- yilda Roger aviatsiya muhandisligi boʻyicha bakalavr darajasi bilan tugatgan. Universitetda oʻqiyotganda Chaffee dengiz zahirasi ofitserlarini tayyorlash xizmati kursanti edi. Parvoz mashgʻulotlari oʻsha universitet aeroportida boʻlib oʻtdi.
Harbiy martaba
Oʻqishni tugatgandan soʻng, Chaffee birinchi praporshchik unvonini olgan va (u kapitan III darajasiga koʻtarilgan) AQSH dengiz flotiga qabul qilindi. U Pensacoladagi parvoz maktabida, keyin esa Kingsvillda qiruvchi uchuvchi sifatida taʼlim olgan. Keyin u Florida shtatidagi Jeksonvill dengiz havo stantsiyasida 62-foto razvedka otryadida parvozlar xavfsizligi boʻyicha ofitser va sifat nazorati xodimi boʻlib xizmat qildi.
1962-yil oʻrtalarida Roger NASA astronavtlarining uchinchi guruhiga yozilish uchun 1800 nomzod roʻyxatiga qabul qilindi. 1963-yilda Chaffee Rayt-Patterson bazasidagi Harbiy havo kuchlari texnologiya institutiga oʻqishga kirdi va u yerda ishonchlilik nazariyasi boʻyicha magistrlik dissertatsiyasi ustida ishladi. Bu vaqtda u kosmonavtlarga nomzodlarni tanlashda ishtirok etishni davom ettirdi, ularning soni 1963- yil oʻrtalarida 271 taga qisqartirildi.
NASAda xizmat
Taʼtilda boʻlganida, Roger NASAdan ish taklifi bilan qoʻngʻiroq qildi. 1963-yil 18-oktabrda u astronavtlarning uchinchi korpusiga kiritilgan 14 kishidan biri sifatida rasman tanlandi. U boshqaruv markazi va kosmik kema oʻrtasidagi aloqa tizimlari, asboblar, balandlik va parvoz yoʻnalishini boshqarish tizimlariga ixtisoslashgan.
Egizaklar dasturining butun davri davomida Chaffeega ushbu kemada uchish imkoniyati berilmagan edi. Uning aksariyat ishlari Apollon dasturidagi yangi turdagi kosmik kemalarni boshqarish va aloqa tizimlari bilan bogʻliq edi. 1966-yil 21-martda Chaffee Apollon 1 kosmik kemasining birinchi orbital parvozida ekipaj aʼzosi etib tayinlandi.
Vafoti
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Apollo1-Crew_01.jpg/250px-Apollo1-Crew_01.jpg|left|thumb|250x250px| Apollon 1 ekipaji 1967-yil 27-yanvarda Kanaveralda uchirilgan maydonda, Saturn 1B raketasi va Apollon 1 kosmik kemasining yer sinovlari paytida, 21-fevralga rejalashtirilgan koinotga uchishga tayyorgarlik koʻrish paytida kema kabinasida yongʻin sodir boʻldi. Natijada astronavtlar V. Grissom, E. Uayt va Roger Chaffee tiriklayin yoqib yuborildi. Yashash joyidagi yongʻin toʻsatdan paydo boʻldi va astronavtlar uchun kutilmagan hodisa boʻldi. Yongʻin bor-yoʻgʻi 15 soniya davom etib, kemaning ichki qobigʻini yondirdi, shundan soʻng u oʻchirildi. Yonilgʻi yoqilgandan soʻng, yongʻin juda tez tarqaldi va astronavtlarning skafandrlariga zarar yetkazdi. Komissiya astronavtlar yongʻin boshlanganidan 14 soniya oʻtib, yonish mahsulotlaridan zaharlanib halok boʻlganini aniqlandi. Yuqori bosim ostida sof kislorodli muhitda Chaffee kursisi ostidagi simlardagi qisqa tutashuv bir zumda gʻazablangan alangaga aylandi. Bu uch kishi kosmik kemada halok boʻlgan birinchi kosmonavtlar boʻldi.
Chaffee va Grissom toʻrt kundan keyin 1967-yil 31-yanvarda Arlington milliy qabristonida sharaf bilan dafn qilindi. Uyat kosmonavt, oʻz vasiyatiga koʻra, West Pointda dafn etilgan.
Shaxsiy hayot
1957-yil 24-avgustda Roger soʻnggi 2 yil davomida uchrashgan Marta Xornga uylandi. 1958-yilda ularning Sherrill Lin ismli qizi va 1961-yilda Stiven Bryus ismli oʻgʻli tugʻildi.
Hasan Xoja Nisoriy koʻchasi
Hasan Xoja Nisoriy koʻchasi — atoqli shoir, tazkiranavis Hasan Xoja Nisoriy (1480-yilda tugʻilgan) nomiga qoʻyilgan koʻcha. „Muzakkir al-ahbob“ (Doʻstlar yodi) asarining muallifi. Asarda Movarounnahr, jumladan, Buxoroda yashab oʻtgan 252 shoir, adib va buyuk shaxslarning tarjimai holi keltiriladi.
1921-yillarda Sovet-Eron doʻstlik shartnomasi
Sovet-Eron doʻstlik shartnomasi ― 1921-yil 26-fevralda Moskvada RSFSR va Fors oʻrtasida imzolangan ikki tomonlama bitimdir.
Shartnoma shartlaridan kelib chiqib, tomonlar oʻrtasida erishilgan barcha oldingi kelishuvlar bekor qilindi. Bundan tashqari, Sovet Rossiyasi va Eron oʻrtasida Kaspiy dengizida yuk tashish uchun toʻliq va teng huquqlar toʻgʻrisida kelishuvga erishildi.
1922-yil 26-fevralda Tehronda ratifikatsiya qilingan.
1922-yil 7-iyunda Millatlar Ligasida roʻyxatga olingan.
1941-yilda Sovet Ittifoqi tomonidan Eron shimoliga qoʻshin kiritilishi uchun asos boʻlgan.
Kartoshka dofin
Kartoshka dofin (Pommes dauphine)  — fransuz oshxonasi retsepti, kartoshka pyuresini qaynoq suvga qorilgan xamirga aralashtirib tayyorlangan, soʻngra 170° dan 180 °C gacha boʻlgan haroratda frityurda qovurilgan kroket yoki knele kabi qarsildoq kartoshka sharchalari.
Etimologiyasi
Bu taom dofin nomi sharafiga atalgan, bu unvon dofinning xotini yoki fransuz taxti vorisi uchun berilgan.
Oʻxshash garnirlar bilan taqqoslash
Kartoshka dofin oʻrniga ishlatilishi mumkin boʻlgan shunga oʻxshash kartoshka garnirlar orasida pommes noisette, dyushes kartoshkasi, kroketlar va pommes soufflés mavjud. Biroq, kartoshka dofinning oʻziga xosligi shundaki, yegulik qaynoq suvga qorilgan xamirdan tayyorlanadi, bu esa uning zichligini kamaytiradi. Pommes Noisette xuddi shunday yumaloq shaklga ega, lekin faqat kartoshkadan tayyorlanadi va ancha-muncha kichikroqdir.
Rogoviklar
Rogoviklar — 1) zich, mayda donali tof jinsi, oʻziga singdirgan jinsga intruziyaning taʼsiri natijasida vujudga keladi (qarang Kontakt metamorfizm). Metamorfizmga uchragan dastlabki jinslar tarkibiga koʻra farq qiladi. Gilli jinslar tarkibida kordiyerit, andaluzit, sillimanit, granat, biotit, dala shpati boʻlgan R.ga; bazaltlar va ularning tuflari, grauvvakkilar — piroksenli, asosiy plagioklazli, shox aldamchi R.ga; mergellar vollastonitli, olivinli, shpinelli, karbonatli R.ga aylanadi. Karbonat miqdorining ortib borishi bilan R. kontaktli marmarta aylanadi; 2) gid va temir gidrooksillari aralashgan, karbonatli va gilli qatlamlarda konkretsiya va qatlamchalar hosil qilgan kremniyli jinslar (kremniy, yashma, menilitlar); koʻpincha tarkibida karbonatlar va organik qoldiklar boʻladi.
Huquqiy munosabatlar subyektlari
Huquqiy munosabatlar subyektlari – huquqiy normalar tufayli muayyan munosabatlar ishtirokchisi hamda subyektiv huquq va yuridik majburiyatlar egasi boʻlgan insonlar yoki tashkilotlardir.
Huquqiy munosabatlar subyektlari toifalari
Ushbu ta’rifdan ma’lum boʻlishicha, huquqiy munosabatlar subyektlari ikki toifaga boʻlinadi: insonlar (jismoniy shaxslar) va tashkilotlar (jamoaviy subyektlar). Jismoniy shaxslarga tegishli davlatning fuqarolari, shu mamlakat hududida turgan xorijiy davlat fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar kiradi. Huquqning jamoaviy subyektlariga turli-tuman davlat va nodavlat tashkilotlar hamda idoralar, shuningdek davlatning oʻzi ham kiradi. Jamoaviy subyektlar sifatida ba’zan ijtimoiy birgaliklar ham tushuniladi: masalan, referendum yoki saylovlar oʻtkazilgan chogʻda – xalq, saylovchilar (elektorat) ana shunday subyekt hisoblanadi. Fuqaroviy-huquqiy munosabatlarda jamoaviy subyektlar yuridik shaxslar sifatida maydonga chiqadilar.
Jismoniy shaxs
Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksida jismoniy va yuridik shaxslar ta’rifi berilgan. Fuqarolar (jismoniy shaxslar) deganda Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari, boshqa davlatlarning fuqarolari, shuningdek fuqaroligi boʻlmagan shaxslar tushuniladi. Qonun barcha fuqarolarning teng ravishda huquq va burchlarga ega boʻlish qobiliyatini (huquqiy layoqatini) e’tirof etadi.
Yuridik shaxs
Kodeksning 39-moddasida yuridik shaxs tushunchasi bayon etilgan. Unga muvofiq, oʻz mulkiga, xoʻjalik yuritishida yoki kundalik boshqaruvida alohida mol-mulkka ega boʻlgan hamda oʻz majburiyatlari yuzasidan javob bera oladigan, oʻz nomidan mulkiy yoki shaxsiy nomulkiy huquqlarga ega boʻla oladigan, majburiyatlarni bajara oladigan, sudda da’vogar va javobgar boʻla oladigan tashkilot yuridik shaxs hisoblanadi. Yuridik shaxsning huquqiy layoqati va muomala layoqati bir vaqtda, ya’ni u tuzilgan paytdan boshlab vujudga keladi va uni tugatish yakunlangan paytdan e’tiboran tugatiladi. Yuridik shaxsning maxsus huquq layoqati uning ustavi, nizomi yoki qonunchilik hujjatlari bilan belgilanadi. Yuridik shaxslar mulkdor yoki u vakil qilgan shaxs tomonidan yoxud vakolatli organning farmoyishi asosida, shuningdek qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda tashkil etiladi. Yuridik shaxslar – davlat, davlat idoralari, jamoat va shirkat tashkilotlari, korxona, muassasa va tashkilotlar, xoʻjalik birlashmalaridir, ba’zan yakka tadbirkor ham. Davlat idoralari va nodavlat tashkilotlar quyidagi hollarda huquqiy munosabatlarning ishtirokchisi boʻladilar: Davlatning oʻzi toʻligʻicha huquq egasi boʻlish holatlari ham mavjud. Masalan, xalqaro huquqiy munosabatlarda, ya’ni xorijiy davlatlar bilan muloqotga kirishganda; davlat-huquqiy munosabatlarda, ya’ni federatsiya bilan uning subyektlari oʻrtasida aloqalar amalga oshganda, yoki davlat fuqaroligiga qabul qilishda, yoxud davlat oʻz fuqarosiga faxriy unvonlar berganda va h.k.; fuqaroviy-huquqiy munosabatlarda, ya’ni davlat mulki bilan bogʻliq munosabatlarda, ijtimoiy xususiyatga ega boʻlgan tarixiy, milliy, ilmiy, madaniy va moddiy boyliklarga davlat merosxoʻr (voris) boʻlgan hollarda; jinoiy-huquqiy munosabatlarda, ya’ni jinoiy ish boʻyicha hukm yoki fuqarolik ishi boʻyicha hal qiluv qarori davlat nomidan e’lon qilinadi. Davlat ishtirok etadigan mulkiy munosabatlar davlat mulki, tashqi savdo, kredit, boj va qarz masalalarida vujudga keladi. Ba’zi hollarda davlat yagona huquq subyekti sifatida maydonga chiqadi. Masalan, Konstitutsiya va amaldagi qonunlarga muvofiq, Oʻzbekistonda yer, yer osti boyliklari, suv va oʻrmon, temir yoʻl, havo va suv transportiga, aloqa vositalariga egalik qilish huquqi faqat davlatga tegishlidir. Oʻzbekiston Respublikasi – xalqaro huquqiy munosabatlar subyekti, ya’ni ma’lum huquq va majburiyatlar egasidir. Huquqiy munosabatning subyekti boʻlish uchun tashkilot yoki jismoniy shaxs huquqdorlik maqomiga ega boʻlishi lozim. Faqat huquqdor, ya’ni huquqiy layoqat va muomala layoqatiga ega boʻlgan jismoniy va yuridik shaxslar huquqiy munosabat ishtirokchisi deb tan olinadi.
Huquqdorlik
Huquqdorlik – huquq sohibi, huquqiy aloqalar ishtirokchisi boʻlish qobiliyatidir.
Huquqiy layoqat
Huquqiy layoqat – shaxsning huquq normalariga muvofiq subyektiv huquq va yuridik majburiyatlarga ega boʻla olish qobiliyatidir. Boshqacha aytganda, huquqiy layoqat jismoniy va yuridik shaxslarning subyektiv huquq va yuridik majburiyatlarga ega boʻlish imkoniyati, qonunda nazarda tutilgan turli munosabatlarga kirishi qobiliyatidir. Insonlarda huquqiy layoqat ular tugʻilgan paytda paydo boʻlib, vafot etgunicha mavjud boʻladi. Huquq normalari huquqiy munosabat subyektlarining ular huquqiy layoqatiga mos tarzdagi harakatlanish mezoni va chegarasini belgilaydi. Huquq nazariyasida huquqiy layoqatning uch turi farqlanadi:
Umumiy huquqiy layoqat
Umumiy huquqiy layoqat – har qanday shaxsning, yoki tashkilotning umuman huquq subyekti boʻla olish imkoniyatidir. Bu imkoniyat tugʻilgan (tashkil topgandan) boshlab mavjud boʻladi.
Sohaviy huquqiy layoqat
Sohaviy huquqiy layoqat – shaxs yoki tashkilotning u yoki bu huquq sohasida subyekt boʻla olish yuridik qobiliyati. Turli huquq sohalarida subyekt boʻlish uchun har xil talablar belgilangan.
Maxsus huquqiy layoqat
Maxsus huquqiy layoqat – muayyan lavozimni prezident, sudya, prokuror va h.k. egallash munosabati bilan vujudga keladigan huquqiy munosabatlarning ishtirokchisi boʻlish qobiliyati. Bunday layoqat shaxsning muayyan huquq subyekti toifasiga mansub boʻlishi bilan ham bogʻliq boʻlishi mumkin (masalan, huquqni muhofaza etish organi xodimi).
Huquqiy muomala layoqati
Huquqiy muomala layoqati – jismoniy va yuridik shaxsning oʻziga tegishli huquqini oʻzi bevosita amalga oshirish qobiliyatini anglatadi. Muomala layoqati qonunda belgilangan shaxslar tomonidan oʻz harakatlari bilan subyektiv huquq va yuridik majburiyatlarga ega boʻlish qobiliyatidir. Muomala layoqatining mazmuni, koʻlami va amalga oshirish shartlari huquq normalari bilan belgilanadi. Demokratik jamiyatda huquq layoqati va muomala layoqati uni chindan ham amalga oshirish imkoniyatlari bilan ta’minlanadi. Umumiy qoidaga koʻra, barcha fuqarolar huquq layoqatiga ega hisoblanadilar. Biroq, har bir fuqaro ham muomala layoqatiga ega boʻlavermaydi. Xususan, Oʻzbekistonda muomala layoqati balogʻat chogʻi, voyaga yetish kunidan boshlab yuzaga chiqadi. Ayrim huquq tarmoqlarida huquq layoqati va muomala layoqati bir vaqtda paydo boʻladi. Masalan, konstitutsiyaviy huquq sohasida asosiy huquq va majburiyatlarga ega boʻlish oʻn sakkiz yoshdan boshlanadi. Mehnat-huquqiy munosabatlarida huquq layoqati va muomala layoqati 16 yoshdan, oila-nikoh munosabatlarida 18 yoshdan (Oʻzbekiston Respublikasining Oila kodeksiga koʻra ayollar 17 yoshdan) qatnasha oladilar. Jinoiyhuquqiy munosabatlarda jinoiy javobgarlikka tortilish 16 yoshdan, ogʻir jinoyatlarda huquq layoqati va muomala layoqati 14 yoshdan, ba’zan hatto 13 yoshdan paydo boʻladi (masalan, javobgarlikni ogʻirlashtiradigan holatda qasddan odam oʻldirish jinoyatida). Fuqarolik qonunchiligi bilan tartibga solinadigan munosabatlarda huquq layoqati va muomala layoqati har doim ham birga (bir vaqtda) vujudga kelmaydi. Fuqaroning oʻz harakati bilan fuqarolik huquqlariga ega boʻlishi va ularni amalga oshirishi, oʻzi uchun fuqarolik majburiyatlarini vujudga keltirish va ularni bajarish layoqati (muomala layoqati) u voyaga yetgach, ya’ni oʻn sakkiz yoshga toʻlgach toʻla hajmda vujudga keladi. Aytish joizki, voyaga yetgunga qadar qonuniy asosda nikohdan oʻtgan fuqaro nikohdan oʻtgan vaqtdan e’tiboran toʻla muomala layoqatiga ega boʻladi (Fuqarolik kodeksining 22-moddasi). Shuningdek, ushbu qonunda oʻn toʻrt yoshdan oʻn sakkiz yoshgacha va oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan voyaga yetmaganlarning muomala layoqati koʻlami belgilangan (27 va 29-moddalar).
Delikt layoqat
Huquqiy munosabat subyekti oʻz xatti-harakati, nojoʻya xulq-atvori va huquqbuzarlik oqibati, yetkazilgan zarar uchun javobgarlikni oʻtay olish qobiliyatiga ham ega boʻlishi lozim. Gap delikt layoqati haqida bormoqda. «Delikt» lot. – huquqbuzarlik, noqonuniy xatti-harakat, ya’ni shaxsning sodir etilgan huquqbuzarligi, jinoyati uchun javob bera olish layoqatini anglatadi. Mazkur layoqat sohibi hisoblanayotgan shaxs aqli raso, ruhiy jihatdan sogʻlom boʻlishi va oʻz xatti-harakatlari oqibati uchun toʻla javobgarlikni zimmasiga olishga layoqatli boʻlishi lozim. Huquqdorlik tushunchasi tarkibida huquqiy layoqat muhim belgilovchi oʻrinni egallaydi. Muomala layoqati bilan delikt layoqati esa, undan kelib chiqadi. Chunki, shaxs huquq layoqatiga ega boʻlmasa, huquqni amalga oshirishi yoki tegishli javobgarlikni oʻtashi haqida gap ham boʻlishi mumkin emas.
Sigourney Weaver
Susan Alexandra Weaver (1949-yil 8-oktabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa. Yetti marotaba Oltin globus va uch marotaba Oscar mukofoti nomzodi. Ikkita Oltin globus, BAFTA, Saturn va Emmy mukofotlari sohibasi. Kino tarixidagi eng muhim ayollardan biri.
U Alien (1979), (1986), (1992), (1997) filmlarida Ellen Ripli rolini oʻynaganidan keyin katta shuhrat qozondi.
Weaver 60 dan ortiq filmlarda rollar ijro etib sermahsul filmografiyasini yaratdi. James Cameronning mashhur Avatar (2009) filmida doktor Grace rolini ijro etdi. Avatar filmining 2- va 3-qismlarida ham uning ijrosi kutilmoqda.
Filmografiyasi
thumb|alt=Sigourney Weaver|Weaver [[Oscar|61-Akademiya mukofotida]] thumb|alt=Sigourney Weaver with two other men|Weaver, [[Georges Cravenne va Alain Delon 2000-yilgi César Awards mukofotida]] thumb|alt=Sigourney Weaver|Weaver a [[Oscar|82- Akademiya mukofotida ]]
P-elementlar
Xossalari
p- elementlarning chapdan oʻng tomonga qarab atom radiusi kichrayib, ionlanish energiyasi ortadi, bu esa p- elementlarning metalmaslik xossalarining ortishiga va oksidlovchi xossalarining oʻsishiga olib keladi. Guruhlarda elementlarning yuqoridan pastga tomon metallik xossalari ortadi.
Rishton tumani
Rishton tumani — Fargʻona viloyatidagi tuman. 1926-yil 29-sentabrda tashkil etilgan. 1959-yil 7-martda Soʻx tumani bilan birlashtirilgan. 1990-yil 27-fevralda Soʻx tumani ajralib chiqqan. Shim.dan Bagʻdod, jan.sharqdan Oltiariq, gʻarbdan Oʻzbekiston va Uchkoʻprik tumanlari, janubdan Qirgʻiziston bilan chegaradosh. Maydoni 0,42,1 ming km². Aholisi 150.2 ming kishi (2003). Tumanda 1 shahar (Rishton) va bir nechta qishloq fuqarolari yigʻini (Chuburgʻon, Uyrat, Pandigon, Tegirmonboshi, Navbahor, Qipchoq, Beshkapa, Buzrukxoʻja Usmonxoʻjayev, Boʻston, Yoyilma, Zoxidon, Mehnatobod, Oqoltin, Oqyer, Rishton, Toʻda, Dutir, Qayragʻoch) bor. Markazi — Rishton shahri.
Geografiyasi
Rishton viloyatining maydoni 420 km². Fargʻona vodiysining janubida, Oloy tizmalarining etaklarida, Soʻx daryosining oʻng qirgʻogʻida, dengiz sathidan 482 metr balandlikda joylashgan. Janubda Qirgʻizistonning Botken viloyati, gʻarbda Uchkoʻprik, janubda Bagʻdod, sharqda Fargʻona viloyatining Oltiariq viloyatlari bilan chegaradosh.Fargʻonagacha boʻlgan masofa 50 km, Toshkentgacha 270 km. Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi Furqat (Serova) shahardan 12 km shimolda joylashgan.
Gaz analizi
Gaz analizi — analitik kimyoning bir sohasi. Bunda gaz aralashmalarining tarkibi sifat va miqdor jihatdan aniklanadi. Gaz aralashmasini analiz qilishda kimyoviy, fizik-kimyoviy va fizik usullar qoʻllaniladi. Kimyoviy reaksiyalarga asoslangan usulda gaz aralashmasida qanday moddalar borligini bilish uchun u maxsus reagentlar (yoki reagent shimdirilgan qogʻozlar)dan oʻtkaziladi. Masalan, gaz aralashmasida vodorod sulfid borligini bilish uchun aralashma qoʻrgʻoshin atsetat eritmasi (yoki oʻsha eritma shimdirilgan qogʻoz)dan oʻtkaziladi. Aralashmada vodorod sulfid boʻlsa, reagent (yoki qogʻoz) qorayadi. Gazlar miqdorini aniqdash uchun aralashma yutuvchi moddalar solingan maxsus idishlardan oʻtkaziladi. Eritma solingan idishning tajribadan avvalgi va keyingi ogʻirligi solishtirilib, yutuvchi moddaga qancha gaz yutilganligi aniklanadi. Metallurgiya, kimyo sanoati va neftni qayta ishlash sanoatida yonish jarayonlarini nazorat qilishda maxsus adsorbsion yoki absorbsion xromatograf qurilmalaridan foydalaniladi. Tarkibi nomaʼlum gaz aralashmasi analiz qilinishi uchun maʼlum hajmli maxsus idishlardan avtomatik gaz analizi yurituvchi biron bir sof inert gaz (maye, N2, Ne, Ag)da suyultirilib tarkib va koʻrsatgichlari oldindan maʼlum boʻlgan sorbentlardan oʻtkaziladi. Tabiiyki turli yutilish hajm va sifat koʻrsatkichlarga ega boʻlgan har bir gaz boshqalari bilan aralashmalarda vaqg va hajm birligi miqdorida ushbu sorbentdan ajralib toʻxtalib oʻtadi va sezgir qurilmalardan oʻtganda bajaruvchi mexanizmlar oʻta aniqpik bilan uni yozib oladi. Zamonaviy xromatograflar EHM yordamida mukammallashgan boʻlib, ular gazlar yordamida gaz va uglevodorodlar aralashmalarini 0,1—1,0% gacha aniqlik bilan analiz qilish imkoniyatini beradi (qarang Gaz analizatori). Gaz aralashmasini aniqlash uchun usulni tanlash gaz aralashmasining taxminiy tarkibiga bogʻliq. Fan va texnikada gaz analizi usulining aniklik, sezgirlik darajasi va aniqlanish tezligi muhim ahamiyatga ega.
Rishton tumani
Aholisi
Aholisi 180,6 ming kishi, shu jumladan, shahar aholisi — 138,6 ming kishi (72,6%), qishloq aholisi — 52 ming kishi (27,4%). 79% oʻzbeklar, 16,4% tojiklar, 4% qirgʻizlar va boshqa millat vakillari istiqomat qiladi. Rishton maʼmuriy markazi aholi soni boʻyicha Fargʻona viloyatida Fargʻona, Qoʻqon, Margʻilon va Quva shaharlaridan keyin 5-oʻrinda turadi. Shahar 20 mahalla boʻlingan: Bogʻiston, Gumbaz, Dahbed, Dehqonobod, Dorilomon, Zar-Ariq, Qoʻzi-Ahror, O. Qoraboshev, Qoʻshqayron, Markaz, Minor, Miskin, Navoiy, Nosgar, O. Sobirov, M. Topivoldiyev, Toshogoʻlik, Xoʻja-Ilgʻor va Chinigaron, Shokir-Ota, 49200 kishi (2013-yil). 13-asrdagi moʻgʻullar istilosi Oʻrta Osiyo etnik xaritasiga katta oʻzgarishlar kiritdi. Koʻp sonli koʻchmanchi moʻgʻullarning koʻchirilishi juda muhim omil boʻldi. 1882-yilda hududda 17970 kishi yashagan. Aholisi qirgʻizlar, sartlar, tojiklar, oʻzbeklar va boshqalardan iborat. Ushbu maʼlumotlarga koʻra, ruslar soni 10 kishidan oshmagan. 1909-yilda Rishton Baxkirlar uchastkasi tarkibiga kirdi. Hududda 21811 kishi yashagan. Hudud deportatsiya qilingan Qrim-tatarlarni joylashtirish markazlaridan biri. Rusiyzabon aholining asosiy qismi SSSR parchalanishi tufayli 1990-yillarning boshlarida koʻchib kelgan.
Tabiati
Tuman hududi Markaziy Fargʻona choʻlining jan.da, Soʻx daryosi va Katta Fargʻona kanali boʻyida joylashgan. Hududi, asosan, tekislikdan iborat. Foydali qazilmalardan neft, gaz, soz tuproq, shagʻal bor. Iqlimi keskin kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —6.7°, eng past temperatura —27°, iyulning oʻrtacha temperaturasi 23.6°, eng yuqori temperatura 42°. Yiliga 180 mm yogʻin yogʻadi. Xoʻjaliklar va aholi yerlari Soʻx daryosi va Usmon Yusupov nomli Katta Fargʻona, Katta Andijon kanallaridan sugʻoriladi. Tuproqlari qoʻngʻir boʻz tuproq va oʻtloqi tuproqlardan iborat, ayrim joylarda shoʻrtuproq uchraydi. Oʻsimliklardan shoʻra, shuvoq, yantoq, miya, oq bosh, yulgʻun, qiyoq va boshqa oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan boʻri, tulki, quyon, yumronqoziq; parrandalardan kaklik, bedana, tustovuq, zogʻcha, qargʻa, toʻrgʻay, sassiqpopishak, qaldirgʻoch; sudraluvchilardan oʻq ilon, chipor ilon, kaltakesak; kemiruvchilardan kalamush va boshqa uchraydi.
Aholisi
Aholisi, asosan, oʻzbeklar, shuningdek, tojik, qirgʻiz, rus, tatar, koreys va boshqa millat vakillaridan iborat. Aholining oʻrtacha zichligi 1 km² ga 357 kishi. Shahar aholisi 30.9 ming kishi, qishloq aholisi 119.3 ming kishi.
Iqtisodiyoti
Tuman markazi va yaqin qishloqlarda kulolchilik rivojlangan. Qishloq xoʻjaligi bogʻdorchilik, tokchilikka ixtisoslashgan. Mashhur Rishton kandak oʻriklari, Choʻngʻara devzirasi yetishtiriladi. Turli sohadagi yuzdan ortiq sanoat korxonasi ishlab turibdi. „Fargʻonaneftgaz“ aksiyadorlik jamiyati, oʻzbekarab „PayntsKeramik“ qoʻshmakorxonasi, paxta tozalash, badiiy kulolchilik buyumlari, gʻisht zavodlari, koʻplab xususiy shirapazlik, 1,200 dan ortiq, xususiy kulolchilik kichik sexlari, yigiruv-toʻquv, mebel fabrikalari, MTP, bosmaxona, dehqon va buyum bozorlari faoliyat koʻrsatadi. Oʻzbekiston xalq ustalari I.Komilov, N.Qodirov, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi si aʼzosi | Sh. Yusupovlarning oʻziga xos uslublari bor. Sugʻoriladigan yerlar 20,658 : ga, shu jumladan, paxta 9,500 ga, don 7,400 ga, sabzavot va poliz 170 ga, yem-xashak ekinlari 588 ga maydonga ekiladi. Mevazorlar 5 ming ga ni tashkil qiladi. Rishton tumanida 220 km uzunlikdagi ochiq drenajlar, 245 ta vertikal qudugʻi bor.
1966-yildan „Rishton haqiqati“ tuman gazeta chiqarildi (adadi 8608).
Madaniyati
Mirzaabdulla Boqiy Nasreddinov — shoir va adabiyotshunos, Alisher Navoiyning „Tuhfatul-afkor“ qasidasini fors tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan. 1941-yilda shoir, mutafakkir va davlat arbobi Alisher Navoiy tavalludining 500 yilligiga bagʻishlangan yubiley tantanalarini oʻtkazish boʻyicha tashkiliy qoʻmita aʼzosi boʻlgan.
Hamdam Zakirov — rusiyzabon shoir, Farg‘ona sheʼriyat maktabi vakili, 2001-yildan buyon Kuvola (Finlandiya) shahrida istiqomat qiladi.
Isajon Sulton (Sultonov Isajon Abduraimovich) — yozuvchi, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi, Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi.
Ergash Hamroyev — oʻzbek ssenariynavis, rejissyor, ssenarist. Uning oʻgʻli Ali Hamroyev ham otasining izidan borib, rejissyor va ssenarist boʻlgan
Nilavareh-ye Olya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Nilavareh-ye Olya (, shuningdek, Nīlavareh-ye 'Olyā sifatida rimlashtirilgan; Nīlaura hamda Nīlavareh nomi bilan ham tanilgan)  — Eron, Kirmonshoh viloyati, Kirmonshoh tumani, Quzaran tumani, Sanjobi qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 74 nafar kishi hamda 12 ta oiladan iborat.
Agioi Theodoroi (Grevena)
Agioi Theodoroi (Άγιοι Θεόδωροι) Grevena munitsipalitetiga qarashli qishloq va jamoadir. 2011-yilgi mahalliy hokimiyat islohotidan oldin u Grevena munitsipaliteti tarkibiga kirgan va munitsipalitet okrugi edi. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olishda qishloqda 215 nafar va jamiyatda 369 nafar aholi istiqomat qilgan. Agioi Theodoroi jamoasi 152.182 km2 maydonni egallagan holda istiqomat qiladi.
Gaz bilan isitish
Gaz bilan isitish - binolarni isitish usullaridan biri. Bunda yonuvchi gazlarning issiqligidan foydalaniladi. Isitilgan havo yordamida markazlashtirilgan usudda isitish; gaz asboblari vositasida isitish va b. Birinchi usuldan iqlimi yumshoq joylarda foydalaniladi. Bu usulda gaz kaloriferna yonib, havoni ilitadi. Iliq havo moʻrilar orqali xonalarga beriladi. Ikkinchi usul — gaz asboblar vositasida isitishda yakka qizdirish asboblari, pechlar va qozonlardan foydalaniladi. Bunda ajraladigan yonish mahsulotlari xonadan shamollatish (ventilyatsiya) qurilmalari yordamida havo bilan birga chiqarib yuboriladi. Gigiyena jihatdan eng qulayi moʻrili gaz asboblari (maye, kaminlar) hisoblanadi. Turar joy binolari, jamoat va sanoat binolarini isitishda gazdan foydalanishning eng afzal tomoni shundaki, gazni yoqqanda ajraladigan yonish mahsulotlari havoni uncha ifloslantirmaydi, gaz isteʼmolchilarga quvurlar orqali keltiriladi, avtomatik va masofadan boshqarish qurilmalari gaz asboblarining xavfsiz ishlashini taʼminlaydi.
Yuqoridagi-Men
Yuqoridagi-Men (Über-Ich), shuningdek, super-ego (Super-ego) Freydning psixoanaliz nazariyasiga koʻra, inson psixikasining uchta tarkibiy qismidan biri (Men va U bilan birga). Yuqoridagi-Men insonning axloqiy va diniy munosabatlari, xulq-atvor normalari va axloqiy taqiqlar uchun javobgardir va shaxsni tarbiyalash jarayonida shakllanadi. Yuqoridagi-Menning vazifalari vijdon, oʻzini oʻzini nazorat qilish va inson ideallarini shakllantirishdir..
Agioi Theodoroi (Grevena)
Ma'muriy bo'linishi
Agioi Theodoroi jamoasi to'rtta alohida aholi punktlaridan iborat:
Yuqoridagi-Men
Super-Ego sohasidan insonga sezgi va ilhomning turli shakllari koʻrinadi — falsafiy, badiiy va ilmiy; axloqiy „imperativlar“, insonparvarlik va qahramonlik ishlariga intilish, altruizm.
Agioi Theodoroi (Grevena)
Ma'muriy bo'linishi
Yuqorida tilga olingan aholi soni 2011-yilga toʻgʻri keladi.
Tashqirmontepa
Tashqirmontepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. V-IV asrlar, mil. IV asr. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Beruniy tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Tinchlik“ OFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Xoʻjaxuroson (Qishloqtepa)
Xoʻjaxuroson(Qishloqtepa)  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—XII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Xoʻjaxuroson“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Gaz va suyuqliklarning oqishi
Gaz va suyuqliklarning oqishi — gazsimon moddalar va suyuqliklarning bosim taʼsirida harakatlanishi. Gaz (yoki suyuqlik) sekin oqqanda qatlamlari oʻzaro parallel joylashadi. Bunday oqim laminar oqim deyiladi. Gaz (yoki suyuqlik) tez oqsa, qatlamlari oʻzaro aralashib ketadi. Bunday oqim turbulent oqim deyiladi. Gaz va suyuqlik katlamlari bir-biriga nisbatan harakatlanganda ular orasida ichki ishqalanish kuchi, yaʼni qovushoqlik paydo boʻladi. Nay ichida laminar oqimning turbulent oqimga utishi Reynolde soni pzV bilan ifodalanadi. Bunda: r — gaz yoki suyuqlik zichligi, 8 — oqish tezligi, g — nay-ning radiusi, g| — qovushoqlik koeffitsiyenti. Gazlarning qovushoqlik koeffitsiyenti suyuqliklarnikidan bir necha yuz baravar kichik boʻladi. Gaz yoki suyukdik nayda okishi uchun nayning ikki uchida bosimlar farqi Ar=r,—r2 boʻlishi shart. Laminar oqim uchun maʼlum vakt ichida naydan oqib oʻtgan gaz (yoki suyuqlik) hajmi Puazeyl formulasi bilan ifodalanadi: V = vro,8l" (bunda Ar— bosimlar farqi, / — nay uzunligi). Juda past bosimda (vakuum da) gazlarning oqishi normal sharoitdagidan farq qiladi. Gaz oqkan vaqtda molekulalari bir-biri bilan toʻqnashmasa, bunday oqim molekulyar okim deyiladi. Molekulyar okimda naydan oqib oʻtgan gaz miqdori molekulalar tezligiga va nay radiusining kubiga toʻgʻri proporsional, qovushoqlik koeffitsiyentiga bogʻliq emas. G. va s.o.ni oʻrganish aerodinamika, gaz dinamikasi fanlarining asosiy masalalaridan hisoblanadi.
Rovno viloyati
Rovno viloyati — Ukraina tarkibidagi viloyat. Ukrainaning shimgʻarbida. 1939-yil 4 dekabrda tashkil topgan. Maydoni 20,1 ming km². Aholisi 1192,5 ming kishi (1997), asosan, ukrainlar, shuningdek, rus, belorus va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Rovno viloyatida 15 tuman, 9 shahar va 16 shaharcha bor. Yirik shaharlari: Rovno, Dubno, Zdolbunov, Kostopol, Sarni. Markazi — Rovno shahri.
Rovno viloyati yer yuzasi bir oz pastbaland tekislik. Viloyat shimoliy qismini Polesye payettekisligi, janubiy qismini Volin qirlarining sharqiy qismi egallagan (eng baland joyi 342 m).
Iklimi moʻʼtadil kontinental. Yanvarning oʻrtacha tempaturasi −3,8°, iyulniki 18,5°. Yillik yogʻin 560-620 mm. Daryolari Pripyat va uning irmoqlari. Qora tuproq, sur tusli podzollashgan, chimli podzol, botqoq, gilliqumloq tuproklar tarqalgan. Viloyat hududining 34%i oʻrmon. Boʻri, tulki, qobon, los, boʻrsiq, suvsar, tiyin, olaxurjun, zubr yashaydi. Dare va koʻllarda baliq koʻp. Ondatra, yenotsimon it iqlimlashtirilgan.
Viloyat xoʻjaligida oziq-ovqat sanoati yetakchi oʻrinda. 6 shakarqand, 2 spirt, 8 sabzavot quritishkonserva korxonalari, goʻsht kombinati ishlab turibdi. Sanoat mahsulotlarining hajmi boʻyicha yengil sanoat ikkinchi oʻrinda turadi. Rovno, Dubnoda tikuvchilik, toʻqimachilik, trikotaj, poyabzal korxonalari joylashgan. Mashinasozlik va metallsozlik korxonalarida traktor, qishloq xoʻjaligi mashinalari uchun ehtiyot qismlar ishlab chiqariladi. Rovnoda elektrotexnika jihozlari, yuqori voltli elektron apparatura, Dubnoda har xil stanoklar ishlab chiqariladigan korxonalar bor. Oʻrmon, yogʻochsozlik va qogʻoz sanoati korxonalari Sarni, Dubno, Ostrog, Vladimirets, Berezno, Rovno atroflarida joylashgan. Qurilish materiallari sanoati, ayniqsa, sement, shifer va yigʻma temirbeton ishlab chiqarish rivojlangan.
Qishloq xoʻjaligining asosiy tarmoklari: deqqonchilik va chorvachilik. Gʻalla, texnika ekinlari, sabzavotpoliz va kartoshka, yemxashak ekinlari ekiladi. Chorvachiligi sutgoʻshtga ixtisoslashgan. Krramolchilik, choʻchqachilik yetakchilik qiladi. Parrandachilik va quyonchilik rivojlangan, qoʻy va echki ham boqiladi.
Transport yoʻli uzunligi 579 km, avtomobil yoʻllari 7,8 ming km. R. havo yoʻllari orqali Moskva, Riga, Kiyev, Simferopol va Ukrainaning boshqa shaharlari bilan bogʻlangan, 2 oliy oʻquv yurti, Kiyev madaniyat institutining madaniymaʼrifiy fakulteti, 2 muzey, musiqali drama teatri, 4 sanatoriy bor.
Michael Adams
Michael Adams (Michael Adams; 1971-yil 17-noyabr, Truro) — ingliz shaxmatchisi, grossmeyster (1989).
1989, 1997, 2010, 2011, 2016, 2018 va 2019-yillardagi Britaniya chempioni.
Sport karyerasi
Maktabni tugatgandan soʻng, 17 yoshida Michael Adams professional shaxmatchiga aylandi.
1989-yilda, 17 yoshida Adams Britaniya chempionatida gʻolib chiqdi. 1997-yilda Adams Metyu Sadler bilan birgalikda ikkinchi marta Britaniya chempionligini qoʻlga kiritdi. 1991-yilda Terrassadagi turnirda J.Ehlvest bilan 1-2-oʻrinlarni boʻlishib oldi. 1992-yilda u Tilburgdagi nokaut turnirida finalda Boris Gelfandni magʻlub etdi.
1993-yilda Adams FIDE shaxmat boʻyicha jahon chempionati uchun zonalararo turnirga ham yoʻllanma oldi. Sakkizinchi final oʻyinida (1994-yil,Veyk an Zee) Adams Boris Gelfandga yutqazdi — 3:5.
1995-yilda Adams Dos Hermanasdagi kuchli turnirda Gata Kamskiy va Anatoliy Karpov bilan birinchi oʻrinni egalladi.
1997-yilda Groningenda Adams birinchi marta kubok tizimi boʻyicha oʻtkazilgan FIDE Jahon chempionatida ishtirok etdi. Ushbu turnirda Adams Tamaz Georgadze,Sergey Tiviakov, Piter Svidler, Lyuk Van Veli va Nayjel Shortga qarshi ketma-ket gʻalaba qozondi. Final bahsida u faqat qoʻshimcha blits oʻyinida Anandga yutqazdi.
1998-yilda Dortmundda Adams Vladimir Kramnik va Piter Svidler bilan birinchi oʻrinni boʻlishdi.
1999-yilda Dos Hermanasda Adams Kramnik, Anand, Karpov, Svidler, Topalov va Judit Polgarni ortda qoldirib, birinchi oʻrinni egalladi.
2004-yilda Tripolida boʻlib oʻtgan FIDE jahon chempionatida Adams finalga chiqdi. Finalda u Rustam Qosimjonovga yutqazdi. Asosiy oʻyin — 3:3, tezkor shaxmat boʻyicha qoʻshimcha uchrashuv — ½:1½.
2005-yil iyun oyida Londonda Adams Hydra kompyuter dasturiga qarshi oʻyinda ½:5½ hisobida yutqazdi.
2004-yil 19-yanvardan boshlab jahon chempionlari Mixail Chigorin va Efim Bogolyubov sovrindorlarining ramziy klublari aʼzosi.
Shaxmatchilar orasida Adams „Oʻrgimchak odam“ laqabini oldi. Bu taxallus Adamsning oʻyin uslubi bilan bogʻliq: u raqibni oʻz harakatlari toʻri bilan chigallashtiradiganga oʻxshaydi.
Adams 1990,1993-1996 va 1998—2002-yillarda Buyuk Britaniyada yilning eng yaxshi shaxmatchisi etib saylangan.
FIDE reytingidagi eng yuqori oʻrin 2002-yilda uchinchi oʻrinni egallagan.
2008-yil oktabr holatiga koʻra, Adams FIDE reytingida 12-oʻrinni egallagan-2734.
Adams dastlab FIDE Gran-prisida qatnashgan. Ushbu turnirlar seriyasining gʻolibi shaxmat toji uchun amaldagi Jahon chempioni bilan kurashishi kerak edi. Ammo bir muncha vaqt oʻtgach, Gran-pri bosqichlarining bir qismi oʻynalgach, FIDE gʻolibning imtiyozlarini oʻzgartirdi. Endi Gran-pri gʻolibi darhol Jahon chempioni bilan oʻynamadi, balki 8 daʼvogardan faqat bittasiga aylandi. Adams FIDEni musobaqa paytida qoidalarni oʻzgartirganligi uchun qoralagan va seriyaning keyingi turnirlarida qatnashmagan bir necha Gran-pri ishtirokchilaridan biriga aylandi.
Rodanid kislota
Rodanid kislota (tiotsianat kislota), HSCN — rangsiz, oʻtkir hidli suyuq modda. Mol. m. 59,09. Rodanid kislota va hosilalarining 2 ta struktura shakli maʼlum. R—N yoki metall ioni boʻlganda, asosan, I shaklda, organik hosilalari esa ikkala shaklda ham uchraydi. —90°dan past tradagina barqaror, —110° da oq kristall, —85°da trimer — rodanur kislota (HSCN)3 hosil qiladi. Undan yuqori tralarda polimerlanish darajasi ortadi, sariq rangdan qizil rangga va toʻq jigarrangga oʻtadi. 3 atrofida polimerlanadi. Suv, efir va spirtda yaxshi eriydi. Kuchli kislotalar jumlasiga kiradi.
Shweta Tiwari
Shaxsiy hayot
right|thumb|228x228px| Tiwari va uning qizi. 2012-yil. Tiwari 1998-yilda aktyor Raja Chaudharyga turmushga chiqdi va ularning 2000-yil 8-oktabrda tug'ilgan qizi(Palak Tiwari) bor. U 2007-yilda to'qqiz yillik turmushidan keyin ajrashish uchun ariza bergan. Tiwari u Rajaning alkogolizmi va uydagi zo'ravonligi bilan ajralib turadigan muammoli munosabatlarga duch kelganini aytdi. U har kuni kaltaklanganidan shikoyat qildi. Uning koʻrsatuvlari uchun suratga tushar va u bilan yomon muomala qilardi.
Tiwari va aktyor Abhinav Kohli 2013-yilning 13-iyulida deyarli uch yil davomida uchrashganidan keyin turmush qurishdi. 2016-yilning 27-noyabrida Tiwari oʻgʻil farzandni dunyoga keltirdi. Ularning nikohidagi muammolar haqidagi xabarlar birinchi marta 2017-yilda paydo bo'lgan. 2019-yil avgust oyida Tiwari Kohli unga va qiziga nisbatan tazyiq o'tkazganligi haqida shikoyat qildi. Kohli politsiya nazoratiga olingan. Tiwari va Kohli 2019-yilda ajralishdi.
Televideniyadagi martaba
Tiwari birinchi marta 1999-yilda "Doordarshan" seriyali orqali televizorda paydo bo'lgan. Uning birinchi teleseriyali DD National telekanalidagi "Kaleerein" kunduzgi shousi bo'lib, keyinchalik DD-1 deb nomlangan. thumb|191x191px| Shweta Tiwarining Bigg Boss 4 g'alabasi 2010-yilda Tiwari Bigg Boss realiti-shousining to'rtinchi mavsumida ishtirok etdi. U 2011-yil 8-yanvarda mavsum g'olibi deb e'lon qilindi va g'alaba qilgan birinchi ayol bo'ldi. 2013-yilda u "Parvarrish - Kuchh Khattee Kuchh Meethi" filmida Sweety Ahluwalia rolini o'ynadi. 2015-yilda u "Begusarai" teleko'rsatuvida Bindiya Rani rolini o'ynadi.
Filmografiyasi
thumb|278x278px thumb|401x401px thumb|313x313px thumb|340x340px
Filmlar
right|thumb| Tiwari Yash Raj studiyasida NDTVning Greenathon dasturida chiqish qilmoqda.
Shaxsiy Rumiy otatepa
Shaxsiy Rumiy otatepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Buxoro viloyatining Buxoro tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Kulonxona“ MFY, Kulonxona qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Tom Gullikson
Tom Gullikson (1951-yil 8-sentabrda tugʻilgan) — tennis murabbiyi va sobiq professional tennischi, Viskonsin shtatining La Kross shahrida tugʻilgan va Qoʻshma Shtatlarning Viskonsin shtatining Onalaska shahrida oʻsgan.