cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nefud
Qum uyumlari koʻchib yuradi. Oʻsimligi juda siyrak. Nefud-Dahi Arabiston ya. o.ning markaziy qismida. Uz. 500 km, eni 100 km gacha. Oʻsimligi juda siyrak, qum uyumlari koʻchib yuradi.
NGC 5763
NGC 5763 Choʻpon yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Lewis Swift 1886-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Osmanköy (Boyabat)
Osmanköy— Sinop viloyati Boyabat tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi.
Tarixi
Qishloq 1925—yildan beri shu nomga ega.
Aslangazi (Ağrı)
Aslangazi Murat — Ağrı viloyatining markaziy tumanidagi qishloqlaridan biri.
Qaryag'di
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Qaryagʻdi (, Qāryāghdī sifatida ham rimlashtirilgan; Qāryāqdī hamda Qāryāqhdī nomi bilan ham tanilgan)  — Eron, Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati, Miandoab tumani markaziy tumanidagi Zarrineh Rud-e Shomali qishloq tumanidagi qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 1,821 nafar kishi hamda 451 ta oiladan iborat.
Alajeró
Alajeró Ispaniyaning Kanar orollari mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Santa Cruz de Tenerife provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 49,43 km2. Aholisi — 2048 kishi (2010).
Saint-Arcons-d'Allier
Saint-Arcons-d'Allier Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Loire departamenti Brioude tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
164 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,6 km2.
IC 615
IC 615 Arslon yulduz turkumidagi S? (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Soyibjon Neʼmatov
Neʼmatov Soyibjon Sodiqovich (1941. 16.4, Andijon) — kimyogar olim. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1994), texnika fanlari doktori (1980), professor (1984), Toshkent politexnika institutini tugatgan (1965). Toshkent avtomobil yullari institutida kafedra mudiri (1972— 78), Oʻzbekiston Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vaziri oʻrinbosari (1978— 85), Toshkent politexnika instituti "Kompozitsiyey materiallar" ilmiy tadqiqot boʻlimi mudiri (198589), "Kompozit" ilmiy-texnika markazi bosh di-rektori (1990—92), "Fan va taraqqiyot" ilmiy-texnologiya kompleksi raisi (1992-yildan). Asosiy ilmiy ishlari qattiq jismlar mexanokimyosi, mod-dalarning radioaktivlik, magnit maydoni, elektr quvvati taʼsirida ishqalanishini kamaytirish, tebranish quvvatini yutish, energiya va moddiy resurslarni tejashga imkon beradigan texnologiyalarni kashf etishga oid. Uning rahbarligida polimer mate-riallar va sanoat chiqindilari asosida samarali antifriksion, yeyilishga va yemirishga bardoshli, tebranishga chidamli kompozitsion materiallarolinib, mashinasozlik, qurilish, qishloq xoʻjaligi va boshqa sohalarda qoʻllangan. "Mehnat shuhrati" ordeni bilan mukofotlangan (2000).
NGC 5764
NGC 5764 Lupus yulduz turkumidagi II2p tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Neʼmatlar
Neʼmatlar — kishilarning kundalik hayotiy ehtiyojlarini qondirishga, ularga naf berishga qodir boʻlgan jami narsalar. N. isteʼmol N.lari (kishilarning bevosita ehti-yojlarini qondiradi), resurslar (isteʼmol N.lari ishlab chiqarish uchun zarur N.)ga; oʻz tuzilmasiga koʻra, xususiy va ij-timoiy N.ga boʻlinadi. Xususiy N. yakka isteʼmol etiladigan, ijtimoiy N. butun jamiyat foydalanishi mumkin boʻlgan, isteʼmolda cheklash boʻlmagan N.dir (qarang Moddip farovonlik). N. isteʼmolga ochikligi jihatidan meʼyoriy (isteʼmolchilarning da-romadlari oʻsishiga qarab isteʼmol qilinishi, talab ortib boradigan N.) va cheklangan (noyobligi yoki miq-dori cheklanganligi sababli ishlab chiqarish va taqsimlash zarur boʻlgan N.)ga boʻlinadi. Cheklangan N.ga talab ularning miqdoridan ancha ortiq boʻlgani uchun ham ular narxga ega boʻladi. Havo, quyosh nuri kabilarni istisno qilganda amalda barcha N. cheklangan N. sirasiga kiradi.
Nicolás Canales
Yoshligi
Canales Chili Universidad bilan debyut qildi, u yerda 2004-yilda Aperturada gʻolib chiqdi va 2005-yilda Clausura finaliga chiqdi.
U Benfica Bda oʻynab, Liga de Honrada toʻqqizta oʻyinda beshta gol urdi.
2007-yilning 1-avgustida u Ruminiyaning CFR Cluj jamoasi bilan 450 ming funt sterlingga shartnoma imzoladi. Ammo uning vaqti qisqa edi, chunki 2008-yil boshida Canales Union Españolada oʻynash uchun Chiliga qaytib keldi.
Palestino
2010-yilda u Palestinoga oʻtdi va u yerda 73 oʻyinda 34 bor raqiblar darvozasini ishgʻol qildi. Ularning ajoyib oʻyinlari unga Chili milliy futbol jamoasi bilan xalqaro maydonda oʻynash imkoniyatini beradi.
Neftchi Baku
2012-yilning iyun oyida u Ozarbayjon Premer-ligasining Neftchi klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi. U Neftchi safidagi ilk oʻyinini Bukurestning Dinamo jamoasiga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida oʻtkazdi. U 17-iyul kuni UEFA Chempionlar Ligasi doirasida Zestafoniga qarshi bahsda debyut qildi. U oʻz maydonida 3:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyindagi uchinchi golini kiritdi. 2012-13-yilgi mavsumda u 31 ta oʻyinda maydonga tushib, 26 ta gol urib, jamoasining chempionatda gʻalaba qozonishiga yordam berdi va chempionatning eng yaxshi toʻpurariga aylandi. Shuningdek, u 2012-13-yilgi mavsumda Ozarbayjon kubogini qoʻlga kiritgan va musobaqada beshta oʻyin oʻtkazib, bitta gol urgan.
Colo-Colo
2013-yil, 13-avgustda u Chili Primerasining Colo-Colo bilan bir yillik shartnoma imzoladi.
Baku Neftchi sahifasiga qaytish
2014-yilning 14-avgustida Canales Bakuning Neftchi klubi bilan bir yillik shartnoma asosida isteʼfoga chiqdi, bu esa ikkinchi yil sharti bilan.
Krylia Sovetov
2015-yil sentabr oyida Canales Rossiya Premer-ligasining Krylia Sovetov Samara klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi. 21 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasida bir nechta oʻyin oʻtkazgan va Premer-ligada birorta ham oʻyin oʻtkaza olmagan Canales 2015-yilning 7-dekabrida Krylia Sovetov tomonidan shartnomadan ozod etildi.
Neftchi Bakuga ikkinchi qaytish
2016-yilning fevralida Canales Bokuning Neftchi klubiga uchinchi marta klubda qaytdi. Neftchi Baku bilan olti oylik oʻynab, toʻqqizta oʻyinda bittadan gol urgan Canales 2016-yil iyun oyida Neftchi Bakuni tark etdi.
Okzhetpes
2016-yilning 5-iyulida Canales Okzhetpes bilan 2016-yilgi mavsum oxirigacha shartnoma imzoladi.
Xalqaro faoliyati
Canales terma jamoadagi debyutini 2012-yilning 15-fevralida Paragvayga qarshi oʻyinda (2:0) oʻtkazdi. U Kolumbiyada 2005-yilgi Sudamericano U-20 musobaqasida ham ishtirok etgan. Keyinchalik u 2005-yilda Gollandiyada boʻlib oʻtgan U-20 Jahon chempionatida ishtirok etdi.
Futboldan keyin
2021-yildan beri Canalesda omborlar va sanoatni tashkil qilish uchun mahsulotlarga yoʻnaltirilgan Nibec nomli kompaniya mavjud.
Klub
Universidad de Chile
Neftchi Baku
Neft sanoati
Neft sanoati — ogʻir sanoat sohasi. Neft va gaz konlarini qidirish, kon quduqlari qazish, neft va neft bilan aralash chiqadigan gazni qazib olish, neft gazini qayta ishlash, neftni quvurlar orqali joʻnatishni oʻz ichiga oladi. Neft sanoati neft quduqlarini mexanik usulda qazishga oʻtilgan davrdan (AQSH, 1859) rivojlana boshladi, deb hisoblanadi. Rossiyada 1-neft qudugʻi Kubanda 1864-yilda qazilgan. Neft sanoati Kanadada 1862-yildan, Venesuelada 1917-yildan, Eronda 1908-yildan paydo boʻlgan.
Oʻzbekistonda dastlabki neft koni 1904-yilda ochilgan (Fargona vodiysidagi Chimyon neft konida 278 m chuqurlikdan sutkasiga 130 t neft olingan). Oʻsha yili Vannovsk (hozirgi Oltiariq) temir yoʻl stansiyasida neftni kayta ishlash zavodi ishga tushirildi. Oʻzbekistonda neft sanoatining paydo boʻlishi shu sanadan boshlanadi. Keyinroq Fargona botigʻida Yorqoʻton, Selroxs konlari ham ochildi, Chimyon-Vannovsk neft quvuri qurildi, neftni qayta ishlash zavodi kengaytiriddi. Shu davrda rus va chet el kapitali neft qazib olish, uni qayta ishlash, neft mahsulotlarini sotishni toʻla oʻz nazoratiga oldi. "Santo" — Oʻrta Osiyo neft savdosi shirkati tashkil etildi. 1913-yilda jami 13 ming t neft qazib olindi. Oktabr toʻntarishidan keyin neft konlari va neftni qayta ishlash korxonalari natsionalizatsiya qilinib, neft konlarini izlash, ishga tushirish ham shoʻrolar hokimiyati ix-tiyoriga oʻtkaziddi. Oʻzbekistonga boshqa respublikalardan, ayniqsa, Rossiyadan koʻplab mutaxassislar kela boshladi. Qoʻqon shahrida "Oʻzbekneft" (1924), Termiz shahrida "Termizneft" (1936) trestlari tashkil qilindi. Qoʻqon neft texnikumi (1935) ochildi. Urushgacha boʻlgan davrda Surxondaryo viloyatida ham neft konlari ochildi va ishga tushirildi (1935; Uchqizil, Xavdag). 1940-yilda mamlakatda neft olinadigan konlar soni 11 taga yetkazildi.
1941—45 yillarda yangi neft konlari (Fargʻona vodiysida Janubiy Olamushuk, Polvontosh, Andijon) ochildi va tez fursatda ishga tushirildi. Oltiariq zavodi kengaytirildi. Oʻsha davrda respublikada neft sanoatining infratuzilmasi ham vujudga keldi. 1941-yilda 196 ming t, 1945-yilda 478 ming t neft qazib olindi, 50-yillardan neft konlarida telemexanizatsiya vositalari qoʻllanildi, turbinali burgʻilash joriy qilina boshladi. 1959-yilda Fargʻona vodiysi va Surxondaryo viloyatidagi 9 neft konining oʻzidan 1460 ming t dan ziyod neft olindi. Usha davrda Buxoro-Xiva hududlarida topilgan neft konlari ishga tushirildi, ularning negizida neft va gaz qazib olish boshqarmasi tashkil etiddi. 70-yillar boshidan ayrim neft konlaridagi zaxiralarning tugashi natijasida neft qazib olish kamaydi. Yangi neft konlarini topish uchun chuqur quduqlar qazish oʻzlashtirildi. Voruxda 5200 m, Gʻumxonada 5670 m, Chust-Popda 5805 m, Mingbuloqda 6006 m oʻta chu kur neft quduqlari burgʻilandi.
Montmartin-sur-Mer
Montmartin-sur-Mer Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Manche departamenti Coutances tumani tarkibiga kiradi.
Neft sanoati
1985-yilda Buxoro-Xiva provinsiyasida yaxshi tarkibli, neft-gaz kondensatli Koʻkdumaloq koni ochildi.
Montmartin-sur-Mer
Aholisi
1208 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 123,3 nafar kishi.
Neft sanoati
Oʻzbekiston Respublikasi mustakillikka erishganidan soʻng Neft sanoatini rivojlantirish masalasi muhim ishga aylandi. 1992-yil 23-dekabrda neft va gaz sanoati hamda u bilan bogʻliq barcha korxona, tashkilot, muassasalar yagona boshqaruvga birlashtirilib, "Oʻzbekneftgaz" milliy korporatsiyam tashkil etildi. 1993-yil Fargʻona botigʻining oʻta chuqur qatlamlaridan (Mingbuloq tuzilmasidan) neft otilib chiqdi (qidiruv burgʻilash ishlari davom etmoqda). Respublika neft sanoati xalq xoʻjaligining neftga boʻlgan talabini toʻliq qondirish imkoniyatlariga ega. Ayniqsa, Koʻkdumaloq koni jadal surʼatlar bilan ishga tushirildi. 1995-yilda Oʻzbekistonda 7 mln. t ga yaqin neft va kondensat qazib olindi. 1991—2003-yillarda Oʻzbekistonda neft va gaz kondensatini olish 2,8-marta oshdi (1990-yilda 2,81 mln. t; 1997-yilda 7,9 mln. t) va 1995-yilda neft importini tugatib, respublikaning neft mustaqilligini taʼminlashga imkon yaratdi. 2001-yilning yanvariga kelib Oʻzbekistonda 59 kondan neft olindi, 17 ta kon ishlatishga tayyorlangan va konservatsiyada. 13 ta kon qidiruv holatida. Neft qazib olish va konlarni izlab-tekshirish boʻyicha Oʻzbekiston — Malayziya qoʻshma korxonasi (Oʻz-Maloyl) (1994) tashkil etildi. Oʻzbekiston neft mustaqilligiga erishgach, chetdan neft va neft mahsulotlari tashib keltirishga zarurat qolmadi. 2000-yilda Oʻzbekiston Neft sanoatida gaz kondensata bilan birga 7,53 mln. t neft qazib olindi.
Montmartin-sur-Mer
Geografiyasi
Maydoni — 9,8 km2.
Neft sanoati
Neft-kimyo sanoatining rivojlanishi tufayli hozirgi zamon iqtisodiyotida neftning ahamiyati ortib bormoqda. Jahonda Neft sanoati AQSH, Rossiya, Buyuk Britaniya, Saudiya Arabistoni, Eron, Quvayt, Venesuela, Xitoy va boshqa mamlakatlarda rivojlangan.
Abdurahim Ortiqov.
Yapıldak, Çanakkale
Yapıldak — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 459 nafar (2021).
Brette
Brette Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Drôme departamenti Die tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
31 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,5 km2. Dengiz sathidan 514 – 1605 m balandlikda joylashgan.
Scisciano
Scisciano Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Neapol provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5 km2. 5166 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Qumariq mahallasi
Qumariq mahallasi(T.Arslonqulov ko'chasi 18) — Sergeli tumanidagi mahalla Aeroport yonida joylashgan. „ Obod “, „O'zgarish“ maxallasi bilan chegaradosh. Mahalla nomi uning hududidan oqib o'tadigan Qumarik nomidan olingan. 1957 yil tashkil topgan. Aholisi 3950 kishi (2008). Asosan o'zbeklar, shuningdek, 10 ga yakin millat vakillari yashaydi. Mahallada 20 ta ko'cha, 2 ta bolalar bog'chasi, maktab, oziq-ovqat do'konlari, „Shaxtekstil“ korxonasi va boshqalar mavjud.
IC 619
IC 619 Arslon yulduz turkumidagi Sbc (ixcham choʻziq spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Kircheib
Hududi
Kircheibning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Adolat Neʼmatova
Adolat Neʼmatova (1949.6.3, Olti-ariq tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Fargʻona pedagogika institutini tugatgan (1970). 1971-yildan Oltiariq tumani, Shahrixon, Toshkent sh. maktablarida oʻzbek tili va adabiyoti, chet tili oʻqituvchisi. 1984-yildan Mirzo Ulugʻbek tumanidagi 223-maktabning boshlangich sinf oʻqituvchisi. Ish faoliyati davomida oʻzini mohir pedogog sifatida namoyon etdi. 1994/95 oʻquv yilida 1 yilda ikki sinf dasturini (1—2sinflar) oʻqitish ta-shabbusi bilan chiqib, uni oʻzi amalga oshirdi. Birinchilardan boʻlib "Odob-noma" sinov-tajriba darenii olib bordi. 1—4sinflar uchun "Odob sabok,lari" dare rejasi va dasturi, "Odobnoma" dareligi va metodik qoʻllanmasi mualliflaridan biri.
Patterson Township
Patterson Township AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Beaver County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3197 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 4,4 km2. Shundan 4,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Canadian (Texas)
Canadian AQShning Texas shtatida joylashgan shahardir. Hemphill okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2233 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 668,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,3 km2. Shundan 3,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 739 m balandlikda joylashgan.
Amiroxur
Amiroxur — qarang Miroxur.
Iváncsa
Iváncsa Vengriyaning Fejér okrugida joylashgan qishloqdir.
Ercolano
Ercolano Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Neapol provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20 km2. 55 663 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Alpaslan
...
Alpaslan — Amasiya viloyatining Taşova tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq o'z nomini 1200-yillarda Saljuqiylar davlati davrida mintaqaga joylashgan Seyyid Nureddin Alpaslandan olgan. 1926-yil manbalarida Zuday nomi bilan atalgan. 1968-yil manbalarida esa Yolboshi nomi bilan atalgan. 1964-yilda shahar maqomini oldi. 2013-yil ma'lumotlariga ko'ra aholisi 2000.
Joylashuvi
Qishloq Toshova tuman markazidan 9 km uzoqlikda joylashgan. Amasya shahar markazidan 65 km.
Cocaine Bear
Cocaine Bear  — Elizabeth Banks tomonidan suratga olingan AQSh dahshatli filmi. Film ssenariysini Jimmy Warden yozgan. Filmda bosh rollarni Keri Russell, O'Shea Jackson Jr., Christian Convery, Alden Ehrenreich, Jesse Tyler Ferguson, Brooklynn Prince, Isiah Whitlock Jr., Kristofer Hivju, Hannah Hoekstra, Margo Martindale va Ray Liotta ijro etgan.
Mazmuni
Kokain bilan toʻla boʻlgan sumkani yutib yuborgandan soʻng, Amerika qora ayigʻi Jorjiya shtatining kichik shaharchasida qotillik qiladi. Shahardagi bir guruh mahalliy aholi va sayyohlar ayiq hujumidan omon qolish uchun birlashishlari lozim.
Saroy oyim madrasasi
Saroy oyim madrasasi — Buxoro madrasasi.
Tarixi
Saroy oyim madrasasi 1817—1818-yillarda Shayx Jalol guzarida, Buxoro amirligida hukmronlik qilgan Amir Haydar davrida, Tursunmoh oyim binti Jahongirbey devonbegi tomonidan bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻishtdan boʻlib, Shayx Jalol mozori yonida bunyod etilgan. Madrasa gʻarbida ariq, shimolida Muhammad Amin valadi oxund mulla Qurbon hovlisi va janubi va sharqida koʻcha mavjud boʻlgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Madrasa uchun voqif 1817—1818-yillarda Samjan tumanidagi Margʻasun mavzesidagi 297 tanob yerni vaqf qilgan. Madrasaga voqifning oʻzi mutavvali boʻlgan. Agar u vafot etsa ushbu vazifani qozi ul-quzzot bajargan. Ushbu vaqf hujjati qozi ul-quzzot Mir Abul Hasanxoja ibn Mir Asomiddinxoja al-Husayniy muhri bilan tasdiqlangan. Madrasa faoliyati bilan bogʻliq yana beshta hujjat saqlanib qolgan. Hujjatlarda madrasada faoliyat olib borgan mudarrislar va ularning maoshi toʻgʻrisida maʼlumot mavjud. Jumladan mulla Abduxoliq Joʻybori maoshi 35 tilla, mulla Sadriddin maoshi 40 tillani tashkil etgan. Bundan tashqari hujatda madrasada tahsil olgan talabalar nomlari ham keltirilgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 9 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Myrtle (Mississippi)
Myrtle AQShning Mississippi shtatida joylashgan shahardir. Union okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
407 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 276,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,5 km2. Shundan 1,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 123 m balandlikda joylashgan.
IC 620
IC 620 Arslon yulduz turkumidagi S M (spiral aralash galaktika) tipli galaktikadir.
Canton (Texas)
Canton AQShning Texas shtatida joylashgan shahardir. Van Zandt okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5100 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 244,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,6 km2. Shundan 13,5 km2 quruqlik, 1,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 154 m balandlikda joylashgan.
Vatanparvar (film)
Vatanparvar (The Patriot) — 2000-yilda ishlangan 1776-yil voqealarini oʻzida aks ettirgan Amerika tarixiy drama urush filmi. Rejissor Roland Emmerich, senariy muallifi Robert Rodat. Filmda bosh rollarni Mel Gibson, Chris Cooper, Heath Ledger, Tom Wilkinson va Jason Isaacs ijro etgan. Film voqealari asosan Berkli okrugining (Janubiy Karolinada) qishloqlarida boʻlib oʻtadi.
Film Amerika inqilobiy urushining janubiy voqealari paytida sodir boʻladi. Bu film tarixiy britaniyalik shaxslar va vahshiyliklar haqidagi uydirma tasvirlar, ayniqsa tarixiy yozuv boʻlmagan shafqatsiz yonib turgan cherkov sahnasi bilan bahs-munozaralarga sabab boʻldi. Tanqidchi Roger Ebert shunday deb yozgan edi: „Buning hech biri inqilobiy urushning tarixiy voqeligi bilan bogʻliq emas“.
Rollarda
Benjaminning ikkinchi rafiqasi sifatida. U britaniyaliklar tomonidan yoqib yuborilgan plantatsiyaning egasidir.U Benjaminning bolalarini xolasi, oxir-oqibat, ular birgalikda farzand koʻrishadi.
Benjaminning katta farzandi va Ann Xovardning eri. U otasining xohishlariga qarshi Kontinental Armiya safiga qoʻshilishga qaror qildi. U Green Dragoons lageriga hujum paytida, polkovnik Tavetondan xotinining qotili uchun qasos olish chogʻida oʻldiriladi.
Gabrielning bolalikdagi doʻsti va qiziqishi, keyinchalik u filmda turmushga chiqadi. U Tavetonning buyrugʻiga binoan shaharning qolgan qismida va shaharning boshqa cherkovida oʻldirilgan.
Benjaminning ikkinchi oʻgʻli boʻlgani kabi, u ham Jabriel kabi urushda gʻayrat koʻrsatmoqda, ammo Benjamin uning yoshi tufayli kutishga toʻgʻri kelishini aytdi. U Jabroilning hibsga olinishiga qarshi chiqqanida Taveton tomonidan otib oʻldiriladi. Taveton uni keyingi harakatlariga „ahmoq bola“ sifatida tanbeh beradi. Benjamin Tomasning oʻyinchoq qalay askarlarini toʻplaydi va film davomida ularni toʻpponchasi uchun oʻqlarga aylantiradi.
Uchinchi oʻgʻli sifatida, u Samuel bilan birgalikda fermada yordam beradi. Jabroilni asirga olishganda va Tomasni oʻldirishganda, u Shomuil bilan otalariga qutqaruv ishida yordam beradi.
Toʻrtinchi oʻgʻli sifatida, odatda fermada Natanga yordam bergan. Jabroilni asirga olishganda va Tomas oʻldirilganda, u otasi Benjaminga Britaniyaning bir necha askarini oʻldirib, Gabrielni qutqarishga yordam beradi. Qisqa muddat u otasidan qoʻrqadi, u ingliz askarini tomaxavk bilan shafqatsizlarcha oʻldirganligi va vayronagarchiligini koʻradi.
Benjaminning katta qizi sifatida, koʻpincha uning singil va opa-singillariga gʻamxoʻrlik qilayotgani kuzatiladi.
Green polkovnik otliq birligi, u shafqatsiz va psikopat qoʻmondoni sifatida tasvirlangan boʻlyapdi. Ilgari, marhum otasi oilaviy hurmatni va Uilyamning merosidan mahrum boʻlgan. U Kornuallisga urushdan keyin toʻlov sifatida Ogayo hududida er sotib olishga ijozat berishni taklif qiladi, chunki qoʻmondoni undan shafqatsizlik bilan ingliz jamiyatidagi ijtimoiy mavqeini qurbon qilmoqchi. U xalq tomonidan „Qassob“ laqabini olgan. Xarakter Banastre Tarletonga asoslangan.
Benjamin komandirlaridan biri va Kontinental armiya polkovnigi. U 1775-yilgi Bunker Xill jangida jang qilgan. Uning xotini toʻngʻich oʻgʻlini tugʻganda, ular Benyaminning oʻgʻlining katta oʻgʻliga Jabroil ismini qoʻydilar. U podpolkovnik Genri „Engil otli Garri“ Li ga asoslangan.
Martinning militsiyasini oʻqitadigan fransuz ofitseri, u Fransiya va Hindiston urushida qatnashgani uchun Martinga qarshi kek saqlaydi, ammo urush tugagach ular yaqin doʻst boʻlishadi. U filmda uning rafiqasi va ikki qizi, 12 yoshli Violett va 10 yoshli Polinani britaniyaliklar olib ketayotgan kemada yoqib yuborganini tomosha qilgani va bu ularga nafratini izohlaganini tushuntiradi. U Martinning ikkinchi qoʻmondoni sifatida xizmat qiladi.
Britaniya armiyasining generali. Kekkaygan va takabbur boʻlsa ham, Tavetonning vahshiyligi va jirkanch taktikalaridan nafratlanadi. Cornwallis Martin bir daho, unga qiziqish bilan, bir malakali qoʻmondoni hisoblanadi, lekin u "dan boshqa hech narsa deb militsiya askar koʻradi fermerlar bilan pitchforks " va osongina, bir asosiy sahnasida Martin tomonidan aldanib qilingan. Uning ikkita iti Yupiter va Mars qirol Jorj III ning sovgʻasidir.
Benjaminning odamlaridan biri. U irqchi va sobiq quli Occamni gʻazablantiradi, lekin u bilan doʻstlashish uchun oʻsadi, ayniqsa yarador boʻlganida uni qutqarganida. Filmning soʻnggi qismida ular final jangida va Martinning yangi uyini koʻtarishda yonma-yon turishadi.
Kornuallis. Kornuallis singari u ham Tavetonning urush haqidagi qarashlariga qoʻshilmaydi.
Benjaminning qoʻshnilari va militsiyaga qoʻshilgan eng qadimgi doʻstlaridan biri. U Fort Karolinaga olib ketilgan va keyinchalik Benjamin tomonidan ozod qilingan 18 kishining biridir. Keyinchalik, Jon Charlotte Selton va Benjaminning bolalariga Selton plantatsiyasining kuyishidan qochishga yordam beradi. U oʻz sheriklarining fikriga koʻra oʻz joniga qasd qiladi, Tavettonning odamlari uning rafiqasi Elizabet va oʻgʻli Tomasni oʻldirganliklarini bilib olishadi. Keyin Benjamin militsiyaga qattiqqoʻllik beradi.
Anne Xovardning otasi sifatida, Fransiya va Hindiston urushi paytida chap oyogʻini va qulogʻining katta qismini yoʻqotgan. U Britaniyaning soliq siyosatini boshqa oyogʻini olgan britaniyaliklarga oʻxshatadi.
Poroçan
Poroçan — Albaniyaning markaziy qismidagi Elbasan okrugida joylashgan qishloq va sobiq munitsipalitet. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Gramsh munitsipalitetining boʻlinmasiga aylandi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda qishloqdagi aholi soni 1269 kishi edi. Munitsipal birlik Poroçan, Lleshan, Gjere, Kabash va Holtas qishloqlaridan iborat.
Gladiator
thumb|400px|[[Liviyadagi Zliten mozaikasidan parcha (Leptis Magna), e.a. II-asr. Unda (chapdan oʻngga) tratsian murmillon bilan olishmoqda, hoplomaxus boshqa, hakamga yutqazganini xabar qilayotgan murmillon bilan turipti, yana bir gladiator jang qilmoqda.]] Gladiator (lot. gladius — „qilich“ ) Qadimgi Rimda tomoshabinlarni zavqlantirish uchun boshqa bir gladiator, yirtqich hayvonlar yoki jinoyatchilar bilan oʻlguncha urushadigan jangchidir. Baʼzi gladiatorlar oʻz hayotlarini tahlikaga qoʻyarak jangga qoʻshilardilar. Biroq gladiatorlarning aksariyatini qullar, asirlar va jinoyatchilar tashkil etardi.
Gladiator yaxshi urushishdan xorij, Rim harb etiketini namoyish etishi kerak. Bu bilan u olqish qozonadi. Baholash tomoshabinlarga bogʻliq. Bu yuqori ham boʻla oladi, past ham.
Gladiator janglarining asl manbai bahslidir. Eramizdan avvalgi III asrda Pun urushlari davrida, keyinroq Rim Imperiyasida siyosiy va ijtimoiy hayotning bir naviga aylangan. Oʻyinning xalq tomonidan sevilishi oʻyinlarga yanada koʻp pul xarjlanishiga olib keldi.
Oʻyin eng yuksak nuqtasiga eramizdan avvalgi I va eramizning II asrlari orasida yetdi. Rim Imperiyasining boʻhroni davrida ham oʻyin oʻz ahamiyatini saqlab qoldi. Xristian imperatorlari gladiator janglarini eramizning V asrida man etishdi. Bundan soʻng gladiator oʻyinlari rasmiy oʻlaroq tashkil etilmaydi.
Kelib chiqishi
Eramizdan avvalgi I asrda tarixchi Damashqlik Nikolas oʻyinning ildizi etrusklardan kelganiga ishonardi. Bir avlod soʻngra Rim tarixchisi Livi ilk gladiator marosimining Kampaniyanlar tarafidan e.a. 310-yilda Samnitlar ustidan gʻalabani nishonlash uchun oʻtkazilganini yozgan. Eramizning VII asrida Seviliyalik Isidor lanista (gladiatorlar rahbari) soʻzining etrusk tilida „jallod“ maʼnosini beradigan soʻzdan kelishiga guvohlik berdi. Rim tarixchilari gladiator oʻyinlarining xorijdan (katta ehtimol bilan etrusklardan) kelganini qayd etishgan.
Ammo butun dalillar kampaniyalik manbani tasdiqlaydi. Bilingan eng birinchi gladiator maktabi (ludi) Kampaniyada (Capua) joylashgan. Kampaniyada yerlashgan qabr freskalarida dubulgʻa taqqan, nayzali va qalqonli jangchilar tasvir etilgan. Bu freskalar bilan solishtirganda etrusk qabr freskalari past saviyali va keyingi davrlarga oid.
Livi ilk Rim gladiator jangining Karfagenga qarshi boʻlgan I Pun urushida, e.a. 264-yilda oʻtkazilganini qayd etgan. Qoramol bozorida Brut Peraning sharafiga uchta gladiator jangi oʻtkazilgan.
Arafo
Arafo Ispaniyaning Kanar orollari mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Santa Cruz de Tenerife provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 33,92 km2. Aholisi — 5543 kishi (2010).
Gladiator
Rivoji
E.a. 216-yilda Mark Emili Lepidin sharafiga yigirma ikki juft gladiator bilan Rim Forumi nomli yerda uch kunlik jang tashkil etildi. Oʻn yil soʻng afrikalik Sispion otasi va amakisi uchun jang uyushtirdi. Navbatdagi qaydga olingan oʻyin e.a. 183-yili Publi Lisini Krasin aza marosimida tashkil etilgan. Uch kun davom etgan oʻyinda 120 gladiator ishtirok etgan, xalqqa tekin goʻsht ulashilgan. E.a. 105-yilda konsullar varvar janglarining davlat tarafidan dastaklanishiga yoʻl ochishdi. Bundan keyin bu keng yoyildi. Ludi (davlat oʻyinlari) yuqori elita tarafidan moliyalashtirilar va Yupiter kabi ilohlarga bagʻishlanar edi.
Yuqori nuqtasi
thumb|left|Raqibini magʻlub etgan gladiator (1872-yilda Jean-Leon chizgan surat). Oxirgi Respublikaning soʻnggi yillariga qadar gladiator oʻyinlari oʻziga ham dastak topa bildi. Gladiatorlar mashqchilar va sohiblari uchun bir biznes sohasi edi. Ovoz yigʻish uchun siyosatchilar bu nav oʻyinlardan ham foydalanishar edi.
Gladiator sohibligi va gladiator maktablari Rim siyosatining tamal toshiga aylana boshlagandi. E.a. 65-yili Yuliy Qaysar yigirma yil avval oʻlgan otasining sharafiga gladiator oʻyinini tashkil etdi. Katta miqdorda qarzi boʻlmasiga qaramay u kumush zirhli 320 juft gladiatordan foydalandi. Qaysar yanada koʻp gladiator yigʻishni istasa-da, senat Spartak isyonini esda tutib, 320 dan ortigʻiga ijozat bermadi. Rimda 320 juftdan oshiq gladiator saqlash taqiqlangan edi. Qaysar nafaqat miqyos va xarjda, balki motam marosimlari uchun belgilangan odatlarda ham haddan oshgandi.
Yirtqich hayvonlar bilan oʻtkaziladigan gladiator tomoshalari nafaqat Respublikada, balki uning xorijlarida ham keng yoyila boshlagandi. Qaysarning qatlidan va Rim Fuqarolar Urushidan soʻng ijtimoiy va yoki diniy shartlarini shakllantirish uchun oʻyinlar ustidan imperiya nazorati qoʻyildi. Rim elitasini boʻhrondan qutqarish uchun oʻyin xarjlarini cheklaydigan qonun qabul etildi. Oʻyinlarda qiymati 25,000 dinoridan ($500,000) oshmagan koʻpi bilan 120 gladiatordan foydalanish mumkin edi. Bundan qimmat oʻyinlarni faqat Imperiya oʻtkaza olardi, bunda ham gladiator narxi 180,000 dinoridan ($3,6 million) ortmasligi lozim edi. Eramizning 108-yilida Trajan Dakiya ustidan gʻalabani nishonlash uchun 10 ming gladiator va 11 ming yirtqich hayvon bilan 123 kunlik gladiator oʻyinlarini tashkil etdi. Bundan keyin oʻyinlar mablagʻi yana nazoratdan chiqdi. Eramizning 177-yilida Marcus Aurelius oʻyinlarga aloqador yangi qonun qabul etdi, biroq uning oʻgʻli Commodus bu qonunni bekor qildi.
Gladiatorlar
Imperiyada gladiator tijorati keng yoyilgan edi. Rim harbiy muvaffaqiyatlari davlat maʼdanlarida islatish, amfiteatrlarda tomoshaga qoʻyilish yoki shunchaki sotish uchun keltirilgan asir askarlar sonini kundan-kunga orttirdi. Masalan, yahudiy koʻtarilishidan soʻng, gladiator maktablarida yahudiylar soni sezilarli koʻpaydi. Keyinroq esa ularga taʼlim berilmay, toʻgʻri kurash arenalariga yuborildi. Asir tushgan askarlarga gladiator janglari xuddi bir hadya edi.
Gladiator maktablariga koʻngilli oʻlaroq qoʻshilgan yoki qilgan jinoyati jazosini olish uchun keltirilganlar ham bor edi. Rimliklar uchun „gladiator“ soʻzi muallimiga sodiq taʼlim koʻrgan jangchi maʼnosini bildirar edi.
Kosiblar va uysizlar uchun gladiator maktablari jang qilish muqobili sifatida doimiy yemak va boshpana taklif etardi. Gladiatorlar ularga berilgan hadyalarni oʻzlari uchun saqlab qolishlari mumkin edi. Tiberiy baʼzi gladiatorlarga yuqori mablagʻ maosh berar edi. Mark Antoniy gladiatorlarni oʻzining xususiy tansoqchilari etib tayinlagandi.
Gladiator imperatorlar
Kaligula, Tit, Adrian, Lutsiy, Karakalla, Geta va Didius Yulianus arenada janglarda ishtirok etishgan, lekin ular uchun xavf juda oz edi. Tarixchilar tomonidan ruhiy kasalligi iddao etilgan Klavdiyning portda qarmoqqa ilingan bir nahang bilan jang qilgani rivoyat qilinadi.
Commodus bu oʻyinlarning ashaddiy ishtirokchisi edi. Bu masalada dushman boʻlgan Senat unga qarshi edi, ammo aksariyat aholi uni dastaklaganini gumon qilish mumkin. U oddiy janglardan koʻra hayvonlarni (arslon, tuyaqush) uzoqdan kamon yo nayza bilan oʻldirishni xush koʻrardi.
NGC 5765
NGC 5765 Sunbula yulduz turkumidagi Sab tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1830-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Havolalar
NGC 5765A NGC 5765A
Shayx Jalol madrasasi
Shayx Jalol madrasasi — Buxoro madrasasi.
Tarixi
Shayx Jalol madrasasi XVII asrda, Shayx Jalol guzarida, Buxoro xonligida hukmronlik qilgan shayboniy Abdulazizxon davrida bunyod etilgan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Madrasa vaqf hujati Amir Shohmurod davrida koʻchirilgan. Dastlabki vaqf hujjati 1691-yilda rasmiylashtirilgan. Ushbu vaqf hujjatida madrasa uchun 5 ta doʻkon, 2 ta omborxona va Favoriz va Xuffar tumanlarida 200 tanob yer vaqf qilingan. Madrasada 1 nafar mudarris talabalarga taʼlim bergan. Madrasa, masjid va xonaqoh uchun oshxona ham mavjud boʻlib, u yerda har kuni ovqat tayyorlangan. Shayx Jalol madrasasi bilan bogʻliq 5 ta hujjat aniqlangan. Hujjatida madrasada faoliyat koʻrsatgan mudarris mulla Muhammad Yaʼqub Mir Badriddin ismi keltirilgan boʻlib, maoshi 15 tillani tashkil etgan. Madrasa Buxorodagi ikkinchi darajali oliy toifaga mansub oʻquv dargohi hisoblangan. Shayx Jalol shayboniy Abdulazizxonning murshidi boʻlgan. Abdulazizxon ustozi sharafiga Buxorodagi darvozlarning birini nomini Shayx Jalol deb nomlaydi. Qabri atrofiga masjid va madrasa bunyod ettiradi. Ushbu ziyoratgoh XX asrning 30—40-yillarida vayron etilgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 22 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Meʼmorchiligi
Shayx Jalol madrasasi 22 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Husan Amirqulov
Husan Amirqulov (1940.18.2, Qashqadaryo viloyati, Boyterak qishlogʻi) — Oʻzbekiston xalq artisti (1997). Toshkent davlat sanʼat institutini tugatgach (1963), Surxondaryo (1963-66), Sirdaryo (1966-74), Jizzax (1974-79) teatrlarida ishlagan, 1979-yildan Qashqadaryo teatrida. Asosiy rollari: Gʻani („Aldangan qiz“), Murod („Parvona“), Ferdinand („Makr va muhabbat“), Alisher Navoiy („Alisher Navoiy“), Aldar koʻsa („Addar koʻsa“), Moʻmin („Oltin devor“), Saʼdiyev („Oʻn uchinchi rais“), Abulfayzxon („Abulfayzxon“), Amir Temur („Amir Temur“) va boshqa Amirqulov yaratgan obrazlari oʻzining toʻlaqonliligi, ijroda davr nafasini mohirona yetkaza olishi, tarixiy asarlarda yaratgan oʻziga xos, boy sahna chizgilari bilan ajralib turadi. Xalqaro Ahmad Yassaviy mukofoti laureati (1993).
Pamleniy
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Pamlény — Vengriyaning shimoli-sharqidagi Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi qishloq.
Kotton effekti
Fizikada Kotton effekti — bu moddaning yutilish zonasi yaqinidagi optik aylanish dispersiyasi va/yoki doiraviy dixroizmning xarakterli oʻzgarishi. Yutilgan yorugʻlik toʻlqin uzunligi chegarasida qutblanish tekisligi aylanishining mutlaq kattaligi dastlab toʻlqin uzunligining oʻzgarishi bilan tez oʻzgaradi, yutilish maksimalida nolni kesib oʻtadi va keyin yana toʻlqin uzunligi oʻzgarishi bilan tez, lekin teskari yoʻnalishda oʻzgaradi. Bu hodisa 1895-yilda fransuz fizigi Aime Kotton (1869 – 1951) tomonidan kashf etilgan.
Kotton effekti, agar qutblanish tekisligining aylanishi toʻlqin uzunligi kamayishi bilan birinchi boʻlib ortib ketsa (birinchi bor Kotton kuzatganidek) musbat deb ataladi, agar aylanish birinchi boʻlib kamaysa, manfiy deb ataladi. Beta-plitalari kabi protein tuzilishi manfiy Kotton taʼsirini koʻrsatadi.
FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati
FIFA Klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati — bu sportning global boshqaruv organi boʻlgan Xalqaro futbol federatsiyasi (FIFA) tomonidan uyushtiriladigan xalqaro erkaklar futbol musobaqasi. Musobaqa birinchi marta 2000 yilda FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati sifatida oʻtkazilgan. U 2001 yildan 2004 yilgacha oʻtkazilmagan, 2001 yilda bekor qilingan turnirdagi omillar kombinatsiyasi, eng muhimi, FIFAning marketing boʻyicha hamkori Xalqaro Sport va Boʻsh vaqt (ISL) ning qulashi, lekin 2005-yildan beri.u har yili oʻtkaziladi va Braziliya, Yaponiya, Birlashgan Arab Amirliklari, Marokash va Qatar tomonidan mezbonlik qilgan. Kubokning nufuziga nisbatan qarashlar turlicha: u Yevropaning ko‘p qismida qiziqish uyg‘otish uchun kurashmoqda va Janubiy Amerikada qizg‘in bahs-munozaralarga sabab bo‘lmoqda.
Birinchi FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati 2000-yilda Braziliyada boʻlib oʻtgan. U 2000-yildan 2004-yilgacha UEFA Chempionlar Ligasi va Libertadores kubogi gʻoliblari oʻynagan Qitʼalararo kubogi bilan parallel ravishda oʻtkazildi, har bir turnir chempionlari FIFA tomonidan (2017-yilda) klublar oʻrtasidagi jahon chempioni sifatida tan olingan. 2005-yilda Qitʼalararo kubok FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati bilan birlashtirildi va 2006-yilda turnir FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati deb oʻzgartirildi. Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati gʻolibi FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionati kubogi va FIFA Jahon chempionlari sertifikatini oladi.
Turnirning joriy formati mezbon mamlakat hududida taxminan ikki hafta davomida chempionlik uchun kurashadigan yettita jamoani oʻz ichiga oladi; oʻsha yilgi OFK Chempionlar Ligasi (Osiyo), CAF Chempionlar Ligasi (Afrika), KONKAKAF Chempionlar Ligasi (Shimoliy, Markaziy Amerika va Karib dengizi), CONMEBOL Libertadores (Janubiy Amerika), OFC Chempionlar Ligasi (Okeaniya) va UEFA Chempionlar Ligasi (Evropa) gʻoliblari), mezbon mamlakatning milliy chempionlari bilan birga toʻgʻridan-toʻgʻri nokautli turnirda ishtirok eting. Mezbon mamlakatning milliy chempionlari Okeaniya chempioniga qarshi pley-off oʻyinida qatnashadi va gʻolib chorak finalda Osiyo, Afrika va Shimoliy Amerika chempionlari bilan qoʻshiladi. Chorak final g‘oliblari final yo‘llanmasi uchun yarim final bosqichiga chiqqan Yevropa va Janubiy Amerika chempionlari bilan to‘qnash kelishadi.
„Real Madrid“ eng koʻp unvonlar boʻyicha rekordchi boʻlib, musobaqada toʻrt marta gʻalaba qozongan. „Korintians“ ning ilk gʻalabasi mezbon mamlakat milliy ligasi chempionlarining eng yaxshi natijasi boʻlib qolmoqda. Ispaniya jamoalari ushbu turnirda etti marta gʻalaba qozonishgan, bu har qanday mamlakat uchun eng koʻp. Amaldagi jahon chempioni 2021-yilgi klublar oʻrtasidagi Jahon chempionati finalida „Palmeyras“ni qoʻshimcha boʻlimlardan soʻng 2:1 hisobida magʻlub etgan „Chelsi“ hisoblanadi.
Kelib chiqishi
alt=|thumb|Las-Vegas, Nevada 1993-yil dekabr oyida FIFA ijroiya qoʻmitasida musobaqa tugʻilgan. Futbol boʻyicha jahon chempionati deb nomlanadigan birinchi klub turniri 1887-yilda boʻlib oʻtdi, unda Angliya kubogi gʻolibi „Aston Villa“ Shotlandiya kubogi sohibi, oʻsha paytdagi yagona milliy musobaqalar gʻolibi Hibernianni magʻlub etdi. Ikki Yevropa ligasi chempionlari birinchi marta 1895-yilgi jahon chempionatida toʻqnash kelishgan, oʻshanda Angliya chempioni " Sanderlend " Shotlandiya chempioni „Heart of Midlothian“ ni 5:3 hisobida magʻlub etgan. Ajablanarlisi shundaki, 1895-yilgi Jahon chempionatida „Sanderlend“ tarkibi butunlay shotlandiyalik futbolchilardan iborat edi — oʻsha kunlarda professional oʻynash uchun Angliyaga koʻchib oʻtgan shotlandiyalik futbolchilar shotlandiyalik professorlar sifatida tanilgan.
FIFA maʼlumotlariga koʻra, global klublar futbol turnirini yaratishga birinchi urinish 1909-yilda, birinchi FIFA Jahon chempionatidan 21 yil oldin boʻlgan. Ser Tomas Lipton kubogi 1909 va 1911-yillarda Italiyada boʻlib oʻtgan va unga Angliya, Italiya, Germaniya va Shveysariya klublari ishtirok etgan. Angliya havaskor jamoasi West Oklend ikkala holatda ham gʻalaba qozondi. FIFA xalqaro klub musobaqalarini tashkil qilishi kerakligi haqidagi fikr 1950-yillarning boshidan boshlangan. 1951-yilda FIFA prezidenti Jyul Rimetdan FIFAning Braziliya futbol federatsiyasi tomonidan tashkil etilgan Kopa Rio musobaqasida ishtirok etishi haqida soʻrashdi. Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati (FIFA Jahon chempionatining „klub versiyasi“) boʻlish niyatida va Rimet Braziliya FA tomonidan tashkil etilgan va homiylik qilganligi sababli u FIFA yurisdiktsiyasiga kirmasligini aytdi. FIFA kengashi rasmiylari Stenli Rous va Ottorino Barassi 1951-yilda Kopa Rio musobaqasini tashkil etishda FIFA vakili sifatida boʻlmasa ham shaxsan ishtirok etishgan. Braziliyaning „Palmeyras“ jamoasi Marakana stadionida Italiyaning „Yuventus“ jamoasini 200 mingdan ortiq tomoshabin bilan magʻlub etgan. birinchi klublar oʻrtasidagi jahon chempionati chempioni. Rusning roli Yevropa klublari bilan muzokaralar olib bordi, Barassi esa xuddi shunday qildi va musobaqa doirasini shakllantirishga yordam berdi. Italiya matbuoti musobaqani „taʼsirli loyiha“ deb baholadi, uni „FIFA rasmiylari Stenli Rus va Jyul Rimet juda hayajon bilan kutib olishdi, deyarli FIFAning rasmiy muhrini berish darajasida“. Braziliya futbol federatsiyasi Yevropa klublarini musobaqaga jalb qilishda qiyinchiliklarga duch kelganligi sababli, O Estado de S. Paulo gazetasi FIFAning xalqaro klub musobaqalarini dasturlashda ishtirok etishini taklif qildi va „ideal holda, xalqaro turnirlar, Bu yerda yoki chet elda FIFA tomonidan belgilangan taqvim asosida oʻynash kerak“. 1950-yillarda ham Pequeña Copa del Mundo (ispancha kichik jahon chempionati) 1952 va 1957-yillar oraligʻida Venesuelada oʻtkazilgan turnir boʻlib, 1958-yildan boshlab Karakasda oʻtkazilgan boshqa klub turnirlari ham koʻpincha 1952-yil nomi bilan ataladi. −1957-yil. Odatda toʻrtta ishtirokchi oʻynadi, yarmi Yevropadan va yarmi Janubiy Amerikadan.
Braziliya futbol federatsiyasi Yevropa klublarini musobaqaga jalb qilishda qiyinchiliklarga duch kelganligi sababli, O Estado de S. Paulo gazetasi FIFAning xalqaro klub musobaqalarini dasturlashda ishtirok etishini taklif qildi va „ideal holda, xalqaro turnirlar, Bu yerda yoki chet elda FIFA tomonidan belgilangan taqvim asosida oʻynash kerak“. 1950-yillarda ham Pequeña Copa del Mundo (ispancha kichik jahon chempionati) 1952 va 1957-yillar oraligʻida Venesuelada oʻtkazilgan turnir boʻlib, 1958-yildan boshlab Karakasda oʻtkazilgan boshqa klub turnirlari ham koʻpincha 1952-yil nomi bilan ataladi. −1957-yil. Odatda toʻrtta ishtirokchi oʻynadi, yarmi Yevropadan va yarmi Janubiy Amerikadan.
Kraam
Hududi
Kraamning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati
Yaratishdagi toʻsiqlar
„Real Madrid“ 1960 yilda birinchi Qitʼalararo kubokni qoʻlga kiritdi, va FIFA aralashib, musobaqaga boshqa konfederatsiyalardan boshqa chempionlar kiritilmaganini aytib, eʼtiroz bildirmaguncha oʻzini jahon chempioni deb eʼlon qildi; FIFAning taʼkidlashicha, ular faqat ikki qitʼa tashkiloti oʻrtasida oʻtkaziladigan, boshqa hech bir qitʼa ishtirok eta olmagan musobaqada qitʼalararo chempion boʻlishlari mumkin. FIFA, agar tashkilotchilar musobaqani ikki tashkilot oʻrtasidagi oʻrtoqlik yoki shaxsiy oʻyin deb hisoblamasa, 1961-yilgi chempionatni oʻtkazishni taqiqlashini aytdi. Oʻsha yili Qitʼalararo kubok birinchi marta oʻynalgan, 1960-yilda FIFA Klublar oʻrtasidagi jahon chempionatini tashkil etish maqsadida (1950-yillardagi Copa Rio yoʻnalishi boʻyicha) tashkil etilgan Xalqaro futbol ligasiga ruxsat bergan, keyin esa Ser Stenli Rusning ratifikatsiyasi bilan. FIFA prezidenti boʻladi.
Qitʼalararo kubok boshqa qitʼalarda ham qiziqish uygʻotdi. Shimoliy va Markaziy Amerika konfederatsiyasi, KONKAKAF 1961-yilda boshqa sabablar qatorida oʻz klublarini Libertadores kubogi va qoʻshimcha ravishda Qitʼalararo kubokga qoʻshishga harakat qilish maqsadida tashkil etilgan. Biroq ularning ikkala musobaqaga kirishi rad etildi. Keyinchalik 1962-yilda KONKAKAF chempionlar kubogi boshlandi.
Qitʼalararo kubokda Argentina va Urugvay klublarining shafqatsizligi tufayli 1960-yillar oxirida FIFAga penaltilarni baholash va turnirni tartibga solish uchun bir necha bor murojaat qilingan. Biroq FIFA har bir talabni rad etdi. Bu soʻrovlarning birinchisi 1967-yilda Montevideo jangi deb nomlangan pley-off oʻyinidan keyin qilingan. Shotlandiya futbol assotsiatsiyasi prezident Villi Allan orqali FIFA dan futbol qoidalarini qoʻllash uchun musobaqani tan olishni talab qildi; FIFA oʻzi tashkil qilmagan musobaqani tartibga sola olmasligini aytdi. Allanning salib yurishi ham KONMEBOLdan keyin, uning prezidenti Teofilo Salinas va AQShning qoʻllab-quvvatlashi bilan azoblandi. Argentina futbol assotsiatsiyasi (Asociación del Fútbol Argentino ; AFA), FIFAning musobaqada ishtirok etishiga ruxsat berishdan bosh tortdi: CSF Janubiy Amerikada Evropa va [Janubiy] Amerika chempionlari o'rtasidagi turnirni FIFA tomonidan o'rtoqlik deb hisoblagan musobaqani nazorat qilish uchun mas'ul tashkilotdir. Fikrimizcha, FIFAning bu masalaga aralashishi to‘g‘ri emas. thumb|Stenli Rusni klublar oʻrtasidagi jahon chempionati yoʻlining „asoschisi“ deb hisoblash mumkin. U hakam sifatida 1930-yilgi Millatlar Kubogida qatnashgan. Futbol rasmiysi sifatida u Copa Rio va Xalqaro futbol ligasini maʼqullagan va qoʻllab-quvvatlagan . [[FIFA prezidenti sifatida u qitʼalararo kubokni FIFA shafeligida barcha konfederatsiyalar oʻrtasidagi klublar oʻrtasidagi jahon chempionatiga kengaytirishni taklif qilgan birinchi FIFA rasmiysi boʻldi, bu taklifni u 1967-yilda ilgari surgan va bu taklif 2000-yilda FIFA klublar oʻrtasidagi jahon chempionatiga aylanadi.]] FIFA Bosh kotibi Rene Kurt 1967-yilda maqola yozgan va oradan ko‘p o‘tmay FIFA qitʼalararo kubokni „Yevropa-Janubiy Amerika o‘rtoqlik o‘yini“ sifatida ko‘rishini aytgan edi. Buni FIFA prezidenti Ser Stenli Rus tasdiqladi. 1967-yilda Osiyo va Shimoliy Amerika klublari oʻrtasidagi musobaqalar oʻtkazilgach, FIFA qitʼalararo kubokni nazorat qilish gʻoyasini ochdi, agar unga ushbu konfederatsiyalar kirsa, Stenli Rus KONKAKAF va Osiyo Futbol Konfederatsiyasi 1967-yilda oʻz chempionlarini Qitʼalararo musobaqada ishtirok etishni soʻraganligini aytdi. Kubok; taklif UEFA va KONMEBOL tomonidan salbiy javob bilan kutib olindi. 1968 va 1969-yil Qitʼalararo kuboklar xuddi shunday shiddatli tarzda yakunlandi, „Manchester Yunayted“ bosh murabbiyi Mett Basbi „Argentinalik larni barcha raqobatbardosh futboldan chetlashtirish kerak. FIFA haqiqatdan ham aralashishi kerak“ deb taʼkidladi. 1970-yilda FIFA Ijroiya qoʻmitasi Evropa va Janubiy Amerika bilan cheklanib qolmay, balki boshqa konfederatsiyalarni ham oʻz ichiga olgan koʻp qitʼadagi klublar oʻrtasidagi Jahon chempionatini tashkil etishni taklif qildi; gʻoya UEFA qarshiligi tufayli oldinga chiqmadi.
1973-yilda fransuz gazetasi L’Equipe Evropa kubogining tugʻilishiga yordam bergan, ixtiyoriy ravishda Evropa, Janubiy Amerika, Shimoliy Amerika va Afrika chempionlari ishtirok etadigan klublar oʻrtasidagi jahon chempionatiga homiylik qildi, yagona qitʼadagi klub turnirlari. oʻsha paytda mavjud boʻlgan; Musobaqa 1974 yil sentyabr va oktyabr oylari orasida Parijda boʻlib oʻtishi kerak edi, yakuniy final Parc des Princesda boʻlib oʻtadi. Yevropaliklarning haddan tashqari salbiy munosabati buning oldini oldi. TXuddi shu gazeta 1975-yilda yana bir bor klublar oʻrtasidagi jahon chempionatini yaratishga urinib koʻrdi, unda ishtirokchilar Evropa kubogining toʻrtta yarim finalchisi, Libertadores kubogi finalchisi, shuningdek, Afrika va Osiyo chempionlari boʻlishlari mumkin edi; yana bir bor bu taklif foyda bermadi. UEFA prezidenti Artemio Franchi orqali yana bir bor rad etdi va taklif muvaffaqiyatsizlikka uchradi. FIFA tomonidan maʼqullangan koʻp qitʼadagi Klublar oʻrtasidagi jahon chempionati gʻoyasi 1974-yilda FIFA prezidentligi uchun saylovoldi kampaniyasida João Avelanj tomonidan ham maʼqullangan. Meksikaning América va Pumas UNAM klublari hamda Meksika futbol assotsiatsiyasi Qitʼalararo kubokda ishtirok etishni talab qilgan. (Qitʼalararo kubokda Amerika qitʼasi vakillari sifatida yoki UEFA — KONMEBOL — KONKAKAF yangi Qitʼalararo kubogi doirasida) Janubiy Amerika chempionlariga qarshi Amerika Kubogining 1977/1978 va 1980/1981 chempionatlarida gʻalaba qozonganidan keyin, soʻrov muvaffaqiyatsiz tugadi.