cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jalil Mammadqulizoda
Xotirasi
J.Mammadqulizodaning asarlari asarlari bir qator tillarga tarjima qilingan. Ozarbayjon Respublikasida bir qator ko’cha va madaniy-ma’rifiy muassasiga (shu jumlada, Naxchivon davlat musiqa drama teatriga va Naxchivon Avtonom Respublikasi adabiyot muzeyiga) J.Mammadqulizodaning nomi berilgan. Avvalgi Astraxon rayoni va shahri 1967-yilda uning sharafiga Jalilobod, bir vaqtlar o’qituvchilik qilgan Bosh Norashen qishlog’i esa Jalilkent deb nomlangan. Naxchivonda va Jalilobodda haykali qo’yilgan. Bokuda va Naxchivonda uy-muzeylari, Nahram va Jalilkent qishloqlarida xotira muzeylari ochilgan. Tavalludining 100 va 125 yillik yubileylari keng nishonlandi. 17-yanvar 2019-yilda Ozarbayjon prezidenti Jalil Mammadqulizodaning 150 yillik yubileyining nishonlanishi haqida buyruq imzolagan.
Jalil Mammadqulizodaning "Pochta qutisi" hikoyasi muvaffaqiyatli maqola va muhim g'oyalar to'plami - muallifning keyingi ishining boshlanish nuqtasi edi. Ushbu kitobni Ozarbayjondan o'zbek tiliga o'zbek tarjimoni Usmon Kuchkor O'zbekistondagi Haydar Aliyev nomidagi Ozarbayjon Madaniyat Markazining buyurtmasi asosida tarjima qildi. 2019-yilda Toshkentda Ozarbayjon madaniy markazi loyihasi asosida nashr etildi.
Diniy qarashlari
Jalil Mammadqulizodaning diniy qarashlari umuman bahs munozaraga sabab bo’ladi. Ba’zai manbalarga ko’ra, u ateist, ba’zi manbalarga ko’rsa eda musulmon demokratizm tarafdori bo’lgan. Lekin shunisi ma’lumki, u o’z asarlarida davrining ekstremist fikrlariga, johillikka, savodsizlikka va diniy xurofotlarga qarshi keskin tanqidiy fikrlar bildirgan. thumb|Jalil Mammadqulizodaning 25 yil muharrirlik qilgan “Mulla Nasriddin” jurnalining muqovasi (1906)
Fiumedinisi
Fiumedinisi Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Messina provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 35 km2. 1676 nafar aholi istiqomat qiladi.
Pätow-Steegen
Pätow-Steegen Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ludwigslust tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,66 km2. 392 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Salice Salentino
Salice Salentino Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lecce provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 58 km2. 8872 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Pätow-Steegen
Hududi
Pätow-Steegenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Brienz/Brinzauls
Hududi
Brienz/Brinzaulsning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Monleón
Monleón Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,10 km2. Aholisi — 107 kishi (2010).
Ditsmayri
Ditsmayri  — Armanistonning Syunik viloyati Kapan tumanidagi qishloq.
Beshinchi kolonna
"Beshinchi kolonna" — Ispaniya respublikasida 1936—39 yillardagi urush davrida general Franko agenturasining nomi. Fashist isyonchilarning 4 kolonnasi Madridga hujum qilayotgan vaqtda ular shahar ichkarisida beshinchi kolonna boʻlib jangga kirishgan, "Beshinchi kolonna " atamasi shundan kelib chiqqan.,Ikkinchi jahon urushi davrida "Beshinchi kolonna " turli mamlakatlardagi fashistlar agenturasining shartli nomi.
Haucourt (Oise)
Haucourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
128 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,9 km2. Dengiz sathidan 87 – 179 m balandlikda joylashgan.
135
Vafot etgan
🇷🇺
Kilkenny (Minnesota)
Kilkenny AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Le Sueur County, Minnesota|Le Sueur
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
134 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 369,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,36 km2. Shundan 0,36 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 323 m balandlikda joylashgan.
Zakopane
Zakopane — Polshadagi shahar, Tatra togʻlari etagida, 850 m balandlikdagi togʻ oraligʻidagi soylikda joylashgan. Aholisi 30 ming kishidan ziyod (1990 yillar oʻrtalari). 3. — tog ikdim kurorti. Iyulning oʻrtacha temperaturasi 15°, yanvarniki —5°, oʻrtacha yillik yogʻin 1000 mm. Qishda quyoshli kunlar koʻp boʻladi, qor uzoq saqlanadi. Sanatoriylar, dam olish uylari, mehmonxonalar, pansionatlar bor. Alpinizm, turizm va qishki sport musobaqalarining milliy markazi. 3. yogʻochdan badiiy buyumlar yasash va sport changʻilari ishlab chiqarish bilan mashhur. Tatra muzeyi bor.
Arab koʻrfazi kubogi
Fors koʻrfazi Millatlari Kubogi - futbol boʻyicha Fors qoʻlyigʻi mamlakatlari oʻrtasida har ikki yilda oʻtkaziladigan turnir. Ushbu turnir 1968-yili Mexikodagi Yozgi Olimpiya oʻyinlari paytida, Bahrayn, Quvayt, Qatar va Saudiya Arabistoni tomonidan tashkillashtirilgan. Birinchi turnir Bahraynda oʻtkazilgan.
Emerado (Shimoliy Dakota)
Emerado AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Grand Forks okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
414 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 515,6 nafar kishi.
Beshinchi Fransiya respublikasi
Beshinchi respublika — Fransiyada de Goll hukumati tayyorlagan 1958-yilgi konstitutsiya (Beshinchi respublika konstitutsiyasi) joriy etilgandan keyingi respublika. Beshinchi respublika konstitutsiyasiga muvofiq, parlament vakolati cheklanib, respublika prezidenti huquqi kuchaytirilgan.
Emerado (Shimoliy Dakota)
Geografiyasi
Maydoni — 0,80 km2. Shundan 0,80 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 273 m balandlikda joylashgan.
Beshbaliq
Beshbaliq, Beshbaligʻ (turkiycha Beshshahar; xitoycha Beytin (Shimoliy shahar)) —Sharqiy Turkistondagi qad. shaharlardan (mil. 1—14-asr 1-yarmi). Xitoydagi Szimus shahridan taxminan 10 km shim. dagi Xuputszi qishlogʻi yaqinida harobalari saqlangan.
Xitoy manbalariga koʻra shahar qad. zamonlarda (mil. 25—220 yillardagi Kichik Xan sulolasi hukmronligi davrida) mahalliy hokim qarorgohi — Kagan Stupa boʻlib, 7-asrga kelib Szinman va Beytin deb nomlangan; 658 yildan Beytin Xitoyning mudofaa markazi boʻlib, uni boshqarish xitoy noiblari, baʼzan turkiy xonlarga topshirilgan. 714 yil xitoylikkuGʻyavol Mochjo xoqon oʻgʻli boshchiligidagi turkiy qabilalarning hujumini qaytargan; lekin, shu asrning oxiriga borib turkiylar va tibetliklar B.da xitoy hukmronligiga chsk qoʻyganlar. B. uygʻurlar qoʻliga oʻtgan, 791 yil qarluqdar egallagan. Keyinchalik shahar yana uygʻur hokimi qarorgohi sifatida tilga olinib, manbaga koʻra, 982 yil Sun sulolasi elchisi Ban Yande B. saroyida qabul qilingan. Elchining maʼlumotnomasiga koʻra, B.da budda ibodatxonasi (637 yil qurilgan) boʻlgan, aholi bogʻdorchilik, miskarlik, zargarlik bilan shugʻullangan. "Hududulolam"aa B. Panjikat ("Besh shahar") deb qayd etilib, toʻqqiz oʻgʻuzlar qabila boshliqlarining yozgi qarorgogʻi sifatida tavsif berilgan. B. viloyati 13-asr boshida moʻgʻul istilochilari yoʻlida uchragan eng dastlabki madaniy oʻchoqlardan biri boʻlgan. Bu paytda u Qoraxoja (hozirgi Turfan yaqinida) bilan birga uygʻur xoqonligi markazi edi. Moʻgʻullar davlati paytida B. gubernatori Masʼud Yalavoch boʻlgan. 1275 yil Chigʻatoy ulusi xonlarining hujumini qaytarishga erishgan, biroq keyinchalik 1331 i.dagi Xitoy haritasiga koʻra, B. va Qoraxoja Chigʻatoy ulusi tarkibida boʻlgan. Shahar Chigʻatoy ulusidagi oʻzaro ichki urushlar natijasida vayron boʻlgan.
Äänekoski
Äänekoski (Fin talaffuzi: [ˈæːneˌkːoski]) — Finlandiyadagi shaharcha. U Finlandiyaning Markaziy mintaqasida, taxminan 45 km Jyväskylä shimolida joylashgan. Shahar aholisi 18,067 kishi (2023-yil 28-fevral) va 1,138.39 kilometr kvadrat maydonni egallaydi, bundan 253.84 kilometr kvadrat qismi suvdan iborat. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20.43 nafar aholi toʻgʻri keladi.
Munitsipalitet bir tilda fin tilidir.
Äänekosken maalaiskunta munitsipaliteti 1969-yilda Anekoski va 1993-yilda Konginkangas munitsipalitetiga birlashtirildi. Sumiainen va Suolaxti munitsipalitetlari 2007-yilda Anekoski tarkibiga birlashtirildi.
Tarixi
left|thumb|134x134px| 2007-yilgacha boʻlgan Anekoski gerbi. Zamonaviy gerb dastlab Suolaxti tomonidan ishlatilgan. Äänekoski yaqin atrofdagi oqimlar sharafiga nomlangan. Xalq etimologiyasi ismni ääni „tovush“ soʻzi bilan bogʻlaydi, ammo Terho Itkonen boshqa kelib chiqishini yaʼni: „katta, ulkan“ degan maʼnoni anglatuvchi sami atamasini taklif qilgan (Shimoliy Sami eanas, „eng“ bilan solishtirgan).
Shvetsiya manbalarida 1455-yilda Ænækoski laxefiskeri daryosi boʻylab losos baliq ovlash haqida aytib oʻtilgan. Oʻsha paytda, u aholi punkti emas edi va Sysmä aholisining ov joylarida joylashgan edi. Rautalampi cherkovi 1561-yilda tashkil etilgan boʻlib, oʻsha paytda u Päijänne shimolidagi Markaziy Finlandiyaning koʻp qismini qamrab olgan katta cherkov edi. Laukaa cherkovi, shu jumladan Anekoski hududi 1628-yilda Rautalampidan ajratilgan.
Anekoski nomli aholi punkti kamida 1752-yildan beri mavjud boʻlib. 1907-yilda cherkov tashkil etilgunga qadar va 1911-yilda Äänekosken maalaiskunta munitsipaliteti tashkil etilgunga qadar u Laukaaning bir qismi boʻlib qoldi. Oʻsha paytda Äänekosken maalaiskunta oddiygina Äänekoski deb atalgan. Munitsipalitet 1932-yilda boʻlingan: Anekoskining haqiqiy aholi punkti Anekoski boshqa kauppalaga, Suolaxti boshqa kauppalaga aylandi, eski Anekoski munitsipaliteti esa Anekosken maalaiskunta deb oʻzgartirildi va uning maʼmuriy oʻrni Xonkola qishlogʻiga koʻchirildi. Äänekoski va Äänekosken maalaiskunta haligacha oʻzini-oʻzi boshqarish organi hisoblanadi.
Äänekoski bilan toʻrtta munitsipalitet birlashtirilgan: 1969-yilda Äänekosken maalaiskunta, 1993-yilda Konginkangas va 2007-yilda Sumiainen va Suolaxti. Hamda Anekoski 2007-yilda Suolaxti gerbini qabul qilgan.
Tabiati
Anekoskida jami 170 ta koʻl bor. Eng katta koʻllari — Keitele, Kuhnamo va Niinivesi hisoblanadi.
Dunyodagi eng kichik daryolardan biri Kuokanjoki ham ushbu hududda joylashgan.
Qardosh shaharlari
Quyidagi shaharlar yoki munitsipalitetlar Äänekoski bilan birlashgan :
Manbalar
<references group="" responsive="0">
Havolalar
Media related to Äänekoski at Wikimedia Commons
Lee Barnard
Li Jeyms Barnard (1984-yil 18-iyulda tugʻilgan) — nafaqadagi ingliz futbolchisi, hujumchi sifatida oʻynagan.
Yoshlik
1984-yilda Londonning Havering tumanining Romford shahrida tug'ilgan, u Billericayning Mayflower okrugidagi o'rta maktabida o'qigan.
O'yin karyerasi
Barnard Leyton Orient, Nortgempton Town, Exeter City va Stevenage Boro klublarida o'ynagan (uyerda u faoliyatidagi ilk golini Shryusberi Townga urgan).
Tottenham Hotspur
Zaxira darajasidagi ajoyib gol urishi tufayli u 2005-06-yilgi mavsumda jamoadagi debyutini o'tkazishi kutilgandi. U 2006-yilning 5-fevralida Charlton Athleticga qarshi o'yinda debyut qilishi kerak edi. O'yindan so'ng u oyog'i shikastlanib, 5 hafta maydonga tusha olmadi, faqat 18-mart kuni "Lester City"ga qarshi zaxira o'yiniga qaytdi.
NGC 3829
NGC 3829 Katta Ayiq yulduz turkumidagi SBb tipli galaktikadir.
Lee Barnard
Tottenham Hotspur
17-aprel kuni u nihoyat Premer-ligadagi debyutini White Hart Laneda "Manchester Yunayted" ga 2:1 hisobida mag'lub bo'ldi va 77-daqiqadan so'ng zaxiradan maydonga tushdi. U keyingi haftada Bolton Wanderersga qarshi maydonga tushdi.
Barnard 6-may oqshomida West Ham Unitedga qarshi mavsumning muhim final o'yini oldidan virus yuqtirgan "Spurs"ning o'nta a'zosidan biri edi.
NGC 3829
Ushbu obyektni William Herschel 1789-yilda kashf etgan.
Lee Barnard
Tottenham Hotspur
2007-yil 30-avgustda Barnard mashg'ulotlardagi jarohati tufayli kechikib, 1-liga jamoasi Crewe Aleksandraga besh oyga ijaraga berildi. Barnard 2007-yil 8-sentabrda “temiryo‘lchilar”ning Haddersfild Townga qarshi o‘yinida (2:0) gol urishga muvaffaq bo‘ldi. Biroq, u oktyabr oyi oxirida oyoq bilagi bog'lamlarini shikastlab qo'ydi va davolanish uchun ikki oyga “Shpors”ga qaytdi.
Southend Yunayted
Southend Yunayted 2008-yil 25-yanvarda Barnard bilan doimiy shartnoma imzolaganini e'lon qildi, bu esa uni 2010-yilgacha Roots Hallda qoldirishi mumkin edi. U o'sha oqshom "Sauthend"da Barnsleyga qarshi debyut qildi, Angliya kubogida 64-daqiqada Gary Hooperning o'rniga zaxiradan maydonga tushdi. 29-yanvar kuni Barnard to'liq ligadagi debyutini "Lids Yunayted"ga qarshi o'tkazdi va o'yindagi yagona golni 41-daqiqada Stiven Hammelning jarima zarbasi orqali urdi. Barnard yanvar oyidan mavsum oxirigacha to'qqizta gol urdi. Barnard jarohatlar tufayli 2008-09-yilgi mavsumni asabiylashtirdi, shunga qaramay u mavsumni klubning eng yaxshi to'purari va o'sha mavsumda ikkita ko'rsatkichga erishgan yagona o'yinchi sifatida yakunladi va o'zining 10-golini Nortgempton Townda urdi. U 2009-10-yilgi mavsumni dastlabki uchta o'yinda to'rtta gol urish bilan boshladi va 4-sentyabr kuni Leyton Orient ustidan 3-0 hisobida birinchi ligadagi g'alabasida o'zining professional xet-trikiga erishdi. 30-oktabr kuni Barnard 93-daqiqada Gillingemga qarshi o'yinda g'alaba qozondi, u yana bir so'nggi daqiqada gol urdi.
NGC 3829
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Etanolaminlar
Etanolaminlar — rangsiz, aminlarga xos hidli, qovushoq gigroskopik suyuqliklar. Monoetanolamin (2aminoetanol, etanolamin, kolamin), dietanolamin (iminodietanol) va trietanolamin (nitriltrietanol) farkdanadi. E. suv bilan cheksiz miqdorda aralashadi. Etanol, benzol, xloroformda yaxshi eriydi, geptanda oz eriydi. Aminlar va spirtlarning xossalarini namoyon qiladi.
Monoetanolamin (NOSN2SN2TMN2)ning mol.m. 61,08, suyuqlanish temperaturasi 10,6°, qaynash temperaturasi 171°, zichligi 1016 kg/m3. Dietanolamin (N0SN2SN2)2N4 ning mol.m. 105,14, suyuqlanish temperaturasi 27,8°, qaynash temperaturasi 270°, zichligi 1097 kg/m3. Tr i e t a n o l a m i n (NOSN2SN2)^ ning mol.m. 149,19, suyuqlanish temperaturasi 21,2°, qaynash temperaturasi 360°, zichligi 1124 kg/m3.
E. — kuchsiz asoslar; mineral va kuchli organik kislotalar bilan tuzlar beradi. E. sanoatda etilenoksidnn suv ishtirokida 90—130° va 7—YUMPa bosim ostida suyuq fazali ammonoliz qilish yoʻli bilan olinadi. Etilenoksid ammiak nisbati 1:15 boʻlganda reaksiya mahsuloti sifatida 78,3% mono, 16% di va 4,4% trietanolamin hosil boʻladi. Bu jarayonda etilenoksid konversiyasi 100% boʻlib, suv, mono, di va trietanolaminlar reaktifikatsiyalash usuli bilan ajratib olinadi. Lab. sharoitida E. ammiakni oksietillash, etilenxlorgidrinni aminlash, metilensiangidrinni gidrogenlash yoʻli bilan sintez qilinadi. E. adsorbent sifatida, emulgatorlar ishlab chiqarishda, dispergatorlar, koʻpik, yuvuvchi va tozalovchi vositalar, shampunlar, sirt faol moddalarni barqarorlashtiruvchi modda sifatida qoʻllanadi.
Monoetanolamin etilendiamin, Mvinilpirrolidin va boshqalarni organik sintezlashda, dietanolamin — plastifikatorlar, korroziya ingibitorlari va boshqalar olishda ishlatiladi.
Zikrilla Isaboyev.
Gironde-sur-Dropt
Gironde-sur-Dropt Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1118 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 125,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,9 km2.
Nelly Sachs
Zaks Nelli (1891.10.12 — 1970) — nemis shoirasi. 1940-yildan Shvetsiyaga emigratsiyaga ketgan. "Oʻlim maskanlari" (1947), "Gʻamgin yulduzlar" (1949), "Kelajakni hech kim bilmaydi" (1957), "Krchish va evrilish" (1959), "Tiriklarni izlash" (1971) kabi sheʼriy kitoblari bor. 1943—44 yillarda liniy mavzuda "Eli" nomli drama yozgan. 1951-yil nashr etilgan. 3. sheʼrlarida diniy mavzu, xristianlik motivlariga tayanish, shuningdek, Injilga xos ramzlarni qoʻllash asosiy oʻrin tutadi. Nobel mukofoti laureati (1966).
Offwiller
Offwiller Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Haguenau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
826 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 51,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,0 km2. Dengiz sathidan 182 – 421 m balandlikda joylashgan.
136
Vafot etgan
🇷🇺
Cesarò
Cesarò Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Messina provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 214 km2. 2815 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Dzorastan
Dzorastan  — Armanistonning Syunik viloyati Kapan tumanidagi qishloq.
137
Vafot etgan
🇷🇺
2018-yil avgust oyida vafot etganlar
Quyida 2018-yil avgust oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Andiran
Andiran Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Nérac tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
226 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,0 km2.
Beshkashta
Beshkashta — palosga qoʻlda tikiladigan panjara gulchin bezaklar. B. rejali boʻrtma gullar solingan kashtalarga oʻxshaydi. B., shuningdek ilgak bilan ham tikiladi.
Ortatoʻbe (Almati viloyati)
Ortatoʻbe (Ортатөбе, 2005-yilgacha — Oktyabr) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Qaratal tumanidagi qishloq. 1965-yilga qadar Oktyabr kolxozi deb atalgan. Bastobin ovul okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 195047800.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1123 kishini (557 erkak va 566 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 1039 kishi (505 erkak va 534 ayol) yashagan.
Simandre-sur-Suran
Simandre-sur-Suran Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
638 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 38,9 nafar kishi.
Monsagro
Monsagro Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan shahardir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 48,11 km2. Aholisi — 174 kishi (2010).
Rashad Sadiqov
Rashad Farhad oʻgʻli Sadiqov (ozar. Rəşad Fərhad oğlu Sadiqov) - Ozarbayjonlik futbolchi. 1982-yilning 16-iyun kuni Bokuda tugʻilgan. Ampluasi himoyachi. Ozarbayjon milliy terma jamoasi va Qorabogʻ klubi sardori.
Picher
Picher Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ludwigslust tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 39,09 km2. 688 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Picherning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Alma (Nebraska)
Alma AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Harlan County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1108 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,8 km2. Shundan 1,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 602 m balandlikda joylashgan.
Beshiktervatarlar
thumb|[[Rhombodera basalis]] Beshiktervatarlar (Mantoptera, Mantodea)—hasharotlar turkumi. Tanasi yirik va choʻziq. Boshi tanasidan aniqajralib turadi, juda harakatchan. Boshining ikki yonida yirik fasetkali koʻzlari joylashgan. Ogʻiz organlari kemiruvchi tipda. Oldkoʻkrak boʻgʻimi juda uzun. Oldingi oyoqlari yirik va uzun, tutuvchi, ichki tomonida yirik tikanlari bor. Boshqa oyoqlari yuguruvchi. Qanotlari yaxshi rivojlangan, toʻrsimon. Oldingi qanotlari nisbatan ingichka va qalin boʻlib, tinch holatda keng orqa qanotlari ustida yelpigʻichsimon taxlanib turadi. Qorni choʻziq, yumshoq, 10 boʻgʻimli. Xavfxatar tugʻilganida yoki oʻlja poylayotganida oldingi oyoqlari va tanasining oldingi qismini dast koʻtarib tebranib turadi. Shu sababdan "beshiktervatar" deb atalgan. Urgʻochisi erkagiga nisbatan yirikroq, tuxumlarini kuzda oʻsimliklarning shoxlariga, toshlar yoki boshqa narsalar ustiga toʻptoʻp qilib maxsus tuxum xaltasi (ooteka)ga qoʻyadi. Bahorda tuxumdan chiqqan lichinkalar chala oʻzgarish orqali rivojlanadi, 5—8-marta tullab voyaga yetadi. Yil davomida bitta avlodi rivojlanadi. B. yirtqich, lichinkalari mayda hasharotlar (shira bitlari, qandalalar, pashshalar, jizildoqlar va boshqalar), voyaga yetgan davrida chigirtkalar, chirildoqlar, arilarni tutib yeydi. Oziq tanqisligida oʻz turi individlariga ham hujum qiladi. Ov qilayotgan B. oʻz joyini boshqalardan qoʻriqlaydi. B. juda foydali, lekin ularni har xil hasharotlar, qushlar (chugʻurchuq, chumchuqlar), oʻrgimchaksimonlar tutib yeydi. Dushmanlardan saqlanish uchun B.ning himoya vositalari: mimikriya, niqoblanish rangi yaxshi rivojlangan. 2000 ga yaqin turi maʼlum, asosan tropik va subtropik mintaqalarda tarqalgan. Oʻrta Osiyoda va xususan Oʻzbekistonda 20 ga yaqin turi bor. B. turkumi empuzalar (Empusidae) va asl B. oilalariga boʻlinadi. Patmoʻylov empuza (Empusa pennicornis) yirik (50–60 mm) hasharot boʻlib, boshida konussimon uzun oʻsimtasi bor, erkagining moʻylovi patsimon, choʻl va togʻ oldi mintaqalarida yashil oʻtlar orasida uchraydi. Asl B. 5—6 urugʻni oʻz ichiga oladi. Oʻrta Osiyoda 3 turi uchraydi. Oddiy B. (Mantis religiosa) yirik (50–60 mm), yashil yoki baʼzan qoʻngʻirsargʻish tusda boʻladi. Daraxt beshiktervatari (Hierodula temidentata) Oʻrta Osiyo faunasi uchun endemik, oddiy beshiktervatardan ustki qanotida oq dogʻi (koʻzcha) boʻlishi bilan farq qiladi. Daraxt, buta va tokzorlarda yakkayakka boʻlib, yashirin hayot kechiradi. Kulrang yoki kaltaqanot beshiktervatar (Bolivaria brachyptera) choʻl va quruq togʻ oldi mintaqasida keng tarqalgan. Oʻtlar va butalar orasida 2000 m gacha balandlikda uchraydi. Quruq toshloq togʻ yon bagʻirlarida Armene urugʻiga mansub eng mayda B., xususan A. pusilla uchraydi.
Brusio
Brusio Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Bernina (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 46.29 km2. 1185 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Brusioning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
138
Vafot etgan
🇷🇺
Ohlungen
Ohlungen Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Haguenau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1263 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 150,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,4 km2. Dengiz sathidan 152 – 236 m balandlikda joylashgan.
Kimball (Minnesota)
Kimball AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Stearns County, Minnesota|Stearns
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
762 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 194,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,91 km2. Shundan 3,91 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 354 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Kimball manzarasi.
Alimena
Alimena Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan shahardir. Palermo (provinsiya) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 59 km2. 2494 nafar aholi istiqomat qiladi.
Nafigulla Ashirov
Nafigulla Xudchatovich Ashirov (1954-yil 10-sentyabr, Tyumen viloyati Tobolsk tumani) — sovet va rus musulmon arbobi, muftiy, Rossiyaning Osiyo qismi musulmonlari diniy boshqarmasi raisi.
Biografiyasi
Nafigulla Ashirov 1954-yil 10-sentyabrda Tyumen viloyatining Tobolsk tumanidagi Yurtiy Tachimovskie (Ovul Shulgun) qishlogʻida Sibir tatarlari oilasida tugʻilgan. Viloyat madaniyat kollejini tamomlagan. Dastlabki yillarida u talonchilik, bezorilik va badanga ogʻir shikast yetkazish (RSFSR Jinoyat kodeksining 206-moddasi va 145-moddasi) uchun jinoiy javobgarlikka tortilgan.
1979-yilda Tobolskda masjid ochilgandan soʻng diniy faoliyat bilan shugʻullana boshlaydi. Boshlangʻich diniy taʼlimni masjidning mahalliy imom-xatibidan olgan. Keyinchalik Musulmon jamoati masjidga imom-xatib (rektor) etib saylandi. 1980-yilda musulmonlar jamoasining iltimosiga koʻra, u butun SSSR musulmonlari diniy taʼlim olgan yagona islom taʼlim muassasasi boʻlgan Buxorodagi Mir Arab madrasasiga oʻqishga yuboriladi.
1987-yilda SSSR va Sibirning Yevropa qismidagi musulmonlar diniy boshqarmasiga (DUMES) ishga kirdi. DUMESning kotibi, keyin — ishlar boʻyicha menejeri, Ulamolar kengashi aʼzosi va DUMES prezidiumi aʼzosi boʻldi. 1990-yilda Jazoirga yuborilib, Qusantina shahrida Amir Abdel-Qodir nomidagi Islom universitetida „Islom daʼvati“ ixtisosligi boʻyicha tahsil oldi. Biroq, 1992-yil iyun oyida, ikki yillik oʻqishdan soʻng, u universitetni tark etishga majbur boʻldi, chunki DUMES uning vizasini uzaytirishga toʻsqinlik qildi.
1992-yil avgust oyida Talgʻat Tojuddin 9 nafar muxtasib imomni, jumladan Ashirovni ishdan boʻshatildi. Talgʻat Tojuddin uni Tobolskda ishlash uchun surgun qilish bilan tahdid qildi.
Oʻsha yilning 21-avgustida u DUMESdan mustaqil Boshqirdiston Respublikasi musulmonlari diniy boshqarmasi (SUM RB) taʼsis qurultoyi rahbarlaridan biri boʻlib, raisning birinchi oʻrinbosari boʻldi. 1993—1994-yillarda Boshqirdiston musulmonlari diniy idorasi va „Davat“ islom markazi gazetasiga muharrirlik qilgan.
1993—1994-yillarda Gabdulla Galiullin DUMR VCC doirasidagi faoliyatdan haqiqatda voz kechdi, N. Ashirov 1995-yilda VCC DUMR ijroiya qoʻmitasining yangi raisi etib saylandi. 1995-yilda N. Ashirov Rossiya musulmonlari ittifoqini (SMR) tashkil etishda ham qatnashgan, uning kengashiga aʼzo boʻlgan. 1998-yilda Nafigulla Ashirov Ravil Gaynutdin bilan yarashib, DUMR Umumrossiya madaniyat markazi ijroiya qoʻmitasining raisi boʻldi.
Oilasi
Nafigulla Ashirov oilali, yetti nafar farzandi bor.
Shimoliy Muz okeani
Shimoliy muz okeani (avvalgi nomlari: Shimoliy Qutbiy dengiz, Shimoliy Muz dengizi) — Dunyo okeanining bir qismi, Yevropa, Osiyo va Shim. Amerikaning shim. qirgʻoqlari oraligʻida. Sh.Shimoliy Muz okeani boʻgʻozlar orqali Atlantika va Tinch okeanlari bilan tutashgan. Maydoni boʻyicha okeanlar orasida eng kichigi, 14,75 mln. km², suvining hajmi 18 mln. km oʻrtacha chuq. 1220 m, eng chuqur joyi 5527 m (Grenlandiya dengizining shim.sharqiy qismida). Qirgʻoqlari Yevrosiyoning gʻarbida nisbatan baland, fordli, sharqida delta va laguna tipli, Kanada Arktika arxipelagida ancha past, tekis. Norvegiya, Barens, Oq, Kara, Laptevlar, Sharqiy Sibir, Chukotka dengizlari — Yevrosiyo; Grenlandiya, Bofort, Baffin, Linkoln dengizlari va Gudzon qoʻltigʻi Shimoliy Amerika materigi qirgʻoqlariga tutash. Sh.Shimoliy Muz okeani orollari soni boʻyicha Tinch okeandan keyin 2-oʻrinni egallaydi. Eng yirik orol va arxipelaglar: Kanada Arktika arxipelagi, Grenlandiya, Shpitsbergen, FransIosif Yeri, Novaya Zemlya, Severnaya Zemlya, Novosibirsk, Vrangel.
Relyefi va geologik tuzilishi. Sh.Shimoliy Muz okeani tubi geologik tuzilishiga koʻra 3 qismga: okeanning eng chuqur qismini oʻz ichiga olgan Arktika havzasi, Shimoliy Yevropa havzasi (Grenlandiya, Norvegiya, Barens va Oq dengizlar) va okean hududining 1/3 qismini egallagan materik sayozligida joylashgan dengizlarga (Kara, Laptevlar, Sharqiy Sibir, Chukotka, Bofort, Baffin) boʻlinadi. Sh.Shimoliy Muz okeani boshqa okeanlarga nisbatan sayoz. Materik sayozligi juda keng, okean tubi maydonining 50,3% ni egallaydi. Yevrosiyo shelf zonasi tubi relyefida suv osti koʻtarilmalari, botiqlari va novlari boʻlgan tekisliklar mavjud. Alyaska qirgʻoqlari boʻylab abrazivdenudatsion shelf choʻzilgan. Sh.Shimoliy Muz okeanining materik yon bagʻirlari nisbatan keng, zinapoyasimon, suv osti kanʼonlari bilan parchalangan. Baʼzi joylarda kengligi 150–300 km ga yetadi. Eng tor va tik Kanada materik sayozligi grabenlarning murakkab tizimi bilan parchalab yuborilgan. Okeanning markaziy qismida Gakkel, Lomonosov va Mendeleyev suv osti tizmalari bilan ajralgan bir nechta chuqur soyliklar: Nansen, Amundsen, Makarov, Kanada, Gʻavvoslar va boshqalar mavjud.
Okean tubiga choʻkkan jinslarning qalinligi 1,5—2,5 km. Materik sayozligi terrigen, suv osti tizmalari va chuqur soyliklar gilli terrigen, materik yon bagʻri foraminifera mikrofaunali qumli balchiq choʻkindi jinslaridan iborat.
Gidrologik rejimi. Sh.Shimoliy Muz okeani iqlimi arktika iqlimiga mansub. Sh.Shimoliy Muz okeanining yuqori kengliklarda joylashganligi, doimiy muz qoplami, Atlantika va Tinch okeanlardan havo va suv massalarining kirib kelishi uning shakllanishiga taʼsir koʻrsatadi. Qishda okean markaziy qismi ustida Arktika antitsikloni (yuqori bosimli oblast), yozda past bosimli oblast joylashadi. Gʻarbida yil davomida Islandiya minimumi, Grenlandiya ustida esa antitsiklon hukmron. Barcha mavsumlarda bu yerga Atlantika okeanidan siklonlar keladi. Qishi juda sovuq va shamolli, havo temperaturasi markaziy qismida —28° dan —30° gacha, Atlantika boʻyida —16° dan — 18° gacha. Shamol tezligi 8–10 m/sek., baʼzan 20–25 m/sek.gacha yetishi mumkin. Yozi ham sovuq. Katta qismida havo temperaturasi —10° dan —12° gacha, gʻarbiy chekka qismida qisqa muddat 6—8° gacha koʻtariladi. Bulutli kun koʻp boʻladi. Yogʻin, asosan, qor shaklida yogʻadi.
SH.Shimoliy Muz okeani yuzasidagi oqim shamollar, Atlantika va Tinch okeanlari bilan suv almashinishi, daryo oqimlari taʼsirida yuzaga keladi. Bu omillar yuza oqimlarning gʻarbiy yoʻnalishda harakatlanishiga va Chukotka dengizidan boshlanib, okeanni kesib oʻtuvchi va Shpitsbergen bilan Grenlandiya oʻrtasidagi boʻgʻozga chiquvchi Transarktika oqimining shakllanishiga sabab boʻladi. Sh.Shimoliy Muz okeaniga quyiladigan Shimoliy Dvina, Pechora, Ob, Yenisey, Xatanga, Lena, Indigirka, Kolima, Makenzi va boshqalar yirik daryolar yiliga 5000 km³chuchuk suv olib boradi. Shu sababli, okean yuzasidagi suvning shoʻrligi 32%o, materik sayozligidagi dengizlarda 25—29%o. Yuza suvlarning temperaturasi qishda 1°, yozda 0—5°. Sovuq va chuchuk suvlar yuza oqimlar taʼsirida Atlantika okeaniga oqadi. Uning oʻrniga Atlantika va Tinch okeanlarning iliq va shoʻr suvlari oqib keladi. Suv qalqishi har yarim sutkada takrorlanadi, balandligi markaziy qismida 0,5—0,6 m, gʻarbida 1 m gacha, Barens dengizida 6 m gacha yetadi.
SH.Shimoliy Muz okeanining eng muhim gidrologik xususiyatlaridan biri uning qishda 9/10 qismining muz bilan qoplanishidir. Baffin va Grenlandiya dengizlarida aysberglar boʻladi. Okeanning markaziy qismida 3–4 m qalinlikdagi qoʻp yillik muz (pak) maydonlari uchraydi.
Oʻsimliklari va hayvonot dunyosi. Sh.Shimoliy Muz okeani oʻsimlik va hayvonot dunyosi Arktika va Atlantika oblastiga mansub. Fauna va flora turlari qutbga tomon kamayib boradi. Biroq hamma joyda diatom fitoplanktonlar jadal rivojlanadi, xususan, Arktika havzasi muzlarida ham. Shimoliy Yevropa havzasida hayvonot dunyosi turli tuman (2000 dan ziyod turi bor). Baliqlardan seld, treska, dengiz olabugʻasi, piksha va boshqalar koʻp uchraydi. Arktika havzasida oq ayiq, morj, tyulen, narval, beluxa va boshqalar yashaydi.
Iqtisodiy geografik ocherki. Sh.Shimoliy Muz okeanining noqulay iqlim sharoiti uning iqtisodiyotiga oʻz taʼsirini koʻrsatadi. Okeanning jahon xoʻjaligidagi rolining oshishi uning materikka yaqin yerlaridagi tabiiy resurslardan keng foydalanish bilan bogʻliq. Okean dengizlarida baliqning 150 turi va sut emizuvchilarning 17 turi yashaydi. Baliqlardan tashqari okeandan dengiz hayvonlari ham ovlanadi. Oq dengizdan suvoʻtlar olinadi. Foydali qazilma konlarini razvedka qilish va qazib olish ishlari olib borilmoqda. Kanada Arktika arxipelagida qoʻrgʻoshinrux va temir rudalari, Skandinaviya sohillarida xromit, nikel, temir va boshqalar rudalar, Grenlandiya sohillarida molibden rudalari olinadi. Suv ostidan neftgaz olish rivojlanmoqda. Shpitsbergen arxipelagida toshkoʻmir qazib olinadi. Sh.Shimoliy Muz okeanining transport ahamiyati oshib bormoqda. Okean dengizlari orqali 3 asosiy yoʻnalishda suv yoʻllari oʻtadi: Atlantika okeanidan Norvegiya dengiziga, Shimoliy dengiz yoʻli — Barens va Oq dengiz portlaridan Bering boʻgozigacha, Arktika boʻylab turli marshrutlar. Ular Kanada Arktika arxipelagi, Grenlandiya gʻarbiy sohildari va AQShning shim.sharqiy sohillaridagi aholi punktlarini oʻzaro bogʻlaydi. Muhim portlari: Murmansk, Belomorsk, Arxangelsk, Kandalaksha, Dikson, Tiksi (Rossiya), Tromsyo, Tronxeym (Norvegiya), Cherchill (Kanada), Valdiz (AQSH).
Shakaiba Sanga Amaj
Shakaiba Sanga Amaj (pushtu : sẖکېbạ ạnẫh ẢmẬ) (1986-yilda tug'ilgan, 2007-yilda o'ldirilgan) afg'on ayol jurnalisti edi. Kobulda tug'ilgan, Shamshod telekanalida teleboshlovchi bo'lib ishlagan.
Shimoliy Muz okeani
SH.Shimoliy Muz okeani dastlab mustaqil okean sifatida 1650-yilda golland geografi B.Varenius tomonidan ajratilgan va oʻsha davrda Giperborey okeani deb atalgan. 1845-yilda uni London geogr. jamiyati Sh.Shimoliy Muz okeani deb atadi. Tadqiq qilinish tarixini Arktika maqolasidan qarang.
Shimoliy muz okeani - Yer yuzidagi okeanlar orasida eng kichigi. U avvallari Shimoliy Qutbiy dengiz, Shimoliy Muz dengizi deb ham yuritilgan. Okean Yevropa, Osiyo va Shimoliy Amerikaning shimoliy qirgʻoqlari oraligʻida joylashgan. Ushbu ummon bo'g'ozlar orqali Atlantika va Tinch okeanlari bilan tutashgan. U Dunyo okeanining 2,8 foizini tashkil etadi. Maydoni — 14,75 million kvadrat kilometr. Suv hajmi — 17 million kub kilometr. Oʻrtacha chuqurligi — 1220 metr. Eng chuqur joyi — 5527 metr (Grenlandiya dengizining shimoli-sharqiy qismi) Shimoliy muz okeani orollar soni boʻyicha Tinch okeanidan soʻng ikkinchi oʻrinni egallaydi. Eng yirik orol va arxipelaglari: Kanada Arktika arxipelagi, Grenlandiya, Shpitsbergen, Franss-Iosif Yeri, Yangi Yer, Shimoliy Yer, Novosibirsk, Vrangel. Ushbu okean mustaqil ummon sifatida 1650-yilda golland geografi B.Varenius tomonidan ajratilgan va o'sha davrda Giperborey okeani deb atalgan. 1845-yilda uni London geografiya jamiyati Shimoliy Muz okeani deb atadi. Shimoliy Muz okeanidagi dengizlar Grenlandiya,Norvegiya,Oq,Barens,Kara,Laptevlar
Iqlimi
Shimoliy muz okeani iqlimi Arktika iqlimiga mansub. Qishda okean markaziy qismi ustida Arktika antitsikloni (yuqori bosimli hudud), yozda past bosimli hudud joylashadi. Qishi juda sovuq va shamolli, havo harorati markaziy qismida oʻrtacha –28 dan –30 darajagacha. Shamol tezligi ba’zan bir soniyada 25 metrgacha yetishi mumkin. Yozi ham sovuq. Katta qismida havo harorati –10 dan -12 gacha, gʻarbiy chekka qismida qisqa muddat -6, -8 gacha koʻtariladi. Bulutli va tumanli kunlar koʻp boʻladi. Yogʻin, asosan, qor shaklida yogʻadi. Oʻsimliklari va hayvonot dunyosi Bu yerda fauna va flora turlari qutbga tomon kamayib boradi. Biroq hamma joyda diatom fitoplanktonlar jadal rivojlanadi, xususan, Arktika havzasi muzlarida ham. Shimoliy Yevropa havzasida hayvonot dunyosi turli-tuman boʻlib, ularning turi 2000 dan oshadi. Baliqlardan seld, treska, dengiz olabugʻasi, piksha va boshqalar koʻp uchraydi. Arktika havzasida oq ayiq, morj, tyulen, narval, beluxa va boshqalar yashaydi.
Muzliklari
Shimoiy muz okeanining eng muhim gidrologik xususiyatlaridan biri qishda uning oʻndan toʻqqiz qismi muz bilan qoplanishidir. Baffin va Grenlandiya dengizlarida aysberglar boʻladi. Okeanning markaziy qismida 3-4 metr qalinlikdagi koʻp yillik muz (pak) maydonlari uchraydi. Muzliklarning umumiy maydoni taxminan 26 ming kub kilometrni tashkil etadi. Arktika havzasida koʻchib yuruvchi muz orollari ham bor. Ularning qalinligi 30-35 metrni tashkil etadi. Biroq soʻnggi vaqtlarda jahon olimlari tomonidan okeandagi muzliklar maydoni tobora qisqarib borayotgani aytilmoqda. Xususan, Kolorado universiteti tomonidan sun’iy yoʻldosh orqali amalga oshirilgan tahlil ma’lumotlari shuni koʻrsatadiki, muz maydonlar oʻrtacha hisobdan 14 foizga qisqargan. Agar vaziyat shu tarzda davom etaversa, 2070-yilga borib qutb muzliklari yoz davrida butunlay yoʻqolib ketishi bashorat qilinmoqda.
Iqtisodiy jihatlar
Shimoliy muz okeanidagi noqulay ob-havo sharoiti uning iqtisodiyotiga ham oʻz ta’sirini koʻrsatadi. Ummonning jahon xoʻjaligidagi rolining oshishi uning materikka yaqin yerlaridagi tabiiy resurslardan keng foydalanish bilan bogʻliq. Okean dengizlarida baliqning 150 va sut emizuvchilarning 17 turi yashaydi. Shuningdek, baliqlardan tashqari, okeandan dengiz hayvonlari ham ovlanadi. Oq dengizdan suv oʻtlar hamda qoʻrgʻoshin, rux, temir, molibden kabi foydali qazilmalar olinadi. Qolaversa, suv ostidan neft-gaz olish ham rivojlangan. Okeanning yirik dengizlari orqali uch asosiy yoʻnalishda suv yoʻllari oʻtadi. Yirik portlari: Murmansk, Belomorsk, Arxangelsk, Dikson, Tiksi, Pevek (Rossiya); Tromsyo, Tronxeym (Norvegiya); Cherchill (Kanada).
Okeanga tahdid
Shimoliy muz okeani dunyoning eng kichik ummoni boʻlsa-da, jahonning eng xavfli okeaniga aylanib bormoqda. Bunga sabab shuki, u Sovuq urush davrida radiatsion chiqindilar makoniga aylanib qolgan edi. Shu sababli endi okean kimyoviy bombaga aylanib borayapti. Bu haqda Butunjahon tabiatni muhofaza qilish jamgʻarmasi (WWF) ma’lum qilgan. Soʻnggi tadqiqotlarga koʻra, shimoliy muz okeanida DDT (dixlordifeniltrixlormetilmetan) ga oʻxshash taqiqlangan pestitsidlar, uni ishlab chiqaruvchi mamlakatlardagiga nisbatan ancha koʻpligi aniqlangan. Shuningdek, ayrim zararli kimyoviy moddalar muzlar tarkibida mavjudligi ma’lum boʻldi. Bunday moddalar baliqlar, tyulen va hatto kitlar yogʻidan ham topilgan. WWFning ta’kidlashicha, zararli kimyoviy moddalar oqimlar bilan shimol tomonga harakatlanmoqda. U yerda esa mazkur moddalar muzlab, ma’lum muddatdan soʻng erigach, atrof-muhitni zaharlayapti.
Songieu
Songieu Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ain departamenti Belley tumani tarkibiga kiradi.
Zal
Zal (nem. Saal) — koʻpchilikka moʻljallangan katta xona, xonaqoh, talor. Z.lar hashamatli saroylarning asosiy qismi sifatida barpo etilgan. Bunday Z.larda qar xil kabul marosimlari, ziyofat va tantanali majlislar oʻtkazilgan. Z.ning qurilishi va bezaklarida turli xalqlarning oʻziga xos milliy meʼmorlik anʼanalari oʻz ifodasini topgan. Uygʻonish davrida Z.lar qurilishi yuksak darajada rivojlangan. Keyinchalik Z.larning ommaga ijtimoiy-siyosiy va madaniy xizmat koʻrsatadigan turli koʻrinishlari yaratildi: majlis Z.lari, konsert, sport, klub, muzey, kutubxona, qiroatxona Z.lari, vokzal, aeropot Z.lari, kino va teatr binolarining tomosha Z.lari va h.k.
Songieu
Aholisi
120 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 5,9 nafar kishi.
NGC 3830
NGC 3830 Arslon yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Songieu
Geografiyasi
Maydoni — 20,2 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 567 – 1275 m balandlikda joylashgan.
NGC 3830
Ushbu obyektni John Herschel 1832-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Havolalar
NGC 3830 NGC 3830
Shishaki (Oʻzbekiston tumani)
Shishaki  — Oʻzbekiston Respublikasining  Fargʻona viloyatiga qarasli qishloq. Oʻzbekiston tumani tarkibiga kiradi.
Haudivillers
Haudivillers Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
800 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 81,6 nafar kishi.
Aleksandr Amisulashvili
Aleksandr Georgievich Amisulshvili — Gurjistonlik futbolchi. Gurjiston milliy terma jamoasi va Rossiyaning Krilya Sovetov klubi himoyachisi. 1982-yilning 20-avgust kuni Gurjistonning Telavi shahrida tugʻilgan.
Haudivillers
Geografiyasi
Maydoni — 9,8 km2. Dengiz sathidan 113 – 149 m balandlikda joylashgan.
Gluhar
Gluhar — Bolgariyaning janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq.
Yörük (Safranbolu)
Yörük — Karabuk viloyatining Safranbolu tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.
Joylashuvi
Qishloq Qorabuk shahar markazidan 14 km, Safranbolu shahar markazidan 6 km uzoqlikda joylashgan.
Morasverdes
Morasverdes Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 51,88 km2. Aholisi — 328 kishi (2010).
San Donato di Lecce
San Donato di Lecce Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lecce provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21 km2. 5837 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Kirov (Koʻshoniyon)
Kirov  (Киров)  — Tojikiston Respublikasi Xatlon viloyati Qoʻshoniyon tumani, Zargar jamoatiga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 7 km, tuman markaziga 18 km.
Aholisi
Aholisi — 2667 kishi.
Karin Zebrof
Karin Zebroff (1941 yilda Windsbach, Germaniyada tug'ilgan) - kanadalik yozuvchi, aktyor va yoga bo'yicha ixtisoslashgan teleboshlovchi. U va uning oilasi Marienbaddan bolaligida, Ikkinchi Jahon urushidan keyin darhol Chexiyadagi Sovet istilosi tufayli qochib ketgan. U 1950-yillarning o'rtalarida oilasi Britaniya Kolumbiyasidagi Douson-Krikda joylashib Kanadaga ko’chib ketgan
U 1970 yildan 1979 yilgacha CTV teleseriali, Karinndan chiqdi.
Giscos
Giscos Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
181 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 5,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 34,4 km2.
Antagnac
Antagnac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
139
Vafot etgan
🇷🇺
Antagnac
Aholisi
184 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,9 km2.
Beshkent botigʻi
Beshkent botigʻi — Qashqadaryo viloyatidagi botiq. Gʻarbdan Buxoro va Chorjoʻy tektonik pogʻonalari va sharqdan Hisor togʻining jan.gʻarbiy tarmoklari bilan chegaralangan. Jan.gʻarbi Amudaryo uzilmasi, shim.sharqi Qashqadaryo sinklinali bilan tutashgan. Uz. 160 km, paleozoy zaminining chuq. 4000– 6000 m. Beshkent botigʻi ning jan.gʻarbida (gʻarbdan sharqqa) Xoʻjambas, Dugʻoba antiklinal zonalari va shim.sharqida Alovuddin koʻtarilmalari joylashgan. Burmalar shim.gʻarbga tomon pasaya boradi. Beshkent botigʻi ning gʻarbidagi mezokaynozoy yotqiziqlarida bir qancha katta antiklinal bukilmalar (Ayzovot, Qamashi, Shim. Qamashi) yotadi. Har qaysisining uz. 20–25 km, balandligi 200–250 m. Beshkent botigʻi ning bir necha antiklinal bukilmalarida gaz konlari topilgan.
Ohnenheim
Ohnenheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Sélestat-Erstein tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,1 km2. Dengiz sathidan 172 – 178 m balandlikda joylashgan.
2018-yil oktyabr oyida vafot etganlar
Quyida 2018-yil oktyabr oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Abduljabbor al-Kamsoniy
Abu Jaʼfar Abduljabbor ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Mujohid ibn Yusuf ibn al-Masniy al-Kamsoniy — hadis ilmida „fozil“ boʻlgan, koʻp hadislarni yoddan bilgan, ulardan toʻqimalarini ajrata olgan. Hijriy 393-yilda Buxoro]ga kelgan, soʻngra yana Marvga qaytib borib, oʻsha yerda vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganla.
Toshkent (Tatishlin tumani)
Toshkent (Tashkent) — Boshqirdistonning Tatishlin tumanidagi qishloq.
Etvesh
Etvesh — ogʻirlik kuchi gradiyentining tizimga kirmagan birligi; erkin tushish tezlanishining 1 sm masofada 10~9sm/sek2ga oʻzgarishiga teng. Ye bilan belgilanadi. 1E=10 9s~2. L. Etvesh sharafiga qoʻyilgan.
Pritzier
Pritzier Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ludwigslust tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,29 km2. 484 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Çeşmeköy, Kaş
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Cheshmeköy — Turkiyaning Antaliya viloyati Kash tumaniga qarasli qishloqdir.
Gornac
Aholisi
358 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 43,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,3 km2.
Geghanush
Geghanush  — Armanistonning Syunik viloyati Kapan tumanidagi qishloq.
Aliminusa
Aliminusa Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13 km2. 1334 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Arapahoe (Nebraska)
Arapahoe AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Furnas County okrugi tarkibiga kiradi.
Zalzal Mansur ibn Jaʼfar adDorib
Zalzal Mansur ibn Jaʼfar adDorib (721, Ray — 791, Bagdod) - xurosonlik sozanda (barbat, ud). Togʻasi Ibrohim alMavsiliydan taʼlim olgan. Bagʻdodagi saroylarda mohir sozanda sifatida shuxrat topgan. Mashhur "Bagʻdod sanʼat akademiyasi" asoschilaridan. Udni takomillashtirgan, udning 22:27 nisbatli napdacwu ixtiro qilgan, keyinchalik u "vustai Zalzal" nomi bilan yuritilgan.
Arapahoe (Nebraska)
Geografiyasi
Maydoni — 2,5 km2. Shundan 2,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 664 m balandlikda joylashgan.
Arab salatlari ro'yxati
thumb|350x350px| Arab salatining navlari: arab salati, Fattoush, Falastin salatasi, Tabbouleh va Raheb. Arab oshxonasida salatlar taomdan oldin bo'lishi mumkin, ular mezzaning bir qismi sifatida kichik plastinkalarda tortilishi mumkin. Pomidor, yalpiz, piyoz va ho'llangan bulg'or bilan mayda tug'ralgan maydanozdan tayyorlangan Tabbouleh salatasi eng mashhur arab salatlaridan biridir. Aralash sabzavotli salatlar, pishirilgan baqlajon yoki no'xat salatlari keng tarqalgan. "Salata Xadra" nomi bilan mashhur bo'lgan yashil salat odatda oltita bodring, bir oz maydalangan qora qalampir, bir nechta pomidor, bir dasta yangi maydanoz, tuz va bitta limon sharbatini talab qiladi. Bu an'anaviy arab salatini tayyorlash eng osonlaridan biridir. O'tlar va ziravorlar arab salatlarida keng foydalaniladi.
Pita, shuningdek, "arab noni" sifatida ham tanilgan va boshqa yassi nonlar, odatda, xamirturushli nonlar va boshqa nordon xamirlarning navlari kabi salatlar bilan birga beriladi. Arab salatlarini tayyorlash juda murakkab yoki qiyin emas.
Enderlin (Shimoliy Dakota)
Enderlin AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Ransom, Cass County, North Dakota|Cass okrugi tarkibiga kiradi.
Musakend
Musakend— Ozarbayjonning Hojigʻabul tumani tarkibiga kiruvchi qishloq.
Anthé
Anthé Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Villeneuve-sur-Lot tumani tarkibiga kiradi.
Uelsda boshlang'ich ta'lim
Uels boshlangʻich taʼlimi — Angliyadagi boshlang'ich taʼlimga oʻxshash tuzilishga ega boʻlsa-da, uels tilini oʻqitish majburiy hisoblanib, til koʻplab maktablarda oʻqitish vositasidir. 3 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun maktabgacha taʼlim bosqichining joriy etilgani ham Uels va Angliya taʼlim tizimlari oʻrtasidagi tafovutni kuchaytirmoqda.
Enderlin (Shimoliy Dakota)
Aholisi
886 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 237,6 nafar kishi.
Anthé
Aholisi
213 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,5 km2.
Etatizm
Etatizm (étatisme — davlat) — davlatni jamiyat taraqqiyotining yuqori natijasi va maqsadi hamda oʻz navbatida, iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanishning asosiy, hal qiluvchi omili deb hisoblovchi ijtimoiy tafakkur yoʻnalishi. "Etatizm" terminini shveysariyalik siyosatshunos N.Dro 19-asrda qoʻllagan. Etatizm iqtisodiy va siyosiy hokimiyatning oʻta markazlashishi va byurokratlashishini, davlatning jamiyat hayotining barcha sohalari (iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va h.k.)da zoʻravonligini anglatadi. Etatistik mafkuraning erkinlashuv va demokratiyaga qarshi xarakteri davlatning avtoritar, totalitar va fashistik shakllarida yaqqol namoyon boʻladi. 20-asrning 30-yillarida Turkiyada Etatizm milliy iktisodiyotning real modeli sifatida rasman tan olingan edi. Turkiya Respublikasining birinchi prezidenti M.K.Otaturk Etatizm siyosatini eʼlon qilgan va bu siyosat mamlakatning 1937-yilgi konstitutsiyasida mustahkamlab qoʻyilgan. Turli mamlakatlarning iqtisodiy tizimlari oʻz taraqqiyotining ayrim davrlarida amalda etatistik modelga muayyan darajada yaqinlashgan. Uning asosiy belgilari fashistlar Germaniyasi singari totalitar davlatlarda amalga oshirilgan. SSSR, Sharqiy Yevropa, shuningdek, JanubiSharqiy Osiyo va Lotin Amerikasi mamlakatlarida davlat iktisodiyoti aslida etatistik iqtisodiyot boʻlgan edi. Iqtisodiyot etatistik modelining samarasizligi SSSR va Sharqiy Yevropa mamlakatlari iktisodiyotining sinishida ayniqsa yaqqol koʻzga tashlandi.
Limfa tugunlari sili
Sil limfadeniti („limphadenitis tuberculoza“) xirurgik sil bilan ogʻrigan barcha bemorlarning qariyb uchdan bir qismini shikastlantiradi. Bronxial sil (kasallik nafas olish yoʻllari orqali yuqadi), mezenterial sil (kasallik hazm organlari orqali yuqadi) va boʻyin limfa tugunlari sili (koʻpincha kasallik boʻyin limfa tugunlarini, jagʻ osti va oʻmrov usti limfa tugunlarini zararlantiradi) farqlanadi.