cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Irlandiyaning fauna olami
Qushlari
Irlandiya qushlar faunasi 400 ga yaqin turni oʻz ichiga oladi. Ushbu turlarning koʻpchiligi koʻchib yuruvchidir sanaladi. Misol uchun, baʼzi arktik qushlar Irlandiyada qishlaydi.Qaldirgʻochlar kabi qushlar esa har bahorda Afrikadan Irlandiyaga kelishadi. Angliya va Yevropa qitʼasida keng tarqalgan qushlarning koʻp turlari Irlandiyada yoʻq yoki faqat vaqti-vaqti bilan uchib ketishadi.
Irlandiyada koʻpayadigan qush turlarining umumiy soni yashash joylarining xilma-xilligi tufayli Angliya va materik Yevropaga qaraganda kamroq boʻlsa-da, Irlandiyada butun dunyo boʻylab soni kamayib borayotgan baʼzi qushlarning koʻp populyatsiyasi mavjud.
Eng koʻp uchraydigan turlar — qirgʻiy va somon qushi, ular mamlakatning 90 % da uchraydi. Oxirgi yillarda keng tarqalgan miqqiylarning soni keskin kamayib bormoqda.
Irlandiyaning dengiz ornitofaunasi juda boy. Dengiz qushlarining koʻplab yirik toʻdalari qirgʻoq boʻylab joylashgan, masalan, Salti orollari, Skellig Maykl Roks va Kouplend orollarida juda koʻplab hayvonot dunyosi jamoalarini uchratish mumkin.
Borikha
Borikha ( Бориха  ) — Rossiyaning Oltoy oʻlkasi, Aleyskiy tumani, Krasnopartizanskiy selsovetining maʼmuriy markazi ( posyolka ) va qishloq posyolkasi. 2013-yilda aholi soni 538 kishi edi.
Irlandiyaning fauna olami
Qushlari
Oltin burgut Irlandiyada oʻnlab yillar davomida yoʻq boʻlib ketganidan soʻng, yaqinda Donegal okrugida qayta tiklandi. 2007-yilda oq dumli burgut 200 yil davomida uchratilmadi va hozirgi vaqtda otin burgut turlarini uchratish mumkin.
Ueksford okrugining janubi-sharqiy qismida, Shimoliy Slob yaqinidagi Ueksford koʻrfazining shimoliy tomonida Grenlandiyadan kelgan 10 000 oq gʻozlar uchun qishlash joyi mavjud. Yoz faslida Lady’s oroli koʻli chuvalchanglar, ayniqsa pushti chuvalchanglar uchun muhim koʻpayish joyi hisoblanadi.
Sudralib yuruvchilari va amfibiyalari
Quruqlikdagi sudralib yuruvchilarning faqat bitta turi, jonli kaltakesakning vatani Irlandiya. Shpindel (oyoqsiz kaltakesak) odamlar tomonidan kiritilgan va Kler okrugidagi juda cheklangan hududda kam uchraydi. Dengiz toshbaqalarining beshta turi koʻpincha gʻarbiy sohilda uchraydi (lekin ular qirgʻoqda juda kam koʻrinish beradi).
BT Business and Public Sector
BT Business and Public Sector Buyuk Britaniya va Irlandiyadagi biznes (asosan kichik va oʻrta korxonalar) va davlat sektoriga statsionar, mobil, keng polosali va IT xizmatlarini koʻrsatuvchi BT Group telekommunikatsiya kompaniyasining boʻlimi boʻlgan. U oʻzining koʻplab xizmatlarini BTning boshqa boʻlinmalaridan sotib oldi: EE, BT Global Services, BT Wholesale va Openreach. Shuningdek, u Avaya IP Office biznes telefon tizimi kabi boshqa sotuvchilarning mahsulot va xizmatlarini sotgan.
Irlandiyaning fauna olami
Sudralib yuruvchilari va amfibiyalari
Irlandiya ilonlarning umuman yoʻqligi bilan ajralib turadi. Avliyo Patrik tepaliklardan birining tepasida 40 kunlik roʻza tutish vaqtida unga halaqit qilgandan keyin ularni oroldan dengizga haydab yuborganligi haqida afsona bor. Aslida, ilonlar 100 ming — 10 ming yillar oldin muzlikning soʻngi davrida gʻoyib boʻlgan.
BT Business and Public Sector
2018-yil aprel oyida BT Groupning oʻsha paytdagi bosh direktori Gavin Patterson Ulgurji savdo va korxonalar guruhning Biznes va davlat sektori boʻlimi bilan yangi tashkil etilgan BT Enterprise boʻlimiga birlashtirilishini eʼlon qildi. Bu BT oʻz takliflarini biznes sifatida kuchaytirish maqsadida oʻz faoliyatini soddalashtirishga qaror qilganidan keyin paydo boʻldi.
Irlandiyaning fauna olami
Sudralib yuruvchilari va amfibiyalari
Irlandiyada amfibiyalardan oddiy triton, oddiy qurbaqa va oʻrmon qurbaqasi uchraydi. Qurbaqaning mahalliy turga tegishli ekanligi aniq emas: baʼzi dalillarga koʻra, u XVIII asrda olib kelingan.
BT Business and Public Sector
Ulgurji va venchurlar bilan birlashishidan oldin Biznes va davlat sektori ilgari BT Business nomi bilan tanilgan boʻlib, u BT Consumer bilan birga 2013-yilda sobiq boʻlinma BT Chakana savdo boʻlimidan ikki tomonlama ajralib chiqqandan soʻng tashkil etilgan boʻlib, BTga „mijozlariga yaxshiroq xizmat koʻrsatish va diqqat markazida boʻlish“ imkonini beradi. U BT Retail kompaniyasining BT Business, BT Enterprises va BT Irelandning birlashuvini oʻz zimmasiga oldi, BT Wi-fi (BT Enterprises tarkibiga kiruvchi) va BT Irlandiyaning isteʼmolchi qismi esa BT Consumerga oʻtkazildi. U BTning 2016-yil aprel oyida EE sotib olinganidan keyin kuchga kirgan yangi tashkiliy tuzilmasidan soʻng hozirgi nomini oldi va mavjud BT Business boʻlimi, EE biznes boʻlimi va BT Global xizmatlarining Buyuk Britaniyaga yoʻnaltirilgan qismlarini oʻz ichiga oladi.
Irlandiyaning fauna olami
Baliqlari
Irlandiya qirgʻoqlarida treska, skumbriya, seld, kambala va sardalyalar uchraydi.
Hasharotlari
Hasharotlardan shimoliy ninachi, chivinlar yashaydi.
BT Business and Public Sector
Mahsulotlar
BT Business 2016-yil 28-yanvar holatiga quyidagi mahsulotlarni taqdim etadi:
Irlandiyaning fauna olami
Turlarning yoʻq boʻlib ketishi
Tarixiy davrda Irlandiyada yoʻqolib ketgan turlar roʻyxatiga katta akula, qunduz va yovvoyi oʻrmon mushuklari kiradi. Irlandiyadagi oxirgi boʻri 1786-yilda Karlou okrugida Jon Uotson Bellidarton (Ballydarton) tomonidan oʻldirilgan. Oltin burgut, oq dumli burgut va qizil uçurtma kabi yirtqich qushlar 90-200 yil davomida yoʻq boʻlganidan soʻng milliy bogʻlarga qaytadan keltirildi va tiklanmoqda.
BT Business and Public Sector
Oʻz qurilmangizni olib keling
Bring Your Own Device (BYOD) xodimlarga oʻz qurilmalaridan foydalanish imkonini beradi.
BT kompyuter xavfsizligi
BT PC Security bu McAfee bilan hamkorlikda toʻliq internet xavfsizligi va virusga qarshi himoya toʻplamidir.
Tojikistonda yahudiylar tarixi
Tojikistondagi yahudiylar va yahudiylik uzoq va rang-barang tarixga ega. Tojik yahudiylarining aksariyati asli buxorolik yahudiylar boʻlishgan.
Tarixi
Yahudiylar birinchi marta Buxoro amirligining sharqiy qismiga, hozirgi Tojikiston hududiga, miloddan avvalgi II asrda kelgan. Kommunistlar hokimiyat tepasiga kelgach, ular mamlakatni respublikalarga, jumladan, 1924-yilda Oʻzbekiston tarkibida birinchi marta avtonom respublika sifatida tashkil topgan Tojikistonga, 1929-yilda esa toʻlaqonli respublikaga aylantirdilar.
Tojikistonni rivojlantirish maqsadida Sovet hukumati migratsiyani, jumladan, qoʻshni Oʻzbekistondan minglab yahudiylarni ham ragʻbatlantirdi. Aksariyat yahudiylar Tojikiston poytaxti Dushanbe shahrida joylashdilar va u yerda Dushanbe sinagogasini ochdilar. Ikkinchi jahon urushi paytida Ashkenaz yahudiylarining ikkinchi toʻlqini Tojikistonga koʻchib kelgan.
Bugun Tojikistonda faqat yuz nafar yahudiy qolgan. Ularning taxminan 40 % buxoroliklar, qolganlari ashkenaziylardir. Ular asosan keksalar, kambagʻallar va antisemit hujumlari va taʼqiblariga duchor boʻlishadi. Jamiyatdagi fojiali voqealardan biri jurnalist Meirxaim Gavrielovning oʻldirilishi boʻldi. Yahudiy jamiyati zoʻrgʻa ishlay oladi va omon qolish uchun jahon yahudiy tashkilotlari yordamiga tayanadi. Mamlakatdagi yahudiylarning aksariyati Dushanbeda, kichikroq jamoalar esa Shahrisabz (Oʻzbekistonda), Leninobod viloyati va Fargʻona vodiysida istiqomat qiladi.
Tarixiy demografiya
Tojikistonda yahudiylar soni 1926-yilda deyarli yoʻq edi va 1926—1970-yillarda tez oʻsdi. 1970-yilda Tojikistondagi yahudiylar soni 1926-yildagidan ellik baravar koʻp boʻlib, salkam oʻn besh ming kishini tashkil etdi. Tojikistondagi yahudiylar soni 1970—1989-yillar oraligʻida oʻsishda davom etgan, biroq bu surʼat ancha sekinroq boʻlgan. Kommunizm qulaganidan beri Tojikistondagi deyarli barcha yahudiylar 1989-yildan 2002-yilgacha boshqa mamlakatlarga koʻchib oʻtishgan. Hijrat qilgan tojik yahudiylarining aksariyati Isroilga koʻchib oʻtgan.
Dushanbe sinagogasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Dushanbe_Synagogue_Entrance.jpg/200px-Dushanbe_Synagogue_Entrance.jpg|thumb|200x200px| Eski Sinagoga, Dushanbe (asosiy kirish), 2006-yil iyun oyida, buzib tashlashdan ikki yil oldin koʻrilgan. 2006-yil holatiga koʻra, Dushanbe sinagogasi mamlakatda qolgan soʻnggi sinagoga boʻlib, ibodat qilish uchun faol foydalanilgan. Biroq Tojikiston hukumati mahalliy yahudiy jamiyatiga yangi prezident saroyi uchun sinagogani boʻshatishni buyurdi. 2006-yil fevral oyida jamoaning mikvah, kosher qassob va bir nechta sinf xonalari vayron qilinganidan soʻng, Isroil va AQSh elchixonalari, shuningdek, butun dunyodagi yahudiy jamoalarining noroziliklari tufayli buzish vaqtincha toʻxtatildi. Nihoyat, 2008-yil iyun oyi oxirida sinagoga shahar sudi qarori bilan vayron qilingan va jamoatga Dushanbening gʻarbiy qismida xalqaro yahudiy tashkilotlari va xususiy donorlar mablagʻlari hisobidan yangi sinagoga qurish uchun joy ajratilgan. Ushbu voqea tufayli koʻplab isroilliklar va tojik yahudiy boʻlgan amerikaliklar Tojikiston hukumatiga nisbatan salbiy fikrda qolmoqda.
Dushanbedagi yangi ibodatxona 2009-yilning 4-mayida tojikistonlik tadbirkor va prezident Imomali Rahmonning kuyovi Hasan Assadullozoda tomonidan shu maqsadda hadya qilingan mavjud binoda ochildi Ochilish marosimida AQSh elchisi Treysi Enn Yakobson, Tojikiston madaniyat vaziri oʻrinbosari Mavlon Muxtorov va imom Habibullo Aʼzamxonov ishtirok etdi.
Luiza Galiulina
Luiza Galiulina (tugʻ. 23-iyun 1992-yil, Toshkent, Oʻzbekiston) — oʻzbek gimnastikachisi, Oʻzbekiston terma jamoasi aʼzosi. 2008-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlari va jahon chempionatlari ishtirokchisi, sport gimnastikasi boʻyicha Osiyo oʻyinlari va jahon kubogi bosqichlari sovrindori.
Martaba
2005-yilda Doʻhada (Qatar) gimnastika boʻyicha oʻtkazilgan Osiyo chempionatida koʻpkurashda u bronza medalini qoʻlga kiritdi.
2008-yilda Pekinda (Xitoy) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u koʻpkurashda yakkalik bahslarida 52,075 ball toʻpladi, ammo bu musobaqaning final qismiga chiqish uchun etarli boʻlmadi va Luiza atigi 59-oʻrinni egalladi. 2009-yilda Londonda (Birlashgan Qirollik) badiiy gimnastika boʻyicha jahon chempionatida u saralashdan oʻta olmadi.
2010-yilda Guanchjouda (Xitoy) boʻlib oʻtgan yozgi Osiyo oʻyinlarida jamoaviy mashqlarda bronza medalini qoʻlga kiritdi. Bundan tashqari, muvozanat nurida mashqlarda u 14.350 ball toʻpladi, bu oʻyinlarning bronza medali uchun etarli edi. Rotterdamda (Niderlandiya) oʻtkazilgan badiiy gimnastika boʻyicha jahon chempionatida u turnirning final bosqichiga yoʻllanmani qoʻlga kirita olmadi. 2011-yilda yana Jahon chempionatida u saralashdan oʻta olmadi. Gentda (Belgiya) badiiy gimnastika boʻyicha Jahon kubogi bosqichida u muvozanat nurida mashq bajarish boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi.
2012-yilda Cottbusda (Germaniya) gimnastika boʻyicha Jahon kubogi bosqichida u muvozanat nurida mashqlar boʻyicha kumush medalni qoʻlga kiritdi. Gimnastika boʻyicha Trnava shahrida (Slovakiya) oʻtkazilgan „25 GYM Festival“ xalqaro turnirida u muvozanatni toʻsish boʻyicha oltin medal va koʻpkurashda bronza medalini qoʻlga kiritdi. Londonda (Birlashgan Qirollik) yozgi Olimpiada oʻyinlarida oʻyinlar ochilishidan ikki kun oldin u diskvalifikatsiya qilindi, chunki doping testi taqiqlangan furosemid preparati mavjudligini koʻrsatdi va Luiza 2012-yil 1-avgustdan boshlab olti oyga barcha musobaqalardan chetlashtirildi. Dekabr oyida Butunjahon antidoping agentligi bu qarorga qarshi chiqdi va Luizani ikki yilga diskvalifikatsiya qildi.
Domullo Ahmad Bobokalonov
Domullo Ahmad Bobokalonov — 1859-yili tug‘ilgan, Bauman(Shofrikon) rayoni Chukurak qishlog‘idan, 1920-yili qurolli qo‘zg‘olonda qatnashgan, 1932-yili aksilinqilobiy faoliyati uchun qamoqqa olingan, diniy marosimlar xizmatchisi, imom. Aksilinqilobiy, millatchi, isyonchi guruh aʼzosi bo‘lib kolxozchilar orasida targ‘ibot olib borganlikda ayblangan. Jazo muddati 1937-yil 1-iyundan hisoblangan.
Oʻzbekiston parlament saylovi (2009—2010)
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasiga saylov 2009-yil oxiri — 2010-yil boshida boʻlib oʻtgan. Asosiy tur 2009-yil 27-dekabrda bo'lib o'tgan. Ikkinchi tur esa 2010-yil 10 yanvarda 39 ta saylov okrugida boʻlib oʻtgan.
Oʻzbekiston parlament saylovi jarayoni va natijasi
2009-yil 27-dekabr kuni O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi hamda xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlariga saylovlar bo'lib o'tgan. Ushbu maqola 2009-yil iyun oyida boshlangan saylovlarga tayyorgarlik jarayonini o'rganishga bag'ishlangan. Markaziy saylov komissiyasi (MSK) tomonidan tasdiqlangan "saylovga tayyorgarlik ko'rish va uni o'tkazish bo'yicha milliy konsepsiya", siyosiy partiyalarning saylovoldi platformalari, siyosiy partiyalar vakillarining chiqishlari va Markaziy saylov komissiyasining turli hujjatlari o'rganilgan. Bundan tashqari, mamlakatning barcha hududlarida aholining turli guruhlari vakillarining so'rovnomalar va saylov kuzatuvchilari, siyosiy partiyalar vakillari va deputatlikka nomzodlarning ishonchli vakillari bilan bir qator intervyular o'tkazilgan; saylov kuni mualliflar ayrim saylov uchastkalarida ovoz berish jarayonini kuzatganlar. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, respublika ijroiya organi saylovlarni o'tkazish jarayoniga kuchli bosim o'tkazgan; Qonunchilik palatasiga nomzodlarni tanlash ularning boshlanishidan oldin amalga oshirilgan. Hukumatning saylovchilarning yuqori ishtiroki haqidagi rasmiy bayonotlaridan farqli o'laroq, u 45-50% dan ko'p bo'lmagan (ta'lim muassasalari va harbiy muassasalarda joylashgan saylov uchastkalari bundan mustasno). Shuni ham ta'kidlash kerakki, respublika fuqarolari parlamentga, shuningdek, xalq deputatlari viloyat, tuman va shahar Kengashlariga saylov natijalarini befarqlik bilan qabul qildishgan, chunki O'zbekistonda bunday tadbirlar uzoq vaqtdan beri davlat va jamiyat ishlarini boshqarishda aholining ishtiroki uchun vosita bo'lib qolgan. Qattiq partiyalararo kurash va faol saylov kampaniyasi ijro etuvchi hokimiyat tomonidan mohirlik bilan sahnalashtirilgan. Boshqa tomondan, kelgusi saylovlar yanada faol va raqobatbardosh bo'lishiga umid qilish mumkin, chunki so'nggi yillarda siyosiy partiyalar faoliyatining huquqiy asoslari sezilarli darajada mustahkamlangan. 1994, 1999, 2004 va 2009-yillarda oliy Majlisga saylovda siyosiy ishtirok etish tajribasi siyosiy partiyalarga bo'lajak saylovlarda yanada faol ishtirok etish imkonini berishi aniq ishonch bilan aytish mumkin.
Fantastic Four (videooʻyin)
Fantastic Four 2005-yilda chiqarilgan jangari-sarguzasht oʻyindir. 2005-yilda ishlangan Fantastik toʻrtlik filmiga asoslangan. Shu filmda bosh rollarni ijro etgan Ioan Gruffudd, Jessica Alba, Michael Chiklis, Chris Evans va Julian McMahon oʻyin personajlariga ham ovoz berishgan. Oʻyinning davomi Fantastic Four: Rise of the Silver Surfer 2007-yilda chiqarilgan.
Dnestrbo‘yi Moldova Sovet Sotsialistik Respublikasi
Pridnestroviya Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasi, Pridnestroviya Moldaviya SSR (Приднестровская Молдавская Советская Социалистическая Республик; Република Советикэ Сочиалистэ Молдовеняскэ Нистрян) — Sovet Ittifoqi tarkibiga kirgan respublikalarning biri. 1990–1991-yillarda mavjud boʻlgan. Respublikani 1990-yilda Moldaviya SSR SSSRdan ajralib chiqishini anglab yetib, bunga qarshi chiqqan sovetparast ayirmachilar tuzgan. Pridnestroviya Moldaviya SSRni na Moskva, na Kishinyov rasman sovet respublikasi oʻlaroq tan olmagan.
1991-yil Pridnestroviya Moldaviya SSR oʻrnida Pridnestroviya Moldaviya Respublikasi tuzilgan. Pridnestroviya Moldaviya SSR ayrim manbalarda Sovet Pridnestroviyasi yoki shunchaki Pridnestroviya deb yuritiladi.
Yahyo ibn Abu Mansur
Yahyo ibn Abu Mansur  — O‘rta asr Sharq astronomiyasi tarixidan, asosan, Bag‘dodning ash-Shammosiya mintaqasida 828-yili bunyod etilgan ko‘chma rasadxonaning asoschisi, ilmiy tadqiqotlar va amaliy tajribalarning tashkilotchisi hamda „al-Maʼmunning tekshirilgan ziji“ kitobining mualliflaridan biri. U Marv shahrida tug‘ilib o‘sgan va Maʼmun xizmatida bo‘lgan, keyinchalik xalifa uni Bag‘dodga o‘zi bilan olib ketgan. Olim baʼzi adabiyotlarda 830-yil, baʼzilarida esa 845-yili Tarsus shahrida vafot etgan deb ko‘rsatiladi. Uning jasadi Halab shahrining Qurayshlar qabristonida dafn etilgan.
Faoliyati
Xalifa al-Maʼmunning topshirig‘iga binoan olib borilgan astronomik tajribalarning natijasi bo‘lmish  „al-Maʼmunning tekshirilgan ziji“ asari o‘sha davrning muhim ilmiy voqeasi bo‘ldi. Asar keyingi davr astronomlari Ibn Yunus as-Sadafiy, Abu Rayhon Beruniy va boshqa olimlar ijodida o‘ziga xos o‘rin egalladi. Asarda qadimgi yunon olimlarining astronomik tajribalari qaytadan tekshiruvdan o‘tgan holda o‘z mujassamini topgan. Maʼlumki, o‘sha davr donishmandlaridan Muhammad al-Xorazmiy, Yahyo ibn Abu Mansur, Ahmad al-Marvaziy, Abbos al-Javhariy, Xolid al-Marvarrudiy, Ahmad al-Farg‘oniy kabi olimlar Bag‘dod yaqinidagi rasadxonada amalga oshirilgan tajribalar va ularning natijalarini qayd etib borish, bu qaydlarni kitob shaklida jamlash zahmatini o‘z zimmalariga olganlar. Mana shunday mas’uliyatli tajribalarni boshqarish va tashkil etish vazifasini xalifa Yahyo ibn Abu Mansurga topshirgan. Haqiqatan ham Yahyo ibn Abu Mansur al-Maʼmun huzurida faoliyat ko‘rsatgan ichida, katta obro‘ va mavqega ega bo‘lgan. Olim xalifa tasarrufiga o‘tgan va uning huzuridagi astronomiya ilmida (sinaʼat an-nujum va tasyir al-kavkab) yetuk mutaxassisga aylangan.
Al-Maʼmun yulduzlarni kuzatishga qaror qilganda, u Yahyo ibn Abu Mansur va ismlari kerakli harflar tartibida keltiriladigan boshqa olimlarga murojaat etgan. Al-Maʼmun ularga kuzatuv ishlarini olib borish va (zaruriy) jihozlarni o‘rnatishni topshiradi. Mazkur olimlar bu ishlarni 215—216-hijriy (830—832- milodiy) yillari Bag‘dodning ash-Shammosiya mintaqasi va Damashq yaqinidagi Kasiyun tog‘ida amalga oshirganlar. Astronomik tajribalar 218-hijriy yilida al-Maʼmun vafoti sababli tugatiladi. U ikki tahrir (nusxa)dan iborat „Tekshirilgan zij“, „Madinat as-salom (Bag‘dod) shahrining kengligi uchun (Quyosh) balandligini soatning oltidan biri orqali (o‘lchash) amali“ („Kitab al-’amal li suds saʼat fi-l-irtifaʼ bi madinat as-salam“) asarlarining muallifidir.
Amauriopsis
Amauriopsis - Asteraceae oilasining bir turiga kiradi.
Tarbiyaviy roman
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%AD%D0%B9%D1%80.jpg/220px-%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%AD%D0%B9%D1%80.jpg|alt=|thumb| Jeyn Eyr — 1847-yildagi xuddi shu nomdagi tarbiya romanining qahramoni. Tarbiya romani yoki tarbiyaviy roman (Bildungsroman ['bɪldʊŋs.ʁoˌmaːn]) — nemis maʼrifatparvari adabiyotida keng tarqalgan roman turi. Uning mazmuni — qahramon shaxsining psixologik, axloqiy va ijtimoiy shakllanishi haqida.
XIX-XX asrlar
19-asr adabiyotidagi tarbiyaviy romanning klassik namunalarini C.Dikkens („Devid Kopperfild“, 1849), G.Flober ("Sezgilar taʼlimi", 1869), I.A.Goncharov („Oddiy tarix“) bergan, 1847), F.M.Dostoevskiy („Netochka Nezvanova“, 1849; „Oʻsmir“, 1875).
Urushdan keyingi davrda tarbiyaviy roman qayta tiklandi va yangi mashhurlik kasb etdi. Urush va urushdan keyingi davrda oʻsmirlarning ulgʻayishiga bagʻishlangan bunday kitoblar dunyo miqyosida katta qiziqish uygʻotdi, masalan, D.D.Salinger va „Tin baraban“ G.Grasse.
Subjanrlar
Adabiy tanqidda ushbu janrning bir qancha turlari ajralib turadi, xususan, tarbiyaning sarguzasht romani („Xazina oroli“ Stivenson, „Jasoratli kapitanlar“ Kipling, „Geklberri Finning sarguzashtlari“ M. Tven, Kaverinning „Ikki kapitan“) va „badiiy roman“ — Künstlerroman (Joysning „Rassomning yoshligidagi portreti“, Buninning „Arsenyev hayoti“, Nabokovning „Sovgʻa“). 1830-yillarda „Tarbiya“ romanidan Julien Sorel va Rastignac kabi yosh opportunistning axloqiy evolyutsiyasini kuzatuvchi martaba romani ajralib turadi.
Tanqid
Tarixchi va publitsist Kodi Delistreyga koʻra (ing. Cody Delistraty), ushbu janrdagi adabiy asarlar insonning ichida yashiringan „men“ ni bir marta va butunlay topish imkoniyatini oʻrgatadi, shu bilan birga bu „men“ doimo oʻzgarib turadi. Voyaga yetgandan soʻng oʻzining haqiqiy qiyofasini topishga ishonish notoʻgʻri, chunki „men oʻzimni topdim“ degan tushuncha umr boʻyi barqaror emas. Zamonaviy psixologiya shaxsiyatning bosqichma-bosqich rivojlanishi va uning oʻzgaruvchanligi, ular oʻsib ulgʻayganida va shaxsiy tajriba toʻplaganida (oʻzgaruvchan, beqaror „men“) gʻoyani qoʻllab-quvvatlaydi.
Mikelanxhelo Bardhi
Mikelanxhelo 'Mikelanjelo' Bardhi (1995-yil 8-yanvarda Krujeda tugʻilgan) — albaniyalik futbolchi, yaqinda Albaniya birinchi divizionida Iliria Fushë-Kruje jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynagan.
Koreyaning ikkiga boʻlinishi
thumb|Janubiy Koreya bayrog ʻi thumb|Shimoliy Koreya bayrogʻi
Usmonlilarning Yamanni egallab olishi
thumb|270x270px| 1538-yilda [[Adan (shahar)|Adan va Yamanning ko'p qismini bosib olgan Misr Beylarbeyi Xodim Sulaymon Posho]] Usmonlilarning Yamanni egallab olishi - Usmonlilar imperiyasi qoʻshinlari tomonidan Yaman hududining bosqichma-bosqich bosib olinishi va 1517-yildan 1538-yilgacha boʻlgan vaqtda Yamanning Usmonli viloyatiga (Yaman eyaleti) aylantirilishi. Dastlab zamonaviy Yaman hududidagi eng yirik davlatlar - markazi Zabidda joylashgan Mamluk amirligi va Kasiridlarning Hadramaut dagi sultonligi boʻlib, oʻzlarini Usmonli sultonining vassallari deb tan oldilar. Keyin 1538- yildagi harbiy bosqin natijasida, Janubiy Arabistonning gʻarbiy qismida Yaman viloyati - Usmonlilar imperiyasining 34-viloyati sifatida tashkil qilindi.
Tony Mundine
Anthony William Mundine (talaffuzi: Entoni Uilyam Mandayn; 1951-yil 9-iyunda tugʻilgan)  — OAM sohibi, avstraliyalik sobiq bokschi va mamlakatning eng mohir mahalliy jangchilaridan biri. Toʻrt vazn toifasida professional musobaqalarda qatnashgan yagona avstraliyalik bokschi boʻlgan Mundine avstraliyaning oʻrta vazn, yarim ogʻir vazn va ogʻir vazn toifalari, shuningdek, Hamdoʻstlik oʻyinlarining oʻrta va yarim ogʻir vazn toifasi unvonlariga ega edi. Shuningdek, Mundine 1974-yilda Jahon boks assotsiatsiyasi (WBA) yoʻnalishi boʻyicha oʻrta vazn toifasida jahon chempioni unvoniga daʼvogarlik qilgan. U sobiq jahon chempioni bokschi Anthony Mundinening otasi va Warren Mundinening amakivachchasi.
Koreyaning ikkiga boʻlinishi
Koreyaning ikkiga boʻlinishi
Shimoliy va Janubiy Koreya 70 yildan koʻproq vaqt davomida ikkiga boʻlingan holda kelmoqda, xoʻsh nega bu bir millat boʻlgan Korea ikkita mustaqil davlatga ajralgan? Koreya yarim oroli ikki kuchli davlatlar: Sovet Ittifoqi va AQSh oʻrtasida avj olgan Sovuq urushning' qurboniga aylanib Shimoliy Koreya Sovet Ittifoqining, Janubiy Koreya esa toboro AQSHning taʼsir doirasiga tushub qolgan. thumb|Janubiy Korea gerbi thumb|Shimoliy Korea gerbi
Tony Mundine
Boks bilan shugʻullanish
Mundine 1969-yil 5-martda boʻlib oʻtgan oʻzining birinchi matchida Frank Gremga qarshi gʻalaba qozongan. Bir yildan kamroq vaqt ichida Mundine oʻzining birinchi unvonini, Avstraliya oʻrta vazn tojini qoʻlga kiritgan. Uning soʻnggi jangi 1984-yil 19-martda Alex Suaga qarshi boʻlgan.
Koreyaning ikkiga boʻlinishi
Yagona Koreya
Boʻlinishdan oldin asrlar davomida yarim orol sulolaviy qirolliklarning avlodlari tomonidan boshqariladigan yagona, birlashgan Koreya edi. 1905-yildagi rus-yapon urushidan keyin Yaponiya tomonidan bosib olingan va besh yil oʻtib rasman anneksiya qilingan Koreya 35 yil davomida yapon mustamlakachiligi ostida qolib ketadi va bu qaramlik,  Ikkinchi jahon urushi tugagunga qadar, uning ikki davlatga boʻlinishi boshlanadigan vaqtgacha davom etdi.
Usmonlilarning Yamanni egallab olishi
Yaman: Usmonlilar bosqini arafasida
1517-yil mart oyida Hindiston gubernatori Lopo Suaresning portugal otryadi bilan Adanga yaqinlashdi va Amir ibn Doud Portugaliyaning hukmronligini darhol tan oldi. Ammo tez orada Suaresh Hindistonga qaytishga majbur boʻldi va Amir ibn Dovud amalda mustaqil hukmdorga aylandi. Adan bilan birga Lahej va Abyan viloyatlarini oʻz ichiga olgan amirlik tashkil qilindi. Ayni vaqtda mamluk amiri Barsbay Sharif Izzad-Din ibn Ahmad ko‘magida Tohiriylar bilan urushni davom ettiradi. Bahorda uning qoʻshini Usmonli sultoni Salim I tomonidan asirga olinganlarning oʻrnini, Jiddadan qaytgan Mamluklar bilan toʻldirildi. Buning natijasida Barsbay Tohiriy qoʻshinlarining yurishini qaytarishga muvaffaq boʻldi. Ko‘p o‘tmay Barsbay mahalliy qabilalar tomonidan o‘ldirildi va uning o‘rniga mamluklar amir Iskandarni saylandi. 1517-yil 15-mayda mamluklar Sano jangida Sulton az-Zafir Amir II qoʻshinini magʻlub etib, shaharni egalladi. Sulton az-Zafir Amir II ning oʻzi ham xuddi ukasi Abdulmalik singari, Sanʼa mudofaasi chogʻida oʻldirilgan. Shundan soʻng Tohiriylar saltanati oʻz faoliyatini toʻxtatgan. Yaman Mamluklar hukmronligi ostiga oʻtdi. Biroz vaqtdan keyin poytaxti Qohira boʻlgan Mamluk sultonligining oʻzi Usmonlilar imperiyasi tomonidan bosib olingan. Yaman mamluklari Janubiy Arabistonda Usmonli-Mamluk urushini davom ettirishni istamadi. Oʻsha yilning iyul oyida Usmonli sultoni Salim I ning oliy hokimiyatini tan oldi. Sulton eski mamluk amiri Iskandarni Yamanga hokim etib tasdiqladi. Mamluk jangchilari Usmonlilar nomidan Arabiston yarim orolining janubiga asta-sekin kirib kela boshladilar.
Tony Mundine
Boks bilan shugʻullanish
Mundine 1974-yil 5-oktabrda Carlos Monzonga o‘rta vazn toifasida WBA yo‘nalishi bo‘yicha jahon chempioni unvoni uchun raqiblik qilgan, ammo 7-raundda nokaut bilan mag‘lub bo‘lgan. Mundine 16 yillik faoliyati davomida hech bir avstraliyalik bokschiga mag‘lub bo‘lmagan. U Emile Griffith, Monti Betham, Steve Aczel, Bennie Briscoe va Alex Sua kabi koʻplab eng yaxshi bokschilar bilan jang qilgan.
Yanalerik, Kozan
Yanalerik — Turkiyaning Adana viloyati Kozan tumaniga qarashli qishloq.
Tony Mundine
Professional boks rekordi
Izoh: KO-nokaut, TKO-texnik nokaut, UD-yakdil qaror, MD- bir nechta hakamlar qarori, PTS — ochkolar (ballar boʻyicha), DQ — diskvalifikatsiya
Koreyaning ikkiga boʻlinishi
Koreya nima uchun boʻlingan?
1945-yil avgustida ikki ittifoqchi davlatlar „faqat nomiga“ (Robinson aytganidek ) Koreya yarim oroli ustidan nazoratni ikkiga boʻlishdi. Keyingi uch yil ichida (1945-48) Sovet Armiyasi va uning ishonchli kuchlari 38˚ shimoliy kenglikdagi yoki 38-paralleldan shimolda kommunistik rejim oʻrnatdilar. Bu chiziqdan Koreyaning janubda kommunistik rejimning oʻrnatilishini istamagn Qoʻshma Shtatlar tomonidan qoʻllab-quvvatlashi natijasida harbiy hukumat tuzildi. Sovetlarning siyosiy tashviqoti Shimoliy Koreya ishchi va dehqon aholisining asosiy qismi orasida keng tarqalgan boʻlsa-da, koʻpchilik oʻrta sinf koreyslari bugungi kunda koreys aholisining aksariyati istiqomat qiladigan 38-paralleldan janubga qochib ketishadi. Shu bilan birga, Robinsonning soʻzlariga koʻra, janubdagi AQSh tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan rejim antikommunistik, kommunistik rejimga qarshi kurashganlarni qoʻllab-quvvatlagan. 1948-yilda Qoʻshma Shtatlar Koreya yarimorolning kelajagini aniqlash uchun Birlashgan Millatlar Tashkiloti homiyligida barcha koreyslar uchun ovoz berishga chaqirdi. Ovoz berishda Shimol ishtirok etishdan bosh tortgandan soʻng, Janub Seulda kuchli antikommunist Syngman Rheei boshchiligida oʻz hukumatini tuzdi. Shimol ham bunga javoban xuddi shunday javob berib, Pxenyan poytaxtida sobiq kommunistik partizan Kim Il-sung Koreya Xalq Demokratik Respublikasining (KXDR) birinchi bosh vaziri etib tayinladi.
Bugun Koreya
thumb|Janubiy Korea Janubiy Koreyaning amaldagi prezidenti Mun Chje In davridagi diplomatiyadagi saʼy-harakatlarga qaramay, ikki Koreya oʻrtasidagi keskin kelishmovchiliklar 2018-yilgi Qishki  Olimpiya oʻyinlari arafasida toʻliq namoyon boʻldi. Janubiy koreyaliklar butun dunyodan sportchilarni qishki oʻyinlarda kutib olishni boshlaganlarida ham, Kim Chen Inning shimoldagi rejimi Pxenyanning tarixiy Kim Ir Sen maydonida harbiy parad oʻtkazdi. CNN xabariga koʻra , mamlakatning toʻrtta raketasi Xvason-15 paradda namoyish etilgan, Kimdirlar balkonda tomosha qilib, hayratdan yoqa ushlagan.
Usmonlilarning Yamanni egallab olishi
Yaman Usmonli hukmronligi ostida
thumb|600x600px| Yaman xaritasi Keyingi yigirma yil ichida, 1538-yilda Yaman Usmonli viloyatiga aylantirilgunga qadar, mamlakat hududi (Hadramavtni hisobga olmaganda) Usmonlilar vassali boʻlgan uchta davlat taʼsir doirasiga boʻlingan:
Markazi Zabidda boʻlgan Tiham Mamluk amirligi tomonidan, Usmonli sultonining hukmronligi tan olinganidan soʻng, Yamanning barcha hududiy va siyosiy tuzilmalarini vassal maqomida sultonlik tarkibiga qoʻshishning jarayoni tezlashib ketdi. Sultonga vassal Yaman hududidagi hukronlik uchun kurashda zaydiylar tohiriylar tomonidan magʻlub etildi. Tohiriylar esa mamluklar tomonidan magʻlubiyatga uchratilgach, Imom al-Mutavakkil Yahyo Sharaf ad-Din boshchiligidagi zaydilar hukmronligi tiklanishi boshlandi. U 1517-yilda Sanoni bosib olishga va barcha tarixiy Zaydiy hududlarini qayta tiklashga muvaffaq boʻldi. Zaydiylarning asosiy raqibi endi sunniy mamluk amirligi edi. Mamluk Iskandar tez orada Usmonli imperiyasi hokimiyatidan chiqishga muvaffaqiyatsiz urinishlarni amalga oshirdi. 1520-yil oxirida amir Iskandar Usmonli sultoni Salimning oʻlimi haqida bilib, oʻzini Usmonli imperiyasidan mustaqil sulton deb eʼlon qilib, xutbada oʻzining nomini tilga olishni buyurdi. Zabid saroyida mamluk tartib-taomil asosida boshqaruvni joriy qildi va oʻz tangalarini zarb qila boshladi. Biroq ko‘p o‘tmay Jiddadan Usmonli qo‘shinlari yetib keldi, u osongina Zabidga kirib, qo‘zg‘olon boshliqlarini o‘ldirdi. 1521-yilda amir Iskandar agʻdarildi. Qoʻzgʻolon bostirilgandan soʻng, Zabidning mamluk amirlari bundan keyin Usmonli imperiyasining hukmronligini tark etishmadi. Ammo Zabiddagi doimiy siyosiy betartiblik Usmonli hukumatini vaqti-vaqti bilan Mamluklar amirligi ishlariga aralashishiga majbur qildi. 1520-yildan keyin Misr Beylerbeylari Usmonli qoʻshinlarini Yamanga kamida ikki marta yubordilar. Zabidda amir Iskandar Muz (1529-1536) taxtga kelishi bilan maʼlum barqarorlik vujudga keldi. U boshqalarga nisbatan yaxshi munosabatlar o‘rnatishga muvaffaq bo‘ldi.
Yaman viloyatining tashkil etilishi
Mustafo Bey Biyiklu oʻg'lu maʼmuriy markazi Zabid boʻlgan Yaman eyaletiga vaqtincha valiy qilib tayinlagan Sulaymon Posho oʻz floti bilan Suvayshga suzib ketdi. Eyaletning boshida qolgan Mustafo Bey Jebelga chuqur kirib, Taizni egallashga harakat qildi. Ammo qiyinchilikka duch keldi. Keyingi yili eyalet boshidagi Mustafo Bey oʻrniga Yaman Beylerbeylari tayinlandi va u Mustafo Posho an-Najjar (yoki al-Nashshar) (1540-1545, 1554-1555) boʻldi. Mamlakatning izchil Usmonlilashuvi davom etdi. Yamanda tohiriylarning tartibi tugatildi, iqto yer egaligi va mahalliy feodal yer egaligining boshqa shakllari tugatildi. Barcha daromad manbalari Usmonlilar xazinasiga tushadigan qilindi va Usmonlilarning soliqqa tortish tamoyillari oʻrnatildi. Soliq va bojxona toʻlovlarini yigʻish va taqsimlash Bosh Vazir moliya muassasasiga hisobdor boʻlgan defterdarlar tomonidan amalga oshirildi. Umuman olganda, Yamanning harbiy-maʼmuriy tizimi Usmonli Misrdan namuna boʻlgan. Qishloq joylarda politsiya funksiyalarini amalga oshirish mahalliy aholi vakillaridan iborat, mahalliy qurolli guruhlarga yuklatildi. Ayniqsa, ayovsiz quvgʻin qilingan badaviylarga, har xil qoʻzgʻolonchilar va qaroqchilarga qarshi kurash keng rivojlandi. Yamanning birinchi beylerbeyi Mustafo posho hatto “an-Nadjar” (“Savyer”) laqabini ham olgan, chunki u qoʻliga tushgan qaroqchilarni ikkiga boʻlib arralashni odat qilgan.
Beylerbeylar shariat va Usmonli qonunlariga rioya etilishini, yoʻllarning, karvonsaroy va masjidlarning yaxshi holatini, oziq-ovqat, xom ashyo va yoqilgʻi narxlarini tartibga solishni diqqat bilan kuzatib borishi va nazoratqilishlari kerak edi. Shuningdek, choʻl yerlarni oʻzlashtirishni taʼminladilar. Yaman eyaletiga bir necha sanjak kirgan, ularning boshliqlari (sanjak-beylar) Usmonli sultonining maxsus farmani bilan tayinlangan. Har bir sanjak bir necha anʼanaviy sud va soliq sohalarini boshqaradigan - qaymoqamlar boshchiligidagi kada va naxiyaga boʻlingan boʻlib, ularning lavozimiga odatda turklarga sodiq mahalliy shayxlar tayinlangan. Shu bilan birga, barcha bu oʻzgarishlarga qaramay, Yamanning Usmonizatsiyasi juda sekin edi. Bundan tashqari, Yamanning Usmonli imperiyasi poytaxtidan uzoqda joylashganligi mahalliy beylerbeylarning faqat shaxsiy boyish maqsadini koʻzlashgan. Ular deyarli suveren hukmdorlarga aylanishiga yordam berdi. Oʻz manfaatlarini taʼminlashning hech qanday usullaridan voz kechmagan Beylerbeylar terror va mahalliy aholini ochiq talon-toroj qilish siyosatini olib bordilar va bu bilan markaziy Usmonli hukumatini obroʻsizlantirishdi.
G. C. Murphy
GC Murphy 1906-yildan 2002-yilgacha Qoʻshma Shtatlardagi besh va dime yoki turli xil doʻkonlar tarmogʻi edi. Ular, shuningdek, Murphyʼs Mart (toʻliq miqyosdagi chegirmali doʻkonlar), Bargain World (yopiq tovarlar), Terry & Ferris va Bruners (kichik doʻkonlar) va Cobbs (maxsus kiyim-kechak) doʻkonlarini boshqargan.
Zanjirning kelib chiqishi
Zanjir 1906-yilda Pensilvaniya shtatining MakKeesport shahrining Pitsburg chekkasida Jorj Klinton Merfi tomonidan tashkil etilgan. Merfi chakana savdoni 1896-yilda McCroryʼs doʻkonining menejeri sifatida boshlagan. Keyinchalik Merfi u erda bir nechta doʻkonlarni boshqarish uchun Michigan shtatining Detroyt shahriga koʻchib oʻtdi va keyin oʻz doʻkonlarini ochish uchun Pitsburgga (Pensilvaniya) qaytib keldi. Uning nomlari zanjiri 1906-yilda tashkil etilgan. Bu Pensilvaniyada paydo boʻlgan bir nechta yirik chakana sotuvchilardan biri edi.
Merfi 1909-yil aprel oyida, zanjir ishga tushirilgandan uch yil oʻtib vafot etdi. McCrory kompaniyasining ikki sobiq rahbari, John Sephus Mack va Walter C. Shaw oʻsha yili taxminan 12 doʻkonga ega boʻlgan GC Murphy tarmogʻini sotib oldilar. Zanjir yangi doʻkonlar va raqobatchilarni sotib olish hisobiga tez kengayib, 1932-yilga kelib 173 ta doʻkonga yetdi.
Merfi 1920-yillarda ehtiyotkorlik bilan kengayib, unga Buyuk Depressiyani boshqa chakana savdo tarmoqlariga qaraganda yaxshiroq engishga imkon berdi: 1930-yilda sotuvlar taxminan 9 foizga (17 million dollar) oʻsgani haqida xabar berilgan. 1932-yilga kelib, savdo 3,7 % ga kamaydi. Chakana savdo kompaniyasi bu vaqt ichida oʻz xodimlarini hech qachon qoʻyib yubormadi, garchi ular vaqt oʻtishi bilan maoshdan xalos boʻlishlari va xodimlarni ishdan boʻshatishlari uchun toʻldirishlari kerak edi.
Oʻzgarishlar va biznesni toʻxtatib turish
1985-yil aprel oyida kompaniya Ames Universal Stores Inc. tomonidan har bir aksiya uchun 48 dollarga sotib olindi. Ames koʻplab yirik "Murphy's Mart" doʻkonlarining brendini oʻzgartirdi. 1989-yilda Ames G. C. Murphy va Bargain World boʻlimlarini McCrorysning ota-onasi boʻlgan E-II Holdingsga, Zayreni yaqinda sotib olish paytida yuzaga kelgan qarzlarni qoplashga yordam berish uchun sotdi. McCroryʼs tarmogʻi 1992-yilda bankrotlik toʻg'risida ariza berdi, 1997-yilda oʻzining koʻplab doʻkonlarini (shu jumladan sobiq G. C. Merfi savdo nuqtalarini) yopdi va 2002-yilda qolgan faoliyatini toʻxtatdi.
Joriy faoliyat
Garchi doʻkonlar bir muncha vaqt oldin oʻz faoliyatini toʻxtatgan boʻlsa-da, zanjirning asosi GC Murphy Foundation hanuzgacha mavjud. Nafaqaxoʻrlar va doʻkonlarning sobiq xodimlari koʻngillilar tashkilotiga ega boʻlib, ular bilan aloqada boʻlish imkonini beradi.
2005-yilda Pittsburgh Post-Gazette Merfi jamgʻarmasi yozuvchiga GC Murphy kompaniyasi tarixini tuzishni topshirganini xabar qildi. Jeyson Togyer tomonidan yozilgan "Merfining sevgisi uchun: Amerikaning buyuk sotuvchisi ortidagi hikoya " deb nomlangan ushbu tarix 2008-yilda Pensilvaniya shtat universiteti nashriyoti tomonidan nashr etilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Felicity Huffman
Felicity Kendall Huffman (1962-yil 9-dekabrda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa. U ko'plab mukofotlarga sazovor bo'lgan, jumladan Primetime Emmy mukofoti, Oltin globus mukofoti, uchta Screen Actors Guild Awards va Akademiya mukofotiga nomzod bo'lgan.
Huffman aktyorlik faoliyatini teatrda boshlagan va 1990-yillarda kino va televideniyeda ham koʻplab yordamchi rollarni ijro etgan. U 1998-yildan 2000-yilgacha "Sports Night " komediya dramasida Dana Whitaker rolini o'ynagan va bu unga " Oltin globus" mukofotini olib kelgan. U ABC komediya-dramasidagi " Desperate Housewives " (2004—2012) filmidagi Linette Scavo roli bilan mashhur bo'lib, uchta Screen Actors Guild Awards mukofotiga sazovor bo'lgan.
Huffman 2019-yilning 12-martida umummilliy kollejga kirish imtihonlarida koçhirishga aloqasi borligi uchun hibsga olingan. Shundan so'ng u 250 ming dollar garov evaziga ozod qilindi.
Erta hayoti va ta'lim
Huffman Nyu-Yorkning Bedford shahrida badavlat oilada tug'ilgan, Grace Valle va Morgan Stanleyning hamkori Moore Peters Huffmanning qizi bo'lgan. Uning tug'ilganidan bir yil o'tgach, ota-onasi ajrashishadi. Huffman yosh o'smir bo'lganida, uning biologik otasi oilaning do'sti bo'lgan Rojer Tallman Maher ekanligini aniqladi. Uning olti singlisi va ukasi bor. 1970-yillarda Huffmanning onasi Nyu-Yorkni tark etib, Kolorado shtatidagi Snowmass shahridan mulk sotib oldi, u yerda Felicity va uning ukalari yoshliklarini o'tkazdilar. Uning bobosi Gershom Moore Peters, Peters Cartridge kompaniyasi asoschisi va taniqli vazir, The Master kitobining muallifi bo'lgan. Uning boshqa katta bobosi Frederick Berthold Ewing Yale universitetini tamomlagan va St-Louisdagi taniqli biznesmenga aylangan. Xaffmanning katta bobosi King Mills Powder kompaniyasi asoschisi Jozeph Warren King edi.
Huffman Vermont shtatidagi Putney shahridagi xususiy maktab-internat bo'lgan Putney maktabida o'qigan va 1981-yilda Michigandagi Interlochen san'at akademiyasini tamomlagan. U Nyu-York universitetida, Kvadrat teatr maktabidagi Circle va Londondagi Qirollik dramatik san'at akademiyasida tahsil olgan.
Belenören
Belenören — Turkiyaning Anqara viloyati Nallihan tumanidagi qishloq.
Tsuruoka
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Tsuruoka_City_Hall.JPG/220px-Tsuruoka_City_Hall.JPG|right|thumb| Tsuruoka shahar idorasining koʻrinishi Yaponiyaning Yamagata prefekturasida joylashgan shahardir. 2020-yil 31-yanvar holatiga koʻra, shaharda 49.024 ta xonadonda 125.389 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 95,74 kishini tashkil qiladi. Shaharning umumiy maydoni 1311,53 kvadrat kilometr (506,38 kvadrat mil) ni tashkil etadi. Tsuruoka sirt maydoni boʻyicha Toxoku mintaqasidagi eng katta shahardir.
Bugungi Tsuruoka 1953-yilda shahar markazidagi Atsumi, Asahi, Fudishima, Kushibiki va Xaguro kabi bir qancha mahallalarning birlashishi natijasida paydo boʻlgan.
Geografiyasi
Tsuruoka Yamagata prefekturasining Yapon dengizi bilan chegaradosh qirgʻogʻida joylashgan boʻlib, Yunohama va Sanze kabi mahalliy mashhur plyajlarga ega. Deva viloyatining uchta mashhur togʻlarining har uchtasi shahar chegaralsda joylashgan.
Tsuruoka orqali ikkita asosiy daryo oqib oʻtadi, bular: Akagava daryosi (赤川, tarjimasi „Qizil daryo“) va Mogami daryosi.
Iqlimi
Tsuruoka nam kontinental iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa), katta mavsumiy harorat farqlari kuzatiladi, issiq (va koʻpincha nam) yoz va sovuq (baʼzan qattiq sovuq) qish fasli bu hududga xosdir. Yogʻingarchilik yil davomida sezilarli kuzatilsa-da, ammo avgustdan oktyabrgacha eng kuchli darajasi qayd etilgan. Tsuruokada oʻrtacha yillik harorat 12.9 C ni etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 2191.4 mm boʻib, dekabr eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 25.3 C atrofida va eng past harorat yanvarda, taxminan 1.7 C boʻladi. Mintaqa qishda kuchli qor yogʻishi bilan mashhur va Sekigava hamda Atsumi mahallalarida yashovchi odamlar 2 metrgacha qor yogʻganligining guvohi boʻlishgan, bu esa olib tashlanganidan keyin yoʻl boʻylab baland qor devorlari paydo boʻlishiga sabab boʻladi. Birinchi qor odatda noyabr oyining oxirida yogʻadi, lekin haqiqiy qor yogʻishi odatda yanvar oyida sodir boʻladi. Qizil barglar odatda oktyabr oyining oxirida paydo boʻladi va noyabr oyining oʻrtalarida barglar toʻliq toʻkilib boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Tsuruoka aholisi soʻnggi oʻn yilliklarda kamaygan.
Tarixi
Hozirgi Tsuruoka hududi qadimgi Deva viloyatining bir qismi boʻlgan va Edo davrida Tokugava syogunati ostidagi Shonay domenining nazorati ostida boʻlgan. Bu kitamaebune qirgʻoq savdosi uchun kichik port vazifasini bajargan.
Meiji davri boshlangandan soʻng, hudud 1878-yilda Yamagata prefekturasi, Nishitagava tumani ostidagi Tsuruoka shaharchasi sifatida tashkil etilgan. 1924-yil 1-oktabrda u shahar maqomiga koʻtarilib, Yaponiyaning 100-shahariga aylandi. 1955-yilda shahar Kamo shahri va toʻqqizta qoʻshni qishloqlarni qoʻshib olish orqali kengaytirildi. Oyama shahri 1963-yilda Tsuruoka shahriga qoʻshib olingan.
2005-yil 1-oktyabrda Fujishima, Haguro va Kushibiki shaharlari, Asahi qishlogʻi (barchasi Higashitagava tumanidan) va Atsumi shahri (Nishitagava tumanidan) Tsuruokaga birlashtirildi.
Hukumat
Tsuruokada toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 24 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakli mavjud. Shahar Yamagata prefekturasi assambleyasiga besh aʼzoni qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Yamagata 3-okrugi tarkibiga kiradi.
Iqtisodiyoti
Tsuruoka yengil sanoat, tijorat xizmatlari, qishloq xoʻjaligi va tijorat baliq ovlashga asoslangan aralash iqtisodiyotga ega.
Temir yoʻl
20x20px Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi — Uetsu magistral liniyasi
Togʻ ruhi
Tsuruoka asosan „Devaning uchta togʻi“ nomli choʻqqilar bilan mashhur boʻlib, ular orasidagi eng kichik Haguro togʻi atigi 436 m; eng baland togʻi Gassan togʻi 1984 m; va Yudono togʻi 1500 m balandlikka ega.
Yamabushi va Shugendo
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Yamabushi_outfit.jpg/254px-Yamabushi_outfit.jpg|thumb|254x254px| Tsuruokaning Yamabushi libosi Bu uchta togʻ Shugendo amaliyotining oʻzagi hisoblanadi. Shugendô 修験道 (soʻzma-soʻz tarjimasi: astsetik amaliyot yoʻli) koʻpincha sintoizm 神道, din va buddizmning sinkretizm shakli sifatida qabul qilinadi. Yamabushi díní, tom maʼnoda: „Togʻda uxlayotgan odamlar“ (shungendô bilan shugʻullanadigan odamlar) maʼnosini anglatadi. Ular Buddaga ishonishadi, lekin tabiatda mavjud boʻlgan barcha narsalarda xudo yashashi xususida bahs yuritishadi. Yamabushi diniga eʼtiqod qiluvchilar, oʻz tengdoshlari bilan muloqot qilish va yomon ruhlarni uzoqlashtirish uchun, uzundan-uzun kamzul kiyib, karnay chalib yurishni, togʻni himoya qilishni va tabiat bilan bogʻliq holda gunohsiz hayot kechirishni maqsad qiladi.
Uchta togʻga qilinadigan ziyorat ham shu maʼnoda amalga oshiriladi. Uchta togʻ ramziy maʼnoda oʻlim va qayta tugʻilishni anglatadi. Haguro togʻining 2466 ta tosh zinapoyasidan pastga tushish va koʻtarilish orqali odamlar „ramziy oʻlim“ va „qayta tugʻilish“ni sinab koʻrishlari mumkin, shundan soʻng ular Gassan togʻi va uning tumanli landshaftlari tasvirlangan oʻliklar dunyosiga kirishlari mumkin. Yudono togʻining tabiiy qaynoq buloqlari bilan ular oʻz tanalarini va ruhlarini gunohlardan tozalaydilar. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Shojin_ryori.png/270px-Shojin_ryori.png|thumb|270x270px| Shôjin ryôri Saykanda (Haguro togʻi) Yamabushi tomonidan anʼanaviy ravishda isteʼmol qilinadigan vegan taomi boʻlgan Shôjin 精進料理 (toʻgʻridan-toʻgʻri tarjimasi: „maʼnaviy yuksalish uchun oziq-ovqat“) taomida hayvonot mahsulotidan foydalanilmaydi, lekin uning oʻrniga sansai 山菜 („Togʻ sabzavotlari“), shuningdek, mahalliy guruch, qoʻlda ishlangan gomadôfuごま豆腐 (kunjut taʼmli tofu), bambuk nihollari, sirkali xrizantema gullari va qoʻziqorinlar ishlatiladi. Ziyoratchilarga xizmat qiladigan shukubô 宿坊 (sayohatchilarni tungi ibodatxonalari)da juda koʻp turli xil shojin ryôri taomi mavjud, lekin u odatda miso shoʻrva va oq guruch bilan tayyorlanib, odatda kichik idishlarda dasturxonga tortiladi.
Milliy boyliklar
Haguro togʻida Yaponiyaning milliy boyliklaridan biri boʻlgan Besh qavatli Pagoda (gojûnotô 五重塔) joylashgan. Pagodaning markaziy ustuni uni zilzilalardan himoya qiladi, bu esa Tokiodagi Skytree arxitekturasini ilhomlantirgan. Shuningdek, Haguro togʻi hududida 1000-yildan ortiq vaqtdan beri mavjud boʻlgan 30 m balandlikdagi sadr Jiji-sugi 爺杉 („Bobo sadr“) daraxti joylashgan.
Meros va ijodkorlik
2014-yilda Tsuruoka YuNESKOning gastronomiya ijodiy shahri sifatida roʻyxatga olingan. Bir necha asrlar davomida mavjud boʻlgan va saqlanib qolgan 50 dan ortiq „ajdodlar taomlari“ (zairai sakumotsu 在来作物) shaharning bu nomga ega boʻlishining sabablaridan biri hisoblanadi. Bular qatorida: minden nasu 民田なす (uzun va yupqa shlyapali dumaloq baqlajon), karatori imo からとりいも (achchiq-shirinlashtiruvchi kartoshka), atsumi kabu 温海かぶ (Atsumi sholgʻomi, yonbagʻirlarda oʻsadigan qizil sholgʻom), ootaki sabzisi 大滝ニンジン va boshqalar kiradi. Bunday qadimiy taomning mavjudligi Tsuruokaning gastronomiya ijodiy shahri sifatida roʻyxatga olinishining yagona sababi emas. Ushbu ingredientlarni tayyorlashning oʻziga xos usuli ham mavjud boʻlib, hozirgacha saqlanib qolgan. Tsuruokaning eng mashhur taomlari quyidagilardir: kandarajiru 寒鱈汁 (tarkibida qishda ovlangan qora treska boʻlgan shoʻrva), gomadôfu ごま豆腐 (kunjut taʼmli tofu), tochimochi とちもち (guruch keksi), kitsunemen キツネ面 (tulki niqobi shaklidagi qora shakarli pechene) va boshqalar.
Noʻxat turlari
Tsuruoka „edamame qiroli“ deb nomlangan soyaning bir turi boʻlgan dadacha-mame (だだちゃr) bilan mashhur; ular natto va manju kabi boshqa mahsulotlar uchun ham ishlatiladi. Nomning kelib chiqishiga oid ikkita nazariya bor boʻlib: biri dadacha dialektik „ota“ dadacha soʻzidan olingan — gagacha „ona“ degan dialektik soʻz ekanligi haqida boʻlsa, ikkinchisi loviya Date, Fukushimadan kelib chiqqan va dastlab Date-no-chamame deb nomlangan, keyinroq Date-chamame va yakunda Dadacha-mame deb atala boshlanganligi haqidagi nazariyalardir.
Dadakko (だだっn), shirin dadachamame pastasini oʻz ichiga olgan kichik kekslar hisoblnadi. Dadappai (だだっパイ) — pishiriq ichiga yopishtirilgan kichik dadachamame taomidir. Bundan tashqari, dadachamame hidli muzqaymoqlar, pechene va kremlar mavjud.
Dengiz mahsulotlari
Tsuruoka va butun Shonai mintaqasi Yapon dengizidan keladigan turli xil baliq va dengiz mahsulotlarini isteʼmol qiladi. Tsuruokada quyidagi dengiz mahsulotlarini topishingiz mumkin: Oncorhynchus masou, yapon dengiz baliqlari, koʻk qisqichbaqalar, kambala, yassi baliq, qora toshbaliqlar, til baliqlari, uchuvchi kalmar, istiridye, dengiz robini, qumli baliq, yapon baliqlari va boshqalar. Tsuruokadagi yangi mahalliy baliqlar va dengiz mahsulotlarining xilma-xilligi mahalliy sushi doʻkonlarining obroʻsiga alohida hissa qoʻshgan, ammo bu baliqlar juda muhim oʻrin tutadigan „oilaviy gastronomiya“ ning oʻziga xos turini yaratishga ham sabab boʻlgan.
Guruch
Tsuruokada va umuman Shonai mintaqasida yetishtirilgan guruch kuchli umami taʼmi bilan mashhur. 2010-yilda Keiô universitetining ilgʻor biotadqiqot instituti 慶應義塾大学先端生命科学研究所 izlanuvchilari Tsuyahime guruch brendining boshqa umumiy taʼmlariga qaraganda 1,5 baravar koʻproq quvvatga ega ekanligini isbotladilar.
Sanʼat va hunarmandchilik
Shahar tom maʼnoda tekisliklar, oʻrmonlar va togʻlar bilan oʻralgan. Shunday qilib, yogʻoch va oʻsimliklar asosan hunarmandchilikning barcha turlarida qoʻllaniladi. Arxitektura sanʼatida, tomi somon bilan qoplangan uylar (kayabukiyaneかやぶき屋根) shaharning timsollaridan biri hisoblanadi. Ulardan baʼzilari asrlar davomida oʻz holatini yaxshi saqlab kelgan, masalan, Tasôminka 多層民家 (bir necha qavatli uy), Meiji davridagi anʼanaviy dehqon uyi boʻlib, u hozirda Chidô uy muzeyi 致道博物館 hisoblanadi.