cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metropoliten-muzey
Metropoliten-muzey (Metropolitan Museum of Art) — AQSH ning (Nyu-Yorkda) eng yirik markaziy sanʼat muzeyi. 1870-yilda tashkil etilib, 1872-yilda ochilgan. Shaharning markaziy bogida joylashgan. Fort-Trayon bogʻida boʻlimi bor. Eksponatlari, asosan, shaxsiy kolleksiyalardan muzeyga tortik, qilingan sanʼat asarlaridan iborat. Amerika rangtasviri va haykaltaroshligi, qurollar, Uzoq va Yaqin Sharqning qad. sanʼati, Qad. Misr sanʼati, Yunoniston, Qad. Rim va Islom sanʼati, oʻrta asr sanʼat asarlari (boʻlimi), musiqa asboblari, gravyura va litografiyalar, Yevropa rangtasviri, 20-asr sanʼati, kitoblar muzeyi, bolalar muzeyi, kostyum instituti (mato va kiyimlar toʻplami) va boshqa boʻlimlari mavjud. M.-m.da jahon sanʼ-atining koʻpgina nodir yodgorliklari, jumladan, Gʻarbiy Yevropa rangtasvirining shoh asarlari, shuningdek Oʻzbekiston hududida yaratilgan amaliy sanʼat asarlari ham saqlanadi.
Oʻzbekiston nashriyot-matbaa ijodiy uyi
"Oʻzbekiston" nashriyot-matbaa ijodiy uyi — Oʻzbekiston Respublikasi matbuot va axborot agentligi tizimidagi muassasa. 1925-yilda Oʻrta Osiyo Davlat nashriyoti negizida Oʻzbekiston Davlat nashriyoti (Oʻzdavnashr) nomi bilan tashkil etilgan. Respublikada 30-yillarning 2-yarmiga qadar barcha turdagi adabiyotlar Oʻzdavnashrda chop qilingan. Ikkinchi jahon urushi yillari respublikadagi mustaqil nashriyotlar Oʻzdavnashrga birlashtirilgan, matbaa korxonalari, kitob savdosi ishlari ham uning ixtiyoriga berilgan. Oʻzdavnashr boʻlimlari negizida „Oʻqituvchi“ (1949), Davlat badiiy adabiyot nashriyoti (1957), „Meditsina“ (1958), „Yosh gvardiya“ (1960) nashriyotlari tashkil etilgan. 1964-yildan Oʻzdavnashr „Oʻzbekiston“ nashriyoti deb atala boshlagan. 2004-yilda „Oʻzbekiston“, „Mehnat“, „Oʻzblanknashr“ nashriyotlari, Toshkent matbaa kombinati birlashtirilib, „Oʻ.“n.m.i.u.ga aylantirildi. Uning tarkibiga bolalar nashrlari: „Gulxan“, „Gʻuncha“ jur.lari, „Tong yulduzi“, „Klass!“ gaz. lari, „Sogʻlom avlod“, „Zerkalo XXI veka“ gaz. lari tahririyatlari kiritildi (nashriyot tarixi haqida yana q. Noshirlik). „Oʻ“ n.m.i.u. Oʻzbekiston Respublikasi qonunlarini, Respublika hukumati qarorlarini va boshqalar rasmiy materiallarni, turli meʼyoriy hujjatlarni nashrga tayyorlab, chop etadi. Shuningdek, ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy, yuridik adabiyotlarni, oliy va oʻrta maxsus oʻquv yurtlari, akademik litseylar hamda kasb-hunar kollejlari uchun darsliklar, oʻquv va metodik qoʻllanmalar hamda boshqa adabiyotlarni nashr qiladi. Taʼlim oʻzbek, rus, tojik, turkman, qirgʻiz va qozoq tillarida olib boriladigan umumtaʼlim maktablari uchun darsliklar chiqaradi. Oʻzbek, qardosh va xorijiy tillarda ilmiyommabop, badiiy adabiyotlar, maʼlumotnomalar, lugʻatlar, tasviriy sanʼat mahsulotlari, fotoalbomlar, bukletlar, prospektlar, kalendarlar, plakatlar, koʻrgazmali qurollar, gazetajurnallar, shuningdek, xalq isteʼmoli mollari bosma mahsulotlari, idora hujjatlari, sinf jurnallari, dasturlar, turli ish qogʻozlari (blanklar) ni ham chop etadi.
Soʻnggi yillarda „Oʻ.“ n.m.i.u. Respublika Prezidenti I. Karimov asarlarining 12 jildini (oʻzbek va rus tillarida), oliy oʻquv yurtlari talabalari uchun Yo. Toʻraqulovning „Bioximiya“, T.A.Sarimsoqovning „Haqiqiy oʻzgaruvchining funksiyalari nazariyasi“, 3. Salimovning „Kimyoviy texnologiyaning asosiy jarayonlari va qurilmalari“ning 1 va 2 jiddlari, M.Salohiddinovning „Matematik fizika tenglamalari“, N.A.Parpiyevning „Anorganik kimyo“, T. Joʻrayev va boshqalarning „Oliy matematika asoslari“ kabi fundamental darsliklarni, bank tizimi faoliyati bilan bogʻliq koʻp jildli meʼyoriy hujjatlar toʻplamlarini nashr etdi. „Oʻ.“ n.m.i.u. aholiga, tashkilot hamda muassasalarga noshirlikmatbaa xizmatini koʻrsatadi.
„Oʻ.“ n.m.i.u. 2004-yilda 1737 bosma taboq hajmida, 6 mln. 380 ming nusxada kitob, gaz., jur. va boshqalar bosma mahsulotlarni chop etdi.
Shomuhiddin Mansurov.
1237
1237-yil. Bu davrda turli xalqlarda Yuliy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Mullica Hill
Mullica Hill AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Gloucester County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1658 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 3,1 km2. Shundan 3,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Buchs (Sankt Gallen)
Buchs  Shveysariyaning Sankt Gallen (kanton) kantonida joylashgan shahardir. Bu shahar Werdenberg (saylov okrugi) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 15.95 km2. 10 564 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Buchsning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Fairview Park (Indiana)
Fairview Park AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Vermillion okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1386 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 634,7 nafar kishi.
Osenbach
Osenbach Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Guebwiller tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
883 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 157,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,6 km2. Dengiz sathidan 325 – 750 m balandlikda joylashgan.
West St. Paul (Minnesota)
West Saint Paul AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Dakota County, Minnesota|Dakota
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
19540 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1536,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,98 km2. Shundan 12,72 km2 quruqlik, 0,26 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 313 m balandlikda joylashgan.
Beauval
Beauval Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,6 km2. Dengiz sathidan 67 – 164 m balandlikda joylashgan.
Tornanádaska
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Tornanadaska (ilgari Nadaska deb nomlangan; Torna-Nád·as-ka " Torna okrugidagi qamishli joy" degan maʼnoni anglatadi) Vengriyaning Borsod-Abauj-Zemplen okrugi, Edelényi kistersegdagi qishloq.
Etimologiya
Qishloq nomi sobiq Torna okrugi va vengriya nádas ("qamish") dan kelib chiqqan. O'rta asrlarda qishloqning nomi Nadasd edi.
Diqqatga sazovor joylar
right|thumb|250x250px| Hadik qal'asi
Kakos (Kiling) orollari
Kokos orollari yoki Kiling (ingl.Cocos  (Keeling) Islands) — Hind okeanida joylashgan 27 ta kichik marjon orollari guruhi. Bu Kokos orollari (Kiling) hududi (ingl. Territory of the Cocos  (Keeling) Islands) nomi ostida Avstraliyaning tashqi hududi. Maydoni — 14 km². Aholisi — 544 kishi (2016-yil), ularning 80% ga yaqini malaylar (kokos malaylari), qolgan 20%  kokos yevropaliklardir. Maʼmuriy markazi – Uest-Aylend Gʻarbiy orolda joylashgan (West Island). Rasmiy til - ingliz tili. Aholining 75% musulmonlar. thumb|200x200px|Kakos (Kiling) orollari bayrog‘i thumb|100x100px|Kakos (Kiling) orollari gerbi
Coredo
Coredo Italiyaning Trentino-Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 32 km2. 1481 nafar aholi istiqomat qiladi.
Iloq zarbxonasi
Iloq zarbxonasi - Iloqda tanga pul zarb qilish uchun Tunkat sh.da qurilgan korxona (8-asr). Ilok konlaridan oltin va kumushning koʻp qazib chiqarilishi tanga zarb qilinadigan maxsus korxona tashkil qilish zaruratini tugʻdirgan. Ilokda 8—9.-a.larda "Maʼdan ash-Shosh" zarbxonasida koʻplab kumush dirhamlar zarb etilgan. Tangalarda sof kumushning koʻpligi sababli I. tangalari 9-asrda boshqa mamlakatlarga ham tarqalgan. Arxeologik qazishlarda shim.da Shvetsiya va Nor-vegiyadan tortib jan.da Armanistongacha boʻlgan hududda Iloq tangalari xazinalari topilgan. Tarixiy manbalarga koʻra, 10-asrda Movarounnaqrda davlat zarbxonalari faqat Samarqandda va Iloqning poytaxti Tunkatdagina boʻlgan. I. z.da pullar mahalliy muomalalar uchun misdan, umumdavlat xa-zinasi uchun qimmatbaho metallardan zarb qilingan. I.z.da chiqarilgan oxirgi tangalar 11-asrning 2-yarmiga oid.
De Silva, Shon
De Silva, Shon
Shon de Silva (Son de Silva; tug'ilgan 17 yanvar 1990a, Port of Spain, Trinidad va Tobago] ]) trinidadlik [[futbolchi, himoyachi.
Jamoa
Himoyachi Janubiy Koreyada boʻlib oʻtgan 2007-yilgi Jahon chempionati 17 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasida oʻtkazilgan 2009-yilgi Jahon chempionati]da mamlakat yoshlar terma jamoalarida oʻynagan. ] 20 yoshgacha bo'lgan futbolchilar o'rtasida [[Misr|Misr. U 2009 yil 18 martda mamlakatning asosiy terma jamoasi uchun debyutini Panama terma jamoasiga qarshi o'rtoqlik uchrashuvida o'tkazdi va u trinidadliklarning 1:0 hisobidagi g'alabasi bilan yakunlandi..
Havolalar
Turum: Trinidad va Tobago futbolchilari
NGC 4379
NGC 4379 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E-S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Altzaga
Alzaga Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Guipúzcoa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 2,53 km2. Aholisi — 159 kishi (2010).
Kalegüney, Bulancak
Kalegüney — Giresun viloyatining Bulancak tumaniga qarashli qishloqlardan biri.
Tarixi
Esenköy'e mahallasi Kalegüney qishloq maqomini olish Giresun Viloyat Bosh Assambleyasining 2020-yil sentabrdagi sessiyasida muhokama qilingan va keyin qishloq maqomini olgan.
Espès-Undurein
Aholisi
474 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 48,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,8 km2.
Neukloster
Neukloster Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Nordwestmecklenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 27,49 km2. 3950 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Neuklosterning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Lesdins
Lesdins Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Saint-Quentin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
750 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 70,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,7 km2. Dengiz sathidan 76 – 139 m balandlikda joylashgan.
1238
1238-yil. Bu davrda turli xalqlarda Yuliy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Hashiabad
Hashiabad (, ایک گاؤں ہے Romanized as Ḩāshīābād) — Eron, Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati, Bukan tumanining Markaziy tumaniga qarasli Il Teymur qishloq okrugiga qarashli qishloqlaridan biri hisoblanadi. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga qarasak, aholi soni 141 nafar va 24 oiladan iborat ekanligini koʻramiz.
Bütschwil (Sankt Gallen)
Bütschwil  Shveysariyaning Sankt Gallen (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Maydoni – 13.79 km2. 3383 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Bütschwilning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Iloqiy Sharafutdin Abu Abdulloh Muhammad ibn Yusuf
Iloqiy Sharafutdin Abu Abdulloh Muhammad Ibn Yusuf (?, Iloq — 1068) — oʻrtaosiyolik tabib, Ibn Sinoning shogirdlaridan. Buxoroda taʼlim olgan. Tib va tib tarixiga oid "Kulliyoti tibbi Iloqiy" ("Iloqiy tabobati haqidagi risolalar toʻplami"), "Fusul Iloqiy fi kulliyot tibb" ("Tabobat xaqidagi risolalar toʻplamida Iloqiy boblari"), "Muolajati Iloqiy" ("Iloqiyning davo usullari"), "Muxtasari Iloqiy" ("Iloqiy muxtasari") kabi asarlar yozgan. "Kitob ul-asbob val-alomot" ("Sabablar va belgilar haqida kitob") asarida turli kasalliklarning kelib chiqishi, sabablari, belgilari, ularni aniqlash va davolash usullari bayei ztilgan. Buasarning qoʻlyozmasi Bayrut va Iskandariya ku-tubxonalarida saqlanadi. I.ningasarlari oʻz davrida tabiblar uchun muhim qoʻllanma boʻlgan. Hind olimi Muhammad Aʼzamxon Chashtiy tabobatga oid "Iksiri Aʼzam" ("Aʼzam obi hayoti") asarini yozishda I. asarlaridan foydalangan.
Bevilacqua
Bevilacqua Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Verona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12,12 km2. 1691 nafar aholi istiqomat qiladi.
Iloq konlari
Iloq konlari - Jan. Chatqol va Qoramozor togʻlarida joylashgan qad. konlar. Jez davridan maʼlum boʻlgan. Oltin, feruza, kumush, mis, qoʻrgʻo-shin, qalay, turli rangli javohirlar, boʻyoq hamda chinni tayyorlashda ishla-tiladigan gil qazib chiqarilgan. I.k. nodir metallari, ayniqsa, yuqori sifatli kumush bilan shuxrat qozongan. Mil. av. 1ming yillikning 2-yarmida mil. 10-asrlargacha mashhur boʻlgan. Sharq geo-graflari I.k.ni Afgʻonistondagi eng mashhur "Yangi Panjshir" kon nomi bilan ataganlar. Shuningdek, ular bu yerda Koʻhisim (Kumush togʻ) koni ham borligini qayd etishgan. I.k.dan oltin qazib chiqarish ikkinchi oʻrnida turgan. Arxeologik va geologik tadqiqotlarga koʻra, Beruniy ham I.k.ni "Feruza koni" deb tilga olgan. I.k.da 2,5 mln. m3dan ortiq boʻlgan qazish ishlari oʻtkazilgan, shundan 50% kumush, 25% oltin olish uchun qazilgan. I.k,larining oltin konlari — Qizilolma, Qoʻshbuloq, Oqturpoq, Sartabutkon, Feruza konlari — Oʻngurlikon, Oqturpoq, Feruzakon, kumush va noyob metall ruda konlari — Konimansur, Qoratoshqoʻton, Konsoy va b. boʻlgan. 11-asrdan boshlab I.k.da ruda qazish ishlari susayadi. Moʻgʻullar istilosi davrida kon ishlari deyarli toʻxtagan.
Amir Temur davrida I.k.ni ishga tushirishda birmuncha jonlanish yuz bergan, ammo keyinchalik kon ishlari yana toʻxtab qolgan. 1920-y.lardan ke-yingina qad. I.k. oʻrnida Chatqol — Qu-rama sanoat rni vujudga keldi.
Lesges
Aholisi
81 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,5 nafar kishi.
Ilohiyot
Ilohiyot (arab. — xudo toʻgʻrisidagi taʼlimot) — diniy aqidalar va ular haqidagi ilohiy koʻrsatmalarni oʻz ichiga olgan asosiy diniy taʼlimot. Islomda Ilohiyat ilk shakllanish davridan boshlab kalom deb nom olgan.
Abdulloh bin Muhammad Manozil
Hayoti
Abdulloh bin Muhammad Manozil – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Nishopur da yashagan. Hamdun Qassorning shogirdi. Ibrohim bin Shaybon Kirmonshohiy bilan muloqot qilgan. Dunyo va uning ahlidan butkul uzilgan valiy zot. Soʼz va amalda sidq va riyodan xoli boʼlishni saodatning asosiy belgisi, deb hisoblagan. Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.
Lesges
Geografiyasi
Maydoni — 6,5 km2. Dengiz sathidan 75 – 153 m balandlikda joylashgan.
1239
1239-yil. Bu davrda turli xalqlarda Yuliy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Turkiya (gazeta)
Türkiye ( Türkiye - "Turkiya") Turkiyaning kundalik gazetasi. 1970 yilda Enver Oren tomonidan asos solingan.
Gazeta Hakikat ( tur. Haqiqat ) nomi bilan tashkil etilgan. 1972 yilda Turkiya nomini oldi. Ihlas Holdingning tarkibiy bo'linmasi bo'lgan İhlas Yayın Holdingga tegishli. 1989 yilda gazetaning boosilgan nusxalar soni 300 000 edi.
Şengül, Tercan
Şengül — Turkiyaning viloyati Tercan tumanida joylashgan qishloq. Qishloqda Balaban qabilasiga mansub 32 kishidan iborat kurdlar istiqomat qiladi.
Qishloq Alibey qishlog‘i bilan chegaradosh.
Farmersburg (Indiana)
Farmersburg AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Sullivan okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1118 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 624,1 nafar kishi.
Croviana
Croviana Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5 km2. 661 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Metropoliten-opera
Metropoliten-opera (Metropolitan Opera) — AQSH ning yetakchi opera teatri, opera sanʼatining yirik markazlaridan. 1883-yilda Nyu-Yorkda tashkil etilgan. Yirik firmalar, jamiyatlar, shaxslar tomonidan ajratilgan mablagʻlar hisobiga faoli-yat koʻrsatadi. AQShda yagona doimiy ishlaydigan opera teatri (har yili 7 oy davomida faoliyat koʻrsatadi). Faqat xor va orkestri muqim, yetakchi xonanda va dirijyorlar butun dunyodan mu-ayyan spektaklga yoki maʼlum muddatga taklif etiladi. Dastlabki yillari fransuz va nemis kompozitorlari (koʻproq R. Vagner) asarlari asosiy oʻrin olgan. 1909-yilda ilk bor amerika kompozitori (F. Konvers, "Ehtiros trubkasi") asari sahnalashtirildi. A. Toskanini ishlagan davrida (1908— 15) repertuari italyan, fransuz, rus kompozitorlari asarlari bilan boyigan. 1910-yillardan boshlab operalar har bir xalqning oʻz ona tilida ijro etilmoqda. Turli davrlarda "M.-o."da dunyoning eng mashhur xonanda va dirijyorlari faoliyat koʻrsatgan. 1950— 72 yil lari teatrni R. Bing boshqarib, spektakllarning sahnaviy va musiqiy saviyasini koʻtarishga katta hissa qoʻshgan. "M.-o." repertuaridan Yevropa (J. Verdi, K. Veber, G. Berlioz, J. Vize, J. Rossini, J. Puchchini, R. Vagner, P. Chaykovskiy, M. Musorgskiy, K. Debyussi, R. Shtraus, B. Britten, A. Berg va boshqalar) va Amerika (D. Teylor, L. Gryunberg, Xanson, S. Barber va boshqalar) kompozitorlari asarlari urin olgan. Teatr qoshida "Min-Meg" kamer opera teatri tashkil etilgan (1973). 1966-yilda Nyu-Yorkdagi "Lincoln-center" hududidagi yangi binosi (meʼmor U. K. Harrison) zamonaviy uskunalar bilan jihozlangan, zali 3800 oʻrinli.
Olimjon Bekov.
Bécordel-Bécourt
Bécordel-Bécourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
159 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2. Dengiz sathidan 50 – 110 m balandlikda joylashgan.
Mystic Island
Mystic Island AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Ocean County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
8694 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 20,1 km2. Shundan 19,7 km2 quruqlik, 0,4 km2 esa suv maydonidir.
West Union (Minnesota)
West Union AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Todd County, Minnesota|Todd
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
111 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 102,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,09 km2. Shundan 1,09 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 408 m balandlikda joylashgan.
1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati C Guruhi
alt=A world map showing countries who participated in the Womenʼs World Cup, colored based on their placement in the tournament|thumb|{{Legend|#2b42a3|Chempion jamoa}}{{Legend|#34c0be|2-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#269c5a|3-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#81c846|4-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#e4e454|Chorak finalga chiqqan jamoalar}}{{Legend|#b94954|Guruh bosqichidan chiqa olmagan jamoalar}} 1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati FIFA ayollar oʻrtasidagi uchinchi Jahon chempionati boʻlib ayollar milliy futbol terma jamoalari oʻrtasidagi xalqaro turnir hisoblanadi. 1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati 1999-yil 19-iyundan 10-iyulgacha butun AQSH boʻylab sakkizta stadionda boʻlib oʻtdi. 1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar terma jamoasi gʻalaba qozondi. 1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati tomoshabinlar soni, televideniye reytinglari va jamoatchilikning qiziqishi boʻyicha shu vaqtga qadar oʻtkazilgan FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatlari ichida eng muvaffaqiyatli boʻldi.
1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati birinchi marta oʻn oltita jamoani maydonga tushirdi. 1995-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida oʻn ikkita jamoa qatnashgann edi. 1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati hakamlar va oʻyin rasmiylarining barchasi ayollardan iborat boʻldi. Har bir uchrashuvga oʻrtacha tashrif buyuruvchilar soni 37 319 tomoshabinni tashkil etdi va umumiy tashrif esa 1,194 millionni tashkil etdi. Bu natija 2015-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatiga qadar eng yuqori boʻlib qoldi. 1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati 30 million dollarlik operatsion byudjetidan jami 4 million dollar foyda oldi.
Kaliforniyaning Pasadena shahridagi Rose Bowl stadionida boʻlib oʻtgan 1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati finalini 90 185 kishi tomosha qildi va bu ayollar sport musobaqasida tomoshabinlar soni boʻyicha xalqaro rekord oʻrnatdi. Amerika Qoʻshma Shtatlar terma jamoasi 1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati finalida Xitoy ayollar terma jamoasini penaltilar seriyasida magʻlub etib, turnir gʻolibi boʻldi. Oʻyin 5:4 hisobidagi pnealtilar seriyasida 5-gol xitoylik Liu Ying tomonidan oʻtkazib yuborilganidan soʻng Brandi Chastain oʻz jamoasining beshinchi zarbasi bilan gʻalabali penaltini amalga oshirishi bilan yakunlandi. Xitoylik hujumchi Sun Wen va braziliyalik yarim himoyachi Sislaide do Amor Lima 7 tadan gol bilan turnirning eng yaxshi toʻpurarlari boʻlishdi.
1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati Guruh bosqichi
1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatining oʻn oltita ishtirokchi jamoasi 1999-yil 14-fevraldagi yakuniy qur’a tashlash marosimida A dan D gacha boʻlgan toʻrtta guruhga boʻlingan edi. Guruh bosqichi davra tizimida oʻtkazilgan 24 ta oʻyindan iborat boʻlib, har bir jamoa oʻz guruhidagi qolgan uchtasiga qarshi bittadan oʻyin oʻtkazdi. Jamoalarga gʻalaba uchun uch ochko, durang uchun bir ochko berildi, magʻlubiyat uchun esa ochko berilmadi. Har bir guruhning gʻoliblari va ikkinchi oʻrinni egallagan jamoalari 1999-yil 30-iyun kuni chorak final bilan boshlangan pley-off bosqichining birinchi bosqichiga yoʻllanma olishdi.
1999-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati C Guruhi oʻyinlari
Roʻyxatdagi barcha oʻyinlar mahalliy Amerika vaqiga binoan oʻtkazilgan.
Norvegiya va Rossiya
<section begin="C2" /> {{Football box|date={{Start date|1999|6|20}}|time=16:00 EDT (UTC−4)|team1= {NOR}} |score=2-1|report=https://www.fifa.com/tournaments/womens/womensworldcup/usa1999/match-center/22161|team2=🇷🇺|goals1=*Sandaune ⚽ 28'
Yaponiya va Rossiya
<section begin="C4" /> <section end="C4" />
Kanada va Rossiya
<section begin="C5" /> <section end="C5" />
Norvegiya va Yaponiya
<section begin="C6" /> <section end="C6" />
Ostheim
Ostheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Ribeauvillé tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1371 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 169,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,1 km2. Dengiz sathidan 178 – 186 m balandlikda joylashgan.
Malcolm X
Malcolm X yoki Al-Haj Malik ash-Shabazz (arabcha: الحج مالك الشباز) — afro-amerikalik dindor yetakchi va qoratanlilar huquqi himoyachisi. Malcolm X 1925-yil 19-may kuni Nebraska shtatining Omaha shahrida dunyoga kelgan. U oʻz tarafdorlari orasida Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi qora tanli aholi huquqlarining himoyachisi sifatida tanilgan.
Yupiterning yo'ldoshlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Jupiter_family.jpg/290px-Jupiter_family.jpg|thumb|240x240px| Yupiter va uning to'rtta eng katta yo'ldoshi Yupiterning ichki yoʻldoshlaridan paydo bo'lgan yoʻldoshlarini hisobga olmaganda 80 ta yoʻldoshi maʼlum. Ularning barchasi birgalikda Yovian tizimi deb ataladigan sun'iy yo'ldosh tizimini tashkil qiladi. Oylarning eng massivlari to'rtta Galiley yo'ldoshidir: Io, Europa, Ganymede va Callisto, ular 1610-yilda Galiley Galiley va Simon Marius tomonidan mustaqil ravishda kashf etilgan va Yer va Quyosh bo'lmagan jismni aylanib chiqadigan birinchi jismlar bo'lgan.1892 yildan boshlab, o'nlab ancha kichikroq Yovian yo'ldoshlari aniqlandi va ular sevishganlar (yoki boshqa jinsiy sheriklar) yoki Rim xudosi Yupiter yoki uning yunoncha ekvivalenti Zevsning qizlarining ismlarini oldilar. Galiley yo'ldoshlari Yupiter orbitasidagi eng katta va eng massiv jismlar bo'lib, qolgan 76 ta ma'lum bo'lgan yo'ldoshlar va halqalar umumiy orbita massasining atigi 0,003% ni tashkil qiladi.
Yupiterning yo'ldoshlaridan sakkiztasi muntazam yo'ldoshlar bo'lib, ular Yupiterning ekvator tekisligiga nisbatan unchalik moyil bo'lmagan prograd va deyarli aylana orbitalariga ega. Galiley sun'iy yo'ldoshlari sayyora massasi tufayli deyarli sharsimon shaklga ega va shuning uchun ular Quyosh atrofida to'g'ridan-to'g'ri orbitada bo'lganlarida, mitti sayyoralar deb hisoblanadilar. Boshqa to'rtta muntazam sun'iy yo'ldoshlar ancha kichikroq va Yupiterga yaqinroq; bular Yupiter halqalarini tashkil etuvchi chang manbalari bo'lib xizmat qiladi. Yupiterning qolgan yo'ldoshlari tartibsiz sun'iy yo'ldoshlar bo'lib, ularning prograd va retrograd orbitalari Yupiterdan ancha uzoqda joylashgan va yuqori moyillik va ekssentrikliklarga ega. Ehtimol, bu yo'ldoshlar Yupiter tomonidan quyosh orbitalaridan olingan.
Xususiyatlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/The_Galilean_satellites_%28the_four_largest_moons_of_Jupiter%29.tif/lossy-page1-290px-The_Galilean_satellites_%28the_four_largest_moons_of_Jupiter%29.tif.jpg|thumb| Galiley oylari. Chapdan o'ngga, Yupiterdan masofani oshirish tartibida: [[Io ; Yevropa ; Ganymede ; Kallisto .]] Oylarning fizik va orbital xususiyatlari juda xilma-xildir. To'rtta Galileyning hammasi 3100 km diametri; eng katta Galiley, Ganymede, Quyosh tizimidagi to'qqizinchi yirik ob'ekt bo'lib, Quyosh va ettita sayyoradan keyin, Ganimed Merkuriydan kattaroqdir. Ularning orbital shakllari deyarli mukammal dumaloqdan yuqori eksantrik va eğimligacha o'zgarib turadi va ko'pchiligi Yupiterning aylanishiga teskari yo'nalishda aylanadi ( retrograd harakat ). Orbital davrlar etti soatdan (Yupiterning o'z o'qi atrofida aylanishiga qaraganda kamroq vaqt talab etadi), taxminan uch ming marta ko'proq.
Kelib chiqishi va evolyutsiyasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Relative_Masses_of_Jovian_Satellites.png/290px-Relative_Masses_of_Jovian_Satellites.png|thumb| Yovian oylarining nisbiy massalari. Evropadan kichikroqlar bu miqyosda ko'rinmaydi va birlashtirilganda faqat 100 × kattalashtirishda ko'rinadi.|left Yupiterning muntazam sun'iy yo'ldoshlari aylana diskidan, to'plangan gaz halqasidan va protoplanetar diskga o'xshash qattiq qoldiqlardan hosil bo'lgan deb hisoblaniladi. Ular Yupiter tarixining boshida paydo bo'lgan Galiley massasidagi sun'iy yo'ldoshlarning qoldiqlari bo'lishi mumkin.
Simulyatsiyalar shuni ko'rsatadiki, har qanday vaqtda disk nisbatan yuqori massaga ega bo'lsa-da, vaqt o'tishi bilan quyosh tumanligidan olingan Yupiter massasining katta qismi (bir necha o'n foiz) u orqali o'tgan. Biroq, mavjud sun'iy yo'ldoshlarni tushuntirish uchun Yupiterning proto-disk massasining atigi 2% talab qilinadi. Oylarning har bir avlodi diskdan tortilishi tufayli Yupiterga aylanib o'tgan bo'lishi mumkin, yangi oylar esa quyosh tumanligidan olingan yangi qoldiqlardan hosil bo'lgan. Hozirgi avlod paydo bo'lganda, disk yupqalashib, oy orbitalariga katta xalaqit bermay qo'ydi. Hozirgi Galiley yo'ldoshlari hali ham Io, Evropa va Ganymede uchun mavjud bo'lgan orbital rezonansga tushib, qisman himoyalangan holda ta'sirlangan.
Tashqi, tartibsiz yo'ldoshlar qoldiq asteroidlardan kelib chiqqan deb taxmin qilinadi, holbuki protolunar disk hali ham ularning impulslarining katta qismini o'zlashtirib, ularni orbitaga olib chiqish uchun etarlicha katta edi. Ko'pchilik mexanik stresslar yoki keyinchalik boshqa kichik jismlar bilan to'qnashuv natijasida parchalanib, bugungi kunda biz ko'rayotgan oylarni hosil qilgan deb ishoniladi.
Kashfiyot
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Jupiter-moons.jpg/220px-Jupiter-moons.jpg|thumb| Yupiter va Galiley yo'ldoshlari Meade LX200 teleskopi orqali. Xitoylik tarixchi Si Tszzongning ta'kidlashicha, Yovian oyining (Ganymede yoki Callisto) eng qadimgi yozuvi xitoylik astronom Gan De tomonidan miloddan avvalgi 364-yilda "qizil yulduz" bilan bog'liq kuzatuvlar haqidagi eslatmalarda ham keltirilgan. Biroq, Yupiter sun'iy yo'ldoshlarining birinchi aniq kuzatuvlari 1609 yilda Galiley Galileyning kuzatuvlari edi. 1610-yil yanvariga kelib, u oʻzining 20 marta kattalashtiruvchi teleskopi bilan toʻrtta ulkan Galiley oyini koʻrdi va natijalarini 1610-yil martida eʼlon qildi.
Simon Marius Galileydan bir kun o'tib oylarni mustaqil ravishda kashf etdi, garchi u 1614 yilgacha bu boradagi kitobini nashr etmagan. Shunga qaramay, Marius tomonidan berilgan ismlar bugungi kunda ishlatiladi: Ganymede, Callisto, Io va Europa. EE Barnard 1892 yilda Amalteyani kuzatguniga qadar bo'lgan davrda hech qanday qo'shimcha sun'iy yo'ldoshlar topilmadi.
Teleskopik fotografiya yordamida 20-asr davomida qo'shimcha kashfiyotlar tezda amalga oshirildi. Himoliya 1904 yilda, Elara 1905 yilda, Pasifa 1908 yilda, Sinope 1914 yilda, Liziteya va Karme 1938 yilda, Ananke 1951 yilda va Leda 1974 yilda kashf etilgan. Voyajer kosmik zondlari Yupiterga yetib borgunga qadar, taxminan 1979-yilda, 1975-yilda kuzatilgan Themistoni hisobga olmaganda, 13 ta yoʻldosh topildi, ammo dastlabki kuzatish maʼlumotlari yetarli boʻlmagan. Voyajer kosmik kemasi 1979 yilda qo'shimcha uchta ichki yo'ldoshni kashf etdi: Metis, Adrastea va Thebe.
Yigirma yil davomida qo'shimcha yo'ldoshlar topilmadi, ammo 1999 yil oktyabridan 2003 yil fevraligacha tadqiqotchilar sezgir yerga asoslangan detektorlar yordamida yana 34 ta yo'ldoshni topdilar. Bular uzun, eksantrik, odatda retrograd orbitalarda joylashgan va o'rtacha kichik oylardir. Ushbu yo'ldoshlarning barchasi asteroid yoki kometa jismlari bo'lib, bir necha bo'laklarga bo'lingan deb taxmin qilinadi.
2015 yilga kelib jami 15 ta qoʻshimcha yoʻldosh topildi. Yana ikkitasi 2017-yilda Karnegi fan institutida Skott S. Sheppard boshchiligidagi guruh tomonidan topilib, ularning umumiy soni 69 taga yetdi 2018-yilning 17-iyulida Xalqaro Astronomiya Ittifoqi Sheppard jamoasi Yupiter atrofida yana o‘nta yo‘ldoshni kashf etganini va ularning umumiy soni 79 taga yetganini tasdiqladi Ular orasida Valetudo ham bor, u prograd orbitasiga ega, biroq retrograd orbitalariga ega bo'lgan bir nechta yo'ldoshlar bilan yo'llarni kesib o'tadi va oxir-oqibat bir nuqtada to'qnashuvga olib keladi.
Nomlash
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Galilean_moons_around_Jupiter.gif/220px-Galilean_moons_around_Jupiter.gif|right|thumb|261x261px| Yupiter atrofidagi Galiley yo'ldoshlari···· Yupiterning Galiley yoʻldoshlari ( Io, Europa, Ganymed va Callisto ) 1610-yilda kashf etilganidan soʻng koʻp oʻtmay Simon Marius tomonidan nomlandi Biroq, bu nomlar 20-asrgacha e'tibordan chetda qoldi. Astronomiya adabiyoti buning o'rniga oddiygina "Yupiter I", "Yupiter II" va hokazo yoki "Yupiterning birinchi sun'iy yo'ldoshi", "Yupiterning ikkinchi sun'iy yo'ldoshi" va boshqa yo'llardan foydalanib keldi. Io, Europa, Ganymede va Callisto nomlari 20-asrning o'rtalarida mashhur bo'ldi, qolgan oylar esa nomsiz qoldi va odatda V (5) dan XII (12) gacha rim raqamlari bilan raqamlangan. Yupiter V 1892 yilda kashf etilgan va mashhur bo'lsa-da, norasmiy konventsiyaga ko'ra Amalteya nomi berilgan, bu nom birinchi marta fransuz astronomi Kamil Flammarion tomonidan ishlatilgan.
Espiute
Espiute Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Oloron-Sainte-Marie tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
97 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,2 km2.
Metchik
Metchik — teshiklarda vintsimon rezba (ariqcha) ochish (qirqish) uchun moʻljallangan metall qirqish asbobi. M.ning bir uchi kesuvchi tigʻlari (qirralari) boʻlgan silindrik valikdan, ikkinchi uchi stanok patroniga yoki qisqichga mahkamlashga moʻljallangan quyruqdan iborat.
Asosiy xillari: dastaki M. (qoʻlda rezba ochish uchun); gayka M.gi (ikki tomoni ochiq teshiklarda rezba ochish uchun); mashina M.gi (parmalash stanoklarida, avtomat va maxsus agregat stanoklarida, asosan, bir tomoni berk teshiklarda rezba ochish uchun); stanok M.gi (gayka qirqish stanoklarida ikki tomoni ochiq teshiklarda rezba ochish uchun); avtomat M. (gayka qirqish stanoklarida rezba ochish uchun) va boshqa Ular legirlangan asbobsozlik poʻlati va tezkesar poʻlatdan yasaladi.
Nagypeterd
Nagypeterd ( xor . Petreda ) — Vengriyaning Baranya okrugidagi qishloq.
NGC 4380
NGC 4380 Sunbula yulduz turkumidagi Sab tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
1240
1240-yil. Bu davrda turli xalqlarda Yuliy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Orapa aeroporti
Orapa aeroporti         Botsvana markaziy tumanidagi Orapa shahriga xizmat ko'rsatadigan aeroportdir. Orapa olmos koniga ham egalik qiluvchi Debsvana kompaniyasiga tegishli.
Rejalashtirilgan aviakompaniya xizmati yo'q. Debsvanadan qo'nish uchun ruxsatni kelishdan kamida 48 soat oldin olish kerak. Orapa - faqat umumiy bojxona uchun kirish va jo'nab ketish aeroporti. Immigratsiya Botsvana xalqaro aeroportlari orqali amalga oshirilishi kerak.
Orapa yo'nalishi bo'lmagan mayoq (Ident: OR ) maydonda joylashgan.
Alibay
Alibay (Алыбай) — Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyati Katon-Qoragʻay tumaniga qarasli qishloq. Novoxayruzovskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi - 635455200.
Koreys urushi
thumb|252x252px|xaritasi Koreya urushi (한국 전쟁) — 1950-yilning 25-iyunidan 1953-yilning 27-iyuligacha (biroq urushning rasmiy turda toʻxtatilgani eʼlon qilinmadi) choʻzilgan Shimoliy Koreya va Janubiy Koreya orasiga urush. Aslida bu urushni sovuq urush vaqtidagi AQSh, XXR va SSSR davlatlari orasidagi bilvosita urush deb ham ataydi. Shimoliy koalitsiya tarkibiga: Shimoliy Koreya va uning mudofaa kuchlari: Xitoy askarlari (XXR bu jangda rasmiy turda qatnashmaganligi uchun, Xitoy askarlari „Xitoy xalq askarlari“ guruhiga biriktirildi.); SSSR ham urushga rasman qatnashmaganligi uchun, urushni moliyalashtirishni va Xitoy askarlarini taʼminlashni oʻz zimmasiga oldi. Janubiy tarafidan Janubiy Koreya, AQSh, Buyuk Britaniya va boshqa BMT Qurolli kuchlarining tarkibidagi davlatlar qatnashdi.
Alibay
Aholi
1999-yilda qishloq aholisi 254 kishi (130 erkak va 124 ayol) edi. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 118 kishi (57 erkak va 61 ayol) yashagan.
Ilcha
Ilcha — qad. ogʻirlik oʻlchov birligi. 19-asr da Toshkentda 1 I. Toshkent botmoninnt 1/512 qismiga, yaʼni 336 g ga teng boʻlgan. Agar 1 Toshkent botmoni 10,5 pudta teng boʻlsa (1 pud=16,3805 kg), 1 I.=1/512 Toshkent botmoni = 335,9=336 g boʻladi.
Chelak argumenti
Isaak Nyutonning aylanuvchi chelak argumenti (shuningdek, Nyuton chelaki deb ham ataladi) haqiqiy aylanish harakatini tananing bevosita atrofdagi jismlarga nisbatan nisbiy aylanishi sifatida aniqlash mumkin emasligini koʻrsatish uchun ishlab chiqilgan. Bu „haqiqiy harakat va dam olish“ ning „xususiyatlari, sabablari va oqibatlari“ dan beshta dalildan biri boʻlib, uning fikrini qoʻllab-quvvatlaydi, bu umuman olganda, haqiqiy harakat va dam olishni boshqa jismlarga nisbatan harakat yoki dam olishning alohida holatlari sifatida belgilash mumkin emas., lekin buning oʻrniga faqat mutlaq fazoga mos yozuvlar bilan aniqlanishi mumkin. Shu bilan bir qatorda, ushbu tajribalar " mutlaq aylanish " deganda nimani anglatishini aniq taʼriflaydi va „ nimaga nisbatan aylanish?“ Umumiy nisbiylik mutlaq fazodan va sababi tizimdan tashqarida boʻlgan fizikadan, fazo-vaqt geodeziyasi tushunchasidan voz kechadi.
Koʻnikmalar
Ushbu dalillar va mutlaq va nisbiy vaqt, makon, joy va harakat oʻrtasidagi farqlar muhokamasi Nyutonning "Tabiiy falsafaning matematik asoslari" (1687) asarining 1-kitobining „Taʼriflar“ boʻlimlari oxiridagi maktabda keltirilgan. Klassik mexanikaning asoslarini yaratgan va uning universal tortishish qonunini kiritgan, sayyoralar harakatining birinchi miqdoriy adekvat dinamik izohini bergan, III kitobning oxiridagi General Scholium bilan chalkashtirib yuboriladi.
Toʻgʻri chiziqli inertsiya printsipini qabul qilishlariga va koʻrinadigan harakatning kinematik nisbiyligini tan olishlariga qaramay (bu Ptolemey yoki Kopernik tizimining toʻgʻri ekanligiga asoslanadi), XVII asrning tabiat faylasuflari haqiqiy harakat va dam olishni jismoniy jihatdan alohida tavsiflovchilar sifatida koʻrib chiqishda davom etdilar. individual tananing. Nyuton qarshi boʻlgan hukmron qarash Rene Dekart tomonidan ishlab chiqilgan va (qisman) Gotfrid Leybnits tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. U boʻsh makonni metafizik imkonsiz deb hisobladi, chunki fazo materiyaning kengayishidan boshqa narsa emas, yoki boshqacha qilib aytganda, narsalar orasidagi boʻshliq haqida gapirganda, aslida bu narsalar oʻrtasidagi munosabatlarga ishora qilinadi va bu narsalar oʻrtasidagi munosabatlar emas. ular orasida turgan baʼzi bir shaxsga. Yuqoridagi tushunchaga muvofiq, jismning harakati haqidagi har qanday daʼvo vaqt oʻtishi bilan tavsifga tushadi, bunda koʻrib chiqilayotgan jism t 1 da, bir guruh „orqaviy“ jismlar yaqinida topiladi va qandaydir t 2 da topiladi. baʼzi boshqa „moʻljal“ moddasi yoki jismlari yaqinida.
thumb|478x478px| Aylanishni aniqlash: har qanday ob’ekt haqiqatda aylanganda egiluvchan qoʻllarda qizil bayroqlar paydo boʻladi. Javob: Markaziy ob’ekt aylanadi. B: Tashqi halqa aylanadi, lekin teskari yoʻnalishda. C: Ikkalasi ham aylanadi, lekin qarama-qarshi yoʻnalishda. D: Ikkalasi ham bir-biriga qulflangan va bir xil yoʻnalishda aylanadi. Dekart, harakatlanuvchi qismlari boʻlgan va dastlab atrofdagi halqaga nisbatan tinch holatda boʻlgan jismning oʻzi halqaga nisbatan maʼlum bir burchak tezligiga tezlashtirilgan vaziyat va boshqa vaziyat oʻrtasida haqiqiy farq boʻlishini tan oldi. bu atrofdagi halqaga markaziy ob’ektga nisbatan teskari tezlanish berilgan. Faqatgina markaziy ob’ekt va uning atrofidagi halqani hisobga olgan holda, markaziy ob’ekt ham, uning atrofidagi halqa ham mutlaqo qattiq jismlar deb hisoblasak, harakatlar bir-biridan farq qilmaydi. Biroq, agar markaziy ob’ekt ham, uning atrofidagi halqa ham mutlaqo qattiq boʻlmasa, ulardan birining yoki ikkalasining qismlari aylanish oʻqidan uchib ketishga moyil boʻladi.
"Shunga ko'ra, biz jism o'z yo'nalishini va tezligini 'kosmosda' o'zgarmagan holda saqlaydi, desak, bizning tasdiqimiz 'butun olam'ga qisqartirilgan ishoradan ko'proq yoki kam emas."
Munozara
Nyuton chelakni muhokama qilmoqda (situla) shnur bilan osilgan suv bilan toʻldirilgan. Agar shnur oʻziga mahkam buralib, keyin chelak qoʻyib yuborilsa, u nafaqat eksperimentatorga, balki uning tarkibidagi suvga nisbatan ham tez aylana boshlaydi. (Bu holat yuqoridagi B diagrammasiga mos keladi.)
1846 yilda Endryu Motning Nyuton soʻzlarining tarjimasida:
"Agar uzun shnur bilan osilgan idish tez-tez aylantirilsa, shnur qattiq buralib, keyin suv bilan to'ldiriladi va suv bilan birga dam oladi; keyin, boshqa bir kuchning to'satdan ta'sirida, u teskari yo'l bilan aylanib qoladi va shnur o'z-o'zidan buralib ketayotganda, idish bir muncha vaqt bu harakatni davom ettiradi; suv yuzasi dastlab tekis bo'ladi, xuddi idish harakatlana boshlaganidan oldin; Ammo kema asta-sekin o'z harakatini suvga etkazish orqali uni oqilona aylana boshlaydi va asta-sekin orqaga chekinadi va idishning yon tomonlariga ko'tarilib, o'zini botiq shaklga aylantiradi ... Suvning bu ko'tarilishi o'z harakat o'qidan chekinishga intilishini ko'rsatadi; va bu erda nisbiyga to'g'ridan-to'g'ri zid bo'lgan suvning haqiqiy va mutlaq aylana harakati o'zini ochib beradi va bu harakat bilan o'lchanishi mumkin. ... Shunday qilib, bu harakat suvning atrofdagi jismlarga nisbatan har qanday tarjimasiga bog'liq emas va haqiqiy aylanma harakatni bunday tarjima bilan aniqlab bo'lmaydi. ...; lekin nisbiy harakatlar ... hech qanday real ta'sirdan umuman mahrum. ... Haqiqatan ham, alohida jismlarning haqiqiy harakatlarini zohiriydan aniqlash va ularni samarali farqlash juda qiyin masala; chunki o'sha harakatsiz bo'shliqning bu harakatlar amalga oshiriladigan qismlari hech qanday holatda bizning his-tuyg'ularimiz kuzatuviga tushmaydi."
Harakatning nisbiy emas, mutlaq ekanligi haqidagi argument toʻliq emas, chunki u tajribaga tegishli ishtirokchilarni faqat chelak va suv bilan cheklaydi, bu cheklov oʻrnatilmagan. Darhaqiqat, suvning konkavligi tortishish kuchini aniq oʻz ichiga oladi va buning natijasida Yer ham ishtirok etadi. Bu yerda faqat nisbiy harakat oʻrnatilganligini taʼkidlagan Makning tanqidi:
"Nyutonning suvning aylanadigan idishi bilan tajribasi shunchaki bizga ma'lum qiladiki, suvning idishning yon tomonlariga nisbatan nisbiy aylanishi sezilarli markazdan qochma kuchlarni keltirib chiqarmaydi, lekin bunday kuchlar uning er massasiga nisbatan nisbiy aylanishi natijasida hosil bo'ladi. va boshqa samoviy jismlar."
Maxning gipotezasini umumiy nisbiylik nazariyasida integrasiyalash darajasi Max printsipi maqolasida muhokama qilinadi; Umuman olganda, umumiy nisbiylik toʻliq Machian emas, deb qabul qilinadi.
Barcha kuzatuvchilar aylanayotgan suvning yuzasi egri ekanligiga rozi. Biroq, bu egrilikning tushuntirishi barcha kuzatuvchilar uchun markazdan qochma kuchni oʻz ichiga oladi, bundan mustasno, haqiqiy statsionar kuzatuvchi bundan mustasno, bu egrilik suvning aylanish tezligiga mos kelishini aniqlaydi va qoʻshimcha markazdan qochma kuchga ehtiyoj sezmaydi. Shunday qilib, statsionar ramka aniqlanishi mumkin va „Nimaga nisbatan statsionar?“:
"Asl savol, 'harakat qonunlari qanday mos yozuvlar doirasiga nisbatan?' noto'g'ri qo'yilganligi ma'lum bo'ldi. Harakat qonunlari uchun mohiyatan mos yozuvlar tizimi sinfini va (printsipial ravishda) ularni qurish tartibini 'aniqlash'."
Xuddi shu maqsadda mutlaq aylanishning paydo boʻlishini aniqlashga qaratilgan qoʻshimcha fikrlash tajribasi ham Nyuton tomonidan taklif qilingan: ikkita bir xil sharni ularning ogʻirlik markazi atrofida aylanayotgan va ip bilan bogʻlanganligini kuzatish misoli. Ipdagi kuchlanishning paydo boʻlishi mutlaq aylanishdan dalolat beradi; aylanuvchi sharlarga qarang.
Batafsil tahlil
right|thumb| Vertikal oʻq atrofida aylanadigan ikkita aralashmaydigan suyuqlikning interfeysi yuqoriga ochiladigan aylana paraboloiddir.
Aylanadigan chelak tajribasining tarixan qiziq boʻlishi uning suv yuzasi shaklini kuzatish orqali mutlaq aylanishni aniqlash mumkinligini koʻrsatishda foydalidir. Biroq, aylanish bu oʻzgarishga qanday olib keladi, degan savol tugʻilishi mumkin. Quyida chelakdagi aylanuvchi suv yuzasining konkavligini tushunishning ikkita yondashuvi keltirilgan. right|thumb|365x365px| Birgalikda aylanadigan ramkadagi suv yuzasi elementi uchun kuch diagrammasi. Yuqori : Radial kesim va suv yuzasida tanlangan nuqta; suv, birgalikda aylanadigan ramka va radial qism vektor Ō tomonidan berilgan doimiy burchakli aylanish tezligiga ega. Pastki : sirtdagi tanlangan nuqtadagi kuch diagrammasi. Sirtning qiyaligi barcha uch kuchni nolga tenglashtirish uchun moslashadi.
Nyutonning harakat qonunlari
Chelakdagi aylanuvchi suyuqlik sirtining shakli sirt elementiga turli kuchlar uchun Nyuton qonunlari yordamida aniqlanishi mumkin. Masalan, Knudsen va Xyortga qarang. Tahlil suvning harakatsiz koʻrinadigan birgalikda aylanadigan ramkadagi erkin tana diagrammasi bilan boshlanadi. Suvning balandligi h = h (r) aylanish oʻqidan r radial masofaning funktsiyasidir \Omega va maqsad bu funktsiyani aniqlashdir. Sirtdagi suv hajmining elementi uchta kuchga taʼsir qilishi koʻrsatilgan: tortishish kuchi taʼsirida vertikal kuch F g, gorizontal, radial tashqi markazdan qochma kuch F Cfgl va suv yuzasiga normal kuch F n. tanlangan sirt elementini oʻrab turgan suvning qolgan qismi. Atrofdagi suv taʼsiridan kelib chiqadigan kuch suv yuzasi uchun normal ekanligi maʼlum, chunki muvozanatdagi suyuqlik siljish kuchlanishlarini ushlab turolmaydi. Entoni va Brakettdan iqtibos keltirish uchun:
OzodWiki
thumb|350px|OzodWiki rukni banneri OzodWiki (yoki OzodViki) — Ozodlik radiosining oʻzbekcha Vikipediya haqidagi rukni. OzodWiki eshittirshlari 2014-yilning 6-fevralida taʼsis qilingan. Ruknning asosiy maqsadi oʻzbekcha Vikipediyaning rivojlanishiga hissa qoʻshishdir.
Chelak argumenti
Nyutonning harakat qonunlari
"Bir xil zichlikdagi suyuqlikning yuzasi..., agar tinch holatda bo'lsa, hamma joyda kuch chiziqlariga perpendikulyar bo'ladi; chunki agar bunday bo'lmasa, sirtdagi bir nuqtadagi kuch ikkita komponentga, biri perpendikulyar, ikkinchisi esa sirtga teginish bo'lishi mumkin edi. Ammo suyuqlikning tabiatiga ko'ra, tangensial kuch suyuqlikning harakatini o'rnatadi, bu suyuqlik tinch holatda ekanligi haqidagi bayonotga ziddir."
National Park (New Jersey)
National Park AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Gloucester County okrugi tarkibiga kiradi.
Chelak argumenti
Nyutonning harakat qonunlari
Bundan tashqari, suv elementi harakat qilmagani uchun, barcha uch kuchning yigʻindisi nolga teng boʻlishi kerak. Nolga tenglashtirish uchun suvning kuchi markazdan qochma va tortishish kuchlarining yigʻindisiga qarama-qarshi boʻlishi kerak, yaʼni suv yuzasi bu yoʻnalishdagi normal nuqtalarini sozlashi kerak. (Juda oʻxshash muammo — bu burilishning nishabi mashina yoʻldan sirgʻalib ketmasligi uchun oʻrnatiladigan burilish dizayni. Aylanadigan chelak holatidagi oʻxshashlik shundan iboratki, suv sathining elementi sirtning normali F g + F Cfgl vektor qoʻshilishi natijasida hosil boʻlgan vektor natijasiga toʻgʻri kelmasa, sirtni yuqoriga yoki pastga „siljitadi“.)
OzodWiki
OzodWiki rukni ostida turli materiallar, jumladan faol Vikipediya tahrirchilaridan olingan intervyular,    mavjud maqolalarga taqrizlar  hamda Vikipediyada tahrir qilish boʻyicha darslar berildi. Bundan tashqari, oʻzbekcha Vikipediyani ommalashtirish uchun Ozodlik radiosi xabarlarida ishlatilgan ayrim soʻzlar ensiklopediyadagi mos maqolalarga ulandi. OzodWiki loyihasi har ikki taraf uchun ham foydali boʻldi: „Ozodlik radiosi oʻquvchilari kengroq maʼlumotga yoʻnaltirildi va Vikipediya yangi oʻquvchilar va mavzular hisobiga ommalashdi. Bundan tashqari, Ozodlik radiosi Vikipediyaga turli mavzularni yoritishni taklif qildi, Vikipediyada boʻlsa oʻz navbatida Ozodlikka havolalar qoʻshildi.“ OzodWiki loyihasi 2014-yil 22-mayda vaqtincha toʻxtatilda. Loyiha 2014-yil 16-oktabrda besh oylik tanaffusdan keyin oʻz faoliyatini yana qaytadan boshladi. 2015-yilning iyun oyida loyiha ikkinchi marta vaqtincha toʻxtatildi. Toʻrt oylik tanaffusdan keyin noyabr oyida loyiha ishi qayta tiklandi.
National Park (New Jersey)
Aholisi
3215 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Mamazakirov, Mirza Yoqub
Mirza Yoqub Mamazakirov [1921]. tug'ilgan, Turkiston Avtonom Sotsialistik Sovet Respublikasi — noma'lum, Dalverzin 2-son paxtachilik sovxozining 1-bo'limi, Bekobod tumani, Toshkent sh. viloyati, Oʻzbekiston SSR) — Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyati, Bekobod tumani, SSSR Sovxozlar vazirligining Dalverzin 2-son paxtachilik sovxozi zvenosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950).
Chelak argumenti
Nyutonning harakat qonunlari
r ning ortishi bilan markazdan qochma kuchi nisbatga koʻra ortadi (tenglamalar massa birligiga yoziladi):
National Park (New Jersey)
Geografiyasi
Maydoni — 3,7 km2. Shundan 2,6 km2 quruqlik, 1,1 km2 esa suv maydonidir.
Chelak argumenti
Nyutonning harakat qonunlari
bu yerda Ω — suvning doimiy aylanish tezligi. Ogʻirlik kuchi da oʻzgarmaydi