cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rimajon Xudoyberganova
Tarjimayi holi
1980-yillarda Xudoyberganova partiya safida ishlaydi. 1983-yil iyul oyida KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Ijtimoiy fanlar akademiyasini tamomlagach, Xorazm viloyat partiya komitetining sanoat, transport va kommunikatsiyalar boʻlimi mudiri lavozimiga ishga yuboriladi. 1984-yil avgust oyida taʼlim, fan va madaniyat masalalari boʻyicha masʼul hisoblangan viloyat ideologiya komitetining kotibi etib saylanadi. 1985-yil oktyabr oyida viloyat deputatlari kengashining sessiyasida Xudoyberganova viloyat ijroiya komitetining raisi etib saylandi. 1987-yilda Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti deputati etib saylangan.
Belashov
Aholisi
1989-yilda qishloq aholisi 133 kishi tashkil qilgan. Milliy tarkibi: ruslar — 21%, qozoqlar — 72%.
Rimajon Xudoyberganova
Tarjimayi holi
1988-yil sentyabrda Xorazm viloyat partiya komitetining birinchi kotibi etib saylandi. SSSRda oʻsha davrdagi viloyat rahbari etib tayinlangan yagona ayol kishi boʻlgan. Bu lavozimda 1991-yilgacha faoliyat yuritgan.
Belashov
Mahalliy aholi orasidan chiqqan taniqli shaxslar
Nikolay Nikonorovich Belashev — Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni, Panfilov qahramoni.
Rimajon Xudoyberganova
Tarjimayi holi
1989-yilda muqobillik asosida Xudoyberganova SSSR xalq deputati etib saylanib, SSSR Oliy Sovetining Millatlar Sovetiga aʼzo boʻladi (to 1991-yilda SSSR Xalq deputatlari syezdi oʻzini oʻzi tarqatib yuborgunga qadar). 1990-yilda davlat organlari tuzilmasidagi oʻzgarishlar munosabati bilan Xudoyberganova xalq deputatlari viloyat kengashi raisi etib saylanadi, SSSR davlati parchalanib, Oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan soʻng, 1992-yilning yanvar oyida bu lavozim tugatilguniga qadar ushbu lavozimda faoliyat yuritadi.
1992-yildan xoʻjalik boshqaruvi faoliyati bilan shugʻullana boshlagan. 1992—1998-yillarda viloyat „Pillachilik“ boshqarmasi raisi, 1998-yil maydan 2007-yil iyungacha „Xorazmpilla“ aksiyadorlik jamiyati raisining oʻrinbosari boʻlib ishlagan. 2007-yilda Xudoyberganova pesniyaga chiqadi. Pensionerlik davrida Xorazm viloyati nuroniylar jamoatchilik kengashi faoli boʻlgan. 2022-yil 16-noyabrda Xudoyberganova 80 yoshida vafot etadi.
Elyuar Pol
right|thumb Elyuar Pol (taxallusi; asl nomi Ejen Emil Pol Grendel, Opps1e1) (1895.14.12, SenDeni, Sena departamenti — 1952.18.11, Sharanton) — fransuz shoiri. Dastlab, 1919-yil dadaizm (modernizm yoʻnalishidagi adabiy-badiiy oqim) ruhida jumboq va tushunish bir qadar ogʻir boʻlgan sheʼrlar yozgan ("Hayvonlar va ularning egalari, odamlar va ularning hayvonlari", 1920; "Namunalar", 1921). 1924-yil A.Breton, L.Aragon va boshqalar bilan birgalikda syurrealizm yoʻnalishida ijod qiluvchilarning namoyandasiga aylangan. Keyinchalik fashizmga qarshi xarakterdagi dostonlar yozgan ("1936-yil noyabr", "Gernika gʻalabasi", 1938). E. lirikasida birodarlik, mehnat ulugʻlangan ("Qaygʻu yomgʻiri", 1926; "Haqiqiy hayot", 1932; "Atirgul hamma uchun", 1934 va boshqalar toʻplamlari), "Ochiq kitob I" (1940), "Ochiq kitob II" (1942) va boshqalar asarlarida vatanparvarlik tuygʻulari aks etgan. E.ning "Ozodlik", "Sheʼriyat va 1942-yil haqiqati" sheʼrlari Qarshilik koʻrsatish harakatining dasturiga aylangan. "Siyosiy sheʼrlar" (1948), "Axloq sabogʻi" (1949), "Feniks" (1951) va boshqalar toʻplamlarida tinchlik va erkinlik uchun kurash gʻoyalari ilgari surilgan. Vafotidan soʻng unga Xalqaro Tinchlik mukofoti berilgan (1953).
Altentreptow
Altentreptow Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Demmin tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 52,83 km2. 5771 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Altentreptowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Marchamp
Marchamp Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ain departamenti Belley tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
108 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,3 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 400 – 940 m balandlikda joylashgan.
Kienheim
Kienheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Strasbourg-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
519 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 162,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,2 km2. Dengiz sathidan 184 – 275 m balandlikda joylashgan.
Woodhull (New York)
Woodhull AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Steuben okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1524 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 10,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 143,5 km2. Shundan 143,4 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 460 m balandlikda joylashgan.
Elton
Elton — Kaspiyboʻyi pasttekisligidagi koʻl. RF Volgograd viloyatida, Gʻarbiy Qozogʻiston chegarasiga yaqin joyda, dengiz sathidan 14,7 m pastda joylashgan. Maydoni 152 km², uz. qariyb 20 km, eng keng joyi 15 km. E.ga 7 shoʻr kichik daryo va bir necha shoʻr buloqlar quyiladi. Koʻlning tubi qalin tuz va mineral balchiq qatlamlaridan iborat. E.dan koʻplab osh tuzi, mineral tuzlar va shifobaxsh balchiq qazib olinadi. Koʻl yaqinida Elton shaharchasi va balneobalchiq kurorti joylashgan.
Garrison (Montana)
Garrison AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Powell County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
112 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 24,7 km2. Shundan 24,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1333 m balandlikda joylashgan.
Racalmuto
Racalmuto Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Agrigento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 68 km2. 9642 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Toshbogʻa
Toshbogʻa — Buxoro viloyati Kogon tumanidagi qishloq. „Toshtugun“, „toshbogʻich“, „toshbogʻlam“ kabi maʼnolar kasb etib, joyning geografik, tabiiy oʻrnini aks ettiradi.
Gibbon (Minnesota)
Gibbon AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Sibley County, Minnesota|Sibley
]] okrugi tarkibiga kiradi.
1-noyabr
1-noyabr — Grigoriy taqvimida yilning 305- (kabisa yilida 306-) kuni. Yil yakuniga 60 kun qoladi.
1-noyabr "Xalqaro erkaklar kuni" ni butun jahon jamoatchiligi nishonlab kelmoqda. Erkaklar kuni noyabr oyining birinchi shanbasida nishonlanadi. Bu kuni erkaklar avvalаmbor ayollar tomonidan ko'proq e'tibor kutadilar. Ayollarning samimiyligidan va ularga qilinayotgan bunday e'tibordan erkaklar o'zlarini juda baxtli his etadilar. O'sha kuni ularga 8-mart xalqaro xotin-qizlar bayrami haqida eslatib qo'yish kerak bo'ladi. Qiziq, 19-noyabrda ham Xalqaro erkaklar kuni har yili nishonlanadi. Birinchi bo'lib 19-noyabrda Trinidad va Tobago Respublikalarida va undan keyin AQSh, Buyuk Britaniya, Yamayka, Avstraliya, Indiya, Singapur, Malta va Janubiy Afrika davlatlarida bayramlar bo'lib o'tadi.
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:1-noyabr bayramlari
Bobo Piriy
Bobo Piriy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan majzub darvesh. Alisher Navoiy Bobo Piriy haqida oʻzi bilan bogʻliq quyidagi hikoyatni keltiradi: “Xalqni koʻp safohatomiz soʻkar edi. Bu haqir aning ilayidin oʻtmas erdim. Va hol ulki, maskani om yoʻli ustida edi. Bir kun bir hamroh soʻrdiki, bu yerga yetkanda, doyim yoʻlni evurub, Bobo ilayidin oʻtmassen, sabab nedur, ayt?! Dedimki, bu jihatdinki, fahsh soʻkar, manga xush kelmaski, aning fahshin eshitkaymen. Ul hamroh dediki, Boboni derlarki, karomati bor, kel, ilayidin oʻt. Agar karomati boʻlsa, seni soʻkmagay. Agarchi imtihon erdi, ammo ul degandek ilayidin oʻttum, soʻkmadi. Odatining xilofi – duo qildi”.
Gibbon (Minnesota)
Geografiyasi
Maydoni — 2,28 km2. Shundan 2,28 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 320 m balandlikda joylashgan.
Islom olami fanlar akademiyasi
Islom olami fanlar akademiyasi islom olamida ilm-fan va texnologiyani targʻib qilish uchun ishlaydigan olimlar va texnologlarning notijorat tashkilotidir. U 1986-yilda tashkil etilgan. IAS — Islom hamkorlik tashkilotiga (IHT) qarashli xalqaro nodavlat ilmiy tashkilotdir.
1-noyabr
Bayramlar
1-noyabr "Xalqaro erkaklar kuni" ni butun jahon jamoatchiligi nishonlab kelmoqda. Erkaklar kuni noyabr oyining birinchi shanbasida nishonlanadi. Bu kuni erkaklar avvalаmbor ayollar tomonidan ko'proq e'tibor kutadilar. Ayollarning samimiyligidan va ularga qilinayotgan bunday e'tibordan erkaklar o'zlarini juda baxtli his etadilar. O'sha kuni ularga 8-mart xalqaro xotin qizlar bayrami haqida eslatib qo'yish kerak bo'ladi. Qiziq, 19-noyabrda ham Xalqaro erkaklar kuni har yili nishonlanadi. Birinchi bo'lib 19-noyabrda Trinidad va Tobago Respublikalarida va undan keyin AQSh, Buyuk Britaniya, Yamayka, Avstraliya, Indiya, Singapur, Malta va Janubiy Afrika davlatlarida bayramlar bo'lib o'tadi.
Voqealar
Yana qarang: Turkum:1-noyabr voqealari
NGC 3683
NGC 3683 Katta Ayiq yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
1-noyabr
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:1-noyabrda tugʻilganlar
Islom olami fanlar akademiyasi
Haqida
Islom olami fanlar akademiyasini (IAS) tashkil etish dastlab Islom Konferensiyasi Tashkiloti (IHT), hozirda Islom Hamkorligi Tashkilotining Ilmiy va texnologik hamkorlik boʻyicha doimiy qoʻmita (COMSTECH) tomonidan taklif qilingan va 1984-yilda Kasablankada oʻtkazilgan toʻrtinchi Islom hamkorlik tashkilotining Islom sammitida tasdiqlangan. Iordaniyaning taklifiga binoan 1986-yil oktabr oyida Ammanda (Iordaniya) oliy hazratlari shahzoda Al-Hasan homiyligida Akademiyaning taʼsis konferensiyasi boʻlib oʻtdi, u oliy hazratlari Pokiston Prezidenti bilan birga Akademiya homiyligini qabul qildi. Ammanda joylashgan Akademiya kotibiyati IASning institutsional tuzilishini saqlash va harakat rejasini amalga oshirish uchun masʼul boʻlgan ijrochi qoʻmitasidir. IAS oʻz kotibiyati orqali rivojlanayotgan mamlakatlar oʻz rivojlanish maqsadlariga erishish yoʻlida qabul qilishi mumkin boʻlgan tuzatuvchi siyosatni shakllantirish maqsadida rivojlanish muammolarini hal qiluvchi muntazam va maxsus dasturlarni amalga oshirdi.
1-noyabr
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:1-noyabrda vafot etganlar
NGC 3683
Ushbu obyektni William Herschel 1790-yilda kashf etgan.
Islom olami fanlar akademiyasi
Maqsadlari
Akademiyaning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:
NGC 3683
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Islom olami fanlar akademiyasi
Tashkiliy tuzilma
Akademiya Bosh Assambleya tomonidan boshqariladigan suveren organ boʻlib, uning barcha (hozirda 103 nafar, 35ta mamlakatdan) aʼzolari, Bosh Assambleya tomonidan 4 yil muddatga saylanadigan 11 kishilik Kengash tomonidan boshqariladi.
Al Marabi
Al Marabi — Saudiya Arabistonining janubi-gʻarbidagi Jizan viloyatida joylashgan qishloq.
Islom olami fanlar akademiyasi
Asosiy joriy faoliyati
Akademiyaning asosiy faoliyati xalqaro ilmiy konferensiyalarni tashkil etish. Ushbu konferensiyalarning har biri har yili boshqa mamlakatlarda oʻtkaziladi va koʻplab xalqaro agentliklar tomonidan akademik va moliyaviy jihatdan qoʻllab-quvvatlanadi. Akademiya shu paytgacha oʻn beshta ana shunday konferensiyani tashkil etdi, ularda Uchinchi dunyo oldida turgan jiddiy muammolar koʻrib chiqildi. Akademiya har yili ushbu konferensiyalar toʻplamini nashr etadi, shuningdek, har chorakda bir marta hakamlik qilinadigan „Islom dunyosi fanlar akademiyasining tibbiy jurnali“ (ISSN-l016-3360) ilmiy jurnalini nashr etadi. IAS, shuningdek, rivojlanayotgan mamlakatlarda asosiy fanlar boʻyicha salohiyatni oshirishga ixtisoslashtirilgan seminarlarni tashkil qiladi va qoʻllab-quvvatlaydi hamda soʻralgan joylarda rivojlanayotgan mamlakatlarga ilmiy-texnika va texnologiyalar boʻyicha ekspertlar va maslahatchilarni taqdim etadi.
Akademiya Islomning ilm-fanga qoʻshgan hissasi haqida kitoblar, yiliga ikki marta „Axborot byulleteni“ni, shuningdek, turli zamonaviy mavzularda monografiyalarni nashr etadi.
Hamkorlik dasturlari
Akademiyaning quyidagi davlatlardagi akademiyalar hamda tashkilotlar bilan oʻzaro anglashuv memorandumlari mavjud: Ozarbayjon, Oʻzbekiston, Qozogʻiston, TWAS, ISESCO, RSS (Iordaniya). Akademiya COMSTECH, UNESCO, ISESCO, ITB hamda Jahon banki bilan muntazam faoliyat olib boradi.
Manbalar
http://www.iasworld.org/
Talxis al-adilla li qavoidi tavhid
„Talxis al-adilla li qavoidi tavhid“ „Tavhid qoidalari boʻyicha dalillarning qisqacha mazmuni“.
2-noyabr
2-noyabr — Grigoriy taqvimida yilning 306- (kabisa yilida 307-) kuni. Yil yakuniga 59 kun qoladi.
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:2-noyabr bayramlari
Voqealar
right|200px|МКС-1 Yana qarang: Turkum:2-noyabr voqealari
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:2-noyabrda tugʻilganlar
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:2-noyabrda vafot etganlar
Ellinizm
IBob. 1. Ellinizmni vujudga kelishi.
1.1Ellinizm — Makedoniya, Yunoniston, Oʻrta dengizning sharqiy sohillari, Gʻarbiy Osiyo, Qora dengiz atrofidagi mamlakatlar tarixining Aleksandr (Iskandar) istilosi (miloddan avvalgi 334—323 yillar)dan miloddan avvalgi 30 yilda Misr Rim qoʻshinlari tomonidan ishgʻol etilgan paytgacha oʻtgan davr. "Ellin" atamasi ilmda dastlab nemis olimi I.G. Droyzenning 1836—43 yillarda chop etilgan 2 jildli "Ellinizm tarixi" asarida qoʻllangan va ushbu atama orqali ellinlarning Sharq mamlakatlaridagi hukmronligi va ular madaniyatining Sharq xalqlari madaniyati bilan uygʻunlashib hosil qilgan yangi madaniyat tushunilgan. Keyinchalik ayrim tadqiqotchilar ellinistik olam hududi va davr doirasini kengaytirib, madaniyati yunonlar taʼsirida shakllangan barcha mamlakat va xalqlarni koʻzda tutadilar. "Ellin" deganda, yunon madaniyati rivojinigina nazarda tutib, yunon madaniyatidan Rim madaniyatiga oʻtish davrining oʻzi, deb hisoblaydiganlar ham bor.
Miloddan avvalgi 336 yilda Makedoniya shohi Aleksandr Yunonistonni zabt etib, yunon, makedon xalqlaridan toʻplangan katta qoʻshin bilan Sharq mamlakatlariga qarshi urush boshlaydi va koʻp oʻtmay Hindistonga qadar choʻzilgan bepoyon oʻlkaning yakka hukmdoriga aylanadi. Aleksandr vafot etganda (miloddan avvalgi 323 yil), uning davlati tarkibida Bolqon yarim orol, Egey dengizidagi orollar, Kichik va Gʻarbiy Osiyo, Misr, Markaziy Osiyoning bir qismi bor edi. Aleksandr vafot etgach, uning merosxoʻrlari oʻrtasida hokimiyat uchun kurash borib, mamlakat parchalanib ketgan. Shu tariqa ellinistik davlatlar yuzaga kelgan. Biroq Ellinistik davrida bu hududdagi turli mamlakat va viloyatlar ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning turli pogʻonasida boʻlganlar: baʼzilarida quldorlik munosabatlari (Makedoniya), ayrimlarida polis tuzumi tarqalib, qulchilik va qullikning antik shakllari vujudga kelgan (Misr, Salavkiylar davlati). Koʻpgina qabilalar (ayniqsa, ellinistik davlatlarning chegara hududlarida yashaganlar) uchun esa urugʻchilikdan sinfiylik jamiyatiga oʻtish davri boʻlgan. 2.Ellinizm davri 1.2. Ellinizm davri sharqiy mamlakatlar uchun taraqqiyotning yangi bosqichi boʻldi. Yunonmakedoniyaliklar Sharqqa ishlab chiqarish malakalarini, oʻz davlat va huquq meʼyorlarini, urf-odat, din va madaniyatlarini olib keldilar, oʻz navbatida, Sharqdan oʻrgandilar ham. Davlat boshqaruvida qadimiy sharqiy monarxiya usullaridan foydalanildi. Pul va savdosotiq munosabatlari rivojlangan oʻlkalar (Mesopotamiya, Suriya, Kichik Osiyo)da polislar ravnaq topdi. Polislar oʻzgardi, yaʼni ular mustaqil respublika boʻlmay, maʼlum siyosiy va iqtisodiy imtiyozlarga ega shahar jamoalariga aylandilar.
Yunonlarning qadimiy nomi — "ellinlar" atamasi oʻz etnik mazmunini asta-sekin yoʻqota borib, makedoniyalik, yunon va mahalliy yuqori tabaqaga mansub kishilarni ifodalaydigan soʻzga aylanib qoldi.
Dallıca, Tercan
Dallica — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumaniga qarashli qishloq. Qishloq 2021-yilda 63 kishidan iborat edi.
Ellinizm
Merosxoʻr (diadox)lar oʻrtasidagi kurashlar miloddan avvalgi 3, miloddan avvalgi 2-asr boshlarida ham davom etdi. Ptolemeylar imperiyasi, Salavkiylar davlati, hududiy jihatdan ulardan kichik boʻlsa ham, ijtimoiy tuzum jihatidan ularga yaqin boʻlgan Pergam va Kichik Osiyodagi boshqa hukmdorliklar, yunon polislari, ellinistik olamning chekkalaridagi Skiflar podsholigi, Armaniston, Parfiya va boshqalar oʻrtasida tinimsiz urushlar xalq boshiga qoʻp ofatlar keltirdi. Shunga qaramay dengiz sohillari bilan mamlakat ichkarisidagi hududlar oʻrtasida iqtisodiy aloqa yaxshilana bordi, mahsulot ishlab chiqarish, savdo (xususan, tashqi savdo) rivoj topdi. Shaharlar savdo va hunarmandchilik markazlari sifatida yuksaldi (Iskandariya, Rodos o., Antioxiya, Salavkiya, Pergam). Misr, Suriya, Kichik Osiyo, Yunoniston va Makedoniya oʻrtasida doimiy dengiz yoʻli mavjud edi. Qizil dengiz hamda Fors qoʻltigʻi boʻylab Hindistonga savdo yoʻli ochildi. Misr Qora dengiz atroflari Karfagen va Rim bilan savdo aloqasini yoʻlga qoʻydi. qadimiy karvon yoʻllarida polislar va gavanlar yuzaga keldi. Shu bilan birga, ushbu davr polislar federatsiyasi (ittifoqi)ga ehtiyoj tugʻdirdi (bir necha polislar birlashdi). Ammo bu ittifoqlar orasida ham nizolar davom etdi, ijtimoiy qurash kuchaydi. Miloddan avvalgi 2—1-asrlarda isyonlar va ozodlik harakatlari jonlandi. Attika, Pergam, Delos o.larida qullar isyoni, Misr va Salavkiyada dehqonlar qoʻzgʻoloni yuz berdi. Ayni paytda Rimning mavqei osha bordi. U miloddan avvalgi 197 yilda Kichik Osiyoni, Egey dengizidagi orollarni va Yunonistonni bosib oddi. Rim E. davlatlarini birinketin ishgʻol etib, miloddan avvalgi 30-yilda Misrni ham qoʻlga kiritdi va E. davriga barham berdi.
Ellinizm davrida turli xalqlarning madaniyat darajalari har xil boʻlgan boʻlsada, oʻziga xos rivojlanish yuz bergan edi. Ellinistik mamlakatlarda tabiiy fanlar (jumladan, matematika), kemasozlik, harbiy sanʼat va shaharsozlik rivoj topdi. Dengiz sohillariga koʻpgina mayoqlar qurildi, savdo yoʻllari barpo etildi, savdo kemalari koʻproq yuk koʻtaradigan va tezroq suzadigan darajaga yetdilar.
Taraqqiyot asosan ilm-fan borasida boʻlib, avvalo, yunonlarning ilk bor Sharq madaniyati bilan yaqindan tanishishlari ularning ongini yana ham kengaytirib, fanning rivojiga kuchli taʼsir koʻrsatdi. Shu davrda ijod qilgan olimlardan Evklid, Arximed — matematikani; Aristarx, Gipparx — astronomiyani; Eratosfen — geografiyani yuksak darajaga koʻtarib, jahon ilmining kelgusi taraqqiyotiga yoʻl ochdilar. Olimlar, shoirlar va sanʼat ahlining ishlari uchun qulay sharoit tugʻdirish maqsadida Misrning dastlabki Ptolemey xoqonlari Iskandariya shahrida hozirgi fanlar akademiyasiga oʻxshash muassasa — "muzey", yaʼni muzalar koshonasi ochadilar. Yunonistonning turli yerlaridan chaqirilgan olimlar muzey darsxonalarida maʼruzalar oʻqiydilar, lab.larda har xil tajriba ishlari oʻtkazadilar. Muzey qoshida maxsus kutubxona boʻlgan. Miloddan avvalgi 3-asrning oʻrtalarida muzey qiroatxonalarida yarim mln.ga yaqin papirus oʻramlari saqlangan. 2-asrning boshlarida tashkil etilgan Pergam kutubxonasining fondi Iskandariyanikidan qolishmas edi. Iqtisodiy raqobat tufayli, Ptolemeylar hukumati Misrdan Pergamga papirus chiqarishni taqiqlab qoʻyishganida, pergamliklar teridan ishlangan va "pergament" deb ataluvchi maxsus yozuv materiali kashf qildilar. Olimlar esa muzeylarda badiiy asarlarning faqat matnini tekshirish, yaʼni ularning toʻgʻriligini aniqlash, xatolarini tuzatish, boshqalar tomonidan kiritilgan qoʻshimchalarni chiqarib tashlash va h.k. ishlar bilan shugʻullanganlar. Shu tariqa Ellinizm davrida adabiyotshunoslik — filol. ilmi yuzaga keldi. Iskandariya filologlari, asosan, Gomer asarlarini oʻrganganlar.
Sokolovo, Gabrovo Province
Sokolovo — Bolgariyaning markaziy qismining Gabrovo viloyatidagi Dryanovo munitsipalitetidagi qishloqdir.
Ellinizm
Ellinizm davrida ilm-fan, maʼrifat, madaniyat, sanʼat va adabiyot tamomila ellin hukmdorlari tasarrufida boʻlgan. Iskandariya muzeyining xodimlari davlatdan maosh olganlar, maxsus binolarda yashaganlar, kutubxona rahbarlari esa podshohlarning valiahdlariga tarbiyachi boʻlganlar. Ellinizm davrida keng yoyilgan falsafiy taʼlimotlar Misr hukmdorlarining manfaatlariga zid boʻlganligi bois Iskandariya muzeylarida falsafa bilan shugʻullanish taqiqlangan. Binobarin, Afina shahri yunon olamining falsafa markazi boʻlib qolgan va yangidanyangi taʼlimotlar shu yerda yuzaga kelib, keyin boshqa tomonlarga tarqalgan.
Epikur (miloddan avvalgi 344—270) oʻz taʼlimotida Demokritning atom nazariyasini yanada takomillashtirib, axloq masalalariga doir maʼnaviy xulosalar chiqargan. Uningcha, modomiki, butun koinot, hatto odamning ruhi ham atomlardan iborat ekan, tabiatda hech qanday gʻayritabiiy hodisalarning boʻlishi mumkin emas. U turli bidʼatlarni rad etadi. Koinot haqidagi notoʻgʻri tushunchalar odamni har doim qoʻrquv va tahlikaga solib, uning osuda hayot kechirishiga xalaqit qiladi. Boʻlmagʻur xavfxatarlardan qutulmas ekan, inson hayotning lazzatlarini his etmaydi, rohatni bilmaydi. Vaholanki, yashashning chin maʼnosi — hayot gashtini surmoqdir. Biroq har bir odam haqiqiy rohatni tashqi olamdan emas, balki oʻz ichki dunyosidan, ruhiy erkinlikdan va dilning osoyishtaligidan axtarmogʻi kerak.
Stoiklar falsafasi ham koʻp jihatdan Epikur fikrlariga yaqin. Bu oqimga asos solgan Zenon (miloddan avvalgi 335—253) oʻzining mashgʻulotlarini Afinadagi peshayvon taxlit binoda oʻtkazgan. Shuning uchun yunoncha "stoya" (peshayvon) soʻzi keyinchalik ushbu oqimga nisbat berilgan. Epikurchilar ruhiy osoyishtalik prinsiplarini targʻib qilgan boʻlsalar, stoiklar shafqat, saxovat gʻoyalarini targʻib qilganlar. Ularning fikricha, odam bolasi ehtiroslarning taʼsirini yengib, taqdirning izmi, tabiat qonunlari asosida maʼnaviy erkin hayot kechirmogʻi lozim.
Miloddan avvalgi 4-asrda Suqrotning shogirdi Antisfen tomonidan yaratilgan kiniklar falsafasi, shu taʼlimot tarafdorlarining mashgʻuloti oʻtadigan joy — "kinosagers" nomi bilan yuritiladi. Ular jamiyatdagi barcha rasmiy taomillarni, hatto axloqodob qoidalarini inkor qilib, insonni tabiiy holatga qaytishga va soxta udumlarni tashlab, oddiy hayot kechirishga chaqiradilar.
Arcachon
Arcachon Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Arcachon tumani tarkibiga kiradi.
Ellinizm
Ular oʻz taʼlimotlarini epikurchilarning betashvish umr kechirish gʻoyalariga qarshi qoʻyib, qashshoqlik va gadolikning afzalligini targʻib etadilar. Kiniklarning bu xildagi "qashshoqlik falsafasi" hukmron tabaqaning barcha anʼanalariga qarshi qaratilgan isyon edi. Iqtisodiy manfaatdan, ijtimoiy vazifalardan kechib, har qanday rasmiyatchiliqdan xalos boʻlgan va shaxsiy erkinlikni yoʻqotmagan holda yaxshi yashashni targʻib etish orqali ular xususiy mulkni, quldorlikni, diniy tushunchalarni, nikoh tartiblarini va boshqalar usulu qoidalarini inkor etadilar va shu yoʻsinda aʼyonlarning barcha maʼnaviy madaniyatlariga va rasmiy hayotlariga nafrat bilan qaraganliklarini namoyish qilganlar.
Arcachon
Aholisi
11.454 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1507,1 nafar kishi.
Ellinizm
II Bob. 1.Adabiyot va san'at. 1.1Adabiyot va sanʼat saroyga, ellinistik jamiyatning yuqori tabaqalari manfaatlariga xizmat qildirilgan. Antik adabiyotda, xususan, dramaturgiyada muhim oʻrin tutadigan ijtimoiysiyosiy va axloqiy mavzular E. adabiyotida sayozlasha borib, ilgarigi jangovar ruhini yoʻqotib, torintim doiraga tushib qolgan. Maishiyoilaviy, ishqiy kechinmalar haqidagi asarlar yozish odat tusiga kirgan. Biroq Afinaning oʻzidagi adabiyot ("yangi attika komediyasi" deb ataluvchi yoʻnalish) bundan istisno edi. Bu davrning jahon adabiyotiga qoʻshgan muhim hissasi ham "yangi komediya"dir. Bu ibora adabiy isteʼmolga eski zamonlarda kiritilgan boʻlib, Ellinizm davrida paydo boʻlgan komediyaning yangi turini attika davridagi "qadimgi" komediyadan hamda 4-asrdagi "oʻrta" komediyadan ajratish maqsadida ishlatilgan. Evripid tomonidan dramaturgiyaga kiritilgan qator yangiliklar va "oʻrta" komediyaning ijodiy usullari yangi oqimning shakllanishi va taraqqiy etishida adabiy maktab vazifasini bajardi. Ellinizm olamida "yangi komediya" qariyb 200 yil (miloddan avvalgi 4-asrning 2-yarmi — 2-asrning 1-yarmi) umr koʻrdi. Bu janrda ijod qilgan shoirlarning soni 160 dan ortiq boʻlgan. Ulardan Filemon (taxminan 361— 263), Difil (taxminan 350263) va Menandrning (taxminan 343—292) nomi alohida taʼkidlanadi. Menandr oʻzining baʼzi dramalarida ("Hakam sudi", "Qirqilgan soch") davrning dolzarb masalalarini, psixologik jarayonlarni qoʻrsatishga intilgan.
Ellinizm davridagi komediyanavis shoirlarning bizga qadar yetib kelgan asarlarida (ularning koʻpchiligi tomoshabinga manzur boʻlishi uchun) asosiy eʼtibor komediyaning tashqi taʼsirchanligini oshirishga qaratilgan. Ayrimlarida hayotda boʻlmaydigan sunʼiy hodisalar, yasama voqealar, uyatli gaplar, beoʻxshov masxarabozliklar bilan kuldirishga harakat qilingan lavhalarni kuzatish mumkin.
Arcachon
Geografiyasi
Maydoni — 7,6 km2.
Ellinizm
Ellinizm davri sheʼriyatida, asosan, kichik hajmdagi adabiy asarlar: epilliya, elegiya, epigramma va idilliyalar avj oldi. Katta shaharlarning jonsarak shovqinsuronidan, igʻvo va fitnalaridan tinkasi qurigan inson hayotning gʻalvalaridan bosh olib tabiat quchogʻiga ketishni, oddiy dehqonlar, soddadil choʻponlar singari osuda hayot kechirishni orzu qilganligi natijasida yangi poetik janr — idilliya va bukolika, yaʼni choʻpon poeziyasi yuzaga keldi.
Kamimax (taxminan miloddan avvalgi 310—240) davr adabiyotining koʻzga koʻringan vakillaridan biri boʻlib, uning 800 dan ortiq ilmiy va badiiy asarlari borligi haqida maʼlumot yetib kelgan. "Jadvallar" nomli bibliografik asari 120 jilddan iborat boʻlib, bu tazkirasifat asarida yozuvchi oʻzidan avval oʻtgan olimlar va yozuvchilar haqida qisqacha maʼlumotlarni jamlagan. Uning epigrammalari ham aniq, oʻtkir va qisqa yozilgan. Toʻrt kitobdan iborat va elegiya janrida yozilgan "Sabablar" dostoni mifologiyaga oid asardir. Kallimaxning Attis (Kichik Osiyo xalkdarida tabiat xudosi) haqidagi epilliyasi, maʼbudlar (Zevs, Apollon, Artemida)ni maqtovchi madhiyalari ham bor. Dostonlar yozgan Rodoslik Appoloniy (taxminan 295—215) "Argonavtika" dostoni bilan bu janrni davom ettirdi. U bu asarida mifologik obrazlarga koʻproq eʼtibor bergan. Kichik hajmdagi nazmiy asarlari bilan tanilgan Feokritning (taxminan 300—250) qalamiga mansub "Idilliyalar" toʻplamida 30 sheʼr va 25 epigramma mavjud. Bu asarda shoir mazmun jihatdan rangbarang asarlar yaratgan va unda asosiy oʻrinni sokin tabiat qoʻynidagi hayotni tasvirlovchi asarlar — "bukolika" (choʻponlar qoʻshigʻi)lar egallagan.
Davr nasrida folklor anʼanalari ustunlik qiladi. Shunga qaramay, insonning ruhiy dunyosini va maishiy hayotini tasvirlashda maʼlum yutuqlarga erishilgan. Bu esa keyingi yunon va Rim nazmi va romanchiligiga samarali taʼsir koʻrsatgan.
Ellinizm davri qadimiy Yunon va qadimiy Sharqning ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy munosabatlarining qoʻshilish va birbiriga taʼsir koʻrsatish davridir, bu davrda madaniyat va sanʼatda ham anʼanalar qoʻshilib bordi, uygʻunlikda rivojlandi. Davr ruhi va xususiyatlari, ayniqsa, meʼmorlik va monumental sanʼatda oʻzining yorqin ifodasini topdi. Hukmdorlar oʻzlarining saltanatlarini muhtasham binolar, ajoyib sanʼat namunalari bilan boyitishga harakat qildi. Yangi shaharlar paydo boʻldi (Pergam, Iskandariya kabi), ular ulugʻvorlikda va serhashamlilikda Afinani ortda qoldirdi. Shaharlar, inshootlar ansambl tarzida bunyod etildi, koʻchalar, maydonlar, binolar haykaltaroshlik asarlari bilan bezatildi, uylar mozaika, devoriy rasm, haykaltaroshlik asarlari bilan koʻrkamlashtirildi. Bogʻchorbogʻ bilan bogʻliq bezak haykaltaroshligi keng tarqaldi, yangi inshoot turlari — kutubxona, museyonlar paydo boʻldi [Aleksandriya (Iskandariya) kutubxonasi, Aleksandriya (Iskandariya) museyoni va boshqalar], bunyod etilgan ibodatxona, altar, memorial inshoot turlarida Sharq sanʼatining kuchli taʼsiri oʻz aksini topdi (Pergamdagi Zevs altari va boshqalar).
Ellinizm tasviriy sanʼatida yunon klassikasi bilan mahalliy madaniyat elementlarining uzviy qoʻshilishi kuzatiladi; sanʼat asarlarida fuqarolik ruhi oʻrnini hukmdorning harbiy gʻalabalarini tarannum etish, umumlashma obrazlar oʻrnini yagona shaxsni ulugʻlovchi, uning ruhiyatini ifodalovchi asarlar yaratish egallaydi, bezakdorlik bilan birga voqelikni haqqoniy aks ettirish kuchayadi. Monumental haykaltaroshlik (ulutvor boʻrtma kompozitsiyalar yaratish) keng taraqqiy etdi (Zevs mehrobidagi friz), haykaltaroshlik kompozitsiyalari ("Laokoon va uning oʻgʻillari", "Farnez buqasi" va boshqalar) va portretlari (kichik shakllar haykaltaroshligi)da obrazlarning hayotiyligi ortdi ("Oʻzi va qalligʻini oʻldirayotgan gall", "Oʻlayotgan gall", shuningdek, Tanagra haykalchalari). Rangtasvirda koʻp shaklli komggozitsiyalar tarqaldi. Misrda rassomlik ham rivojlangani, adabiy manbalarda Apelles, Antifil kabi rassomlar samarali ijod qilgani toʻgʻrisida maʼlumotlar bor. Ellinizmga xos umumiy xususiyatlar vaza rassomligi, gliptika, torevtika, badiiy shisha idishlarda ham kuzatiladi.
Ellinizm numizmatika sanʼatida yaqqol koʻzga tashlanadi. Markaziy Osiyoga boʻrtma tasvirli tangalarning kirib kelishi salavkiylar sulolasi nomi bilan bogʻliq. Oʻrta Osiyoda ishlangan tangalarda portretlar tashqi koʻrinishi bilan birga, shaxsning feʼlatvorini ham haqqoniy tasvirlab, yunon boʻrtma tasvirlaridan oʻtib ketdi, "oʻrta osiyocha" moʻʼjaz portret sanʼati rivojlandi. Demetriy tasviri tushirilgan tangada uning xarakteri va mavqei fil shakli boʻlgan bosh kiyimda tasvirlanadi (bu uning Hindistonni zabt etganiga ishoradir). Ellinizm davrida Oʻzbekistonda mahobatli haykallar ham ishlanganligi maʼlum. Jumladan, Artemida Anaxita siymosida mujassamlashgan. Uning oltindan ishlangan haykallarida boshida nur sochib turgan toji boʻlgan, bunday haykallar Baqtriyaning bosh ibodatxonasiga oʻrnatilgan. Bunday nur taratib turgan toj Demetriy tangalaridagi boʻrtma tasvirlarda ham uchraydi.
2.2 Zardushtiylik dinining yunonlarga taʼsiri qadim davrlarda kuchli boʻlganidek, Ellinizm davrida ham bu taʼsir sezilarli edi. Kommagen podshohi Antioxning (miloddan avvalgi1-asr) toshga oʻyilgan yozuvida "Zevs" va Oramazdning osmon taxtlari" deyilgan. Bu esa zardushtiylik maʼbudi Ahuramazda yunonlarning bosh xudosi Zevs bilan bir darajaga qoʻyilganligini bildiradi. Ellinzm davrida, ayniqsa, zardushtiylik taʼlimoti katta rol oʻynadi. Dastavval ahdga sodiqlik, keyinchalik haqiqat uchun kurashuvchilar tomonida jang qiluvchi urush xudosi, buyuk hakam va nihoyat, yorugʻlik xudosi Mitra ellinistik mamlakatlarda keng tarqaldi. Bu maʼbud hindlarda "Mitra", Avestoda "Misra", sugʻdlarda "Mishra" deyilgan: Avesto tilidagi "r" tovushi sugʻd tilida "sh"ga aylangan, natijada "Missha" shakli paydo boʻlib, keyinchalik "Misra" shaklini olgan. Persopoldagi qoyatosh yozuvida ham Mitra "Mishra" shaklida berilgan. qadimiy yunon adabiyotida Mitra dastavval Gerodot "Tarix"ining 1-kitobida tilga olingan.
Miloddan avvalgi 4-asrdan Markaziy Osiyo xalqlari tarixida yangi davr boshlangan. Hindistondan Yevropagacha, Yevropadan Misrgacha boʻlgan hududni oʻz ichiga olgan ellinistik davlatlarning iqgisodiy, siyosiy, ijtimoiy hayotida Markaziy Osiyo xalklari ham ishtirok etadilar. Shu tariqa, Ellinizm davri Sharq va yunon xalqlari madaniyati, adabiyotlarining oʻzaro boyishi jarayonining oliy choʻqqisi boʻldi. Ellinizmni Aleksandr bosib olgan yurtlardagi xalqlar hayotining turli sohalari — iqtisodiyot, siyosat, ijtimoiymadaniy hayotidagi katta oʻzgarishlarga olib kelib, ellinistik madaniyatning ravnaq topishi va keng tarqalishiga zamin hozirlagan. Osiyo va Yevropaning hamma mintaqalarida Ellinizm bir tekisda rivoj topmagan. Ammo ellinistik davlatlar inqirozga uchragandan soʻng bir necha asrlar oʻtgandan keyin ham ellinistik madaniyat sanʼat va adabiyotda davom etib kelgan.
Adabiyotlar: Ad,: Tara V., Ellinisticheskaya sivilizatsiya, M., 1949; Ranovich A.B., Ellinizm i yego istoricheskaya rol, M., 1950; Tronskiy I.M., Istoriyaantichnoy literaturg, M., 1983; Al imuxammedov A., Antikadabiyottarixi, T, 1975; Sulaymonova F., Sharq va Gʻarb, T, 1998; Rtveladze E., Velikiy shelkovsh put, T, 1999.
Moʻminjon Sulaymonov, Otabek Joʻraboyev, Neʼmat Abdullayev.
Jiraf (maʼnolari)
Jiraf:
Mandach
Mandach Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Brugg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 5.54 km2. 316 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Mandachning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mishkovskoe (Xarovsk tumani, Vologda)
Mishkovskoe (Мишковское)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyati markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 25 km. Eng yaqin aholi punktlari - Ivanovskoye, Xarenskoye, Ershixa.
2002 - yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 5 kishi.
Aholisi
Aholisi - 0 kishi (2010).
Chereshitsa
Chereshitsa — Bolgariyaning janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq.
Xoja Saʼd xazirasi
Xoja Saʼd xazirasi (Kalonxoja) — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Mazkur xazira Chor Bakr meʼmoriy majmuasida joylashgan boʻlib, XVI asrda qurilgan. Xazira Oʻzbekiston moddiy va madaniy meʼrosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan. Xoja Saʼd xazirasi Moh Sultonxonim xazirasining sharq tomondagi devori bilan yonma-yon joylashgan boʻlib, XVI asrda shayboniylar davrida bunyod etilgan. Xaziraga peshtoq eshigidan kiriladi va uzun yoʻlakdan soʻng chap tomonga burilish yoʻlakchasi bor. Xazira devor bilan oʻralgan va peshtoqidan oʻtib pillapoyalar orqali hazirga chiqiladi. Xaziraga kelgan ziyoratchilar chillaxonayi torik, qiroatxona, qorixonaga oʻtirib tilovat qilganlar. Xoja Saʼd xazirasi tagxonaga yaʼni dahma ichkarisiga qoʻyilgan. Dahma ustiga chillaxona, qiroatxona, oldi ayvonli qorixona ham bunyod etilgan. Xoja Saʼd Nosiriddin qabri ustiga marmartosh boʻlgan ammo hozirgi kunda u saqlanib qolmagan. Hozirgi kunda 3 ta xazira ustiga martosh saqlanib qolgan. Birinchi qabrtoshda marmar yuzida „Al-kursi“ oyati bitilgan va atrofida Ollohning 99 ta sifati oʻyib yozilgan. Qabrtosh Qudratulla Xoja ibn Abdi Xoja. Mazkur qabrtosh Bibijon xonim va Abduhojining 14 yoshga yetmay vafot etgan oʻgʻliga tegishli boʻlib, bobosi Xoja Saʼd xazirasiga dafn qilingan. Ikkinchi qabrtoshda shaxsning ismi uchramaydi, faqatgina vafot etgan oyi „Tarixi shahri al-muborak“ keltirilgan. Xazira uchun Joʻyboriy xojalari tomonidan yerlar vaqf qilingan. Xoja Saʼd xazirasi vaqf mablagʻlari hisobiga xazira taʼmirlangan. Xazira Oʻrta Osiyo uslublarida bunyod etilgan.
Orist
Orist Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Dax tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
537 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,8 km2.
Garryowen
Garryowen AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Big Horn County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,6 km2. Shundan 2,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
La Fregeneda
La Fregeneda Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 45,16 km2. Aholisi — 445 kishi (2010).
Elyuviy
Elyuviy (lot. — yuvaman), elyuvial yotqiziqlar — togʻ jinslarining joyida qolib toʻplangan nurash mahsulotlari. Denudatsiya (suv, shamol va muz taʼsirida yer yuzasining yemirilishi, yuvilishi va tekislanishi) sekin kechadigan gorizontal yuza yoki qiyaliklarda shakllanadi. Strukturasi (palaxsali, sozli) va tarkibi (kaolin, temir, marganets, alyuminiy rudalari va boshqalar) ona jinslar hamda nurash tipiga, xossalari tub jinsning nurash sharoiti hamda uning davomiyligiga bogʻliq. Saralanmaganligi va qatlamga boʻlinmaganligi bilan farq qiladi.
Elyuvial yotqiziqlar quyidagi turlarga ajratiladi: karbonatli jinslar E.si (ohaktosh, dolomit, mergel, karbonatli soz slanetslari), karbonatsiz jinslar E.. s i (qumtosh va sozli slanetslar, qumtoshlar, konglomeratlar va shahrik.), kristallik E., birlamchi va metamorfik jinslar E.si(granitlar, siyenitlar, diabazalar va shahrik.), jipslashgan jinslar ustida hosil boʻlgan hozirgi zamon lateritli E.lar. Koʻp ming va mln. yillar davomida rivojlanadigan hududlar (asosan, plato va tropiklarning baland tekisliklari)da E.ning qalinligi oʻnlab metrni tashkil etib, yuqori qatlamlari kuchli nuragan mahsulotlar (gilli minerallar va mineral oksidlar), shuningdek, nurashga juda chidamli minerallar (kvars, rutil va boshqalar)dan tashkil topgan; ularda asoslar va oʻsimliklar uchun ozuqa elementlari juda kam. Yoshi uncha katta boʻlmagan maydonlar (koʻpincha toʻrtlamchi muzlik davrining bevosita yoki bilvosita taʼsiri ostida boʻlgan plato va oʻrta hamda yuqori kengliklarning baland tekisliklari)da E. qalinligi bir necha sm yoki metrlarni tashkil etadi, tarkibi esa, asosan, nurash taʼsirida kam oʻzgargan birlamchi minerallardan iborat; bunday E. asoslarga va oʻsimlik uchun ozuqa elementlariga boy. Urta Osiyoda E., asosan, choʻl zonasida uchraydi.
Jiraf
Jiraf (lot. Camelopardalis) — yulduzlar osmonining Shim. qutbga yaqin joylashgan katta yulduzlar turkumi. Belgisi Cam. Eng yorugʻ yulduzi 4,0 vizual yulduz kattaligida. Kursi, Sefey, Kichik ayiq, Ajdar, Katta ayiq, Silovsin, Aravakash va Persey yulduz turkumlari oralarida joylashgan. J.ni yil boʻyi koʻrish mumkin.
Crèvecœur-le-Petit
Crèvecœur-le-Petit Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Clermont tumani tarkibiga kiradi.
Arcins
Arcins Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Crèvecœur-le-Petit
Aholisi
129 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,3 km2. Dengiz sathidan 93 – 127 m balandlikda joylashgan.
Arcins
Aholisi
357 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 52,5 nafar kishi.
Kilstett
Kilstett Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Strasbourg-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Acquaviva delle Fonti
Acquaviva delle Fonti Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan shahardir. Bari (provinsiya) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 130 km2. 21 613 nafar aholi istiqomat qiladi.
Kilstett
Aholisi
1923 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 278,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,9 km2. Dengiz sathidan 126 – 131 m balandlikda joylashgan.
Kishi Toʻbe
Kishi Toʻbe (Кіші Төбе, 2005-yilgacha — Novaya Jizn) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Qaratal tumanidagi qishloq. Bastobinskiy ovul okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 195047400.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 446 kishini (228 erkak va 218 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 322 kishi (156 erkak va 166 ayol) yashagan.
Baghar (Bangladesh)
Baghar - Bangladeshning janubiy-markaziy Barisal bo'linmasi, Barisal tumanidagi qishloq.
Bel (Jambul viloyati)
Bel (рзд.Бел) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi razyezd. Oʻtar qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314851300.
Aholisi
1999-yilda razyezd aholisi 146 kishini (64 erkak va 82 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, u yerda 492 kishi (248 erkak va 244 ayol) yashagan.
NGC 3684
NGC 3684 Arslon yulduz turkumidagi Sbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1831-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Аббот (Мэн)
Abbot (Abbot) AQShning Maine shtatida joylashgan shahardir.
Shahar aholisi 630 kishini tashkil etadi. Umumiy yer maydoni 92.0 km² ga yaqin. FIPS kodi 23-00100.
Bartow (Vorpommern)
Hududi
Bartowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bobo Sarigʻ Poʻlod
Bobo Sarigʻ Poʻlod – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf namoyandasi. Rum (hoz. Turkiya)ning sayyidlaridan boʻlib, fano tariqini kasb qilgan majzub darveshlardan. Haj safariga ketayotib, yoʻlda vafot etadi. Ushbu darvesh haqidagi faslni Alisher Navoiyning oʻzi yozib, oxirida “bu faqir bila koʻp ulfati bor erdi”, deb qayd qiladi.
Jiraf (hayvon)
thumb|right}220px|Murchison Falls milliy bogʻidagi jiraf. Jiraf (Giraffa camelopardalis) — jirafalar oilasining bir turi. Tanasi kalta, boʻyni juda uzun, balandligi 5,5 m gacha, vazni 1000 kg gacha. Erkagi urgʻochisiga nisbatan yirik. Boshqa sut emizuvchilarga qaraganda qon bosimi yuqori (oʻrtacha 220/160 mm simob ustuni). Jiraf tez harakatlanganida boʻyin venasidagi klapanlar qon bosimining keskin koʻtarilib tushishiga imkon bermaydi. Oldingi oyoqlari orqa oyoqlariga nisbatan ancha uzun va kuchli. Urgʻochi va erkak jiraf boshida yungli teri bilan qoplangan 1—2 juft kalta suyak shoxlari bor. Rangi har xil, odatda ochiq sargʻish tusli yungida yirik qora xollari boʻladi. Afrika qitʼasining Sahroi Kabirdan janubdagi hududlarning savannalari va juda siyraklashgan oʻrmonlarida, koʻpincha 10—12 ta hayvondan iborat poda boʻlib yashaydi. Kunduzi faol hayot kechiradi. Daraxtlar, asosan, akatsiya barglari va novdalari bilan oziqlanadi. Bitta bola tugʻadi. Jiraflar, asosan, milliy bogʻlarda saqlanib qolgan. Tutqinlikda koʻpayadi.
Mägenwil
Mägenwil Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Baden-Aargau (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 3.48 km2. 1820 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
3-noyabr
3-noyabr — Grigoriy taqvimida yilning 307- (kabisa yilida 308-) kuni. Yil yakuniga 58 kun qoladi.
Emal
Emal (frans. yetaP) — metall sirtiga elektrokimyoviy usulda beriladigan mustahkam shishasimon qoplama. E.larning asosiy komponentlari kremniy (1U)oksid §YU, bor (III)oksid V20,, ishqoriy va ishqoriyer metallarining oksidlari, baʼzi ftoridlar, alyuminiy (Sh)oksid A1,03, titan (1U)oksid TYU2, qoʻrgʻoshin hamda rux oksidlari va boshqalardan iborat.
E.tayyorlash uchun xom ashyo aralashmasi (dala shpati, kvars qumi, tanakor, borat kislota, soda, selitra, flyuorit, kriolit, boʻyagichlar va boshqalar) maxsus pechlarda 1150—1300" trada suyuklantirilgach, tegishli ishlovlar beriladi. E.shaffof yoki boʻgʻiq, turli rang boʻlishi mumkin. Sopol va shisha mahsulotlarga qoplanadigan boʻgʻiq sirlar ham goho E. deb ataladi. E. metallarni zanglashdan saqlaydi va tashqi koʻrinishini koʻrkamlashtiradi. E., asosan, qora metallar — choʻyan, poʻlatga, baʼzan mis va alyuminiy hamda turli qotishmalardan ishlangan mahsulotlarga qoplanadi.
3-noyabr
Voqealar
Yana qarang: Turkum:3-noyabr voqealari
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:3-noyabrda tugʻilganlar
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:3-noyabrda vafot etganlar
Jirish non
Jirish non - kepakdan yoki un va kepakdan pishiriladigan non. J. n. ning shifo va parhez xususiyati bor. Tayyorlash usuli — xamirturush iliq sut (suv)da iylanadi. Soʻng kepak yoki kepak aralashtirilgan un solib (0,5 kg un, 1,5 kg kepak, 0,5 l sut) xamir qoriladi. Xamir qalin dasturxonga oʻraladi, oshirish uchun iliqroq joyga qoʻyiladi. Soʻngra 200 g li zuvalachalar yasab, oʻrtasining qalinligi 0,5 sm, chekka hoshiyalarining qalinligi 2 sm keladigan toʻgarak non yasaladi. Yuziga chakich urilgach, tandirga yopiladi.
Orthevielle
Orthevielle Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Dax tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
719 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 51,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,0 km2.
Khetri Assambleyasi saylov okrugi (Rajasthan)
Khetri Assambleyasi saylov okrugi -- Rajastan shtatining Jhunjhunu tumanida joylashgan Davlat Qonunchilik Assambleyasi saylov okrugi hisoblanadi. Bu hudud Jhunjhunu Lok Sabha (quyi palata) saylov okrugiga kiradi.
MLA
Birinchi saylovlar 1952-yilda Xetrida bo'lib o'tdi.
Woodstock (New York)
Woodstock AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Ulster okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5,884 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni — 175,8 km2. Shundan 174,8 km2 quruqlik, 0,9 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 440 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Woodstock manzarasi.
Saidobod
Saidobod — Buxoro viloyati Kogon tumanidagi qishloq. paygʻambar avlodlari sanalgan sayyidlar tabaqasiga mansub shaxslar tomonidan obod qilingan joy maʼnosini anglatadi.
Eman (maʼnolari)
Eman:
Marignieu
Marignieu Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ain departamenti Belley tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
166 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 47,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,5 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 309 – 503 m balandlikda joylashgan.
Abdulkadir (Cide)
Tarix
Qishloq 1907-yildan beri shu nomga ega.
Eman
Eman (lot. yetapo — tarqalaman) — radioaktiv moddalar konsentraiiyasi (mas, mineral suvda) ning birliklar tizimiga kirmagan birligi; Ye bilan belgilanadi. Aktivligi 1 l eritmada 10’° kyuri boʻlgan radioaktiv moddaning konsentratsiyasiga teng (k. Kyuri). \Ye = 10 |0Ki/l = 3700 sek ʻ m 3. kam qoʻllanadi.
Abdulkadir (Cide)
Geografiya
Qishloq Kastamonu shahar markazida joylashgan 146 km, Cide shahar markazidan 11 km uzoqlikda.
Arès
Arès Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
5335 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 110,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 48,3 km2.
23-oktyabr
23-oktyabr — Grigoriy taqvimida yilning 296- (kabisa yilida 297-) kuni. Yil yakuniga 69 kun qoladi.
Geraldine (Montana)
Geraldine AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Chouteau County okrugi tarkibiga kiradi.
23-oktyabr
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:23-oktyabr bayramlari
Geraldine (Montana)
Aholisi
255 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
23-oktyabr
Voqealar
right|100px|IPod Yana qarang: Turkum:23-oktyabr voqealari
Geraldine (Montana)
Geografiyasi
Maydoni — 1,3 km2. Shundan 1,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 952 m balandlikda joylashgan.
23-oktyabr
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:23-oktyabrda tugʻilganlar = 19-asrgacha === * 1715 - Pyotr II (vaf. 1730), Rossiya imperatori (1727-1730). * 1776 — Efim Lyutsenko (vaf. 1855), rus sentimentalist shoiri. * 1789 ** Konstantin Arseniev (vaf. 1865), rus tarixchisi, geograf va statistik olimi. ** Nikolay Turgenev (vaf. 1871), rus iqtisodchisi, publitsist, dekabristlar harakatining faol ishtirokchisi. [1920]] — Jianni Rodari (vaf. 1980), italyan bolalar yozuvchisi, hikoyachisi va jurnalisti. * 1925 -  Georgiy Shchukin (vaf. 1983), sovet kinorejissyori, ssenariynavis, animator. * 1928 - Yuriy Saulskiy (vaf. 2003), bastakor, dirijyor, RSFSR xalq artisti. * 1929 — Tamaz Gamkrelidze (vaf. 2021), sovet va gruzin tilshunosi, SSSR AS akademigi va RAS, prezidenti. Gruziya Fanlar akademiyasi (2005-2013). * 1932 - Vasiliy Belov (vaf. 2012), rus sovet yozuvchisi, shoiri va ssenariynavisi. * 1936 ** Filip Kaufman, amerikalik kinorejissyor, ssenariynavis va prodyuser. ** Lyudmila Nuikina, Sovet va Rossiya noqonuniy razvedkasi xodimi, Tashqi razvedka xizmatining iste'fodagi polkovnigi. * 1940 ** Pele (haqiqiy ismi Edson Arantis do Nascimento), braziliyalik futbolchi, uch karra jahon chempioni, "futbol qiroli". ** Gennadiy Pivnyak, ukrainalik energetik olim, Ukraina NASA akademigi, professor. ** Aleksandr Yanvaryov (vaf. 2005), sovet va rus teatr va kino aktyori. * 1941 - Igor Smirnov, tan olinmagan Pridnestroviya Moldaviya Respublikasining birinchi prezidenti (1991-2011). * 1942 — Michael Crichton (vaf. 2008), amerikalik ilmiy fantastika yozuvchisi, ssenariynavis, kinorejissyor va prodyuser. * 1945 — Vera Matveeva (vaf. 1976), rus shoiri, bard. * 1947 - Kazimierz Deina (vaf. 1989), polshalik futbolchi. * 1951 - Vyacheslav Chanov, sovet futbolchisi, darvozabon, rossiyalik murabbiy. * — Ang Li, tayvanlik rejissyor va prodyuser, bir qancha nufuzli kino mukofotlari sovrindori. * — Andoni Zubizarreta, ispaniyalik futbolchi, darvozabon. * — Robert Trujillo, Metallica guruhining bas gitaristi. * — Aravind Adiga, hind jurnalisti va yozuvchisi, Buker mukofoti sovrindori (2008). * — Ryan Reynolds, kanadalik kino va televideniye aktyori, kino prodyuseri. * ** Vang Nan, xitoylik sportchi, stol tennisi bo'yicha 4 karra Olimpiya chempioni. ** Archi Tompson, avstraliyalik futbolchi. * — Emiliya Klark, britaniyalik sahna, kino va televideniye aktrisasi. * — Andrey Yarmolenko, ukrainalik futbolchi. * — Emil Forsberg, shved futbolchisi.