cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Masal
Masal (arab. — namuna, misol) — didaktik adabiyot janri. Taʼlimiy harakterdagi, aksariyat kichik sheʼriy, baʼzan nasriy shakldagi asar. M.da insonga xos xususiyatlar, jamiyatga xos ijtimoiy hodisalar, munosabatlar qushlar, hayvonlar orasidagi munosabatlar va tabiat hodisalari vositasida aks ettiriladi. Mazmuni majoz asosiga quriladi, komiklikning va ki-noyaning, ijtimoiy tanqid motivining ustunligi M.ga hajviy ruh bagʻishlaydi. M.ning hikoya qismi hayvonlar haqidagi ertaklar, novella yoki latifalarta yaqin boʻlib, xotimasi, taʼlimiy xulosasi maqol, hikmatli soʻz va iboralar tarzida boʻladi. M. materiallari aksariyat ertak, majoz, novella, latifa va boshqa da ham qoʻllanishi mumkin. Ramzli hikoyadan farqli ravishda M.ning oʻz anʼanaviy obrazlar va motivlar doirasi mavjud boʻladi (hayvonlar, oʻsimliklar, qushlar, muayyan tizimdagi odamlar va h.k.). M. janri unsurlari juda qadimdan maʼlum. Uning namunalari "Kalila va Dimna" (Panchatantra, 3-asr) tarkibida uchraydi. M.lar Farididdin Attor, Rumiy, Navoiy asarlarida tamsil uchun ishlatilgan. Gulxaniy "Zarbulmasal" asarida M.dan mohirlik bilan foydalangan. Qad. yunon adabiyotida Ezop (milodiy 6—5-asrlar), Rim adabiyotida Fedr (miloddan avvalgi 1-asr), fransuz adabiyotida Lafonten (17-asr), rus adabiyotida Krilov bu janrning yetuk namoyandalari sifatida shuhrat qozonganlar. Rus adabiyotida D. Bedniy, S. Marshak, S. Mixalqov M.ning ajoyib namunalarini yaratdidar. Zamonaviy oʻzbek adabiyotida S. Abduqahhor, O. Qoʻchqorbekov, Ya. Qurbonov va boshqa M. janrini rivojlantirdilar.
Karapınar, Çaycuma
Karapınar — Zonguldak viloyatining Çaycuma tumaniga qarashli shaharcha.
NGC 3970
NGC 3970 Crater yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1828-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Waltenheim-sur-Zorn
Waltenheim-sur-Zorn Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Strasbourg-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
641 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 125,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,1 km2. Dengiz sathidan 147 – 258 m balandlikda joylashgan.
Masan
Masan — Janubiy Koreyadagi shahar. Kyonsan-Namdo provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 422 ming kishidan ziyod (1990-yillar oxiri). Transport yoʻllari tuguni. Chinxeman qoʻltigʻi (Koreya boʻgʻozi)dagi port. Kemasozlik, elektrotexnika, harbiy, toʻqimachilik, oziqovqat sanoati korxonalari bor. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Shahar yaqinida GES qurilgan. Baliq ovlanadi va qayta ishlanadi.
Linton (Shimoliy Dakota)
Linton AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Emmons okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,94 km2. Shundan 1,94 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 524 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Linton manzarasi.
Vitaliy Klichko
Vitaliy Vladimirovich Klichko (ukr. Виталiй Володимирович Кличко ) - Ukrainalik ogʻir vaznli professional bokschi, siyosatchi. Jismoniy tarbiya fani boʻyicha nomzod, Ukraina 7-chaqiruvi xalq deputati. 1971-yilning 19-iyul kuni Qirgʻiziston.SSRdagi Belovodskiy qishlogʻida tugʻilgan. 150px
Dunyo tomonlari
Dunyo tomonlari (ufq tomonlari) — ufq (gorizont)ning 4 asosiy nuqtasi: shimol (Sh. yoki N), janub (J., S), sharq (Sh., O yoki Ye), gʻarb (F., W). Baʼzan ufqning tegishli choragi (shim., jan., sharqiy va gʻarbiy) tomonlarini ham D. t. deyiladi. Shimolni Qutb yulduzi orqali aniqlasa ham bo'ladi. Bu 4 nuqtani asosan lotincha nomining bosh harflari bilan ishlatiladi N, S, E, W. North (Shimol), South (Janub), East (Sharq), West (G'arb).
Rusalina
Rusalina (Русалина) — Bolgariyaning janubi-markazidagi Kardjali viloyatidagi Chernoochen munitsipalitetidagi qishloq. U Sofiyadan 187.721 km janubi-sharqda joylashgan. U 2,317 kvadrat km maydonni egallaydi va 2007-yilda uning aholisi 13 kishidan iborat edi.
Vyetkey
Vietkey - bu Vyetnamcha belgilar va boshqa tillarni kiritish uchun ishlatiladigan dastur, Vietkey Group tomonidan ishlab chiqilgan. Bu bir vaqtlar Windows operatsion tizimida ishlaydigan, eng keng tarqalgan kodlashlarni, Vyetnamcha matn terish usullarini qo'llab-quvvatlaydigan, shuningdek, chet el belgilarni kiritishni qo'llab-quvvatlaydigan eng kuchli Vyetnam belgilarni kiritish dasturi deb hisoblangan. Fransuz va rus kabi boshqa tillar. ..
2004 yilgacha
Dasturiy ta'minot birinchi marta 1994 yilda KTQS-Milliy Mudofaa vazirligi Avtomatlashtirish institutining yosh muhandisi Dang Minh Tuan tomonidan chiqarilgan (sobiq polkovnik, PhD, Xavfsizlik milliy kalit laboratoriyasi direktorining o'rinbosari . to'liq ma'lumot ). Dastlab, dasturiy ta'minot Internetda bepul chiqarilgan Windows-ga asoslangan klaviatura edi. Keyinchalik, Dang Minh Tuan boshchiligidagi Vietkey Group tashkil etildi, Vietkey asboblar to'plamini ishlab chiqdi, jumladan, Vyetnamcha belgilar kodlashni o'zgartirish uchun ishlatiladigan Vietkey Office to'plami, Vietkey 4 Palm, Vietkey 4 PPC vositalari., Vietkey 4 Linux va Vietkey Linux operatsion tizimi. Guruh eski TCVN3 va VNI belgilar to'plamini almashtirish uchun Vetnamda UNICODE belgilar to'plamini qo'llashga faol hissa qo'shdi.
2004 yildan keyin
2004 yildan keyin Vyetnam jamoasi Vyetnamcha belgilarni qayta ishlash uchun boshqa mahsulotlarni ishlab chiqmadi, chunki UNICODE charset standarti Vyetnamda rasman qo'llanilgan. Shunday qilib, Vietkey dasturi faqat 2002 versiyasida to'xtaydi. Biroq, keyinchalik muallif Dang Minh Tuanning o'zi tomonidan ishlab chiqilgan norasmiy Vetkey versiyalarini topish mumkin. Hozirda oxirgi norasmiy versiya VietKey 2007 hisoblanadi.
Murojaat qiling
https://vietkey.com.vn/
2017
2017-yil (MMXVII) yakshanba kuni boshlanadigan oddiy (yaʼni kabisa emas) yildir. 3-mingyillik va 21-asrning 17-yilidir.
Zevarsoy
Zevarsoy — Surxondaryo viloyati Sariosiyo tumanidagi soy, yuqori oqimida Divlonsoy, oʻrta oqimida Divloqsoy deb ham ataladi. Kishtut soyining oxirgi chap irmogʻi. Hisor tizmasining jan. tarmogʻi — Qoldirgʻa togʻining shim.gʻarbiy yon bagʻirlaridan oqib tushadigan 20 ta irmoqning qoʻshilishidan hosil boʻlib, gʻarbiy yoʻnalishda oqadi. Uz. 18 km, havzasining mayd. 95 km2. Qor, yomgʻir va buloklardan suv oladi. Oʻrtacha yillik suv sarfi 1,8—2,0 m3/ sek. Zevarsoyda fevral oxiridan suvi koʻpaya boshlaydi, may—iyunda eng sersuv boʻlib, kuz va qishda suvi kamayadi. Zevarsoydan Zevar qishlogʻi suv ichadi va uning atrofidagi yerlar sugʻoriladi.
Morgan (Minnesota)
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Leyritz-Moncassin
Leyritz-Moncassin Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Nérac tumani tarkibiga kiradi.
Morgan (Minnesota)
Aholisi
896 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 629,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,42 km2. Shundan 1,42 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 318 m balandlikda joylashgan.
Superior (Nebraska)
Aholisi
1866 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Sinneli, Kaş
Sinneli — Turkiyaning Antaliya viloyati Kash tumaniga qarashli qishloqdir.
Superior (Nebraska)
Geografiyasi
Maydoni — 4,9 km2. Shundan 4,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 542 m balandlikda joylashgan.
Leyritz-Moncassin
Aholisi
217 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,4 nafar kishi.
Dean Ashton
Dean Ashton (1983-yil 24-noyabrda tugʻilgan) — ingliz sobiq professional futbolchisi. U Crewe Alexandra, Norwich City va West Ham United uchun futbol ligasi va Premyer-ligada hujumchi sifatida 240 dan ortiq o'yin o'tkazgan.
Ashton futboldagi faoliyatini tugatgandan so'ng televizion futbol o'yinlarida sharhlovchi bo'lib ishlagan.
Cavriglia
Cavriglia Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Arezzo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 61 km2. 9076 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Värska
Värska (Seto) kichik tuman hisoblanadi. Estoniya janubi-sharqidagi Võru okrugi, Setomaa cherkovida hududida joylashgan. 2021 yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi punkti 414 kishi edi. Bu cherkovning eng gavjum qishlogʻi.
Tarix
Värska qishlogʻi birinchi marta 1585 yilda tarixan tilga olingan.
Belgilar
Cherkov 1998 yilda ochilgan Seto dehqonchilik muzeyi bilan bogʻlangan.
Zevarxon
"ZEVARXON" — oʻzbek xalq dostoni. Mavzui va uslubi jihatidan yozma adabiyotdagi sarguzasht asarlarga yaqin. Dostonda muhabbat, sadoqat va doʻstlik gʻoyalari tarannum etiladi. Unda Bogʻdod shahzodasi Zevarxon ov vaqtida Shamshod podshosining qizi Malikai Xubonni uchratib, unga oshiq boʻlib qolishi, ikki yosh birbirlariga yetishgunga qadar boshdan kechirgan sarguzashtlar hikoya etiladi. Malikai Xubon timsolida goʻzal, aqlidrok, fahmu farosatda va kuchquvvatda erkaklardan qolishmaydigan ayollar obrazi mujassamlangan. "Zevarxon" ning turli variantlari Oʻzbekiston FA Til va adabiyot instituti arxivida saqlanadi. Fozil Yoʻldosh oʻgʻli aytgan variant nashr etilgan (1970).
Pukhrut
Pukhrut — Armanistonning Syunik viloyati Kajaran tumanidagi qishloq.
448
Vafot etgan
🇷🇺
Sütleğen, Kaş
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Sütleğen, Kash — Turkiyaning Antaliya viloyati Kash tumaniga qarashli qishloq.
Shimol
Shimol, shimol nuqtasi — ufqning toʻrtta asosiy tomonidan biri. Tush chizigʻi bilan haqiqiy ufq doira chizigʻi kesishgan va Shimoliy qutbga eng yaqin joylashgan nuqta. Quyosh chiqadigan tarafga qarab turganda chap tomonda. Sh. yoki N (North) harfi bilan belgilanadi.shimol davlatlari boy va rivojlangan davlatlardan iborat
Shimol - dunyo tomonlaridan biri.
150px|thumb|center|
Kompasretning
Pauillac
Pauillac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Lesparre-Médoc tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
5242 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 229,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,8 km2.
Rueun
Hududi
Rueunning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 3971
NGC 3971 Katta Ayiq yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Fincken
Fincken Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 21,84 km2. 563 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
NGC 3971
Ushbu obyektni William Herschel 1788-yilda kashf etgan.
Fincken
Hududi
Finckenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 3971
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Monchy-Saint-Éloi
Monchy-Saint-Éloi Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Clermont tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2037 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 522,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,9 km2. Dengiz sathidan 29 – 116 m balandlikda joylashgan.
Bichancourt
Bichancourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
935 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 121,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,7 km2. Dengiz sathidan 41 – 67 m balandlikda joylashgan.
Hassan Ibn Al-Haysan
Abu Ali al-Hasan ibn al-Hasan ibn al-Haysam al-Basriy (matematik, astronom, mexanik) O'rta asrlarda Yevropada u Alhazen nomi bilan tilga olingan
Maseru
Maseru — Lesoto poytaxti (1966). Dengiz sathidan 1500 m balandlikda, mamlakatning gʻarbiy chegarasi yaqinida, Kaledon daryosi (Oranj irmogʻi)ning chap sohilida joylashgan. Aholisi 63 ming kishidan ziyod (1990-yillar oʻrtalari). Savdo-transport markazi. Avtomobil yoʻllari tuguni. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Qayta ishlovchi sanoat korxonalari, remont ustaxonalari, mebel, tikuvchilik, kurilish materiallari ishlab chiqarish korxonalari va boshqa mavjud. Aholisining koʻpchiligi qishloq xoʻjaligida, bir qismi JARning oltin konlarida ishlaydi. Qishloq xoʻjaligi kolleji, shahar yaqinida milliy universitet, kutubxona, telemarkaz bor. Shaharga 1869-yilda asos solingan, 1966-yilgacha mustamlaka markazi, keyinroq mustaqil davlat poytaxti boʻlgan.
Hassan Ibn Al-Haysan
Biografiya
Ibn al-Haysam o‘zining ajoyib qobiliyatlari tufayli vatani Basra da vazirlik lavozimini egallagan, biroq ilmga bo‘lgan muhabbati uni bu lavozimni tark etishga va faqat ilm bilan shug‘ullanishga undagan. Misr xalifasi al-Hakim Ibn al-Haysam Asvon pastida toʻgʻon qurish orqali Nil daryosining suvlarini tartibga solish loyihasini tuzganligi haqidagi mish-mishni eshitib, olimni Misrga taklif qiladi. Biroq, Ibn al-Haysam o'sha paytdagi texnik vositalar bilan bu loyihani amalga oshirishning iloji yo'qligiga o'sha yerda amin bo'ldi. Bundan xabar topgan xalifa olimdan g‘azablanib, uni uy qamog‘iga oladi va mol-mulkini musodara qiladi. Ibn al-Haysam o'z hayotini saqlab qolish uchun al-Hakim vafot etgunga qadar jinni bo'lib ko'rinishga majbur bo'ldi. O‘z vorislari qo‘l ostida u ozodlikka erishdi va o‘limigacha Qohirada sharaf bilan yashadi.
Suriya lik Ibn Abu Usaybiya bergan tabiblar roʻyxatida Ibn al-Haysamning 92 ta asari qayd etilgan boʻlib, ulardan 89 tasi matematika, astronomiya, optika va mexanikaga bagʻishlangan. Ibn al-Haysam o'zining ilmiy izlanishlarida sinchkovlik bilan tajribalar va qat'iy matematik dalillarni birlashtirdi. Uni ko'pincha "optika ning otasi" deb atashadi.
Oy dagi krater olim sharafiga nomlangan.
Matematika
Ibn al-Haysam Yevklid elementlariga kirish haqidagi sharhlar kitobida Yevklidning beshinchi postulatini isbotlashga harakat qildi. Uning isboti noto'g'ri edi, chunki u to'g'ri chiziqdan teng masofada joylashgan nuqtalar to'g'ri chiziq hosil qiladi, degan farazga tayangan va bu bayonot beshinchi postulatga ekvivalentdir. Biroq, Ibn al-Haysamning xizmati shundaki, u birinchi bo'lib uchta ichki burchak to'g'ri bo'lgan "Lambert to'rtburchagi" deb ataladigan narsani ko'rib chiqdi. U to'rtinchi burchak uchun uchta mumkin bo'lgan variantni tuzdi: o'tkir, to'g'ri, o'tmas. Ushbu uchta farazni muhokama qilish beshinchi postulatning keyingi tadqiqotlarida qayta-qayta paydo bo'lgan.
Ibn al-Haysam «Parabolik jismni oʻlchash toʻgʻrisida» risolasida ketma-ket kvadratlar, kublar va toʻrtinchi darajalar yigʻindisi uchun formulalar va qatorlar yigʻindisi uchun bir qator boshqa formulalar beradi. Bu formulalardan foydalanib, u aniq integralni hisoblash ekvivalentini bajaradi.
Ibn al-Haysam "Izoperimetrik raqamlar to'g'risida" risolasida aylana teng perimetrli barcha figuralarning eng katta maydoniga ega ekanligini va to'p teng sirtli barcha jismlarning eng katta hajmiga ega ekanligini isbotlashga harakat qildi.
Optika
Ibn al-Haysam optikaga oid fundamental asari - "Optika kitobi" (7 kitobdan iborat)ga ega.
Fiziologik optika sohasida u qadimgi yunon olimi Galenga ergashib, koʻzning tuzilishiga tavsif beradi va Platon va Yevklidning yorugʻlik haqidagi qarashlarining koʻzdan chiqadigan nurlar sifatida bir-biriga mos kelmasligini eksperimental asosda isbotlaydi. Ibn al-Haysam o'zining nazariyasini ilgari surdi, unga ko'ra, "tabiiy yorug'lik va rangli nurlar ko'zga ta'sir qiladi", "ko'rinadigan jismlar chiqaradigan va ko'zga kiradigan nurlar yordamida vizual tasvir olinadi". Shu bilan birga, VI asrda (ya'ni, al-Haysamdan 17 asr oldin) Pifagor ham xuddi shunday (zamonaviyga yaqin) jismlar ular chiqaradigan zarralar tufayli ko'rinib qoladi, degan fikrni bildirgan. Turli optik hodisalarni zamonaviy tushunishga juda yaqin tushunchalar al-Haysamning boshqa o'tmishdoshlari - Aristotel (miloddan avvalgi IV asr), Platon (miloddan avvalgi IV asr), Yevklid (miloddan avvalgi III asr.), Kleomed (milodiy 1-asr) tomonidan ishlab chiqilgan. Ptolemey (milodiy 130 yil) va boshqalar uning toʻgʻri chiziqli tarqalish va aks etish qonuniyatlarini topdilar va ulardan foydalanishni bildilar.
Al-Haysam kuzatilayotgan obyektning har bir nuqtasi ko'zning qandaydir idrok nuqtasi bilan bog'lanishi mumkinligiga ishongan. U binokulyar ko'rishning to'g'ri tasvirini ham berdi. Nihoyat, u yorug'lik tezligi chekli ekanligini taklif qildi.
Olim tomonidan olib borilgan tajribalar orasida obskura kamerasi bilan tajribalar, yorug'likning sinishi bo'yicha tajribalar va Diokl ta'limotini rivojlantiruvchi turli xil ko'zgular bilan tajribalar ajralib turadi.
12-asrda muhokama qilinayotgan asar “Optika xazinasi” nomi bilan lotin tiliga tarjima qilingan va Yevropada optikaning rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatgan. Optika boʻyicha Yevropaning birinchi yirik asari “Viteloning nuqtai nazari” asosan Ibn al-Haysam risolasining qayta koʻrib chiqilishi hisoblanadi.
Ibn al-Haysam o‘t qo‘yuvchi ko‘zoynaklar va “Oy nuri haqida”, “Halo va kamalak haqida”, “Soyalarning xususiyatlari haqida” kabi bir qancha risolalar ham tuzgan.
Astronomiya
Ibn al-Haysam astronomiya va geodeziya ga oid bir qancha asarlar yozgan: “Yulduzlar nurida”, “Tutilish shakllari haqida”, “Oyning harakati haqida”, “Qutbni eng yuqori aniqlik bilan aniqlash haqida”. , "Oyning parallaksida", "Soat chiziqlarida", "Oy yuzasida ko'rinadigan izlarning mohiyati haqida", "Meridianni bir soya bilan aniqlash to'g'risida", "Gorizontal quyosh soatlari haqida",  “Kuzatish usullari haqida”, “Qibla azimutini aniqlash haqida” (qibla Makka tomon yoʻnalish deb ataladi), “Geometriya yordamida ikki shahar orasidagi masofani aniqlash haqida” va hokazo.
Capolona
Capolona Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Arezzo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 47 km2. 5285 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Wangen (Fransiya)
Wangen Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Molsheim tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,9 km2. Dengiz sathidan 176 – 400 m balandlikda joylashgan.
Gʻarb
Gʻarb — ufqning, dunyoning 4 asosiy tomonlaridan biri. Shim.ga qarab turgan quzatuvchining chap tomonida. Osmon soyerasida Gʻ. olam (osmon) ekvatori bilan haqiqiy ufq chizigʻi kesishgan ikkita nuktadan biri. Gʻ. yoki XV (\uye„1) bilan belgilanadi. Oʻrta asrlarda Gʻ. oʻrniga magʻrib atamasi ishlatilgan. Afrikaning shimoli-gʻarbiy qismi, Tunis, jazoir, Marokash Magʻrib deb, Atlantika okeani, Oʻrta dengiz Magʻrib dengi-zi, Sahroi Kabir, Sudan choʻllari Magʻrib choʻllari deb atalgan. Magʻribdan mashriqqacha deganda Afrikadan Xitoygacha boʻlgan hudud tushunilgan.
Gʻarb - dunyo tomonlaridan biri (Quyosh botadigan tomon).Darhaqiqat barchamiz bilamizki G'arb tomon quyosh botadigan tomondir.Sharq esa quyosh chiqadigan tomon. 150px|thumb|center
Longueville (Lot-et-Garonne)
Longueville Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
277 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 57,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,8 km2.
Morris (Minnesota)
'''
Morris''' AQShning Minnesota shtatida joylashgan shaharchadir. [[Stevens County, Minnesota|Stevens
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5286 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 425,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,00 km2. Shundan 12,43 km2 quruqlik, 0,57 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 345 m balandlikda joylashgan.
Lisbon (Shimoliy Dakota)
Lisbon AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Ransom okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2154 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 369,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,83 km2. Shundan 5,83 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 330 m balandlikda joylashgan.
Masatoshi Koshiba
thumb|Masatoshi Koshiba Masatoshi Koshiba (1926) – yapon fizik olimi. Tokio universiteti professor Quyosh zarralarini tutadigan qurilma yaratgan. Bu qurilmadagi fotosensorlar suvdan neytrino oʻtganda mikrochaqnashlarni qayd qilgan. 1987-yilda Somon yoʻli galaktikasining nurlanish energiyasi Yerga yetib kelganda M. qurilmasida "neytrino portlashi" kuzatilgan. Nobel mukofoti laureata (2002). Bir-biridan mustaqil tarzda xuddi shunday kashfiyot uchun amerikalik fizik olimlar Raymond Davis (1915) va Ricardo Jacconi (1931) lar ham Nobel mukofotiga sazovor boʻldilar (2002).
G’arabdara (Muʼminobod)
{{Bilgiquti aholi punkti }} Balxobiy — Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. Gʻarabdaradan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 30 km, tuman markazigacha 65 km. Aholisi 825 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Manbalar
kishi }} Balxobiy — Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. Gʻarabdaradan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 70 km, tuman markazigacha 165 km. Aholisi 448 kishi (2012), aholi tarkibi tojiklar.
NGC 3972
NGC 3972 Katta Ayiq yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1789-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
2006-yil noyabr oyida vafot etganlar
Quyida 2006-yil noyabr oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Semyon Dimanshteyn
Semyon (Shimen) Markovich Dimanshteyn ( (hozirgi Pskov viloyati) — 1938-yil 25-avgust, Kommunarka) — rus inqilobchisi; sovet partiya rahbari.
Tarjimai holi
Lubavitcher Yeshivada oʻqigan; 18 yoshida ravvin unvonini olgan.
1904-yilda Vilnada bolsheviklar safiga qoʻshilgan Rossiya Sotsial-demokratik Mehnat partiyasiga qoʻshilgan. Bund bilan jang qilgan.
1908-yil Sibirga surgun qilingan, surgundan keyin 1913-yil Parijga ketgan.
1917-yil fevral inqilobidan keyin Rossiyaga qaytib keladi, Rigada harbiy tashkilotda ishlab, „Trench Pravda“ gazetasiga muharrirlik qilgan. Oktyabr inqilobidan keyin Mehnat Xalq Komissarligi kollegiyasiga qoʻshilgan. 1918-yil yanvar oyida Millatlar xalq komissarligi qoshida yangi tashkil etilgan yahudiy komissarligining boshligʻi etib tayinlangan, keyinchalik tashkilotga Iosif Stalin boshchilik qilgan. Millatlar Xalq Komissarligi (NKN) kollegiyasi aʼzosi (aʼzolari: Narimon Narimanov, M. Pavlovich, O. Karklin, Grigoriy Broydo, Mirzo Dovud Huseynov A. Kamenskiy, S. Pestkovskiy).
Yahudiy tilida gazeta chiqartirgan. Koʻp oʻtmay (1918) Yevseksiyaga rahbarlik qilgan va yahudiy jamoalari va tashkilotlarini tugatib, ularning oʻrniga sotsialistik birlashmalarni tashkil qilgan.
1920-yilda Dimanshteyn Buxoro Xalq Sovet Respublikasiga yuborilib, bu yerda sovet institutlarini va mahalliy partiya tomonidan maʼqullangan elitani tashkil etishni qoʻllab-quvvatlagan. Toshkentda ham ishlagan va 1920-yilning iyulidayoq Dimanshteyn „Turkbyuro“ markaziy qoʻmitasi aʼzosiga aylangan.
Litva va Belorussiyada Kommunistik partiyani boshqargan. 1930-yilgacha Millatlar institutida direktor lavozimida ishlagan. Yahudiylar masalasi boʻyicha bir nechta maqolalar chop ettirgan. Shuningdek, 1920-yillarning oxirlarida Sharqshunoslarning Butunittifoq ilmiy uyushmasini boshqargan.
1930-yillarda „Revolyutsiya i natsionalnosti“ jurnalining muharriri boʻlgan.
Bokuda boʻlib oʻtgan Birinchi Butunittifoq Turkologik Qurultoyidan soʻng darhol tashkil etilgan „Yangi alifbo“ Butunittifoq Markaziy Qoʻmitasi tashkil etilganidan uning Markaziy Qoʻmitasiga aʼzo boʻlgan va Prezidium aʼzoligiga saylangan. 1937-yilgacha akademik I. Meshaninov, D, Korkmasov, I. Nuhrat va A. Samoylovichlar bilan birgalikda Butunittifoq „Yangi alifbo“ Markaziy qoʻmitasi jurnali tahririyatida ishlagan.
Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi va SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi aʼzosi. 1929-yildan 1931-yil oxirigacha SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi Prezidiumi huzuridagi Millatlar Kengashining kotibi oʻrinbosari.
Millatlar Kengashi kotibining oʻrinbosari sifatida 1931-yil 14—15-yanvardagi tarixiy yigʻilishda — Dogʻiston Respublikasi hukumatining 10 yilligi munosabati bilan boʻlib oʻtgan „Respublika iqtisodiy va madaniy taraqqiyoti toʻgʻrisida“ gi hisobotini tinglashda ishtirok etgan. Maʼruza muhokamasida soʻzga chiqib, respublika faoliyati natijalari va ulkan yutuqlarga juda yuqori baho bergan, bu esa, oʻzi taʼkidlaganidek, „asosan, respublikaning mustaqil rivojlanishi natijasi boʻlgan“.
Partiyaning rasmiy yoʻnalishi boʻlgan kollektivlashtirishga qarshi maqolalar chop etgani, shuningdek, mahalliy tillarni rivojlantirish va respublikalarning keyingi suvereniteti masalalari boʻyicha tutgan pozitsiyasi uchun barcha lavozimlardan chetlatilgan. SSSRdagi Trotskiy muxolifatiga mansublikda ham ayblangan.
1938-yil 21-fevralda Dimanshteyn hibsga olingan. 1938-yil 20-avgustda oʻlim hukm qilingan va aksilinqilobiy terrorchi tashkilotga aʼzolikda ayblanib qatl etildi. Oʻlimdan keyin oqlangan.
Sutton (Nebraska)
Sutton AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Clay County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1374 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 4,4 km2. Shundan 4,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 512 m balandlikda joylashgan.
Verin Geghavank
Verin Geghavank — Armanistonning Syunik viloyati Kajaran tumanidagi qishloq.
449
Vafot etgan
🇷🇺
Pellegrue
Pellegrue Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1030 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 26,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 38,7 km2.
Abdulkarim Andoqiy
Abdulkarim Andoqiy (arabcha: عبد الكريم الأنداقي) — faqih, roviy va soʻfiy.
Abdulkarim Andoqiy 400/1009 yili Samarqandga qarashli Andoq qishlogʻida tavallud topgan.
Faoliyati
Abdulkarim Andoqiy hadis va fiqh boʻlish bilan birga, komil insoniylik fazilatlarini oʻzida mujassam etgan. U nafaqat faqih sifatida, balki tasavvufning yirik namoyandasi va yirik olimi sifatida tanilgan. U katta-kichchik yoshdagi ilmu toliblarga turlicha taʼlim-tarbiya berish usulini qoʻllagan. Bu usul tariqatda katta maʼno-mazmunga ega hisoblangan.
Ustozi va ilmiy safarlari
Abdulkarim Andoqiy yirik tasavvuf olimi Imom Yusuf Hamadoniyning izdoshi boʻlgan. U Yusuf Hamadoniyning Xorazm va Bagʻdod safarlarida unga hamrohlik qilgan. Abdulkarim Andoqiyning nabirasi Hasan Andoqiy (460/1068-552/1157) ham tasavvuf olimi boʻlgan.
Vafoti
Abdulkarim Andoqiy 481/1088-yilda vafot etgan.
Gotye
Wouter „Wally“ De Backer (21-may 1980-yilda tugʻilgan) Gotye taxallusi bilan mashhur belgiya-avstraliyalik xonanda, sozanda va shoirdir. Ovozini Sting va Peter Gabriel′larnikiga qiyoslashadi.
Gotye uchta studiyaviy va bitta remiks albom chiqargan. Gotye′ning 2011-yilgi „Somebody That I Used to Know“ ashulasi Billboard yuzligida 1-raqamni olib, uni belgiyaliklar orasida Billboard birinchiligini olgan ikkinchi xonanda qildi (birinchisi 1963-yili Sœur Sourire edi). U beshta ARIA mukofotini qoʻlga kiritdi, 2011-yili MTV EMA nomzodi boʻldi.
Mamayunus Pardayev
Mamayunus Qarshiboyevich Pardayev (1948-yil 12-fevral, Baxmal tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik iqtisodchi olim, iqtisodiyot fanlari doktori, professor.
Biografiyasi
Mamayunus Pardayev 1948-yil 12-fevral Baxmal tumanida tugʻilgan. 1971-yilda Samarqand kooperativ institutini tugatgan. Mehnat faoliyati 1971-yildan ushbu intitutda boshlangan. 1977—1981-yillarda institutning moliya va kredit kafedrasi oʻqituvchisi, dotsenti, 1993—1998-yillda statistika va iqtisodiy tahlil kafedrasi mudiri, 1998-yildan ma’naviyat va ma’rifat ishlari boʻyicha prorektor, 2004—2011-yillarda Samarqand iqtisodiyot va servis institutining statistika kafedrasi mudiri, 2011—2013-yillarda menejment va statistika kafedrasi mudiri vazifasida faoliyat koʻrsatgan. Hozirda institutning iqtisodiy tahlil va statistika kafedrasi professori. 200 dan ziyod darslik, o‘quv qo‘llanmalar muallifi. Shuningdek, badiiy ijod shugʻullanadi. „Hikmatli dunyo“ (2018-yil), „Saboq“ (2021-yil), „Hayot saboqlari“ (2021-yil) kabi kitoblari nashr etilgan.
Zebunniso begim
Ijodi
Shoira ijodining shakllanishi va kamolga yetishida adabiy muhitning taʼsiri kuchli boʻlgan. Akasi Aʼzamshohning adabiyotga qiziqishi, uyida boʻlib turadigan mushoiralar unda sheʼriyatga havas uygʻotadi. Yetuk shoir va olimlar bilan tanishadi. Ayniqsa, Zebunisobegim ning Bedil bilan mushoiralar qilishi ikki buyuk talant mehnatiga barhayotlik bagʻishladi.
Shoira murakkab, ziddiyatli bir davrda yashab, ijod etdi. 19 yoshidayoq kup ayanchli voqealarning shohidi boʻldi. Avrangzeb saltanat uchun kurashda akasi Doroshukuh, ukalari Murodbaxsh va Shohshujoʼlarni yengib, taxtni egallaydi (1658), kasalmand otasi Shohjahonni 16 yil uy qamogʻida asraydi. Oʻz oʻgʻli Akbarni taxt uchun kurashda ayblaydi. Qizi — Z.b.ni ham bu ishda hamfikr hisoblab, Dehlidagi Salimgarhi qoʻrgʻonidan chiqarmaydi. Mamlakatdagi notinch hayot, saltanat uchun kurashning avj olishi shoira dunyoqarashini tubdan oʻzgartirdi. Zebunisobegim ijodida ijtimoiyfalsafiy fikrlar chuqurroq ildiz ota boshladi. Dastlabki sheʼrlaridayoq tabiat tasviri orqali insonning orzuumidlarini, adolat va haqiqatni kuyladi. Rostlikni, haqqoniylikni targʻib qildi, aldamchi, firibgarlardan nafratlandi ("Agar jannatni vaʼda qilsada, u odam soʻziga aldanma..."). Zebunisobegim  ijodining baʼzi tomonlari Bedil falsafasiga hamohang. Shoira insonning goʻzalligi keltirgan foydali ishida, mehnatida, qadrqimmati uning maqsadida deb biladi.
Zebunisobegimning asosiy mashgʻuloti sheʼriyat, musiqa, ilm boʻlgan. U butun huzurhalovatni, takdir va baxtni, kishilar orzu qilgan jannatni ham kitobda — ilmda, deb bilgan. Lirik sheʼrlar bilan birga odob va axloqqa oid "Zeb uttafosir" ("Goʻzal tafsirlar"), "Zeb unnashot" ("Nashʼalar ziynati") va tasavvuf falsafasiga doyr "Munis ularvoh" ("Ruhlarning sodiq doʻsti") kabi risolalar ham yozgan. Sheʼrlari ajdodlarining yurti Markaziy Osiyoda, Hindiston, Afgʻoniston, Eron, Pokiston va boshqalar Sharq mamlakatlarida keng tarqalgan. Gʻazallari oʻzbek xalqining sevimli qoʻshiklariga aylangan. Hoziq, Xiromiy, Nodir, Sobir Abdulla va boshqalar  Zebunisobegim gʻazallariga muhammaslar bogʻlaganlar.
Shoiraning sheʼriy merosi bizgacha toʻliq yetib kelmagan. 8000 misrali bir devoni (gʻazallari), 7 qasidasi, 5 tarjeʼband va bir muhammasigina saqlanib qolgan. Baʼzi manbalarda shoiraning "Maxfiy" taxallusi bilan ijod qilgani aytiladi. 19-asr 2-yarmi — 20-asr boshlarida koʻchirilgan "Devoni Maxfiy" Zebunisobegimga nisbat beriladi. Zebunisobegim asarlari qoʻlyozmasi dunyodagi koʻpgina kutubxonalarda, shu jumladan, Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik intida saqlanadi (inv. № 2590, 1269, 1936). Dehlidagi "Zarzari" qabristoniga Nizomiddin Avliyo, Amir Xusrav Dehlaviy yonida dafn etilgan.
Adabiyot
Begali Qosimov.
Zevs
thumb|Zevs Zevs — yunon afsonalarida oliy xudo; xudolar va odamlar hukmdori. Kronos va Reyaning oʻgʻli. Xudolarning uchinchi avlodiga mansub. Tartarda oʻz otasi va boshqa titanlarni yengib, Olimp togʻida hukmron boʻlgandan keyin 3. astasekin olamni qaytadan tuzadi, xudolarni yaratadi, qonunlar chiqaradi, tartib oʻrnatadi, fan, sanʼat, axloq meʼyorlari va h. k. ni joriy etadi. 3. xudolarning irodasini va yaxshi niyatlarini roʻyobga chiqaruvchi koʻplab qahramonlar (Gerakl, Persey) ning otasi. Ayni vaqtda 3. — dahshatli jazolovchi kuch. U bir necha marta odam zotini yoʻq qilib, undan ham mukammal insonni yaratishga urinadi. 3. toʻgʻrisidagi afsonalarning ayrim qismlari "Iliada", "Odisseya" va b. antik asarlarda bor. Qad. Rim afsonalarida 3. Yupiterga toʻgʻri keladi.
Kayabaşı, Çaycuma
Kayabaşı — Zonguldak viloyatining Çaycuma tumaniga qarashli qishloq.
Qishloq 1903-yildan beri shu nomga ega.
Mahmud ibn Husayn ibn Ahmad Ustrushaniy
Mahmud ibn Husayn ibn Ahmad Ustrushaniy — faqih. (vaf. 1128-yildan keyin).
Mahmud ibn Husayn ibn Ahmad Ustrushaniy oʻz davrida „Jaloluddin“ („Dinning ulugʻ kishisi“) degan sharafli unvonga ega boʻlgan hanafiy mazhabi faqihlaridan biri. Mavjud manbalarda alloma-ning nomi „Sohibu-l-fusul“ning otasi yoki Burhoniddin Margʻinoniyning shogirdi sifatida zikr etilishi, boz ustiga, uning shaʼniga qisqacha madh bitish qonuniyatga aylangani, uning ilm ahli orasida katta obroʻ-eʼtibor va hurmatga sazovor boʻlganidan darak beradi. Mahmud ibn Husayn Ustrushaniyning „Al-favoid“ („Foydalar“) nomli fiqhiy asari maʼlum. Alloma haqidagi muhim maʼlumotni Hoji Xalifa (vaf. 1657 y.) oʻzining „Kashfu-z-zunun“ asarida shunday keltiradi: "Shayx imom ajal mutaqqiy Jalolul milla va-d-din Mahmud Nosiriddin Muhammad ibn Yusuf Husayniy Samarqandiy (vaf. 1161 y.)ning „Multaqot fi-l-fatovo“ („Fatvolardagi saylanmalar“) asarini 1207-yilda Ustrushanada tajnis qilib, (yaʼni tartibga solib, qismga ajratmoq) 1219-yilda Samarqandda imlo qilgan". Bu maʼlumotlardan koʻrinib turibdiki, Ustru­­sha­niylar oilasi 1207-1219 yillar orasi­da Ustrushanadan Samarqandga koʻchib oʻtgan. Shuning­dek, allomaning oʻgʻli Muhammad ibn Mahmud ibn Husayn Ustrushaniy „Jomiʼ ahkomi-s-sigʻor“ („Kichik hukmlar toʻplami“) asarining xotimasida otasi va bobosi haqida shunday yozadi: „Otam Shayxul imom muttaqiy Jalolu-l-milla va-d-din muftiu-l-umma Mahmud ibn shayxul imom ajal kabir majidu-l-milla va-d-din Husayn ibn Ahmad, otamni umrini uzoq qilsin va otasini rahmat qilsin…. va kitobni 1228-yilning 28 iyul kuni kechasi tugatdim“. Yuqoridagi maʼlumotga koʻra, Ustrushaniyning bobosi Husayn ibn Ahmad Ustrushaniy 1228-yildan oldin vafot etgan va otasi Mahmud esa 1228-yilda hayot boʻlgan. Shunga tayanib, Mahmud ibn Husayn Ustrushaniyning vafot sanasini 1228-yildan keyin, deb belgilasak boʻladi.
Birinchi Fransiya imperiyasi
Birinchi imperiya — Fransiyada Konsullik davri (1799—1804) dan keyingi Napoleon I (Bonapart) imperiyasi davri (1804—14 va 1815). Bu davrda fransuz inqilobida qoʻlga kiritilgan demokratik yutuqlar bekor qilinib, harbiy diktatura oʻrnatildi. Ammo inqilob natijasida vujudga kelgan tuzum saqlanib qoldi.
Ravshan Haydarov
Ravshan Haydarov (1961-yil 15-iyulda Toshkentda tugʻilgan) — futbol murabbiyi va sobiq futbolchi. Hozirda Oʻzbekiston U-22 terma jamoasi bosh murabbiyi.
Murabbiylik faoliyati
Bosh murabbiylik faoliyatini Toshkentning „ Traktor “ klubida dastlab murabbiy yordamchisi sifatida boshlagan, keyinroq klub bosh murabbiyi boʻlgan.
Xaydarov 2002-yil 3-yanvarda Oʻzbekiston terma jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlangunga qadar Oʻzbekiston milliy terma jamoasi bosh murabbiyi Vladimir Salkovning yordamchi murabbiyi boʻlgan.
2002-yil birinchi mavsumdan keyin Haydarov Toshmurod Ogʻamurodov oʻrniga „Paxtakor“ bosh murabbiyi vazifasini bajaruvchi boʻldi.
Hans-Jürgen Gede ishdan boʻshagach, terma jamoa bosh murabbiyi vazifasini bajaruvchi boʻldi. 2005-yil 25-iyulda Haydarov vaqtinchalik murabbiylik lavozimini tark etdi va uning oʻrniga Bob Houghton tayinlandi.
2008-yilning oktabr oyida Haydarov „Paxtakor“ bosh murabbiyligidan isteʼfoga chiqdi, uning klubi Bekobodning „Metallurg“iga 1:2 hisobida magʻlub boʻlib, „Quruvchi“ oʻrtasidagi farqni kengaytirdi. 2010-yil 4-may kuni Miodrag Radulović klubni tark etib, Rossiyaning „Dinamo Moskva“ klubiga oʻtganidan soʻng, Ravshan Haydarov yana „Paxtakor“ murabbiyi boʻldi. 2011-yil 28-sentabrda Haydarov ishdan boʻshatildi va uning oʻrniga Murod Ismoilov klubga vaqtinchalik qoʻriqchi etib tayinlandi.
2012-yil yanvar oyida Haydarov „Qizilqum“ klubiga bosh murabbiy etib tayinlangan edi. 2013-yilning 1-aprelida u „Qizilqum“ bosh murabbiyi lavozimini tark etdi. Klub 2013-yilgi mavsumning barcha 4 ta boshlangʻich oʻyinida magʻlub boʻldi. 2013-yilning 6-mayida u Kamo Gazarov isteʼfoga chiqarilganidan soʻng Samarqandning „Dinamo“ klubiga vaqtinchalik bosh murabbiy etib tayinlangan edi.
2014-yil 24-iyun kuni OʻFF Haydarovni Oʻzbekiston U-19 terma jamoasiga 2014-yilda Myanma da boʻlib oʻtadigan U-19 Osiyo chempionatiga tayyorgarlik koʻrish uchun yangi bosh murabbiy etib tayinladi. Haydarov Samarqandning „Dinamo“ klubidan yangi tayinlov tufayli isteʼfoga chiqdi. 2014-yilgi Oʻzbekiston U-19 Osiyo chempionatida Haydarov bilan birga yarim finalga qadar etib borgan va yarim finalda Shimoliy Koreyaga 0:5 hisobida imkoniyatni boy bergan edi. Jamoa Yangi Zelandiya da boʻlib oʻtadigan 2015-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kiritdi. 2015-yil U-20 Jahon chempionatida Oʻzbekiston-U20 terma jamoasi chorak finalga qadar yetib borgan va Senegalga 0:1 hisobida imkoniyatni boy bergandi. U-20 terma jamoasi 2013-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatidagi yutugʻini takrorladi.
2017-yil 30-aprel kuni Xaydarov Oʻzbekiston U-22 terma jamoasiga 2018-yilda Xitoyda boʻlib oʻtadigan U-23 Osiyo chempionati saralash oʻyinlariga tayyorgarlik koʻrish uchun yangi bosh murabbiy etib tayinlandi. U 2017-yilning 6-aprelida „Paxtakor“ga bosh murabbiy etib tayinlangan edi. 2018-yilda Xitoyda boʻlib oʻtgan U-23 Osiyo chempionatida, Haydarov boshchiligidagi Oʻzbekiston U-23 terma jamoasi 2018-yilning 27-yanvarida finalda Vetnamni 2-1 hisobida magʻlub etib, terma jamoasi tarixida ilk bor Yoshlar oʻrtasida Osiyo chempion boʻldi. Uning muvaffaqiyati uni 2019-yilgi Osiyo Kubogiga tayyorgarlik koʻrayotgan katta jamoa bosh murabbiyligiga nomzod sifatida koʻrsatdi. Biroq yakunda Ravshan oʻrniga Héctor Cúper tayinlandi.
Uğrar, Kaş
Ugʻrar, Kash — Turkiyaning Antaliya viloyati Kash tumaniga qarasli qishloqdir.
Wangenbourg-Engenthal
Wangenbourg-Engenthal Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Molsheim tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1182 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 37,8 nafar kishi.
Savognin
Savognin Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Albula (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 22.24 km2. 952 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Savogninning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
2005-yil noyabr oyida vafot etganlar
Quyida 2005-yil noyabr oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Mondescourt
Mondescourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
268 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 83,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,2 km2. Dengiz sathidan 48 – 146 m balandlikda joylashgan.
Birinchi internatsional
Birinchi internatsional — q. Internatsional I.
Verin Giratagh
Verin Giratagh  — Armanistonning Syunik viloyati Kajaran tumanidagi qishloq.
Futbol boʻyicha 2010-yilgi Oʻzbekiston Kubogi
1-turdan boshlab eleme tizimi boʻyicha oʻtkazildi. Final uchrashuvi 2010-yilning 18-avgust kuni Toshkentdagi "Paxtakor" stadionida Toshkent ning „Bunyodkor“ va "G‘uzor Sho‘rtan" jamoalari o‘rtasida bo‘lib o‘tdi. „Bunyodkor“ 2-marta kubok sohibiga aylandi.
Loubès-Bernac
Loubès-Bernac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
Caprese Michelangelo
Caprese Michelangelo Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Arezzo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 67 km2. 1622 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Loubès-Bernac
Geografiyasi
Maydoni — 18,8 km2.
NGC 3973
Ushbu obyektni William Parsons 1855-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Miglionico
Miglionico Italiyaning Basilicata mintaqasida joylashgan kommunadir. Matera provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 88 km2. 2632 nafar aholi istiqomat qiladi.
Bièvres (Aisne)
Bièvres Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
76 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,6 km2. Dengiz sathidan 82 – 184 m balandlikda joylashgan.
Mantiqiy elementlar
Elektrotexnikaning rivojlanishi bilan ular mexanik mantiqiy elementlardan elektromexanik mantiqiy elementlarga (elektromagnit oʻrni boʻyicha), soʻngra elektron mantiqiy elementlarga oʻtdilar: birinchi navbatda — vakuum naychalarida, keyinroq — tranzistorlarda. 1946-yilda Jon fon Neymanning koʻrsatkichli pozitsion sanoq sistemalarining iqtisodiga oid teoremasi isbotlanganidan soʻng, ikkilik va uchlik sanoq sistemalarining oʻnlik sanoq sistemasiga nisbatan afzalliklari haqida maʼlum boʻldi. Oʻnli mantiqiy elementlardan ikkilik mantiqiy elementlarga oʻtdi. Ikkilik va uchlik oʻnlik mantiqiy elementlar bilan solishtirganda ushbu ishlov berishni amalga oshiradigan operatsiyalar va elementlar sonini sezilarli darajada kamaytirishi mumkin.
Raqamli signallar ustida ikkilik mantiqiy operatsiyalar (bit operatsiyalari)
Mantiqiy amallar (mantiqiy funksiya) nazariy asoslanishini mantiq algebrasida oldi.
Bitta operand bilan mantiqiy amallar unar, ikki ikkilik, uch uchlik (uchlik, uchlik) va boshqalar deb ataladi.
Birlamchi operatsiyalar
Ayirish (inkor qilish) Inkor qilishning mnemonik qoidasi shunday eshitiladi — natija quyidagicha boʻladi:
Takrorlash
Chiqish mantiqiy oʻzgaruvchisi kirishdagiga teng.
Ikkilik operatsiyalar
Axborotni oʻzgartirish belgilar guruhlari bilan operatsiyalarni bajarishni talab qiladi, ulardan eng oddiyi ikki belgilar guruhidir. Katta guruhlar bilan operatsiyalarni har doim ikkita belgi bilan ketma-ket operatsiyalarga boʻlish mumkin. Koʻpaytirish amali Birlashma funksiyasini amalga oshiradigan mantiqiy element mos keladigan sxema deb ataladi. Istalgan miqdordagi kirishlar bilan bogʻlanishning mnemonik qoidasi shunday eshitiladi — chiqish quyidagicha boʻladi:
Ogʻzaki ravishda bu operatsiyani quyidagi ifoda bilan ifodalash mumkin: „Chiqishda rost faqat kiritilgan maʼlumot rost boʻlganda rost boʻlishi mumkin.1 Va kirishda haqiqat2“.
Qoʻshish amali Istalgan miqdordagi kirishlar bilan ajratish uchun mnemonik qoida shunday eshitiladi — chiqish quyidagicha boʻladi:
Boʻlish amali Istalgan sonli kirishlar bilan VA-EMAS uchun mnemonik qoida quyidagicha — chiqish quyidagicha boʻladi:
Ayirish amali Har qanday sonli kirishlar bilan YOKI-EMAS uchun mnemonik qoida quyidagicha — chiqish quyidagicha boʻladi:
Ogʻzaki belgi: „rost kiritilganda rost chiqadi1 va kirish2 yoki notoʻgʻri kiritish bilan1 va kirish2“:
Summa belgisi uchun Modul yigʻindisi uchun mnemonik qoida2 har qanday miqdordagi kirish bilan shunday eshitiladi — chiqish quyidagicha boʻladi:
Ogʻzaki tavsif: „chiqishda rost — faqat kirishda rost boʻlsa1 yoki faqat kirishda rost boʻlsa2“
Dekrement inversiyasi Dekrement inversiyasi uchun mnemonik qoida shunday eshitiladi — chiqish quyidagicha boʻladi:
Teskari oʻgirish amali Oʻsishni teskari oʻzgartirish uchun mnemonik qoida shunday eshitiladi — chiqish quyidagicha boʻladi:
Oʻzgartirish amali Taʼsirni A dan B ga oʻzgartirishning mnemonik qoidasi quyidagicha — natija quyidagicha boʻladi:
Fizik amalga oshirish
Mantiqiy elementlarni amalga oshirish turli xil jismoniy printsiplardan foydalanadigan qurilmalar yordamida mumkin.
Elektron va elektron boʻlmagan elementlarning turli tizimlarida bir xil mantiqiy funksiyaning jismoniy amalga oshirilishi, shuningdek, haqiqiy va notoʻgʻri belgilar bir-biridan farq qiladi.
Mantiqiy elementlarning elektron tranzistorli fizik amalga oshirilishining tasnifi
Mantiqiy elementlar ularda ishlatiladigan elektron elementlarning turiga koʻra ham boʻlinadi. Hozirgi vaqtda quyidagi mantiqiy elementlar eng koʻp qoʻllaniladi:
CMOS mantiqiy elementlarida kiritish bosqichlari ham eng oddiy komparatorlar hisoblanadi. Kuchaytirgichlar CMOS tranzistorlaridir. Mantiqiy funksiyalar parallel va ketma-ket ulangan tugmalar birikmasi orqali amalga oshiriladi, ular ham chiqish tugmalari hisoblanadi.
thumb|320x320px| Diodlar va Schottky tranzistorlari bilan 3I-NOT elementining diagrammasi. Chip seriyali 74LS (K555).
Mantiqiy elementlarning tezligini oshirish uchun ular Schottky tranzistorlaridan (Schottky diodli tranzistorlar) foydalanadilar, ularning oʻziga xos xususiyati pn birikmasi oʻrniga ularning dizaynida metall yarimoʻtkazgichni toʻgʻrilash kontaktidan foydalanishdir. Ushbu qurilmalarning ishlashi davomida ozchilik tashuvchilarni inʼektsiya qilish va zaryadni toʻplash va rezorbsiya fenomeni mavjud emas, bu esa yuqori tezlikni taʼminlaydi. Ushbu diodlarni kollektor ulanishi bilan parallel ravishda ulash chiqish tranzistorlarining toʻyinganligini bloklaydi, bu mantiqiy 0 kuchlanishni oshiradi, chunki toʻyingan tranzistorda kuchlanish pasayishi kattaroqdir, lekin bir xil oqim isteʼmolida mantiqiy elementni almashtirish uchun yoʻqolgan vaqtni kamaytiradi. (yoki tezlikni saqlab turganda joriy isteʼmolni kamaytirishga imkon beradi). Shunday qilib, 74xx seriyasi — klassik TTL seriyasi va 74LSxx seriyasi — Schottky diodli seriyalar taxminan bir xil tezlikka ega (aslida, 74LSxx seriyasi biroz tezroq), ammo joriy isteʼmol 4—5 раз kam va kirish mantiqiy elementning oqimi bir xil marta kamroq.
Ushbu mantiq, aks holda joriy kalit mantigʻi deb nomlanadi, differensial bosqichlarda birlashtirilgan bipolyar tranzistorlar asosida qurilgan. Kirishlardan biri odatda mikrosxema ichida mos yozuvlar (mos yozuvlar) kuchlanish manbasiga, taxminan mantiqiy darajalar orasidagi oʻrtada ulanadi. Differensial bosqichning tranzistorlari orqali oqimlarning yigʻindisi doimiy boʻlib, kirishdagi mantiqiy darajaga qarab, faqat tranzistorlardan qaysi biri orqali bu oqim oʻtishi oʻzgaradi. TTL dan farqli oʻlaroq, ESLdagi tranzistorlar faol rejimda ishlaydi va toʻyinganlik yoki teskari rejimga kirmaydi. Bu xuddi shunday texnologiyaga ega boʻlgan ESL elementining tezligi (tranzistorlarning bir xil xususiyatlari) TTL elementiga qaraganda ancha yuqori boʻlishiga olib keladi, lekin isteʼmol qilinadigan oqim ham kattaroqdir. Bundan tashqari, ESL elementining mantiqiy darajalari oʻrtasidagi farq TTL elementiga qaraganda ancha kichik (voltdan kam) va qabul qilinadigan shovqin immuniteti uchun salbiy taʼminot kuchlanishidan foydalanish kerak (va baʼzan chiqish bosqichlari uchun ikkinchi taʼminot). Boshqa tomondan, ESL triggerlarining maksimal kommutatsiya chastotalari ularning zamonaviy TTLlarining imkoniyatlaridan kattaroq kattalikdan yuqori, masalan, K500 seriyasi 10—15 МГц ga nisbatan 160—200 МГц, kommutatsiya chastotalarini taʼminladi. uning zamonaviy TTL K155 seriyali. Hozirgi vaqtda TTL (W) ham, ESL ham amalda qoʻllanilmaydi, chunki dizayn standartlarining pasayishi bilan CMOS texnologiyasi bir necha gigagertsning kommutatsiya chastotalariga yetdi.
450
Vafot etgan
🇷🇺
Husayn ibn Abu Shahob Xarqoniy
Husayn ibn Abu Shahob Xarqoniy (1054-1130) — faqih.