cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Birinchi tovuq (Fabergé tuxumi)
Birinchi Tovuq tuxumi (Marvarid tovuq tuxumi deb ham ataladi) Fabergé boshchiligidagi jamoa tomonidan yaratilgan tuxum hisoblanadi. Bu tuxum Peter Carl Fabergé nazorati ostida rus imperatorlik oilasi uchun tayyorlangan 50 dan ortiq zargarlik tuxumlari orasidagi birinchi namuna sanaladi. Birinchi Tovuq tuxumi 1885-yilda podsho Aleksandr III ga topshirilgan. Aleksandr III tuxumni rafiqasi Maria Feodorovnaga sovgʻa qilgan. Maria Feodorovna sovgʻadan nihoyatda zavqlangan va xursand boʻlgan edi. Buni koʻrgan Aleksandr III tezda Fabergega har bir Pasxa kunida xotini uchun yangi tuxum yaratishni buyurdi.Shuningdek, Aleksandr III har bir tuxum noyob boʻlishi va uning ichida qandaydir „sovgʻa“ boʻlishini talab qildi.Birinchi Tovuq tuxumi hozirda Rossiyaning Sankt-Peterburg shahridagi Fabergé muzeyining doimiy kolleksiyalaridan biri hisoblanadi.
Dizayni
Fabergéning oʻz ustaxonasi boʻlgan. Bu ustaxonada yasalgan barcha tuxumlar „Fabergé tuxumi“ deb hisoblansa-da, Fabergéning oʻzi bu tuxumlarni tayyorlashda ishtirok etgan yoki etmaganligi nomaʼlum. Birinchi imperator tuxumi(Birinchi Tovuq tuxumi)ga Fabergé ustaxonasida ishlovchi Erik Kollin tomonidan ishlov berilgan. Tayyorlanayotgan tuxum haqiqiy tuxumga oʻxshab koʻrinishi uchun butunlay shaffof boʻlmagan oq emal bilan qoplangan oltindan qilingan. Tuxumning oʻrtasida qobiqning ikki yarmi birlashtirilgan yupqa oltin tasma koʻrinadi.
G’arav (Yovon tumani)
G’arav (Ғарав)  — Tojikiston Respublikasining Yovon tumani, Dahana QFYga qarashli daha. Dahadan tuman markazigacha 5 km.
Birinchi tovuq (Fabergé tuxumi)
Oʻziga xos tomonlari
Tuxum tashqi qobigʻining ikki yarmi bir-biriga nayza shaklidagi temir ilmoqchalar bilan biriktirilgan. Bu ilmoqchalar ochilganda tuxumning dumaloq shakldagi sariq qismi koʻzga tashlanadi.Tuxumning sariq qismi mot qoplama bilan oʻralgan. Tuxum sarigʻining oʻzi ochilganda yoqut koʻzli oltin tovuqni koʻrish mumkin. Tovuq dum patlariga imperator tojining oltin va olmos nusxasi ilib qoʻyilgan boʻlib, oʻz navbatida oltin va olmos toj nusxalarining har birida zanjirga osilgan kichkina yoqut kulon mavjud boʻlgan.Lekin hozirda ikkalasi ham yoʻqolgan.
G’arav (Yovon tumani)
Aholisi
Aholisi - 7465 kishi.
Birinchi tovuq (Fabergé tuxumi)
Podsho tomonidan buyurtma qilingan tuxum
XIX asrda rus pravoslav xristianlari Pasxani yilning eng muhim kuni sifatida nishonladilar. Buyuk Lent davomida roʻza tutishdan soʻng, Pasxa Masihning tirilishini nishonlash kuni edi. Ushbu bayramni nishonlash uchun Aleksandr III ning ukasi, Buyuk Gertsog Vladimir Aleksandrovich Piter Fabergéga malika uchun Pasxa kunida kutilmagan sovgʻa yaratishni buyurdi. Aleksandr III va uning ukasi oʻrtasidagi 1885-yil 21-martdagi yozishmalar shuni koʻrsatadiki, Buyuk Gertsog shohning xohish-istaklari va sovgʻa qilish koʻrsatmalarini podshohning oʻziga emas, balki Fabergéga yetkazgan. Imperator oilasining hayotiga terroristik urinishlar paytida, podshoh oʻz xotiniga 1885-yilgi Pasxa tashvishlaridan xalos boʻladigan sovgʻani bermoqchi edi. Fabergé qirolicha bolaligidan Daniya qirollik saroyining malikasi sifatida tanigan tuxumdan ilhomlanib tuxum yaratdi. Tuxum hali ham Daniya qirollik kolleksiyasida saqlanadi.Kolleksiyadagi tuxum XVIII asrga tegishli boʻlib, oltin oʻrniga fil suyagidan yasalgan hamda tuxum ichida marjon oʻrniga uzuk mavjud. Fabergé ajoyib dizaynni tanlagan, chunki qirolicha yoshligida oʻynagan tuxum dizaynini tanigan boʻlar edi. Ushbu dizayn podshohni ham, uning rafiqasini ham shunchalik xursand qildiki, Aleksandr III keyingi Pasxa bayramiga yangi tuxum tayyorlashga buyurtma berdi. Fabergéga Davlat gerbini Imperator sudiga yetkazib beruvchi unvonini oʻz doʻkonining belgisi sifatida olib yurishga ruxsat berdi.
Tuxumning keyingi tarixi
Birinchi imperator tuxumi 1917-yil inqilobigacha Anichkov saroyida saqlangan. Oʻsha paytda inqilobchilar Birinchi Tovuq tuxumini boshqa imperator tuxumlari bilan birgalikda Kremlning qurol-yarogʻ saroyiga yuborishdi. Derek yoki Frederik Berry ismli londonlik diler tuxumni 1920-yillarda, ehtimol Berlin yoki Parijda rus amaldorlaridan sotib olgan. Londonlik Christie tuxumni 1934-yilda janob Alfred Suenson-Teylorga 85 funt sterlingga (430 dollar) Berry kolleksiyasining 55-loti sifatida sotdi. Janob Teylor 1955-yilda lord Grantchesterga aylandi va 1976-yilda lord va xonim Teylor vafot etganlarida tuxum bir necha oy Grantchester mulkining bir qismi sifatida saqlandi. Nyu-Yorklik La Vieille Russie tuxumni Grantchester mulkidan sotib oldi va 1978-yilda „Tirilish tuxumi“ bilan birga Forbes toʻplamiga sotdi Viktor Vekselberg tuxumlar auktsionga qoʻyilishidan oldin Birinchi Tovuq tuxumini va boshqa sakkizta imperator tuxumini Forbesdan butun Forbes Fabergé kolleksiyasi bilan birga sotib oldi. Keyin Vekselberg tuxumlarni Rossiyaga qaytardi va u yerda ular Sankt-Peterburgdagi Fabergé muzeyida namoyish etilmoqda.
Shibani Dandekar
Shibani Dandekar Axtar — 1980-yil 27-avgustda tugʻilgan hindistonlik avstraliyalik qoʻshiqchi, aktrisa, boshlovchi va model. U oʻz faoliyatini Amerika televideniesida teleboshlovchi sifatida boshlagan. Hindistonga qaytib kelgach, u model va qoʻshiqchi sifatida ishlashdan tashqari, hind televideniesida bir nechta shou va tadbirlarni oʻtkaza boshladi. U 2019-yilgi ICC Kriket Jahon Kubogining hammualliflaridan biri edi. U, shuningdek, Jhalak Dikhhla Jaa 5 (2012) va Qoʻrquv omili: Xatron Ke Khiladi 8 (2017) tanlovlarida ishtirok etgan.
Erta va shaxsiy hayot
thumb| Dandekar Farhan Axtar bilan 2019-yilda Dandekar Marathi oilasida toʻngʻich qiz boʻlib tugʻilgan. Uning otasi Shashidhar Dandekar Avstraliyada teatr aktyori, onasi Sulabha Dandekar Avstraliyaning Qantas Airways aviakompaniyasida ishlaydi. Uning Bollivudda ishlaydigan aktrisa-qoʻshiqchi Anusha Dandekar va Apeksha Dandekar degan ikki singlisi bor. Dandekar opasi bilan birgalikda D-Major nomli musiqa guruhini tuzdi. Dandekar bolaligining koʻp qismini Avstraliya va Afrikada oʻsgan.
Dandekar Bollivud kinorejissori va aktyori Farxan Axtar bilan 2018-yilda, Adhuna Bhabani bilan 2017-yilda ajrashganidan soʻng uchrasha boshlagan. 2022-yilning 19-fevralida ular Farxonning otasining Xondaladagi fermasida diniy boʻlmagan marosim bilan nikoh qurishdi.
Karyera
2001-yilda u Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va Amerika televideniesida ishlay boshladi. U uchta milliy sindikatlashtirilgan telekoʻrsatuvlar, Namaste America, V Desi va Asian Variety Show -ga mezbonlik qildi. Bu rolda u Bollivudning eng yirik yulduzlarini amerikalik tomoshabinlarga tanishtirdi, shuningdek , Atlantik-Siti shahrida Shohrux Xon bilan oqshomni olib bordi.U Jhalak Dikhhla Jaa, Hindistonda joylashgan BBC tarmogʻidagi Yulduzlar bilan raqsda ishtirok etgan va Hindistonda Colors TVda mezbonlik qilgan.
U Hindistonga qaytib keldi va teleboshlovchi sifatida ishini davom ettirdi, shu bilan birga modellik bilan shugʻullana boshladi. thumb| Dandekar 2019-yilda rampa boʻylab yurmoqda
Betskov qalʻasi
Betskov qalʻasi (slovatsk. Beckovsky hrad, Blundus, Bolondos) — Slovakiyaning Nove Mesto-nad-Vahom shahri yaqinidagi oʻrta asr qalʻasi. Slovakiya milliy madaniy yodgorliklari roʻyxatiga kiritilgan.
Joylashuv
Qalʻa Slovakiyaning Trenchin viloyatidagi Nové-Mesto-nad-Vagom viloyatidagi Vag qishlogʻidagi daryosining chap qirgʻogʻidagi tepada joylashgan.
Tarix
Qalʻa birinchi marta XIIasr yilnomasida tilga olingan. XIIIasrda asl yogʻoch qalʻa oʻrnida tosh qalʻa qurilgan. XIV-XV asrlarda qalʻa Vengriyadagi eng nufuzli oilalardan biri boʻlgan Shtibor oilasi egalari tomonidan qayta qurildi. XVIasrda turk bosqinlarining doimiy xavfi tufayli qalʻa istehkomlari mustahkamlandi. XVIIasrda qalʻa oʻz ahamiyatini yoʻqotdi. 1727-yilda yongʻin sodir boʻldi va qalʻa egalari tomonidan tashlab ketildi.
Muzey
Qalʻa va muzey maydan sentabr oyining oxirigacha, soat 9:00 dan 18:00 gacha ochiq boʻladi.
Suyurgʻol
Suyurgʻol (moʻgʻulcha — inʼom, sovgʻa) — biror hukmdor (xon, sulton, shoh) tomonidan saltanat oldida alohida xizmat koʻrsatgan arkoni davlat yoki sarkardalarga berilgan molmulk, yersuv. Moʻgʻullar istilosidan soʻng Movarounnahr, Dashti Qipchoq, Yaqin Sharq mamlakatlarida rasm boʻlgan. S.ga beriladigan yer nasldan naslga meros boʻlib oʻtgan. S. egasi davlatga toʻlanadigan soliklardan ozod etilib, olgan daromadi va oʻziga qaram aholidan ixtiyoricha foydalanish huquqiga ega boʻlgan. Amir Temur va Temuriylar saltanatida S. keng qoʻllanilgan. Sohibqiron zabt etgan mamlakatlarning baʼzi viloyat va tumanlarini shu yerlarning oldingi egalariga, oʻz oʻgʻillari, nevaralari, qarindoshlari, atoqli lashkar boshilar, amir va beklarga S. tarzida bergan va ular "darbasta S." deb yuritilgan. Amir Temur oʻzining eng isteʼdodli sarkardalaridan biri amir Shohmalikka bir qancha yerlarni S. qilib bergan. Shohrux davrida Shohmalik Xorazm viloyatiga darbasta S. etib tayinlangan. Shohmalik vafotidan keyin Xorazm uning oʻgʻli Ibrohim Sultonga topshirilgan. 16-asrdan boshlab S.ning avvalgi tartibida muayyan oʻzgarish yuz beradi. Shayboniylar va Ashtarxoniylar davrida baʼzi qishloqlar, yer maydonlari shu yerlardan undiriladigan solikdarning bir qismi ham S. tariqasida beriladigan boʻlgan. 18-asr va 19-asrning 1-yarmida S. mohiyati tubdan oʻzgarib, uning faqat merosiyligi saqlanib qolgan.
Biver-Kasl
Biver-Kasl yoki Belvuar-Kasl (Belvoir Castle bel voir — „chiroyli koʻrinish“, mahalliy aholi uni  — „qunduz“ deb talaffuz qiladi) — Angliyaning Lestershir grafligining Belvuar saroy — qalʻa, 1508-yildan beri Mennersi aristokratlar oilasining qarorgohi boʻlib xizmat qilgan. Bu oilaning boshligʻi 1525-yildan beri Rutland grafi, 1703-yildan esa — Rutland gertsogi unvoniga ega.
Qalʻa oʻzining hozirgi oʻrta asr qiyofasini XVIII asrning oxirida, meʼmor Jeyms Uayt oʻsha paytdagi moda neo-gotik uslubda rekonstruktsiya qilish bilan shugʻullanganida oldi. Qalʻa 120 km²lik park bilan oʻralgan.
Qalʻaning egalari uni toʻylar, pirotexnika musobaqalari, tele-filmlar suratga olish uchun ijaraga berishadi. Misol uchun, "Da Vinchi kodi " filmida Biver-Kasl Castel Gandolfo qalʻasini tasvirlagan.
Mir Arab
Mir Arab (asl ismi Sayyid Abdulloh Yamaniy; ayrim manbalarda Hazrat Mir Arab; Amir Abdulloh Yamaniy; 1461, Al-Hizirmavt, Yaman — 1525/26, Buxoro, Buxoro xonligi) — diniy ulamo. Naqshbandiya tariqati tarbiyachisi sifatida mashhur. Oʻzbek hukmdori Ubaydullaxonning piri. Mir Arab madrasasini qurdirgan.
Sayyid Abdulloh Yamaniy Temuriylar davrida 22 yoshida ilm olish maqsadida Yaman mamlakatidan Movarounnahrga kelgan. Bir necha yil oʻtgandan soʻng u Samarqandda qolib, Xoja Ahror Valiy xizmatiga kirgan. Shu tariqa u naqshbandiya tariqati rahnamosining yirik izdoshlaridan biriga aylangan. Keyinchalik ustozining koʻrsatmasi bilan Buxoroga borgan hamda mustaqil holda irshod bilan mashgʻul boʻlib, xalqni hidoyaga chorlagan.
Shayboniylar oʻzbek sulolasi vakili Ubaydullaxon Sayyid Abdulloh Yamaniyning eng sadoqatli muridi va doʻstlaridan boʻlgan. Sayyid Abdulloh Yamaniy Turkistonning Savron degan joyida korizlar qazdirib, suv chiqargan va koʻp joylarni obod qilgan. Buxoro vohasidagi Shofirkon, Vobkent, Gʻijduvonda kanallar qazdirib, bog'lar barpo etgan. Shofirkonda hozirda saqlanib qolgan ariqni Ubaydullaxon nomiga Sultonxon arig'i deb nomlagan. Shofirkonda Sayyid Abdulloh Yamaniy qadamjoyi hisoblanuvchi Mir Arab qal'asi mavjud.
Mir Arab madrasasi bitmay turib, 1525/26-yilda Sayyid Abdulloh Yamaniy vafot etadi. Uni o'z madrasasining bir chekkasida maxsus hozirlangan joyda dafn qilishadi. Uning qabri hozirga qadar Mir Arab madrasasining shimoliy gumbazi ostida saqlanib qolgan
Rustroff
Rustroff Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Thionville-Oost tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
551 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 172,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,2 km2. Dengiz sathidan 147 – 358 m balandlikda joylashgan.
Suldoʻziy
Suldoʻziy (Сулдӯзӣ)  — Tojikiston Respublikasining Baljuvon tumani, Sayf Rahim jamoatiga qarashli daha.
Aholisi
Aholisi — 117 kishi.
Eruvchan shisha
Eruvchan shisha — natriy yoki kaliy silikatlardan iborat rangsiz, shishasimon modda. Eruvchan shisha olish uchun kvars qumi bilan soda, natriy sulfat yoki potash aralashmasini maxsus pechda suyuqlantiriladi. Shisha massasi soviganda hosil boʻladigan silikat xarsang suvda xona temperaturasida amaliy jihatdan erimaydi, lekin 120— 170° da (avtoklavda) oson eriydi. Eruvchan shishaning suyuq shisha deb ataladigan bu eritmasi kislotabardosh sement va issiqbardosh surkamalar komponenti, yelimlovchi modda (silikat yelim) sifatida, silikat boʻyoqlar olishda, matolarga shimdirish va boshqalar ishlatiladi.
Samantha Johnson
Samantha Martel Johnson (1991-yil 10-iyunda tugʻilgan)—amerikalik futbol himoyachisi, Soyaux jamoasida oʻynaydi. U ilgari Milliy ayollar futbol ligasi klublari Chikago Red Stars va Utah Royals FC va Avstraliyaning W-Liga klublari Melbourne Victory, Sydney FC va Melbourne Cityda oʻynagan.
Janubiy Kaliforniya universiteti
2010-yilda Johnson troyanlarning barcha 22 oʻyinida maydonga tushdi. Johnson oʻzining yoshligidagi barcha 20 oʻyinini 2011-yilda boshlagan va oʻyinda 14 soniya oʻtgach, dastur tarixidagi tezkor golni urgan. Oʻzining muvaffaqiyatli yilidagi soʻnggi oʻyinda Johnson raqibi UCLA Bruins ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan golni urdi.
Chikago Red Stars (2014—2018)
2014-yil mart oyida Johnson 2014-yilgi ochiq sinovlarida qatnashgandan soʻng, Milliy ayollar futbol ligasida Chikago Red Stars safiga qoʻshildi. Johnson 2014-yil uchun jamoaning rasmiy roʻyxatiga kiritilgan va oʻn ikki oʻyinda maydonga tushib, bitta golli uzatmani amalga oshirgan. U 18-iyun kuni „West New York Flash“ga qarshi oʻyinda yuzini jarohatlab oldi va bu yangilik mavsumini yakunladi.
2015-yilda Johnson „Red Stars“ safida 14 ta oʻyinda maydonga tushdi. Chikago birinchi marta 2015-yilda pley-off bosqichiga yoʻllanma oldi, Johnson „Kansas City“ ga qarshi yarim final oʻyinida ikkinchi boʻlimda oʻrinbosar sifatida maydonga tushdi, Chikago 3:0 hisobida magʻlub boʻldi.
Johnson 2016-yilda Chikagoda 20 ta oʻyin oʻtkazdi, chunki „Red Stars“ ketma-ket ikkinchi mavsumda yarim finalda chetlatildi.
M. V. Keldish byusti
Mstislav Vsevolodovich Keldish byusti — 1978-yilda Riga shahrida, Latviya universitetining bosh binosi roʻparasida oʻrnatilgan.
Samantha Johnson
Chikago Red Stars (2014—2018)
2017-yilda u Ketie Naughton bilan birga asosiy markaziy himoyachi boʻlgan va u 22 oʻyinda maydonga tushgan. Johnson 2017-yil iyun oyining eng yaxshi jamoasi deb topildi.
2018-yil 16-iyun kuni Johnson jamoadoshlari Sofia Huerta va Taylor Comeau bilan savdo-sotiq kutilayotgani sababli Red Stars oʻyinida ishtirok eta olmadilar. 18-iyun kuni u uchta jamoaviy almashinuv doirasida Utah Royalsga almashtirildi.
Sydney FCga ijara
2014-yil sentabr oyida Johnson W-Ligada Sydney FCga ijaraga berilishi eʼlon qilindi.
Melbourne Victoryga ijara
2016-yil oktabr oyida Johnson W-Liganing 2016—2017-yilgi mavsumi uchun Melbourne Viktoryga ijaraga berildi.
730 (son)
730 (yetti yuz oʻttiz) — 729 va 731 sonlari orasidagi natural son.
Samantha Johnson
Melbourne Victoryga ijara
Johnson W-Liga 2018-2019 mavsumida Victoryga qaytdi, u Melbourne uchun 12 oʻyinda maydonga tushdi, chunki ular muntazam mavsumda eng yaxshi jamoa sifatida Premer-ligani yutishdi. W-Liga yarim finalida Perthga qarshi oʻyinda Johnson ikkita sariq kartochka oldi va qoʻshimcha boʻlimda maydondan chetlatildi, Melbourne Perthga 4:2 hisobida yutqazdi (aet).
Yaylak, Çubuk
Yaylak, Chubuk — Turkiyaning Anqara viloyati Chubuk tumanidagi qishloq.
M. V. Keldish byusti
Poydevorning yon tomonida 1990-yillarda yoʻqolgan Qahramon Yulduzlari tasvirlangan.
730 (son)
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Samantha Johnson
Utah Royals FC (2018—2019)
Johnson 2019-yilda „Royals“ tarkibida sakkizta oʻyinda maydonga tushdi. U 2019-yil 28-iyun kuni professional futboldagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi.
Melbourne City (2020—2021)
2020-yil noyabr oyida Johnson Avstraliyaning W-Liga klubi Melbourne City bilan shartnoma imzolab, oʻyinga qaytishga qaror qildi.
Nutq tempining buzulishi
Nutq tempining buzilishlariga bradilaliya va taxilaliya kiritilgan. Bunday kamchiliklarda tashqi nutq singari ichki nutq rivojlanishi ham buziladi. Nutq atrofidagilar uchun tushunarsiz boʻladi. Bu kamchiliklarni oʻz vaqtida ilk yoshlardayoq bartaraf etish, bola shaxsiyati va nutqining keyingi shakllanishiga salbiy taʼsir koʻrsatishning oldini oladi, shuningdek, duduqlanishning profilaktikasini amalga oshiradi.
Nomlari keltirilgan nutq kamchiliklari turli hil darajada namoyon boʻlishi mumkin. Kamchilikning yengil va oʻrta darajalari bolani koʻp bezovta qilmaydi. Ogʻir darajada muloqot jarayoni buziladi va nutq tempining buzilishi patologik holat sifatida belgilanadi.
Bu nutq kamchiliklarining patogenizi, klinikasi va korreksiya usullari turlichadir.
Nutq ritmi va tempi buzilishlarini oʻrganish tarixida, bradilaliya biron bir somatik, nevrologik yoki psixik kasalliklar sindromida taʼriflangan.
Bradilaliyaning nutqiy xarakteristikasi (simptomatika) turlichadir: tashqi (eksprcssiv) va ichki nutq tempining sekinlashuvi, oʻqish va yozuv jarayonlarining sekinlashuvi, ovoz monotonligi, inter va intraverbal sekinlashuv (soʻzlar orasidagi pauzalaming choʻzilib ketishi yoki nutq tovushlarini sekin, choʻzib talafTuz etish va soʻz tovushlari orasidagi pauzalaming choʻzilishi).
Bradilaliyada nutqiy boʻlmagan belgilar umumiy motorika, qoʻl, barmoqlarining mayda motorikasi, yuzning mimikasi buzilishida aks etadi. harakatlar sekinlashgan, sust, yetarli koordinitsiyalanmagan, hajmi jihatdan toʻliqsiz boʻladi. Yuz amimik. Psixik faoliyat xususiyatlari ham kuzatiladi: idrok, diqqat, xotira, tafakkur sekinlashuvi va buzilishi. Bolalar bir predmetga diqqatni jamlab olganlaridan soʻng ikkinchisiga qiyinchilik bilan oʻtadilar. Koʻrsatmani idrok qila turib, uni bir necha marotaba takrorlagandan soʻng bajaradilar Stereotiplikka, perservatsiyalarga, moljal olishning buzilishiga moyillik kuzatiladi.
Taxilaliya — nutq tempining patologik tezlashuvi. Termin grek tilidan olingan boʻlib, (tachise — tez, lalia — nutq) degan maʼnoni anglatadi. Sinonimi: Tachi phrasia (taxifraziya).
Taxilaliya, prosodiyadan (ashqari nutqning boshqa tomonlarini buzilishi bilan xarakterlanuvchi murakkab nutq kamchiligi sindromida oʻrganilgan.
Taxilaliya sabablari va mexanizmlari sinchiklab oʻrganilgan, chunki bu buzilish duduqlanishni keltirib chiqaruvchi sabab boʻlib xizmat qilishi mumkin boʻlgan. D. Weiss (1950) hisoblashicha tezlashgan nutq markaziy nutqiy mexanizmning organik buzilishi tufayli kelib chiqadi.) bunda nasliylikka maʼlum eʼtiborni qaratadi va tezlashgan nutqni duduqlanish bilan irsiy aloqasini koʻrsatib oʻtadi. M. Zelman 1950-yilda ekstrapiramida tizimining notoʻgʻri funksiyasi sababli tezlashgan nutq yuzaga keladi, degan fikrni bildiradi.
'M Ye. Xvatsev (1950), nutq apparatining tugʻ ma nutq-xarakaе yetishlovchiligini, shuningdek, atrofdagilarning notoʻgʻri, beparvo nutqini, bolalarning tezlashgan nutqiga e 'tibor yo ʻqligi va o ʻz vaqtida toʻgʻrilamaslikni taxilaliyaning asosiy sababi deb hisoblagan'. A.Libmann taxilaliya asosida yotuvchi motor va akustik idrok kamchiligini farqlagan. G. Gutsmanning taʼkidlashicha, bu kamchilik idrok buzilishi oqibatidir. E. Freshels fikricha, fikrlar haddan tashqari tez uchadi va bir tushuncha keyingisidan ilgariroq "suqiladi”, ya’ni birincbisi talaffuz qilinishga ulgurmaydi, shu tufayli tezlashgan nutq yuzaga keladi. M. Nadolechni artikulatsiya yetishmovchiligini, nutq tezlashuvining sababi qilib koʻrsatadi. Chunki bemorlar odatiy boMmagan va uzun soʻzlami talafFuz qilishda qiynaladilar.
Taxilaliya quyidagilar bilan farqlanadi:
Taxilaliyaning nutqiy simptomatikasi quyidagi belgilar bilan xarakterlanadi: keskin fonetik va simptomatik hnzilishlarsiz, nutqning nonormal tezlashgan tempi (birsekundda 10—20 tovush oTniga 20 —30 tovush talaffuz qilinadi). Nutq haddan tashqari tezligi bilan ajralib turadi. Shoshilinchda nutqiy diqqat buzilishi, tutilishlar, takrorlashlar, ichida qolib ketishlar, soʻz, boʻgʻinlar oʻrnini almashtirishlar, gaplami buzish, jumlalarni noaniq talaffuz qilish va shu kabilar yuzaga kelishi mukin. Biroq, nutqqa diqqat qaratilganda taxilaliyadan aziyat chekuvchilarda tashqi va ichki nutq orasidagi muvozanat tezda tiklanadi va atrofdagilar nutqiga solishtirganda uning tempi teziashganicha qolsa ham, tutilib qolishlar yoʻqoladi. M. Zeeman taxilaliya siptomatikasida interverbal akseleratsiyani (nutq tempining tezlashuvi) ajratib koʻrsatadi. Bu koʻp boʻgʻinli soʻzlarda, uzun jumlalarda va uzun bogʻ!angan matnlarda namoyon boʻladi. Uzun soʻz birikmasi, bir necha soʻzlardan tuzilgan nomlanish va hokazolar shunchalik tezlikda lalaffuz qilinadiki, natijada soʻzlardagi ayrim boʻgʻinlar tushib qoladi, noaniq va tez artikulyator harakatlar tufayli tovushlar buzih talaffuz qilinadi. Interverbal akseleratsiyani shunday tushuntirish mumkin: nutq qurilishida, bosh miya poʻstlogʻining nutq oqimiga boshqaruvchi taʼsiri vaqtincha uziladi.
Taxilaliya korinishlarini tasniflash
Tempning patologik tezlashuvi koʻpincha leksik-grammatik va fonetik xarakterdagi boshqa nuiq buzilishlari bilan uygʻunlashadi, yaʼni qoʻshilib keladi. Bunday kombinozlarni belgilash uchun XIX asr oxirlarida koʻp miqdordagi terminlar tavsiya qilingan: Battarismus Poltem, Angophrasia, Paraphrasia, Glottering, Timultus Sermonis, Brudeln, Balbutiement Praeseps, Tachiphemia va boshqalar.
Bizning adabiyotlarda bunday nutq buzilishlarini umumlashtirib belgilash uchun gohida „tutilish“ termini qoʻllaniladi. Bu qoidaga xilofdir, chunki tutilish faqat asossiz toʻxtalishlar, pauzalar, tutilib qolishlarni belgilaydi, ayni holatda esa nutq buzilishlari asosida, eng awalo, nutqning patologik tezlashuvidagi agrammatizmlar yotadi.
Nutq tempi buzilgan bolalarni tekshirish
Bradilaliyali va taxilaliyali bolalarda tibbiy hujjat boʻyicha maʼlumotlar aniqlanadi (psixik kasalliklar, nevrologik simptomatikaga tegishli maʼlumotlar). Bolalik yoshidagi somatik va infeksion kasalliklar, travmalar, bosh miya shishlari va boshqalar aniqlanadi.
Quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha chuqur, batafsil anamnez oʻrganiladi: ota-ona va qarindoshlardagi nutqiy kamchiliklar haqida maʼlumot va ulardagi nerv-psixik yoki surunkali kasalliklar mavjudligi haqidagi maʼlumotlar; onada homiladorlik va tugʻruqning kechishi; bolaning nutqiy rivojlanishi haqidagi maʼlumotlar (soʻzlarning boʻgʻ in luzilishidagi kamchiliklar, agrammatizmlar, tovush va boʻgʻinlarni takrorlashlar boʻlganmi yoki yoʻqmi, nutq lempining qandayligi, buzilgan nutq tempining maktabda oʻqishga tengdoshlarii bilan muloqotga taʼsiri alohida belgilanadi); nutq tempi buzilishining taxminiy sabablari; bradilaliya yoki taxilaliynni turli yosh davrlarida namoyon boʻlish xususiyatlari, oilada bola hayotining shart-sharoitlari (tartib, oila aʼzolarining oʻzaro munosabati, ulaming bolaga munosabati); bolaning m oyilliklari, qiziqishlari, tengdoshlari, jamoa bilan oʻzaro munosabati; nutq tempining bu buzilishlari ogʻir shaklda namoyon boʻlgan vaziyatlar doirasi; psixik belgilarning namoyon boʻlishi (oʻz kamchiligiga munosabati, himoya usullari, turli vaziyatlarda nutqiy muloqotga raʼsir; oia-ona bilan, darsda, begonalar bilan va h. k.); nutq tempi buzilishining oʻzlashtirishga taʼsiri va boshqalar. Soʻng quyidagilar aniqlanadi:
M. V. Keldish byusti
Dastlab, Esplanadada (keyinchalik "Kommunardlar bogʻi" nomini olgan) inqilob va Ulugʻ Vatan urushi qahramonlari byustlari orasidan haykal oʻrnatish rejalashtirilgan edi, shuning uchun uning uslubi va hajmi boʻyicha byust. M. V. Keldish diqqatini ularga qaratdi. Biroq, komissiya qaroriga koʻra, oxirgi joy sifatida Timma koʻprigidan unchalik uzoq boʻlmagan Latviya universiteti binosi oldidagi Shahar kanalining qirgʻogʻi tanlangan. Bu yodgorlik bugungi kunda joylashgan.
Samantha Johnson
Soyaux (2021)
2021-yil iyul oyida Johnson Fransiyaning Soyaux klubiga oʻtdi. U 2021-yil oktabr oyida yomon ish sharoitlari tufayli klubni tark etdi.
Xalqaro faoliyat
Johnson Qoʻshma Shtatlarni U-15, U-16, U-17 va U-18 darajasida himoya qilgan. 2008-yilda Johnson 2008-yilgi KONKAKAF U-17 ayollar chempionatida Amerika Qoʻshma Shtatlari roʻyxatiga kiritildi, AQSh birinchi marta chempionlikni qoʻlga kiritdi. Johnson 2008-yilgi FIFA U-17 ayollar oʻrtasidagi Jahon kubogi roʻyxatiga kiritilgan boʻlib, unda Qoʻshma Shtatlar Chempionat oʻyinida Shimoliy Koreyaga qoʻshimcha vaqtda yutqazib, ikkinchi oʻrinni egalladi.
Munozara
2021-yil oktabr oyida kanadalik futbolchi ASJ Soyaux FCda ishlagan vaqtida boshdan kechirgan ish sharoitlari yomonligidan soʻng OAVda fransuz professional futbol klubidan noroziligini bildirdi.
Suyuq kristallar
Suyuq kristallar, suyuq kristall holat, mezomorf holat — moddalarning suyuqlik (oquvchanlik) xossalari hamda qattiq kristallarning baʼzi xossalari (anizotropiya) ga ega boʻlgan oraliq holati. Suyuq kristallar hosil qilgan moddalarning molekulalari tayoqcha yoki choʻziq plastinkasimon shaklda boʻladi. Termotrop va liotrop xillarga boʻlinadi. Termotrop Suyuq kristallar — maʼlum temperatura oraligʻida mezomorf holatda, undan past trada qattiq kristall, yuqori trada esa oddiy suyuklik holatida boʻladi. Masalan, iazoksianizol 118,27° da anizotrop boʻlib, suyuq kristallar hosil qiladi. 135,85° da esa u izotroplikni namoyon qilib, oddiy suyuqlikka aylanadi. Baʼzi moddalarning maxsus erituvchilardagi eritmasi liotrop Suyuq kristallar deyiladi.
Suyuq kristallar molekulalarining tartiblanish darajasiga koʻra nematik ("azoksionizol, sintetik polipeptid eritmalari) va smektik (sovunning suvdagi eritmasi) Suyuq kristallar ga boʻlinadi. Nematik va smektik Suyuq kristallarning tashki koʻrinishini polyarizatsion mikroskop yordamida osongina ajratish mumkin. Nematik Suyuq kristallar ipsimon, smektik Suyuq kristallar konussimon, tayoqchasimon va bosqichli tuzil gan.
Suyuq kristallarning xolesterik (xolesterinning propil efiri) xili ham mavjud boʻlib, uning molekulalari birbiriga parallel joylashgan uzunchoq plastinkasimon shaklda. Xolesterik Suyuq kristallar organik suyukdiklar va qattiq kristallarning optik faolligidan bir necha marta yuqori boʻlgan optik faollikkya ega.
Baʼzi termotrop Suyuq kristallar 2 mezomorf holatda boʻlishi mumkin (qarang Polimorfizm). Bunda strukturaviy oʻtishlar quyidagicha: qattiq^smektik—jematik—>amorfsuyuq kristall faza sxemasi boʻyicha boradi va 1 tartibli faza oʻtish sodir boʻladi.
Suyuq kristallar elastik, magnit va optik anizotroplik, yopishqoqlik, elektr oʻtkazuvchanlik va boshqa xossalarga ega.
Adabiyot
Amerik Yu.B., Krendel B.A., Ximiya jidkix kristallov i mezomorfnix polimernix sistem, M., 1981.
Reldan chiqish
right|thumb| Sanoat maydonchasida o'rnatilgan, ko'k bayroq himoyasi bilan to'liq relsdan chiqarish moslamasi Derels yoki relsdan chiqarib yuboruvchi - bu poyezdlarning ruxsatsiz harakatlanishi yoki qarovsiz harakatlanuvchi tarkibning temir yo'lning ifloslanishini (to'sib qo'yishi yoki buzilishini) (yoki yo'lda mavjud bo'lgan narsa, masalan, odam yoki poezd bilan to'qnashib ketishining) oldini olish uchun ishlatiladigan qurilma. Qurilma ag‘darilganda yoki uning ichidan aylanayotganda uskunani relsdan chiqarish orqali ishlaydi ekan.
Tasodifiy relsdan chiqib ketish asbob-uskunalar va yo'llarga shikast etkazsa ham, uni bartaraf etish uchun katta vaqt va xarajat talab qilinsa-da, relsdan chiqib ketish uskunaning relsdan chiqib ketish nuqtasidan o'tib ketishiga yo'l qo'yilsa, uskunaga katta zarar yetkazish, jarohat yoki o'lim xavfi mavjud bo'lgan holatlarda qo'llaniladi ekan.
Sailly-Achâtel
Sailly-Achâtel Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Metz-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
217 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 26,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,1 km2. Dengiz sathidan 214 – 308 m balandlikda joylashgan.
Lenin byusti (Toganrog)
Lenin byusti — V. I.Leninning haykaltaroshlik qiyofasi, 1978-yilda Taganrog shahar maʼmuriyati binosi oldida oʻrnatilgan.
Yodgorlik
Lenin byusti 1978-yilda qurilgan Taganrog shahri maʼmuriyati binosi (Petrovskaya koʻchasi, 73) oldida oʻrnatilgan. Haykaltarosh B.Plenkin, meʼmor S. Tserkovnikov.
Tarix
2013-yil 17-dekabrda Taganrog shahar arxitektura va shaharsozlik qoʻmitasi Taganrog shahar Dumasining byudjet, soliq va iqtisodiy siyosat boʻyicha doimiy komissiyasining yigʻilishida deputatlarga Taganrog bosh arxitektori Olga Shcherbakovaning tashabbusi bilan taqdim etdi. Petrovskaya koʻchasidagi „Harbiy shon-sharaf shahri“ stelasi, Taganrog maʼmuriyati binosi oldida.
2014-yil fevral oyida shaharsozlik shahar kengashi va bosh arxitektor Olga Shcherbakova stellani meriyasi binosi yaqinida joylashtirish toʻgʻrisida dastlabki qaror qabul qilgani eʼlon qilindi. Shu munosabat bilan Vladimir Lenin byustining taqdiri savol ostida qoldi.
2014-yil avgust oyida taganrogliklar shahar maʼmuriyati byust poydevorining astarini taʼmirlashda qoʻllagan usuldan hayratda qolgan edi. Poydevordagi granit plitalari ish yuritish lentasi bilan mahkamlangan.
Cəlayir (Agsu)
Cəlayir (Jalayir) Ozarbayjonning Agsu tumanidagi qishloq va munitsipalitet. Aholisi 1,437.
Biston qalʻasi
Biston qalʻasi (Beeston Castle) — Angliyaning Cheshire shtatidagi Biston shahridagi oʻrta asrlar qirollik qalʻasining xarobalari. Qalʻa roʻyxatga olingan bino boʻlib, ingliz merosi fondi tomonidan boshqariladi. Forburg devorlari, shuningdek, torhaus va hovlining pardasi Angliyaning milliy merosi sifatida alohida roʻyxatga olingan va I * toifadagi meʼmoriy yodgorliklar maqomiga ega. left|thumb| Zamonaviy koʻprik hovlidagi Torhausga kirish imkonini beradi. 107 metrli qumtosh qoyada joylashgan qalʻa, 1220-yillarda Chesterning 6-grafi Ranulf de Blondevil (1170-1232-yillar) tomonidan qurilgan. 1237-yilda, Ranulfning yagona merosxoʻri vafotidan soʻng, befarzand Xantingdon grafi, Biston qalʻasi va Cheshir grafligi qirol Genrix III ning mulkiga oʻtdi. Qalʻa XVI asrga qadar yaxshi holatda saqlangan va u harbiy maqsadlarda foydalanishni toʻxtatgan. Shunga qaramay, 1643-yilda qalʻa yana Angliya fuqarolar urushi davrida harbiy bazaga aylandi. 1646-yilda Oliver Kromvel qalʻadan qalʻa sifatida foydalanishga yoʻl qoʻymaslik uchun uni tashlab, vayron qilishni buyurdi. XVIII asrda qalʻa hududida karyer ishlagan.
Afsonaga koʻra, qirol Richard II ning qirollik xazinalari qalʻa hududida koʻmilgan, ammo koʻplab qazishmalar natija bermagan.
Juarzon tumani
Juarzon tumani—Liberiyaning Sinoe okrugining 16 tumanlaridan biri. 2008-yil holatiga koʻra, aholi soni 6151 kishini tashlik atgan.
Even Hovland
Even Hovland (1989-yil 14-fevralda tugʻilgan) — norvegiyalik professional futbolchi, Häcken va Norvegiya terma jamoasida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.
Klublardagi faoliyati
Yoshligida Hovland mahalliy „Vadheim IL“ va IL Høyang klublarida oʻynagan, 2007-yilda „Sogndal“ga qoʻshilgan. Hønefossga qarshi 2009-yilgi mavsumning ochilish oʻyiniga tayyorgarlik paytida Hovland oyogʻini sindirib oldi va deyarli butun mavsumni oʻtkazib yubordi. 2009—2010-yillarda Hovland „Manchester United“ bilan shartnoma tuzmoqchi boʻlgan, ammo amalga oshirilmagan.
Hovland 2012-yilgi mavsum oldidan Molde FKga qoʻshildi. 2012—2013-yilgi UEFA Chempionlar ligasi saralash bosqichida „Basel“ ga qarshi oʻyinda jarohat oldi va 25-daqiqadan soʻng maydonni tark etishga majbur boʻldi. Tizzasidagi jarohati tufayli 2012-yilgi mavsumning qolgan qismida oʻynay olmadi.
Final Fantasy Crystal Chronicles
— The Game Designers Studio tomonidan ishlab chiqilgan va 2003-yilda Nintendo tomonidan nashr etilgan yapon jangovar rolli videooʻyini. Aslida Square Enix-ning ikkinchi ishlab chiqarish boʻlimi xodimlari tomonidan oʻyin dizayneri Akitosi Kavadzu boshchiligida yaratilgan, bu Final Fantasy seriyasining spin-offi va Crystal Chronicles oʻyinlar qatorining birinchi qismi boʻlib. Dastlab faqat Yaponiyada nashr etilgan, u 2004-yilda Yevropa, Avstraliya va Shimoliy Amerikadagi isteʼmol bozorlari uchun moslashtirilgan.
Even Hovland
Klublardagi faoliyati
2014-yil 14-iyunda Molde rahbariyati Hovland Germaniyaning 1. FC Nürnberg klubi bilan uch yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. 2017-yil 11-sentyabrda Hovland Nürnbergdan Sogndal klubiga oʻtdi. „Sogndal“da 2020-yilgacha shartnoma imzolagan edi.
2018-yilning 4-aprelida Rosenborg Hovland klub bilan uch yarim yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qildi.
Final Fantasy Crystal Chronicles
Syujet
Crystal Chronicles voqealari zararli taʼsiri aniq oʻlimga olib keladigan zararli gaz " miasma " bilan toʻldirilgan nomsiz xayoliy dunyoda sodir boʻladi. Shaharlar, qishloqlar va boshqa aholi punktlari kristallar tomonidan zaharli gazdan himoyalangan — ular miazma tarqalishiga toʻsqinlik qiladigan sehrli toʻsiq yaratadi. Biroq, toʻsiq abadiy emas, faqat bir yil davom etadi — bu davrdan keyin har bir qishloq aholisi kristallarni yangi sehr bilan oziqlantiradigan suyuq modda boʻlgan " mirra " ni qidirishga ketadigan sayohatchilar otryadini jihozlashi kerak. Oʻyinchi Tipa qishlogʻidan chiqib ketayotgan ushbu otryadlardan birini boshqaradi, qahramonlar uchun bu ularning hayotidagi birinchi bunday sayohat — ularni oldinda koʻplab xavf va sinovlar kutmoqda.
Even Hovland
Klublardagi faoliyati
2021-yil 28-dekabrda Hovland Häcken bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.
Final Fantasy Crystal Chronicles
Oʻyin anonsi
Rasmiy eʼlon 2002-yil 31-dekabrda Jump Festaʼda boʻlib oʻtdi. Shunisi eʼtiborga loyiqki, seriya 1994-yildan beri Square Enix va Nintendo oʻrtasidagi birinchi hamkorlik edi, shuning uchun ishlab chiquvchilar uni Final Fantasy liniyasining qolgan qismidan ajratib, tubdan yangi narsa yaratishga qaror qilishdi.
Even Hovland
Xalqaro faoliyati
2011-yilning 11-oktyabrida Hovland Norvegiya terma jamoasining Yevro-2012 saralashi doirasidagi Kiprga qarshi oʻyiniga tarkibga kiritildi. Chunki Brede Hangeland sariq kartochkalari tufayli diskvalifikatsiya qilingan edi. Hovland 2012-yilning 15-yanvarida Daniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida (1:1) professional terma jamoasi safida debyut qildi. 2012-yil 29-fevralda Norvegiyaning Shimoliy Irlandiyaga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvidan bir kun oldin Hovland yana Norvegiyaga Brede Hangeland o‘rniga chaqirildi, biroq Hovland o‘sha kuni Ispaniyada „Molde“ bilan mavsumoldi o‘yinlarini o‘tkazayotganligi uchun bora olmadi.
Final Fantasy Crystal Chronicles
Oʻyin anonsi
2019-yil 10-iyunda Final Fantasy Crystal Chronicles Remastered Edition E3 2019 da Nintendo Switch va PlayStation 4 o‘yin konsollari, shuningdek iOS va Android smartfonlari uchun anons qilindi.
Even Hovland
Shaxsiy hayoti
Hovlandning singlisi Stine Hovland ham xalqaro toifadagi futbolchi, amakivachchasi Viktor esa xalqaro toifadagi golfchi.
Final Fantasy Crystal Chronicles
Sharhlar
Oʻyinning chiqarilishi yaxshi ijobiy sharhlar bilan birga boʻldi, chiroyli grafikalar va multiplayer rejimi dizaynidagi innovatsiyalar uchun maqtovga sazovor boʻldi. Xususan, IGN portali koʻp oʻyinchi rejimini muvaffaqiyatli Phantasy Star Online bilan taqqosladi, ammo Game Boy Advance tizimidan boshqaruvchi sifatida foydalanish gʻoyasini salbiy taʼkidladi.
Even Hovland
Yutuqlari
Molde
Rosenborg
BK Häcken
Individual
Manbalar
<references group="" responsive="1">
731 (son)
731 (yetti yuz oʻttiz bir) — 730 va 732 sonlari orasidagi natural son.
Voronej tarixi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC_2014.JPG/270px-%D0%A3%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%90%D0%B4%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%85%D1%80%D0%B0%D0%BC_2014.JPG|right|thumb|270x270px| XVII asr oxirida qurilgan Admiralty Assopsiya cherkovi Voronej — Rossiyaning uzoq tarixga ega boʻlgan,Yevropa qismida joylashgan shahar boʻlib, ushbu shahar 1586-yil tashkil topgan.
Tarixi
Zamonaviy shahar XVI asrda Don daryosining irmogʻi boʻlgan Voronej daryosi nomi bilan atalgan."Voronej" nomining kelib chiqishi toʻgʻrisida tarixchilar va mahalliy tarixchilar tomonidan bir qancha nazariyalar keltirilgan va bularning hech birini notoʻgʻri deya talqin qilib boʻlmaydi. Bunga asosiy sabab „Voronej“ soʻzini asoslab beruvchi gipotezalarning hech biri muammoning yagona mumkin boʻlgan yechimi sifatida soʻzsiz qabul qiladigan darajada yaxshi asoslanmaganligidadir. . 1947-yilda Fin-Ugor filologiyasi boʻyicha konferensiyada leningradlik tadqiqotchi A. I. Popov „Voronej“ soʻzini geografik nom va mordovcha „vir“ — oʻrmon soʻzlari birligidan iborat deb aytgan. Bu fikr dastlab mutaxassislar tomonidan qoʻllab quvvatlanmaydi. M. N. Melkheev va V. A. Nikonov fikrni maʼqullashmaydi, biroq O.N.Trubachev va V.N.Toporov fikrni qoʻllab quvvatlashgan. Keyinchalik yana bir mahalliy tarixchi A. V. Kozhemyakin ham bu fikrni qoʻllab-quvvatlagan. 1968-yilda toponimik xatolar V. Juchkevich tomonidan „Umumiy toponimika“ darsligida tahlil qilingan. 2000-yilda "O slove „Voronej“" maqolasida mahalliy tarixchi Ya. P. Mulkidjanyan"Voronej" soʻzini shahar nomi va eroncha „varu“ soʻzlari birligidan iborat, chunki daryo keng tekislikka ega va oʻrta tosh asrida daryo boʻyida eron tilida soʻzlashuvchi qabilalar yashagan deb oʻz fikrini asoslab oʻtgan. Oʻz maqolasi sharhida, P. Medvedev Voronej gidronimining Meotida (Azov dengizi) ga oqib oʻtadigan Gerodot tomonidan tilga olingan Oar daryosi nomi bilan bogʻliqligi haqida fikr bildirgan. . 2003-yilda arxeologlar A. Z. Vinnikov va A. T. Sinyuk, farqli oʻlaroq. P. Zagorovskiyning fikriga koʻra, Voronej daryosining nomi XI-XII asrlarda paydo boʻlmagan, lekin XVIII asr oxiri yoki XIX asr boshlarida bu yerga kelgan slavyanlar tomonidan berilgan deb ishonishgan.
Voronej hududidagi eng qadimgi aholi punktlari
Voronej oʻlkasi qimmatbaho arxeologik yodgorliklarga boy hisoblanadi. Hozirda ularning yuzdan ortigʻi zamonaviy shahar va uning atrofidagi hududlarga toʻgʻri keladi. Qadimgi manzilgohlardan bronza davri manzilgohlari, qadimgi aholi punktlari va ilk temir davri (miloddan avvalgi I ming yillik) manzilgohlari maʼlum. Eramizning III asr oʻrtalari skif va sarmat qabilalarining merosi), slavyan aholi punktlari ning oʻziga xos majmuasi (VIII — XI asr boshlari), turli davrlardagi qabristonlar ni ham bular sirasiga kiritish mumkin. XIX asr oxirida mahalliy tarixchilar L.B.Vaynberg va E.L.Markovlar birinchi boʻlib asosiy aholi punktlarining tarixi va madaniy hayotini yoritishga kirishishgan. Ularning uzoq izlanish faoliyatlari natijasida kitob-albom yaratildi.Mahalliy tarixchilar bu hududda yashagan aholini „Kazar“ yoki „Xazar“ deb atashgan . 1928-1929-yillarda leningradlik olim P.P.Efimenko boshchiligidagi Davlat Moddiy madaniyat tarixi akademiya ekspeditsiyasi ilk slavyan xalqi kelib chiqishini asoslab berishdi. Voronej daryosidagi Mixaylovskiy kordoni yaqinida XVIII-XIX asr boshlarida gʻayrioddiy katta (9 gektardan ortiq) va kuchli mustahkamlangan slavyan aholi punkti topilgan (ilgari, bronza va temir asrlarida kichikroq joyda yashashgan. Shu bilan birga, bir qator boshqa rus tadqiqotchilari boshqa joylarda: Oka havzasida; Kiyevdagi Dneprda ; Don boʻyida Titchixa qishlogʻida yashashgan deb yozib qoldirishgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%89%D0%B5_%D0%BD%D0%B0_%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%92%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B6.jpg/301px-%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B8%D1%89%D0%B5_%D0%BD%D0%B0_%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%92%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B6.jpg|thumb|301x301px| VIII-XI asrlardagi asosiy aholi punktining parchasi. („shahar“ ning atalgan nomlari: Vantit, Voronej) Voronej shahrining Markaziy tumanidagi Ribachi qishlogʻi yaqinida. Voronej XVII asr oʻrtalaridan Turkiya, Qrim va Kavkazdagi Rossiya va xorijiy elchilar Voronejga qoʻnib oʻtishgan. Shahar ularni barcha zarur narsalar, jumladan qurol-aslaha va qoʻriqchilar bilan taʼminlashi kerak edi. Taxminan bir vaqtning oʻzida Voronej Belgorod chizigʻining bir qismiga aylangan — asr oxirigacha Rossiya davlatini tatar reydlaridan himoya qilgan istehkomlar qurib bitkazilgan. 1670-1671-yillarda S. T. Razin boshchiligida dehqonlar urushi boʻlib oʻtgan. Qoʻzgʻolon Belgorod gubernatori G.. Romanovskiy boshchiligidagi chor qoʻshinlari tomonidan bostirilgan. Oʻsha paytda Belgorod gubernatori G.Romanovskiy boshchiligidagi chor qoʻshinlari shaharda qoʻzgʻolonning oldini olishga muvaffaq boʻldilar 1682-yilda sobor qarori bilan shizmatlarga qarshi kurashish uchun "Voronejskaya eparxiya" tuzildi. Yepiskop Mitrofan (1623-1703) 58 yoshida uning birinchi rahbari boʻldi.
Pyotr I islohotlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Voronezhold.jpg/200px-Voronezhold.jpg|left|thumb|200x200px| Voronejning XVIII asr(Petrovskiy oroli va old tomonda omborxona) 1695-yil qishda Voronej tumanida ikkinchi Azov kampaniyasini tayyorlash paytida 522 ta omoch, 42 ta dengiz kemasi, 134 ta raf tayyorlandi. Shahar tarixida birinchi marta Voronej daryosi boʻylab bunday koʻp miqdordagi yuk kemalari harakatlangan. Biroq birinchi Azov kampaniyasi Rossiyaga katta gʻalabalar keltirmagan. Azov qal’asi zabt etilmadi.Shuning uchun Pyotr I uning qurilishini boshlashga qaror qildi. Voronej shahri strategik joylashuvi qulay boʻlganligi sabab tanlangan. Birinchidan, shahar Voronej daryosi boʻyida joylashgan boʻlib, u Donga quyiladi. Ikkinchidan, shahar yaqinida qurilish materiali sifatida foydalanish mumkin boʻlgan oʻrmonlar bor edi. Uchinchidan, Voronej aholisi daryo kemalarini qurish va boshqarish tajribasiga ega edi.
Suyuq oʻgʻitlar
Suyuq oʻgʻitlar — sanoatda ishlab chikariladigan va tuproqqa suyuq holda solinadigan mineral moddalar. S.oʻ.ga suvsiz ammiak (82% azotli), suvli ammiak (18—20% azotli), ammiakatlar (30—50% azotli), kaliy tuzlarining eritmalari (14% K2O li), fosfat kislota, suyuq kompleks oʻgʻitlar kiradi (qarang Kompleks oʻgʻitlar). S.oʻ.ni asosiy oʻgʻit hrlida va vegetatsiya davrida oʻsimliklarni oziqlantirish uchun ishlatish mumkin. Ular tuproqqa shudgorlash yoki ekishdan oldin solinsa, tuproqqa yaxshi aralashadi, suv taʼsirida yuvilib ketmaydi, hosilni ammiakli selitra solingandagiga nisbatan oshiradi. Oʻzbekistonda suyuq kompleks oʻgʻitlar ishlab chiqarilishi 1979-yildan boshlangan. Suyuq kompleks oʻgʻitlarning kimyoviy tarkibi: 10% N, 34% R2O5, 0,6% GʻeO3, 0,7% A12O3, 0,1% SaO, 0,01% Mg, 0,02% F dan iborat. Suyuq kompleks oʻgʻitlar konsentratsiyali polifosfat kislotani yuqori qaroratda (280—350°) gaz holidagi ammiak bilan neytrallab, keyin ammiakli suvda eritib olinadi. Suyuq kompleks oʻgʻitlar fosforni qiyin oʻzlashtiruvchi ekinlar uchun juda qoʻl keladigan fosforli oʻgʻitdir. Tarkibida 27% gacha azot, fosfor, kaliy boʻlgan suyuq kompleks oʻgʻitlarning ekinlar uchun agrokimyoviy samaradorligi darajasi ularning qoʻllanish texnologiyasiga bogʻliq. Suyuq kompleks oʻgʻitni yozning oxiri va kuzda ham yerga solish mumkin. Su. plug yoki kultivatorga maxsus oʻrnatilgan oʻgʻitlagichlarda yerga (yengil tuprokli yerlarga 16—20 sm, ogʻir tuprokdi yerlarga 12—5 sm chuqurlikda) solinadi.
Adabiyot
Risqivoy Yoqubov.
Lenin byusti (Irkutsk)
1924-1925-yillarda haykaltarosh, Irkutsk va Xiva uchun ikkita bir xil baland relyef yasagan. Yodgorlik, katta qutiga solingan va arxiv hovlisida uzoq vaqt yotdi. Quti, 1930-yillarning boshlarida tasodifan ochilgan.
Yodgorlik 1934-yil 10-iyulda Irkutskda Kirovskiy tumanidagi (hozirgi Pravoberejniy tumani) Karl Marks va Proletarskaya koʻchalari burchagida ochilgan.
Faqat 1967-yilda muallif aniqlandi va qoʻshimcha maʼlumotlar topildi.
1985-yilda, maydon qayta taʼmir qilindi, haykal ostiga kulrang granitdan yasalgan yangi poydevor qoʻyilib, gulzor tashkil etildi.
Ardahan
Ardahan (Erdêxan, არტაანი, Արդահան ) — Turkiya shimoli-sharqida, Gruziya chegarasiga yaqin shahar.
Ardahan viloyatining poytaxti.
Qadimgi va o'rta asrlardagi holati
Ardahan tarixiy jihatdan Armanistonning Iberiya qirollligidan tortib olingan Gogarene (Gugark) viloyati hisoblangan. O'rta asrlarda Ardahan Abbosiylar xalifaligidan Qora dengiz bo'yidagi shaharlarga turli mahsulotlar yetkazish uchun port vazifasini o'tagan. VIII-X asrlarda Tao-Klareti qirolligining Bagrationi sulolasi shahzodalari qo'l ostida bo'lgan. U paytda shaharning nomi Artaani deb atalgan. XI-XV asrlarda esa Gruziya qirolligining bir qismi bo'lgan. Arab tarixchisi Yahyo Antioxiyning so'zlariga qaraganda, vizantiyaliklar 1021-yilda Ardahanni vayron etib, aholisni qirib tashlaganlar.
Mo'g'ullar shaharni 1230-yillarda egallab olishgan, ammo 1266-yilda gruzin knyazlari uni qaytarib olishga muvaffaq bo'lishdi. 1555-yilda imzolangan Amasya tinchlik shartnomasiga ko'ra, Ardahan sanjoqlik sifatida Usmoniylar imperiyasi tarkibiga kiritildi. 1640-yillarda Usmonli sayyohi Evliya Chalabiy Ardahanga borib, unga shunday taʼrif bergan: "Ardahan qalʼasi yetib boʻlmas qoya tepasida joylashgan. U to'rtburchak shaklida va mustahkamdir. Bu qal'a sovuq iqlimga ega, shuning uchun bog'lar mavjud emas. Bu yerga Ajara va Tortumdagi qal'adan mevalar keladi".
Zamonaviy ko'rinishi
[[Fayl:Ardagan_Kivshenko.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Ardagan_Kivshenko.jpg/220px-Ardagan_Kivshenko.jpg|thumb| 1877-yil 5-mayda rus qo'shinlarining Ardahan qal'asiga bostirib kirishi.
]] 1829-yilgacha Ardahanda 400 ta xonadon bo'lgan, ularning aksariyati armanl oilalari edi. Ularning ko'pchiligi keyinchalik XIX asr boshlarida Rossiya imperiyasiga ko'chib o'tishgan. 1828-1829-yillarda yuz bergan rus-turk urushi davrida Ardahan Kars-Arzurum yo'li bo'yidagi mustahkam chegara qal'asi hisoblangan. 1877-1878-yillarda yuz bergan rus-turk urushi natijasida Rossiya imperiyasining Kars viloyatiga Ardahan okrugi sifatida kiritiladi. Okrugda gruzinlar, greklar, kavkaz yahudiylari, ruslar, kurdlar, osetinlar va yazidiylar yashagan. Rossiya hukmronligi ostida okrug iqtisodiy jihatdan gullab-yashnagan, meva, dudlangan qo'zi go'shti, bug'doy va yog'och eksport qilgan. Ardaxannni Axalkalak, Kars va Oltu bilan bog'laydigan yangi yo'llar qurildi. 1914-yil 25-dekabrda Birinchi jahon urushining dastlabki oylarida Usmonli qoʻshini Ardahanni bosib olib, uning koʻplab armanlari, yunonlari va gruzinlarini qirgʻin qildi. Ruslar arman va pontik yunon jangarilari yordamida 1915-yil 3-yanvarda shaharni egallab olishdi, bu esa qochib ketgan tub aholining bir qismining qaytishiga imkon berdi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Sunrise_in_rural_area.JPG/220px-Sunrise_in_rural_area.JPG|thumb| Ardaxanning qishloq qismi Oktabr inqilobidan so'ng (1917), rus qo'shinlari Ardahanni tark etarkan, armanlar shaharni turklardan himoya qilish uchun. 1918-yil 6-martda Usmonlilar qoʻshini shahar musulmonlari yordamida Ardahanning arman garnizonini bosib olib, shaharni qaytarib oldi. Birinchi jahon urushi tugagandan so'ng inglizlar Ardahanni bosib oldi va oxir-oqibat uni nazorat qilishni Armaniston Demokratik Respublikasiga topshirdi. 1920-yil noyabr oyida turk millatchilari Ardahanni egallab olishganda, shaharda qolgan armanlar, pontik yunonlar va gruzinlar Armaniston, Shimoliy Gretsiya va Gruziyaga qochib ketishdi. Keyingi yili Sovetlar va turklar o'rtasida imzolangan Moskva shartnomasi Ardaxonni Turkiya hududi sifatida tasdiqladi.