cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gvatemala
Iqtisodiyoti
Gvatemala – qoloq agrar mamlakat, iktisodiyoti tropik oʻsimlik mahsulotlarini eksport qilishga ixtisoslashgan. Yalpi ichki mahsulotda qishloq xoʻjaligi, oʻrmon xoʻjaligi va baliqchilikning ulushi 26%, sanoatning ulushi 15%. Mamlakat aholisining 2,5% ekinzorlarning 85% ga egalik qiladi. Asosiy ekini kofe, paxta, shakarqamish, banan; shuningdek abaku, efir moyli ekinlar, tamaki ham yetishtiriladi. Asosiy oziqovqat ekinlari: makkajoʻxori, sholi, kartoshka, loviya, sabzavot. Chorvachilik 2darajali ahamiyatga ega. Qoramol, choʻchqa, qoʻy boqiladi. Qimmatbaho yogʻoch (balsa, bakaut va boshqa) turlari, chikle smolasi tayyorlanadi. Sanoati zaif rivojlangan. Rux, volfram, surma, qoʻrgʻoshin, nikel, simob, kumush, oz miqdorda neft (mamlakat ehtiyojining 25%) qazib olinadi. Oziq-ovqat, koʻnchilik, toʻqimachilik, neft kimyosi, binokorlik materiallari korxonalari bor. 2,3 mlrd. kVt-soat elektr energiyasi ishlab chiqariladi. Eskuintle va Puerto-Barrios yaqinidagi neft mahsulotlari zavodlari chetdan keltirilgan xom ashyo asosida ishlaydi. Hunarmandchilik rivojlangan. Temir yoʻl uzunligi – 819 km, avtomobil yoʻllari uzunligi – 17,3 ming km. Panamerika avtoyoʻli Gvatemala orqali oʻtadi. Asosiy dengiz portlari: Puerto-Barrios, San-Xose, Champeriko. Gvatemala sh.da xal-qaro aeroport bor. Gvatemala chetga kofe, paxta, banan, qand-shakar, goʻsht, yogʻoch, binokorlik materiallari va boshqa chiqaradi. Chetdan oziq-ovqat, avtomobillar, asbob-uskuna, neft keltiriladi. AQSH, Germaniya, Markaziy Amerika mamlakatlari, Yaponiya, Meksika bilan savdo-sotiq qiladi. Pul birligi – ketsal.
Maorifi, ilmiy va madaniy muassasalari
Boshlangʻich maktablar huzurida bolalar bogʻchalari va maktabgacha tarbiya boʻlimlari bor. Boshlangich taʼlim 6 yillik (qishloq joylarda 3 yillik), oʻrta maktablar 5 yillik; hunar-texnika maktablari ham bor. 5 universitetda mutaxassislar tayyorlanadi. Kolonial muzeyda rasmlar, haykaltaroshlik asarlari, Santyago muzeyida qurol-yarogʻ, mebel, sanʼat asarlari, Qadimgi kitob muzeyida tarixiy va badiiy asarlar, Chichikastenango muzeyida mayyakiche madaniy obidalari, Milliy tarix va nafis sanʼat muzeyida rassomlik, haykaltaroshlik, gravyura buyumlari, qad. tangalar, Arxeologiya va etn. muzeyida mayya madaniyati yodgorliklari saqlanadi. Gvatemala shahrida Milliy kutubxona mavjud. Ilmiy tadqiqotlar va tajriba-konstruktorlik ishlari ilmiy va texnika tadqiqotlari milliy kengashi va Fanlar Akademiyasi orqali muvofiqlashtirib boriladi. Ilmiy tadqiqotlar markazlari: Atom energiyasi instituti, Elektrlashtirish instituti, Antropologiya va tarix instituti, Geografiya instituti, Meteorologiya va seysmologiya instituti, rasadxona, Tibbiyot, fizika va tabiiy Fanlar Akademiyasi, Mayyakiche tili akademiyasi va boshqalar.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
Gvatemalada bir qancha gazeta va jurnallar nashr etiladi. Yiriklari: "Diario de Sentroamerika" ("Markaziy Amerika gazetasi", 1880 yildan), "Imparsial" ("Xolis", kundalik kechki gazeta, 1922 yildan), "Nason" ("Millat", kundalik gazeta, 1969 yildan), "Ora" ("Soat", kundalik kechki gazeta, 1944 yildan), "Prensa libre" ("Erkin matbuot", kundalik gazeta, 1951 yildan). Milliy radioeshittirish va telekoʻrsatuv bosh boshqarmasi hukumat xizmati boʻlib, u 1931 yil tashkil etilgan. Mamlakatdagi radioeshittirish va telekoʻrsatuvlarni nazorat qiladi. "Voye de Guatemala" ("Gvatemala ovozi") hukumat radio stansiyasi, bir qancha tijorat telestyalari mavjud.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
3– 9-asrlarda Gvatemala hududida mayya indeyslarining madaniyati va sanʼati gullab yashnagan. Tikal, Kaminaliuyu, Kirigua markazlarida oʻsha davrga mansub piramida yoki minora shaklidagi poydevorga qurilgan ibodatxonalar, saroylar, ehromlar, boʻrtma tasvirli toshlar saqlanib qolgan. Mustamlaka davrida bir qavatli uylardan tashkil topgan toʻgʻri koʻchali yangi shaharlar (Antigua, Chichikastenango) barpo etildi. Qalin devorli azim binolar qurilib, barokko uslubiga xos ganchkorlik va oʻymakorlik naqshlari bilan bezatildi. Teatr, prezident saroyi, hukumat saroyi va boshqa shular jumlasiga kiradi. Keyingi yillarda zamonaviy binolar qad koʻtardi.
Columbia (Shimoliy Karolina)
Columbia AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Tyrrell County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
817 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,2 km2. Shundan 1,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Gayana
Gayana, Gayana Kooperativ Respublikasi (Inglizcha: Cooperative Republic of Guyana) — Janubiy Amerikaning shimoli-sharqidagi davlat. Mayd. 215 ming km2. Aholisi 900 ming kishi (1997). Poytaxti — Jorjtaun shahri. Maʼmuriy jihatdan 10 okrugga boʻlinadi.
Davlat tuzumi
Gayana— Hamdoʻstlik tarkibidagi respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1978 yil iyuddagi referendumda qabul qilingan va 1980 yil 6 oktyabrdan kuchga kirgan. Davlat va hukumat boshligʻi — prezident. U umumiy toʻgri ovoz berish yoʻli bilan 5 yil muddatta saylanadi. Konun chiqaruvchi hokimiyatni bir palatali parlament — Millat majlisi amalga oshiradi. Ijroiya hokimiyat prezident va bosh vazir boshchiligidagi vazirlar mahkamasi ixtiyorida. Vazirlar mahkamasi Millat majlisi oldida javobgardir.
Tabiati
Atlantika sohili pastlik boʻlgani uchun dengiz toʻlqini paytida qirgʻoqdagi yerlarni suv bosadi. Shimoliy va shimoli-sharqi botqoq bosgan payettekislikdan, markazi va janubiy Gviana yassitogʻligidan iborat (Ro-rayma togʻi bal. 2772 m). Gayanada oltin, niobiy (kolumbit), marganes, olmos, boksit konlari bor. Iqlimi subekvatorial, issiq va sernam. Oʻrtacha oylik temperatura Jorjtaunda 26—28°, yillik yogʻin 2230 mm. Daryolari koʻp. Yiriklari — Essekibo va Koranteyn. Hududining 85% ga yaqini doimiy yashil nam oʻrmonlar bilan qoplangan. Shimoli-gʻarb, shimoliy va Shimoli-sharqda savannalar. Kayetur milliy bogʻi tashki l etilgan.
Aholisining 54% hindistonliklar, 36% afrikaliklar. Negrlar, duragaylar, mulatlar, xitoylar, indeyslar ham yashaidi. Davlat tili — ingliz tili. Diniy eʼtiqodiga koʻra koʻpchilik aholi protestantlar boʻlib, katoliklar, musulmonlar, hindular ham bor. Shahar aholisi — 31%. Yirik shaharlari: Jorjtaun, Bartika va b.
Tarixi
Qadimda Gayana hududida indeyslar yashagan. Gayanani birinchi boʻlib ispanlar kashf etgan (1499). 16-asr oxirlarida inglizlar Gayana qirgʻoqlariga kelganlar. Keyinroq golland savdogarlari Essekibo, Demerara va Berbis daryolari boʻyiga kelib joylashib, bu yerlarni oʻzlashtira boshladilar. Ular Afrikadan keltirilgan negr qullar yordamida plantatsiya xoʻjaliklari barpo etdilar. 18-asr oxiri — 19-asr boshlarida Gayanaga egalik qilish uchun Buyuk Britaniya, Gollandiya va Fransiya oʻrtasida kurash boʻlib turdi. 1814 yilgi Angliya-Gollandiya sulhiga binoan Gayana Buyuk Britaniya ixtiyoriga oʻtdi va 1831 yildan Britaniya Gvianasi deb ataladigan boʻldi. 1834 yilda quldorlik bekor qilindi. 1838 yildan boshqa mamlakatlardan, ayniqsa Hindiston va Xitoydan arzon ish kuchi keltiriddi. Gayana aholisi milliy-ozodlik uchun kurashdi. Bu kurash Ikkinchi jahon urushidan keyin keskin tuye oldi. 1953 yilda Britaniya Gvianasi mehnatkashlari ichki oʻzini oʻzi boshqarishni kengaytirishga erishdi. 1966 yil 26 mayda Britaniya Gvianasi mustaqil davlat deb eʼlon qilindi va u Gayana deb nomlandi. 1970 yildan Gayana—respublika. Oʻsha yildan BMT aʼzosi. 1992 yil 8 yanvarda Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini tan olgan. Milliy bayrami: Respublika kuni -23 fevral (1970).
Siyosiy partiyalari va kasaba uyushmasi
Xalq taraqqiyparvar partiyasi, hukmron partiya, 1950 yil tuzilgan; Xalq milliy kongressi, muxolifatdagi partiya, 1955 yil tashkil etilgan; "Birlashgan kuch", muxolifatdagi partiya, 1960 yil tuzilgan; Mehnatkashlar ittifoqi, muxolifatdagi partiya, 1977 yil tashkil etilgan. Gayana kasaba uyushmalari kongressi, 1940 yilda asos solingan.
Xoʻjaligi
Sanoatidagi rivojlanish foydali qazilmalar, avvalo boksit, shuningdek oltin, olmos, marganes qazib olish bilan bogʻliq. Iqgisodiyotning asosiy tarmoqlari davlat nazoratiga olingan. Elektr energetikada issiqlik elektr stansiyalari ustun. Bir yilda 219 mln. kVtsoat elektr energiyasi hosil qilinadi. Ishlab chiqarish sanoati zaif rivojlangan. Asosiy tarmoqlari: qand-shakar, pivo, tamaki, yogʻochsozlik. Gayana romi jahonga mashhur. Temir yo'l uz. — 88 km, avtomobil yoʻllari uz.— 7,2 ming km. Asosiy portlari: Jorjtaun, Nyu-Amsterdam. Chetga qand-shakar, boksit, sholi, olmos, rom, yogoch-taxta, oziq-ovqat mahsulotlari, alyuminiy oksidi chiqaradi. Chetdan turli mashinalar, neft mahsulotlari, transport vositalari, qurilish materiallari, sut mahsulotlari, un va gazlama oladi. Buyuk Britaniya, AQSH, Kanada bilan savdo qila-di. Pul birligi — Gayana dollari.
Madaniyati
6—14 yoshdagi bolalar uchun majburiy oʻqish yoʻlga qoʻyilgan. Taʼlimning hamma turlari — bepul. 6 yillik boshlangʻich, 7 yillik oʻrta maktablar, hunar-texnika bilim yurtlari, 2 kollej bor. Oʻqituvchilar Jorjtaundagi ped. kollejida va 2 oʻquv markazida tayyorlanadi. Ilmiy markazlari: Gayana jamiyati, Amerika axborot markazi, Gayana xalqaro munosabatlar instituti va b. Jorjtaun universiteti, Milliy kutubxona, Gayana muzeyi mavjud. Gayanada nashr etiladigan yirik gazeta va jurnallar: "Voys of leybor" ("Mehnat sadosi", gazeta, 1980 yildan), "Gayana kronikl" ("Gayana axboroti, kundalik gazeta, 1881 yildan), "Mirror" ("Koʻzgu", haftalik gazeta, 1962 yildan), "Nyu neyshn" ("Yangi millat", haftalik gazeta, 1955 yildan), "Sander" ("Momaqaldiroq", har chorakda chiqadigan jurnal, 1950 yildan), "Sandi kronikl" ("Yakshanba axboroti", haftanoma, 1881 yildan). Gayana ijtimoiy aloqalar agentligi hukumat axborot xizmati boʻlib, u 1989 yilda tuzilgan. "Gayana brodkasting korporeyshn" hukumat radioeshittirish xizmati 1979 yilda tashkil etilgan. "Gayana televijn" hukumat telexizmati 1993 yilda tuzilgan.
Adabiyoti
Adabiyoti ingliz tilida. Folklorni Gayana tub joy aholisi — indeyslar yaratgan, keyinchalik shakarqamish plantatsiyalarida ishlatish uchun keltirilgan negrlar va hindlar ham bu jarayonga qoʻshilgan. Yozma adabiyot 19-asrda paydo boʻldi: "Kolonist" taxallusli muallifning "Demeraradagi tungi oʻylar" lirik sheʼrlar toʻplami, qullikdan faryod chekkan S. Oliveraning sheʼrlari, T. Donning "Moʻminlarning qalb izhori" toʻplami va b. A. Seymur "Gviana ustida bulut" dostonida asosiy tarixiy davrlarni tasvirlagan. Milliy ozodlik kurashi kuchaygan paytda M. Karterning joʻshqin sheʼriyati katta ahamiyat kasb etdi. Keyingi vaqtlarda nasr rivojlanmoqda.
Mustamlaka davrining qiyinchiliklariga qaramay, professional sanʼat rivojlandi, u indeys va negr anʼanalarini oʻzida mujassamlashtirdi. Yogʻoch oʻymakorligi, naqshinkorlik, ramziy tasvirlar namunalari mavjud. Gayanadagi meʼmoriy inshootlar asosan yogʻochdan yasalgan boʻlib, ularning uslubi har xil (ispancha, gollandcha, inglizcha uslublar taʼsiri seziladi). Turar joylar, odatga kura, baland gʻishtin tirgaklar ustiga kebracho, bambuk, palma yogʻochlaridan bir qavatli qilib qurilgan. Jorjtaunda dunyodagi eng katta yogoch cherkov (meʼmori A. Blomfild) savlat toʻkib turibdi. 1945 yildan soʻng mamlakat poytaxtida zamonaviy binolar qurildi.
Nuriston (Tursunzoda aholi punktlari)
Nuriston (Нуристон) — Tojikiston Respublikasining Tursunzoda tumani, Istiqlol shahariga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 5 km, tuman markaziga 26 km.
Aholisi
Aholisi — 519 kishi.
Albaretto della Torre
Albaretto della Torre Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Cuneo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 4 km2. 248 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Buyuk Britaniyada jinoyat
Angliya va Uelsdagi jinoyatlar uchun javobgarlik Ichki ishlar vazirligi, jinoyatchilikni kamaytirish va oldini olish uchun mas’ul boʻlgan hukumat departamenti, Birlashgan Qirollikdagi huquqni muhofaza qilish organlari bilan birgalikda; va adliya tizimini boshqaradigan Adliya vazirligi, shu jumladan uning sudlari va qamoqxonalari kiradi. Shotlandiyada bu mas’uliyat Shotlandiyada yagona davlat prokurori vazifasini bajaradigan Crown Office va Prokuror Fiscal Service zimmasiga tushadi va shuning uchun Shotlandiyada jinoyatni taʼqib qilish uchun javobgardir.
Tarixi
Oʻz tarixida Birlashgan Qirollik jinoyatchilik bilan yaxshi kurashgan. Birlashgan Qirollikdagi jinoyatchilik darajasi dunyoning qolgan qismiga, ayniqsa birinchi dunyo mamlakatlariga nisbatan nisbatan pastligicha qolmoqda. 2019-yil holatiga koʻra Qirollik qasddan odam oʻldirish qurbonlari boʻyicha 100 000 aholiga 1,20 bilan dunyoda 174-oʻrinda turadi. Birlashgan Qirollik nisbatan tinch mamlakat boʻlib qolsa-da, 2018-yil yanvar oyi holatiga koʻra, politsiya maʼlumotlari soʻnggi bir necha yil ichida zoʻravonlik va jinsiy huquqbuzarliklarning keskin oʻsishini koʻrsatdi.
Politsiya tomonidan qayd etilgan jinoyat stavkalarini uzoq muddatda solishtirish qiyin, chunki politsiya qayd etish amaliyoti, politsiya yozuvlarining ishonchliligi va qurbonlarning jinoyat haqida xabar berishga tayyorligi yillar davomida oʻzgargan.
Angliya va Uels
Angliya va Uelsda jinoiy sudlovning ikki turi mavjud: „xulosa“ va „ayblov xulosasi“. Voyaga yetganlar uchun umumiy sudlar magistratura sudida, ayblov xulosasi boʻyicha sudlar esa Crown sudida boʻlib oʻtadi. Sud koʻrish uchun ikkita joy mavjudligiga qaramay, deyarli barcha jinoyat ishlari, ogʻir boʻlsa ham, magistratura sudlarida boshlanadi.
Huquqbuzarliklar, shuningdek, individual jinoyatning ogʻirligiga qarab, „har qanday holatda ham“ deb hisoblanishi mumkin. Bu shuni anglatadiki, vaziyatga qarab ular magistratura sudida yoki Crown sudida koʻrib chiqilishi mumkin. Biror kishi hatto magistratura sudi tomonidan hukm qilinishi va hukm chiqarish uchun Crown sudiga yuborilishi mumkin (bu yerda sudyalar hukm chiqarish uchun yetarli vakolatlarga ega emas deb hisoblasa). Bundan tashqari, sudyalar jinoyatning yurisdiksiyasini saqlab qolgan taqdirda ham, sudlanuvchi hakamlar hay’ati tomonidan Crown Sudi sudiga saylash huquqiga ega. Hakamlar hay’ati ayblovchi va himoyadan mustaqil ravishda tanlanadi.
Shotlandiya
Shotlandiyadagi jinoiy sudlarning eng past darajasi tinchlik sudlari hisoblanadi. Angliya-Uels magistratura sudiga nisbatan ularning vakolatlari ancha cheklangan. Masalan, ular faqat 60 kungacha qamoq jazosini belgilashlari mumkin. Sherif sudi asosiy jinoiy suddir. 2007-yil 10-dekabrdan boshlab, yig‘indili ishlar bo‘yicha qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan maksimal jazo 12 oylik qamoq yoki 10 000 funt sterling miqdorida jarima, tantanali holatlarda 5 yillik qamoq yoki cheklanmagan jarima hisoblanadi. Shotlandiyadagi eng yuqori jinoyat sudi Oliy suddir. Bu eng ogʻir jinoyatlar (masalan, qotillik) boʻyicha birinchi instantsiya sudi va boshqa jinoyat ishlari boʻyicha apellyatsiya sudi hisoblanadi.
Flat (Puy-de-Dôme)
Flat Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Issoire tumani tarkibiga kiradi.
Buyuk Britaniyada jinoyat
Angliya va Uels
Angliya va Uelsda 2015-yilda 618 000 ta „shaxsga qarshi zoʻravonlik“ jinoyati qayd etilgan. Jinoyatning boshqa sohalariga talonchilik (124 000), o‘g‘irlik (713 000) va transport vositalarini o‘g‘irlash (874 000) kiradi. Angliya va Uelsda 83 430 (2018 yil hisobi) mahbus qamoqxonada saqlangan, bu har 100 000 kishiga 179 kishiga toʻgʻri keladi. Bu AQShdan (762) ancha kam, lekin Irlandiya Respublikasidan (76) va Yevropa Ittifoqi oʻrtacha koʻrsatkichidan (123) bir oz koʻproq. 2016-yilda Buyuk Britaniyada qotillik darajasi 100 000 kishiga 1,2 ni tashkil etdi , Gʻarbiy Yevropada Belgiya va Fransiyadan keyin uchinchi eng yuqori koʻrsatkich hisoblanadi. Angliya va Uelsda qotillik darajasi oxirgi 38 yildagi eng past koʻrsatkichdan 2015 yilda 100 000 kishiga 0,89 dan 2018 yilda 100 000 kishiga 1,23 ga oʻsdi.
Londondagi jinoyatlar 2009-yilda Angliya va Uelsda eng yuqori (1000 aholiga 111), undan keyin Buyuk Manchesterda (1000 kishiga 101) qayd etilgan. thumb|300x300px| Jinoyat tadqiqotidan Angliya va Uelsdagi jinoyatlar (minglab raqamlarda). 1995 yildan beri koʻp yillar davomida Angliya va Uelsda jinoyatchilik darajasi pasaydi, 2010-yillarning oxirida zoʻravonlik jinoyatlarining oʻsishi kuzatildi. 2015-yilda Angliya va Uels uchun jinoyatchilik tadqiqoti markazi Angliya va Uelsdagi jinoyatchilik 1981-yilda CSEW boshlanganidan beri eng past darajada ekanligini, 1995-yildagi eng yuqori cho‘qqisidan keskin kamaydi va 2010-15-yillarda 31 foizga kamayganini aniqladi. Misol uchun, zoʻravonlik jinoyatlari soni 1994-95-yillarda 4,2 milliondan 2014-15-yillarda 1,32 millionga qisqardi, keyingi bir necha yil ichida deyarli oʻzgarmadi.
Flat (Puy-de-Dôme)
Aholisi
385 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 91 nafar kishi.
Buyuk Britaniyada jinoyat
Shotlandiya
2018-yilda Shotlandiyada 60 ta qotillik yuz bergan, bu o‘tgan yilga nisbatan bir oz ko‘p. 2009-yilning uchinchi choragida 17 000 dan bir oz koʻproq politsiya xodimlari bor edi. 2008-yilda 375 000 ga yaqin jinoyat sodir etilgan. Bu oʻtgan yilga nisbatan 2% ga kam natija. Bularga 12 500 ga yaqin zoʻravonlik bilan bogʻliq boʻlmagan harakatlar, 168 000 insofsizlik jinoyatlari (uyni buzish, oʻgʻirlik va doʻkon oʻgʻirlash ushbu turkumga kiradi) va 110 000 yongʻin uyushtirish va vandalizm kiradi. 2008–2009-yillarda Shotlandiyada 7300 ga yaqin qamoqxona mahbusi bor edi, bu Angliya va Uelsga juda oʻxshash 100 000 aholiga 142 kishiga toʻgʻri keladi.
Flat (Puy-de-Dôme)
Geografiyasi
Maydoni — 4,22 km2. Dengiz sathidan 471 m balandlikda joylashgan.
Buyuk Britaniyada jinoyat
Shimoliy Irlandiya
2008-yil aprelidan 2009-yilgacha Shimoliy Irlandiya politsiya xizmati tomonidan 110 mingdan sal koʻproq jinoyat qayd etilgan, holat oʻtgan yilga nisbatan 1,5 foizga oshgan. 2020-yil holatiga koʻra, Shimoliy Irlandiyada taxminan 6 873 kishi politsiya lavozimlarida xizmat qiladi va 2019-yilda qamoqxonalar soni 1,448 ni tashkil etdi, bu Birlashgan Qirollikning qolgan qismiga qaraganda 100 000 aholiga 83 tani tashkil etgan.
Gracie Dzienny
Gracie Dzienny (1995-yil 26-avgustda tugʻilgan  ) — amerikalik aktrisa. U Nickelodeonning " Supah Ninjas " filmidagi Amanda Makkay roli, ABC Family 's Chasing Life serialidagi Greer Danville va CBS ' Hayvonot bog'idagi Klementin Lyuis roli bilan tanilgan.
Yoshligi
Dzienny Ogayo shtatining Toledo shahridan bo'lib, Mayk va Tara Dziennilarning qizi. U uch farzandning eng kichigi. Dzienny L'Oréal homiyligidagi tanlovda g'olib chiqqanidan keyin besh yoshida modellik qilishni boshlagan va asosan yozda modellashtirilgan. Modellikni boshlaganidan ko'p o'tmay, u tap, jazz, balet va hip-hop raqslarini o'rganishni boshladi. Supah Ninjas uchuvchisida rol o'ynagach, Dzienny va uning onasi 2010-yil noyabr oyida Los-Anjelesga ko'chib o'tdi.
Karyerasi
2014-yilda Dzienny ABC Family drama serialida bosh qahramonning kenja singlisi Brenna (Xeyli Ramm) ning sevgisi Greer Danvil rolini o'ynay boshladi. 2016-yil dekabr oyida u CBS telekanalining " Hayvonot bog'i " drama seriyasining uchinchi mavsumida bosh rolga ko'tarildi. 2017-yilda u " Bumblebee " filmining aktyorlar tarkibiga qo'shildi. 2021-yilda Dzienny Netflix superqahramonlari seriyasida " Yupiterning merosi" da Ruby Red rolini o'ynadi. 2021-yilning may oyida u Netflix vampirlar haqidagi “ Birinchi o‘ldirish ” serialidagi vampir Elinor Fairmontning oddiy rolini o‘ynadi.
Saint-Didier-sous-Riverie
Saint-Didier-sous-Riverie Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1148 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 82,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,9 km2. Dengiz sathidan 340 – 750 m balandlikda joylashgan.
Chris Bourque
Christopher Ray Bourque (1986-yil 29-yanvarda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional xokkey hujumchisi. Bourque dastlab Milliy xokkey ligasining (NHL) Washington Capitals jamoasida oʻynagan. Keyinchalik esa Capitals, Pitsburg Penguins va Boston Bruins jamoalarida NHLda 51 ta oʻyin oʻtkazgan.
Faoliyati
Bourque Bostonda tugʻilgan, lekin Topsfildda (Massachusets shtati) oʻsgan va 2004-yilda Cushing akademiyasini tamomlagan. U yerda u Cushing bilan yaqin doʻst boʻlgan. Bourque Washington Capitals jamoasi tomonidan 2004- yilda NHLga kirish draftida 33-oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan va 2007-yilning noyabrida NHLga chaqirilgunga qadar Amerika Xokkey Ligasining (AHL) Portlend Pirates va Hershey Bears jamoalarida oʻynagan. 2008-yil fevral oyida Hershey jamoasiga qayta oʻtishidan oldin u NHLda jami toʻrtta oʻyin oʻtkazgan.
Bourque oʻzining NHLdagi birinchi golini 2008-yil 30-dekabrda Buffalo Sabres jamoasiga qarshi oʻyinda kiritgan. 2009—2010-yilgi mavsumda u 2009-yil 30-sentyabrda Pittsburgh Penguins jamoasi tomonidan imtiyozlardan mahrum qilingan, lekin jamoa 2009-yil 28-oktyabrda Monreal Canadiens jamoasi ustidan 6-1 hisobida g‘alaba qozongan. 2009-yil 5-dekabrda u Penguins jamoasi tarkibidan chiqarib yuborilgan. Keyin u yana Bears jamoasiga oʻtgan, u yerda mavsumning koʻp qismini oʻtkazgan. Bears jamoasiga ketma-ket ikkinchi Calder kubogini qoʻlga kiritishda yordam bergan. Bourque 2010-yilda Bears kubogi pley-offining eng yaxshi oʻyinchisi sifatida Jack A. Butterfield Trophy mukofotini qoʻlga kiritish uchun mavsumdan keyin 27 ochko toʻplash boʻyicha ligada yetakchilik qilgan.
Shaxsiy hayoti
Bourque Xokkey shon-shuhrat mukofoti sohiblari Ray Bourque va uning rafiqasi Christianning oʻgʻli. Uning ukasi Ryan ham Washington Capitals jamoasi tizimida va New York Rangers jamoasida NHLda oʻynagan .Melissa uning katta opasi boʻlgan.
Bourque 2011-yil iyul oyida oʻzining uzoq yillik doʻsti Kimberly McManusga uylangan. Ularning bir oʻgʻli va bir qizi bor.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Kumush Razzoqova
Kumush Razzoqova — oʻzbek qoʻshiqchisi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artist. Xonanda 1970-yillarning oxiridan beri sanʼat bilan shugʻullanib kelmoqda. Razzoqova oʻn yil atrofida yana boshqa ikki qoʻshiqchi bilan Sado guruhida ashula aytgan. Razzoqovaga birinchi marta yakkaxon qoʻshiqchi sifatida shuhrat olib kelgan qoʻshiq „Unutma meni“ ashulasidir.
Hayoti
Kumush Razzoqova oʻzining shaxsiy hayoti haqida maʼlumot berishni xush koʻrmaydi. Xonandaning otasi unga Abdulla Qodiriyning „Oʻtgan kunlar“ asaridagi Kumush obrazi ismini bergan. Xonanda rus aktori va musiqachisi Vladmir Baramikov bilan oila qurgan. Yigirma yil yashagandan keyin ular ajrashishgan.
Razzoqova 2013-yil avtohalokatga uchrab qattiq jarohatlanganini „Darakchi“ gazetasiga bergan intervusida maʼlum qildi. Qoʻshiqchining aytishiga koʻra, avtohalokatdan keyin u ikki oy yura olmay qolgan.
Ijodi
Kumush Razzoqova 1978-yil maktabni yakunlagach kimyo fanini oʻrganish uchun universitetda oʻqishga kirmoqchi boʻlgan. U maktabni yaxshi baholar bilan tugatgan. Ammo fizika fanidan muvaffaqiyatli imtihon topshira olmagani uchun oʻqishga kira olmagan.
NGC 2543
NGC 2543 Silovsin yulduz turkumidagi SBb tipli galaktikadir.
Kumush Razzoqova
Ijodi
Oradan ozgina vaqt oʻtgach Razzoqova yosh estrada qoʻshiqchilari uchun Oʻzbekkonsert tashkiloti tomonidan uyushtirilayotgan konkurs haqida xabar topgan. Razzova konkursda yaxshi ishtirok etgan. Konkurs komissiyasiga Botir Zokirov rahbarlik qilayotgan boʻlgan. Konkursdan oʻtgan Razzoqova va yana ikki boshqa qoʻshiqchi: Aziza Muhamedova va Mila birlashib Sado guruhini tuzishgan. Guruh oʻn yil faoliyat koʻrsatgan. Guruh parchalanib ketganidan keyin Razzoqova yakkaxon xonanda sifatida sanʼat bilan shugʻullanishda davom etgan.
NGC 2543
Ushbu obyektni William Herschel 1788-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Louisville (Georgia)
Louisville AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2712 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 288,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,4 km2. Shundan 9,3 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 98 m balandlikda joylashgan.
Chapelle-Voland
Chapelle-Voland Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
567 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 29,8 km2. Dengiz sathidan 183 – 218 m balandlikda joylashgan.
Sarah Badel
Sarah M. Badel (1943-yil 30-martda tugʻilgan) — nafaqadagi britaniyalik sahna va kino aktrisasi. U aktyorlar Alan Badel va Yvonne Owenning qizi.
Hayoti va faoliyati
Badel Londonda aktyor Alan Badel va aktrisa Yvonne Owen oilasida tugʻilgan. U Poles Convent, Hertfordshireda tahsil olgan va Qirollik dramatik sanʼat akademiyasida sahna uchun tayyorgarlik koʻrgan; u hozirda Assotsiatsiya aʼzosi.
Sarah Badel oʻzining aktyorlik debyutini 1963-yil yanvar oyida Bristol Old Vic kompaniyasining Hamlet spektaklida oʻtkazdi, u oʻsha paytda Hindistonda gastrol safarida boʻlgan. Uning London teatridagi birinchi chiqishi 1964-yil oktabr oyida Lyric teatrida Robert and Elizabeth pyessasida Bella Hedley rolida boʻlgan. Badel oʻzining Broadway teatrida debyutini amalga oshirgan, keyingi oktaabr oyida esa Billy Rose teatrida The Right Honourable Gentleman filmida Helen rolini oʻynadi.
1966-yilda u Chichester festival teatrida The Clandestine Marriage filmidagi Miss Fanny va The Cherry Orchard filmidagi Anya kabi rollarni ijro etdi. Aktrisa 1967-yilda va yana 1970-yilda Chichester festivaliga qaytadi. Badel ijro etgan boshqa joylarga Milliy teatr kompaniyasi va Islingtondagi St George oʻyingohi kiradi. U, shuningdek, koʻplab radio loyihalarda, jumladan, A Moon for the Misbegotten, Mourning Becomes Electra va Lucia in London filmlarining moslashuvlarida ishtirok etadi.
Badel oʻzining ilk filmini 1970-yilda Britaniyaning Every Home Should Have One komediyasida suratga tushadi. U suratga tushgan boshqa filmlar orasida 1985-yilda Shooting Party va 1991-yilda Not Without My Daughter filmlari bor. Badel televideniyeda birinchi marta 1962-yilda The Winter's Tale teleserialida Perdita rolida paydo boʻlgan.
Binic
Binic Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Saint-Brieuc tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3110 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 518,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,0 km2.
NGC 2544
NGC 2544 Camelopardalis yulduz turkumidagi SBa tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Lewis Swift 1885-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Mäder
Mäder Avstriyaning Vorarlberg yerida joylashgan kommunadir. Feldkirch (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3.42 km2. 3330 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Columbus (Shimoliy Karolina)
Columbus AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Polk County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
993 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 4,6 km2. Shundan 4,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Ajalvir
Ajalvir Ispaniyaning Madrid mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Madrid provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,62 km2. Aholisi — 3909 kishi (2010).
Safford (Arizona)
Safford AQShning Arizona shtatida joylashgan shahardir. Graham okrugi tarkibiga kiradi.
Vladimir Shtern
Vladimir Aronovich Shtern (1942-yil 21-oktyabr, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — sovet futbolchisi, himoyachi, murabbiy. SSSR sport ustasi.
Millati Yahudiy, Toshkentda tugʻilgan, bir muddat Kirovogradda yashagan, Yakov Shklovskiydan dars olgan. "Paxtakor" maktabida Sergey Arutyunov qoʻl ostida shugʻullangan, 1960-yilda oʻrinbosarlar bahslarida oʻynagan. 1962-1964-yillarda Toshkent viloyatining „Paxtakor/Politodel“ jamoasida oʻynagan. 1964-1973-yillarda u „Paxtakor“ safida toʻp surgan, 242 ta oʻyin oʻtkazgan (201 tasi Oliy-liga da), bitta gol urgan — 1967-yil 21-sentyabrda „Zenit“ga qarshi mehmonda (2:2) jarima maydinchasi tashqarisadan zarba berib gol urgan. 1973-yilda u "Andijanets" ikkinchi liga klubi tarkibida boʻlgan va shundan soʻng faoliyatini yakunlagan.
Safford (Arizona)
Aholisi
9566 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 429,5 nafar kishi.
Vladimir Shtern
Yigirma yildan ortiq vaqt davomida „Paxtakor“ futbol maktabini boshqargan, keyin O‘zbekiston chempionati o‘yinlari komissari bo‘lgan.
Qora-Bura tumani
Qora-Bura tumani (Кара-Буура району) — Qirgʻiziston Respublikasining Talas viloyatidagi tuman.
Vladimir Shtern
1967/68-yilgi SSSR kubogi finalchisi.
Qora-Bura tumani
Markazi- Qizil-Adir qishlogʻi.
Safford (Arizona)
Geografiyasi
Maydoni — 22,2 km2. Shundan 22,1 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 889 m balandlikda joylashgan. thumb|left|200px|Safford manzarasi.
Pinnow (Uckermark)
Pinnow  Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Uckermark tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 12,93 km2. 916 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Ringsberg
Hududi
Ringsbergning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kuba
Kuba (Cuba), Kuba Respublikasi (República de Cuba) — Vest-Indiyadagi davlat. Kuba orol va Katta Antil orollari guruhiga kiruvchi 1600 dan ortiq mayda orolda joylashgan. Maydoni 110,86 ming km². Aholisi 11,2 mln. kishi (2001). Poytaxti — Ganava shahri Maʼmuriy jihatdan 14 viloyat (provincia)ra, viloyatlar munitsipiyalarga boʻlingan.
Davlat tuzumi
Kuba — sotsialistik davlat. Amaldagi konstitutsiyasi 1976-yil umumxalq referendumida maʼqullangan, unga 1992-yilda tuzatishlar kiritilgan. Davlat hokimiyatining oliy organi va qonun chiqaruvchi organ — Xalq hokimiyati milliy assambleyasi; uning deputatlari orasidan Davlat kengashi raisi, uning birinchi oʻrinbosari va 5 oʻrinbosari, kotibi va 23 aʼzosi saylanadi. Davlat kengashining raisi (Raul Kastro) davlat va hukumat boshligʻi hisoblanadi, milliy mudofaa kengashiga boshchilik qiladi. Oliy ijroiya organi — Vazirlar kengashi (hukumat). Uning aʼzolari Xalq hokimiyati milliy assambleyasi tomonidan tasdiqlanadi.
Tabiati
K. hududi, asosan, tekislik. Qir va togʻlar K.ning 1/3 qismini egallagan. Kuba o.ning markaziy qismida Guamuaya togʻi bor (balandligi 1156 m). Eng baland togʻlar mamlakatning janubi-sharqida. Janubiy sohili boʻylab Syerra-Maestra togʻlari choʻzilgan (balandligi 1974 m li Turkino choʻqqisi K.ning eng yuqori nuqtasi). Mis, marganets, asbest, tosh tuz, fosforit, neft, gaz, xromit konlari va boshqa, Xuventud (Pinos) o.da nikel, kobalt, temir, marganets, volfram rudalari, qurilish materiallari, jumladan, marmar va kaolin konlari bor.
Iqlimi — tropik, yil davomida havo harorati va nisbiy namlik yuqori darajada boʻladi, yomgʻirli mavsum — may — oktabr Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 22,5°, avgustniki 27,8°. Minimal temperatura 5° dan yuqori, maksimal temperatura 40°ga yetadi. Yillik yogʻin tekisliklarda 1000– 1200 mm, togʻlarda 2200 mm gacha. Qurgʻoqchilik mavsumi noyabrdan aprelgacha, asosan, K.ning janubidagi tekisliklarida roʻy beradi, dahshatli dovul va tropik siklonlar boʻlib turadi. Daryolarining koʻpi qisqa, serostova va kam suv. Eng katta daryosi — Kauto (oʻz. 370 km) Syerra-Maestra togʻlaridan boshlanadi. Daryolari, asosan, yomgʻir suvidan toʻyinadi.
K. hududining 10% chasi oʻrmon. Togʻ etaqlarida va tekisliklardagi qizil, qizil-jigarrang nam tuproqli yerdarda keng bargli va doim yashil oʻsimliklar, jumladan, palma hamda kan daraxtlari, quruq va toshloq yerdarda qaragʻay oʻrmonlari, sananvalar, mayda bargli tikanli butalar, kaktus va aga-valar oʻsadi. Yer oʻzlashtirish davrida koʻproq tekisliklardagi daraxtlar kesilgan. Bunda baʼzi daraxtlar, jumladan, palmalar qoldirilgan. Shuning uchun K.ning hozirgi tekislik landshafti tashqi koʻrinishdan palmazorlarga oʻxshab ketadi. Hayvonot dunyosida umurtqalilar kam, koʻpchilik hayvonlar endemiklardir. Koʻrshapalakning 23 turi bor. Qushlarning 300 dan ortiq turi maʼlum. Ularning koʻpi faqat qishlash uchun uchib keladi. Mahalliy turlari — kolibri, toʻtilar va mayda taskaralar. Kaltakesaqlar, toshbaqa, timsoh, boʻgʻma ilonlar yashaydi. Hasharotlardan termit va kokuyolar uchraydi. Quruqlikda yashovchi krab va qisqichbaqalar bor. Qoʻriqxonalar: El-Kabo, Koʻpell va boshqa; rezervatlar: Syevaga-de-Sapata, Syevagade-Lanyer.
Tarixi
Miloddan avvalgi 4-ming yillikdan ilgariroq ham K.da indeys qabilalari yashagan. 7—9-asrlarda K.ga Janubiy Amerikadan mayarlar, subtaino va tayno qabilalari koʻchib kelgan. Bu qabilalar ovchilik, baliq ovlash va dehqonchilik bilan shugʻullangan. 15-asr oxirlarida orolda 200 mingdan ortiq kishi yashagan. Orolga 1492-yil oktabrda X. Kolumb ekspeditsiyasi yetib kelgan. Oʻsha vaqtda K.da aranak indeys qabilalari yashardi. 1510-yil uni ispanlar bosib olib, aholini qirib tashlay boshladi. Indeyslar oʻz sardorlari — Atuey va Guam rahbarligida bosqinchilarga qarshi qattiq kurashdi. Ogʻir mehnat, ochlik va kasallik oqibatida 5 ming indeys tirik qoldi, xolos. Shuning uchun mustamlakachilar konlar va shakarqamish plantatsiyalarida ishlatish uchun Afrikadan negr-qullar keltirdilar.
Iqtisodiy va madaniy munosabatlar rivojlanishi natijasida (18-asr oxirlarida) K. xalqi shakllana boshladi. Ispaniya mustamlakalarining 1810—26 yillardagi mustaqillik uchun olib borgan urushi vaqtida K. yer egalarining ilgʻor qismi F. Arango-i-Parreno rahbarligida iqtisodiy va siyosiy oʻzgarishlar qilish uchun kurashdi. Vatijada Ispaniya bir oz yon berishga (tamaki monopoliyasini bekor qilish, erkin savdoga ruxsat berish va boshqalar) majbur boʻldi va bu narsa K.ning iqtisodiy yuksalishiga olib keldi. 19-asrning 20-yillaridan K, da gaz.lar chiqa boshladi, yashirin jamiyatlar paydo boʻldi. Ular oʻz oldiga mustaqillik uchun kurashni maqsad qilib qoʻydi. 1844-yil negr-qullarni ozod qilish uchun harakat qatnashchilari qattiq jazolandilar.
1868-yil 10-oktabrda Oryente viloyatida K. M. de Sespedes rahbarligida K. vatanparvarlarining qoʻzgʻoloni boshlandi. Ular eʼlon qilgan manifest K. xalqining ispan mustamlakachilariga qarshi 10 yil lik milliy ozodlik kurashini boshlab berdi. Qoʻzgʻolonning maqsadiga toʻla-toʻkis erishilmagan boʻlsada, ammo 1886-yil quldorlik bekor qilindi. Ispan hukmronligiga qatʼiy zarba berishga tayyorgarlik ishlari olib borildi. Bu ishga X. Marti rahbarlik qildi. 1892-yil X. Marti AQSH da K. inqilobiy partiyasi (KIP)ni tuzdi. 1895-yil 24-fevralda Oryente viloyatida K. mustaqilligi uchun qurolli qoʻzgʻolon koʻtarildi. 1895-yil sentabrda K. Respublikasining inqilobiy hukumati tuzildi. Yangi konstitutsiya ishlab chiqildi. 1897-yil noyabrda Ispaniya K.ga muxtoriyat berdi, ammo kurash davom ettirilib, yilning oxirida K.ning koʻp qismi ispanlardan ozod qilindi. 1898-yilaprelda AQSH Ispaniyaga qarshi urushga qoʻshilib, Ispaniyani tor-mor keltirdi va oʻsha yili Parij tinchlik bitimi tuzildi. Bitimga koʻra, K. rasman mustaqil deb eʼlon qilingan boʻlsa ham, haqiqatda 1898-yildan 1902-yilgacha AQSH tasarrufida boʻldi.
1903-yilgi adolatsiz shartnomaga binoan, AQSH Guantanamo harbiy-dengiz bazasini nomaʼlum muddatgacha ijaraga oldi.
1925-yil mayda davlat tepasiga kelgan X. Machado terrorchi diktatura oʻrnatdi. 1934-yil yanvarda hukumat F. Batista kuliga oʻtdi, u harbiy-politsiya rejimini oʻrvatdi. 1935-yil martda umumiy ish tashlash boshlandi, bunda Batista rejimini bekor qilish, yangi demokratik konstitutsiya tuzish talab etildi. 1944— 48 yillarda R. Grau San-Martina hukumatga boshchilik qildi. Mavjud siyosatga qarshi norozilik mitinglari, ish tashlash va h.k. hukumatni demokratik tashqilotlarga yon berishga majbur etdi.
1952-yil 10-martdagi davlat toʻntarishi natijasida hokimiyatni yava F. Batista egalladi. Shu sharoitda F. Kastro Rus boshliq inqilobchi yoshlar guruhi Batista hokimiyatiga qarshi qurolli kurash boshladi. 1953-yil 26-iyulda guruh Santyagode-Kubadagi Monkada kazarmasiga hujum qildi. Pekin bu qujum muvaffaqiyatsiz yakunlandi. F. Kastro va uning safdoshlari hibsga olinib, 15 yillik qamoq jazosiga hukm qilindi. 1955-yil keng jamoatchilik tazyiqi natijasida hukumat mahbuslarga afv eʼlon qildi. F. Kastro AQSH ga, soʻng Meksikaga ketdi va u yerda F. Batista hokimiyatiga qarshi qurolli kurash rejasini ishlab chikdi. 1956-yil 2-dekabrda F. Kastro boshchiligidagi guruh "Granma" yaxtasida K.ga kelib tushdi. Shu paytdan mamlakatni F. Batista rejimidan ozod etish uchun kurash boshlandi.
1957-yil 13-martda talabalarning "Inqilobiy direktorat" degan siyosiy tashkiloti Batista hukumatini yuqotish maqsadida prezident saroyiga bostirib kirdi. 1959-yil 1-yanvar kechasi Batistahokimiyati agʻdarildi. 1959-yil fevralda F. Kastro boshliq hukumat tuzildi. O. Dortikos Torrado prezident boʻldi. __ K. — 1945-yildan BMTaʼzosi. 1992-yilda Oʻzbekiston Respublikasi mustaqilligini tan olgan. Milliy bayramlari: 1-yanvar — Ozodlik kuni (1959), 26-iyul — Milliy qoʻzgʻolon kuni (1953).
Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari
K. kommunistok partiyasi, 1961-yilda 3 tashqilot: K. xalq sotsialistax partiyasi, "26-iyul harakati" va "13-mart inqilobiy direktorati"ning birlashuvi natijasida vujudga kelgan. K. mehnatkashlari kasaba uyushma markazi 1939 i. da tuzilgan, 19 ta tarmoq kasaba uyushmasini birlashtiradi.
Xoʻjaligi
K. — agrar-industrial mamlakat. Davlat sektori sanoat ishlab chiqarishning hammasini, qurilish va savdoni, transportning 98% ni, qishloq xoʻjaligiga yaroqli yerdarning 80% ni oʻz ichiga oladi. Yalpi milliy daromadni hosil qilishda sanoatning ulushi 46%, qishloq, oʻrmon xoʻjaligi va baliq ovlash ulushi 15,9%..
Qishloq xoʻjaligining asosi — shakarqamish yetishtirish. Ekinzorlarning yarmiga (1,5 mln. ga yerga) shakarqamish ekiladi. Tamaki, kofe, mango, don va dukkaqlilar, sholi, ildizmevalilar, meva, sitrus, moyli ekinlar, paxta va boshqa, yil boʻyi sabzavot va poliz mahsulotlari yetishtiriladi. Ananas, banan, qovun daraxti, kokos palmasi, kanop anchagiva maydonni egallaydi. Chorvachiligi, asosan, goʻsht-sut yoʻnalishida. Qoramolchilik, choʻchqachilik, parrandachilik rivojlangan. Dengizdan baliq va dengiz jonivorlari ovlanadi.
Sanoati
Qand-shakar ishlab chiqarish — K. sanoatining yetakchi tarmogʻi. Eng katta va texnik jihatdan yaxshi uskuvalangan zavodlar Santyago-de-Kuba va Kamaguey viloyatlarida. Oziq-ovqat sanoati (qanddan tashqari) un tortish va non yopish korxonalaridan, goʻsht kombinatlari, sut-sariyogʻ, moy zavodlari va boshqa dan iborat. Soya moyi va aralash yem, yer yongʻoq, palma moylari va boshqa ishlab chiqariladigan zavodlar bor. Tamaki mahsulotlari ishlab chiqariladigan fabrikalar mavjud. Kimyo sanoati, asosan, chetdan olinadigan xom ashyo va yarim fabrikat asosida ishlaydi. 1 yilda oʻrtacha 15,8 mlrd. kVt-soat elektr energiyasi hosil qilinadi.
Gazlama va toʻqimachilik buyumlariga boʻlgan ehtiyoj 50—60% taʼminlanadi. Toʻqimachilik kombinati va fabrikalari bor. Koʻn poyabzal sanoati mamlakat ehtiyojini asosan taʼmin etadi. K.da yirik sement zavodi, temir-beton konstruksiyalar, gʻisht va boshqa zavodlar, uysozlik kombinati, oyna-shisha kombinati bor.
Konchilik sanoati va rangli metallurgiya nikelli, misli va boshqa ruda qazib olish va ularni boyitish korxonalaridan iborat. Nikel qazib chiqarishda K. dunyoda 3-oʻrinda turadi. Qishloq xoʻjaligi mashinalari, dizel motorlari zavody, elektrodlar fabrikasi, kema qurish va taʼmirlash korxonalari mavjud. Soʻnggi vaqtlarda xalqaro sayyohlik rivojlanib, valyuta tushumlari manbalari orasida birinchi oʻringa chiqdi.
Transporti
Ichki aloqalaruchun avtomobil transporti muhim ahamiyatga ega. Kubaning oʻz. — 4,8 ming km. Avtomobil yoʻllari oʻz. — 14,5 ming km. Eng yirik portlari — Ganava va Santyago-de-Kuba.
K. chetga shakarqand, ruda va ruda konsentratlari, nikel, sitrus mevalar, ichimlik, tamaki va tamaki mahsulotlari chiqaradi. Chetdan asbob-uskuna, transport vositalari, neft va neft mahsulotlari, gʻalla, oziq-ovqat, yogʻoch va h. k. olinadi. Tashqi savdoda Rossiya Federatsiyasi, Lotin Amerikasi va Yevropadagi baʼzi mamlakatlar bilan hamkorlik qiladi. Pul birligi — Kuba pesosi.
Tibbiy xizmati
Vrachlar universitetlarning tibbiyot fakultetlarida, hamshiralar bilim yurtlarida tayyorlanadi. K.da SanVisente, San-Diyego-delos-Banʼos, Santa-Fe va boshqa mashhur kurortlar bor.
Livanda korrupsiya
Livanda korrupsiya (الفساد في لبنان) har doim mavjud boʻlgan,  lekin 1990-yilda fuqarolar urushi tugaganidan keyin kattalashdi. Bir paytlar tabu mavzu boʻlgan, hozir esa Livandagi jamoatchilik muhokamalarida korrupsiya birinchi oʻrinda turadi.
Kuba
Tibbiy xizmati
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. Asosiy gaz. va jurnallari: "Granma" (kundalik gaz., 1965-yildan), "Trabaxadores" ("Mehnatkash", haftalik gaz., 1970-yildan), "Tribuva de la Ganava" ("Ganava minbari", haftanoma, 1980-yildan), "Adelante" ("Olgʻa", gaz., 1959-yildan), "Vanguardia" ("Ilgʻor", gaz., 1962-yildan), "Venseremos" ("Biz yengamiz", gaz., 1972-yildan), "Viktoria" ("Gʻalaba", gaz., 1967-yildan), "Muxeres" ("Ayollar", oylik jurnal, 1961-yildan), "Xiron" (gaz., 1960-yildan), "Eskambray" (gaz., 1979-yildan) va boshqa Milliy axborot agentligi — hukumatning rasmiy agentligi, 1974-yilda tuzilgan; Prensa Lativa, Lotin Amerikasi axborot agentligi, 1959-yilda asos solingan, Ganavada joylashgan. K. radioeshittirish va telekoʻrsatuv instituti davlat muassasasi boʻlib, u 1962-yilda tuzilgan, mamlakatdagi radioeshittirish (1922-yildan boshlangan) va telekoʻrsatuvlarni (1950-yildan boshlangan) nazorat qiladi. 1997 i. mamlakatda 5 milliy, 1 xalqaro, 14 viloyat va 31 munitsipal radiostansiya ishladi. K. televideniyesi Ganavada joylashgan.
Livanda korrupsiya
Miqdori
Transparency Internationalning 2021-yilgi Korrupsiyani Qabul qilish indeksi (CPI) Livanga 0 dan 100 gacha boʻlgan shkala boʻyicha 24 ball berdi, bunda 0 ball juda korrupsiyalashgan davlat sektorini idrok etishdan dalolat beradi va 100 ball juda halol mamlakatni bildiradi. 2021-yilgi CPIning 180 ta davlati reytingda eng yuqori ball toʻplagan davlatlar roʻyxatning boshida turganda, Livan Indeksning eng past ball toʻplagan davlatlari orasida 149-oʻrinni egalladi.
Kuba
Adabiyoti
S. Bilbaoning "Sabr koʻzgusi" dostoni (1608) K. adabiyotining birinchi mashhur asarlaridan sanaladi, unda mahalliy aholining turmushi aks ettirilgan. 18-asr boshlaridan kitob nashr etila boshlashi, Ganava universiteti ochilishi, davriy nashrlar paydo boʻlishi K. adabiyotining rivojlanishiga yordam berdi. 18-asr oxirlarida Fransiyadagi burjua inqilobi va Shimoliy Amerikadagi mustaqillik uchun urushlar taʼsirida K. yozuvchilari (M. de Sekeyra-i-Arango, M. X. de Ruvalkana, B. P. Ferrer va boshqalar) Ganava vatanparvar jamiyati (1793) atrofiga toʻplanib, maʼrifatparvarlik gʻoyalarini targʻib qildilar. 17—18-asrlarda kreol va negr xalqi sheʼriyati rivojlandi. 19-asrda romantizm yoʻnalishida, mustamlakachilikni qoralash ruhida asarlar yaratildi. X. Marti "Urush shoirlari" kitobida shoirlarning vatanparvarlik ruhidagi sheʼrlarini toʻpladi. Romantik prozaga X. A. Echeverria asos soldi. S. Vilyaverde, R. Mesa, N. Eredia romanlarida realistik tamoyillar aks etdi.
Matt Damon
Matthew Paige Damon (talaffuzi: Mettyu Peyj Deymon; 8-oktabr, 1970) amerikalik aktyor va dramaturgdir.
Kuba
Adabiyoti
Zavonaviy ilgʻor adabiyotga asos solgan X. Marti ijodi inqilobiydemokratik romantizmdan realizmga rivojlanib bordi. Uning "Erkin sheʼrlar", "Oddiy sheʼrlar" turkumlariga kiritilgan sheʼrlari mustamlakachilikka vafrat, erksevarlik ruhi bilan sugʻorilgan edi. Ispaniyaga qarshi urush (1895—98) taʼsirida ijtimoiy sheʼriyat vujudga keldi. R. E. Boti, A. Akosta ishqiy lirikaga murojaat qilishdi. R. Pedroso, M. Vanarro Luva va boshqa shoirlar oʻtkir ijtimoiy mavzularni qalamga oldilar. 1920-yillar oxirida X. S. Talyet va R. Girao Afrika-Kuba poeziyasi (negr folklori va raqslari zaminida asar yaratish)ga asos soldilar. Lotin Amerikasi adabiyoti tarixida A. Karpentyer ijodi katta oʻrinni egallaydi. Uning "Aroziy saltanat", "Yoʻqolgan izlar", "Maʼrifat asri" romanlari mashhur. Isteʼdodli shoir N. Gilyenning adabiy faoliyati 30-yillar avvalida boshlandi. K.ning zavonaviy adabiyotida shoirlardan A. Auxyer, F. Hamis, R. Retamar, prozachilardan X. Poʻng, S. Mante, M. Kofino va boshqa barakali ijod qilmokdalar.
Livanda korrupsiya
Miqdori
Korrupsiya jamiyatning barcha qatlamlarida uchraydi va faqat yuqori darajadagi amaldorlar bilan chegaralanib qolmaydi. Koʻpgina qoʻshni mamlakatlarda boʻlgani kabi, uzoq navbatni oʻtkazib yuborish, tanlangan muassasaga kirish yoki ish topish kabi imtiyozlarga ega boʻlish uchun shaxsiy oila va partiya aloqalaridan foydalanish kiradi.
Kuba
Adabiyoti
K. adiblaridan Baragono Xosening "Pentagonda", Gilyen Nikolasning "Ballada", Kostelyanos Xesusning "Bayroq", Vanarro Luva Manuelning "Biz yengamiz", Hamis Fayyatning "Ozodlik uchun" kabi asarlari oʻzbek tili ga tarjima qilingan.
Livanda korrupsiya
Jamoatchilik reaktsiyasi va qarshilik
korrupsiyaga qarshi kayfiyat Livanning yaqin tarixdagi koʻplab keng koʻlamli norozilik namoyishlari ortidan kelib chiqqan. Xususan, 2015-2016 yillardagi Livandagi norozilik namoyishlari „axlat inqirozi“ ga sabab boʻlgan rejasiz chiqindixonaning yopilishi va 2019-2020-yillardagi Livan norozilik namoyishlari soliqlarning oshishi tufayli yuzaga kelgan.
Kuba
Meʼmorligi
Qishloq joylarda indeyslar sinchli kulbalar ("boyo"), qoziqoyoqlar ustiga omborlar qurishi 20-asrgacha davom etdi. 16-asrda Ganava, Santyago-de-Kuba, Trinidad va boshqa shaharlar qurildi. Ularda salobatli binolar, toʻgʻri koʻchalar, markaziy maydonida cherkov va ratoʻshalar barpo etildi. 18-asrda binolar ispancha va me-sikacha barokko hamda klassitsizm uslubida kolonnalar, ravoklar, rangdor naqshlar bilan bezatildi. 18-asr oxiri — 19-asr boshlarida Ganava va Trinidadning bosh maydonlarida meʼmorlik majmualari paydo boʻldi. 20-asr boshlarida Gavanada eklektika ruhida va modern uslubida, 1920—30 yillarda Yevropa va Amerika zamonaviy meʼmorligi uslubida koʻp qanatli binolar qurila boshladi (Telefon kompaniyasining binosi, Milliy Kapitoliy, Nafis sanʼat saroyi va boshqalar). 1960-yillardan bir xil koʻrinishdagi ommaviy turar joylar qurish avj oldi. Yangi uy-joy dahalari qurildi. Soʻnggi yillarda keng xiyobonlar va temir-betondan koʻp qanatli zavonaviy uylar barpo etildi. Bunday uylarning yon-atrofida maktablar, bolalar bogʻchalari, savdo va madaniy markazlar, sport maydonchalari, suv havzalari va gulzorlar paydo boʻldi. Sanoat va transport in-shootlari, oʻquv binolari, kasalxonalar, tibbiyot markazlari, poliklinikalar, sport majmualari va dam olish zonalari qurildi. K. meʼmorlari orasida mashhurlari: R. M. Franko, F. Salinas, R. Porro va boshqa
Livanda korrupsiya
Jamoatchilik reaktsiyasi va qarshilik
Korrupsiyaga qarshi bir qancha partiyalar o‘z fikrini bildiradi, ayniqsa Bayrut Madinati, 2016-yilgi Bayrut munitsipal saylovlarida qatnashgan. Partiya yutqazgan boʻlsa-da, Livanning qattiq siyosiy da autsayder partiya uchun misli koʻrilmagan kuchga ega boʻldi. 40% ovozga ega boʻlib, gʻalaba qozonish uchun raqib boʻlgan 14-mart ittifoqi va 8-mart ittifoqini koalitsiya tuzishga majbur qildi.
Kontaminatsiyalangan yoqilgʻi mojarosi
2020-yil iyul oyida Livanning ZR Energy kompaniyasiga nisbatan ayblov eʼlon qilindi, chunki u Jazoirning Sonatrach kompaniyasidan ifloslangan yoqilgʻini import qilgan. Natijada 2 milliard dollar yoqilgʻi yetkazib berishga sarflangan.
Kuba
Tasviriy sanʼati
Indeyslarning kad. sanʼati namunalaridan gʻorlardagi suratlar, sopol idishlar, yogʻoch va toshdan ishlangan sanamlar saqlangan. 18-asr oxiri — 19-asr boshlarida diniy mavzudagi rasmlar va tarixiy voqea manzaralari, mashhur arboblarning portretlari, xalq turmushini ifodalovchi suratlar dunyoga keldi. X. N. dela Eskalera, V. Eskobar, X. B. Vermay, V. P. de Landaluse, F. Miale kabi rassomlar xalq turmushiga xos manzaralarni tavsirladilar. Mamlakat Ispaniya zulmidan qutulgandan keyin tarixiy voqealar, jangu jadallar tasvirlangan vatanparvarlik ruhidagi suratlar koʻpaydi. Haykaltaroshlikda ham realizm, millat turmushiga eʼti-bor namoyon boʻldi (X. Sikre, T. Ramos Blanko, E. Betankur). Novator rassomlar V. Garsia, A. Gattorno, X. Arche, E. Avela, K. Enrikes va boshqa xalq turmushini zoʻr ehtiros bilan tasvirladilar. Keyingi yillarda umumlashma ramziy obrazlar yaratishga intiluvchi K. Gonsales, A. Posse, S. Moreno, A. Benites kabi rassomlar tarixiy va zamonaviy mavzularda asarlar yaratdi.