cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tranzistor
Maydoniy tranzistor
Maydoniy tranzistor yoki unipolyar tranzistorlarning yaratilishi avstriya-vengriyalik fizik Yuliy Edgar Lilienfild nomi bilan bogʻliq. U tokni boshqarishning yangi yoʻlini taklif qilgan. U taklif qilgan usulga koʻra, tok uzatish yoʻli boʻylab unga koʻndalang elektr maydon qoʻyiladi. Bu elektr maydon zaryad tashuvchilarga taʼsir qilib, oʻtkazuvchanlikning yoʻnalishini oʻzgartiradi. Ushbu kashfiyot uchun Kanada (1925-yil 22-oktabrda) va Germaniyada (1928-yilda) patent olgan.
1934-yilda nemis fizigi Oskar Xayl ham Buyuk Britaniyada ixtiro qilgan „kontaktsiz rele“si uchun patent olgan. Maydoniy tranzistorlar sodda elektrostatik effektga asoslangan va unda kechadigan jarayonlar bipolyar tranzistorlarga qaraganda oddiy boʻlishiga qaramasdan toʻliq ish holatidagi maydoniy tranzistorlarni yasash uchun juda koʻp vaqt ketdi.
1920-yilda patentlangan va hozirda kompyuter sanoatining asosini tashkil etadigan birinchi MDS maydoniy tranzistor birinchi boʻlib 1960-yilda amerikalik olimlar Kang va Atallaning ishidan soʻng yaratilgan boʻlib, ular kremniy sirtini oksidlash orqali uning sirtida dielektrikining kremniy dioksidining juda yupqa qatlamini hosil qilishni taklif qildilar. Bu qatlam oʻtkazgich kanalidan metall zatvorni izolyatsiya qilish vazifasini bajarardi. Bunday bunday tuzilishga MOS strukturasi deyiladi (Metall-oksid-yarim oʻtkazgich, inglizcha metall-oxide-semiconductor).
XX asrning 90-yillaridan boshlab esa MOS-struktura bipolyar tranzistorlardan yetakchilikni tortib oldi.
Bipolyar tranzistorlar
mini|chapdan|250px|[[Бардин, Джон|Bardin, Shokli i Bratteyn Bell laboratoriyasida, 1948-yil]]
310px|thumb|Dunyodagi ilk tranzistor nusxasi Unipolyar tranzistordan farqli oʻlaroq, birinchi bipolyar tranzistor eksperimental tarzda yaratilgan va uning ishlash prinsipi keyinroq tushuntirilgan.
1929-1933-yillarda Leningrad fizika-texnika institutida Oleg Losev A.F.Ioffe rahbarligi ostida yarimoʻtkazgich qurilmalar ustida bir qator tajribalar oʻtkazdi. Uning konstruktiv jihatdan nuqtaviy tranzistorning nusxasi boʻlgan karborund kristalli (SiC) ustida oʻtkazgan tajribasi natijasida kerakli kuchaytirish koeffitsiyentini hosil qilolmadi. Shundan soʻng yarimoʻtkazgichlardagi elektrolyuminessensiya hodisasini oʻrgangan Losev 90 ta turli materiallarni, asosan, kremniyli birikmalarni koʻrib chiqdi va 1939-yilda oʻzining kundaligida uch elektrodli sistema haqida qaydlar qoldirgan. Biroq, 2-jahon urushining boshlanib qolishi va 1942-yilda injenerning Leningrad qamalida halok boʻlishi tufayli, uning qilgan ishlari hozir yoʻqolib ketgan. Shu sababli, uning tranzistor yarata olgan yoki olmagani bizga nomaʼlum.
Oggau am Neusiedler See
Oggau am Neusiedler See Avstriyaning Burgenland yerida joylashgan shaharchadir. Eisenstadt-Umgebung (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 52.19 km2. 1811 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Dontreix
Dontreix Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Aubusson tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
419 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 9,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 45,5 km2.
NGC 547
NGC 547 Kit yulduz turkumidagi E1 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Romagnese
Romagnese Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pavia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 30 km2. 796 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
IC 2397
IC 2397 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi *2 (karrali yulduz) tipli yulduzdir.
Slobodka, Vyaznikovskiy tumani, Vladimir viloyati
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Slobodka (Слободка) — Rossiyaning Vladimir viloyati Vyaznikovskiy tumanidagi Mstyora posyolkasidagi qishloq. 2010-yilda aholi soni 69 kishi edi.
Geografiyasi
Slobodka Vyazniki (tuman maʼmuriy markazi) avtomobil yoʻlidan 21 km shimoli-gʻarbda oylashgan. Novosyolka — eng yaqin qishloq.
Lusakn
Lusakn — Armanistonning Aragatsotn viloyatidagi qishloq.
Indian Shores
Indian Shores AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Pinellas County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1793 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,5 km2. Shundan 0,9 km2 quruqlik, 1,6 km2 esa suv maydonidir.
Kaushiki
Kaushiki (Sanskrit ) — hindu maʼbudasi, Parvati gʻilofidan ciqqan deya hisoblangan ularning naznidagi xudosi. U Parvatining asura aka-uka Sumbha va Nisumbha bilan toʻqnashuvidan oldin yaratilgan va Matrikalarning paydo boʻlishiga ham sabab boʻlgan. Lakshmi Tantraʼya koʻra, Kaushiki maʼbuda Lakshmi’nin namoyoni deyilar ekan.
Puranalar
Kaushiki hikoyasi Markandeya Purananing Devi Mahatmyamda tasvirlangan. Devi Mahatmyam maʼbuda Parvati tanasining gʻilofidan (yoki kosha) paydo boʻlgan maʼbuda Kaushiki tasvirlanganida, devalar Sumbha va Nisumbha asuralariga qarshi magʻlubiyatga uchraganidan keyin uni maqtashganda, ularga yordam soʻrab iltijo qilish uchun qilingan maqtovlari uni Parvati qiyofasidan „Gauri“ epiteti bilan tanilgan ochiq va yorqin mavjudot sifatida namoyon qildi. Uning Parvati hujayralaridan yaratilganligi uning oʻzini Kaushiki, yaʼni soʻzma-soʻz „hujayra ayoli“ deb nomlashiga sabab boʻldi. Terining odilligi uning shaklidan ajralganligi sababli, Parvati qora tanli boʻlib qoldi va Kali ismini oladi. Kaushiki Himoloyga joʻnab, xudolar oʻz yoʻllariga borishdi. Asura aka-ukalarining xizmatkorlari Chanda va Munda Kaushikini koʻrib qolishdi va Sumbhani unga daʼvo qilishga undashdi. Brahmani, Vaishnavi va Maheshvari, shuningdek, Varahi, Narasimxi va Shakti va uning ikkinchi yarmi, maʼbuda Chamunda (Kali), Kaushiki va uning kuchlaridan iborat Trimurtining ayol shakllari boʻlgan Matrikalar yordamida, asuralarni magʻlub etish va tabiiy tartibni tiklash uchun keskin jangda jang qiladi. Shundan soʻng, Parvati Shiva bilan uchrashishdan oldin uning shakti va rangini tiklash uchun Himoloyda tavba qildi.
Kalika Purana Kaushiki maʼbuda Matangi tanasidan tugʻilgan shakti sifatida tasvirlaydi.
Devi Bhagavata Purana Kaushiki maʼbuda Parvati tanasidan chiqqan Shakti deb taʼriflaydi va Devi Bhagavata Purananing boshida u „Kaushiki“ deb ataladi. thumb|260x260px| Kaushiki Parvatidan chiqadi
Pancharatra Agamas
Lakshmi Tantrada Lakshmi Devi Indraga u Gauridan Kaushiki sifatida chiqqan va koʻplab jinlarni, shu jumladan Sumbha va Nisumbhani oʻldirgan shakti ekanligini aytadi afsonada.
Échenoz-le-Sec
Échenoz-le-Sec Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
305 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,5 km2. Dengiz sathidan 305 – 469 m balandlikda joylashgan.
Gauern
Gauern Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Greiz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,66 km2. 129 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Gauernning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ehrenfriedersdorf
Ehrenfriedersdorf Germaniyaning Saksoniya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Erzgebirgskreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,86 km2. Aholisi — 5035 kishi (2010).
Hududi
Ehrenfriedersdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Transkripsiya (musiqa)
Transkripsiya (musiqada) - musiqa asarini boshqacha tarzda (mas., boshqa sozga moslab) ifodalash (aranjirovka) yoki virtuoz ruxda erkin qayta ishlash (konsert T.si). Yevropada 16—17-asrlarda paydo boʻlgan. 19-asrdan (asosan, fortepiano T.lari) eng ommabop konsert janrlaridan biriga aylangan (F. List, K. Tauzig, M. Balakirev, F. Kreysler, S. Raxmaninov va boshqalar). Sharq xalklari bastakorlik ijodida muayyan kuylar asosida asarlar yaratishda anʼanaviy usullardan biridir. Mas., "Ushshoq" kuyi asosida yaratilgan "Samarqand Ushshogʻi", "Ushshoqi Sodirxon", shuningdek "Koʻqon Ushshogʻi", "Toshkent Ushshogʻi", "Umrzoq Polvon Ushshogʻi", "Fattohxon Ushshogʻi".
Moyuela
Moyuela Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 42.78 km2. Aholisi — 260 kishi (2010).
Kathakali
thumb| 8Shri Krishnan Kathakali — FACT Jayadeva Varma Kathakali - klassik hind raqsining asosiy shakli sanaladi. Bu sanʼatning „hikoyali pyesa“ janri, ammo anʼanaviy erkak aktyor-raqqosalarning rang-barang makiyaji va liboslari bilan boshqalardan ajralib turadi. U Keralaning janubi-gʻarbiy qismidagi malayalam tilida soʻzlashuvchi mintaqada joylashgan boʻlib, deyarli butunlay Malayali xalqi tomonidan qoʻllaniladi va qadrlanadi. thumb| Kathakali — Hindistonning sakkizta klassik raqslaridan biri thumb| Kathakalidagi Hanuman (FACT Jayadeva Varma) Kathakalining ildizlari aniq emas. Kathakalining toʻliq rivojlangan uslubi taxminan XVII asrda paydo boʻlgan, ammo uning ildizlari maʼbadda va xalq sanʼatida (masalan, Krishnanattam va Kalikut Zamorin qirolligining diniy dramasi) janubi-gʻarbiy Hindiston yarim orolida joylashgan boʻlib, ular kamida XVIIasrda kuzatilishi mumkin. Milodiy 1-ming yillik. Kathakali spektakli, Hindistonning barcha klassik raqs sanʼatlari singari, gʻoyalarni ifodalash uchun musiqa, vokal ijrochilar, xoreografiya va qoʻl va yuz imo-ishoralarini sintez qiladi. Biroq, Kathakalining farqi shundaki, u qadimgi hind jang sanʼati va Janubiy Hindistonning sport anʼanalarini ham oʻz ichiga oladi. Kathakali, asosan, hind ibodatxonalari va monastir maktablarida rivojlangan boshqa klassik hind raqslaridan farqli oʻlaroq, uning badiiy shaklining tuzilishi va tafsilotlari hind knyazliklarining saroylari va teatrlarida rivojlanganligi bilan ham farqlanib turadi.
Kathakalining anʼanaviy mavzulari — xalq hikoyalari, diniy afsonalar va hind dostonlari va Puranalardagi ruhiy gʻoyalari ham mavjud. Vokal ijrosi anʼanaviy ravishda Sanskritlangan Malayalam tilida ijro etilgan. Zamonaviy kompozitsiyalarda hind Kathakali truppalari ayollar rassomlarini oʻz ichiga olgan va Shekspir kabi Gʻarb hikoyalari va pyesalari moslashtirilgan.
Etimologiyasi va nomenklaturasi
Kathakali atamasi katha (malayalamchadan) olingandir, „hikoya yoki suhbat yoki anʼanaviy ertak“ degan maʼnoni anglatadi va kaḷi „ijro“ yoki „oʻyin“ degan maʼnoni anglatadi. Raqs yaxshilik va yomonlik oʻrtasidagi abadiy kurashni anglatadi.
Tarixi
Kathakalining elementlari va jihatlari Natya Shastra kabi qadimiy sanskrit matnlaridan olingan. KathakaliBharataga tegishli boʻlib, uning birinchi toʻliq toʻplami mil.avv. 200 yillarga toʻgʻri keladi. Idoralar, ammo taxminlarga koʻra mil.avval. 500 yillari orasida oʻzgarib turganligi aytiladi.
Qadimgi ijro sanʼatlariga havolalar: Kutiyattam va Krishnanattam
thumb| FACT Jayadeva Varma Farli Richmond va boshqa olimlarning fikriga koʻra, Kathakali kostyumlar kabi koʻplab elementlarni baham koʻradi, masalan, Kutiyattam (klassik sanskrit dramasi) va oʻrta asrlar davri Krishnanattam kabi qadimiy hind sahna sanʼati bilan, garchi batafsil tekshirish farqlarni koʻrsatsa ham. Kutiyattam, deya qoʻshimcha qiladi Richmond, „Hindistondagi eng qadimiy doimiy ijro etiladigan teatr shakllaridan biri va bu qadimgi dunyoda saqlanib qolgan eng qadimgi sanʼat turi boʻlishi mumkin“. Kutiyattam, anʼanaga koʻra, hind ibodatxonalari uchun maxsus ishlab chiqilgan va biriktirilgan teatrlarda, ayniqsa Shiva va keyinchalik Krishnaga bagʻishlangan teatrlarda namoyish etilgan. Ushbu teatrlarning dizaynlari odatda qadimgi Natya Shastrada „ideal“ sifatida tavsiya etilgan oʻlchamlar va meʼmorchilikka mos keldi va ularning baʼzilari 500 tomoshabinni oʻz ichiga olishi mumkin edi.
Spektakl old tomonda aktyor-raqqosalarni oʻz ichiga oladi, oʻngdagi fon sahnasida musiqachilar tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi (tomoshabinning chap tomonida) va sahnaning old tomonida vokalchilar (tarixiy ravishda ular mikrofon va dinamiklar yoshidan oldin tomoshabinlar tomonidan eshitilishi mumkin edi). Odatda, barcha rollarni erkak aktyor-raqqosalar ijro etishadi, garchi zamonaviy spektakllarda ayollar Kathakali anʼanalarida mamnuniyat bilan qabul qilingan.
Kostyumlari
thumb| Kathakali rassomi KG Vasudevan Nair Klassik hind raqslari ichida Kathakali bosh kiyimlar, yuz niqoblari va yorqin boʻyalgan yuzlardan iborat eng murakkab kostyumga ega. Odatda Kathakali truppasini spektaklga tayyorlash uchun bir necha kechki soatlar ketadi. Kostyumlar Kathakalining mashhurligini kattalarnikidan ham oshirdi, bolalar spektaklning ranglari, boʻyanishi, yorugʻligi va ovoziga singib ketishdi yaʼni mazza qib tomosha qilishadi. right|thumb| Minukka, ayol xarakteri Xarakter turlari, deydi Zarrilli, hind falsafasining qadimgi Samxya maktabidagi Guna shaxsiyat nazariyasini aks ettiradi. Bu falsafaga koʻra, dunyodagi hamma narsa va mavjudotlarda doimo mavjud boʻlgan va hozir ham mavjud boʻlgan uchta Guṇa bor. Bu uchta Guṇa sattva (yaxshilik, konstruktiv, uygʻun, fazilatli), rajas (ehtiros, maqsadsiz harakat, dinamik, xudbinlik) va tamas (zulmat, halokat, xaotik, yovuzlik) dir. Bu uchta gunaning barchasi (yaxshi, yomon, faol) hamma va hamma narsada mavjud, hindlarning dunyoqarashiga koʻra, bu nisbat har xil. Ushbu gunalarning oʻzaro taʼsiri kimningdir yoki biror narsaning xarakterini belgilaydi va Kathakalidagi kostyumlar va yuz boʻyoqlari koʻpincha aktyor-raqqosalarga murakkablik va chuqurlik berish uchun turli xil rang kodlarini birlashtiradi.
Aktyorlik
thumb| Sringara, Natyasastrada tilga olingan toʻqqiz yuz ifodasidan biri Koʻpgina klassik hind sanʼatlari singari, Kathakali ham aktyorlik kabi xoreografiyadir. Aytishlaricha, bu sahnada ijro etish eng qiyin uslublardan biri boʻlib, yosh rassomlar sahnada ijro etish imkoniyatiga ega boʻlgunga qadar oʻz rollariga bir necha yil tayyorgarlik koʻrishadi. Aktyorlar „imo- ishora tilida“ gaplashadilar, bunda personaj dialogining soʻz qismi „qoʻl belgilari (mudralar)“ orqali, his-tuygʻular va kayfiyat esa „yuz va koʻz“ harakatlari orqali ifodalanadi. Shu bilan birga, fonda vokalchilar spektaklni ritmik tarzda kuylashadi, orkestr chalayotgan zarbalarga mos keladi va shu bilan ansamblni jarangdor birlikka birlashtiradi.
IC 2398
IC 2398 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Rudy Mancuso
Rodolfo Mancuso (28-fevralda tugʻilgan)  — amerikalik Internet shaxsiyati, musiqachi va aktyor. U YouTube va Vineda doʻstlari bilan komediya syujetlarini suratga olishi bilan tanilgan va 10,6 million obunachiga ega boʻlib, eng ko‘p kuzatiladigan Vinerlar orasida 4-o‘ringa chiqgan va YouTube kanali „Awkward Puppets“ ham ancha ommabop.
Yoshligi
Mancuso New Jersey shtatidagi Glen Ridgeda italyan-amerikalik ota va braziliyalik onaning farzandi, Marianna ismli singlisi bilan birga katta boʻlgan. U Glen Ridge oʻrta maktabida va Newarkdagi Rutgers universitetida oʻqigan. U bir muddat Rio-de-Janeyroda yashaganligi sababli portugal tilida ravon gapira oladi. U besh yoshida pianino chalishni boshlagan. Mancusoga sinesteziya tashxisi qoʻyilgan.
Karyerasi
Mancuso oʻzining Vinedagi faoliyatini 2013-yilda boshlagan. U koʻpincha ispan tilidagi qahramonlar hamda IRL videolari bilan tanilgan. Mancuso video yaratish uchun Shots Studios bilan hamkorlik qildi va 2016-yilda oʻzining YouTube kanalini ishga tushirdi.
U Comedy Centralning Drunk History va HBOning Outpostida namoyish etilgan. U, shuningdek, Mariah Carey va DJ Xoled bilan birga YouTube Premiumning Keys of Christmas filmida rol oʻynagan.
YouTube platformasidagi Awkward Puppets qoʻgʻirchoq seriali Mancuso va Shots Studios kompaniyasiga tegishli.
Mancuso 2017-yilda Justin Bieberning Lotin Amerikasidagi Purpose World Tour nomli shoularining Braziliya boʻlimida boshlovchi sifatida ishtirok etgan.
Dolce & Gabbana Mancusoni 2017-yil 17-iyun kuni Milanda boʻlib oʻtadigan erkaklar moda haftaligining 2018-yil bahor-yoz koʻrgazmasiga taklif qildi.
Mancuso 2017-yilda Meksikada boʻlib oʻtgan MTV Millennial Awards marosimida mukofot topshiruvchi sifatida ishtirok etdi.
2017-yilning iyul oyida Mancuso ikki kun ketma-ket Goyaniyadagi Villa Mixda chiqish qildi. 2017-yil 6-oktabrda Mancuso qoʻshiq muallifi va prodyuseri Poo Bear bilan hamkorlikda oʻzining birinchi „Black & White“ singlini chiqardi. 2017-yil 7-oktabrda Mancuso São Paulodagi Villa Mix festivalida chiqish qildi.
Mancusoning keyingi singli „Mama“ uning taniqli yolgʻiz oʻzi ishtirok etgan video singli edi. Mancuso rejissyorligida Chantel Jeffries ishtirok etgan video Billboardga koʻra „gʻayrioddiy nostalgiya“deb taʼrif etildi. Mancuso shuningdek, Alesso bilan birga qoʻshiq chiqargan.
Mancuso 2018-yil iyulida oʻz kanalida chiqqan „Storytelling“ videosi uchun komediyachi va musiqachi Simon Rex bilan hamkorlik qildi.
2018-yil sentabr oyida Mancuso O. A.R.ning Koloradoda joylashgan Red Rocks amfiteatridagi spektakilifa ishtirok etgan.
Mancuso va hamkasbi Shots Studios rassomi Lele Pons 2018-yilgi Hispanic Heritage Foundation mukofotlari shousiga mezbonlik qilishdi. Ikkalasi Ponsning „Celoso“ qoʻshigʻini ijro etishdi, Mancuso pianinoda instrumental ijro etdi.
2018-yil sentyabr oyida Mancuso oʻzining toʻrtinchi singli „Lento“ ni chiqardi.
2018-yil oktabr oyida Mancuso Lele Pons, Anwar Jibawi va King Bach bilan birga „Superhero Therapy“ni chiqardi. Bu video uning super qahramonlar seriyasining eng soʻnggi qismi boʻlib, jami 68 milliondan ortiq tomosha qilgan.
2018-yil noyabr oyida Mancuso 2018-yilgi ALMAda ham chiqish qildi va mukofot oldi. Mukofotni Shots Studios yulduzi Alesso taqdim etdi. Shuningdek, u Netflixning Bohemian Rhapsody va YouTube kanaliga yuklangan Mercury Phoenix Trust filmlarida Queenning „You’re My Best Friend“ musiqasini ijro etgan.
Mancuso shuningdek, Los-Anjelesdagi Orpheum teatrida boʻlib oʻtgan Concert for Tommy’s Field xayriya tadbiriga mezbonlik qildi. Spektakllarga Lele Pons, Brays Vine va boshqalar ishtirok etdilar.
Mancuso musiqa va komediyani uygʻunlashtirgan Target va Clif bar kabi kompaniyalar tomonidan homiylik qilingan videolarni suratga oldi. U, shuningdek, basketbol yulduzi Stephen Curry bilan Brita suv filtrlari uchun reklama video ham olgan.
Ollersdorf im Burgenland
Ollersdorf im Burgenland Avstriyaning Burgenland yerida joylashgan shaharchadir. Güssing (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8.9 km2. 987 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Cherkov
thumb|Sankt-Peterburgdagi Nikolay sulolasining cherkovi
Cherkov (yun. kyriake — xudoning uyi) — 1) xristianlikdati maxsus diniy tashkilot. Oʻz diniy aqidalari va marosimlari tizimiga ega. Cherkov iyerarxik tarzda boshqariladi. Cherkovga mansub kishilar ruhoniylar va oddiy dindorlarga boʻlinadi. Xristianlik cherkovni "Isoning ilohiy tanasi", unga eʼtiqod kiluvchilar shu tana aʼzolaridir, Iso esa shu tananing boshi deb taʼlim beradi. Cherkov dindorlar uyushmasi bo'lib, sirli marosimlar (xususan, non va vino totish marosimi)da inson bilan xudoning birgalikdagi ishtiroki orqali ularning birlashib ketishi amalga oshiriladi, deb tasavvur qilinadi. Yirik xristian cherkovlari — pravoslav cherkovi (qarang: Pravoslaviye), katolik cherkovi (qarang Katolitsizm), protestant cherkovi (qarang Protestantizm) va boshqa; 2) xristian dinida ibodat qilish uchun maxsus qurilgan bino. U mehrobli qism va unga tutash zal — dindorlar ibodatga tuplanadigan xonadan iborat. Turli xalqlarda cherkov binolarining turli tiplari vujudga kelgan. Shahar yoki monastirning bosh cherkovi sobor deb ataladi. Lyuterchilar cherkovi, odatda, kirka yoki kirxa, polyak katolik cherkovi kostyol deyiladi. Oʻzbekistonda 160 ta xristian cherkovi faoliyat ko'rsatadi (2004-yil).
Cherkov — xristian dinining urf-odatlari va ibodatlari uchun barpo etilgan imorat. Xristian dinining koʻp asrlik rivojlanish tarixida har bir xalqda har turli cherkov turlari shakllangan. Umumiy cherkovga oʻrtoq belgi Sharqqa yoʻnaltirilgan mixrabli qismi va unga qo'shimcha ibodat qiluvchilarga atalgan xonasi boʻladi. Cherkov undan boʻlak Kapella, Kripta, Pridel, Trapeznaya va boshqa boʻlaklardan tashkil topgan. Shaharning bosh cherkovi „Sobor“ deb ataladi. Lyuteranli cherkov — kirxa, polyaklarda katolik cherkovi — kastel deb ataladi.
Egyház
Alacalar, Bergama
Alakalar — Izmirning Bergama tumanidagi mahalla.
Verrey-sous-Salmaise
Verrey-sous-Salmaise Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Côte-d'Or departamenti Montbard tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
310 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 38,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,1 km2.
Bellwood (Virginia)
Bellwood AQShning Virginia shtatida joylashgan shahardir. Chesterfield County okrugi tarkibiga kiradi.
Translyatsiya (maʼnolari)
Translyatsiya:
Bellwood (Virginia)
Aholisi
5974 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 15,4 km2. Shundan 15,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Translyator
Translyator — 1) translyatsiya jarayonini amalga oshirishda foydalaniladigan apparatlar, jihozlar, koʻchma texnika vositalari majmui; 2) informatika (axborotshunoslik)da — algoritm bayonini bir programmalash tilidan ikkinchisiga, xususan, mashina tilita avtomatik tarzda oʻtkazish uchun moʻljallangan EHM (kompyuter) dasturi (kompilyator). Programmalashni avtomatlashtirish uchun qoʻllanadi.
Gulzora Ortiqova
Gulzora Ortiqova — sovet davlat va iqtisodiyot arbobi. SSSR Oliy Kengashining I chaqiriq deputati (1938 — 1946).
NGC 548
NGC 548 Kit yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Gulzora Ortiqova
Tarjimayi holi
Qoraqalpog'istonda tugʻilgan. 1938-yil dan KPSS aʼzosi.
NGC 548
Ushbu obyektni George Searle 1867-yilda kashf etgan.
Gulzora Ortiqova
Tarjimayi holi
1918-yildan boshlab iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol. 1918—1946-yillarda oʻz xoʻjaligida dehqon ayol, kolxozchi. Qoraqalpogʻiston ASSR Qoraoʻzak tumanida kolxoz raisasi. Mehnatkash deputatlar Qoraoʻzak tumani sovetining rahbari.
NGC 548
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Olbendorf
Olbendorf Avstriyaning Burgenland yerida joylashgan kommunadir. Güssing (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17.4 km2. 1362 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Gulzora Ortiqova
Siyosiy faoliyati
1937-yil 12-dekabr sanasida boʻlib oʻtgan saylovlar natijasida Oʻzbekiston SSRdan Ittifoq kengashiga I chaqiriq SSSR Oliy Soveti deputati etib saylangan.
Nová Pláň
Nová Pláň Chexiya Respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 55 ga yaqin aholisi bor.
Dun-le-Palestel
Dun-le-Palestel Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Guéret tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,8 km2.
IC 2399
IC 2399 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi NF (hali noaniq) tipli obyektdir.
Translokatsiya
Translokatsiya (lot trans orqali, locatio — joylashish) — xromosomalar bir qismining oʻsha xromosomaning boshqa qismiga yoki ikkinchi xromosomaga oʻtib qolishi; xromosomalar qayta qurilishi (xromosoma aberratsiyalari), yaʼni mutatsiya xillaridan biri. Agar xromosomaning uzilgan qismi oʻsha xromosomaning boshqa joyiga ulansa, xromosoma ichidagi T., boshqa xromosomaga oʻtib qolsa xromosomalararo T. deyiladi. Masalan, Daun sindromida 15 va 21 xromosomalardan kichik qismlari ajralib, oʻrinlarini almashtirib joylashadi. T. asosida xromosomalarning nogomologik qismlari oʻrtasidagi almashinuv yotadi. T.da genlar miqdori oʻzgarmagan holda ularning oʻrni oʻzgaradi. T. ogʻir irsiy kasalliklarga olib keladi.
Gebesee
Gebesee Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Sömmerda tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,04 km2. 2161 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Gebeseening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Fateh Jang
Fateh Jang (panjob va Lang-ur|Nastaliq|فتح جنگ) — Pokistonning Panjob viloyati hududida joylashgan Attok tumanidagi shahardir. 40 km -da hamda Attok Sitidan va Pokiston poytaxti Islomoboddan janubi-gʻarbda 25 mi M1 avtomagistrali yaqinida joylashgan.
Plenas
Plenas Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 37.9 km2. Aholisi — 132 kishi (2010).
Indiantown
Indiantown AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Martin County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5588 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 15,5 km2. Shundan 15,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 10 m balandlikda joylashgan.
Minnesota vodiysi milliy yovvoyi tabiat qo'riqxonasi
Minnesota vodiysi milliy yovvoyi tabiat qo'riqxonasi 14,000 acre Minnesota shtatining sharqiy va markaziy qismidagi Milliy yovvoyi tabiat boshpanasi. Minneapolis shahrining janubida joylashgan bo'lib, u mamlakatdagi o'n to'rtta mintaqaviy ustuvor shahar yovvoyi tabiat qo'riqxonalaridan bir laridan biri. Qo'rg'onning ko'p qismlari birodarlashgan shaharlarning yirik muassasalari yaqinida joylashgan; Bloomington Ta'lim va Mehmon Markazi va ikkita trailheads Mall of America'dan faqat bloklarda joylashgan, Wilkie Unit Valleyfair'dan sharqda va Louisville Swamp Unit Minnesota Uyg'onish festivalining janubida joylashgan ekan.
Mavlono Noyibiy
Mavlono Noyibiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Uning nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Toyboddan ekanligini aytib, quyidagi baytini keltiradi: Gahe, ki lola biroʻyad zi xoki ahli nazar,
Zi dogʻi dil buvad on lolavu zi xuni jigar.
(Mazmuni: Nazar ahli mozoridan agar lola unib chiqsa,
Deer Park (Ohio)
Deer Park AQShning Ohio shtatida joylashgan shahardir. Hamilton okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5736 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2. Shundan 2,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 265 m balandlikda joylashgan.
Qaroqchitogʻ
Qaroqchitogʻ — Nurota togʻlarining jan.tarmoqlaridan biri. Janubiy sharqdan shimoli-gʻarbga 40 km ga choʻzilgan. Eni 10–15 km. Oʻrtacha balandligi 700–800 m, eng baland joyi 1103 m. Janubiy dan Zarafshon daresi, shimolidan Sangzor — Nurota botigʻi bilan chegaradosh. Shimoli-gʻarbda Oqtov, janubi-sharqda Gʻubdin togʻlaridan Zarafshon daryosining oʻng irmoqlari bilan ajralgan. Uning shimoliy gʻarbiy qismida Zarafshon daryosining oʻng irmoqlaridan biri Sagʻanaq koʻndalang kesib oʻtgan. Yon bagʻirlari koʻplab quruq soy va jarliklar bilan kesilgan. Paleozoy davri slanets, qumtoshlaridan tashkil topgan antiklinal strukturadir. Iqlimi kontinental. Boʻz tuproklarda dasht oʻsimliklari tarqalgan.
NGC 549
NGC 549 Haykaltarosh yulduz turkumidagi Sa tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1837-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Pöttelsdorf
Pöttelsdorf Avstriyaning Burgenland yerida joylashgan kommunadir. Mattersburg (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7.9 km2. 648 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Écromagny
Écromagny Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,9 km2. Dengiz sathidan 370 – 492 m balandlikda joylashgan.
Vertault
Aholisi
53 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,0 km2.
Erlau
Erlau Germaniyaning Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Mittelsachsen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 37,75 km2. Aholisi — 3448 kishi (2010).
Hududi
Erlauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Dayton (Ohio)
Dayton AQShning Ohio shtatida joylashgan shahardir. Montgomery okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 147 km2. Shundan 144 km2 quruqlik, 2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 225 m balandlikda joylashgan.
Puebla de Albortón
Puebla de Albortón Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 76.81 km2. Aholisi — 125 kishi (2010).
Bensley
Bensley AQShning Virginia shtatida joylashgan shahardir. Chesterfield County okrugi tarkibiga kiradi.
Translyatsiya
Translyatsiya (lot. translatio — uzatish) — 1) voqea yuz berayotgan joy (teatr, konsert zali, stadion, bayram marosimlari)dan radioeshittirish va telekoʻrsatuvlarni studiyadan tashqarida bevosita eshittirish yoki koʻrsatish, shuningdek, boshqa shaharlardan xalqaro aloqa liniyalari boʻyicha keladigan dasturlarni mahalliy radiostansiya yoki telestansiyadan uzatish. Radio T.da voqea yuz berayotgan joyga mikrofon oʻrnatiladi, undan kelayotgan radiosignallar studiyadan tashqaridagi maxsus apparatxona (transpunkt)da qayta ishlanib, efirga uzatiladi. Apparatxonada kuchaytiruvchi, ovoz yozib oluvchi, kommutatsiyalovchi (qarang Kommutatsiya), oʻlchovli apparatlar va boshqa jihozlar boʻladi. Televizion T. koʻchma televizion stya orqali amalga oshiriladi. Baʼzi obʼyektlarda, xuddi radio T.dagi kabi, televizion transpunktlar tashkil qilinadi; 2) elektr aloqada (retranslyatsiya) aloqa traktining oraliq punktlarida sim orqali keladigan elektr signallarni yoki radiosignallarni qabul qilib va qayta ishlab, manbadan isteʼmolchi tomon yoʻnalishda uzatish; bunda kucheiz signallarni kuchaytirish ham mumkin. Bunday T.dan, asosan, uzoq masofali aloqani (mas., yerdagi styalar orasida kosmik aloqani, yerdagi styalar bilan kosmik kema orasidagi alokani) tashkil qilishda foydalaniladi. Bunda oraliq kuchaytiruvchi qurilmalar, retranslyatorlar va boshqa qurilmalar qoʻllanadi; 3) aloqaning masofasini oshirish uchun elektr signallarni uzatish zanjiriga ulanadigan oraliq qurilma (mas., telegraf aloqada — regenerativ T.); 4) simli radioeshittirishning eskirgan nomi; 5) EHM (kompyuter) uchun tuzilgan dastur bayonini bir programmalash tilidan ikkinchisiga, mas., mashina tiliga oʻtkazish; 6) fiz. yoki mat. obʼyektni fazoda oʻziga parallel ravishda toʻgʻri chiziq (T. oʻqi) boʻylab maʼlum masofaga koʻchirish.
Bensley
Aholisi
5435 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 7,5 km2. Shundan 7,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Milta Ortiz
Milta Ortiz ikki tilda ijod qilgan, ikki madaniyatli dramaturg, shoir va ijrochi.
Tarjimai hol
Ortiz bolaligida Salvadorda tugʻulgan Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtgan va oilasi bilan Shimoliy Kaliforniyada qoʻlim topgan. U Shimoliy-G‘arbiy Universitetining Ekran va Sahna uchun yozish dasturida TIV va San-Fransisko Davlat Universitetida Ijodiy yozuvchilik bakalavriat darajasini olgan. Ortiz Illinoys shtatining Evanston shahridagi Shimoli-gʻarbiy universitetida yosh kattalarga ijodiy yozish va bakalavrlarga ssenariy yozishdan saboq bergan. Bundan tashqari, u Pima jamoat kollejida teatrdan dars bergan. Pyesa yozishda davom etar ekan, Ortiz National New Play Network boshqaruv kengashi aʼzosi. U Tuksondagi Borderlands teatrining badiiy direktori yordamchisi, AZ.
Nashrlar
Ortiz "Shair of Stairways: A Poetʼs Field Guide to San-Fransisko"da ), Teaching Artist Journal jurnalida nashr etilgan va oʻz-oʻzidan nashr etilgan "Encantadas with Las Manas Tres" kitobini yaratgan . Ortiz tomonidan yozilgan va 2011-yilda Teaching Artist Journal tomonidan nashr etilgan Mirrors kitobi Ortizning sakkiz yoshida AQShga koʻchib kelganidan keyin atigi olti oy o‘tib ingliz tilini o‘rganib keyin ingliz tilidan dars berishni davom ettirishni boshlaydi va yaqinda kelgan muhojirlar uchun ikkinchi til sifatida . Ortiz aytganidek:"'Men oʻsha joyga qaytishga majbur boʻldim, bu yangilik hissi va ichimdan juda uzoqqa koʻchib oʻtganman. Har bir dars men uchun oʻrganish tajribasi boldi. Har bir sinf turli xil xotirani ishga tushirdi '."
Mavlono Nomiy
Mavlono Nomiy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan sabzavorlik shoir va kotib. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning sochma asarlar va maktublarni koʻchirishda mohir ekanligi, oʻz davrining kotib va xattotlari, xususan, Mavlono Abdulvoseʼ, Shayx Abdullo Devona va Xoja Dehdor uni xushlamasliklarini aytadi. Xoja Dehdor podshoh majlislarida koʻplarni tashbih va taqlid qilar ekan, jumladan, uning “Mavlono Nomiy sovun chaynagani uchun ogʻzida koʻpik paydo boʻladi”, degan tashbehi idrok ahli orasida koʻp maqtovga sazovor boʻlgan. “Majolis un-nafois”da Mavlono Nomiyning quyidagi matlaʼsi keltirilgan: Lofad ba xatat nofa, zihi besaru poyi,
Gʻammozi siyah botini modarbaxatoyi.
(Mazmuni: Bu qanday beboshlik, mushk sening miyigʻing xatlari bilan tenglashaman, deb lof uradi.
Aslida bu mushk ichiqora, chaqimchi va betayin bir narsadir) Alisher Navoiy Mavlono Nomiy bu baytni Xoja Dehdorga javob tariqasida aytgan boʻlsa kerak, deydi.
Inglis
Inglis AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Levy County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1637 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
IC 2400
IC 2400 Silovsin yulduz turkumidagi Sc (ixcham spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Mavlono Nosiruddin
Mavlono Nosiruddin (15 asr) – samar­qandlik shoir, Ahmad Hojibek mulozimlaridan. Uning nomi “Majolis un-nafois”­ning oltinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning donishmand va taqvodor otasidan farqli ravishda sipohiylikka havas­mand ekanligini, beliga ovchilik ashyo­larini bogʻlab, rangin otlarni minishga mayli borligini aytadi. “Majolis un-nafois”­da unga nisbat berilgan quyidagi bayt keltirilgan: Tubuchoq abrashe agaram zeri zin buvad,
Mulki jahon maro hama zeri nigin buvad.
(Mazmuni: Agar ostimda egarlangan ot boʻlganda edi,
jahon mulklari qoʻl ostimda boʻlardi).
= Manbalar =
San Damiano al Colle
San Damiano al Colle Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pavia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6 km2. 754 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Ruino
Ruino Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pavia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21 km2. 760 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mavlono Nosihiy
Mavlono Nosihiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning xushtabʼ yigit ekanligini aytib, quyidagi matlaʼsini keltiradi: Kase, ki safhayi roʻyi tu dar nazar dorad,
Kay az mutolaa xohad, ki chashm bardorad.
(Mazmuni: Kim agar qarshisida sening jamoling kitobini koʻrarkan,
u qanday qilib (u) mutolaadan koʻz uza oladi?)
NGC 550
NGC 550 Kit yulduz turkumidagi Sa tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Sariq dengiz sho'r o'tloqi
Sariq dengiz shoʻrlangan yaylov ekoregioni (WWF ID: PA0908) Shandun yarim oroli va Sharqiy Xitoy dengizi sohilidagi Yangtze daryosining ogʻzi oʻrtasidagi tor botqoq yerlarni qoplaydi. Mintaqaning oʻsimliklari gʻarbdan keladigan chuchuk suvga oʻtadigan nam, shoʻrlangan tuproqlarga moslashgan. Bu hudud Sharqiy Osiyo-Avstraliya parvoz yoʻlida muhim toʻxtash joyi hisoblanadi. Mintaqa inson taraqqiyoti va qishloq xoʻjaligi tomonidan kuchli ekologik bosim ostidadir.
Joylashuvi va tavsifi
Ekologik hududi 150 km qirgʻoq boʻylab shimoldan janubga, atiga 30 km ichidan oʻtadi. Janubda Yangtzi daryosining Sariq dengizga tugashi; shimoliy tugashida Xinyi daryosining chiqish joyi mavjud, bu Xuay daryosining bir tarmogʻidir. Ikkala daryo ham daryo deltalarining loy tekisliklarini qoʻshib, chuchuk suvni qirgʻoqning shoʻrlangan muhitiga aralashtirib yuboradigan konlarni olib keladi. Loy qoʻshilishi hisobiga hududlar oʻrtacha har 60 yilda.1 km dengizga kengaymoqda.
Iqlimi
Ekologik hududining iqlimi nam kontinental iqlim, issiq nam yoz (Köppen iqlim tasnifi (Cfa)). Bu iqlim katta mavsumiy harorat farqlari bilan tavsiflanadi. Hech qanday oy oʻrtacha 0 C dan past boʻlmaydi, kamida bir oy oʻrtacha 22 C dan yuqori va toʻrt oyda oʻrtacha 10 C dan ortiq boʻladi. Yogʻingarchilik odatda yozda eng koʻp boʻladi. Yillik yogʻin miqdori 800 — 1200 mm. Ekoregion shimolda moʻtadil zonada va janubda subtropik mintaqa oʻrtasidagi oʻtish zonasida joylashgan.
Flora va fauna
Ekologik hudud joylashgan Tszyansu viloyati Xitoyda aholi eng zich joylashgan viloyati hisoblanadi, shuning uchun hudud juda rivojlangan. Yer deyarli butunlay inson yashashiga, sholi dehqonchiligiga yoki baliq akva xoʻjaligiga aylantirilgan. Baʼzi hududlarida shoʻrlangan oʻt va botqoqlar, toʻlqinlararo balchiqlar bor. Shoʻr yaylovlar Suaeda salsa orqali, ichki chuchuk suv kunay oʻti (Imperata cylindrica) bilan oziqlangan hududlar bilan ajralib turadi.
Yancheng qirgʻoq botqoqli tabiat qoʻriqxonasi har yili taxminan 500 000 koʻchmanchi qushlarni oʻz ichiga olgan ekoregionning muhim tarkibiy qismidir. Dunyoda yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan Qizil tojli turnalarning 40% ga yaqini ushbu hududda yashaydi.
Translyatsiya (biologiya)
Translyatsiya (biologiyada) - genetik kodga binoan, informatsion RNK asosida oqsil polipeptid zanjirlari sintezi; tirik qujayralarda irsiy axborot amalga oshirilishining 2bosqichi. T. jarayonida iRNK molekulasida nukleotidlar ketma-ketligi tarzida yozilgan oqsil molekulasi toʻgʻrisidagi axborot nukleotidlar kodidan sintezlanadigan oqsil molekulasidagi aminokislotalarning muayyan ketma-ketligi holatiga oʻtkaziladi. Boshqacha qilib aytganda, iRNKdagi axborot nukleotidlar tilidan aminokislotalar tiliga oʻtkaziladi. T.da i RNK dan tashqari ribosomalar, transport RNK (tRNK), oqsillarning aminoatsil—tRNKsintetaza, initsiatsiya (boshlovchi), elongatsiya (polipeptidni davom ettiruvchi), terminatsiya (tamomlovchi) va boshqa omillardan iborat murakkab makromolekulyar kompleks ishtirok etadi. Aminokislotalarni RNK ribosomalarga olib boradi. T.ning initsiatsiya bosqichida ribosomaning kichik subbirligi, tRNK va initsiatsiya omili iRNK dagi kodoninitsiatorni tanib oladi. Shundan soʻng ribosomaning katta subbirligi qoʻshilib, oqsil sintezi boshlanadi. Bu sintez 3 bosqich: tRNK ning qoʻshilishi, peptid bogʻ hosil boʻlishi va ribosomalarning 3 nukleotidga siljishi — translokatsiya orqali boradi; shundan soʻng barcha sikl yana takrorlanadi. Kodonterminatorlarni tanib olishda terminatsiyaning oqsil omillari polipeptid zanjirining ribosomadan ajralishini katalizlaydi. Oksil sintezida iRNK poliribosoma tarkibiga kiradi. Har bir poliribosomada bir vaqtning oʻzida 100 tagacha ribosomalar sintezni olib boradi. Prokariotlarda poliribosomalar transkripsiya davrida i RNK da (DNKdan ajralmasdan oldin) qosil boʻladi. Eukariotlarda oqsil sintezi sitoplazmada boradi.
Qarta
Qarta — otning yogʻli yoʻgʻon ichagi va undan maxsus tayyorlanadigan yaxna taom. Ot goʻshtining qarta qismi yaxshilab ishqab yuviladi. Shilliq pardasi tozalanib hidini ketkazish uchun qatiqqa yoki zardobga bir kun botirib qoʻyiladi. Yuvib tozalangan Q.ni, kattakatta boʻlaklarga boʻlib, tuz, murch, zira va uzum sirkasi sepib, 10 soatgacha salqin yerga olib qoʻyiladi. Tayyor masalliq qaynab turgan suvga solinib pishiriladi. Shoʻrvasiga piyoz, sabzi, dafna yaprogʻi, tuyilmagan murch kabi ziravorlar qoʻshib, 2 soat sust olovda mildiratib qaynatiladi. Pishgan Q. sovitilib, salatlar bilan birga dasturxonga tortiladi.
Baʼzan Q.ning ichi agʻdarilib, tozalab yuviladi, ochilgan Q. yuzasiga tasmasimon kesilgan son goʻshti, toʻsh yogʻi qoʻyilib, ruletga oʻxshab oʻraladi va chetlari hamda oʻrtasi qalin ip bilan bogʻlanib, qozondagi sovuq suvga solib, 2—2,5 soat mildiratib qaynatiladi. Sovitib, yaproqlab kesib isteʼmol qilinadi.
Transkripsiya (biologiya)
thumb Transkripsiya (biologiyada) - tirik hujayralarda irsiy axborot amalga oshirilishining birinchi bosqichi; DNK matritsasi asosida iRNK molekulasi sintezlanishi. DNK ga tobe RNKpolimeraza fermenti vositasida amalga oshadi. Ferment T.ning boshlanish joyi — promotorni tanib, unga birikadi; DNK qoʻsh zanjirini bir-biridan ajratadi va bu joydan boshlab, DNK zanjirlarining biridan nusxa oladi. Buning uchun ferment DNK zanjirlaridan biri boʻylab siljib boradi va komplementarlik prinsipi asosida sitoplazmadagi erkin nukleotidlarni oʻzaro tutashtirib i RNK zanjirini hosil qiladi. Ferment siljib borishi bilan iRNK uzunligi ortib borib, DNK zanjiridan uziladi; fermentning keyingi qismida DNK qoʻsh spirali yana tiklanadi. RNKpolimeraza fermenti nusxa koʻchirilayotgan DNK qismining oxiri (terminator)ga yetganida sintezlangan RNK matritsa (qolip)dan ajraladi. DNK qismlari har xil joyidan olinadigan nusxalar soni organizm rivojlanishi davomida oʻzgarib turishi mumkin. Katta Samara beradigan initsiatsiya (boshlanish) uchun koʻpincha promotorga nazorat qiluvchi oqsillar (mas., aktivator oqsillar)ning ulanishi lozim. Prokariotlarda iniatsiya bosqichidagi boshqarilishda oqsilrepressorlar qatnashishi mumkin. T.ning oxirini RNKpolimeraza, boshqa qismini maxsus oqsil "ro" tanib oladi. T.ning terminatsiya bosqichqdagi boshqarilishda antiterminator oqsillar va oqsil sintezi apparati komponentlari katnashadi. Eukariotlarda ribosomal, informatsion va transport RNK sintezi uchun alogʻida RNKpolimeraza fermenti mavjud. T. birligi skripton yoki operonlar oʻzaro funksional bogʻlangan bir necha genlardan iborat. Eukariotlarda bu genlar har doim monogen boʻladi. Shish qosil qiladigan viruslarda teskari transkriptaza (revertaza) fermenti yordamida axborot RNK dan DNK ga oʻtkazilishi mumkin. Bu jarayon teskari T. deyiladi.
Qarsak oʻyin
Qarsak oʻyin — oʻzbek xalq raqslari turkumi. "Besh qarsak" va "Mayda qarsak" boʻlimlaridan iborat. "Mayda qarsak", oʻz navbatida, "Yakka qarsak", "Qoʻsh qarsak" va "Tez" (yoki "Uzma") nomli oʻyinlarni oʻz ichiga oladi. Unda qarsaklar bilan hosil qilinadigan usul, bayt, bir ovozda aytiladigan yallalar va raqs harakatlari birlashadi. Koʻp joylarda ijrochilar yonmayon turgan yoki oʻtirgan holda davra yoki yarim davra hosil qilib, oʻrtadagi oʻyinchiga hamohang boʻlib, usulga mos chayqalib turadilar. "Mayda qarsak" boʻlimlari bir-biridan ajratilmasdan yaxlit ijro etiladi. Har boʻlimda oʻnlab xalq kuylari boʻladi, biroq bir xil qarsak usuli bilan olib boriladi. 2boʻlimga oʻtgach, qarsak ritmi oʻzgarib, raqs harakatlarini yangilaydi. "Besh qarsak" yonmayon turib davra hosil qilgan holda maʼlum surʼat va usulda uriladigan besh qarsak (311) va ayrim xitoblar vositasi bilan oʻynaladigan ommaviy raqsdir. Uning katta davralarida 20 va undan ziyod kishi ishtirok etadi. Ular bir tempda qarsak urib turish bilan birga u yonbu yonga chayqalib, oʻtiribturib, bukilib va ayni vaqgda yon bilan oʻng tomonga harakatlanib oʻynaydilar. Oʻyinda rechitativsimon baytlar boʻlib turadi. Davradagi oʻyinchining harakatlari shiddatli va jangovar boʻladi. U koʻproq qoʻl, bel, yelka, koʻkrak harakatlarini ishlatadi, yuzida sonsanoqsiz ifodalar hosil qiladi, goh bukilib, goh gʻoz turib, goh choʻkkalab oʻynaydi. Baʼzan "Besh qarsak"da ichmaich ikki halqa davra hosil qilingan, ikki oʻyinchi kuch sinashgan. Davradagi qarsakchilar ham, oʻyinchilar ham badihagoʻy — improvizator boʻlishgan. Q.oʻ.ning elementlari ovchilik va zardushtiylik bilan bogʻliq holda paydo boʻlib, borabora madaniylashgan va bazmlarda koʻrsatiladigan tomoshaga aylangan. 14—16-asrlarda u saroy bazmlarini ham bezagan. Q.oʻ. taxminan 18-asr oxiri — 19-asr boshida 2 ga boʻlinib ketgan: "Mayda qarsak" tobora kengroq hududni egallab, vodiy madaniyatining bir qismiga aylanib boradi. "Besh qarsak", asosan, togʻli tumanlarda saqlangan. Q.oʻ. Jizzax, Samarqand, Buxoro va Qashqadaryo, Surxondaryo viloyatlarida saqlanib kelmoqda. Koʻp joylarda (mas, Urgutda) "Mayda qarsak"ning oʻyin va ashulalari badiiy havaskorlik uchun ijod va repertuar manbaidir. "Bahor" va "Shodlik" ansambllarining baʼzi raqslarida Q.oʻ. anʼanalarini koʻramiz.
Muhsin Qodirov.
Vesvres
Vesvres Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Côte-d'Or departamenti Montbard tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
28 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 7,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,0 km2.
Transmissiv kasalliklar
Transmissiv kasalliklar - bemor (yoki bakteriya tashuvchi)dan yoki kasal hayvondan boʻgʻimoyokdyugar, mas., qon soʻruvchilar orqali sogʻlom kishilarga yuqadigan infeksion kasalliklar. Bu guruhga mansub kasalliklarning qoʻzgʻatuvchilari sogʻlom odam organizmiga teri orqali tushadi va, asosan, qonda boʻladi. Odatda, terida toshmalar paydo boʻlishi va mayda tomirlar jarohatlanishi bilan kechadi. Rikketsiozlar Transmissiv kasalliklarning katta qismini tashkil etadi. Koʻpincha maʼlum hududlarda qayd qilinadi va oʻsha joyning nomi bilan ataladi. Transmissiv kasalliklar 5 guruhga boʻlinadi: toshmali terlama guruhi, kana dogʻli isitmasi guruhi, qizil tanachali kana isitmasi, pnevmotrop (nafas yoʻllarini jarohatlaydigan) rikketsiozlar va paroksizmal rikketsiozlar. Kasallik, asosan, bit, burga yoki kanalar chaqqanda yuqadi. Toshmali terlamada odam, boshqasida kalamush, sichqon va boshqa kemiruvchi hayvonlar, ayrimlarida yovvoyi va uy hayvonlari hamda qushlar rezervuar hisoblanadi.
Ordas
right|thumb|300x300px| Baks-Kiskun okrugining janubiy Buyuk tekislikdagi joylashuvi Ordas — Vengriya janubi Buyuk tekislik mintaqasi Baksh-Kiskun tumani hududidagi joylashgan qishloq va munisipalitet.
Geografiyasi
U 16.31 km2 maydonni egallagan va 502 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Mamlyut (tuman)
Mamlyut tumani — Shimoliy Qozogʻiston viloyatining shimoli-gʻarbiy hududida joylashgan. Mamlyut tumani 1932-yili tashkil topdi. Tuman maydoni 4,10 ming km2. 2011-yil 1-yanvarda tuman aholisi 20,900 kishini tashkil qildi. Aholining zichligi 5,1 kishi/km². Tuman gʻarbida Jambul tumani bilan, Shimolida Rossiyaning Qoʻrgʻan viloyati, sharqida va janubi-sharqida Qiziljar tumani, janubida Yesil tumani bilan chegaradosh. Tuman markazi Mamlyutka shahri, viloyat markazigacha oraliq masofa 41 kilometr.
Aholisi
2011-yil 1-yanvarda tuman aholisi 20,9 ming kishini tashkil qildi (viloyat aholisining 3,5 %). Aholining zichligi 5,1 kishi/km².
Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2010-yil)
Iqlimi
Iqlimi oʻrta kontinentli, qishi sovuq. Yanvar oyining oʻrtacha harorati — 18 °C, qahraton kunlari −50°S-gacha pasayadi. Yozi iliq, iyul oyining oʻrtacha harorati 19 °C, ayrim vaqtda 40 — 41°S-gacha koʻtariladi. Yillik yogʻingarchilikning oʻrtacha miqdori 300 mm. Tumanda 500-ga yaqin koʻllar bor, ularning 14-tasi tuzli, qolganlari chuchuk suvli.
Poshsha Mahmudova
Tarjimayi holi
Hozirgi Gurlan tumani hududida tugʻilgan. KPSS aʼzosi.
1933-yildan iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faol. 1933—1951-yillarda Gurlan tumanida joylashgan V. I. Lenin nomidagi kolxozning yetakchi arboblaridan biri. Xorazm viloyati Gurlan tumani ijroiya qo‘mitasining raisasi. Viloyat ijroiya qo‘mitasi raisasi, SSSR Prezidiumi raisining o‘rinbosari kabi lavozimlarda faoliyat yuritgan. Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi vazifasini bajaruvchi sifatida xizmat qilgan.
SSSR Oliy Sovetining I va II chaqiriq deputati.
Évaux-les-Bains
Évaux-les-Bains Fransiyaning Limuzen mintaqasida joylashgan kommunadir. Creuse departamenti Aubusson tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1572 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 45,2 km2.
Transmilliy korporatsiya
Transmilliy korporatsiya (TMK) — xorijiy aktivlarga ega boʻlgan, operatsiyalarining kamida 1/4 qismini mamlakat tashqarisida, oʻzi roʻyxatga olingan chet mamlakatda amalga oshiradigan yirik korporatsiya. Tashkiliy jihatdan bosh kompaniya asosiy kapitalining shoʻʼba korxonalar kapitalida qatnashuvi tamoyiliga asoslanadi. TMK ishlab chiqarish.ni uzluksiz oʻstirish hamda integratsiyalashuv siyosati, firma, kompaniyalarning bir maqsadni koʻzlab qoʻshilishi (qoʻshilish, sotib olish, moliyaishlab chiqarish. guruhlarni tashkil qilish) hisobiga paydo boʻladi. Ixtisoslashuviga koʻra, sanoat, xizmat koʻrsatish, savdo-sotiq, bank, sugʻurta va boshqa tarmoqdarda faoliyat olib boradi.