cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yoshlar muammolari o'rganish va istiqbolli kadrlar tayyorlash instituti
Ta’lim dasturlari
Qayta tayyorlash kurslariga tinglovchilarni qabul qilishda test va suhbat asosida O’zbekiston yoshlar ittifoqi, davlat boshqaruv organlari, Respublika jamoat tashkilotlari takliflari inobatga olgan holda yoshi 30 dan oshmagan, oliy ma’lumotga ega bo’lgan va kamida 2 yillik ish staji mavjud bo’lgan istiqbolli kadrlar tanlab olinadi.
Qayta tayyorlash muddati ishlab chiqarishdan ajralgan holda 16 hafta (tajriba orttirishni hisobga olgan holda, jami 576 soatdan kam bo’lmagan hajm)ni tashkil etadi. Auditoriya mashg’ulotlari haftasiga 36 soatdan, o’quv yuklamasining eng yuqori hajmi haftasiga 54 soatdan ko’p bo’lmagan miqdorda belgilanadi.
Qayta tayyorlash kursini o’zlashtirgan va yakuniy attestatsiyadan muvaffaqiyatli o’tgan tinglovchilarga belgilangan tartibda davlat namunasidagi diplom beriladi.
Qayta tayyorlash kursi tinglovchilarining amaliyot o’tash tartibi Institut tomonidan O’zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat boshqaruvi akademiyasi va O’zbekiston Respublikasi Yoshlar ishlari agentligi bilan kelishgan holda belgilanadi va tasdiqlanadigan dasturlar asosida tinglovchilarning xorijiy davlatlar ta’lim muassasalarida va davlat organlarida amaliyot o’tash tashkil etiladi.
I bosqich: Test sinovlari (Davlat test markazi tomonidan o’tkaziladi).
Adabiyotlar
WWW.YOMI.UZ
Umumiy kuchlar
Analitik mexanikada (ayniqsa, Lagranj mexanikasida) umumlashgan kuchlar umumlashtirilgan koordinatalar bilan koʻpaytiriladi. Ular konfiguratsiyasi umumlashtirilgan koordinatalar boʻyicha aniqlangan tizimga taʼsir qiluvchi
Fi, i = 1, …, n
qoʻllaniladigan kuchlardan olinadi. Virtual ishni shakllantirishda har bir umumlashtirilgan kuch umumlashtirilgan koordinataning oʻzgarish koeffitsienti hisoblanadi.
Virtual ish
Umumlashtirilgan kuchlarni qoʻllaniladigan kuchlarning virtual ishini- δW hisoblashdan olish mumkin.
Pi, i = 1, ..., n
zarralarga taʼsir etuvchi
Fi
Le Mesnil-Germain
Le Mesnil-Germain Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Umumiy kuchlar
Virtual ish
kuchlarning virtual ishi quyidagicha ifodalanadi:
Le Mesnil-Germain
Aholisi
242 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 28,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,6 km2.
Hosilaviy funksiyalar (fizika)
Kanonik transformatsiyalarda
Quyidagi jadvalda umumlashtirilgan toʻrtta asosiy ishlab chiqaruvchi funksiya mavjud :
Misollar
Baʼzan berilgan Gamiltonian garmonik osilatorga oʻxshab ketadigan Gamiltonianga aylantirilishi mumkin:
Masalan, Gamiltonian bilan
Bu yerda p — umumlashtirilgan impuls va q — umumlashtirilgan koordinata, tanlash uchun yaxshi kanonik transformatsiya boʻladi.
Bu Gamiltonianni quyidagiga aylantiradi:
Bu garmonik osilator Gamiltonian shaklida boʻladi.
Ushbu transformatsiya uchun F hosil qiluvchi funksiya uchinchi turdagi,
F ni aniq topish uchun yuqoridagi jadvaldagi hosila uchun tenglamadan foydalaning,
va (1) tenglamadagi P ifodasini p va Q bilan ifodalangan holda almashtiring:
Buni Q ga nisbatan integrallash natijasida (1) tenglama bilan berilgan transformatsiyaning hosil qiluvchi funksiyasi tenglamasi olinadi:
Bu toʻgʻri ishlab chiqarish funksiyasi ekanligini tasdiqlash uchun uning (1) mos kelishini tekshiring:
Umumiy kuchlar
Virtual ish
Bu yerda
δri
— Pi zarrachaning virtual siljishi.
Umumiy koordinatalar
Har bir zarrachaning joylashuv vektorlari
ri
umumlashtirilgan koordinatalarning funksiyasi boʻlsin,
qj, j = 1, ..., m
. Keyin virtual siljishlar
δri
tomonidan beriladi:
Bu yerda δqj — umumlashtirilgan koordinata qj ning virtual siljishi.
Zarrachalar tizimi uchun virtual ish boʻladi
δqj koeffitsientlarini shunday yigʻiladi:
Umumiy kuchlar
Zarrachalar sistemasining virtual ishi shaklda yozilishi mumkin
bu yerda
umumlashgan koordinatalar
qj, j = 1, ..., m
bilan bogʻlangan umumlashgan kuchlar deyiladi.
Al Hinakiyah
Al Hinakiyah (الحناكية) — Saudiya Arabistonining Al Madina viloyatidagi gubernatorliklaridan biri.
Hamilton (Iowa)
Hamilton AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Marion okrugi tarkibiga kiradi.
Umumiy kuchlar
Tezlikni shakllantirish
Virtual ish prinsipini qoʻllashda koʻpincha tizimning tezligidan virtual siljishlarni olish qulay. n zarracha sistemasi uchun har bir P i zarraning tezligi
Hamilton (Iowa)
Aholisi
130 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 92,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,40 km2. Shundan 1,40 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 274 m balandlikda joylashgan.
Umumiy kuchlar
Tezlikni shakllantirish
Vi
boʻlsin, u holda virtual siljish
δri
koʻrinishda ham yozilishi mumkin :
Demak, umumlashgan kuch Qj ham quyidagicha aniqlash mumkin
D’Alember prinsipi
D’Alember zarrachaning dinamikasini D’Alember prinsipi deb ataladigan inertsiya kuchi (koʻrinadigan kuch) bilan qoʻllaniladigan kuchlarning muvozanati sifatida shakllantirdi. mi massali zarrachaning inertsiya kuchi Pi
bu yerda
Ai
zarrachaning tezlanishi.
Agar zarralar tizimining konfiguratsiyasi umumlashtirilgan koordinatalarga bogʻliq boʻlsa
Arandas (Fransiya)
Arandas Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ain departamenti Belley tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
135 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 9,5 nafar kishi.
Umumiy kuchlar
D’Alember prinsipi
, u holda umumlashtirilgan inersiya kuchi quyidagicha ifodalanadi:
Arandas (Fransiya)
Geografiyasi
Maydoni — 14,2 km2. Dengiz sathidan 455 – 939 m balandlikda joylashgan.
Umumiy kuchlar
D’Alember prinsipi
D’Alembertning virtual ish rentabelligi prinsipi shakli:
Givardon
Givardon Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Saint-Amand-Montrond tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
335 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,6 km2.
Guliston (Yangiariq tumani)
Guliston  — Oʻzbekiston Respublikasining  Xorazm viloyatiga qarashli qishloq. Yangiariq tumani tarkibiga kiradi.
Pokrovskaya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Pokrovskaya ( Покровская  ) — Rossiyaning Arxangelsk viloyati, Velskiy tumanidagi Argunovskoye aholi punktiga qarashli qishloq. Aholisi 2014-yilda jami 1 ta ko'cha mavjud bo'lib, aholi soni 70 kishidan iborat edi.
Geografiya
Pokrovskaya Vaga daryosida, Velskdan (tuman ma'muriy markazi) 10 km shimoli-sharqdagi avtomobil yo'lida joylashgan. Luchinskaya - eng yaqin qishloq posyolkasi.
Lugagnano Val d'Arda
Lugagnano Val d'Arda Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Piacenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 54 km2. 4298 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Lawarde-Mauger-l'Hortoy
Lawarde-Mauger-l'Hortoy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Montdidier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
142 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,1 km2. Dengiz sathidan 89 – 167 m balandlikda joylashgan.
Jennersdorf (okrug)
Jennersdorf  Avstriya tumanlaridan biridir. Burgenland yeri tarkibiga kiradi. Maydoni — 253,4 km2. 17 933 nafar aholi istiqomat qiladi.
Marcilla
Marcilla Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan shahardir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21,9 km2. Aholisi — 2838 kishi (2010).
Abdulhaq Abdullayev
Abdullayev Abdulhaq Oqsoqolovich (1918.30.12, Turkiston shahri) — rangtasvir ustasi. Oʻzbekiston xalq rassomi (1968), Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi faxriy aʼzosi (1997). Samarqand badiiy bilim yurtida (1931 — 36) va Moskva badiiy institutida (1938 — 41) taʼlim olgan. Ijodini manzara va portretlar chizish bilan boshlagan („Hovuz boʻyida“, 1932; „Yoz“, 1937; „Doʻstim por-treti“, 1937). Kishilarning holat va kayfiyati, maʼnaviy, yorkin qiyofalari mohirona ifodalangan portretlari bilan mashhur: „Abror Hidoyatov Otello roli-da“ (1946), „Mannon Uygʻur“ (1946), „Oy-bek“ (1949), „Nazarali Niyozov“ (1949), „Jiyan Shahlo“ (1959), „Komil Yashin“ (1960), „Navoiy“ (1973), „YO. Toʻraqulov“ (1975), „O. Sodiqov“ (1978) va boshqa; shu-ningdek ruhiy dunyosi va kechinmalari ifodali tasvirlangan („Muallif por-4treti“, 1937; „Muallifning qirgʻiz qalpok kiygan portreti“, 1980; "Mu-allifning 15-asr kiyimidagi portreti, 1984 va boshqalar) bir qator avtoportretlar ham yaratdi. Manzaralar („Yomgʻirdan soʻng“, 1954; „Bahor keldi“, 1955; „Xumsonda“, 1961 va boshqalar), natyurmortlar („Olma“, 1962; „Uzum va shaftoli“, „Qovun bilan xandalak“, 80-yillar va boshqalar) muallifi. 1957-yil Hindiston safari taassurotlari asosida bu oʻlka manzaralari („Tongda Tojmahal“), kishilari (I. Gandi, S. Ketchlu)ni etyud va kartinalarida aks ettirgan. 80-yillarda Oʻzbekistonning mashhur kishilarining portretlarini ishladi. Asarlari xalqaro koʻrgazmalarda namoyish kilingan. Navoiy portretini yaratish ustida izlanishlar mahsuli sifatida yuzaga kel-gan asarlari Toshkentdagi Adabiyot muzeyida (1968), Andijon adabiyot va sanʼat muzeyida (1969), Oʻzbekiston sanʼat muzeyida (1980-84) va boshqa joylarda saqlanadi. Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1977). „El-yurt hurmati“ ordeni bilan taqdirlangan (1998). Ad.: A. Abdullayev: Albom reproduksiy, T., 1983.
Krasimixa (Xarovsk tumani, Vologda)
Krasimixa (Красимиха)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 57 km, Popovka munitsipaliteti markaziga 3 km. Eng yaqin aholi punktlari - Zarodixa, Melentievskaya, Ulasovskaya, Kupayxa.
Kasımağa (Keskin)
Kasımağa — Kırıkkale viloyatining Keskin tumaniga qarashli qishloq.
Krasimixa (Xarovsk tumani, Vologda)
2002 yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 25 kishi (8 erkak, 17 ayol). Millati – ruslar (96%).
Al Jabriyah
Al Jabriyah — Saudiya Arabistonining gʻarbidagi Madina viloyatida joylashgan qishloq.
Kasımağa (Keskin)
Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nom bilan atalib kelinmoqda.
Joylashuvi
Bu qishloq Kırıkkale viloyati markazidan 52 km, Keskin tuman markazidan 25 km uzoqlikda joylashgan.
Canton (Pennsylvania)
Canton AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Bradford County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1740 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 3 km2. Shundan 3,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 374 m balandlikda joylashgan.
NGC 4874
NGC 4874 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Brandon (Janubiy Dakota)
Brandon  — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 11 048 kishini tashkil qiladi.
Geografiyasi
Brandon shahri 43.59167°N, -96.58056°W (43,591580, −96,580685) koordinatalarda joylashgan.
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 5.41 sqmi tashkil qiladi, shundan 5.37 sqmi quruqlik va 0.04 sqmi suvdan iborat.
Demografiyasi
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 8 785 kishi, 3 118 ta xonadon va 2 417 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 96,8% oq tanlilar, 0,6% afro-amerikaliklar, 0,5% tubjoy amerikaliklar, 0,6% osiyoliklar, 0,3% boshqa irqlar va 1,2% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,2 foizini tashkil etadi.
Shaharda 3 118 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 48,2 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 64,2 foizi er-xotinlar birga yashagan, 9,4 foizida eri boʻlmagan ayollar, 3.9 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 22,5% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 18,5% jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 6,6% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.
Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 32,9 yoshni tashkil etadi. Aholining 33,2 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 5,6% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 31% 25 dan 44 gacha; 22,3% 45 dan 64 gacha; va 7,8% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 49,6% erkaklar va 50,4% ayollarni tashkil qilgan.
Le Mesnil-Guillaume
Le Mesnil-Guillaume Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
496 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 127,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,9 km2.
Graçay
Graçay Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Vierzon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1562 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 49,1 nafar kishi.
Zejhun Demirov
thumb| Zeyhun Demirov (2019) Zejxun Demirov (1992-yilda Dyusseldorfda tugʻilgan) — nemis kino aktyori.
Biografiyasi
Makedoniyalik Demirov aktyorlik faoliyatini Petra Lammerts va Jan-Lyuk Bubert rahbarligida Dyusseldorfer Schauspielhaus yoshlar klubida boshlagan. 2009-yildan 2016-yilgacha u RTL serialidagi "Ustoz" da talaba Mehmet Yilmaz rolini ijro etgan. 2011-yilda u birinchi marta ORF ishlab chiqarishida " Kebab mit alles " filmida ikkinchi darajali rolda koʻrildi. „Oray“ badiiy filmidagi yosh musulmon Oʻray rolini aks ettirgani uchun u aktyorlik faoliyatidagi yutuqlari uchun 2018-yilda „ Birinchi qadamlar“ filmi mukofotining Götz Jorj yosh isteʼdod mukofoti bilan taqdirlangan. 2020-yilda u " Tatort: Qutqaruv kameraga juda yaqin " filmini suratga oldi.
Greg Halford
Gregory Halford (1984-yil 8-dekabrda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi, Janubiy Milliy liganing Billericay Town klubida oʻynaydi. U tabiiy ravishda o'ng qanot himoyachisi yoki markaziy himoyachi, lekin markaziy yarim himoya, o'ng yarim himoya va hatto hujumchi sifatida ham ko'p pozitsiyalarda o'ynay oladi.
Chelmsfordda tug'ilgan Halford o'z faoliyatini Colchester Yunaytedda boshlagan. Uning Redingdagi qolishi qisqa vaqt davom etdi va Halford o'sha yili Sanderlendga o'tdi. "Sanderlend" bilan muntazam o'rinni saqlab qola olmaganidan so'ng, u 2009-yilda "Wolverhampton Wanderers"ga, keyinroq 2010-yilda Portsmouthga, 2012-yilda Nottingem Forestga va 2015-yilda Roterham Yunaytedga o'tdi. Halford, shuningdek, Charlton Athletic, Sheffield United, Brighton & Hove Albion va Birmingem City klublarida o'z faoliyatining turli nuqtalarida ijara asosida o'ynagan, shuningdek, Angliyani 20 yoshgacha bo'lganlar darajasida himoya qilgan.
Colchester Yunayted
Halford Essex shtatining Chelmsford shahrida tug'ilgan. U futbolchilik faoliyatini 2001-yilning iyul oyida Colchester Yunayted yoshlar jamoasiga qo'shilganidan boshlagan. U 2002-yil 1-avgustda professional shartnoma imzoladi, 2003-yil 21-aprelda Luton Townga qarshi oʻyinda (5:0) asosiy jamoa safida debyut qildi va mart oyida Hartlepool Yunaytedga qarshi oʻyinda (2:1) yirik hisobdagi birinchi golini kiritdi.
Mérine tumani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Mérine tumani — Jazoirning Sidi Bel Abbes viloyatida joylashgan tuman. Poytaxti - Merine shahri.
Bleckede
Bleckede Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Lüneburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 139,9 km2. 9578 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Bleckedening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Madaniyat (Yangiariq tumani)
Madaniyat  — Oʻzbekiston Respublikasining  Xorazm viloyatiga qarashli qishloq. Yangiariq tumani tarkibiga kiradi.
Miranda de Arga
Miranda de Arga Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 60,1 km2. Aholisi — 951 kishi (2010).
Mattersburg (okrug)
Mattersburg  Avstriya tumanlaridan biridir. Burgenland yeri tarkibiga kiradi. Maydoni — 237,8 km2. 37 446 nafar aholi istiqomat qiladi.
Infiniti G
Birinchi avlod
1989-yilda Nissan AQSh bozoriga 1986-yilda Acurani yaratgan Honda va oʻsha yili Lexusni yaratgan Toyota bilan raqobat qilish uchun hashamatli avtomobillar qatoriga kirishga qaror qildi. Buning uchun kompaniya Infiniti boʻlinmasini yaratdi. Nissan avtomobillari asosida yaratilgan dastlabki uchta modeldan biri Infiniti G20 P10 sedani edi. Bu oʻsha yili ishlab chiqarilgan Nissan Pulsar GTI-R qayta tiklangan va takomillashtirilgan edi. U 1989-yil Nyu-York avtosalonida namoyish etilgan va 1990-yil 10-iyulda 1991-yilgi avtomobil sifatida ishlab chiqarila boshlangan.
Dvigatel va uskunalar
left|thumb| G35 2006-2007 Dvigatellarda tanlov yoʻq edi — bu Nissan Sentra va Nissan 200SX modellaridan faqat 2 litrli benzinli toʻrt silindrli dvigatellardan foydalanilagan. 5 pogʻonali mexanik yoki 4 pogʻonali avtomat uzatmalar qutisini tanlash imkoniyati mavjud edi. Old osma uch boʻlakli edi, orqa uchun gʻayrioddiy sxema tanlangan — MacPherson struts sxemasi.
Standart jihozlar qatoriga ABS diskli tormoz tizimi, o‘g‘irlikka qarshi tizim, quvvatli nometall, oyna va qulflar, Bose audiotizimi, kruiz nazorati, konditsioner, charm bilan o‘ralgan rul va o‘zgartirish dastagi kiradi. Yuqori trimlarda charm o‘rindiqlar, isitiladigan oynalar, tomdagi elektr oynalar, balandroq trimlarda esa elektr o‘rindiqlar va salonga kalitsiz kirish mumkin boʻlgan qurilmalar oʻrnatilgan. Shuningdek, ikkita variant toʻplami mavjud edi — Touring va Sport, ular sport ichki va tashqi koʻrinishiga ega(spoiler) variantlari bilan taʼminlangan.
Oʻzgartirishlar (restyling)
left|thumb| G20 1993-yil Avtomobil oʻzining birinchi restylingini 1993-yilda oldi, oʻshanda ikkita xavfsizlik yostiqchalari xavfsizlik kamarlari bilan almashtirilgan, yon tomonlar avtomobil rangiga boʻyalgan, 6 karnayli audiotizim paydo boʻlgan va charm salon va kalitsiz kirish standartga aylangan. left|thumb| Orqa koʻrinish 1994-yilda ikkinchi restyling boʻlib oʻtdi, unda yangi xrom panjara va kattaroq 195 / 65R14 jantlar oʻrnatildi. Shu bilan birga, Touring optsion paketi paydo boʻldi.
Oxirgi sedan 1996-yil 19-iyulda chiqarilgan, uning oʻrniga Infiniti I30 chiqarishga qaror qilingan. Jami 92 599 dona avtomobil ishlab chiqarilgan.
Ikkinchi avlod
left|thumb| G37 2010-2014-yillar Ikkinchi avlod 1998-yilda paydo boʻldi va bir nechta kichik oʻzgarishlarga duch keldi : MacPherson orqa suspenziyasi oʻsha yillardagi Nissan Maxima suspenziyasidan (300ZX va Skyline GT-) olingan Skott-Russell mexanizmiga ega yarim mustaqil nur bilan almashtirildi. R Nissan modellari bir xil sxemalarni oldi; old qismi oʻzgarmadi, avtomobil ogʻirligini qayta taqsimlash oʻzgartirildi (oldida 61% / orqada 39%), korpusning oʻlchovli xususiyatlari va tashqi koʻrinishi ham oʻzgardi. Ichki jihozlar yaxshilandi: standart sifatida iqlim nazorati, charm oʻrindiqlar, ikkita DIN Bose pleer, kalitsiz kirish, lyuk, yon xavfsizlik yostiqchalari paydo boʻldi. Touring toʻplami sport oʻrindiqlari va 12 shtrixli gʻildiraklari esa oʻzgarmasdan qoladi. Qayta tiklangan avtomobillar bilan birgalikda 47 933 dona avtomobil ishlab chiqarilgan.
Yangi oʻzgarish
left|thumb| G20 2000-2002-yillar Restyling 2000-yilda boʻlib oʻtdi: dvigatel 5 ot kuchiga kuchliroq boʻldi, immobilizator paydo boʻldi, yon nometall barcha trim darajalarida porlashga qarshi qoplama oldi. Ikki rangli o‘rindiqlar, 16 dyuymli g‘ildiraklar hamda tashqi va interyerdagi deyarli sezilmaydigan o‘zgarishlarga ega Sport to‘plamiga ahm ega boʻladi.
left|thumb| G35 2006-2007-yillar Avtomobil ikkita restylingdan oʻtdi: 2005-yil va 2006-yillarda. 2005-yilda restylingdan soʻng, avtomobilning ichki qismi biroz oʻzgardi, quvvati ham 286 va 302 ot kuchiga koʻtarildi. 2006-yilda faralar, bamper va boshqa bir nechta kichik korpus qismlari oʻzgartirildi. Bluetooth, shuningdek, „Hands Free“ opsiyasi uchun telefonni ulash imkoniyatiga ega boʻldi.
Toʻrtinchi avlod
left|thumb| Orqa koʻrinish Toʻrtinchi avlod sedanini ishlab chiqarish 2006-yil sentyabr oyida boshlangan. 2007-yil iyun oyida seriyaga kupe chiqarildi. 2 yildan soʻng kabriolet paydo boʻldi.
Ishqoriy-yer metallar
Ishqoriy-yer metallar - Mendeleyev davriy sistemasining ikkinchi guruhi berilliy guruhchasidagi magniy, kalsiy, stronsiy, bariy, radiy elementlari. Ular S-elementlar boʻlib, asl metallardir. Bu metallar atomlarining tashqi pogonasida ikkitadan elektron boʻlib, birikmalar hosil qilganda ularni berib, oksidlanish darajasi +2 ga teng boʻladi.
Infiniti G
Toʻrtinchi avlod
Dastlab, sedan 3,5 litrli dvigatel bilan 5 pogʻonali avtomat uzatmalar qutisi yoki 6 pogʻonali mexanik uzatmalar qutisi bilan taklif qilindi. Kupe bir xil vites qutilari tanloviga ega 3,7 litrli dvigatel bilan jihozlangan. Qoʻlda uzatmalar qutisi boʻlgan versiyalar uchun sport toʻplami mavjud edi. 2009-yildan beri sedanga 3,7 litrli dvigatel oʻrnatildi. Xuddi shu yili 5 pogʻonali avtomat uzatmalar qutisi 7 pogʻonali bilan almashtirildi. 2010-yil oxirida sedan uchun 2,5 litrli dvigatel taklif etila boshlandi.
Ishqoriy-yer metallar
I.-ye.m. — kuchli qaytaruvchilar, lekin ishqoriy metallarga qaraganda birmuncha kuchsizroq. Ular kimyoviy jihatdan ancha faol boʻlib, havoda oson oksidlanadi. Bunda RO koʻrinishidagi asosli oksidlar hosil boʻladi, ularga R(OH)2 tuzilishidagi asoslar muvofiq keladi.
I.-ye.m. vodorod bilan birikib, umumiy formulasi RH2 boʻlgan gidridlar hosil qiladi. Ushbu metallardan magniy va kalsiy katta ahamiyatga ega.
Infiniti G
Yangi oʻzgartirilish
left|thumb| G37 2010-2014-yillar 2009-yil noyabr oyida restayllangan sedan taqdim etildi. Avtomobil yangi panjara va tumanga qarshi chiroqli bamper oldi. 2010-yil iyul oyida yangilangan kupe va kabriolet taqdim etildi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Monticelli d'Ongina
Monticelli d'Ongina Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Piacenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 46 km2. 5370 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Balikpapan
Balikpapan
Balikpapan — Indoneziyaning Sharqiy Kalimantan viloyatidagi shahar. Shahar biznes va sanoat markazi sifatida butun Kalimantandagi eng yirik iqtisodiyotga ega bo‘lib, 2016-yilda umumiy YaIM 79,65 trillion IDRni tashkil etadi. Aholi soni boʻyicha Balikpapan Sharqiy Kalimantandagi ikkinchi yirik shahar (Samarida shahridan keyin) boʻlib, 2018-yilda jami 645.727 kishi va 2019-yilda 655.178 kishi boʻlgan. Balikpapan Indoneziyaning yangi poytaxtiga olib boradigan 3 ta shlyuzdan biri bo'lib, unda Semayang porti (Samarida portidan keyin ikkinchi eng gavjum) va Sulton Aji Muhammad Sulaymon xalqaro aeroporti mavjud bo'lib, u Kalimantanda eng gavjum uchinchi o'rinda turadi.
Geografiyasi
Balikpapan shahrining maydoni 85% tepalikli va 12% tor tekis maydonlar shaklida, asosan suv havzasida (DAS) va kichik daryolar, shuningdek qirg'oqda joylashgan. Kislotali tuproq sharoitlari (torf) va unumdorligi past bo'lgan dominant qizil tuproq bilan. Indoneziyaning boshqa hududlari singari, bu shahar ham tropik iqlimga ega. Bu shahar Makassar bo'g'oziga to'g'ridan-to'g'ri tutashgan Kalimantanning sharqiy qirg'og'ida joylashgan bo'lib, dengiz savdo porti va neft porti sifatida foydalanish mumkin bo'lgan ko'rfazga ega.‌‌
Topografiyasi
Umuman olganda, Balikpapan shahri dengiz sathidan 0 dan 100 metrgacha balandlikda joylashgan. Eng katta tasnif dengiz sathidan 20-100 metr balandlikda joylashgan bo'lib, maydoni 20090,57 ga yoki hududning 51,66%, dengiz sathidan 10-20 metr balandlikda 17260 ga maydonni egallaydi. yoki 34,17% maydon va dengiz sathidan 0-10 metr balandlikda 6980 ga yoki umumiy maydonning 13% ni tashkil etadi. Topografiya nuqtai nazaridan, Balikpapan shahrining katta qismi 15-40% qiyalikda joylashgan bo'lib, bu 21305,57 gektar yoki umumiy maydonning 42,33% ni tashkil qiladi. Morfologik jihatdan Balikpapan shahri 85% tepalikli hududdan iborat bo'lib, qizil-sariq podzolik tuproq turi yupqa tuproqli xarakterga ega, tuproq tuzilishi oson eroziyalanadi. Qolgan 15% esa Balikpapan shahrining sharqiy va janubiy qirg'oqlari bo'ylab, odatda allyuvial tuproq turlariga ega tekisliklardir.‌‌
Iqlimi
Balikpapan shahridagi havo harorati 23 ° -32 ° C, nisbiy namlik darajasi ± 84%. Balikpapan shahrining o'zi (Af) tipidagi tropik iqlimga ega. Balikpapan hududida yog'ingarchilik har yili yuqori bo'ladi, bu yiliga 2300-2900 mm gacha va yiliga 130 dan ortiq yomg'irli kun.‌‌
Manbalar
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Kota_Balikpapan
Havolalar
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Kota_Balikpapan
Carey (Idaho)
Carey AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Blaine okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
513 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 59,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,7 km2. Shundan 8,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1458 m balandlikda joylashgan.
Kyongbokkun
Kyongbokkun (Kyongbok saroyi) - Janubiy Koreyaning Seul shimolida joylashgan saroy majmuasi. Bu Qirol oilasi yashagan Choson sulolasining asosiy va eng katta saroyi va Xoson davrida qurilgan beshta yirik saroylardan biri edi.
1394 - yilda koreyalik taniqli Jong Dodjonning loyihasi asosida qurilgan.
Saroyning ba'zi qismlari 1592 - yilda Yaponiya bosqini paytida yoqib yuborilgan. 1860-yillarda Tevongunning sa'y-harakatlari bilan qayta qurilgan. Ta'mirlashdan so'ng u 330 bino va 5792 xonadan iborat edi. Majmuaning umumiy maydoni 410 ming kvadrat metrni tashkil etadi. 1895 - yilda yapon agentlari tomonidan qirolicha Myonson o'ldirilganidan ko'p o'tmay, uning eri imperator Kojon saroyni tark etdi va u erga qaytib kelmadi.
1911 - yilda yaponlar saroy majmuasining 10 ta binosini buzib, Koreya general-gubernatorining uyini qurishdi.
Kyongbokkunning asosiy inshootlari-Kyunjonjon taxt zali (223-sonli milliy xazinalar ro'yxatida), shuningdek, 48 ta granit ustunlarda sun'iy ko'l o'rtasida joylashgan Kyonghveru paviloni (224-sonli milliy xazinalar ro'yxatida). Ushbu pavilon eski uslubdagi 10000 von banknotada tasvirlangan (2007 - yilda yangi turdagi banknot chiqarilgunga qadar).
Bugungi kunga kelib saroy ochiq osmon ostidagi muzeyga aylandi. Saroyga kirishdan oldin, Choson sulolasi davrida bu erda o'tkazilgan qo'riqchilar navbatining rang-barang dramatizatsiyalarini ko'rishingiz mumkin.
Ishqalanishkuchlari
thumb| Ikki jism orasidagi ishqalanish. Koʻk rang yashil rangga qaraganda qiyalik yuzasiga nisbatan koʻproq ishqalanishga ega. thumb|300x300px| 1-rasm: Statik ishqalanish oʻzaro taʼsirini koʻrsatadigan fraktal qoʻpol sirtli simulyatsiya qilingan bloklar Ishqalanish — bu qattiq sirtlarning, suyuqlik qatlamlarining va material elementlarining bir-biriga nisbatan siljishining nisbiy harakatiga qarshilik koʻrsatadigan kuch. Ishqalanishning bir necha turlari mavjud:
Le Boisle
Le Boisle Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Ishqalanishkuchlari
Aloqadagi yuzalar bir-biriga nisbatan harakat qilganda, ikki sirt orasidagi ishqalanish kinetik energiyani issiqlik energiyasiga aylantiradi (yaʼni, ishni issiqlikka aylantiradi). Bu xususiyat dramatik oqibatlarga olib kelishi mumkin, buni olov yoqish uchun yogʻoch qismlarini bir-biriga ishqalash natijasida hosil boʻlgan ishqalanishdan foydalanish tasvirlangan. Kinetik energiya ishqalanish bilan harakat sodir boʻlganda, masalan, yopishqoq suyuqlik aralashtirilganda issiqlik energiyasiga aylanadi. Koʻp turdagi ishqalanishning yana bir muhim oqibati aşınma boʻlishi mumkin, bu esa ishlashning pasayishiga yoki komponentlarning shikastlanishiga olib kelishi mumkin. Ishqalanish tribologiya fanining tarkibiy qismidir.
Le Boisle
Aholisi
380 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,5 nafar kishi.
Ishqalanishkuchlari
Ishqalanish quruqlikdagi harakatni engillashtirish uchun tortishni taʼminlashda kerakli va muhimdir. Koʻpgina quruqlikdagi transport vositalari tezlashuv, sekinlashuv va yoʻnalishni oʻzgartirish uchun ishqalanishga tayanadi. Tortishishning keskin kamayishi boshqaruvni yoʻqotishi va baxtsiz hodisalarga olib kelishi mumkin.
Ishqalanishning oʻzi asosiy kuch emas. Quruq ishqalanish sirtlararo yopishqoqlik, sirt toʻqnashuvi, sirt deformatsiyasi va sirt ifloslanishining kombinatsiyasidan kelib chiqadi. Ushbu oʻzaro taʼsirlarning murakkabligi ishqalanishni birinchi printsiplardan hisoblashni amaliy boʻlmagan holga keltiradi va tahlil qilish va nazariyani rivojlantirish uchun empirik usullardan foydalanishni talab qiladi.
Ishqalanish konservativ boʻlmagan kuchdir — ishqalanishga qarshi bajariladigan ish yoʻlga bogʻliq. Ishqalanish mavjud boʻlganda, baʼzi kinetik energiya doimo issiqlik energiyasiga aylanadi, shuning uchun mexanik energiya saqlanmaydi.
Tarixi
Yunonlar, shu jumladan Aristotel, Vitruvius va Pliniy Elder, ishqalanish sabablari va uni yumshatish bilan qiziqdilar. Ular statik va kinetik ishqalanish oʻrtasidagi farqni 350 yilda Femistius aytganidek bilishgan. „Harakatlanuvchi jismning harakatini davom ettirish tinch holatda harakat qilishdan koʻra osonroqdir“.
Klassik surma ishqalanish qonunlari 1493 yilda tribologiyaning kashshofi Leonardo da Vinchi tomonidan kashf etilgan, ammo uning daftarlarida hujjatlashtirilgan qonunlar nashr etilmagan va nomaʼlum boʻlib qolgan. Bu qonunlar 1699-yilda Guillaume Amontons tomonidan qayta kashf etilgan va Amontonning quruq ishqalanishning uchta qonuni sifatida tanilgan. Amontons ishqalanish tabiatini sirt notekisligi va yuzalarni bir-biriga bosib, ogʻirlikni oshirish uchun zarur boʻlgan kuchni taqdim etdi. Bu qarash Bernard Forest de Belidor va Leonhard Eyler(1750) tomonidan yanada takomillashtirildi, ular ogʻirlikning ogʻirlikning qiya tekislikdagi tinch turish burchagi \alpha ni aniqladilar va birinchi boʻlib statik va kinetik ishqalanishni ajratdilar. Jon Teofil Desaguliers (1734) birinchi marta ishqalanishda yopishqoqlikning rolini tan oldi. Mikroskopik kuchlar sirtlarning bir-biriga yopishib qolishiga olib keladi; u ishqalanish yopishgan yuzalarni parchalash uchun zarur boʻlgan kuch ekanligini taklif qildi.
Ishqalanish haqidagi tushunchani Charlz-Agustin de Kulon (1785) yanada rivojlantirdi. Coulomb toʻrtta asosiy omilning ishqalanishga taʼsirini oʻrganib chiqdi: aloqada boʻlgan materiallarning tabiati va ularning sirt qoplamalari; sirt maydonining kengligi; normal bosim (yoki yuk); va sirtlarning aloqada boʻlish vaqti (dam olish vaqti). Kulomb taklif qilingan ishqalanish tabiati boʻyicha turli tushuntirishlar oʻrtasida qaror qabul qilish uchun sirpanish tezligi, harorat va namlikning taʼsirini koʻrib chiqdi. Statik va dinamik ishqalanish oʻrtasidagi farq Kulonning ishqalanish qonunida (pastga qarang) qilingan, garchi bu farqni allaqachon 1758 yilda Iogan Andreas fon Segner chizgan edi. Tinchlikdagi vaqtining taʼsiri Pieter van Musschenbroek (1762) tomonidan tolali materiallarning sirtlarini, tolalar bir-biriga bogʻlangan holda ishqalanish kuchayishi uchun cheklangan vaqtni hisobga olgan holda tushuntirilgan.
Ishchilar
250px|thumb|right|Mehnatkash ish vaqtida. thumb|250px|[[Vladimir Putin (chapda) va shaxta ishchilari.]] Ishchilar — industrial jamiyatda mehnatga layoqatli aholining yollanib ishlovchi va jismoniy mehnat bilan shugʻullanuvchi toifasi, ijtimoiy guruh. XIX asr oʻrtalarida Yevropada sanoat rivojlanishi bilan dehqonlar va hunarmandlar hisobidan sanoat proletariati paydo boʻldi, ishchilarning kasaba uyushmalari va siyosiy partiyalari shakllandi (qarang: Marksizm, Sotsializm). XX asrning ikkinchi yarmidan rivojlangan industrial mamlakatlarda fan-texnika progressi, xizmat koʻrsatish sohalarining oʻsishi va boshqalar natijasida ishchilar soni nisbatan qisqardi (iqtisodiy faol aholining 50% dan kam qismi), turmush darajasi, madaniy rivojlanishi va boshqalar boʻyicha ishchilar bilan boshqa ijtimoiy guruhlar oʻrtasidagi qatʼiy chegaralar oʻzgardi; turli ijtimoiy-kasbiy qatlamlarni oʻz ichiga olgan ishchilarning oʻz tarkibi ham oʻzgardi. SSSR va boshqa sobiq sotsialistik mamlakatlarda ishchilar jamiyatning rahbar kuchi — gegemoni deb eʼlon qilingan edi, lekin totalitar tuzum davrida bu qatlam oʻz manfaatlarini ifodalash va himoya qilishning real imkoniyatlaridan mahrum edi. 1980-yillar oxiridan bu mamlakatlarda ishchilar harakatining qayta tiklanishi jarayoni boshlandi.
Ishqalanishkuchlari
Tarixi
Jon Lesli (1766-1832) Amontons va Coulomb qarashlarining zaifligini taʼkidladi: Agar ishqalanish ogʻirlikning ketma-ket keluvchi tekisligida tortilishidan kelib chiqsa, nega u qarama-qarshi qiyalikdan tushish orqali muvozanatlashmaydi? Lesli Desaguliers tomonidan taklif qilingan yopishqoqlikning roliga bir xil darajada shubha bilan qaradi, bu umuman harakatni kechiktirish kabi tezlashish tendentsiyasiga ega boʻlishi kerak. Leslining fikriga koʻra, ishqalanish vaqtga bogʻliq boʻlgan tekislash, asperliklarni bosish jarayoni sifatida qaralishi kerak, bu esa ilgari boʻshliqlarda yangi toʻsiqlarni yaratadi.
Ishchilar
Hozirgi davrda mehnat axdining asosiy qismi boʻlgan ishchilar oʻziga xos ijtimoiy-iqtisodiy maqomga ega, bu ularning yollanib ishlashi; xizmatchilardan farqli holda jismoniy mehnatni talab qiluvchi ishlar bilan shugullanishi va mehnatdan kelgan daromad sohibi boʻlishida koʻrinadi. Qaysi sektorda band boʻlishiga qarab industrial, agrar va xizmat koʻrsatish sohalaridagi ishchilarga, kasb mahoratiga qarab malakali va malakasiz ishchilarga, fuqaroligiga qarab milliy va kelgindi yoki migrant ishchilarga boʻlinadi.
Oʻzbekistonda milliy ishchilar XX asrning boshlarida xorij kapitaliga va mahalliy boylarga qarashli kichik korxonalarda yollanib ishlagan mardikorlar, chorakorlar, kambagʻal dehqonlar va ishi yurishmagan hunarmandlar hisobidan shakllana boshladi. Shoʻrolar davrida sanoatning rivojlanishi bilan ishchilar soni koʻpaydi, lekin bu jarayon, asosan, kelgindi ishchilar hisobiga yuz berdi. Milliy ishchilar agrar sohada band boʻlib, asosan, davlat xoʻjaliklari (sovxozlar) da ishlagan. Oʻzbekiston mustaqillikka erishgandan keyin sanoatning rivojlanishi malakali milliy ishchi kadrlarga ehtiyojni kuchaytirdi. Kadrlar tayyorlash milliy dasturida kasbhunar taʼlim tizimi orqali malakali ishchilar tayyorlashga alohida eʼtibor berilgan. Respublikada sanoatning rivojlanishiga qarab ishchilarning mehnatchilar tarkibidagi salmogʻi asta-sekin oshib bormoqda.
Ishqalanishkuchlari
Quruq ishqalanish qonunlari
Sirpanish (kinetik) ishqalanishning elementar xossasi XV-XVIII asrlarda tajriba orqali topilgan va uchta empirik qonun sifatida ifodalangan:
Quruq ishqalanish
Quruq ishqalanish aloqada boʻlgan ikkita qattiq sirtning nisbiy lateral harakatiga qarshilik koʻrsatadi. Quruq ishqalanishning ikkita rejimi: harakatlanmaydigan yuzalar orasidagi „statik ishqalanish“ (" tiqin ") va harakatlanuvchi yuzalar orasidagi kinetik ishqalanish (baʼzan sirgʻaluvchi ishqalanish yoki dinamik ishqalanish deb ataladi).
Charlz-Augustin de Coulomb nomi bilan atalgan Coulomb ishqalanishi quruq ishqalanish kuchini hisoblash uchun ishlatiladigan taxminiy modeldir. Bu model tomonidan boshqariladi:
bu yerda
Ishqalanish kuchi har doim ikki sirt orasidagi harakatga (kinetik ishqalanish uchun) yoki potentsial harakatga (statik ishqalanish uchun) qarama-qarshi boʻlgan yoʻnalishda amalga oshiriladi. Misol uchun, muz boʻylab sirpanib ketayotgan jingalak tosh uni sekinlashtiradigan kinetik kuchni boshdan kechiradi. Potensial harakatga misol uchun, tezlashuvchi avtomobilning harakatlantiruvchi gʻildiraklari oldinga ishora qiluvchi ishqalanish kuchini boshdan kechiradi; qilmasa, gʻildiraklar aylanib, rezina yoʻlak boʻylab orqaga sirgʻalib ketardi. Eʼtibor bering, bu ular qarama-qarshi boʻlgan transport vositasining harakat yoʻnalishi emas, bu shinalar va yoʻl oʻrtasida (potentsial) sirpanish yoʻnalishidir.
Normal bosim kuchi
right|thumb|400x400px| Rampada blok uchun erkin tana diagrammasi . Oklar — kuchlarning yoʻnalishlari va kattaliklarini koʻrsatadigan [[Vektor (matematika)|vektorlar . N — normal kuch, mg — tortishish kuchi va F f — ishqalanish kuchi.]] Oddiy kuch ikkita parallel sirtni bir-biriga siqib chiqaradigan aniq kuch sifatida aniqlanadi va uning yoʻnalishi sirtlarga perpendikulyar. Gorizontal sirt ustida turgan massa oddiy holatda, oddiy kuchning yagona komponenti tortishish kuchi hisoblanadi, bu erda N=mg\,. Bunday holda, muvozanat shartlari ishqalanish kuchining kattaligi nolga teng ekanligini aytadi. F_f = 0. Aslida, ishqalanish kuchi har doim qondiradi, tenglik faqat kritik rampa burchagida erishiladi (tomonidan berilgan ) bu siljishni boshlash uchun yetarlicha tik.
Ishqalanish koeffitsienti empirik (eksperimental oʻlchangan) strukturaviy xususiyat boʻlib, u faqat aloqa qiluvchi materiallarning turli jihatlariga, masalan, sirt toʻqnashuviga bogʻliq. Ishqalanish koeffitsienti massa yoki hajm funktsiyasi emas. Masalan, katta alyuminiy blok kichik alyuminiy blok bilan bir xil ishqalanish koeffitsientiga ega. Biroq, ishqalanish kuchining kattaligi normal kuchga, demak, blokning massasiga bogʻliq.
Vaziyatga qarab, normal kuchni hisoblash N tortishish kuchidan boshqa kuchlarni ham oʻz ichiga olishi mumkin. Agar ob’ekt tekis yuzada boʻlsa va tashqi kuchga duchor boʻlsa P uning sirpanishiga moyil boʻlsa, u holda ob’ekt va sirt oʻrtasidagi normal kuch shunchaki boʻladi, qayerda mg blokning ogʻirligi va P_y tashqi kuchning pastga qarab komponentidir. Sirpanishdan oldin bu ishqalanish kuchi F_f = -P_x, qayerda P_x tashqi kuchning gorizontal komponentidir. Shunday qilib, umuman. Bu ishqalanish kuchi qiymatga yetgandan keyingina sirpanish boshlanadi F_f = \mu N. Shu vaqtgacha ishqalanish muvozanatni taʼminlash uchun nima boʻlishi kerak, shuning uchun uni oddiy reaktsiya sifatida koʻrish mumkin.
Agar obyekt egilgan sirtda boʻlsa, masalan, notekis tekislik, tortishish kuchidan kichikroq boʻladi. mg, chunki tortishish kuchining kamroq qismi tekislikning yuziga perpendikulyar. Oddiy kuch va ishqalanish kuchi oxir-oqibat vektor tahlili yordamida aniqlanadi, odatda erkin tana diagrammasi orqali.
Umuman olganda, ishqalanish bilan bogʻliq har qanday statik muammoni hal qilish jarayoni kontaktli yuzalarni harakatsiz deb hisoblashdan iborat boʻlib, ular orasidagi mos keladigan tangensial reaktsiya kuchini hisoblash mumkin. Agar bu ishqalanish reaksiya kuchi qanoatlansa, keyin taxminiy taxmin toʻgʻri edi va u haqiqiy ishqalanish kuchidir. Aks holda, ishqalanish kuchi teng boʻlishi kerak F_f = \mu N, va keyin paydo boʻlgan kuch nomutanosibligi sirpanish bilan bogʻliq tezlanishni aniqlaydi.
Ishqalanish koeffitsienti
Koʻpincha yunoncha µ harfi bilan ifodalangan ishqalanish koeffitsienti (COF) oʻlchamsiz skalyar qiymat boʻlib, sirpanish paytida yoki uning boshlanishida ikki jism orasidagi ishqalanish kuchi va ularni bir-biriga bosuvchi kuch nisbatiga tengdir. Ishqalanish koeffitsienti ishlatiladigan materiallarga bogʻliq; masalan, poʻlat ustidagi muzning ishqalanish koeffitsienti past boʻlsa, yulka ustidagi kauchukning ishqalanish koeffitsienti yuqori. Ishqalanish koeffitsientlari nolga yaqindan birdan kattagacha. Oʻxshash metallarning ikki yuzasi orasidagi ishqalanish koeffitsienti turli metallarning ikki yuzasi orasidagi ishqalanish koeffitsientidan kattaroqdir; masalan, guruch guruchga nisbatan harakat qilganda yuqori ishqalanish koeffitsientiga ega, ammo poʻlat yoki alyuminiyga nisbatan kamroq.
Bir-biriga nisbatan tinch holatda boʻlgan sirtlar uchun,, qayerda statik ishqalanish koeffitsienti hisoblanadi. Bu odatda kinetik hamkasbidan kattaroqdir. Bir juft aloqa yuzasi tomonidan namoyon boʻladigan statik ishqalanish koeffitsienti materialning deformatsiya xususiyatlari va sirt toʻqnashuvi birgalikdagi taʼsiriga bogʻliq boʻlib, ularning ikkalasi ham har bir ommaviy materiallardagi atomlar oʻrtasidagi kimyoviy bogʻlanishdan kelib chiqadi. adsorbsiyalangan material. Sirtlarning fraktalligi, sirt asperliklarining miqyosidagi harakatini tavsiflovchi parametr, statik ishqalanishning kattaligini aniqlashda muhim rol oʻynashi maʼlum.
Nisbatan harakatdagi sirtlar uchun, qayerda kinetik ishqalanish koeffitsientidir. Kulon ishqalanishi ga teng, va har bir sirtdagi ishqalanish kuchi uning boshqa sirtga nisbatan harakatiga teskari yoʻnalishda taʼsir qiladi.
Artur Morin atamani kiritdi va ishqalanish koeffitsientining foydaliligini koʻrsatdi. Ishqalanish koeffitsienti empirik oʻlchovdir — uni eksperimental tarzda oʻlchash kerak va hisob-kitoblar orqali topib boʻlmaydi. Qoʻpol sirtlar yuqori samarali qiymatlarga ega boʻladi. Ishqalanishning statik va kinetik koeffitsientlari aloqada boʻlgan juft sirtlarga bogʻliq; maʼlum bir juft sirt uchun statik ishqalanish koeffitsienti odatda kinetik ishqalanishdan kattaroqdir; baʼzi toʻplamlarda ikkita koeffitsient tengdir, masalan, teflon-teflon.
Koʻpgina quruq materiallar kombinatsiyalangan holda ishqalanish koeffitsienti qiymatlariga ega 0,3 dan 0,6 gacha. Ushbu diapazondan tashqaridagi qiymatlar kam uchraydi, ammo teflon, masalan, 0,04 koeffitsientiga ega boʻlishi mumkin. Nol qiymati umuman ishqalanishning yoʻqligini, tushunib boʻlmaydigan xususiyatni anglatadi. Boshqa yuzalar bilan aloqa qilgan kauchuk 1 dan 2 gacha ishqalanish koeffitsientlarini berishi mumkin. Baʼzan har doim m < 1 ekanligi taʻkidlanadi, lekin bu toʻgʻri emas. Koʻpgina tegishli ilovalarda m < 1 boʻlsa-da, 1 dan yuqori qiymat shunchaki ob'ektni sirt boʻylab siljitish uchun zarur boʻlgan kuch sirtning ob'ektga nisbatan normal kuchidan kattaroq ekanligini anglatadi. Masalan, silikon kauchuk yoki akril kauchuk bilan qoplangan yuzalar ishqalanish koeffitsienti 1 dan sezilarli darajada kattaroq boʻlishi mumkin.
Ishqalanishning taxminiy koeffitsientlari
Muayyan sharoitlarda baʻzi materiallar juda past ishqalanish koeffitsientlariga ega. Masalan, ishqalanish koeffitsienti 0,01 dan past boʻlishi mumkin boʻlgan (yuqori tartibli pirolitik) grafit. Ushbu oʻta past ishqalanish rejimi superlubricity deb ataladi.
Statik ishqalanish
right|thumb|400x400px| Massa harakatlanmasa, jism statik ishqalanishni boshdan kechiradi. Ishqalanish kuchayadi, chunki blok harakatlanmaguncha qoʻllaniladigan kuch kuchayadi. Blok harakat qilgandan soʻng, u maksimal statik ishqalanishdan kamroq boʻlgan kinetik ishqalanishni boshdan kechiradi. Statik ishqalanish bir-biriga nisbatan harakatlanmaydigan ikki yoki undan ortiq qattiq jismlar orasidagi ishqalanishdir. Masalan, statik ishqalanish ob’ektni qiyalik yuzadan pastga siljishini oldini oladi. Odatda ms deb belgilangan statik ishqalanish koeffitsienti odatda kinetik ishqalanish koeffitsientidan yuqori boʻladi. Statik ishqalanish qattiq sirtlarda bir nechta uzunlikdagi shkalalar boʻylab sirt egriligining xususiyatlari natijasida paydo boʻladi deb hisoblanadi. Asperities deb nomlanuvchi bu xususiyatlar nano-miqyosdagi oʻlchamlarga qadar mavjud boʻlib, aniq yoki nominal aloqa maydonining faqat bir qismini tashkil etadigan cheklangan miqdordagi nuqtalarda mavjud boʻlgan haqiqiy qattiq va qattiq kontaktga olib keladi. Qoʻllaniladigan yuk va asperity deformatsiyasidan kelib chiqadigan haqiqiy aloqa maydoni oʻrtasidagi chiziqlilik, Amonton-Coulomb tipidagi tipik ishqalanish uchun topilgan statik ishqalanish kuchi va normal kuch oʻrtasidagi chiziqlilikni keltirib chiqaradi.
Jismning harakatlanishidan oldin statik ishqalanish kuchini qoʻllaniladigan kuch bilan engish kerak. Sirpanish boshlanishidan oldin ikki sirt orasidagi mumkin boʻlgan maksimal ishqalanish kuchi statik ishqalanish koeffitsienti va normal kuchning mahsulotidir:. Agar sirpanish sodir boʻlmasa, ishqalanish kuchi noldan har qanday qiymatga ega boʻlishi mumkin dan kichikroq har qanday kuch  bir sirtni ikkinchisi ustiga siljitishga urinish teng kattalikdagi va teskari yoʻnalishdagi ishqalanish kuchi bilan qarshilik koʻrsatadi. dan kattaroq har qanday kuch statik ishqalanish kuchini yengib, sirgʻalib ketishiga olib keladi. Bir zumda siljish sodir boʻladi, statik ishqalanish endi qoʻllanilmaydi — ikki sirt orasidagi ishqalanish kinetik ishqalanish deb ataladi. Biroq, haqiqiy statik ishqalanish nolga teng boʻlsa ham, koʻrinadigan statik ishqalanish kuzatilishi mumkin.
Kinetik ishqalanish
Yangi modellar kinetik ishqalanish statik ishqalanishdan qanchalik katta boʻlishi mumkinligini koʻrsata boshladi. Kinetik ishqalanish endi koʻp hollarda, birinchi navbatda, bir-biriga bogʻlangan asperliklarni emas, balki sirtlar orasidagi kimyoviy bogʻlanishdan kelib chiqadi ; ammo, boshqa koʻp hollarda toʻqnashuv taʼsiri ustunlik qiladi, masalan, kauchukdan yoʻlda ishqalanish. Sirtning toʻqnashuvi va aloqa maydoni sirt maydoni kuchlari inertial kuchlar ustidan hukmronlik qiladigan mikro va nano-miqyosdagi ob’ektlar uchun kinetik ishqalanishga taʼsir qiladi.
thumb| Blok siljiy boshlaganda ishqalanish burchagi, th.
Ishqalanish burchagi
Muayyan ilovalar uchun statik ishqalanishni elementlardan biri siljish boshlanishidan oldin maksimal burchak nuqtai nazaridan aniqlash foydaliroqdir. Bu ishqalanish burchagi yoki ishqalanish burchagi deb ataladi. U quyidagicha aniqlanadi:
va shunday qilib:
bu yerda \theta gorizontaldan burchak va m s — jismlar orasidagi statik ishqalanish koeffitsienti. Bu formuladan ishqalanish burchagining empirik oʻlchovlaridan m s ni hisoblash uchun ham foydalanish mumkin.