cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edin Džeko
2016—17-yilgi mavsum
Djeko „Roma“ safida atigi 8 ta A Seriya va 10 ta gol urgan klubdagi nisbatan omadsiz birinchi mavsumdan soʻng, 2016/17-yilgi mavsumni 15 oʻyinda 12 ta gol, 20 ta oʻyinda 17 ta gol bilan boshladi va shu tariqa, klub bilan tenglashdi. Gabriel Batistuta „Roma“ bilan liga chempionligini qoʻlga kiritgan mavsumning boshlanishi. 2016-yilning 24-noyabrida u Yevropa Ligasida " Viktoriya Plzen "ga qarshi oʻyinda (4:1) xet-trik qayd etdi. 2017-yilning 16-fevralida u Yevropa ligasining birinchi oʻyinida " Vilyarreal "ga qarshi oʻyinda ham „Roma“ 4:0 hisobida gʻalaba qozongan edi. 2017-yilning 12-martida u barcha musobaqalarda bir mavsumda 30 ta gol urgan toʻrtinchi „Roma“ futbolchisiga aylandi.
2017—18-yilgi mavsum
Djeko Rim klubidagi uchinchi mavsumini liganing dastlabki besh oʻyinida oltita gol bilan boshladi. U mavsumdagi ilk golini 2017-yilning 26-avgustida „ Inter“ ga qarshi oʻyinda kiritgan va bu golda „Roma“ 1:3 hisobida magʻlub boʻlgan. Keyingi ikki oʻyinda u Verona va Beneventoga qarshi ikkita dubl qayd etdi. U 1-oktyabr kuni "Milan" ga qarshi oʻyinda „ San-Siro“ mehmoni boʻlib, 2:0 hisobida gʻalaba qozongan holda hisobni ochish orqali oʻzining golli oʻyinini davom ettirdi.
9-oktyabr kuni Jeko Fransiyaning France Football gazetasi tomonidan 2017-yilgi „Oltin toʻp“ sovriniga daʼvogarlik qilgan 30 nafar futbolchidan biri edi.
Shundan soʻng Djeko 19-oktyabr kuni " Stemford Brij „da “Chelsi" ga qarshi oʻyinda dubl qayd etdi. Oʻyin 3:3 hisobidagi durang bilan yakunlandi. Uning mavsumdagi navbatdagi yirik oʻyini "Napoli "ga qarshi boʻlib oʻtdi, bu oʻyinda u dubl qayd etdi va jamoasiga 4:2 hisobida gʻalaba qozonishga yordam berdi.
Jeko shuningdek, „Roma“ga " Shaxtyor "ga qarshi oʻyinda gʻalaba toʻpini kiritib, UEFA Chempionlar Ligasi chorak finaliga chiqishga yordam berdi. Jeko „Roma“ning UEFA Chempionlar Ligasi yarim finaliga yoʻl olishida muhim rol oʻynadi, bu 30 yildan ortiq vaqt ichida birinchi marta. U chorak finalning ikkala oʻyinida ham „Barselona“ ga qarshi oʻyinda gol urdi, bu oʻyinda „Roma“ safardagi gollari evaziga gʻalaba qozondi. Yarim finalda Jeko ikkala oʻyinda ham gol urdi, ammo bu etarli emas edi, chunki „Roma“ yakunda "Liverpul" ga umumiy hisobda 6:7 hisobida magʻlub boʻldi.
Jeko mavsumni 24 ta gol bilan yakunladi, shulardan 16 tasini A Seriyada urdi, bu esa uni ligadagi klubning eng yaxshi toʻpurariga aylantirdi va umumiy hisobda oltinchi oʻrinni egalladi. Shuningdek, u Chempionlar ligasida 8 ta gol kiritdi, bu esa musobaqaning eng yaxshi beshinchi toʻpurari boʻlishini anglatadi.
2018—19-yilgi mavsum
2019-yilning 13-aprelida Jeko 68-daqiqada "Udineze" darvozasiga chempionatdagi 8-golini kiritib, „Roma“ga gʻalaba keltirdi. U 2019-yilning 12-may kuni „Roma“ safida oʻzining 9-ligadagi golini 90+3-daqiqada liga chempioni "Yuventus" ga qarshi oʻyinda (2:0) kiritdi.
2019—20-yilgi mavsum
2019—20-yilgi mavsum oldidan Jeko 2019-yilning 16-avgustida „Roma“ bilan shartnomasini 2022-yilning iyunigacha uzaytirdi. U yangi mavsumda klub uchun birinchi rasmiy golini 2019-yil 25-avgust kuni uy ligasida „Jenoa“ga qarshi oʻyinda (3:3) kiritdi. 2019-yilning 22-sentabr kuni Djeko „Roma“ning „Bolonya“ga qarshi safardagi 1:2 hisobidagi gʻalabasi bilan oʻyinda 93-daqiqada gol urdi.
U 2019-yil 15-dekabrda „Roma“ning SPALga qarshi uyindagi 3:1 hisobidagi gʻalabasi bilan oʻzining klub safidagi 200-uchrashuvini oʻtkazdi.
Inter klubi safida
2021-yil 14-avgustda Jeko A Seriyaning „ Inter“ klubiga qoʻshildi, biroq u rasman tanishtirilmagan holda, asosiy tarkibga kiritilganidan soʻng Ukrainaning „Dinamo Kiev“ klubiga qarshi oʻrtoqlik oʻyini oʻtkazdi va oʻz jamoasining ikkinchi golini 3 ta gol urdi. Oʻsha kuni „Inter“ ikki yillik shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. U klubdagi ilk golini „Jenoa“ga qarshi oʻyinda (4:0) kiritdi.
Oʻyin uslubi
Djeko oʻzining jismoniy mavjudligi, kuchi va havo qobiliyati bilan mashhur. Mutaxassislar va menejerlar Evropaning eng yaxshi hujumchilaridan biri deb hisoblashadi, garchi u asosan gol urish qobiliyati bilan tanilgan boʻlsa-da, u koʻp gol urishdan tashqari koʻplab golli uzatmalarni ham berishga moyil boʻlgan saxiy futbolchi. U toʻpni ikki oyogʻi bilan teng darajada yaxshi urishi bilan ham tanilgan. U qayerda oʻynamasin, u asosan hujumchi sifatida oʻynagan holda ajoyib gollar rekordini yozdi. Uning „Roma“ klubining sobiq bosh murabbiyi Luchano Spaletti bir vaqtlar uni hujumchining „mukammal prototipi“ deb taʼriflab, „kuchli, baland boʻyli, boʻyi uchun tezkor, jangovar, tajovuzkor va yaxshi texnikaga ega“ ekanini taʼkidlagan edi. Yoshligida u yarim himoyachi va vinger sifatida ham oʻynagan.
„Manchester Siti“dagi faoliyati davomida u „super-sub“ hisoblanardi, chunki u zaxiradan maydonga tushib koʻplab muhim gollarni urdi, oʻzi buni bir necha marta rad etgan.
Shaxsiy hayoti
Djeko Bosniya va Gertsegovina SRning Sarayevo shahrida, oʻsha paytda Yugoslaviya SFR tarkibiga kiruvchi Midxat va Belma Djeko oilasida tugʻilgan. Uning soʻzlariga koʻra, uning oilasi uning faoliyati davomida doimo qoʻllab-quvvatlagan, ayniqsa otasi, uni Jeznicharda boʻlganida mashgʻulotlarga olib borgan. Uning otasi ham Bosniya va Gersegovinada professional oʻynagan. Djeko Sarayevoda mahalliy super yulduz hisoblanadi.
Djeko poliglot boʻlib, besh tilda ravon soʻzlashadi: bosniya, chex, nemis, ingliz va italyan. U musulmon va Bosniya va Gertsegovina va Xorvatiyaning ikki fuqaroligiga ega. Jekoning taʼkidlashicha, "Milan" har doim uning sevimli klubi, Andrey Shevchenko esa uning sevimli futbolchisi boʻlgan. Sarayevodagi uyida uning xonasi devorida 7-raqamli (klubda Shevchenko kiyib yurgan) „Milan“ futbolkasi hamon bor. Djeko terma jamoaning sobiq futbolchisi va sobiq sardori Emir Spaxichning birinchi amakivachchasidir.
2009-yilning noyabrida Jeko Bosniyaning birinchi UNICEF elchisi boʻldi. Oʻshandan beri u Bosniya urushidan zarar koʻrgan vatanidagi maktablar va bolalarga tashrif buyurdi. 2012-yil 6-iyulda Djeko Sarayevo universitetiga sport va jismoniy tarbiya fakultetiga qabul qilindi. 2018-yil 10-sentyabrda Djeko bakalavr darajasini oldi.
U model va aktrisa Amra Silajdjich bilan 2011-yildan beri munosabatda boʻlib, 2014-yilda unga uylangan. 2016-yilning fevral oyida u Una ismli qizning otasi boʻldi. Uning ikkinchi farzandi Dani ismli oʻgʻil 2017-yil 9-sentyabrda tugʻilgan. Er-xotin Instagram’da uchinchi farzandlari, qizaloq tugʻilishini kutayotganliklarini eʼlon qilishdi. 2020-yil 12-sentyabrda er-xotin uchinchi farzandlarini, qizi Daliyani kutib olishdi.
Yutuqlar
VfL Wolfsburg
Manchester City F.C
Inter klubi safida
Shaun Francis
Shaun Christopher Francis 1986-yil 2-oktabrda Yamaykada tavallud topgan. Yamaykalik futbolchi chap qanot himoyachisi sifatida Yamayka terma jamoasida oʻynagan.
Jamoalardagi faoliyati
Yoshlar tarkibidada Shaun Christopher Francis „Sporting Central Academy“ klubida oʻynagan. 2006-2009-yillarda Lindsi Uilson kollejida oʻqiyotganda u Intercollegiate Ligada universitet jamoasida oʻynagan. Mashgʻulotlardagi tanaffuslarda Shon 2008-yilda „Indiana Investors“ va 2009-yilda „Thunder Bay Chill“ klublarda ham oʻynagan.
Shaun Christopher Francis 2010-yilgi MLS Super Draftning 4-bosqichida „Columbus Crew“ tomonidan umumiy hisobda 63-oʻrinni egalladi. U professional debyutini 2010-yil 29-iyun kuni „Rochester Rainos“ga qarshi AQSH ochiq kubogida o‘tkazdi. Birinchi marta MLS oʻyinida u 2010-yil 17 iyulda „New-York Red Bulls“ bilan uchrashuvda maydonga tushdi. „Crew“da Shaun Christopher Francis hech qachon asosiy jamoa oʻyinchisi boʻla olmadi, u toʻliq boʻlmagan uchta mavsumda atigi 28 ta oʻyin oʻtkazdi. 2012-yil iyun oyi oxirida klub futbolchi bilan shartnomani toʻxtatdi.
2013-yilning fevral oyida „Philadelphia Union“dagi skrining u uchun natijasiz yakunlandi. Ammo mart oyida sakkiz oydan koʻproq vaqt davomida futboldan tashqarida boʻlgan Shaun Christopher Francis yangi klub topa oldi, „Charlotte Eagles“ futbolchining yangi jamoasiga aylandi.
2013-yil iyul oyida Shaun Christopher Francis „Chicago Fire“ga qoʻshilish orqali MLSga qaytdi. Biroq, bu klub uchun u faqat bitta oʻyin oʻtkazdi va mavsum oxirida yana rad etilganlar roʻyxatiga tushdi.
Shaun Christopher Francis 2014-yil 24-yanvarda „San Jose Earthquakes“ tomonidan tanlangan. Uning „Earthquakes“dagi debyuti 2014-yil MLS mavsumidagi birinchi oʻyinda, 15-mart kuni „Real Salt Lake“ga qarshi oʻyinda boʻldi.
2017-yil 13-iyulda Shaun Christopher Francis 50 000 dollar evaziga „Monreal Impact“ jamoasiga qoʻshildi. Uning Kanada klubidagi debyuti 5-avgust kuni „Orlando City“ga qarshi oʻyinda boʻlib oʻtdi. 2017-yilgi mavsum yakunida klub futbolchi bilan shartnomani uzaytirmadi.
2018-yil 9-mart kuni Shaun Christopher Francis USL „Louisville City“ bilan shartnoma imzoladi. 2018-yilgi mavsumni futbolchi „LuCity“ safida 17-mart kuni „Neshville“ga qarshi o‘yinda debyut qilish orqali boshlagan.
== Xalqaro gollari ==
North American P-51 Mustang
Nort Amerikan P-51 Mustang (North American P-51 Mustang) — Ikkinchi Jahon urushi davridagi Amerikaning bir oʻrinli uzoq masofali qiruvchi samolyoti.
Tarixi
Samolyot Britaniya hukumatining buyrugʻi bilan eng qisqa vaqt ichida North American tomonidan ishlab chiqilgan va ishlab chiqarilgan. Birinchi NA-73X prototipi 1940 yil 26-oktabrda, uni ishlab chiqarishga buyurtma berilganidan atigi 117 kun oʻtgach parvoz qildi.
Samolyotning dastlabki modifikatsiyalari Allison V-1710 dvigateli bilan jihozlangan boʻlib, u past balandlikda mukammal ishlashni taʼminladi, ammo 4600 metrdan yuqori balandlikdagi parvozlar uchun mutlaqo yaroqsiz edi.
1942-yil aprel oyida ingliz sinovchilari tomonidan oʻtkazilgan sinov natijalariga koʻra, qiruvchi samolyotning yuqori balandlikdagi xususiyatlari qoniqarsiz deb topildi va uni boshqa modelga almashtirish masalasi paydo boʻldi. Ammo mutaxassislar uning past balandlikdagi manevr qobiliyati va tezligidan shunchalik hayratda qolishdiki, ular keyingi maslahatlar uchun Rolls-Royce mutaxassislarini taklif qilishga qaror qilishdi. Ushbu hamkorlik natijasida samolyot kelajakda Rolls-Royce Merlin dvigateli va uning amerikan analogiPackard V-1650 bilan jihozlangan. Dvigatelni almashtirish qiruvchi samolyotning yuqori balandlikdagi xususiyatlarini sezilarli darajada yaxshilashga imkon berdi, shu bilan birga past balandlikda parvoz qilishda barcha afzalliklarini saqlab qoldi.
Ikkinchi jahon urushi
Ikkinchi jahon urushi paytida, 1942-yildan boshlab, Mustanglar Buyuk Britaniya Qirollik havo kuchlarida faol qoʻllanila boshlandi. Ular La-Mansh boʻylab patrullik qilishgan va Fransiya shimolida quruqlikdan hujum qilish missiyalarini bajarishgan. Mustangning birinchi havo jangi 1942-yil 27-iyulda Dieppe ustida boʻlib oʻtdi. Ushbu jangda bir juft FW-190 hujumga uchradi va Qirollik havo kuchlarining 414-eskadronidan amerikalik koʻngilli uchuvchi Xollis Xillis tomonidan boshqarilgan birinchi Mustang boy berildi. 1942-yil 19-avgustda P-51A Spitfayrlar bilan birgalikda Yubiley operatsiyasi paytida qoʻnish zonasini qamrab oldi — Britaniya qoʻshinlarining Dyep portiga tushishi vaqtida, samolyot u yerdagi janglarda juda yaxshi qatnashdi (Dyepda P-51 uchuvchilari ikkita nemis samolyotini urib tushirdi, 11 ta Mustang boy berildi).
1944-yil boshidan Mustanglar nemis hududiga hujum qilgan uzoq masofali bombardimonchilar uchun razvedka samolyotlari va qiruvchi samolyotlar sifatida ishlatila boshlandi. Qoʻshimcha yonilgʻi baklarini oʻrnatish qobiliyati va yuqori balandlikdagi ish faoliyatini yaxshilash ularni oʻsha davrning eng yaxshi eskort qiruvchilariga aylantirdi. Tashqi baklardagi yoqilgʻidan foydalangan holda, Mustang Berlin va Germaniyaning boshqa shaharlariga hujum qilish uchun Sharqiy Angliyadagi bazalardan uchayotgan bombardimonchilarni kuzatib borishi mumkin edi. Berlin osmonida Mustang tezlikni oshirish uchun baklarni tashlab yuborardi va toʻliq tezlikda 15 daqiqa havo jangi va keyinchalik bazaga qaytish uchun ichki baklarda yetarli yoqilgʻiga ega edi.
Xitoydagi fuqarolar urushi
Koʻp sonli AQSh "Mustang"lari Tayvan tomoniga yetkazib berildi, ular keyinchalik janglarda ishlatilgan.
1950-yil 2-aprelda Shanxay ustida bir juft P-51 samolyotlari (yetakchi mayor Li Kang Chay) sovet uchuvchilari tomonidan boshqariladigan bir juft La-11 qiruvchi samolyotlari bilan havo jangiga kirishdi. Jang natijasida ikkala Mustang ham La-11 lardan biri tomonidan uruib tushirildi.
Jang paytida kommunistlar 39 ta P-51 qiruvchisini o'lja sifatida qo'lga oldilar.
Koreyadagi urush
Ikkinchi jahon urushidan keyin P-51lar Koreya urushi paytida eng faol qo'llanilgan.
Janubiy Afrika Harbiy havo kuchlari urushda 2-eskadronda 94 ta F-51 dan foydalangan. Urush paytida eskadron deyarli butunlay yoʻq qilindi, 74 Mustang va 42 uchuvchini yoʻqotdi.
Urush paytida Janubiy Koreya havo kuchlari F-51 samolyotlarining yarmidan koʻpini yoʻqotdi, ularning yoʻqotishlari 68 ta mashinani tashkil etdi.
Avstraliya harbiy-havo kuchlari 77-sonli eskadriliya tarkibida F-51 samolyotlarini boshqargan, ulardan 20 ga yaqini boy berilgan.
Shunday qilib, urushning asosiy bosqichida 500 ga yaqin F-51 qiruvchisi yoʻq qilingan.; Sulh eʼlon qilinganidan keyin
Mustanglar yoʻqotishlarni davom ettirganidek, bundan keyin ham foydalanildi:
Suvaysh inqirozi
P-51 samolyotlari Isroil havo kuchlari tomonidan ishlatilgan. 1956-yil 29-noyabrda Isroil armiyasi P-51 samolyotlari tomonidan qoʻllab-quvvatlanib, Sinay yarim oroli hududiga bostirib kirdi. Bosqinning 9 kunida Mustanglar 184 ta parvozni amalga oshirdilar, 14 ta P-51 yoʻqotildi, oʻrtacha har 13 ta samolyot uchun bitta samolyot yoʻqolgan. 9 ta P-51 urib tushirildi, 5 tasi shikastlanganligi sababli hisobdan chiqarildi, 2 uchuvchi halok boʻldi va 1 tasi asirga olindi.
Avariyalar va halokatlar
Keyinchalik, koʻplab "Mustanglar" aviashoularda va turli musobaqalarda qatnashish uchun fuqarolik maqsadlarida foydalanishga topshirildi. 2011-yil 16-sentabr kuni AQShning Nevada shtatida shunday shoulardan birida P-51 Mustang musobaqani tomosha qilayotgan tomoshabinlar ustiga qulab tushdi, natijada 11 kishi halok boʻldi va yana 69 kishi jarohatlandi.
SSSRda
Ikkinchi Jahon urushi paytida, SSSRning lend-liz paytida, 10 ta Mustanglar havo kuchlari tadqiqot institutiga koʻrib chiqish uchun kelgan. Yuqori tezlik va parvoz masofasiga qaramay, Mustang sovet uchuvchilari orasida muvaffaqiyatga erishmadi: bu yerda janglar oldingi chiziqqa yaqin oʻrta balandlikda boʻlib oʻtdi; buning uchun yuqori manevrga ega boʻlgan Airacobra koʻproq mos edi. P-51 SSSRga boshqa yetkazib berilmadi.
Parvoz-texnik xarakteristikasi
right|thumb|300x300px|P-51 Mustang uchta proektsiyada P-51D modifikatsiyasining xarakteristikasi berilgan.
Texnik xarakteristikasi
(1 × 1066 kVt (parvozda))
Gijjalar
Gijjalar —odam, hayvon va b. organizmlarda kasallik paydo qiluvchi gelʼmintlar.
Qashqar (daha)
Qashqar — Toshkent shahrining Yunusobod tumanidagi daha. Daha shaharning tarixiy qismi boʻlib, uning oʻrni eski Toshkent atrofi, shahar devorining Qashqar darvozasidan uncha uzoq boʻlmagan joyi, Anhor kanalining chap qirgʻogʻi. Shahar aholisi orasida ushbu hududning norasmiy nomi — Qashqarka koʻproq tarqalgan, bu nom baʼzi bosma nashrlarda, xususan, turli mualliflarning adabiy asarlarida ham uchraydi.
Tarix
Ikkinchi jahon urushi yillarida SSSRning Yevropa qismidan evakuatsiya qilingan odamlar, jumladan yahudiylar, Qashgʻarga ommaviy ravishda joylashdilar, bu haqda taniqli isroillik rusiyzabon yozuvchilar Dina Rubina va Eli Lyuksemburg oʻz kitoblarida yozgan.
1966-yil aprel oyida Toshkentdagi vayronkor zilzila epitsentri Qashqar viloyatida joylashgan edi. Ushbu tabiiy ofatdan eng koʻp shaharning shu qismi jabr koʻrgan, turar-joy binolari va maydonlar deyarli butunlay vayron boʻlgan. Toshkent shahri qayta tiklangach, tarixiy tuman oʻrnida barpo etilgan yangi turar-joy dahaga C-4 nomi berildi. Eski binolardan Obuxovskiy maydonining faqat bitta uch qavatli binosi va bir nechta eski akatsiyalari saqlanib qolgan. 1970-yilda u yerda „Jasorat“ yodgorlik majmuasi oʻrnatildi va ushbu fojiali voqeaga bagʻishlangan muzey ochildi.
90-yillarning boshidan Toshkentning tuman va dahalariga asl tarixiy nomlar qaytarildi, S-4 dahasi ham bundan mustasno emas edi. 1990-yilda ushbu daha rasman Qashqar nomini oldi.
Saraxbor
Saraxbor (fors.—arab. — bosh xabarlar) — 1) Shashmaqomning har bir maqomda ashula boʻlimi boshlanadigan birinchi, bosh shoʻba. S.lar maqom nomi bilan qoʻshilib, S.i Buzruk, S.i Rost kabi ataladi. Oʻz navbatida, har bir S.ning bir necha (6 tagacha) taronalari mavjud. Asosiy S.lardan tashqari Dugoh maqomining 2guruh shoʻʼbalar tarkibiga S.i Oromijon deb nomlangan shoʻʼba ham kirgan. S.lar 2 chorak takt oʻlchovidagi oddiy ravon (bakbum) doira usulida ijro etilsada, kuy tuzilishi juda murakkab. Ular daromad, miyonxat, dunasr, avek hamda ulardan keyin keladigan furovard kuy tuzilmalaridan tarkib topgan. S.lar avjida esa bir nechtadan namud ishlatiladi (mas, S.i Buzrukda Uz zol va Muhayyari Chorgoh, Si Rostda Segoh, Uzzol va Muhayyari Chorgoh namudlari va h.k.). Slar odatda, 15 va 14 hijoli muzore, mujtass, mutaqorib va ramal vaznlardagi gʻazallar bilan yakkaxon xonandalar va ashulachilar ansambli tomonidan (cholgʻular joʻrligida) aytiladi. S.lar maqomlarning bosh mavzui sifatida boshqa shoʻʼbalar ohang va tarkibiy tuzilishiga sezilarli taʼsir koʻrsatgan; 2) tojik mumtoz musiqa merosida bir necha qismdan iborat boʻlgan, turlicha nomlanuvchi kuy va ashulalar nomi (jumladan, „Saraxbori Koʻhistoniy“).
Narkotiklar tarixi
thumb| Dorixonalarda qonuniy ravishda sotilgan 5 gramm geroin Giyohvand moddalarni isteʼmol qilish tarixi bizning eramizdan 5000 yil oldin Shumer sivilizatsiyasiga borib taqaladi. Oʻsha davrlarda olib borilgan qazishmalarda afyunni tayyorlash va ishlatish toʻgʻrisida birinchi yozma maʼlumotlar topilgan, ular „men“ deb atashgan, bu „quvonch“ degan maʼnoni anglatadi.
Miloddan avvalgi uchinchi ming yillikka kelib, Xitoy imperatori Shen Nongning gashishdan foydalanish boʻyicha tibbiy qoʻllanmasi miloddan avvalgi uchinchi ming yillikda, skiflar kenevir urugʻidan va afyun. Janubiy Amerika hindularining dafn majmualari, devorlarda koka barglarini chaynayotgan odamlar tasvirlangan, ham ancha qadimiydir.
Giyohvand moddalar insonning holatini oʻzgartiruvchi moddalar sifatida qadimgi yunonlar va qadimgi rimliklarga maʼlum boʻlgan. Bundan tashqari, yunon madaniyati quritilgan koʻknori boshlarining sutli sharbatidan tayyorlangan dori nomini berdi — yunoncha „sopio“ („afyun“) soʻzi „sharbat“ degan maʼnoni anglatadi.
Milodiy 1-asrning Rim shifokorlari afyunni juda yaxshi davolashgan, undan turli kasalliklarni davolashda foydalanganlar. Rim shifokori Klavdiy Galen odamlarni afyun orqali ishtiyoq bilan davolaganligi sababli, baʼzi tarixchilar birinchi ming yillikning boshlarida Rimda afyunning haddan tashqari mashhurligi bilan bogʻlashadi.
Qiziqarli tarixiy dalillarni Rim qoʻmondoni Pliniyning (Germaniyaning gʻarbiy qismidagi Trier qal’asi qoʻmondoni) eslatmalari deb hisoblash mumkin. Rimga yozgan maktubida, u askarlarning achchiq shuvoq — „absintum“ dan foydalanishidan shikoyat qilgan, shundan soʻng ular „doping kabi yurishadi“. Koʻrinishidan, biz 19-asrda Fransiyada juda moda boʻlgan Absinthe ichimligining oʻxshashligi haqida gapiramiz.
Opium urushlari
thumb| Xitoylik afyun chekuvchilar, 1858-yil Insoniyat tarixida afyun haqida keyingi eslatma Buyuk Britaniyaning Xitoyni mustamlaka qilishga urinishlari tavsifida keltirilgan. Oʻshanda koʻplab tarixiy dalillarga koʻra, Angliya Xitoyga giyohvand moddalarni katta miqdorda etkazib berishni tashkil qilgan va buning evaziga moddiy boyliklar, oltin va moʻynani eksport qilgan. Bundan tashqari, ikkinchi darajali harbiy maqsadga erishildi — Xitoy armiyasining parchalanishi, chunki afyunni chekish Xitoyda haqiqatan ham keng miqyosga ega boʻldi.
Afyunning buzuvchi taʼsiridan xalos boʻlish uchun Xitoy imperatori 1839-yilda Kantonda afyun zahiralarini musodara qilish va yoʻq qilish boʻyicha keng koʻlamli operatsiyani boshladi. Giyohvand moddalar ortilgan mustamlaka kemalari dengizda choʻktirildi. Buni insoniyat tarixidagi giyohvandlikka qarshi birinchi davlat dasturi deb hisoblash mumkin. Biroq, Xitoy hukumatining bunday harakatlari ingliz mustamlakachilari tomonidan toʻgʻri kelmadi va bunday harakatlarga javoban Buyuk Britaniya oʻz kemalarini himoya qilish uchun mustamlakachi qoʻshinlarini yubordi. Bu zamindagi to‘qnashuvlar tarixda afyun urushlari (1840-1842 yillardagi birinchi afyun va 1856-1860 yillardagi Ikkinchi afyun urushi) nomi bilan mashhur. Xitoy esa ularda mustamlakachi qoʻshinlar tomonidan magʻlubiyatga uchradi va boʻysunishga majbur boʻldi. 1858-yildagi Tyensin shartnomasi shartlariga koʻra, Xitoy rasman afyun importiga rozi boʻlishga majbur boʻldi, lekin ayni paytda ogʻir bojxona toʻlovlarini kiritishi mumkin edi.
Bu tariqa g‘alaba mustamlakachilarga katta foyda keltirdi va xususan, Britaniya qirollik oilasi aʼzolariga katta foyda keltirdi. Koʻp oʻtmay, xitoyliklar qishloq xoʻjaligini choy va sholi etishtirishdan koʻknori plantatsiyalariga oʻzgartira boshladilar.
Biroq, 1905-yilda giyohvandlikka qarshi kurash dasturini amalga oshirishda Xitoy hukumati keyingi oʻn yil ichida afyundan voz kechish dasturini qabul qildi. Giyohvandlikka qarshi kurash hali ham XXR davlat siyosatining ustuvor vazifalaridan biri boʻlib qolmoqda — hozirgi vaqtda giyohvandlikka qarshi kurash boʻyicha eng qatʼiy qonunlardan biri mavjud.
Buyuk Britaniya
Evropada giyohvand moddalarni keng qoʻllash 1840-yilda Angliyada qabul qilingan alkogolga qarshi qonunlar bilan bogʻliq. Aynan oʻsha paytda spirtli ichimliklarni sotishni cheklash natijasida Angliyaning ishchi sinflari afyun tabletkalarida alkogol oʻrnini topdilar, ishlab chiqarish va sotish gullab-yashnay boshladi. 1859-yilda Angliyada afyunning yillik isteʼmoli 61 000 funt yoki taxminan 27 yarim tonnani tashkil etdi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, oʻsha paytda Angliya aholisining taxminan 5 foizi afyunni muntazam ravishda ishlatgan. Biroq, oʻsha paytda jamiyat ashaddiy muxoliflarga va afyundan foydalanish tarafdorlariga boʻlingan edi. Tarafdorlar, ular orasida yuqori tabaqa vakillari ham bor edi, ular afyunni alkogolga tenglashtirish va unga yuqori bojlar qoʻyishni taklif qilishdi, muxoliflar esa afyun va undan tayyorlangan mahsulotlarni toʻliq taqiqlashni talab qilishdi.
Fransiya
Shu bilan birga, Fransiyada kanop mahsulotlari — gashishdan parallel foydalanish rivojlanmoqda. Asosiy isteʼmolchilar hatto 1830 va 1840 yillarda ham hasharni sevuvchilar uchun klub yaratgan yozuvchilar edi. Parij jamiyatida gashish shu qadar tez tarqaldiki, 1848-yilda Parij qoʻzgʻoloni paytida talaba tartibsizliklar nashani tekin sotishni talab qilgan plakatlar bilan koʻchalar boʻylab yurishdi.
Gashishdan tashqari, fransuz emigrant shifokori Per Ordiner tomonidan ixtiro qilingan absinte tez mashhurlikka erishdi. Gʻarbiy Shveytsariyadagi fransuz inqilobidan yashiringan. Ushbu ichimlik mashhurlikka erishdi va 1830-yilda Shimoliy Afrikada boshlangan urushlar paytida fransuz mustamlakachi armiyasi tomonidan ogohlantiruvchi vosita sifatida ishlatilgan.
AQSH
Yevropa mamlakatlari va AQShning hukmron doiralarida giyohvandlikka qarshi harakat kuchaydi, buning natijasida 1909-yilda Shanxayda afyun muammolari boʻyicha konferentsiya chaqirildi. Oʻsha davrdagi giyohvandlikka qarshi harakatning asosiy mafkurachisi va Kongressni chaqirish targʻibotchisi Filippin Yepiskop cherkovi yepiskopi Charlz Genri Brent edi. Prezident Ruzvelt tashabbusi bilan konferentsiya chaqirilgan amerikalik delegatlar ideal axloqiy pozitsiyalardan chiqishdi. Kongress shoshilinch ravishda 1909-yildagi Opiyni taqiqlash toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi, u Qoʻshma Shtatlarga afyunni olib kirish va tibbiy boʻlmagan holda foydalanishni taqiqlaydi. AQSHdan tashqari Rossiya, Fransiya, Avstriya, Buyuk Britaniya, Xitoy, Gollandiya, Fors, Portugaliya va Siamni oʻz ichiga olgan Shanxay konferensiyasi delegatlari dunyo hukumatlariga murojaatnomani qabul qilib, ularni bosqichma-bosqich yoʻq qilishga chaqirdi. o‘z hududlarida opiy chekish, opiyni ishlab chiqarish, yetkazib berish va tibbiy bo‘lmaganda foydalanishni taqiqlash va qattiq nazoratga olish.
Morfin va inʼektsiya ignasi ixtirosi
Dori tarqatishning navbatdagi bosqichi 1803-yilda afyunni qayta ishlash mahsuloti sifatida morfin ixtirosi, shuningdek 1853-yilda Charlz-Gabriel Pravaz tomonidan inʼektsiya ignasi ixtirosi bilan keltirildi, bu uni ishlatishni soddalashtirdi va taʼsirini kuchaytirdi, chunki dori endi ovqat hazm qilish traktini chetlab oʻtib, darhol qon oqimiga kirdi. Bundan tashqari, morfin afyundan farqli oʻlaroq, giyohvandlikka olib kelmaydi, degan fikr faol tarqala boshladi, chunki giyohvandlik faqat „oshqozon mulki“ bilan bogʻliq. Morfinizmning asosiy avjlari Qrim (1853-1856) va Franko-Prussiya (1870-1871) urushlarida, shuningdek, Amerika fuqarolar urushida sodir boʻlgan deb ishoniladi. Urushlar paytida morfin anestezika sifatida faol ishlatilganligi sababli, morfinga qaram boʻlgan askarlar koʻpincha urushdan qaytib kelishgan, ammo bu oʻsha kunlarda hali jamoatchilikni tashvishga solmagan, chunki bu suiisteʼmollikning alohida holati hisoblangan va „askar kasalligi“ deb nomlangan.
Birinchi jahon urushida giyohvand moddalar
Ayni paytda kokain Yevropani zabt etayotgan edi. 1911-yilga kelib, Londonda kokain foydalanish ijtimoiy hodisa sifatida koʻrila boshlandi. 1915-yilda kokain muammosi oʻz-oʻzidan paydo boʻldi. Kokain jamiyatning ayrim qatlamlari hayotining atributiga aylandi. Fohishalar va askarlar uning harakatlariga faol murojaat qilishdi. Biroq, Birinchi jahon urushining boshlanishi kokainning keng tarqalishiga toʻsqinlik qildi. Kokain irodani bostirishidan xavotirlangan harbiy rahbarlar uni taqiqlash uchun barcha choralarni koʻrdilar. Va 1916-yil 11-mayda Britaniya armiyasi askarlari tomonidan kokain va boshqa bir qator giyohvand moddalardan foydalanish taqiqlandi.
Sintetik dorilarning paydo boʻlishi
Dori vositalarini qoʻllashning keyingi bosqichi 1896-yilda Meksika kaktuslaridan meskalin moddasining chiqarilishi bilan belgilandi. Va 1919-yilda meskalin kimyoviy sintez orqali kimyogar E. Spatom. Meskalin sof modda sifatida olingan birinchi gallyutsinogen boʻlib, "aqliy illyuziya " holatlarini va boshqa kimyoviy sabab boʻlgan hissiy idrok oʻzgarishlarini oʻrganish uchun mavjud.
Bundan tashqari, boshqa kimyoviy sintezlangan moddalar paydo boʻla boshladi, masalan, amfetaminlar, tadqiqotchilarning fikriga koʻra, foydalanishdan kokain oʻrnini bosdi. 1940-yilda Angliya osmonida nemis samolyoti urib tushirildi va uchuvchidan amfetaminga namlangan bir necha boʻlak shakar topildi. Shundan soʻng, Qirollik havo kuchlari charchoqni yoʻqotish va samaradorlikni oshirish uchun jangovar harakatlarda foydalanish uchun ularning taʼsirini oʻrganishni boshladilar. Biroq, tadqiqotlarning ikkinchi bandi boʻyicha kelishuv topilmadi. Shunga qaramay, amfetaminlar harbiy ishlarda mustahkam oʻrnatilgan. Vetnam urushi paytida amerikalik harbiy xizmatchilar Ikkinchi Jahon urushi davridagi barcha Britaniya va Amerika qurolli kuchlari birlashganidan koʻra koʻproq amfetamin isteʼmol qilgan.
Bundan tashqari, Amerika jamiyatida amfetamindan foydalanish ortib bordi. Oʻtgan asrning 30-yillarida yuk mashinalari haydovchilari charchoqqa chidamliligini oshirish va ish faoliyatini oshirish uchun benzedrinni (oʻsha davr jargonida „benny“) faol ishlatishgan. Bularning barchasi amfetamin inqirozigacha davom etdi, savdogarlar undan pul ishlashlari mumkinligini tushunib, taklifni (talabning oʻsishi bilan) asta-sekin qisqartira boshladilar va narxlarni oshirdi. Bu amfetaminlarni muntazam ravishda ishlatadigan odamlar uchun moliyaviy muammolarga olib keldi va bu ularning koʻpchiligini jinoiy yoʻlga itarib yubordi. Bu, baʼzi tadqiqotlarga koʻra, amfetamindan foydalanishni antisosial hodisa sifatida tan olishga olib keldi. Ular giyohvand moddalarga qarshi kurash federal byurosi tomonidan qabul qilingan. Bundan tashqari, 1950-yillarda Qoʻshma Shtatlarda va 1960-yillarning oʻrtalarida Evropada geroindan foydalanishning oʻsishiga kannabinoidlar emas, balki amfetaminlar sabab boʻlgan deb ishoniladi. Bularning barchasi natijasida, oxir-oqibat, amfetaminlar taqiqlangan.
Boshqa yoʻl bilan, dori er osti Buyuk Britaniyada ishlab chiqilgan. Amfetaminlar modasining gullab-yashnashi 1960-yillarning oʻrtalariga toʻgʻri kelgan boʻlsa-da, Eski Dunyoda ular uchun Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi kabi moda hech qachon boʻlmagan. Nasha yosh inglizlar orasida asosiy ishtiyoq edi va keyinchalik yangi sintetik dori LSD edi. Biroq, 1967-1968 yillar oxirida inʼektsiya ishqibozlari orasida yangi, oʻta zararli dori — metilamfetamin (metedrin) keng tarqaldi. 1967-yilda Londonning Soho shifokori qonundagi oʻzgarishlarni kutgan holda, geroinga qaramlar ogohlantiruvchi vosita sifatida ishlatadigan kokainni almashtirishni boshladi. Xavfli moment amfetaminlarni ogʻiz orqali yuborishdan tomir ichiga yuborishga oʻtish edi.
Muammoning alternativ yechimi
Biroq, zamonaviy dunyoda giyohvand moddalar muammosiga qarashning yana bir usuli mavjud. Marixuana sotish uchun litsenziyaga ega birinchi qahvaxona 1978-yilda Amsterdamda paydo boʻlgan va hozirda Gollandiyada 1500 ga yaqin bunday muassasalar mavjud. Geroin va marixuana yetkazib beruvchilarining ajralishi natijasida (Gollandiyada qora bozor deyarli yoʻq boʻlib ketgan) Gollandiyada geroin isteʼmoli darajasi, masalan, Britaniyadagidan kamroq.
Eskihüsnümansur, adıyaman
Durak — Adıyaman viloyatining Merkez tumanidagi qishloqlardan biri
Dumlupınar
Dumlupınar, Çubuk — Turkiyaning Anqara viloyati Chubuk tumanidagi qishloq.
Giyohvandlik vositalari
Giyohvandlik vositalari - maxsus roʻyxatga kiritilgan va davlat tomonidan nazoratga olingan, giyohvandlikni keltirib chikaruvchi sintetik vosita (preparat)lar va oʻsimliklar. G. v. roʻyxati BMTning 1988 yilgi "Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar bilan qonunga xilof ravishda muomala qilishga qarshi kurash toʻgʻrisida"gi konvensiyasida, shuningdek, G. v. ustidan nazorat qilish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Davlat komissiyasining qaroriga (1995 yil 1 aprel) 1-sonli ilovada berilgan. G. v.lar sirasiga marixuana, nasha, kannabis smolasi, nasha moyi, qoradori, morfin, geroin, kodein, efedron, kokain va b. kiradi. G. v.dan tibbiy maqsadlarda foydalanilganda Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilangan tartibga katʼiy rioya etilishi kerak. G. v. bilan erkin muomala qilish taqiqlangan. Oʻzbekiston Respublikasining 1999 yil 19 avgust dagi "Giyohvandlik vositalari va psixotrop moddalar toʻgʻrisida"gi qonuniga binoan, ularni veterinariya, ilmiy va oʻquv maqsadlarida, ekspertlik faoliyatida, jismoniy shaxslarga berish va b. maqsadlarda muomalada boʻlish shartlari va tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiklanadi. G. v.ni oʻtkazish maqsadini koʻzlamay, oz miqdorda, gʻayriqonuniy tarzda tayyorlash, olish, saqlash, tashish yoki joʻnatish uchun maʼmuriy javobgarlik belgilangan (OʻzR MJK, 56-modda). Oʻzbekiston Respublikasi JKda tarkibida G. v. boʻlgan ekinlarni ekish yoki yetishtirish (270-modda), qonunga xilof ravishda egallash (271-modda), oʻtkazish maqsadini koʻzlab tayyorlash, olish, saklash, tashish, joʻnatish (273-modda), G. v.ni isteʼmol qilishga jalb etish (274-modda), ularni i. ch. yoki foydalanish qoidalarini buzish (275-modda), oʻtkazish maqsadini koʻzlamay, qonunga xilof ravishda tayyorlash, egallash, saqlash va b. harakatlar (276-modda) uchun jinoiy javobgarlik belgilangan. "Giyohvandlik vositasi boʻlgan oʻsimliklarni ekish", deyilganda ularning urugʻini maxsus tayyorlangan yerga sepish yoki koʻchatini oʻtqazish tushuniladi va shu harakatlarning oʻzi shaxsni jinoiy javobgarlikka tortishga asos boʻladi. "Giyohvandlik vositasi boʻlgan oʻsimliklarni yetishtirish", deyilganda har qanday yerda ekilgan yoki oʻzi unib chiqib, oʻsib yotgan shunday oʻsimliklarni parvarish qilish (sugʻorish, chopish, oʻgʻit berish va h.k.) tushuniladi. "G. v.ni konunga xilof ravishda egallash", deyilganda ularni oʻgʻrilik, firibgarlik, oʻzlashtirish, talonchilik, mansabni suiisteʼmol etish, tovlamachilik, bosqinchilik kabi yoʻllar bilan egallash tushuniladi. G. v.ni oʻtkazish maqsadini koʻzlab tayyorlagan, olgan, saqlagan, tashigan shaxs, agar shunday harakatni birinchi marta sodir etgan boʻlsa va ular miqsori koʻp boʻlmasa, oʻz ixtiyori bilan aybini boʻyniga olib kelib, G. v.ni topshirsa, jazodan ozod qilinadi (273-modda). G. v.ning konunga xilof ravishda muomalada boʻlishiga yoʻl qoʻygan yuridik shaxs sudning karoriga binoan tugatilishi mumkin.
G. v. ishlab chiqarish va ular bilan qonunga xilof ravishda muomala qilish ogʻir jinoyatchilikni, jinoiy biznesni keltirib chiqaradi.
Víctor Díaz
Víctor David Díaz Miguel (1988-yilning 12-iyunda tugʻilgan) — ispaniyalik professional futbolchi, Granada klubida oʻng qanot himoyachisi va sardori.
Klub faoliyati
Diaz Andalusiyaning Sevilya shahrida tugʻilgan. „Sevilya“ning yoshlar tarbiyalanuvchisi, u 2006-2007-yilgi mavsumda zaxiradagi debyutini oʻtkazdi va Segunda B divizionidan koʻtarilishga erishdi.
Dias professional debyutini 2007-yil 25-noyabrda Segunda divizionida „Rasing de Ferrol“ga qarshi safarda 1:1 hisobida boshlagan. U 2009-yilda quyi ligaga tushib ketishdan aziyat chekib, afsunining oxirigacha muntazam foydalanilgan.
Diaz 2010-yil 29-iyun kuni uchinchi toifadagi Real Ovyedo klubiga o‘tdi. Keyingi yilning 1-sentyabrida Charlton Athleticdagi muvaffaqiyatsiz sinovdan soʻng u boshqa liga jamoasi Selta de Vigo B bilan shartnoma imzoladi.
Natasha Zvereva
Natallia Marataŭna Zvierava (Наталля Маратаўна Зверава ; Наталья Маратовна Зверева ; 1971-yil 16-aprelda tugʻilgan) — Belaruslik sobiq professional tennischi. U Sovet Ittifoqidagi birinchi yirik sportchi boʻlib, oʻzining turnirdagi daromadini saqlab qolishni talab qilgan. Zvereva va Gigi Fernandes jamoalari Martina Navratilova va Pam Shrayverdan keyin ayollar oʻrtasidagi juftlik va " Katta dubulgʻa " turnirlarining juftlik chempionatlarida koʻproq gʻalaba qozonishdi.
2010-yil 12-iyulda Zvereva Fernandes bilan birga Xalqaro tennis shon-sharaf zaliga kiritildi.
Víctor Díaz
Klub faoliyati
Diaz Ispaniya oliy ligasida debyutini 2016-yilning 22-avgustida o‘tkazdi va o‘yindagi yagona golni RC Celta de Vigodagi g‘alabada boshladi va urdi — bu madridliklar uchun musobaqadagi ilk gol ham bo‘ldi. Keyingi 3-iyulda u Granada klubiga ikki yillik shartnoma asosida qoʻshildi.
Natasha Zvereva
Shaxsiy hayoti
Zvereva Natalya Marataŭna Zvereva sifatida Belarusning Minsk shahrida ota-onalari Marat Nikolaevich Zverev va Nina Grigoryevna Zvereva oilasida tugʻilgan. U etti yoshida Sovet Ittifoqida tennis boʻyicha oʻqituvchi boʻlgan ota-onasining daldasi bilan tennis bilan shugʻullana boshlagan. Uning ismi baʼzan Zverava deb yozilgan boʻlsa-da, 1994-yilda u rasman ismini Natasha Zverevaga oʻzgartirdi. 18 yoshida oʻzining shaxsiy muvaffaqiyat ramzi haqidagi savolga javob berar ekan, u mashhur tarzda shunday javob berdi: „Qizil Mercedes-Benz, katta“.
Víctor Díaz
Klub faoliyati
2019-yil iyun oyida, yuqori divizionga koʻtarilgach, Dias uch yillik yangi shartnoma imzoladi. Keyingi yilning 16-iyulida u RCD Mallorcada mavsumning soʻnggi oʻyinida kechgan gʻalabani qoʻlga kiritdi va mezbonlarni pastga tushirdi va oʻz jamoasini UEFA Yevropa Ligasi yoʻllanmasiga qoʻydi.
Natasha Zvereva
Faoliyati
Oʻsmirlik davrida Zvereva 1986-yilda Wimbledonning qizlar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida Leyla Mesxini finalda 2-6, 6-2, 9-7 hisobida magʻlubiyatga uchratgan. Natallia Marataŭna Zvierava, shuningdek, 1987-yilda qizlar oʻrtasidagi AQSh ochiq chempionatida finalda Sandra Birchni 6:0, 6:3 hisobida magʻlub etdi.
Víctor Díaz
Klub faoliyati
2020-yil oktabr oyida tizzasida artroskopiyadan so‘ng klub sardori Dias safdan chiqdi, dekabr oyida mashgʻulotlarga qaytganida, mushak jarohati uni uzoqroq muddatga safdan chiqardi.
Natasha Zvereva
Faoliyati
Professional boʻlganidan soʻng, Zvereva toʻrtta WTA Tour yakkalik va 80 WTA Tour juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi, ulardan 18 tasi Grand Slam turnirlarida: beshtasi Wimbledonda, toʻrttasi AQSh ochiq chempionatida, beshtasi Fransiya ochiq chempionatida va toʻrttasi Avstraliya ochiq chempionatida. U toʻrt xil hamkor: Gigi Fernandes, Martina Xingis, Pam Shriver va Larisa Savchenko Neyland bilan „Grand Slam“ning juftlik chempionliklarini qoʻlga kiritdi. U ikki marta kalendar yili boʻlmagan "Grand Slam " sovrinlarini qoʻlga kiritdi: 1992—1993-yillarda Fernandes va 1996—1997-yillarda Fernandes (uchta turnir) va Xingis (Avstraliya).
Víctor Díaz
Faxrlar
Ispaniya U19
Natasha Zvereva
Faoliyati
„Grand Slam“ning juftlik chempionligidan tashqari, Zvereva Mesxi bilan 1992-yilda Barselonada boʻlib oʻtgan Olimpiadada bronza medalini qoʻlga kiritdi.
Natallia Marataŭna Zvierava xuddi shu „Grand Slam“ turnirining yakkalik bahslarida dunyoning sobiq birinchi raqamli Graf va Monika Selesni magʻlub etgan kam sonli oʻyinchilardan biridir. Oʻn yil oʻtib, 1998-yilda Uimbldonda Natallia Marataŭna Zvierava uchinchi raundda toʻrtinchi raqam ostida tasniflangan Grafni 6:4, 7:5, chorak finalda esa oltinchi raqamda joylashgan Selesni 7:6, 6:2 hisobida magʻlub etdi. Bu ham eʼtiborga molik boʻldi, chunki bu Natallia Marataŭna Zvieravaning karerasidagi yakkalik bahslarida Graf ustidan qozongan yagona gʻalabasi edi. U yarim finalda Natali Tauziatga yutqazib qoʻydi, bu uning faoliyatidagi ikkinchi eng yaxshi „Grand Slam“ yakkalik natijasi boʻlishi kerak edi. 1987-yilda Fransiya Ochiq chempionatidan boshlanib, 2000-yilda Wimbledongacha choʻzilgan Natallia Marataŭna Zvierava „Grand Slam“ turkumiga kiruvchi 54 ta yakkalik turnirlarining 51 tasida oʻynab, chorak finalga yoki sakkiz martadan koʻprogʻiga yetib borgan.
„Grand Slam“ turnirining ayollar oʻrtasidagi juftlik chempionligidan tashqari, Natallia Marataŭna ZvieravaAvstraliya Ochiq chempionatida ikki marta aralash juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi. U 1990-yilda Jim Pugh bilan, 1995-yilda Rik Lich bilan hamkorlik qildi.
Zvereva 2003-yilda professional tennisni tark etdi. Uning „Katta Dubulgʻa“ turniridagi soʻnggi ishtiroki 2002-yil Uimbldonda boʻlib oʻtgan va u birinchi raundda Marlen Weingärtnerga 6:4, 3:6, 2:6 hisobida magʻlub boʻlgan.
Oʻyin uslubi
Natallia Marataŭna Zvierava topspin va uning ikki qoʻli orqa qoʻli atrofidagi asosiy, qarshi zarba uslubidan foydalangan. Uning qoʻllari zoʻr edi, turli aylanishlardan foydalandi va toʻr va voleybolga shoshilishga tayyor edi. Zverevaning isteʼdodi hech qachon shubhalanmagan boʻlsa-da, u koʻpincha oʻyinlarda konsentratsiyani va yakkalik oʻyinchisi sifatida oʻziga boʻlgan ishonchni yoʻqotishdan azob chekardi.
Gijjaga qarshi dorilar
Gijjaga qarshi dorilar -gelʼmintozlart organizmdagi gijjalarni yoʻqotish maqsadida ishlatiladigan dorilar. Ular koʻpincha gijjaning turiga qarab buyuriladi, mas, enterobioz va askaridozni davolash uchun pirantel (kombantrin, gelmintoks), vermoks, sitraks, dekaris (levamizol)dan foydalaniladi. 200—300 g qovoq urugi ham yaxshi naf beradi. Gimenolepidoz va b. tasmasimon gijjalarga qarshi fenasal preparati ichiladi; keyin tozalovchi huqna qilinadi. Yuqoridagi dorilarni ichish tartibi (nahorda, kechqurun yotish oldidan, ovkatdan oldin yoki keyin) va miqdorini vrach belgilaydi; bular koʻpincha preparatning yorligʻida ham koʻrsatiladi.
Adabiyotlar
Gijjalar asosan gigeniyaga rioya qilinmagandan,hul mevalardan,yuvilmagan kukatlar,yaxshi pishtmagan gusht mahsulotlaridan,bolalarga uyinchoqlar orqali, muddati utgan ichimliklar orqali yuqish xavfi kuproq
Muggeseggele
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Housefly_musca_domestica_cropped_%282%29.png/220px-Housefly_musca_domestica_cropped_%282%29.png|thumb| Muggeseggele uy chivinining jinsiy aʼzosiga ishora qiladi Muggeseggele yoki Muckenseckel — bu nemis tilidagi hazil iborasi boʻlib, Svabiyada biror narsaning oʻziga xos boʻlmagan juda kichik uzunligini yoki miqdorini belgilash uchun ishlatiladi; uy chivinining skrotumiga ishora qiladi. U eng kichik Svabiya oʻlchov birligi deb ataladi va shimoliy Baden-Vyurtemberg va Frankoniyada xuddi shunday rol oʻynaydi.
Jiydamozor (Andijon viloyati, Jalaquduq tumani)
Jiydamozor  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII—XII asrlar. Andijon viloyatining Jalaquduq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Nurafshon aholi punkti, “Olmazor” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Muggeseggele
Muggeseggele atamasi oʻziga xos xususiyatga ega va eng koʻp afzal qilingan Svabiya idiomalaridan biridir. Shtutgartdagi eng yirik gazeta boʻlgan Stuttgarter Nachrichten tomonidan 2009-yilda oʻquvchilar oʻrtasida oʻtkazilgan soʻrovda Muggeseggele katta farq bilan „eng chiroyli shvabiya soʻzi“ sifatida tanlandi.
Etimologiyasi
Uy chivinlari uchun Svabiya atamasi Muggdir. Bu nemis tilidagi chivin uchun standart soʻz boʻlgan Mückeʼye oʻxshaydi. Tilshunos Hans-Martin Gaugerning soʻzlariga koʻra, Muggeseggele soʻzining ikkinchi elementi standart nemis Säckelga toʻgʻri keladi, yaʼni kichik qop ; demak, bu atama dastlab lotincha oʻxshash saccellus kabi skrotumga ishora qilgan boʻlishi kerak. Soʻzdagi bu ikkinchi element Svabiya nemis tilida mustaqil ravishda Seckel sifatida uchraydi, u soʻkinish soʻzi sifatida ishlatiladi va shuning uchun nemis tilida jinsiy mavzudagi haqoratli soʻzning kamdan-kam uchraydigan namunasi boʻlib, unda asosan skatologik soʻkinish ishlatiladi.
Muggeseggele holatida jinsiy va haqoratli jihat umuman mavjud emas. Aksincha, u asosan juda kichik, ammo oʻziga xos masofani yoki moddaning miqdorini ifodalash uchun ishlatiladi, chunki „shoʻrvaga maydanozning Muggeseggele kerak“. U bolalar bilan gaplashishda ishlatilishi mumkin va mutlaqo zararsiz deb hisoblanadi (Bubenspitzle bilan solishtiring). U Fellbach shahrida boʻlib oʻtadigan Ein Fall für BARZ teleserialida qoʻllaniladi. Nemis jamoat teleradiokompaniyasi SWR bolalar veb-sayti SWR Kindernetz (bolalar tarmogʻi) Svabiya lugʻatida bu soʻzni yosh auditoriyaga shvab lahjasining oʻziga xos xususiyatlarini taqdim etadi. Kindernetz A muggeseggele Zeit hätten wir noch! va uni Ein bisschen Zeit hätten wir noch deb tarjima qiladi, yaʼni „Bizda hali oz vaqt bor“.
Madaniy ahamiyat va foydalanishning alohida holatlari
Wolfgang Vulz, Verein Schwäbische Mundart (Svabiya tili assotsiatsiyasi) prezidenti Muggeseggele va Lällebäbbelni shvab tilidagi oʻziga xos va hayratga soladigan iboralarning yorqin namunalari sifatida maqtadi.
Baden-Vyurtembergga kelgan xorijlik va nemis muhojirlari nutq jarayonida baʼzi oʻziga xos dialekt iboralarni oʻz ichiga oladi. Ular koʻpincha dialektga moslashmaydi, lekin asosiy mintaqaviy lugʻatni qabul qilish orqali mahalliy jamoaga integratsiyalashish istagini koʻrsatadi. Muggeseggele kulgili va oʻziga xos deb hisoblangan va madaniy kodning bir qismi sifatida shu tarzda qoʻllaniladigan soʻzlardan biridir. Qardoshlashgan Karlsrue va Halle shaharlari oʻrtasidagi munosabatlarga bagʻishlangan pazandachilik kitobida sakson va aleman soʻzlarining kichik lugʻati, jumladan Muggeseggele mavjud. Süddeutsche Zeitung gazetasida chop etilgan maqolada Albstadtdagi Groz-Beckert toʻqimachilik mashinasozligi kompaniyasi bosh direktori Ebingen va Verband Deutscher Maschinen- und Anlagenbau (VDMA) va Reutlingendagi sanoat va savdo palatasi spikeri Tomas Lindnerning Hindistondagi soʻzlarini keltirgan: binolar, hamma muggaseggele nima ekanligini biladi" . Groz-Beckert toʻqimachilik ignalari ishlab chiqarish boʻyicha yetakchi kompaniya boʻlib, shuning uchun Muggeseggele atamasi aniqlik va mehnatsevarlikni, shuningdek, kompaniya boʻylab Svabiya madaniy taʼsirini taʼkidlash uchun ishlatiladi.
Bu atama Tyubingendagi chet tili sifatida shvab tili kurslarida bilish kerak boʻlgan shvab tili lugʻatiga misol sifatida ishlatiladi. Xuddi shu narsa shvab tilida yozilgan maʼruzalar va kitoblar uchun ham amal qiladi.
Inglizcha ekvivalentlari
Chivinning xoʻrozi yoki chivinning qoʻzi ingliz tilidagi shunga oʻxshash konstruktsiyadir, lekin u koʻproq hurmatsiz yoki odobsiz jihatga ega. Shotlandiya ingliz tilida „baw hair“ juda kichik masofaga oʻxshash birlikdir.
Avstraliyada soʻzlashuv tilidagi ari diki ishlatiladi.
Kuch uzatmasi
thumb| Koʻndalang motorli old gʻildirak uzatmali avtomobilning motori va kuch uzatmasi Avtomobilsozlikda kuch uzatmasi (shuningdek, tez-tez “power train” yoki “drive-train” deb ham talaffuz qilinadi) Yetaklovchi gʻildiraklarga quvvat yetkazib berish uchun yordam beradigan avtomobil detallarining bir qismi Bu motor yoki quvvat yaratadigan motorni istisno qiladi.
Farqli oʻlaroq quvvat uzatmasi tizimi dvigatel va/yoki motor(lar)ni, shuningdek, quvvat uzatmasini oʻz ichiga oladi.
Dengizosti qurilmalarida uzatma vali yurituvchi oʻqni emas, balki parrakni boshqaradi, haqiqiy motor esa avtomobil motoriga juda oʻxshab ketishi mumkin.
Funksiyasi
Kuch uzatmasining vazifasi quvvatni ishlab chiqaradigan motorni oʻqni aylantirish uchun mexanik quvvatdan foydalanadigan harakatlantiruvchi gʻildiraklarga ulab berishdan iborat. Bunday ulanish ikki detalini jismoniy bogʻlashni oʻz ichiga oladi, ular avtomobilning qarama-qarshi uchlarida boʻlishi mumkin va shuning uchun uzun parrak vali yoki uzatma valini talab qiladi. Motor va gʻildiraklarning ishlash tezligi ham farq qiladi va toʻgʻri uzatma nisbati bilan mos kelishi kerak. Avtomobil tezligi oʻzgarganda, samarali ishlashi uchun motorning ideal tezligi taxminan oʻzgarmas boʻlib qolishi va shuning uchun bu uzatma qutisi nisbati ham mexanik, avtomatik ravishda yoki avtomatik uzluksiz almashtirish orqali oʻzgartirilishi kerak.
Detallari
Transport vositasining turiga qarab kuch uzatmasining aniq detallari farq qiladi.
Ayrim maxsus misollar:
Mexanik transmissiyali avtomobil
thumb| Gipoid konik uzatma asosiy uzatmasiga ega orqa oʻq
Old gʻildirak uzatmali avtomobil
thumb| Old gʻildirakli mexanik uzatma monoblok transmissiyasi, uzatma qutisi va asosiy uzatma bitta korpusga birlashganini koʻrsatadi
Toʻrt gʻildirak uzatmali yoʻltanlamas avtomobil
thumb| Doimiy toʻliq uzatmali qurilish transport vositasi kuch uzatmasi