cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mogilev mudofaasi
Mogilevga hujum: 17-25-iyul
7-korpusning Mogilevga qilingan hujum haqidagi hisobotida shunday deyilgan:"Kun davomida Mogilev mudofaasi qanchalik kuchli ekanligi ayon boʻladi.Bizning qarshimizdagi boʻlinmalar mohirlik bilan dala istehkomlarini qurganlar, ajoyib yashirinishgan, chuqur handaqlar qazilgan, qanotlardan oʻt ochishni tashkil qilishning barcha imkoniyatlaridan mohirona foydalanganlar.Oʻq-dorilar bilan bogʻliq vaziyat keskin, armiya yetarli miqdorda taʼminotni tashkil qila olmaydi.Shunisi aniqki mustahkamlangan pozitsiyalar janglarda tez muvaffaqiyat kutishimizga imkon bermaydi."Biroq Vermaxt Sovet qoʻshinlarini asta-sekin orqaga chekinishga majbur qildi.
23-iyul kuni ko'cha janglari boshlandi.Dushman temir yoʻl stantsiyasiga bostirib kirib,Mogilevda qurshab olinganlar taʼminlanadigan Lupolovo aerodromini egallab oldi.Mogilevni mudofaa qilayotgan 61-korpus shtab-kvartirasi va 172-oʻqchilar diviziyasi oʻrtasidagi aloqa uzildi. Shunday qilib Mogilev mudofaasi parchalandi.
Ammo qarshilik davom etdi.24-iyulda Mogilevda koʻcha janglari davom etdi.Germaniya 7-armiya korpusi qoʻmondoni artilleriya generali V.Farmbaxerning taslim boʻlish toʻgʻrisidagi taklifi rad etildi.26-iyulga oʻtar kechasi Sovet qoʻshinlari Dnepr daryosidagi koʻprikni portlatib yuborishdi.
Mogilevga qilingan hujum natijasida 7-korpusning xulosalari hisobotda qayd etilgan:"Mustahkamlangan Mogilev mudofaasiga hujum fanatik dushman tomonidan himoyalangan ajoyib uzoq muddatli mudofaa pozitsiyasiga qarshi yetti kunlik mustaqil jang edi.Ruslar oxirigacha kurashdi.Ular qanotlarida va orqada sodir boʻlayotgan voqealarga mutlaqo befarq edilar.Har bir otish nuqtasi, pulemyot yoki qurol uyasi uchun har bir uy jang qilishi kerak edi."Ular Mogilevga tashqaridan buzib kirishga harakat qilishgan.21-24-iyul kunlari Sovet qoʻshinlarining Smolensk yoyiga hujumi boshlandi.22-iyuldan beri general-polkovnik Fyodor Kuznetsovning 21-A boʻlimi Mogilev yaqinida qamal qilingan sovet qoʻshinlari bilan bogʻlanish uchun Bixov tomon yurdi.Biroq dushman yana Sovet armiyasi hujumini toʻsib qoʻydi.
Mogilevni tark etish: 26-iyul
Bunday vaziyatda shaharni saqlab qolishning foydasi yoʻqligi ayon boʻldi.Yagona yoʻl sharq tomon yoʻl olish. Kechikish falokatga va mudofaa guruhining toʻliq yoʻq qilinishiga olib keldi.
26-iyul kuni qurshab olingan qoʻshinlar qoʻmondonlari Suxari qishlogʻida (Mogilevdan 26 km sharqda) toʻplanishdi.61-korpus komandiri Fedor Bakunin,20-mexanizatsiyalashgan korpus komandiri Nikolay Vedeneyev,110-korpus komandiri Vasiliy Xlebsev,210-motorlashtirilgan brigadasi komandiri Parxomenko va 26-tank brigadasi komandiri Obuxov ishtirok etdi.
Qurshovdagi Mogilev qoʻshinlari ham muvaffaqiyatga yoʻl olishdi.172-diviziya komandiri Romanov mustaqil harakat qildi.U gʻarbga Tishovka qishlogʻi yaqinidagi oʻrmonga (Bobruysk shossesi boʻylab) oʻtishga qaror qildi.Soat 24:00 atrofida 172-oʻqchi diviziya qoldiqlari qurshovdan chiqa boshladi.
27-iyul kuni Gʻarbiy front qoʻmondonligi qoʻshinlarning qamaldan chiqib ketishiga norozilik bilan munosabatda boʻldi.Oliy qoʻmondonlik shtabiga berilgan hisobotda shunday deyilgan: Mogilev mudofaasidagi 61-oʻqchi korpusiga 5 tagacha piyodalar diviziyasini yoʻnaltirdi.Dushman hujumi shu qadar shiddatli amalga oshirildiki u dushmanning katta kuchlarini toʻsdi.
Biz 13-A komandiriga Mogilevni har qanday holatda saqlashni buyurdik.Front komandiri Kuznetsovga buyruq berildiki Mogilevga hujum qilib Kachalovning chap qanotini qo'llab-quvvatlashni,Dneprga chiqishni aytishdi.
Biroq qo'mondon 61-korpusning ikkilangan qo'mondoni Bakuninni o'zboshimchalik bilan Mogilevni tark etib sharqqa chekinishda vaqtni qo'ldan boy berdi.
Uning bu harakati sabab korpus qiyin vaziyatga tushib qoladi va 13,21-armiyalarga qarshi manevr qila oladigan dushman bo'linmalariga yo'l ochiladi.
Mogilevdan chiqib ketish va u yerda davom etayotgan ko'cha janglari haqidagi xabarni olgandan so'ng,13-armiya komandirga: Mogilevdan chiqishni to'xtatish va shaharni ushlab turish haqida buyruq berildi.
Buyruqni qo'pol ravishda buzgan qo'mondon Bakunin sudga tortildi va uning o'rniga Mogilevni ushlab turish tarafdori bo'lgan polkovnik Voevodin tayinlandi.
Mogilevni tark etgani uchun 13-armiya komandiri general-leytenant Gerasimenko qoʻmondonlik lavozimidan chetlashtirildi va uning oʻrniga general-mayor Konstantin Golubev tayinlandi.
Mudofaaning buzilishi
Biroq 61-oʻqchi diviziya qurshovdan chiqa olmadi.Ikki kunlik janglardan soʻng, general-mayor Bakunin kichik guruhlarda sharqqa borib, barcha texnikani yoʻq qilishni va undan oldin otlarni tarqatib yuborishni buyurdi.Bakuninning oʻzi 140 kishilik guruhni qamaldan olib chiqdi.61-oʻqchi korpus artilleriya boshligʻi, brigada komandiri Nikolay Lazutin va 53-diviziya komandiri polkovnik Ivan Bartenev qoʻlga olindi.
53-oʻqchi diviziyasidan Desna ortidagi yigʻilish nuqtasida yengil qurollangan mingga yaqin odam toʻplandi. Keyinchalik 53-oʻqchilar diviziyasi tiklandi va Gʻarbiy front tarkibida jang qildi.
1548
Tugʻilgan
Qarang: Turkum:1548-yilda tugʻilganlar
Vafot etgan
Qarang: Turkum:1548-yilda vafot etganlar
Mogilev mudofaasi
Mudofaaning buzilishi
110-oʻqchilar diviziyasi deyarli butunlay qirilib ketdi (1941-yil sentabrda tarqatib yuborildi).Diviziya komandiri polkovnik Xlebsev partizan operatsiyalariga oʻtdi.1941-yil 16-dekabrda u 161 kishilik guruhni qamaldan olib chiqdi.
Wanaque
Wanaque AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Passaic County okrugi tarkibiga kiradi.
Mogilev mudofaasi
Mudofaaning buzilishi
172-piyoda diviziyasi toʻliq tor-mor boʻldi.Uning qoʻmondoni general-mayor Romanov qamaldan chiqib ketayotganda yarador boʻlib asirga tushdi va 1941-yil dekabrda Hammelburg kontslagerida olgan jarohatlaridan vafot etdi.
Wanaque
Aholisi
11171 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Alcolecha
Alcolecha Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,60 km2. Aholisi — 201 kishi (2010).
Wanaque
Geografiyasi
Maydoni — 23,9 km2. Shundan 20,7 km2 quruqlik, 3,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 70 m balandlikda joylashgan.
Mogilev mudofaasi
Mudofaaning buzilishi
20-mexanizatsiyalashgan korpus komandiri general-mayor Vedeneyev qamalni tark etdi.1941-yil avgust boshida 210-motorlashgan diviziyaning qoldiqlari uning komandiri, brigada komandiri Parxomenko tomonidan olib ketildi.1941-yil 7-avgustda unga general-mayor unvoni berildi.
26-tank diviziyasining qoldiqlari uning qoʻmondoni general-mayor V.T.Obuxov tomonidan qamaldan olib chiqildi.38-tank diviziyasi qoʻmondoni polkovnik S.I.Kapustin 1941-yil 29-sentabrda Roslavl yaqinida asirga olingan.Ikkala tank diviziyasi 1941-yil sentabrda tarqatib yuborildi.
28-iyul kuni Germaniya quruqlikdagi kuchlari bosh shtabi boshligʻi Frans Xalder oʻz kundaligida shunday deb yozgan edi:
„Mogilyov viloyatidagi dushman qoʻshinlari tugatildi.Asirlar va qurollar oʻlja olindi.Bu yerda bizga dushmanning oltita diviziyasi qarshilik qildi“.
Effektlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Bundesarchiv_Bild_101I-138-1083-30 %2C_Russland%2C_Mogilew%2C_Zwangsarbeit_von_Juden.jpg/389px-Bundesarchiv_Bild_101I-138-1083-30 %2C_Russland%2C_Mogilew%2C_Zwangsarbeit_von_Juden.jpg|thumb|389x389px| 1941-yil iyul oyida Mogilev yahudiylari.Rudolf Kessel fotosi. GA „Markaz“ning janubiy qanotida muhim kuchlarning toʻplanishi dushmanga zarba guruhlarini kuchaytirishga va 1941-yil iyul oʻrtalarida Roslavl yoʻnalishi boʻyicha hujumni rivojlantirishga imkon bermadi.
Biroq 20-iyulda dushman har qanday yordamdan mahrum boʻlgan sovet qoʻshinlarining qarshiligini sindirdi.
Mogilevning mudofaasini taslim boʻlishi va uni himoya qilgan qoʻshinlarning tor-mor etilishi tez orada general-leytenant Vladimir Kachalovning tezkor guruhini magʻlub etishda muhim rol oʻynagan armiya qoʻshinlarining ozod qilinishiga yordam berdi.
Sanʼatda
Mogilev mudofaasi haqidagi voqealar „Dnepr chegarasi“ (Belarus, 2009) filmi,Yu.N.Ozerovning „Moskva uchun jang“ (1985), shuningdek, „Tiriklar va o'liklar“ filmida tasvirlangan (1964).
Xotira
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/%D0%92%D1%8B%D0%B3%D0%BB%D1%8F%D0%B4_%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%BE%D1%9E%D0%BA%D1%96_%D0%B2%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D1%8D%D1%85%D0%BD%D1%96%D0%BA%D1%96.jpg/220px-%D0%92%D1%8B%D0%B3%D0%BB%D1%8F%D0%B4_%D0%BA%D0%B0%D0%BF%D0%BB%D1%96%D1%86%D1%8B_%D0%B7_%D0%BF%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%BE%D1%9E%D0%BA%D1%96_%D0%B2%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D1%8D%D1%85%D0%BD%D1%96%D0%BA%D1%96.jpg|thumb| „Buynich maydoni“ memorial majmuasi 172-piyoda diviziyasining janglari xotirasiga 1995-yil 9-mayda Buynich maydoni yodgorlik majmuasi ochildi.Muallifi arxitektor Vladimir Chalenko.
„Xotiraga xiyonat qilmaslik“ kitoblari toʻplami Muallif: Sergeev Stanislav
Gradisca d'Isonzo
Gradisca d'Isonzo Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Gorizia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11 km2. 6616 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Remington (Indiana)
Remington AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Jasper okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1185 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 494,1 nafar kishi.
Abdulloh Ilohiy
Abdulloh Ilohiy (arabcha: عبد الله إلهي —?, Turkiya — 896/1491, Vardar Yanisa) — mutasavvif va shoir.
Taʼlimi
Mulla Ilohiy yoki Abdulloh Simoviy nomi bilan ham mashhur bo‘lgan. Ilk tahsilini tug‘ilgan shahrida olgan. Keyinchalik o‘sha davr ilm markazi bo‘lgan Istanbulga borib, Zayrak madrasasida tahsilini davom ettirgan. Shogirdi Mavlono Ali at-Tusiy bilan birga Xurosonga safar qilgan. Kirmonda bir muddat ilm o‘rgangach, tasavvufga qiziqib so‘fiylar bilan birga bo‘lishni bosh­lagan. Tasavvufga bo‘lgan muhabbati o‘z kitob­larini sotib, pullarini faqirlarga tarqatish darajasida hayotiga taʼsir ko‘rsatadi. Samarqandga safar qilib davrining mashhur mutasavviflaridan Xoja Ubaydulloh Ahrorga murid bo‘ladi.
Faoliyati
Sayru sulukini tamomlab ijoza olganidan so‘ng, Buxoroga ko‘chadi. Bir yil, yaʼni to‘qqiz arbaʼin chiqarguniga qadar Bahouddin Naqshbandning qabri yonida ibodat va tafakkur bilan hayot kechirdi. Bu maʼnaviy aloqa uning uvaysiy-mashrab so‘fiy sifatida tanilishiga sabab bo‘lgan. Takror Samarqandga qaytgan Abdulloh Ilohiyga murshidi vazifa berib Onado‘liga jo‘natadi. Simavga qaytish asnosida kirib o‘tgan ilm markazlarida zamonasining olim va so‘fiylari bilan suhbatda bo‘ladi. Bularning eng mashhurlaridan biri Hirotda uchrashgan Mullo Abdurrahmon Jomiy edi.
Keyingi yillarda xalifasi Ahmad Buxoriyning muridi Lome’iy Chalabiy, Abdurrahmon Jomiyning mashhur „Nafahot ul-uns“ asari­ni fors tilidan tur­kiyga tarjima qi­ladi. Abdulloh Ilohiy Simav­ga qaytganida naqshbandiylikni yoyishni bosh­lashi natijasida atrofi­da to‘planganlarning soni ju­da tez ortadi va qisqa vaqt ichida shuhrati Istanbulgacha yoyiladi. Lomeʼiy Chalabiyning iborasi bilan aytganda, „tariqi xojagon ovozasi viloyati Rumga muntashir bo‘ldi“. Bir oz vaqtdan so‘ng Istanbulga kelishiga taklif bo‘ladi. Biroq u bu daʼvatni ehtiyotkorlik bilan qarshi oladi. Fotih Sulton Mehmet taklifida qatʼiy turib olganida, Samarqanddan Onado‘liga birga kelgan muridi Amir Ahmad Buxoriyni Istanbulga jo‘natadi. Amir Buxoriy u yerdagi ahvolni ustoziga forsiy bir bayt bilan maʼlum qilganida, u Istanbulga safar qilishni yana bir oz muddatga kechiktiradi. Nihoyat, Fotihning vafotidan so‘ng manisalik qozi Chalabiy Muhyiddinning qatʼiy taklifiga binoan Istanbulga kelishga rozilik bildiradi. Chalabiyning u hamda darveshlari uchun tayyorlatgan hujralarida o‘tirishni rad etadi va Zayrak madrasasida istiqomat qila boshlaydi.
Qisqa vaqt ichida atrofida katta jamoat yig‘ilgani bois, yanada sokin bir maskan qidira boshlaydi. Avranoszoda Ahmad Beyning taklifiga rozi bo‘lib, Salonikdan 40 km uzoqlikda joylashgan Vardar Yanisa (Yunonistondagi tarixiy joy)ga safar qiladi. Avranoszoda tashkil qilgan xonaqohga joylashadi va vafotiga qadar shu yerda qoladi. Yanisada xalqni irshod etishda davom etgani maʼlum bo‘lsa-da, Rumeliyada o‘zidan o‘rinbosar qoldirgani haqida maʼlumot yo‘q. Bu yerda bo‘lgan vaqtida murid yetishtirishdan ko‘ra, asar yozish bilan mashg‘ul bo‘lgani ehtimoli ko‘proq. Avliyo Chalabiy Abdulloh Ilohiyning mintaqadagi taʼsiri va Vardar Yanisasidagi ziyoratgohi haqida ko‘p­lab maʼlumot qoldirgan.
Muridlari
Abdulloh Ilohiyning eng mashhur muridlari Amir Ahmad Buxoriy, Muslihuddin Taviyl va Obid Chalabiylar hisoblanadi. Amir Ahmad Buxoriyning Istanbulda barpo qilgan zoviyasi xalifalari Lomeʼiy Chalabiy, Mahmud Chalabiy, Pir Xalifai Homidiy va Hakim Chalabiy bilan davom etgan. Bu davrlardagi manbalarda naqshbandiy silsilasi quyidagicha berilgan: Ubaydulloh Ahror, Mulla Ilohiy, Ahmad Buxoriy, Hakim Chalabiy, Naqshbandzoda Mustafo, Ilohiyzoda Ya’qub, Ahmad Tiraviy, Umar Boqiy, Shayx Nasrulloh. Bu silsila, mujaddidiyyaning Onado‘lida yoyilishi bilan o‘zgarishga uchragan.
Asarlari
Quyidagi asarlar ham Abdulloh Ilohiyga nisbat berilgan: „ Kanz ul-asror “, „ Najot ul-ar­voh “, „ Risolai Mulla Ilohiy “, „ Meʼrojiyya “.
Ion mikroskop
Ion mikroskop — ionlar oqimi yordamida oʻrganilayotgan obyektning kattalashtirilgan tasvirini olishga moʻljallangan asbob. I. m. da ionlar oqimi oʻrganilayotgan obyekt atomlari (molekulalari)da sochiladi va energiya yoʻqotadi. Natijada obyektdan chiqayotgan zarralar elektrostatik va magnit linzalar orqali maʼlum energiyaga yoki fotoplyonkalarga fokuslanadi va kattalashtirilgan tasvir hosil qilinadi. Shu tasvirdan oʻrganilayotgan obyekt tizimi, tarkibi va b. xususiyatlari aniqlanadi.
Ion proyektor
Ion proyektor, avtoion mikroskop — qattiq jism sirtining bir necha mln. marta kattalashgan tasvirini beradigan linzasiz ion-optik asbob. Amerikalik fizik E. V. Myuller 1951-yil da ixtiro qilgan. I. p. yordamida kristall panjaradagi ayrim atomlarning joylashishini kuzatish mumkin. Bunda ingichka ignaning uchligi mus-bat elektrod va bir vaqtning oʻzida oʻrganilayotgan obyekt boʻlib xizmat qiladi. Asbob ichiga toʻldirilgan gaz atomlari (yoki molekulalari) uchlik yakinida kuchli elektr maydon bilan ionlashtiriladi; bunda gaz atomlari uchlikka oʻzining elektronlarini beradi.
Szakáld
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Szakáld — Vengriyaning shimoli-sharqidagi Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi qishloq.
Hysgjokaj
Hysgjokaj — Albaniyaning gʻarbiy qismidagi Fier okrugidagi qishloq va sobiq munitsipalitet. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Lushnjë munitsipalitetining boʻlinmasiga aylandi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 2603 kishi edi.
NGC 4567
NGC 4567 Sunbula yulduz turkumidagi Sbc tipli galaktikadir.
Havolalar
NGC 4567 NGC 4567 NGC 4567 NGC 4567 NGC 4567 NGC 4567
Bulavayo
Bulavayo — Zimbabve janubi-gʻarbidagi shahar. Matopo kryaji etagida. Shim. Matabelelend provinsiyasi maʼmuriy markazi. Aholisi 621 ming kishi (1992). Muhim temir yoʻl tuguni. Xalqaro aeroport bor. Savdosanoat markazi. Bulavayo mashinasozligi zavodi, oziq-ovqat, toʻqimachilik korxonalari, shina ishlab chiqarish, mebel sanoati fabrikalari, texnika kolleji, Zimbabve milliy muzeyi bor. B. atrofida oltin, xrom, koʻmir, qoʻrgʻoshin, mis, nikel qazib chiqariladi. Shaharga 1893-yilda asos solingan.
Crécy-en-Ponthieu
Crécy-en-Ponthieu Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1551 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 57,3 km2. Dengiz sathidan 19 – 82 m balandlikda joylashgan.
Meillon
Meillon Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
743 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 104,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,1 km2.
Ion radiuslar
Ion radiuslar — ion kristallarda yadrolararo masofalarni taxminan aniqlash uchun qoʻllaniladigan ionlarning shartli tavsiflari. Elementlar Ion radiuslarning qiymati ularning Mendeleyev davriy sistemasida joylashgan oʻrniga bogʻliq. Ulardan kristallar kimyosida turli birikmalar kristallarining tuzilish qonuniyatlarini aniqlash uchun, geokimyoviy jarayonlarda ionlarning almashinuv hodisalarini oʻrganish uchun keng foydalaniladi. Ion radiuslar qiymatining bir-biridan farqlanadigan bir nechta tizimi mavjud, ammo bu qiymatlar taxminan yaqin. Ilk bor Ion radiuslar 20-asrning 20-yillarida Norvegiya olimi Victor Moritz Goldschmidt tomonidan aniqlangan boʻlib, u ftor va kislorod ionlarining (0,133 va 0,132 nm) ref-raktometrda oʻlchangan qiymatlariga, amerikalik L. Poling tizimi kislorod ioni radiusining qabul qilingan qiymati (0,140 nm)ga asoslangan, rus olimlari N. V. Belov va G. B. Boki yillarning keng tarqalgan tizimiga koʻra, bu ion radiusi qiymati 0,136 nm, K. Shennon tizimida 0,12 nm ga teng deb qabul qilingan.
1936-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari medallar jadvali
right|200px|Olympische Ringe
Jembke
Jembke Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,57 km2. 1961 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Jembkening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Arzergrande
Arzergrande Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan shahardir. Padova (provinsiya) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13 km2. 4111 nafar aholi istiqomat qiladi.
1977-yil Turkiya Respublikasi Senati Prezidentligiga saylov
1977-yil Turkiya Respublikasi Senati Raisligi saylovi — 1977-yil 16-iyunda Turkiya Buyuk Millat Majlisining ikki quyi palatasidan biri boʻlgan Respublika Senati Prezidentini aniqlash uchun 3 tur saylov oʻtkazildi. 3-turda Sirri Atalay 107 ovoz bilan Respublika Senati raisi etib saylandi.
Saylov shakli
Respublika Milliy Majlisi va Senati raislari aʼzolar umumiy sonining uchdan ikki qismidan iborat ko‘pchilik ovozi va yashirin ovoz berish yo‘li bilan ikki yil muddatga saylanadi. Assambleyadagi siyosiy partiya guruhlari Assambleya Raisligiga nomzodlar ko‘rsata olmaydi.
== Tanlov ==
Halmazag operatsiyasi
"Halmazag" (dariycha " chaqmoq") operatsiyasi Germaniya boshchiligidagi ISAF qoʻshinlarining afgʻon xavfsizlik kuchlari bilan yaqin hamkorlikda Qunduz viloyatida 2010-yil 31-oktabrdan 4-noyabrgacha boʻlgan vaqt oraligʻida oʻtkazgan hujumkor operatsiyasi edi. Bu operatsiya Qunduzning janubi-gʻarbida, Chor Dara tumanidagi Quatliam qishlogʻida sodir boʻlgan. Operatsiya Ikkinchi Jahon Urushidan keyin Germaniyaning quruqlikdagi birinchi hujumi edi.
Tarix
2009-yilgacha nemis qoʻshinlari Tolibon jangarilari bilan bir nechta otishmalarda qatnashgan. Aprel-iyun oylari orasida toʻgʻridan-toʻgʻri aloqalar soni yetti yil avvalgidan oshib ketgan edi. Xuddi shunday voqea Faryob viloyati va uning atrofidagi tumanlarda ham kuzatildi: Tolibonni tor-mor etish uchun allaqachon chora koʻrgan Norvegiya kuchlari oʻzlarini isyonchilar faoliyati bilan tahdid qilishayotganini koʻrdilar.
Talofatlar ortib borayotganligi sababli, Germaniya rahbariyati 2009-yil boshida oʻz qoʻshinlari uchun jangovar harakatlar qoidalarini qayta koʻrib chiqishga majbur boʻldi. Nemis harbiylari 2009-yil aprel oyida ISAFning „Afgʻon-yuz“ strategiyasiga muvofiq Afgʻoniston xavfsizlik kuchlari bilan qoʻshma operatsiyalarni boshladi va xavfsizlikni yaxshilash hamda boshqa ittifoqchilarni oʻz kurashlarida qoʻllab-quvvatlash boʻyicha oʻz operatsiyalarini davom ettirdi. 2009-yilga kelib, uchta asosiy qaynoq nuqta bor edi: Qunduzning Chor Dara tumanida Tolibon qoʻzgʻoloni, Bagʻlon viloyatida qurollangan jangarilarning guruhi va Faryob viloyatida jangarilarning faoliyati.
2009-yil sentabrida qoʻlga olingan ikkita yoqilgʻi tankeriga Qunduz havo hujumidan soʻng Germaniya qoʻshinlari Afgʻonistonga kiritildi. 2010-yil fevralida Germaniyaning Afgʻonistonga joylashtirilishini „xalqaro huquq parametrlari doirasidagi qurolli toʻqnashuv“ sifatida qayta tasnifladi va bu nemis kuchlariga Germaniya qonunchiligi boʻyicha taʼqib qilishlarsiz harakat qilish imkonini berdi. 2010-yil boshida ham AQSh qoʻshinlari Shimoliy Afgʻonistonga kiritildi va Shimoliy mintaqaviy qoʻmondonligiga rahbarlik uchun general-mayorlar tanlandi.
Bénouville (Calvados)
Bénouville Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Halmazag operatsiyasi
Tarix
2010-yilning 2-aprelida Qunduz tarixida 2001-yildagidan buyon eng yirik jang boʻlib oʻtdi, oʻshanda isyonchilarning katta guruhi Isa Xelga va atrofdagi afgʻon politsiyasi boʻlimiga yaqin joyda 28 nemis parashyutchisiga hujum qilgan. Uch nemis askari janglarda olgan jarohatlari tufayli halok boʻldi va sakkiz nafari turli darajadagi jarohatlar oldi. Olti nafar afgʻon askari ushbu isyonchilar otishmasida halok boʻldi, chunki nemis piyodalarining jangovar mashinasi ekipaji qoʻshimcha kuchlarni isyonchilar deb adashgan. Isa Xel jangi Germaniya harbiy tarixiga Ikkinchi Jahon urushi tugaganidan beri nemis qoʻshinlari ishtirok etgan eng qonli dushman toʻqnashuvi sifatida kirdi. 21 askar jasorati uchun taqdirlangan, shu jumladan 158-aviatsiya polkining 14 nafar amerikalik harbiy xizmatchilar ham ular orasida bor edi.
Bénouville (Calvados)
Aholisi
1924 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 363,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,3 km2.
Halmazag operatsiyasi
Rejalashtirish
Hujumning markazida Seedorfdan kelgan 313 parashyutchi bataloni boʻlgan. Parashyutchilar Quatliam qishlogʻida Tolibonning qoʻllab-quvvatlashi mintaqaning boshqa qismlarida boʻlgani kabi yuqori emasligini, shu sababli quruqlik hujumining asosiy diqqat markazida boʻlishini bilishgan. Reja oddiy edi: afgʻon politsiyasi AQSh armiyasining 1-87 piyodalar polki tomonidan qoʻllab-quvvatlangan holda sharqiy qanot boʻylab Qunduz daryosi yoqasidan Iso Xel qishlogʻi tomon yuradi, nemis zirhli qoʻshinlari esa Iso Xel va Quatliam oʻrtasidagi yoʻlni himoya qiladi.. Keyin afgʻon armiyasining bir boʻlinmasi tomonidan mustahkamlangan nemis desantchilari shimoldan kelib, Quatliamda Tolibonni ortda qoldirib, afgʻon armiyasi qishloqning gʻarbida va nemislar sharqda pozitsiyalarni egalladi. 150 nafar amerikalik piyoda askarlari tomonidan qoʻllab-quvvatlangan afgʻon militsiyalari janubdan aylanani yopib, isyonchilarni taslim boʻlishga yoki qochishga majbur qilishadi.
1-noyabr
Tolibon jangarilari tong saharda Quatliam shahridan koalitsiya qoʻshinlariga kichik qurollar va tankga qarshi qurollar bilan hujum qilishdi. Qishloqning gʻarbiy va janubida bir necha oʻt ochish boʻlib oʻtdi, ularda isyonchilar ham minomyotlardan foydalangan. Nemis askarlari yaralanmadi va nemis pozitsiyalari saqlanib qoldi. Panzerhaubitze 2000 isyonchilar pozitsiyalarini minomyotlardan oʻqqa tutish uchun ishlatilgan. Bundan tashqari, kunduz vaqtida CAS ishlatilgan. Shu bilan birga, Quatliamda amaliyotning taktik rahbarining mahalliy hokimiyat bilan uchrashuvi boʻlib oʻtdi. Harbiy razvedka maʼlumotlariga koʻra, 1-noyabrdagi jangovar harakatlarda bir nafar isyonchi yoʻq qilingan. Janglar shiddatli boʻlganligi sababli bahsli hududdagi zararni aniqlash faqat uchuvchisiz samolyotlar yordamida amalga oshirilishi mumkin edi. „Kichik Pluton“ yoʻlidagi oldingi postni qoʻzgʻolonchilar kuchli oʻqqa tutgani uchun toʻliq egallab boʻlmadi.
2-noyabr
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/German_Army_in_Kunduz.jpg/280px-German_Army_in_Kunduz.jpg|thumb|280x280px| Nemis Marder piyoda askarining jangovar mashinasi Qunduz yaqinida patrul qilmoqda ISAF va afgʻon armiyasi kuchlari Quatliamni oʻrab oldi va u yerdagi isyonchilarni Iso Xeldan ajratib qoʻydi. Tolibon kuchlari Quatliam va Isa Xel oʻrtasidagi yoʻnalish boʻylab koalitsiya pozitsiyalariga oʻq otish qurollari, granatalar va minomyotlar bilan zarba berish orqali qattiq qarshilik koʻrsatdi. Nemis rasmiylari xabarlariga koʻra, isyonchilar koalitsiya qoʻshinlarini taslim qilish uchun „ur va qochmoq“ taktikasini qoʻllagan. Oxir-oqibat Tolibon Quatliamdagi nemis parashyutchilarini ortda qoldirishga harakat qildi, ammo ular Marder piyoda jangovar mashinasi tomonidan hujumga uchradi. Oxir-oqibat, Qunduzdagi Panzerhaubitze 2000 gaubitsasining yaqin havo yordami va artilleriya oʻqlari isyonchilarning jang qilish istagini zaiflashtirdi. Harakatda besh nafar jangari yoʻq qilingan.
Operatsion hududga yetkazilgan zararni aniqlash yana bir bor faqat dronlar yordamida amalga oshirildi, chunki yerdagi dushman kuchlarining hujumi davom etishi hisobga olindi.
3-noyabr
Koalitsiya qoʻshinlari va Tolibon jangarilari oʻrtasidagi janglar davom etdi. Bir necha marta nemis parashyutchilari Panzerhaubitze 2000 gaubitsasidan artilleriya oʻq otishini va USAF F-15 va F-16 samolyotlaridan dushman minomyotlari pozitsiyalariga yaqin havo hujumini uyushtirib turishdi.
Quatliam shimolida isyonchilar Chor Dara shahridagi afgʻon politsiyasi qarorgohiga hujum uyushtirdi. Hujumchilar katta zararlarsiz haydab chiqarildi. Harbiy razvedka maʼlumotlariga koʻra, jangda toʻrt nafar isyonchi oʻldirilgan.
4-noyabr
4-noyabr kuni Chor-Dara shahridagi politsiya shtab-kvartirasi isyonchilarning navbatdagi hujumlariga javob berish uchun Qunduzdan qoʻshimcha ISAF kuchlari tomonidan kuchaytirildi. Tolibon harakati keskin pasaydi va kechga yaqin butunlay barham topdi. Kechasi Mozori Sharifdagi oʻquv va himoya batalonidan bir boʻlinma dastlab u yerdagi qoʻshinlarni kuchaytirish va keyinroq ularni ozod qilish uchun Quatliamga koʻchib oʻtdi. Oxir-oqibat Tolibon kuchlari jang maydonidan shimoldagi Imom Sohib va janubdagi Bagʻlon qal’alari tomon chekindi. Ulardan bir qanchasi tinch aholi orasida yashirinishga urinib, burqa kiygan holda afgʻon politsiyasi tomonidan ushlanib, asirga olingan.
„Kichik Pluton“ yoʻlidagi nazorat punkti oxir-oqibat nemis muhandislari tomonidan qoʻlga olindi. Quatliamni qayta qurish fuqarolik-harbiy hamkorlik guruhlari (CIMIC) tomonidan amalga oshirilishi kerak edi. ISAF qoʻshinlari koʻchalarni vaqtinchalik portlovchi qurilmalardan (IED) tozaladi. Portlovchi qurilmalarni topish va ularni zararsizlantirish boʻyicha maslahatlar odatda mahalliy aholidan keladi. Oʻq-dorilar nemis muhandislari tomonidan boshqariladigan portlashlar bilan yoʻq qilindi.
Pontru
Aholisi
299 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,4 km2. Dengiz sathidan 72 – 152 m balandlikda joylashgan.
Bulavin qoʻzgʻoloni
Bulavin qoʻzgʻoloni — Don, Soʻl qirgʻoq va Sloboda Ukrainasi va Oʻrta Volgaboʻyida Don kazagi K. A. Bulavin (taxminan 1660—1708) rahbarligida chor hukumatiga qarshi koʻtarilgan dehqonlar va kazaklar qoʻzgʻoloni (1707—09). Qoʻzgʻolonchilar Cherkassk, Saritsin va boshqa shaharlarni qoʻlga oldilar. V. V. Dolgorukiyning jazo armiyasi tomonidan ular bir necha marta magʻlubiyatga uchragach, boy kazaklar qoʻzgʻolondan chetlashishgan. K. A. Bulavin xoin yasovul S. Ananin tomonidan Cherkasskda oʻldirilgan (1708). Oʻrta va Quyi Volgada qoʻzgʻolon 1709-yil boshigacha davom etgan.
Halmazag operatsiyasi
4-noyabr
Germaniya mudofaa vaziri Karl-Teodor zu Guttenberg Char Daradagi nemis qoʻshinlari yoniga qisqa muddatli tashrif buyurdi.
Oqibat
Asosiy jangovar operatsiya tugagandan soʻng, ISAF Quatliam qishlogʻida va „Kichik Pluton“ taʼminot yoʻli boʻylab postlar oʻrnatdi. ISAF operatsion doktrinasiga koʻra, bu bosib olingan hudud xavfsizlik kuchlarining doimiy ishtiroki ostida rivojlanish va yordam tashkilotlari koʻmagida saqlanib qoladigan va qayta tiklanadigan „ushlab turish“ bosqichining boshlanishi edi.
Manbalar
<references group="" responsive="0">
Mintoʻ Saodathasan
Mintoʻ saodathasan (1912.11.5, Amritsar — 1955.12.2, Lohur) — pokistonlik adib. Dehli va Bombayda yashagan, 1948-yilda Pokistonga koʻchib oʻtgan. Urdu tilida yozgan. Urdu adabiyotiga hikoya janrining ustasi sifatida kirgan. Ocherk, esse, radiodramaning rivojlanishiga hissa qoʻshgan. Mavzusiga koʻra, hikoyalarini 2 turga boʻlish mumkin: Hindiston milliy ozodlik harakati va hind-musulmon doʻstligi haqidagi hikoyalar. M.S.H. no-chorlikdan tubanlikka yuz tutgan ayollar obrazini urdu adabiyotiga birinchi boʻlib olib kirgan ("Yuztalik lampochka", "Qora shalvor" va boshqalar). "Tomosha", "Yangi qonun" kabi hikoyalari milliy ozodlik harakatiga bagʻishlangan. Musulmon, hind, sikxlar orasidagi doʻstlik esa "Oʻn ikki rupiya", "Moʻzil" kabi hikoyalarida aks etgan. 40 ga yaqin toʻplami chop etilgan. Aksariyat hikoyalarining qahramoni — oddiy kishilar, mulozimlar, hunarmand, ishchilar. "Yoʻl chekkasida", "Choʻtkalar" singari hikoyalari urdu adabiyotida "Yangi hikoya" yoʻnalishining darakchisi boʻlgan. Adabiy tanqidchilik M.S.H. hikoyalarini zamonaviy hikoyaning tashkil topishida muhim davr sifatida baholaydi.
Ac.: Qiz sevgisi [Tanlangan hikoyalar], T., 1970.
Ansoriddin Ibrohimov.
1549
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1549''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1549''
🇷🇺
Yirce, Sungurlu
Yirce — Turkiyaning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 91 nafar (2022).
Ja’far ibn Abu Ali Samarqandiy
Jaʼfar ibn Abu Ali Samarqandiy (arabcha: جعفر بن أبي علي سمرقندي — Jaʼfar ibn Abu Ali Samarqandiy — Toʻliq ismi: Abulabbos Jaʼfar ibn Abu Ali Muhammad ibn Abu Bakr Mustag‘firiy Nasafiy Samarqandiy (vafoti 1040-yil)) — Tarixchi, adib, muhaddis va faqih.
Hayoti
Jaʼfar ibn Abu Ali Samarqandiy ko‘zga ko‘ringan tarixchi, adib, muhaddis va faqih bo‘lgan. Dehxudoning „Lug‘atnoma“ asarida yozilishicha, alloma[[ bir necha vaqt [[Marv va Saraxsda istiqomat qilgan. Shu yerda boshlang‘ich maʼlumotni olgandan keyin Buxoroga borib yashagan va u yerning bir necha olimlaridan taʼlim olgan. Jaʼfar ibn Abu Ali Samarqandiy Nasaf (Qarshi) shahrida yashab, shu yerda 432/1040-yili vafot etgan.
Faoliyati
Samarqandiy nisbasi uning Samarqandda yashagani yoki u yerda tugʻulganidan dalolat beradi. Jaʼfar ibn Abu Ali Samarqandiy tarix, adabiyot va boshqa fanlar sohasida „Kitob tarixi Samarqand“, „Kitob tarixi Nasaf va Kesh (Shahrisabz)“, „Kitobu-sh-sheʼr va-sh-shuaro“ („Sheʼr va shoirlar haqida kitob“), „Kitobu-l-vafo“, („Vafo kitobi“), „Kitob daloili-n-nubuvva“ („Payg‘ambarlik dalillari kitobi“), „Kitobu-d-daʼa-vot“ („Targ‘ibotlar kitobi“), „Kitob xutabu-n-nabiy“ („Payg‘ambar xutbalari kitobi“), „Kitob tibbi-n-nabaviy“ („Payg‘ambarga oid tabobat kitobi“) kabi asarlarni yozgan. Jaʼfar ibn Abu Ali Samarqandiyning otasi Abu Ali Muhammad ibn Mustag‘firiy (318/930-372/982-yillar) ilm olishida ustozi bo‘lgan. Shuningdek, bobosi Abu Bakr Mu’taz ibn Muhammad ibn Mustag‘fir, Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad Roziy Saraxsda ibn Abu Ali Zohir ibn Ahmad Saraxsiy, Naysaburda Abu Sahl Horun ibn Ahmad Astrobodiy, Buxoroda Abu Abdulloh Muhammad ibn Ahmad Gʻunjor, Marvda Ibrohim ibn Haysam Muhammad ibn Kushmihaniydan taʼlim olgan. O‘g‘li Abu Zarr shogirdlaridan hisoblanadi, otasidan keyin Nasaf xatibi bo‘lgan. Shuningdek, Abu Mu hammad Abdulaziz Naxshabiy (vafot 56 −457/1064-1065 y.), „Al-ansob“ sohibi Sam’oniyning katta bobosi Qozi Abu Mansur Sam’oniy, Abu Muhammad Hasan ibn Ahmad Samarqandiy, Abu Ali Hasan ibn Abdulmalik va boshqalarga ustozlik qilgan.
Yu Zho
Yu Ruo (xitoycha líng), yoki Yu-tszu (miloddan avvalgi 518-458) - qadimgi xitoy faylasuf
Biografiya
Lu qirolligida tug'ilgan. Konfutsiy shogirdi. Lun Yueda tilga olingan talabalar orasida faqat Yu Ruo va Tseng Tzuning ismlariga hurmatli "tzu" (o'qituvchi) qo'shilgan. Bu Konfutsiyning ularga nisbatan alohida munosabatini bildiradi. Bir muncha vaqt Yu Ruo Konfutsiy shogirdlari tomonidan uning davomchisi deb hisoblangan. Sima Qianning yozishicha, Yu Ruo Konfutsiydan 43 yosh kichik edi (Shi chi, 67-bob). Ammo boshqa manbalarda raqamlar mavjud: 13, 33, 36. Sima Tsyan ham Yu Ruoning Konfutsiyga oʻxshaganini taʼkidlagan (Shi chi, 67-bob). Yu Ruoning so'zlariga ko'ra, olijanob odam (jun-tszu) o'z harakatlarini ildizga qaratadi. Agar ildiz qo'yilgan bo'lsa, unda Tao tug'iladi. Insoniyatning (jen) ildizi sifatida Yu Ruo "filial taqvo va birodarlik sevgisi" tamoyillariga ishongan (Lun Yu.1, 2). Lu podsholigi hukmdori bilan suhbatda Yu Ruo “xalq farovon bo‘lsa, hukmdorga yetadi, agar xalq yetmasa, hukmdor ham farovon bo‘la olmaydi” degan pozitsiyasini bildirgan. Shu munosabat bilan Yu Ruo hukmdorga Chjou soliq tizimini joriy qilishni taklif qiladi (Lun Yu. XII, 9). Bu tizimga (xitoycha chíche) koʻra hosilning oʻndan bir qismi gʻaznaga toʻlanishi kerak edi. Marosimdan foydalanganda, Yu-tszi so'zlariga ko'ra, eng qimmatli narsa uyg'unlikdir (xitoycha xixi he), buning natijasida qadimgi hukmdorlarning yo'li (Tao) go'zal edi. Bu mutafakkir uchun xulq-atvor qoidalaridagi asosiy tamoyildir.
Hayot va ta'limotlarning guvohliklari
Yu Ruo shunday dedi: “Odamlar faqat osmon va yer yuzasi orasidagi bo‘shliqda yashaydimi? Qilin barcha to'rt oyoqli yuguruvchi hayvonlarga taalluqli bo'lgani kabi, olov qushi - feniks tukli uchuvchi qushlarni, Tayshan tog'i - adirlar va tepaliklarni, daryolar va dengizlarni - yo'ldagi ko'lmaklarni anglatadi - shuning uchun donishmandlar odamlarga nisbatan. bir hil toifa. Ularning barchasi o'zlarining bir xilligidan kelib chiqadi va o'z shaxslarining to'planishidan ajralib turadi. Ammo odamlar tug'ilgandan beri Kung Tzudan ham ulug'vor donishmand bo'lmagan! (“Mengzi”, 3-bob, birinchi qism: 有若曰：‘豈惟民哉？麒麟之於走獸，鳳凰之於飛鳥，太山之於丘垤，河海之於行潦，類也. 聖人之於民，亦類也. 出於其類，拔乎其萃，自生民以來，未有盛於孔子也. )
Yu-tzu uxlashni yoqtirmasdi va shuning uchun kaftini yoqib yubordi. 有子惡臥而焠掌
Adabiyot
[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AE_%D0%96%D0%BE#:~:text=%D0%9A%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F.%20%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1% Китайская философия. Энциклопедический словарь. М., 1984. С. 514.]
[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AE_%D0%96%D0%BE#:~:text=%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%8F%20%D0%BA%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B8.%20%D0%9C.%2C%201989.%20%D0%9F%D0%BE%20% История китайской философии. М., 1989. По именному указателю.]
[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AE_%D0%96%D0%BE#:~:text=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B2%20%D0%9B.%D0%A1.%20%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%84%D1%83%D1%86%D0%B8%D0%B9%3A%20%D0%9B%D1%83%D0%BD%D1%8C%20%D1%8E%D0%B9.%20%D0%98%D1%81%D1%81%D0%BB%D Переломов Л.С. Конфуций: Лунь юй. Исследование, перевод с китайского, комментарии. М., 2000. По именному указателю.]
Tarbiyaviy funksiya
Tarbiyaviy (didaktik) funksiya. Badiiy adabiyot shaxsni aqlan va ruhan kamolga yеtkazadi, jamiyatning ma'nan tozarishi va yuksalishiga xizmat qiladi. E'tibor bеrilsa, dеyarli barcha milliy adabiyotlar taraqqiyotining ilk bosqichlarida didaktik funktsiya oldingi planda turgani ko`riladi. Adabiyotning tarbiyaviy ahamiyatiga juda qadim davrlardan ayricha e'tibor bеrib kеlinishi bеjiz emas. Xususan, qadimgi yunon faylasufi Aflotunning «Davlat» asarida adabiyotning tarbiyaviy tomonidan qanday foydalanish kеrak, kimga, nimani va qanday o`qitish kеrak dеgan masala kеng qo`yilgan. Sharq xalqlarida ham yosh avlodni tarbiyalashda badiiy adabiyotdan kеng foydalanilgan. Shu bois ham Sharq mumtoz adabiyotida «Guliston», «Bo`ston», «Qutadg`u bilik», «Hibatul haqoyiq», «Qobusnoma» singari didaktik asarlar yaratilgan. To`g`ri, adabiyot taraqqiyotining kеyingi bosqichlarida sof didaktik xaraktеrdagi asarlar kamayib boradi, hatto oshkor didaktikaga bеrilgan asarlar badiiy mukammallikdan yiroq tushadi, dеb hisoblanadi. Shunga qaramay, adabiyotning mazkur funksiyasi hamon juda kuchli va sеzilarlidir. Zеro, chinakam san'at asarida ijodkor ezgulik, go`zallik, adolat singari umuminsoniy qadriyatlar tomonida turib fikr yuritadiki, ayni shu narsa badiiy adabiyotdagi tarbiyaviy funksiyaning har vaqt mavjudligini ta'min etadi.
Manbalar
Dilmurod Quronov „Adabiyotshunoslikka kirish“
Shua-Isnari
Manbalar
.
Bhandara Halli
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Bhandara Halli — Hindiston janubidagi Karnataka shtatidagi Belgaum tumanidagi qishloq.
Benasau
Benasau Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,04 km2. Aholisi — 171 kishi (2010).
David Beckham
David Robert Joseph Beckham OBE (talaffuzi: Devid Robert Jozef Bekhem, 1975-yil 2-may Angliyaning London shahrida tugʻilgan) — Britaniyalik sobiq professional futbolchi. 100 buyuk britaniyaliklar va dunyoning 100 ta eng nufuzli shaxslari dan biri. Britaniya imperiyasi ordeni sohibi. Jahon futboli tarixidagi eng mashxur shaxslardan biri. Inter Mayami Cf futbol klubining egasi va prezidenti. Salford Sity klubinig rahbari.
Devid Bekhem futbolchilik faoliyatida bir qator klublarni himoya qilgan bulardan „Manchester Yunayted“, „Preston Nort End“, „Real Madrid“ va „AC Milan“, u yana Angliya terma jamoasini ham himoya qilgan. U 2011-yilda dunyo boʻyicha eng koʻp haq toʻlanadigan futbolchi deb tan olingan.
Bekhem futbolchilik karyerasida „ Manchester Yunayted “ klubi bilan professional shartnomani imzolaydi va uning birinchi debyut oʻyini 1992 yil 17 yoshga toʻlganda boʻladi. Bekhem „Manchester Yunayted“ tarkibida Premer-liga kubogini 6 marta, Angliya kubogini 2 marta va Chempionlar ligasini 1 marta sovrinlarini qoʻlga kiritadi. Bekhem 2003-yilda „Real Madrid“ klubiga oʻtadi, u bu klubda 4 yil harakat qiladi va 4-yili Ispaniya chempionati kubogini qoʻlga kiritdi. 2007-yilning yanvar oyida Bekhem AQSHning „Los-Angeles Gelaksi“ klubi bilan summasi 32,5 mln dollar boʻlgan 5 yillik shartnomani imzolaydi. Bekhem 2009-2010 yillar orasida Italiyaning „ Milan “ klubida ijara shartnomasi asosida harakat qildi.
Shaxsit hayoti
Bekhem Spice Girls vokalisti Viktoriya Beckamga (Adams) uylangan va ularning Bruklin Jozef, Romeo Jeyms, Kruz Devid ismli o'g'li va Harper Seven ismli qizi bor.
Paralepa
Paralepa — kichik tuman (alevik) Gʻarbiy Estoniyaning Lääne okrugi, Ridala cherkovida joylashgan.2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi punkti 306 kishi edi.
Doberdò del Lago
Doberdò del Lago Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Gorizia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27 km2. 1465 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mendionde
Mendionde Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Bayonne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
707 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 33,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,2 km2.
Reynolds (Indiana)
Reynolds AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. White okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
533 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 400,1 nafar kishi.
Waretown
Waretown AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Ocean County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,4 km2. Shundan 2,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Valin
VALIN, aminoizovalerian kislota — hayot uchun zarur, almashtirib boʻlmaydigan aminokislotalardan biri. Mol. m. 117,16; rangsiz kristall. Barcha oqsillartarkibida keng tarqalgan; oqsil molekulasidagi aminokislotalarning taxminan 3—10% ini tashkil qiladi. abromizovalerian kislotaga ammiak taʼsir ettirib olish mumkin. Inson va hayvonlar oziq-ovqati tarkibiga kiruvchi zarur komponent. Odamga bir sutkada 400–800 mg V. kerak.
Valin — oqsil molekulasi tarkibida boʻladigan aminokislota.
Brandon (Iowa)
Brandon AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Buchanan okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
309 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 372,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,83 km2. Shundan 0,83 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 252 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Brandon manzarasi.
Osloß
Osloß Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 7,64 km2. 1896 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Osloßning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Indoneziya — Italiya munosabatlari
Indoneziya va Italiya 1950-yillarning boshlarida diplomatik munosabatlar oʻrnatgan. Italiya Indoneziya bilan munosabatlarini, ayniqsa madaniyatlararo oʻzaro tushunish va savdo sohasida yaxshilash istagini bildirgan. Indoneziya Italiyaning Oʻrta yer dengizi mintaqasi markazidagi strategik mavqei va muhim rolini tan oladi, Italiya esa Indoneziya bilan aloqalarni davom ettiradi va Indoneziyani Janubi- Sharqiy Osiyodagi yetakchi deb biladi. Ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar nafaqat ikki mintaqaviy hamjamiyat (Yevropa Ittifoqi va ASEAN) oʻrtasida bogʻlanish, balki madaniyatlararo va dinlararo muloqot uchun ham muhim, chunki Indoneziya dunyodagi eng koʻp musulmon aholisiga ega. Italiya esa katolik oqimining yuragi hisoblanadi.
Indoneziyaning Rimda elchixonasi mavjud boʻlib, u Malta, Kipr, San-Marino va FAO, IFAD, WFP va UNIDROIT kabi xalqaro tashkilotlarda akkreditatsiyadan oʻtgan, Italiya esa Jakartada elchixonasiga ega.
Tarixi
Italiyalik tadqiqotchilar Indoneziya arxipelagiga birinchi boʻlib kelgan yevropaliklar boʻlgan. Tadqiqotchilar hisobotlari Buyuk geografik kashfiyotlar davridan keyingi yevropalik kishilar uchun Osiyo haqida dastlabki maʼlumotlarni taqdim etdi. XIII asrning oxirida Marko Polo Sharqiy Osiyodan qaytayotganda Shimoliy Sumatra, Ache, Samudra -Pasayda toʻxtadi. XIV asrning boshlarida ruhoniy Mattiussi zamonaviy Indoneziyaning bir nechta joylariga tashrif buyurgan: 1318—1330-yillarda Kalimantandagi Sumatra, Java va Banjarmasinga sayohat qilgan. Mattiussi oʻz maʼruzasida Yava shohining zarhallangan saroyini va Yuan imperiyasining Buyuk xoni Xubilayxonga qarshi urushni tasvirlab bergan.
Diplomatik munosabatlar Italiyaning Indoneziya Respublikasini 1949-yil 29-dekabrda tan olishi bilan boshlangan. Indoneziyaning Rimda rasmiy vakolatxonasi 1952-yil mart oyida, Italiya Respublikasi esa 1952-yil oktyabr oyida Jakartada oʻzining rasmiy vakolatxonasini ochdi. 1953-yil dekabr oyida ikkala hukumat ham Rim va Jakartadagi oʻz vakillarining maqomini elchixonalar darajasiga koʻtarishga kelishib oldilar.
Davlat tashriflari
1997-yilda Italiya Bosh vaziri Romano Prodi Indoneziyaga, 2002-yilda Indoneziya Prezidenti Abdurahmon Vohid, 2003-yilda esa Prezident Megavati Sukarnoputri Italiyaga rasmiy tashrif bilan kelgan. 2009-yil mart oyida ikki davlat tashqi ishlar vazirlari ikki tomonlama maslahatlashuv forumini tashkil etish boʻyicha oʻzaro kelishuv memorandumini imzolagan edi. 2012-yil 23-24-aprel Italiya tashqi ishlar vaziri Giulio Terzi Yevropa Ittifoqi-ASEAN sammitida ishtirok etish uchun Indoneziyaga tashrif buyurgan.
Savdo va investitsiyalar
2012-yilda oʻzaro tovar ayirboshlash hajmi 4,5 milliard AQSh dollariga yetdi. Italiya hukumati Indoneziyaning ikki tomonlama savdoni koʻpaytirish boʻyicha taklifini qabul qiladi va har ikki davlat ham oʻsish uchun joy mavjudligini taʼkidlaydi.
Madaniyatlararo va dinlararo muloqot
Aholisi eng koʻp qismi musulmon boʻlgan, xilma-xillikni qadrlaydigan demokratik hukumatga ega boʻlgan mamlakat sifatida Italiya 2009-yilda Indoneziyani dinlararo muloqot orqali dunyo tinchligiga erishishga jalb qildi. Italiya va Indoneziya Yaqin Sharqda tinchlikka erishish, inson huquqlariga gʻamxoʻrlik qilish va fundamentalistlar tomonidan uyushtirilgan terrorizmga qarshi kurashda oʻzlarining qatʼiyliklarini baham koʻrishadi. Italiya Indoneziyaning madaniy xilma-xilligini va uning Gʻarb va Islom oʻrtasidagi koʻprik rolini hurmat qiladi.
Bulanjerit
Bulanjerit (fransuz mineralogi Sh. Bulanje nomi bilan atalgan, 1849) — mineral. Kimyoviy formulasi Pb5Sb4SM. Monoklin singoniyali. Uzun ignasimon va koʻpincha tolasimon yoki shuʼlasimon tuzilishli agregatlar. Rangi kumushsimon kulrang, metallsimon yaltiraydi. Qattiqdigi 2,5—3. S.ogʻ. 5,8— 6,2. B. murakkab polimetall formatsiyalarning rudali tomirlarida uchraydi. B. konlari Rossiya Federatsiyasi (Ural), Ukraina (Donbass), Fransiya, Shvesiya, Chexiya, AQSH va Germaniyada topilgan. Oʻzbekistonda B. polimetall (Olmaliq, Yongʻoqli), vismut (Ustasaroy), margimush (Burchmulla), molibden (Chavata) konlaridan topilgan. B. ikkinchi darajali qoʻrgʻoshin rudasi.
Mio...
Mio... (yun. mys, myos — mushak, muskul) — oʻzlashma qoʻshma soʻzlarning tarkibiy qismi boʻlib, mushak (muskul)larga aloqadorlikni bildiradi (mas, miografiya, miokardit).
Minut
Minut (lot. minutus — kichik, mayda) —1) Xa/sharo birliklar tizimi SI ga kirmagan vaqt birligi. Qisqacha min. bilan belgilanadi. 1 min. = 60 s = 1/60 soat = 1/1440 sutka; 2) yassi burchakning oʻlchov birligi. Bir M. 1/60 gra-dusta teng. Yozuvda raqamning oʻng tomoni ustiga qoʻyilgan belgi (ʻ) bilan ifodalanadi; metrik M. — toʻgʻri burchakning oʻn mingdan bir boʻlagiga teng, "°" bilan belgilanadi.
1550
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1550''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1550''
🇷🇺
Bagnoli di Sopra
Bagnoli di Sopra Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 34 km2. 3882 nafar aholi istiqomat qiladi.
Sangdara (Muʼminobod)
Sangdara — Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. Sangdaradan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 7 km, tuman markazigacha 14 km. Aholisi 388 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Izoleytsin
Izoleytsin (qisqa Ile yoki I; 2-amino-3-metilpentan kislotasi)  — bu alifatli α-aminokislota, bo'ladigan kimyoviy formulasi HO2CCH(NH2)CH(CH3)CH2CH3 va barcha oqsillar tarkibiga kiradi.
Ioni orderi
Ioni orderi, ioniy orderi — yunon meʼmorligida (mil. av. 5-asr) vujudga kelgan asosiy 3 orderlardan biri. Yunonlarning ioni kabilasi yaratgan, nomi ham shundan. I. o. ning koʻrinishi sodda va nafis. Oʻzbekistonda 19—20-asrlarda Yevropa uslubida qurilgan binolarning ustun (kolonna)lari I. o. asosida ishlangan (yana q. Meʼmoriy orderlar).
Bulat
Bulat (fors, poʻlod — poʻlat) — tarkibida temir va ugleroddan boshqa elementlar deyarli boʻlmaydigan juda qattiq elastik quyma poʻlat. Oʻziga xos tuzilishiga ega, sirti "naqsh"li jilolanib turadi. Ilgari Hindiston, Oʻrta Osiyo, Eron va Suriyada (Damashq poʻlati nomi bilan) tayyorlangan; undan, asosan, gʻoyat pishiq va oʻtkir tigʻli qilich, xanjar va boshqa buyumlar yasalgan. Qadimda B. tayyorlash usuli sir saqlanib kelinar edi. Uning sirini rus metallurgi P. Anosov (1799—1851) ochdi. Texnikada B. poʻlati deb yuritiladi.
Aynabulaq (Tasqala tumani)
Aynabulaq — Qozogʻistonning Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati Tasqala tumanidagi qishloq. Kato kodi — 27604940.
Aholisi
1999-yil qishloq aholisi 346-kishini tashkil etgan(176 erkak,170 ayol).2009-yil ma`lumotlarga koʻra 299 kishini tashkil etgan(154 erkak,145 ayol)
NGC 4568
NGC 4568 Sunbula yulduz turkumidagi Sbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Havolalar
NGC 4568 NGC 4568 NGC 4568 NGC 4568 NGC 4568