cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oʻnli logarifm
Oʻnli logarifm — musbat sonning 10 asosga koʻra logarifmi. a sonining oʻnli logarifmi \_ a kabi belgilanadi. Mas, 1810=1; 1§100=2, chunki 10 ni hosil qilish uchun asos 10 ni 1darajaga, 100 ni hosil qilish uchun esa asos 10 ni 2darajaga koʻtarish kerak: 10=10’; 100=102si 10 dan iborat martabali (pozitsion) sanoq sistemasi. Oʻnli logarifms. taxminan 5-asrda Hindistonda paydo boʻlgan. Muhammad Xorazmiyning "Algoritm hind hisobi haqida" risolasida Oʻnli logarifms, natural sonlar ustida toʻrt amal sistemasi bayon qilingan. Oʻnli logarifms. sonlar ustida arifmetik amallar bajarish uchun qulay. Oʻnli logarifms.da 10 ta belgi (raqam)dan foydalaniladi: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Har qanday natural sonni shu raqamlar yordamida yozish mumkin, bunda har bir belgi oʻzining yozuvdagi oʻrniga qarab turli qiymatga (martabaga) ega boʻladi. Mas, 717 sonidagi oʻngdan 1raqamdagi sonda 7 ta birlik, oʻngdan 3raqamdagi sonda esa 7 ta yuzlik borligini bildiradi.
Santa Claus (Indiana)
Santa Claus AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Spencer okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2041 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 152,0 nafar kishi.
1586
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1586''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1586''
🇷🇺
Arba
Arba Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pordenone provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15 km2. 1332 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Galliera Veneta
Galliera Veneta Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9 km2. 6614 nafar aholi istiqomat qiladi.
Bonnebosq
Bonnebosq Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Velké Karlovice
Velká Lhota — Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 506 ga yaqin aholisi bor. Maydoni 9,33 km².
Bonnebosq
Aholisi
654 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 53,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,2 km2.
Maori tili
Maori tili (maoriy tilida:Te reo Māori) — avstronez tillari oilasining polinez tillari guruhiga kiruvchi til. Yangi Zelandiyaning mahalliy tub aholisi, Maorilar ning milliy tili. 1987-yildan Yangi Zelandiyaning rasmiy tillaridan biri. Uning eng yaqin qardosh tillari - kuk tili, tahiti tili, tuamotu tili va boshqa Fransuz Polineziyasi da tarqalgan tillar.
Kelib chiqishi
Ushbu til yillar davomida o'zgarishlarni boshdan kechirishiga qaramasdan, Maori xalqining tarixi, urf-odatlari va muloqot qilishlarida katta ahamiyati bo'lgan
Til oilasi
Maori tili Avstroneziya til oilasiga kiradi. Maori tili Gavayi, Taiti va Samoa kabi boshqa Polineziya tillari bilan kuchli linguistik aloqasi bor va shuning uchun ham ushbu til orol madaniyatlari va ajdodlari bilan bog'liqligini aks ettiradi.
Grammatikasi
Maori tilida unli harflar muhim ro'l o'ynaydi. Bunga qaramasdan bu tilda juda kam unli va undosh harflar bor. Birgina unli harflar so'zlarni bir biridan farqlashga sabab bo'la oladi. Huddi boshqa tillar kabi, Maori tilida ham ega, kesim, to'ldiruvchi kabi gap bo'laklari, zamon qo'shimchalari mavjud.
Joriy holati
Maori tili tarixiy omillar tufayli obrosini biroz yo'qotgan bo'lsa-da, davom etayotgan jonlantirish tashabbuslari uning qayta tiklanishiga yordam bermoqda ... Bugungi kunda maori tili Yangi Zelandiyada rasmiy til maqomiga ega va bu tilning ommaviy axborot vositalari, hukumat va madaniy tadbirlarda mavjudligi uning doimiy ahamiyatini yaqqol aks etiradi.
Klishkivtsi
Klishkivtsi (Клішківці; Clișcăuți) — Ukrainaning Chernovtsi viloyati Dnistrovskiy tumanidagi kommuna. U ikki qishloqdan, Klishkivtsi va Mlynkiy (Mlinki va Mlinchi) dan iborat. Unda Ukrainaning aholi punktlaridan biri boʻlgan Klishkivtsi qishloq maʼmuriyati joylashgan.
2020-yil 18-iyulgacha Klishkivtsi Xotin tumaniga tegishli edi. Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida 2020-yil iyul oyida ushbu tuman tugatildi, buning natijasida Chernovtsi viloyatining tumanlari soni 3 taga qisqartirildi. Xotin tumani hududi Dnistrovskiy tumaniga birlashtirildi.
Tang Yongshu
Karyera
Ayollar oʻrtasidagi juftlik boʻyicha ixtisoslashgan Tang oʻzining doimiy hamkori Qin Yiyuan bilan 1995-yilda IBF boʻyicha jahon chempionatida bronza va 1997-yilda IBF boʻyicha jahon chempionatida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Tang va Qin 1996-yilgi Atlanta Olimpiadasining bronza medali sovrindorlari boʻlishsa-da, ular soʻnggi ikki musobaqada oltin medalni qoʻlga kiritgan vatandoshlarimiz Ge Fey va Gu Jun tomonidan soya solib qolishdi. Tang 1995-yilgi Kanada ochiq chempionatida janubiy koreyalik Gil Yang-ah bilan gʻayrioddiy hamkorlikda ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida gʻalaba qozongan (Chunki Xitoy milliy terma jamoasi oʻyinchilari xorijlik futbolchilar bilan kamdan-kam hamkorlik qilishadi). Tang va Qin 1997-yilda Tailand Ochiq chempionatida ayollar juftlik bahslarida gʻalaba qozonishdi va 1998-yilda Indoneziyadan Uber kubogiga Xitoy jamoasida birga oʻynadi.
1998-yildan keyin Tang Xitoy milliy badminton terma jamoasidagi faoliyatini tugatdi va keyinchalik terma jamoadoshi Yu Qiga uylandi. Ular 2000-yillarning boshlarida Avstraliyaga koʻchib kelishgan. Tang Dehli 2010 Hamdoʻstlik oʻyinlarida Avstraliya milliy badminton jamoasida oʻynadi va u erda ayollar juftlik bahslarida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Oʻsha yili u Uber kubogida Avstraliyani ham himoya qildi.
Bayramözü
Bayramözü — Kırşehir viloyatining Kaman tumaniga qarashli qishloq.
Tarix
Qishloq nomi 1928-yil yozuvlarida Merdeşe sifatida qayd etilgan.
Geografiya
Qishloq Kaman tumani markazidan 19 km masofada joylashgan, Kırşehir shahar markazidan 73 km uzoqlikda.
Elektronlarning spini
Spin elementar zarrachalarning kvant mexanik xususiyati boʻlib, ularning ichki burchak momentini belgilaydi. Klassik koʻrinishda elektron oʻz oʻqi atrofida aylanishi kutilishi mumkin. Biroq, bu mumkin emas, chunki elektronlar fazoviy darajada boʻlmagan nuqta zarralaridir. Buning oʻrniga, spinni elektronning zaryadi kabi oʻziga xos xususiyati deb hisoblash yaxshidir.
Elektronning spini +1/2 yoki −1/2 boʻlishi mumkin. Bu elektronning umumiy burchak momenti ħ/2 ekanligini bildiradi, bu erda ħ Plank doimiysi. Spinning ikkita mumkin boʻlgan qiymati koʻpincha „aylanish“ va „pastga aylanish“ deb nomlanadi. Elektronlarning aylanishi materiyaning asosiy xususiyati boʻlib, u fizik dunyoni tushunish uchun zarurdir.
Wharton (New Jersey)
Wharton AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Morris County okrugi tarkibiga kiradi.
Elektronlarning spini
Elektron spinining baʼzi xususiyatlari:
Alijon Ibragimov
Ibragimov Alijon Rahmonovich (1954-yil 5-iyun, Fargʻona) - Qozogʻistonning eng yirik tadbirkorlaridan biri, asli uygʻur.
Elektronlarning spini
Elektronlarning spin burchak momenti ħ/2 ga teng.
Wharton (New Jersey)
Aholisi
6211 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Alijon Ibragimov
Biografiyasi
1970-1974-yillarda – Moskva veterinariya akademiyasida va S. Orjonikidze nomli boshqaruv institutida oʻqigan. 1989-yildan Qozogʻistonda biznes boshlagan. 1989-1991 – “Nevada-Semipalatinsk” tijorat markazi direktori. 1994-1998 - “Yevraziyskiy Bank” AJ direktorlar kengashi raisi. 2002-yildan – “Kazxrom” kompaniyasi prezidenti. “Eurasian National Resources Corporation” (ENRC) hamraisi.
Elektronlarning spini
Elektronlar ikkita aylanish holatiga ega boʻlishi mumkin, yuqoriga va pastga aylanadi.
Casey Kasem
thumb|Kasem, [[1993-yilda]] Kemal Amen "Casey" Kasem 1932 – 2014) Amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Wharton (New Jersey)
Geografiyasi
Maydoni — 5,8 km2. Shundan 5,7 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir.
Gorna Goricë
Gorna Goricë (Gorna Gorica; makedoncha/bolgarcha: Gorna Goritsa) — avval rasman Goricë e Madhe nomi bilan tanilgan, Albaniyaning Korçë okrugida joylashgan ozchilik makedoniyaliklar yashaydigan hudud sifatida rasman tan olingan Pustec munitsipalitetidagi qishloq. U Prespa koʻli va Tuminec qishlogʻining gʻarbiy qismida va Dolna Goricë qishlogʻining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Qishloq etnik makedoniyaliklardan tashkil topgan boʻlib, u yerda Albaniyadagi yirik makedoniyaliklarning ozchilik qismi istiqomat qiladi. Bolgar manbalariga koʻra, jumladan, Albaniyadan kelgan bolgar olimining tadqiqotlariga koʻra, qishloqdagi mahalliy aholi bolgarlardir.
Elektronlarning spini
Pauli istisno printsipi shuni koʻrsatadiki, atomdagi ikkita elektron bir xil kvant sonlari toʻplamiga, shu jumladan spinga ega boʻlmaydi.
Gorna Goricë
Tarixi
Gorna Goricë joylashgan joy Dexaroyning qadimgi yunon qabilasi yashagan Pellion deb nomlangan mustahkam shaharcha hisoblanadi. Keyinchalik bu joy qadimgi Makedoniya qal’asiga aylandi.
XIX asrning oxirida qishloq Bolgariya eksarxiyasiga oʻtdi. Eksarxat maʼlumotlariga koʻra, oʻsha paytda qishloqda 33 ta uy va 404 nafar pravoslav nasroniy istiqomat qilgan. Dimitar Mishev (D.Brankov) tomonidan olib borilgan „La Macédoine et sa Population Chrétienne“ tadqiqoti qishloqda 1905-yilda 360 nafar bolgar istiqomat qilgan degan xulosaga keldi.
2013-yilda qishloqning rasmiy nomi „Goricë e Madhe“dan „Gorna Goricë“ga oʻzgartirildi.
Phezhu
Phezhu — Hindistondagi Nagaland shtati tarkibidagi Kohima tumanidagi qishloq.
Alijon Ibragimov
Boyligi
Forbes jurnalining 2011-yildagi tahliliga koʻra, uning boyligi 3,7 milliard AQSH dollari miqdorida baholanmoqda.
Mukofotlari
Rossiyaning Hamdoʻstlik ordeni bilan taqdirlangan.
Oilasi
Oltita oʻgʻli bor.
White Horse (New Jersey)
White Horse AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Mercer County okrugi tarkibiga kiradi.
Elektronlarning spini
Elektron spini kimyoviy bogʻlanishlarning shakllanishida rol oʻynaydi.
White Horse (New Jersey)
Aholisi
9373 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Elektronlarning spini
Elektronlarning aylanishi fizikaning koʻplab sohalarida, jumladan kimyo, fizika va astronomiyada muhim ahamiyatga ega. Masalan, elektronlarning spini materiyaning magnit xususiyatlari uchun javobgardir.
White Horse (New Jersey)
Geografiyasi
Maydoni — 8,6 km2. Shundan 8,3 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir.
Elektronlarning spini
Spin moddaning xususiyatlariga qanday taʼsir qiladi?
Elektronlarning spini moddaning xossalariga bir qancha taʼsir koʻrsatadi. Masalan, elektronlarning spini materiyaning magnit xususiyatlari uchun javobgardir.
Magnetizm: Spinli elektronlar magnit maydon hosil qilish uchun bir-biri bilan oʻzaro taʼsir qilishi mumkin. Shuning uchun atomlar va molekulalar magnit momentga ega boʻlishi mumkin.
Kimyoviy bogʻlanish: Elektronlarning aylanishi atomlarning molekulalarni hosil qilish uchun qanday bogʻlanishiga taʼsir qilishi mumkin. Masalan, elektronlarning spini ion va kovalent bogʻlanish oʻrtasidagi farq uchun javob beradi.
Yadro fizikasi: Elektronlarning aylanishi yadrolarning xususiyatlariga ham taʼsir qilishi mumkin. Masalan, elektronlarning spini maʼlum izotoplarning barqarorligi uchun javobgardir.
Elektron spini xossalaridan qanday sohalarda foydalanish mumkin?
Elektronlarning spini texnologiyada bir qator ilovalarga ega. Masalan, elektronlarning spini quyidagilarda qoʻllaniladi:
Magnit-rezonans tomografiya (MRI): MRI — bu tananing batafsil tasvirlarini yaratish uchun kuchli magnit maydon va radio toʻlqinlaridan foydalanadigan tibbiy tasvirlash usuli. Elektronlarning spini MRIda ishlatiladigan magnit maydonni yaratish uchun ishlatiladi.
Yadro magnit-rezonansi (NMR): NMR molekuladagi har xil turdagi atomlarni aniqlash uchun kuchli magnit maydon va radio toʻlqinlardan foydalanadigan kimyoviy tahlil usulidir. Elektronlarning spini NMRda ishlatiladigan magnit maydonni yaratish uchun ishlatiladi.
Spintronics: Spintronics — bu yangi qurilmalar yaratish uchun elektronlarning spinidan foydalanadigan elektronikaning yangi sohasi. Misol uchun, spintronika yangi turdagi tranzistorlar va xotira qurilmalarini yaratishda qoʻllaniladi.
Elektronlarning spini materiyaning asosiy xususiyati boʻlib, u moddaning xususiyatlariga va texnologiyaning qoʻllanilishiga keng taʼsir qiladi.
Shopur qahramonligi
Shopur Naqsh yoki Darabgerd Naqsh-sosoniylar davri relyefi boʻlib,Shopur I ning Rim imperatori Valerian ustidan qozongan gʻalabasi sharafiga devorga oʻyib chizdirilgan. Bu relyef Darabdan toʻrt kilometr janubda va Panah togʻining etagida joylashgan. Bu oʻyma asar Eron milliy asarlaridan biri sifatida 267-raqam bilan roʻyxatga olingan.
Bu tasvir Shopur I Rim imperatori Valerian ustidan gʻalaba qozonganidan soʻng darhol oʻyilgan. Shopur I Valerian ustidan gʻalaba qozonganida qariyb 63 yoshda edi.
Sosoniylar shohi Shopur I ning Rim imperatorlari ustidan qozongan g‘alabasi tasvirlangan ushbu petroglifda Shopur surat o‘rtasida to‘liq otga o‘tirgan, ro‘parasida esa uchta Rim imperatori va sarkardasi tasvirlangan.
Ushbu rasmda Shopur odatdagi tojini kiymagan va otasi Ardeshir Inikiga oʻxshash toj kiygandi. Podshohning orqasida sosoniylarning o‘n sakkiz kishisi turar edi. Gordian III ismli Rim imperatori Furot qirg‘og‘ida o‘ldirilgan otning oyog‘i ostida yotardi. Shopurning chap qoʻlida arab Filippning boshi, u Gordian vafotidan keyin Shopurdan yarim million dinorga tinchlik sotib olgan. Tinchlik shartnomasi milodiy 244-yilda tuzilgan.
Relyefning oʻlchami
9,10 x 5,40 metr oʻlchamdagi ushbu rasm suv favvorasi ustida joylashgan.
Manbalar
Daryaee, Touraj (2016). „From Terror to Tactical Usage: Elephants in the Partho-Sasanian Period“. In Curtis, Vesta Sarkhosh; Pendleton, Elizabeth J.; Alram, Michael; Daryaee, Touraj (eds.). The Parthian and Early Sasanian Empires: Adaptation and Expansion. Oxbow Books. ISBN 978-1-78570-208-2 Canby, Sheila R. (2009). Shah Abbas, The Remaking of Iran. London: British Museum Press. p. 30. ISBN 978-0-7141-2456-8.
NGC 4588
NGC 4588 Sunbula yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
1587
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1587''
NGC 4588
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
1587
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1587''
🇷🇺
NGC 4588
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Qadimgi Xitoy tangalari
thumb| Qadimgi Xitoy tangalari Qadimgi Xitoy tangalari haqida. Eng qadimgi tangalar o'z ichiga dastlabki ushbu turdagi tangalarni o'z ichiga oladi:
Bahorlar va kuzlar davrida Miloddan avvalgi 770–476 yillarda ), marosim almashinuvlarida ishlatiladigan kovri qobiqlariga taqlid qilib ushbu shaklini olgan tangalar hisoblanadi. Xuddi shu hukmronlik davrida  ishlab chiqarilgan ushbu birinchi metall tangalar muomalaga kiritildi, biroq, ular dastlab yumaloq  shaklda emas, balki pichoq shaklida yoki belkurak shaklida  zarb qilingan edi. Dumaloq  shakldagi metall tangalar dastlab dumaloq ko'rinishda, so'ngra  esa markazida kvadrat teshigi bor tangalar birinchi marta eramizdan avvalgi  350- yillar atrofida muomalaga  kiritilgan edi.  Qin sulolasining hukmronligining  boshlanishida (Miloddan avvalgi 221-206 ), Xitoyni birlashtirgan birinchi sulola imperatorlari tomonidan , butun imperiya uchun standartlashtirilgan tanga zarb qilindi. Keyingi sulolalar imperatorlik davrlarida bu dumaloq tangalarda o'zgartirishlar kiritishdi. Dastlab tangalar pullar muomalasidan foydalanish faqat poytaxt tumanlari boʻylab cheklanib qolgan boʻlsa, Xan sulolasi hukmronligining boshlarida tangalar soliqlar, maoshlar va jarimalar toʻlash uchun keng qoʻllanila boshlandi.
Qadimgi Xitoy tangalari yevropa tangalaridan tubdan farq qiladi. Xitoy tangalari qoliplarga quyish yo'li bilan ishlab chiqarilgan, Yevropa tangalari esa odatda kesilgan va bolg'alangan yoki keyingi davrlarda maydalashgan. Xitoy tangalari odatda mis, qalay va qo'rg'oshin, bronza, guruch yoki temir aralashmalaridan yasalgan: oltin va kumush kabi qimmatbaho metallar juda kam ishlatilganligi sababli tanga metallarining qiymati va tozaligi sezilarli darajada o'zgarib turardi. Xitoy tangalarining aksariyati o'rtada kvadrat teshigi bilan ishlab chiqarilgan. Bundan ko'zlangan maqsad tangalar kolleksiyalarini kvadrat tayoqchaga o'rashga qulay imkoniyat yaratishi uchun ishlatila olishi edi, shunda qo'pol qirralari silliq bo'lishi mumkin, keyin esa ishlov berish qulayligi uchun iplarga ham o'raladi.
Rasmiy tanga ishlab chiqarish har doim ham markazlashtirilmagan, ammo butun mamlakat bo'ylab ko'plab zarbxonalar orqali tarqatilishi mumkin edi. Rasmiy zarbxonalarda  ishlab chiqarilgan tangalardan tashqari, xususiy zarbxonalarda ishlab chiqarilgan tangalar tarixning ko'p bosqichlarida keng yoyilgan bo'lib, vaqt o'tishi bilan xususiy tanga pullarga qarshi kurashish, uning ta'sirini cheklash hamda uni noqonuniy qilish uchun turli choralar ko'rildi. Boshqa paytlarda esa xususiy tanga chiqarishga yo'l qo'yildi. Tangalar tarixning turli bosqichlarida turlicha ko'rinishda bo‘lgan.
Ba'zi turdagi  tangalar juda katta miqdorda ishlab chiqarilgan bo'lib - G'arbiy Xan  hukmronligi davrida, zarbxonalarda  yiliga o'rtacha 220  million dona tanga ishlab chiqarilgan. Ammo, afsuski boshqa turdagi tangalar cheklangan miqdorda ishlab chiqarilganligi va qisqa muddat muomalada bo'lganligi sabab bugungi kunda juda kam uchraydi - Sharqiy Vu sulolasidan (222-280) Da Quan Vu Qianning faqat oltita namunasi borligi ma'lum. Baʼzan katta hajmdagi tangalar ham topilgan. Masalan, Tszyansuda 4000 ta Tay Qing Feng Le tangalari va Shaansidagi Chjanpu shahrida turli ogʻirlik va oʻlchamdagi 1000 ta Ban Liang tangalari boʻlgan muhrlangan tanga saqlanadigan katta hajmdagi idish topilgan.
Imperiyadan oldingi (miloddan avvalgi 770-220)
Xitoyning eng qadimgi tangalari miloddan avvalgi 100- yillarda yashab o'tgan buyuk Xitoy tarixchisi Sima Qian tomonidan tasvirlangan. :"Dehqonlar, hunarmandlar hamda savdogarlar o'rtasida ayirboshlashning ochilishi bilan toshbaqa qobig'i ko'rinishidagi pullari va kovri qobig'i shaklidagi oltin, tangalar ( 錢  ), pichoqlar ( 刀    ), belkurak ( 布    )lar kirib keldi. Bu uzoq qadimdan shunday bo'lib keldi."Toshbaqa qobig'ining pul sifatida muomalaga kiritilishi haqida bizgacha yetib kelgan hechqanday  ma'lumotlar bo'lmasa-da, oltin va kovri tangalar(haqiqiy qobiqlar yoki nusxalar) Sariq daryoning janubida muomalada bo'lgan. Tanga pul sifatida taniqli belkurak va pichoq pullari ishlatilganiga shubha bo'lmasa-da, ko'pincha dilerlar tomonidan taklif qilinadigan baliq, bolta va nayzali uzun qurol va metall chig'anoq kabi boshqa narsalar ham tanga pul sifatida ishlatilganligi o'z isbotini topmagan. Ular tanga jamg'armalarida topilmaydi va ehtimol bularning barchasi aslida dafn marosimi buyumlaridir. Arxeologik dalillar shuni ko'rsatadiki, belkurak va pichoq pullaridan eng birinchi foydalanish bahor va kuzda ( miloddan avvalgi 770-476 yillarda) bo'lgan. . Qadimgi Yunonistonda bo'lgani kabi, o'sha paytdagi ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlar tanga zarb qilishni qabul qilish uchun qulay edi.
Kovri tanga pullar
Yozuvlar, bitiklar va arxeologik dalillar shuni ko'rsatadiki, kovri chig'anoqlari Shan sulolasi davrida (taxminan miloddan avvalgi1766 - 1154 yillarda) muhim ahamiyatga ega ob'yektlar sifatida qaralgan. Chjou davrida ular ko'pincha shohlar va zodagon amaldorlarning o'z fuqarolariga sovg'alari yoki mukofotlari sifatida taqdim etilardi. Keyinchalik suyak, tosh yoki bronzadagi belgilar, ehtimol, ba'zi hollarda pul sifatida ishlatilgan deb taxmin qilinadi. Ba'zilarning fikricha, Xitoyning birinchi metall tangalari miloddan avvalgi 900-yillarga oid Anyang shahri yaqinidagi qabrdan topilgan bronzaga tushirilgan belgilarga o'xshash kovri qobiqlariga tushurilgan belgilar edi, ammo bu narsalarda yozuvlar yo'q edi.
O'xshash belgili bronza qismlari chumoli burni puli ( 蟻鼻錢   ) yoki Ghost Face Money ( 鬼臉錢    ) nomlari bilan mashhur bo'lib, albatta pul sifatida ishlatilgan. Ular urushayotgan davlatlar davridagi Chu davlati hududiga to'g'ri keladigan Sariq daryoning janubidagi hududlardan topilgan. Bitta xazina 16 000 donadan iborat edi. Ularning vazni juda o'zgaruvchan va ularning qotishmasi ko'pincha qo'rg'oshinning yuqori qismini o'z ichiga oladi. Chumoli va Burun nomi yozuvlarning ko'rinishini bildiradi va chumolilarni o'liklarning burunlari bilan bog'liq hech qanday aloqadorligi yo'q. thumb| "Ying yuan" bilan belgilangan oltin tangalar. "Ying" Chu davlati poytaxtining nomi. Bu davrdagi yagona zarb qilingan oltin tanga Chu oltin blokli pullar ( 郢爰   ), u 3–5  millimetr qalinlikdagi oltin varaqlardan tashkil topgan bo'lib,  qalinlikda har xil o'lchamdagi, bir yoki ikkita belgili bo'lgan kvadrat yoki yumaloq shakldagi belgi va ramzlardan iborat yozuvlar bilan ishlov berilgan. Ular Xuanxe daryosining janubidagi turli hududlardan topilgan bo'lib, ular Chu davlatiga tegishli ekanligini ko'rsatadi. Ularning yozuvidagi belgilardan biri odatda yuan deb o'qiladigan pul birligi yoki vaznidir ( 爰   ). Bo'laklar juda o'zgaruvchan o'lchamli va qalinlikda bo'lib, muhrlar uni qismlarga ajratish uchun qo'llanilgan emas, balki butun blokni tekshirish uchun qurilma bo'lib ko'rinadi. Ba'zi namunalar mis, qo'rg'oshin yoki loyda qayd etilgan. Ehtimol, bular dafn pullari bo'lib, muomaladagi ishlatilgan tangalar emasdir, chunki ular qabrlardan topilgan, ammo oltin tangalar bunday emas.
Yoqut tosh qismlari
Shang sulolasi hukmronligi davrida muomaladagi pullar nefrit bo‘laklari shaklida bo‘lgan degan taxminlar ham bor bo'lgan.
Bonstetten (Zürich)
Bonstetten  Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Affoltern okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 7.42 km2. 4794 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Qadimgi Xitoy tangalari
Pul brendi
thumb| Belkurak shaklidagi pul
Bonstetten (Zürich)
Hududi
Bonstettenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Burt (Iowa)
Burt AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Kossuth okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
533 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 467,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,14 km2. Shundan 1,14 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 360 m balandlikda joylashgan.
Qadimgi Xitoy tangalari
Bo'shliq tutqichli belkurak pul
Bo'shliq tutqichli belkuraklar. ( 布幣   )  Pul ayirboshlash uchun ishlatilgan belkuraklarning bog'liqilik jihati shundaki ular o'tlar yulishda va yerga ishlov berishda. Ular foydalanish uchun juda mo'rt bo'lgani aniq, lekin haqiqiy asbobni tutqichga ulash mumkin bo'lgan ichi bo'sh rozetkani saqlab qoladi. Ushbu rozetka kesmada to'rtburchaklar shaklida bo'lib, hali ham quyish jarayonidagi loyni saqlab qoladi. Rozetkada asbob tutqichga o'rnatilgan teshik ham takrorlanadi.
Pichoq pul
thumb| Yan davlati pichoq puli thumb| Olti so'zli pichoq pul Pichoq pullari Chjou sulolasi hukmronliklari davrida ishlatiladigan haqiqiy pichoqlar bilan deyarli bir xil. Ular Xitoyning shimoli-sharqidagi hududlarda belkurak ko'rinishidagi pullar bilan parallel ravishda rivojlangan ko'rinadi.
Erta davrdagi tangalar
thumb| Yī Hua (一化) tangasi. Dumaloq tanga taxminan miloddan avvalgi 350-yildan boshlab naqd tanganing haqiqiysi bo'lib, Chjou davrida ham belkurak, ham pichoq pul sohalarida muomalada bo'lgan. Pichoq pul maydonidan kelganlar kvadrat teshikka ega va hua bilan ifodalanadi.
Munozara maqsadida Chjou sulolalari hukmronligining tangalari pichoqlar, belkuraklar va dumaloq tangalar toifalariga bo'lingan bo'lsa-da, arxeologik topilmalardan ko'rinib turibdiki, turli xildagi tangalarning aksariyati birgalikda muomalada bo'lganligini tarix tasdiqlaydi. 1981-yilda Shimoliy Xenan provinsiyasidagi Xebi shahri yaqinida topilgan xazina quyidagilardan iborat edi. Jumladan 3537 ta Gong belkuragi, 3 ta Anyi kamonli oyoq belkuragi, 8 ta Liang Dang Li belkuragi, 18 ta Liang kvadrat fut belkurak va 1180 yuanlik dumaloq tangalar, ularning barchasi uchta loy idishda joylashgan holda topilgan. Yana bir misol, 1984-yilda Liaoning provinsiyasida topilgan topilma bo‘lib, u 2280 dona Yi Xua dumaloq tangalari, 14 ta belkurak tangalari hamda 120 ta Min pichoqlaridan iborat edi. 1960-yilda Shandong shahrida 600 Qi dumaloq tangalar va 59 Qi pichoqlari bilan 2 Yi Hua dumaloq tangalar topildi. 1976-yilda Luoyanda 116 ta tekis tutqichli har xil turdagi belkuraklar (Syanyuan, Lin, Nie, Pingyan, Yu, Anyang va Gong), 46 Anyan dumaloq tangalari, 1 yuanlik dumaloq tangalar va kichik/qiyalik belkuraklar topilgan. Sanchuan, Vu, Anzang, Dong Chjou, Feng va Anzhou da topilgan topilmalar ham shular jumlasidandir. Albatta tarixdan ma'lumki juda ko'p turdagi tanga pullar xitoyning turli sulolari hukmronliklari davrida muomalada bo'lgan.
Iqtiboslar
Devid, Xartill (2005 yil 22 sentyabr). Quyma Xitoy tangalari. Trafford nashriyoti. ISBN 978-1412054669. "YK Kvan tomonidan". chinesechinese.net. 2012-yil 3-may. Asl nusxadan arxivlangan, 2012-yil 3-may. Olingan. 2021-yil 5-fevral.
"Xitoyning qadimiy valyutasi, Qin sulolasigacha boʻlgan Shell Money". www.travelchinaguide.com. Olingan. 2019-yil 31-yanvar.
"Xitoyning birinchi metall tangalari: Shan sulolasining oxirlarida mis quyish". henan.gov.cn (xitoy tilida). 2012-yil 17-martda asl nusxadan arxivlangan. 2009-yil 11-mayda olingan.
Giedroyc, Richard (2006). Hamma narsa tangalarni yig'ish kitobi: To'plamni boshlash va foyda olish uchun savdo qilish uchun sizga kerak bo'lgan hamma narsa. Hamma kitoblar. ISBN 9781593375683.
"Qadimgi Xitoyda valyuta maydonlari, oltin oqimlari va bozor integratsiyasining Xitoy ma'lumotlari". 140.112.142.79. Olingan 5-fevral, 2021-yil.
“(2) Song sulolasida tanga zarb qilish”. www.china.com.cn (xitoy tilida). 2019-yil 31-yanvarda olingan.
"Lin'an Fu Xingyong" tangasi 2010 yil 19 iyunda Wayback mashinasida arxivlangan (xitoy tilida)
Manbalar
Hartil, Devid (2005). Xitoy tangalari: tarixiy katalog. Trafford. ISBN 978-1-4120-5466-9. Devid Xartill. QUYMA XITO TANGLARI (Ikkinchi nashr). Yangi avlod nashriyoti 2017.
Daniel K.E. Ching savdosi. 1991 yil 2 iyun. Skott Semans, Sietl.
Fisherning Ding. Jorj A. Fisher tomonidan tayyorlangan Ding Fubao katalogining izohli versiyasi, Jr. Kolorado, 1990 yil.
Richard Von Glan. Fortune favvorasi (Xitoyda pul va pul siyosati 1000–1700).Kaliforniya, 1996 yil.
Norman F. Gorniy. Shimoliy Song Dynasty Cash Variety Guide. 1-jild Fugo Senshu. AQSh, 2001 yil.
Devid Xartill. Qing Cash (Qirollik Numizmatik Jamiyatining maxsus nashri 37). London, 2003 yil.
Charlz O. Xukker. Imperial Xitoydagi rasmiy unvonlar lug'ati. Kaliforniya, 1985 yil.
F. Shyot. Xitoy pul birligi. London, 1929 yil.
Fransua Tyerri. Monnaies chinoises: I L'Antiquite preimperiale. Parij, 1997. II Des Qin aux Cinq Dynasties. Parij, 2003 yil.
Tung Tso Pin. Xitoy tarixining xronologik jadvallari. Gonkong, 1960 yil.
Montagut
Montagut Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Qadimgi Xitoy tangalari
Manbalar
DC Twitchett. Tan sulolasi davridagi moliya boshqarmasi. Kembrij, 1970 yil.
Montagut
Aholisi
109 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,4 km2.
Qadimgi Xitoy tangalari
Manbalar
Van Yu-Chuan. Dastlabki Xitoy tangalari. Nyu-York, 1980 yil.
Shinjon numizmatikasi. Ed. Zhu Yuanjie va boshqalar. Gonkong, 1991 yil.
《古钱大辞典》 Gu Qian Da Cidian (Eski tangalar entsiklopediyasi). 丁福保 Ding Fubao. Shanxay, 1936 yil.
Bulungʻur tumani
Bulungʻur tumani — Oʻzbekiston Respublikasi Samarqand viloyatidagi tuman. 1926-yil 29-sentabr da tashkil etilgan. Shimolida Jizzax viloyatining Gʻallaorol tumani, sharqda Baxmal tumani, gʻarbda Samarqand viloyatining Jomboy tumani, janubi-garbda Toyloq tumani, jan.da Urgut tumani va jan.sharqda Tojikiston bilan chegaradosh. Maydoni 0,76 ming km². Aholisi 116,8 ming kishi (2000). Bulungʻur tumani da 1 shahar (Bulungʻur) va 7 qishloq fuqarolari yigʻini (Beshqoʻton, Kulchabiy, Navoiy, Sohibkor, Fozil Yoʻldosh, Oʻrtabuloq, Kildon) bor. Markazi — Bulungʻur shahri
Bulut oʻlchagich
Bulut oʻlchagich — bulutning quyi va yuqori chsgaralarini aniqlash uchun uchar zond yordamida atmosferaga koʻtariladigan asbob. Ishlash tamoyili bulutga kirish va undan chiqishda yoritilganlik yoki namlikka bogʻliq ravishda fotoelement yoki gigroskopik qoplamaga ega oʻtkazgich qarshiliklarining oʻzgarishiga asoslangan. Past bulutning quyi chegarasi koʻtarilish tezligi aniq boʻlgan sharlar va projektorlar bilan, shuningdek quyi va yuqori chegarasi samolyotlar yordamida aniqlanishi mumkin.
Bulungʻur tumani
Aholisi, asosan oʻzbeklar, shuningdek rus, tojik, ukrain, tatar, koreys va boshqa millat vakillari ham yashaydi. 1 km² ga 157 kishi toʻgʻri keladi. Shaharliklar 23,2 ming kishi, qishloq aholisi 93,6 ming kishi.
Qadimgi Xitoy tangalari
Manbalar
《開元通寶系年考》Kai Yuan Tong Bao Xi Nian Hui Kao (Kai Yuan Tong Bao. Xronologik tasnif). 杜维善 顾小坤Dun Weishan va Gu Xiaokun. Shanxay, 1996 yil.
Bulungʻur tumani
Bulungʻur tumani da oʻrta asrlarda xonlarning Bedana qoʻrugʻi deb ataluvchi dam oladigan joyi boʻlgan.
Saratoga (Indiana)
Aholisi
254 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 421,2 nafar kishi.
Bulungʻur tumani
Bulungʻur tumani hududida 1451-yilda Samarqand hukmdori Mirzo Abdullo 6nAbu Said qoʻshinlari oʻrtasida katta jang boʻlgan. Jangda Mirzo Abdullo qoʻshini yengilgach, Abu Said Samarqand taxtini egallagan.
Galzignano Terme
Galzignano Terme Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18 km2. 4225 nafar aholi istiqomat qiladi.
Bulungʻur tumani
Xoʻjaligi. Bulungʻur tumanida 11 qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash sanoat korxonasi, shu jumladan 8 tasi uzumni qayta ishlashga, 2 tasi konserva mahsulotlari ishlab chiqarishga, 1 tasi meva va sabzavotlarni quritishga ixtisoslashgan. Samarqand bolalar oyoq kiyimlari ishlab chiqarish korxonasining filiali, Bulungʻur terini qayta ishlash korxonasi, Samarqand „Gelion“ zavodi filiali bor.
Qishloq xoʻjaligining asosiy tarmoqlari tokchilik, pillachilik, chorvachilik, gʻallakorlik, sabzavotchilik, kartoshkachilikdan iborat. Qishloq xoʻjaligida sugʻoriladigan yerlar 19 ming ga, ekinzorlar 31 ming ga, shu jumladan 5877 ga yerga tok, 2000 ga yerga sabzavot, 750 ga yerga kartoshka, 14525 ga yerga gʻalla, 2144 ga yerga mevali daraxtlar ekilgan. Bulungʻur tumani da 20 shirkat xoʻjaligi, 33 dehqon va fermer xoʻjaligi va boshqa xujaliklar bor (2000). Tuman shirkat va shaxsiy xoʻjaliklarida 41,6 ming krramol, 30,6 ming qoʻy va echki, 42,0 ming parranda boqiladi (2000). Toshkent — Buxoro temir yoʻl ning 19 km Bulungʻur tumanidan oʻtgan va toʻliq elektrlashtirilgan. Bulungʻur tumanidan Olmaota — Toshkent — Termiz avtomobil nuli oʻtgan boʻlib, uz. 22 km.
1999/2000 oʻquv yilida 66 umumiy taʼlim maktabida 31,6 ming oʻquvchi, 2 kasbhunar litseyida 1058 oʻquvchi taʼlim oldi. 45 ommaviy va bolalar kutubxonasi, xalq teatri, „Yoshlik“ ashula va raqs ansambli, „Chavki“ folklor etnografik xalq ansambli, 70 havaskorlik toʻgaragi va bolalar musiqa maktabi faoliyat kursatadi. 15 madaniyat uyi, 460 oʻrinli 2 kasalxona va dispanser, epidsmiyaga qarshi stansiya, xoʻjalik hisobidagi profilaktik zararsizlantiruvchi stansiya, 4 poliklinika, 36 feldsherakusherlik, 7 qishloq vrachlik punktlari boʻlib, ularda 236 vrach, 539 oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim ishlaydi (2000). 1933-yildan „Bulungʻur hayoti“ tuman gaz. chiqadi.
Arzene
Arzene Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pordenone provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12 km2. 1784 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Qadimgi Xitoy tangalari
Manbalar
《兩宋鐵錢》Liang Song Tie Qian (Ikki Song sulolasining temir tangalari). . 閻福善Yan Fushan (va boshq. tahrirlar). Pekin, 2000 yil.
《清朝錢譜》Shincho Senpu. (Qing sulolasi kassasi). Hanava Shiro. Tokio, 1968 yil.
Kösem Sulton
Mahpeyker Kösem Valide Sulton (usmonli; كوسم سلطان: Mâh-Peyker Kösem 1590-1651 yil 2-sentyabr) — Usmonlilar imperiyasining 14-sultoni Ahmad I ning bosh hasekisi va qonuniy rafiqasi boʻlgan, farzandlari Murod IV va Ibrohim I sultonlarining onasi sifatida valide sulton va 1649-yildan 1651-yilgacha Sulton Mehmed IVning büyük („oqsoqol“) validesi boʻlgan. U ikki marta rasmiy ravishda regent (davlat noibasi) boʻlgan ayollardan biri sifatida Usmonli imperiyasi tarixida qolgan. U Usmonlilar tarixidagi eng qudratli va taʼsirli ayollaridan biriga aylangan va imperiyani eng keskin davrlaridan biri boʻlgan Ayollar saltanatining markaziy va taniqli shaxsiga aylangan.
Qadimgi Xitoy tangalari
Manbalar
《太平天國錢幣》Taiping Tianguo Qianbi (Taiping Samoviy Shohligi tangalari). 馬定祥 馬傅德 Ma Dingxiang va Ma Fude. Shanxay, 1983 yil.
Kösem Sulton
Kösem Sulton Ahmad I, Mustafo I, Usmon II, Murod IV, Ibrohim I va Mehmed IVning hukmronligi davrida sulton saroyi aʼzosi sifatida mislsiz siyosiy hokimiyatga ega boʻlib, imperiyaning tashqi va ichki siyosatiga sezilarli taʼsir koʻrsatib, oʻz fuqarolari orasida ulkan shuhrat va mehr toʻplagan. Haramga kirgunga qadar uning hayoti haqida ishonchli dalillar yoʻq, hatto asl tugʻilgan yili ham nomaʼlum, lekin u yunon yoki bosniyalik ekanligi haqida maʼlumotlar mavjud. Koʻrinishidan, uning kelib chiqishi yunon qizi haqidagi birinchi maʼlumot italiyalik sayohatchi Pietro Della Vallening maktubida keltirilgan. U 1615-yil 25-oktabrda Istanbulda Kösem Sulton haqida shunday yozgan edi: „U, agar toʻgʻri tushunsam, Konstantinopoldan ikki yuz chaqirim uzoqlikdagi uzoq mamlakat yoki shahardan kelgan yunon ruhoniyining qizi edi“. Uning nasroniylikdagi ismi nomaʼlum, lekin keng tarqalgan taxminlarga koʻra (nodavlat manbalarda belgilangan) uning ismi Anastasiya ekanligini aytiladi. Aytilishicha, u Bosniya sanjakbeyi tomonidan qul sifatida sotib olingan va oʻn besh yoshida haramga keltirilgan. Anʼanalarga muvofiq unga „oy yuzli“ degan maʼnoni anglatuvchi Mahpeyker ismi berildi. Keyinchalik unga boshqa ismi — Kösem, yaʼni „eng sevikli“ degan maʼnoni anglatuvchi ism sulton Ahmad I tomonidan berilgan. Kösem ismining boshqa talqinlari ham mavjud. Usmonli tilini oʻzi oʻrgangan Pietro della Valle bu ism „sochsiz“ degan maʼnoni anglatadi, deb yozgan (köse — sochsiz, soqolsiz) tanasida tuklar boʻlmagani uchun shu nomni olgan boʻlishi mumkin. Bundan tashqari, Islom ensiklopediyasiga koʻra, Usmoniycha kosem/kösemen „rahbar, toʻda boshligʻi, erkin, mustaqil“ maʼnolarini anglatishi mumkin.
Qadimgi Xitoy tangalari
Manbalar
《咸豐泉匯》Xianfeng Quan Hui (Xianfeng tangalar to'plami). 馬定祥 Ma Dingxiang. Shanxay, 1994 yil.
Kösem Sulton
Uning hayoti haqidagi maʼlumotlar turli tortishuvlarga sabab boʻlgan, chunki baʼzi tarixchilar uning 28 yillik hokimiyati davomida xilma-xil gʻoyalarini qoʻllab-quvvatlashi va yanicharlarga oʻz taʼsirini oʻtkazishi olimlarni shubha ostiga qoldirgan. Baʼzilar, shuningdek, u noqonuniy yoʻllar bilan katta boylik toʻplagan degan tahminlarni daʼvo qilishadi. Biroq, u oʻz yerlari va daromadlaridan olgan pullarining asosiy qismini xayriya ishlari, bunyodkorlik va qurilish loyihalarini amalga oshirish uchun sarflaydi, bu sulolaning oʻz fuqarolariga boʻlgan gʻamxoʻrligining yorqin namoyonidir. Shuning uchun ham Konstantinopolda gʻalayonlarga sabab boʻlgan maskur ayolning vahshiyona oʻldirilishi va buning oqibatida yuzlab odamlarning qatl etilishi ortidan u „Valide-i Muazzama“ (ajoyib ona) „Valide-i Maḳtūle“ (oʻldirilgan ona) va „Vālide-i Şehide“ (shahid ona) kabi nomlar bilan shuhrat qozongan. .
Qadimgi Xitoy tangalari
Manbalar
《中國古錢目錄》 Zhongguo Gu Qian Mulu (Qadimgi Xitoy tangalari katalogi).華光普 Hua Guangpu. Hunan, 1998 yil.
Kösem Sulton
Kelib chiqishi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Tinos_by_Giacomo_Franco.jpg/220px-Tinos_by_Giacomo_Franco.jpg|right|thumb| Tinos xaritasi (Tine) Giakomo Franko, 1597 yil Kosem kelib chiqishi yunon millatiga mansub edi. Egey dengizidagi Tinos orolidagi yunon pravoslav ruhoniyining qizi boʻlib, asli qizlik ismi Anastasiya boʻlgan. .
Qadimgi Xitoy tangalari
Manbalar
《中國錢幣大辭典 － 先秦編》Zhongguo Qianbi Da Cidian – Sian Qin Bian (Xitoy tanga entsiklopediyasi – Qingacha boʻlgan dastlabki davrlar). 李葆華Li Paohua (tahr.). Pekin, 1995 yil.
Kösem Sulton
Kelib chiqishi
1604-yilda, 14 yoki 15 yoshda, u Usmonli bosqinchilari tomonidan oʻgʻirlab ketilgan va Bosniya Sanjakbeyining beylerbeyi (general-gubernatori) tomonidan Bosniyada qul sifatida sotib olingan. Uning goʻzalligi va aql-zakovati Sulton Ahmad I saroyidagi haram ogʻasi tomonidan sezilib, uni Toʻpqopi saroyi xonimi sifatida Sulton Haramiga choʻrilar bilan birga Konstantinopolga joʻnatadi. .
Ahmadning bir vaqtlar qudratli buvisi va haram boshqaruvchisi boʻlgan Safiye Sulton 1604-yilning yanvar oyida hokimiyatdan mahrum qilinib, Eski Saroyga (Eski Saroy) surgun qilingan, Ahmadning onasi va Valide sultoni Handan Sulton esa 1604-yilning noyabr oyida vafot etgan. Ushbu ikkita boʻsh ish oʻrinlari unga Sulton Haramining eng yuqori pogʻonasiga koʻtarilish imkonini bergan.
Haseki sulton
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Ahmed_I_by_John_Young_%28cropped%29.jpg/220px-Ahmed_I_by_John_Young_%28cropped%29.jpg|right|thumb| [[Ahmad I portreti (Jon Yang tomonidan, 1815)]] U Ahmad Kösemga haseki sulton sifatida uni barcha kanizaklaridan ustun qoʻygan va unga oʻz xazinalaridan eng yaxshi javohirlarni hadya qilgan. Uning maoshi kuniga 1000 asperdan iborat edi. Nikohlarining dastlabki yillarida u Ahmadga 4 ta qiz tugʻdi: Aysha Sulton, Fatma Sulton, Xanzoda Sulton va Gevherxon Sulton. Qizlaridan biri Oysha Sulton 1612-yilda yetti yoshida Nasuh Poshoga turmushga chiqdi. Oʻsha yili Gevherxon Sulton besh yoshida Oʻkuz Kara Mehmed Poshoga uylandi. 1609-1612-yillar oraligʻida garov boʻlgan Venetsiya elchisi Simon Kontarini 1612-yilgi hisobotida Kösem haqida eslatib oʻtadi va uni shunday tasvirlaydi:"""Kosem go'zalli va aql-zakovatidan tashqari ko'p iste'dodlarga ega bo'lib ajoyib qo'shiq aytish, raqsga tushish kabi xislatrali bilan sulton ko'nglini zabt etadi va eng suyukli xonimiga aylangan edi. Haramda uni hamma hurmat qilishar edi. Sulton ba'zi masalalarda doimo uning yonida bo'lishini xohlaydigan darajada sultonning sevimlisidir.""" 1610-yillarning boshlarida Konstantinopolga tashrif buyurgan ingliz sayyohi <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/George_Sandys" rel="mw:ExtLink" title="George Sandys" class="cx-link" data-linkid="285">George Sandys</a> Kösemning ismini „Casek Cadoun“ (haseki ayol) deb yozgan va uni „goʻzallikdan tashqari jodugar“ deb hisoblagan. U sultonning Koʻsemga nisbatan „ehtirosli“ muhabbati borligini daʼvo qilib, buning jodugarlik natijasi ekanini taʼkidlab oʻtadi. <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/George_Sandys" rel="mw:ExtLink" title="George Sandys" class="cx-link" data-linkid="285">George Sandys</a> uni „nozik va ayni paytda uyatchan tabiatga ega“ ayol sifatida tavsiflagan edi. . link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/K%C3%B6szem_szult%C3%A1na.jpg/220px-K%C3%B6szem_szult%C3%A1na.jpg|left|thumb| Mahpeyker Kösem Sulton portreti, mil. 19-asr
Kavşut, Sungurlu
Kavshut — Turkiya ning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 289 nafar (2022). 2013 yilda qayta tashkil etilishidan oldin u shaharcha edi.
Kösem Sulton
Ahmad I ning vafoti
1617-yil 22-noyabrda Ahmad tif va oshqozondan qon ketishi oqibatida erta vafot etganida, Koʻsem Mustafoning taxtga oʻtirishini qoʻllab-quvvatlagan fraksiya rahbari boʻlgan. Kösem oʻzining poraxoʻrligi va ulkan taʼsiri orqali Ahmadning oʻgay ukasi Mustafoni taxtga oʻtkazish uchun muvaffaqiyatli ishlarni amalga oshirdi. Ehtimol, u oʻgʻillarining oʻgay akasi Usmon sulton boʻlib, qatl etilishidan qoʻrqqan boʻlishi mumkin. Shuning uchun u Mustafoni sulton boʻlishni afzal koʻrgan, chunki u sultonni oʻz oʻgʻillarini tahdid sola olishligi sifatida koʻrmagan.
Mustafo I hukmronligi
Mustafo ojiz va qobiliyatsizligi tarixda isbotlangan, chunki u (Ahmed I dan keyin) taxtga hech qanday boshqaruv tajribasisiz oʻtirgan ikkinchi sulton boʻlgan. U butun umrini haramda oʻtkazgan, faqat amaldorlar va ayollar oʻrgatadigan narsalarni oʻrgangan, shuningdek u umr boʻyi sultonlar qoʻlida qatl etilishidan doimo qoʻrqib kelgan, bir qancha saroy amaldorlari, xususan, Bosh qora amaldor Mustafo ogʻa bilan bu qoʻrquvni yengishga uringan. Oxir-oqibat, Bosh qora amaldor Mustafo ogʻa sultonni aqldan ozganligi haqidagi xabarlarni tarqatadi va taxtga oʻtirganidan 96 kun oʻtgach, 1618-yil 26-fevralda taxtdan agʻdariladi va uning oʻrniga Ahmadning toʻngʻich oʻgʻli Usmon va uning vafot etgan onasi Mahfiruz Xotun tayinlandi. Usmonning sulton sifatida taxtga chiqishi bilan, uning birinchi harakati Mustafo tarafdorlari, shuningdek, uning taxtga chiqiishini taʼminlagan va uni boshqarishni rejalashtirganlarning hokimiyatini yoʻq qilish boʻlgan. Natijada Kösem va uning atrofidagilar Eski Saroyga (Eski Sarayi) surgun qilingan.
Eski saroyda nafaqaga chiqishi
Usmon II va Mustafo I hukmronligi davrida Koʻsem 8 farzandlari bilan birga Eski Saroyga surgun qilinadi. Vorislik printsipi sifatida kattalik paydo boʻlganligi sababli, shahzodaning onasi Eski Saroyda sultonining vafoti va oʻgʻlining taxtga kirishi oʻrtasidagi vaqtni belgilashi mumkinligi sababli, Kösem oʻzining haseki maqomini va kunlik maoshni saqlab qolishga muvaffaq boʻldi. U erda nafaqaga chiqqanda 1000 asper olgan va va vaqri kelib Kösemning hasekilik muddati tugagandan soʻng, bu lavozim oʻz ahamiyatini yoʻqotdi. Eski saroyga kelganida bir vaqtlar Volida sulton maqomi ostida faoliyat yuritgan Safiye Sulton bilan uchrashish imkoniga ega boʻldi.
Usmon II hukmronligi
1619-yilda Usmon oʻgay onasi Kösemni ziyorat qilish uchun uch kunlik Eski Saroyga tashrif buyurib, uning tantanalarida qatnashib, Usmonlilar yigʻinlariga qarshi ish tutib, unga boʻlgan alohida mehrini namoyon qildi. U shuningdek, Kösemga Afinaning shimoli-gʻarbidagi sakkiz qishloqning daromadini sovgʻa sifatida bergan edi. Shuningdek, u oʻzining Damashqdan Makkaga yoʻl olgan ziyoratchilarga xizmat koʻrsatuvchi vaqfiga kiritgan edi. Kösem bu munosabatlarni oʻz taʼsiridan foydalanib, uni oʻgʻillarini qutqarishga koʻndirish niyatida rivojlantirgan boʻlishi mumkin. Darhaqiqat, Usmon 1621-yilgi Polsha yurishiga joʻnab ketayotib, faqat Kösemning oʻgʻillaridan boʻlgan kichik ukalarining kattasi Mehmedni qatl qiladi. Amakisi Mustafo, Usmonning ukalari kabi Kösem himoyasida tirik qolgan. Garchi Kösem va sulton Mustafo munosabatlari mustahkamlangan boʻlsa ham, yosh sulton uchun bu ishi ijobiy natija bermadi. Biroq, u Kösemning davlat masalalariga aralashganidan bezovta boʻlgandi.
1622-yil may oyida Usmon Mustafo va uning kichik ukalarini qatl etishi mumkinligini sezgan amaldorlar va saroy askarlari Mustafoning onasi Halime Sulton tomonidan qoʻllab-quvvatlanib, oʻz farzandlarining omon qolishi uchun sultonga qarshi davlat toʻntarishini rejalashtirdilar. Yanicharlar hHaramga bostirib kirib, Mustafoni haramdagi xonalardan birida topib olishdi va qoʻlga olishdi. Oʻn yetti yoshli Usmong Yedikule qamoqxonasiga qamaladi, soʻngra 1622-yil 20-mayda yangichalari aʼzolari tomonidan, asosan, Halimening kuyovi, Qora Dovud poshshoning saʼy -harakatlari bilan boʻgʻilib oʻldirilgan.
1588
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1588''
Kösem Sulton
Mustafo I ning ikkinchi hukmronligi
Islohotchi Usmon oʻrniga kuchsiz va qobiliyatsiz Mustafo Kösem koʻmagi bilan yana taxtga oʻtirdi. Avvaliga hokimiyat Kösem va uning onasi qoʻliga oʻtgan boʻlsa, qoʻzgʻolonni amalga oshirgan yanicharylar va boshqalar Usmonning oʻldirilishiga shiddatli munosabatda boʻlishdi: Ular oʻzlari Usmon oʻlimida javobgar deb bilganlarning hammasini qatl qilishgan va shu bilan birvaqtda Ahmadning qolgan oʻgʻillarini ham himoya qilishga urindilar. Halimani oʻgʻlining hukmronligini himoya qilish uchun fitnachilarni yoʻq qilish uchun muqarrar harakatlariga qarshi choralar qoʻllagan.
Oʻz mavqeini saqlab qolishga intilgan Kösem albaniyalik Mere Husayn Poshoning bosh vaziri etib tayinlandi. Mere Husayn Posho oʻzini oʻziga xos islohotchi sifatida koʻrsatib, Usmon qotillarga qarshi tezkor harakat qilishga vaʼda qildi. Lekin Husayn Posho vaziyatdan faqat oʻz manfaati uchun foydalandi, Usmonning qatlida aybdorlarni jazolash va oʻz manfaati uchun davlat xazinasiga bostirib kirish bahonasida keng tovlamachilik ishlarini amalga oshirdi. Mustafo ikkinchi hukmronligining soʻnggi oylarida Usmonning qatli olamiga aloqador boʻlganlarning hammasini, jumladan Kösemning oʻgʻillarini ham qatl qilishni buyurishgandi. Ammo uning buyrugʻi bajarilgunga qadar, Kösem ham, amaldorlar yigʻini ham aralashib, uni yana bir martaMustafoni taxtdan chetlatishdi. Mustafo keyinchalik umrining qolgan qismini maxsus qafasda oʻtkazadi. Kösem oxir-oqibat vazirlar bilan oʻz oʻgʻli Murodni sulton etib tayinlash haqida kelishib oladi. .
Dernancourt
Dernancourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.
1588
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1588''
Dernancourt
Aholisi
437 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 66,2 nafar kishi.
1588
Vafot etgan
🇷🇺
Kösem Sulton
Tashqi va ichki siyosat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/K%C3%B6sem%E2%80%99s_letter.jpg/189px-K%C3%B6sem%E2%80%99s_letter.jpg|right|thumb|280x280px| Koʻsem Sultonning Sadr vazir Xusrev Poshoga yozgan maktubi, 1627-yil.
Xorijiy dushmanlar va kuchli mahalliy zodagonlar Kösemning yuksalishini Usmonlilar davlatining qudrati va obroʻsiga putur yetkazish uchun imkoniyat deb bilishgan. Murod saltanatining dastlabki yillarida Kösem Usmonli-Safaviylar urushi paytida Bagʻdod va Erivanning yoʻqolishi, Livandagi qabilalarning qoʻzgʻoloni, Shimoliy Onadoʻlidagi Abaza poshsho qoʻzgʻoloni, Misrdagi valiylarning soʻzsiz vaʼdalari, barbar davlatlari tomonidan mustaqillikni tasdiqlash, Qrimdagi tatarlarning qoʻzgʻoloni va qozoqlarning Qora dengiz qirgʻoqlariga bostirib borishi va boshqalar bilan kurashishga majbur boʻladi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Claes_R%C3%A5lamb_K%C3%B6sem_Sultan.png/140px-Claes_R%C3%A5lamb_K%C3%B6sem_Sultan.png|right|thumb|240x240px| Koʻsem Sultonning Usmonli miniatyura surati, 1650-yil
Dernancourt
Geografiyasi
Maydoni — 6,6 km2. Dengiz sathidan 39 – 107 m balandlikda joylashgan.