cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ouyang Xiu
1053 yilda uning rahbarligida „Besh sulola haqida tarixiy eslatmalar“ („Vu Dai Shi Ji“) yilnomasi va 1060 yilda Xitoy tarixshunosligining eng muhim asarlaridan biri „Tang sulolasining yangi tarixi“ tuzildi. („Sin Tang Shu“). Rasmiy ravishda, Ouyang Xu ushbu loyihani boshqargan muharrirlardan biri edi, ammo uning tarixchi va mutafakkir sifatidagi qarashlari kelgusi asarga shu qadar sezilarli taʼsir koʻrsatdiki, u uning asosiy tuzuvchisi sifatida tan olindi.
Ouyang Xu nasriy yozuvchi va shoir sifatida mashhur — oʻsha davrning ikkala sheʼriy janrining (shi va cijī) ustasi. Shixua janrining yaratilishi bilan boyitilgan insho yozish (sheʼriyat boʻyicha nutqlar). U, shuningdek, o‘sha davrning eng yirik paleografik asari „Qadimiy yozuvlar to‘plami tushuntirishlar bilan“ muallifi bo‘lib, unda metall va toshga ishlangan yuzlab qadimiy yozuvlarni keltirgan va sharhlagan. Rus kitobxoni nasrdagi avtobiografik matnlari bilan mashhur — „Mast cholning eslatmalari“ (1046) va Hermit Lyu-yining tarjimai holi (1070). Uning ayrim asarlari 1959-yilda „Xitoy klassik nasri“ va „Song sulolasi sheʼriyati“ to‘plamlarida rus tilida nashr etilgan.
Bertha von Suttner
ZUTNER (Suttner) Berta fon (asl fam. Kinskaya) (1843.9.6, Praga — 1914.21.6, Vena) — Avstriya adibasi, jamoat arbobi. Harbiy oilada tugʻilgan. Gruziyada yashagan (1876—85). Shu yerda adabiy faoliyati boshlangan. "Bir qalb qomusi" (1883) asarini Onlot taxallusi bilan eʼlon qiladi. 3. Venaga qaytgach, Tinchlik jamoati tuzadi (1891), zamonasining koʻzga koʻringan jamoat arboblari, mashhur yozuvchilari bilan aloqa oʻrnatadi. "Vaffen nuder!" ("Die Watten nieder!", 1892—99) jurnal nashr etgan. "Yoʻqolsin qurol" (1889), "Martaning bolalari" (1902) roman larini, "Yozuvchining ishqiy sarguzashtlari" (1888), "Azobkor shoh" (1899) asarlari hamda "Urush va unga qarshi kurash" (1904), "Xotiralar" (1908) toʻplamlarining muallifi. Urushga qarshi faoliyati uchun Nobel mukofoti laureati (1905) boʻlgan.
Ouyang Xiu
Ouyan Syu yirik tarixchi sifatida Xitoy sulolalarining qonuniyligini g‘ayritabiiy belgilar — „belgilar“ va „besh element“ nazariyasi bilan taʼriflashni inkor etishda yetakchilik qiladi. Buning oʻrniga, u Xitoy hududlarini siyosiy jihatdan birlashtirish darajasini boshqaradi. Uning „Guruhlar toʻgʻrisida“ nutqi muhim mafkuraviy hujjat boʻlib, unga Dongling harakati tarafdorlari (mēngīngī, Ming davri), shuningdek, 1724 yilda Yonchjen imperatori murojaat qilgan.
Ouyang Xu ismiga taqlid qilib, Ouyantsev-Xu nomi Xolm van Zaychikning detektivlarida paydo boʻlgan — bu rus-xitoy detektivi, „Yomon odamlar yoʻq“ siklidagi qahramon.
Řečice (Žďár nad Sázavou )
Řečice Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 468 ga yaqin aholisi bor.
Saint-Aubin-sous-Erquery
Saint-Aubin-sous-Erquery Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Clermont tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
316 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 51,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,2 km2. Dengiz sathidan 65 – 149 m balandlikda joylashgan.
Soumensac
Soumensac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
Putbus
Putbus Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Rügen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 66,60 km2. 4624 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Soumensac
Aholisi
215 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,4 km2.
Putbus
Hududi
Putbusning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Yaltirbosh
Yaltirbosh, choʻchqayoli — gʻalladoshlarga mansub kuzgi bir yillik begona oʻt turi. Oʻrta Osiyo, Rossiyaning Yevropa qismi, Kavkaz va Gʻarbiy Sibirda keng tarqalgan. Poyasi tuksiz, boʻyi 15—40 sm, barglari qalami tukli. Boshchasi yirik (23 sm), 5—10 gulli, toʻq olovrang, mevasi uchi qirrali, mayda don. Urugʻi 5 sm chuqurlikdan qiygʻos unib chiqadi (12 sm dan chuqur boʻlganda unmaydi). Ya faqat urugidan koʻpayadi. Bir oʻsimlik 2 minggacha urugʻ beradi. Urugʻi kuzda unib chiqib, qishlaydi, erta bahorda esa maysasining rivojlanishi davom etadi. Kurash choralari: urugʻlikni saralash, treflan, kotoran va boshqalar gerbipidlarni qoʻllash.
Abulqosim Samarqandiy
Abulqosim Samarqandiy (arabcha: أبو القاسم سمرقندي — Abulqosim Samarqandiy — Toʻliq ismi: Abulqosim ibn Abu Bakr Laysiy Samarqandiy (XV asr)) — Faqih, tilshunos va adib.
Hayoti va Faoliyati
XV asrning ikkinchi yarmida yashagan mashhur hanafiy faqih, tilshunos va adibning toʻliq ismi — Abulqosim ibn Abu Bakr Laysiy Samarqandiy boʻlib, tavallud topgan yili haqida maʼlumot topilmadi. 888/1483-yildan keyin vafot etgan. Allomaning „Risola fi-l-istiʼora“ („Istiora haqida risola“) yoki „Risolatu-t-tarshihiya“ („Tozalash risolasi“) nomli kitobi Sharq xalqlari oʻrtasida keng tarqalgan boʻlib, uning beshta qoʻlyozma nusxasi OʻzR FA Sharqshunoslik institutida (inv. № 2434/1, 2979/IX, 4070/III, 4070/XII) saqlanmoqda. Asar 888/1483 yillar atrofida yozilgan boʻlib, „Al-istiʼorotu-s-Samarqandiya“ („Istioralar haqida Samarqandiy risolasi“) yoki „Faroidu-l-favoid li tahqiq maoniyi-l-istiʼora“ („Istiora maʼnolarini aniqlashda foydalar durlari“) deb ham yuritiladi. U uch qism — „iqd“ („marjon“)dan iborat boʻlib, har bir „iqd“ oʻz navbatida bir necha „farida“ („dur“)lardan tashkil topgan. Mazkur asarning bir nusxasi (inv. № 2434/1) 1227/1812 yili Buxoro amir Haydar (1215/1800-1242/1826) uchun tayyorlangan. Asar muallif yashagan davrda ham va undan soʻng ham sevib oʻqilgan, oʻrganilgan va unga bir qancha tilshunos olim va adiblar tomonidan sharhlar yozilgan. Jumladan, 944/1537 yili Samarqandda vafot etgan. Isomuddin Ibrohim ibn Muhammad ibn Arabshoh Isfaroiniy „Sharhu-l-istioroti-s-Samarqandiy“ („Samarqandiy istioralariga sharh“) va Mulla Muhammad Sodiq „Sharhu-r-risolati-s-Samarqandiya“ („Samarqandiy risola­si­ga sharh“) nomli arab tilida yozilgan asarlari adib Abulqosim „Istiora“larini sharhlashga bagʻishlangandir. Bu sharhlarning toʻrtta qoʻlyozma nusxasi Beruniy nomidagi sharqshunoslik insti­tu­tida (inv. № 1395/III-IV, 2434/III, 8949/X) saqlanmoqda. Allomaning „Risola fi-l-istiora“ nomli asari va unga yozilgan sharhlarning qoʻlyozmalari dunyoning juda koʻp kutubxonalarida saqlanadi. Asar bir necha marotaba toshbosmada chop etilgan. 2005-yil Adnon Umar Xatibning tarjima va tahqiqi asosida, arab tilida Damashqdagi „Doru-l-asmoʻ“ nashriyotida ham nashr etilgan. Shuningdek, bizga allomaning yana: „Sharhu-l-uzdiya“ („Uzdiya sharhi“), „Riyozatu-l-axloq“ („Axloq riyozati“), „Hoshiya alo sharh miftohi-l-ulum li-s-Sakkokiy“, („Sakkokiyning ilmlar kaliti sharhiga hoshiya“), „Hoshiya alo asrori-t-tanzil va anvori-t-taʼvil li-l-Bayzoviy“ („Bayzoviyning nozil boʻlgan narsalarning sirlari va taʼvil nurlariga hoshiya“) nomli asarlari maʼlum.
794
Vafot etgan
🇷🇺
Nofaroj (Istaravshan)
Nofaroj (Нофароҷ)  — Tojikiston Respublikasining Istaravshan tumani, Nofaroj jamoatiga qarashli daha. Dahadan mahalla markazigacha 1 km, tuman markazigacha 16 km.
Aholisi
Aholisi — 1374 kishi.
Country Lake Estates
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2. Shundan 2,9 km2 quruqlik, 0,7 km2 esa suv maydonidir.
Springbrook (Shimoliy Dakota)
Springbrook AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Williams okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
27 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 28,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,96 km2. Shundan 0,96 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 631 m balandlikda joylashgan.
Yaltiroq qungʻizlar
Yaltiroq qungʻizlar — qattiqqanotli hasharotlar turkumiga mansub oila. Uz. 1–6 mm, tanasi boʻrtiq, yaltiroq. 2000 dan koʻproq, jumladan, Oʻzbekiston faunasida 10 ga yaqin turi maʼlum. Karamdoshlar, burchoqdoshlar va boshqalar oʻsimliklar guli, gʻunchasi, ayrim.turlari quruq oʻsimlik qoldiqlari, zamburugʻ mitseliylari va Raps yaltiroq murdalari bilan oziqlanadi. Bir qancha turlari yirtqich: poʻstloqxoʻr va uzuntumshuq qoʻngizlar qurtlari, shiralar va koksidiyasimonlar lichinkalarini qiradi.
El Royo
El Royo Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 126,06 km2. Aholisi — 314 kishi (2010).
Gamizaj-e Olya
Gamizaj-e Olya (, shuningdek, Gāmizaj-e 'Olya va Gāmīzej-e 'Olyā sifatida romanizatsiyalashtirilgan; Gāmizaj, Gāmizaj-e Bālā, Gamīzej-e Bālā va Garmizak nomi bilan ham tanilgan) Eron, Kirmonshoh viloyati, Kirmonshoh tumani, Firuzobod tumani, Sar Firuzobod qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yili aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 275 nafar kishi hamda 48 ta oiladan iborat.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
795
Vafot etgan
🇷🇺
Mahalliy byudjetlar
Mahalliy byudjetlar - davlat byudjetining tegishli viloyat, tuman, shahar pul mablagʻlari jamgʻarmasini tashkil etuvchi bir qismi. Mahalliy byudjetlarda daromadlar manbalari va ulardan tushumlar miqsori, shuningdek, moliya yili mobaynida aniq maqsadlar uchun ajratiladigan mablagʻlar sarfi yoʻnalishlari va miqdori nazarda tutiladi. Mahalliy byudjetlarning daromadlari mahalliy soliqlar va yigʻimlar hamda toʻlovlardan tashkil topadi. Mahalliy byudjetlarning mablagʻlari hududiy rivojlanishning moliyaviy manbalaridan biri hisoblanadi. Mahalliy byudjetlar har bir mamlakat davlat byudjetining ajralmas qismidir.
Oʻzbekiston hududida birinchi Mahalliy byudjetlar dastlab Oʻrta Osiyoda Rossiya mustamlakachilik hukmronligi oʻrnatilganidan keyin shahar va viloyat byudjetlari sifatida 19-asrning70-yillaridan shakllana boshladi. Keyinchalik uyezd byudjetlari tuzildi. Bu byudjetlarning hajmi aholining soni va ehtiyojlarini eʼtiborga olmay, chor Rossiyasining Turkiston general-gubernatorligi markaziy apparati amaldorlari tomonidan belgilanar va eng koʻp qismi boshqaruv, politsiya, sud organlariga sarflanardi.
Mahalliy byudjetlar mablagʻlari hisobidan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda fan, taʼlim, madaniyat, sogʻliqni saqlash, jismoniy tarbiya va sport, ijtimoiy taʼminot, mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliyatini taʼminlash, byudjet tashkilotlarini saklash, iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirishning maqsadli dasturlari va tadbirlarini amalga oshirish va boshqa moliyalashtiriladi.
Bernwiller
Bernwiller Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Thann tumani tarkibiga kiradi.
Mahalliy byudjetlar
Mahalliy byudjetlarni tuzish, shakllantirish, harajatlarni moliyalashtirish masalalari OʻzRning 2000-yil 14 dekabrda kabul qilingan "Byudjet tizimi toʻgʻrisida" qonuniga muvofiq amalga oshiriladi.
Abdurazunat Boymurodov.
Bernwiller
Aholisi
612 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 80,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,6 km2. Dengiz sathidan 277 – 307 m balandlikda joylashgan.
Couvron-et-Aumencourt
Aholisi
1015 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 75,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,4 km2. Dengiz sathidan 60 – 91 m balandlikda joylashgan.
Muhammad Hodiy Muhammadiy
Muhammad Hodiy Muhammadiy — yozuvchi olim, tanqidchi, 1961-yilda Tehron da tugʻilgan. U yozuvchilik faoliyatini 22 yoshida kattalar, bolalar va yoshlar uchun asarlar yozish bilan boshlagan. Muhammadiy 1994-yilgacha hikoyalarida tinchlik va adolat kabi gʻoyalarga eʼtibor qaratgan bir nechta badiiy kitoblarni nashr etgan, ammo keyinchalik uning vaqti asosan bolalar va yoshlar adabiyoti boʻyicha tanqid va tadqiqotlarga sarflagan.
Ilmiy faoliyati
Muhammadiyning eng muhim ishi Eron da bolalarga yoʻnaltirilgan ijodiy taʼlim dasturini joriy etish edi. Natijada bir necha jildli oʻquv kitoblari paydo boʻldi. U so‘nggi bir necha yil davomida adabiyotning tarbiyaviy funksiyalariga qiziqish bildirgan va fors tili va matematikadan hikoyalar orqali o‘rgatish ustida ishlagan. Qayd etilgan kitoblar qatoriga „ Adabiy fors-tilini oʻrganish va adabiy matematikani oʻrganish“ kiradi. Muhammadiy bolalar adabiyotiga oid nazariy matnlarni ham tarjima qiladi va Eron bolalar va oʻsmirlar yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi aʼzosi boʻlgan.
Erishgan yutuqlari
Bolalar va o‘smirlar intellektual rivojlanishi instituti (Kanoon) kitob festivalining „Eng yaxshi kitob“ mukofoti, Eron Bolalar kitoblari kengashi va Xalqaro yoshlar kitoblari kengashining (IBBY) „Eng yaxshi kitob“ mukofoti, „Oltin uchuvchi toshbaqa“ mukofoti, Sariq kiyik mukofoti (ota-onalar va bolalar tomonidan tanlanadi).
Suzish boʻyicha Yozgi Olimpiada oʻyinlari natijalari
thumb| Maykl Felps suzish boʻyicha uchta shaxsiy va ikkita jamoaviy Olimpiya oʻyinlari rekordlariga ega.|left Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi Olimpiya oʻyinlarida basseynda suzish boʻyicha sportchilar tomonidan amalga oshirilgan vaqt boʻyicha eng tezkor suzishlarni tan oladi. Erkaklar suzish boʻyicha oʻyinlar 1896-yilda zamonaviy tarzda tashkil etilganidan beri yozgi Olimpiya oʻyinlarining rasmiy dasturiga kiritilgan; faqat 1912-yilda ayollar bellashuvi ham oʻtkazila boshlandi. 1896-yilgi Olimpiya oʻyinlarida suzish musobaqalari Egey dengizidagi koʻrfazda boʻlib oʻtdi, suzuvchilar qirgʻoqqa suzishlari kerak edi — vengriyalik suzuvchi Alfred Xajos oʻsha yili ikkita oltin medalni qoʻlga kiritdi va shunday dedi: „Mening gʻalaba qozonish istagim yashash istagimni butunlay yengdi“. Parijdagi 1900-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida suzish musobaqalari Sena daryosida boʻlib oʻtdi va 1908-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari Londondagi White City stadionidagi yengil atletika treki bilan oʻralgan 100 metrlik hovuzda oʻtkazildi.
Poygalar toʻrtta suzish toifasida oʻtkaziladi: erkin uslub, chalqancha suzish, brass va batterflyay, turli masofalarda va individual yoki estafeta musobaqalarida. Mustaqil suzish poygalari ham individual, ham estafetalarda oʻtkaziladi, ularda barcha toʻrtta suzish toifalari qoʻllaniladi. Tokio −2020 yozgi Olimpiada oʻyinlarida suzish boʻyicha erkaklar ham, ayollar ham basseynda oʻn sakkizta sport turi boʻyicha bellashdilar. Basseynga asoslangan 35 ta musobaqadan Amerika Qoʻshma Shtatlari suzuvchilari oʻn toʻrtta rekordga ega, Avstraliya yettita, Xitoy toʻrtta, Vengriya uchta, Buyuk Britaniya va Janubiy Afrika ikkitadan, Ukraina, Rossiya Olimpiya qoʻmitasi va Shvetsiyada bittadan rekordlar mavjud. Hozirgi Olimpiya rekordlarining 20 tasi 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida, yettitasi 2016-yilda, uchtasi 2012-yilda va beshtasi 2008-yilda oʻrnatilgan.
Erkaklar rekordlari
right|thumb| Caeleb Dressel 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida 3 ta individual musobaqada Olimpiya rekordlarini oʻrnatdi. right|thumb| Sun Yang 2012-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ikkita musobaqada Olimpiya rekordlarini oʻrnatdi. ♦ amaldagi jahon rekordi boʻlgan ishlashni bildiradi. Statistik maʼlumotlar 2020-yilgi Olimpiada yakuniga koʻra toʻgʻri va faqat XOQ tomonidan Olimpiya oʻyinlari sifatida tan olingan voqealarni oʻz ichiga oladi.
Ayollar rekordlari
right|thumb| Emma MakKeon 50 va 100 metrga erkin uslubda suzish boʻyicha Olimpiada rekordiga ega. right|thumb| [[Katie Ledecky|Keti Ledekki 400 va 800 metrga erkin uslubda suzish boʻyicha olimpiada rekordlarini oʻrnatdi 2016-yil.]] ♦ amaldagi jahon rekordi boʻlgan ishlashni bildiradi. Statistik maʼlumotlar 2020-yilgi Olimpiada yakuniga koʻra toʻgʻri va faqat XOQ tomonidan Olimpiya oʻyinlari sifatida tan olingan voqealarni oʻz ichiga oladi.
Aralash rekordlar
♦ amaldagi jahon rekordi boʻlgan ishlashni bildiradi. Statistik maʼlumotlar 2020-yilgi Olimpiada yakuniga koʻra toʻgʻri va faqat XOQ tomonidan Olimpiya oʻyinlari sifatida tan olingan voqealarni oʻz ichiga oladi.
Abu-Dabi Plaza
2009-yilning 11-iyun kuni Qozogʻiston va Birlashgan Arab Amirliklari «Abu-Dabi Plaza» kompleksini qurishga kelishib olishdi va kerakli xujjatlar imzolandi. Oʻsha yili 28-avgust kuni Qozogʻiston Prezidenti Nursulton Nazarboyev kompleks qurilishining kapsulasini tantanali ravishda joyladi. Bino qurilishi 2010-yilning noyabr oyida boshlandi, 2016-yilning oxirida qurilish yakuniga yetishi rejalashtirilgan. Qurilishdan soʻng «Abu-Dabi Plaza» balandligi boʻyicha Toshkent Teleminorasidan (balandligi 320 metr) oʻzib ketib Qozogʻiston va Oʻrta Osiyoda birinchi oʻrinni egallaydi. Binoning taxminiy balandligi 320 merni tashkil etadi, ushbu raqam binoning 75 qavatdan iborat boʻlishini anglatadi.
«Abu-Dabi Plaza» kompleksining umumiy maydoni 510 ming kv.kilometrni tashkil etadi. Loyiha qiymati $ 1,6 milliard AQSh Dollariga tengdir.
NGC 4120
NGC 4120 Ajdaho yulduz turkumidagi Scd tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Ranier (Minnesota)
Ranier AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Koochiching County, Minnesota|Koochiching
Aholisi
145 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 399,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,36 km2. Shundan 0,36 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 342 m balandlikda joylashgan.
Massa e Cozzile
Massa e Cozzile Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Pistoia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16 km2. 7643 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mahalliy vaqt
Mahalliy vaqt - Yer yuzidagi biror nuqta uchun belgilangan vaqt, oʻrtacha Quyosh yoki yulduz vaqti. Mahalliy vaqt joyning geografik uzunligiga bogʻliq,. Geografik uzunlik sharqqa 15° ortganda Mahalliy vaqt 1 soatga ortadi, lekin bitta meridianda joylashgan barcha nuqtalarning Mahalliy vaqt deyarli bir xil. Katta shaharlarning sharqiy va gʻarbiy qismlaridagi Mahalliy vaqt birbiridan bir necha sekundga farq qiladi. Bu noqulaylikdan qutulish uchun barcha mamlakatlarda mintaqa vaqti qabul qilingan. Shu maqsadda Yer sharining butun yuzasi meridianlar bilan 24 mintaqaga boʻlingan. Har bir mintaqa ichidagi vaqt bir-biridan 1 soatcha farq qiladi. Nolinchi deb ataladigan boshlangʻich mintaqaning oʻrtasidagi meridian London yaqinidagi Grinvich rasadxonasidan oʻtadi. Grinvich Mahalliy vaqt Toshkent vaqtidan 5 soatga farq qiladi (yana q. Vaqt).
Kuchaytirgich turlari
RC — kuchaytirgich
RC — kuchaytirgich past chastotali signalining kuchlanishini oshiruvchi kuchaytrigichdir. Unda nagruzka sifatida rezistor qoʻllanilgani uchun uni rezistorlarda tuzilgan kuchaytirgich yoki qisqacha RC — kuchaytirgich deyiladi. Uning kuchaytirish xususiyatlari keng chastotalar oraligʻida signal chastotasiga bogʻliq emas.
Ushbu rasmda bipolyar va unipolyar tranzistorda tuzilgan RC — kuchaytirgichning prinsipial sxemasi koʻrsatilgan. Undagi passiv elementlar turli xil vazifani bajaradi. Masalan, passiv zanjirlardan CeRe, CHRH va R1 R2 kuchaytirgichning oʻzgarmas tok boʻyicha, qolgan elementlar esa, oʻzgaruvchan tok boʻyicha ish rejimini beradi.
Yuqori chastotali kuchaytirgich
Koʻp hollarda yuqori chastotali kam quvvatli tebranishlarni bir necha oʻn hatto 100 million marta kuchaytirish talab qilinadi. Bunday tebranishlarga radioaloqada antenna orqali qabul qilinadigan signallar misol boʻladi. Qabul qiluvchi antennada faqat yagona radiostansiyaning signali emas, balki juda koʻp radiostansiyalarning signallari qabul boʻladi. Shunga koʻra yuqori chastotali kuchaytirgichlar chastota tanlovchi yoki tanlovchi kuchaytirgichlar deb ataladi.
Nagruzkasi yakka tebranish konturidan iborat boʻlgan kuchaytirgich rezonans kuchaytirgich deb, nagruzkasi bogʻlangan tebranish konturidan iborat boʻlgan kuchaytirgich esa oʻzgarmas sohali kuchaytirgich deb ataladi.
Konturlarning qisman ulanish darajasi transformatsiya koeffitsiyenti deb ataladigan kattaliklar orqali ifodalanadi Amalda tebranish konturini nagruzka zanjiriga qisman ulashning qoʻsh avtotransformator holi keng tarqalgan. Ushbu rasmda bipolyar tranzistorli rezonans kuchaytirgichning prinsipial sxemasi koʻrsatilgan. Unda nagruzka konturi L induktivlik gʻaltagi va C oʻzgaruvchan kondensatordan tashkil topgan. Koʻpincha yuqori chastotali kuchaytirgichlarni oʻrganishda tranzistorning U — parametridan foydalanish qulay.
Keng sohali kuchaytirgich
Koʻp radioelektron qurilmalarda keng chastota spektriga ega boʻlgan murakkab shakldagi signallar — impuls signallarini kuchaytirish talab etiladi. Bunday signallarning barcha tashkil etuvchilarini bir tekis kuchaytirish uchun kuchaytirgichning oʻtkazish sohasi bi rnecha gersdan to bir necha megagersgacha yetishi kerak. Bunday shartni nagruzkasi chastotaga bogʻliq boʻlmagan kuchaytirgichla rbajaradi. Ular rezistorlarda tuzilgan kuchaytigichlardan iboratdir.
Maʼlumki, rezistorlarda tuzilgan kuchaytirgichning oʻtkazish sohasi quyi chastotalar tomonidan oʻtish zanjirining vaqt doimiysi (\tau_h=CR_H), yuqori chastotalarda esa, nagruzka zanjirining vaqt doimiysi bilan chegaralangan boʻladi. Shunga koʻra, oʻtkazish sohasini quyi chastotalar sohasiga qarab kengaytirish uchun vaqt doimiysini yoki kondensatorning sigʻimini kattalashtirish kerak. Yuqori chastotalar sohasiga qarab kengaytirish uchun esa kichraytirish kerak.
Quvvat kuchaytirgichlari
Quvvat kuchaytirgichlari qurilmalardagi kuchaytirish pogʻonasining soʻnggi bosqichdagi kuchaytirgich hisoblanadi. Shuning uchun ular oxirgi kaskad yoki chiqish kaskadi deb ham nomlanadi.
Quvvat kuchaytirgichlari chiziqli va nochiziqli rejimlarda ishlaydi. Chiziqli rejimda chiziqli boʻlmagan buzilishlar deyarli kuzatilmaydi. Lekin bu holda kuchaytirgichning F. I.K, yaʼni nagruzkada ajraladigan oʻzgaruvchan PH quvvatning manbadan olinadigan P0 quvvatiga nisbati kichik boʻladi va eng yaxshi holda 50% ga yetishi mumkin xolos.
Nochiziqli rejimda esa, manba kam quvvat sarf qiladi. Shuning hisobiga qurilmaning F. I.K ortadi. Lekin ishchi soha kuchaytiruvchi element xarakteristikasining egri chiziqli qismida boʻlgani uchun signalning shakli buzilishiga olib keladi. Bu rejimda F. I.K 78% gacha yetadi.
Sur’atda umumiy bazali va umumiy emitterli sxema asosida tuzilgan tranzistolri quvvat kuchaytirgich keltirilgan. Unda ishchi sohasi kollektor-emitter orasidagi kuchlanishning Ukemax — yoʻl qoʻyiladigan maksimal qiymati, kollektor tokining Ikmax — yoʻl qoʻyiladigan maksimal qiymati, kollektor-emitter kuchlanishining Ukemin — minimal qiymati, kollektor tokining Ikmax — minimal qiymatii bilan chegaralanadi.
Komiljon Zufarov
Komiljon Ahmadjonovich Zufarov (1925.1.5 - Toshkent - 2002.30.7) - gistolog olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1968), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1968). Toshkent tibbiyot akademiyasi ni tugatgan (1951). Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Andijon tibbiyot instituti gistologiya kafedrasi mudiri va fakultet dekani (1955—57), Oʻlka tibbiyot instituti va Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi yadro fizikasi institutida laboratoriya mudiri (1957—65), Toshkent tibbiyot akademiyasi rektori (1956—71), Oʻlka tibbiyot instituti direktori (1971—72). Oʻzbek sovet ensiklopediyasi bosh muharriri (1977— 86), "Fan va tur-mush" jurnal bosh muharriri (1988—1992). Toshkent tibbiyot akademiyasi gistologiya kafedrasi (1962-yildan) va biofizika laboratoriya (1966-yildan) mudiri. Asosiy ilmiy ishlari hujayralar ichida sekretsiya va soʻrilish jarayonlari hamda ularning boshqarilish mexanizmini oʻrganishga oid. Oʻzbekistonda birinchi boʻlib elektron mikroskopiya laboratoriya ga asos solgan. Ingichka ichakdan soʻrilgan ekzogen oqsillarning buyraklarda parchalanishi toʻgʻrisidagi ilmiy kashfiyot muallifi (1987). Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1981).
Qirol sher
Qirol Sher (The Lion King) – 1994-yil Amerikaning Walt Disney Feature Animation studiyasi tomonidan ishlab chiqarilgan va Walt Disney Pictures tomonidan tarqatilgan animatsion musiqali film. Film Disneyning 32-animatsion badiiy filmi hisoblanadi.
796
Vafot etgan
🇷🇺
Qirol sher
Film Rotten Tomatoes saytida 93% ijobiy baholangan.
Saint-Crépin-aux-Bois
Saint-Crépin-aux-Bois Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
247 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,5 km2. Dengiz sathidan 45 – 142 m balandlikda joylashgan.
Boysungʻur (maʼnolari)
Boysung‘ur:
Diyarbakirdagi portlash
Diyarbakirdagi portlash quyidagilarni nazarda tutishi mumkin:
Kishnova (Norak)
Kishnova — Norak tumani Dukoniy QFYga qarashli qishloq. Kishnovadan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 16 km, tuman markazigacha 19 kmni tashkil qiladi. Aholisi 250 kishi (2017), tojiklar.
Estepa de San Juan
Estepa de San Juan Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,45 km2. Aholisi — 9 kishi (2010).
Usmon Zufarov
Usmon Zufarov, (1892 — Toshkent — 1981.7.8) — sharq musiqa asboblari ustasi, oʻymakor naq-qosh. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1942). 1906—12 yillarda usta Toshdan hunar oʻrgangan. 1912-yildan mustaqil usta. 1927-yildan Oʻzbekiston radio qoʻmitasida, 1929-yildan Toshkent hunarmandlik uyushmasi qoshida-gi artelda, Sanʼatshunoslik instituti milliy musiqa asboblarini mukammallashtirish tajriba laboratoriya da (1934— 36 va 1943—46), Oʻzbek davlat filar-moniyasida (1936—43) ishlagan. Z. oʻzbek cholgʻu asboblarini yasash, takomillash-tirish va bezashda oʻziga xos uslub yaratgan. U yasagan va bezagan milliy cholgʻu asboblari (tanbur, dutor, sato va b.) maxsus koʻrgazmalarda namoyish etilgan (1937, 1959). 60-yillardan 3 boʻlakli (yigʻma) tanbur, dutor va satolari keng tarqalgan, shuningdek, ud, skripka, qozoq va qirgʻiz qoʻbizi (qil qoʻbiz), qozoq doʻmbirasi, afgʻon rubobi, ispan banjosi va b. ni ham yasagan hamda qadama naqshlar bilan bezagan. Ijodidan namunalar respublika muzeylarida saqlanadi. Koʻplab shogirdlar tayyorlagan. Z. ijodi haqida "Kuylovchi yogʻoch" telefilmi yaratilgan (1978). Toshkentdagi Z. yashagan kuchaga uning nomi berilgan.
Radostín nad Oslavou
Radostín nad Oslavou Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 926 ga yaqin aholisi bor.
Arvier
Arvier Italiyaning Aosta vodiysi mintaqasida joylashgan kommunadir. Maydoni — 33 km2. 858 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Zurmala minorasi
Zurmala minorasi - Termizdagi meʼmoriy yodgorlik (mil. av. 2-asr) Kushonlar davriga oid budda inshooti. A. Strelkov uni stupa deb hisoblagan. Arxeologik tadqiqotlar natijasida 3. metr. harobasining balandligi. 14,5 m gacha boʻlgan. Asosan toʻgʻri toʻrtburchak tarhli (22 x 16 m), silindrsimon minora shaklida xom gʻishtdan qurilgan, tepasiga qubba — gumbaz ishlangan, oqish ohaqtosh bilan qoplangan, asosida boʻrtma gorelyef haykallar boʻlgan. Toshtaxtalar hamda taroshlangan boʻlak parchalari koʻplab topilishi 3. metr. ni tashqaridan ham tosh bilan qoplangan deb taxmin qilinadi.
Ko‘hna Termiz aholi punktining janubi-sharqida, viloyat markaziga olib boruvchi yo‘l chetida Zurmala minorasi deb nomlanuvchi inshoot qoldiqlari ko‘tarilgan. Minora xarobalari qadimdan arxeologlarning e'tiborini tortgan.
1926 yilda ular bu buddist stupadan boshqa narsa emas, deb taxmin qilishgan. Yarim asrdan so'ng o'tkazilgan batafsil so'rov shuni tasdiqladiki, bu Kushonlar saltanatining gullab-yashnagan davriga tegishli diniy bino.
Minora vaqti-vaqti bilan juda ko'p zarar ko'rgan, ammo u ta'sirli taassurot qoldiradi. U taxminan 33 santimetr bo'lgan xom kvadrat g'ishtdan yotqizilgan. Barcha g'ishtlar chiziqcha va ikkita chuqurlik shaklida xarakterli belgiga ega. Arxeologlarga ma'lumki, bunday g'ishtlar Baqtriyada faqat Kushonlar davrida, ya'ni miloddan avvalgi III asr boshlarida ishlatilgan. e'lon. Keyinchalik ular to'rtburchaklar g'isht bilan almashtirildi. Olimlarning hisob-kitoblariga ko'ra, stupa qurish uchun deyarli 1 million 200 ming g'isht kerak bo'lgan. Loy g'ishtning qattiq massasi yuqori qismida qoldiqlar uchun kichik xonaga ega.
Stupa buddistlarning eng muhim va qadimiy belgilaridan biridir. Eng qadimiy stupalar va Zurmala minorasi ularga tegishli bo'lib, g'isht va toshdan yasalgan yarim sharlar edi. Ularning tashqi ko'rinishi eng qadimiy qabrlar - qabristonlarga ko'tarildi va "parinirvana" - Buddaning o'limi va uning dafn etilishini ramziy qildi. Aytgancha, " stupa " so'zi Sanskrit tilida so'zma-so'z "tuproq yoki toshlar" degan ma'noni anglatadi. Stupa poydevorga o'rnatildi, uning ustiga aylanma yo'l o'rnatildi. Stupaning yana bir muhim maqsadi buddist yodgorliklarini saqlashdir. Budda vafotidan keyin birinchi asrlarda Buddaning boshidan bir o'rim soch, kiyimidan bir parcha mato, uning o'zgarmas qoldiqlari zarrasi kub shaklida qutiga - o'ziga xos yodgorlikka solingan. , "Xudoning uyi" deb nomlangan. Keyinchalik qimmatbaho metallar va toshlar, donalar, Xudo va ilohiy kuchning timsollari yodgorlik sifatida saqlangan. Yodgorlik stupaning tepasiga qo'yilgan. Uning tepasida soyabonlar bilan toj kiygan tayoq ko'tarildi. Soyabon - insonning kelib chiqishining olijanobligi ramzi - Hindistonda hamma uchun tushunarli. Ma'lumki, Siddhartha Gautama, Budda laqabini olgan ta'limot asoschisi - "ma'rifatli" Hindiston shimoli-sharqidagi shahzodaning o'g'li edi. Va Budda imonlilar tomonidan nafaqat ruhiy ustoz, balki xudolar va koinotning shohi sifatida qabul qilinganligi sababli, Ustozning oliy kuchi sharafiga stupaga bir nechta soyabonlar qo'yilgan. Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlarida bir necha asrlardan so'ng soyabonli qabr tepaligining eng qadimiy ramzi pagodaning me'moriy shakliga yoki tepasida shpil bilan qoplangan stupaga aylantirilganligi qiziq.
Stupadagi tayoq va soyabonlar va, albatta, saqlanib qolmagan, ammo qadimgi Termiz shahri yaqinida joylashgan Qoratepa g'or buddistlar ibodatxonasidan olingan devor rasmlari Baqtriya stupalarining dizayni haqida fikr yuritish imkonini beradi. Qoidaga ko'ra, bu gumbazli tepaga ega bo'lgan pog'onali uch qavatli minora bo'lib, uning tepasida "sharaf soyabonlari" o'rnatilgan tayoq o'rnatilgan. Stupaning nisbatlarini tahlil qilish asosida arxeologlar Zurmala minorasining asl ko'rinishi ushbu tasvirlarga yaqin degan xulosaga kelishdi.
798
Vafot etgan
🇷🇺
Stanley (Shimoliy Dakota)
Stanley AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Mountrail okrugi tarkibiga kiradi.
Saint-Sulpice-de-Faleyrens
Saint-Sulpice-de-Faleyrens Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Libourne tumani tarkibiga kiradi.
Stanley (Shimoliy Dakota)
Aholisi
1458 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 309,3 nafar kishi.
Saint-Sulpice-de-Faleyrens
Aholisi
1583 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 87,5 nafar kishi.
Stanley (Shimoliy Dakota)
Geografiyasi
Maydoni — 4,74 km2. Shundan 4,71 km2 quruqlik, 0,03 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 684 m balandlikda joylashgan.
Saint-Sulpice-de-Faleyrens
Geografiyasi
Maydoni — 18,1 km2.
Kiara Diane
Kiara Diane (, tav. 29-aprel 1987-yil) — amerikalik pornoaktrisa. 2011-yilda iyul oyida Penthouse jurnali versiyasi boʻyicha «Oydin kiskasi» boʻldi.
Berrwiller
Berrwiller Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Guebwiller tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1058 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 137,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,7 km2. Dengiz sathidan 244 – 360 m balandlikda joylashgan.
Zufo
Zufo (Nepeta cataria) — yalpizdoshlar (labguldoshlar) oilasiga mansub koʻp yillik serpoya oʻt. Boʻyi 80 sm cha. Barglari tuxumsimon, orqasi tukli, qaramaqarshi joylashgan. Gullari och binafsha poya va shoxlari uchida yarim soyabon holida toʻplangan. Mevasi 4 ta yongʻoqcha. 3. tarkibida efir moyi va b. moddalar bor. Barg qaynatmasi xalq tabobatida ishtaha ochish, yoʻtalni bosish uchun, shuningdek, nafas yoʻllari va meʼda kasalliklarini davolashda qoʻllaniladi.
Zabereznik (Xarovsk tumani, Vologda)
Zabereznik (Заберезник)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 20 km, Mixaylovskiy munitsipaliteti markazigacha - 3 km. Eng yaqin aholi punktlari Nelyubovskaya, Umrischa, Obrochnoye.
2002 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, doimiy aholi yo'q edi.
Aholisi
Aholisi - 0 kishi (2010).
Boysungʻur (hukmdor)
Boysungʻur, Boysunqur, Boysunqar (1477/78—1499) — Movarounnahr hukmdori (1495, 1497). Temuriylardan. Sulton Mahmud Mirzonint oʻgʻli, otasi hayotlik chogʻida Buxoro hokimi boʻlgan. U vafot etgach, ikki marta Samarqand taxtini egallagan, ammo tez orada
Günalan
Günalan — Turkiyaning Burdur viloyati Burdur tumanidagi qishloq.
Manbalar
[
Taillebourg (Lot-et-Garonne)
Taillebourg Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
92 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,9 km2.
Qozog‘istondagi ocharchilik va uning demografik oqibatlari
Qozog‘istondagi ocharchilik, uning demografik oqibatlari Zamonaviy tarixnavislik 1932-1933 yillarda Qozog‘istonda ro‘y bergan ocharchilik oqibatida yuzaga kelgan insoniy talofatlar masalasiga turli tomonlardan baho beradi.Oddiy tartib asosida (Qozogʻiston aholisini roʻyxatga olish oʻrtasidagi arifmetik tafovutni aniqlash) tadqiqotlarda yoʻqotish odatda 1 million kishi chegarasida qayd etiladi. Shuningdek, ikki millionga yaqin qurbonlar haqida, masalan, mashhur amerikalik ekspert Marta Olkottning „Ijtimoiy o‘tmishni baholash: Markaziy Osiyo qozoqlari“ kitobida ham kattalashtirilgan hisob-kitoblar mavjud.
G‘arbning sovet davri tadqiqotchilariga eʼtibor qaratsak, agar baʼzi hollarda ularning tadqiqotlari haqiqatga intilishni aks ettirsa, boshqa hollarda xolislikka ishora ham yo‘q, chunki barcha eʼtibor asosan istakdan tug‘ilgan tor fikrli fikrlarga qaratilgan. „Boshqa ilgakni aytish“. Lekin har qanday holatda ham milliy tariximiz muammosini o‘zimizdan yaxshiroq hech kim hal qila olmaydi. Shunday ekan, bu yo‘nalishdagi intellektual tadqiqotlarni jadallashtirish vaqti keldi. Bunda esa tarixiy demografiya o‘zining samarali kognitiv vositalari va universal tadqiqot usullari bilan bir qatorda muhim rol o‘ynashi kerak.
1926-yilgi birinchi aholini ro‘yxatga olish natijalariga ko‘ra, Qozog‘iston SSR hududida 3 million 628 ming kishi yashagan. Biroq oradan 12 yil o‘tib, 1939-yilgi aholini ro‘yxatga olishda aholi soni 1 million 321 ming kishiga, yaʼni 36,7 foizga kamaygani qayd etilgan .Tarixchilar va demograflarning fikriga koʻra, hatto bu koʻrsatkich ham kam baholanadi, bu omil tahlili doirasida jiddiy tuzatishga muhtojligini anglatadi. 1930-yillarning oʻrtalarida aholining son tarkibi shartli ravishda barqaror boʻlgan davrda respublika hududidagi doimiy aholi soni 4 million 120 ming kishini tashkil etdi.
Ushbu maʼlumotlarga asoslanib, Qozogʻiston oʻsha qorongʻu yillarda oʻzining doimiy aholisining oʻrnini bosmaydigan katta qismini, yaʼni 2 millionga yaqin kishini yoʻqotdi.
Qozogʻiston xalq xoʻjaligi hisobi boʻlimi (Kaznarxozuchet) M.Somatovning ommaviy deklaratsiya xatida (1937-yil 14-yanvarda) Qozogʻistonning qishloq aholisi 1930-yil 1-iyuldan 1933-yil 1-iyungacha 3,4 million kishiga kamaydi, shahar aholisi esa 766,8 ming kishiga koʻpaydi. Deklaratsiya maktubida bu ikki davrda (263,3 ming kishi) ocharchilik, epidemiyalar, deportatsiya qurbonlari o‘limi o‘rtasidagi farq ko‘rsatilmagan.
Bundan kelib chiqib, tarixchi va demograflar quyidagi xulosaga kelishadi: ko‘rsatilgan yillarda ochlik va unga bog‘liq kasalliklar natijasida 1 million 750 ming nafari yoki respublikaning barcha doimiy aholisining 42 foizi halok bo‘lgan.
Oʻylaymizki, ochlik qurbonlari soni haqidagi savol ochiq qolmoqda. Aftidan, MKK markaziy partiya organlari va Ichki ishlar vazirligi tomonidan „K“ (maxfiy) belgisi bilan respublika va viloyat arxivlarida saqlanayotgan arxivlardan muomalaga kiritilgan materiallardan jiddiy tuzatish olish múmkin. 1937-yilgi Butunittifoq aholini roʻyxatga olish materiallaridan tubdan yangi maʼlumotlarni olish mumkin, bu „quvgʻinlarni roʻyxatga olish“ deb nomlanadi. Roppa-rosa bir kunda (5-yanvardan 6-yanvargacha) oʻtkazilgan u stalinizm siyosati natijasida yuzaga kelgan ulkan demografik halokatni tasvirlaydi.Buni rejalashtirgan va amalga oshirganlar hibsga olinib, aksariyati otib tashlangan (totalitar tuzum guvohlarni qoldirishdan cho‘chigan) aniq. Aholini roʻyxatga olish materiallarining oʻzi koʻp yillar davomida yoʻq qilingan deb ishonilgan.Endi, yaqinda u Markaziy davlat xalq xo‘jaligi arxividan topildi.Ushbu materiallardan koʻrinib turibdiki, SSSRdagi qozoqlarning soni 1937-yil yanvar oyida 2 862 458 kishini tashkil qilgan.
Shuningdek, Qozog‘istonda boshqa xalqlar va etnik guruhlarning soni kamayganini aytish kerak: ukrainlar- 859,4 mingdan 658,1 mingga, o‘zbeklar — 228,2 mingdan 103,6 mingga, uyg‘urlar - 62,3 mingdan 36,6 mingga.Ogʻir taqdirga duch kelgan bu xalqlar vakillari oʻzlarining tanish joylarini tashlab, oziq-ovqat taʼminoti qulay boʻlgan hududlarga — Sibir, Oʻzbekistonga koʻchib oʻtishga majbur boʻldilar.
Berilgan maʼlumotlardan koʻrinib turibdiki, iqtisodiyotning majburiy vayron boʻlishi natijasida yuzaga kelgan ocharchilik koʻlami hayratlanarli edi. Chorvadan mahrum boʻlgan qir xalqi oʻzining anʼanaviy taomi boʻlgan goʻshtdan mahrum boʻldi. Baliqchilik, ovchilik va boshqa yigʻilishlar vaziyatni yaxshilay olmadi. Qishloqda hosil yetishmagani uchun g‘alla yo‘q edi (g‘alla tayyorlash kampaniyasida esa uni supurib ketgan).
Goloshchekin ocharchilikdan qochqinlar
Jutagan viloyatini tark etish ham har doim ham mumkin emas edi.Oti ham, tuyasi ham bo‘lmagan, piyoda qolgan ko‘chmanchi uchun bir necha yuzlab, hatto minglab kilometrlik ulkan masofani bosib o‘tish qiyin edi. Chorvasidan ayrilgan dehqonlar uchun bepoyon dasht boquvchi emas, o‘lim to‘riga aylandi.
Bir guruh umidsiz odamlar shaharlar, qishloqlar, temir yoʻl vokzallari boʻylab faqat bitta maqsad-omon qolish uchun kezdilar.Ular toʻplangan joylarda tif epidemiyasi avj oldi, bunday siyrak aholi punktlari uchun misli koʻrilmagan epidemiya. Chechakka qarshi immunitetning yoʻqligi, shuningdek zaif (koʻp hollarda mavjud boʻlmagan) sogʻliqni saqlash xizmatlari tufayli zaiflashgan odamlar ochlikdan vafot etdi.
Migratsiya ham aholiga katta zarar yetkazdi.Jami aholining toʻrtdan bir qismi, yaʼni 1030 ming kishi respublikadan tashqaridagi viloyatlarga koʻchib oʻtgan.Ulardan 616 ming nafari qaytmagan,414 ming nafari keyinroq Qozog‘istonga qaytgan. Mutaxassislarning fikricha, qaytmagan 200 mingga yaqin kishi xorijga — Xitoy, Moʻgʻuliston, Afgʻoniston, Eron va Turkiyaga ketgan.
1926 va 1939-yillardagi aholini ro‘yxatga olish qozoqlarning qo‘shni viloyatlarga ko‘chib o‘tganini aniq isbotlaydi.Agar 1926-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qoʻshni respublikalarda 314 ming qozoq millati vakillari yashagan boʻlsa,1939-yilgi aholi roʻyxatiga koʻra u 794 ming kishiga yetgan, yaʼni oʻsish nisbatan 453 ming kishi bilan cheklangan edi .1926-1939 yillardagi aholini roʻyxatga olish oraligʻida koʻchib kelgan qozoqlar soni: RKFSRda 2,3 marta,Oʻzbekistonda 1,7 marta,Turkmanistonda 6 marta,Tojikistonda 7 marta, Qirgʻizistonda 10 marta koʻpaygan .Ularni qaytarish, iqtisodiyotga jalb etish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirildi. Ammo 1938 yilda „yapon josuslari“ va „ millatchi -fashistlar“ ga qarshi kampaniya davomida taʼqiblar tartibsizligida bu harakatlar toʻxtatildi. Respublika OKning yangi apparati „xalq dushmanlari“ (L. I. Mirzoyan hibsga olinib, otib tashlandi). Biroq, bu tarixning yana bir qora sahifasidir.
Oʻlat va ocharchilik tufayli demografik jarayonning buzilishi
Ochlik va unga hamroh boʻlgan epidemiyalar, shuningdek, emigratsiya oddiy demografik jarayonni dastlabki bosqichlarida buzdi.Respublikaning doimiy aholisi chuqur ildiz otgan inqiroz hodisasini yengib o‘ta olganligining siri shundan iboratki, aholi unga birinchi o‘sishning birinchi bosqichida, yaʼni demografik evolyutsion rivojlanishning birinchi bosqichida duch kelgan.Urushdan keyingi demografik yuksalish tufayli (aslida 1962-yilda) qozoq etnik guruhi katta yoʻqotishlardan omon qoldi.Avvalgi aholi soni 40 yildan keyin, yaʼni 1969 yilda tiklangan.Agar demografik portlash va uning avvalgi „ko‘tarilishi“ bo‘lmaganida, aholining bunday milliy inqirozidan chiqish uchun kamida 100-120 yil, yaʼni 2-3 barobar ko‘p vaqt kerak bo‘lar edi. Shunday bo‘lsa-da, avvalgi to‘lqinga o‘xshash murakkab tariximizni takrorlab, lekin har bir avlod o‘tishida uni bosqichma-bosqich yengib chiqsak, uning oqibatlari uzoq vaqt — 150-170 yilgacha davom etadi.
O‘sha yillardagi fojiali voqealarning sabablarini faqat anʼanaviy tarixshunoslikda tilga olingan „xato va mubolag‘alar“ oqibatlari bilan izohlab bo‘lmaydi.Aksincha, huquqiy hodisa yuz berdi, yaʼni safarbarlik-maʼmuriy va ixtiyoriylikni kuchaytirish usullari oʻz tabiatiga koʻra stixiyali. Siyosiy-mafkuraviy vositalarni mamlakat hayotiga keng joriy etish, ulardan xo‘jalik yuritishda foydalanish, huquqiy meʼyorlar va insoniy omillarni buzish (bugungi til bilan aytganda). Shunga koʻra, xatolar va mubolagʻalar ijtimoiy tashkilotning stalinistik modelining ob’ektiv mantiqiy haqiqatini ifodalaydi.
Ana shu shart-sharoitlarni his qilgan holda, biz haligacha quyidagi savolni rad eta olmaymiz: o‘sha paytda bunday fojiali voqealarga qanday yo‘l qo‘yildi? Bundan tashqari, hozir ham Stalin va uning eng yaqin sheriklari mamlakat ahvoli, bu sohadagi kurash koʻlami haqida toʻliq xabardor emas edilar, ularga salbiy maʼlumotlar berildi va hokazo. b. mulohazalar bildirilmoqda. Bu rostmi?
Aslida, Moskvadan qaytgach, L.I.Mirzoyan (respublika partiya tashkilotiga rahbarlik qila boshlaganida) va O.Isaev Qazolkom byurosining majlislaridan birida aytganidek, L.Kaganovich juda sarosimaga tushdi.U har doim soʻradi: "Bu qanday sodir boʻldi? Nima uchun OC bu haqda gazetada oʻqiydi (toʻliq yolgʻon, chunki oʻsha paytda matbuot oʻz „maʼlumotlarini“ ruxsat etilgan targʻibot hajmidan tashqariga chiqara olmadi. —muallif)? Bu haqida (masalan, ocharchilik, muhojirlik va boshqalar) b.— muallif) kimga jim boʻlish kerak („zararkunandalar“ ga tanish ishora. — muallif) foydalimi? — deb qayta-qayta so‘radi u juda g‘azablanib.
Sassnitz
Sassnitz Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Rügen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 46,45 km2. 10366 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Qozog‘istondagi ocharchilik va uning demografik oqibatlari
Oʻlat va ocharchilik tufayli demografik jarayonning buzilishi
Shuningdek, shu munosabat bilan bir epizod esga olinadi, V.Molotov Gʻarbiy Qozogʻistonda bunday ommaviy migratsiya haqida katta tashvish bildirganda, F.Goloshchekin taʼkidlaganidek, sinfning begona elementlari yana bir bor birlikni buzmoqda (bunday qochqin sharhlar oʻsha yillarda butun muammo haqida aytilgan edi: quvur portlashidan dala yongʻiniga qadar).Goloshchekinning ko‘chishning maʼnosini uning nutqidan ham ko‘rish mumkin: "Qishlog‘idan chiqmagan qozoq, ko‘chgan joyiga yo‘ldan boshqa yo‘l bilmaydi, hozir Qozog‘iston ichida bir tumandan ikkinchi tumanga ko‘chib yuribdi, mehnat qilmoqda.Rossiya va Ukraina kolxozlarida,Volga boʻyida va U Sibirdagi iqtisodiy qurilishlarga ham aralashdi.Albatta, bunday migratsiya iqtisodiyot va turmush tarzini o‘zgartiradi, eski turmush tarzini buzadi, natijada anʼanaviy iqtisodiyot ham barbod bo‘ladi. Hech qanday yoʻqotish yoʻq. Ular — millatchilar — iqtisodiyotning faqat ayanchli, vayron boʻlgan tomonini koʻradilar, boshqalari — „chapchi“ soʻzlashuvchilar — faqat aksilinqilobni koʻradilar. Albatta, qaysidir darajada u ham, u ham bor, lekin hayotni qayta qurish davom etmoqda" .Katta bir guruh odamlarning o‘z-o‘zidan harakatlanishiga „hayotni qayta qurish“ emas, balki oddiy iqtisodiy ehtiyoj sabab bo‘lgani respublika rahbarining xayoliga ham kelmagan.
RKFSR qoʻmitasi raisining oʻrinbosari T.Risqulov. Uning Stalinga maktubi guvohlik berishi mumkin.
Sassnitz
Hududi
Sassnitzning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Qozog‘istondagi ocharchilik va uning demografik oqibatlari
Oʻlat va ocharchilik tufayli demografik jarayonning buzilishi
Unda shunday yozilgan edi: "Qozogʻiston hududiga tutashgan migratsiya joylaridan olingan soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, hozir qozoqlar bor: Markaziy Volgada 40 ming kishi,Qirgʻizistonda 100 ming kishi,Gʻarbiy Sibirda 50 ming kishi,20 ming kishi. ming qoraqalpoq,30 ming Markaziy Osiyoda. mingga yaqin kishi. Koʻchmanchilar hatto Qalmoq viloyatida,Tojikistonda,Shimoliy mamlakatda va boshqalarda yashaydilar, chekka hududlarda ham.Aholining bir qismi, jumladan, boylar Gʻarbiy Xitoyga koʻchib oʻtdi. Qozoqlarning markaziy viloyatlarga ko‘chishi birinchi marta kuzatilmoqda. Bu oddiy migratsiya emas (odatda yozda, qisqa masofalar va chorva mollari mavjud boʻlganda), lekin koʻp sonli och odamlar taʼmni izlab ketishadi. Muhojirlar alohida tumanlardagi tumanlar umumiy aholisining 40-50 foizini tashkil qiladi. ..
Ammo bu migratsiya va qozoq xo‘jaliklarining kengayishining eng salbiy natijasi 1932-yilda boshlangan, yozda kamayib ketgan va hozir yana dahshatli sur’atda kuchayayotgan ocharchilik va epidemiyadir.O‘tgan bahorda Qozog‘iston viloyatlarida va migrantlar orasida ochlik va epidemiyalardan o‘lim holatlari ko‘paygan edi.Ocharchilikka sabab bo‘lgan vabo endi bahor kelishi bilan yana avj oladi.Mana, mahalliy manbalardan olingan so‘nggi faktlar.RFKSRKHK komissiyasi ishida ishtirok etish uchun bir qator viloyatlardan kelgan vakillar quyidagi faktlarni maʼlum qildilar: o‘rtoq Illarionov (Markaziy Volga viloyati ijroiya qo‘mitasidan) Tuzto‘be va Or tumanlarida ko‘chmanchilar orasida 5-10 kishi halok bo‘layotganini aytdi har kuni; Oʻrtoq Alagizov (Gʻarbiy Sibir qoʻmitasidan) 10 ming qozoqlar Sibir temir yoʻlining faqat bitta stansiyasida toʻplangani, ular orasida epidemiya tarqalgani, ularning salmoqli qismi nobud boʻlayotgani haqida xabar berdi;Shimoliy yoʻl qurilishi gʻisht zavodida 84 nafar qozoq mehnat qilgan, keyin ishdan boʻshatilgan, ulardan 14 nafari ochlikdan vafot etgan, aybdorlar javobgarlikka tortilgan; Oʻrtoq Tuganboyev (Qirgʻiziston OAK raisining oʻrinbosari) 10 mingga yaqin qozoqlar Frunze shahri va uning atrofida toʻplanganini maʼlum qildi (u BK(b)P MK va BK(b)P MKKga yozgan) va har kuni 15-20 kishi (ayniqsa bolalar) halok boʻlishini eʼlon qildi
799
Vafot etgan
🇷🇺