cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kanada iqtisodiyoti
Baliq ovlash
Baliqchilik Kanadadagi eng qadimgi iqtisodiy faoliyatdir. Yangi Shotlandiya, Nyu-Brunsvik va Nyufaundlend va Labradorning sharqiy qismida joylashgan Buyuk Nyufaundlend banki - baliq ovlash uchun katta hududlarga boy. Atlantika provinsiyalarining baliqchilik sanoati asosan kerevit, omar, qisqichbaqalar va sazanlarni ovlaydi. Baliqchilar uchun iqtisodiy ahamiyatga ega boʻlgan boshqa dengiz turlarining (barcha turdagi baliqlarning) ahamiyati soʻnggi oʻn yilliklarda ularning haddan tashqari ovlanishi tufayli keskin kamaydi. 1992-yilgi treska inqirozi mamlakatning sharqiy qirgʻogʻida baliq ovlashni taqiqlashga va koʻplab baliqchilik xoʻjaliklarining, ayniqsa Nyufaundlend va Labradorda vayron boʻlishiga olib keldi. Inqirozning oqibatlari bugungi kungacha davom etmoqda.
Britaniya Kolumbiyasida qizil ikra eng muhim mahsulot turi hisoblanadi. Britaniya Kolumbiyasi butun Shimoliy Amerikada baliq ovlashda qizil ikra eng katta ulushga ega boʻlgan hududdir.
Oʻrmon xoʻjaligi
Kanada hududining deyarli 40 % tayga bilan qoplangan, bu uni eng yirik yogʻoch (va uning hosilalari) eksportchisi va dunyodagi eng yirik qogʻoz ishlab chiqaruvchilardan biriga aylantiradi. Bu mahsulotlar ham ichki bozorga, ham asosiy xaridor boʻlgan AQShga moʻljallangan. Britaniya Kolumbiyasi sanoatda yetakchilik qiladi, undan keyin Kvebek va Ontario. Kanada davlat idoralari mamlakat qishloq xoʻjaligi va chorvachilikni narxlarning oʻzgarishi va xorijiy mahsulotlardan himoya qilish uchun ishlab chiqarish chegaralari va subsidiyalarni belgilaydi. Bunday agentliklar ishlab chiqaruvchilarning oʻzlari tomonidan mahsulotlarni sotishga yordam beradi, ularga qishloq xoʻjaligi faoliyati uchun zarur boʻlgan xizmatlar va materiallar orqali yordam beradi.
Qazib olish sanoati
Kanada foydali qazilmalarining xilma-xilligi uni dunyodagi eng yirik togʻ-kon mahsulotlari eksportchilaridan biriga aylantirdi.
Ammo, neft va tabiiy gaz ikkita eng muhim mineral resurslar boʻlib qolmoqda.
Neft ishlab chiqarish
thumb| Hozirgi vaqtda [[neft Kanadaning eng muhim tabiiy boyligi hisoblanadi. Rasmda shtatning neft poytaxti Edmonton shahridagi yodgorlik neftning mahalliy iqtisodiyot uchun ahamiyatini ifodalaydi.]] Kanada hozirda Saudiya Arabistoni, Rossiya, AQSh, Eron, Xitoy va Meksikadan oʻzib ketgan. Neft qazib olish boʻyicha dunyoda yettinchi oʻrinda turadi. Kanada yirik neft eksportchisi hisoblanadi.
Alberta provinsiyasi ushbu tabiiy resurslarning katta zahiralariga ega va ularni ishlab chiqarishda yetakchi hisoblanadi. Alberta, shuningdek, qatron qumlari shaklida bitumning katta zahiralariga ega; neft narxining oshishi sharoitida bitumni neftga qayta ishlash uchun foydalanish mumkin. 2006-yildan beri narxlarning oʻsishi investitsiyalar va „bitum moyi“ ishlab chiqarishning sezilarli oʻsishiga olib keldi. Kelajakda, agar narxlar bir xil boʻlib qolsa yoki oʻsishda davom etsa, Kanada osongina dunyodagi eng yirik neft etkazib beruvchilardan biriga aylanishi mumkin.
Konchilik
Konchilik: Kanada dunyoda alyuminiy, mis, temir, nikel, oltin, uran va ruxning eng yirik ishlab chiqaruvchilardan biridir. Kanada foydali qazilmalarining xilma-xilligi va ishsizligi uni dunyodagi eng yirik togʻ-kon mahsulotlari eksportchilaridan biriga aylantirdi.
Ontario alyuminiy, mis, nikel, kumush, titan va ruxning katta zaxiralariga ega; bu viloyat togʻ-kon sanoati boʻyicha mamlakatda yetakchi va dunyodagi eng yirik nikel yetkazib beruvchi hisoblanadi. Kvebekda temir, rux va asbestning katta konlari mavjud. Kanadadagi eng yirik temir ishlab chiqaruvchi Nyufaundlend va Labrador hisoblanadi. Britaniya Kolumbiyasi mamlakatning eng yirik mis ishlab chiqaruvchisi, Nyu-Brunsvik esa sinkning eng yirik ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. Saskachevanning uran zaxiralari dunyodagi eng katta hisoblanadi.
Ishlab chiqarish sanoati
Avtomobillar, yuk mashinalari, avto va samolyot qismlari Kanadada ishlab chiqariladigan asosiy mahsulotlar boʻlib, ishlab chiqarilgan mahsulotlarning yalpi bozor qiymatini hisoblashga kiritiladi :.
Ontario va Kvebek 75 dan ortiq ishlab chiqaradi Kanadada ishlab chiqarilgan barcha sanoat mahsulotlarining % i, Toronto va Monreal esa mamlakatning asosiy ishlab chiqarish markazlari hisoblanadi. right|thumb|250x250px| Amerika [[Ford Motor Company|Ford guruhi Flex -ni Ontariodagi Oakville zavodida yigʻadi]]
Kanadada oʻzining milliy avtomobil yoki yuk mashinalari ishlab chiqaruvchi zavodi yoʻq. Buning oʻrniga, koʻplab Amerika va Yaponiya avtomobil korxonalari oʻz avtomobillarini Kanadada ishlab chiqaradilar (deyarli barcha zavodlar Ontarioda joylashgan, uchta Shvetsiya Volvo va Kvebekdagi American Paccar avtobuslari bundan mustasno). Mamlakatda ishlab chiqarilgan avtomobillarning bir qismi Kanada bozori uchun moʻljallangan boʻlsa-da, ularning aksariyati hali ham AQShga ketmoqda.
Kanada-Amerika avtomobil shartnomasi (1965-2001)
Kanada Bombardier Inc tufayli samolyotlar va metro poyezdlari boʻyicha dunyoda yetakchi hisoblanadi. Bombardier zavodlarining aksariyati Monreal aglomeratsiyasida joylashgan.
2010-yillarda Kanadada federal dengiz floti, Kanada Qirollik dengiz floti va Kanada qirgʻoq qoʻriqlash kemalarini qayta qurish uchun koʻp milliard dollarlik uzoq muddatli hukumat tashabbusi (Kanadaning milliy kema qurish strategiyasi, NSS) tomonidan boshqariladigan kemasozlikning mavjud.
Kanadadagi boshqa muhim ishlab chiqarish tarmoqlari neft- kimyo, metallurgiya, elektron va telekommunikatsiya sanoatidir.
Qurilish
Kanadadagi qurilish sanoati asosan mamlakatning asosiy shaharlarida toʻplangan boʻlib, u yerda har kuni koʻplab immigrantlar ishlaydi. Bular Kalgari, Edmonton, Monreal va ayniqsa Toronto shaharlari. Bu sanoat Torontoda juda rivojlangan, u erda koʻplab binolar va osmonoʻpar binolar qurilmoqda yoki loyihalashtirilmoqda. Toronto osmonoʻpar binolarni qurish faolligi boʻyicha dunyoda ikkinchi shahar boʻlib, Shanxaydan biroz pastroqdir.
Uchinchi darajali sektor
thumb| [[Toronto, Kanadaning moliyaviy markazi]] Uchinchi darajali sektor Kanada yalpi ichki mahsulotining 67 % dan ortigʻini egallaydi, shuning uchun Kanada postindustrial davlat ekanligini taʼkidlash mumkin. Davlat, tijorat va shaxsiy xizmatlar, jumladan, taʼlim, sogʻliqni saqlash, mehmondoʻstlik va dam olish, Kanada yalpi ichki mahsulotining 22 % ini tashkil qiladi va mamlakatning eng katta daromad manbai hisoblanadi.
Davlat daromadlarining ikkinchi yirik manbasi moliyaviy operatsiyalardir. Toronto va Monreal Kanadaning asosiy moliyaviy markazlari hisoblanadi. Torontoda mamlakatning asosiy fond birjasi joylashgan Toronto fond birjasi Amerikada ikkinchi va dunyoda oltinchi oʻrinda turadi. Monreal va Vankuverda ham fond birjalari mavjud, ammo ahamiyati kamroq.
Turizm
Turizm Kanadaning asosiy daromad manbalaridan biridir. Chet ellik sayyohlar tashrifi boʻyicha beshinchi oʻrinda boʻlib, bu borada Fransiya, Ispaniya, AQSh va Italiyadan keyibgi oʻrinni egallaydi. Turli attraksionlar mavjud. Toronto, Monreal va Vankuver mamlakatning eng koʻp tashrif buyuradigan shaharlaridir.
Transport
Kanadada togʻlar, katta koʻllar va oʻrmonlar kabi transport uchun toʻsiqlarni keltirib chiqaradigan koʻplab noqulay boʻlgan hududlar mavjud. Shunga qaramay, mamlakat dunyodagi eng rivojlanganlaridan biri boʻlgan zamonaviy transport tizimiga ega.
Kanada temir yoʻl tarmogʻi 80 000 kilometrdan ortiq yoʻlni oʻz ichiga oladi. Bu dunyodagi toʻrtinchi yirik temir yoʻl tarmogʻi boʻlib, AQSh, Rossiya va Xitoydan keyin ikkinchi oʻrinda turadi. Mamlakatning ikkita asosiy temir yoʻl kompaniyasi Kanada milliy temir yoʻli va Kanada Tinch okeani temir yoʻli boʻlib, ikkinchisi 1884-yilda tashkil etilgan dunyodagi eng yirik transkontinental temir yoʻl hisoblanadi. Bu ikki kompaniya xususiy mulk hisoblanadi. VIA Rail — Kanada hukumati tomonidan boshqariladigan shaharlararo temir yoʻl yoʻlovchi xizmati. Mamlakatning eng katta temir yoʻl tutashuvi Monreal, undan keyin Kalgari va Toronto. Toronto, Vankuver va Monrealda zamonaviy metro tizimlari mavjud. thumb| Kanada Tinch okeani temir yoʻl poezdi Kanadaning yirik shaharlari avtomagistrallar bilan bogʻlangan. Ular orasida Tinch okeanidan Atlantikagacha sakkiz ming kilometrga choʻzilgan Trans-Kanada avtomagistrali („Trans-Kanada avtomagistrali“) va dunyodagi eng koʻp ishlatiladigan avtomagistral boʻlgan 401 -magistral yoki Makdonald-Kartier avtomagistrali ajralib turadi.
Kanadaning asosiy port markazlari Vankuver, Monreal, Galifaks, Sent-Jon va Torontodir. Sent-Lorens dengiz yoʻli yirik kemalarning Atlantika okeanidan Buyuk koʻllarga oʻtishiga imkon beradi. Mamlakatning asosiy havo yoʻllari Toronto, Vankuver va Monrealdir. Air Canada mamlakatning asosiy aviakompaniyasi hisoblanadi.
Mamlakatning asosiy aeroport markazlari Toronto, Vankuver va Monrealdir. Mamlakatning asosiy havo transporti kompaniyasi Air Canada hisoblanadi.
Energiya
thumb| Energiya ishlab chiqarish diagrammasi, 2008-yil Kanada, birinchi navbatda, sanoatlashgan iqtisodiyoti va qishki qattiq sovuq iqlimi tufayli, dunyodagi aholi jon boshiga energiya isteʼmol qiladigan eng yirik mamlakatlardan biridir. Kanada qayta tiklanadigan energiyaning katta manbalariga ega, masalan, koʻplab yirik daryolar va koʻllar, markaziy va sharqiy mintaqalarda kuchli doimiy shamollar va Yangi Shotlandiyadagi Fundi koʻrfazidagi eng baland dengiz toshqini. Mamlakat qayta tiklanmaydigan energiya zahiralari boʻyicha ham ajralib turadi. U Saskachevandagi dunyodagi eng yirik uran zahiralariga va Albertadagi yirik neft va tabiiy gaz zahiralariga egalik qiladi. Oxirgi viloyat, shuningdek, qatron qumining dunyodagi eng katta zaxiralariga ega.
Mamlakatda isteʼmol qilinadigan elektr energiyasining 60 dan ortigʻi GESlar, 18 % i atom elektr stansiyalari, 12 % i tabiiy gazli issiqlik elektr stansiyalari, 8 % i koʻmirda ishlaydigan issiqlik elektr stansiyalari tomonidan ishlab chiqariladi, 2 % i esa boshqa elektr stansiyalarida ishlab chiqariladi. Kanadaning barcha provinsiyalari, Shahzoda Eduard orolidan tashqari, AQShga eksport qilinadigan ortiqcha (ayniqsa Kvebek) bilan elektr energiyasi ishlab chiqaradi. Kanada xorijga energiya eksport qiladigan kam sonli rivojlangan davlatlardan biridir. AQShga elektr energiyasi eksporti Kvebek, Nyufaundlend va Labrador uchun muhim daromad manbai hisoblanadi.
2007-yildan beri sharqiy provinsiyalarda shamol stansiyalari qurilishi kengaymoqda, biroq ular tomonidan ishlab chiqariladigan energiya miqdori ahamiyatsizligicha qolmoqda.
Chuchuk suv
Kanadada chuchuk suvning katta zaxiralari mavjud. Kanadaning AQShga chuchuk suv eksporti doimiy muhokama mavzusidir.
Mehnat resurslari
Kanadaning iqtisodiy faol aholisi 17,37 million ishchi kuchiga ega (2004). Hozirgi vaqtda 18 yoshdan oshgan erkaklarning taxminan 72,5 % Kanada iqtisodiy faol aholisining bir qismi boʻlgan, bu koʻrsatkich 1981-yilda Ikkinchi Jahon urushidan keyingi maksimal 78,7 % ga yetgan. Iqtisodiy faol aholi 18 yoshdan oshgan ayollarning qariyb 59 % ini tashkil etdi. Erkaklar uchun oʻrtacha yillik daromad taxminan 40,700 Kanada dollarini, ayollar uchun — taxminan 28,400 Kanada dollarini tashkil etdi.
Iqtisodiy faol aholining qariyb 35 % kasaba uyushmalari aʼzolari hisoblanadi. Dehqonlarning atigi 2 % kasaba uyushmalariga tegishli boʻlsa, kasaba uyushma guvohnomasiga ega boʻlgan davlat boshqaruvi xodimlarining ulushi 80 % ga yaqin edi.
Savdo munosabatlari
thumb|300x300px| Kanada bilan erkin savdo shartnomasi tuzgan mamlakatlar xaritasi. Xulosa — quyuq koʻk, muzokaralar ostida — ochiq koʻk. 2008-yil
AQSh bilan
AQShning Kanada bilan savdo aloqasining eng muhim tarkibiy qismi avtomobil sanoatidir. 1965 -yildan boshlab, ikki davlat oʻrtasida yengil avtomobillar, yuk mashinalari va ularning butlovchi qismlari savdosidagi barcha bojxona toʻsiqlarini olib tashlagan avtomobil shartnomasi (Kanada-AQSh avtomobil toʻgʻrisidagi bitim) davrida avtomobilsozlik sanoati tovarlarining oʻzaro savdosi 715 million donadan oshdi. Biroq, 2007-yildan beri global raqobat va neft narxining oshishi natijasida avtomobil ishlab chiqarishning qisqarishi ushbu savdo hajmining pasayishiga olib keldi.
AQSH Kanadaning qishloq xoʻjaligi tovarlari uchun eng yirik bozoridir. Kanada oziq-ovqat mahsulotlarining uchdan bir qismi AQShga eksport qilinadi. Oʻz navbatida, Kanada AQSh uchun ikkinchi yirik bozor hisoblanadi. Kanada, birinchi navbatda, Amerika meva-sabzavot mahsulotlarini import qiladi.
2000-yilda Kanada-AQSh energiya savdosi 21 milliard dollarni tashkil etdi. Neft, tabiiy gaz va elektr energiyasi ushbu savdoning asosiy tarkibiy qismlariga aylandi. Kanada AQShga dunyodagi eng yirik neft yetkazib beruvchi hisoblanadi. AQShda ishlatiladigan neftning 16 % va tabiiy gazning 14 % Kanadadan import qiladi.
Kanada va AQSh oʻrtasidagi oʻzaro savdoning 95 % i jiddiy muammo tugʻdirmasa-da, ikki davlat qolgan 5 %, ayniqsa qishloq xoʻjaligi va maʼdaniyat sohalarida bahslashmoqda. Umuman olganda, bu masalalar ikki tomonlama maslahat forumlarida yoki JST yoki NAFTA nizolarni hal qilish boʻlimiga shikoyat qilish orqali hal qilinadi. 1999-yil may oyida AQSH va Kanada hukumatlari AQSH mahsulotlarining bir qismi uchun Kanada bozoriga kengroq kirishni kafolatlaydigan samaradorlik boʻyicha shartnoma tuzdilar. Oʻzaro kelishuvga koʻra, ikkala davlat ham Meyn koʻrfazidagi nizo boʻyicha xalqaro sudga shikoyat qildi va ikkalasi ham 1984-yil 12-oktabrdagi qarorga rozi boʻldi. Bugungi kunda Kanada va Amerika Qoʻshma Shtatlari oʻrtasidagi savdo munosabatlaridagi muammolardan biri Kanada-Amerika yogʻochlariga tegishli: amerikaliklar Kanadaning yogʻoch sanoatini asossiz ravishda subsidiyalashiga ishonishadi.
Kaka
Kaka (Kakiya) — Rim mifologiyasida gigant Kakaning singlisi.
Kanada iqtisodiyoti
AQSh bilan
1995-yil fevral oyida AQSh Prezidentining Kanadaga tashrifi chogʻida Kanada va Qoʻshma Shtatlar ikki davlat oʻrtasidagi havo qatnovini sezilarli darajada oshirish boʻyicha aviatsiya shartnomasini imzoladilar. Ikkala davlat ham Buyuk koʻllarni Atlantika okeani bilan bogʻlaydigan Sent-Lorens daryosining dengiz kanalida operatsiyalarni oʻzaro taqsimladilar.
AQSh Kanadaning eng yirik savdo investori hisoblanadi. 1999-yil oxirida AQShning Kanadadagi toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalaridagi ulushlari qiymati 116 milliard dollarga baholandi yoki Kanadadagi xorijiy investitsiyalar 72 % ni tashkil etdi. Amerika sarmoyalari, birinchi navbatda, metallurgiya va togʻ-kon sanoati, neft-kimyo sanoatiga, mashinasozlik va transport uskunalarini ishlab chiqarishga, shuningdek, moliyaviy operatsiyalarga yoʻnaltirilgan. Shu bilan birga, Kanada AQSh xorijiy investorlari orasida uchinchi oʻrinda turadi. 1999-yil oxirida Kanadaning AQShga kiritgan toʻgʻridan-toʻgʻri investitsiyalaridagi aktsiyalarining qiymati 90,4 milliard dollarga baholandi. Kanadaning AQShdagi sarmoyalari asosan ishlab chiqarish, ulgurji savdo, koʻchmas mulk, neft, moliyaviy va sugʻurta operatsiyalariga yoʻnaltirilgan.
Kaka
Rosherning Leksikonida bayon qilingan farazlardan biriga koʻra, Kaka dastlab olov maʼbudasi boʻlgan va Kak bilan ilohiy juftlik boʻlgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Kanada iqtisodiyoti
Boshqa davlatlar bilan
Kanada Tinch okeani mintaqasini Osiyo, Amerika davlatlari va Okeaniyani oʻz ichiga olgan erkin savdo hududiga aylantirish maqsadi iqtisodiy blok — APECning bir qismi hisoblanadi. Mamlakat „katta yettilik“ aʼzosi boʻlib, dunyodagi yettita eng rivojlangan sanoati rivojlangan davlatni birlashtirgan siyosiy va iqtisodiy guruhdir.
Viloyatlararo
Anglo va fransuz tilida soʻzlashuvchilar oʻrtasidagi uzoq davom etgan konstitutsiyaviy turgʻunlik, Kanadani anʼanaviy tarzda ikkiga boʻlib yuborgan boʻlsa-da, liberalizm va Kvebek siyosatchilari tomonidan, Kvebek separatizmiga qiziqishning asta-sekin kamayishi zamonaviy frankofoniya siyosatini belgilab berdi. Ushbu oʻzgarish ingliz va fransuz tilida soʻzlashuvchilar oʻrtasidagi keskinlikni pasaytirdi va Kvebekning mamlakatning qolgan qismidan ajralishi endi katta muamo sanalmaydi.
Garchi mamlakat hozirda yalpi ichki mahsulot yiliga 2,4 foizga oʻsadigan monoton iqtisodiy oʻsish bosqichini boshdan kechirayotgan boʻlsa-da, bu oʻsish butun mamlakat boʻylab bir xil emas va ayniqsa Alberta, Britaniya Kolumbiyasi va Ontario provinsiyalarida sezilarli. Uchta hudud va qolgan viloyatlarning aksariyati, (Kvebek bundan mustasno), iqtisodiyotning nisbatan diversifikatsiyalanmaganligi va ishsizlikning oʻsishi tufayli iqtisodiy qiyinchiliklarga duch kelmoqda, bu esa ushbu hududlarning koʻplab aholisini tez iqtisodiy oʻsish sur’atlari boʻlgan viloyatlarga koʻchib oʻtishga majbur qildi.
AQSh bilan
XX-asrning dastlabki yillaridan boshlab Kanada aholisi Qoʻshma Shtatlar bilan ijtimoiy, siyosiy va iqtisodiy munosabatlar mavzusidan juda xavotirda edi. 2001 va 2003 yillar oraligʻida AQShda sodir boʻlgan iqtisodiy tanazzul tufayli miyaning koʻchishi kamayganiga qaramay, bu davrda Kanada iqtisodiyoti ham zarar koʻrdi. Savdo tariflari, koʻp tomonlama harbiy harakatlar va Kanada qonunlari, jumladan, bir jinsli nikoh, immigratsiya va hindu nashasidan terapevtik foydalanish kabi mavzular boʻyicha tortishuvlar bor edi, bu Kanada va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasidagi keskinlikni kuchaytirdi. Bu ikki davlat yuqoridagi bahsli masalalar boʻyicha turli yoʻnalishlarda harakat qilayotgandek tuyuldi va bu kelajakda yanada koʻproq muammolarni keltirib chiqarishi mumkin edi.
Hozirgi vaqtda Kanada va Amerika Qoʻshma Shtatlari oʻrtasidagi ushbu mamlakatlar iqtisodiyoti sohasidagi asosiy muammolar Amerika Qoʻshma Shtatlar Kanadadan import qilinadigan va shuning uchun ushbu ikki davlat oʻrtasidagi savdoga erkin kirish huquqiga ega boʻlgan ayrim tovarlarga nisbatan qoʻllaydigan bojlar bilan bogʻliq va AQShning yangi bojxona siyosati bilan, bu tobora qattiqroq va qatʼiylashib bormoqda va Kanada tuprogʻidagi amerikalik sayyohlar sonini sezilarli darajada kamaytirish imkoniyatini keltirib chiqaradi.
Boshqa davlatlar bilan
Kanada Braziliya bilan oʻzlarining yirik samolyot ishlab chiqaruvchilari (Canadian Bombardier va Braziliyaning Embraer) subsidiyalari boʻyicha uzoq vaqtdan beri nizoga ega.
Kanada Ispaniya bilan ham siyosiy va iqtisodiy kelishmovchilikka ega. Ispaniyalik baliqchilar Nyufaundlend va Labradordan sharqda joylashgan Katta Banklar suvlarida baliq tutadilar. Bu suvlarda katta baliq ovlovchi korxonalar mavjud, ammo u yerda baliq turlarning soni tez kamayib bormoqda. 2000-yilda Nyufaundlend va Labrador baliqchilariga Nyufaundlend va Labrador yaqinidagi Big Banks hududida baliq ovlash taqiqlandi, bu yerda koʻpchilik turlar yashaydi, aholisi tez kamayib bormoqda, bu esa mahalliy baliqchilik iqtisodiyotiga jiddiy taʼsir koʻrsatdi. Boshqa tomondan, zamonaviy qayiqlarga ega ispan baliqchilari xalqaro suvlarda (Kanada qirgʻogʻidan 200 kilometrdan ortiq masofada) joylashgan Big Cans hududida baliq tutishadi, bu esa Nyufaundlend va Labrador baliqchilariga qarshi koʻrilgan choralarni foydasizligidan dalolat beradi. Bundan tashqari, ispan kemalari tez-tez Kanada suvlariga kiradi. 1995-yilda Ispaniyaning Estai baliq ovlash kemasi Kanada dengiz floti tomonidan xalqaro suvlarda qoʻlga olindi. Bu Ispaniya hukumatining noroziligiga sabab boʻldi va uning kemalari xalqaro suvlarda baliq ovlash huquqiga ega edi. Baliqchilik kemalarini himoya qilish uchun Ispaniya harbiy kema yubordi. Hozirda vaziyat boshi berk koʻchada qolmoqda.
Ptolimey toʻplami
Ptolemey toʻplami (Messier 7,, , Мессье 7) — chayon yulduz turkumidagi yoyilgan toʻplam.
Kashf etish tarixi
Toʻplam Klavdiy Ptolemeyga maʼlum boʻlib, uni miloddiy 130-yilda tumanlik deb tasvirlab bergan. Jovanni Battista Godierna toʻplamni 1654-yilgacha kuzatgan va unda 30 nafar yulduzlarni sanab oʻtgan. Charlz Messier 1764-yilda toʻplamni katalogga kiritdi, soʻng uni M7 sifatida kometaga oʻxshash obyektlar roʻyxatiga kiritdi.
Qiziqarli xususiyatlar
Toʻplami10 ballgacha boʻlgan 80 ga burchagining diametri 1,3 daraja yulduzlarni oʻz ichiga oladi. Toʻplamgacha masofa 800-1000 yorugʻlik yili deb baholanadi, bu diametri 18-25 yorugʻlik yiliga toʻgʻri keladi. Toʻplamning yoshi taxminan 220 million yil. Eng yorqin yulduzning yorqinligi 5,6m ni tashkil qiladi.
Kuzatishlar
left|thumb|200x200px| Chayon yulduz turkumida joylashgan Ptolemey Toʻplami Bu yozda „Galaktika yoʻlidan yirtilgan bulut“ Chayonning dumi ustida osilgan koʻrinishidagi ochiq toʻplam. Moskva kengligida u deyarli ufqdan koʻtarilmaydi. Janubda (Kavkaz, Qora dengiz qirgʻogʻi, Primorye va boshqalar) bu toʻplam eng oddiy havaskor teleskoplarda va hatto durbinlarda kuzatishlar uchun ajoyib obyektdir. Teleskopning diafragmasi 70 mm boʻlgan ochiq toʻplam koʻrish maydoni boʻylab bir darajada tarqalgan koʻp, oʻnlab oq-koʻk yulduzlarga boʻlinadi. Yulduzlar zanjirlarga oʻralgan boʻlib, markazda aniq kvadrat bilan xochsimon shaklidagi naqsh hosil qiladi. 250-350 mm diafragmali teleskop yordamida ushbu toʻplam ichida zaif sharsimon fon toʻplamni (gʻarbiy chekkada NGC 6453), bir juft ochiq toʻplamni (Tr 30, NGC 6444), qorongʻi changni kuzatish mumkin. tumanlik (B 283) va bir nechta sayyora tumanliklari (PK 356-4.1, PK 355-4.2, PK 355-4.1).
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Oymirza Umbetov
Umbetov Oymirza — 1909-yili tugʻilgan, Qozogʻiston SSR Turkiston rayoni 2-ovuldan, oʻgʻirlik uchun 2 marta vaqtincha qamalgan, hibsga olingan vaqtda aniq mashgʻuloti boʻlmagan, jazo mudsati 1937-yil 10-oktabrdan hisoblangan. Banditlar guruhiga kirganlikda, fuqarolarni bosqin qilish bilan shugʻullanganlikda ayblangan.
Jenson Brooksby
Jenson Tyler „JT“ Brooksby (2000-yil 26-oktyabrda tugʻilgan) — amerikalik professional tennischi. U 2022-yil 13-iyun kuni yakkalik reytingida 33-oʻrinni egallagan.
Faoliyati
Brooksby kollej tennisida oʻynash uchun Baylor universitetiga oʻqishga kirgan, ammo jarohati tufayli birinchi kurs mavsumini qizil libosda kiyib olganidan keyin professionalga aylangan.
Germanlar
Germanlar — mil. av. 1-asrda Shim. va Boltiq dengizlari oraligʻida, Reyn, Dunay, Visla daryolari boʻylarida va Jan. Skandinaviyada yashovchi, hindevropa til guruhiga mansub qad. qabilalar. Germanlar urugʻchilik tuzumida yashagan, mil. 1-asrda bu tuzum yemirila boshlagan. Germanlar 4— 6-asrlarda Xalqlarning buyuk koʻchishida asosiy rol oʻynagan, Gʻarbiy Rim imperiyasining koʻp qismini bosib olgan va bir qancha qirolliklar —vestgotlar vandallar, ostgotlar, burgundlar, franklar, langobardlar kabi qirolliklarni tuzgan. Germanlar hozirgi kator Gʻarbiy Yevropa xalqlari: nemislar, gollandlar, flamandlar, danlar, shvedlar, norveglar va b. etnogenezining asosini tashkil etadi.
1920—1930-yillardagi Oʻzbekiston arxitekturasi
1920—1930-yillardagi Oʻzbekiston arxitekturasi — Tiklanish davri arxitekturasi xalq xoʻjaligining rivojlanishidagi qiyinchiliklar va yangi davr (1917-yildan)ning boshlanishi bilan bogʻliq. Yerga va arxitekturaka nisbatan davlat yakkahokimligining oʻrnatilishi, qurilishdagi krizis davrlari, yagona ijodiy tushuncha yoʻqligi (1917—1924-yillar) rejalashtirishda ham, shaharlar, turar-joylar va jamoat binolarining ramziy-badiiy yechimidagi yangi izlanishlarda ham arxitekturaviy krizisga va ijodiy qiyinchiliklarga olib keldi. Bu davrda Toshkentda ham, Oʻzbekistonning boshqa shaharlarida ham sanoat va irrigatsiya inshootlari qurildi, qadimgi shaharlarning rivojlanishi hamda yangilarining vujudga kelishi (Chirchiq, Yangiyoʻl) shu bilan uzviy bogʻliq.
Shaharsozligi tarixi
Oʻzbekiston shaharsozligi tarixida 20-30-yillarda shahar va manzilgohlar qurilishini yetuk arxitektorlar (Silchenko, N. Rusakov, N. Semyonov, G. Orlov, M. Bulatov, A. Kuznesov va boshqalar) shaharsozlik faoliyati misolida rejali tarzda olib borilishiga harakat qilindi. Toshkent bosh rejasi (1991-y. A.Silchenko va 1938-yil A. Kuznesov) bilan bir qatorda Samarqand shahar (1938—1939-yillar) va Chirchiq shahar (1936-yil G.Orlov) bosh rejalari ham ishlab chiqilgan edi. Shu bilan birga taʼkidlash joizki, Shohroh tarmogʻini yaratishda Moskva namunasi boʻyicha radial-halqa usulidan foydalanilgan. Biroq, agar Moskvada boshqa asoslar ham ancha tushunarli boʻlsa (markaz atrofidagi halqa yoʻllar), bu yerda unday asoslar yoʻq edi, ikkita markazning boʻlishi vazifani qiyinlashtirdi, mazkur shaharlar bosh rejalari mualliflarining asossiz rasmiy yondoshuvi shundan guvohlik beradi. Oʻzbekiston shaharsozlik amaliyotida shu yillarda uylar qurilishining mahalliy usullarini hisobga olishning dasdabki tajribalari paydo boʻldi, ularda joylashuv holati (shimol-janub) va mikroiqlim hisobga olingan (toʻqimachilik korxonasi ishchilar manzilgohining bosh rejasi, Konkurs nusxasi, 1930-yil)
Kommuna uylari
Kommuna uylari — Oʻzbekistondagi koʻpqavatli turar-joy uylarining dastlabki namunalari. Ular 1930-yil oʻrtalarigacha respublikaning turli shaharlarida qurilgan „Mutaxassislar uylari“ning rivojlanishiga asos soldi. Ularda binoning, yozlik xonalar — balkonlar, ayvonlar, old devor bezak naʼmunalari hisobga olingan. Kam qavatli uylar rejasida (asosan konkurs loyihalarida) xalq turar-joy arxitekturasi anʼanalari saqlanib qoladi, turar-joy ichkarida hovli salmi boʻlgan koʻplab xonalar majmui, ayvoncha boʻlishi, ikkinchi qavatda moʻjaz-moʻjaz xonachalar ham mavjudligi shart deb tushuniladi.
Parij tinchlik shartnomalari (1947)
Parij tinchlik shartnomalari (Traités de Paris) 1945-yilda Ikkinchi jahon urushi tugaganidan keyin 1947-yilning 10-fevralida imzolangan. Parij tinchlik konferensiyasi 1946-yil 29-iyuldan 15-oktyabrgacha davom etdi. Urush paytida gʻalaba qozongan ittifoqchi kuchlar (asosan Buyuk Britaniya, Sovet Ittifoqi, AQSh va Fransiya) Italiya, Ruminiya, Vengriya, Bolgariya va Finlandiya bilan tinchlik shartnomalari tafsilotlarini muhokama qildilar. Shartnomalar magʻlubiyatga uchragan Axis kuchlariga xalqaro munosabatlardagi suveren davlatlar sifatida oʻz mas’uliyatini tiklash va Birlashgan Millatlar Tashkilotiga aʼzo boʻlish huquqi kabi imkonni berdi.
Tinchlik shartnomalarida ishlab chiqilgan kelishuv urush toʻlovlarini toʻlash, ozchilik huquqlariga sodiqlik va hududiy tuzatishlarni, shu jumladan Afrika, Gretsiya va Albaniyada Italiya mustamlaka imperiyasining tugatilishini, shuningdek, Italiyaning hududlari bir qismi Yugoslaviya, Vengriya hududlari bir qismi Chexoslovakiyaga oʻzgartirishlarni oʻz ichiga oladi. Shuningddek, Sovet-Ruminiya, Vengriya-Ruminiya, Fransiya-Italiya va Sovet-Finlandiya chegaralari oʻzgardi. Shartnomalar, shuningdek, turli davlatlarni urush jinoyatlari boʻyicha ayblangan harbiy jinoyatchilarni ittifoqchi davlatlarga urush jinoyatlari boʻyicha sudlovlar uchun topshirishga majbur qildi.
Siyosiy qoidalar
Siyosiy bandlar imzolagan tomon "irqi, jinsi, tili yoki dinidan qatʼi nazar, (uning) yurisdiksiyasi ostidagi barcha shaxslarning inson huquqlari va erkinliklaridan foydalanishni taʼminlash uchun barcha zarur choralarni koʻrishi kerak. Matbuot va nashrlar diniy ibodat, siyosiy fikr va ommaviy yigʻilishlarni yoritishi kerak.
Ittifoqchilar uchun urush davridagi partizanlik tufayli fuqarolarga hech qanday jazo choralari koʻrilmasligi kerak edi. Har bir hukumat fashistik tashkilotlarning yoki boshqa har qanday „siyosiy, harbiy yoki yarim harbiy, maqsadi xalqni demokratik huquqlaridan mahrum qilish“ ning qayta tiklanishiga yoʻl qoʻymaslik choralarini koʻrdi.
Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994
thumb|261x261px|Yashil — Qatnashayotgan mamlakatlar. Sariq — Qatnashishdan voz kechgan mamlakatlar. Qizil — finalga oʻtmagan mamlakatlar Eurovision qoʻshiq tanlovi 1994 (Eurovision Song Contest 1994, Concours Eurovision de la chanson 1994) — 1994-yilda oʻtkazilgan otuzdokuzunchu Eurovision qoʻshiq tanlovi dir.
Parij tinchlik shartnomalari (1947)
Italiya
Italiya Liviya va Italiya Sharqiy Afrika koloniyalarini yoʻqotdi. Ikkinchisi Italiya Efiopiyasi, Italiya Eritreya va Italiya Somalilandidan iborat hududlar edi. Italiya 1960-yilgacha sobiq Italiya Somali hududini BMTning ishonchli hududi sifatida boshqarishda davom etdi. Tinchlik shartnomasida Italiya Albaniya mustaqilligini tan oldi (1939-yil aprelda Italiyaning Albaniyaga bostirib kirishidan keyin Italiya monarxiyasi 'rnatilgan edi). Italiya ham Xitoyga topshirilgan Tianjindagi konsessiyani yoʻqotdi va Egey dengizidagi Dodecanese orollari Gretsiyaga berildi.
Italiya Istriyani yoʻqotdi: Fiume, Zara viloyatlari, Gorizia va Polaning koʻp qismi Yugoslaviyaga berildi. Istriyaning qolgan qismi va Triest provinsiyasi Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashi mas’ul boʻlgan vaqtinchalik hukumat ostida ikkita maʼmuriy zonaga boʻlingan yangi suveren davlatni (Triestning erkin hududi) tashkil etdi. 1954-yilda Italiya Triest viloyatini (A zonasi) va Yugoslaviya Istriyaning qolgan qismini (B zonasi) birlashtirdi. Bu 1975-yilda Osimo shartnomasi bilan rasman tan olingan.
Tende vodiysi va La Brigue qishloqlari Fransiyaga berildi, ammo italiyalik diplomatlar Turin shartnomasini (1860) saqlab qolishga muvaffaq boʻlishdi, unga koʻra Fransiya-Italiya togʻ chegarasi Fransiya talabiga qaramay, Aosta vodiysida Mont Blan choʻqqisi orqali oʻtadigan boʻldi. Fransiya Respublikasi hech qachon italyan tilida soʻzlashuvchi sobiq Briga va Tenda shaharlarida italyan tilini taʼminlamagan. Avstriyaning hududiy talablariga qaramay, Janubiy Tirol provinsiyasi ham Italiya tomonidan saqlanib qolgan, bu asosan bir necha oy oldin imzolangan Gruber-De Gasperi kelishuvi tufayli sodir boʻldi.
Sargar Dangah
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Sargar Dangah (, shuningdek, Sargar Dangah sifatida romanlashtirilgan; Sargar va Zīrgar) — Eronning Koʻgiluya va Boyer-Ahmad viloyati, Boyer-Ahmad tumani, Ludab tumani, Ludab qishloq tumaniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 42 nafar kishi va 10 ta oiladan iborat.
Parij tinchlik shartnomalari (1947)
Finlandiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Pax-Paris-1947.jpg/220px-Pax-Paris-1947.jpg|thumb| Finlandiya pochta markasi 1947-yildagi Parij tinchlik shartnomasi xotirasiga bagʻishlangan. Finlandiya 1941-yil 1-yanvardagi oʻz chegaralariga qaytarildi (shunday qilib 1939-1940-yillardagi qishki urushdan keyin uning hududiy yoʻqotishlari tasdiqlandi), Sovet Ittifoqiga berilgan sobiq Petsamo viloyati bundan mustasno. Finlandiyada tovon toʻlash va chegarani oʻzgartirish Gʻarb davlatlari tomonidan katta adolatsizlik va xiyonat sifatida qabul qilindi, chunki Sovet Ittifoqi boshlagan Qishki urush paytida Finlandiya Gʻarbdan madad olgan. Biroq, bu hamdardlik Finlandiyaning 1941-1944-yillar oraligʻida fashistlar Germaniyasi bilan hamkorligi tufayli yoʻqolgan edi. Bu vaqt ichida Finlandiya nafaqat 1940-yilda yoʻqotgan hududini qaytarib oldi, balki Sovet hududining ancha qismini egallab, Sovet yerlariga chuqurroq hujum qilishni davom ettirdi. Bu Birlashgan Qirollikni 1941-yil dekabr oyida Finlandiyaga urush eʼlon qilishga undadi va bu mamlakat uchun Gʻarbdagi siyosiy yordamni yanada zaiflashtirdi. Sovet Ittifoqi yerlarining Finlandiya hududiga qoʻshilishi 1944-yil 19 sentyabrda Moskvada imzolangan Moskva sulhiga asoslanib, qishki urushni tugatgan Moskva tinchlik shartnomasiga qoʻshilish muddatini uzaytirdi.
Vengriya
Vengriya 1938-yilgacha boʻlgan oʻz chegaralariga qaytarilgan. Bu Yugoslaviya bilan janubiy chegarani tiklash, shuningdek, Birinchi va Ikkinchi Vena mukofotlarini bekor qilish va Vengriyaning Chexoslovakiya va Ruminiyadan olgan hududlarini bekor qilish degani edi. Bundan tashqari, Bratislavaning janubida joylashgan uchta qishloq (Xorvatyarfalu, Oroszvar va Dunacsun) „Bratislava koʻprigi“ deb ataladigan joyni yaratish uchun Chexoslovakiyaga oʻtkazildi.
Ruminiya
1941-yil 1-yanvarda Ruminiya oʻz chegaralariga qayta tiklandi, Shimoliy Trasilvaniyani Ruminiyaga qaytarib beradigan Vengriya bilan chegara bundan mustasno. Bu 1940-yilda Bessarabiya va Shimoliy Bukovinaning Sovet Ittifoqidan olinishi va Janubiy Dobrujani Bolgariyaga qaytargan Kraiova shartnomasi shartlari asosida roʻy berdi.
Bolgariya
1941-yil 1-yanvarda Bolgariya oʻz chegaralariga qaytarildi, Vardar Makedoniya Yugoslaviyaga, Sharqiy Makedoniya va Gʻarbiy Frakiya Gretsiyaga qaytarildi, ammo Krayova shartnomasiga binoan Janubiy Dobruja Bolgariyada qoldi va Bolgariya oʻz hududida qoʻlga kiritilgan hududni kkinchi jahon urushida saqlab qolgan yagona sobiq eksa davlati sifatida qayd etildi.
Urush toʻlovlari
Urushni qoplash muammosi urushdan keyingi sharoitlardan kelib chiqadigan eng qiyin muammolardan biri boʻldi. Sovet Ittifoqi, urushdan eng koʻp vayron boʻlgan mamlakat, sobiq dushman davlatlarning eng xayrixohi sifatida qabul qilingan Bolgariya bundan mustasno. (Bolgariya Germaniya-Yaponiya-Italiya tomonida boʻlgan, lekin Sovet Ittifoqiga urush eʼlon qilmagan). Ruminiya va Vengriya holatlarida, ularning sulhlarida koʻrsatilgan tovon toʻlash shartlari nisbatan yuqori boʻlgan va qayta koʻrib chiqilmagan.
1938-yil narxlarida urush tovonlari, AQSh dollarida:
Oqibat
1990-yillarning boshlarida Sovet Ittifoqi va Yugoslaviyaning parchalanishi Parij Tinchlik Shartnomalarini qayta koʻrib chiqishga olib kelmadi. Biroq, 1990-yilda Finlandiya oʻz harbiylariga shartnoma qoʻygan cheklovlarni bir tomonlama bekor qildi.
Pınarbaşı, Ezine
Pınarbaşı - Turkiyaga qarashli Chanoqqalʼa viloyatining Ezine tumanidagi qishloq.
Germes (sayyora)
Germes —Mars va Yupiter orbitalari oraligʻidagi kichik sapyora. Yerga juda yaqinlashib oʻtadi. Nemis astronomi K. Reynmut 1937-yil ochgan. G. oxirgi marta Yerga yaqinlashganda ular orasidagi masofa 0,6 mln. km. ga tenglashgan. G.ning diametri taxminan 1 km ga teng. Quyoshdan oʻrtacha uzoqligi 0,004 astronomik birlik (a. b.) ga teng. G. 1937-yildan keyin kuzatilmagan boʻlib, yoʻqolgan sayyora hisoblanadi.
Rus sousi
Rus sousi (Russian dressing; soʻzma-soʻz tarjimasi — „ruscha ziravorlash“) — salat uchun amerikacha achchiq ziravor. Sousning asosini mayonez va ketchup tashkil etadi. „Ruben“ sendvichi kabi Amerika oshxonasining muhim tarkibiy qismi. Ming orol sousiga oʻxshash.
Tarixi
Rus sousi haqida birinchi marta 1910-yilda tilga olingan va Amerika manbalariga tegishli. Xuddi shu yili Charlz Fellouzning pazandalik kitobida pomidor va sarsabil tortilganda rus sousi sirka bilan taqqoslanadi.
Sous nomining kelib chiqishi aniq emas, chunki na ketchup, na mayonez anʼanaviy rus oshxonasida yoʻq. U 1910-yilgacha AQShdan tashqarida mavjud boʻlganligi haqida hech qanday dalil yoʻq.
Tayyorlanishi
Rus sousi, odatda, pimento mitti achchiq qalampiri (oʻzbek mahalliy shevasida „bomba“ qalampir) hisobiga oʻtkir taʼmli boʻladi. Mayonez va ketchupdan tashqari, unga, koʻpincha, yerqalampir, shnit-piyoz va dorivorlar qoʻshiladi.
Çatalağaç, Adıyaman
Çatalağaç — Adıyaman viloyatining Merkez tumanidagi qishloq.
tarixi
Qishloqning eski nomi 1919-yildagi manbalarida asli kurdlardan boʻlgan Sheyhbor nomi bilan qayd etilgan.
Geografiyasi
Qishloq Adıyaman shahar markazidan 33 km uzoqlikda joylashgan.
Quvonich Hamdamov
Hamdamov Quvonich — 1903-yili tugʻilgan, Toshkent shahridan, 1937-yili ijtiimoiy xavfli unsur sifatida 3 yilga qamalgan, jazo mudsatini oʻtamagan, lagerlardan qochgan, oʻgʻirlik va tovlamachilik qilgani uchun 7 marta vaqtincha qamalgan, hibsga olingan vaqtda aniq mashgʻuloti boʻlmagan. Lagerlardan qochganidan soʻng jinoyatchilar bilan aloqada boʻlganlikda va tovlamachilik bilan shugʻullanganlikda, bozorlarda kolxozchilardan yolgon yoʻl bilan pul undirganlikda, jinoyat joyida qoʻlga olinganlikda ayblangan.
Germafroditizm
Germafroditizm, xunasalik [yun. Hermaphroditos —Germafrodit (Germes va Afrodita oʻgʻli; ikki jinsli bola)] —bir organizmda erkaklik va urgʻochilik jinsiy organlari boʻlishi. Chin (tabiiy) va soxta (anomal) xillari bor. Chin G. hayvonlar orasida keng tarqalgan. Qorinoyoqli mollyuskalar, yassi chuvalchanglar, kamtukli halqali chuvalchanglarning deyarli barcha turlari, bir qancha boʻshliqichlilar, moʻylovoyoqli qisqichbaqasimonlar, ayrim baliqlar germafrodit boʻladi. Chin G.da bitta organizmning oʻzida ikki xil (urgʻochilik va erkaklik) jinsiy hujayralar hosil boʻladi. Birok koʻpchilik turlarda oʻzoʻzidan urugʻlanishga monelik qiladigan, yaʼni yaqin inbridingga imkon bermaydigan mexanizmlar mavjud (mas, jinsiy hujayralarning bir vaqtda yetilmasligi, jinsiy apparatning tuzilishi urugʻ hujayrasining oʻsha organizm jinsiy organiga tushishga imkon bermasligi). Deyarli barcha xordali hayvonlar va odamda faqat soxta G. uchraydi. Soxta G.da muayyan jinsiy bezlar (moyak va tuxumdon) tashqi yoki ichki jinsiy organlarga mos kelmaydi. Soxta G. tashki va ichki boʻladi. Erkaklardagi tashki soxta G.da urugdon boʻladi-yu, lekin tashqi jinsiy organi ayollarnikiga bir qadar oʻxshab ketadi. Erkaklarning ichki soxta G.ida tuxumdon, yetilmagan prostata bezi va urugʻ pufakchalari bilan birga bachadon naylari (urugʻ yoʻllari) ham boʻladi. Ayollar soxta G. kam uchraydi. Bunda tuxumdon boʻladi-yu, lekin tashqi jinsiy organ va ikkilamchi jinsiy belgilar qisman erkaklarnikiga oʻxshaydi.
Soxta G. bilan tugʻilgan bolalar jinsini aniqlash qiyin. Buning uchun zamonaviy sitogenetik usullar yordamida odamning xromosomalari tekshiriladi. G. jarrohlik usullari va gormonal preparatlar bilan davolanadi.
SamKochAvto
thumb|right|200px|Korxona logotipi thumb|200px|Korxonaga bagʻishlangan Oʻzbekiston pochtasi markasi SamKochAvto — Samarqand shahrida joylashgan avtomobilsozlik sanoati korxonasi. „OʻzAvtoSanoat“ uyushmasi tarkibiga kiradi. „OʻzAvtoSanoat“ va Turkiyaning „Koch xolding A.Sh.“ kompaniyasining hamkorligida tashkil etilgan. Oʻrta hajmli avtobuslar va yuk mashinalari ishlab chiqarishga ixtisoslashgan. Oʻzbekiston va Turkiya oʻrtasidagi iqtisodiy munosabatlar asosida qoʻshma korxonani qurish toʻgʻrisida 1995-yilda bitim, 1996-yilda taʼsis hujjatlari imzolandi. Korxona qurilishini moliyalashtirishda Oʻzbekiston Respublikasi (50 %), Turkiya tomonidan „KochAvtoinvest LTD“ (40 %), „RamDish tijaret A.Sh.“ (5 %), „Koch xolding A.Sh.“ (5 %), kompaniyalari qatnashgan. 1999-yilning mart oyida zavodning dastlabki mahsulotlari — shahar ichida va shaharlararo yoʻlovchi tashishga moʻljallangan oʻrta hajmli avtobuslar, ishlab chiqarildi. 2000-yildan 2 tonnadan 5 tonnagacha yuk koʻtaradigan mashinalar ishlab chiqarish oʻzlashtirildi. 2002-yilda shaharlararo yoʻlovchi tashuvchi turbodizelli dvigatel oʻrnatilgan avtobuslar va 10 tonna yuk koʻtaradigan yuk mashinalari ishlab chiqarila boshladi. 2002-yilda, shuningdek, oʻt oʻchirish, assenizatsion, evakuator, yoqilgʻi, ichimlik suv, chiqindi, non va non mahsulotlari tashuvchi maxsus avtomobillar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi. 2003-yilda shahar ichida 50 yoʻlovchi tashishga moʻljallangan avtobus, 20 tonna yuk koʻtaradigan „Ford“ rusumli yuk mashinasi ishlab chiqarish boshlandi. Korxonada Yaponiya, Olmoniya, Italiya, Buyuk Britaniya va Turkiyada ishlab chiqarilgan eng zamonaviy texnologik uskunalar oʻrnatilgan. Korxonada ishlab chiqarilayotgan avtomobillar tannarxini kamaytirish, ularning butlovchi va ehtiyoj qismlarini mahalliy korxonalarda ishlab chiqarish chora-tadbirlari koʻrilmoqda. Korxonada 2002-yilda 414 ta avtomobil ishlab chiqarildi. Hozirda ISUZU, SAZ NP 37, SAZ LE-60 modellaridagi avtobus va yuk mashinalari ishlab chiqariladi. Korxona mahsulotlari Oʻzbekiston ichki bozorida sotiladi, shuningdek, Rossiya, Ukraina, Armaniston, Ozarbayjon, Qozogʻiston, Turkmaniston, Afgʻoniston va boshqa mamlakatlarga eksport qilinadi. Eksport salmogʻini oshirish maqsadlarida shu davlatlarda korxonaning vakolatxonalari ochilgan.
Andri Rúnar Bjarnason
Andri Rúnar Bjarnason (1990-yil 12-noyabrda tugʻilgan) — islandiyalik professional futbolchi, ÍBV jamoasi hujumchisi.
Ilk faoliyat davri
Andri faoliyatini 2005-yilda oʻzining tugʻilgan shahri „Ungmennafélag Bolungarvíkur“ klubida boshlagan. Keyingi toʻqqiz mavsum Boltafélag Ísafjarðar va Ungmennafélag Bolungarvikurning qoʻshma jamoasi BÍ /Bolungarvíkda oʻynadi. 2015-yilda Pepsi Deildin klubi Knattspyrnufélagið Víkingurga oʻtdi. Shu qatori Andri AQShdagi kollejda ham oʻqidi va Shimoliy Karolina Wesleyan kollejining futbol jamoasida oʻynadi, u yerda AQShning „Yilning eng yaxshi yangi oʻyinchisi“ nominatsiyasiga sazovor boʻldi
Grindavik
2016-yilda Andri Knattspyrnufélagið Víkingurdan ijara asosida Inkasso ligasining Grindavik jamoasiga qoʻshildi. Mavsumdan soʻng klubga toʻliq oʻtdi va 2017-yilda jamoasi bilan Urvalsdeildni qoʻlga kiritdi. Dastlabki 20 oʻyinida 18 ta gol urdi.
Helsingborgs IF
2017-yilning 4-noyabrida Andri Helsingborgs IF bilan shartnoma imzoladi. 2018-yilning 10-noyabrida mavsumning soʻnggi oʻyinida Helsingborgning Varbergga qarshi 3:1 hisobidagi gʻalabali oʻyinida ikki ta gol urdi. Shuningdek, mavsum davomida urilgan gollar soni boʻyicha (16 ta) birinchi oʻrinni egalladi. 14-iyun kuni Helsinborgliklar Andrini 1. FC Kaiserslautern ga sotib yuborgani haqida xabar berdi.
1. FC Kaiserslautern
2019-yil 17-iyunda Andri 1. FC Kaiserslautern bilan shartnoma imzoladi.
Xalqaro faoliyati
2018-yil yanvar oyida Andri Indoneziyadagi ikkita oʻrtoqlik oʻyini oldidan Islandiya terma jamoasiga chaqirildi. Milliy terma jamoadagi birinchi oʻyinini 11-yanvar kuni oʻtkazdi va Islandiyaning Maguwoharjo stadionida bitta gol urdi.
Talyat Shayxametov
Talyat Abdulganiyevich Shayxametov (1966-yil 24-aprelda Shahrisabz, Oʻzbekiston SSRda tugʻilgan) — nafaqadagi sovet, keyinroq ukrainalik professional futbolchi. Uning ismi koʻpincha Talyat deb talaffuz qilinadi.
Erinn Hayes
Erinn Hayes (1976-yil 25-mayda tugʻilgan)—amerikalik aktrisa. U " Childrens Hospital „ (2008—2016) serialidagi doktor Lola Spratt roli bilan tanilgan. Oʻz roli uchun Hayes 2016-yilda qisqa komediya yoki drama serialidagi eng yaxshi aktrisa uchun Primetime Emmy mukofotiga nomzod boʻldi.
Talyat Shayxametov
Futbolchilik faoliyati
U hali yoshligida bir necha mavsum Sovet ikkinchi liga jamoalarida oʻynagan, keyin esa Toshkentning „Paxtakor“ klubidan taklif olgan. Bu 1988-yilning oxiri — 1989-yilning boshi edi. Oʻshanda jamoani Fedor Novikov boshqargan, u 14 yil davomida Moskvaning Spartak klubida Konstantin Ivanovich Beskovning yordamchisi boʻlib ishlagan. Keyin esa „Paxtakor“da yulduzlar tarkibini toʻplashga muvaffaq boʻldi va bu Oliy ligaga chiqish muammosini osonlikcha hal qildi. 1990-yilda unga Qrim dan, aniqrogʻi ota-onasidan qoʻngʻiroq qilishdi. Oʻshanda u amalda asosiy tarkibdan joy olgan „Paxtakor“ni tark etishni umuman istamasdi. Ammo otasi Tavriya ning taklifini qabul qilishni talab qildi.
Erinn Hayes
U bir qator seriallarda rol oʻynagan, jumladan Alison “The Winner " filmida (2007), Melanie Kleyton „ Worst Week „da (2008—2009), Sheila „ Guys with Kids“ (2012—2013) va Donna Gable Kevin Can Wait (2016—2017). Uning filmlari orasida “Itʼs a Disaster“ (2012), "They Came Together" (2014), "Band Aid" (2017) va „Bill va Ted musiqa bilan yuzma-yuz“ (2020) kiradi.
Faoliyati
2005-yilda Hayes FOXning Kitchen Confidential filmida oshpaz Bekki Sharp rolini oʻynadi. Shuningdek, oʻsha yili u aktyor Kris Diamantopulos bilan birga "Kamera ortida: Mork va Mindining ruxsatsiz" telefilmida Pam Dawber rolini oʻynadi. Xeys 2007-yilda "Gʻolib " telekoʻrsatuvida Alison rolini oʻynadi
Hayes Childrens Hospital satirik komediya serialida doktor Lola Spratt rolini oʻynadi. Rol uchun 2016-yilda qisqa komediya yoki drama serialidagi eng yaxshi aktrisa uchun Emmy mukofotiga nomzod boʻlgan.
Talyat Shayxametov
Futbolchilik faoliyati
1993-yil oxirida u Isroil ga sotildi va u erda „Makkabi“ (Herzliya) uchun keyinchalik Xakoah (Ramat Gan) jamoasida oʻynadi. U u erda sakkiz oyni oʻtkazdi, keyin yana Tavriyaga qaytdi — chempionatda va Ukraina kubogi finalida „Chernomorets Odessa“ ga qarshi bir nechta oʻyin oʻtkazdi, unda dengizchilar penaltilar seriyasida gʻalaba qozonishdi (5: 3). Kubok finali Shayxametovning Simferopol jamoasi libosidagi soʻnggi oʻyini boʻldi.
Erinn Hayes
Faoliyati
2016-yilda Hayes CBS telekanalining „Kevin Can Walt“ serialida Kevin Geyblning rafiqasi Donna rolini oʻynadi. Birinchi mavsumdan keyin Hayes nomaʼlum sabablarga koʻra serialdan ketdi. Serial ikkinchi mavsumdan keyin bekor qilindi.
Talyat Shayxametov
Futbolchilik faoliyati
Tavriyani tark etgach, Sheyxametov Kremnada Kremenchugdan oʻynadi, shuningdek, Nikolaev tarkibida birinchi ligada Ukraina chempionati gʻolibiga aylandi.
Erinn Hayes
Faoliyati
2020-yil yanvar oyida u Netflix uchun Rob Huebel bilan hamkorlikda " Medical Police " serialida Lola Spratt rolini oʻynaydi.
Talyat Shayxametov
Murabbiylik faoliyati
Keyinchalik u murabbiylikka oʻtdi. 2007-yil fevral oyida u „Krymteplitsa“ ning ikkinchi murabbiyi boʻldi. Keyin u IgroService murabbiylar shtabining aʼzosi edi. 17 yoshgacha boʻlgan Ukraina terma jamoasida yordamchi murabbiy boʻlgan. 2015-yilning dekabr oyidan boshlab yoshlar terma jamoasi murabbiylar shtabida ishlab kelmoqda.
Erinn Hayes
Shaxsiy hayoti
Hayes va eri Jek Hayesning Meggi Mey va Lila Greys ismli ikki qizi bor.
Eva Braun
Eva Anna Paula Gitler (1912-yil 6-fevral – 1945-yil 30-aprel) Adolf Gitlerning qisqa muddatga rafiqasi boʻlgan, ammo, uzoq yillar davomida yonida boʻlgan nemis fotografi edi. Braun Gitler bilan Myunxenda 17 yoshli yordamchisi va shaxsiy fotografi Geynrix Xoffmanning modeli boʻlganida tanishgan. Ikki yil oʻtgach, u Gitler bilan tez-tez uchrasha boshladi.
Braun Gitlerning omon qolgan koʻplab rangli fotosuratlari va filmlarini olgan. Munosabatlarning ilk paytida u ikki marta oʻz joniga qasd qilishga uringan. 1936-yilga kelib, Braun Gitlerning Berchtesgaden yaqinidagi Berghofdagi uyining bir qismi edi, Bavariya, Germaniya va Ikkinchi Jahon urushi davomida boshpana hayot kechirdi. U Gitlerning ichki ijtimoiy doirasi ichida muhim shaxsga aylandi, lekin singlisi Gretl oʻz shtabidagi SS aloqasi zobiti Hermann Fegeleinga turmushga chiqqach, 1944-yil oʻrtalariga qadar u bilan jamoat tadbirlarida qatnashmadi.
Urush oxirida fashistlar Germaniyasi qulab tushar ekan, Braun Gitlerga sodiqlik qasam ichdi va Reyx kantsleri bogʻi ostidagi kuchli mustahkamlangan fyurerbunkerda uning yonida boʻlish uchun Berlinga ketdi. Qizil Armiya qoʻshinlari markaziy hukumat okrugiga kirishayotganda, 1945-yil 29-aprelda Braun kichik marosimda Gitlerga turmushga chiqdi; Braun bu vaqtda 33 yoshda, Gitler esa 56 yoshda edi. Qirq soatdan kamroq vaqt oʻtgach, ular bunkerning yashash xonasida: Braun siyanid kapsulasini isteʼmol qilishi, Gitler boʻlsa oʻz boshiga oʻq uzishi bilan jonlariga qasd qilib vafot etishdi. Nemis jamoatchiligi Braunning Gitler bilan munosabatlari haqida ularning oʻlimigacha xabardor boʻlishmagan.
René Cassin
Rene Samuel Kassin (1887-yil 5-oktyabr – 1976-yil 20-fevral) - Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasining hammuallifi va Tinchlik uchun Nobel mukofoti sovrindori sifatida tanilgan fransuz huquqshunosi.
1940-yil 24-iyunda Kassin general Sharl de Gollning radio murojaatiga quloq soldi va erkin fransuzlarga yordam berish uchun yuridik tajribasidan foydalangan holda Londonda unga qoʻshildi.
1944-yildan 1959-yilgacha Kassin Davlat Kengashi aʻzosi boʻlgan. Urushdan soʻng BMTning Inson huquqlari boʻyicha komissiyasiga yuborilgan u 1948-yilgi Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasining asosiy ishtirokchisi boʻlgan. Ushbu ishi uchun u 1968-yilda tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldi. Oʻsha yili u BMT Bosh Assambleyasining Inson huquqlari boʻyicha mukofotlaridan biriga sazovor boʻldi.