cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xoja Buxoriy madrasasi
Tarixi
1992-yil asos solingan o`rta maxsus bilim yurti. Bilim yurtiga Said Ahmad Vali Kulohdo‘z Xoja Buxoriyning nomi berilgan. U Bahouddin Naqshbandning zamondoshi va yaqin qarindoshi bo‘lib, Kitob shahrida yashab ijod etgan allomalardandir.Madrasaga Elmurod domla Achilov Xolmurodovich (1961—2005) asos solgan.
Meʻmorchiligi
Bilim yurti binosi ikki qavatli bo‘lib, 170dan ortiq talaba dars olmoqda. Bundan tashqari, ikki qavatli yotoqxona ham talabalar xizmatida.Bitta keng oshxona va hamma sharoitlar bilan ta'minlangan taxoratxona mavjud. Hozirgi vaqtda qo‘shimcha 4 qavatlik yangi o'quv binosi qurilmoqda.
Anders Tegnell
Nils Anders Tegnell (1956 yil 17 aprelda tug'ilgan) - shved davlat xizmatchisi va yuqumli kasalliklar bo'yicha ixtisoslashgan shifokor. 2013 yildan 2022 yil mart oyida iste'foga chiqqunga qadar u Shvetsiya davlat epidemiologi bo'lgan.
Biografiya
Tegnell Uppsala shahrida tug'ilgan va Linköpingda o'sgan. U 1985 yilda Lund universitetida tibbiyot fakultetida tahsil oldi, keyin Östersunddagi okrug kasalxonasida stajirovka o'tkazdi va keyinchalik Linköping universiteti kasalxonasida yuqumli kasalliklar bo'yicha ixtisoslashgan. 1990 yilda u Shvetsiyada virusli gemorragik isitma bilan kasallangan birinchi bemorni davoladi, bu holat Ebola yoki Marburg virusi kasalligi bo'lishi mumkin.
1990 yildan 1993 yilgacha u Laosda JSST uchun emlash dasturlarini yaratish uchun ishlagan. Expressen ga bergan intervyusida u 1995 yilda Zairening Kikvit shahrida Ebola epidemiyasi avj olgan paytda Shvetsiyalik ekspertlar guruhi bilan JSST uchun o'zining joyida ishini shakllantiruvchi tajriba sifatida tasvirlaydi. 2002 yildan 2003 yilgacha u, shuningdek, Evropa Ittifoqi darajasida kuydirgi, chechak va boshqa yuqumli kasalliklar kabi jamoat salomatligi tahdidlariga tayyorgarlik ko'rish uchun Evropa Komissiyasining milliy eksperti sifatida ishlagan. alt=A photograph of Anders Tegnell|thumb| Tegnell 2020 yilda Karolinska institutidan tashqarida Tegnell 2003 yilda Linköping universitetida tadqiqotga asoslangan katta tibbiyot doktori va 2004 yilda London Gigiena va Tropik tibbiyot maktabida Epidemiologiya bo'yicha magistr darajasini oldi
Keyin Tegnell 2004–2005 yillarda Shvetsiya Yuqumli kasalliklarni nazorat qilish institutida ( Smittskyddsinstitutet ) va 2005 yildan Sogʻliqni saqlash va farovonlik milliy kengashida ishlagan.
2010-2012 yillarda Bilimga asoslangan siyosat boshqarmasi boshlig‘i lavozimida ishlagan. 2012–2013 yillarda Yuqumli kasalliklarni nazorat qilish institutida boʻlim mudiri boʻlgan.
U 2013 yildan 2022 yilgacha Shvetsiya davlat epidemiologi boʻlgan bu unvon Shvetsiya sogʻliqni saqlash agentligi tomonidan berilgan.
2009 yil cho'chqa grippi pandemiyasi
Agentlikning yuqumli kasalliklarni nazorat qilish bo'limi boshlig'i sifatida u 2009 yil iyun oyida JSST tomonidan e'lon qilingan H1N1 cho'chqa grippi pandemiyasiga tayyorgarlik ko'rishda Shvetsiyaning keng ko'lamli emlash dasturida muhim rol o'ynadi Tegnell tanqid qilindi 500 ga yaqin bolalarda narkolepsi rivojlanishiga sabab bo'lgan cho'chqa grippiga qarshi 5 million shvedning ommaviy emlash sxemasidagi roli uchun. Tegnell Buyuk Britaniyada nevrologik muammolarni keltirib chiqarishi ma'lum bo'lgan va AQSh FDA tomonidan tasdiqlanmagan Pandemrix vaktsinasiga odamlarni emlamaslik juda axloqiy emasligini, chunki yuzlab shvedlar o'lish xavfi borligini aytdi. alt=A photograph of Tegnell being interviewed outside the Karolinska Institute|thumb| Tegnell 2020 yil aprel oyida [[Shvetsiyada COVID-19 pandemiyasi|COVID-19 pandemiyasi davridagi kundalik matbuot anjumanida.]]
Shaxsiy hayot
Tegnell Gollandiyalik rafiqasi Margit bilan Vreta Klosterda ( Linköpingdan tashqarida) yashaydi, u erdan har kuni Stokgolmning Solna shahridagi ishiga boradi. Uning uchta farzandi bor.
Hertsa
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Hertsa yoki Gertsa (Ге́рца  [ˈɦɛrtsɐ] ; Herța   [ˈhertsa]) — Ukraina gʻarbidagi Chernovtsi viloyati, Chernovtsi tumanida joylashgan shahar. U Ukrainaning hududiy bo'linmalardan biri boʻlgan Hertsa urban bo'linmasi maʼmuriyatiga mezbonlik qiladi va aholisi 2,108 ta.
Shahar Ruminiya chegarasiga yaqin,28 km Chernovtsi janubi-sharqida va 21 km Dorohoy shimolida. 2020-yilgacha u Ukrainadagi eng kichik tuman ma'muriy markazi bo'lgan.
Tarixi
Hertsa va Hertsa viloyati Moldova tarixiy viloyati tarkibiga kirgan (maʼmuriy jihatdan Doroxoy okrugi). 1859-yilda Moldova Valaxiya bilan birlashib, Moldova va Valaxiya Birlashgan Knyazlikni tuzdi, Ruminiya Mustaqillik urushidan keyin Ruminiya Qirolligiga aylandi, Hertsa Dorohoi okrugiga, keyin Ținutul Suceava tarkibiga kiritilgan. 1940-yil iyun oyida u Shimoliy Bukovina va Bessarabiya bilan birgalikda Sovet Ittifoqi tomonidan bosib olindi, lekin bu hudud Sovet ultimatumida yoki Eski Qirollikning ajralmas qismi bo'lgan Molotov-Ribbentrop paktida ko'rsatilmagan. Qizil Armiya ham bu yerni egallab oldi, balki Cernăuţi shahri ustidagi strategik mavqei uchun uni Ukraina SSR tarkibiga qo'shib oldi. Ruminiya armiyasi 1941-yil iyun oyida mintaqani ozod qildi, ammo 1944-yil avgustda SSSR uni qayta egallab olingan.
1962-yildan 1991-yil dekabrigacha Hertsa Xlibok tumani tarkibiga kirdi. Sovet Ittifoqi parchalanganidan beri u mustaqil Ukrainaning bir qismi bo'lgan. 2020-yil 18-iyulgacha Hertsa Hertsa tumanining maʼmuriy markazi boʻlib xizmat qilgan. Ukrainaning ma'muriy islohoti doirasida 2020-yil iyul oyida ushbu tuman olib tashlandi, natijada Chernovtsi viloyatining tumanlari soni 3 taga qisqartirildi. Hertsa tumani hududi Chernovtsi tumaniga birlashtirildi.
Demografiyasi
1969-yilda aholi soni 1500 kishi.
1989-yil yanvar oyida aholi soni 2360 kishi.
2013-yil yanvar oyida aholi soni 2122 kishini tashkil etgan.
Shaharda katta Ruminlar (68,08%, 2001) jamoasi mavjud.
Koson (Kosonsoy tumani)
Koson (Касан) — Oʻzbekiston Respublikasi Namangan viloyati Kosonsoy tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Yaylyu
Yaylyu ( Яйлю ) — Rossiya Federatsiyasining Oltoy Respublikasi hisobladi.Turochak tumanidagi Artybashskoye posyolkasidagi qishloq posyolkasi. 2016-yilda aholi soni 183 kishini tashkil etgan. 3 ta ko'chasi mavjud.
Sarchashma (Hisor tumani)
Сарчашма (Сарчашма)  — Tojikiston Respublikasining Hisor tumani, Dahadan shahar markazigacha 4 km, tuman markaziga 10 km.
Yaylyu
Joylashuvi
Yaylyu Teletskoye koʻlining oʻrta qismining oʻng qirgʻogʻida, Ilanda daryosi ogʻzida Yailin terrasida, Turochakdan (tuman maʼmuriy markazi) yoʻl orqali 100 km janubda joylashgan. Biyka - eng yaqin qishloqdir.
Sarchashma (Hisor tumani)
Aholisi
Aholisi — 956 kishi.
Ulugʻ Sogʻ ota
Ulugʻ Sogʻ ota — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Angren shahrida joylashgan. Obyekt manzili: Qorabogʻ mahalla. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Ququmboy
Ququmboy (Кукумбай) — Oʻzbekiston Respublikasi Namangan viloyati Kosonsoy tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Silvio Berlusconi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Silvio_Berlusconi_Signature.svg/200px-Silvio_Berlusconi_Signature.svg.png|thumb|200x200px| Berlusconi imzosi Silvio Berlusconi (1936-yil 29-sentabr — 12-iyun 2023) — italiyalik siyosatchi va tadbirkor. 1994-yil mayidan 1995-yil yanvarigacha, 2001-yil iyunidan 2006-yil maygacha va 2008-yil mayidan 2011-yil noyabrigacha Italiya Bosh vaziri boʻlgan. U boshqa lavozimni egallamasdan birinchi boʻlib Bosh vazir boʻldi. Berlusconi, Forza Italia nomli koalitsiya rahbari.
Berluskoni 1936 yilda Milanda tug‘ilgan, u yerda o‘rtahol oilada o‘sgan. Uning otasi Luidji Berluskoni (1908–1989) bank xodimi, onasi Roza Bossi (1911–2008) uy bekasi. U uchta farzandning birinchisi edi; uning singlisi Mariya Francheska Antonietta (1943–2009) va ukasi Paolo (1949 yilda tugʻilgan) bor edi. Uning o‘nta nevarasi bor.
Berlusconi, shuningdek, Italiyaning eng muhim menejeri, u Mediaset televizion guruhi, Mondadori tahririyat guruhi va Mediolanum SpA bank guruhining egasi. Milanda tugʻilgan. 2020-yil iyul oyida uning boyligi 6,3 milliard dollarni tashkil etdi.
2019-yilda u 2019-yilgi saylovlarda Yevroparlament deputati etib saylangan. Avvalroq 1999-2001-yillarda Yevroparlament deputati bo‘lgan. U 2022-yilgi saylovlarda Italiya prezidentligiga nomzod sifatida koʻrildi.
2020-yilning 2-sentyabr kuni butun dunyo boʻylab koronavirus pandemiyasi davrida Berlusconi COVID-19 testi ijobiy chiqdi. Ertasi kuni Berlusconi pnevmoniya bilan Milanda kasalxonaga yotqizilgan. U 14 sentyabr kuni shifoxonadan chiqarilgan
.
U 2023-yili 12-iyun kuni 87 yoshida vafot etdi.
Pereyaslav
Pereyaslav (Перея́слав) — tarixiy shahar, Ukrainaning markaziy qismidagi Kiyev viloyati ning Borispol tumanidagi, Olta va Trubij daryolari qoʻshilishi yaqinida mamlakat poytaxti Kievdan 95 km janubda joylashgan. 1943-yildan 2019-yilgacha shahar nomi Pereyaslav-Xmelnitskiy (yoki Pereyaslav-Xmelnitskiy; Перея́слав-Хмельни́цький Pereyaslav) edi. Pereyaslav Ukrainaning aholi punktidan biri boʻlgan Pereyaslav urban maʼmuriyatiga mezbonlik qiladi. Aholisi taxminan 26,576 kishi.
Oʻrta asrlarda Kiyev Rus shahri
Pereyaslav Ukraina tarixida muhim rol oʻynadi. Birinchi marta Rossiyaning Vizantiya imperiyasi bilan tuzgan shartnomasi matnida Russkiy nomi bilan Bolgariyadagi Pereslavetsdan, keyinchalik Zalesye shahrida tashkil etilgan shaharlardan, Pereslavldan farqlash uchun tilga olingan. Zaleskiy va Pereyaslavl Ryazanskiy. Kiyev knyazi Vladimir I bu yerda 992-yilda Kiyev Rusining janubiy chegaralarini hozirgi Ukraina janubidagi dashtlardan koʻchmanchilar bosqinidan himoya qilish uchun katta qal’a qurdi. Shahar XI asr oʻrtalaridan 1239-yilda Moʻgʻullarning Kiyev Rusiga bostirib kirishi paytida tatarlar tomonidan buzib tashlanguniga qadar Pereyaslavl knyazligining poytaxti boʻlgan.
Qardosh shaharlar
Pereyaslav egizaklar:
Midxat Posho
Ahmad Shafiq Midxat Posho (1822-yil 18-oktabr — 1883-yil 26-aprel) — Usmonlilar imperiyasi ni demokratlashtirish tarafdorlaridan biri, imperiya bosh vaziri va Tanzimat davrining yetakchi davlat arboblaridan biri. U 1876-yilgi Usmonli konstitutsiyaviy harakatiga rahbarlik qilish va Birinchi parlament davrini joriy etish bilan tarixda nom qoldirgan. Bu islohotlarni Usmonli davlatining barcha viloyatlarida yoyishga intilgan. Midxat Posho Usmonlilar imperiyasi iqtisodiy inqirozga uchraganini tan olib, islohotlar oʻtkazishni juda zarur deb bilgan. Midxat Posho siyosiy qarashlari liberal izmga moyil boʻlgan.
Tarixchi Karolin Finkel unga „Tanzimat davrining haqiqiy vakili, Usmonlidagi ayirmachilik harakatlariga yagona hukumat boshqaruviing afzalligini isbotlagan shaxs“ deb taʼrif bergan.
Yoshligi
Midxat posho hijriy 1238-yil safar oyida Istanbulda (1822-yil 18-oktyabr) musulmon ulamolaridan birining oilasida dunyoga keldi. U dastlab otasi qoʻlida, soʻngra madrasada tahsil olgan. Uning otasi Hoji Hofiz Muhammad Ashraf afandi edi. Oila bektoshiylar urugʻiga mansub boʻlgan.
Nis, Dunay va Bagʻdodga hokimlik davri
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/MithatPa%C5%9Fa.jpg/185px-MithatPa%C5%9Fa.jpg|left|thumb|233x233px| Midxat Posho 1861-yilda u Nis gubernatori etib tayinlangan. U 1864-1868-yillarda Dunay viloyati hokimi boʻlgan. Uning hokimlik davrida son-sanoqsiz maktab va taʼlim muassasalari qurilgan, kasalxonalar, don omborlari, yo‘llar va ko‘priklar tiklangan. Ammo u Bosh vazir Ali Posho bilan ziddiyatga borgani sababli 1869-yilda Bagʻdod hokimi etib tayinlandi, chunki bunday uzoq masofaviy lavozimga tayinlanish imperiyada jazo sifatida koʻzlangan.
1869-yilda Bagʻdodga kelganidan soʻng u bir qator davlat maktablarini ochdi. Ilgari shaharda davlat taʼlim muassasalari boʻlmagan. Shuningdek, Oltinchi armiyani (Usmonlining yevropacha usulda tarbiyalangan va eng ilgʻor qurollar bilan taʼminlangan qoʻshini) isloh qilishga urgʻu berdi va shu maqsadda harbiy maktablar ochdi. 1900-yilga kelib, fuqarolik oʻrta maktabida atigi 96 oʻquvchi oʻqidi, oʻsha yili harbiy tayyorgarlik maktabida 256 nafar va oʻrta harbiy maktabda 846 oʻquvchi oʻqidi. Bu narsa albatta oʻsha davrdagi siyosiy notinchliklar uchun armiyaning zarurligi bilan izohlanadi.
Buyuk vazir lavozimiga tayinlanishi
U 1872-yilda turk sultoni Abdulaziz tomonidan Buyuk vazir etib tayinlangan, biroq uning bu lavozimi moliyaviy masalalarda sulton Abdulaziz bilan ziddiyati sababli toʻxtab qolgan. 1873-1875-yillarda Adliya vaziri boʻlib ishlagan, ammo konstitutsiyaviy tuzumga moyilligi tufayli uning bu idoralardagi faoliyati qisqa muddat davom etgan.
1875-1876-yillardagi iqtisodiy va siyosiy inqiroz unga yangi konstitutsiya ishlab chiqish gʻoyasini ilgaris surishga imkon berdi.
1876-yil 15-iyunda Cherkes Hasan ismli Usmonli armiyasi zobiti Midxat Posho saroyidagi yigʻilishga hujum qildi. Harbiy vazir Husayn Avniy Posho, tashqi ishlar vaziri Rashid Posho va Midxatning xizmatkorlaridan biri Ahmad og‘a otib o‘ldirildi. Hammasi boʻlib 5 kishi halok boʻldi va 10 kishi yaralandi. Cherkes Hasan oʻlimga hukm qilindi.
Konstitutsiya musulmon boʻlmaganlar uchun ham teng huquqlar berishi maʼlum boʻlgach, xalq tomonidan qoʻllab-quvvatlana boshladi. Midxat Posho sulton Abdulhamid II ga konstitutsiyani tasdiqlatishga muvaffaq boʻldi, ammo sulton 113-moddani kiritdi, bu unga har qanday odamni sudsiz yoki boshqa qonuniy choralarsiz imperiyadan surgun qilish huquqini berdi.
Abdulhamid II konstitutsiyaviy tuzumga hech qanday qiziqish bildirmadi, 1877-yil 5-fevralda Midxat Poshoni surgun qildi. Sulton yaxtasida Brindisiga joʻnatilgan Midxat Posho, u yerdan u Fransiya, Ispaniya, Avstriya-Vengriya va Buyuk Britaniyaga tashrif buyurdi, bu yerlarda 1877-1878-yilgi rus-turk urushida Usmonli manfaatlarini ifoda etuvchi risolalar yozdi. Midxat Poshoning Yevropadagi mashhurligi, Buyuk Britaniya bosimi ostida Abdulhamid II unga surgundan qaytishga ruxsat berdi. Midxat Posho 1878-yilning 26-sentyabrida Krit oroliga yetib keldi.
Urush tugagach, sulton Abdulhamid II parlamentni tarqatib yubordi va yakka monarx boshqaruviga qaytdi.
Suriyaga hokimlik davri
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Mithat_Pa%C5%9Fa_An%C4%B1t%C4%B1.JPG/185px-Mithat_Pa%C5%9Fa_An%C4%B1t%C4%B1.JPG|right|thumb|308x308px| [[Anqara|Anqaradagi Midxat Posho haykali]] Inglizlar aralashuvi tufayli Midxat Posho yana hokimlikka koʻtarildi, 1878-yil 22-noyabrda Suriya hokimi boʻldi, bu lavozimda 1881-yilning 31-avgustigacha ishladi. U o‘z faoliyati davomida viloyatni isloh qilishga intildi.
Vafoti
Midxat Posho qisqa muddat Izmirda Oydin viloyati hokimi sifatida xizmat qildi, lekin 1881-yil 17-mayda bu lavozimda bor-yoʻgʻi bir necha oy ishlagandan soʻng hibsga olindi. Adliya vaziri Ahmad Javdat Posho uni Istanbulga olib keldi, unga sulton Abdulazizni oʻldirish aybi qoʻyildi. Soʻroq va sud jarayoni Yulduz saroyida boʻlib oʻtdi. Biroq sulton hukumati Buyuk Britaniya bosimi uning qatl qilinishiga toʻsqinlik qilganini daʼvo qilishadi, shuning uchun u Hijozdagi Toif qal’asiga qamaladi. Ammo Hijozdagi turk noibi Usmon Posho buyrugʻi bilan1883-yil 26-aprelda Toifdagi qamoqxonada oʻldirilgan.
Ulugʻmozor ziyoratgohi (Maqbara, bino-inshootlar, bogʻ)
Ulugʻmozor ziyoratgohi (Maqbara, bino-inshootlar, bogʻ) — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XXI asr. Fargʻona viloyatining Margʻilon shahrida joylashgan. Obyekt manzili: “Mashad” MFY, Arol boʻyi koʻchasi, 1-uy. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida “Vaqf” xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Ulugʻsogʻ ota
Ulugʻsogʻ ota — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XII—XIII asrlar. Toshkent viloyatining Angren shahrida joylashgan. Obyekt manzili: Angren shahri. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Noshiro (Akita)
Yaponiyaning Akita prefekturasida joylashgan shahardir. 2022-yil 30-aprel holatiga koʻra, shaharda 24.200 ta xonadonda 49.935 kishi yashagan.
Geografiyasi
Noshiro Akita prefekturasining shimoli-gʻarbidagi tekis qirgʻoq tekisligida joylashgan boʻlib, gʻarbda Yapon dengizi bilan chegaradosh. Yoneshiro daryosi shahar boʻylab oqib oʻtadi va Noshiro porti yaqinida Yapon dengiziga quyiladi. Mintaqaning eng baland nuqtasi Yakeyama togʻi boʻlib, uning balnadligi 963.1 m ga yetadi.
Iqlimi
Noshiro nam subtropik iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa) boʻlib, katta mavsumiy harorat farqlari kuzatiladi, issiqdan issiq (va koʻpincha nam) yoz va sovuq (baʼzan qattiq sovuq) qish fasli bu hudud iqlimiga xosdir. Yil davomida yogʻingarchilik sezilarli boʻlsa-da, ammo avgustdan oktyabrgacha eng kuchli yogʻingarchilik darajasi kuzatilgan. Noshiroda oʻrtacha yillik harorat 11.5 C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1494.4 mm boʻlib, eng seryogʻin oy iyul hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 24.3 C atrofida va eng past harorat yanvarda, taxminan 0.2 C atrofida boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Noshiro aholisi soni soʻnggi 60 yil ichida kamayib bormoqda.
Tarixi
Nihon Shoki va boshqa qadimiy yilnomalarga koʻra, Noshiro — Abe no Hirafu boshchiligidagi Yamato sudi tomonidan yuborilgan ekspeditsiyaning eramizdan avvalgi 658-yilda mahalliy Emishi qabilalarini boʻysunishga majbur qilish buyrugʻiga asosan toʻxtagan hududi hisoblanadi. Balxaydan kelgan savdo kemalari Noshiro portiga miloddan avvalgi 771-yilda kelib toʻxtashgan. Edo davrida hozirgi Noshiro hududi Tokugava syogunati ostida Kubota domenini boshqargan Satake urugʻi hukmronlik qilgan, qadimgi Deva viloyatining bir qismi boʻlgan. Tokugava syogunati davrida shahar muhim savdo markazi vazifasini bajargan, turli mahsulotlar, shu jumladan guruch uchun yuk tashish porti boʻlgan va Meiji tiklanishidan keyin shahar yirik yogʻoch ishlab chiqaruvchi hududga aylantirilgan. Nishirominato shahri 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan tashkil etilgan.
Shahar Gilbert orollari va Filippindagi janglarda qatnashgan yapon agano klass kreyseri Noshiro nomi bilan atalgan, u 1944-yil oktyabr oyida Filippinda janglar paytida Amerika torpedasi tomonidan choʻktirilgan.
2006-yil 21-martda Futatsui shahri (Yamamoto tumanidan) Noshiroga qoʻshib olingan.
Hukumat
Noshiro toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 20 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organiga ega boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shaharning Yamamoto okrugi shaharlari bilan birgalikda Akita prefekturasi assambleyasiga toʻrtta aʼzoni qoʻshish huquqi mavjud. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining 2-Aichi tumani tarkibiga kiradi.
Iqtisodiyoti
Noshiro iqtisodiyoti qishloq xoʻjaligi va tijorat baliqchilikka asoslangan. Tohoku Electric Power tashkiloti shahardagi koʻmir/biomassa bilan ishlovchi elektr stansiyasi boʻlgan Noshiro issiqlik elektr stansiyasini boshqaradi.
Qo'l choklari
Qoʻl choklari — tikish, qirqish, yamash, kashta gullarini tikishda hosil boʻladigan baxyalar tizmasi, buyumlarning tikib biriktirilgan joyi. Gazlama, charm, teri va boshqalarni tikishda biror buyumni naqshli kashtalar bilan bezash, kiyim tikishda qismlarini biriktirishda qoʻllaniladi.
Noshiro (Akita)
Taʼlim tizimi
Noshiroda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan oʻnta davlat boshlangʻich maktabi va yetti davlat oʻrta maktabi shuningdek, Akita prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan beshta davlat oʻrta maktabi mavjud. Prefekturada nogironlar uchun bitta maxsus taʼlim maktabi ham bunyod etilgan. Shu bilan birgalikda shaharda Noshiro texnikumi ham faoliyat yuritadi
Aeroport
Noshirodagi Odate-Noshiro aeroporti 1998-yilda ochilgan
Qo'l choklari
PUBG MOBILE oʻyna
Noshiro (Akita)
Temir yoʻl
20x20px Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi — Ou magistral liniyasi
Qo'l choklari
U qoʻlda tayyorlangan qismlarni ishlab chiqarish uchun ishlatiladi: ipning ilmoqlari va teshiklarini osib qoʻyish, ipning ilmoqlari, ilgaklardagi mahkamlagichlar, kamar ilmoqlari. Shuningdek, namat yoki jun qismlarini bezash uchun ham javob beradi. Chok chapdan oʻngga tikib, matoni pastki qismga boʻladigan qilib joylashtiriladi.
Noshiro (Akita)
Temir yoʻl
20x20px Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi — Gono liniyasi
Qo'l choklari
"Krest" chok
Ikki qatlamli matoni ozgina harakat bilan yopishtirish uchun ushbu chokdan foydalaniladi, masalan, qoplamani kiyimga qoʻshish.
Chapdan oʻngga tikib boshlanadi. Chetdan ozgina orqaga qarab, yuqori qatlamda kichik gorizontal chok qiliinadi, soʻng yuqori qavatning chetidan oʻtib, pastki qavatdagi yana bir chokni, birinchi chokning oʻng tomoniga diagonal bilan tikiladi. Ipni tortmasdan choklar tikiladi.
Boʻshashgan orqa etakni kiyimning etagiga yopishtirish uchun barakdan foydalaniladi.Kiyim va qoplama orasiga taxminan 2,5-3 sm uzunlikdagi 2-3 chok tikiladi.
Orqa etakni kiyimning etagiga chok yordamida yopishtirish
Yashirin chok
Ushbu chokdan etakning barcha turlari uchun foydalaniladi.
"Uchburchak" chok
Mato qismlarini eskirmaslik uchun ushbu chokdan foydalaniladi.Igna matoning kesimiga perpendikulyar ravishda, diagonal chok chetidan joylashtirilib, choklarni bir xil oʻlchamda va bir-biridan ajratib turish kerak.Chok oxirida ignani allaqachon qilingan teshiklarga yopishtirib, orqaga qaytish mumkin, shu bilan „uchburchak“ chok hosil boʻladi.
Nuqta chok-Gazlamaning teskari (chap) tomonidan tikilgan chokning ushbu turi, agar mashina choki yomon koʻrinadigan boʻlsa, baxmal, korduroy yoki atlas kabi matolarga fermuar bilan tikishni tugatish uchun ishlatiladi.Matoning barcha qatlamlari orqali igna yuqoriga tortilib, 1 dan 2 tagacha matoni ushlab orqaga tikish kerak. 5-6 mm oldinga qadam qoʻyib, igna yuzaga keltiriladi.
Curling yarasi
Curling yarasi — oʻtkir oshqozon eroziyasi boʻlib, plazma hajmining kamayishi oshqozon shilliq qavatining ishemiyasi va hujayra nekroziga (soʻyish) olib keladigan ogʻir kuyishlar asoratidir
Tergachi
Tergachi (Тергачи) — Oʻzbekiston Respublikasi Namangan viloyati Kosonsoy tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Tamtaman
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Tamtaman (, romanizatsiya qilinganda Tamtamān) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni, Urmiya tuman okrugi tarkibidagi Nazlu tumani, Nazluchay okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Tamtaman aholisi 99 nafarni tashkil qilib, ular 16 ta oiladan iborat bo'lgan.
Safedoron (Gʻafurov tumani)
Terak (Терак)  — Tojikiston Respublikasining Gʻafurov tumani, Ismoil jamotiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 6 km, tuman markaziga 29 km.
Aholisi
Aholisi —482 kishi.
Hozir Shirvon Kola
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Hozir Shirvon Kola (, shuningdek, Now Shirvān Kola sifatida romanizatsiya qilingan; Nūshīrvān Kala Chāri va Nūshīrvon Kola Charī nomi bilan ham tanilgan) Eron, Mozandaron viloyati, Babol tumani markaziy tumanidagi Esbu Kola qishloq tumanidagi qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 632 nafar kishi hamda 177 oiladan iborat.
Chindavul
Chindavul (Чандавуль) — Oʻzbekiston Respublikasi Namangan viloyati Kosonsoy tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Born-Lande tenglamasi
Born-Lande tenglamasi kristalli ionli birikmaning panjara energiyasini hisoblash vositasidir. 1918-yilda Maks Born va Alfred Lande panjara energiyasini, ion panjarasiga elektrostatik potentsialidan itaruvchi potentsial energiya atamasidan olish mumkinligini taklif qilishdi.
Bu yerda:
Chiqarishi
Ion panjara ionlardagi elektrostatik zaryadlarning oʻzaro tortilishi natijasida bir-biriga siqilgan qattiq elastik sharlar yigʻindisi sifatida modellashtirilgan. Muvozanat hosil qiluvchi qisqa masofali itarilishi tufayli ular bir-biridan muvozanat masofasiga ega boʻlishadi.
Elektrostatik potentsiali
Bu yerda:
1:1 nisbatda teng va qarama-qarshi zaryadga ega ionlardan tashkil topgan oddiy panjara uchun bir ion va boshqa barcha panjara ionlari oʻrtasidagi oʻzaro taʼsirlarini hisoblash uchun EMni hisoblash kerak, buni esa Madelung yoki panjara energiyasi deb ataladi.
Jiddiy atamasi
Born va Lande panjara ionlari orasidagi itaruvchi oʻzaro taʼsirga mutanosib boʻlishini taklif qildilar, shuning uchun itaruvchi energiya atamasi ER bilan ifodalanadi.
Bu yerda:
Umumiy energiyasi
Panjaradagi ion jami intensiv potentsial energiyasini Madelung va itaruvchi potentsiallarning yigʻindisi sifatida ifodalash mumkin.
Doğanözü, Kızılcahamam
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Doganözü — Turkiyaning Anqara viloyati Qizilcahamam tumaniga qarashli qishloq.
Born-Lande tenglamasi
Umumiy energiyasi
Ushbu energiyani r ga nisbatan minimallashtirish, nomaʼlum B doimiysi boʻyicha muvozanat ajralishini r0 beradi.
Minimal intensiv potentsial energiyani baholab, B ifodasini r0 ga almashtirsak, Born-Lande tenglamasi hosil bo‘ladi.
Hisoblangan panjara energiyalari
Born-Lande tenglamasi tizimning panjara energiyasi haqida maʼlumoti.
Born koʻrsatkichi
Born koʻrsatkichi odatda 5 dan 12 gacha moddalarni o'z ichiga oladi. Taxminiy eksperimental qiymatlari quyida keltirilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Chust Koʻcha (shaharcha)
Chust Koʻcha (Чуст-Куча) — Oʻzbekiston Respublikasi Namangan viloyati Kosonsoy tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Palmas
Palmas ( Palmas Braziliyaning Tocantins shtatida joylashgan kommunadir . Sharqiy Tokantinlar mezoregionining tarkibiy qismi. Porto Nasiunal iqtisodiy-statistik mikroregioniga kiritilgan. Aholisi 2010-yilda 228 332 kishi. U 2218,943 km² maydonni egallaydi. Aholi zichligi – 102,90 kishi. /km².
Hikoya
Tokantins shtati Goias shtatidan ajratilganidan bir yil o'tgach ( 1988-yil Braziliya Konstitutsiyasiga ko'ra) Palmas qurilishi boshlandi. 1989-yil 10-yanvarda Mirasema do Tokantins shahri yangi shtatning vaqtinchalik poytaxti etib tayinlandi. 12-fevralda viloyat hokimi poytaxt qurilishi uchun ajratilgan yerlarni olib qo‘yish vakolatini oladi, 6-martda esa barcha qurilish ishlarini tartibga solish bo‘yicha komissiya tuziladi. 1989-yil 20-mayda 10 mingga yaqin kishi ishtirok etgan tantanali yig'ilishda Prasa dos Jirasua o'rnida Palmas shahrining poydevoriga birinchi tosh qo'yildi. Xuddi shu kuni, Tokantinsning birinchi gubernatori janob Siqueira Kampos, tuproq qazish mashinasini boshqarib, 2009-yilda yangi nom olgan birinchi prospektning qurilishini ochdi - Avenida Gubernador Siqueira Campos. Palmas uchun munitsipalitet tashkil etish va Palmasga poytaxt vazifalarini berish qonuni nihoyat 1989-yil 1-avgustda tasdiqlangan. 1990-yil 1-yanvardan Palmas shtat poytaxti bo'lib xizmat qildi, garchi dastlab mintaqaviy hukumat tuzilmalarining ko'plab xodimlari vaqtinchalik poytaxtda (Palmasdan 74 km uzoqlikda) ishlashgan, chunki yangi poytaxtda zarur binolar etarli emas edi. Shahar tez sur'atlar bilan o'sib bordi, uning aholisi 1991-yilda 25 ming kishini tashkil etdi.
Tokantins poytaxti San João da Palma (hozirgi Paranan munitsipalitetiga to'g'ri keladi) posyolkasi sharafiga nomlangan bo'lib, u 1809-yilda mintaqani Goyasdan ajratish uchun birinchi harakatning markazi bo'lgan va keyinchalik unga katta ta'sir ko'rsatgan. mintaqaning palma daraxtlari bilan to'yinganligi. Birinchi rejalashtirish qarorlari arxitektorlar Luiz Fernando Cruvinel Teixeira va Walfredo Antunes de Oliveyra Filho tomonidan qabul qilingan.
Demografiya
2010-yilgi aholini ro'yxatga olish paytida to'plangan ma'lumotlarga ko'ra Milliy geografiya va statistika instituti (IBGE), munitsipalitet aholisi:
2016-yilgi hisob-kitoblarga ko'ra, munitsipalitet aholisi 272 726 kishini tashkil qiladi.
Sport
Tokantins futbol klubi shaharda joylashgan.
Kankaanpää (Säkylä)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Kankaanpää — Säkylä munisipalitetida joylashgan qishloq. U ilgari Köyliö munitsipaliteti hududida joylashgan edi. Kankaanpääda qirollik favvorasi mavjud boʻlib, u Shvetsiya qiroli Gustav III sharafiga nomlangan. 2003-yilda Kankaanpää butun Finlandiyada „Yilning Satakunta qishlogʻi“ va „Yilning eng yaxshi qishlogʻi“ sifatida tanlandi. Kankaanpää Köyliönjärvi koʻli sohilidagi yaxshi qumli plyajga ega yagona joydir.
Kankaanpää shahri bilan chalkashmaslik uchun Kankaanpää pochta boʻlimining nomi Kakkuri nomi bilan atalgan.
Xizmatlari
Kankaanpää shahrida faqat bir nechta xizmatlar mavjud, jumladan: Lalli maktabi va qariyalar uyi. 2009-yil bahorida Tarmo doʻkoni yopildi va OP ofisi xuddi shu mulk oʻrniga qurildi. Shuningdek, Kankaanpääda eski Köyliö sut zavodi mavjud bo‘lib, u ko‘p yillardan buyon ishlamayapti, biroq 2013-yilning may oyida Maarit Markkula tomonidan sotib olingan va tarixiy qiymati tufayli uni saqlab qolingan.
Yoʻnalishlari
Kankaanpääda yaxshi yoʻl aloqalari mavjud, chunki u Säkylä shahridan boshlanib, Vuorenmaada tugaydigan 2044-bogʻlovchi yoʻldan oʻtadi. Shuningdek, qishloq hududi 2131-bogʻlovchi yoʻlga yetib boruvchi 12-magistral boʻyidan ham oʻtadi.
Favqulodda psixiatriya
Jismoniy shaxslar psixiatriya shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish muassasalariga oʻzlarining ixtiyoriy soʻrovi, boshqa sogʻliqni saqlash mutaxassisining yoʻllanmasi yoki majburiy majburiyat orqali kelishi mumkin. Psixiatriya aralashuviga muhtoj boʻlgan bemorlarga gʻamxoʻrlik odatda oʻtkir yoki surunkali ruhiy kasalliklar yoki shunga oʻxshash alomatlarni oʻz ichiga olishi mumkin boʻlgan koʻplab jiddiy va potentsial hayotga xavf tugʻdiradigan vaziyatlarning inqirozini barqarorlashtirishni oʻz ichiga oladi.
Taʼrifi
Psixiatrik favqulodda vaziyatlarning alomatlari va holatlari orasida oʻz joniga qasd qilishga urinish, giyohvandlik, spirtli ichimliklar bilan zaharlanish, oʻtkir depressiya, aldanishlar mavjudligi, zoʻravonlik, vahima hujumlari va xatti-harakatlarning sezilarli, tez oʻzgarishi kiradi. Favqulodda psixiatriya ushbu alomatlar va psixiatrik sharoitlarni aniqlash va davolash uchun mavjud. Bundan tashqari, tez oʻlimga olib keladigan bir nechta tibbiy sharoitlar umumiy psixiatrik alomatlar bilan namoyon boʻladi. Shifokor yoki hamshiraning ushbu va boshqa tibbiy sharoitlarni aniqlash va ularga aralashish qobiliyati juda muhimdir.
Xizmatlarni yetkazish
Shoshilinch psixiatriya xizmatlari koʻrsatiladigan joy odatda psixiatrik favqulodda yordam xizmatlari, psixiatrik shoshilinch yordam markazlari yoki keng qamrovli psixiatrik favqulodda yordam dasturlari deb ataladi. Psixiatrlar va tez tibbiy yordam shifokorlari bilan bir qatorda tibbiyot, hamshiralik, psixologiya va ijtimoiy ish kabi keng sohadagi ruhiy salomatlik mutaxassislari shugʻullanadi. Baʼzan psixiatriya shifoxonasi, psixiatriya boʻlimi yoki tez yordam boʻlimida joylashgan muassasalar ixtiyoriy va majburiy boʻlmagan bemorlarga kuniga 24 soat, haftada 7 kun zudlik bilan davolanishni taʼminlaydi.
Himoyalangan muhitda diagnostika ravshanligiga erishish, bemorni psixiatrik kasalxonaga yotqizishga mos alternativalarni topish va shu qisqa vaqt ichida alomatlari yaxshilanishi mumkin boʻlgan bemorlarni davolash uchun ikki yoki uch kunlik qisqa muddat qolishni taʼminlaydigan psixiatriya shoshilinch xizmatlari mavjud. Hatto aniq psixiatrik tashxislar inqiroz sharoitida aralashuvlar bilan solishtirganda ikkinchi darajali ustuvor hisoblanadi. Psixiatriya shoshilinch tibbiy yordam xizmatining vazifalari bemorlarning muammolarini baholash, bemor bilan oʻntadan ortiq boʻlmagan uchrashuvlardan iborat qisqa muddatli davolanishni amalga oshirish, 24 soatlik kutish joyini sotib olish, bemorlarning yashash joylarida suhbatlarni amalga oshirish uchun guruhlarni safarbar qilish, favqulodda vaziyatlarni boshqarish xizmatlari keyingi inqirozlarning oldini olish, statsionar va ambulator psixiatrik resurslardan xabardor boʻlish va 24/7 telefon orqali maslahat berish.
Tarixi
1960-yillardan boshlab shoshilinch psixiatriya xizmatlariga talab Yevropada ham, AQShda ham institutsionalizatsiya tufayli tez oʻsib bordi. Ayrim joylarda deinstitutsionalizatsiya jamiyatda ogʻir ruhiy kasallar sonining koʻpayishiga olib keldi. Tibbiy ixtisosliklar sonining koʻpayishi va psixiatrik dori -darmonlar kabi vaqtinchalik davolash usullarining koʻpayishi kuzatildi. Psixiatrik favqulodda vaziyatlarning haqiqiy soni ham sezilarli darajada oshdi, ayniqsa, shaharlarda joylashgan psixiatriya shoshilinch tibbiy yordam xizmati muassasalarida.
Favqulodda psixiatriya ishsizlar, uysizlar va boshqa huquqlardan mahrum boʻlgan aholini baholash va davolash bilan shugʻullanadi. Favqulodda psixiatriya xizmatlari baʼzan mavjudlik, qulaylik va anonimlikni taklif qiladi. Psixiatriya shoshilinch xizmatlaridan foydalangan bemorlarning koʻpchiligi umumiy sotsiologik va demografik xususiyatlarni oʻrtoqlashsa-da, ifodalangan alomatlar va ehtiyojlar biron bir psixiatrik profilga mos kelmaydi. Psixiatriya shoshilinch xizmatlaridan foydalanadigan bemorlar uchun zarur boʻlgan individual yordam rivojlanmoqda, bu har doim oʻzgaruvchan va baʼzan murakkab davolash yondashuvini talab qiladi.
Oʻz joniga qasd qilish harakatlari va oʻz joniga qasd qilish fikrlari
2000-yil holatiga koʻra, Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti har yili dunyoda bir million inson oʻz joniga qasd qilishini aniqlagan. Yana son-sanoqsiz oʻz joniga qasd qilishga urinishlar mavjud. Oʻz joniga qasd qilish yoki oʻz joniga qasd qilishga urinishlar xavfi ortishi bilan bogʻliq ruhiy kasalliklarni davolash uchun psixiatrik shoshilinch yordam xizmatlari mavjud. Bunday sharoitlarda ruhiy salomatlik boʻyicha mutaxassislar bemorlarning oʻzlariga qarshi qilishi mumkin boʻlgan zoʻravonlik harakatlarini bashorat qilishlari kutiladi, garchi oʻz joniga qasd qilishga olib keladigan murakkab omillar koʻplab manbalardan, jumladan, psixosotsial, biologik, shaxslararo, antropologik va diniy manbalardan kelib chiqishi mumkin. Ushbu ruhiy salomatlik mutaxassislari xavf omillarini aniqlash, umumiy baholash va kerakli davolanishni tanlash uchun mavjud boʻlgan har qanday resurslardan foydalanadilar.
Psixoz
Psixotik alomatlari boʻlgan bemorlar psixiatriya shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish muassasalarida tez-tez uchraydi. Psixozning manbasini aniqlash qiyin. Baʼzida psixotik holatga keltirilgan bemorlar avvalgi davolash rejasidan uzilib qolgan. Psixiatriya tez yordam xizmati ushbu turdagi bemorlarga uzoq muddatli yordam koʻrsatolmasa-da, u qisqa muddatli dam olishni taʼminlash va bemorni ish boshqaruvchisiga qayta ulash yoki zarur psixiatrik dori-darmonlarni qayta kiritish uchun mavjud boʻlishi mumkin. Surunkali ruhiy kasalligi boʻlgan bemorning inqiroz boʻlimiga tashrifi, shuningdek, aniqlanmagan muammoning mavjudligini koʻrsatishi mumkin, masalan, shaxsning turmush tarzi oʻzgarishi yoki oʻzgaruvchan tibbiy holat. Ushbu mulohazalar mavjud davolash rejasini yaxshilashda rol oʻynashi mumkin.
Biror kishi psixozning oʻtkir boshlanishini ham boshdan kechirishi mumkin. Bunday sharoitlar bemorning tibbiy yoki psixopatologik tarixini olish, ruhiy holatni tekshirish, psixologik testlarni oʻtkazish, neyrotasvirlarni olish va boshqa neyrofiziologik oʻlchovlarni olish orqali tashxis qoʻyish uchun tayyorlanishi mumkin. Shundan soʻng, ruhiy salomatlik mutaxassisi differensial tashxis qoʻyishi va bemorni davolanishga tayyorlashi mumkin. Bemorni parvarish qilishning boshqa masalalarida boʻlgani kabi, bemorning ruhiy holati tufayli oʻtkir psixozning kelib chiqishini aniqlash qiyin boʻlishi mumkin. Biroq, oʻtkir psixoz shoshilinch va toʻliq eʼtibor talab qiladigan tibbiy favqulodda holat sifatida tasniflanadi. Aniqlash va davolashning yetishmasligi oʻz joniga qasd qilish, qotillik yoki boshqa zoʻravonlikka olib kelishi mumkin.
Giyohvand moddalarga qaramlik, isteʼmol qilish va intoksikatsiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Psychoactive_Drugs.jpg/220px-Psychoactive_Drugs.jpg|right|thumb| Noqonuniy psixoaktiv dorilar, psixotik alomatlarning sababi. Psixotik alomatlarning yana bir keng tarqalgan sababi moddalardan zaharlanishidir. Ushbu oʻtkir alomatlar kuzatuv yoki cheklangan psixofarmakologik davolanishdan soʻng yoʻqolishi mumkin. Biroq, giyohvandlik yoki uni isteʼmol qilish kabi asosiy muammolarni tez yordam boʻlimida davolash qiyin, chunki bu uzoq muddatli holat. Spirtli ichimliklarni oʻtkir zaharlanishi ham, giyohvandlikning boshqa shakllari ham psixiatrik aralashuvni talab qilishi mumkin. Markaziy asab tizimining depressanti boʻlib, spirtli ichimliklarning erta taʼsiri odatda bosh aylanishi va ijtimoiy tormozlarning boʻshashishi bilan tavsiflanadi. Konsentratsiyaning buzilishi, ogʻzaki va harakatchanlik, idrok etish, mulohaza yuritish va qisqa muddatli xotira yoʻqolishi, shikastlanish yoki oʻlimga olib keladigan xatti-harakatlarning oʻzgarishi bilan bir qatorda, qondagi alkogol miqdori 60 milligrammdan past boʻlsa, odatda oʻlimga olib kelmaydigan hisoblanadi. Shu bilan birga, har bir desilitr qon uchun 200 milligramm boʻlgan shaxslar mast boʻlgan deb hisoblanadi va qonning 400 milligramm konsentratsiyasi oʻlimga olib keladi, bu esa nafas olish tizimining toʻliq behushligini keltirib chiqaradi.
Muayyan miqdordagi spirtli ichimliklarni isteʼmol qilgandan keyin sodir boʻladigan xavfli xatti-harakatlar oʻzgarishlaridan tashqari, baʼzi odamlarda nisbatan oz miqdordagi spirtli ichimliklarni isteʼmol qilgandan keyin ham idiosinkratik intoksikatsiya paydo boʻlishi mumkin. Ushbu buzilish epizodlari odatda chalkashlik, disorientatsiya, aldanish va vizual gallyutsinatsiyalar, tajovuzkorlikning kuchayishi, gʻazab, qoʻzgʻalish va zoʻravonlikdan iborat. Surunkali alkogolizmda spirtli gallyutsinoz ham boʻlishi mumkin, bunda uzoq vaqt ichishni toʻxtatish eshitish gallyutsinatsiyalarini keltirib chiqarishi mumkin. Bunday epizodlar bir necha soat yoki butun hafta davom etishi mumkin. Ushbu alomatlarni davolash uchun antipsixotiklar koʻpincha qoʻllaniladi.
Dori vositalarining xavfli reaksiyalari va oʻzaro taʼsiri
Dozani oshirib yuborish, giyohvand moddalar bilan oʻzaro taʼsir qilish va psixiatrik dori vositalaridan, ayniqsa antipsixotiklardan xavfli reaksiyalar psixiatrik favqulodda vaziyatlar hisoblanadi. Neyroleptik malign sindrom birinchi yoki ikkinchi avlod antipsixotiklarning potentsial oʻlimga olib keladigan asoratlari hisoblanadi. Agar davolanmasa, malign neyroleptik sindrom isitma, mushaklarning qattiqligi, tartibsizlik, beqaror hayotiy belgilar yoki hatto oʻlimga olib kelishi mumkin. Selektiv serotoninni qaytarib olish inhibitörleri yoki monoamin oksidaz inhibitörleri buspiron bilan aralashtirilganda serotonin sindromi paydo boʻlishi mumkin. Serotonin sindromining ogʻir belgilari shokga olib kelishi mumkin boʻlgan gipertermiya, deliryum va taxikardiyani oʻz ichiga oladi. Koʻpincha ogʻir umumiy tibbiy alomatlari boʻlgan bemorlar, masalan, beqaror hayotiy belgilar, monitoringni kuchaytirish uchun umumiy tibbiy tez yordam boʻlimiga yoki tibbiyot xizmatiga oʻtkaziladi.
Falokatlar
Tabiiy ofatlar va texnogen xavf-xatarlar hodisa atrofidagi jabrlanuvchilarda jiddiy psixologik stressni keltirib chiqarishi mumkin. Favqulodda vaziyatlarni boshqarish koʻpincha jabrlanuvchilarga vaziyatni yengishda yordam berish uchun moʻljallangan psixiatrik favqulodda xizmatlarni oʻz ichiga oladi. Tabiiy ofatlarning taʼsiri odamlarni hayratda qoldirishi, hayajonlanishi, harakatsizlanishi, vahima qoʻzgʻashi yoki sarosimaga tushishiga olib kelishi mumkin. Falokatdan keyin soatlar, kunlar, oylar va hatto yillar oʻtib, odamlar azobli xotiralarni, yorqin dahshatlarni boshdan kechirishlari, apatiya, chekinish, xotirani susaytirish, charchoq, ishtahani yoʻqotish, uyqusizlik, depressiya, asabiylashish, vahima hujumlari yoki disforiyani boshdan kechirishi mumkin.
Tabiiy ofatdan keyin odatda tartibsiz va xavfli muhit tufayli ruhiy salomatlik mutaxassislari odatda bemorlarni imkon qadar tezroq baholaydilar va davolashadi. Agar vaziyat bemorning yoki uning atrofidagilarning hayotiga tahdid solmasa, birinchi navbatda boshqa tibbiy va asosiy omon qolish masalalari hal qilinadi. Tabiiy ofatdan koʻp oʻtmay, shifokorlar odamlarga izolyatsiya, yordamsizlik va zaiflik tuygʻularidan xalos boʻlish uchun ventilyatsiya qilishga ruxsat berishlari mumkin. Tabiiy ofatning koʻlamiga qarab, koʻplab qurbonlar surunkali yoki oʻtkir travmadan keyingi stress buzilishini rivojlanishi mumkin. Ushbu buzilishdan jiddiy zarar koʻrgan bemorlar koʻpincha psixiatrik shifoxonalarga shaxsni barqarorlashtirish uchun yotqiziladi.
Zoʻravonlik
Jismoniy zoʻravonlik, jinsiy zoʻravonlik yoki zoʻrlash hodisalari jinoyat qurboni uchun xavfli oqibatlarga olib kelishi mumkin. Jabrlanuvchilarda haddan tashqari tashvish, qoʻrquv, yordamsizlik, tartibsizlik, ovqatlanish yoki uyqu buzilishi, dushmanlik, aybdorlik va uyat boʻlishi mumkin. Javobni boshqarish odatda psixologik, tibbiy va huquqiy masalalarni muvofiqlashtirishni oʻz ichiga oladi. Mintaqadagi qonuniy talablarga qarab, ruhiy salomatlik boʻyicha mutaxassislardan jinoiy faoliyat haqida politsiyaga xabar berish talab qilinishi mumkin. Ruhiy salomatlik boʻyicha mutaxassislar odatda dastlabki baholash paytida aniqlovchi maʼlumotlarni toʻplaydi va agar kerak boʻlsa, bemorni tibbiy davolanishga yuboradi. Tibbiy muolajalar fizik tekshiruv, tibbiy-huquqiy dalillarni toʻplash va agar kerak boʻlsa, homiladorlik xavfini aniqlashni oʻz ichiga olishi mumkin.
Davolash
Psixiatriya shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish muassasalarida muolajalar odatda vaqtincha xususiyatga ega va faqat dispozitsion yechimlarni taqdim etish yoki hayot uchun xavfli vaziyatlarni barqarorlashtirish uchun mavjud. Stabillashgandan soʻng, surunkali kasalliklari boʻlgan bemorlar uzoq muddatli psixiatrik reabilitatsiyani taʼminlaydigan sharoitga oʻtkazilishi mumkin. Favqulodda yordam xizmatida belgilangan muolajalar bemorning ahvoliga qarab farqlanadi. Favqulodda vaziyatlarda psixiatrik dori-darmonlar, psixoterapiya yoki elektrokonvulsiv terapiyaning turli shakllari qoʻllanilishi mumkin. Psixiatriyada davolash usuli sifatida psixiatrik dori vositalarining kiritilishi va samaradorligi favqulodda vaziyatlarda ruhiy kasalliklar yoki moddalar bilan zaharlanishning oʻtkir kuchayishi natijasida yuzaga keladigan xavfli alomatlarni kamaytirish orqali jismoniy cheklovlardan foydalanishni kamaytirdi.
Dori-darmonlar
Vaqt oʻtishi bilan favqulodda psixiatriyaning muhim jihati sifatida taʼsir tezligi muhim ahamiyatga ega. Farmakokinetika — bu dori vositalarining vaqt oʻtishi bilan tanada harakatlanishi va hech boʻlmaganda qisman preparatning qoʻllanilishi, soʻrilishi, tarqalishi va metabolizmiga bogʻliq. Qoʻllashning keng tarqalgan usuli — bu ogʻiz orqali yuborish, ammo agar bu usul samarali boʻlsa, preparat oshqozonga etib borishi va u yerda qolishi kerak. Qusish va koʻngil aynishi holatlarida ushbu usulni qoʻllash mumkin emas. Baʼzi hollarda shamlar oʻrniga qoʻllanilishi mumkin. Dori-darmonlarni mushak ichiga yuborish yoki tomir ichiga yuborish orqali ham qoʻllash mumkin.
Emilim uchun zarur boʻlgan vaqt miqdori dori eruvchanligi, oshqozon-ichak motilitesi va pH kabi koʻplab omillarga bogʻliq. Agar dori ogʻiz orqali yuborilsa, oshqozondagi oziq -ovqat miqdori soʻrilish tezligiga ham taʼsir qilishi mumkin. Soʻrilganidan soʻng, dorilar butun tanaga yoki odatda psixiatrik dori-darmonlar bilan, miyaga qon- miya toʻsigʻidan oʻtib tarqalishi kerak. Taʼsir tezligiga taʼsir qiluvchi ushbu omillarning barchasi bilan, taʼsirlar aniq boʻlgunga qadar vaqt oʻzgaradi. Umuman olganda, dori-darmonlarni qabul qilish vaqti nisbatan tez va bir necha daqiqada sodir boʻlishi mumkin. Misol tariqasida, shifokorlar odatda antipsikotik boʻlgan haloperidol mushak ichiga yuborilganidan keyin oʻttiz daqiqadan soʻng simptomlarning remissiyasini kutishadi. Antipsikotiklar, ayniqsa Haloperidol,, shuningdek, turli xil benzodiazepinlar shoshilinch psixiatriyada, ayniqsa ajitatsiyada eng koʻp qoʻllaniladigan dorilardir.
Psixoterapiya
Psixiatriya shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish muassasalarida boshqa davolash usullari qoʻllanilishi mumkin. Qisqa psixoterapiya oʻtkir sharoitlarni yoki shoshilinch muammolarni davolash uchun ishlatilishi mumkin, agar bemor oʻz muammolari psixologik ekanligini tushunsa, bemor shifokorga ishonadi, shifokor oʻzgarishga umid uygʻotishi mumkin, bemorda oʻzgarish uchun motivatsiya bor, shifokor xabardor boʻlsa, bemorning psixopatologik tarixi va bemor ularning maxfiyligi hurmat qilinishini tushunadi. Favqulodda psixiatrik sharoitlarda qisqa terapiya jarayoni bemorning birlamchi shikoyatini aniqlash, psixosotsial omillarni tushunish, muammoning toʻgʻri tasvirini shakllantirish, muammoni hal qilish yoʻllarini ishlab chiqish va aniq maqsadlarni belgilashni oʻz ichiga oladi. Qisqa psixoterapiyaning maʼlumot toʻplash jihati terapevtikdir, chunki u bemorga oʻz muammosini toʻgʻri nuqtai nazardan joylashtirishga yordam beradi. Agar shifokor chuqurroq psixoterapiya seanslari zarurligini aniqlasa, u bemorni favqulodda vaziyatdan chiqib, tegishli klinika yoki markazga oʻtkazishi mumkin.
Kuzatish maʼlumotlari
Favqulodda psixiatriyaning boshqa muhim jihatlari mavjud: kuzatish maʼlumotlari. Bemorning xulq-atvorini kuzatish shoshilinch psixiatriyaning muhim jihati hisoblanadi, chunki u bemor bilan ishlaydigan shifokorlarga prognozni va vaziyatning yaxshilanishini yoki pasayishini taxmin qilish imkonini beradi. Koʻpgina yurisdiksiyalar ixtiyoriy majburiyatni xavflilik yoki oʻzining asosiy ehtiyojlarini qondira olmaslikka asoslaydi. Muayyan vaqt davomida kuzatuv buni aniqlashga yordam beradi. Misol uchun, agar jamiyatda zoʻravonlik qilgan bemor aniq maqsadsiz oʻzini tartibsiz tutishda davom etsa, bu xodimlarga kasalxonaga yotqizish zarurligi toʻgʻrisida qaror qabul qilishga yordam beradi.
Dispozitsiya
Bemor tez-tez 24 yoki 72 soat kabi cheklangan vaqtlarda tez yordam xizmatlarini oladi. Bu vaqtdan keyin va baʼzan undan oldinroq, xodimlar bemorga xizmat koʻrsatish uchun keyingi joyni tanlashlari kerak. Bu dispozitsiya deb ataladi. Bu favqulodda psixiatriyaning muhim xususiyatlaridan biridir.