cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alberto Calderón
Calderón 1920-yilda Mendoza shahrida tugʻilgan. Avval Buenos Aires universitetida qurilish muhandisligi sohasida taʼlim olgan. 1947-yilda universitetni tamomlagach, YPF davlat neft kompaniyasining geofizik boʻlimining ilmiy-tadqiqot laboratoriyasiga ishga kirgan. Soʻngra Buenos Aires universitetida ishlagan. 1950-yil Chicago universitetidan PhD darajasini olgan.
Akmal Kamolov
Akmal Saydakbarovich Kamalov — oʻzbek muhandisi, davlat arbobi. 2014-2015-yillarda Oʻzbekistonning Rossiyadagi elchisi.
Biografiyasi
1967-yil Sirdaryo viloyatida tugʻilgan.
1991-yilda Toshkent temiryoʻl muhandislari institutini injener-mexanik mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.
1991-1994 — Oʻrta osiyo temir yoʻllari Toshkent teplovoz deposida elektr-ekipaj sexining brigadiri, avtomat sexining ustasi.
1994-1996 — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qoshidagi Yevropa ittifoqi komissiyasining texnik muvofiqlashtirish byurosida ishlagan.
1996-2001 — TRASEKA loyihasi koordinatori.
2001-2005 — „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ DATK Tashqi iqtisodiy aloqalar boshqarmasi MDH davlatlari bilan ishlash boʻyicha boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari, tashqi iqtisodiy aloqalar boshqarmasi boshligʻi.
2005-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar agentligi raisining oʻrinbosari.
2005-2011 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirining oʻrinbosari.
2011-2014 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirining birinchi oʻrinbosari.
2014-2015 — Oʻzbekiston Respublikasining Rossiya Federatsiyasidagi favqulodda va muxtor elchisi.
2015−2017 — „Oʻzpaxtasanoateksport“ xolding kompaniyasi boshqaruv raisi.
2018-yil 4-yanvardan „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ aksiyadorlik jamiyatining boshqaruv raisi o‘rinbosari.
Oilasi
Oilali, ikki nafar oʻgʻil va bir qizi bor.
Brendan Fraser
thumb|Fraser, [[2007]] Brendan James Fraser (talaffuzi: 1968.3.12-yili tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Ineya
Yoshlik davri
Asl ismi Shruti Sawant boʻlgan Ineya Salohiddinda tugʻilgan. Uning Svathi ismli opasi bor, u ham malayalamlik televideniya aktrisasi va Sravan ismli ukasi bor. Ineya boshlangʻich ta`limni Tiruvananthapuramda Amritha Vidyalaya, Fort Girls Mission High School va Manakkad Karthika Thirunnal oʻrta maktabida olgan. U BBA kursining sirtqi yoʻnalishi boʻyicha oʻqigan.
Faoliyati
Ineya bolalar rassomi sifatida bir nechta Malayalam teleseriallari, qisqa metrajli filmlar va telefilmlarda rol ijro etgan. Toʻrtinchi sinfda oʻqiyotganda, u Koottilekku telefilmida rol oʻynagan, undan keyin Vayalar Madhavan Kutty tomonidan Orma va Sree Guruvayoorappan tele-seriallarida paydo boʻlgan. Ineya 2005-yilda Miss Trivandrum unvonini qoʻlga kiritdi, shundan soʻng u modellik qildi va bir nechta televizion reklamalarda, shuningdek, bir qator Malayalam mukofotiga sazovor boʻlgan bir qator badiiy filmlarda, jumladan Sayra (2006), rejissyor Doktor Biju, Dalamarmarangal (2009) va Umma (2011)da ishtirok etdi. U, shuningdek, Rajesh Touchriverning bolalar zoʻravonligiga qaratilgan The Sacred Face qisqa metrajli filmida asosiy rolni ijro etgan.
2010-yilda u Padagasalai tamil filmida rol oʻynadi va yana toʻrtta Tamil filmiga roʻyxatdan oʻtdi, hammasi bekor qilindi yoki namoyish qilinmadi. Keyinchalik u Mysskinning sirli trilleri Yuddham Seyda Cheranning singlisi sifatida yordamchi rol oʻynadi. Rejissyor A. Sarkunam uni oʻzining Vaagai Sooda Vaa (2011) filmida bosh qahramon roliga qoʻydi, buning uchun u ekran nomini Ineya deb oʻzgartirdi. Uning choyxona egasi obrazi tanqidchilar tomonidan olqishlandi. Mouna Guru filmida u tibbiyot talabasi sifatida va Arulnidhi bilan birgalikda qahramonning sevgisini oʻynadi. Vaagai Sooda Vaa filmidagi ijrosi bilan hayratga tushgan Bharathiraja uni Annakodiyum Kodiveeranum filmi uchun taklif qildi va u unga imzo chekdi, lekin skript oʻzgartirilgandan soʻng, uning roli filmdan olib tashlangan.
Ruston (Washington)
Ruston AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Pierce County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
862 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Ineya
Faoliyati
U Malayalam tilidagi Ayaal, Bhoopadathil Illatha Oridam va Radio kabi bir qator gʻayrioddiy filmlarning bir qismiga aylandi. 2014-yilda u birinchi marta Vikramanning Ninaithathu Yaaro filmida, keyin Pulivaalda, Malayalam filmi Chaappa Kurishu va Naan Sigappu Manithanning tamil remeykida oʻzini koʻrgan. Oʻzining 2014-yildagi yagona malayalamcha nashrida Madhu Kaithapramning Vellivelichathil (Diqqat markazida) filmida u raqqosa obrazida suratga tushgan.
Ruston (Washington)
Geografiyasi
Maydoni — 0,7 km2. Shundan 0,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Steinbach (Eichsfeld)
Steinbach  Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Eichsfeld tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,48 km2. 563 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Steinbachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Hikmatilla Ubaydullayev
Biografiya
Hikmatilla Ubaydullayev Oʻzbekiston davlat jahon tillari universitetining ingliz tili fakulteti va Jurnalistika va ommaviy kommunikatsiyalar universitetining yuqori jurnalistika kurslarini tamomlagan.
U mehnat faoliyatini BMTning Oʻzbekistondagi Axborot markazida boshlagan. Shuningdek, „Oʻzbegim Taronasi“ radiosida muxbir, Milliy TV nodavlat musiqiy va koʻngilochar telekanalida muharrir lavozimlarida ishlagan.
2018-yil aprel — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti matbuot xizmati huzuridagi Media markazining Media manbalarini monitoring qilish hamda  takomillashtirish guruhining yetakchi mutaxassisi.
2018-yil iyul — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti matbuot xizmati huzuridagi Media markazining ommaviy axborot vositalari bilan aloqalar, jamoatchilik bilan aloqalar va davlat boshqaruvi bilan aloqalar boʻyicha yetakchi mutaxassisi.
2018-yil dekabr — Choʻlpon nomidagi Nashriyot-matbaa ijodiy uyining matbuot kotibi.
Аbdulla Azamov
Abdulla Azamov (1947-yil 21-aprel, Andijon viloyati, Baliqchi tumani)— fizika-matematika fanlari doktori (1987), professor, O‘zbekiston Fanlar akademiyasining aʼzosi (2017), TWMS (Turkiy xalqlar matematiklar jamiyati) vitse-prezidenti, respublikaning yetakchi matematiklaridan biri. „Xalq taʼlimi aʼlochisi“ ko‘krak nishoni va „Mehnat shuhrati“ ordeni (2016) bilan taqdirlangan.
Biografiyasi
Abdulla Azamov 1947-yil 21-aprelda Andijon viloyatining Baliqchi tumanida tavallud topgan. Azamov 1993-yilda Namangan davlat universitetiga rektor etib tayinlandi. 1998 — 1999-yillarda u Oliy va o‘rta maxsus taʼlim vazirligining O‘rta maxsus va kasb-hunar taʼlimi markazida bo‘lim boshlig‘i, 1999 — 2000-yilda „ Tafakkur “ jurnali bosh muharririning o‘rinbosari, 2000 — 2011-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Devonida masʼul xodim bo‘lib faoliyat yuritgan. Azamov 1974-yilda ToshDUning Matematika fakulteti kengashida nomzodlik, 1987-yilda Sankt-Peterburg davlat universitetining Matematika-mexanika fakulteti maxsus kengashida doktorlik dissertatsiyalari yoqlagan. Abdulla Azamovga 1981-yili dotsent, 1989-yili professor unvoni berilgan. Uning „Munojatnoma“ asari Navoiy gʻazallarining ilmiy-tarixiy tahliliga bagʻishlangan. Azamov Namangan davlat universitetiga rektor boʻlgan davrida „Usmon Nosir qayerda?“ pyesasini yozadi va asar viloyat teatrida qoʻyiladi.
2017-yilda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining akademigi bo‘lgan. 2013-yildan O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasining aʼzosi sifatida faoliyat koʻrsatgan.
Oilasi
Abdulla Azamovning 2 ta oʻgʻli va 1 ta qizi farzandi bor.
Mukofotlari
Mehnat shuhrati ordeni (2016)
Xalq taʼlimi aʼlochisi ko‘krak nishoni
Xalqaro Bobur mukofoti (2015)
Elmhurst (Illinois)
Elmhurst AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Cook County en DuPage County (Illinois)|DuPage County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
45203 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 26,6 km2. Shundan 26,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 212 m balandlikda joylashgan.
IC 3494
IC 3494 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
İbişler, Kastamonu
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> İbişler Turkiyaning Kastamonu viloyati Kastamonu tumanidagi qishloq.
La Flachère
Geografiyasi
Maydoni — 2,8 km2. Dengiz sathidan 319 – 920 m balandlikda joylashgan.
IC 5015
IC 5015 Microscopium yulduz turkumidagi NF (hali noaniq) tipli obyektdir.
Luftinjë
Luftinjë — Albaniya janubidagi Gjirokastër okrugida joylashgan qishloq va sobiq munisipalitet. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Memaliaj munitsipalitetining boʻlinmasiga aylandi. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 1734 kishi edi. Munitsipalitet tarkibiga Izvor, Luftinjë, Luftinjë e Siperme, Rrapaj, Rabie, Gllavë e Vogel, Maricaj, Arrez e Madhe, Vagalat, Tosk Martalloz, Dervishaj, Japokike, Japokikë e Sipërme va boshqa qishloqlar kiradi.
Ralevtsi
Ralevtsi — Bolgariyaning markaziy qismidagi Gabrovo viloyatidagi Tryavna munitsipalitetidagi qishloq.
Buğurlar, Ulus
Buğurlar — Turkiyaning Bartin viloyati Ulus tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi. Aholisi 197 nafar (2021).
Livermore (Kentucky)
Livermore AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. McLean okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1482 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 555,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,7 km2. Shundan 2,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 124 m balandlikda joylashgan.
Kibernetika
Kibernetika (yun. kybernetile - boshqarish sanʼati) — axborotni qabul qilish, saqlash, uni qayta ishlash hamda undan turli jarayonlarni boshqarishda foydalanish bilan shugʻullanadigan fan. Avtomatik boshqarish, hisoblash texnikasi, neyrofiziologiya va matematik mantiklarning nazariya hamda amaliyotlarining rivojlanish natijalari sifatida vujudga kelgan. K.ning texnik asosini elektron hisoblash mashinalari (EHM) tashkil qiladi. Ular inson tafakkuriga oid masalalarni hal qilishga keng imkoniyatlar ochib beradi. "Kibernetika" terminini birinchi marta yunon faylasufi Platon tilga olgan. 17-asrdayoq B. Paskal (Fransiya) oddiy mexaniq arifmometrni ixtiro qilgan edi. Faqat 19-asrga kelib, Ch. Bebbij (Angliya) hozirgi zamon EHM ga oʻxshash raqamli avtomatik hisoblash mashinasi yaratishga urinib koʻrdi. 20-asr boshida elektromexaniq analitik-hisoblash mashinasi yaratildi. 1938 yilda K. Shennon (AQSH), 1941 yilda V.I.Shestakov (Rossiya) mantiqiy matematik apparatning rele kontakt sxemasidan sintez va analiz uchun foydalanish mumkinligini koʻrsatishdi. Shular asosida avtomatlar nazariyasi rivojlana boshladi. 20-asr 40-y.larida J. Fon Neyman (Germaniya) va b. tomonidan yaratilgan EHM K.ning shakllanishida hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻldi. Bularning hammasini umumlashtirib, N.Viner (AQSH) oʻzining, "Kibernetika" kitobini yozdi (1947). U K.ni "tirik mavjudot va mashinadagi aloqalar hamda boshqarish haqidagi fan" deb atashni tavsiya qildi. Zamonaviy K. bir qator mustaqil ilmiy yoʻnalishlarga ega boʻlgan boʻlimlardan iborat. K.ning nazariy oʻzagi: informatsiya (axborot), kodlash, algoritmlash, avtomatlar, umumiy va muqobil tizimlar, qiyofalarni aniqlash, formal tillar nazariyalari. Bu yoʻnalishlar natijasida K. keng koʻlamda qoʻllanila boshlab iqtisodiy K., biologik K., tibbiyot K.si, texnik K., matematik lingvistika va b. mustaqil ilmiy sohalar vujudga keldi. K.ning shakllanishida mat. va fizika muvaffaqiyatlari, ishlab chiqaruvchi kuchlarning taraqqiyot etishi va i. ch.ni avtomatlashtirishning zarurligi asosiy om il boʻldi.
K., asosan, kibernetik tizimlar bilan shugʻullanadi. Kibernetik tizimlarga texnikadagi turli rostlagichlar (mas, avtopilot, uy haroratini bir-xil saqlab turadigan rostlagich), EHM, kompyuter, inson miyasi, kishilik jamiyati misol boʻladi. Kibernetik tizimlar bir-biridan ularda harakatlanuvchi signallar oqimining tabiatiga qarab farq qiladi. Agar signallar tizimning hamma elementlariga oʻxshab uzluksiz parametrlar bilan berilsa, bunday tizim uzluksiz, uzlukli parametrlar bilan berilsa uzlukli deb ataladi. Kibernetik tizimning uzlukli yoki uzluksiz boʻlishi ularning tadqiqotida qoʻllaniladigan matematik apparatga bogʻliq. Chunki uzluksiz tizimlarda bunday apparat vazifasini oddiy differensial tenglamalar tizimi nazariyasi, uzluklida esa algoritmlar va avtomatlar nazariyasi bajaradi. Kibernetik tizimning murakkabligi 2 koʻrsatkich: yaʼni tizimning oʻlchamliligi (parametrlarning soni) va tizim elementlarining oʻzaro bogʻlangan umumiy soni bilan belgilanadi. Murakkab kibernetik tizimlar biror yoʻsinda axborotlarni toʻplash va shoʻnga monand ravishda harakat bajarish (axborotni oʻzgartirish) xususiyatiga ega. Yaʼni yangi elementlar paydo boʻlganda oʻz strukturasini oʻzgartirish va eskisini oʻchirish, shuningdek, elementlar orasidagi bogʻlanishni oʻzgartirishi mumkin. Kibernetik tizimlarning odam miyasiga oʻxshash bunday xususiyati, baʼzan, xotira deb ataladi. Jonli va jonsiz tabiatning turli obyektlarini oʻrganishdagi kibernetik yondoshishda ular axborotlarni oʻzgartkichlar sifatida qaraladi. Axborotni murakkab texnik oʻzgartkichlaridan biri EHM hisoblanadi. Zamonaviy EHM ning strukturasi inson miyasi strukturasidan tubdan farq qilsa ham, faqat shu strukturalarga xos muhim xususiyatga ega: ular axborotlarning universal oʻzgartkichlari hisoblanadi. Bu esa har qanday boshqa kibernetik tizimning strukturasini xotirada saqlab prinsip jihatdan axborotlarni oʻzgartkich sifatida uning funksiyasini bajara oladi. EHM ning ana shu xususiyati ularning asosiy texnik vosita ekanligini bildiradi va ular yordamida K. istalgan tabiatdagi kibernetik tizimni modellaydi va uni oʻrganadi. Kibernetik tizimni boshqarishda oʻzaro taʼsirlashuvchi ikki obyekt — boshqarish obyekti va boshkaruvchi tizim mavjud. Boshqaruvchi tizim toʻgʻri aloqa kanalidan bir necha effektor (ijro etuvchi mexanizm) vositasida boshqarish obyektiga taʼsir uzatadi. Boshqarish obyektining holati haqidagi axborot retseptor (datchik) yordamida qabul qilinadi va teskari aloqa kanalidan boshqaruvchi sistemaga uzatiladi. Boshqarish tizimining vazifasi u yoki bu boshqarish maqsadlariga erishishni taʼminlaydigan boshqaruv taʼsirini uzatishdan iborat. Bu maqsadlarning tasnifiga muvofiq boshqarishning turli xili vujudga keladi.
K. asosida axborot tushunchasi yotadi. Axborotni qabul qilish, saqlash, uzatish va tiklash protsesslari K.da aloqa deb, qabul qilingan axborotni mashinalarning ishi va tirik organizmlarning faoliyatini yoʻlga solib turish uchun kayta ishlash boshqarish deb ataladi. Agar mashina ishi yoki tirik organizm faoliyatining natijalari haqidagi axborotni qabul qilish va undan foydalanish mumkin boʻlsa, ular teskari aloqa deb, bunday axborotni mashina yoki tirik organizmning ishiga tuzatish kiritish uchun qaytaishlash nazorat yokirostlash deb ataladi.
Axborotlarni bir koʻrinishdan ikkinchi koʻrinishga oʻtkazish usullari, ularni turli kanallar (telefon va telegraf simlari, radiotoʻlqinlar va b.) orqali aniq buzmasdan oʻtkazish masalalari informatsiyalar nazariyasi (axborotlar nazariyasi)da oʻrganiladi. Bunda bir koddan ikkinchisiga oʻtish muhim oʻrin tutadi. Ikkinchi katta masala — axborotni qayta ishlash va uning vositalari masalasi. Axborotni qayta ishlaydigan kuchli vosita — EHM, Kompyuter. Hozirgi zamon K.si avtomatikani rivojlantirishning nazariy asosi hisoblanadi.
Oʻzbekistonda K.ni rivojlantirishda akad. V. Q. Qobulov boshliq olimlarning hissalari katta. "Kibernetika" ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasi jamoasi respublika miqyosida i. ch.ning barcha sohalarida muhim iqtisodiy masalalarni hal qilmoqda.
Xorosheye
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Xorosheye — Oltoy oʻlkasi, Tabun tumani, Serebropolskiy tumanidagi qishloq posyolkasi. 2013-yilda aholi soni 277 kishi bo'lgan va 2 ta ko'cha bor.
Dunyoning yetti moʻjizasi
thumb|300px|Dunyoning yetti moʻjizasi. Chapdan oʻngga, tepadan pastga: [[Giza piramidalari|Xeops piramidasi, Semiramida osma bog'lari, Efesdagi Artemida ibodatxonasi, Olimpiyadagi Zevs haykali, Galikarnasdagi maqbara, Rodos haykali, Aleksandriya mayog'i]] thumb Yetti moʻjiza — qadimgi dunyoda mashhur boʻlgan meʼmorlik va haykaltaroshlik obidalari. Ulkanligi, katta mahorat bilan yaratilgani, jozibadorligi tufayli asrlar mobaynida „Dunyoning yetti moʻjizasi“ hisoblangan:
Yetti moʻjizadan faqat Misr ehromlari deyarli butun holda saqlangan, baʼzilari (Artemida ibodatxonasi, Galikarnasdagi Mavsol maqbarasi)ning ayrim boʻlaklaridan, qolganlari qadimgi yozma manbalardangina maʼlum.
Martizay
Martizay Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre departamenti Le Blanc tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1049 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 38,8 km2.
Qora-Suv (Oloy tumani)
Aholisi
Aholisi - 773 kishi.
Raynushkovtsi
Raynushkovtsi — Bolgariyaning markaziy qismidagi Gabrovo viloyatidagi Tryavna munitsipalitetidagi qishloq.
Kivisimonlar
Kivisimonlar, qanotsizlar (Apterygiformes) — qushlar turkumi. Tojsuyaksiz qushlar (tuyaqushsimonlar katta oilasi)ga yaqin turadi. Qanoti rivojlanmagan, dumi yoʻq. Oyoqlari baquv-vat, toʻrt barmokli, tumshugʻi uzun; kattaligi tovukdek, ogʻirligi 1,4—4 kg. 3 turi bor. Yangi Zelandiyada tarqalgan. Qalin butazorlarda yashaydi, toʻngi monogam qush. Yiliga 2-marta urchiydi. Yerga yoki ildizlar ostiga uya quradi. 1-2 ta yirik tuxum qoʻyadi. Tuxumni nari 75—P kun bosadi. Tuxumdan jish joʻja chiqadi. Chuvalchanglar, hasharotlar, oʻsimlik urugʻlari va toʻkilgan mevalari bilan oziqlanadi. Soni kamayib ketganligi tufayli muhofaza qilinadi.
Ponderano
Ponderano Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Biella provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7 km2. 4022 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mikrogliya
alt=|thumb| mikrogliya tasviri thumb| Yashil rangda kalamush mikrogliyasi, qizil rangda koʻrsatilgan asab tolalari.
Mikrogliya — bu miya va orqa miya boʻylab joylashgan neyrogliya (glial hujayra) turi. Mikroglia miya ichidagi barcha hujayralarning 10-15 % ni tashkil qiladi. Oʻtroq makrofag hujayralari sifatida ular markaziy asab tizimida (MNS) faol immunitet himoyasining birinchi va asosiy shakli sifatida ishlaydi. Mikrogliya (va boshqa neyrogliyalar, shu jumladan astrositlar) markaziy asab tizimining katta hududlarida tarqalgan. Mikroglia miyaning umumiy parvarishida asosiy hujayralar boʻlib, ular doimiy ravishda markaziy asab tizimini blyashka, shikastlangan yoki keraksiz neyronlar va sinapslar va yuqumli agentlardan tozalaydi. Ushbu jarayonlar potentsial oʻlimga olib keladigan zararni oldini olish uchun samarali boʻlishi kerakligi sababli, mikrogliyalar hatto markaziy asab tizimidagi kichik patologik oʻzgarishlarga ham juda sezgir. Bu sezgirlikka qisman hujayradan tashqari kaliydagi kichik oʻzgarishlarga ham javob beradigan noyob kaliy kanallari mavjudligi bilan erishiladi. Soʻnggi dalillar shuni koʻrsatadiki, mikrogliya ham sogʻlom sharoitlarda miyaning normal funktsiyalarini taʼminlashda asosiy oʻyinchilardir. Mikrogliya shuningdek, toʻgʻridan-toʻgʻri somatik aloqalar orqali neyron funktsiyalarini doimiy ravishda kuzatib boradi va kerak boʻlganda neyroprotektiv taʼsir koʻrsatadi.
Markaziy asab tizimini tashkil etuvchi miya va orqa miya odatda Gemato-ensefalik baryer nomlanuvchi bir qator endotelial hujayralar tufayli organizmning qon aylanishidagi patogen omillar bilan bevosita bogʻlanmaydi. Gemato-ensefalik baryer koʻpgina infektsiyalarning zaif nerv toʻqimalariga etib borishini oldini oladi. Yuqumli agentlar miyaga toʻgʻridan-toʻgʻri kiritilganda yoki qon-miya toʻsigʻini kesib oʻtganda, mikroglial hujayralar yalligʻlanishni kamaytirish va sezgir nerv toʻqimalariga zarar etkazishdan oldin yuqumli agentlarni yoʻq qilish uchun tezda reaksiyaga kirishishi kerak. Tananing qolgan qismlaridan antikorlar yoʻqligi sababli (bir nechta antikorlar qon-miya toʻsigʻini kesib oʻtish uchun etarlicha kichikdir), mikroglia begona jismlarni tanib olishi, ularni yutib yuborishi va T-hujayralarini faollashtiradigan antigen taqdim qiluvchi hujayralar sifatida harakat qilishi kerak. .
Shakllari
thumb| IBA1/AIF1 ga antitana bilan boʻyalgan qizil rangdagi kalamush serebellar molekulyar qatlamidagi mikroglia. Bergmann glia jarayonlari yashil rangda, DNK koʻk rangda koʻrsatilgan. Mikrogliyal hujayralar juda plastik boʻlib, joylashuvi va tizim ehtiyojlariga qarab turli xil tarkibiy oʻzgarishlarga uchraydi. Ushbu plastikliklik mikrogliya bajaradigan juda koʻp turli xil funktsiyalarni bajarish uchun talab qilinadi. Transformatsiya qilish qobiliyati mikrogliyani muntazam ravishda almashtirilishi kerak boʻlgan makrofaglardan ajratib turadi va ularga immunologik buzilishlarsiz juda qisqa vaqt ichida markaziy asab tizimini himoya qilish qobiliyatini beradi. Mikroglia mahalliy sharoitga va ular aniqlagan kimyoviy signallarga javoban oʻziga xos shaklni yoki fenotipni qabul qiladi.
Funksiyalari
thumb| Purinergik signalizatsiya orqali mikrogliyaning faollashishi Mikroglial hujayralar markaziy asab tizimida asosan immun javob va gomeostazni saqlash bilan bogʻliq turli xil vazifalarni bajaradi. Quyida ushbu hujayralar bajaradigan asosiy funktsiyalardan baʼzilari keltirilgan.
Tozalash
Atrof-muhitdagi kichik oʻzgarishlarga juda sezgir boʻlishdan tashqari, har bir mikroglial hujayra ham muntazam ravishda oʻzini tekshiradi. Ushbu harakat tich holatida amalga oshiriladi. Agar mikroglial hujayra oʻzining oʻrnatilgan hududi boʻylab harakatlanayotganda, agar biron bir begona moddani, shikastlangan hujayralarni, apoptotik hujayralarni, neyrofibrilyar chigallarni, DNK parchalarini yoki plaklarni topsa, u material yoki hujayrani faollashtiradi va fagotsitoz qiladi. Shu tarzda mikroglial hujayralar tasodifiy uyali qoldiqlarni tozalaydigan „uy bekasi“ vazifasini ham bajaradi. Miyaning rivojlanishida mikroglial hujayralar neyron prekursor hujayralari sonini tartibga solish va apoptotik neyronlarni olib tashlashda katta rol oʻynaydi. Bundan tashqari, mikroglia sinapslarni yutish va yoʻq qilish orqali sinaptik sxemani yaxshilashi mumkinligi haqida dalillar mavjud. Rivojlanishdan keyin oʻlik yoki apoptotik hujayralarning aksariyati miya yarim korteksida va subkortikal oq moddada joylashgan. Bu nima uchun ameboid mikroglial hujayralarning aksariyati miya yarim korteksidagi „mikrogliya favvoralari“ ichida joylashganligini tushuntirishi mumkin.
Fagotsitoz
Mikrogliyaning asosiy roli, fagotsitoz, turli materiallarni yutishdan iborat. Yutilgan materiallar odatda yalligʻlanmagan holatda hujayra qoldiqlari, lipidlar va apoptotik hujayralardan va yalligʻlangan holatda virus, bakteriyalar yoki boshqa begona moddalardan iborat. Mikroglial hujayra „toʻlgan“ holatda boʻlsa, u fagotsitar faollikni toʻxtatadi va nisbatan reaktiv boʻlmagan gitter hujayraga aylanadi.
Hujayradan tashqari signalizatsiya
Mikroglial hujayraning miyadagi rolining katta qismi infektsiyalanmagan hududlarda gomeostazni saqlash va infektsiyalangan yoki shikastlangan toʻqimalarda yalligʻlanishni ragʻbatlantirishdir. Mikrogliya buni boshqa mikroglia, astrositlar, nervlar, T-hujayralar va miyeloid progenitor hujayralar bilan aloqa qilish imkonini beruvchi juda murakkab hujayradan tashqari signalizatsiya molekulalari orqali amalga oshiradi. Yuqorida aytib oʻtilganidek, IFN-g sitokin mikroglial hujayralarni faollashtirish uchun ishlatilishi mumkin. Bundan tashqari, IFN-g bilan faollashgandan soʻng, mikroglia hujayradan tashqari boʻshliqqa koʻproq IFN-g ni chiqaradi. Bu koʻproq mikrogliyani faollashtiradi va yaqin atrofdagi barcha mikrogliyalarni tezda faollashtiradigan sitokin bilan bogʻliq faollashuv kaskadini shakillantiradi. Mikroglia tomonidan ishlab chiqarilgan TNF-a asab toʻqimasini apoptozga olib keladi va yalligʻlanishni kuchaytiradi. IL-8 B-hujayralarining oʻsishi va differentsiatsiyasini ragʻbatlantiradi, bu mikrogliyaga infektsiyaga qarshi kurashda yordam beradi. Boshqa bir sitokin, IL-1, antigen namoyishini va yalligʻlanishga qarshi signalizatsiyani pasaytiradigan IL-10 va TGF-b sitokinlarini ingibitr qiladi. Qoʻshimcha dendritik hujayralar va T-hujayralar shikastlanish joyiga MDC, IL-8 va MIP-3b kabi kimyotaktik molekulalarning mikroglial ishlab chiqarilishi orqali jalb qilinadi. Va nihoyat, PGE 2 va boshqa prostanoidlar mikroglial yalligʻlanishga qarshi javobni inhibe qilish va Th1 (T-yordamchi hujayra) reaktsiyasini kamaytirish orqali surunkali yalligʻlanishni oldini oladi.
Antigen namoyishi
Yuqorida aytib oʻtilganidek, rezident faollashtirilmagan mikrogliyalar MHC sinf I/II oqsillari yoʻqligi sababli zaif antigen taqdim qiluvchi hujayralar rolini oʻynaydi. Faollashtirilgandan soʻng ular tezda MHC sinf I/II oqsillarini aniqlay oladi va tezda samarali antigen taqdimotchilariga aylanadi. Baʼzi hollarda mikrogliya IFN-g tomonidan antigenlarni taqdim etish uchun faollashishi mumkin, ammo ular MHC sinf I/II oqsillarini oʻzlashtirgandek samarali ishlamaydi. Yalligʻlanish jarayonida T-hujayralari maxsus sirt belgilari tufayli qon-miya toʻsigʻini kesib oʻtadi va keyin antijenlarni olish uchun toʻgʻridan-toʻgʻri mikrogliya bilan bogʻlanadi. T-hujayralari antigenler bilan taʼminlangandan soʻng, turli xil rollarni bajarishda davom etadilar, shu jumladan yalligʻlanishga qarshi toʻplanish, immun xotiralarni shakllantirish, sitotoksik moddalar sekretsiyasi va begona hujayralarning plazma membranalariga toʻgʻridan-toʻgʻri hujumlari va boshqalar. thumb| Mikrogliya fenotiplarini tahlil qilish uchun bosqichma-bosqich qoʻllanma|left
Qutqaruvchi
Qutqaruvchi (original: The Lifeguard) — 2013-yilda Liz W. Garcia tomonidan ishlangan Amerika drama filmi. Filmdabosh rolni Kristen Bell oʻynagan.
Montjay (Saône-et-Loire)
Montjay Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Louhans tumani tarkibiga kiradi.
Mikrogliya
Klinik ahamiyati
Mikrogliya periferik makrofaglarga oʻxshash markaziy asab tizimining asosiy immun hujayralaridir. Ular morfologiyani oʻzgartirib, shikastlanish joyiga koʻchib oʻtish orqali patogenlar va jarohatlarga javob beradi, bu erda patogenlarni yoʻq qiladi va shikastlangan hujayralarni olib tashlaydi. Ularning javobining bir qismi sifatida ular sitokinlar, kimokinlar, prostaglandinlar va immun reaktsiyasini boshqarishga yordam beradigan reaktiv kislorod chiqaradilar. Bundan tashqari, ular yalligʻlanishga qarshi sitokinlarni ishlab chiqarish orqali yalligʻlanish reaktsiyasini bartaraf etishda muhim rol oʻynaydi. Microglia shuningdek, Altsgeymer kasalligi, Parkinson kasalligi, Ko'p skleroz, shuningdek, yurak kasalliklari, glaukoma, virusli va bakterial infektsiyalar kabi neyrodegenerativ kasalliklardagi zararli roli uchun keng oʻrganilgan.
Montjay (Saône-et-Loire)
Geografiyasi
Maydoni — 11,1 km2.
IC 3495
IC 3495 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
NGC 1541
NGC 1541 Sigir yulduz turkumidagi S0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Albert Marth 1863-yilda kashf etgan.
Urguliy (Shohin tumani)
Aholisi
Aholisi −81 kishi.
NGC 1541
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Salmon Creek
Salmon Creek AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Clark County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
16767 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 16,2 km2. Shundan 16,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Retikulotsitlar
thumb| Eritrositlar pushti rangga ega, markazida tozalanadi thumb|123x123px| Retikulotsitlar pushti rangda, zangori tusga ega thumb|292x292px| bilan gemolitik anemiya bilan ogʻrigan bemorning qon surtmasi ), yosh eritrotsitlarda donador-filamentli moddani (retikulum) aniqlash. Sitoplazmasida toʻq koʻk rangli dogʻlar yoki iplar boʻlgan hujayralar — retikulotsitlar Retikulotsitlar (reticulum — toʻr va κύτος — qabul qiluvchi, hujayra) — hujayralar — gematopoez jarayonida eritrotsitlarning oʻtmishdoshlari, taxminan qonda aylanib yuruvchi barcha eritrotsitlarning 1 % ini tashkil qiladi. . Ular yadroga ega emas, ribonuklein kislotalar, mitoxondriyalar va boshqa organellalarning qoldiqlarini oʻz ichiga oladi, ularni yoʻqotib, yetuk eritrotsitga aylanadi.
Kivsyaklar
Kivsyaklar — ikki juftoyoqlilar kenja sinfiga mansub koʻpoyoqlilar; Julida, Spirobolida, Spirostri ptida turkumlarining umumiy nomi. Uz. 1—30 sm, tana shakli silindrsimon. Anamorfoz (qarang Metamorfoz), ayrim turlari periodomorfoz orqali rivojlanadi. Bunday rivojlanishda erkagi tullab lichinkaga aylanadi; lichinka tullab yana voyaga yetgan davrga oʻtadi yoki lichinka davrida qoladi. Ayrim K.ning bezlari suyuqligi zaharli. 30 mingdan ortiq turi, asosan, tropik, subtropik va dasht mintaqalarida tarqalgan. Oʻrmonlarda kulrang kivsyak (Rossiulus kessleri), qum kivsyaki (Shizophyllum sabulosum), qrim kivsyaki (Pachyiulus ﬂ avipes) keng tarqalgan. K. oʻsimlik qoldiklari bilan oziqlanib, tuproq hosil boʻlishida katta ahamiyatga ega. Ayrim turlari oʻsimliklarga ziyon keltiradi (qarang Ikkijuftoyoqlilar).
Retikulotsitlar
Qoldiq organellalar Romanovskiy va metilen koʻk boʻyoqlari bilan koʻrinadi. Eritrositlar bilan solishtirganda, retikulotsitlarning umri yanada qisqaroq. Eritropoez (eritrotsitlar hosil boʻlishi) jarayonida ular qizil suyak iligida 1-2 kun ichida hosil boʻladi va yetuk boʻladi, shundan soʻng ular uni tark etadilar va yana 1-3 kun davomida qon oqimida shakllanadilar.
Mariten Jak
Mariten Jak (18.11.1889-04.29.1973)-neotomizm oqimiga mansub fransuz diniy falsafasi vakili. 1906-yilda katolik dinini qabul qilgan. Yangi davr falsafasini Mariten falsafiy tafakkur inqirozi va tubanlashuvi, deb baholangan edi. Lyuter, Dekart va Russo, uning fikricha, eʼtiqod tafakkur va hissiyot sohasi, subyektivizm tantanasining sababchilar boʻlib, ulardan keyin axloqiy va ijtimoiy boshboshdoqlik hukmron boʻladi. Bu holni bartaraf etishning yagona yoʻli esa, uningcha oʻrta asrlardagi „tafakkur tiniqligi“ va obyektivlikka qaytishida edi. Nyu-Yorkda Mariten „svilizatsiya“ nomi bilan „Siyosiy fal“ boʻyicha nashrlarning maxsus turkumini tashkil qildi. Bu turkumda u kapitalga asoslangan munosabatlarni „ Xristian demokratiyasi “ nuqtai nazaridan tanqid qilgan asarlarni bosib chiqaradi. Mariten oʻzing sanʼatshunoslik va pedagogikakaga doir asarlari bilan ham tanilgan.
Retikulotsitlar
Rivojlanish bosqichlari
Qonda kislorod yetishmasligi bilan buyraklar qizil suyak iligiga yetkazib beriladigan eritropoetin gormoni regulyatorini ishlab chiqaradi va u yerda retikulotsitlarning faol shakllanishi jarayonini keltirib chiqaradi, keyinchalik ular qizil qon tanachalariga aylanadi. Eritrositning rivojlanishi jarayonida yadro asta-sekin yoʻqoladi va gemoglobin oqsili paydo boʻladi.
Klinik va diagnostik ahamiyati
Retikulotsitlar sonini oʻlchash uchun maxsus avtomatik hisoblagichlar hujayradagi DNK va RNKni boʻyaydigan lazer qoʻzgʻalishi, detektorlar va lyuminestsent boʻyash kombinatsiyasidan foydalanadi. Qon oqimidagi hujayralar orasida retikulotsitlar chiqarilgan signal bilan ajralib turishi mumkin. Bu signal eritrotsitlardagi kabi zaif emas, lekin ayni paytda limfotsitlar kabi kuchli emas. Romanovskiy boʻyicha boʻyalganida, retikulotsitlar biroz koʻk rang bilan ajralib turadi. Bundan tashqari, retikulotsitlar hajmi boʻyicha eritrotsitlardan oʻrtacha kattaroqdir. Odamlarda qondagi retikulotsitlarning normal soni klinik holatga bogʻliq, ammo kattalarda oʻrtacha 0,5 % dan 2 % gacha va bolalarda 2 % dan 6 % gacha. Yangi tugʻilgan chaqaloq birinchi kunlarda koʻp miqdorda eritropoetin ishlab chiqaradi va shuning uchun ularning qonidagi retikulotsitlarning ulushi 10 % ga yetishi mumkin. Vaqt oʻtishi bilan retikulotsitlar soni normallashadi. Kattalardagi retikulotsitlarning yuqori ulushi anemiya belgisi boʻlishi mumkin, ammo bu suyak iligidagi gematopoetik hujayralar holatiga ham bogʻliq.
Ishlab chiqarish indeksini hisoblash retikulotsitlar soni tananing ehtiyojlarini qondira oladimi yoki yoʻqligini tushunishda muhim qadamdir. Koʻpincha, bu foiz norma chegaralariga toʻgʻri keladimi yoki yoʻqmi, bundan ham muhimroq savol. Misol uchun, agar odam kamqon boʻlsa, lekin retikulotsitlar ulushi 1 % boʻlsa, suyak iligi kamqonlikni tuzatish uchun yetarli hujayralarni ishlab chiqara olmaydi. Qondagi retikulotsitlarning yuqori soni va foizi koʻpincha yetuk qizil qon tanachalarining jiddiy yoʻqotilishini (masalan, gemolitik anemiya yoki qon yoʻqotishida) bartaraf etish uchun qizil qon tanachalari ishlab chiqarish koʻpayganida kuzatiladi. Koʻp miqdordagi retikulotsitlar (normadan oshib ketadi) retikulotsitoz deb ataladi. Retikulotsitlar sonining gʻayritabiiy darajada past boʻlishiga kimyoterapiya, aplastik anemiya, zararli (B12 tanqisligi) anemiya, suyak iligi saratoni, eritropoetin ishlab chiqarishning kamayishi, temir yoki foliy kislotasi etishmovchiligi va boshqa sabablar sabab boʻlishi mumkin.
Tadqiqot
Retikulotsitlar biologlar uchun oqsil tarjimasini oʻrganish uchun qimmatli vositadir. Ular gʻayrioddiy, chunki ular oqsillarni tarjima qilish uchun hamma narsani oʻz ichiga oladi, ammo yadrosi yoʻq. Hujayra yadrosida tarjibani oʻrganishni qiyinlashtiradigan koʻplab komponentlar mavjud boʻlganligi sababli, retikulotsitlar juda foydali. Olimlar quyon kabi sutemizuvchilardan qizil qon hujayralarini yigʻib olishlari, mRNKni ajratib olishlari va probirkada tarjimani oʻrganish uchun fermentlarni tarjima qilishlari mumkin. Bu oqsillarni sintez qilish sharoitlarini yaxshiroq nazorat qilish imkonini beradi.
Atzenbrugg
Atzenbrugg Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Tulln (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25.94 km2. 2551 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Cotobade
Cotobade Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Pontevedra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 135,2 km2. Aholisi — 4427 kishi (2010).
Sarnıç, Ulus
Sarnıç — Turkiyaning Bartin viloyati Ulus tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi. Aholisi 208 nafar (2021).
Meißenheim
Meißenheim Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ortenaukreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 21,33 km2. 3731 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Meißenheimning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Steinbach (Wartburgkreis)
Steinbach  Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wartburgkreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,06 km2. 1208 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Qaynama (Oloy tumani)
Qaynama (Кайнама) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Oloy tumaniga qarashli qishloq. Budalik ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Steinbach (Wartburgkreis)
Hududi
Steinbachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Qaynama (Oloy tumani)
Aholisi
Aholisi - 348 kishi.
Aleksandr Blok
"Oʻn ikki" poemasi (A. Muxtor), koʻplab sheʼrlari (E. Vohidov, M. Ikrom, O. Muxtor va boshqalar) oʻzbek tiliga tarjima qilingan.
Fahmi Al-Ayyubi
Mohammad Fahmi Al-Ayyubi (1995-yil, 21-dekabrda tugʻilgan) — Indoneziyalik professional futbolchi, Liga 1ning „Dewa United“ klubida vinger sifatida oʻynaydi.
[[indonesia|🇮🇩]] Persela Lamongan
U 2017-yilning 16-aprelida PSM Makassar klubiga qarshi Liga 1da professional debyut qilgan. Fahmi debyutini 2017-yilning 21-aprelida Madura United klubiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. 2017-yilning 21-aprelida Fahmi Lamongan shahridagi Surajaya stadionida 38-daqiqada Madura United darvozasiga Persela safida birinchi golini urdi.
[[indonesia|🇮🇩]] Bali United
U 2019-yilgi mavsumda Liga 1da oʻynash uchun Bali United klubi bilan shartnoma imzolagan. Fahmi klub safidagi debyutini 2019-yil, 16-may kuni Gianyardagi Kapten I Wayan Dipta stadionida Persebaya Surabaya klubiga qarshi o‘yinda o‘tkazgan. 2019-yil, 2-dekabrda „Bali United“ o‘z tarixida birinchi marta chempionlikni qo‘lga kiritdi va ikkinchi o‘rinda egallagan Borneo PSM klubi bilan durang o‘ynaganidan so‘ng Liga 1da g‘olib chiqqan yettinchi klub bo‘ldi, keyinchalik Semen Padang klubiga qarshi oʻyinda g‘alaba qozonib, „Bali United“ klubi oʻz ochkolari sonini 17 ochkogacha yetkazvoldi, ligada faqat toʻrtta oʻyin qolganida peshqadamlikni oʻz qoʻliga oldi.
Sammamish
Geografiyasi
Maydoni — 47,4 km2. Shundan 46,8 km2 quruqlik, 0,6 km2 esa suv maydonidir.
Fahmi Al-Ayyubi
[[indonesia|🇮🇩]] Persik Kediri (ijara)
2022-yilda Fahmi Indoneziyaning Liga 1 klubi Persik Kediri klubiga ijara shartnomasi asosida Bali United klubidan ijaraga oʻtdi. U 2022-yilning 8-yanvarida Gianyardagi Kapten I Wayan Dipta stadionida Borneo klubiga qarshi oʻyinda ligadagi debyutini oʻtkazdi.
[[indonesia|🇮🇩]] Dewa United
2022-yilning 3-iyunida Al-Ayyubi Dewa United klubi bilan shartnoma imzoladi. U ligadagi debyutini 2022-yil, 25-iyulda Mochda Persis Solo klubiga qarshi oʻyinda oʻtkazdi.
Xalqaro faoliyati
2014-yilda Fahmi Indoneziya U-19 terma jamoasi safida, 2014-yilgi AFF U-19 yoshlar chempionatida ishtirok etgan.
Ustav kapitali
Ustav kapitali ta’sis hujjatlarida belgilangan hissalarning (pul ifodasidagi) yig‘indisidir. Ustav kapitaliga hissa shaklida qo‘shiladigan moddiy va nomoddiy aktivlar ta’sischilar kelishuviga yoki yuridik shaxs ijrochi organining qaroriga ko‘ra baholanadi va hisobga olinadi. Qo‘shilgan kapital aksiyalarni nominal qiymatidan baland narxlarda dastlabki sotishdan olinadigan emissiya daromadini aks ettiradi. Zaxira kapitali mol-mulkni qayta baholash chog‘ida hosil bo‘ladigan inflatsiya zaxiralarini, shuningdek, tekinga olingan mol-mulk qiymatini aks ettiradi. Ustav kapitali- davlat ro'yxatidan o'tgan tashkilotning ta'sis hujjatlarida belgilangan miqdor. Tashkilotning ustav faoliyatini ta'minlash uchun mulkdorlar tomonidan dastlab investitsiya qilingan mablag'lar miqdoridan 80-schyotning debetida aks ettirilgan qarzlari miqdori bilan farqlanadi. Ustav kapitali yuridik shaxsning kreditorlari manfaatlarini kafolatlaydigan mol-mulkining eng kam miqdorini belgilaydi.
Depozit fondining hajmidan kelib chiqqan holda, ishtirokchilarning kompaniyadan foyda olish huquqi, shuningdek, yuzaga keladigan majburiyatlarni to'lash majburiyatlari belgilanadi. Ustav kapitaliga nisbatan biroz beparvo munosabatning stereotipi ko'pincha tashkilotlarning uni belgilashga moyilligi bilan bog'liq. Albatta, millionlab aylanmalari bo'lgan tashkilot uchun bu miqdor bejiz emas, bundan tashqari, bu kompaniya a'zolari yoki uning kreditorlari tomonidan tajovuzga qadar sarflanmagan kapitaldir. Ammo shunday tashkilotlar ham borki, ular haqiqatan ham aniq tayyor va o'z majburiyatlarini ustav kapitali bilan bajarishga majburdirlar. , Misol uchun, bunday fond hajmi 300 million rubl, shunga o'xshash ko'rsatkich uchun belgilangan, 200 million -. Agar biz ustav kapitalini nuqtai nazardan ko'rib chiqsak, unda, albatta, bu operatsion tashkilotga foyda keltirmaydi. Aynan shuning uchun ham uning doimiy ravishda qurilishi mamlakatimizda qabul qilinmaydi. Pul oqimlari va boshqa turdagi garovlar hisobini yuritish pul shartlari ishtirokchilar (aktsiyadorlar) kontekstida 80-sonli maxsus hisobvaraq taqdim etiladi.Ishtirokchilar tomonidan pul mablag'larini qabul qilish va tasarruf etish 75-sonli schyot - ta'sischilar bilan hisob-kitoblar doirasida amalga oshiriladi.
Moliyaviy terminologiyaga ko'ra, "nizom" so'zi, xususan, tashkilotlarning asosiy fondining ta'rifiga ishora qiladi. Bu birinchi bo'g'inga urg'u berib, nizomga munosabatni bildiradi. Ta'rif ustav kapitali, ustav fondi yoki shaharning ustav sudi kabi iboralarda qo'llaniladi. "Qonuniy" ma'nolaridan foydalanish biror narsa tomonidan o'rnatilgan tushunchada qo'llaniladi. Ta'rif harbiylashtirilgan tashkilotlarning nizomlariga ko'proq mos keladi. Masalan, qonun hujjatlarida belgilangan forma. Biroq, morfologik jihatdan ikkala so'z ham bir xil.
Kapitalning asosiy fondi tashkilotdagi ishtirokchilarning ulushlaridan iborat. Ko'pincha kapital miqdori biznesning tug'ilish bosqichida har bir ta'sischining huquq va majburiyatlarini aniqlash uchun ishlaydi. Ular tijorat tadbirining "poydevorini" mustahkamlash uchun ishtirokchi sifatida harakat qilishlari mumkin. Qoidaga ko'ra, bunday shaxslarning tarkibi oldindan ma'lum, bunday tashkilotlarning rahbarlari affillangan shaxslar hisoblanadi. Dan tashqari tashkiliy tuzilma ustav kapitali har bir aktsiya uchun to'lov usuli mezonlarini ajratib ko'rsatishi kerak. Shunday qilib, yangi yoki allaqachon ishtirokchilar mavjud tashkilot to'lov usulini tanlashda deyarli cheksiz. Ta'sischilar naqd pulda to'lov sifatida taqdim etish huquqiga ega pul mablag'lari va baholash kompaniyasi tomonidan tekshirilishi mumkin bo'lgan printer. To'g'ri, yoqilgan umumiy yig'ilish, korxonaning asosiy hujjatining mazmuniga ko'ra ishlaydigan, kapital tarkibiga aniq cheklovlar kiritilishi mumkin. Ko'pincha ta'sischilar ulush uchun to'lov sifatida qabul qilmaslikka qaror qilishadi ustav kapitali uchinchi shaxslar tomonidan chiqarilgan veksellar yoki qimmatli qog'ozlar.
Ustav kapitali korxonalar uchun xos bo'lgan, joriy muvofiq normativ hujjatlar o'z ustaviga ega bo'lmasligi mumkin. Ayni paytda, bunday tashkilotlarda bo'lishi kerak ta'sis memorandumi, unda ustav kapitalini shakllantirish tartibi belgilangan. Bunday korxonalar toifasiga (e'tiqod bo'yicha) kiradi. Kapital tarkibi standart - investorlarning ulushlariga ko'ra. korxonaning bevosita faoliyatini amalga oshirish uchun foydalaniladigan mulkni aniqlash xarakteristikasi. Ustav kapitalining fond sifatida ta'rifi qiymati jihatidan bir xil bo'lsa-da, ko'proq mos keladi. investitsiya fondlari. Bunday ta'rif ma'lum bir turni saqlash uchun tuzilgan ixtisoslashtirilgan fonddagi ishtirokchilarning ulushli badallari to'plamini nazarda tutadi tadbirkorlik faoliyati. eng qiziqarli fondni ifodalaydi. Korxonaning shakllanish bosqichida u minimal bo'lishi mumkin, ammo keyinchalik ta'sischilarning ulushini o'zgartirmasdan ko'paytirilishi mumkin. Aktsiyalar fuqarolar o'rtasida qayta taqsimlanganda yoki bir qismini tashkilotning o'zi sotib olishi mumkin. O'zaro fondda bu sodir bo'lmaydi - siz chiqqaningizda ulush kamayadi.
Ustav kapitali hamma uchun zarur, istisnosiz, o'tishni rejalashtirgan va keyin shug'ullanadigan korxonalar tijorat faoliyati, daromad oling. Jamiyat fondi bilvosita davlat nazorati vositasidir, chunki uning ustav kapitalidagi har qanday o'zgarish (qayta taqsimlash) yangi ma'lumotlarni kiritish uchun hujjatlar to'plamini taqdim etish bilan birga keladi. Ustav kapitalini shakllantirish majburiyatiga kelsak, eng kam miqdor yo'q, chunki ular o'z majburiyatlari bo'yicha barcha mol-mulki bilan javob beradilar.
Asosiylari, ta'rifga ko'ra, biznesning asoschilaridir. Ko'pincha, amalda, uchinchi tomon kapitalini joriy etish tartibi qo'llaniladi. Investor yangi ishlab chiqarish ob'ektlarini sotib olganida yoki kompaniyaning o'tgan davrlarda to'lanmagan muhim qarzlarini o'chirganda, chora to'liq oqlanadi. O'z hissasi uchun investor ustav kapitalida baholash nuqtai nazaridan ma'lum bir ulushni talab qilishi mumkinligi juda mantiqiy. Misol uchun, agar investor 5 millionga dastgoh sotib olsa, tashkilotning yillik aylanmasi 40 millionni tashkil etadi, uning ulushi taxminan 1/16 ni tashkil qiladi. Yuqorida aytib o'tilganidek, aktsiyalarni to'lash bahoga ega bo'lgan har qanday vositalar bilan, shu jumladan, amalga oshirilishi mumkin. Buyuk Britaniya depozit mumkin va va to'g'ridan-to'g'ri joriy hisob.
Ustav kapitali — aksiyadorlik jamiyatining ustavida kayd etilgan pul ifodasidagi dastlabki, boshlangʻich kapital. Ustav kapitali aksiyalar sotishdan tushumlar, taʼsischilarning xususiy qoʻyilmalari va davlat qoʻyilmalari hisobidan yuzaga keladi. Ustav kapitaliga badallar fakat pul mablagʻlari koʻrinishida emas, balki mulk shaklida, maye., imoratlar, yer, shuningdek, intellektual mulk obʼyektlari: patentlar, litsenziyalar, loyihalar shaklida ham boʻlishi mumkin. Ustav kapitali tuzilgan tashkilot faoliyatining moddiyashyoviy, pul, ilmiytexnika, axborot asosini tashkil etadi. Ustav kapitali balansning passivida qayd etiladi.
O'z kapitali korxona samaradorligini baholash uchun ishlatiladi. Uning doimiy foyda ko'rsatkichi bilan ko'payishi kompaniyaning xatolari va noto'g'riligi dalilidir va bu, o'z navbatida, korxonaning qulashiga olib keladi.
Bundan tashqari, ustav kapitali sug'urta kompaniyalari yoki kredit uyushmalarini yaratish uchun ishlatilishi mumkin. Birinchi holda, u tegishli vaziyat yuzaga kelganda sug'urta to'lovlarining kafili sifatida ishlaydi. Kredit uyushmasida bu "o'zaro yordam fondi" deb nomlanadi, aksionerlar pul mablag'larini pul muammolarini hal qilishda foydalanishi mumkin.
O‘zbekiston Respublikasida davlat mustaqilligi qo‘lga kiritilgandan buyon buxgalteriya hisobi tizimini bozor iqtisodiyoti va moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlari talablariga muvofiqlashtirish maqsadida bosqichma-bosqich isloh qilinmoqda. Buxgalteriya hisobini isloh qilish bozor iqtisodiyoti tizimi tamoyillari bo‘yicha o‘tkaziladigan iqtisodiy islohotlarning asosiy elementlaridan biri hisoblanadi. Bozor iqtisodi sharoitida buxgalteriya hisobi faqat hisob-kitob va statistik vazifalarni bajaribgina qolmay manfaatdor tomonlar obyektiv va asoslangan qaror qabul qila olishi uchun xo‘jalikni boshqaruvchi subyektning faoliyati haqida axborot oluvchi, ularni qayta ishlab beruvchi sohaga aylanadi.
Buxgalteriya hisobi tizimini huquqiy boshqarish – muomalada qatnashuvchilarning buxgalteriya hisobi sohasida qonunchilik me’yorlarida ko‘zda tutilgan huquq va majburiyatlari bo‘lib talab majburiyat, ruxsat etilgan huquq tarzidagi boshqaruv formasidir. Buxgalteriya hisobi tizimidagi huquqiy boshqarish tarkibiga huquq me’yorlari, huquqiy munosabatlar, yuridik javobgarlik kabi qator elementlar kiradi. O‘zbekiston Respublikasida buxgalteriya hisobi tizimlari uchun «Buxgalteriya hisobi haqida»gi qonun asosiy huquqiy baza hisoblanadi. Qonunda buxgalteriya xizmati mutaxassislari soha bo‘yicha korxonalar rahbarlarining huquq va majburiyatlari buxgalteriya hisobi tizimining asosiy maqsadlari, vazifalari va tamoyillari, buxgalteriya faoliyatini tashkil qilish, asosiy yo‘nalishlari va hisobot tayyorlash kabilar belgilab qo‘yilgan. Mavjud xalqaro amaliyot buxgalteriya hisobini to‘rt darajali me’yoriy boshqarish tizimini ko‘zda tutadi. Birinchi daraja – qonunchilik aktlari, masalan «Buxgalteriya hisobi haqida»gi qonun. Ikkinchi daraja – asosiy qoidalar yig‘indisi, ya’ni buxgalteriya standartlari. Bu darajada buxgalteriya hisobi bilan bog‘liq shaxslar bir xilda faoliyat yuritishlari uchun asosiy buxgalteriya tushunchalari va tamoyillari (qoidalari) belgilanadi. Dunyo amalliyotida hozircha 30 dan ortiq standartlar belgilangan. Uchinchi daraja – mamlakat bo‘yicha turli muassasalardagi har xil tarmoqlarda buxgalteriya hisobini yuritish borasida ishlab chiqilgan turlicha uslubiy ko‘rsatma va tavsiyanomalar. To‘rtinchi daraja – hisob ishlarini olib boradigan korxonalarda nashr etiladigan ichki ish hujjatlari va qo‘llaniladigan hujjatlarni yuritish. Birinchi darajaga Respublikamizda 1996-yil 30-yanvarda qabul qilingan «Buxgalteriya hisobi haqida»gi qonun mansub bo‘lishi mumkin. Ikkinchi darajaga hozircha ishlab chiqilayotgan buxgalteriya standartlarini kiritishimiz mumkin. Hozirgi paytda buxgalteriya hisobi milliy standarti (BHMS) tasdiqlangan. Uchinchi darajaga O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va tarmoqning o‘ziga xos xususiyatlariga muvofiq hisob standartlarini aniqlashtiruvchi boshqa idoralarining uslubiy tavsiyalari (ko‘rsatmalari) instruktsiyalar sharhlarini kiritsa bo‘ladi. To‘rtinchi daraja har bitta korxonada mavjud. Korxonaning o‘z ishchi hujjatlari buxgalteriya hisobini tashkil qilish xususiyatlarini va uni yuritishni belgilaydi. Buxgalteriya hisobi yig‘im (tushum) tizimini tartibga solish mumkin; ro‘yxatdan o‘tkazish va pul shaklidagi ma’lumotlarni umumlashtirish xo‘jaliklar operatsiyalarida tashkilotlarning majburiyatlarini va ularning yaxlit, uzluksiz, hujjatli hisob olib borishlarini aks ettiradi.