cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chidamlilik
Chidamlilik (texnikada) — buyumlar, mashina va mexanizmlar, bino va inshootlarning muayyan muddatgacha, yaʼni maʼlum chegaraviy holatgacha ishga yaroqliligini saklash xossasi. Buyumlarning Ch. darajasi ularning qanday materialdan yasalganligiga, ularni saqlash va ishlatish sharoitlariga bogʻliq boʻladi. Buyumlarni shartli ravishda taʼmirlanadigan (tuzatib turiladigan) va taʼmirlanmaydigan (buzilganidan keyin tashlab yuboriladigan) turlarga boʻlish mumkin. Taʼmirlanadigan buyumlar (uyroʻzgor buyumlari, gaz va elektr asboblari, soatlar va boshqalar)ning maʼlum chegaraviy holati (yaʼni Ch. chegarasi) ularning eskirishi, teztez ishlamay qolishi yoki tuzatish uchun sarflanadigan mablagʻning oʻzini okdamasligi bilan belgilanadi. Ayrim hollarda buyumlardan foydalanish qoidalarining buzilishi, xavfsizlik texnikasiga rioya qilmaslik ham ularning Ch. chegarasiga taʼsir qiladigan omillar hisoblanadi. Buyumlarning maʼnaviy eskirishi (yangiyangi rusumli, dizayni yaxshilangan buyumlarning ishlab chiqarilishi) ham ularning chegaraviy holatini belgilaydi. Taʼmirlanmaydigan buyumlar (mac, yoritish lampalari, tishli gʻildiraklar va boshqalar) Ch.gi uchun chegaraviy holat ularning ishdan chiqishi (mac, lampochka tolasining kuyishi, shesternya tishining sinishi va boshqalar) bilan bogʻliq boʻladi va ularni tashlab yuborishga toʻgʻri keladi.
Bino va inshootlarning Ch.gi deganda ularning talab etiladigan foydalanish koʻrsatkichlarini saqlagan holdagi xizmat muddati tushuniladi. Bunday Ch. maʼnaviy va jismoniy turlarga boʻlinadi. Maʼnaviy Ch. — bino va inshootlarning oʻzgaruvchan foydalanish shartlariga yoki xavfsizlik va estetika talablariga javob bermay qolguncha boʻlgan xizmat muddati. Bu muddatni oʻtab boʻlgan bino yoki inshoot (mac, turar joy binosi yoki koʻprik) mukammal (kapital) taʼmirlashdan chiqariladi yoki buzib tashlanadi. Jismoniy Ch. mexanik zoʻriqish (nagruzka) va fizikkimyoviy omillar taʼsirida boʻlgan asosiy yuk tushuvchi konstruksiya yoki elementlar (mac, binoning poydevori, sinch devori, koʻprikning ustuni va boshqalar)ning yemirilishi bilan belgilanadi. Bino va inshootlar bunday ahvolga tushmasligi uchun maxsus izolyatsiya materiallari qoʻllanadi, poydevorlarga qora moy surkaladi, binolar vaqtivaqti bilan tezlab turiladi, koʻpriklarning yemirilgan ustunlari almashtiriladi, foydalanishga doir qoidalarga qagiy rioya qilinadi va boshqa Shunda bino va inshootlarning xizmat muddati uzayadi. Davlat standartlashtirish tashkilotlari tomonidan bino va inshootlar uchun qurilish meʼyorlari va qoidalari belgilab qoʻyiladi. Bu meʼyorlar va qoidalarga koʻra, Oʻzbekistonda bino va inshootlarning xizmat muddati (vazifasi, qurilgan joyi va boshqalarga koʻra) kamida 20 yil, 50 yil va 100 yil qilib belgilangan.
Hetlingen
Hetlingen Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Pinneberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,1 km2. 1321 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Hetlingenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Plélan-le-Petit
Plélan-le-Petit Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Dinan tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1562 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 73,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,2 km2.
Márcio Rodrigues
Márcio Rodrigues (20-dekabr 1978-yilda tugʻilgan) — braziliyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyut uchrashuvini 2004-yili oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 3ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Maynal
Maynal Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Chizma
Chizma — qogʻoz, kalka (qora qogʻoz), taxta, yer sirti va boshqa ga chizilgan loyiha; maxsus chizmachilik asboblari (reysfeder, sirkul, reysmus, reysshina, chizgʻich va boshqalar) yordamida qalam, tush bilan maʼlum qoidalar asosida chizilgan grafik tasvir. Mashinalar, mexanizmlar, bino va inshootlar, vertolyot va samolyotlar, raketa va kosmik kemalar, radio va televizorlar, xullas korxonalarda tayyorlanadigan, qurilish maydonlarida quriladigan narsalar va obʼyektlarning qismlarini tayyorlash, buzilganda taʼmirlash (tuzatish), tekshirish uchun Ch.dan foydalaniladi. Mashinasozlikda qoʻllanadigan Ch. 3 turga boʻlinadi: turkumlab va koʻplab ishlab chiqarish Ch.lari, yakka tartibda ishlab chiqarish Ch.lari va taʼmirlash Chlari. Ch.larda tayyorlanadigan, taʼmirlanadigan va tekshiriladigan narsalarning oʻlchamlari, materiali, vazifasi, aniqlik, tozalik sinflari va boshqa maʼlumotlar koʻrsatiladi. Qurilishdagi Ch. umumiy qoʻrinish Chlari va ishchi (qurish) Ch.lariga boʻlinadi.
Maynal
Aholisi
280 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,2 km2. Dengiz sathidan 192 – 574 m balandlikda joylashgan.
Chiziqli funksiya
thumb Chiziqli funksiya f(x)=kx+b formula bilan aniqlanadigan funksiya, bunda k va b — haqiqiy sonlar hisoblanadi. Xossalari: 1. Barcha haqiqiy x sonlar uchun aniqlangan; 2. haqiqiy qiymatlarni qabul qiladi; 3. k > 0 da oshuvchi, k<0 da kamayuvchi, k=0 da o'zgarmas, OY oʻqni (0,b) nuqtada kesib oʻtadi; 4. Ikki y=kx+b chiziqli funksiya parallel boʻlish sharti: k=k; Ikki funksiya ustma-ust tushish parametrlari esa: k=k va b=b boʻladi; 5. Chiziqli funksiyaning orttirmasi argument x orttirmasiga proporsional. Chiziqli funksiyaning grafigi — toʻgʻri chiziqdir. Bu toʻgʻri chizik bilan Ox oʻqi orasidagi burchak a ning tangensi k ga teng: k = t ga. k son Chiziqli funksiya grafigining Ox oʻqiga ogʻishini ifodalaydi. b parametr Chiziqli funksiya grafigi Oy oʻqdan ajratgan kesmaning uzunligiga teng.
k ning qiymati Ox oʻqi bir birlik surilganda Oy oʻqi necha birlikka surilishini ifodalaydi. Masalan, f(x)=2x+5 funksiyada x=1 qiymatda funksiya y=7 qiymatni oladi. x=2 qiymatda funksiya y=9 qiymatni qabul qiladi. Yaʼni x ning qiymati bir birlikka oshganda y ning qiymati 2 birlikka oshyapdi, chunki k ning qiymati 2 ga teng.
Manjabálago
Manjabálago Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Ávila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,01 km2. Aholisi — 43 kishi (2010).
Lone Oak (Georgia)
Lone Oak AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Meriwether okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,6 km2. Shundan 1,6 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 261 m balandlikda joylashgan.
Pine Bluff (Arkansas)
Pine Bluff AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
49,083 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 404,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 121,3 km2. Shundan 118,1 km2 quruqlik, 1,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 67 m balandlikda joylashgan.
Schipkau
Schipkau Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Oberspreewald-Lausitz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 72,91 km2. 7357 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Schipkauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Semriach
Semriach Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Graz-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 60.35 km2. 3287 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Lyubimoye
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Lyubimoye ( Любимое  ) — Rossiya Federatsiyasining Amur viloyati, Romnenskiy tumanidagi Svyatorussovskiy aholi yashash punktiga qarashli qishloq. 2018-yilda aholi soni 118 kishi edi 3 ta ko'cha bor.
NGC 2828
NGC 2828 Silovsin yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Plélauff
Plélauff Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Guingamp tumani tarkibiga kiradi.
NGC 2828
Ushbu obyektni William Parsons 1850-yilda kashf etgan.
Plélauff
Aholisi
689 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,5 nafar kishi.
NGC 2828
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Nneka Ogwumike
Nnemkadi Chinwe Victoria „Nneka“ Ogwumike (1990-yil 2-iyulda tugʻilgan) — Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (WNBA) Los-Anjeles Sparks jamoasida oʻynagan amerikalik basketbolchi.
U Rossiyaning „Dinamo“ jamoasida ham oʻynagan. Uning ismi „Nneka“ nigeriyalik igbo tilida „Oliy ona“ degan maʼnoni anglatadi. U 6’2 dyuymli va kuchli hujumchi sifatida jamoada oʻynagan. Nneka Texasning Cypress shahridagi Cy-Fair oʻrta maktabida oʻqigan.
Oʻrta maktab davri
Ogwumike oʻrta maktab davrida WBCA All-American mukofotiga sazovor boʻlgan. U 2008-yilda WBCA High School All-America oʻyinida qatnashgan. Oʻyinda 17 ochko toʻplagan, 6 ta ribaundni qoʻlga kiritgan va White jamoasidagi MVP deb topilgan. U Cy-Fair oʻrta maktabi jamoasida 2007—2008-yilgi mavsumda oʻrtacha 16,8 ochko, 8,0 ribaund, 1,8 assistlikni amalga oshirgan.
Kollej jamoasidagi faoliyati
U 2008-yil 23—27-iyul kunlari Argentinada oltin medalni qoʻlga kiritgan AQShning 18 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. Nneka FIBA U18 Amerika chempionati oʻyinida 20 ochko va 15 ribaund qayd etgan. U Argentinadagi ushbu turnirning eng yaxshi oʻyinchisi deb topilgan.
Nneka Stanfordda singlisi Chiney Ogwumike bilan ham oʻynagan. 2010-yil 23-yanvarda Ogwumike Oregonda 100-80 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda 23 ochko bilan 30 ochko bilan ribaundlar boʻyicha Cardinal jamoasi rekordini yangilagan.
Shaxsiy hayoti
Ogwumike katolikdir.
Serralunga d'Alba
Serralunga d'Alba Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Cuneo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8 km2. 509 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Chiy (maʼnolari)
Chiy:
Saint-Angel (Puy-de-Dôme)
Saint-Angel Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Riom tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
389 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,6 km2.
Ittifaq (Roʻdakiy tumani)
Ittifaq  — Roʻdakiy tumanidagi Sultanabad qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Ittifaqdan tuman markazigacha 24 km, mahalla markazigacha 6 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 1188 kishi (2017 y.), tojiklar.
Aoki (Nagano)
right|thumb|270x270px| Aoki shahridagi Shionoiri hovuzi Yaponiyaning Nagano prefekturasida joylashgan qishloqdir. 2019-yil 28-fevral holatiga koʻra, qishloqda 1742 xonadonda 4360 nafar aholi istiqomat qilgan, aholi zichligi har kvadrat kilometrga 76 kishidan toʻgʻri keladi. Qishloqning umumiy maydoni 57,10 kvadrat kilometr (22,05 mi²) ni tashkil etadi.
Geografiyasi
Aoki Nagano prefekturasining markazida, uch tomondan togʻlar bilan oʻralgan havzada joylashgan. Qishloq relyefi oʻrtacha 500 dan 850 metrgacha balandlikka ega boʻlib, qishloq hududining taxminan 80 % togʻlar va oʻrmonlar bilan qoplangan. Qishloq hududining 10 % ga yaqini qishloq xoʻjaligi yerlari boʻlib, asosiy qishloq xoʻjaligi faoliyati sholi, qoʻziqorin va bogʻdorchilik sohalariga asoslanadi.
Iqlimi
Qishloq issiq va nam yoz va sovuq qish bilan tavsiflangan iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa). Aokida oʻrtacha yillik harorat 10,8 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1103 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 24,1 °C, eng past harorati esa yanvarda, −1,8 °C atrofida boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Aoki qishlogʻi aholisi soni soʻnggi 60 yil ichida kamayib bormoqda.
Tarixi
Hozirgi Aoki hududi qadimgi Shinano provinsiyasining bir qismi boʻlgan. Hudud Edo davrida Ueda domenining bir qismi edi. Zamonaviy Aoki qishlogʻi 1889-yil 1-aprelda munitsipalitetlar tizimining tashkil etilishi bilan barpo etilgan. Qoʻshni Ueda shahri bilan birlashish taklifi 2002-yilda saylovchilar tomonidan rad etilgan.
Taʼlim tizimi
Aoki qishlogʻida bitta davlat boshlangʻich maktabi va bitta davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi. Qishloqda yuqori maktab mavjud emas.
Temir yoʻl
1938-yilda Ueda Onsen elektr temir yoʻlining Aoki liniyasi toʻxtatilganidan buyon qishloqda yoʻlovchi temir yoʻl xizmati faoliyat koʻrsatmay qoʻygan.
Hillgroven
Hillgroven Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,60 km2. 83 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Hillgrovenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Middlesex (Shimoliy Karolina)
Aholisi
855 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,5 km2. Shundan 2,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 94 m balandlikda joylashgan.
Cole Camp
Cole Camp AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Benton County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1151 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,5 km2. Shundan 2,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 330 m balandlikda joylashgan.
Chiy
Chiy (Losiagrostis caragana Trin.) — boshoqdoshlarga mansub koʻp yillik oʻtsimon oʻsimlik. Boʻyi 2 m ga boradi. Aprel—may oylarida gullab, meva tugadi. Choʻladirlarda, togʻ oldi yon bagʻirlarida, qisman togʻlarning oʻrta mintaqalarida oʻsadi. Yemxashakbop oʻsimlik boʻlib, Toshkent, Samarkand, Buxoro viloyatlarida tarqalgan.
Chizmachilik
Chizmachilik — obʼyektlar (turli mashinalar, mexanizmlar, binolar, inshootlar va boshqalar)ning chizmalarini, sxemalar, xaritalar va grafiklarni chizishga, turli buyumlarning tasvirlarini yasashga oid krnunkridalar va usullarni oʻz ichiga olgan texnika fani; chizmalar, loyihalarni chizish bilan shugʻullanish. Ch.ning asosini geometriya, chizma geometriya fanlari tashkil etadi. Vazifasi — chizmachilik asboblaridan foydalanib turli buyumlarning tasvirlarini, loyihalar va eskizlarini chizishga, chizilgan chizmalarni oʻqishga, aksonometriya yasashga oʻrganish. Ch.ning mazmuni va hajmi uning fan va texnikaning qaysi sohasi uchun moʻljallanganligiga qarab aniklanadi. Ch. fanining boʻlimlari: geometrik Ch.; proyeksion Ch.; mashinasozlik Ch.i, qurilish Ch.i va boshqa Geo metrik Ch.da chizmachilik asboblari, chizmalarni rasmiylashtirish, geometrik yasashlar, tutashmalar va egri chiziklar oʻrganiladi. P royeksion Ch.da nuqta, toʻgʻri chiziq, tekis shakllar, geometrik jismlarning tasvirlarini yasash va ularning oʻzaro vaziyatiga oid masalalar, aksonometrik tasvirlar va boshqa koʻriladi. Mashinasozlik Ch.ida chizmalarning turlari, koʻrinishlar, qirqimlar, kesimlar, rezbalar va boshqa, qurilish Ch.ida esa bino qismlari, sanitariya texnikasi buyumlarining shartli belgilari hamda bino va inshootlarning chizmalari oʻrganiladi. Chizmalar (sxemalar, xaritalar va grafiklar)ni chizish bilan shugʻullanuvchi kishilar chizmakashlar deb ataladi. Turli sohalarning muqandislari, konstruktorlari va loyihachilari chizmakashlikni bilishlari shart.
Boris Levkovich
Boris Apollonovich Levkovich (1886.23.6, Samarqand — 1966.30.4, Toshkent) — paxtaga dastlabki ishlov berish texnologiyasi boʻyicha olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1956), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1944), professor (1930). Varshava politexnika institutini tugatgan (1915). Oʻrta Osiyo universitetida oʻz tashabbusi bilan tashkil etgan paxtani dastlabki ishlash kafedrasida ishladi (1927). Oʻrta Osiyo paxtachilik-irrigatsiya politexnika institutida dekan (1929), professor (1930—31), Toshkent toʻqimachilik institutida kafedra mudiri (1932— 66). Ilmiy ishlari paxtaga dastlabki ishlov berish, chigitdan tola ajratishning nazariy va amaliy masalalariga bagʻishlangan. As: Elementi teorii djinirovaniya, T., 1938.
Marlín (Ávila)
Marlín (Ávila) Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Ávila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 39 kishi (2010).
Menétru-le-Vignoble
Menétru-le-Vignoble Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
138 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,0 nafar kishi.
Abarkuh
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Abarkuh (, shuningdek, Abarkūh va Abar Kuh sifatida romanizatsiya qilingan; Abargʻu, Abarkū, Abar Qū va Abarqūh nomi bilan ham tanilgan)  — Yazd viloyatining Abarkuh okrugidagi shahar va uning markaz. 2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 27,524 kishi, 5,880 oiladan iborat boʻlgan.
Plainview (Arkansas)
Plainview AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Yell okrugi tarkibiga kiradi.
Abarkuh
Abarkuh dengiz sadhidan 1510 metr (4954 fut) balandlikda joylashgan. Qadimgi sarv daraxti Sarvi Abarqu shu yerda joylashgan.
Plainview (Arkansas)
Aholisi
755 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 204,1 nafar kishi.
Abarkuh
Abarkuhda Qajarlar sulolasi davridan qolgan 4 ta muz uylar bor. Muz uylari yil davomida muz va oziq-ovqat saqlash uchun ishlatiladigan qadimiy binolar boʻlib, odatda muzlatgich ixtiro qilinishidan oldin ishlatilgan.
Plainview (Arkansas)
Geografiyasi
Maydoni — 3,7 km2. Shundan 3,7 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 129 m balandlikda joylashgan.
Levkon I
Levkon I (Leukon) — arxont, Bospor davlati podshosi (miloddan avvalgi 389/388— 349/348). Uning davrida keng bosqinchilik yurishlari amalga oshirilgan. Bospor davlatiga Feodosiya (taxminan miloddan avvalgi 380), Sharqiy Qrim, Kuban boʻylarida yashovchi qabilalar (sindlar, toretlar va boshqalar) qoʻshib olingan. Keng hosildor yerlarning bosib olinishi, Bospor gʻallasining (ayniqsa, Afina-ga) eksport qilinishini rivojlantirgan; bu Bosporning iqtisodi va madaniyatining rivojlanishiga yaxshi taʼsir qilgan. L.1 davrida Pantikapey shahrida 1-marta oltin tangalar zarb qilish boshlangan (taxminan miloddan avvalgi 375).
Menétru-le-Vignoble
Geografiyasi
Maydoni — 6,0 km2. Dengiz sathidan 267 – 550 m balandlikda joylashgan.
Abarkuh
Nomi
1340-yilda Hamdalloh Mustavfi tomonidan tilga olingan Abarquh ismining xalq etimologiyasi bar kūh soʻzidan boʻlib, „togʻda“ degan maʼnoni bildiradi. Mustavfining aytishicha, uning asl joyi tepalikda boʻlgan, lekin keyinchalik tekislikka koʻchirilgan.
Tarixi
Milodiy X asrda bu hudud Sheroz, Isfaxon va Yazd yoʻllari tutashadigan joy edi. Bu davrda yozuvchi Ibn Havqal Abarkuh Rudan nohiyasining poytaxti boʻlganligini, avvallari Kerman viloyati tarkibiga kirganligini, lekin u yozayotgan paytda Istaxr tumaniga qarashli Forsning bir qismiga aylanganini qayd etgan. Ibn Havqal va uning zamondoshi al-Maqdisiyning rivoyatlarida Abarkuh qal’a bilan mustahkamlangan obod va gavjum shahar sifatida tasvirlangan. Tor koʻchalarning chalkashligi ixcham, oʻz-oʻzidan paydo boʻlgan tarmoqni tashkil etdi. Uylar xuddi Yazddagi kabi quyoshda quritib qurilgan. X asrda Abarkuhda katta jome masjidi mavjud. Atrofdagi hudud daraxtsiz va qurgʻoqchil boʻlganligi sababli, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishmaydi. Shuning uchun Abarkuh boshqa joydan koʻp miqdorda oziq-ovqat import qiladi. U paxta matolarini eksport qiladi. Ibn Havqal tilga olgan diqqatga sazovor narsa bu „kul tepalik“ (ehtimol vulqon qoldigʻi) Namrud Ibrohimni yoqib oʻldirishga uringan olov qoldiqlari.
XI asrda Abarkuhni Kakuyidlar sulolasi boshqargan. Hijriy 435-yil (milodiy 1043-44) arafasida Buyidlar hukmdori Abu Kalijar Abarquhni kakuyid Abu Mansur Faramarzdan tortib oldi. 1051-yilda esa Abarquh yana Abu Mansur Faramarz qoʻliga oʻtadi. Oʻsha yili saljuqiylar hukmdori Tugʻril Bey Faramarzning poytaxti Isfahonni bosib oldi va tovon sifatida unga Abarkuh va Yazd shaharlarini berdi. Taxminan bu davrda Abarkuhning yana bir koʻzga koʻringan sulolasi Tabaristondagi Eshkavardan boʻlgan Firuzoniylar edi. Bugungi kunda Abarquhda saqlanib qolgan eng qadimgi inshoot Gonbadi Ali 448-hijriy (milodiy 1056-57) yilda Amididdin Shams ad-Davla Abu Ali Hazorasp Firuzoniy ismli sulola vakili uchun qurilgan. Yana bir yodgorlik saljuqiylar davridagi Pir Hamza Sabzpush qabridir.
Sinabelkirchen
Sinabelkirchen Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Weiz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 37.01 km2. 3860 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Lyerly (Georgia)
Lyerly AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Chattooga okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
540 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 256,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,9 km2. Shundan 1,9 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 192 m balandlikda joylashgan.
La Côte-d'Aime
La Côte-d'Aime Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Savoie departamenti Albertville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
825 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 30,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 26,9 km2. Dengiz sathidan 665 – 2960 m balandlikda joylashgan.
Yenice (Polatlı)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Yenice, Poʻlatli — Turkiyaning Anqara viloyati Poʻlatli tumanidagi qishloq.
Schlaubetal
Schlaubetal Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Oder-Spree tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 52,34 km2. 1920 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Schlaubetalning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Millers Creek (Shimoliy Karolina)
Millers Creek AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Wilkes County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2071 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy (Feliks Dzierżyński [fɛliks dʑerˈʐɨɲski] ; Laqablari: Temir Feliks, FD, Taxalluslari: Jacek, Yakub, Binder, Franek, Astronom, Jozef, Domansky. 1877-yil 30-avgustda Dzerjinovo oilaviy mulki, Oshmyanskiy tumani, Vilna viloyati, Rossiya imperiyasi (hozirgi Stolbsovskiy tumani, Minsk viloyati, Belorussiya) tugʻilgan. Rus va polshalik inqilobchi, sovet davlat va partiya arbobi. Bir qator xalq komissarliklarining boshligʻi, Chekaning asoschisi va rahbari.
Sinio
Sinio Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Cuneo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8 km2. 507 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy
RSDLP(b) MK kotibi (1917), RKP(b) MK Tashkiliy byurosi aʼzosi (1919-1920,1921-1924), MK Tashkiliy byurosi aʼzoligiga nomzod. RCP(b) (1921,1924-1926). Bolsheviklar Butunittifoq Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasi Siyosiy byurosi aʼzoligiga nomzod.
Kelib chiqishi
Kichik polshalik zodagonning oʻgʻli, zodagon, Dzerjinovo fermasi egasi (Ivenetsdan 15 km), Edmund-Rufin Iosifovich Dzerjinskiy gimnaziyasi oʻqituvchisi (u bir vaqtlar Taganrogdagi erkaklar gimnaziyasida xizmat qilgan va dars bergan) yosh Anton Chexovga matematikadan dars bergan). Onasi – Elena Dzerjinskaya, professor Ignatius Yanushevskiyning qizi.
1887-yildan 1895-yilgacha u gimnaziyada oʻqidi, 1895-yil kuzida u Litva sotsial-demokratik tashkilotiga aʼzo boʻldi (birinchi partiya taxallusi: Yakub, Jacek ; Dzerjinskiyning tarjimai holidan: “... 1895-yilda Litva sotsial-demokratik tashkilotiga kirdi. Men oʻzim marksizmni oʻrganaman va hunarmandlar va fabrika shogirdlari toʻgaraklariga rahbarlik qilaman. U yerda 1895-yilda ular menga Yatsek deb suvga choʻmishdi ...”, ammo Jacek Dzerjinskiyning ikkinchi taxallusi, birinchisi esa Yakub edi ). Hujjatlardan koʻrinib turibdiki, u ikki yil birinchi sinfda oʻqigan va sakkizinchi sinfni tugatmagan, qoʻlida guvohnoma olgan.
Inqilobiy faoliyat
Hunarmandchilik va zavod shogirdlari toʻgaraklarida targʻibot ishlarini olib bordi. 1897-yil iyul oyida u ayblov bilan hibsga olindi va Kovno qamoqxonasiga qamaldi, u yerda deyarli bir yil qoldi. 1898-yilda u politsiya nazorati ostida 3 yil Vyatka viloyatiga (Nolinsk shahri) surgun qilindi. Bu yerda u shag zavodiga matbaachi boʻlib kirib, ishchilar oʻrtasida targʻibot ishlarini olib bora boshladi. Buning uchun u Nolinskdan 500 mil shimolda Kaigorodskoye qishlogʻiga surgun qilindi, u yerdan 1899-yil avgustda qayiqda qochib, Vilnaga, keyin Varshavaga yoʻl oldi.
Dzerjinskiy professional inqilobchiga aylandi. U Litva sotsial-demokratik partiyasining Rossiya sotsial-demokratik mehnat partiyasi tarkibiga kirishi tarafdori va milliy masalada Roza Lyuksemburgning izdoshi edi. 1900-yilda u Polsha va Litva Qirolligi sotsial-demokratiyasining (SDKPiL) birinchi qurultoyida qatnashdi.
1900-yil yanvarda u hibsga olindi va Varshava qalʼasida, keyinroq Sedlec qamoqxonasida qamoqqa tashlandi. 1902-yil yanvar oyida u 5 yilga Vilyuiskga surgun qilindi, bir muncha vaqt Aleksandr Markaziy tranzit qamoqxonasida edi. 1902-yil iyun oyida turar-joyga ketayotib, u Verxolenskdan qayiqda qochib ketdi; Berlindagi SDKPiL konferensiyasida u partiyaning tashqi qoʻmitasi kotibi etib saylandi. U Shveysariyada ham ishlagan. U “Chervoni Shtandar” (“Qizil bayroq”) gazetasini nashr qilishni va Krakovdan Polsha Qirolligiga noqonuniy adabiyotlarni tashishni tashkil qildi. SDKPiL IV qurultoyining delegati (1903-yil iyul), uning Bosh kengashi aʼzosi etib saylandi.
1905-yilgi inqilobiy voqealar paytida u 1-may namoyishiga rahbarlik qilgan va harbiy inqilobiy tashkilot tarkibida harakat qilgan. 1905-yil iyul oyida u Varshavada hibsga olindi, oktyabr oyida u amnistiya bilan ozod qilindi.
RSDLPning 4-Kongressida (1906, Stokgolm) SDKPiL RSDLPga hududiy tashkilot sifatida kirdi. Dzerjinskiy RSDLP 4-syezdining delegati boʻldi, partiyaning markaziy organi tahririyatiga kiritildi, RSDLP harbiy inqilobiy tashkilotida Polsha sotsial-demokratlarining vakili boʻldi. 1906-yil iyuldan sentyabrgacha u Sankt-Peterburgda, keyin yana Varshavada, dekabrda hibsga olingan; 1907-yil iyun oyida u garov evaziga ozod qilindi. RSDLP 5-syezdida (1907) sirtdan RSDLP Markaziy Qoʻmitasining aʼzosi etib saylandi. 1908-yil aprel oyida u yana Varshavada hibsga olindi. 1909-yilda u barcha davlat huquqlaridan mahrum qilindi va Sibirda (Belskoye qishlogʻi, keyin Suxovo va Taseevo, Yenisey viloyatining Kanskiy tumani) bir umrlik turar joydan mahrum qilindi, u yerdan 1909-yil noyabrda Kapriga M.ga qochib ketdi. 1910-yilda u Krakovga koʻchib oʻtdi va u yerdan noqonuniy ravishda Polshaning Rossiya qismiga sayohat qildi.
1910-yil mart oyida u Krakovdagi partiya bosh kengashining kotibi va gʻaznachisi boʻlib ishladi va u yerda S.S. Mushkatga uylandi. U partiya faoliyatiga “imkon qadar huquqiy va ijtimoiy inqilob, imkon qadar tinch va kamroq ogʻriqli xususiyat” berishga faol qarshi chiqdi; “Sotsial-demokratik” gazetasi tahririyatidagi kelishmovchiliklar bilan bogʻliq holda, u 1911-yil fevral oyida Lenin siyosati bilan birdam ekanligini yozdi.
Chiy (qurilish)
Chiy — qamish yoki savagʻich poyasidan tayyorlanadigan mahalliy qurilish materiali. Ch. 1,5–2 m uzunlikdagi yaxshi pishgan, yorilmagan, sinmagan va barg qinidan tozalanmagan qamish poyasidan yakkayakka holda qatorlab kanop ip yoki yumshoq sim bilan 3 ipli qilib bogʻlab (ikki chekkasi va oʻrtasidan) toʻqiladi. Shipga qoqilib, ustidan alebastr, ganch yoki somonli loy bilan suvaladi. Bunday ship chiylampa deb ataladi. Ch. uyroʻzgʻor va xoʻjalikning boshqa sohalarida (qishda ayvon oldini qordan toʻsish, uzumni saklash, ipak qurti boqishda tag toʻshama sifatida) ishlatiladi. 20-asrning 90-yillaridan shaharlarda umumiy ovqatlanish nuqtalari atroflarini oʻrab toʻsishda ("chiy devor") ham Ch.ning turli shakllaridan foydalanilmoqda.
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy
Inqilobiy faoliyat
1912-yil yanvarda Varshavaga noqonuniy qaytib kelgach, sentyabr oyida yana hibsga olindi va 1914-yil aprel oyida 3 yil ogʻir mehnatga hukm qilindi; Ularga Orel markazida xizmat qilgan. Bundan tashqari, u 1916-yilda yana 6 yil ogʻir mehnatga hukm qilindi, uni Moskvadagi Butirka qamoqxonasida oʻtkazdi, u yerdan 1917-yil 1-martda fevral inqilobidan keyin ozod qilindi.
Partiyasi bilan birgalikda u RSDLP (b) ga aʼzo boʻldi, RSDLP Moskva qoʻmitasi va Moskva Soveti ijroiya qoʻmitasi aʼzosi etib saylandi. U RSDLP (b) ning 7-(aprel) Butunrossiya konferensiyasi delegati boʻlib, u yerda xalqlarning oʻz taqdirini oʻzi belgilash huquqiga qarshi chiqqan; va RSDLP (b) ning 6-syezdi, unda u RSDLP (b) Markaziy Qoʻmitasi va Markaziy Qoʻmita Kotibiyati aʼzoligiga saylandi.
NGC 2829
NGC 2829 Silovsin yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Levkopis
Levkopis (Leucopis bona Rohd.) — Chamaemyidae-Ochthipilidae oilasiga mansub foydali pashsha-entomofag. Kumushdek oqish, tanasining uz. 2—5 mm. Boshida koʻzlarini ajratib turuvchi keng peshonasi bor. Boshining tepa qismida qilchalari yoʻq. Yilda 5—6 avlod beradi. Har avlodning rivojlanishi ob-havo sharoitiga qarab 20—30 kun davom etadi. Oʻrta Osiyoda keng tarqalgan. Katta yoshdagi qurtlari past haroratga ancha chidamli boʻlsada, bahorda koʻpi oʻlib ketadi. Mart oʻrtalarida gʻumbakka aylanadi. Pashshalari esa mart oxiri — aprel boshlarida uchib chiqadi. Qurtlari oʻsimlik bitlari va chervetslarning yirtqichi (qishlayotgan komstok qurti)ning 80—90% ini yoʻq qiladi, bahorda esa unli chervets tuxumlari bilan oziqlanadi (qarang Foydali hasharotlar).
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy
Inqilobiy faoliyat
U Oktyabr inqilobiga faol tayyorgarlik koʻrdi, Moskvada Qizil gvardiya otryadlarini tashkil qildi. 10 (23) oktyabr 1917-yil RSDLP Markaziy Qoʻmitasining yigʻilishida ishtirok etdi, u hokimiyatni qurolli egallab olish toʻgʻrisida qaror qabul qildi, Harbiy inqilobiy markazga kiritildi va davlat toʻntarishini uyushtirdi. Sovetlarning 2-Umumrossiya qurultoyi ishida qatnashdi, Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi va Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi Prezidiumi aʼzosi, 21-oktyabrda esa Petrograd Ijroiya qoʻmitasi aʼzosi etib saylandi. U Sovet hukumatining partiya tarkibini kengaytirish toʻgʻrisida Vikzhel bilan kelishuvga qarshi chiqdi. 25-oktabr inqilobi paytida u Bosh pochta va telegrafni bosib olishga rahbarlik qilgan.
VCHK-OGPU va NKPSning boshida
1917-yil 6 (19) dekabrda RSFSR Xalq Komissarlari Soveti “Umumrossiya miqyosida davlat muassasalari xodimlarining ish tashlashi mumkinligi toʻgʻrisida”gi masalani muhokama qilib, Dzerjinskiyga “maxsus komissiya tuzishni buyurdi. Eng baquvvat inqilobiy choralar orqali bunday ish tashlashga qarshi kurashish imkoniyatlarini aniqlang” va ertasi kuni Xalq Komissarlari Kengashining yigʻilishida u “Sabotajga qarshi kurash komissiyasini tashkil etish va tarkibi toʻgʻrisida” maʼruza qildi. Xalq Komissarlari Kengashining maʼqullashi bilan aksilinqilob va sabotajga qarshi kurash boʻyicha Butunrossiya favqulodda komissiyasi tuzildi, Dzerjinskiy uning raisi etib tayinlandi va 1922-yil fevralda GPUga aylantirilgunga qadar (1918-yilda tanaffus bilan) qoldi.
NGC 2829
Ushbu obyektni William Parsons 1850-yilda kashf etgan.
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy
VCHK-OGPU va NKPSning boshida
Chap kommunist sifatida u Markaziy Qoʻmitada Brest tinchligi imzolanishiga qarshi chiqdi, ammo partiyaning boʻlinishini qabul qilib boʻlmaydigan deb hisoblab, 1918-yil 23-fevraldagi ovoz berishda betaraf qoldi. 1918-yil 7-iyulda Cheka aʼzolari tomonidan Germaniya elchisi V.Mirbaxning oʻldirilishi boʻyicha ish boʻyicha guvoh sifatida Cheka raisi lavozimidan isteʼfoga chiqdi; 22-avgust kuni u yana ushbu lavozimga tayinlandi.
Yaxshor (Shohin tumani)
Yaxshor (Shohin tumani) (Яхшор (деҳа, н. Шоҳин)) — Tojikiston Respublikasining Shohin tumani, Langardara jamoatiga qarashli daha. Jamoat markazigacha 2 km, tuman markaziga 68 km.
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy
VCHK-OGPU va NKPSning boshida
1918-yil oktyabr oyining boshida Yakov Sverdlovning “maslahati” bilan, Leninning ushbu qarorini qoʻllab-quvvatlagan holda, Dzerjinskiy Feliks Domanskiy nomiga yozilgan hujjatlar bilan Shveysariyaga, xotini va oʻgʻli bilan uchrashish uchun Bern va Lugano shaharlariga joʻnadi. Ushbu sayohatda Dzerjinskiyga Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi Prezidiumi kotibi Varlaam Avanesov hamrohlik qildi. 1918-yil oktyabr oyining oxirida u Moskvaga qaytib keldi.
Yaxshor (Shohin tumani)
Aholisi
Aholisi − 529 kishi.
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy
VCHK-OGPU va NKPSning boshida
1919-yil yanvar oyida Iosif Stalin bilan birgalikda u Vyatkada Qizil Armiyaning Perm viloyatidagi magʻlubiyatlari sabablarini aniqlagan Markaziy Qoʻmita va Mudofaa Kengashi komissiyasini tuzdi. 1919-yil martdan 1923-yil iyulgacha u bir vaqtning oʻzida Ichki ishlar xalq komissari va VOKhR qoʻshinlari Harbiy kengashining raisi, 1920-yil noyabrdan esa VNUS qoʻshinlari boʻlgan. 1919-yil avgustdan 1920-yil iyulgacha Chekaning maxsus boʻlimining yarim kunlik boshligʻi. 1919-yil sentyabr va 1920-yil oktyabr oylarida Moskva mudofaa qoʻmitasining raisi. 1920-yil fevraldan Majburiy mehnat xizmati bosh qoʻmitasining raisi (Glavkomtrud). Aprel oyidan boshlab RCP (b) Markaziy Qoʻmitasi Orgbyurosi aʻzoligiga nomzod, 1921-yildan Orgbyuro aʼzosi. thumb| Feliks Dzerjinskiy uchun mukofot faxriy chekist unvoniga sazovor boʻldi. thumb|300x300px| G.Yagoda, V. Menjinskiy, F. Dzerjinskiy. 1924-yil Ukrainadagi isyonchilarga qarshi kurashga rahbarlik qilgan. 1920-yilda Polsha bilan urush paytida u Janubi-gʻarbiy frontning orqa boshligʻi (inqilobiy tartibni himoya qilishni boshqargan) va Polsha Muvaqqat inqilobiy qoʻmitasi va RKP Markaziy Qoʻmitasining Polsha byurosi aʼzosi va bir vaqtning oʻzida Smolenskda faoliyat yurituvchi Polsha Kommunistik Ishchi partiyasi Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining aʼzosi edi. Kasaba uyushmalari haqidagi partiya muhokamasida Dzerjinskiy Trotskiyning nuqtai nazarini qoʻllab-quvvatlagan va Stalin tomonidan oʻsha paytda faol trotskiychi deb daʼvo qilingan, ammo u keyinchalik oʻz nuqtai nazarini oʻzgartirib, Trotskiyga qarshi faol kurashgan. 1921-yil 14-apreldan 1923-yil 6-iyulgacha - RSFSR temir yoʻllari xalq komissari. 1923-yil 6-iyuldan 1924-yil 2-fevralgacha - SSSR temir yoʻllari xalq komissari. U temir yoʻllarning texnik bazasini tiklashga rahbarlik qildi, temir yoʻl transporti ish ritmini tashkil qildi, oʻg‘irlik, xo‘jalik yuritish, korrupsiya va poraxo‘rlikka qarshi qat’iy kurashdi. U oʻzining quroldoshlariga shunday deb yozgan edi. Bizning yoʻllarda, oʻgʻirlik va notoʻgʻri boshqaruv sohasida doimiy dahshat bor ... Avtomobillardan oʻgʻirlik, kassadagi oʻgʻirlik, oʻgʻirlik omborlar, shartnomalar paytida oʻgʻirlik, xaridlar paytida oʻgʻirlik. Ushbu shov-shuv dengizini yengish uchun siz kuchli asab va irodaga ega boʻlishingiz kerak ... 1921-yil 9-dekabrda Dzerjinskiy tashabbusi bilan Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi va Respublika STOning “Omborlar, omborlar va omborlarni, shuningdek, temir yoʻl va suv yoʻllaridagi inshootlarni muhofaza qilish toʻgʻrisida”gi farmoni qabul qilindi. Unga muvofiq RSFSR NKPS tarkibida temir yoʻllarning qurolli gvardiyasi tashkil etildi, u temir yoʻl obyektlariga, yuk va yoʻlovchi poezdlariga ommaviy hujumlarni toʻxtatdi.
1922-1923 yillarda – GPU (OGPU) raisi. 1923-yil sentyabrdan SSSR Xalq Komissarlari Soveti huzuridagi OGPU raisi. 1923-yil boshida Zakavkaz viloyat qoʻmitasi va gruzin millatchi kommunistlari oʻrtasidagi ziddiyatni tekshirish boʻyicha Markaziy qoʻmitaning komissiyasini boshqarib, u Stalin bilan birgalikda viloyat qoʻmitasi va uning raisi Grigoriy Orjonikidzening betaraflik chizigʻini qoʻllab-quvvatladi.
Uning tashabbusi bilan DSO Dinamo tashkil etildi. 1923-yil 18-aprelda jamiyatning taʼsis yigʻilishi boʻlib oʻtdi. Murabbiy sifatida Moskvaning eng yaxshi sport xodimlari jalb qilingan. Tashkil etilgan sport jamiyati tezda faoliyatini kengaytirdi. thumb| F. E. Dzerjinskiy bilan V. M. Molotov
Xalq xoʻjaligi oliy kengashi
1924-yildan partiya Markaziy Qoʻmitasi Siyosiy byurosi aʼzoligiga nomzod. 1924-yil fevraldan SSSR Oliy xoʻjalik kengashining raisi. U sanoatni rivojlantirishning asosiy omilini “keng dehqon bozoriga yoʻnaltirish” deb hisobladi va “qishloq farovonligi haqida qoʻrquv bilan gapiradigan boʻlsak, sanoatlashtirish mumkin emas”, deb taʼkidladi. U ish haqiga nisbatan mehnat unumdorligining oʻsishini ortda qoldirib, ishlab chiqarish tannarxini va sanoat mahsulotlari narxini pasaytirishga intildi.
U mamlakat metallurgiya majmuasini rivojlantirishda faol ishtirok etdi. 1924-yilda uning tashabbusi bilan RSFSR Oliy Iqtisodiy Kengashining Glavmetal oʻrniga MetalChK komissiyasi tuzildi, u ham rahbarlik qildi.
U chap va birlashgan muxolifatga qarshi kurashda qatnashgan, chunki uning fikricha, ular partiya birligiga va NEPni amalga oshirishga tahdid solgan. Shu bilan birga, 1925-1926 yillarda u hukumatning iqtisodiy siyosatiga rozi emasligini bildirdi, shu munosabat bilan isteʼfoga chiqishni soʻradi. U davlatning, xususan, armiyaning metall sanoatini rivojlantirish uchun asos sifatida ustuvorligi haqidagi fikrga qarshi chiqdi. U byurokratik “hayot falajini” yengish uchun davlat boshqaruv tizimini tubdan o‘zgartirishni zarur deb hisoblagan, aks holda mamlakat “kostyumida qanaqa qizil patlar bo‘lmasin, o‘z diktatorini, inqilob dafnchisini topadi” deb hisoblagan.
Oʻlimi
thumb| Bolsheviklar rahbarlari Feliks Dzerjinskiyning jasadi boʻlgan tobutni koʻtarib yurishdi. thumb| Qabr toshi F. E. Dzerjinskiy Kreml devori yonida 1926-yil 20-iyulda Markaziy Qoʻmitaning SSSR iqtisodiyotining holatiga bagʻishlangan plenumida Dzerjinskiy ikki soatlik maʼruza qildi va u kasal boʻlib koʻrindi. Unda u “sanoatning eng katta buzgʻunchisi” deb atagan Georgiy Pyatakov va Lev Kamenevni keskin tanqid qilgan.
Asab buzilishi tufayli u kasal boʻlib qoldi. Shu kuni u yurak xurujidan vafot etdi.
Xotira
U 1926-yil 22-iyulda Moskvadagi Qizil maydonda Kreml devori yonidagi dafn etilgan.
Dzerjinskiy nomi SSSRning shahar va qishloqlariga, bir qator zavodlar, fabrikalar, kemalar va boshqa obyektlarga berilgan. Shaharlar koʻchalarida Temir Feliksning yodgorliklari paydo boʻldi. Uning nomi koʻcha va maydonlarga, maktab va muassasalarga berilgan.
Moskva viloyatida, 1920-yillarda tashkil etilgan Dzerjinskiy kommunasi oʻrnida Dzerjinskiy qishlogʻi paydo boʻlib, keyinchalik u mintaqaviy ahamiyatga ega boʻlgan shaharga aylandi.
1929-yilda Nijniy Novgorod viloyatida Rastyapino qishlogʻi Dzerjinskiy sharafiga oʻzgartirildi (1930-yildan – Dzerjinsk shahri).
1932-yilda Belorussiya SSRdagi Koydanovo shahri Dzerjinsk shahri deb oʻzgartirildi.
Ukrainada Dneprodzerjinsk shahri Feliks nomi bilan atalgan. 2016-yil 19-mayda Oliy Radaning qarori bilan Kamenskoening asl nomi shaharga qaytarildi.
Chizma geometriya
Chizma geometriya - geometriyaning fazoviy figuralarni tekislikda tasvirlash va ular yordamida fazoviy masalalarni yechish usullarini oʻrganadigan boʻlimi. Ch.g. insoniyatning amaliy faoliyatida astasekin vujudga kelgan; u inshootlar va mashinalarni loyixalashda, tasviriy sanʼat va boshqa sohalarda qoʻllangan. Urta Osiyo meʼmorlari xam gumbazli binolar, koʻpriklarni loyihalashda geometrik shakllardan foydalanishgan. Hozir xam xar xil geometrik shaklli bino va inshootlarni qurishda Ch.g. usullari keng qoʻllaniladi.
Tita
Tita (1-aprel 1958-yilda tugʻilgan) — braziliyalik futbolchi.
Chizma geometriya
Fazoviy figuralarni tekislikda tasvirlashning 2 usuli bor: markaziy proyeksiyalash va parallel proyeksiyalash. Masalan, narsalarning fotosuratlari va yorugʻlik nurlaridan jismlarning tekislikda hosil boʻlgan soyalari markaziy proyeksiyalashdir. Markaziy proyeksiyalash usuli bilan yasalgan tasvir perspektiva deb ataladi. Perspektivadagi tasvirda figuraning qaqiqiy shakli va oʻlchamlarini aniqlab boʻlmaydi (1rasm). Parallel proyeksi ya l ashda markaziy proyeksiyalashdagi proyeksiya markazi 5 cheksiz uzokda deb faraz qilinadi. Parallel proyeksiyalashda proyeksiyalovchi toʻgʻri chiziqlarning aniq yoʻnalishi berilishi kerak. Quyosh yoki Oy nuridan jismlar soyasining paydo boʻlishi parallel proyeksiyalashga misol boʻladi.
Tita
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyut uchrashuvini 1979-yili oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 31ta oʻyinda ishtirok etib kelgan. 1990-yilgi Jahon chempionati musobaqalari ishtirokchisi hisoblanadi.
Chizma geometriya
Figuralarni oʻzaro perpendikulyar ikki tekislikka toʻgʻri burchakli proyeksiyalash ortogonal proyeksiyalash deb ataladi. Baʼzan, chizmani mukammallashtirish maqsadida gorizontal va frontal tekisliklarning ikkalasiga ham perpendikulyar boʻlgan tekislik (profil tekisligi) dan foydalaniladi. Ortogonal proyeksiyalar vositasida chizmalar oson yasaladi, ortogonal proyeksiyada (izometriyada) tasvirlangan narsa oʻlchamlari (boʻyi, eni, balandligi)ni bevosita aniklash mumkin (2rasm). Lekin bunday chizma buyum toʻgʻrisida yaqqol tasavvur bermaydi. Undan, ayniqsa, murakkab figuralarning fazoviy shakllarini koʻz oldiga keltirish qiyin. Shuning uchun narsaning ortogonal proyeksiyalash asosida yasalgan tasviri uning aksonometrik proyeksiyasi bilanMuhandislik qurilish ishlarida koʻpincha sonlar bilan belgilangan proyeksiyalar deb ataluvchi usuldan foydalaniladi. Bunda nuqtalar proyeksiyalar tekisligiga ortogonal proyeksiyalanib, proyeksiya yoniga nuqtaning tekislikdagi vaziyatini ifodalovchi sonlar — balandliklar koʻyiladi. Bu chizma ayoniy boʻlishi uchun bir xil balandlikdagi nuqtalar orqali balandliklar chiziti oʻtkaziladi. Agar yer sirtini (relyefini) chizmada tasvirlash lozim boʻlsa, gorizontal proyeksiyalash tekisligidan foydalaniladi. Bunda sathchiziklari gorizontallar deb ataladi. Gorizontallarning shakli va joylashishiga qarab yer sirtining tasvirlanayotgan qismi toʻgʻrisida tasavvur hosil qilish mumkin. Gorizontallar tizimi yordamida sirtni bunday tasvirlash usuli topografik usul deb ataladi (3rasm). Ch.g. usullari meʼmorlik, tasviriy sanʼat, texnika va boshqa sohalarda keng qoʻllanadi.
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy
Xotira
2013-yilda Rossiyaning 1342 maydoni, koʻchalari, xiyobonlari va yoʻlaklariga Dzerjinskiy nomi berildi.
Kommuna qoshida Xarkov mashinasozlik zavodi “FED"” qurilgan. F. E. Dzerjinskiy, shuningdek, Dzerjinskiy nomi bilan atalgan. 1990-yillarning oʻrtalariga qadar u FED kamerasini ishlab chiqardi.
1936-yilda Dzerjinskiy nomi Uralvagonzavodga berildi.
1936-Ukraina SSR Donetsk viloyatidagi Shcherbinovka shahar tipidagi aholi punkti Dzerjinsk shahriga aylantirildi. 2016-yil 18-fevralda Oliy Radaning qarori bilan u Toretsk deb oʻzgartirildi.
1992-yilgacha Moskvada F. E. Dzerjinskiy temir yoʻllar vazirligining elektrotexnika zavodi tomonidan kiyilgan (hozirgi Losinoostrovskiy ETZ), uning hududida hali ham Dzerjinskiy haykali mavjud.
1966-yildan 1997-yilgacha Rossiya Federatsiyasi Milliy gvardiya qoʻshinlarining Saratov harbiy instituti Dzerjinskiy nomini oldi.
Feliks Dzerjinskiy nomi 1931-1941-yillarda Lugansk (keyinchalik Voroshilovgrad) lokomotiv zavodida ishlab chiqarilgan FD parovozlari seriyasining nomida aks ettirilgan.
SSSRda eng keng tarqalgan qoʻshish mashinasi Feliks Dzerjinskiy nomi bilan atalgan.
Tanlangan iqtiboslar
2. Agar oʻylasangiz, gapirmang.
3. Agar oʻylasangiz va gapirsangiz, yozmang.
4. Agar oʻylasangiz, gapiring, yozing, imzo qoʻymang.
5. Oʻylasangiz, gapirsangiz, yozsangiz va imzo qo‘ysangiz, hayron bo‘lmang.
La Croix-de-la-Rochette
La Croix-de-la-Rochette Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Savoie departamenti Chambéry tumani tarkibiga kiradi.
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy
Adabiyotda
right|thumb|203x203px| Dzerjinskiy nomidagi zodagonlik gerbi - Sulima
Hingstheide
Hingstheide Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Steinburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,83 km2. 67 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Martin (Georgia)
Martin AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Stephens, Franklin County, Georgia|Franklin okrugi tarkibiga kiradi.
Feliks Edmundovich Dzerjinskiy
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Martin (Georgia)
Aholisi
311 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 79,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,9 km2. Shundan 3,9 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 280 m balandlikda joylashgan.
Zarifboy Ibodullayev
Zarifboy Rajabovich Ibodullayev (19.01.1965) — oʻzbek nevropatologi, neyropsixologi, muallif. Tibbiyot fanlari doktori, Toshkent Tibbiyot Akademiyasining „Asab kasalliklari, tibbiyot psixologiyasi va psixoterapiya“ kafedrasi professori.
Moacir Rodrigues Santos
Moacir Rodrigues Santos (21-mart 1970-yilda tugʻilgan) — braziliyalik futbolchi.
Zarifboy Ibodullayev
Hayoti va ilmiy faoliyati
Zarifboy Ibodullayev 1965-yili 19-yanvarda Xorazm viloyatining Hazorasp tumanida oʻqituvchi oilasida tavallud topgan.
Hingstheide
Hududi
Hingstheidening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Moacir Rodrigues Santos
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyut uchrashuvini 1990-yili oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 6ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Plélo
Aholisi
2631 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 60,2 nafar kishi.
Zarifboy Ibodullayev
Hayoti va ilmiy faoliyati
Z. Ibodullayev 1989-yili Toshkent Davlat tibbiyot instituti „Asab kasalliklari“ kafedrasi o‘quv-ilmiy laboratoriyasiga mudir etib tayinlanadi.
Plélo
Geografiyasi
Maydoni — 43,7 km2.
La Croix-de-la-Rochette
Aholisi
181 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 60,3 nafar kishi.
Saint-Anthème
Aholisi
781 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 67,7 km2.
Deh Kohneh-e Mazdak
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Deh Kohneh-e Mazdak  — Eronning Koʻgiluya va Boyer Ahmad viloyatining Boyer- Ahmad tumaniga qarasli Sarrud-e Shomali qishloq okrugi. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 838 nafar kishi va 202 ta oiladan iborat.
La Croix-de-la-Rochette
Geografiyasi
Maydoni — 3,0 km2. Dengiz sathidan 313 – 811 m balandlikda joylashgan.
Zarifboy Ibodullayev
Hayoti va ilmiy faoliyati
1991-yili 2-Toshkent Davlat tibbiyot institutining „Asab kasalliklari“ kafedrasiga assistent lavozimiga ishga qabul qilinadi.
1994-yili prof. Asadullayev M. M. ilmiy rahbarligida 14.00.13 — Asab kasalliklari ixtisosligi boʻyicha "Qandli diabetda insult oldi serebrovaskulyar kasalliklarning klinik-neyrofiziologik hususiyatlari’ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini yoqlaydi.
Z. Ibodullayev 1995-yili Toshkent Davlat tibbiyot instituti „Asab kasalliklari“ kafedrasining dotsenti lavozimiga oʻtkaziladi.
1997-yili rektor Karimov H.Yo. tashabbusi bilan „Tibbiyot psixologiyasi“ kursi tashkil qilinadi va unga prof. Asadullayev M. M. tavsiyasiga binoan dotsent Ibodullayev Z. R. mudir etib tayinlanadi.
Z. Ibodullayev 1997-yilgacha deyarli psixiatriya fani mavzulariga oʻxhsab qolgan tibbiyot psixologiyasi mavzularini qayta koʻrib chiqish zarurligini ilgari suradi. Bu taklif institut rahbariyati, hususan, rektor Karimov H.Yo. tomonidan maʼqullanadi. Z.Ibodullayev Oʻzbekistonda „Tibbiyot psixologiyasi“ fanini oʻqitishni Yevropa davlatlari oʻquv dasturlariga moslashtirib tuzadi. Fan dasturini tuzishda asosiy urgʻu „Psixosomatik tibbiyot“ ga beriladi. Respublikada birinchi boʻlib tibbiyotda „Freyd nazariyasi va psixoanaliz“ taʼlimoti oʻqitib boshlanadi.