cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Janis Joplin
Faoliyati
1970-yil 8-avgustda Associated Press agentligi Smithning yangi qabr toshini oʻrnatish haqidagi xabarni tarqatar ekan, Joplin Kapitoliy teatrida (Port Chester, Nyu-York) chiqish qildi. Aynan oʻsha yerda u birinchi marta musiqachi va doʻsti Bob Noyvirt bilan juda qisqa vaqt oldin yaratgan „Mersedes Benz“ qoʻshigʻini (qisman Michael Makklyur sheʼridan ilhomlangan) ijro etdi. Myra Fridmanning hisobiga koʻra, Joplin Kapitoliy teatrida ikkita spektaklni namoyish etdi, birinchisida aktyorlar Geraldine Page va uning eri Rip Torn ishtirok etdi. Koʻrgazmalar oraligʻida, ushbu kontsert maydoniga juda yaqin joylashgan „jin tegirmonida“ Joplin va Neuvirth qoʻshiqning soʻzlarini yozgandilar va u Fridmanning soʻzlariga koʻra, qoʻshiqni ikkinchi shouda ijro etdi. Vaxsenda boʻlganida, „Janis birinchi misra uchun soʻzlarni oʻylab topdi. Men ularni sharikli ruchka bilan bar salfetkalariga yozishga mas’ul edim. U rangli televizor haqida ikkinchi misrani ham oʻylab topdi. Men u yerda va u yerda soʻzlarni taklif qildim va uchinchi oyatni oʻylab topdim — Rabbiydan bizga shaharda bir kecha va yana bir tur sotib olishini soʻrash haqida. “
Taʼsir qilish
Pink Joplin haqida shunday dedi: „U oq tanli ayollar uchun madaniy jihatdan maqbul boʻlmaganida, blyuz musiqasini kuylashdan juda ilhomlantirdi va yuragini ichiga kiyib oldi. Pink juda aqlli va jozibali edi. Men uni filmda oʻynashni juda xohlardim. “ Pink oʻzining „Try This Tour“ dagi ehtiromli chiqishida Joplinni „boshqalar ilhomlantirmaganda meni ilhomlantirgan ayol!“ kabi harakterlanadi.
Vilnyus ittifoqi
Vilniyus Ittifoqi — 1561-yil 28-noyabrda tuzilgan shartnoma. Vilnada Litva Buyuk Gertsogi va Polsha qiroli Sigismund II va Livoniyadagi Tevton ordeni landmasteri Gotxard Ketler oʻrtasida tuzilgan birlashma. U bilan Livoniya konfederatsiyasi parchalandi va uning bir qismi Polsha hukmronligiga oʻtdi.
Ushbu hujjatga muvofiq, Livoniya ordeni yerlarining bir qismida dunyoviy davlat tuzildi. Gotxard Ketler gertsog sifatida rahbarlik qilgan davlat Kurlandiya va Semigal gersogligi deb ataldi. U oʻzini Buyuk Litva Gertsogligining vassali deb tan oldi. Hududning qolgan katta qismi Buyuk Litva Gertsogligi tarkibiga oʻtdi.
Shunday qilib, 1237-yilda tashkil etilgan Livoniya ordeni Vilnyus shartnomasiga koʻra, oʻz faoliyatini tugatdi. XIII-XV asrlarda ushbu orden Buyuk Litva Gertsogligi uchun jiddiy xavf soldi. Ordenning tugatilishi Buyuk Litva knyazligi nufuzini oshirdi.
Tarixiy ahamiyati
1561-yilgacha „Livoniya“ tushunchasi quyidagi hududlarni anglatardi: Livoniya Konfederatsiyasining butun hududidan to Dvina shimolidagi Livoniya viloyati va Kurland gersogligi, shuningdek, Shvetsiya Livoniyasi dominioni hisoblangan Estoniya knyazligiga qadar toraygan hududlar. Ezel oroli esa 1645-yilgacha Daniya hukmronligi ostida edi.
So'z shakllanishi
Manbalar
Hozirgi adabiy tili tojik, k. 1, Dushanbe., 1973; Kurbayakova. E. S, Moskva., 1973. M. Muhammadiyev.
Teo Ee Yi
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Teo Ee Yi (xitoycha: 张御宇, pinyin: Zhāng Yù Yǔ; 1993-yil 4-aprelda tugʻilgan) — malayziyalik badmintonchi. 2011-yilda o‘smirlar o‘rtasidagi jahon chempionatida jamoaviy va o‘g‘il bolalar o‘rtasidagi juftlik bahslarida oltin medalni qo‘lga kiritgan. Ong Yew Sin bilan birgalikda Teo 2016 Bitburger ochiq turnirida Grand Pri Oltin gʻalabasini qoʻlga kiritdi.
Faoliyati
Ong Yew Sin bilan hamkorlikda ular 2017 va 2019-yilgi Janubi-Sharqiy Osiyo o‘yinlarida mos ravishda kumush va bronza medallarini qo‘lga kiritdilar. Juftlik, shuningdek, 2019-yilgi Malaysia Masters musobaqasida ikkinchi o‘rinni egallagan.
2020-yilning yanvar oyida ular Malayziya badminton assotsiatsiyasi tomonidan terma jamoadan chetlatildi. Voqeadan soʻng, Teo va Ong 2020-yilgi Thailand Masters musobaqasida birinchi World Tour gʻalabasini qoʻlga kiritdi. Ular, shuningdek, 2021 Indonesia Masters va 2021 BWF World Tour finallarida yarim finalchilar boʻlishdi.
Juftlikning eng yaxshi yutugʻi 2021-yilgi BWF jahon chempionatida erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida bronza medalini qoʻlga kiritish boʻldi, u yerda Teo va Ong chorak finalda Olimpiada chempionlari Li Yang va Wang Chi-linga qarshi qiyin kechgan oʻyindan oʻtishlari kerak boʻldi. Muvaffaqiyatlari tufayli ular 2022-yilgi Thomas kubogida Malayziya terma jamoasining bir qismi boʻlish uchun tanlangan.
Oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati
Oʻgʻil bolalar juftliklari
Oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati
Oʻgʻil bolalar juftliklari
BWF World Tour (1 ta gʻalaba, 1 ta ikkinchi oʻrin)
Erkaklar juftliklari
BWF Grand Prisi (1 ta gʻalaba, 1 ta ikkinchi oʻrin)
BWF Grand Prisi ikki darajaga ega edi: Grand Pri va Grand Pri Oltin. Bu Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan va 2007 hamda 2017-yillar oraligʻida oʻtkazilgan badminton turnirlari seriyasi hisoblanadi.
Erkaklar juftliklari
BWF xalqaro musobaqalari/seriyalari (6 ta gʻalaba)
Erkaklar juftliklari
Bəcirəvan (Jalilabad)
Bëyuk Badzhiravan (shuningdek, Bol’shoy Badzhiravan) — Ozarbayjonning Jalilabad tumanidagi qishloq va munitsipalitet. 2,322 kishi istiqomat qiladi.
Хоlodets
Xolodets (jele) — bu goʻsht boʻlaklarini shoʻrva bilan sovutib, jelega oʻxshash massaga kabi quyuqlashtirilgan holda tayyorlanadigan mazali taom. U XVI asrdanoq mashhur. U shuningdek, rus oshxonasida bayramona dasturxonning asosiy sovuq taomi hisoblanadi. Odatda xolodetsni xren yoki xantal bilan birga tortiladi. Xolodetsning bir qator milliy navlari bor, masalan, gruzincha mujuji, xoʻroz goʻshtli moldavancha „resol“. Xolodetsga oʻxshash taomlar Polsha, Germaniya va balkan oshxonalariga ham tegishli.
Xolodets, ideal holatda, sigirning boshidan, miyasidan va barcha toʻrtta oyoqlaridan tayyorlanadi, shuningdek, shunchaki oyoqlari, quyruq va goʻshtlarni qoʻshib tayyorlash maqbuldir. Agar choʻchqa goʻshtini jele ichida qoʻllash haqida gap ketsa, unda choʻchqa quloqlarini, quyruqlarini, oyoqlarini ishlatish maqsadga muvofiq. Umuman olganda, jele uchun yetarli miqdorda jellelashtiruvchi moddalar mavjud boʻlgan tana qismlarining goʻshtlari ishlatilishi kerak.
Maʼlumki, Pyotr I kechki ovqatni tuzlangan bodring va tuzlangan karamli jele bilan boshlashni yaxshi koʻrar edi. Oʻsha paytlarda jele oddiy taom hisoblangan, ammo qirol deyarli har kuni daniyalik oshpazi Yan Feltendan tushlikka aynan jeleni tayyorlashni talab etardi. I.A,Goncharovning „Oblomov“ romanida Ilya Ilyichning boshqaruvchisi Agafya Matveyevna, agar xoʻjayin muhtoj boʻlsa, u „qushqoʻnmas oʻrniga sariyogʻ bilan sholgʻomni, findiq oʻrniga qoʻy goʻshtini, gatchin forel baligʻi oʻrniga qahraboli bakrani — tuzlangan sudak oʻrniga, ehtimol yoymadagi jeleni yeyishi mumkin…“, deb yozib qoldirgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Jan Brewer
Janice Kay Brewer (1944-yil 26-sentyabrda tugʻilgan ) — amerikalik siyosatchi va yozuvchi, 2009—2015-yillarda Arizona shtatining 22-gubernatori boʻlgan. Respublikachilar partiyasi aʼzosi Brewer Arizona gubernatori boʻlgan toʻrtinchi ayol (va ketma-ket uchinchi ayol edi). Brewer gubernatorlik lavozimini Arizona Konstitutsiyasida belgilanganidek, gubernator Janet Napolitano AQSh ichki xavfsizlik kotibi boʻlish uchun isteʼfoga chiqqanida qabul qilgan. Brewer 2003-yil yanvaridan 2009-yil yanvarigacha Arizona shtatining Davlat kotibi boʻlgan.link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Arizona_Governor_Jan_Brewer_at_the_reopening_of_Grand_Canyon_National_Park_in_2013.jpg/200px-Arizona_Governor_Jan_Brewer_at_the_reopening_of_Grand_Canyon_National_Park_in_2013.jpg|thumb|200x200px| Jan Brewer 2013-yilda Grand Canyon milliy bogʻining qayta ochilishida|leftKaliforniyada tugʻilgan Brewer Glendale Community kollejida oʻqigan va u yerda radiologik texnologiya yoʻnalishi boʻyicha sertifikatini olgan. U hech qachon kollej diplomini olmagan. U 1983-yildan 1996-yilgacha Arizona shtati vakili va shtat senatori boʻlgan. U 2002-yilda Arizona shtati davlat kotibi lavozimiga nomzod boʻlishidan oldin Marikopa okrugi Kuzatuvchilar kengashining raisi boʻlgan.
Gubernator sifatida Brewer „Bizning huquqni muhofaza qilish organlarini qoʻllab-quvvatlash va xavfsiz mahallalar toʻgʻrisida“gi qonunni imzoladi. Hujjat immigrantning Arizonada federal qonun talab qiladigan roʻyxatga olish hujjatlarisiz boʻlishini shtat jinoyati deb hisoblaydi, federal immigratsiya qonunlarini shtat va mahalliy huquqni qoʻllashga ruxsat beradi va hujjatsiz immigrantlarni boshpana, yollash va tashish bilan shugʻullanadi. Brewer 2010-yilda Arizona gubernatori lavozimiga toʻliq muddatga saylangan edi.
Erta hayot, taʼlim va oilasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Arizona_Gov._Jan_Brewer_visits_sledgehammer_soldiers_in_Kuwait_DVIDS796326.jpg/220px-Arizona_Gov._Jan_Brewer_visits_sledgehammer_soldiers_in_Kuwait_DVIDS796326.jpg|thumb| Gubernator Jan Brewer [[Kuvayt|Quvaytdagi Arizona askarlari bilan|left]]Brewer 1944-yil 26-sentabrda Los-Anjelesning Hollywood shahrida, Edna C. va Perry Wilford Drinkwinening qizi boʻlib tugʻilgan. Brewer ingliz va norveg millatiga mansub. Uning onasi tomonidan bobosi Emil Theodore Bakken norvegiyalik edi. Uning buvisi Carrie Nelson Minnesota shtatidan, norvegiyalik muhojirlarning qizi boʻlgan. Uning otasi tomonidan buvisi Sara Rosina Ford Bukingemshirlik ingliz ayol edi.
Brewer va uning akasi Paul oʻn yoshga toʻlguniga qadar Xotornda yashab, oila Kaliforniyaga „quruq choʻl havosi va toza okean shabadalarini“ izlab koʻchib oʻtishdi. Uning otasi u oʻn bir yoshida oʻpka kasalligidan vafot etdi. U 1962-yilda Verdugo Hills oʻrta maktabini tamomlagan. Brewer Arizona shtatining Glendeyl shahridagi Glendeyl jamoat kollejida oʻqidi. u yerda radiologik texnologiya sertifikatini oldi.
Gefestion
Gefestion (Ἡφαιστίων) —  II asrda yunon grammatigi N.E. Iskandariyada yashagan. Imperator Lutsiya Vera oʻqituvchilaridan biri bilan aniqlangan. Geliodor grammatika maktabiga tegishli boʻlishi yoki hatto uning bevosita talabasi boʻlishi mumkin.
Gefestionning asarlari koʻrib chiqiladi
Gefestion qadimgi shoirlar haqida (ehtimol, juda katta) metrik sharhlar tuzish bilan shugʻullangan. Gefestionning didaktik matnlari toʻrtta tematik boʻlimni qamrab oladi:
1. Fonetika va prosodika (taqdimot harflar emas, balki boʻgʻinlar haqidagi taʼlimotdan boshlanadi).
3. Aralash oʻlchamlar.
4. Strofik.
Grammatika va (sheʼriy) metrikalar boʻyicha kechki lotin darsliklar Gefestionning kuchli taʼsirini boshdan kechirdi, bu oʻquv mavzularini tanlashda va ushbu darsliklarning tarkibida sezilardi.
Maryam-uz-Zamoniy
Mariam-uz-Zamaniy ( Asrning Maryami) (c. 1542 — 1623-yil 19-may), odatda notoʻgʻri Jodha Bay nomi bilan tanilgan. Uchinchi Boburiylar imperatori Akbarning sevimli rafiqasi bo'lgan. Akbar qirq uch yillik (1562-1605) Boburiylar imperiyasining eng uzoq xizmat qilgan podshosi edi.
Maryam uz-Zamoniy Rajputlar oilasida tugʻilgan. Siyosiy zarurat tufayli otasi amerlik Raja Bharmal tomonidan Akbarga turmushga berilgan. Akbar bilan turmush qurishi uning mamlakatda diniy va ijtimoiy siyosatda asta-sekin oʻzgarishlarga olib keldi. U zamonaviy hind tarixshunosligida kengayib borayotgan koʻp millatli va koʻp dinli imperiya doirasidagi diniy tafovutlar va ularning inklyuziv siyosatiga Boburiylarning bagʻrikenglik namunasi sifatida eʼtirof etiladi. U jozibali goʻzallikka ega boʻlgan koʻrkam ayol edi, ham husni, ham inoyati va aql-zakovati bilan mashhurlikka erishgan. Akbar taʼbiri bilan aytganda, u „oyning bir parchasi“ sifatida tasvirlangan.
Malka Abul-Fazl ibn Muborak aytganidek, imperator haramida yuqori martabaga ega Akbarning katta  xotini edi. Genri Beverijning soʻzlariga koʻra, u Akbarning hind harami boshligʻi bo'lgan. Imperator Akbar davrida yozilgan bir qancha oʻrta asr tarixiy xronikalarida, xususan, Abdulqodir Badayuniyning „Tarix-i-Farishta“ va „ Muntaxab-ut-tavorix“larida Maryam-uz-Zamoniy Akbarning sevimli va eng nufuzli turmush oʻrtogʻi sifatida tilga olinadi. Akbar hukmronligi davrida saroy ishlarida imperatorning xotini sifatida katta taʼsirga ega boʻlgan va muhim masalalarda Akbar bilan tez-tez maslahatlashgan. Aqlli, xushmuomala, mehribon , muloyim va dunyoviy ilmlardan xabardor ayol sifatida tasvirlangan. Akbarning toʻngʻich oʻgʻli va merosxoʻri Jahongirning onasi va Shoh Jahonning buvisi edi.
Tarix
Maryam-uz-Zamoniy 1542-yilda Rao Ganga Solankining qizi Rani Champavati va amerlik Raja Bxarmal oilasida tugʻilgan. Uning otasi va buvisi Raja Prithviraj Singx I va Bikanerlik Rao Lunkaranning qizi Apurva Devi edi.
Ism va unvonlar
Unga tugʻilganda qanday  ism qo'yilganinomaʼlum. Keyinchalik tarixiy maʼlumotlar uning tugʻilgan nomi uchun bir nechta takliflarni beradi. Masalan, XVIII asrda uning urugʻi (Kachvahalar) nasabnomasida u „Xarxan Champavati“ deb ataladi. Turli manbalarda keltirilgan boshqa nomlar orasida Harka Bay, Jiya Rani, Maanmati bai , Harika bai, Xira Kunvari , Heer Kunvari va Shahi-Bai mavjud.
Unga „Vali Neʼmat Begim“ degan musulmoncha ism berildi („Xudoning marhamati“). Akbar bilan 1564-yilda turmush qurishdi. Ikki yillik turmushidan keyin oʻgʻli Jahongir tugʻilishi munosabati bilan Akbar tomonidan unga Maryam-uz-Zamoniy degan  nufuzli unvon berilgan. Boburiy yilnomalarida, jumladan Jahongirning "Tuzk-e-Jahangiri " avtobiografiyasida unga shu nom bilan murojaat qilingan. U Maryam-uz-Zamoniy unvonidan tashqari yana ikkita ulugʻvor unvonga ega boʻlgan „Malika-i Muazamma“ („Yetuk malika “ va „Malika-e-Hindustan“ („Hindiston malikasi“) . Uni odatda hukmronligi davomida „Shohi Begim“ deb ham atashgan . Unga nisbatan rasman Vali Neʼmat Maryam-uz-Zamoniy Begim Sohiba ismi ishlatilgan.
Jodha Bayning notoʻgʻri nomi
Hozirgi vaqtda uning eng mashhur boʻlgan ismi — „Jodha Bay “. „Jodha Bay“ nomi birinchi marta XIX asr boshlarida yozilgan Jeyms Todning Rajaston yilnomalari va qadimiy asarlarda Maryam-uz-Zamoniyga nisbatan ishlatilgan. Bu nomlash notoʻgʻri hisoblanadi, chunki u Amber Rojasi bilan emas, balki Jodhpur qirollik oilasi bilan munosabatlarni nazarda tutgan. Buning oʻrniga, „Jodha Bay“ aslida jodxpurlik Raja Udai Singxning qizi Jagat Gosain ya'ni Jahongirning rafiqasiga ishora qiladi.
Nikoh
Maryam-uz-Zamoniyning nikohi uning otasi bilan Akbarning qaynisi, Mevat hokimi Sharifuddin Mirzo oʻrtasidagi mojaro natijasida yuzaga kelgan. Raja Bharmal Sujamal bilan boʻlgan ziddiyat tufayli Sharofiddinning taʼqiblariga uchragan. Bharmal peshkash toʻlashga rozi boʻlgan va oʻgʻli, Maryam-uz-Zamoniyning akasi Jagannatni va ikki jiyani Raja Asqaranning oʻgʻli Raj Singx va Jagmalning oʻgʻli Xangarni garovga beradi, ammo  Sharifuddinni oʻlishi ularga juda zarur edi. Shuning uchun u Akbarning aralashuvini istab qoldi. Imperator Raja Bxarmalning boʻysunishi sharti,  shuningdek, qizini Akbarga turmushga berish taklifi bilan vositachilik qilishga rozi boʻldi. Keyin Raja Bharmal go'zal qizini imperator Akbarga uzatdi va Maryam saroyning faxriy xotinlari safiga qoʻshildi. left|thumb| [[Akbar Jaloliddin Muhammad|Jaloliddin Muhammad Akbarning Maryam-uz-Zamoniyning begim bilan portreti, Akbar xohishiga koʻra chizilgan.]] Shunday qilib, siyosiy nikoh 1562-yil 6-fevralda, Akbar Sambhardagi imperator harbiy lagerida Ajmerdan Agraga qaytayotganda (Moinuddin Chishti qabrida ibodat qilgandan keyin) tantanalar ostida boʻlib oʻtdi. Abul Fazlning soʻzlariga koʻra, Akbar Ajmer Sharifda tushida koʻrgan ilohiy vahiy tufayli Raja Bharmal qiziga turmush qurish taklifini bergan. Amber malikasi bilan bo'lgan nikoh uning butun hukmronlik davrida  oilasiga kuchli yordam berdi.
Din va uslub
Raja Bxarmalning talabiga binoan, malika islomni qabul qilmadi va unga Akbar oʻz saroyida hinduizm marosimlarini oʻtkazishga ruxsat berdi. Garchi nikoh siyosiy ittifoq natijasi boʻlsa-da, ikkalasi ham asta-sekin samimiy va mehrli rishtalari bilan bir-birlariga bogʻlandilar. Akbarning oʻzi hayotida bir nechta hind malikalariga uylangan. Malika esa asta-sekin uning eng sevimli xotiniga aylandi va vafotigacha unga sodiq qoldi. Keyinchalik Akbarning yaqinida dafn etilgan yagona xotini boʻldi. U xudo Krishnaga sig'inar edi. Akbar tomonidan imperator haramida unga topshirilgan saroy xudo Krishnaning rasmlari, qimmatbaho toshlar va freskalar bilan bezatilgan.
Harka bay Akbar saroyiga Rajput zodagonlarining tantanali marosimlari ostida keldi. Bir necha yil ichida bu Rajput malikasining madaniyati va kiyinish uslubi Boburiylar saroyining sulolaviy liboslari va odob-axloq qoidalariga taʼsir qildi. Uning ildizlari Rajput madaniyati va uslubiga chuqur singib ketgan edi.
Egizaklarning tugʻilishi
1564-yil 19-oktabrda ikki yillik turmushidan soʻng Maryam-uz-Zamoniy Mirzo Hasan va Mirzo Husayn ismli egizak oʻgʻillarni dunyoga keltirdi. Akbar 1564-yil 9-oktabrda egizaklarni dunyoga kelish payti Agraga keldi. Ularning ikkalasi ham tugʻilgandan keyin bir necha kun ichida vafot etdi. Mirzo Husayn 1564-yil 29-oktabrda, Mirzo Hasan 1564-yil 5-noyabrda vafot etdi.
Qaygʻuga botgan Akbar Maryam-uz-Zamoniyni oʻgʻillari halok boʻlganidan keyin urushga ketayotganda oʻzi bilan olib ketdi va Agraga qaytib kelishida Fatehpur Sikrida yashovchi taniqli Xoja Salim Chistidan duo soʻradi. Akbarning Salim Chistiga ishonchi baland edi. Chisti uni tez orada uch oʻgʻil ko'rishiga ishontirdi, ular keksalikka qadar yashashini bashorat qildi.
Shahzoda Salimning tugʻilishi
1569-yilda Akbar turmush oʻrtogʻi yana farzand kutayotgani haqidagi xabarni eshitdi va Xavaja Salim Chisti egizaklari vafotidan keyin unga vaʼda qilingan uchta oʻgʻilning birinchisiga umid qildi. Malika homiladorligining soʻnggi davrida Fatehpur Sikridagi Salim Chistining kamtarin dargohiga yuborilgan. Akbarning oʻzi malikaning homiladorlik davrida tez-tez Agradan Fatehpur Sikriga borgan. 1569-yil 31-avgustda malika oʻgʻil tugʻdi, u xayrli ibodat taʼsiriga ishonib, o'g'liga Salim ismini qo'ydi. Akbar o'g'li Salim tugʻilgandan keyin Sikrida birinchi marta uchrashganida malikaga bir million oltin tangaga teng boʻlgan taqinchoqlar sovgʻa qilingan va uning boshiga „Rajvonshi“ qoʻyib sevgi izhor qilgan. Keyinchalik u „Maryam-uz-Zamoniy“ degan nufuzli unvonga sazovor boʻldi. right|thumb|320x320px| [[Jahongir|Jahongirning tugʻilgan joyi tasvirlangan rasm.]] Baʼzi manbalarda Harka Akbarning ikkinchi oʻgʻli Murod Mirzoning onasi deb ham keltirgan. U, shuningdek, imperator Akbarning sevimli oʻgʻli Doniyor Mirzoning sut onasi edi. Maryamning saroyida toʻngʻich oʻgʻli Salim va oʻgʻli Donyolning bir necha nikohlari boʻlib oʻtgan.
Oila taraqqiyoti
Maryam-uz-Zamoniy oilasi Akbar saroyidagi oliy martabali zodagonlarga aylandi. Amberning Rojalari, ayniqsa, Boburiylar bilan yaqin aloqada boʻlishdan foyda koʻrdilar va ulkan boylik va kuchga ega boʻlishdi. Uning oilasi Akbar tomonidan tengsiz jasorat, fidoyilik va sodiqlik uchun juda hurmatga sazovor boʻlgan, rajputlarning barchasi imperatorni juda hurmat qilardi. Abul-Fazl mansabdorlari roʻyxatidagi yigirma yetti rajputdan oʻn uch nafari Amber urugʻidan boʻlib, ularning baʼzilari imperator rojakari kabi yuqori lavozimlarga koʻtarilgan.
Uning otasi Raja Bxarmal, Akbar bilan turmush qurganidan soʻng, darhol 5000 otliq qoʻshinning qoʻmondoni etib tayinlandi, bu saroyda zodagonlar egallashi mumkin boʻlgan eng yuqori daraja boʻlgan. Maryam-uz-Zamoniyning ukasi Bxagvant Das 1585-yilda 5000 otliq qoʻshin qoʻmondoni boʻldi va faxrli „Amir-ul-umra“ (Bosh zodagon) unvoniga sazovor boʻldi. Uning oʻgʻli Man Singx I podsho vazirlari mansabi bilan teng keladigan 7000 qoʻshin qoʻmondoni boʻlish uchun yanada yuqori koʻtarildi. Akbar Raja Man Singxga farzandi (oʻgʻli) kabi munosabatda bo'lgan.
Akbarning Maryam-uz-Zamoniy oilasiga hurmati katta edi. Rajputana tarixini yozgan tarixchi Badani soʻzlariga koʻra, Akbar Amer rojalari bilan yaqin munosabatlarda boʻlgan. 1562-yil oktabr oyida Paronx jangida Raja Bxarmalning qizlaridan birining eri ya'ni Maryam-uz-Zamoniyning singlisi Sukanyaning turmush o'rtog'i vafot etgandan soʻng, Akbar Rajput urugʻining farzandlari uchun javobgarlikni shaxsan oʻz zimmasiga oldi va uning qizini oʻz qizi kabi asrab oldi. Ularni qabrini ziyorat qilish uchun u 1569-yilda Amerga tashrif buyurdi va qaynonasi tomonidan unga berilgan hadyalardan xursandligini yashirmadi. Bu vaqt ichida Maryam-uz-Zamoniy homiladorligining toʻrtinchi oyiga kirgandi va shundan soʻng qisqa vaqt ichida Salim tugʻildi. Abul Fazlning qayd etishicha, uning Amerda bir yarim oy boʻlganligi va Akbar saroyiga bir nechta eʼtiborli sovgʻalar yuborgani qayd etilgan.
Maryam-uz-Zamoniy 1585-yil 13-fevralda ukasi Raja Bhagvant Dasning qizi ni o'g'li Salimga turmushga berdi. Man bay shahzoda Salimning birinchi va bosh xotini bo'ldi. Ushbu nikoh uchun Akbar shaxsan Amer shahriga tashrif buyurdi va ularning oilasiga hurmat koʻrsatdi. Man Bay keyinchalik Akbarning sevimli nabirasi Xusrav Mirzoga ona boʻldi va „Shoh Begim“ degan nufuzli unvonni oldi.
Hindiston malikasi
Harka Bay podsho Akbarga sezilarli taʼsir koʻrsatdi va Boburiylarsaroyida katta vakolatlarni amalga oshirgan. U oʻzining yuqori martabasi tufayli imperator haramida katta vakolatlarga ega edi va Akbar uni hind haramiga mas’ul etib tayinlangan. Akbar vafotidan keyin Boburiylar imperiyasisaroyida Rajput taʼsirining pasayishi boshlandi. U xarizmatik va xushsurat ayol sifatida tasvirlangan, kayfiyati baland va gʻayrioddiy narsalarni yoqtirgan.
U erining tarjimai holida yuqori maqtovlar bilan ulugʻlangan. Abul-Fazl ibn Muborak „Akbarnoma“da taʼkidlaganidek, u ham aqlli, ham xushmuomala boʻlib, peshonasida iffat va aql nurlari charaqlab turadigan xayrli ayol deb ataladi. Abul Fazl uni „jannat bogʻining eng sara olmasi“ deb ataydi. Badayuniy kitobida Akbarning unga boʻlgan mehr va mehrini "Raja Bharmalning mehribon qizi Akbarga qilgan sehri " deb bayon qiladi.
U Akbarning dunyoviy qonunlarni targʻib etishida asosiy harakatlantiruvchi kuch va ilhom parisi boʻlgan. Tarixchi Lal taʼbiri bilan aytganda, „Maryam-uz-Zamoniyning shaxsiyati va goʻzalligi Akbarning diniy betarafligiga qisman sabab boʻlgan“. Nizomuddin Ahmad "pok parda bilan oʻralgan Raja Bihari Malning qizi, Janobi Hazrati bilan nikoh tufayli olijanob boʻlgan va faxriy xotinlar safiga kiritilgan" deb taʼkidlaydi. Abdulqodir Badayuniy uni muloyim feʼl-atvorli ayol sifatida taʼriflaydi.
Uning Agra shahrida bogʻi bor edi, bu yerni unga Akbar sovgʻa qilgan va Akbar tomonidan unga atab Fatehpur Sikri, Mandu, Lahor va Ollohobodda bir nechta saroylar qurdirgan. Agrada uning qarorgohi Akbar tomonidan barpo etilgan bo'lib, hindu xotinlari uchun qurilgan Jahongiri Mahal ekanligi yozib qoldirilgan. 1571-yilda Akbar oʻz saroyini Fatehpur Sekriga koʻchirganda, u zenana majmuasida qurilgan Fatehpur Sekrining eng ajoyib va goʻzal saroylaridan birida istiqomat qilgan. Bu saroy Rajaston meʼmorchiligi boʻyicha qurilgan va uning haramidagi eng katta saroy edi. Odatda Jodha Bay saroyi sifatida tanilgan bu saroy ham Akbarning Xobgohi nomi bilan bogʻliq edi. Malka saroyi Lord Krishnaning rasmlari bilan bezatilgan va oʻz vaqtida qimmatbaho toshlar va freskalar bilan sayqallangan. thumb| Maryam-uz-Zamoniyning Xobgohi Fatehpur Sekridagi saroyida, odatda Jodha bay saroyi nomi bilan mashhur. Uning Mandudagi saroyi Nilkanth ibodatxonasi (Mandu) deb nom olgan yoki Jahongir oʻz tarjimai holida qayd etganidek, „Imarat-i-Dilxusha“ (yurakni xushnud etuvchi maskan) Jahongirning sevimli dam olish maskani boʻlib, Jahongir saroyidagi nasroniy missioner Tomas Ro yozishicha, u oʻsha yerda tugʻilgan kunini onasi bilan birga nishonlagan. Bu saroy Akbar tomonidan 1574-yilda malika uchun qurilgan va ichida Shiva ibodatxonasi bor. Shuningdek, u oʻz hukmronligi davrida bir qancha shaharlarning homiysi boʻlgan va Bayana, Pargana, Jansat va boshqalar kabi koʻplab jogirlarga ega edi.
Malika 1564-yilda egizaklari Hasan Mirzo va Husayn Mirzo vafot etgach, imperator Akbar tomonidan urushga, keyinroq Salim Chistining qarorgohiga olib ketilgan. 1566-yilda Akbar va Maryam-uz-Zamoniy oʻgʻil farzand koʻrish uchun duo qilib Yalangoyoq Dargoh Ajmerga ziyoratga boradilar. Malika ham Akbarning yurishlarida tez-tez unga hamrohlik qilish sharafiga ega bo'lgan. Akbar unga juda katta erkinlik bergan. Gujarat yurishi paytida, akasi Bhopat Sarnal jangda halok boʻlganida, Akbar bu yurish paytida u bilan birga boʻlgan Maryam-uz-Zamanini ota-onasiga hamdardlik bildirish uchun shaxsan oʻzi tugʻilgan shahri Amerga yuborgan. U ideal va sadoqatli, fazilatli ayol sifatida qayd etilgan. U umri davomida eriga sadoqatli boʻlib, oʻgʻli Salim otasiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan paytda undan koʻra Akbarning yaʼni erining tarafini olgan.
Jahongirning onasi bilan munosabatlarining tabiati
Jahongirning onasiga hurmati juda baland edi. U bu holatlarni gʻurur tuygʻusi bilan qayd etadi. Uning onasiga murojaat qilishdan oldin „Hazrat“ soʻzini qoʻllagan. Jahongir oʻz xotiralarida unga boʻlgan mehr-muhabbatidan „Hazrati Maryam-uz-Zamoniy“, „Janob hazratlari“ yoki baʼzan „Mening aziz onam“ deb atagan. Jahongir aytadi: " Men Xurramga Hazrati Maryam-Zamoniy va boshqa ayollarning huzuriga borishni va ularni Lahor mahallasiga yetganlarida mening oldimga kuzatib kelishni buyurdim. Men qayiqqa oʻtirib, Dahr degan qishloqqa onamni koʻrish uchun yo'lga chiqdim va bu uchrashuv menga nasib etdi. Taʼzim va sajdadan soʻng (Muhtaram onam huzuridagi koʻrinish, Sajda va Taslim marosimlari)… ". Jahongir onasini koʻrinish, sajda va ta'zim qilib kutib olar, ehtirom koʻrsatardi. Jahongirning onaga boʻlgan hurmati beqiyos edi, yelkasida uning palaxmonini koʻtarib yurardi.
1595-yilda Maryam-uz-Zamoniy oʻz ish faoliyati uchun sayohatga chiqqanida, Kobul shahrida uning qo'lidagi mol-mulkini oʻgʻirlab ketishgan. Malika esa oddiy hayot ehtiyojlaridan ham mahrum bo'lib qoladi. Buni eshitgan Iezuit Benedikt Goes shahzoda Salim xabar topguncha yordam bergan. U malikaga 600 tanga oltin sovgʻa qildi va keyinchalik malika tomonidan qarzlar nefrit toshidan qaytarildi. Bu xabar Akbarning saroyiga yetkazilganida, u Benediktga malikasi uchun qilgan xizmatlariga minnatdorchilik bildirdi, chunki xotini vatandoshlaridan soʻragan yordamni unga notanish bir kishi yetkazdi. Onasidan sakkiz kunlik masofada boʻlgan Salim shoshib onasi huzuriga yo'l oladi va Benedikt bilan uchrashadi, uni quchoqlab oldi va malikaga qarz bergan pulni toʻliq qaytarishni va'da qilgan. Maryam uz-Zamoniy Akbarning huzuriga yo'l olgach, uni kutib olish uchun bir necha kishi yetib kelishdi va unga koʻplab sovgʻalar taqdim etishadi.
thumb| [[Lohur|Lahordagi onasi sharafiga Jahongir tomonidan Shohi Begim masjidi.]] Jahongir onasiga boʻlgan muhabbati va kuchli mehri tufayli uning sharafiga „Maryam Zamoni Begim Sohiba“ masjidini ham foydalanishga topshirgan. U hozirgi Pokistonning Lahor shahrida joylashgan. Bu masjid malika Maryam-uz-Zamoniy sharafiga nomlangan va Begum Shohi masjidi sifatida tanilgan. Bu masjidning poydevorini 1611-yilda malika Maryam-uz-Zamoniyning oʻzi qoʻygan. Bu Lahor shahridagi eng katta masjidlardan biri. Lahorlik tarixchilarning taʼkidlashicha, bu masjidning rang kombinatsiyasi va freskalari Fatehpur Sikri shahridagi Jodha bay saroyi nomi bilan o'xshash boʻlgan.
Kuchlar va taʼsir
Imperator saroyining siyosiy ishlarida malika sezilarli ta'sir ko'rsatgan. U Akbarning sud ishlarida qatnashish va oʻz fikrlarini bildirish sharafiga ega boʻlgan kam sonli ayollardan biri edi. Bir marta uning aralashuvi bilan Akbarga qarshi isyon koʻtargan Hoshimxonning oʻgʻli Nishopuriy Akbar huzurida, oʻlim jazosidan qutulib qoldi.
Akbar saroyining diniy ulamolari Maryam-uz-Zamoniy va uning hind xotinlarining urf-odatlaridan butunlay norozi edilar.
Akbar Maryam-uz-Zamoniy va uning boshqa hind xotinlarining noroziligini payqab, sigir ularning dinlarida muqaddas hayvon hisoblangani uchun mol goʻshti yeyishni toʻxtatgan. Uning hind xotinlari Akbardan piyoz va sarimsoqni ham isteʼmol qilmaslikni soʻrashgan. Ular, shuningdek, unga hech qachon soqol qoʻymaslik va soqol qoʻyadigan odamlar bilan aloqa qilmaslik uchun yetarlicha taʼsir koʻrsatganlar. Badayuniyning qayd etishicha, hind xotinlarining mehr-muhabbatini qozonish va ularning xayrixohligiga erishish uchun u har qanday narsadan butunlay oʻzini tiygan va erkaklar soqollarini qirqib olishlarini odatiy holga aylantirgan, bu ishni qilganlarni oʻziga boʻlgan alohida sadoqat belgisi sifatida qabul qilgan. Akbar, Mirzo Salim, Mirzo Murod va Doniyol oʻgʻillarining nikohi ham Badayuniyning yozishicha hind xotinlari tomonidan belgilab qoʻyilgan.
Maryam-uz-Zamoniy va boshqa hind ayollarning taʼsiri saroydagi musulmon konservatorlar tomonidan qattiq norozilikka sabab boʻldi.
Akbar davrida imperator harami qal’aga oʻxshash muassasaga aylantirildi, bu Bobur va Humoyun hukmronligi davri qiyofasiga mutlaqo ziddir. Harbans Muxia bu oʻzgarishni 1562-yilda Mariam-uz-Zamaniy bilan turmush qurganidan beri Rajput madaniy axloqining Akbarga taʼsiri kuchayishi bilan bogʻladi. thumb| Malika Maryam-uz-Zamoniyning XIX asr eskizi.
Vafoti
thumb| Maryam-uz-Zamoniy maqbarasi, Sikandra, Agra. Maryam-uz-Zamoniy 1623-yilning may oyida vafot etdi va uni eri Akbar maqbarasiga yaqin joyda dafn etish orqali munosib hurmat ko'rsatildi. Uning oʻlimidan so'ng ham eriga yaqin boʻlish istagi Akbar qabrining qabriga yaqinligida namoyon bo'ladi. Uning oʻlimining sababini koʻrsatadigan aniq dalillar yoʻq, ammo bu kasallik tufayli boʻlgan deb ishoniladi. Jahongir oʻz tarjimai holida 1616-yildan beri sogʻligʻining yomonlashishi haqida bir necha bor eslatib oʻtgan va uni qarib qolgan deb atagan.
Uning maqbarasi 1623-27-yillarda qurilgan, Jyoti Nagardagi Tantpur yoʻlida, Akbar qabri yonida joylashgan. Oʻgʻli tomonidan qurdirilgan Maryamning qabri Buyuk Akbar qabridan atigi bir kilometr uzoqlikda joylashgan boʻlib, u Akbarning yaqinida dafn etilgan yagona xotinidir. Hamda uning sevimli va eng sodiq rafiqasi sifatida tarixda qoldi. Maqbaraning oʻzi yer ostida, unga zinapoyalar bilan boriladi.
Farzandlari
Boburiylar imperatori Akbar va Maryam-uz-Zamoniy Begimning kamida uchta farzandi borligi tasdiqlangan:
1. Hasan Mirzo (1564-yil 19-oktabr, Agra, Boburiylar imperiyasi — 1564-yil 5-noyabr, Agra, Boburiylar imperiyasi) (Husayn bilan egizak)
2. Husayn Mirzo (1564-yil 19-oktabr, Agra, Boburiylar imperiyasi — 29.10.1564, Agra, Boburiylar imperiyasi) (Hasan bilan egizak)
3. Shahzoda Salim (1569-yil 30-avgust, Fatehpur Sekri, Boburiylar imperiyasi — 1627-yil 28-oktabr, Rajouri, Boburiylar imperiyasi)
Taxminlarga koʻra, u boshqa farzandli ham boʻlgan:
4. Murod Mirzo (1570-yil 15-iyun, Fatehpur Sikri, Boburiylar imperiyasi — 1599-yil 12-may, Boburiylar imperiyasi)
U, shuningdek, oʻgay oʻgʻillaridan birini asrab olgan:
5. Doniyol Mirzo (1572-yil 11-sentabr, Ajmer, Boburiylar imperiyasi — 1605-yil 8-aprel, Boburiylar imperiyasi)
Gariveh
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Gariveh (, romanizatsiya qilinganda Garīveh; shuningdek, Garīv nomi bilan ham mashhur) — Eronning Mozandaron ustoni, Babol tuman okrugi tarkibidagi Bandpey-ye Sharqi tumani, Firuzja okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Gariveh aholisi 41 nafarni tashkil qilib, ular 11 ta oiladan iborat boʻlgan.
Bədirli
Bədirli (shuningdek, Bedirli va Byaderli) — Ozarbayjonning Jalilabad tumanidagi qishloq va munitsipalitet. 741 kishi istiqomat qiladi.
Quroqdo'zlik
Quroqdo’zlik
Quroqdo’zlik — mayda boʻlaklardan ulab, toʻplab bezak yaratish sanʼati. Shu usulda yasalgan bezak, buyum ham quroq deb ataladi. Turli rang va shakldagi mayda mato parchalaridan buyum, bezak hosil qilinadi. Amaliy sanʼatda keng tarqalgan. Koʻrpa, koʻrpacha, choyshab, soʻzana, dasturxon, gilam va boshqa jihozlar qadimdan shu usulda tayyorlanib, ajoyib sanʼat namunalari yaratilgan. Yana quroq applikatsiya ham deb ataladi.
Samarqand viloyati (maʼnolari)
Samarqand viloyati:
Quroqdo'zlik
Tarxi
Applikatsiya usulida turli buyum yoki mato parchalarini birlashtirib tikish usuli dunyoning turli xalqlari orasida keng tarqalgan. Yevropada ushbu hunar turi “pechwork” (inglizcha “patch” – yamoq, “work” – ish), yaʼni “yamoq ishi”, Shimoliy Amerikada esa kvilt deb ataladi. Vaqt oʻtishi bilan u sanʼat darajasiga koʻtarildi.
Mato parchalarini yig’ib, applikatsiya usuli bilan ko’rpa va boshqa buyumlarni tikish qadim davrlardanoq dunyoning ko’plab davlatlarida bir-biridan holi ravishda paydo bo’lgan. Mato bilan ishlangan joyda ortiqcha qoldiqlarni tashlab yubormaslik maqsadida ham bu san’at turi shakllangan bo’lishi mumkin.
Manbaalardan maʼlum boʻlishicha, uning tarixi mil. avv. yillarga borib taqaladi. Misrda topilgan ilk applikatsiya topilmasi bu – ohu terisidan bir xil shaklda birlashtirib tikilgan bezak edi. U mil.avv. 980 yillarga tegishli bo’lib, Qohirada joylashgan Bulat muzeyida saqlanadi.
1920-yilda Mingta Budda gʻorida IX asrga oid gilam topilgan bo'lib, u ziyoratchilarning kiyim qoldiqlaridan tikilgan.
Angliyada
XVI asrda Angliyaga hind paxtasidan tayyorlangan turli dizayndagi rang-barang matolar kela boshladi. Kashtaсhilik yoki gul tikish yo’li bilan bezatilgan yopinchiqlar uyning ichki bezagi sifatida ommalashdi.
1712-yilda Angliyaga hind matolarini olib kirish taqiqlanganidan so’ng, сhit matosining taqchilligi kuzatildi. Natijada mato parchalaridan narsalar tikish ommalasha boshladi. Hind matolarini taqiqlash orqali hukumat mamlakatning tarixiy an’analaridan bo’lgan jun va ipak matolarni saqlab qolishni maqsad qilgan. Chit Angliyaga kontrabanda yo’li bilan kirib kela boshladi va natijada uning narxi keskin oshib ketdi. Shu tufayli chitdan tikilgan liboslarning qiyqimlarini tashlab yubormasdan, undan yangi narsalar tika boshlashdi.
Chit matosidan qolgan katta qiyqimlardan aplikatsiya texnikasidan foydalangan holda jun yoki zigʻir matolari bilan bezatilgan narsalar yaratishgan. Matoning kichik qoldiqlaridan esa bir-biriga tikib, mayda narsalarni tikishgan.
Shimoliy Amerikada
Shimoliy Amerikaga quroqdo’zlik san’ati 1620-yillarda koʻchmanchilar bilan birga, paxtalik choyshablar orqali kirib kelgan. Gazlamalar taqchilligi tufayli koʻrpa-toʻshaklar eski kiyim qiyqimlari bilan yamalgan. Bu esa keyinchalik mahalliy xalq orasida ommalashgan kvilt san’atining paydo bo’lishiga turtki bo’ldi.
Vaqt oʻtishi bilan har bir tikuvchi o’z nusxasi va ranglar uyg’unligini shakllantirib, kvilt san’atini rivojlantirib bordi. Amerikalik uy bekalari qishda choyshabning yuqori qismini tikishgan bo’lsa, bahorda barcha qoʻshnilar yig’ilishib, yopinchiqning qolgan qismlarini tikishgan. Kechalari esa ishdan qaytgan erkaklar ularga yordamlashishgan.
1750-yilgacha ishlab chiqarilgan deyarli barcha amerika choyshablari kvilt texnikasidan foydalangan holda tayyorlangan. Vaqt oʻtishi bilan quroq naqshlarining anʼanaviy nusxalari shakllandi. Bu nusxalarning nomlari kundalik turmush tarzini ifodalovchi iboralar: „Arra tishi“, „Ayiq panjasi“, „Yamoq paypoq uchun savat“ deb atalgan. Mahalliy xalq tomonidan o’ylab topilgan quroq nusxasi esa “Ogoyo va Texas yulduzi” nomi bilan atalgan.
1876-yilda Filadelfiyada boʻlib oʻtgan Butunjahon koʻrgazmasida yangicha krezy (crazy) texnikasida, ipak matolardan tikilgan quroqdo’zlik namunalari namoyish etildi. Qo’l ishining yangi turi haqida 1879-yilda “Peterson” jurnalida maqola chop etiladi. Quroqdo’zlikning bu yo’nalishi “guldor kvilt” yoxud “Yapon ipagi” nomini oldi.
1910-yillarga kelib, kreziy uslubining dovrug’i pasayib, odatiy petchwork uslubiga yoʻl ochdi. .
Rossiyada
Qadimgi rus xalqlarida azaldan matoga nisbatan tejamkorlik bilan munosabatda bo’lishgan. XVIII asrda mamlakatda asosan qo’lda tikilgan choyshablardan foydalanilgan. XVI asr rus adabiyoti to’plami hisoblangan “Domostroy”da keltirishilicha, tayyor liboslarni qayta tiklash boʻyicha batafsil koʻrsatmalar keltirilgan. .
Mintaqada quroqdo’zlik XIX asrning ikkinchi yarmida sotuvda chetdan keltirilgan chit matosining paydo bo’lishi bilan yanada avj oldi. Eni 40 sm.dan iborat bo’lgan uy choyshablaridan farqli o’laroq, chetdan keltirilgan chitlarning eni 75-80 sm. bo’lgan. Ulardan biror narsa tikilganda esa, juda ko’p miqdorda qiyqimlar ortib qolgan. XIX asrning oxirlariga kelib Rossiyada quroqdo’zlik avj cho’qqisiga chiqadi. Tikuv mashinalarining paydo bo’lishi esa, o’z navbatida ushbu san’atning rivojiga hissa qo’shdi. Quroqdo’zlikning asosiy namunalari xristianlar tomonidan tayyorlanib, sovuqdan himoya qilishda qo’llanilgan. Dastavval yamoqlardan tikilgan liboslar tartibsiz nusxalangan bo’lsa, XIX asr oxiri XX asr boshlariga kelib, liboslarga kashtachilik va quroqdo’zlik elementlari qo’shildi.
Rus an’anaviy quroqdo’zligining o’ziga xosligi shundaki, u kashta tagligidan foydalanmasdan, har xil o’lchamdagi mato parchalarini o’zaro birlashtirib, qo’l mehnati orqali buyumlar yaratilgan.
O’zbekistonda
Oʻzbekistonda ham quroqdoʻzlik sanʼati qadimdan maʼlum va oʻziga xos anʼanalari bilan boshqa xalqlar sanʼatidan ajralib turadi. Quroqdoʻzlik hunarining yurtimizda qachon paydo boʻlgani haqida aniq maʼlumotlar yoʻq. Ammo u xalq ehtiyojidan kelib chiqib yaratilgani aytiladi.
Qadim davrlardanoq kamchiqim oilalar mato va gazlamalardan avaylab foydalangan. Eski kiyim va matolarning butun qismlari ajratib olinib, ularni birlashtirib, yangi roʻzgʻor buyumlari yoki liboslar tikilgan. Dastlab tejamkorlik maqsadida yaratilgan quroqdoʻzlik buyumlari bugunga kelib sanʼat darajasiga koʻtarildi.
Yurtimizda quroqqa oid ayrim manbalar bizgacha ham yetib kelgan. Quroq, yaʼni yamoq darveshlar choponida uchragan boʻlib, ular marqaʼ va hirqa deb atalgan. XV asr tarixchisi Husayn Voiz Koshifiyning yozishicha, marqaʼ va hirqa yirtiq-yamoq boʻlgan eski choponlarga nisbatan aytilgan.
Tikilishi
Har bir viloyatning oʻziga xos quroq tikish usullari bor. Jumladan, “qatlama quroq”, “turna nusha”, “koʻz”, “oqqush”, “turna”, “tegirmon”, “tuduq” va “qoraqosh” singari turlari oʻziga xos ramziylikka ega. Hunarmand ularda nafaqat oʻzining estetik didi, balki mahalliy urf-odat, anʼanalarni ham namoyon etadi.
Quroq tikishda, avvalo, turli matolar: rangi, shakl-shamoyili jihatidan mos keluvchi mato parchalari tanlab olinadi. Keyin mato parchalaridan har xil geometrik shakllar, asosan, uchburchak, kvadrat yoki romb qirqib olinadi. Keyingi bosqichda mato parchalari rangi va shakliga qarab bir-biriga qoʻshib tikib chiqiladi. Soʻng har bir parcha birlashtirilib, bir butun shaklga keltiriladi.
Naqshlar siri
Quroq tikishning ayrim turlarida turkiylar anʼanalari bilan bevosita bogʻliq boʻlgan toʻqqizta naqshdan foydalaniladi. Yozma manbalarga koʻra, turkiy xalqlarda toʻqqiz raqami ilohiy sanalgan. Shu boisdan ham baʼzi quroqlarda toʻqqizta yorqin, ajralib turuvchi quroq va uni oʻrab, birlashtirib turgan boshqa quroq parchalarini koʻrish mumkin. Quroq koʻrpa va koʻrpachalarning chetini birlashtirib turgan magʻiz (yupqa tasma shaklidagi mato) ushbu sanʼat asariga urgʻu berib, yanada jozibador boʻlishini taʼminlaydi hamda undan tayyorlangan roʻzgʻor buyumlarining chidamliligini oshiradi. Bu esa shu oilaning nazarlardan saqlanishiga ishora qilgan.
“Turna” uslubida tikilgan quroqda rang va oʻziga xoslik alohida ajralib turadi. Masalan, atlasnusxa shoyi mato quroqning jozibasini oshiradi. Oq-qora rang kompozitsiyani toʻldiradi. “Koʻz quroq”da esa ikki xil rangdagi mato parchasidan foydalanilib, hajmi jihatidan kichik boʻlgan parcha ikkinchisining oʻrtasiga qoʻshib tikiladi. Bu ham nazarlanishning oldini oladi, deb ishoniladi.
Quroqdo’zlikka oid an’analar
Xalqimizda quroq bilan bogʻliq urf-odatlar, anʼanalar ham bor. Masalan, Fargʻona viloyatining Soʻx tumanida bola tugʻilishi bilan uning umri davomida amalda boʻladigan bir anʼana mavjud. Yaʼni yangi tugʻilgan chaqaloq yetti kunlik boʻlgach, yettita xonadondan yaxshi niyatlar bilan xuddi shu xonadon vakillari kabi baxtli, saodatli, uvali-juvali boʻlsin, degan niyatda yetti xil mato parchasi yigʻib chiqiladi. Ushbu mato parchalaridan kichkinagina chopon tikib, chaqaloqning 40 kunlik chillasi chiqqunicha kiygizib qoʻyiladi.
Eurovision qoʻshiq tanlovi 1984
thumb|261x261px|Yashil — Qatnashayotgan mamlakatlar. Sariq — Qatnashishdan voz kechgan mamlakatlar. Qizil — finalga oʻtmagan mamlakatlar Eurovision qoʻshiq tanlovi 1984 (Eurovision Song Contest 1984, Concours Eurovision de la chanson 1984) — 1984-yilda oʻtkazilgan Yirmi dokuzoncu Eurovision qoʻshiq tanlovi dir.
Geostrofik shamol
Geostrofik shamol - (geo ... va yun. strophe — burilish, aylanish) — ishqalanish kuchi boʻlmagan, gorizontal bosim gradiyent kuchi S bilan Yer aylanishining ogʻdiruvchi kuchi A muvozanatlashgan sharoitda havoning tekis va toʻgʻri chiziqli gorizontal harakati. G. sh. parallel toʻgʻri chiziqli izobaralar boʻylab Shim. yarim sharda bosim gradiyentidan oʻng tomonga va Jan. yarim sharda chap tomonga toʻgʻri burchak ostida ogʻib yoʻnaladi. G. sh. tezligi gorizontal bosim gradiyenti dr ga proporsional. Bir xil bosim gradiyentlarida u havo zichligi r ga va geografik kenglik sinusiga teskari proporsional. Agar tezlikni m/s va bosim gradiyenti gektopaskalda (har 111,2 km da) ifodalansa: 4,8Ar G. sh. — gradiyent shamoluptt xususiy holi hisoblanadi.
Paul McGrath
Paul McGrath (1959-yil 4-dekabrda tugʻilgan) — irlandiyalik sobiq professional futbolchi, himoyachi sifatida oʻynagan.
Matilda Nilsson
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Matilda Nilsson (1997-yil 2-martda tugʻilgan) — Finlandiya xokkeychisi va xokkey boʻyicha Finlandiya milliy terma jamoasi aʼzosi, hozirda Naisten Liga (NSML)ning HIFK Naiset jamoasida oʻynaydi.
Sportchilik faoliyati
Nilsson gʻarbiy Katta Helsinki mintaqasidagi Kirkkonummi munitsipalitetida oʻsgan va u yerda 5 yoshida xokkey oʻynashni boshlagan. Uning yoshligidagi klubi HC Salamat edi va bolaligidan to 16 yoshgacha oʻgʻil bolalar jamoalarida oʻynagan. „Men oʻgʻil bolalar bilan oʻynaganimdan juda minnatdorman, ular menga juda koʻp narsni oʻrgatishgan“ degan u.
KJT Naisten SM-sarjaning yuqori darajadagi raqobatiga qarshi kurashdi va 2013—2014-yilgi mavsumni −134 gol farqi bilan turnir jadvalining eng quyi qismida yakunlagan ʻiyinchiliklarga qaramay, bir nechta oʻyinchilar mavsumlarni yaxshi oʻtkazganlar, ular KJT gollarining chorak qismidan koʻprogʻini urgan. Nilsson 27 oʻyinda 23 ochko toʻplab jamoaning eng koʻp ochko toʻplagan oʻyinchisi boʻlgan.
Terma jamoadagi faoliyati
Nilsson Finlandiya U18 milliy terma jamoasi bilan 2014-yilgi IIHF U18 ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida oʻynagan va Finlandiya beshinchi oʻrinni egallagan. Oʻn olti yoshida Nilsson kattalar terma jamoasiga taklif qilingan, lekin oʻsha paytda boshqa uning sevimli mashgʻulotlari mashgʻulotlari bor edi va bu imkoniyatdan foydalanishni istamagan. Finlandiyani 2018-yilgi 4-millatlar kubogida va 2018-201-yilgi va 2019—2020-yilgi mavsumlarda bir nechta Yevro xokkey turnirlarida himoya qilgan. Nilsson 2020-yil 4-martda, COVID-19 bilan bogʻliq muammolar sababli turnir bekor qilinishidan oldin, 2020-yil 4-mart kuni IIHF ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati uchun Finlandiya roʻyxatiga rasman kiritilmagandi.
Shaxsiy hayoti
Nilsson va uning oilasi shved-finlandlar boʻlib, Finlandiyada tugʻilgan, birinchi til sifatida shved tilida gaplashadigan madaniy jihatdan ajralib turadigan oila aʼzosi. Salamat Kirkkonumi bilan 2002-2003 va 2003—2004-yilgi Mestis mavsumlarida oʻynaganida, Xokkey shon-shuhrat zaliga kiriitlgan Hayley Wickenheiser Nilssonlar oilasi bilan birga yashagan. Ikki ayol muntazam ravishda muloqot qilishda davom etmoqda va Nilsson Wickenheiserni uning yutuqlarida muhim rol oʻynaganini taʼriflaydi. 2006-yilgacha HC Salamatning qisman egasi boʻlgan sobiq NHLer Teemu Selänne, shuningdek, Nilssonning oilaviy doʻsti va Nilssonni xokkey bilan shugʻullanishga ilhomlantirgan.
Muntazam mavsum va keyingi mavsum
Izoh: GP=ishtirok, G=gol, A=assist, Pts=ball, PIM=qoidabuzarlik Manbalar: Fin xokkey assotsiatsiyasidan olingan.
Xalqaro natijalari
Izoh: U18=18yoshgacha boʻlgan terma jamoa; WC=jahon chempionati; OG=olimpiyada oʻyinlari
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Serbiya milliy kutubxonasi
Serbiya Milliy kutubxonasi (Народна библиотека Србије) Serbiya milliy kutubxonasi, poytaxti Belgrad shahrida joylashgan. Bu Serbiyadagi eng katta kutubxona va eng qadimgi muassasa bo'lib, u so'nggi ikki asrda bir necha bor butunlay vayron qilingan va qayta tiklangan.
OpenACS
OpenACS — jamoat veb-saytlarini yaratishga qaratilgan ochiq veb-ramkalar (va ayniqsa, elektron taʼlim). Forum, yangiliklar sayti, e-learning, onlayn-doʻkon va boshqalar kabi tayyor yechimlar bilan birga keladi. XOTcl obyektga asoslangan kengaytma yordamida Tcl da yozilgan. AOLServernazorati ostida ishlaydi (yoki uning sanchqi — NaviServer), PostgreSQL yoki Oracle maʼlumotlar bazasi sifatida ishlatiladi.
OpenACS ― 2001-yildan buyon rivojlanmagan Fork, ArsDigita Community System (ACS). Ushbu tizim boshqa yoʻlni bosib oʻtdi va uning soʻnggi filiali 4.7.x Java-da Tcl bilan qayta yozildi.
Serbiya milliy kutubxonasi
Tarixi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/National_Library_in_Belgrade_old_building_color_postcard.JPG/275px-National_Library_in_Belgrade_old_building_color_postcard.JPG|right|thumb|275x275px| 1941-yil 6-aprelda [[Adolf Hitler|Adolf Gitlerning buyrug'i bilan bombalangan sobiq kutubxona binosining fotosurati. Yevropa tarixidagi eng katta kitob gulxanlaridan birida 500 000 ga yaqin jild va kutubxonaning barcha to'plamlari yo'q qilingan. ]] 1832-yilda kutubxona muqovachi Gligoriye Vozarovich tomonidan o'zining kitob do'konida tashkil etilgan va uning birinchi kolleksiyasi nashriyot va kitob sotuvchisi Vozarovich va boshqa Serbiya madaniyat arboblarining sovg'alaridan iborat edi. 1832-yil 28-fevralda Dimitriye Davidovich Milosh Obrenovichga kutubxonani tashkil etish toʻgʻrisida xat yubordi. O'sha yilning noyabr oyida shahzoda Milosh har bir bosma kitobning bir nusxasini kutubxonaga taqdim etishni buyurdi.
OpenACS
OpenACS bazasida project-open loyihasi  (aniqrogʻi "project-open")  — ochiq loyihalarni boshqarish tizimi rivojlanmoqda.
Serbiya milliy kutubxonasi
Tarixi
Birinchi jahon urushi paytida kutubxona binosi va kolleksiyalari bombardimon qilinishi natijasida vayron bo'lgan, shuning uchun qolgan kichik fondlar himoya qilish uchun Belgraddan Nish va Kragujevacga ko'chirilgan. Zararlar, yo'qotishlar va obyektlarning yetishmasligi 1918-yilda va undan keyingi yillarda rekonstruksiyani sezilarli darajada qiyinlashtirdi. Urushdan so'ng, Milliy kutubxona to'g'risidagi qonun va matbuot to'g'risidagi qonunga ko'ra, 1919-yildan boshlab kutubxona markaziy davlat kutubxonasiga aylandi va Yugoslaviya Qirolligining barcha hududidan majburiy nusxa olish huquqini oldi. Yovan Tomich (1903-1927) sa'y-harakatlari bilan Belgrad kutubxonasining asl kolleksiyasining bir qismi Bolgariyaning Sofiya shahridan vataniga qaytarildi. 1925-yilda Milliy kutubxona 1941-yil 6-apreldan 9-aprelgacha Ikkinchi jahon urushi boshlanishida bombardimon qilingan va yong'in natijasida 16 yil o'tgach, Kosanchić Crescent tumanidagi binoga ko'chib o'tgan.
OpenACS
Manbalar
<references group="" responsive="1">