cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lapixa (Xarovsk tumani, Vologda)
2002 yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 10 kishi.
Aholisi
Aholisi - 0 kishi (2010).
Podbrdy
Podbrdy Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 200 ga yaqin aholisi bor.
Nat Hentoff
Nathan Irving (Nat) Hentoff  (10-iyun 1925-yil — 7-yanvar 2017-yil) — amerikalik rommanavis, bastakor va tarixchi.
Faoliyati
Nat Hentoff 1958-yildan 2009-yilgacha boʻlgan davrdagi jazz musiqasi tarixini yorituvchi „The Village Voice“ asari bilan tanilgan. Hentoff Down Beat, JazzTimes, Legal Times, The Washington Post, The Washington Times, The Progressive, Editor & Publisher va Free Inquiry kabi davriy nashrlarda tarix hamda musiqaga oid maqolalari bilan chiqish qilgan.
Vafoti
Nat Hentoff 2017-yilning 7-yanvarida 91 yoshda vafot etdi.
Sakae Takahashi
Sakae Takahashi (高橋 栄) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1925-yili 20-may Xitoy Respublikasi terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan.
Wehr (Baden)
Wehr  Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Waldshut tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 35,66 km2. 12 771 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Wehrning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Rutledge (Alabama)
Rutledge AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Crenshaw okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,6 km2. 476 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 55,3 nafar kishi.
Haut-Rhin
Haut-Rhin (, maʼnosi.  " Yuqori Reyn" Oberelsass ) Fransiyaning Grand Est mintaqasida joylashgan, Germaniya va Shveysariya bilan chegaradosh departamentdir. U Reyn daryosi sharafiga nomlangan. Uning nomi Yuqori Reyn degan maʼnoni anglatadi. Haut-Rhin sobiq maʼmuriy Elzas mintaqasining ikkita departamentidan kichikroq va kamroq aholi yashaydigan hududidir. 1922-yildan beri Territoire de Belfort nomi bilan maʼlum boʻlgan janubiy hududning boʻlinishi departament hududiga taʼsir qilgan. 2019 yilda uning aholisi 767 086 kishi edi.
2021-yil 1-yanvarda Bas-Rhin va Haut-RHin departamentlari Elzasning kengashiga birlashtirildi.
Asosiy shaharlari
Aholi eng koʻp yashaydigan kommuna — Mulhouse. Colmar shahri aholi soni boʻyicha ikkinchi oʻrinda turadi. 2019-yil holatiga koʻra, aholisi 10 000 dan ortiq boʻlgan 11 ta kommuna mavjud.
Demografiyasi
1801-yildan boshlab aholining rivojlanishi qayd etib boriladi.
Iqtisodiyoti
Haut-Rhin — Fransiyaning eng boy departamentlaridan biri. Hozirda Peugeot 2008 va Peugeot 508 ishlab chiqarilgan Stellantis Mulhouse Plant avtomobil zavodi bor. Elzas va unga tutash Mozel departamenti Fransiyaning qolgan qismidan bir oz farq qiladigan huquqiy tizimga ega. Koʻrib chiqilayotgan nizomlar 1871—1919-yillarga toʻgʻri keladi. Bu hudud Germaniya imperiyasining bir qismi boʻlgan. 1919-yilda Elzas-Lotaringiya Fransiyaga qaytishi bilan Parij Elzas va Mozel baʼzi masalalarda, ayniqsa ovchilik, iqtisodiy hayot, mahalliy hukumat munosabatlari, tibbiy sugʻurta va ijtimoiy huquqlar boʻyicha baʼzi mahalliy qonunlarni saqlab qolishlari kerakligini qabul qildi.
Malleval (Loire)
Malleval Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Saint-Étienne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
477 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 93,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,1 km2. Dengiz sathidan 151 – 414 m balandlikda joylashgan.
Boris Korjavin
Boris Dmitriyevich Korjavin (1892.28.9, hozirgi Rossiya Federatsiyasi Kostroma viloyati Buy shahri — 1984.24.11, Toshkent) — gidrotexnik olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1950), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan irrigator (1950). Leningrad politexnika institutini tugatgan (1925). 1925—40 yillarda Oʻzbekistondagi suv xoʻjaligi idoralarida bosh muhandis lavozimida ishladi. Katta Fargʻona kapali qurilishida (1940) muhandis, OʻzSSR Suv xoʻjaligi xalq komissari oʻrinbosari va xalq komissari (1941 —46), "Sredazgiprovodxlopok" tresti Amudaryo ekspeditsiyasi direk-tori oʻrinbosari (1946-51), OʻzSSR Suv xoʻjaligi vaziri oʻrinbosari (1954—58), "Sredazgiprovodxlopok" instituti direktori (1958—62) boʻlgan. 1966-yildan OʻzSSR Fanlar akademiyasi Ishlab chikaruvchi kuchlarni oʻrganish kengashining irrigatsiya sektorida katta ilmiy xodim. Ilmiy ishlari qadimdan sugʻoriladigan yerlarning gidromeliorativ tarmoqlarini qayta tiklash va Zarafshon daryosi vodiysida sugʻorishni rivojlantirish tizimini ishlab chiqish masalalariga bagishlangan.
Xamir
Xamir — un, suv, sut, yogʻ, tuz qoʻshib tayyorlanadigan yarim fabrikat. Turli taomlar, non, qandolatchilik va makaron mahsulotlari, shirinliklar tayyorlashda ishlatiladi. Moʻljallangan mahsulotga qarab turli xamirlar tayyorlanadi. Oddiy oshxamir — togʻorachaga elangan un solinib, oldindan tayyorlangan namakobdan ozozdan qoʻshib xamir qoriladi, yaxshilab pishitib iylanadi. Tayyor xamirni tindirish uchun zuvala qilib, 10—15 daqiqa oʻrab qoʻyiladi, somsa, chuchvara, ugra, norin, lagʻmon va boshqa taomlar tayyorlash uchun yupqa qilib yoyiladi. Bunday xamirni tayyorlash uchun 1 kg unga 2 stakan iliq suv, 2 choy qoshiq tuz solinadi. Oshirma yoki xamir-turushli non xamir togʻorachadagi suvga tuz va xamirturush solib eritilgach, moʻljaldagi un solinadi va ozozdan suv qoʻshib xamir qoriladi. Tayyor xamir usti qalinroq narsa bilan yopilib, oshirish uchun bir soatga issiqroq joyga qoʻyiladi. Xamirning oshganligi koʻpchishi va orasida mayda gʻovakchalar paydo boʻlganligidan bilinadi. Oshirma xamir tayyorlash uchun 1 kg unga 2 choy qoshigʻida tuz, 2 stakan iliq suv, 25—30 g xamirturush kerak boʻladi. Oshirma xamirdan, asosan, nonlar, ayrim somsalar tayyorlanadi. Xamirturushsiz sut, yogʻ va tuxum qoʻshiladigan xamir turli nonlar, patir, oʻrama, zangza, chakchak, boʻgʻirsoq kabi pishiriqlar tayyorlashda ishlatiladi. Bunday xamirni tayyorlash uchun 1 kg un, 2 stakan sut yoki shirobcha, 1 osh qoshigʻida sariyogʻ yoki eritilgan qoʻy yogʻi, 1 dona tuxum va 1 choy qoshigʻida tuz kerak boʻladi. Agar xamir faqat tuxumning oʻzida qoriladigan boʻlsa, 1 kg unga 4—5 dona tuxum kerak boʻladi. Xamirturushli sut, yogʻ va tuxum qoʻshiladigan xamirdan turli bulochkalar, piroglar, ruletlar tayerlanadi. Bunday xamirni tayyorlashda barcha masalliqlar un, sut, yogʻ, tuz, shakar, tuxum, xamirturush va boshqa birdaniga qoʻshib qoriladi. Xamirni togʻoraning oʻzida issiq qilib oʻrab oshirish uchun olib qoʻyiladi. Bunday xamir uchun 1 kg unga 35—40 g xamirturush, 2 stakan iliq sut (yoki 1 stakan sut bilan 1 stakan shirobcha yoki 1 stakan sut, 200 g sariyogʻ) kerak boʻladi. Agar tuxumning oʻzida qoriladigan boʻlsa, 5—6 dona tuxum, 2 choy qoshigʻida tuz, 3—4 osh qoshigʻida shakar qoʻshiladi. Ayrim hollarda xamirturush oʻrniga qatiq yoki smetana qoʻshish mumkin.
Selk
Selk Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,07 km2. 873 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Selkning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Marchais-Beton
Marchais-Beton Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
130 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,7 km2.
NGC 2110
NGC 2110 Orion yulduz turkumidagi E-S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Xammurapi
Xammurapi — Bobil podshosi (mil. av. 1792—1750). Uning davrida Bobil davlati ravnaq topgan. Amorey qabilasidan. Mohir siyosatchi va sarkarda boʻlgan. X. harbiy kuch va diplomatik yoʻl bilan oʻz podsholigining dastlabki 35 yilida Ossuriya, Mesopotamiyaning jan. va oʻrta kismini Bobilga tobe ettirgan. X. davrida tovarpul munosabatlari rivojlangan, xususiy quldorlar xoʻjaligi kuchaygan, davlatning markazlashuvi va podsho hokimiyatining mustahkamlanishi jarayoni usgan; X. qonunlari quldorlik tuzumi huquqining xarakterli belgilarini uzida aks ettirgan Qad. Sharq huquqining qimmatli yodgorligi sanaladi. X. qonunlari 282 moddadan iborat boʻlib, huquqning ayrim sohalariga tegishli sud protsessi, mulk huquqi, mulkning turli koʻrinishlari, yerga egalik, nikohoila, meros huquki va boshqa masalalarni oʻz ichiga oladi. Xususiy mulkchilikni, ayniqsa, quldorlikni qattiq himoya qilgan. Masalan, unda qulni ugʻirlaganlik, qochgan qulni yashirganlik uchun oʻlim jazosi belgilangan.
Xamsa (Navoiy)
„Xamsa“ (arab. — besh) — Alisher Navoiyning besh dostondan, yaʼni „Hayrat ul-abror“, „Farhod va Shirin“, „Layli va Majnun“, „Sabʼai sayyor“, „Saddi Iskandariy“dan iborat katta asari (yana qarang Xamsachilik).
Korjenevskaya choʻqqisi
thumbnail|Korjenevskaya choʻqqisi Korjenevskaya choʻqqisi — Fanlar akademiyasi tizmasining (Tojikiston) shimoli-gʻarbidagi eng baland togʻ choʻqqilaridan biri. Mutlaq balandligi 7105 m. Choʻqqidan Mushketov, Fortambek va boshqa muzliklar oqibtushgan. Nikolay Korjenevskiy tomonidan 1910-yilda oʻrganilib, uning rafiqasi va yordamchisi Ye. Korjenevskaya nomi bilan atalgan.
Maîche
Maîche Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Montbéliard tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3875 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 222,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,4 km2. Dengiz sathidan 729 – 981 m balandlikda joylashgan.
Brookside (Colorado)
Brookside AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Fremont County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
219 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 199,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,1 km2. Shundan 1,1 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1629 m balandlikda joylashgan.
Boulder Flats
Boulder Flats AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Fremont County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
381 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 47,2 km2. Shundan 47,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
IC 4037
IC 4037 Canes Venatici yulduz turkumidagi C (ixcham galaktika) tipli galaktikadir.
Fenwick Island
Fenwick Island AQShning Delaware shtatida joylashgan shahardir. Sussex County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
357 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Alwernia
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Alwernia [alˈvɛrɲa] —Krakovdan 36 km gʻarbda, Chrzanow okrugida, Kichik Polsha voevodeligi, Polshada joylashgan shahar. Shahar 8.88 sqkm maydonga ega. 2021-yil dekabr holatiga koʻra, shaharda 3,310 nafar aholi yashashi aniqlangan.
Fenwick Island
Geografiyasi
Maydoni — 1,3 km2. Shundan 0,9 km2 quruqlik, 0,4 km2 esa suv maydonidir.
Xamsa (baliq)
Xamsa — Qora dengiz va Azov dengizi anchous balikdari kenja turlarining umumiy nomi. Qora dengiz X.sining uz. 13—15 sm gacha; Qora dengizda doimiy yashaydi; yozda suvning yuza qatlamlarida, qishda 70–80 m gacha chuqurlikda uchraydi; Gruziya va Janubiy Qrim sohillari yaqinida qishlaydi. Azov X.sining uz. 10—14 sm, yozda Azov dengizida tarqaladi, qishlash uchun Qora dengizga oʻtadi. X. dengizdagi eng kup sonli baliq; skumbriya, pelamidalar, belugalar, delfinlar, suv qushlarining asosiy ozigʻi hisoblanadi. 3—4 yil umr kuradi; 2y.da voyaga yetadi. Iliq mavsumda kupayadi; 20—25 ming tuxum qoʻyadi. Ovlanadi.
Alwernia
Tarixi
left|thumb| Bernardina cherkovi Shahar nomi Italiyaning Toskana shahridagi Frantsisk ermitajining La Verna nomidan olingan (Alvernia). Bu nom unga 1616-yilda kastellan Krzysztof Koryciński tomonidan berilgan. 1625-1656-yillar oraligʻida baland zaminda Assisi avliyo Frensis tomonidan Stigmata monastir qurilgan. Cherkov qurilishi 1630-yildan 1676-yilgacha boʻlgan davrga toʻgʻri keladi.
Polshaning uchinchi boʻlinishidan keyin shahar Avstriya imperiyasining, 1867-yildan esa Avstriya-Vengriyaning bir qismiga aylandi. Yangi tugʻilgan Polshada Alverniya Krakov voevodeligiga tegishli boʻlgan. Ikkinchi jahon urushidan keyin shahar yana 1998-yilgacha Krakov voevodeligi tarkibiga kiritildi.
1993-yil 15-sentyabrda Alverniya oʻzining shahar nizomini oldi.
Marmeaux
Marmeaux Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Avallon tumani tarkibiga kiradi.
Almatret
Almatret Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 56,84 km2. Aholisi — 399 kishi (2010).
Marmeaux
Aholisi
78 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 7,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,2 km2.
Alwernia
Iqtisodiyoti
"Alventa" kimyo zavodi shaharchada joylashgan. Ishlar 1923-1924-yillarda urushlararo davrda qurilgan. U yerda asosan fosfor va xrom birikmalarini, shuningdek, oʻgʻitlarni ishlab chiqarishga eʼtibor qaratilgan.
Braxman
Braxman - Hindistondagi oliy kasta (tabaqa) vakili. Braxmanlik va hinduizmdagi din arbobi. Hinduizm diniy-falsafiy ta’limotidagi markaziy tushunchalardan biri bo‘lib, «atma»ning ilohiy substansiyasi. Bu atama shuningdek, tabaqa tizimining eng yuqori vakilini ham anglatadi.
Alwernia
Transport
left|thumb| Alvernia poezd stantsiyasi
Sand Rock (Alabama)
Sand Rock AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Cherokee, DeKalb County, Alabama|DeKalb okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,7 km2. 509 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 43,5 nafar kishi.
Alwernia
Temir yoʻl transporti
1899-yilda ochilgan Trzebiniya-Vadovitse temir yoʻli shahar orqali oʻtadi, ammo 2002-yil oktyabr oyida yoʻlovchilar qatnovi toʻxtatildi. 2017-yilda yopilgan temir yo‘lda sayyohlik drenaji ish boshladi. Polshadagi temir yoʻl infratuzilmasi menejeri PKP Polskie Linie Kolejowe temir yoʻlni rekonstruksiya qilishni rejalashtirmoqda.
Brit mila
Brit mila - xatna marosimi bo‘lib, yahudiy farzandi tug‘ilganining sakkizinchi kuni bajariladi. Biroq, xatna katta yoshdagi insonlarda ham qilinishi mumkin.Shuningdek, u erkalar uchun g‘uyur (yahudiylik dinini qabul qilish) jarayonida asosiy shartlardan biri sifatida belgilangan. Yahudiy donishmandlari brit milaning sakkizinchi kuni o‘tkazilishining ba’zi sabablarini keltirib o‘tadilar: tibbiyot nuqtai nazaridan bola sakkiz kun ichida ushbu jarayonga tayyor bo‘ladi; ushbu muddat ichida bolaning sog‘ligi brit milaga tayyor yoki yo‘qligini ko‘rsatadi; Talmudga ko‘ra, ona bu vaqt ichida o‘zini tiklab oladi va hursandchilik hodisasiga qatnashadi. Shanba kuni qon chiqarish ta’qiqlangan bo‘lsada, xatna qilish bundan mustasnodir. Tavrot brit milani sakkizinchi kun deb, aniq belgilab, shanba kunini istisno qilmagan. Biroq, bolaning sog‘ligiyoki boshqa biror sababga ko‘ra, brit mila sakkizinchi kuni qilinmasdan qoldirilsa, Shanba kuni uni qilishga ruxsat berilmaydi. Brit milani kunduzi qilishlik buyuriladi.Odatda brit mila sinagogada tonggi ibodatdan so‘ng amalga oshiriladi. Hozirgi kunda Isroilda o‘n kishidan iborat jamoa bo‘lib, uyda ham brit mila qilish urfga kirgan. Brit mila maxsus o‘qitilgan moel tomonidan qilinadi.Unga “sandak” yordam berib turishi belgilab quyilgan.Marosim yakunida barcha yig‘ilganlar bolaning ota-onasini tabriklaydilar.Shundan so‘ng, unga ism qo‘yiladi.
Alwernia
Turistik diqqatga sazovor joylar va yodgorliklar
thumb| Yongʻinga qarshi muzey Alverniyaning diqqatga sazovor joylari va yodgorliklari quyidagilardan iborat:
Manbalar
<references group="" responsive="0">
Almenar
Almenar Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 66,37 km2. Aholisi — 3631 kishi (2010).
Drevolaza baqalari
== Drevolaza baqalari( shuningdek, zaxarli qurbaqa yoki ilgari zaxarli o'q qurbaqasi sifatida ham tanilgan )- tropik Markaziy va Janubiy Amerikada joylashgan Dendrobatiade oiasiga mansub qurbaqalar guruhining umumiy nomi. Bu turlar kunlik va ko'pincha yorqin rangli tanaga ega. Bu yorqin rang turning tokisligi bilan bog'liq bo'lib, ularni aposematik qiladi. Dendrobatidae oilasining ba'zi turlari yuqori to'kislik bilan birga o'ta yorqin rangga ega, boshqalari esa minimal yoki hech qanday tokislik kuzatilmagan sirli rangga ega. Katta zaharlikka ega turlar bu xususiyatni chumolilar, oqadilar va termitlar ratsiondan oladi. Broq sirli rangga ega bo'lgan va zaharliligi past yoki umuman bo'lmagan boshqa turlar juda ko'p turli xil o'ljalarni istemol qiladilar. Ushbu oilaning ko'plab turlari inson infratuzilmasi ularning yashash joylariga tajovuz qilishi sababi xavf ostida. Bu amfibiyalarni ko'pincha " dart qurbaqalari" deb atashadi, chunki tubjoy amerikaliklar o'zlarining zahrli sekretsiyadan zarbalar uchlarini zaharlash uchun ishlatishgan. shu bilan birga 170dan ortiq turlardan faqat ular to'rttasi ushbu maqsadda qo'llanilganligi hujjatlashtirilgan (shifobaxsh o'simliklar ko'proq tubjoy amerikalik dartlarda qo'llanadi) ularning barchasi Phyllobates jinsidan kelib chiqqan bo'lib ular nisbatan katta o'lchamlari bilan ajralib turadi. ==
Manbalar:Dartfrog.tk http://www.dartfrog.tk/ Poison Arrow Frog Facts https://web.archive.org/web/20100106164528/http://www.topicjax.com/poison-arrow-frog-facts
poison dart frog
Eronda jinoyat
thumb| Eron [[Politsiya avtomobili|politsiyasi mashinasi]] Eronda jinoyat turli shakllarda mavjud va quyidagi jinoyatlarni oʻz ichiga olishi mumkin: qotillik, odam oʻgʻirlash, oʻgʻirlik, firibgarlik, pul yuvish, giyohvand moddalar savdosi, alkogol kontrabandasi, neft kontrabandasi, soliq toʻlashdan boʻyin tovlash, terrorizm, qarama-qarshi jins bilan uchrashuv, „toʻgʻri“ hijob kiymaslik, Ramazonda yeb-ichish, spirtli ichimliklar ichish va boshqa koʻplab jinoyatlar.
Giyohvand moddalar savdosi va pul yuvish
Giyohvand moddalar savdosi Eronda asosiy va davom etayotgan muammodir. Eron Afgʻoniston va Yevropa oʻrtasida Janubi-Gʻarbiy Osiyo geroinining asosiy yuk tashish nuqtasidir. Aholining 2,8 foizi giyohvandlikka moyil boʻlgan Eron dunyodagi eng yuqori giyohvandlik darajasiga ega. Eʼlon qilingan maʼlumotlarga koʻra, Eron har yili mamlakatga deyarli 1 milliard dollarga tushadigan va Eron iqtisodiyotiga yiliga qariyb 8,5 milliard dollar zarar yetkazadigan giyohvandlikka qarshi kurash kampaniyasida shu paytgacha 3500 ga yaqin politsiya va xavfsizlik xodimini yoʻqotgan. Yuzlab narkotik kontrabandachilari ham osilgan.
Eron hukumati tomonidan 2015-yilda hisob-kitoblarga ko‘ra, Eronda giyohvand moddalar savdosidan tushgan iflos pullar yiliga 10 trillion tumanni (1 tuman 10 rialga teng) tashkil etadi, ularning bir qismi mamlakat siyosatiga taʼsir qilib „saylovlar va ovozlarni taʼminlash“ga yo‘l ochmoqda.
Afyun
Eronda giyohvand moddalarni isteʼmol qiluvchilarning aksariyati afyundan foydalanadi. Eron oʻzining afyunini deyarli ishlab chiqarmaydi; afyun mamlakatga qoʻshni Afgʻonistondan olib kelinadi. 2006-yilda Afgʻonistonda ishlab chiqarilgan afyunning 53 foizdan ortigʻi Eron orqali mamlakatni tark etgan. Eron hukumati tomonidan giyohvand moddalar savdosiga qarshi kurash bo‘yicha bir qancha choralar ko‘rilgan. Bunga Eronning janubi-sharqiy chegarasida politsiya kuchlari sonini oshirish va giyohvand moddalar savdosida aybdor deb topilgan odamlar uchun qattiq qonunlar va jazolar joriy etish kiradi.
Eron giyohvand moddalar savdosiga qarshi kurashda yetakchi kuchga aylandi; Eron rasmiylari shu paytgacha jahondagi afyun musodarasining 85 foizdan ortigʻini amalga oshirgan. 2009—2010-yillarda Eron politsiyasi tomonidan olib qo‘yilgan noqonuniy giyohvand moddalar miqdori 340 tonnadan ortiqni tashkil qildi.
Soliq toʻlashdan boʻyin tovlash
Soliq toʻlashdan boʻyin tovlaganlar odatda iqtisodiyotning kulrang sektoridagi yoki yashirin bozordagi faoliyat bilan shugʻullanadilar, bu haqda oshkor qilmaydi. Boshqalar esa kontrabanda va qora bozor bilan shugʻullanadi. Yoʻqotishlar mamlakat yalpi ichki mahsuloti daromadining 20% dan 25% gacha teng. 2014-yilda xalqaro ommaviy axborot vositalarida Eron fuqarolari Shveytsariyadagi HSBC janjalida soliq toʻlashdan boʻyin tovlaganlar roʻyxatiga kiritilgani haqida xabar berilgan edi.
Odam savdosi
AQSh Davlat departamenti maʼlumotlariga koʻra: „Eron jinsiy ekspluatatsiya va ixtiyorsiz qullik maqsadida odam savdosiga uchragan ayollar uchun manba, tranzit va manzildir. Eronlik ayollar majburiy fohishalik va qarzlarni toʻlash uchun majburan turmush qurish maqsadida ichki savdoda sotiladi. Eronlik bolalar mamlakat ichkarisida, afgʻon bolalari esa Eronga majburan turmush qurish, tijoriy jinsiy ekspluatatsiyasi va tilanchi yoki mardikor sifatida ixtiyorsiz qullik qilish maqsadida sotiladi. Nodavlat manbalarga ko‘ra, eronlik ayollar va qizlar, shuningdek, tijorat jinsiy ekspluatatsiyasi uchun Pokiston, Turkiya, Qatar, Quvayt, Birlashgan Arab Amirliklari, Fransiya, Germaniya va Buyuk Britaniyaga olib ketilmoqda“.
Spirtli ichimliklar kontrabandasi
Eron inqilobidan koʻp oʻtmay Eron spirtli ichimliklar ishlab chiqarish va isteʼmol qilishni cheklashni boshladi. Ushbu taqiq bilan ham, Eronda spirtli ichimliklar kontrabandasi hali ham mashhur. Maʼlum qilinishicha, har kuni Eronga 2,5 million dollardan ortiq alkogol mahsuloti olib kelinadi. Kontrabandachilar ko‘pincha spirtli ichimliklarni Eronga olib o‘tishda qiynaladi; chegara xavfsizlik kuchlari kontrabandachilar bilan qayta-qayta toʻqnash kelishgan va koʻpchilik halok boʻlgan.
Neft kontrabandasi
Eronda neft kontrabandasi koʻproq muammoga aylangan. Eronliklar benzin uchun oʻrtacha 25 sentdan toʻlaydilar, qoʻshni davlatlar esa bir litr uchun bir dollardan koʻproq toʻlaydi, bu esa neft kontrabandasini kontrabandachilar uchun foydali biznesga aylantirgan. Erondan har yili 1,8 milliard litrdan ortiq qayta ishlangan neft mahsulotlari qoʻshni davlatlarga kontrabanda yoʻli bilan olib kelinadi. Bu davlatlar qatoriga Afgʻoniston, Iroq, Pokiston va Turkiya kiradi.
Jazo
Eron eng yuqori qatl koʻrsatkichlariga ega (faqat Xitoydan keyin ikkinchi). Zino va gomoseksual jinsiy aloqa Eron qonunlariga koʻra noqonuniy xatti-harakatlar hisoblanadi va muayyan sharoitlarda oʻlim jazosiga sabab boʻlishi mumkin. Giyohvand moddalarni isteʼmol qilish va savdo qilish uchun jazo qattiq boʻlishi mumkin; Noqonuniy giyohvand moddalarni saqlash, ishlatish yoki sotishda ayblangan har bir kishi uzoq qamoq jazosi, ogʻir jarimalar va hatto oʻlim jazosini kutishi mumkin.
Fargʻona qipchoq lahjasi
Farg'ona qipchoq lahja si, (baʼzi manbalarda kuman, qoman yoki o'zbek qipchoq lahjasi ham deyiladi), Fargʻona vodiysida soʻzlashiladigan lahja boʻlib, turkiy tillar oilasi tarkibiga kiradi.Vodiy Markaziy Osiyo dagi Oʻzbekiston Respublika sida joylashgan. 8-asr oʻrtalariga kelib, Sharqiy Qipchoq tilidan ajralib chiqqan. (Janubiy Oltoy tili Qipchoq tilidan Fargʻona qipchoq lahjasiga nisbatan avvalroq ajralib chiqqan deb taxmin qilinadi). Fargʻona qipchoq lahjasidan boshqa Sharqiy Qipchoq lahjalari taʼsirida hozirgi qirgʻiz tili vujudga kelgan. Farg‘ona viloyatining ayrim tumanlarida qipchoq lahjasining xususiyatlari, boshqa lahjalardan farqi, ayniqsa, talaffuzda ko‘rinadi. Bular Bagʻdod, Buvayda, Uchkoʻprik tumanlari va qoʻshni tumanlarning eski lahjalar saqlanib qolgan ayrim hududlaridir. O‘zbekistonda so‘zlashuv tilida ishlatilib kelinayotgan va hozirda qirg‘iz tili tarkibiga kiruvchi ko‘plab soʻzlar aslida Farg‘ona qipchoq lahjasidagi soʻzlardir.Rus sharqshunos olimi Yevgeniy Polivanovning yozishicha, Fargʻona qipchoq lahjasi 1920-yillarning oxirlaridayoq alohida lahja sifatida mavjud boʻlgan.U bu maʼlumotlarni hali eʼlon qilinmagan, ammo saqlanib qolgan merosi orasidagi Oʻzbekistondagi dialektologik ekspeditsiya materiallarida keltirib oʻtgan."Oʻzbek dialektologiyasi boʻyicha materiallar" va „Oʻzbek tili grammatikasi boʻyicha materiallar“ asarida.) Turkiyshunos olim, akademik A.N.Samoilovichning soʻnggi tadqiqotlariga koʻra (Oʻzbek adabiy tilining qurilish yoʻllari haqida",1932), Fargʻona qipchoqlarining hozirgi baʼzi avlodlari oʻzlarini oʻzbeklar, qozoqlar yoki qirgʻizlar ga hech qanday tarixiy aloqasi boʻlmagan alohida etnik guruh deb bilishadi.Ammo ular soʻzlashuv va adabiy til jihatidan bir-biri bilan chambarchas bogʻlangan. Ayrim zamonaviy Fargʻona qipchoq lahjalari turkiy tillarning qipchoq-noʻgʻay guruhi bilan chambarchas bogʻliqligi maʼlum.
Marcenod
Aholisi
584 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 65,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,9 km2. Dengiz sathidan 655 – 946 m balandlikda joylashgan.
Balyand
Balyand Ozarbayjonning Jabrayil Tumanidagi qishloq. Ozarbayjon Mudofaa vazirligi 2020-yilning 22-dekabrida qishloqning 1993-yil aprelidan 2020-yilgi Togʻli Qorabogʻ urushigacha etnik arman kuchlari tomonidan nazorat qilinganidan soʻng qishloq ustidan Ozarbayjonlar hukmronligini tasdiqlovchi videoni eʼlon qildi.
Albbruck
Albbruck Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Waldshut tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 39,69 km2. 7276 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Albbruckning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Braxmakumaris
Braxmakumaris - 1937-yilda tashkil etilgan, asosiy maqsadi hinduizmni isloh qilish, Yer yuzidagi insonlarni kasta, millat, e’tiqod, til, ijtimoiy mansubligidan qat’iy nazar yagona jamiyatga birlashtirishga qaratilgan diniy tashkilot.
Mendemebaşı, Refahiye
Mendemebaşı — Turkiyaning Erzincan viloyatining Refahiye tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda turklar istiqomat qiladi va 2022 yilda 58 nafar aholidan iborat bo`lgan.
Shigemaru Takenokoshi
Shigemaru Takenokoshi (竹腰 重丸; 15-fevral 1906 - 6-oktabr 1980) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1925-yili 20-may Xitoy Respublikasi terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 5 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Brookhurst
Brookhurst AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Natrona County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
192 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 3,7 km2. Shundan 3,5 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1560 m balandlikda joylashgan.
Kiyonosuke Marutani
Kiyonosuke Marutani (丸谷 清之介) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1925-yili 20-may Xitoy Respublikasi terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan.
Carbondale (Colorado)
Carbondale AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Garfield County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
6427 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni — 5,2 km2. Shundan 5,2 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1881 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Carbondale manzarasi.
Füsun Akatli
Füsun Akatli(1944-yilda tugʻilgan, Istanbul — 2010-yil 4-iyul, Istanbul )— tanqidchi, yozuvchi, oʻqituvchi.
Akatli Anqara universiteti til, tarix va geografiya fakulteti falsafa bo‘limini tamomlagan va shu kafedrada assistent bo‘lib ishlay boshlagan.O‘qituvchilik va san’atga bo‘lgan ishtiyoqi bilan pedagogika fakultetining tasviriy san’at bo‘limiga ko‘chib o‘tdi va u yerda “Falsafa tarixi”, “San’at falsafasi”, “Axborot nazariyasi” va “Til falsafasi” kurslaridan dars bera boshladi.
hayot
Füsun Akatli shoir Metin Altiokning birinchi rafiqasi.Metin Altiokning qizi Zeynep Altiok dunyoga keldi.
1991-yilda Shahar teatri xodimlariga qo'shilgan Akatli, muassasaning bosh dramaturg va madaniy tadbirlarini o'z zimmasiga oldi.O'zi asoschisi bo'lgan Yeditepe universitetining teatr bo'limida ham dars bergan san'atkor, o'ziga nisbatan qilingan tazyiqlar natijasida o'z lavozimidan voz kechdi.
Akatli 1968-yildan beri teatr sharhlari va ruknlar yozadi. Dost,Abstract,Varlik,Milliyet Art Magazine kabi jurnallarda; Siyosat, Söz, Cumhuriyet gazetasi kabi nashrlarda chop etilgan.Doktor Füsun Akatli vafotigacha Dog'ush universitetining aloqa fanlari bo'limi mudiri bo'lgan.
Sait Faik Hikoya mukofotlari,Simavi adabiyot mukofotlari, Behchet Necatigil she'riyat mukofoti,Jevdet Kudret mukofotlari,I nashriyoti adabiyot mukofotlari tanlov komissiyalari(hakamlar)a'zosi bo'lgan Akatli kitoblarini nashr etdi.
Akatli 2010-yil 4-iyulda Istanbul universiteti tibbiyot fakulteti kasalxonasida vafot etdi.Uning qabri Chengelkoy qabristonida.
Bahrom Avazov
Bahrom Beknazarovich Avazov (1970.3.1, Gʻuzor tumani) — kurashchi, xalqaro miqyosdagi sport ustasi (1998), „Oʻzbekiston iftixori“ (2003). Avazov kurashning 81, 90 kg va mutlaq vazn toifalarida Oʻzbekiston (1991- 2001), Osiyo (2001, Toshkent) va jahon (2000, Antaliya; 2001, Budapesht) chempioni. Mutlaq vazn toifasida xalqaro musobaqalar (1996, Shahri-sabz; 1998; Xiva) va Alpomish oʻyinlari (1998, Termiz) gʻolibi. A.Qarshi pedagogika institutini tugatgan (1991), shu institutda katta oʻqituvchi (1991-2003), Oʻzbekiston Bolalar sportini rivojlantirish jamgʻarmasi Qashqadaryo viloyat filiali direktori (2003-yildan).
Johannes Gutenberg
Johannes Gensfleisch zur Laden zum Gutenberg ( c. 1400  — 3-fevral 1468-yil) — nemis ixtirochisi, Yevropada kitob bosish asoschisi. Pul zarb qiladigan joy (zarbxona)da ishlab, metalldan shrift quyishni oʻz oldiga maqsad qilib qoʻyadi. 1438-yilda Strasburgda bosmaxona tashkil etadi. 15-asrning 40-yillarida bosmaxona jarayonining texnologiyasini ishlab chiqib, harakatlanuvchi literani qoʻllab bosma qoliplarini tayyorlash usulini ixtiro qildi, dastaki harf (soʻz) quyish qurilmasini yaratdi, bosma pressni qurdi. Gart va bosmaxona boʻyoqlarini taqlif qildi. 1447-yildan Maynsda darslik va ommabop nashrlarni (astronomik kalendar va boshqalar) ni chop etgan. 1452—55 yillarda Bibliyaning 300 nusxasini lotin tilida bosib chiqargan. thumb|200px|Gutenberg Injili
Sanford (Alabama)
Sanford AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Covington okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,4 km2. 269 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 25,9 nafar kishi.
Korjenevskiy muzligi
Korjenevskiy muzligi - Shimoliy Tyanshandagi eng yirik vodiy moʻzligi. 3270 m dan 5020 m gacha boʻlgan balandlikda joylashgan. Uz. 11,7 km, maydoni 38 km². 1928-yil iyunda Germaniya bilan hamkorlikda Pomirga uyushtirilgan ekspeditsiya qatnashchisi — N. L. Korjenevskiy tomonidan oʻrganilgan.
Shukurzya Avazova
Shukurzya Avazovna Avazova (1939. 16.5, Urganch shahri) – Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2002). Xorazm pedagogika institutini tugatgan (1968). 1962-yildan Urganch shahridagi 5-internat maktabida tarbiyachi, 1966-yildan 5-maktabda boshlangʻich sinf oʻqituvchisi.
Faqili, Erdemli
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Fakılı — Turkiyaning Mersin viloyati Erdemli tumaniga qarashli qishloq.Ushbu hudud 36.73333°N, 34.2°W Toros togʻlari oʻrmonlarida joylashgan. Alata daryosi vodiysining sharqiy tomonida va vodiyning g'arbida Koramshali qarshisida joylashgan.Erdemligacha bo'lgan masofa 24 km va Mersingacha 60 km. Fakili aholisi 212 kishi bo`lgan. 2012-yildagi holatga ko`ra.Qishloq 1520-yillarda asos solingan hamda Fakih nomi bilan atalgan. Asosiy iqtisodiy faoliyat - dehqonchilik. Pomidor, bodring, anor, loviya va uzum asosiy ekinlar hisoblanadi.
Larionixa (Xarovsk tumani, Vologda)
Larionixa (Лариониха)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 40,5 km, Gori munitsipaliteti markaziga to'g'ri chiziqda - 12 km. Eng yaqin aholi punktlari - Gostinskaya, Burchevskaya, Lukinskaya, Maksimovskaya, Kryukovo, Dorogushixa.
2002 yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 9 kishi.
Aholisi
Aholisi - 5 kishi (2010).
Marcilly-le-Châtel
Aholisi
1132 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 68,6 nafar kishi.
Frankford (Delaware)
Frankford AQShning Delaware shtatida joylashgan shahardir. Sussex County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,8 km2. Shundan 1,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 4 m balandlikda joylashgan.
Maisons-du-Bois-Lièvremont
Maisons-du-Bois-Lièvremont Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,9 km2. Dengiz sathidan 780 – 1073 m balandlikda joylashgan.
Hanahan (Janubiy Karolina)
Hanahan  — AQShning Janubiy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2000-yilgi aholini roʻyxatga olishda 12 937 kishini tashkil qilgan.
Seth (Holstein)
Seth  Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Segeberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,55 km2. 1908 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
IC 4038
IC 4038 Canes Venatici yulduz turkumidagi S0 (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Hanahan (Janubiy Karolina)
Geografiyasi
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 29.8 km2 tashkil qiladi, shundan 27.7 km2 quruqlik va 2.1 km2 yoki 7,14% suvdan iborat.
Demografiyasi
Shaharda 5 243 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 27,9 foizi 18 yoshgacha boʻlgan yoshlar, 46,1 foizi er-xotinlar, 13,1 foizi eri boʻlmagan ayollar, 36,3 foizi esa oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 27,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 7,4 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor edi. Uy xoʻjaliklarining oʻrtacha kattaligi 2,34, oilaning oʻrtacha kattaligi 2,84 edi.
Shaharda aholi tarqalgan boʻlib, 21% 18 yoshgacha, 13,8% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 31,5% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 22,2% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 11,5% 65 yosh yoki yoshi kattaroq. Aholining oʻrtacha yosh 35 yil edi. Har 100 ayolga 112,4 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 113 erkak toʻgʻri keladi.
Ovariasahi
Yaponiyaning Aichi prefekturasida joylashgan shahardir. 2019-yil 1-oktabr holatiga ko‘ra, shahardagi 35583 ta xonadonda 81954 nafar aholi istiqomat qiladi, aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 3897 nafarni tashkil etadi. Shaharning umumiy maydoni 21,03 kvadrat kilometr (8,12 mi²) ga teng.
Geografiyasi
thumb|200x200px| Ovariasaxi osmon chizigʻi thumb|200x200px| Ima hovuzi Ovariasahi Nagoya metropolisidan shimolda, Aichi prefekturasining gʻarbiy markazida joylashgan. Aichi prefekturasi oʻrmon parki hududining taxminan 15% ini egallaydi.
Iqlimi
Shahar issiq va nam yoz hamda nisbatan yumshoq qish bilan tavsiflangan iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa). Ovariasahidagi oʻrtacha yillik harorat 15,5 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1665 mm, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 28,0 °C atrofida, eng past harorati esa yanvarda, 4,0 °C atrofida boʻladi.
thumb|left|Demografiyasi
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Ovariasahi aholisi soʻnggi 50 yil ichida tez oʻsib bormoqda.
Ilk zamonaviy davr
Meiji davrining dastlabki davrida zamonaviy munitsipalitetlar tizimini tashkil etish davrida Higashikasugai tumanida Inba, Arai va Yatsushiro qishloqlari tashkil etilgan. Uch qishloq birlashib, 1906-yil 16-iyulda Asahi qishlog‘ini tashkil qildi.
Zamonaviy tarixi
Asahi 1948-yil 5-avgustda shaharcha deb eʼlon qilindi. Asahi 1970-yil 1-dekabrda shahar maqomiga koʻtarildi. Asahi (Chiba) yoki Asahi (Aichi) shaharlari bilan chalkashmaslik uchun yangi shahar Ovariasaxi deb nomlandi.
Hukumat
left|thumb|200x200px|Ovariasahi shahar hokimiyati Ovariasahi toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer hamda 20 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shahar Aichi prefekturasi assambleyasiga bir aʼzoni qoʻshish huquqi mavjud. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Aichi tumani tarkibiga kiradi.
Taʼlim tizimi
thumb|200x200px|Nagoya Sangyo universiteti
Maktablar
Ovariasahi shahar hukumati tomonidan boshqariladigan toʻqqizta davlat boshlangʻich taʼlim maktabi va uchta davlat oʻrta taʼlim maktabi hamda Aichi prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan bitta davlat yuqori taʼlim maktabi faoliyat yuritadi.
Mahalliy diqqatga sazovor joylar
thumb|200x200px| Asahi qal’asi
Manbalar
<references group="" responsive="1">
1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati C Guruhi
thumb|{{Legend|#2b42a3|Chempion jamoa}}{{Legend|#34c0be|2-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#269c5a|3-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#81c846|4-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#e4e454|Chorak finalga chiqqan jamoalar}}{{Legend|#b94954|Guruh bosqichidan chiqa olmagan jamoalar}} 1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati birinchi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati (ayollar milliy assotsiatsiyasi futbol jamoalari uchun) edi. 1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati 1991-yil 16-30-noyabr kunlari Xitoyning Guandun shahrida boʻlib oʻtdi. FIFA, futbolning xalqaro boshqaruv organi, 1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati uchun Xitoyni mezbon davlat sifatida tanladi, chunki Guangdong bundan uch yil oldin prototip jahon chempionatiga, yaʼni 1988-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi taklifnoma turniriga mezbonlik qilgan edi. 1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati oʻyinlari viloyat poytaxti Guanchjouda, shuningdek, Foshan, Jiangmen va Chjungshan shaharlarida boʻlib oʻtdi. 1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati M&M’s konfetlarini ishlab chiqaruvchi Mars Incorporated kompaniyasi tomonidan homiylik qilindi.
1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida Amerika Qoʻshma Shtatlar terma jamoasi gʻalaba qozondi. AQSh terma jamoasi vakili Carin Jennings 1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatining eng yaxshi oʻyinchisi deb topildi, Akers-Stahl esa oʻnta gol bilan „Oltin butsa“ mukofotini qoʻlga kiritdi. Qoʻshma Shtatlar 1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati finalida 63 000 tomoshabin oldida Norvegiya ayollar terma jamoasini 2:1 hisobida magʻlub etdi. 1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatiga jami tashrif buyurganlar soni 510 000 ni tashkil etdi (bu har bir oʻyinga oʻrtacha 19 615 nafar tomoshabin degani). Xuddi shu stadionda boʻlib oʻtgan ochilish oʻyinida Norvegiya ayollar terma jamoasi mezbon Xitoy ayollar terma jamoasidan 4:0 hisobida magʻlub boʻlgan edi. Xitoylik himoyachi Ma Li ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati tarixidagi ilk golni kiritgan boʻlsa, xitoylik darvozabon Chjung Honglian turnirdagi ilk rasmiy golsiz oʻyin natijasini qoʻlga kiritdi.
1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati C Guruhi oʻyinlari 1991-yil 17-noyabrdan 21-noyabrgacha boʻlib oʻtgan. 1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati C Guruhi Xitoy Taypeyi, Germaniya, Italiya va Nigeriya ayollar milliy futbol terma jamoalaridan iborat edi.
1991-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati C Guruhi oʻyinlari
Roʻyxatdagi barcha vaqtlar CST, mahalliy Xiyoy vaqtiga binoan berilgan (UTC+8).
Germaniya va Nigeriya
<section begin="C1" /> <section end="C1" />
Xitoy Taypeyi va Italiya
<section begin="C2" /> <section end="C2" />
Italiya va Nigeriya
<section begin="C3" /> <section end="C3" />
Xitoy Taypeyi va Germaniya
<section begin="C4" /> <section end="C4" />
Xitoy Taypeyi va Nigeriya
<section begin="C5" /> <section end="C5" />
Italiya va Germaniya
<section begin="C6" /> <section end="C6" />
Abulgʻozixon (Ashtarxoniy)
Kelib chiqishi
Aksar manbalarda Abulgʻozixon Ashtarxoniylar xonadoniga mansub shaxs sifatida qaralsa, baʼzi bir manbalarda u Xorazm xonlari avlodi boʻlganligi taʼkidlanadi.
Buxoro xonligining hukmdori
Mangʻitlar sulolasining vakili Muhammad Rahimxon toʻsatdan vafot etgach (1758-yil 24-mart), marhum xonning oʻgʻil farzandlari boʻlmaganligi uchun Buxoro xonligi taxtiga dastlab uning balogʻat yoshiga yetmagan nevarasi Fozil toʻra oʻtqazilgan. Muhammad Rahimxonning amakisi Muhammad Doniyolbiy esa yangi xonga otaliq qilib tayinlangan. Biroq Fozilxon tez orada taxtdan tushirilib, uning oʻrniga Abulgʻozixon Buxoro xonligi hukmdori deb eʼlon qilingan.
Abulgʻozixon oʻzining xonlik davrida davlat ishlariga mutlaqo aralashmagan. U siyosatdan uzoq kishi boʻlib, faqat rasmiy hujjatlarga oʻz muhrini bosish va oʻz nomidan tanga chiqarish bilan cheklangan.
Taxtdan chetlashtirilishi
Abulgʻozixonni hokimiyatdan butkul chetlashtirgan shaxs Muhammad Doniyolbiyning oʻgʻli Amir Shohmurod (1785—1800) boʻlgan. Jumladan u Abulgʻozixonni taxtdan chetlashtirib, Arkdan tashqaridagi Bozor Xoʻjadagi hovlilardan biriga joylashtirib, unga umrbod nafaqa tayinlaydi.
Baʼzi tadqiqotlarda aytilishicha, Buxoroning Xankar tumanida yer ishlari bilan shugʻullangan. Amir Shohmurod davrida Abulgʻozi otaliq lavozimida boʻlgan.
Abulgʻozining keyingi taqdiri va oilaviy ahvoli haqida maʼlumot saqlanmagan. U 1801—1802-yillar oraligʻida vafot etgan.
Abu Bakr Shoshiy
Abu Bakr Shoshiy, Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad ibn al-Husayn ibn Umar al-Imom al-Kabir, Faxr ulislom (429/1038, Shosh — 507/1114, Bagʻdod) — fiqhshunos. Fiqh ilmini Bagʻdodda Muhammad ibn Bayon alkazruvniy, Qozi Abu Mansur atTusiy, Shayx Abu Muhammad al-Juvayniy, Abu Nasr asSibogʻlardan oʻrgangan. Shayx Abu Ishoq Sheroziyning yaqin shogirdi boʻlgan, keyinchalik ulugʻ imom (al-Imom al-Kabir) darajasiga yetgan va Islom faxri (Faxr ul-islom) sifatida el-yurt orasida shuhrat qozongan. Bagʻdoddagi „Nizomiya“ madrasasida mudarrislik qilib, koʻp shogirdlar yetishtirgan.
Hayoti
Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiy 1038-yil muharram oyida Shosh yaqinidagi Mayoforiqin qishlog‘ida tug‘ilgan. U dastlab fiqh ilmidan Mayoforiqinda Muhammad ibn Bayon Kazruvniydan, Mayoforiqin qozisi Abu Mansur Tusiy Shayx Abu Muhammad Juvayniylardan taʼlim oladi. Abu Bakr Shoshiy ustozlari nazdida ham katta obro‘ qozonadi. Shu sabab bo‘lsa kerak, madrasani tugatgach, Bag‘dodda mudarrislik faoliyati bilan shug‘ullanadi. O‘sha paytlarda Bag‘dodda „Nizomiya“madrasasi qurilgan bo‘lib, Shoshiy shu madrasaga mudarris qilib tayinlanadi. Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiydan Bag‘dodda shayx, imom, katta faqih, qozi Abulmufazzal Yahyo ibn Ali ibn Abdulaziz ibn Ali ibn Husayn Qurashiy Dimashqiy fiqh ilmini o‘rgangan va undan hadislar eshitgan. Shuningdek, shoshlik faqihdan shayx, imom, muftiy Abulhasan Muhammad ibn Abulbaqo Muborak Bag‘dodiy, imom, alloma, muhaddis, hofiz, muftiy, shayxul-islom Abu Tohir Ahmad ibn Muhammad ibn Ibrohim Isfahoniylar fiqh ilmidan taʼlim olgan. O‘z davrining zakiylaridan biri — alloma, muftiy Abulabbos Ahmad ibn Salama ibn Ubaydullo ibn Rutobiy Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiy bilan hamroh bo‘lib, uning xizmatida bo‘lgan. Yuqorida qayd etganimizdek, Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiy tug‘ilgan joyida, keyin Bag‘dodga borib, o‘sha zamonning yirik olimi Abu Ishoq Sheroziy, Abu Nasr ibn Sabbog‘ va boshqa olimlardan taʼlim olgan. Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiy Abu Ishoq Sheroziy bilan Nishopurga borib, ilmiy munozaralarda qatnashib, o‘zini tanitgan. Yana Bag‘dodga qaytib, ustozi Abu Ishoq Sheroziydan (vaf.1083 y.) keyin Bag‘doddagi faqihlarning raisi bo‘lgan. Shuningdek, ustozi Abu Ishoq Sheroziy vafot etgach, Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiy uning o‘rniga mudarris etib tayinlanadi
VafotiAbu Hafs Umar ibn Ahmad Husayn Shoshiy katta imom, faxrul-islom Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiyning ukasi. U fiqhni Shayx Abu Ishoq Sheroziydan o‘rgangan. Abul Husayn ibn Muhtadiy va boshqalardan hadis eshitgan. Olim 1155-yilda vafot etgan.
Ilmiy meʼrosi
Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiy fiqh ilmi boʻyicha yetuk olimlardan hisoblanadi. Bu sohaga oid bir necha asarlar yozgan. Asarlari ichida eng mashhuri „Hilyat al-ulamo“ („Olimlar ziynati“). Fiqh ilmiga oid „Hilyat al-ulamo fi mazohibi al-fuqaho“ („Faqihlar mazhablarida olimlar ziynati“) asari mashhur. Asar xalifi Mustazhir(vaf. 512/1119)ga bagʻishlangan. Anu shu kitobi tufayli Abu Bakir Shoshiy „Mustazhiriy“, yaʼni Mustazhir tarafdori degan nom taratgan va koʻplab tarixiy manbalarda uning taxallusi yonida bir unvon sifatida qayd etilgan. Olim ushbu kitobiga sharh sifatida „al-Muʼtamad“ („Ishonchli“) asarini yozgan. Shuningdek, allomaning fiqhshunoslikka oid yana bir yirik asari „ash-Shofiy“ („Shifo beruvchi“) boʻlib, u arab olimi Abu Ibrohim Ismoil ibn Yahyo al-Muzaniy (791-878)ning „al-Muxtasar“ („Qisqacha“) asari sharhiga oid. Ushbu sharh 20 jilddan iborat boʻlib, A. B. Sh. uni 5 yildavomida yozib tugatgan. Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiy o‘z davrida ilm-maʼrifat va islomning madaniy markazlaridan biri Bag‘dodda Abu Ishoq Sheroziy, Abulqosim Qushayriy, Haririy (sohibi maqomot), Abu Ishoq Vohidiy, Abulmahosin Ro‘yoniy, Xatib Tabriziy, Xatib Bag‘dodiy, Qozi Bayzoviy kabi yirik olimlar zamonida yashagan edi. Mustazhiriy nomi bilan tanilgan yurtdoshimiz Abul Abbos Ahmad, Abulmuzaffar Sam’oniy, Nasr Muqaddasiy, Ro‘yoniy, Xatib Tabriziy, Imom G‘azzoliy kabi ulug‘ olimlar bilan zamondosh bo‘lgan.
O‘sha davrda Bag‘doddagi „Nizomiya“ madrasasida Abu Ishoq Sheroziy, Abu Nasr Sabbog‘, Abulqosim Dabusiy, Imom G‘azzoliy, faxrul-islom Shoshiy (Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad), Suhravardiy, Kamoliddin Anboriy va boshqalar saboq berganlar. Mustazhiriy „Nizomiya“da arab tili, kalom, mantiq, adabiyot, sarf-nahv, qiroat, lug‘at, tafsirdan dars berar edi.
Shoshiy o‘z davrida arab adabiyoti va xususan, sheʼriyatini juda yaxshi bilgan kishilardan bo‘lgan. Qur’on, hadis qonun-qoida yo‘l-yo‘riqlarini juda yaxshi bilgan. Tilshunoslik, xususan, arab adabiyoti va grammatikasining nozik tomonlarigacha egallagan. Shuning uchun bo‘lsa kerak, uning sintaksisga oid asari o‘rta asr va undan keyingi davrlarda ham ko‘p mo‘tabar kitoblarda tilga olinadi. Allomaning „Ash-Shofiya shahobchasining ustuni“, „Taloqqa oid masala“ kabi asarlari ham boʻlgan. A. B. Sh. arab adabiyoti, grammatikasi, sheʼriyati va tilshunosligi hamda Qurʼon, hadis ilmlarini ham puxta egallagan. Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiy ilmiy-maʼnaviy merosi bilan fiqh ilmirivojiga beqiyos hissa qo‘shgan. Ayniqsa, Bag‘doddek ilmiy-madaniy markazda faqihlarga bosh bo‘lib, raislik qilganligi uning yuksak bilim va isteʼdod sohibi ekanligidan dalolat qiladi. Afsuski, uning asarlari hozirgi kunda mamlakatimiz kitob xazinalarida mavjud emas.
„Mo‘jam al-buldon“
Abu Bakr Muhammad ibn Ahmad Shoshiy yirik faqih bo‘lib, bu sohaga oid bir qancha asarlar taʼlif etgan. Oʻrta asr muarrixi Yoqut Hamaviy „Mo‘jam al-buldon“ asarida „Targ‘ib fi-l-furu’“ kitobi muallifi ekanini taʼkidlagan. Allomaning yirik asari „Hilyat al-ulamo“ („Hilyat al-ulamo fi mazohib al-fuqaho“) bo‘lib, uni abbosiy xalifalardan Mustazhir Billohga (vaf.1118 y.) bag‘ishlab yozgan. Bu katta kitob bo‘lib, uni abbosiy xalifa Mustazhir maʼqullagan. Shuning uchun bu kitob „Mustazhiriy“ deb ham nomlangan. Ana shu kitobi tufayli Abu Bakr Shoshiy „Mustazhiriy“ degan nom taratgan va tarixiy manbalarda uning taxallusi yonida bir unvon sifatida yozib kelinadi.
O‘rta asrlik bibliograf Yoqut Hamaviy o‘zining „Mo‘jam al-buldon“ asarida „Hilyat al-ulamo“ kitobining islom fiqhidagi ahamiyati haqida shunday yozgan: „Hilyat al-ulamo fi maʼrifati mazohib al-fuqaho“ kitobiga nazar tashlagan kishi turli mavzu bo‘yicha mazhablar — hanafiya, molikiya, shofeʼiya, hanbaliyaning fiqhiy masalalari (qavllari) qisqacha ifodalangani jihatidan shofeʼiya faqihlarining eng muhim manbasi ekanligini ko‘radi".