cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marokash arab
thumb|Марокканец из Сале говорящий на марокканском арабском. thumb| Marokashda tarqalish Arab tilining Marokash lahjasi ya'ni shevasi (لهجة مغربية(mɑɣribi); الدارجة ad-) dārija, so‘zma-so‘z ma’noda “dialekt”; Shuningdek, Darija) - Marokashda keng tarqalgan bo'lib arab tilining so'zlashuv xilma-xilligi va uslubi.
Marokash Qirolligining rasmiy tili adabiy arab tilidir. Biroq, aslida, Marokash aholisi orasida mahalliy dialektning tarqalish va foydalanish darajasi juda yuqori bo'lganligi sababli Adabiy arab tili, ba'zan fransuz tili bilan birga, rasmiy sharoitlarda, yozuvda, ta'lim tizimida va ommaviy axborot vositalarida qo'llaniladi. Boshqa hududlarda Darija va ba'zi hollarda berber tillari deyarli to'liq ustunlik qiladi. Dialekt rasmiy ravishda yozilmagan, ammo ba'zida arab yozuvi va lotin yozuvidan foydalangan holda mahalliy nutqning o'ziga xos xususiyatlarini yetkazish uchun og'zaki tilning ham yozuvi mavjud.
Leksik va grammatik tomondan olinsa Marokash Darija adabiy arab tilidan ancha uzoqlashgan va boshqa (mag'rib bo'lmagan) arab lahjalarida so'zlashuvchi xalqlar uchun deyarli tushunarsizdir.
Lug'atda ispan va ko'proq darajada fransuz tilining ta'siri bor.
Madeyra (daryo)
Madeyra yoki Madeira (Rio Madeira) — Boliviya va Braziliyadagi daryo, Amazonka daryosining eng yirik oʻng irmogʻi. And togʻlaridan boshlanuvchi Mamore va Beni daryolarining qoʻshilishidan hosil boʻladi. Uzunligi (Mamore daryosi bilan birga) 3200 km, havzasining maydoni 1391 ming km². Yuqori oqimida, Braziliya yassitogʻligining shim.-gʻarbiy chekkasidan oʻtgan qismida, sharshara va ostonalar hosil qiladi; Portu-Velyu shahridan boshlab Amazonka payettekisligi boʻylab oqadi. Yezda sersuv boʻladi. Oʻrtacha suv sarfi 30,5 ming m³/sek. Portu-Velyu shahridan boshlab (1060 km) kema katnaydi.
Marokash arab
Tarixi
Arab tili Marokashga bir nechta yo'llar bilan yetib kelgan: 7-asrda Okba ben Nafi qoʻshinlari bilan, so'ngra 9-asrda Fezdagi Al-Karauin masjidida universitet tashkil etilishi bilan tilning rivojlanishiga yangi imkon yaratildi. XII-XIII asrlarda arab badaviy qabilalari Hiloli va Maakili Marokashga, XIV asrda esa Rekonkista, Andalusiya arab qabilalari ko'chib o'tgan.
Fonetika
left|thumb|736x736px| Marokash Darijining alifbosi va fonetikasi
Gazetalar
Hozirda kunda Marokashda arab tilida kamida uchta gazeta nashr etib kelinadi. Telkel jurnali, shuningdek, Nichane deb nomlangan marokash-arabcha versiyada nashr etiladi.
Marokash lahjasida nashr etiladigan "standart" haftalik bepul jurnal ham mavjud bo'lib: Khbar Bladna (Mamlakatimiz yangiliklari) deb nomlanadi.
Villota del Páramo
Villota del Páramo Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Palencia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 362 kishi (2010).
Furchhausen
Aholisi
341 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 117,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,9 km2. Dengiz sathidan 195 – 251 m balandlikda joylashgan.
Belangi
Belangi, bel ogʻrigʻi, lyumbago — belning toʻsatdan qattiq ogʻrib qolishi. Asosan, ogʻir yuk koʻtarish yoki keskin harakat qilish tufayli umurtqa pogʻonasi muskullariga haddan tashqari zoʻr kelganda roʻy beradi. Umurtqa pogʻonasi boylamlarining choʻzilishi, orqa miya ildizlarining qisilishi va organizmning qattiq sovuq qotishi ham B.ga sabab boʻladi. Shuningdek, revmatizm boʻlgan bemorlarda yoki umurtqalararo togʻaylarning nuqsonlari oqibatida ham roʻy beradi. B.da aksari belning bir tomoni ogʻrib, bir oz jismoniy zoʻriqqanda, harakat qilganda, yoʻtalganda, aksirganda kuchayadi. Bel bosib koʻrilganda bezillab turadi, bemor qaddini kutara olmay qoladi. Ogʻriq odatda bir necha soatdan 4 — 5 kungacha tutadi. Bel ogʻrigʻi tutganda tekis va qattiq oʻrinda qimirlamay yotish va vrach tavsiyasiga binoan ogʻriq qoldiruvchi va yalligʻlanishga qarshi dori-darmonlar qabul qilish, malhamlar bilan iylash, gorchichnik qoʻyish tavsiya etiladi. Ogʻriq bir oz kamaygach fizioterapiya buyuriladi. B.ning oldini olish uchun jismoniy zoʻriqishga, keskin harakat qilishga, organizmning qattiq sovuqqotishiga yoʻl qoʻymaslik va unga sabab boʻladigan omillarni vaqtida bartaraf etish zarur.
Évosges
Évosges Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ain departamenti Belley tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
127 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,6 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 560 – 1001 m balandlikda joylashgan.
Lagrange (Landes)
Lagrange Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Mont-de-Marsan tumani tarkibiga kiradi.
Abdulaziz an-Naxshabiy
Abdulaziz ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Osim ibn Ramazon ibn Ali ibn Aflah ibn Abu Jaʼfar ibn Ubay an-Nasafiy an-Naxshabiy al-Osimiy — hadis ilmi peshvolaridan bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Abdulaziz an-Naxshabiy hijriy 456-yilda vafot etgan.
Arlee
Arlee AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Lake County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
602 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 16,8 km2. Shundan 16,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Salignac-Eyvigues
Salignac-Eyvigues Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Sarlat-la-Canéda tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1008 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 43,8 km2.
El bayrogʻi
El bayrogʻi – 1917-yilning 8-sentabridan Qo’qon shahrida chiqa boshlagan siyosiy, adabiy va ijtimoiy gazeta. Dastlabki muharriri tarixshunos olim Bo’lat Soliev bo’lgan. Keyinchalik unga Ashurali Zohiriy hammuharrir bo’lgan. Noshiri Qo’qondagi “G’ayrat” kutubxonasi. Adadi 800-1000 nusxa atrofida. Mix bosmada chop etilgan. Gazetaning vazifasi shunday bayon etiladi: “... turk elining hozirgi zamondag’i moddiy va ma’naviy ehtiyojotidan bahs etadur ham muvaqqat hukumatning tadbir va siyosatlaridan va muhoraba xabarlarining eng mujuqlaridan yozadur”. Shiori: “Yashasun qo’shma xalq jumhuriyati!”. Gazeta haftada ikki marta chiqib turishni va’da qilgan bo’lsa-da, 1918-yilning yanvaridan boshlabgina bu va’dasiga amal qildi. Uning birinchi sahifasida o’sha davrning muhim da’vatlari bosildi. Jumladan, 1-sonda “Musulmonlar! Gorodskoy dumag’a saylov kunlari yaqinlashadur. G’ofil qolmanglar!”, degan chaqiriq bor. “El bayrog’i” dastlabki sonlaridanoq mahalliy xalqni zamonning dolzarb bo’lib turgan ijtimoiy-siyosiy voqealaridan ogoh etib borishga intildi. Gazeta 1917-yil 26-dekabrda ish boshlagan “Turkiston musulmon mehnatkash va askarlarining birinchi qurultoyi”dan ancha mufassal hisobotni chop etgan. “El bayrog’i” rasmiy xabarlar qismida Turkiston muxtoriyati hukumati chiqargan qarorlarni bosgan. O’z sonlarida Turkiston muxtoriyatini muxolif kuchlardan himoya qilish va mustahkamlashga da’vat ruhidagi materiallarni muntazam berib borgan. Unda Abdulla Begiy (Mustaqayev), Noʻshiravon Yovushev, Abdulla Xayrulla oʻgʻli, Oʻgʻuzxon (Qoriyev), Teshaboy (Choʻlpon), Sardor, Ismoil Obidov, Hoji Hofiz Nurmuhamedov, Yunusjon Ogʻaliqov, Rauf Yoqubov va boshqalar oʻz maqolalari bilan muntazam chiqib turganlar. Gazeta imkon boricha xalqni Turkiston muxtoriyatini saqlab qolishga da’vat qilib, o’z kuchiga ishontirishga uringan. O’zbek matuboti tarixining tadqiqotchisi Ziyo Saidning yozishicha, “El bayrog’i” yigirma son atrofida chiqib, Turkiston muxtoriyati bostirilishi bilan bolsheviklar tomonidan to’xtatilgan.
Delambr (oy krateri)
Delambre krateri (lat. Delambre) - oyning ko'rinadigan tomonining Markaziy ekvatorial mintaqasidagi katta zarba krateri. Bu nom fransuz astronomi Jan-Batist-Jozef Delambre (1749-1822) sharafiga berilgan va 1935-yilda xalqaro astronomiya Ittifoqi tomonidan tasdiqlangan.krater shakllanishi kech embrionga tegishli.
Kraterning tavsifi
left|thumb|400x400px| Delambre krateri yaqinida. Lunar Reconnaissance Orbiter tasviri. Kraterning eng yaqin qo'shnilari g'arbda kichik Teon krateri; shimoli-g'arbda katta Teon krateri; shimolda Dionisiy krateri; shimoli-Sharqda Shmidt krateri; Sharqda-shimoli-Sharqda Moltke krateri; janubda-janubi-Sharqda Al-Farg'oniy krateri va janubda Teylor krateri. Kraterning shimoli-sharqida tinchlik dengizi, Sharqda-shimoli-Sharqda Gipatiya jo'yaklari, Janubi-Sharqda nektar dengizi va uning qattiqlik ko'rfazi joylashgan. Krater markazining selenografik koordinatalari 1°56 's W 17°23' e 1,94° s W 17.39° e g, diametri 51.49 km, chuqurligi 3.62 km. right|thumb|400x400px| Apollon 16 dan kraterning fotosurati. Krater ko'pburchak shaklga ega va o'rtacha darajada vayron qilingan. Kraterning Janubiy qismida kichik vodiy joylashgan. Val massiv bo'lib, o'tkir qirrasi bilan Shimoliy qismida kichik krater bilan qoplangan. Terasli tuzilish milining ichki qiyaligi. Atrofdagi milning balandligi 1130 m ga etadi, krater hajmi taxminan 2100 km 3 ni tashkil qiladi. Idishning pastki qismi qo'pol, kichik, unchalik sezilmaydigan Markaziy cho'qqisi bor.
Sun'iy yo'ldosh kraterlari
left|thumb|300x300px| Devid Kempbell surati.
Siamanna
Siamanna Italiyaning Sardiniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oristano provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 28 km2. 863 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Groß Roge
Groß Roge Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Güstrow tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,34 km2. 667 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Groß Rogening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 3600
NGC 3600 Katta Ayiq yulduz turkumidagi Sa tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1788-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Jeyran Bolag
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Jeyron bolag (, shuningdek , rim tilidan Jeyran Bolagh) —Eron, Kirmonshoh viloyati, Kirmonshoh tumani, Firuzobod tumani, Sar Firuzobod qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 186 nafar kishi va 44 taoiladan iborat.
Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti
О‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti, professional ta’lim sohasida faoliyat kо‘rsatuvchi, davlat akkreditatsiyasidan о‘tgan, bitiruvchilarga oliy ta’limning 2 bosqichi (bakalavriat va magistratura) bо‘yicha diplom bera oladigan davlat tasarrufidagi oliy оʻquv yurtidir.
Institut Оʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yilning 4-iyundagi N 1771 sonli farmoniga kо‘ra Toshkent davlat madaniyat instituti va О‘zbekiston davlat san’at instituti asosida tashkil etilgan.
Institut madaniyat va san’at sohasiga bevosita aloqador bо‘lgan bir qancha tor mutaxassislik yо‘nalishlari bо‘yicha mutaxassislar tayyorlovchi о‘ziga xos oliy ta’lim muassasasi sanaladi. О‘quv yurtda ta’lim jarayonida fan va san’at, ijodiy faoliyat va amaliy texnologiyalar uyg‘unlashgan. Institutimizning 4 fakulteti va 18 kafedrasida talabalar ta’limning 30 yо‘nalishi va 8 ixtisosligi bо‘yicha tahsil oladilar. Institut aktyorlik mahorati va rejissura, san’atshunoslik va teatrshunoslik, ovoz rejissyorligi va operatorlik mahorati, xalq ijodiyoti, madaniyat va san’at muassasalarini boshqaruv kabi soha mutaxassislarini tayyorlaydi.
Zamonaviy informatika texnologiyalari ta’lim jarayonida faol qо‘llanmoqda, multimediyali texnika va dasturiy vositalardan foydalanilmoqda. О‘quv jarayoni madaniyat muassasalari bilan hamkorlikda olib borilmoqda.
Badiiy-ijodiy faoliyat institut hayotida muhim о‘rin tutadi. Institut da tashkil etilgan talabalarning kо‘plab ijodiy jamoa va studiyalari turli festival va tanlovlarda faol ishtirok etib kelmoqda.
Talaba va professor-о‘qituvchilar institutning boy axborot-resurs markazidan foydalanib kelmoqdalar. Unda 100 mingdan ziyod adabiyot mavjud. ARM fondida institut professional faoliyatiga doir bо‘lgan nodir va kameb nashrlar ham mavjud. Institutda elektron ta’lim resurslarini yaratish bо‘yicha ham ishlar olib borilmoqda.
Institut qoshida pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish markazi faoliyat yuritmoqda. Markazning maqsadi san’at va madaniyat sohasidagi о‘rta-maxsus va oliy о‘quv yurtlari pedagog kadrlarini qayta tayyorlash va malakasini oshirishdir.
О‘zbekiston davlat san’at va madaniyat instituti ta’limning an’anaviy va innovatsion uslublarini mohirona qо‘llab kelayotgan faol rivojlanayotgan navqiron oliy о‘quv yurtidir.
Elak
Elak — sochiluvchan mahsulotlar va materiallar (un, guruch, ohak, sement, qum va boshqalar)ni metall toʻr orqali oʻtkazib, har xil hajmdagi zarralarga ajratish (elash) uchun moʻljallangan qurilma. Roʻzgʻor, qurilish va sanoatda ishlatiladi. . Elak ko‘chma ma’noda ham ishlatiladi (,,Elning og‘ziga elak tutib bo‘ladimi” kabi).
Eden Valley (Minnesota)
Eden Valley AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Meeker County, Minnesota|Meeker, Stearns County, Minnesota|Stearns
Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti
Oʻzbekiston xalq artistlari F. Zokirov, O. Otajonov, N. Abdullayeva, M. Toʻxtasinov, R. Sultonova va boshqa, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan artistlar Gʻ. Boytoyev, F. Solihova va boshqa institutda taʼlim olgan.
Elak
Etimologiyasi
Elak turkiy so‘zdir, ela – elakdan o‘tkaz. Unni eladi. Bu fe’l qadimgi turkiy tildagi ,,pastga tush” ma’nosini ifodalovchi –ӓ qo‘shimchasi bilan hosil qilingan deb taxmin qilinadi, keyinroq so‘z boshlanishidagi i  unlisi e unlisiga almashgan: il+ӓ= il ela+ӓ>elӓ. Bu fe’l qadimgi turkiy tilda elgӓ shaklida mavjud bo‘lgan.
Yaratilishi
Elak - qadimgi uy-ro‘zg‘or buyumi. Qadimda asosan yog‘ochdan yasalgan. O‘zbek xalq mahalliy ustalari yog‘ochdan har xil ishlab chiqarish qurollari, uy-ro‘zg‘or buyumlari, transport vositalari (arava, kema), sinch va ustunlar, oyna-eshiklar, sandiq va beshiklar, elak va charx, egar va hokazolar ishlab chiqarganlar. O‘tmishda mazanglarning yog‘ochdan g‘alvir,  elak, childirma va har xil idishlar yasash bilan shug‘ullanganlarini Sh.I.Inog‘omovning fikricha, ,,kosataroshlar”,  G.P. Snesarevning ta’kidlashicha, ,,tovoqtaroshlar” deb atashadi.
Eden Valley (Minnesota)
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Corvara
Corvara Italiyaning Abruzzo mintaqasida joylashgan kommunadir. Pescara provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13 km2. 289 nafar aholi istiqomat qiladi.
Eden Valley (Minnesota)
Aholisi
1042 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 329,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,16 km2. Shundan 3,16 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 340 m balandlikda joylashgan.
Tuman
Tuman (район) mahalliy birlikdir.
Elak
Ishlatilishi
Elakka solingan mahsulotlar elakning tebranishi natijasida elanadi. Roʻzgʻorda ishlatiladigan elaklar asosan unni elash uchun bo‘lib, xamir qorishda un ichida uchraydigan har xil mayda toshchalar, xaslar ajratiladi.
Tuman
Qozogʻiston tumanlari
Qozogʻistonda 160 ta tuman mavjud.
Tumanlar 1923-1929-yillar Rossiya imperiyasida oyaz va boʻlis oʻrniga qurilgan.
Tuman Ozarbayjon, Belarus, Gruziya, Latviya, Litva, Moldova va Ukrainada ham mahalliy birlik sifatida tan olinadi.
Tumanning chet eldagi analogi AQShda tuman okrug, Polshadagi poviat, Ispaniyada provinsiya va Gretsiyadagi nomlar. Rossiya imperiyasida va Sovet hukumatining dastlabki yillarida (1927- yilgacha) okruglar oʻrniga oyazlar boʻlgan.
Qoʻshimcha
Tuman — 1) oʻzaro bogʻlangan ayrim belgilar yoki hodisalar majmui bilan ajralib turadigan hudud; 2) odatda geografik qobiqning genezisi va tarkibiy qismlarining umumiyligi, shuningdek, landshaft yoki ijtimoiy ishlab chiqarish elementlarining oʻzaro bogʻliqligi bilan tavsiflangan butun hudud. Bu xususiyatlar uni qoʻshni hududdan ajratib turadi. „Tuman“ tushunchasi geografiyadagi eng asosiy tushuncha boʻlib, u baʼzi metodologik va uslubiy usullarning (tumanlashtirish), ilmiy yoʻnalishlarning (tumanshunoslik) kelib chiqishi boʻlib, barcha geografik fanlarda, shuningdek tuman tushunchasi qoʻshimcha xususiyatga ega boshqa ilimlarda ham foydalaniladi. Iqtisodiy tuman.
TUMANLAR MASSHTABI
xaritadagi cheksiz kichik figura maydonining ellipsoiddagi (shardagi) mos keladigan figura maydoniga nisbati.
TUMANLASHTIRISH
oʻrganilayotgan tumanni kamida ikkita mezonga - ajratilgan hududiy boʻlimning oʻziga xosligi hajmi va ularni qoniqtiradigan oʻz aro munosabatlarning hajmiga mos kelatigan taksonlarga ajratadigan usul. Tuman xususiy va umumiy boʻlib boʻlinadi. Alohida tumanda faqat tumanning alohida elementlari hisobga olinadi, umumiy tumanda esa integral elementlar hisobga olinadi.
TUMANLASHTIRISH XARITALARI
rayonlashtirishning maqsadli yoʻnalishi boʻyicha hududning boʻlinishini bir yoki bir nechta belgilarining (tabiiy yoki ijtimoiy-iqtisodiy) jamlanmasi boʻyicha tasvirlaydigan xaritalar obektlar va hodisalarning joylashishini koʻrsatuvchi xaritalarga nisbatan yigʻma xaritalar hisoblanadi.
==TUMANNING SHAMOL REJIMI — har bir tumandagi relefning taʼsiridaN shamol yoʻnalishi bilan tezligi va ularning balandlik boʻyicha oʻzgarishining sifati.
TUMANSHUNOSLIK
biror bir mamlakat mintaqalarini geografik oʻrganish va tavsiflash bilan shugʻullanuvchi etnologiya ilimining bir qismi.
TUMANLASHTIRISH
yuqori intensivlikdagi ichki oʻzaro bogʻliqliklari va oʻzaro taʼsirlari bor landshaft elementlarining (tabiiy tumanlashtirish) yoki ijtimoiy takror ishlab chiqarish elementlarining (iqtisodiy tumanlashtirish) barqaror fazoviy birikmalarining shakllanish jarayoni.
Elak
Turli shakllari
Elak, asosan, dumaloq gardishli, mayda va yirik koʻzli boʻladi. Shunga ko‘ra elakning turlari quyidagicha ajraladi:
1)   ro‘zg‘orda ishlatiladigan mayda ko’z elak;
Spanesh
Spanesh — Albaniyaning Western Lowlands mintaqasining markaziy tekisligida joylashgan qishloq. Tirana okrugi tarkibiga kiradi. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Rrogojinë munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Škoda Auto
Škoda Auto (Skoda deb ham ataladi) — Chexiya avtomobil ishlab chiqaruvchisi sanaladi. 1895-yilda tashkil etilgan kompaniya Laurin &amp; Klement deb nomlangan boʻlib, bosh qarorgohi Mlada Boleslav (Chexiya) da joylashgan.
1925-yilda Laurin & Klementn kompaniyasini Skoda Works sanoat konglomerati sotib olingan va 1944-yilda konglomerat davlat mulki aylangan. 1991-yildan keyin kompaniya asta-sekin xususiylashtirildi va 2000-yilda Skoda Volkswagen guruhining toʻliq tarkibiga kiruvchi shoʻba korxonasiga aylandi.
Skoda rusumli avtomobillar 100 dan ortiq mamlakatlarda sotiladi va 2018-yilda butun dunyo boʻylab sotuvlari 1,25 million donaga yetdi, bu oʻtgan-yilga nisbatan 4,4 foizga koʻpdir. Operatsion foyda 2017-yilda 1,6 milliard evroni tashkil etdi, bu oʻtgan-yilga nisbatan 34,6 foizga koʻp. 2017-yil holatiga koʻra, Skodaning foyda tushum koʻrsatkichlari VW Group brendlari orasida Porschedan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. „SKODA AVTO“ 1895-yilda Chexiyaning Mlada-Boleslav shahrida tashkil etilgan.
Tarix
1859-yilda Skoda Works qurol ishlab chiqaruvchi kompaniya sifatida tashkil etilgan. SKODA AVTO (va undan oldingi Laurin va Klement) avtomobil ishlab chiqaradigan eng qadimgi kompaniyalar orasida 5-kompaniya boʻlib, Daimler, Opel, Peugeot va Tatra bilan bir qatorda uzluksiz tarixga ega.
Laurin va Klement
thumb|Taʼsischilar Vaslav Klement (chapda) va Vaslav Laurin (1895-yil) thumb|Laurin va Klement model Type A (1905-yil) Koʻpgina avtomobil ishlab chiqaruvchilar singari, Skoda Auto 1890-yillarning boshlarida velosiped ishlab chiqarishni boshladi. 1896-yilda velosiped ishlab chiqaruvchisi sifatida Skoda (keyin Laurin va Klement) zavodlaritashkil etilgan.
Ellik lira (Italiya tangasi)
50 lira (50 lire) — Italiyada 1867-yildan 2001-yilgacha muomalada boʻlgan italyan tangasi. 130 yillik faoliyati davomida uning xarid qobiliyati o‘n minglab marta kamaydi. Birinchi 50 lirada 16,12 g 900-chi oltin bor edi. 2002-yilda naqd pul yevroga almashtirilganda 50 lira 2,58 yevro sentga to‘g‘ri keldi.
Bliks, Xans
Xans Martin Bliks (shvedcha: Hans Martin Blix; 1928-yil 28-iyun, Uppsala, Shvetsiya) — shved siyosatchisi va diplomati. Shvetsiya tashqi ishlar vaziri (1978-1979), MAGATE bosh direktori (1981-1997) va UNMOVIC rahbari (2000-2003) boʻlgan.
Yorugʻlik tezligi
Yorugʻlikning muhitdagi tezligi c' muhitlarning sindirish koʻrsatkichi n bilan bogʻlangan boʻlib, har doim c dan kichik boʻladi. Yorugʻlik tezligini bevosita va bilvosita aniqlash mumkin. Yorugʻlik tezligini dastlab 1676-yilda daniyalik astronom O. K. Ryomer aniqladi. U Yupiter sayyorasi yoʻldoshlarining tutilishlari orasidagi vaqt oʻzgarishiga qarab c=300 870 ± 2 700 km/s ga teng ekanligini topdi. Soʻngra (1728-yilda) ingliz astronomi J. Bradley yulduzlarning yorugʻlik aberratsiyalarini kuzatib yorugʻlik tezligini aniqladi. Yerda yorugʻlik tezligining qiymatini birinchi boʻlib 1849-yilda fransuz fizigi A. I. L. Fizo tishli gʻildiraklarning aylanishi natijasida hosil boʻlgan yorugʻlik nurining aniq masofaga borib qaytish vaqtini oʻlchash usuli orqali topdi. U olgan natija: 313 300 km/s. Keyingi qadamni 1862-yilda fransuz fizigi J. B. L. Fuko qoʻydi. U yurtdoshi D. Arago tomonidan 1838-yilda taklif qilingan aylana koʻzgu usulidan foydalangan holda tajriba utkazib, s = 298 000 ± 500 km/s ekanligini aniqladi. Fuko yorugʻlikning suvdagi tezligi havodagi tezligidan kamligini koʻrsatdi.
Bliks, Xans
Biografiyasi
Xans Bliks Upsala universiteti va Kolumbiya universitetlarida tahsil olgan. Kembrij universitetida (Trinity Hall kolleji) doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1959 yilda u Stokgolm universitetida huquq fanlari doktori ilmiy darajasini oldi, bir yildan so'ng u xalqaro huquq kafedrasi dotsenti etib tayinlandi.
1962 yildan 1978 yilgacha Bliks Jenevada qurolsizlanish bo'yicha konferentsiyada Shvetsiya delegatsiyasi a'zosi bo'lgan. U 1963-1976-yillarda Shvetsiya maʼmuriyatida bir qator boshqa lavozimlarda ham ishlagan, 1961-1981-yillarda Shvetsiyaning BMTdagi delegatsiyasi tarkibida boʻlgan. 1978 yildan 1979 yilgacha Bliks Shvetsiya tashqi ishlar vaziri bo'lgan.
Ellik lira (Italiya tangasi)
Viktor Emmanuel II hukmronligi
Birinchi 50 lira qirol Viktor Emmanuel II davrida zarb qilingan. Birinchi tangalar 1864-yilda chiqarilgan, ammo ular 1867- yilda Turinda chiqarilgan. 103 nusxadagi arzimas tiraj ularni Italiyadagi barcha tangalar orasida eng kam uchraydi.
Yorugʻlik tezligi
Fizo va Fuko usuliga moslashgan tajribalar keyinroq koʻp marta har xil oʻzgarishlar kiritilgan holda boshqa olimlar tomonidan ham oʻtkazilgan. Bular orasida amerikalik fizik A. Maykelson oʻzining aylanma prizma usulida Fizoning tishli gʻildirak va Fukoning aylanma koʻzgu usullaridagi kamchiliklarni bartaraf qilib Yorugʻlik tezligining „yangi“ qiymatini topdi. Bu usul natijasi: c= 299 890 ± 60 km/s. Havoning bir jinsli emasligi yorugʻlik tezligini aniqroq oʻlchashga taʼsir qiladi. Maykelson havosiz trubadan foydalanadi va c=299 796 ± 4 km /s natijani oladi (1926). Yorugʻlik tezligining bu qiymati oʻsha vaqtda eng toʻgʻrisi boʻlib, u fizik kattaliklarning xalqaro jadvaliga kiritilgan. 19-asrda yorugʻlik tezligini oʻlchash fizikada katta ahamiyatga ega boʻlishi bilan birga, yana bir marta yorugʻlikning toʻlqinlar nazariyasini tasdikladi, optikaning elektromagnetizm nazariyasi bilan bogʻliqligini bilish hamda J. K. Maksvell tomonidan 1864—73-yillarda yorugʻlikning elektromagnetizm nazariyasini yaratishda katta tayanch boʻldi. Bilvosita usullar quyidagilar: barcha yulduzlar osmon gumbazida ellips (sfera) boʻylab harakatlanadi; ularning qisqa oʻqlari Yerdan \alpha = 20,47" burchak ostida koʻrinadi. Bu yorugʻlik aberratsiyasi tufayli, yaʼni Yerning Quyosh atrofida v=29,8km/s tezlik bilan harakatlanishidan hosil boʻladi. Yerdan yulduzlarni kuzatish uchun teleskop trubasini Yer harakati tomonga ogʻdirish kerak. U vaqtda ogʻish burchagi tangensi tg \alpha. Bu usul natijasi: c=299 640 ± 750 km/s. Elektr zaryadi va elektrostatik oʻlchash birliklari nisbatidan iborat elektrodinamik doimiyni aniqlash (nemis fiziklari R. Kolraush va V. Veber; 1856), yorugʻlikning chastota va toʻlqin uzunligi maʼlum boʻlganda yorugʻlik tezligini aniqlash usullari ham bor. Hozirgi vaqtda yorugʻlik tezligini oʻlchash Fizo usullarining zamonaviylashtirilgan usullarini, yorugʻlik modulyatsiyasini qoʻllash orqali amalga oshiriladi. Lazer nurlaridan va chastotasi barqarorlashtirilgan ultratovush modulyatoridan foydalanish usuli orqali oʻlchangan yorugʻlik tezligining aniqlik darajasi anchagina yuqori boʻlib, olingan natija s= 299 792,5 ±0,15 km/s ni tashkil qiladi. 1972-yilda amerikalik olim K. Ivenson oʻz xodimlari bilan birga seziy chastota standarti orqali aniqroq natija olgan: s= 299 792 456,2 ± 0,2 m/s. Xalqaro fan va texnika soniy maʼlumotlar qoʻmitasi bosh assambleyasining 1973-yildagi qaroriga binoan vakuumdagi yorugʻlik tezligining qiymati s = 299 792 458 ± 1,2 m/s deb qabul qilingan.
Ellik lira (Italiya tangasi)
Umberto I hukmronligi
Umberto I (1878-1900) davrida 1884, 1888 va 1891-yillarda 50 lira zarb qilingan. Tanganing avers tomonida qirol portreti ostida monarxning surati, aylana shaklidagi „UMBERTO I RE D’ITALIA“ yozuvi, chiqarilgan. Orqa tomonning markazida Savoy uyining gerbi joylashgan boʻlib, uning atrofida Annunziata ordeni lentasi joylashgan. Tanganing yon tomonlarida eman va zaytun shoxlari tasvirlangan, tepasida yulduzcha tasvirlangan. Gerblarning yon tomonlarida „L“ va „50“ nominalining belgisi mavjud.
Bliks, Xans
Biografiyasi
1981 yilda Bliks shved Sigvard Eklundning o'rniga Atom energiyasi bo'yicha Xalqaro agentlik (MAGATE) bosh direktori bo'ldi. 1986 yilda u 4-energetika blokining reaktori portlagandan keyin Chernobil AESga tashrif buyurdi, o'sha kunlarda u Moskvada avariya oqibatlarini bartaraf etishga bag'ishlangan keng qamrovli matbuot anjumani o'tkazdi.
Yorugʻlik tezligi
Vakuumdagi qiymati
450px|thumb|right|Yerdan Oygacha yorugʻlikning yetib borishi modeli Yorugʻlikning vakuumdagi tezligi „c“ fizik doimiydir. Uning eng aniq qiymati c=299 792 458 m/s, yoki 1 079 252 848.8 km/soatga teng. Shuningdek, 1983-yilda yorugʻlik tezligining aniq qiymatidan foydalanilgan holda metr etaloni qabul qilingan. 1 metr — yorugʻlik nurining vakuumda, 1/299 792 458 soniya ichida bosib oʻtgan masofasiga teng. Yorugʻlik tezligi moddiy jismlarning toʻliq energiyasini ularning massasi bilan bogʻlaydi: E = mc2. Yorugʻlikning muhitdagi tezligi „c'“ muhitlarning sindirish koʻrsatkichi „p“ bilan bogʻlangan boʻlib, har doim „c“ dan kichik boʻladi.
Škoda Auto
Laurin va Klement
1894-yilda 26 yoshli Václav Klement Mladá Boleslav, Bohemia Qirolligi (bugungi Chexiya, keyin qismi Avstriya-Vengriya) bir kitob sotuvchi edi, u oʻzining germaniyada ishlab chiqarilgan velosipedini taʼmirlash uchun unda ehtiyot qismlarini olish imkoni boʻlmagan. Klement Zeydel va Naumannga nomli velosiped ishlab chiqaruvchi kompaniyaga chex tilida xat tayorlab unda velosipedini taʼmirlab erishni soʻrab velosipedini ularga qaytarib yuboradi, javob xati nemis tilida boʻlib, unda: „Agar siz bizdan javob olishni istasangiz, biz sizdan talab qilamiz xabaringizni biz tushunadigan tilda yetkazing“ Javobdan qoniqmagan va oʻzining ishbilarmonlik potentsialini anglab yetgan Klement, hech qanday texnik tajribaga ega boʻlmagan holda, 1896-yilda Vaslav Laurin bilan birgalikda Mlada Boleslavda velosiped taʼmirlash ustaxonasini ochishga qaror qildi. Klement bilan hamkorlik qilishdan oldin, Laurin yaqin atrofdagi Turnov shahrida velosiped ishlab chiqaruvch joy ochgan edi.
Bliks, Xans
Biografiyasi
2000 yil yanvar oyida u Iroqda qurol nazorati bilan shug'ullanadigan BMTning Monitoring, nazorat va taftish komissiyasi (UNMOVIC) rahbari etib tayinlandi va 1 martda. Iroqda ommaviy qirg'in qurollarini topa olmagan Bliks 2003 yil iyun oyida iste'foga chiqdi.
Yorugʻlik tezligi
Tarixi
Yorugʻlik tezligini bevosita va bilvosita aniqlash mumkin. Yorugʻlik tezligini dastlab 1676-yilda daniyalik astronom Olaf Ryomer aniqlagan. U Yupiter sayyorasi yoʻldoshlarining tutilishlari orasidagi vaqt oʻzgarishiga qarab c=300 870 ± 2 700 km/soat ekanligini topdi.
Bliks, Xans
Biografiyasi
2003 yildan 2006 yilgacha u 14 ta taniqli siyosatchidan iborat Bliks komissiyasining. "Ommaviy qirg'in qurollari komissiyasi")ni boshqargan. U Anna Lind tashabbusi bilan yaratilgan va Shvetsiya hukumati tomonidan moliyalashtirilgan. Komissiyaning yakuniy hisoboti 2006 yil 2 iyunda BMTga taqdim etilgan. Unda Hans Bliks Bushni Iroqqa hujumda BMT Nizomini buzgan holda harakat qilgani uchun tanqid qiladi.
Jahon banki
Jahon Banki — Xalqaro Moliya Instituti hisoblanib, rivojlanayotgan mamlakatlarga sarmoyalar kirgazish, kreditlar taqdim etish bilan shugʻullanadi.
Jahon banki — xalqaro moliya muassasasi. Tarkibiga BMTning ixtisoslashgan muassasasi maqomiga ega bulgan 3 mustaqil xalqaro moliya instituti (Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki, Xalqaro moliya korporatsiyasi hamda Xalqaro taraqqiyot uyushmasi) kiradi. Baʼzi adabiyotlarda Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki norasmiy holda Jahon banki deb ham ataladi.
Missiyasi
1944-yil Bretton-Vuds (AQSh, Nyu-Gempshir shtati)da tashkil etilgan boʻlib, hozirda shtab-kvartirasi (qarorgohi) Vashingtonda joylashgan. Bretton-Vuds xalqaro hamkorligi tomonidan Jahon bankiga belgilangan vazifalar unga berilgan nom — yaʼni Xalqaro qayta tiklanish va taraqqiyot banki (MBRR) da oʻz aksini topdi. Asosiy vazifa sifatida iqtisodiy taraqqiyotni moliyalshtirish yuklatildi. Agarda Jahon bankining birlamchi kreditlari ikkinchi jahon urushidan soʻng Yevropaning iqtisodiyotini tiklashga yoʻnaltirilgan boʻlsa, keyinchalik u oʻz eʼtiborini jahonning qoloq mamlakatlari iqtisodini tiklashga qaratdi. Hozirgi vaqtda esa Jahon bankining asosiy maqsadi rivojlanayotgan mamlakatlarning iqtisodiy-ijtimoiy taraqqqiyotiga, mazkur mamlakatlarning ishlab chiqarish darajasini oshirishga yordam berish va aholining ijtimoiy ahvolini yaxshilashga koʻmaklashishdir.
Jahon banki tizimi
Jahon banki oʻz tarkibiga yirik 2 ta tashkilotni: Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki (XTTB) va Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasini (XTA) oladi. Ulardan tashqari unga 3 ta boshqa tashkilotlar ham bilvosita kiradi: Jahon banki bilan uyushgan, ammo huquqiy, moliyaviy jihatdan mustaqil faoliyat koʻrsatuvchi — Xalqaro moliyaviy korparatsiya (XMK) (bu tashkilot rivojlanayotgan mamlakatlardagi xususiy korhonalarni moliyalashtirishga yordam beradi). Investitsion kelishmovchiliklarni tartibga solish xalqaro markazi va Investitsiyalarni har tomonlama kafolatlovchi agentlik (MIGA). Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasini (XTA) mamlakatlarka imtiyozli kreditlar berish bilan shugʻullanib, ular donor mamlakatlar tomonidan beriladigan xayriya mablagʻlari asosida moliyalashtiriladi.
Faoliyati
Jahon banki dunyodagi kapital, qimmatbaho qogʻozlar bozorlarining asosiy mablagʻ oluvchisi hisoblanadi. Bundan tashqari, bank bir qator mamlakatlardan obligatsiya, zayom sotish orqali togʻridan-togʻri qarz oladi, yigʻilgan mablagʻlar qoloq mamlakatlarning taraqqiyoti yoʻlida ishlatiladi va ularga imkoniyati darajasidagi past foizlar hisobida beriladi. Jahon banki kredit olish, uni qaytara olish darajasida boʻlgan mamlakatlar uchun mablagʻlarni mujassamlaydi. Ammo, boy mamlakatlarga yoki alohida shaxslarga jahon banki tomonidan kredit berilmaydi. Rivojlanayotgan mamlakatlarda aholining jon boshiga yalpi mahsulot $1200 atrofida boʻlgan taqdirda ular Xalqaro tiklanish va taraqqiyot bankidan kredit olish imkoniyatiga ega boʻladilar. Bu kreditlar 12-15 yil ichida qoplanishi lozim. Ikkinchi tomondan, Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasini (XTA) kreditlarni qoloqroq mamlakatlarga, yaʼni ulardagi yalpi milliy mahsulot jon boshiga 800 dan kam boʻlgan mamlakatlarga beradi (asosan XTA tomonodan berilayotgan kreditlarning 80 %ini hozirgi vaqtda aholi jon boshiga $ 700 dan kam boʻlgan mamlakatlar oladi). Bu kreditlar boʻyicha foizlar olinmasdan, koʻpgina hollarda ular 35-40 yillar oraligʻida toʻlash sharti bilan beriladi.
Škoda Auto
Laurin va Klement
1898-yilda ular yangi qurilgan zavodga koʻchib oʻtgandan soʻng, Werner „Motocyclette“ni sotib oldi. Laurin &amp; Klementning birinchi mototsiklining oldi qismiga old gʻildiraklarini harakatlantiruvchi dvigatel oʻrnatilgan boʻlib, bu sinovlar natijasida xavfli va ishonchsiz ekanligini isbotladi, bu sinov natijasida Laurin oldi tishlarini yoqotishiga olib keladi. Dvigatelga moslashgan va xavfsizroq mashinani loyihalash uchun, juftlik nemis mutaxassisi Robert Boschga boshqa elektromagnit tizim boʻyicha maslahat olish uchun xat yozdi. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2019)">iqtibos kerak  ] Ularning yangi Slaviya mototsikllari 1899-yilda oʻz debyutini boshladi va kompaniya Markaziy Yevropadagi birinchi mototsikl zavodiga aylandi. 1900-yilda 32 kishilik ishchi kuchi bilan Slaviya eksporti boshlandi va 150 ta mashina Hewtson firmasi uchun Londonga yuborildi. Koʻp oʻtmay, matbuot ularni birinchi mototsiklni ishlab chiqaruvchilar deb hisoblaydi.
1905-yilga kelib, kompaniya avtomobillarni ishlab chiqarishni boshladi, bu kompaniyani Chexiya hududidagi Tatraʼdan keyin ikkinchi eng qadimiy avtomobil ishlab chiqaruvchisi boʻishiga olib keldi. Kompaniyaning umumiy maydoni 7800 kvd. metr boʻlib, 320 ishchi kuchiga va 170 ta maxsus dastgohlarga ega edi, shu bilan birga 100 ot kuchiga ega bugʻ dvigatelidan quvat olingan. Birinchi model Voiturette A muvaffaqiyatli boʻldi va kompaniya Avstriya-Vengriya ichida ham xalqaro miqyosda tashkil etilgan. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2019)">iqtibos kerak  ]
Jahon banki
Faoliyati
Jahon banki oʻz faoliyatini rivojlanayotgan va qoloq mamlakatlarga texnik loyihalarni, iqtisodiy dasturlarni moliyalashtirish jihatdan yordam berish orqali bu mamlakatlarning iqtisodiy salohiyatini oshirishga yordam beradi. Bu vazifalar bankining asosiy uzoq muddatli vazifasi hisoblanadi. Oxirgi yillarda bank oldingi yillardagi tajribalariga tayangan holda mamlakatlarning iqtisodiy rivojlanish bosqichlari darajalarini inobatga olib, loyihalarni tanlash jarayonida asosan rivojlanayotgan mamlakatlarning qoloq qatlamlarini qamrashga, ularning taraqqiyot darajalarini oshirishni nazarda tutgan holda olib borilyapti. Shuning uchun ham, Bank tomonidan texnik va moliyaviy jihatdan yordam berish va moliyalshtirish jarayonida BMT tomonidan belgilangan dastuga asosan ham texnik yordam beruvchi, ham loyihani ijro etuvchi sifatida qatnashadi. Bank tomonidan tanlanadigan loyiha, ularning yoʻnalishlari milliy mamlakatlar, ularning mahalliy hokimiyatlari, boshqa tegishli tashkilotlar bilan har tomonlama kelishilgan holda amalga oshiriladi. Bank kredit ajratish jarayonida oʻz mutaxassislari ishtirokida kredit oluvchi mamlakatlarning iqtisodini sinchkovlik bilan tahlil etish asosida qaysi sohaga asosiy eʼtibor berish yoki qoʻyilmalarni joylashtirish borasida u yoki bu sohani tanlash imkoniyatidan foydalaniladi. Bunday tahlitda ish yuritish ushbu malakatlarning asosiy muammolari yechimida qatnashib, uning rivojlanishiga yordamlashishni nazarda tutadi.
Škoda Auto
Skoda
left|thumb| Skoda 422 (1929-yil) Birinchi jahon urushidan keyin Laurin & Klement kompaniyasi yuk mashinalarni ishlab chiqarishni boshladi, lekin 1924-yilda muammolarga duch kelib, ularning binolarida yongʻin sodir boʻlganidan keyin kompaniya yangi sherik qidirdi.
Ayni paytda, „Akciová společnost, dříve Škodovy závody“ (oldingi Skoda Works kompaniyasi), bu qurol ishlab chiqaruvchi va multi-sektorga ega kompaniya Pilsenda joylashgan boʻlib, Yeropadagi eng yirik sanoat korxonalaridan biri va Chexoslovakiyadagi eng yirik korhona boʻlib, qurolsiz ishlab chiqarish yoʻnalishini kengaytirishni rejalashtirgan va 1925-yilda Laurin & Klementni sotib oldi. Hispano-Suiza bilan hamkorlikda avtomobillar ishlab chiqarishni boshladi. Keyinchalik ishlab chiqarishning koʻp qismi Skoda nomi bilan chiqa boshladi.
1930-yildan boshlab ishlab chiqarish uchun yigʻish liniyasi ishlatilgan. Xuddi shu-yili avtomobil ishlab chiqarishni yangi kompaniya — Akciová společnost pro avtomobili prysmysl yoki qisqartirilgan ASAP tashkil qildi. ASAP Skoda Worksning toʻlaqonli shoʻba korxonasi boʻlib qoldi va avtomobillarni Škoda markasi ostida sotishni davom ettirdi. Mlada Boleslav shahridagi zavoddan tashqari, uning tarkibiga firmaning vakolatxonasi, savdo ofislari va xizmatlari, shuningdek, Pragadagi markaziy ustaxona ham bor edi. Oʻsha paytda Mlada Boleslav shahridagi avtozavod 215000 kvadrat metr maydonni egallagan va 3750 koʻk yoqali va 500 ta oq yoqali ishchilarni ish bilan taʼminlagan.
Iqtisodiy inqirozdan soʻng, 1930-yillarda Skoda oldingi zavodlaridan sezilarli farq qiladigan yangi avtomobil turlarini taklif qildi. Bosh muhandis Vladimir Matush boshchiligida asosiyorqa balkasi va koʻp qirrali mustaqil osma shassilarning yangi dizayni ishlab chiqilgan va Tatra shahrida Hans Ledvinka tomonidan taqdim etilgan birinchi modelda ishlab chiqilgan. 1933-yilda birinchi marta Skoda 420 Standard modelidan foydalanilgan boʻlib, u zinapoyaning ramkasining burishli qattiqligini hal qilishga qaratilgan.
Shassilarning yangi dizayni yangi Popular (845-1,089 santimetr kub), Rapid (1,165-1,766 santimetr kub), Favorit (1,802-2,091 santimetr kub) va Superb (2,492-3,991 kub) modellari uchun asos boʻldi. 1933-yilda Skoda Chexoslovakiya avtomobil bozorining 14 foizlik ulushga ega boʻlgan, Praga va Tatradan keyin uchinchi oʻrinni egallagan boʻlsa, 1936-yilda yangi modellar uni bozorning yetakchisiga aylantirgan va 1938-yilda bozorning 39 foiz ulushga ega boʻlgan.
Ikkinchi jahon urushi
Ikkinchi Jahon urushida Chexoslovakiyani bosib olinganida, Skoda Works Reichswerke Hermann Goring ning bir qismiga aylanibGermaniya uchun xizmat qilib, harbiy yer transporti vositalari, harbiy samolyotlar, boshqa qurol komponentlari va patron qutilarini ishlab chiqargan. Avtomobillarning ishlab chiqarilishi 1939-yilda 7552 dan 1944-yilda 683 gacha kamaydi, shundan atigi 35 tasi yengil avtomobillar edi. 1945-yil yanvar va may oylari orasida jami 316 yuk mashinalari ishlab chiqarilgan. Buyuk Britaniya va AQSh havo kuchlari 1940—1945-yillarda Skoda Worksni bir necha marta bombardimon qilgan. 1945-yil 25-aprelda yakuniy ommaviy havo hujumi boʻlib, Skoda qurollanish bazalari deyarli yoʻq qilindi va 1000 ga yaqin odam halok boʻldi yoki jarohatlandi.
Ikkinchi Jahon urushidan keyingi davr
thumb|Skoda 1101 Tudor Roadster (1949-yil) 1945-yil iyul oyida Mlada Boleslavdagi zavod qayta qurilgan, Ikkinchi Jahon urushidan keyingi Skodaning birinchi 1101 seriyali avtomobilini ishlab chiqarish boshlandi. Bu asosan Ikkinchi Jahon urushidan oldin mashhur boʻlgan Skodaning „Popular“ modeli edi. 1948-yilning kuzida Skoda (boshqa barcha yirik ishlab chiqaruvchilar qatorida) kommunistik rejali iqtisodiyotning bir qismiga aylandi, yaʼni u bosh kompaniya Škoda Works dan ajralib chiqdi. Noqulay siyosiy sharoitlarga va kommunistik siyosat boʻlmagan, texnik rivojlangan mamlakatlar bilan aloqani yoʻqotishiga qaramasdan, Skoda 1960-yillarga qadar yaxshi obroʻni saqlab qoldi va kompaniya Škoda 440 Spartak, 445-oktavia, Felisiya va Škoda 1000 MB singari modellarni ishlab chiqardi. thumb|Skoda Octavia Super (1960-yil) 1959-yil oxirlardagi toʻrt silindrli, ixcham kabriolet kupe boʻlgan „Skoda Felicia“ 1960-yilda AQShga export qilindi. Uning chakana narxi 2700 AQSh dollari atrofida edi, buning evaziga kattaroq, qulay va koʻproq hashamatli va qulay xususiyatlarga ega boʻlgan yaxshi jihozlangan V8 rusumli avtomashinani sotib olish mumkin edi (oʻsha paytda benzin bir gallon uchun 30 tsentdan kam turar edi, shuning uchun benzin tejamkorligi AQShda birinchi darajali ahamiyatga ega boʻlmagan). Tez orada Felicias avtomobillarini xarid qilgan Amerikaliklarga avtomobil qator muammolarni tugʻdirdi, bu esa mashina obroʻsiga putur yetkazdi. Shunday qilib, Felicias avtomobilining Shtatlardagi sotuvi juda past edi va qolgan mashinalar asl chakana roʻyxatning bir qismida qolib ketti. Oʻsha vaqtdan beri „Skoda“ rusumli avtomobillar AQShga chakana savdo uchun olib kirilmadi. thumb|Skoda MB 1000 (1966-yil) 1980-yilda, Skoda (keyin nomidagi Automobilové závody, Narodni PODNIK yoki qisqartirilgan AZNP) hali ham konseptual 1960-yillarda qolgan avtomobil ishlab chiqarishni davom etdi. Dvigateli moshinaning orqa qismida boʻlgan Skoda 105/120 (Estelle) va Rapid kabi modllar yaxshi sotilishni davom etti, shu bilan birga 1970—1980-yillarda RAC Rallining zamonaviy avtomobillariga qarshi poygada oʻzini uaxshi koʻrsata oldi. Ular 17-yil davomida RAC rallida oʻz sinflarini yutishdi. Avtomobillar 120 toʻrmizlash otkuchiga ega, 1,289 kub santimetrlik dvigatellar bilan jihozlangan edi.
Estelle va undan oldingi modellarning sport versiyalari „Rapid“ nomidan foydalanib ishlab chiqarildi. „Soft-top“ versiyalari ham mavjud edi. Bir paytlar Rapid „kambagʻal odamning Porschesi“ deb taʼriflangan, va 1980-yillarda Buyuk Britaniyada savdo sohasida katta yutuqlarga erishgan. thumb|1980-yil Škoda Favorit 1987-yilda Favorit ixcham oldi oʻtkazgichli avtomobil sifatida sotuvga chiqarildi va oʻsha vaqtdagi Sharqiy Blokning uchta asosiy ishlab chiqaruvchisining biri edi, qolganlari VAZ ning Lada Samara va Zastavaning Yugo Sana edi. Favoritning koʻrinishi Bertone italyan dizaynerlik kompaniyasining ishi edi. Gʻarbiy Yevropadan litsenziyaga ega, lekin hali ham Škoda tomonidan ishlab chiqarilgan 1289 kub santimetorli dvigateldan foydalanilgan holda, Skoda muhandislari gʻarbiy ishlab chiqarish bilan taqqoslanadigan mashinani yaratdilar. Texnologik boʻshliq hali ham mavjud edi, ammo tezda yopila boshladi. Favorit Chexoslovakiyada va boshqa Sharqiy blok mamlakatlarda juda mashhur edi. Shuningdek, u Gʻarbiy Yevropada, ayniqsa Buyuk Britaniya va Daniyada juda arzon narxlarda sotilgan va ishonchli deb topilgan. Biroq, u zamonaviy Gʻarbiy Yevropa dizaynlari bilan taqqoslaganda sodda deb qabul qilindi. Favoritning bezak darajasi yaxshilandi va u 1994-yilda Felicia joriy etilgunga qadar sotila boshladi.
Volkswagen Group shoʻba korxonasi
thumb|1994-yilda chiqqan Skoda Felicia Volkswagen Group tomonidan egallab olinganidan keyin birinchi yangi model. Velvet inqilobi bilan kommunizmning qulashi Chexoslovakiyada katta oʻzgarishlarga olib keldi va aksariyat sanoat korxonalari xususiylashtirildi. Skoda avtomashinasi uchun davlat organlari kuchli xorijiy sherikni olib kelishdi. Volkswagen Chexiya hukumati tomonidan 1990-yil 9-dekabrda tanlangan va natijada 1991-yil 28-martda Volkswagen bilan qoʻshma korxona toʻgʻrisida bitim tuzilib, 1991-yil 16-aprelda 30 foiz ulushini Volkswagen guruhiga topshirilgan.1990-yilga qadar, Skoda hali ham eski va kichik dvigatelli avtomobillarni ishlab chiqarar edi.
Ellik lira (Italiya tangasi)
Italiya Respublikasi
50 yildan kamroq vaqt ichida nominal qiymati 50 lira boʻlgan 3 turdagi tangalar muomalaga chiqarildi. Birinchi va ikkinchisi oʻxshash tasvirga ega — avers tomonida ayol profili va teskari tomonda temirchilikning qadimgi Rim xudosi Vulkan tavsirlangan. 1954-1989 va 1990-1995-yillardagi nashrlar oʻrtasidagi farq ularning hajmi va vaznida. 1996-yildan 2001-yilgacha tangalar avvalgidek akmonitaldan emas, balki mis-nikel qotishmasidan chiqarila boshlandi. Kompozitsiya bilan bir qatorda tanga dizayni ham oʻzgartirildi. Qadimgi Rim xudosining tasviri oʻrniga, nominal tangaga joylashtirilgan.
Škoda Auto
Volkswagen Group shoʻba korxonasi
Keyingi-yillarda Skoda nemis guruhining toʻrtinchi brendiga aylandi, sababi 1994-yil 19-dekabrda Volkswagen Group oʻz ulushini avval 60,3 foizga, soʻng 1995-yil 11-dekabrda 70 foizgacha yetkazdi.
Skoda uchun musobaqada Volkswagen fransuz avtomobil ishlab chiqaruvchisi Renaultga qarshi oʻynaldi, chunki uning strategik rejasi Chexiya zavodlarida yuqori narxdagi modellarni ishlab chiqarishni oʻz ichiga olmaydi; Renault Renault Twingo rusumli avtomashinalarni Škoda zavodlarida ishlab chiqarishni taklif qildi.
Qaror qabul qilingan paytda, Germaniyaning yirik kompaniyasini xususiylashtirish bir muncha munozarali edi, chunki Chexiyada Ikkinchi Jahon urushidan keyin va undan keyin antiko Germaniya tuygʻulari saqlanib qolgan edi. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2010)">iqtibos kerak  ] Volkswagen Group tajribasi va sarmoyasi bilan, avtomobillarning dizayni va muhandislik koʻrsatkichlari — sezilarlik yaxshilandi. 1994-yildagi Felicia avtomobili Favoritga oʻxshash edi, ammo sifat va jihozlarning yaxshilanishi avtomobilning Chexiyada koʻrsatilgan narxiga arzishi tan olindi va avtomobil judayam mashhur boʻldi. Avtomobil savdosi butun Yevropada, shu qatorda Buyuk Britaniyada sezilarli oshdi va mijozlar ehtiyojlarini oʻrganish natijasi boʻyicha Felicia eng yaxshi mashinalardan biri edi. thumb|Oktaviya — eng koʻp sotiladigan Škoda avtomobili Volkswagen AG raisi Ferdinand Piech dizaynning rahbari sifatida shaxsan Dirk van Braeckelni tanladi va keyingi Octavia va Fabia modellari Yevropa Ittifoqi bozorlariga yoʻl oldi. Ular odatdagi Volkswagen Group firmalarida qurilgan. 1999-yil oxirida ishga tushirilgan Fabia, Volkswagen Polo va SEAT Ibizaning keyingi avlodi uchun zamin yaratdi, 1996-yilda ishlab chiqarilgan Oktavia esa oʻzining playformasini Volkswagen eng mashhur modellari bilan boʻlishdi, ulardan eng asosiysi bu Golf Mk4.
Skoda Volkswagentomonidan butunlay sotib olgandan soʻng, Gʻarbiy Yevropada bu avtomobillarga nisbatan boʻlgan tasurot butunlay oʻzgardi, 1980-yillardagi ularga „Kulgili“ deb qaralgan boʻlsa, bu fikir butunlay oʻzgargan edi. Texnik rivojlanish va jozibador yangi modellar sotilishi bilanoq, Skodaning obroʻsi sekin yaxshilana boshladi. 2000-yilda Buyuk Britaniyada Fabia ishlab chiqilishi boshlanganida, „Bu Škoda, halol“ kampaniyasi ilgari surildi. 2003-yilda Britaniya televideniyesidi chiqqan reklama roʻligida, ishlab chiqarish liniyasida yangi xodim yangi avtomobil kapotiga Skoda birkasini oʻrnatdi. Bir qncha vaqt oʻtmay, bir nechta jozibali koʻrinishdagi mashinalar kelganda, u birkalarni olmasdan, bu avtomobillar juda yaxshi boʻlgani sabablik „Skoda“ boʻlolmaydi deydi. Ushbu reklama kampaniyasi, Skoda imidji bilan boʻlgan muammosiga qarshi kurashish qaratilgan boʻladi — bu kompaniyani marketing mutaxassilari juda tavakkal deb taktika deb xisoblashgan edi. 2005-yilda Skoda Buyuk Britaniyada-yiliga 30 mingdan ortiq avtomobil sotgan, bozor ulushi 1 % dan ortiqni tashkil qilgan. Buyuk Britaniya tarixida birinchi marta Skoda yetkazib berish uchun kutish roʻyxati tuzildi. 1990-yillarning oxiridan beri Skoda avtomobillarini doimiy ravishda mijozlar ehtiyojlarini qondirish boʻyicha oʻtkazilgan soʻrovlarda Buyuk Britaniyadagi haydovchila eng yuqori oʻrinlarga baholashgan.
Oʻsish strategiyasi
thumb|400x400px| Mladá Boleslav shahridagi Skoda Auto zavodi 2010-yil Skoda Auto uchun ishlabchiqarish va boshqaruv nuqtai nazaridan eng muhim-yillardan biri boʻldi. 2010-yil 1-sentyabrda prof. Doktor HC Winfried Vahland Škoda Auto bosh direktori boʻlib kompaniyani boshqarish uchun javobgarlikni oʻz zimmasiga oldi. Xuddi shu-yili, 2018-yilga kelib kompaniyaning yillik sotilishini kamida 1,5 millionga oshirishni rejalashtirgan (keyinchalik „Oʻsish strategiyasi“ deb nomlanadi, Růstová strategie).
2010-yil sentyabr oyida Parij avtosalonida kompaniya Octavia Green E Line liniyasini namoyish qildi. Ushbu elektr avtomobil kontseptsiyasi Skodaning 2012-yilda chiqarilgan elektr mashinalarning asoschisi boʻlgan. Oxirgi avlod Octavia (Tour) 2010-yil noyabr oyida Mlada Boleslav zavodida ishlab chiqarilgan. Ushbu modelning butun dunyo boʻylab ishlab chiqarilishi 1996-yilda chiqarilganidan beri 1,4 million donadan oshdi. 2010-yilda Xitoy tarixda birinchi marta Germaniyadan oʻzib Skoda uchun eng yirik yakka bozoriga aylandi.