cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suriya
Tabiati
Dengiz sohilining aksari qismi tepalik va toshloqli yassitogʻlikdan, ozrogʻi pasttekislik (eni 20–30 km)dan iborat. Gʻarb va janubda Antilivan togʻ tizmasi va balandligi 2814 m gacha boʻlgan Ash-Shayx togʻi joylashgan. Suriya hududining katta qismini gʻarbdan sharqqa tomon pasayib boruvchi plato egallagan. Gʻarbda Ansoriya va Az-Zaviya togʻ tizmalari, janubi-gʻarbda Ad-Duruz (eng baland joyi 1803 m) vulkan massivi joylashgan. Suriya hududining janubi-sharqini Suriya choʻlining bir qismi, shimol-sharqini Jazira platosi tashkil qiladi. Neft, temir, mis, marganets, xromit, oltingugurt va boshqa konlar bor. Iklimi Oʻrta dengizga xos subtropik iqlim. Qish va bahorda yogʻingarchilik koʻp, yozi quruq. Oʻrtacha tempatura yanvarda 12°, avgustda 27°; yillik yogʻin 700 mm dan kam. Mamlakat sharqida quruq kontinental iqlim. Furot daryosining Suriya hududidagi uz. 675 km, uning asosiy irmoklari – Xobur va Balix. Shimoli-sharqiy chegara boʻylab Dajla daryosi oʻtadi, shimoli-gʻarbda Oʻrta dengiz havzasiga mansub boʻlgan Osi daryosi va shimolda Hims koʻli bor. Platoda boʻz tuproqli qumloqqumoq choʻllar, janubda toshloqshagʻalli hamada anchagina maydonni egallagan. Pasttekisliklarda shoʻrxok yerlar uchraydi. Sharqiy Tavr togʻ oldi boʻz jigar rang va jigar rang tuproqdan iborat, dengiz boʻyida sariq tuproq, balandlashgan sari tog jigar rang va togʻoʻrmon tuproqli yerlar boshlanadi. Ansoriya togʻining sharqiy yon bagʻrida togʻ dashtlari uchraydi. Sohil va togʻ yon bagʻirlaridagi oʻrmonlarda eman, qaragʻay, sarv daraxtlari oʻsadi, lavr butazorlari bor. Hayvonot dunyosi sirtlon, boʻri, chiyaboʻri, qoraquloq, jayran, yovvoyi eshak (onagr), kemiruvchi va sudraluvchilar, togʻlarda suriya ayigʻi, toʻngʻiz, oʻrmon mushugi va boshqalardan iborat.
Aholisi
Aholisining 90% arablar (suriyaliklar); ulardan tashqari kurd, arman, turkman, turk, cherkas, falastinliklar ham yashaydi. Rasmiy til – arab tili. Aholining aksariyati sunniy musulmonlar, shuningdek shialar, alaviylar, xristianlar, maroniylar ham bor. Shahar aholisi 52,4%. Yirik shaharlari: Damashq, Halab, Hims, Loziqiya.
Qadimgi Suriya Tarixi
Suriya hududida odam paleolit davridan yashab keladi. Mil. av. 2ming yillikning 1-yarmida mayda shahardavlatlar vujudga kelgan. Mil. av. 15-asrda Suriyaning koʻp qismini Misr, 14-asrda Xett podshoxligi egallab olgan, 12-asr boshlarida Suriya ozodlikka erishsada, 8-asr oxirida Ossuriyata, 7-asr oxirida esa Yangi Bobil podshoxligi, 6-asr oʻrtalarida Axomaniylarga qaram boʻldi. Mil. av. 333 yil Iskandar Maqsuniy (Aleksandr) davlati tarkibiga kirdi, bu davlat barbod boʻlgach, salavkiylar davlatining viloyatiga aylandi. Mil. av. 1-asrda Armaniston podshosi Tigran II S.ni bosib oldi, 64 yil Rim, mil. 4-asr oxiridan Vizantiya viloyatiga aylandi. Mil. 633–40 yillarda Arab xalifaligi, 1516-yilda Usmonli turk imperiyasi zabt etdi va Suriya 1818-yilgacha Turkiya tarkibida boʻldi. 1832–40 yillarda Misr qoʻshinlari tomonidan bosib olindi. 1840-yil Suriyada Yana turklar hukmronligi tiklandi. 1918-yil okabrda Suriyani ingliz qoʻshinlari bosib oldi. 1919-yil Angliya Fransiya kelishuviga binoan inglizlarning oʻrnini fransuzlar egalladi. 20 yillarda milliy ozodlik harakati kuchaydi. 1928-yil Taʼsis majlisiga saylov oʻtkazildi, 1930-yil mayda Suriya respublika deb eʼlon qilindi, ammo Fransiya mandati saqlanib krldi, bu mandat 1943-yil dekabrda bekor qilindi. 1946-yil 17 apreldagina toʻla mustaqillikka erishdi. 1958-yil Suriya Misr bilan yagona davlat – Birlashgan Arab Respublikasi (BAR)ga birlashdi, ammo 1961-yil 28 sentabrda uning tarkibidan ajralib chiqdi va oʻzini Suriya Arab Respublikasi (SAR) deb eʼlon qildi. 1963-yil 8 martda davlat toʻntarishi boʻlib, Suriya Arab sotsialistik uygʻonish partiyasi (Baʼs) hokimiyatni qoʻlga oldi, 1971-yil 12 martdan Hofiz Asad prezident boʻldi.
1967-yil iyunda Suriyaga Isroil hujum qilib, mamlakat hududining bir kismini (Gʻulon tepaliklarini) bosib oldi. 1973-yil oktabrda Suriya boshqa arab davlatlari qatori harbiy harakatlarda qatnashib, Isroil tomonidan bosib oligan yerlarning bir qismini qaytarib olishga muvaffaq boʻldi. S– 1945-yildan BMT aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini 1991-yil 28 dekabrda tan olgan va 1992-yil 24 aprelda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. Milliy bayrami – 17 apr, – Chet el koʻshinlari chikarib yuborilgan kun (1946).
Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari
Arab sotsialistik uygʻonish partiyasi (Baʼs), 1947-yil aprelda Arab uygonish partiyasi sifatida tashkil etilgan, 1954-yildan xoz. nomda; Suriya kommunistik partiyasi, 1924-yil tuzilgan; SAR Taraqqiyparvar milliy fronta, 1972-yil asos solingan, 8 tashkilotni birlashtiradi. Suriya ishchi kasaba uyushmalari umumiy federatsiyasi, 1938-yil tuzilgan.
Iqtisodiyoti
Qishloq xoʻjaligida mehnatga layoqatli aholining 50%ga yaqini shugʻullanadi. 3,7 mln. gektar yerda dehqonchilik qilinadi, shundan 500 ming ga sugʻoriladi. Asosiy qishloq xoʻjaligi. ekinlari: bugʻdoy, arpa, paxta, tamaki, qand lavlagi; sholi, yer yongʻoq, sabzavot, poliz ekinlari ham yetishtiriladi. Vohalarda bogʻdorchilik rivojlangan, tok, sitrus, xurmo va boshqa subtropik mevali oʻsimliklar oʻstiriladi, zaytun yetishtiriladi. Qoramol, qoʻy, echki, tuya, ot, xachir boqiladi. Sohilda baliq ovlanadi.
Sanoatida konchilik ustun: neft, fosforit, toshtuz, tabiiy asfalt, oltingugurt qazib olinadi. Elektr styalarning aksariyati neft asosida ishlaydi (yiliga oʻrtacha 14,8 mlrd. kVtsoat elektr energiya hosil qilinadi). Neft Baniyos va Himsdagi zavodlarda qayta ishlanadi. Kime (mineral oʻgʻit ishlab chiqarish.), toʻqimachilik (jumladan, ip gazlama) va oziqovkat (un, yogʻ, vino, qandshakar, tamaki va boshqalar), elektr texnika sanoati rivojlangan. Traktor yigʻuv, elektr motor, poʻlat prokati, beton shpal zavodi, koʻnchilik, poyabzal, binokorlik materiallari va boshqa korxonalar bor. Hunarmandchilik (oltin, kumush, misdan turli buyumlar tayyorlash) rivojlangan. Asosiy sanoat markazlari – Damashq, Halab, Hims, Loziqiya, Tartus. Transport yoʻli uzunligi – 1,8 ming km, avtomobil yoʻllari –39,2 ming km, neft quvurlari – 805 km. Asosiy dengiz portlari – Loziqiya, Tartus, Baniyos Damashqda xalqaro aeroport bor. Iroq va Saudiya Arabistonidan Oʻrta dengiz sohiliga tortib kelingan koʻpgina neft quvurlari Suriya hududidan oʻtadi. Suriya chetga neft va neft mahsulotlari, fosforit, paxta, qishloq xoʻjaligi. mahsulotlari, teri, jun va boshqa chiqaradi, chetdan mashina va uskuna, transport vositalari, oziqovqat, kimyo mahsulotlari va boshqa keltiradi. Germaniya, Fransiya, Italiya, Rossiya, Livan, Gretsiya bilan savdo qiladi. Suriyaning Oʻzbekiston Respublikasi bilan 2002-yildagi tovar aylanmasi 1,7 mln. AQSH dollarini tashkil etdi. Pul birligi – suriya funti.
Tibbiy xizmati
Suriyada tibbiy xizmat pulli. Vrachlar tayyorlaydigan 3 ta maktab, stomatolog va farmatsevtlar maktabi, oʻrta malakali tibbiyot xodimlari tayyorlaydigan 5 ta maktab bor. Halabdagi universitetda veterinariya fakulteti ochilgan.
Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari
6 yoshdan 12 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun boshlangʻich taʼlim majburiy. Maktab dindan ajratilgan, ammo diniy maktablar ham bor. Bir necha xususiy oʻquv yurti mavjud. Darslar arab tilida olib boriladi. Suriyada 4 universitet va bir qancha davlat oliy oʻquv yurtlari Damashq universiteti (1923), Halabdagi universitet (1960), Himsdagi universitet (1979), Loziqiyadagi universitet (1971), Damashq oliy texnologiya instituti va boshqa] ishlaydi, ularda pul toʻlab oʻqiladi. Arab akademiyasi (1919), Damashq akademiyasi (1919), qishloq xoʻjaligi. ilmiy markazlari bor. Damashqda universitet kutubxonasi va Milliy kutubxona (1880), Halabda Milliy kutubxona (1924), Loziqiyada Milliy kutubxona (1944), Damashqda Milliy muzey (1919) va Arab tamadduni muzeyi (1976–77), Halabda Arxeologiya muzeyi (1960), Palmira muzeyi (1961), Hims, Tartus, Busroda muzeylar mavjud.
Adabiyoti
Suriya xalqining ogʻzaki ijodida mil. av. 8–7-asrlar voqealarini eslatuvchi rivoyatlar uchraydi. Mil. 2–14-asrlar ga oid suriya (suryoniy) yozuvlari topilgan. 8-asrdan arab tili rayem boʻla boshladi va 14-asrga kelib dunyoviy adabiyetdan suriya tilini surib chiqardi. Oʻrta asrlarda Abu Tammom, Al-Buhturiy, Al-Mutanabbiy, Abu Firos sheʼrlari va Abulʼalo al-Maarriyning falsafiy asarlari dunyoga keldi. 19-asrga kadar Suriya adabiyoti arab mumtoz adabiyoti anʼanalarini davom ettirdi. 19-asr oʻrtalaridan Livan bilan Falastinni oʻz ichiga olgan Suriya arab madaniy uygʻonish makonlaridan biri boʻldi Fransis Marrosh, Rizqolloh Hassun, Abdurahmon al-Kavokibiy va Adib Ishoq bu harakatga bosh boʻldilar. Birinchi jahon urushidan keyin vatanparvarlik kayfiyatidagi adabiy kuchlar (Muhammad Kurd Ali, Xalil Mardambek, Salim al-Jundiy va boshqalar) Damashqdagi Arab akademiyasiga birlashib, arab adabiy merosini batafeil oʻrganish va ommalashtirishga kirihdilar. 20 yillarda realistik nasr (Subhi Ali Gʻanim, Sami alKiyoli, Fuad ashShaib, Shakib alJabri) yuzaga keldi. Xayriddin az-Zirikli, Muhammad alBizm, Muhammad Sulaymon al-Ahmad kabi shoirlar mustamlakachilikka qarshi, mustakillik uchun kurash ruhida sheʼrlar yozihdi. 1951-yil Suriya yozuvchilar uyushmasi tuzildi.
Ikkinchi jahon urushidan keyingi davr adabiyotida milliy ruhni qaror toptirish harakati kuchaydi. 60 yillardagi ayrim adiblar aksariyat ezilgan va umidsizlikka tushgan kimsalar hayoti va qismatini tasvirlashga berildilar. Soʻnggi yillarda Isroilning arab mamlakatlariga bosqinini laʼnatlovchi sheʼrlar (Ahmad Sulaymon Ahmad, Ali Jundiy) va nasriy asarlar (Mutoʼ Safadiy, Zakariyyo Tomir) yaratildi.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
Suriyaning qad. sanʼat yodgorliklari neolit davriga mansub (DamirKapu qoyatosh rasmlari, SakcheGyozyu sopoli, tosh va loydan yasalgan haykalchalar). Mil. av. 2ming yillikning 1-yarmida shahardavlatlar (Mari, Ugarit, Yamxada – hozirgi Halab) ravnaq topishi bilan birga meʼmorlik yuksak darajaga koʻtarildi: murakkab tarxli saroylar, hovlili ibodatxonalar qurildi. Mil. av. 16–14-asrlardagi sanʼat asarlarida Qad. Misr va Egey madaniyatining taʼsiri seziladi. Mil. av. 9-asrda Ossuriya, mil. av. 4-asrdan mil. 4-asrgacha yunon meʼmorligi anʼanalari ruhida inshootlar yaratildi (Palmiradagi mahobatli kolonnalar va ibodatxonalar).
Usmonli turk imperiyasi tarkibida boʻlgan yillar (1516–1918) da turk meʼmorligiga xos hasham ortdi. Tasviriy sanʼatda nakshni asliga yaqinlashtirish avj oldi. 20-asrning 60–90yillarida Vahbi alHaririy, Burhon Tayyor, Mahmud Nofal, TamimalKisraviy, Jozef Abduxdsid kabi meʼmorlarning loyihalari asosida zamonaviy binokorlik konstruksiyalaridan foydalanib, milliy shakldagi imoratlar qurila boshladi (Damashqdagi Kasaba uyushmalari binosi, Damashq va Halabdagi universitet korpuslari, Loziqiyadagi munitsipalitet binosi va boshqalar). Tasviriy sanʼatda modernizm unsurlari sezila boshlasada, koʻpgina rassomlar mahalliy badiiy anʼanalarni davom ettirdilar (Afif Baxnassi, Nozim Jaʼfariy, Maxmud Jalol, Jak Varde, Muhammad Fathiy va boshqalar). Xalq amaliy sanʼatida kashtachilik, kandakorlik, badiiy toʻquvchilik rivojlangan.
Musiqasi
Suriya xalq va anʼanaviy musiqasida rivojlangan lad tizimi – maqomlar koʻp. Cholgʻu asboblari joʻrligida qoʻshiq aytish yetakchi musiqiy janrdir. Ud, rubob, gʻijjak, qonun va boshqa cholgʻu asboblari koʻp tarqalgan. Zamonaviy xalq orkestri tarkibiga yevropacha skripka, violonchel, kontrabas kabi cholgʻu asboblari ham kiritila boshladi. 1870-yil bastakor Mustafo alBashnak tashabbusi bilan Halabda musiqa maktabi ochildi. Milliy bastakorlik maktabini Solhi Uadsi, Dik Sukkari kabilar rivojlantirdilar. Xalq qoʻshiklari ijrochilaridan Shokir Brexan, Mutia Mafi, Saboh Faxriyni koʻrsatish mumkin. Musiqaning ommalashuvida radio va televideniyening xizmati katta. Milliy musiqa kadrlari Damashq (1962 i. tashkil etilgan) va Halab (1963) konservatoriyalarida tayyorlanadi.
Teatri
Suriya teatr sanʼatining kurtaklari milliy marosim va bayramlardan boshlangan. Professional teatr 19-asr oʻrtalarida Damashqda Abu Xalil al-Qabboniy teatr truppasini tashkil etish bilan vujudga keldi. 1930-yillar oxirigacha mamlakatga kelib turgan Misr truppalari Suriya professional teatrining shakllanishiga katta taʼsir koʻrsatdi. 40 yillarda Damashqda Abdullatif Fathiy rahbarligida teatr xodimlari jamoasi tashkil etilib, birinchi marta suriya lahjasida spektakllar qoʻyildi (1945–46). 1952-yil Sayodiddin Baxdunis tashkil qilgan truppa Damashq va Halabda 1957-yilgacha tomosha koʻrsatdi. 1956-yil Damashqda yarim professional Erkin teatr, Halabda Xalq teatri ishlay boshladi. 1957-yil pantomima xalq truppasi tuziddi. Damashqda arab milliy drama teatrining ochilishi Suriya madaniy hayotida katta voqea boʻldi. Mamlakatning eng isteʼdodli aktyorlari Ali Aklya Arsan, Asad Fiddo, A. Kinni shu teatrda ishlay boshladi. Teatr repertuaridan xorijiy mumtoz va mahalliy dramaturgiya asarlari oʻrin oddi. Bundan tashqari Damashqda "Ashshavq" ("Tikanak") satira teatri, Harbiy teatr, Dured Lyaham nomidagi satira va komediya teatri, Qoʻgʻirchoq teatri ham ishlaydi.
Kinosi
Suriyada birinchi kino seansi 1906-yilda boʻlgan. Birinchi toʻla metrajli "Aybsiz sudlanuvchi" (rejissyor Ayyub Badri) badiiy filmi 1928-yil yaratildi. 30-yillarda "Damashq osmoni ostida" (rejissyor I. Anzur, 1932), "Burch amri bilan" va "Qahvaxona ashulachisi" (ikkala film rejissyor A. Badri, 1938, 1939) kabi filmlar yaratildi. Shundan keyingi salkam 30 yil mobaynida mustamlakachilar hukmronligi davrida kinofilmlar yaratish bilan havaskorlargina shugʻullandilar. 60 yillarning 2-yarmi va 70 yillarda ijtimoiy-siyosiy mavzudagi "Yuk mashina haydovchisi" (rejissyor B. Vuchinich, 1967, Toshkent 1 kinofestivalida faxriy diplom olgan), "Aldanganlar" (rejissyor T. Saloh), "Qoplon" (rejissyor N. Malex, 1972, KarloviVari, Lokarno va Damashq kinofestivallarida mukofot olgan) va boshqa filmlar yaratildi. Shundan soʻng Yaqin Sharq mojarosiga bagʻishlangan "Teskari yoʻl" (rejissyor Haddad, 1975), "Qahramonlar ikki marta tugʻiladi" (rejissyor S. Duxni) va "Qizil, oq, qora" (rejissyor B. Safiy, 1977) filmlari dunyoga keldi. Mervan Haddadning "Shirin muhabbatim" va Vadi Yusufning "Qopqon" (1980), N. Malexning "Eski suratlar" (1981) filmlari Suriya kinematografiyasining soʻnggi yillardagi muvaffiqiyatidir.
Reinkarnatsiya
thumb right|thumb
Reinkarnatsiya — oʻlganidan keyin ruhlarning boshqa tanaga oʻtishi haqidagi nazariya.
Neuendorf b. Elmshorn
Neuendorf b. Elmshorn Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Steinburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,78 km2. 902 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
İsmailli, Bergama
Ismailli — Izmir viloyatining Bergama tumanidagi mahalla.
Tarixi
İsmailli; Ilgari maʼmuriy boʻlinma sifatida qishloq boʻlgan boʻlsa, 2012-yilgi qonun oʻzgarishidan keyin mahallaga aylandi.
Musʼada ibn Asfaʼ Quboviy
Musʼada ibn Asfaʼ Quboviy(arabcha:مسعد بن اصفاء قباوي — Musʼada ibn Asfaʼ Quboviy — Toʻliq ismi:Musʼada ibn Asfaʼ ibn Musʼada ibn Mubarak ibn Zayd ibn Ahmad Fargʻoniy Quboviy) — muhaddis.
Tarixi
Fargʻoniy Quboviy haqidagi maʼlumot „Al-qand“ asarining Abu Bakr Ubaydulloh ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Sahl Samarqandiyga taalluqli boʻlimida zikr qilingan. U yerda aytilishicha, muhaddis Fargʻonaga borib, Musʼada ibn Asfaʼ Quboviydangina hadis olgan. Ayni shu oʻrinda bu zot asli Marvdan boʻlib, Quboda yashaganligi bois, Quboviy nisbasi bilan zikr qilinganligi haqidagi fikr ham keltirilgan.
Omegna
Omegna Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Verbano-Cusio-Ossola provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 30 km2. 16 056 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mekoryuk (Alaska)
Mekoryuk AQShning Alaska shtatida joylashgan shahardir. Bethel okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
191 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,1 km2. Shundan 19,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 2 m balandlikda joylashgan. thumb|left|200px|Mekoryuk manzarasi.
Gleizé
Gleizé Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Villefranche-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
8050 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 766,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,5 km2. Dengiz sathidan 181 – 292 m balandlikda joylashgan.
Verrières-du-Grosbois
Verrières-du-Grosbois Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
19 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,0 km2. Dengiz sathidan 555 – 635 m balandlikda joylashgan.
Hart im Zillertal
Hart im Zillertal Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Schwaz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 35.54 km2. 1385 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Perry Hall
Perry Hall AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Baltimore County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
28705 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Trpísty
Trpísty Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 257 ga yaqin aholisi bor.
Güney, Bolvadin
Güney — Afyonkarahisar viloyatining Bolvadin tumanidagi qishloqlardan biri.
Jamaal Lascelles
Jamaal Lascelles (1993-yil 11-noyabrda Angliyada tugʻilgan) — „Newcastle United“ futbol klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi. Angliya yoshlar jamoasida ham oʻynagan.
Biografiyasi
Jamaal Lascellesning otasi basketbolchi boʻlgan va Buyuk Britaniyaning 18 yoshgacha boʻlgan basketbol jamoasini boshqargan. Jamaal Lascellesning akasi ham basketbolchi va Buyuk Britaniya terma jamoasida oʻynagan. Jamaalning Jalen ismli ukasi ham bor. Jamaal Lascelles ham yoshlar klublarida basketbol oʻynagan, ammo keyinchalik futbolga qiziqishi ortib borgan.
Klublardagi faoliyati
Jamaal Lascelles „Nottingham Forest“ futbol klubi bitiruvchisi. 2011-yil boshida, u professional darajada debyut qilmasdanoq, Angliyaning yetakchi klublari Jamaalga qiziqish bildirishgan. Londonning „Arsenal“ futbol klubi 17 yoshli Jamaal uchun 5 million funt taklif qilgan, „ Liverpool “, „ Tottenhem “ va „ Manchester City “ futbol klublari ham uni sotib olish taklifini bergan. Biroq, „Nottingham Forest“ futbol klubi barcha takliflarni rad etgan va 2011-yil mart oyida Jamaal Lascelles bilan birinchi professional shartnomasini imzolagan.
Jamaal Lascelles „Nottingham Forest“ futbol klubi safidagi debyutini 2012-yilning 31-yanvarida amalga oshirgan. U „Burnley“ futbol klubiga qarshi oʻyinda debyut qilgan.
Xalqaro faoliyati
2011-yil 29-mart kuni Jamaal Lascelles 19 yoshgacha boʻlgan Angliya terma jamoasida Gollandiyaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida debyut qilgan. Umuman olganda, u 2011—2012- yillarda ushbu jamoada 8 ta oʻyin oʻtkazgan. 2011-yilning 12-aprelida Jamaal Lascelles Angliyaning 18 yoshgacha boʻlgan terma jamoasida oʻzining yagona uchrashuvini Italiyadan kelgan tengdoshlari bilan oʻtkazgan. 2013-yilda Jamaal Lascelles murabbiy Peter Taylor tomonidan Angliya terma jamoasining yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati tarkibiga kiritilgan. U guruh bosqichining birinchi oʻyinini Iroq termasiga qarshi toʻliq oʻtkazgan, qolgan ikkitasini zaxirada oʻtkazgan.
Futbolchining debyuti Yevropa chempionati saralash turniri doirasida Moldova terma jamoasiga qarshi o‘yinda bo‘lib o‘tgan. Jamaal Lascelles asosiy tarkibda maydonga tushgan va butun oʻyinni maydonda oʻtkazgan. 2014-yilning 17-noyabr kuni Fransiya yoshlar terma jamoasi bilan o‘rtoqlik o‘yinida ham qatnashib, butun uchrashuvda to‘liq ishtirok etgan.
How to Train Your Dragon (romanlar seriyasi)
How to Train Your Dragon britaniyalik yozuvchi Cressida Cowell qalamiga mansub bolalar uchun moʻljallangan romanlar seriyasidir. Ushbu romanlar seriyasi asosida DreamWorks Animation studiyasi tomonidan koʻplab kompyuter-animatsion filmlar ishlangan.
Vieilley
Vieilley Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
587 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 62,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,4 km2. Dengiz sathidan 215 – 593 m balandlikda joylashgan.
NGC 2429
NGC 2429 Silovsin yulduz turkumidagi Sbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Ralph Copeland 1874-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Ornavasso
Ornavasso Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Verbano-Cusio-Ossola provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 26 km2. 3320 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Koʻporoslar
Koʻporoslar (frans. couperose) — baʼzi metallar sulfat kristallogidratlarining texnikadagi nomi. Toʻtiyo (mis kuporosi) CuSO45H2O, temir kuporosi FeSO4\7H2O, pyx kuporosi ZnSO4-7H2O va boshqa maʼlum. Mis koʻporosi (toʻtiyo) CuSO4\5H2O — koʻk kristallar. Zichligi 2,284g/sm3, 250° da tamom suvsizlanadi. Metallarni mis bilan qoplashda, baʼzi mineral boʻyoklar tayyorlashda, shuningdek, misning boshqa birikmalarini olishda xom ashyo sifatida ishlatiladi. Koʻporoslarning suyultirilgan eritmasidan oʻsimliklarga purkashda, donlarni ekish oldidan dorilashda foydalaniladi. Temir kuporosi FeSO47H2O — och yashil kristall modda. Suyuqlanish temperaturasi 64°, zichligi 1,899 g/sm3. Yogʻochni chirishdan saqlash maqsadida shimdiriladi, siyoh, berlin zangorisi tayyorlashda, yoritkich gazni vodorod sulfiddan va tarkibida sian guruhi boʻlgan birikmalardan tozalashda, boʻyoqchilikda xurush sifatida, qishloq xoʻjaligi zararkuvandalariga qarshi kurashda va fotografiyada ishlatiladi. Rux kuporosi ZnSO4-7H2O — rang-siz kristall modda. Suyuqlanish temperaturasi 39°, zichligi 1,966 g/sm3. Tibbiyotda, boʻyoqlar tayyorlashda va chitlarga gul bosishda ishlatiladi.
NGC 2428
NGC 2428 Puppis yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Grandris
Grandris Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Villefranche-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1033 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 67,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,3 km2. Dengiz sathidan 356 – 800 m balandlikda joylashgan.
Aleksandr Koʻprin
Aleksandr Ivanovich Koʻprin [1870.26.8(7.9), Varovchat shahri — 1938.25.8, Leningrad] — rus yozuvchisi. Dastlabki asarlarida kambagʻallar hayotini, kishilarning ogʻir turmush tarzini realistik tasvirlagan ("Ofat" qissasi, 1896). Ijodida ijtimoiy-tanqidiy kayfiyatlarning kuchayishi "Yakkama-yakka olishuv" (1905), "Oʻra" (1909—15) qissalarida aks etgan. Nafis ifodalangan obrazlarning xilma-xilligi, lirik holatlari "Olesya" (1898), "Gambrinus" (1907), "Yoqut koʻzli bilagoʻzuk" (1911) kabi qissa va hikoyalarida mujassamlashgan. "Listrigonlar" ocherklar turku mi (1907— 11) bor. 1919—37 yillarda muhojirlikda (asosan, Parijda) yashab, "Yunkerdar" (1928-32), "Janeta" (193233) qissalarini, bir qancha ocherk va hikoyalarni yaratdi. Ularning koʻpchiligi esdaliklar asosida yozilgan. Uning koʻpgiva asarlari boʻyicha ssenariylar yozilib, ekranlashtirilgan. Asarlari chet tillarga, shu jumladan, oʻzbek tiliga ham tarjima qilingan.
Collins (Georgia)
Collins AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Tattnall okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
528 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 195,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,7 km2. Shundan 2,7 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 70 m balandlikda joylashgan.
Koʻprit
Koʻprit (lot. cuprum — mis), qizil mis rudasi, — oddiy oksidlar kichik sinfiga mansub mineral. Kimyoviy formulasi Si2O. Tarkibida 88,8% mis bor. Kub singoniyali. Qizil kristallar, sertuproq massalar, ignasimon agregatlar. Qattiqligi 3,5—4. Zichligi 6140 kg/m3. Moʻrt. Mis konlarining oksidlanish zovasida uchraydi. Xalkozin, bornit rudalarining oksidlanishidan hosil boʻladi. Ural, Oltoy (RF) va boshqa joylardagi konlarda malaxit, azurit, temir gidroksidlari bilan birga uchraydi. Oʻzbekistonda Olmaliq — Angren rayonidagi Qalmoqqir va Sari-Cheku konlarida bor. K. eng yaxshi mis rudalaridan biri.
Ryan Michelle Bathe
Rayan Mishel Bathe (1976-yil 27-iyulda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa.
Saudiya Arabistoni
Saudiya Arabistoni, (Saudiya Arabistoni Qirolligi) Saudiya Arabistoni Podshohligi (Al-Mamlaka al-Arabiya as-Saudiya) — Osiyoning janubi-gʻarbida joylashgan davlat. BMT aʼzosi boʻlgan bu mamlakat Arabiston yarim orolning taxminan 2/3 qismini va Qizil dengiz hamda Fors qoʻltigʻidagi qator qirgʻoqboʻyi orollarni egallaydi. Maydoni 2,25 million km². Aholisi — 34 218 169 kishi (2019). Bulardan 5,3 million kishi mamlakat fuqarosi hisoblanmaydi. Poytaxti Ar-Riyod shahri. Maʼmuriy jihatdan 14 viloyatga boʻlinadi.
Regencós
Regencós Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,27 km2. Aholisi — 315 kishi (2010).
Ryan Michelle Bathe
Yoshligi
Bathening onasi 1970-yillarning oxiridagi funk/disko/rok guruhi Machine a'zosi bo'lgan aktrisa va qo'shiqchi Kler Batedir. U Konnektikut shtatining Stamford shahrida o'sgan. U Stenford universitetini tamomlagan va Nyu-York universitetida tasviriy san'at magistri darajasini olgan. U Delta Sigma Theta sorority a'zosi.
Mountain Village (Alaska)
Mountain Village Hill Village AQShning Alaska shtatida joylashgan shahardir. Wade Hampton okrugi tarkibiga kiradi.
Ryan Michelle Bathe
Karyerasi
Bathe bir qator teleko'rsatuvlarda, jumladan, ER, Half &amp; Half, Girlfriends, Brothers &amp; Sisters va How I Met Your Mother filmlarida mehmon rollarini ijro etgan. U ABC yuridik drama seriyasining Boston Legal ikkinchi mavsumida advokat Sara Xolt rolini o'ynagan. 2009-yildan 2010-yilgacha u qisqa muddatli NBC tibbiy dramasida "Travma" filmida takroriy rol o'ynagan va 2011-yilda "35 yoshida nafaqaga chiqqan" TV Land sitcomida bosh rolni ijro etgan. U "Biz haqimizda" va "Aprel oyi" mustaqil filmlarida bosh rollarni ijro etgan.
Mountain Village (Alaska)
Aholisi
816 nafar aholi istiqomat qiladi (2007). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 67,1 nafar kishi.
Perryman
Perryman AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Harford County okrugi tarkibiga kiradi.
Ryan Michelle Bathe
Karyerasi
2012-yilda Bathe Ketrin Xaygl bilan birgalikda "Pul uchun bir" jinoiy komediya filmida rol o'ynadi. O'sha yilning oxirida u "Umr bo'yi" drama seriyasida "Armiya xotinlari" dagi haqiqiy hayot eri Sterling K. Braunga qarama-qarshi rol o'ynadi. 2014-yilda u ABC komediya uchuvchisi "Kevin Hart" filmida Kevin Xartga qarshi ayol bosh rol ijro etgan. 2016-yilda Bathe NBC drama seriyasida takrorlanuvchi rolga o'ynadi, Bu bizmiz, shuningdek, Braun rolini o'ynagan.
Saudiya Arabistoni
Davlat tuzumi
Saudiya Arabistoni— mutlaq teokratik monarxiya. Davlat boshligʻi — podshoh, ayni vaqtda bosh vazir va qurolli kuchlar oliy bosh qoʻmondoni hamdir. U hukumat (Vazirlar Mahkamasi)ni tuzadi. 1992-yil 1 martda podshoh farmoni bilan 4 yillik muddatga Shoʻro (Maslahat) Kengashi tashkil etilgan. 1997-yilda Shoʻro Kengashi aʼzolarining soni 60 kishidan 90 kishiga yetkazildi. Podshoh Shoʻro Kengashini tarqatib yuborishi va kayta tuzishi mumkin. Podshoh vazirlarni tayinlash, hukumatni tarkatib yuborish va yangidan tuzish vakolatiga ega. Hukumat, asosan, podshoh oila aʼzolaridan tuziladi.
Ryan Michelle Bathe
Shaxsiy hayoti
2007-yil iyun oyida Bathe boshqa aktyor va Stenford alimi Sterling K. Braunga turmushga chiqdi. Ularning ikki o‘g‘li bor.
Saudiya Arabistoni
Davlat tuzumi
Siyosiy partiya va kasaba uyushmalari faoliyati rasman man etilgan.
Perryman
Aholisi
2461 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 14,3 km2. Shundan 14,2 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 7 m balandlikda joylashgan.
Saudiya Arabistoni
Tabiati
Gʻarbda Afrika — Arabiston platformasi fundamentining turtib chiqqan yeri — NubiyaArabiston qalqoni joylashgan boʻlib, u arxey — quyi proterozoy davrlariga mansub gneys va migmatitlar, shuningdek, yuqori proterozoyga oid geosinklinal choʻkindi komplekslaridan (qalinligi 10 km dan ortiq) iborat. Yuqori va quyi proterozoy davriga oid intruziyalar keng rivojlangan: shimoli-sharqiy yoʻnalishda qalqon jinslari platforma qoplamasining qatlamlari ostiga choʻkkan, bu jinslar vend va paleozoydan boshlanib, mezozoy va paleogenni oʻz ichiga oladi. Fors qoʻltigʻining yon bagʻri boʻylab Mesopotamiya chekka egilmasining neogen davriga mansub qalin molasslari rivojlangan boʻlib, uning janubiy chekkasida yirik neft konlari joylashgan. RubʼulXoli sineklizasi ikkinchi neft mintaqasi hisoblanadi. Qalqonning tokembriy davri jinslari orasida temir, xrom, mis, qoʻrgʻoshin, pyx, oltin rudalari, nodir yer elementlari, berilliy va qalay konlari bor.
Iklimi shimolda subtropik, janubda tropik, quruq, keskin kontinental. Yozi juda issiq, qishi iliq. ArRiyodda iyulning oʻrtacha temperaturasi 33°, yanvarda 14°, eng yuqori temperatura 48°, mamlakatning janubda 54° va undan yuqori boʻlishi mumkin. Sohilda bu vaqtda namlik deyarli 100% ga yetadi. Shimolida baʼzan temperatura — 11° gacha pasayadi. Yogʻin miqdori deyarli hamma joyda 100 mm dan kam (yogʻin markaziy hududlarda bahorda, shimoliy hududlarda qishda, janubda yezda nisbatan koʻproq boʻladi), togʻlarda yiliga 400 mm ga yetadi. RubʼulXoli qumli choʻl va boshqa ayrim hududlarda oʻn yillab yogʻingarchilik boʻlmaydi. Asir viloyatidagi togʻlarda yogʻin yiliga 25,5 mm ni tashkil etadi. Jan.ning issiq samum shamoli bahor va yozning boshlarida qum boʻronlariga sabab boʻladi.
College Park (Georgia)
College Park AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Fulton, Clayton County, Georgia|Clayton okrugi tarkibiga kiradi.
Saudiya Arabistoni
Tabiati
Muntazam oqib turadigan daryolar yoʻq. Suv uch xil yoʻl bilan: quduqlar, yomgʻir yoki suv toshqini vaqtida hovuzlarga yigʻish va maxsus moslamalar yordamida dengiz suvini chuchuklashtirish orkali olinadi. Saudiya Arabistonida dunyoda eng koʻp chuchuk suv (dunyoda olinayotgan chuchuk suvning 30%) ishlab chiqariladi. Yomgʻir va toshqin suvlaridan toʻliq foydalanish maqsadida 186 ta damba va umumiy hajmi 775 mln.3 boʻlgan hovuzlar kurilgan. Sizot suvlar ehtiyojning 1/3 qismini qondiradi. Tuprogʻi oddiy choʻl tuprogʻidan iborat, hududining katta qismida tuproq qatlami oʻrnini tuz qoplami egallaydi. Shimolida dagʻal subtropik boʻz tuproq, janubda shoʻr tuproq va oʻtloqshoʻrxok tuproqlar mavjud.
Neuendorf-Sachsenbande
Neuendorf-Sachsenbande Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Steinburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,31 km2. 472 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Yarımca, Afyonkarahisar
Yarımca Afyonkarahisar viloyatining markaziy tumaniga tutashgan shaharchalardan biri.
Neuendorf-Sachsenbande
Hududi
Neuendorf-Sachsenbandening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Saudiya Arabistoni
Tabiati
Oʻsimligi, asosan, choʻl va chala choʻl oʻsimliklaridan iborat. Ayrim joylarda oq saksovul, yantoq, toshloq choʻllarda lishayniklar, lavali maydonlarda shuvoq, astragal, vodiy oʻzanlarida yakkaterak, akatsiyalar, shoʻr yerlarda yulgʻun, suv boʻylarida va shoʻrroq joylarda galofitlar oʻsadi. Koʻchib yuruvchi qumli choʻllarda deyarli oʻsimlik oʻsmaydi. Namgarchilik koʻp boʻlgan yillari va bahor paytida koʻproq efemer oʻsimliklar oʻsadi. Janubidagi togʻlarda savanna koʻp. Oʻrmon va yaylovlar xukumat tomonidan muhofaza qilinadi. Oʻrmonlar S.A.ning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan va 2,29 mln. gektar maydonni egallaydi. Koʻchuvchi qumlardan saklash uchun tabiiy himoya chizigʻini shakllantirish maqsadida daraxtlar ekiladi. Har yili koʻchat ekish xaftaligi oʻtkaziladi. Hayvonlardan boʻri, chiyaboʻri, sirtlon, tulki, qulon, kiyik, gʻizol, daman, quyon, arab yoʻlbarsi, tuyaqushlar uchraydi. Koʻpgina kemiruvchilar, sudraluvchilar va qushlar yashaydi. Saudiya Arabistoni chigirtkalar makoni hisoblanadi. Qizil dengizda turli xil baliq, toshbaqa va boshqa dengiz hayvonlari uchraydi. Dengiz va quruklikda yovvoyi tabiatni muhofaza qilish va rivojlantirish maqsadida Tabiatni muhofaza qilish hamda rivojlantirish milliy qoʻmitasi tomonidan umumiy maydoni 90 ming km² boʻlgan 15 qoʻriqxona va Asir milliy bogʻi tashkil etilgan.
Aholisining 90% ini arablar tashkil qiladi. Hindlar, misrliklar va pokistonliklar, bir necha yuz ming eronlik, fillipinlik, bangladeshlik, yamanlik, indonez, sudanlik, suriyalik, iordaniyalik va boshqa ham yashaydi. S.A.da 200—800 ming oʻzbek istiqomat qiladi, deb hisoblanadi. Yirik qabila birlashmalari — unayza va shammar; qabilalar — harb, mutayr, huzayl, kaxtan, juhayna, muahib, shararat, manasir, banu asad, tanuh, quraysh, banu shaybon. Rasmiy til — arab tili; ingliz tili ham keng tapqalgan. Davlat dini — islom. Islom dinining muqaddas ziyoratgoh shaharlari — Makka va Madina Saudiya Arabistoni dadir. Har yili bu shaxdrlarda 2 mln. dan ortiq musulmon xaj va umra safarida boʻladi. Shahar aholisi 80,2%. Yirik shaharlari — Ar-Riyod, Jidda, Makka, Madina.
Tarixi
Natijada chegara, yaʼni betaraf mintaqa barpo etiddi. 1924—25 yillarda Ibn Saud Hijozni Najdga qoʻshib oldi. Birinketin Toif, Makka, Jidda va Madina qoʻlga kiritildi. 1926-yil yanvarda u oʻzini Hijoz podshosi, Najd va boshqa qoʻshib olingan viloyatlarning sultoni deb eʼlon qildi. 1927-yil Buyuk Britaniya yangi Saudiylar davlatini tan olishga majbur boʻldi. 1932-yildan boshlab mamlakat S.A. Podshohligi deb ataladigan boʻldi. 1934-yil S.A. va Yaman oʻrtasida boʻlib oʻtgan va Yamanning magʻlubiyati bilan tugagan urush natijasida S. A. Asir, Jizana va Najdning bir qismini oʻz tarkibiga kiritdi.
Ikkinchi jahon urushi davri (1939—45)da S.A. Germaniya (1941) va Italiya (1942) bilan diplomatik aloqani uzdi, ammo urushda qatnashmadi. Urush oxiriga kelib S.A.da AQSH taʼsiri kuchaya boshladi. 1943-yil AQSH Saudiya Arabistoni bilan diplomatik aloqa oʻrnatdi va S.A. ga lendliz (biror shart bilan qarz berish) qonunini joriy etdi. AQShning ARAM KO neft kompaniyasi 1972-yilga qadar neft qazib olish ishlarini bajarib keldi. 1962-yil Saud amaldagi hokimiyatni amir Faysalga topshirishga, 1964-yil 2-noyabrda esa Faysal foydasiga taxtdan voz kechishga majbur boʻddi. Faysal hukumati xalq xoʻjaligi (yangi sanoat korxonalarini barpo etish va hokazo), xalq taʼlimi sohasida bir qancha islohotlar oʻtkazdi. 1960-yillarning 2-yarmidan S.A. tashqi siyosati 2 xil yoʻnalishda boʻldi. Bir tomondan musulmon davlatlari tashkiloti — Islom paktini tuzib (1966), kommunizmga qarshi harakatni qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa, ikkinchi tomondan Isroil agressiyasiga duchor boʻlgan arab mamlakatlari (Misr, Suriya va Iordaniya)ga moliyaviy yordam bera boshladi. 1973-yilgi Yaqin Sharkdagi harbiy tanglik paytida S.A. oʻz qoʻshinlari bilan arab mamlakatlari tomonida turib urushda qatnashdi va Misr hamda Suriyaga qaytarib olmaslik sharti bilan moliyaviy yordam berdi; Isroilni quvvatlayotgan mamlakatlar — AQSH, Gollandiyaga neft sotishni vaqtincha toʻxtatib qoʻydi. 1974-yil oktabr oyida Rabotda boʻlib oʻtgan arab mamlakatlari rahbarlarining konferensiyasida S.A. Falastin Ozodlik tashkilotini tan oldi. 1975-yil 25 martda podshox. Faysal oʻldirilgach, uning oʻrniga Xolid ibn Abdulaziz podshoh boʻddi. 1982-yil iyunda PodshohXolid bin Abdulaziz vafotidan keyin uning oʻrniga Faxd bin Abdulaziz taxtga oʻtirdi. S.A. — 1945-yildan BMT aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi bilan diplomatiya munosabatlarini 1992-yil fev,da oʻrnatgan. Milliy bayrami — 23-sentabr — Podshohlik eʼlon qilingan kun (1932).
Xoʻjaligi
Iqtisodiyotining asosi — neft va gaz sanoati. Ikkinchi jahon urushiga qadar S.A. xoʻjaligida chorvachilik ustun boʻlgan. Urushdan keyin neft qazib olish va eksport qilish hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻldi. Neft va neft mahsulotlaridan keladigan daromad 5 yillik rejalar doirasida sanoatni rivojlantirishga katta mablagʻ ajratish imkonini berdi. Yalpi ichki mahsulotda sanoat ulushi 53%, qishloq xoʻjaligi ulushi 6%, xizmat koʻrsatish tarmogʻi ulushi 41% ni tashkil etadi. Saudiya Arabistoni yalpi xdjmining 35% xususiy sektorga toʻgʻri keladi.
Sanoati
S.A. neft zaxiralari boʻyicha dunyoda 1-oʻrinda (35,8 mlrd. tonna), neft qazib chiqarish boʻyicha 2oʻrinda (AQShdan keyin) turadi. Neftning 95% "Saudi ARAM KO" milliy kompaniyasi tomonidan qazib chiqariladi. S.A.da kuniga 7,5 mln. barrel (2002-yil 308 mln. tonna) neft qazib olinadi. Gaz zaxiralari boʻyicha dunyoda 4oʻrinni egallasada, uni qazib olish boʻyicha Yaqin Sharqda loʻrinda turadi. 1960-yillarning oxiridan neft kimyosi sanoati keng rivojlandi. Metallurgiya (Jidda), qogʻoz (Dammom), oziq-ovqat (Makkadagi yog zavodi, konditer fabrikasi, ArRiyoddagi sabzavot konservalari va Jiddadagi meva sharbati ishlab chiqaradigan fabrika hamda Hufuf va Madinadagi xurmoni qayta ishlash fabrikasi), toʻqimachilik, qurilish materiallari sanoati ham rivojlangan. Jidda, Dammom va ArRiyodda sement zavodlari, Dahronda oynashisha zavodi bor. Bu korxonalarning koʻpchiligi toʻliq yoki qisman (70%cha) "Sabik" davlat konserniga karashli va u tomonidan nazorat qilinadi. Yiliga oʻrtacha 66,8 mlrd. kVtsoat elektr energiyasi hosil qilinadi. S.A.da hunarmandchilik, shu jumladan, zargarlik korxonalari salmokli oʻrin egallaydi.
Qishloq xoʻjaligi bundan chorak asr muqaddam iqtisodiyotning eng qoloqtarmogʻi hisoblangan. 1990-yillardan u juda tez surʼatlar bilan rivojlandi va daromadli tarmoklardan biriga aylandi. Ekin ekiladigan umumiy maydon 1990-yillarningoxirida 1,8 mln. gektarga yetdi. Asosiy qishloq xoʻjaligi ekini — gʻalla, sholi. Xurmo, kofe, uzum, mandarin, banan, sabzavot va mevali oʻsimliklar ham oʻstiriladi. Koʻchmanchi chorvachilik rivojlangan: tuya, qoʻy, echki, qoramol, shuningdek, tovuq boqiladi. Baliqovlash bilan shugʻullaniladi. Yiliga oʻrtacha 698 ming t sut mahsulotlari ishlab chiqariladi. Mamlakat oʻz aholisini asosiy oziqovqat mahsulotlari bilan toʻliq taʼminlaydi. Dengizdan marvarid va marjon olinadi. Har yili Makka va Madinaga keluvchi 2 mln.dan ortiq ziyoratchiga xizmat koʻrsatiladi.
Temir yoʻllar uz. 1400 km ni tashkil etadi. Eng yirik temir yoʻl yoʻnalishlari Dammom— Dahron—ArRiyod (562 km), Hufuf—ArRiyod (322 km). Avtomobil yoʻllari uz. 159 ming km, undan 100 ming km asfaltlangan; neft quvuri uz. — 3,7 ming km. S.A. Yaqin Sharqda eng kuchli dengiz flotiga ega. Mamlakatdagi asosiy dengiz portlari: Jidda, Yanbo, Jizon, RasTannura, Dammom, Jubayl, Daba va boshqa Mamlakatdagi 25 aeroportdan 3 tasi xalqaro aeroportdir. Havo aloqasi "SaudiArabiyen erlayns" aviakompaniyasi orqali amalga oshiriladi. Xalqaro aeroportlari Dahron, Jidda va ArRiyodda.
S.A. chetga, asosan, neft va neft mahsulotlari, bugʻdoy, xurmo chiqaradi. Chetdan mashina jihozlari, avtomobil, isteʼmol mollari, transport vositalari, metall, toʻqimachilik buyumlari, qurolyarogʻ oladi. Asosan, Yaponiya, AQSH, Buyuk Britaniya, Koreya Respublikasi, Singapur, Fransiya, Germaniya bilan savdo qiladi. Pul birligi — S.A. riyoli.
Maorifi va madaniy-maʼrifiy muassasalari
1926-yil boshlangʻich majburiy taʼlim va dunyoviy maktablar ochish, 1960-yil qizlarni majburiy taʼlimga jalb etish qaqida qonunlar qabul qilingan. Taʼlim tizimi davlat qaramogʻida boʻlib, mamlakat fuqarolari va chet elliklar uchun ham bepul. Maktabga 6 yoshdan qabul qilinadi. Boshlangʻich maktab 6 yillik, oʻrta maktab 2 bosqichli boʻlib, toʻliqsiz oʻrta (3 yil) va toʻliq oʻrta (3 yil) maktabdan iborat. Boshlangʻich maktab negizida hunartexnika maktablari (4 yillik), toʻliqsiz oʻrta maktab negizida hunartexnika bilim yurtlari (2 yillik) ishlaydi. Maktablarda oʻgʻil bolalar va kizlar alohidaalohida oʻqitiladi. S.A.da oʻgʻil bolalar uchun 11191 va qiz bolalar uchun 11441 maktab boʻlib, ularda4,15 mln. bola oʻqiydi, 292 ming oʻqituvchi ishlaydi. Har bir oʻqituvchiga 15 oʻquvchi toʻgʻri keladi. Bu — dunyodagi eng yuqori koʻrsatkichlardan hisoblanadi. Bundan tashqari, mamlakatda xususiy taʼlim muassasalari ham mavjud. Mamlakatda bir qancha oliy oʻquv yurtlari bor. Eng yiriklari: ArRiyoddagi podshoh Saud universiteti (1957), Jiddadagi Abdul Aziz universiteti (1967), Madinadagi I slom tadqiqotlari universiteti (1961), ArRiyoddagi Imom Muhammad ibn Saud islom universiteti (1974), Sharqiy vshgoyatdagi podshoh Faysal universiteti (1974), Makkadagi Umm alKura universiteti (1981), Dahrondagi podshoh Faxd nomidagi neft va minerallar universiteti (1963), ArRiyoddagi Oliy texnologiya instituti va Texnika instituti. Oliy taʼlim beradigan universitet, institut va kollejlarda 297 830 talaba taʼlim oladi.
Yirik kutubxonalari: Milliy kutubxona (1968), Saud kutubxonasi, ArRiyod universiteti kutubxonasi, Mahmudiya kutubxonasi, Orif Hikmat kutubxonasi, Madina universiteti kutubxonasi. S.A.da 153 madaniy markaz, madaniyat va sanʼat jamiyati, adabiyot klublari faoliyat koʻrsatadi. 12 ta muzey bor. Ularning eng yiriklari: ArRiyoddagi arxeologiya va xalq merosi milliy muzeyi, AlMasmak kalʼasi muzeyi, Dammomdagi Mintaqaviy muzey va boshqa
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. S.A.da 100 dan ortiq kundalik gazeta va jurnal nashr etiladi. Yiriklari arab tilida: "AlBilad" ("Mamlakat", kundalik gazeta, 1934-yildan), "AnNadva" ("Klub", kundalik gazeta, 1958-yildan), "AlMadinaAlMunavvara" (kundalik gazeta, 1937-yildan), "ArRiyod" (kundalik gazeta, 1964-yildan), "AlJazira" ("Orol", kundalik gaz.), "AshSharqalAusat" ("Yaqin Sharq", gazeta, 1978-yildan); ingliz tilida: "Arab Nyus" ("Arab yangiliklari", kundalik gazeta, 1975-yildan). Eng yirik va nufuzli nashriyot "AlYamama" hisoblanadi. Radioeshittirish 1948-yildan boshlangan, 23 davlat radiostyasi mavjud. Eshittirishlar 4 kanal orkali arab va ingliz tillarida, chet ellarga fransuz, turk, urdu, bengal, fors, oʻzbek, suaxili va indonez tillarida uzatiladi. S.A.da milliy telekoʻrsatuv faoliyati 1965-yildan boshlangan.
Makka (1967), Madina (1967), Dammom (1969)da yirik televizion markazlar mavjud. Teleeshittirishlar 2 kanal orqali olib boriladi. Sunʼiy yoʻldosh orqali telekoʻrsatuvlar asosiy axborot manbaidir. 70% teletomoshabinlar undan foydalanadi. thumb|[[Abu Bakr Siddiq masjidi]]
Adabiyoti
Hikoya janri yaqinda paydo boʻlgan boʻlsa ham, S.A. adabiyotida yetakchi oʻrinni egallaydi. Ahmad asSiboi, Hamid Damanquri hikoya janrining asoschilari hisoblanadi. Ahmad AsSiboining "Egizaklar" asari bu janrda yaratilgan birinchi asardir. Novella janri ham yangi janrlardan hisoblanadi. Husayn Ali Husayn, Muhammad Ulvan, Ali Xasuna, Siboi Usmon, Muhammad alMansura ashShakxa mazkur janrda samarali ijod qilmoqdalar. 80 yillardagi publitsistika va adabiy tanqidda Ahmad Abd alGʻafur al Attar, Muhammad Abdo Yamanini alohida koʻrsatish mumkin.
1980-yildan podshoh farmoni bilan adabiyot boʻyicha davlat mukofoti taʼsis etilgan.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
Odam yuzi tasvirlangan tosh haykalchalar, hayvonlar tasvirlangan tosh relyeflar S.A. hududidagi qad. yodgorliklardan hisoblanadi (mil. av. 7—2-asrlar). Makka va Madinada oʻrta asr arab meʼmorligi yodgorliklari (masjid, Madrasa, minoralar) saqlangan. Hijoz shimolda mil. av. 2 va mil. 1-asrlarga oid nabatiyaliklar shahri vayronalari va qabrlar topilgan. Aholi turmush darajasining yuksalib borishi bilan anʼanaviy loy va xom gʻishtlar oʻrniga zamonaviy qurilish materiallaridan mahalliy iqlim sharoitlarini hisobga olgan holda villa va koʻshklar qurildi. Koʻchmanchilarning turar joylari esa echki terisi bilan yopilgan chaylalardan iborat. Yirik shaharlar (Makka, ArRiyod, Madina, Jidda)da jahon andozalariga mos darajada koʻp qavatli uylar, mehmonxona, stadion, aeroportlar mavjud. Zamonaviy qurilishlarda arab milliy meʼmorligi anʼanalari oʻz aksini topgan. Yirik inshootlarning devori koʻpi marmar bilan qoplangan.
Kinosi
S.A.da hayot tarzi islom dini arkonlari asosida qurilgani sababli kinoteatr va teatrlar yoʻq. Shunga muvofiq, kinematografiya sanʼati rivojlanmagan. Asosan, sport va ijtimoiy harakterga ega filmlar yaratiladi. Ommaviy tarzda kinofilm va spektakllar namoyish etilmaydi.
Tadatoshi Masuda
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1998-yili 15-fevral Australia terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan.
Jahongir Mahal (Orchha)
Tarixi
Jahongir Mahalining barpo etilishi miloddan avvalgi XVII asrga toʻgʻri keladi. Oʻsha paytda viloyat hukmdori Vir Singh Deo Boburiylar imperatori Jahongirning shaharga birinchi tashrifi chogʻida uni iliq kutib olish ramzi sifatida bino qurdirgan. Saroyga kirish badiiy va an'anaviy darvoza bilan belgilangan. Inshootning old devori sharqqa qaragan va firuza koshinlar bilan qoplangan. Jahongir Mahal uch qavatli inshoot bo‘lib, u zamonaviy osilgan balkonlar, ayvonlar va xonalar bilan ajralib turadi.
Jahongir Mahalining gumbazlari temuriylar odatiga koʻra qurilgan; Uning buyuk ayvonlari urush fillarini sig'dira oladigan darajada katta bo'lib, uning landshaftdagi yuqori mavqei to'plarga yuqori masofani bosib o'tish imkonini berar edi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Lenzerwische
Lenzerwische Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Prignitz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 41,94 km2. 510 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Lenzerwischening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Tmaň
Tmaň Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 1200 ga yaqin aholisi bor.
Misr shohlari
Misrning fors satraplari
thumb Misr ayiqlari (fors. Mudraya), Ahamoniylar shohlari tomonidan nomlangan.
Miloddan avvalgi 525 yilgacha nol Misr Qirolligi (XVI sulola)…
Misrning Makedoniya satraplari
LAGIDLAR
ORESTIDLAR
Цари Египта
LAGIDLAR
LISIMAXIDLAR
MAGIDLAR
Salavkiylar
ARXELAIDLAR
Yuliya
Rim imperiyasi davridagi sudxo'rlar
Misrni o'z ichiga olgan imperator taxtiga da'vogarlar.
Gidrogenerator
thumbnail|Gidrogenerator sxemasiGidrogenerator (gidro... va generator) — gidravlik turbina yordamida aylanma harakatga keltiriladigan sinxron generator. Rotori gidroturbina ish gʻildiragi oʻqiga birlashtiriladi. Aylanish oʻqining joylashishiga qarab, Gidrogeneratorning vertikal va gorizontal xillari; aylanish chastotasiga qarab, sekin (100 ayl/min.gacha) va tez (100 ayl/min.
dan yuqori) aylanadigan xillari, hosil qilinadigan quvvatiga qarab, kam (50 Mvt gacha), oʻrtacha (50— 150 MVt) va katta (150 MVt dan yuqori) quvvatli xillari bor. Sekin aylanuvchi kuchli Gidrogeneratorning aylanish oʻqi vertikal, tez aylanuvchi Gidrogenerator (kovshli gidroturbinali)larniki esa gorizontal boʻladi. Gidrogeneratorlar daryolarning topologik va geologik xususiyatlarini eʼtiborga olib, tez aylanuvchi koʻpchilik Gidrogeneratorning oʻqdari vertikal oʻrnatiladi. Gidrogeneratorlarni konstrukiiyalashda va montaj qilishda gidroagregat aylanuvchi kismlarining mahkamlanishiga va rotor hamda stator chulgʻamlarini sovitishga alohida eʼtibor beriladi. Gidrogeneratorni uygʻotishda, odatda, volga oʻrnatilgan yordamchi oʻzgarmas tok generatoridan, baʼzi hollarda toʻgʻrilagichli sinxron generatordan foydalaniladi. Normal foydalaniladigan Gidrogeneratorning kuchlanishni generatsiyalash diapazoni 8,8 dan 18 kV gacha, quvvat koeffitsiyenta (soir)—0,8—0,95. Tez aylanuvchi Gidrogeneratorning f.i.k. 97,5-98,8; sekin aylanuvchilariniki — 96,3-97,5.
Shvedcha Vikipediya
Shvedcha Vikipediya — Vikipediyaning shved tilidagi boʻlimi. Shvedcha Vikipediya 2001-yilning may oyidan boshlab faoliyat yuritmoqda.
Hozirgi ahvoli
2023-yil 1-September boʻyicha Shvedcha Vikipediyada maqolalar mavjud. foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator. Jami tahrirlar soni —. Teranligi (bugun):