cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Haykaltaroshlik
H.da ijodkor nursoya oʻyinidan foydalanish orqali asarning taʼsir kuchini oshirishga erishadi (nur tushishi bilan haykal jonlanadi, nur yoʻnalishining oʻzgarishi bilan undagi nur-soya tovlanishi ham oʻzgaradi, natijada undan tomoshabin oladigan taassurot ham oʻzgarib boradi). Bu ayniqsa monu-mental va bezak H. asarlari uchun qoʻl keladi, chunki maydon yoki hiyobonga oʻrnatilgan haykalga ertalabki quyosh nurlari bir joziba bersa, kechki kun botish paytidan quyosh nurlari boshqacha bir fayz kiritadi. H.la insonning tashqi koʻrinishi, sokin yoki harakatdagi holatini aks ettirish bilan uning imkoniyati tugamaydi, asarda kechin-malar, hayajon, gʻamginlik va boshqa ham oʻz ifodasini topadi. Haykaltarosh mahorati, toʻgʻri topilgan harakat, yuzdagi mimik holat asarning taʼsirli boʻlishida muhim oʻrin tutadi. H. asarlari uchun tosh, granit, bronza, marmar, yogʻoch, metall (oltin, kumush, pikel kabi qimmatbaho metallar) sement, gips kabi turli materiallar ishlatiladi. H.da tanlangan xom ashyo uning rangini belgilaydi. Xalq H.da-gina haykallarni boʻyash hollari uchraydi. H. asarlari yaratishda yumshoq moddalar (maxsus loy, mum, plastilin va boshqalar), qattiq moddalar (turli nav toshlar, yogʻoch va boshqalar)dan kesib (yoʻnib) yoki oʻymakorlik bilan keraksiz qismlarini olib tashlash yoʻli bilan yaratiladi; suyuq holatdan qattiq holatga oʻtish xususiyatiga ega boʻlgan moddalar (turli metall, gips, beton va boshqalar)dan qolip yordamida quyib ishlanadi; keramika H. asarlari tayyorlashda maxsus loy navlaridan foydalaniladi, shakl boʻyama iaqsh yoki rangli sir bilan qoplanadi va maxsus pechlarda quydiriladi. H. asari taglikka (postament yoki pyedestalga) oʻrnatiladi; baʼzan haykaltarosh maq-sadini yuzaga chiqarishda bir necha taglikka oʻrnatilgan haykallar, relyeflardan foydalanishi mumkin.
Quldorlik tuzumi davridan H.da yangi bosqich boshlandi, bu davr uslub rang-barangligi, mavzu va turlarining koʻlami bilan ajralib turadi. Bu jihatdan H.da Qad. Sharqning alohida oʻrni bor: ilk bor mahobatli haykallar, dastgoh portretlari, joʻshqin, harakatga toʻla boʻrtma tas-virlar yaratildi. Shumer va Akkad, Bobil va Ossuriya yodgorliklari, Misrdagi mahobatli haykallar, nafis boʻrtma tasvirlar shu davrning nodir yodgorliklaridir. Oʻrta Sharq, jumladan, Oʻzbekiston hududida yara-tilgan Xorazm, Sugʻd, Baqtriya yodgorliklari, Tuproqqalʼa, Varaxsha, Af-rosiyob, Xolchayon, Dalvarzintepa, Quvaning mahobatli haykal va boʻrtma tasvirlari, mayda haykalchalar, amaliy sanʼat buyumlarini bezashda ishlangan turli badiiy shakllar davrning boy madaniyatidan dalolat beradi.
Antik davrda voqeband relyef, portret oʻz rivojining yuqori bosqi-chiga koʻtarildi, odamning ruhiy hola-tini ifodalash borasida katta yutuqlarga erishildi. Yunoniston va qis-man qad. Rimda yaratilgan H. asarlarida insoniy tuygʻular, uning kamoloti yetakchi oʻrinni egalladi, tasvirlashda haqqoniylik hukm surdi, jismoniy baquvvat va maʼnaviy goʻzal inson obra-zini yaratish yunon H.ning bosh maqsadi boʻldi (Fidiy va Miron, Poliklet va Praksitel). Rim haykaltaroshlari portret sanʼatida katta yutuqlarga erishdilar, ularning asarlarida in-sonning murakkab kechinmalari kuchli realizmda tasvirlandi, shaxsning jismoniy va maʼnaviy holati ochiq koʻrsatildi; Rimda ilk bor otliq qoʻmondon haykali ishlandi, boʻrtma tasvirda ham katta yutuqlarga erishildi: muhim tarixiy voqealarga bagʻishlab oʻrnatilgan ustun va zafar toqilari voqeband boʻrtma tasvirlar bilan bezatildi.
Oʻrta asrlar Sharq mamlakatlarida H. hamma joyda bir xil rivojlanmadi. Janubiy, janubi-sharqiy Osiyo mamla-katlari (Hindiston, Indoneziya va Hindixitoy mamlakatlari)da maho-batli, ishlanishi nafis ajoyib yodgorliklar yaratilgan boʻlsa, Yaqin va Oʻrta Sharq mamlakatlarida H. amaliy bezak sanʼatining H. bilan chatishib ketgan tosh oʻymakorligi, yogʻoch va ganch oʻymakorligi, zargarlik va kandakorlik asarlarida oʻz ifodasini topdi, roʻzgʻor buyumlari, taqinchoqlar tayyorlashda, binolar bezagi (namoyoni)da keng qoʻllandi. Yevropa mamlakatlarida xristian dini H.ni rivojlantiruvchi asosiy kuch boʻldi: soborlar qoshida H. ustaxonalari tashkil etildi, bu yerda boʻlajak haykal-taroshlar tayyorlandi, ibodatxonalar uchun dumaloq haykal va relyeflar yaratilib, ular diniy gʻoyalarni targʻib qilishga xizmat qildi.
H. roman va gotika uslubida qurilgan binolar kompozitsiyasining ajral-mas qismiga aylandi. 13-asr 2-yarmi — 14-asr boshlarida Yevropa realistik H. namu-nalari koʻzga tashlana boshladi (N.Pi-zano va boshqalar), dunyoviy gʻoyalar (yorqin insoniy xarakterlar, hayotga muhabbat ruhi)ni aks ettirish H.ning bosh vazifasiga aylandi (Donatello, A.Verok-kʼo va boshqalar), koʻp planli relyeflar yara-tildi; bronzadan haykal quyish sanʼ-ati mukammallashdi, mayolika (koshinkorlik), kandakorlik amaliyotda keng ishlatila boshlandi. Mikelanjelo ijodi Uygʻonish davri sanʼatining yuksak bir choʻqqisi boʻldi. 17—19-asrlar H. ham boy va rang-barang; bu davr Yevropa H.da barokko, klassitsilm, realizm uslublari raqobatda boʻldi. Uygʻonish davri H.ga xos xotirjamlik, salobatlilik oʻrniga barokko uslubi bilan shijoat, joʻshqinlik kirib kelgan boʻlsa, klas-sitsizm aksincha yana Uygʻonish davri xotirjamligiga qaytishga, hamma narsani aql bilan tartibga solishga harakat qildi. Oʻz mavqeini mustahkamlab borgan realizm uslubi borliqni toʻlaqonli aks ettirishga, inson his-tuygʻularini chuqurroq ifodalashga intildi (L.Bernini, A.Kanova, J. Gudon va boshqalar). 19-asr 2-yarmidan H.da demokratik tamoyillar ortib bordi, maishiy hayot, mehnat mavzusi sanʼatkorlarni oʻziga jalb etdi. Yevropa H.da turli naturalistik oqim va yoʻnalishlar shakllandi, avvalgi sanʼatlar sintezidan chekinish yuzaga keldi; bu davrda impressi-onizm, simvolizm oqimlari ham H.da oʻz ifodasini topdi. 19-asr oxiri — 20-asr boshidagi H. rivojiga davrning yangi oqimlari taʼsir etdi. Bu jarayonda fransuz haykaltaroshi O.Roden ijodi muhim ahamiyatga ega boʻldi. Uning taʼsirida nafaqat fransuz, balki koʻpgina zamonaviy yevropalik va boshqa haykaltaroshlar ijodi shakllandi. 20-asr H. sanʼati qarama-qarshi omillarga asoslangan. Bir tomondan realistik sanʼat yoʻnalishi oʻz badiiy koʻlamini kengaytirishga, ifoda vositalarining taʼsirchanligini oshirishga intilgan boʻlsa, ikkinchi tomondan avangard sanʼati oʻz imkoniyatlarini keng namoyon eta bordi. 20-asr badiiy uslublari (kubizm — P.Pikasso, A.Ar"xipenko, A.Loran; konstrukti-vizm — A.Kolder; popart va avangardning boshqa vakillari) taʼsirida H. yangi koʻrinish va anʼanaviy boʻlmagan uslub va materiallar bilan boyidi. 19-asr oʻrtalarida Yaqin va Oʻrta Sharq mamlakatlarida H.da jonlanish boshlandi. Oʻrta Osiyo, jumladan, Oʻzbekistonda ham H. asarlari yaratila boshladi, uning dumaloq va boʻrtma tasvir-relyef turida asarlar paydo boʻldi. Favvoralar ishga tushdi, bezak H. asarlari bilan dam olish va xor-diq chiqarish maskanlari, xiyobonlarni bezatish odati kengaydi. Shu davrda ishlangan qurbaqa, kiyik, it, sher va boshqa haykallar bir qancha (Toshkent, Buxoro kabi) joylarni bezab turibdi. Buxorodagi Sitorai Mohi Xosadagi marmardan ishlangan sher haykallari, islimiy, girih naqshlar, chiroyli yozuvlar bilan oʻyib jilo berilgan suv novlari diqqatga sazovor. Tosh va marmar oʻymakorligi namunalari Xiva meʼmoriy yodgorliklarida koʻp uchraydi (jumladan, relyefli tosh va marmar poyus-tunlar).
20-asr boshlaridan xalq anʼanaviy amaliy sanʼati usullari keng qoʻllandi hamda rivojlantirildi: Muqimiy teatri (1943) hamda Navoiy teatri (1948) binosi va boshqa H.ning boshqa turlari ham keng rivojlana boshladi. Anʼ-anaviy mayda haykaltaroshlik ham yangi mazmun va mavzular bilan boyidi (U.Joʻraqulov, X.Rahimova, A.Muxto-rov va boshqalar). Shu davrdan realistik H.ning hamma turlarida dastlabki namunalari yaratildi. Monumental va bezak H.gi bevosita meʼmorlik sanʼati bilan bogʻliq holda rivoj topdi: E.Rush, Ya.Kuchis, Ya.Strazdin, O.Korjinskaya asarlari shu sanʼatining dastlabki namunalari edi. Dastgoh H.gida port-ret va janrli kompozitsiyalar paydo boʻldi (A.Ivanov, F.Grishchenko va boshqalar). Oʻzbek haykaltaroshligining yangi bos-qichi 20-asrning ikkinchi yarmiga toʻgʻri keladi. Bu davrga kelib haykaltaroshlar safi kengaydi. H.da akademik tizim shakllandi. A. Boymatov, A. Ahme-dov, D.Roʻziboyev, A.Shoymurodov, E.Aliyev, H.Hus-niddinxoʻjayev, Ya.Shapiro, L.Ryabsev, D. Ryabichev va boshqa H.ning barcha tur va janrlarida ijod qilib, uning ravnaqiga oʻz hissalarini qoʻshdilar.
Monumental va monumental-bezak H. borasida qator asarlar yaratishda tosh, metall, shamot, sopol va boshqa qat-tiq materiallardan keng foydalaniddi. Oʻzbekistondagi har bir meʼmoriy majmua sanʼatlar sin-tezi zaminida shakllantirilishi H. rivojida muhim oʻrin egalladi. Toshkent shahri, viloyatlar va tumanlar markazlarida bosh maydon, yirik xiyo-bon, koʻchalar va boshqa markazlarda maydonlar tashkil etildi, ularda davlat va fan, madaniyat arboblariga yodgorliklar oʻrnatildi: Toshkentdagi Pushkin (M.Anikushin), Samarqanddagi Alisher Navoiy va Jomiy (H.Husnid-dinxoʻjayev va V.Lunev) hamda Mirzo Ulugʻbek (M.Musaboyev) va boshqa haykallar. Bezak H.da afsonaviy ajdaho, kiyik va qoʻzichoqlar haykallari yaratilib, madaniy, maʼmuriy binolarning may-donlariga oʻrnatildi (Toshkentdagi Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi Markaziy koʻrgazmalar zali oldidagi haykallar va boshqa, Samarqand muzeyi oldidagi ajdaho, Buxoro Inturist mehmonxonasi uchun ishlangan relyef va haykallar), favvoralarda H. koʻrinishlari oʻz ifodasini topdi.
Dastgoh H.ning portret va anima-listika janrlarida A. Boymatov, A.Shoymurodov, A.Ahmedov, akauka P. va M.Ivanovlar, T. Qosimov, D.Roʻziboyev, keyinroq \\.Jabborov, T.Toʻlaxoʻjayev va boshqa, qoraqalpoq H.da J.Quttimurodov, Toʻraniyozov va boshqa izlanishlari oʻziga xosligi bilan ajralib turadi. 1960—80 yillarda dast-goh X.ning portret, janrli haykal va mayda plastika (haykaltaroshlik)da jonlanish sezildi, uslub va yoʻnalishlari kengaydi. A. Hotamov, T.Esonov, M. Abdullayev, F. Ahmedzya-nov, M.Avakyan, M.Rahmonberdiyev, M.Borodi-na, L. Nesterovich, M. Porub, T.Yorqulov va boshqa shu yoʻnalishda ijod qilib tanila boshladilar.
Mustaqillik yillarida H.da yirik badiiy yodgorlik haykallar barpo etildi, ularda ajdodlarning yorqin qiyofalarini yara-tishga erishildi. Bu davrda H.da yaratilgan asarning ilk namu-nasi Oʻzbekiston milliy bogʻinint soʻlim goʻshasiga oʻrnatilgan Alisher Navoiy haykali boʻlib (haykaltaroshlar E.Aliyev, N.Bandzeladze, V.Deg-tyarov, 1991), u atrof-muhit bilan uy-gʻunlikda; ramziy maʼnoda barpo etilgan meʼmoriy qism (ayvon) shoirning mahobatli qiyofasini yanada jonlantiradi. Monumental H.da sermahsul ijod qilayotgan I.Jabborov, J. Mir-tojiyev va boshqa asarlarida sanʼatlar sin-teziga asoslangan asarlari yuzaga keldi. Toshkent, Samarqand, Shahrisabzda qad koʻtargan Amir Temurning mahobatli haykallarida sohibqiron obrazi gavdalantirildi; sarkarda "Ja-loliddin Manguberdi" (2000), buyuk alloma "alFargʻoniy" (1998, Fargʻona va Quva shahri) "Zahiriddin Muham-mad Bobur" (1993, Andijon shahrida), "Abdulla Qodiriy" (1994, Toshkent shahrida), "Choʻlpon" (1997, Andijon shahrida), "Ona" (Jizzax shahrida) kabi yirik yodgorlik asarlarida tarixiy shaxslar qiyofasi, "Alpomish" ramziy haykalida (1999, Termiz shahrida) xalq qahramonining badiiy talqini yara-tildi.
Dastgoh H.da zamonaviy va milliy anʼanalar oʻzaro uygʻunlikda rivojlanmoqda, bunda badiiy tasviriylik yetakchi oʻrin tutadi. H.da oʻziga xos ijodiy uslubga ega boʻlgan T.Tojixoʻjayev ("Alisher Navoiy", "Ulugʻbek", "Mashrab", "Furqat" kabi buyuk siymolar hamda "Kurash", "Raqs", "Chavandoz" kabi romantik asarlar), D.Roʻziboyev ("Navroʻz malikasi", 2000), J.Quttimurodov ("Ayol", "Amudaryo", "Oqqush", "Avesto" turkumi va boshqalar), J. Mirto-jiyev ("Bobur — Vatan sogʻinchi", "Sayyoh Bobur", "Temur Malik", "Behzod") va boshqa haykaltaroshlar sama-rali ijod qilmoqda. Mayda H.da ham katta muvaffaqiyatlarga erishildi, sopol (terrakota), shamot, chinni, fayans, yogʻoch va boshqalarda asarlar yuzaga keldi. Sh.Moʻminovannng chinni va sopol shakllari nozik hamda tasavvurining rang-barangligi bilan ajralib turadi, N.Qodirov, V. Shurkov va boshqalarning sopol haykalchalari ishlanishi xalq ijodiyotiga yaqinligi, yengil yumori bilan diqqatni oʻziga tortadi.
Mehrstetten
Mehrstetten Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Reutlingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,10 km2. 1348 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Mehrstettenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Klon tanlash
Klon tanlash (oʻsimliklarda) — yaxshi klonlarni ajratib olish; vegetatsiya yoʻli bilan koʻpayuvchi oʻsimliklar navlarini yaxshilash usuli. Klon tanlash kartoshkachilik, uzumchilik va mevachilik seleksiyasida keng qoʻllaniladi. Klon tanlash (vegetativ yul bilan koʻpayuvchi oʻsimliklarda yakka tanlash) orqali aksariyat navning ayrim xususiyatlari (kasalliklarga, qurgʻoqchilikka chidamlilik) va boshqalarni yaxshilashga erishiladi. Mas, Klon tanlash yoʻli bilan kartoshka rakiga chidamli kartoshka navlari chiqarilgan. Mevachilikda klon payvandtaglar keng qoʻllaniladi. Gʻoʻza seleksiyasida Klon tanlashdan faqat chatishtirilgan turlarning xromosomalar toʻplami nomutanosibligi tufayli bepusht toʻplami noyob duragaylarini (turlararo chatishtirishda) koʻpaytirish va saqlashda foydalaniladi. Bunda ildiz tarmogʻi kuchli rivojlangan madaniy gʻoʻza turlari shoxlariga duragay oʻsimlik qalamchalari ulanadi.
NGC 1763
NGC 1763 Oltin Baliq yulduz turkumidagi EN (emission tumanlik) tipli galaktik tumanlik, oʻta yangi yulduz qoldigʻidir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Maraga,(Ozarbayjon)
Maragʻa (Մարաղա; Maraga, shuningdek, Maraga) yoki Shixarx (Şixarx), ilgari Leninavan nomi bilan atalgan (1954-1992) — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi shahar, Togʻli Qorabogʻning siyosiy maqomida. [[Togʻli Qorabogʻning | bahsli]] hududi. Shaharda 1989-yilda etnik armanlar koʻpchilikni tashkil etgan, oʻsha paytda qishloq maqomiga ega edi. The town was the site of a large massacre during the First Nagorno-Karabakh War.
Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi
1992-yil 10-aprelda, Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi paytida, oʻsha paytga qadar Leninavan nomi bilan mashhur boʻlgan qishloq, Ozarbayjon] tomonidan etnik [[armanlar tomonidan qirgʻin sodir boʻlgan. ]]i kuchlar, Xo‘jayli qirg‘inidan keyin qasos olish harakati sifatida tasvirlangan.
Klon
Klon (yun. klon — shox, novda, bachki) — bir oʻsimlik yoki hayvon organizmidan jinssiz yoki vegetativ koʻpayish yoʻli bilan paydo boʻlgan individlar nasli. Nemis olimi Vebber K. ni birinchi boʻlib taʼriflab berdi (1903). Klon hayvonot olamida — mikroorganizmlar, hasharotlarda, oʻsimliklar olamida — mevali daraxtlar, tok, piyoz va boshqalarda uchraydi. Klon tuxumhujayradan apogam yoʻli bilan meyozga uchramay paydo boʻlgan nasllardan; qalamcha, tuganak va boshqalarda hosil boʻlgan ona oʻsimliklar naslidan va boshqa tashkil topishi mumkin. Oʻsimliklar dunyosida vegetativ koʻpayishda kurtak oʻzgaruvchanligi tufayli navning naslida boshlangʻich oʻsimlikdan farqlanuvchi individlar tarzida paydo boʻladi. Ular shu navning yangi Klonlarini boshlab beradi. Shunga koʻra, har bir navning ahamiyati turlicha boʻlgan bir nechta Kloni boʻlishi mumkin. Koʻpchilik nusxalarning qim-matli xoʻjalik belgilari Klon olish yoʻli bilan saqlab qolinadi.
Bahodir Normatov.
IC 3692
IC 3692 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi SBa (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Maralyansarov
Manbalar
{Azerbaijan-geo-stub}}
Montmajor
Montmajor Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 76,5 km2. Aholisi — 483 kishi (2010).
Mondovi (Wisconsin)
Mondovi AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Buffalo County okrugi tarkibiga kiradi.
Gulobod (Temurmalik)
„Gulobod“ (2013-yil 28-fevralgacha Boboyunus) — Temurmalik tumani Qishloq dagi qishloq. Vahdat shahridan mahalla markazigacha 7 km, tuman markazigacha 25 km; avtomagistral. Aholisi 109 kishi (2017), tojiklar.
Mondovi (Wisconsin)
Aholisi
2638 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Gulobod (Temurmalik)
Iqtisodiyot
Tegirmon va xususiy moy pressi bor. Qishloqda maktab yoʻq. Chilcha qishlog‘idagi umumiy o‘rta taʼlim maktabida o‘quvchilar tahsil oladi. Iqtisodiyotining asosiy tarmoqlari: dehqonchilik va chorvachilik. Yerlar quruq.
Brickeln
Brickeln Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,07 km2. 217 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Brickelnning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ali Ato
Ali Ato – “Nasoyim ul-muhabbat” da tilga olingan turkistonlik tasavvuf shayxi. Kumushkentda yashagan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Alisher Navoiy­ ning oʻzi yozib kiritgan.
Kloson Jerard
Kloson Jerard (1891, Malta oroli — 1971, London) — ingliz turkiyshunosi. Qutb Xorazmiyning Britaniya muzeyida sakdanayotgan "Muhabbatnoma" asariga tafsir yozgan (1928). Turkiyshunoslikka oid ellikka yaqin ilmiy ish eʼlon qilgan. Lugʻatshunoslik uning faoliyatida alohida oʻrin tutadi. Navoiy asarlari uchun tuzilgan "Sangloh" lugʻatini (keng izoq, batafsil sharh va ilovalar bilan; 1960), "13-asrgacha boʻlgan turkiy tillarning etimologik lugʻati"ni (1970) nashr qildirgan. K. "Sangloh"ni nashr qildirib, eski oʻzbek lugʻatchilik maktabini oʻrganish ishiga katta hissa qoʻshgan. Mazkur lugʻat Navoiy asarlari tili, shuningdek, b. turkiy tillarni oʻrganishda muhim manba ekanligini taʼkidlagan. Oltoyshunoslik ishlari uchun Indiana (AQSH) universitetining (1969), sharqshunoslik faoliyati uchun esa London Osiyo qirollik jamiyatining (1973) oltin medallari bilan mukofotlangan.
Husniddin Sharipov
Husniddin Sharipov – 1933-yil 10-fevralda Namanganning Pop shahrida tugʻildi. Namangan qishloq xoʻjalik texnikumini (1949) va Toshkent qishloq xoʻjalik institutini (1954) tugatgan. Oʻrmon-melioratsiya injeneri.
Namangan oʻrmon xoʻjalik idorasida injenerlik qildi (1954–1956), viloyat gazetasida adabiy xodim va mas’ul kotib boʻlib ishladi. 1960-yildan „Oʻzbekiston madaniyati“ gazetasida adabiy kotib, keyin „Sharq yulduzi“ jurnali sheʼriyat boʻlimiga mudir boʻldi (1962–1969, 1976–1977, 1982–1983). 1984–1993-yillarda Oʻzbekiston Yozuvchilari uyushmasida adabiy maslahatchi.
Fizik maydonlar
Fizik maydonlar - materiyaning alohida shakli; cheksiz katta erkinlik darajasiga ega boʻlgan fizikaviy tizimlar. Fizik kattaliklarning fazoda uzluksiz taqsimlanishi bilan tavsiflanadi va cheksiz erkinlik darajalari soniga ega boʻladi. Elektromagnit va gravitatsion maydonlar, yadro kuchlari maydoni, turli zarralarga tegishli toʻlqin (kvant) maydonlar Fizik maydonlar qisoblanadi. Maydon tushunchasini birinchi marta 19-asr 30-yillarida M.Faradey elektr va magnit maydonlarga nisbatan ishlatgan. M.Faradeyning elektromagnit maydon toʻgʻrisidagi gʻoyasini 19-asr 60-yillarida J.K.Maksvell rivojlantirgan. Hozirgi zamonaviy elementar zarralar nazariyasida oʻzaro taʼsirlashuvchi kvant Fizik maydonlar (elektronpozitron, foton, mezon) va boshqa maydonlar oʻrganiladi.
Husniddin Sharipov
Ijodi
Soʻnggi yillarda Husniddin Sharipovning „Yor istab“ (1992) sheʼriy toʻplami, „Ming ikkinchi kecha“ (1992) va „Qaltis yurish“ (1999) dostonlari, „Doʻstim Tojiddin“ (2001) nomli hujjatli qissasi, „Asiringman“ (2003) nomli saylanma asarlari nashr etildi. Eng sara asarlari, ruschadan tashqari, ukrain, ozarbayjon, tojik, oʻrdu, polyak, turk, belorus tillariga tarjima etilgan.
Shoir ijodining qamrovi keng: u fazokor parvozidan ham, dehqon kuymanishlaridan ham, ayol qalbi goʻzalligidan ham birday zavq oladi. Holat va ruhiy harakat ifodasida aniqlikni, tilda lutfni sevadi.
Mukofotlari
Husniddin Sharipov – Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1983), „Mustaqillik“ medali (1992) va „Mehnat shuhrati“ ordeni (2000) bilan taqdirlangan.
Trivy
Trivy Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Mâcon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
283 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,7 km2.
Mavlono Jannatiy
Mavlono Jannatiy (XV XVI asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni “tabʼi yomon emas, ammo aqli ham yoʻqtur va tolei ham” deb, bir muddat podshoh mulozimi boʻlgani, lekin falokat va yomon feʼli tufayli vazifasidan ozod etilganini yozadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltiril­gan: Ba may xoʻrdan chu soqiy sogʻari mayro dahan poʻshad,
Chi shud k-oʻro ba sarpoʻshe savodi chashmi man poʻshad.
(Mazmuni: May ichilayotgan paytda soqiy uning idishi ogʻzini yopib qoʻygani kabi ul goʻzalga nima boʻldiki, mening koʻzim qorasini qopqoq bilan berkitib qoʻydi).
Wellington (Kentucky)
Aholisi
561 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 2355,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,2 km2. Shundan 0,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 153 m balandlikda joylashgan.
IC 5337
IC 5337 Pegas yulduz turkumidagi Sc (ixcham spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Saint-Cyr-du-Gault
Saint-Cyr-du-Gault Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Blois tumani tarkibiga kiradi.
Fizik kimyoviy analiz
Fizik kimyoviy analiz - modda yoki sistemaning fizik xossalari bilan uning tarkibi oʻrtasidagi bogʻliqlikni oʻrganadigan kimyoviy termodinamika usuli. Fizik kimyoviy analiza.da sistemaning turli fizik xossalari, koʻpincha fazaviy oʻtish temperaturasi va boshqa issiklik xossalari (issiklik oʻtkazuvchanligi, issiqdik sigʻimi, issiqlikdan kengayishi), elektr (elektr oʻtkazuvchanligi, dielektrik singdiruvchanligi), optik (sindirish koʻrsatkichi), zichlik, qovushqoqlik, qattiqlik kabi xossalari oʻrganiladi. Tekshirilayotgan obʼyektning rentgen strukturaviy analizi, mikroskopik metallografiya va boshqa usullari bilan aniqpanadigan tavsiflaridan ham foydalaniladi.
Saint-Cyr-du-Gault
Geografiyasi
Maydoni — 26,0 km2.
Mafra saroyi
Mafra saroyi (Palácio de Mafra), shuningdek , Mafra saroyi-monastiri va Mafra qirollik binosi (Real Edifício de Mafra) nomi bilan ham tanilgan.), Portugaliyaning Mafra shahrida, Lissabondan 28 kilometr uzoqlikda joylashgan monumental barokko va neoklassik saroy-monastirdir. Qurilish 1717 yilda Portugaliya qiroli Ioann V davrida boshlangan va 1755 yilda toʻliq yakunlangan ekan.
Saroy 1910 yilda Milliy yodgorlik sifatida tasniflangan va Portugaliyaning yetti moʻjizasining finalchisi boʻlgan. 2019-yil 7-iyulda Mafra qirollik binosi — saroy, bazilika, monastir, Serko bog‘i va ov bog‘i (Tapada) YuNESKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritildi ekan.
Fizik kimyoviy analiz
Fizik kimyoviy analiza.ning asosiy usuli — xossa (tarkib) oʻzgarishi bilan holat oʻzgarishi (tarkib — tra, tarkib — bosim va h.k.)ning geometrik analiziga asoslangan. Chunki fazalar muvozanatlarini analitik aniqlash usuli qiyin boʻlib, fazalar sohasini taqriban aniqlay oladi. Diagrammalarni geometrik analiz qilish usuli faza strukturasi va tarkibining oʻzgarishini toʻgʻri aniklashga imkon beradigan yagona usul hisoblanadi. Bu Fizik kimyoviy analiza.ning baʼzi koʻp fazali, koʻp komponentoy sistemalar — qotishmalar, minerallar, eritmalar, karbidlar, oksidlar, yarim oʻtkazgich va oʻta oʻtkazgich materiallar, organik birikmalardan iborat sistemalar va boshqalarni tadqiq qiluvchi muhim usulga aylanishiga keng yoʻl ochadi.
Fizik kimyoviy analiza. kimyo va kimyotexnologiyaning barcha sohalarida, shuningdek, metallurgiya, geol.mineralogiya tadqiqotlarida va boshqalarda qoʻllanadi.
Liberty Mutual
Liberty Mutual Group - Amerikaning diversifikatsiyalangan global sugʻurtachisi va Qoʻshma Shtatlardagi oltinchi yirik mulk va baxtsiz hodisalar sugʻurtachisi. U 2020-yildagi daromadi boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi eng yirik korporatsiyalar Fortune 100 roʻyxatida 71-oʻrinni egallaydi. Bostonda (Massachusets shtati) joylashgan boʻlib, logotipida Ozodlik haykali (rasmiy ravishda Ozodlik dunyoni yorituvchi) tasvirlangan boʻlib, u butun dunyo boʻylab 900 dan ortiq joylarda 45 000 dan ortiq odamni ish bilan taʼminlaydi. 2021-yil 31-dekabr holatiga koʻra, Liberty Mutual Insurance konsolidatsiyalangan aktivlarida 156,043 milliard dollar, konsolidatsiyalangan majburiyatlarda 128,195 milliard dollar va yillik jamlangan daromadda 48,2 milliard dollarga ega edi.
1912-yilda tashkil etilgan kompaniya shaxsiy avtomobillar, uy- joy mulkdorlari, ishchilarga tovon puli, tijorat koʻp xavf-xatar, tijorat avtomobili, umumiy javobgarlik, global ixtisoslik, guruh nogironligi, yongʻin sugʻurtasi va kafillik kabi sugʻurta mahsulotlari va xizmatlarini taklif etadi.
Liberty Mutual Group toʻliq yoki qisman Argentina, Braziliya, Chili, Xitoy (shu jumladan Gonkong), Kolumbiya, Ekvador, Hindiston, Irlandiya, Malayziya, Polsha, Portugaliya, Singapur, Ispaniya, Tailand, Turkiyadagi mahalliy sugʻurta kompaniyalariga egalik qiladi. Buyuk Britaniya, Venesuela va Vetnam.
Saint-Geoirs
Saint-Geoirs Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Liberty Mutual
Qoʻshma Shtatlarda Liberty Mutual oʻzaro kompaniya boʻlib qolmoqda, unda sugʻurta shartnomasiga ega boʻlgan sugʻurta egalari kompaniyaning aktsiyadorlari hisoblanadi. Biroq, Liberty Mutual Group brendi odatda Qoʻshma Shtatlardan tashqarida alohida tashkilot sifatida ishlaydi, bu yerda shoʻʻba korxona koʻpincha yuridik jihatdan tan olingan oʻzaro kompaniya imtiyozlaridan foydalana olmaydigan mamlakatlarda tashkil etiladi.
Saint-Geoirs
Aholisi
455 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 65,9 nafar kishi.
Liberty Mutual
Hozirgi bosh direktor - Devid H. Long. U 2011-yil 29-iyunda oʻzidan oldingi Edmund (Ted) F. Kellining oʻrnini egalladi Kelli 1998-yilda bosh direktor etib tayinlangan va 2013-yil aprel oyida Direktorlar kengashi raisligidan ketgan
Erta tarix
Liberty Mutual 1912-yilda Massachusets xodimlarini sugʻurtalash assotsiatsiyasi (MEIA) sifatida tashkil etilgan boʻlib, 1911-yilda Massachusets shtatida ish beruvchilardan oʻz xodimlarini ishchilarni tovon sugʻurtasi bilan himoya qilishni talab qiluvchi qonun qabul qilingandan keyin tashkil etilgan. Kompaniya oʻzaro kompaniya sifatida tashkil etilgan boʻlib, sugʻurta kompaniyasi uning sugʻurta egalariga tegishli boʻlgan tuzilmadir. Birinchi filial 1914-yilda ochilgan va oʻsha yilning oxirida kompaniya oʻzining birinchi avtomobil sugʻurta polisini yozgan. Nomi 1917-yilda Liberty Mutual Insurance Company deb oʻzgartirildi va hamkorliklar orqali kompaniya toʻliq qamrovli avtoulov siyosatlarini taklif qila boshladi.
Saint-Geoirs
Geografiyasi
Maydoni — 6,9 km2. Dengiz sathidan 414 – 747 m balandlikda joylashgan.
Liberty Mutual
Strukturaviy oʻzgarishlar
1964-yilda Liberty Mutual Insurance Company Liberty Life Assurance filiali orqali hayot sugʻurtasini taklif qila boshladi. 2002-yilda kompaniya oʻzining hozirgi oʻzaro xolding tuzilmasiga aylantirildi, bu unga oʻzaro kompaniya boʻlib qolgan holda aktsiyalarni taklif qilish imkonini beradi. Konvertatsiya munozarali boʻldi, chunki baʻzi sugʻurta egalari bu oʻzgarish ularning umumiy kompaniyaga boʻlgan qiziqishlarini susaytiradi, ovoz berish nazoratini kamaytiradi va dividendlarni cheklaydi deb ishonishgan. Sugʻurta polisi egalariga taqdim etilgan ma’lumotlar notoʻgʻri ekanligi haqidagi da’vo arizasi qoʻzgʻatildi. Liberty Mutual daʻvoni 2001-yil dekabr oyida hal qildi, bu esa qoʻshimcha oshkor qilishni talab qildi va kompaniya mansabdor shaxslari va direktorlariga maʻlum kompensatsiyalarni chekladi. Ushbu xavotirlarga qaramay, reja 2001-yilning noyabrida ovoz beruvchilar tomonidan tasdiqlangan. Oʻzaro xolding kompaniyasi tuzilmasining koʻproq moslashuvchanligidan foydalangan holda, Liberty Mutual bir qatorli, yuqori mintaqaviy sugʻurtalovchidan dunyodagi yetakchi mulk va baxtsiz hodisalar sugʻurtasi kompaniyalaridan biriga aylandi.
Oʻsish va sotib olish
Liberty Mutualning oʻsishi ham organik, ham sotib olish orqali boʻldi. Dastlabki xaridlar kichik edi, ammo Liberty Mutual soʻnggi oʻn yil ichida bir nechta yirik xaridlarni amalga oshirdi, jumladan 2008-yilda Safeco korporatsiyasining yuqori darajadagi sotib olinishi. Liberty Mutual Safecoʻning barcha muomaladagi aktsiyalarini har bir aksiya uchun 68,25 dollarga, umumiy bitim narxi taxminan 6,2 milliard dollarga sotib olishga rozi boʻldi. Ushbu faoliyat natijasi oʻn ikki yil ichida daromadning 6 milliard dollardan 30 milliard dollarga koʻtarilishi boʻldi. 1999-yilda kompaniya Wausau Insurance Cos kompaniyasini sotib oldi
Liberty Mutual 2006-yilda odamlarning boshqalarga yaxshilik qilayotgani tasvirlangan televizion reklama rolikini yaratdi va bu "juda" ijobiy javob uning "Masʻuliyat loyihasi " veb-saytini yaratish qaroriga olib kelgani haqida xabar berdi. Liberty Mutual uzoq davom etgan PBS hujjatli seriyasining yagona korporativ homiysi hisoblanadi American Experience. 2011-yilda kompaniyaning "Real America" kampaniyasi doirasida kompaniya Sacagawea va Pol Revere ishtirokidagi ikkita yangi reklama roliklarini taqdim etdi.
2011-yilda kompaniya shtab-kvartirani kengaytirish loyihasi doirasida 22 qavatli osmonoʻpar bino boʻlgan Liberty Mutual Tower qurilishini boshladi. Bino 2013-yil iyun oyida yashash guvohnomasini oldi
2017-yil may oyida Liberty Mutual Insurance Bermudada joylashgan Ironshore Inc.ni Fosun International Limited kompaniyasidan 2,93 milliard dollarga sotib olishni yakunladi. 2019-yil oktabr oyida Liberty Mutual AmTrust Financial Services kredit va kafillik qayta sugʻurtalash shoʻba korxonalari boʻlgan Nationale Borg, Nationale Borg qayta sugʻurta va AmTrust Insurance Spain kompaniyalarini sotib oldi.
2021-yil iyul oyida Liberty State Auto Group kompaniyasini 2 milliard dollardan koʻproq evaziga sotib olishga rozi boʻldi.
Strategik biznes boʻlinmalari
Liberty Mutual oʻzining barcha faoliyatini toʻrtta strategik biznes boʻlinmasi orqali olib boradi: AQSh isteʻmol bozorlari, tijorat sugʻurtasi, global isteʻmol bozorlari va global mutaxassislik. left|thumb|266x266px| Massachusets shtatining Andover shahridagi koʻcha yarmarkasidagi Liberty Mutual stendi.
AQSh isteʻmol bozorlari
Yoʻlovchi avtomobillari, uy-joy mulkdorlari, hayot, annuitet va boshqa mulk va baxtsiz hodisalardan sugʻurtalash mahsulotlari Liberty Mutualning AQSh isteʻmol bozorlari liniyasi orqali mavjud. Ushbu mahsulotlar Liberty Mutual Insurance va Safeco nomlari ostida markalangan va 2300 dan ortiq savdo mutaxassislari tarmogʻi orqali tarqatiladi. Boshqa tarqatish vositalari - qoʻngʻiroq markazlari, uchinchi tomon ishlab chiqaruvchilari va kompaniyaning oʻz veb-sayti. AQSH boʻylab 10 000 dan ortiq sugʻurta agentliklari Safeco markali mahsulotlarni olib yuradi.
Tijorat sugʻurtasi
Mulk va zarar, shuningdek, guruh imtiyozlari tijorat sugʻurtasi mahsulotlari ikki xil toifaga boʻlinadi: Biznes sugʻurtasi va milliy sugʻurta. Birinchisi 1000 dan kam ishchisi boʻlgan korxonalarga xizmat koʻrsatadi, ikkinchisi esa muayyan sohalardagi yoki 1000 dan ortiq xodimga ega korxonalarga xizmat qiladi. Guruh imtiyozlari mahsulotlari nogironlik sugʻurtasi va guruh hayotini sugʻurtalashni oʻz ichiga oladi.
Global isteʻmol bozorlari
Mahalliy sugʻurta kompaniyalari Liberty International mahsulotlarini 18 mamlakat va bozorlarda sotadi. Xalqaro mahsulotlar ham jismoniy, ham biznes mijozlarga taklif etiladi, ular mulk va baxtsiz hodisalardan sugʻurtalashni, shuningdek, sogʻliq va hayotni sugʻurtalashni oʻz ichiga oladi. Eng yirik xalqaro mahsulot taklifi jismoniy shaxslar uchun yoʻlovchi avtomobillarini sugʻurta qilishdir.
Global mutaxassislik
Global Specialty sugʻurta liniyasi butun dunyo boʻylab 40 Liberty International Underwriters ofislari orqali taklif qilinadigan dengiz, energetika, aviatsiya, kasbiy javobgarlik va inqirozni boshqarish kabi maxsus mahsulotlarni taklif etadi. Bundan tashqari, Liberty International Underwriters oʻzining Lloydʻs Syndicate 4472 platformasida yozilgan global koʻp qatorli sugʻurta va qayta sugʻurtalashni taʻminlaydi. Global Specialty shuningdek, Liberty Mutual Resurance orqali taklif qilinadigan qayta sugʻurtalash mahsulotlarini ham oʻz ichiga oladi.
Xavfsizlik boʻyicha Liberty Oʻzaro tadqiqot instituti
1954-yilda tashkil etilgan Liberty Mutual Research Institute for Safety, mehnatni muhofaza qilish va ishchilarning salomatligini oʻrgandi. Uning ilmiy hissasiga mashinani himoya qilish boʻyicha koʻrsatmalar, Kornell-Liberty Survival Car va milliy va xalqaro xavfsizlik standartlari uchun asos boʻlgan ergonomik koʻrsatmalar kiradi. Yaqinda institut Qoʻshma Shtatlardagi eng nogironlik kasbiy jarohatlarining asosiy sabablarining yillik reytingi boʻlgan Ish joyidagi xavfsizlik indeksini ishlab chiqdi.
Institut olimlari mehnat jarohatlari va nogironlikning asosiy sabablarini oʻrganish uchun dala va laboratoriya tajribalarini oʻtkazdilar va ularning natijalarini ilmiy adabiyotlarda nashr etdilar. Institut xulosalari sugʻurtalovchilarga ishchilar xavfsizligini oshirishga yordam berish uchun Liberty Mutual yoʻqotishlarni nazorat qilish boʻyicha maslahatchilar tomonidan qoʻllaniladigan xavfsizlik dasturlari, tavsiyalari va dasturiy taʼminoti uchun asos boʻlib xizmat qiladi. Institut ishi mulkiy emas edi va jamoatchilikka ochiq edi.
Institut 2017-yil may oyida yopildi
Munozara
2012-yil oxirida kompaniya xodimlarga qoʻshimcha ish vaqtidan tashqari bajarilgan ish uchun haq toʻlamaslik huquqini beruvchi apellyatsiyani yutib oldi. Liberty Mutual AQSh Mehnat Departamenti nomidan berilgan tayandi. Sud qisqacha maʻlumotlarga asoslanib, xodimlar "maʻmuriy xodimlar" dan ozod qilingan va qoʻshimcha ish haqi olish huquqiga ega emas deb qaror qildi. 2012-yil oxirida Kaliforniya Oliy sudi xuddi shu masala boʻyicha qarama-qarshi qarorni eʻlon qildi.
2012 va 2013-yillarda The Boston Globe Liberty Mutual rahbarlarining haddan tashqari tovon puli va kompaniyaning beshta uzoq masofali korporativ samolyotlar parkidan foydalangan holda hafta oxiri sayohatlari haqida bir qator maqolalarni chop etdi.
Reklama
LiMu Emu, haqiqiy emu yordamida hamda CGI orqali ifodalangan belgi Liberty Mutualning baʻzi reklamalarida paydo boʻladi. LiMuga, shuningdek, LiMuning harakat qilishiga yoʻl qoʻymaslikka harakat qiladigan Dug hamrohlik qiladi. Dag rolini aktyor Devid Xofman oʻynaydi.
Monona (Wisconsin)
Monona AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Dane County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
7938 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 8,9 km2. Shundan 8,7 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir.
Gretsiyada qishloq xoʻjaligi
thumb|240x240px| Messara vodiysi, Krit Gretsiyada qishloq xoʻjaligi kichik, oilaviy tarqoq boʻlinmalarga asoslanadi, kooperativ tashkilot darajasi esa soʻnggi 30 yil ichida nisbatan past darajada qolmoqda. Gretsiya qishloq xoʻjaligida 528 ming fermer ishlaydi, bu umumiy ishchi kuchining 12% ni tashkil qiladi. Qishloq xoʻjaligi milliy yalpi ichki mahsulotning 14% dan ortigʻini ishlab chiqaradi.
Gretsiyada turli xil ekinlar va chorvachilik mahsulotlari ishlab chiqariladi. Baliqchilik ham muhim rol oʻynaydi, oʻrmon xoʻjaligi ikkinchi darajali oʻrinni egallaydi.
Hozirgi ishlab chiqarish
Hozirgi vaqtda Gretsiya qishloq xoʻjaligi umumiy qishloq xoʻjaligi siyosati (CAP) tomonidan katta miqdorda subsidiyalanadi, bu munozarali natijalarga olib kelgan. Kelgusi oʻn yil ichida subsidiyalarning maʼlum chegirmalari rejalashtirilgan.
Gretsiya 2018 yilda ishlab chiqarilgan:
Boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlari kamroq oʻrinni egallagan.
XIX asr
thumb|200x200px| Mayiz eksporti; [[Patra porti, XIX asr oxiri]] thumb|200x200px| Yunon yashil zaytuni XIX asrda Gretsiya dehqonchiligi asosiy oʻrinni egallagan edi. Gʻarbiy Yevropada kashf etilgan asboblar hali mamlakatga kelmagan. Quyidagi tavsif Amerikaning Afinadagi konsuli Uilyam Genri Moffet tomonidan bildirilgan (Amerikaning Garden and Forest davriy nashrida chop etilgan (2-jild, 1889-yil 18-dekabr, 95-son, p. 612: Garden and Forest Publishing, Tribune Building, Nyu-York):
XX asr
XX asrda Gretsiya qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishi sezilarli darajada kengaytirildi. Xususan, zamonaviy dehqonchilik usullaridan foydalangan holda g‘alla yetishtirish (bug‘doy, arpa va boshqalar) oshirildi. Tuproqni tasniflash, oʻgʻitlardan foydalanish va ilgʻor qishloq xoʻjaligi amaliyotini tarqatish boʻyicha koʻplab tadqiqotlar 1938-yildan boshlab Kanellopulos Kimyo va qishloq xoʻjaligi institutida amalga oshirildi.
1998-yilda butun Gretsiyada 8000 dan ortiq fermer xoʻjaliklari mavjud boʻlib, ularda 9730 gektar yer boʻlgan.
2002-yilda Gretsiyada ishlab chiqarilgan mahalliy bugʻdoyning asosiy navlari FLAVIO, VAVAROS va MEXA edi.
Mashhur mahsulotlar
thumb|180x180px| Xiosda mastikani (oʻsimlik qatroni) anʼanaviy yigʻish Mashhur mahsulotlarga quyidagilar kiradi:
Klostridiylar
Klostridiylar (Clostridium) - spora hosil qiluvchi bakteriyalar turkumi. Tayoqchasimon, 0,6—1,2x3,0—7,0 mkm, harakatchan, grammusbat. Spora hosil qilish davrida hujayrasi oʻrtasidan shishib, duksimon shaklga kiradi. Anaerob sharoitda uglevodlar, azotli moddalarni bijgʻitadi. Mezofil va termofil organizmlar. 50 dan ortiq turi tuprokda, balchiqda va oziq-ovqat mahsulotlarida uchraydi. Bir qancha turlari kasallik tugʻdiradi. C. botulinum — botulizm, C. perfringens va C. histolyticum — gazli gangrena paydo qiladi. Ayrim K. atmosfera azotini bogʻlaydi. Saharolitik K. (C. acetobotylicum) dan sanoatda atseton va butanol olishda foydalaniladi.
La Nou de Berguedá
La Nou de Berguedá Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25 km2. Aholisi — 155 kishi (2010).
Fizik kimyo
Fizik kimyo — kimyoviy hodisalarni tushuntirish va ularning qonunlarini fizikaning umumiy prinsiplari asosida aniqlab berish bilan shugʻullanadigan fan sohasi. Kimyoviy termodinamika, kimyoviy kinetika, kataliz, sirt hodisalari, eritmalar, kvant kimyosi haqidagi taʼlimotlar, molekulalar, ionlar, radikallarning tuzilishi va xossalari toʻgʻrisidagi taʼlimotlar Fizik kimyoning asosiy boʻlimlari hisoblanadi. Fizik kimyo deyarli mustaqil boʻlim sifatvda elektrokimyo, fotokimyo, kristallokimyo, radiatsion kimyo, fizik kimyoviy analiz kabi boʻlimlarni ham oʻz ichiga oladi.
1840-yilda G.I.Gess Fizik kimyoning asosiy krnunlaridan biri — kimyoviy oʻzgarishlarda issiklik yigʻindisining doimiyligini kashf kildi. 19-asr oʻrtalarida P Bertlo va daniyalik termokimyogar X.Tomsen reaksiya issiqliklari haqidagi tasavvurlari bilan Fizik kimyoga katta hissa qoʻshdilar. Nemis olimi V. Ostvald 1887-yil Leypsig universitetida ilk bor Fizik kimyo kafedrasini tashkil qildi.
Fizik kimyo 19-asr oxirlarida mustakil fan sifatida ajralib chikdi. Fizik kimyoning 19-asrning 2yarmi va 20-asr boshlarida rivojlanishining oʻziga xos tomoni makroskopik, yaʼni bevosita tekshirilayotgan sistema va jarayonlarni oʻrganishdan iborat boʻldi. Ideal gazlar holat tenglamasi uzilkesil aniklab berildi (B. Klapeyron, S.I.Mendeleyev). Termodinamika qrnunlari kimyoviy va fazalar muvozanatlariga tatbiq etildi (J.Gibbs, Ya.VantGoff, V.Nernst, A.Le Shatelye, N.S.Kurnakov, G.Tamman), makroskop ik kinetika asoslari (K.Guldberg, P.Vaage, N.I.Beketov, Ya.VantGoff) ishlab chiqildi, reaksiyaning aktivlanish energiyasi xakidagi tasavvur kiritildi (S. Arrenius). M.Faradey asos solgan kataliz haqidagi tasavvur yanada rivojlantirildi. Adsorbsiyaning asosiy krnunlari taʼriflab berildi (J.Gibbs). Suyultirilgan eritmalarning termodinamik nazariyasi olgʻa suriddi (F.Raulʼ, Ya.VantGoff, S.P.Konovalov). Elektrolitik dissotsiatsiya nazariyasi yaratildi (S.Arrenius). Galvanik elementlar uchun elektrod potensiallari tushunchasi kiritildi (V. Nernst). Fizik kimyoningshutaraqqiyot bosqichida qoʻlga kiritilgan tadqiqot natijalari sanoatga tatbiq etildi (ammiak sintezi, tuz qazib olish, baʼzi metallurgiya jarayonlari, haydash, rektifikatsiya va boshqalar).
19-asr oxiri va 20-asr boshlarida tibbiyot fanlari sohasidagi yirik kashfiyotlar — rentgen nurlari, elektron, radioaktivlik hodisasining ochilishi, spektroskopiyaning rivojlanishi Fizik kimyoning yangi bosqichi uchun zamin boʻldi. Elektronlarning atom va molekulalarda harakatlanishi qonunlarining (kvant mexanika krnunlari) ochilishi kvant kimyosining paydo boʻlishiga olib keldi, bu oʻz navbatida, kimyoviy bogʻlanish, valentlik, kimyoviy birikmalarning tuzilishini yangicha talkin qilib berishga imkoniyat tugʻdirdi.
Fizik kimyo turli fizikaviy eksperimental tadqiqot usullaridan foydalanib, kimyoviy reaksiyalarning molekulyar mexanizmini mufassal tushuntirib berdi. Fizik kimyo anorganik, organik va analitik kimyo sohasidagi tadqiqotlar uchun xam, kimyoviy texnologiyaij ishlab chiqarish uchun ham nazariy asos boʻdsi. 20-asrning 50— 70-yillarida Fizik kimyoning koʻpgina sohalari tez rivojlandi va molekulalar, ionlar, radikallarning turli fizikkimyoviy jarayonlardagi tabiatini muftassal oʻrganadigan yangi yoʻnalishlar vujudga keldi. Dissotsiatsiya, ionizatsiya va fotoionizatsiya energiyasi tadqiq qilindi. Elektr razryadlaridagi reaksiyalar, quyi trali plazmadagi jarayonlar (plazmalar kimyosi), sirt hodisalarining qattiq jismlar xossalariga taʼsiri (fizik kimyoviy mexanika) muvaffaqiyatli oʻrganildi, polimerlar Fizik kimyosi gazlar elektrokimyosi va boshqa rivojlandi. Oʻzbekistonda Fizik kimyoning rivojlanishida ~Q.U.Usmonov, h.R.Rustamov, N.A.Parpiyev va boshqalarning xizmatlari katta.
Pfronstetten
Pfronstetten Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Reutlingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 54,10 km2. 1540 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Fizik kimyo
Adabiyot
Qudrat Axmerov.
Pfronstetten
Hududi
Pfronstettenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 1764
NGC 1764 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Chalezeule
Chalezeule Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1054 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 270,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,9 km2. Dengiz sathidan 240 – 400 m balandlikda joylashgan.
IC 5338
IC 5338 Pegas yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Épeigné-sur-Dême
Épeigné-sur-Dême Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Tours tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
145 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 6,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,5 km2.
Léon (film)
"Léon" ("Professional", "Leon-killer") — fransuz rejissori Luc Bessonning filmi. 1994-yili Bessonning oʻz ssenariysi boʻyicha suratga olingan. Filmda bosh rollarni Jean Reno, Natalie Portman, Gary Oldman va Danny Aiello ijro etishadi.
Mazmuni
Leon, sovuqqon yollanma qotil, oilasi korrupsiyalangan polisiyachilar qoʻlidan halok boʻlgan qiz — oʻn ikki yoshlik Matildaning hayotini qutqaradi. Leon qizni oʻz gʻamxoʻrligi ostiga olishga majbur boʻladi. Matilda toʻrt yoshli ukasining oʻlimi uchun qasd olish maqsadida, Leonni unga professional qotillikni oʻrgatishga koʻndiradi. Oʻquv uchun "toʻlov" sifatida Matilda unga uy roʻzgʻorini yuritishga yordam beradi va Leonning oʻzini odamiyroq boʻlishga oʻrgatadi.
Litschau
Litschau Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shahardir. Gmünd (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 81.05 km2. 2362 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Klostridiozlar
Klostridiozlar - qoʻylarda uchraydigan oʻtkir toksik infeksion kasallik. Clostridium turkumiga mansub bakteriyalar qoʻzgʻatadi. Infeksion enterotoksemiya, bradzot, nekrotik gepatit, qoʻzilarning anaerob dizenteriyasi koʻp tarqalgan. Infeksiya qoʻzgʻatuvchisi manbai — kasal hayvon. Koʻzgʻatuvchisi uzoq vaqt tuprokda saqlanib, doimiy yuqish xatarini keltirib chiqaradi. Kasallik alimentar yoʻl bilan yuqadi. Kasallangan qoʻylarda markaziy nerv sistemasi zararlanishi kuzatiladi. Oʻlgan hayvon tezda iriydi. Tashhis kasallikning kechishiga va patalogoanatomik yorish, patalogik materialni bakteriologik tekshirish asosida qoʻyiladi. Davosi ishlab chiqilmagan.
Oldini olish. Kasallik uchraydigan xoʻjaliklarda qoʻylar K.ga qarshi polianatoksin bilan emlanadi.
IC 3694
IC 3694 Sunbula yulduz turkumidagi Sbc (ixcham choʻziq spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Goghovit
Goghovit  — Armanistonning Shirak viloyati Ashotsk tumanidagi qishloq.
Saint-Georges-d'Espéranche
Saint-Georges-d'Espéranche Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Vienne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2982 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 120,7 nafar kishi.
Loich
Loich Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Sankt Pölten-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 24.51 km2. 642 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Saint-Denis-sur-Loire
Saint-Denis-sur-Loire Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Blois tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
867 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 69,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,4 km2.
Tronchy
Tronchy Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Chalon-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,9 km2.
West Buechel (Kentucky)
West Buechel AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Mulla Mir Hakim xonaqohi
Hakim mulla mir xonaqohi — Buxoro viloyati Romitan tumanidagi meʼmoriy yodgorlik (16-asr). Xalq orasida "Hazrati Eshon" nomi bilan mashhur boʻlgan Shayxulislom Amir Husayn mulla Mir tomonidan qurilgan; bosh peshtoq oldidagi qabrtoshiga uning ismi va vafot etgan sana (1587) oʻyib yozilgan. Xonaqoh toʻrtbur-chak tarhli (17,5x21,5 m, balandligi 20 m), peshtoq-gumbazli (3 tomoni peshtoq-li), markaziy gumbazli jamoatxona (tarhi 8,5x8,5 m) hamda burchaklardagi xona (hujra)lardan iborat. Bino 2 qavatli, asosiy tarzi ulugʻvor, 2 yoniga guldastalar ishlagan. Gumbaz 8 qirrali poygumbazga oʻrnatilgan, poygum-bazda ravoqli darchalar bor; gumbaz osti ravoqli bagʻallaridagi iroqi muqarnaslar kosalari zangori, qizil ranglar bilan pardozlangan. Guldastalar ichidagi aylanma zina orqali ravoqli qafa-saga chiqiladi (qafasadagi bir ochiq ravoq orqali xonaqoh tomiga oʻtish mumkin).
West Buechel (Kentucky)
Aholisi
1301 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 773,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,7 km2. Shundan 1,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 146 m balandlikda joylashgan.
Monroe (Wisconsin)
Monroe AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Green County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
10599 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 11,2 km2. Shundan 11,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 276 m balandlikda joylashgan.
IC 5339
IC 5339 Tukan yulduz turkumidagi E-S0 (elliptik spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Olván
Olván Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 35,58 km2. Aholisi — 902 kishi (2010).
Leon
Leon: