cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ingliz tilini ikkinchi til sifatida yoki chet tili sifatida o'rgatish.
Amerika
Shimoliy, Markaziy va Janubiy Amerika, shuningdek, Karib havzasidagi ingliz bo'lmagan boy mamlakatlarda TEFLda sezilarli o'sish kuzatildi. Xususan, Argentina, Braziliya, Chili, Kosta-Rika, Kolumbiya, Ekvador, Meksika, Peru, Paragvay, Urugvay va Venesuelada ko'plab o'qituvchilar ishlaydi. Hattoki Chili yaqin yillar ichida ikki tilli davlatga aylanishni milliy maqsad qilib oldi. Chili Ta'lim vazirligi ushbu maqsadga sodiqligining isboti sifatida Chili davlat o'rta maktablarida ishlash uchun ingliz tilida so'zlashuvchilarni jalb qiluvchi "English Opens Doors" dasturiga homiylik qiladi. Meksika ham ingliz tilidagi ta'lim olish imkoniyatini oshirgan. Taxminan 10-15 yil oldin, til o'rganish xalq ta'limi o'quv dasturining bir qismi emas edi, ammo Meksika 2017-yilda ikki tilli talabalarni yigirma yil ichida ingliz va ispan tillarini o'rganish rejasi borligini e'lon qildi Yaxshilanish hali ham kutilmoqda, chunki ESL ga erishish darajasi hali ham past ko'rsatkichni ko'rsatmoqda. Bu, asosan, Xalq ta'limi kotibiyatining bir qismi tomonidan o'quv dasturini yaratishga tayyorgarlik ko'rilmagani va ichki korruptsiya bilan bog'liq. MEXTESOL kabi muassasalar o'qituvchilarga o'zlarining o'qitish ko'nikmalarini yangilashda yordam berish va talabalarni mehnat kelajagiga tayyorlash uchun o'quv imkoniyatlari, konferentsiyalar va treninglar bilan ta'minlash orqali ta'lim xodimlarining ko'nikmalarini mustahkamlashni maqsad qilib qo'ygan. AQShda yaqinda o'tkazilgan tadqiqot shuni ko'rsatdiki, xususiy ingliz tili repetitorligi uchun to'lanadigan o'rtacha soatlik stavka 22 dollarni tashkil qiladi.
Kosta-Rika
Kosta-Rika ingliz tili o'qituvchilariga bo'lgan yuqori bozor talabi, barqaror iqtisodiy va siyosiy muhit va jonli madaniyat nuqtai nazaridan TEFL o'qituvchilari orasida mashhur tanlov hisoblanadi. O'qituvchi lavozimlari davlat va xususiy maktablar, til maktablari, universitetlar va kollejlar va xususiy repetitorliklarda mavjud. Til maktablariga odatda butun yil davomida ishga yollanadi va biznes ingliz tili o'qituvchilari ham yuqori talabga ega. Kosta-Rikada TEFL bo'yicha sifatli o'quv kurslari mavjud bo'lib, ular sertifikatlash bilan bir qatorda kursni tugatgandan so'ng ishga joylashtirishda ham yordam beradi.
Afrika
Afrikadagi TEFL tarixan AQSh Tinchlik Korpusi yoki Chet elda ko'p millatli ko'ngilli xizmat tashkiloti kabi yordam dasturlari, shuningdek, boshqa yordam dasturlari bilan bog'langan. Aksariyat Afrika mamlakatlarida ikki tilli mahalliy o'qituvchilar ishlaydi. Ba'zi Afrika mamlakatlaridagi qashshoqlik va beqarorlik xorijlik o'qituvchilarni jalb qilishni qiyinlashtirdi. Afrikada taʼlimga ajratiladigan davlat sarmoyasi va xususiy sektor oʻsib bormoqda.
Yana qarang
• Academic English
• CELTA
• EF Standard English Test, open-access standardized English assessment tools
• English as a second or foreign language
• English Opens Doors
• Evendine College (defunct 2013)
• Glossary of language teaching terms and ideas
• Language education
• List of countries by English-speaking population
• Second language acquisition
• Sociolinguistics
• Test of English as a Foreign Language, TOEFL
• Trinity College London ESOL
Ma'lumotnomalar
<references group="" responsive="0">
Sun Prairie (Wisconsin)
Sun Prairie AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Dane County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
26429 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 24,7 km2. Shundan 24,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 284 m balandlikda joylashgan.
Dalkoz (Bayriamören)
Dalkoz — Bayramoren tumani Çankırı viloyati Turkiya davlat joylashgan qishloq.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Jaʼfar Xuldiy
Jaʼfar Xuldiy, Jaʼfar bin Muhammad Bin Nusayr Xavvos (vaf. 959) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Muhammad. Bagʻdodning Xuld mahallasida tugʻilgan. Boʻyra toʻqish bilan shugʻullangan. Junayd Bagʻdodiy va Ibrohim Xavvosning shogirdi. Abulhusayn Nuriy, Ruvaym, Samnun Muhibb, Jurayriy, Abulhasan Jahzam Hamadoniy, Hammod Qurashiy, Abu Jaʼfar Karnabiy bilan suhbatda boʻlgan. Tasavvuf tarixiga oid kitoblar yozgan. Shayx Abulabbos Nihovandiyning ustozi.
Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhab­bat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni qisqartirib kiritgan.
IC 3795
IC 3795 Canes Venatici yulduz turkumidagi S0 (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Pressbaum
Pressbaum Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Wien-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 58.87 km2. 6162 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Jashtand
Jashtand – Eronda qisqa muddat podshohlik qilgan sosoniy hukmdor. Turonduxt vafotidan keyin Xusrav Parvezning uzoq qarindoshi boʻlgan Jashtandni taxtga oʻtqazishadi, ammo u ruhiy kasallikka chalinib, bir oydan soʻng vafot etadi.
“Tarixi muluki Ajam”ning Turonduxt haqidagi faslida Jashtand haqida maʼlumot berilgan.
Palafolls
Palafolls Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan shahardir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,47 km2. Aholisi — 8773 kishi (2010).
Dereköy (Bayramören)
Dereköy — Bayramoren tumani Çankırı viloyati Turkiya davlat joylashgan qishloq.
Shayxan (Roʻdakiy tumani)
Shayxan  — Roʻdakiy tumanidagi Rohatiy qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Shayxandan tuman markazigacha 44 km, mahalla markazigacha 6 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 988 kishi (2017 y.), tojiklar.
Zangi (Ozarbayjon)
Zangi — Ozarbayjonning Ismoilli tumanidagi qishloq.
Notre-Dame-d'Oé
Notre-Dame-d'Oé Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Tours tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3359 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 436,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,7 km2.
Wendtorf
Wendtorf Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Plön tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,1 km2. 1123 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Wendtorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kolibrilar
Kolibrilar (Trochili) — uzunqanotlilar turkumining kenja turkumi. 319 turni birlashtiradi. Asosan, Markaziy va Janubiy Amerika, ayrim turlari Shimoliy Amerikada tarqalgan. Qushlar orasida eng kichigi, baʼzilarining kattaligi qovogʻaridek keladi. Ogʻirligi 7,8 g. Tashqi koʻrinishi har xil, patlari rang-barang. Tumshugi uzun va ingichka, toʻgʻri yoki bir oz qayrilgan. Juda tez uchadi, qanotini tez qoqib, havoda muallaq tura oladi. Togʻ, tekislik, oʻrmon, bogʻ va choʻllarda yashaydi. Koʻp vaqtini havoda oʻtkazadi. Yerda yurolmaydi. Vazni 0,2 g lik 2 ta tuxum qoʻyadi. Tuxumini 14—19 kun bosadi. Bolasi bir oyda uchirma boʻladi. Kolibrilar, gul nektari, qisman mayda hasharotlar bilan oziqlanadi.
Arastu
Arastu yoki Aristotle (yun.: Ἀριστοτέλης)  (miloddan avvalgi 384/383, Stagira — miloddan avvalgi 322/321, Xalqida) — qadimgi yunon faylasufi, Aflotun shogirdi va Iskandar Zulqarnayn ustozi boʻlgan. Fizika, metafizika, nazm, teatr, mantiq, ritorika, siyosat, etika, biologiya hamda zoologiyaga oid ishlar yozib qoldirgan.
Hayoti
Aristotelning hayoti haqida juda kam narsa maʼlum. Olim shimoliy Gretsiyadagi Stagira shahrida tugʻilgan. Otasi Nikomachus Aristotel bolaligida vafot etgan va u vasiyning qoʻlida tarbiyalangan. Miloddan avvalgi 367-yilda, oʻn yetti-oʻn sakkiz yoshida, Afinaga borib, Platon akademiyasida tahsil olgan. Oʻttiz yetti yoshgacha (miloddan avvalgi 347-yil)gacha shu yerda qolgan. Aflotun vafotidan koʻp oʻtmay, Aristotel Afinani tark etgan. Miloddan avvalgi 343-yildan boshlab Makedoniya podshohi Filipp taklifi bilan shahzoda Aleksandrga murabbiylik qilgan. Miloddan avvalgi 335 yilda Afinaga qaytib, oʻzining Likey maktabini tashkil qilgan. Aleksandr vafotidan soʻng 323-yilda xudosizlikda ayblanib, Evbeya Xalqidasiga qochishga majbur boʻlgan va umrining oxirigacha shu yerda yashagan.
Faoliyati
Arastu qomusiy bilimlar sohibi, peripatetika maktabi asoschisi, uning taʼlimoti ayrim, alohida fanlarni falsafiy nuqtai nazardan yoritib berdi. Fan sohalarini tasniflashda falsafiy tizim yaratish bilan qilishni sevgan tafakkurini rivojlantirishga juda kuchli taʼsir koʻrsatdi. Arastu ijodi oʻz zamonidagi deyarli barcha bilim sohalarini qamrab oldi. Oʻzining „ilk falsafa“ ga oid („Metafizika“) asarida Platonning gʻoyalar nazariyasini tanqid qildi. „Platon gʻoyalari“ moddiy predmetlarning oddiy nusxasi, aynan oʻzi ekanini koʻrsatdi. Arastu ayrimlik va umumiylikning oʻzaro munosabati masalasini hal etdi. Ayrimlik „biron-bir joy“dagina va „hozir“dagina mavjuddir, uni his bilan idrok etish mumkin. Umumiylik esa har qanday joyda va har vaqtda („hamma yerda“ va „hamma vaqt“) mavjud, u muayyan sharoitda ayrim holda yuzaga kelib, shu ayrimlik orqali idrok qilinadi. Shuningdek umumiylik — fan predmeti, uni aql vositasida bilib olish mumkin.
Arastu olamdagi hodisalar va predmetlarning sabablarini toʻrt guruhga boʻladi: 1) moddiy sabab yoki materiya; 2) shakliy sabab yoki shakl; 3) yuzaga keltiruvchi sabab; 4) oxirgi sabab yoki maqsad. Garchi Arastu materiyani dastlabki sabablardan biri, deb eʼtirof etsa ham, uni faqat passiv asos, imkoniyat xolos, qolgan uch sababni esa — faol sabab, deb hisoblaydi. Masalan, uning fikricha, shaklsiz hech qanday narsaning boʻlishi aslo mumkin emas, shakl — borliq mohiyatidir, shakl — abadiy, oʻzgarmas va moddiy sababdan ustunroqdir. Yuzaga keltiruvchi sabab harakat yoxud turgʻunlik manbaidir. Harakat, deydi Arastu, biron-bir narsaning imkoniyatdan voqelikka oʻtishidir. Harakatning toʻrt turi bor, bular: sifatli harakat yoki oʻzgarish; miqdoriy harakat yoki koʻpayish va kamayish; joyni oʻzgartirish yoki makondagi harakat; vujudga kelish va yoʻq boʻlishdan iborat. Oxirgi sabab yoki maqsad — harakat, oʻzgarish, inson faoliyatining oqibatidir.
Arastu taʼlimotiga binoan, xudo — oʻz qonunlari boʻyicha rivojlanayotgan barcha shakllar, tabiatdagi jamiki hodisalar va hamma mavjud narsalarning oliy maqsadi, „shakllarning shakli“, maqsadi, olamni harakatga keltiruvchi ilk kuchdir. Arastu nazariyasiga koʻra, har qanday real mavjud boʻlgan ayrim narsa „materiya“ bilan „shakl“ning birligidan iborat, „shakl“ esa narsaning oʻziga xos „koʻrinishi“dir, unga ham „materiya“, ham „shakl“ deb qarash mumkin. Shu tariqa butun voqe olam „materiya“dan — „shakl“ ga va „shakl“dan — „materiya“ga izchil ravishda oʻtish jarayonidan iborat.
Arastu bilish haqidagi taʼlimotida „dialektik“ bilish bilan „apodiktik“ bilishni bir-biridan farqlaydi. „Dialektik“ bilish — tajriba samarasi boʻlmish „fikr“ni, „apodiktik“ bilish esa ishonchli bilimni vujudga keltiradi. Ammo Arastu tajribani ishonchli bilimning oliy darajasi, deb hisoblamaydi, uning fikricha, bilimning eng oliy qonun qoidalari bevosita aql vositasidagina idrok etiladi.
Arastu mantiq ilmining asoschisidir. Arastu yaratgan va „analitika“ deb nomlagan mazkur fan tafakkurning tushuncha, muhokama, xulosa kabi asosiy shakllaridan, ayniyat, qarama-qarshilik va uchinchisi istisno qonunlaridan, fikrni isbotlash yoxud rad etish uslublaridan, bir qancha kategoriyalardan iborat. Mantiq „ilk falsafa“ („metafizika“) bilan birgalikda fan sohalarining falsafiy tasnif tizimini tashkil etadi. Biologiya sohasidagi Arastu ilmiy xizmatlaridan biri — oʻsimlik va hayvonot turlarining biologik jihatdan maqsadga muvofiqligi haqidagi taʼlimotidir. Oʻsimliklarning urugʻdan oʻsib-rivojlanishi, hayvonlardagi instinktlarning maqsadga muvofiq tarzda yuzaga kelishi, aʼzolarining oʻzaro mutanosib ravishda harakat qilishi — tabiatdagi maqsadga muvofiqlik namunasidir.
Soliqlar haqida “Aristotel soliqlarni to‘lashni dasturxonga qo‘yilgan noz-ne’matlar sifatida tasvirlab unda hamma turlicha dehqonlar, hunarmandlar, mulk egalari to‘lovlarni amalga oshirishni aytib o‘tgan”.
Arastu jahon ilm tarixida ilk bor axloq fani — etikaga asos soldi. Uning axloq sohasidagi maʼnaviy ideali Xudodir, Xudo eng oliy faylasuf va mutafakkirdir. Arastu aql-zakovatning kuzatish, mushohada qilishdan iborat faoliyatini barcha neʼmatlardan ustun qoʻyadi, uni ezgulik, rohat va lazzat manbai, deb biladi. Amaliy faoliyat esa hamisha ham aql hukmiga boʻysunavermaydi, binobarin kundalik ishlarda ham aql, ham hayotiy tajribani ishga solib oʻrta yoʻlni tanlagan maʼqul.
Arastuning siyosiy qarashlari „inson — ijtimoiy mahluqdir“ degan gʻoyaga asoslanadi, yaʼni oila, jamiyat, davlat — inson hayoti va faoliyatining asosiy sohalaridir, bularsiz u yashay olmaydi. Arastu oilaviy va ijtimoiy tarbiyani davlat tuzumini mustahkamlash vositasi, deb biladi, binobarin maktab faqat davlatniki boʻlishi, unda barcha fuqarolar (qullardan tashqari) avvalo davlat tuzuk tartibotidan saboq beruvchi ilmlarni egallashi shart. Arastu davlat masalasida har qanday arbob qulay siyosiy shart-sharoit vujudga kelishini kutib oʻtirmay, mavjud imkoniyatdan kelib chiqib, yaxshi konstitutsiya asosida kishilarni boshqara bilishi, birinchi galda yosh avlodning jismoniy va aqliy tarbiyasi haqida qaygʻurishi lozim, deb hisoblaydi.
Arastu davlatni idora etishning uchta maʼqul va uchta nomaʼqul shakli mavjud, degan gʻoyani olgʻa suradi. Yaxshi boshqaruv shakllari amal qilgan davlatda undan gʻarazli maqsadlarda foydalanish imkoni istisno etiladi, hokimiyat esa butun jamiyat xizmatida boʻladiki, bular — monarxiya (yakka podsho hukmronligi), aristokratiya (aslzodalar hukmronligi) va „politiya“ (oʻrta tabaqa, moʻʼtadil demokratiya hukmronligi)dir. Aksincha, tiraniya (zolimona hukmronlik), sof oligarxiya (qudratli kishilar toʻdasining hukmronligi) va oxlokratiya (haddan oshgan olomon hukmronligi) — monarxiya, aristokratiya va „politiya“ shakllarining vaqt oʻtishi bilan batamom aynigan, yuz tuban ketgan koʻrinishidir.
Arastuning tarbiya nazariyasi zamirida axloqiy va ruhiy qarashlari yotadi: tarbiyadan maqsad — ruhning oliy jihatlari boʻlmish aql-zakovat va irodani kamol toptirishdir. Tarbiyaning oʻzaro chambarchas bogʻliq uch jihati — jismoniy, axloqiy va aqliy tarbiya — ruhning uch turiga muvofiq keladi, yaʼni kamolatga erishishning harakatlantiruvchi kuchlari — tabiiy qobiliyat, koʻnikma va aql-idrokdan iborat hamda tarbiya ishi ayni shu kuchlarga asoslanishi zarur. Arastu oʻz iqtisodiy taʼlimotida qullik — tabiiy bir hodisa va u doimo negizi boʻlishi lozim, degan nuqtai nazarga suyanadi. U tovar-pul munosabatlarini tadqiq etib, natural xoʻjalik bilan tovar oʻrtasidagi tafovutlarni anglab etish darajasiga yaqin keldi. Uningcha, boylik ikki turdan iborat: isteʼmol qiymatlari yigʻindisi sifatidagi boylik va tovar ayirboshlash qiymatlari sifatidagi boylik. 1-tur boylik (uni Arastu „tabiiy boylik“ deb ataydi) manbai — dehqonchilik va hunarmandchilik boʻlib, kishilarning tub ehtiyojlarini qondirish uchun xizmat qiladi. 2-tur boylik esa (uni Arastu „gʻayritabiiy boylik“ deb nomlagan) aksincha, bevosita ehtiyoj buyumlaridan iborat boʻlmay, oʻzaro ayirboshlash, muomala negizida vujudga keladi. Boylik 1-turining miqdori inson ehtiyojlari bilan chegaralansa, 2-turining miqdorini esa aslo cheklab-chegaralab boʻlmaydi. Shuningdek Arastu isteʼmol qiymati bilan tovar qiymati oʻrtasidagi chegarani birinchi boʻlib belgilab berdi, turli xil tovarlari faqat pul vositasida oʻzaro qiyoslash mumkin, deb hisobladi.
Arastudan juda boy falsafiy meros qolgan. Ular orasida eng mashhurlari:
Arastu barcha zamonlar olimlari ustoz deb bilgan buyuk alloma. Uning qomusiy asarlari, Sharq mutafakkirlari ijodida ham chuqur iz qoldirgan. 7-8–asrlardan boshlab ayniqsa Horun ar-Rashid va Maʼmun davrida Arab xalifaligi hududida Arastu asarlari tarjima etilib oʻrganildi, ularga oʻnlab izoh va sharxlar bitildi. Bu ishda Oʻrta Osiyoning ulugʻ olimlari katta rol oʻynadi. Abu Nasr Forobiy Arastuning „Metafizika“, „Jon haqida“, „Etika“, „Kategoriyalar“, „Topika“, „Analitika“ asarlariga ilmiy sharxlar yozib, „Sharq Arastusi“ degan unvonga sazovor boʻldi. Abu Ali ibn Sino oʻz ustozlarining ilgʻor gʻoyalarini yanada rivojlantirib, Arastu va Forobiydan keyin „Uchinchi muallim“ deb ataldi.
Ibn Sino bilan Beruniy oʻrtasida Arastuning „Osmon haqida“ va „Fizika“ asarlari toʻgʻrisidagi munozarasi vatanimizda Arastu merosiga qiziqish benazir boʻlganidan dalolat beradi. Arab faylasufi Ibn Rushd oʻz salaflari Hunayn ibn Ishoq, Ishoq ibn Hunayn, Matto ibn Yunus va Yahyo ibn Adiy, al-Kindiy kabi Arastu ijodini targʻib etib, asarlariga sharhlar yozib, „Buyuk Shorih“ degan nom oldi. Oʻrta asr Sharqida Arastu taʼlimotini davom ettirib, uni Yevropaga tanitib, yetuk ilmiy asarlar yaratgan faylasuflar butun dunyoda „Sharq aristotelchilari“ unvoni bilan mashxurdir.
Muzaffar Xayrullaev.
NGC 1835
NGC 1835 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni James Dunlop 1826-yilda kashf etgan.
Dolaşlar (Bayramören)
Dolaşlar — Bayramoren tumani Çankırı viloyati Turkiya davlat joylashgan qishloq.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Prigglitz
Prigglitz Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Neunkirchen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17.95 km2. 500 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Saint-Vincent-de-Mercuze
Saint-Vincent-de-Mercuze Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1360 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 172,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,9 km2. Dengiz sathidan 238 – 863 m balandlikda joylashgan.
Analog qurilma
Analog qurilma, shuningdek analog uskuna bu analog signallar. bilan ishlashga mo‘ljallangan uskunalardir.
Analog elektron qurilmalar (AEQ) elektron qurilmalar asosida ishlab chiqarilgan analog elektr signallarini kuchaytirish va qayta ishlash uchun mo‘ljallangan qurilmalardir.
Analog signal uzluksiz funksiya bo‘lib, turli vaqtlarda cheksiz miqdordagi qiymatlarga ega bo‘ladi. Eng keng tarqalgan analog signal bizning nutqimiz tovushlari hisoblanib, ossillogrammalarda turli xil, g‘alati shakllarga ega bo‘ladi. Analog signallar ular tasvirlagan fizik jarayonlar bilan bir xil qonunga muvofiq o‘zgaradi.
Analog elektron qurilmalar guruhlari
Analog elektron qurilmalarni tasniflash mumkin bo‘lgan quyidagi ikki yirik guruhga ajratish lozim:
Demet Mutlu
Demet Mutlu
Mutlu Demet Turkiyalik tadbirkor,elektron tijorat olamida faoliyat ko'rsatgan ,Trendyol kompaniyasi asoschisi va boshlig'i.U "Peak Games" sarmoyadorlari va asoschilari orasidan joy olganlar qatoridandir.Mutlu Demet 2010-yilda Garvarddagi o'qishini yarmidan tashlab ketdi va Trendyol kompaniyasiga asos soladi.
Ta'lim va martaba
Demet Mutlu Nyu-York Universitetining iqtisod fakultetini birinchi o'rin bilan bitirdi.Shveysariya, Yaponiya, AQSH va Turkiyada moliya, marketing va biznesni rivojlantirish sohalarida ishlagan ,Mutlu keyinchalik Garvard universitetida magistrlik darajasini boshlagan.Turkiyaga qilgan safari chogʻida elektron tijoratda, ayniqsa kiyim-kechak sohasida boʻshliq borligini koʻrgan Demet Mutlu, taʼlimning ikkinchi yilida “Trendyol”ni tashkil qilish uchun Garvardni tark etdi va 2010-yilda “Trendyol”ga asos soldi.Trendyolni Yevropadagi iste'molchilarga ulashish  uchun muhim qadam tashlab, en.trendyol.com veb-saytini Yevropadagi 27 ta  mamlakat foydalanuvchilari xizmatiga ochdi.Trendyol mahalliy ishlab chiqaruvchilar va brendlarning dunyoda mashhur bo'lishini  oshirish bilan birga, Turk brendining  kuchayishiga hissa qo'shadi.Mijozlarning talablaridan kelib chiqib, Trendyol Express, Trendyol Fast Market and Food, Trendyol Wallet va Gardrop kabi yangi tarmoqlarini  ishga tushirmoqda.
Yutuqlari
2011-yilda u AQShning "Fortune" jurnali tomonidan “Dunyoning eng yaxshi 10 nafar tadbirkor ayoli” qatoriga kiritilgan.
U 2011 yilda Jahon Iqtisodiy Forumi tomonidan "Global Shaper" sifatida tanlangan va Turkiyadagi Global Shapers tashkilotining ta'sischi a'zosi bo'lgan va 2012 yilda Davos sammitida ishtirok etgan.
U 2013-yilda "Business of fashion" tomonidan tayyorlangan, bugungi moda olamini shakllantiradigan 500 ta nomni o'z ichiga olgan BOF 500 ro'yxatidagi yagona turk edi.
2016-yilda u Jahon Iqtisodiy Forumi tomonidan tashkil etilgan “Yosh global liderlar” ro‘yxatida Turkiyadan ko‘rsatilgan va tanlangan yagona yetakchi bo‘ldi. Trendyol "dunyodagi eng eksklyuziv xususiy ijtimoiy tarmoq" sifatida ta'riflangan.
2016 yilda u" The Hundert va Forbes" jurnallari tomonidan yevropalik tadbirkor ayollar uchun namuna sifatida tilga olingan.
2017-yilda u dunyoga mashhur turmush tarzi platformasi Refinery29ning “Inspiring Women” loyihasining Turkiya vakili bo‘ldi.
2019-yilda u" Economist"jurnali tomonidan yilning eng yaxshi ishbilarmonlari mukofotlarida “Yil tadbirkor ayoli” sifatida tanlandi.
Trendyol, Demet Mutlu tashabbusi bilan 2021 yilda Turkiyada " Decacorn" unvonini olgan birinchi texnologiya kompaniyasi bo'ldi.
Bir makon, bir yo'l
Belt and Road, Belt and Road Initiative yoki OBOR ( xitoychada 一带一路, OBOR” yoki inglizcha manbalarda '' Belt and Road Initiative“(BRI), Xitoy raisi Si Szinpin tomonidan 2013-yil oxirida Markaziy Osiyo va Janubiy Osiyo mamlakatlariga bir qator tashriflar chogʻida hamda Italiya hamkorligida eʼlon qilingan  . U 2049 yilda tugatishni rejalashtirgan zamonaviy Ipak yoʻli kontseptsiyasini ifodalaydi, bu ham Xitoy -Rim sivilizatsiyasining birligi sifatida talqin etiladi    . Loyiha doirasida Blackwater asoschisi Erik Princega tegishli Frontier Services Group xavfsizlik kompaniyasi bilan xavfsizlik shartnomasi imzolandi.
Paydo bo'lishi
Si Szinpin 2013-yil 7-sentabr kuni Qozog‘istonning Nazarboyev universitetida so‘zlagan nutqida ilk bor qadimgi Ipak yo‘li mamlakatlari o‘rtasida “Ipak yo‘li iqtisodiy kamari” yaratilgani haqida gapirgan edi. O'sha yilning 3 oktyabrida Si Szinpin Indoneziya parlamentidagi nutqida ASEAN davlatlari bilan hamkorlikni mustahkamlash va qo'llab-quvvatlashni maqsad qilgan. 21-asr dengiz ipak yoʻlini birgalikda qurishga tayyor ekanliklarini maʼlum qildi. 2017 yilning avgust oyida loyiha doirasida hamkorlikni imzolagan davlatlar va xalqaro tashkilotlar soni 69 taga yetdi. Har yili ularning soni ortib borishi kutilmoqda. Loyiha transport tarmoqlari, energiya tarmoqlari va telekommunikatsiyalar orqali xalqaro integratsiyaga qaratilgan. U dunyo yalpi ichki mahsulotining 42 foizini, dunyo aholisining 64 foizini, quruqlikning 40 foizini, maʼlum energiyaning 75 foizini qamrab oladi. Xitoy loyihani 30-35 yil ichida yakunlab, 100 yillik yubileyiga (2049) erishmoqchi.
Bu ikki tashabbus keyinchalik Xitoy tomonidan “Bir makon, bir yo‘l” deb nomlandi. Bu yerda “belbogʻ” Ipak yoʻli iqtisodiy kamarini, “Yoʻl” esa 21-asrni nazarda tutadi ya'ni sr dengiz ipak yo'li.
Tarixiy Ipak yo'liga murojaat qilish orqali Xitoy jahon jamiyatlari xotirasida ijobiy imidjga sarmoya kiritadi. Maqsadli aloqa va transport loyihalari “ipak yo‘li”: “temir ipak yo‘li”, “quruqlik ipak yo‘li”, “dengiz ipak yo‘li”, “havo ipak yo‘li” va “raqamli ipak yo‘li” deb nomlanadi. Shunday qilib, Xitoy jahon hamjamiyati loyihani osonlik bilan tushunishi va ishonchni mustahkamlashga harakat qilmoqda. .
"Makon-yo'l" loyihasining ko'lami va mohiyati
Cussey-sur-l'Ognon
Cussey-sur-l'Ognon Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Bir makon, bir yo'l
OBOR mazmunida; A'zo davlatlar tarkibiga temir yer va raqamli aloqalar, ko'priklar, neft va gaz quvurlari, logistika bazalari, elektr stantsiyalari, aeroportlar va portlar kabi yirik ob'ektlar kiradi. Loyiha ikki qismdan iborat: Ipak yo‘li iqtisodiy kamari va dengiz ipak yo‘li. Quruqlik yo‘lida 6 ta yo‘lak mavjud. Bular:
Cussey-sur-l'Ognon
Aholisi
790 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 103,9 nafar kishi.
Bir makon, bir yo'l
1.Xitoy - Indochina yarimoroli iqtisodiy koridori (CICPEC)
Cussey-sur-l'Ognon
Geografiyasi
Maydoni — 7,6 km2. Dengiz sathidan 206 – 256 m balandlikda joylashgan.
Bir makon, bir yo'l
2. Xitoy - Pokiston iqtisodiy koridori (CPEC)
3. Xitoy – Markaziy Osiyo – G‘arbiy Osiyo iqtisodiy koridori (CCWAEC)
4. Bangladesh - Xitoy - Hindiston - Myanma iqtisodiy koridori (BCIMEC)
5. Xitoy - Mo'g'uliston - Rossiya iqtisodiy koridori (CMREC)
6. Yangi Evrosiyo quruqlik ko'prigi iqtisodiy koridori (NELBEC)
Tashabbusning quruqlikdagi qismini tashkil etuvchi, zamonaviy ipak yo'li deb ham ataladigan Ipak yo'li iqtisodiy kamari bilan Xitoy, Qozog'iston va Mo'g'ulistondan Rossiya va Eron orqali Yevropaga yetib borish uchun temir yo'l aloqalari o'rnatilishi ko'zda tutilgan. mintaqa davlatlari bilan savdo aylanmasini oshirish va qulaylashtirish boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshiriladi. Shu tarzda, Xitoyning rivojlanmagan ichki hududlarini rivojlantirishga hissa qo'shishi kutilmoqda.
Jaʼfar Hazzo
Jaʼfar Hazzo (vaf. 953) – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi – Abu Muhammad. Kovush, poyafzal tikib kun kechirgani uchun “Hazzo” nomi bilan mashhur boʻlgan. Roʻzbehon Baqliy Jaʼfar Hazzo Sherozdagi Bogʻi Nav mahallasida peshingacha kovush tikib, undan keyin tolibi ilmlarga 6 ta fandan saboq berganini aytadi. Abu Amr Istaxriy piru murshidi boʻlgan. Junayd Bagʻdodiy, Abubakr Shibliy, Ruvaym, Muʼammil Jassos va Abu Abdulloh Xafif Sheroziy bilan suhbatda boʻlgan.
Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritadi.
Kolima (maʼnolari)
Kolima:
Bazarnes
Bazarnes Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
400 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,2 km2.
Superior (Wisconsin)
Superior AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Douglas County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
26960 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 143,6 km2. Shundan 95,7 km2 quruqlik, 47,9 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 196 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Superior manzarasi.
Ech Chaïba
Ouled Rahma viloyati Jazoirning Biskra viloyatida joylashgan hudud.
Follikulalar
Follikulalar (lot. folliculus xaltacha) — hayvonlarning turli organlarida joylashgan yumshoq, oval yoki noksimon koʻp qavatli kovak tuzilmalar; har xil funksiyani bajaradi. Sut emizuvchilar tuxumdonidagi F.da tuxum hujayra yetiladi. Qalqonsimon bez F.ida tireoid gormonlar sintezlanishi uchun lozim boʻlgan sekret ishlab chiqariladi. Soch follikulasi (soch xaltasi) ga yogʻ bezlarining chiqarish yoʻli ochiladi. Ovqat hazm qilish, nafas olish, ayirish organlari shilimshiq qavatlarida juda koʻp F. joylashgan.
Kolima (daryo)
Kolima — RF Magadan viloyati va Saxa (Yakutiya) Respublikasidagi daryo. Uzunligi 2129 km. Havzasining maydoni 643 ming km². Halqa tizmasidan boshlanib, Sharqiy Sibir dengiziga quyiladi. Yuqori qismi Kolima yassitogʻligi boʻylab tor va chuqur vodiyda oqadi. Oʻrta oqimida vodiy kengayib, daryo tarmoqlarga boʻlinib ketadi. K.ning quyi qismi Kolima pasttekisligidan oqadi. Qor, yomgʻir va yer osti suvlaridan toʻyinadi. Daryo oktabr boshlarida moʻzlab, may — iyunda muzdan boʻshaydi. Oʻrtacha suv sarfi Srednekolimskda (quyilish joyidan 641 km) 2250 m’/sek. Kuyilish 1 joyida yillik suv oqimi 123 km3. Yiliga 5,5 mln. t loyqa keltiradi. K.da Baxapcha daryosi quyilish yerigacha (2000 km masofada) kema qatnaydi. K. havzasida oltin konlari bor.
IC 3796
IC 3796 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Oʻtkan kunlar
Sujet
Ilgʻor fikrlarni olgʻa suruvchi Otabek obrazi romanning gʻoyaviy va kompozitsion markazi hisoblanadi. U savdodagi eskirgan iqtisodiy munosabatlarga qarshi chiqib, oila va turmush muammolariga yangi qarashga amal qiladi. Adabiyotshunoslar Abdulla Qodiriy oʻz qahramoni nomidan oʻzining shaxsiy oʻy-fikrlarini soʻzlagan, deb bilishadi.
Yozuvchi bir vaqtning oʻzida oʻzbek ayolining taqdirini ham kuzatib boradi. Ayrim anʼanalar, jumladan, koʻpxotinlik, Kumush va Zaynabning oʻrtasida oʻlimga olib boruvchi xusumatga sabab boʻladi. Yozuvchi goʻzal, Otabekka boʻlgan sevgi bilan ayrim qiyinchiliklarni yengib oʻtuvchi Kumush obrazini yaratadi. Biroq asar fojia bilan yakunlanadi: Kumushbibi kundoshi tomonidan zaharlab oʻldiriladi, Otabek esa vatanini himoya qilaman deb vafot etadi.
Eʼtirof
„Oʻtkan kunlar“ oʻzbek adabiyotida yangi realistik nasrga asos soldi. Keyinchalik mashhur sharqshunos akademik Yevgeniy Bertels shunday yozadi: "Qodiriy romanlari butun tarkibi bilan oʻziga xos uslubda yozilgan oʻzbek romanlaridir. Dunyoda beshta, yaʼni: fransuz, rus, ingliz, nemis va hind romanchiligi maktablari bor edi. Endi oltinchisini, yaʼni oʻzbek romanchilik maktabini Abdulla Qodiriy yaratib berdi."
Turkman yozuvchisi Xidir Deryayev shunday yozadi: "Abdulla Qodiriyning „Oʻtkan kunlar“ romani menda bir umrga unutilmas taassurot qoldirgan va ilhom bagʻishlagan. Shundan keyin menda turkman xalqining oʻtmishi haqida roman yozish ishtiyoqi tugʻildi. Katta niyat bilan „Qismat“ romanim ustida ish boshladim."
Tanqid
„Oʻtkan kunlar“ romani xalq tomonidan yaxshi kutib olingan biroq shoʻro hukumati ideologlari, kommunistik partiyaga moyil kishilar, shoʻroviy adabiy tanqidchilar tomonidan qattiq qoralangan. Tanqidlarning asosini asarning markscha-lenincha gʻoyalarga zid ekanligi, asarda burjua sinfiy kurashi, boylar tomonidan kambagʻallarni ezish sahnalari koʻrsatilmaganligi, oʻzbekning oʻtmishi bezab koʻrsatilganligi va bu bezaklar sovetlar qoralayotgan inqilobgacha boʻlgan davrni odamlar koʻziga juda chiroyli qilib koʻrsatishi kabi iddaolar tashkil etadi.
1928-yilda rus tanqidchisi Mixail Sheverdin „Oʻtkan kunlar“ asari haqidagi tanqidiy maqolasiga xulosa oʻrnida shunday yozadi: "Romanni rus tilida chop etish kerakmi? – Bizningcha, kerak. Masala – qanday chop etishda. Uni ekzotik tipdagi qiziqarli asar sifatida chop etishga qarshi kurashmoq kerak. U bizga oʻzbeklarning turmushi, qiziqishlari va oʻsib kelayotgan oʻzbek adabiyoti bilan tanishish vositasi sifatida kerak. Lekin bu nashrni oʻzbek tilidagi qayta nashr kabi biroz boshqacharoq tarzda – eng avvalo davrning asl holatini yorituvchi, savdo kapitalining rolini ochib beruvchi, muallifning oʻtmishni ideallashtirishga urinishlari qanchalar xato ekanini koʻrsatuvchi tanqidiy maqola kerak. Romanning alohida oʻrinlariga e'tirozlar bildirmoq lozim. Muallifning ideologik ogʻishlarini zararsizlantirgandan soʻnggina, ushbu asarni rus kitobxoniga tavsiya etish mumkin."
„Oʻtkan kunlar“ romani haqida eng katta adabiy-tanqidiy materialni 1929–1930-yillarda Sotti Husayn yozadi. U asarni oʻz davrining ijtimoiy-siyosiy, badiiy ijodni mavjud shoʻrolar hokimiyati manfaatlariga xizmat qildirish nuqtai-nazaridan tahlil qiladi. Shu bois adibning mahorati, soʻz ustasi ekanligi, asarning sevib oʻqilishini inkor qilmagan holda asarni markscha-lenincha mafkura targʻibotchisi boʻlmagani uchun keskin tanqid qiladi. Xususan, tanqidiy maqolalaridan birida u shunday yozadi: "Yozuvchilarimizning birmunchalari „Oʻtkan kunlar“ni oʻqib, tilidan ancha foydalanib ish koʻrayotqanlari ochiq ma'lum. Bundan koʻz yumish boʻlmas. „Oʻtkan kunlar“ mafkuraviy, axloqiy tomondan bizga zararli boʻlishi bilan baravar, adabiy tilimizning takomili yoʻlida ancha foydalidir..."
Senzura va nashrlar
„Oʻtkan kunlar“ ilk bor 1925-yilda 1-boʻlimi (1926-yil xatoliklar tuzatilib qayta nashr qilingan), oʻsha yil 2-boʻlimi va 1926-yilda 3-boʻlimi alohida-alohida kitoblar holida arab alifbosida nashr etiladi. Ularning muqovasi „Mushtum“ jurnalining oʻsha paytdagi rassomi Ishtvan Tullya tomonidan bezatilgan (adadi – 10000 nusxa). 1933-yil esa senzuradan oʻtkazilib, bir qancha oʻzgarishlar va qisqartirishlar bilan qayta nashr etiladi. 1926-yilgi asl nashriga asoslangan oʻzbek kirill alifbosidagi ilk toʻliq nashri Toshkentda 1994-yilda chop etiladi.
Roman 1933-yil Boku shahrida lotin alifbosida, 1958-yil Toshkentda kirill alifbosida va 1958–1961-yillar Karachi shahrida oʻzbek tili arab alifbosida chop etiladi.
Tarjimalar
1931-yil Xolid Said va Abdulla Qamchinbek tomonidan ozarbayjonchaga oʻgirilgan.
2019-yil Islom Karimov fondi buyurtmasiga asosan „Days Gone By“ nomi bilan ingliz tiliga tarjima qilingan va Fransiyaning „Nouveau Monde Editions“ nashriyotida chop etilgan, tarjimon – Kerol Yermakova, muharrir – Juli Uikeden. Bu tarjimaga rassom Bobur Ismoilov illustratsiyalar chizgan.
Shuningdek, 2019-yil amerikalik tadqiqotchi va tarjimon Mark Edvard Riz tomonidan „Bygone Days“ nomi bilan ingliz tiliga tarjima qilingan. Mark Edvard Riz ushbu kitob tarjimasiga 15 yil vaqt sarflagan va asar amerikaliklarga tushunarli boʻlishi uchun 400 dan ortiq izoh va sharhlar yozgan. Ushbu nashr nusxasi AQSHning Kongress kutubxonasidan oʻrin olgan.
Follikulin
Follikulin (Folliculinum), estron — ayollar jinsiy gormoni. Homilador ayollar yoki boʻgʻoz hayvonlar siydigidan olinadi. Suvda erimaydigan, efirda, atsetonda va yogʻda yaxshi eriydigan kristall modda. Tuxumdonlar funksiyasi yetishmovchiligida, ayollar jinsiy aʼzolari yetarli rivojlanmaganida, amenoreyada buyuriladi. Yogʻli eritma holida ampulalarda 1 ml dan chiqariladi.
JD Chakravarthy
Nagulapati Srinivasa Chakravarthy,professional darajada JD Chakravarthy nomi bilan tanilgan,hind aktyori,ssenariynavis,rejissyor,prodyuser,bastakor va qoʻshiqchi boʻlib,hind,tamil,malayalam va kannada filmlaridan tashqari,asosan telugu kinosi bilan shugʻullangan.Chakravarthy o'zining ekrandagi debyutini 12-IFFIda namoyish etilgan,rejissyor Ram Gopal Varma tomonidan suratga olingan" Siva" nomli telugu filmi bilan qildi. Keyinchalik u Bollivuddagi debyutini xuddi Shiva (1990) nomli filmning remeyki bilan qildi.Keyin u 29-IFFIda Hindiston panoramasi bo'limida namoyish etilgan "Satya" blokbasterida rol o'ynadi va CNN-IBN ning barcha davrlarning 100 ta eng yaxshi hind filmlari qatoriga kirdi. Chakravarthy Screen Award hakamlar hay'ati maxsus mukofotini oldi.
Ikkinchi Hindiston-Pokiston urushi
Katch Rann
1965-yil bahorida Hindiston va Pokiston oʻrtasida Buyuk Katch Rann choʻl hududi uchun chegara mojarosi boshlandi. Mojaroni kim qoʻzgʻatgani nomaʼlumligicha qolmoqda, biroq mart-aprel oylarida ikki davlat chegarachilari oʻrtasida chegarada qurolli toʻqnashuvlar sodir boʻldi, har ikki davlat qurolli kuchlari toʻliq shay holatga keltirilib, chegaraga tortildi. Mojaro toʻliq kuchayib borishga ulgurmadi: Buyuk Britaniya aralashdi, uning vositachiligida tomonlar 30-iyun kuni oʻt ochishni toʻxtatish toʻgʻrisida bitim tuzdilar. Katch Rann boʻyicha bahs 1969-yil 4-iyulda Islomobodda tuzilgan kelishuvlar bilan toʻliq hal qilindi: Pokiston 900 km² hududni oldi, garchi u ancha katta maydonga daʼvo qilgan boʻlsa ham.
Katta urush
Katch Rannidagi voqealar, aftidan, Pokiston rahbariyatini milliy armiyaning Hindiston armiyasidan ustunligiga ishontirdi va Kashmir muammosini kuch bilan hal qilishga urinib koʻrdi. 1947-1948-yillardagi birinchi Hind-Pokiston urushi natijasida Kashmir ikki qismga boʻlinib, urushayotgan tomonlarga oʻtdi. Pokiston shtatning Hindiston qismi ustidan nazorat oʻrnatishdan umidini uzmadi. Pokiston maxfiy xizmatlari Hindiston Kashmiriga 1965-yil avgust oyi boshida qoʻzgʻolon koʻtarib, hindlarga qarshi partizanlar urushini boshlashi kerak boʻlgan Hindiston Kashmiriga oʻqitilgan sabotajchilarni yuborishni boshladi. "Gibraltar" nomini olgan ushbu operatsiya butunlay muvaffaqiyatsiz tugadi. Hindlar sabotajchilarni shtatning Pokiston qismidan kelayotganidan xabardor boʻlishdi va 15 avgust kuni — Britaniya Hindistoni qulashining 18 yilligi munosabati bilan Hindiston armiyasi jangarilar oʻquv lagerlarini yoʻq qilish uchun u yerga bostirib kirdi.
Moskovka (Shimoliy Qozogʻiston viloyati)
— Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Tayinsha tumanidagi qishloq.
Ikkinchi Hindiston-Pokiston urushi
Katta urush
Bu hududni himoya qilayotgan 12-Pokiston diviziyasi hind korpusining olg‘a siljishini to‘xtata olmadi va tez orada Pokiston Kashmirining „poytaxt“i Muzaffarobodni qo‘lga olish xavfi paydo bo‘ldi. 12-divizionga dushman bosimini yumshatish uchun Pokiston qoʻmondonligi 1-sentyabr kuni Kashmirning Hindiston qismiga qarshi hujum boshladi (Katta dubulgʻa operatsiyasi). Oʻshandan beri Hindiston va Pokiston oʻrtasida ochiq urush davom etmoqda. Hindiston harbiy harakatlar kuchayishida toʻxtamadi va ularni Kashmirdan birinchi marta 6-sentyabrda, Hindiston armiyasi Pokistonga bostirib kirganida olib chiqdi. Zarba yirik shahar Lohur yoʻnalishida berilgan. Qoʻshinlar deyarli butun yoʻl bilan Lahorga etib borishdi, shundan soʻng ular Pokistonning qarshi hujumi bilan orqaga qaytarildi.
Keyinchalik, har ikki tomon ham katta muvaffaqiyatga erishish uchun bir necha marta qarshi hujumlarni amalga oshirdi. Pokiston armiyasining faxri boʻlgan 1-zirhli diviziya Hindistonning Amritsar shahriga qarab, uni egallab olish vazifasini bajara boshladi, ammo Asal Uttar qishlogʻi yaqinida pistirmaga tushib qoldi va Hind-Pokiston urushlaridagi ehtimol eng mashhur jangida katta yoʻqotishlarga uchradi. Oʻz navbatida, hindlar qattiq kurashgan boʻlsa-da, Sialkot yoʻnalishi boʻyicha Pokiston mudofaasini buzib oʻta olmadilar. 12-sentyabr kuni Filora hududida juda kam uchraydigan hodisa roʻy berdi, 17-polkning „Centurion“ hind tanki Pokiston vertolyotini toʻpdan oʻqqa tutib urib tushirishga muvaffaq boʻldi.
Sharqiy Pokistondagi janglar alohida shiddatga ega emas edi, garchi tomonlarning samolyotlari muntazam ravishda qoʻshinlar joylashtirilgan joylar va taʼminot bazalarini bombardimon qilgan boʻlsa-da.
22-sentabr kuni BMT Xavfsizlik kengashi urushayotgan tomonlarni harbiy harakatlarni to‘xtatishga chaqiruvchi rezolyutsiyani qabul qildi. 23-sentyabrda urush tugadi. SSSR vositachiligida 1966-yil 10-11-yanvarda Pokiston Prezidenti Ayub Xon va Hindiston Bosh vaziri Shastri urushni yakunlagan Toshkent deklaratsiyasini imzoladilar.
Oqibatlar
1965-yilgi Hind-Pokiston urushi har ikki tomonning ishonchli g‘alabasisiz yakunlandi. Hindistonda ham, Pokistonda ham davlat tashviqoti urushning muvaffaqiyatli yakunlangani haqida xabar berdi; zamonaviy Pokistonda, mamlakat 1965-yilda muhim gʻalaba qozonganligi hali ham umumiy qabul qilinadi. Shu bilan birga, ko‘plab mustaqil kuzatuvchilar 23-sentabrdan keyin jangovar harakatlar davom etganida edi, muvaffaqiyat Hindiston tomonida bo‘ladi, deb hisoblaydi. Bir oy davom etgan urush 5 mingdan ortiq odamning hayotiga zomin boʻldi, yuzlab tanklar va oʻnlab samolyotlar yoʻq qilindi. Hindiston 80 ta tankni qaytarib boʻlmaydigan darajada yoʻqotdi, yana 48 tasi vayron qilingan, ammo xizmatga qaytdi. Urush paytida 300 ga yaqin Pokiston tanklari vayron qilingan, shu jumladan yaqinda AQShdan olingan 200 ga yaqin M47 va M48 tanklari.
Hindiston va Pokiston oʻrtasidagi mojaro oʻsha davrdagi Sovuq urushga hech qanday aloqasi boʻlmagan kam sonli mojarolardan biri edi. Harbiy harakatlar paytida SSSR ham, AQSh ham neytral pozitsiyani saqlab qoldi va NATO davlatlari ikkala urushayotgan davlatga qurol embargosini joriy qildi. 1971-yilda boʻlib oʻtgan yana bir Hindiston-Pokiston urushidan soʻng (va bu safar Kashmir bilan bogʻliq emas), 1965-yil voqealari deyarli unutildi, ammo ularning Janubiy Osiyodagi vaziyatning rivojlanishiga taʼsirini eʼtiborsiz qoldirib boʻlmaydi. Pokiston, Amerika embargosi kiritilgandan soʻng, Xitoy bilan harbiy hamkorlik hajmini oshira boshladi, bu Hindistonni SSSR bilan yaqinroq aloqalarga olib keldi. Hindiston harbiy qoʻmondonligi urushdan saboq chiqardi va armiyani qayta tashkil etishni davom ettirdi, bu esa 1971-yildagi yorqin gʻalabaga katta hissa qoʻshdi.
Kashmir masalasi 1998-yilda Hindiston va Pokiston birinchi yadroviy sinovlarni oʻtkazganida nihoyat hal qilindi. Har ikki davlat 5 ta yadro kallaklarini portlatishdi. 1999-yil yanvarda davlatlar delegatsiyalari Vashingtonda Birlashgan Millatlar Tashkiloti vositachiligida yadroviy sinovlarni butunlay taqiqlash toʻgʻrisidagi memorandumni imzoladilar.
Nouans-les-Fontaines
Nouans-les-Fontaines Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Loches tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
789 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 63,7 km2.
Neidenstein
Neidenstein Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rhein-Neckar-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,48 km2. 1786 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Neidensteinning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Pineda de Mar
Pineda de Mar Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,77 km2. Aholisi — 25893 kishi (2010).
Tainter Lake
Aholisi
2089 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 55,6 km2. Shundan 48,2 km2 quruqlik, 7,4 km2 esa suv maydonidir.
Prinzersdorf
Prinzersdorf Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Sankt Pölten-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 4.06 km2. 1502 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Wensin
Wensin Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Segeberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 20,17 km2. 823 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Wensinning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kolima (vulkan)
Kolima — Meksikaning gʻarbiy qismidagi vulkan (Xalisko shtatida), Vulkanli Syerra togʻlarida, Tinch okean qirgʻogʻidan 80 km uzoqlikda. Ikkita konussimon choʻqqidan iborat: yilning koʻp vaqti qor bilan qoplangan Nevada-deKolima sungan vulkani (balandligi 4265 m) va harakatdagi K. yoki Volkan-de-Fuego-deKolima vulkani ("Olovli vulkan") balandligi 3846 m, Meksika Vezuviya deb ham ataladi. Andezit va datsitladan tuzilgan. Milliy park tashkil etilgan.
Harbiy sudlar
Harbii sudlar (UzRda) - Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida ish olib boruvchi va Oʻzbekistonning sud hokimiyati tizimiga kiruvchi umumiy yurisdiksiya sudlari. 1992-yil 28-fevralda qabul qilingan "Harbiy tribunallar va harbiy prokuratura organlari toʻgʻrisida"gi Prezident farmoni bilan respublika qurolli kuchlarida qonuniylik va huquq-tartibotni taʼminlash maqsadida Oʻzbekiston hududida joylashtirilgan harbiy tri-bunallar Oʻzbekiston Respublikasi nomidan odil sudlovni barcha harbiy qismlar, qoʻshilmalar, strategik va umumiy yoʻnalishdagi birlashmalar, harbiy-oʻquv dargohlari, muassasalar va boshqa harbiy tuzilmalarda amalga oshi-radigan boʻldi. Mazkur farmon bilan bir vaqtda sobiq Turkiston harbiy okru-gining Harbiy tribunali asosida Harbii sudlarlar tashkil etildi. Oʻzbekiston Respublikasi Harbii sudlari tizimi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Harbiy hayʼati, Oʻzbekiston Respublikasi Harbiy sudi, okrug va hududiy H.sdan iborat. Oʻzbekiston Respublikasi Harbii sudlari; respublika Mudofaa vazirli-gining, Davlat chegaralarini himoya qiluvchi qoʻmitaning, Milliy xavf-sizlik xizmatining, Favqulodda vaziyatlar vazirligining, Ichki ishlar vazirligi qoʻshinlarining va qonun hujjatlariga muvofiq tashkil etiladigan boshqa harbiy tuzilmalarning harbiy xizmatlari, shuningdek, oʻquv yigʻinlarida boʻlgan vaqtda harbiy xizmatga majburlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻradi. Shuningdek, harbiy qismlar, qoʻshilmalar va birlashmalar, harbiy boshqaruv organlarining qoʻmondonligiga nisbatan harbiy xizmatchilarning daʼvolari boʻyicha fu-qarolik ishlarini va harbiy boshqa-ruv organlari hamda harbiy mansabdor shaxslarning harbiy xizmatchilarning huquq va erkinliklarini buzuvchi xatti-harakatlari (qarorlari) ustidan shikoyatlarni; alohida holatlarga koʻra umumiy yurisdiksiya sudlari faoliyat koʻrsatmayotgan joylarda barcha fuqarolik va jinoyat ishlarini; davlat sirlariga taalluqli ishlarni; qonun hujjatlariga muvo-fiq boshqa ishlarni koʻradi.
Harbii sudlarning faoliyati ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi nazorat qiladi, Oliy sud raisi Harbii sudlar ishlarining tashkil etilishiga oid buyruq va farmoyishlar chiqaradi. Harbii sudlarning moddiy-texnik taʼminoti, ularni moliyalashtirish, transport va aloqa vositalari bilan taʼminlash masalalari Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi zimmasidadir.
Zumrad Inogʻomjonova.
Kolesov voqeasi
Kolesov voqeasi — Rossiyadagi fuqarolar urushi yillari Buxoro amirligida rus bolsheviklari va yosh buxoroliklar tomonidan hokimiyatni egallashga boʻlgan muvaffaqiyatsiz urinish (1918-yil mart).
Turkistonda siyosiy kuchlarning birlashuvi
1917-yil oktyabrda bolsheviklar hokimiyat tepasiga kelgach, RSFSR Sovnarkomi Buxoroning mustaqilligini tan olib, Rossiya protektorati shartnomasini bekor qilgan. Toshkentda qurolli qoʻzgʻolon, bolsheviklar va soʻl sotsialistik-inqilobchilardan iborat hukumat tuzildi. Buxoroning oʻzida ham Rossiyada boʻlayotgan voqealar taʼsirida amir hukumati bilan asosi jadidlardan tashkil topgan siyosiy harakat — yosh buxoroliklar oʻrtasidagi qarama-qarshilik kuchayib kelayotgan edi. Amirni cheklangan islohotlar oʻtkazishga koʻndirishga boʻlgan muvaffaqiyatsiz urinishlar fonida „Yosh buxoroliklar“ yetakchilari qurolli qoʻzgʻolon tayyorlash kursini oʻtaganlar va eʼtiborlarini Toshkentdagi inqilobiy hukumatga qaratganlar.
Tayyorgarlikning boshlanishi
1917-yil dekabr oyi boshida „Yosh buxoroliklar“ bolsheviklar bilan aloqaga kirishgan. Bo‘lajak qurolli qo‘zg‘olonda Toshkentni qo‘llab-quvvatlash uchun Fayzulla Xo‘jayev boshchiligidagi yosh buxoroliklar Markaziy Qo‘mitasi delegatsiyasi Toshkentga yuborilagan. Qoʻzgʻolon davrida „Yosh buxoroliklar“ ning rejalariga koʻra, inqilobiy hukumat tuzilishi koʻzda tutilgan va amirga faqat bezak vazifasi yuklangan. Turkiston hukumatidan yosh buxoroliklarga qurol-yarog‘, kerak bo‘lsa, qo‘shin bilan yordam berish talab qilingan.
F. Xo‘jayev Sovet Turkistoni Xalq Komissarlari Soveti raisi F. Kolesov bilan muzokaralar chog‘ida yosh buxoroliklarning rejalarini maʼqullab, qo‘llab-quvvatlashga vaʼda berib, qo‘zg‘olonni Qo‘qon muxtoriyati tugatilgunga qadar qoldirishni maslahat bergan.
Nadia Bjorlin
Nadiya Aleksandra Byorlin (1980-yil 2-avgustda tugʻilgan) - amerikalik aktrisa, qoʻshiqchi va model.