cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koʻrgazma
Turkiston oʻlkasida tashkil etilgan K.larning ham oʻz tarixi bor. Bu oʻlkadagi dastlabki K.larda hunarmandchilik va dehqonchilik mahsulotlari namoyish etilgan. Amir Temur davrida oʻziga xos savdo K.lari tashkil etilgan. Samarqandning Konigil maydonida 400 tacha savdo paviloni (doʻkoni) boʻlib, ularda hunarmandlarning turli mahsulotlari, roʻzgʻor buyumlari, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari sotilgan. Turkiston Rossiyaga qoʻshib olingach, hunarmandchilik va dehqonchilik K.lari bir necha marta tashkil etilgan. Toshkent shahrida birinchi marta maxsus sanoat va qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasi 1870-yilning yozida uyushtirilgan. Shu yili kosiblar sanʼati bilan tanishtirish maqsadida Turkiston oʻlka manufaktura K.si ochildi. Toshkent qishloq xoʻjaligi va mahalliy sanoat K.si (1878), Turkiston oʻlka qunarmandlik va sanoat K.si (1886), Turkiston oʻlka qishloq xoʻjaligi va sanoat mahsulotlari K.si (1890) ayrim mahalliy yutuqlarni ommalashtirish maʼlum darajada rol oʻynaydi. Samarqand (1893), Toshkent (1894) K.lari eksponatlari jihatdan universal boʻlgan. 1900-yilgi Samarqand K.si ipakchilik va asalarichilikka bagʻishlangan edi. Keyin oʻtkazilgan yirik K.larning soʻngisi 1909-yil 10-sentabrdan 15 oktabrgacha davom etgan Turkiston oʻlka K.si boʻldi. U Toshkent shahrining hozirgi Amir Temur xiyobonida tashkil qilinib, unda q.h. va mahalliy sanoat maqsulotlari namoyish etildi, maxsus yoʻl koʻrsatkich bosib chiqarildi, "K. axborotnomasi" gaz. nashr qilindi (gaz.ning jami 17 ta soni chiqqan).
20-asrning 20-yillaridan boshlab respublikada mahalliy K.lar oʻtkazildi. 1964-yil oktabrda Toshkent shahrida 60 gektar maydonni egallagan, doimiy ishlaydigan Oʻzbekiston SSR xalq xoʻjaligi yutuqlari K.si ochildi. Oʻzbekiston sobiq Ittifoq qatnashgan Parij (1939), Nyu-York (1939), Bryussel (1958), Monreal (1967), Osaka (1970) shaharlaridagi jahon K.larida Ittifoq tarkibidagi respublika sifatida qatnashgan. Shunda ham Oʻzbekistonda chiqarilgan tovarlar, mahsulotlar oʻzbek xalqining anʼanaviy kasbkorlari yuqori baho olgan.
Adabiyot
Baxtiyor Ermatov.
Sean Biggerstaff
Sean Biggerstaff (: 1983-yil 15-martda tugʻilgan) — Shotlandiya aktyori. U Garri Potter filmlar seriyasi: Garri Potter va hikmatlar toshi (2001), Garri Potter va maxfiy hujra (2002) va Garri Potter va ajal tuhfalari: 2-qism (2011) filmlarida Oliver Vud rolini oʻynagani bilan mashhur.
Kisbeszterce
Kisbeszterce ( [ˈkiʃbɛstɛrtsɛ] ) — qishloq ( vengr : község ) Vengriyaning janubiy Transdanubiya viloyatidagi Baranya okrugi shimolidagi Hegyhát tumanidagi qishloq. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olishda uning aholisi 89 kishi edi.
Argentina–Avstriya munosabatlari
Argentina va Avstriya oʻrtasida koʻp yillik davomida diplomatik aloqalar mavjud. Ikkala davlat ham Birlashgan Millatlar Tashkilotining aʼzosi sanaladi.
Tarixi
1994-yil oktyabr oyida Argentina Prezidenti Karlos Menem Avstriyaga tashrif buyurgan birinchi Argentina davlat rahbari boʻldi. 2000-yil dekabr oyida Argentina Avstriya bilan munosabatlarini natsist siyosatini maqtash bayonotlari bilan tanilgan Yorg Xayder boshchiligidagi "Avstriya kelajagi uchun alyans" partiyasining ishtiroki bilan chekladi. 2006-yilda Argentina Prezidenti Nestor Kirchner Avstriyaga tashrif buyurdi va Venada boʻlib oʻtgan IV Lotin Amerikasi, Karib dengizi va Yevropa Ittifoqi sammitida ishtirok etdi. 2008-yil may oyida Avstriya kansleri Alfred Guzenbauer Argentinaga tashrif buyurdi. Shundan soʻng ikki davlat rahbarlari oʻrtasida koʻplab tashriflar boʻlib oʻtdi.
2018-yilda ikki davlatning yetakchi rasmiylari oʻrtasida siyosiy maslahatlashuvlar oʻtkazildi. 2019-yilda Argentinada 30 000 ga yaqin avstriyaliklar istiqomat qiladi.
Savdo
2017-yilda ikki davlat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 304 million AQSh dollarni tashkil etdi. Argentinaning Avstriyaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: avtomobil sanoati uchun ehtiyot qismlar va materiallar, mol goʻshti, meva va soya yogʻlari va hosilalari. Avstriyaning Argentinaga asosiy eksporti quyidagilardan iborat: mashina va asbob-uskunalar, farmatsevtika mahsulotlari, tibbiyot va oʻlchash asboblari, ortopediya buyumlari va temir-poʻlat mahsulotlari.
Collinée
Collinée Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Dinan tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
938 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 134,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,0 km2.
Schlins
Schlins Avstriyaning Vorarlberg yerida joylashgan kommunadir. Feldkirch (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6.05 km2. 2235 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Saint-Romain-de-Popey
Saint-Romain-de-Popey Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Villefranche-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,1 km2. Dengiz sathidan 252 – 657 m balandlikda joylashgan.
NGC 2595
NGC 2595 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1787-yilda kashf etgan.
Rhinow
Hududi
Rhinowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 2595
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Non ti muovere
Non ti muovere 2004-yilda Sergio Castellitto tomonidan suratga olingan filmdir. Bosh rollarni Penélope Cruz, Claudia Gerini, Angela Finocchiaro va Castellitto ijro etgan.
Akyurt
Akyurt — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumaniga qarashli qishloq.
Affton
Affton AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. St. Louis County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
20535 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Tarp
Tarp Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,36 km2. 5510 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Tarpning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Newton (Georgia)
Newton AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Baker okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
851 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 109,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,8 km2. Shundan 7,5 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 43 m balandlikda joylashgan.
Şehitemin (Sarıkamış)
Şehitemin  — Kars viloyati, Sarıkamış tumaniga qarashli qishloq.
Francisco Gento
Francisco „Paco“ Gento López (, 21-oktabr 1933-yil — 18-yanvar 2022-yil) — ispaniyalik taniqli futbolchi, Real Madrid jamoasida toʻp surgan. Futbol tarixidagi eng yaxshi yarim himoyachilardan biri hisoblanadi. Yevropa chempionlari kubogi gʻolibligi boʻyicha rekordchi — 6 karra (1956—1960; 1966).
Şehitemin (Sarıkamış)
Tarixi
Qishloq 1928-yildan buyon shu nomda yuritiladi
Joylashuvi
QIshloq Kars viloyati markazidan 85km, Sarıkamış tuman markazidan 31 km uzoqlikda joylashgan
Francisco Gento
Biografiya
thumb|left|Gento 2005-yilda Francisco Gento Santanderdan janubda joylashgan Guarnisoda tavallud topgan. Yoshligida otasi bilan chorvachilik bilan shugʻullangan, „Atletiko Aviasyon“ (hozirgi „Atletiko Madrid“) jamoasiga muxlislik qilgan. „Rasing“ yoshlar akademiyasiga qabul qilinmagunicha, bir qancha havaskor jamoalarda toʻp surgan. 1952/53 mavsumda „Rasing“ning asosiy tarkibida oʻynadi va oʻsha vaqtda madridning „Real“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi.
Pako Gento „Real“ning yana bir afsonasi Alfredo Di Stéfanodan ikki oʻyin oldinroq debyutini oʻtkazdi, lekin „qaymoqranglilar“ safida koʻproq mavsum toʻp surdi. Gento bir jamoa safida va umuman 6 marta Yevropa chempionlari kubogi sovriniga ega boʻlgan yagona futbolchi hisoblanadi. Jahon futbolida eng muhim boʻlgan klublar oʻrtasidagi qitʼa musobaqalarida bunday koʻrsatkichni faqatgina argentinalik Francisco Sa 1970-yillarda olti marta Libertadores kubogi qoʻlga kiritgan. Ammo Francisco sovrinni ikkita jamoada yutgan: „Independiente“ (4), „Boka Xuniors“ (2).
Pako Gento sharafiga Santiago Bernabeu maydonida ikki marta oʻrtoqlik uchrashuvi oʻtkazilgan. 1975-yilda „Real“ oʻz maydonida „River Pleyt“ bilan 1972-yilda esa portugaliyaning „Belenensish“ jamoasi bilan oʻynagan. Gento futbolchilik faoliyatini tugatgandan soʻng, „Real“ning ikkinchi jamoasi „Kastilya“da murabbiylik qildi. Keyinchalik esa boshqa jamoalarni ham boshqardi. 2007-yilda uning sharafiga yana bir oʻrtoqlik uchrashuvi oʻtkazildi.
Elrod (Shimoliy Karolina)
Elrod AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Robeson County okrugi tarkibiga kiradi.
Francisco Gento
Vafoti
Gento 2022-yilning 18-yanvarida 88 yoshida vafot etdi.
Elrod (Shimoliy Karolina)
Aholisi
441 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 13,8 km2. Shundan 13,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Bezgak
thumb|right|200px Bezgak (ital. malaria, mala aria — badboʻy havo) — bezgak plazmodiylari qoʻzgʻatadigan invazion kasallik; isitma tutishi, qonda jiddiy oʻzgarishlar sodir bulishi, kamqonlik, jigar va taloqning kattalashuvi bilan kechadi. Bezgakning plaz-modiysi toʻrt xil, shunga koʻra Bezgakning uch kunlik, toʻrt kunlik, tropik va Afrika xillari bor. B. plazmodiysi Bezgak chivini va odam organizmida koʻpayib, rivojlanadi. Kasallik manbai bemor va B. chivini (asosan urgʻochisi) hisoblanadi. Bezgak plazmodiysi Bezgak  bilan ogʻrigan bemor organizmida jinssiz (shizogoniya), kasallikni tashib yuruvchi — anofeles chivini tanasida esa jinsiy yoʻl bilan rivojlanadi. Kasallik sogʻlom odamga chivin chaqqanda, odam organizmiga uning soʻlagi orqali qoʻzgʻatuvchilar tushganda yuqadi. Qon oqimi bilan ular jigarga tushadi, bu yerda rivojlanishning birinchi (toʻqima) sikli roʻy beradi, soʻngra yana qonga tushadi va erit-rotsitlar ichiga kirib oladi, bu yerda ikkinchi (eritrotsitar) rivojlanish sikli oʻtib, eritrotsitlarning parchalanishi va qonga koʻp miqsorda qoʻzgʻatuvchilar chiqishi bilan tugallanadi, bu odamni isitma tutishi bilan oʻtadi.Bezgak oʻtkir yuqumli kasallik boʻlib, Anofeles (bezgak chivinlari) chivini orqali yuqishi, qaltirash, tana harorati koʻtarilishi, taloq va jigar kattalashishi hamda kamqonlik bilan xarakterlanadi. Bezgak ilmiy tilda malaria deb ataladi va bu malariae soʻzidan olingan boʻlib, mal — badboʻy, ariae — hid yoki havo degan maʼnoni anglatadi. Uni juda kichik parazit-plazmodiylar qoʻzgʻatadi. Ularni faqat mikroskop ostida koʻrish mumkin. Virus inson qonida yashab, koʻpayadi va qizil qon tanachalarida joylashib, ularni parchalaydi hamda qon ishlab chiqarish, asab, yurak qon-tomir va organizmning boshqa tizimlarini ishdan chiqaradi. Baʼzan kasallik shunchalik ogʻir kechadiki, agar davolash oʻz vaqtida boshlanmasa, bemor bir necha kundan soʻng asosan tropik bezgakda vafot etadi. Harorat koʻtarilganda yoki bezgakning boshqa belgilari namoyon boʻlganda, albatta tibbiy yordamga murojaat qilish kerak. Toʻgʻri tashhis qoʻyishda qon tahlili shart. Agar siz oxirgi 3 yil davomida Markaziy va Janubiy-Sharqiy Osiyo, Afrika va Lotin Amerikasi mamlakatlari hamda Tojikis¬ton va respublikamizning janubiy viloyatlariga chiqqan boʻlsangiz, u yerda bezgak bilan zararlanish xavfi yuqoriligini hisobga olgan holda, har qanday darmonsizlik kuzatilsa, albatta barmoqdan qon topshirishingiz lozim.
Qoʻzgʻatuvchi odam organizmida 10—14 kungacha (baʼzan, bir yilgacha va bundan koʻproq) boʻlib, kasallik belgilarini qoʻzgʻatmasligi mumkin (inkubatsion yoki yashirin davr). Kasallik toʻsatdan boshlanadi: bemorni isitma tutib, junjiydi, qalti-raydi (u baʼzan shu qadar qatgiq qalti-raydiki, hetto ustiga issiq koʻrpa yopilganda ham sovuq qotadi), keyin kdlti-rash bosilib, harorat koʻtariladi (41 — 41,5°), bemor boʻriqib, qizarib ketadi, nafas olishga qiynalib, halloslaydi, boshi qattiq ogʻriydi.
Isitma bir necha soat tutadi. Soʻngra harorati tez pasa-yib, baʼzan bir maromga tushadi; shu payt bemor qattiq terlaydi, ertasiga oʻzini sogʻlom gʻis qiladi. Keyin yana isitma tutadi; uch kunlik Bezgakda — ikki kunda bir marta, toʻrt kunlik Bezgakda — har uch kunda bir marta, tropik Bezgakda — koʻpincha kun sayin isitma tutib turadi. Isitma tutayotgan bemorning qoni tekshirilganda, Bezgak plazmodiylarini topish mumkin. Bezgak tutavergach, plazmodiylar qizil qon tanachalari (eritrotsitlar)ni parchalashi sa-babli bemor kamqon boʻlib qoladi, ta-logʻi va jigari kattalashadi, oq qon ta-nachalari (leykotsitlar) ancha kamayadi. Bezgak davolanmay qolib, kasallik uzoq davom etganda tinkani quritib, mehnat qobiliyatini susaytiradi, bolalar oʻsish va ri-yujlanishdan orqada qoladi. Bemor oʻz vaqtida davolanmasa yoki chaladavolansa, Bezgakka boshqa kasalliklar qoʻshiladi. Bezgakning ogʻir shakli bilan ogʻriganlarda, shuningdek bo-lalarda koma holati, baʼzan oʻlim yuz berishi mumkin. Bemor barvaqt toʻgʻri davolangavda sogʻligʻiga pugur yetmaydi, undan atrofdagi kishilarga Bezgak chivinlari orqali kasallik yuqish ehtimoli yoʻqoladi.
Isitmaning xurujiga, taloqning katta-lashganiga, chap biqin sohasida ogʻriq turishi va badan zaʼfaron tus olishiga qarab, bemorda Bezgak bor deb taxmin qilish mumkin. Ammo Bezgakni aniq bilish uchun bemordan qon olib, mikroskopda tekshirish shart. Bemorni vrach davolaydi. Unga tinch sharoit va yaxshi parvarish zarur. Ka-sallikning oldini olishda asosiy eʼti-bor bemorlarni erta aniqlash va davolashga qaratilgan boʻlishi kerak.B. chivini koʻp uchraydigan joylarda himoya kiyim-boshi va chivinni keltirmaydigan dori vositalaridan foydalanish lozim. Shonosir Shovahobov.
Hozirgi davr
Bezgak kasalligi dunyoning yuzdan ortiq davlatlari aholisi sogʻligiga xavf tugʻdirmoqda. Kasallik asosan Afrika, Oʻrta Osiyo, Lotin Amerikasi, Yaqin Sharq va Yevropaning ayrim hududlarida uchramoqda. Hozirgi vaqt¬da kasallik bartaraf etilgan MDH mamlakatlarida (Tojikiston, Qirgʻiziston, Gurjiston, Ozarbayjon, Rossiya va boshqa davlatlar) qaytadan kuzatilmoqda. Tropik mamlakatlarning barchasi kasallik boʻyicha xastalanish darajasi yuqori hudud boʻlib qolmoqda.
2007-yilning may oyida Jenevada boʻlib oʻtgan Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining 60-assambleyasida har yili 25-aprel dunyo boʻyicha Bezgakka qarshi kurash kuni, deb eʼlon qilindi. BMT Bosh kotibi Pan Gi Mun: „Bezgakka qarshi shafqatsiz kurash olib borishning vaqti keldi“, degan maqolada, bezgak — bu ayovsiz qotil, deb taʼkidlagan.
Kasallikning Oʻzbekistonda paydo boʻlishi
Bizga qoʻshni Tojikiston, Qirgʻiziston va Afgʻoniston davlatlarida bezgak boʻyicha vaziyatning keskinlashishi, mazkur kasallikning respublikamiz hududiga olib kelinishi va mahalliy bezgakning roʻyxatga olinishi respublikamiz sogʻliqni saqlash tizimi uchun dolzarb muammolardan biri boʻlib qolmoqda. Umumiy kasallanganlarning koʻpchiligi chetdan (Tojikistondan) yuqtirib kelgan. (Oʻzbekistonda ham bezgak kasalligi 1925-1961-yillarda keng tarqalgan edi). 1980-1990-yillarga kelib, Oʻzbekiston bilan qoʻshni Afgʻoniston va Tojikiston Respublikalari (1990-2009-yil) oʻrtasida aholining (migratsiya) faol qatnovi natijasida, respublikamizga infeksiya ommaviy ravishda kirib kela boshladi. Kasallikning yuqori koʻrsatkichlari boʻlgan hududlarda bezgak kasalligi odamlarga jabr etkazish bilan birga, katta iqtisodiy zarar keltirmoqda. 2005-yildan boshlab, Global fond grant lo¬yihasi olib borayotgan faoliyat natijasida Oʻzbekiston Respublikasi va boshqa MDH mamlakatlaridagi bezgak kasalligi boʻyicha epidemiologik vaziyat yaxshilandi. Oxirgi 5 yilda bezgak kasalligiga qarshi kurashda ijobiy samaralarga erishildi.
„Oʻzbekistonda 2005—2008-yillarda bezgak bilan kasallanish xavfi yuqori boʻlgan aholiga qaratilgan harakatni kengaytirish“ Global fond grant loyihasi 2002-yil BMT tashabbusi bilan tashkil topgan. Rahbariyati Shveysariyaning Jeneva shahrida joylashgan boʻlib, har yil uchta kasallik: OITS, tuberkulyoz, bezgak boʻyicha grant eʼlon qiladi va uni yutgan davlatlarga moliyaviy yordam beradi.
2005-yil Toshkent shahrida JSSTning Yevropa hududida bezgak eliminatsiyasiga yunaltirilgan regional tashabbusi boʻyicha birinchi yigʻilishi boʻlib oʻtdi. Unda bezgak kasalligi kayd etilgan barcha davlatlar qatnashdi. Yigʻilishda manfaatdor davlatlarning sogʻliqni saqlash vazirliklari tomonidan tasdiqlangan „Bezgakka qarshi kurashdan, bezgak eliminatsiyasiga qarab“ mavzusida Toshkent Deklaratsiyasi maʼqullandi.
Respublikamizda bezgak (yoʻq qilish) eliminatsiyasi yoʻlidagi vaziyat nazoratga olingan boʻlib, kasallikning oldini olishga davlatimiz alohida eʼtibor qaratib kelmoqda. Kasallik kelib chiqishining asosiy qismini Tojikiston va Afgʻoniston bilan chegaradosh boʻlgan Surxondaryo viloyati tashkil etadi. Aholi migratsiyasining kuchayishi infeksiyaning respublikamizga kirib kelish xavfini tugʻdirmoqda. Surxondaryo viloyatining hududlarida bezgakning sanoqli mahalliy holatlari aniqlanmoqda. Epidemiologik nazorat borasida Davlat Sanitariya-epidemiologiya nazorat markazi umumiy tibbiyot tarmoqlari bilan hamkorlikda bezgak kasalligi uchraydigan hududlarga borib kelganlarni aniqlash yuzasidan epidemiyaga qarshi kompleks ishlar olib bormoqda. Shu bilan birga, JSST va mutasaddi tashkilot hamda vazirliklar bilan oʻzaro hamkorlik aloqalari yoʻlga koʻyilgan. Bezgakning qayta kirishiga yoʻl qoʻymaslik uchun Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan tegishli choralar koʻrilmoqda. Bezgakning oldini olish va unga qarshi kurashish strategiyasida uch kunlik bezgakning kamayishiga erishish va tropik bezgakning yuqtirilishiga yoʻl qoʻymaslik asosiy maqsad qilib olingan.
Qonda bezgak parazitlari aniqlangan holda davolash muolajalarini tezda boshlash kerak. Bu kasalni davolash uchun samarali dori-darmon vositalari mavjud. Kasallik asosan 4 ta, yaʼni uch kunlik, uch kunlikka oʻxshash ovale, toʻrt kunlik va tropik bezgak koʻzgʻatuvchilaridan iborat. Har bir koʻzgʻatuvchi oʻzining klinik, epidemiologik va laboratoriya diagnostikasi bilan bir-biridan farq qiladi. Infeksiya manbai boʻlib, kasallik bilan ogʻrigan bemor parazit tashuvchi hisoblanadi. Kasallikning dastlabki belgilari: holsizlik, bosh ogʻrigʻi, sovuqqotish, boʻgʻimlarda ogʻriq boʻlishi, oʻqchish, qusish, ishtaha yoʻqolishi. Bu holat odam kasallikdan zararlangandan 10-15 kun keyin boshlanadi, tana harorati 37,5-38 darajagacha koʻtarilib, 1-2 kun oraligʻida bezgak xurujlari kuzatilib, bunday holat oʻrtacha 48 soat davom etadi va oʻziga xos spesifik belgilarga ega. Tana qaltirashidan boshlanadi, kuchli titroq bosadi, bemor muzlaydi, koʻrpa ichida ham qaltiraydi, bu davr 15 daqiqadan 2-3 soatgacha davom etadi. Keyin tana harorati 39-41 darajagacha koʻtarilishi bilan birga qizib ketish, qattiq bosh ogʻrigʻi kuzatilib, bu davr 2-6 soat davom etadi. Keyin koʻp terlash kuzatiladi. Xuruj qilish kunduz kunlari, har safar bir vaqtda boshlanadi, bu differensial tash¬his belgilarining biridir. Tana harorati meʼyorlashadi va undan ham pasayishi mumkin. Bemor darmonsiz boʻlsada, engillik sezadi. Kasallik boshlanishidan 1 hafta oʻtganidan soʻng jigar va taloqning kattalashishi va kamqonlik belgilari kuzatiladi. Bezgakning ogʻir belgilarida qusish (ogʻiz orqali dori-darmonlarni qabul qilishning iloji yoʻq), holsizlik, notekis nafas olish (tezlashishi), uyqusirash, bemor savollarga zoʻrgʻa javob beradi.
Kasallikning tarqalishi
Bezgak kasalligi sogʻlom insonga bemordan, yuqorida qayd etilgan Anofeles turiga mansub chivinlarning chaqishi orqali oʻtadi. Chivin bezgakka chalingan insonni chaqqanida, uning oshqozoniga qon orqali parazitlar tushadi. Chivin organizmida parazitlar bir necha kun rivojlanadi va yuqumli parazit tashuvchisiga aylanadi. Sogʻlom odamni chaqqanda chivinning soʻlagi orqali infeksiya odam organizmiga tushadi hamda maʼlum bir vaqt ichida insonda kasallik belgilari paydo boʻladi. Bezgak chivinlarining hayot tarzi murakkab boʻlib, suv va havoda oʻtadi. Suv va havo harorati qulay boʻlsa, rivojlanishning butun jarayoni 10-20 kun davom etadi. Chivinning urgʻochisi suvga tuxum qoʻygandan keyin undan gʻumbaklar chiqib qoʻgʻirchoqqa aylanadi va ulardan qanotli chivinlar uchadi. Chivinlar ozuqa izlab bir martada 3 km.gacha boʻlgan masofani bosib oʻtishi mumkin. Bezgak koʻzgʻatuvchisi bilan zararlangan chivin ikki oy davomida kasallik yuqtirish qobiliyatiga ega boʻladi. Bezgak chivinlari daryo sohillari, botqoqlashgan suv havzasi, sholipoyalar, axlat chiqindilari toʻlib ketgan, turgʻun suvli yoki oqimi sekin ariqlar, suv quvurlarining ishdan chiqishi natijasida, vaqtincha vujudga keladigan suv havzalarida koʻpayadi.
Avval taʼkidlab oʻtilganidek, bezgak faqatgina bezgak chivinlari mavjud joylarda tarqaladi. Buning uchun eshik va derazalarni himoya toʻrlari (doka, temir yoki polietilen setka) bilan qoplash, hasharotlardan himoya qiluvchi toʻr (pashshaxona) oʻrnatish lozim. Bundan tashqari, maxsus elektrik moslamalar yoki fizik qurilmalar yordamida chivinlarni qoʻrqituvchi spiral va plastinalarni qoʻllash mumkin. Chivinlar soni va ular koʻpayayotgan erlarni kamaytirish uchun keraksiz suv havzalari va botqoqlarni yoʻqotish, suv havzalarida chivin qurtlari bilan oziqlanadigan gambuziya baliqchasini koʻpaytirish, xonalar va suv havzalariga insektitsidlar (zaharli ximikatlar) bilan ishlov berish lozim. Bu ishni DSENM hamda dezinfeksiya stansiyalari xodimlari amalga oshiradilar. Faqatgina oʻz vaqtida va toʻgʻri davolash kasallikning oldini olishi mumkin. Issiq iqlimga ega boʻlgan chet davlatlarga ketishdan avval, albatta, sanitariya-epidemiologiya nazorati markazi shifokori yoki oilaviy shifokoringiz bilan bezgakning oldini olish choralari toʻgʻrisida maslahat olishingizni tavsiya etamiz.
Bono (Arkansas)
Bono AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Craighead okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1599 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 408,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,7 km2. Shundan 3,7 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 79 m balandlikda joylashgan. thumb|left|200px|Bono manzarasi.
Valkiriya
Valkiriyalar (halok boʻlgan jangchilarni tanlovchilar), Skandinav xalqlarining afsonalariga koʻra Odinning yordamchilaridir. Nayza va dubulgʻa bilan qurollangan Valkiriyalar goʻzal va bokira jangchi qiz koʻrinishida tasvirlanadi. Osmondan qanotli otlar yordamida yerga tushgan Valkiriyalarning asosiy vazifasi Einherjar deb nomlangan jasur jangchilarni Valhallaga toʻplashdir. Jasur jangchilarni Valhallaga toʻplashdan maqsad esa qiyomat (Ragnarok)dagi ulkan jang vaqtida Odin va Thorning yonida turib, qahramonlarcha jang qiladigan bahodir jangchilarni bir joyga yigʻish hisoblanadi.
Valdilecha
Valdilecha Ispaniyaning Madrid mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Madrid provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 2828 kishi (2010).
Valkiriya
Valkiriyalarning ismlari va yetakchisi
Valkiriyalarning yetakchisining ismi Brunhilda boʻlib, Odinga qarshi isyon qilganligi uchun jazolanadi. Uni Siegfried qutqarib olgunicha, olovli chambardan qilingan qafasning ichida, qattiq uyqu ostida ushlab turiladi. Nemis bastakori Richard Vagnerning „Die Walküre“ (Valkyries, 1856) nomli mashhur operasida ismlari sanab oʻtilgan asosiy Valkiriyalarning nomlari quyidagilardir: Brynhild, Göll, Göndul, Gudr, Gunn, Herfjoturr, Xildr, Hladgunnr, Hlokk, Hrist, Sigrdrifa, Sigrun va Swafa va boshqalar. Valkiriyalar baʼzan Odinning xabarchilari boʻlib xizmat qilishadi. Baʼzi manbalarda esa ularni dastlab rohiba boʻlgan deb qayd qilishadi. Manzum Eddaning „Grimismol“ sheʼrida esa quyidagi valkiriya nomlari keltirib oʻtiladi: Geironul (Nayza), Gol (Qichqiriq), Herfjotur (Zanjirlangan), Xildr (Jangchi), Mist (Tuman), Randgrith (qalqonli), Rathgrith (reja buzuvchi), Skeggjold (bolta), Skogul (gʻazab).
Adabiyot va sanʼatdagi oʻrni
Nemis shoir va drammaturgi Emanuel von Hagen (1815-1884) 1858-yilda „Brunhild“ pyessasi orqali Brunhilda va Valkiriyalar nomini ommaga tanitadi. Shundan soʻng Richard Wagner „Der Ring des Nibelungen“ nomli operasi orqali Brunhildaning oʻz joniga qasd qilish jarayonini tasvirlab beradi. Marvel tomonidan suratga olingan „ Thor: Ragnarok “(2017) filmida, Brunhilda rolini Tessa Thompson ijro etadi.
Tokio metrosi
Yo`llari = 9 ta Tokiodagi asosiy tezkor tranzit tizimi boʻlib, Tokyo Metro Co kompaniyasi tomonidan boshqariladi. Garchi u Tokioda ishlaydigan yagona tezkor tranzit tizimi boʻlmasa-da, u ikki metro oʻrtasida eng koʻp yoʻlovchi tashish xizmatiga ega. operatorlar : 2014-yilda Tokio metrosida oʻrtacha kunlik qatnov 6,84 million yoʻlovchini tashkil qilgan, boshqa tizim Toei metrosida esa kuniga oʻrtacha 2,85 million yoʻlovchi qatnaganini qayd etgan.
Tashkilot
thumb| Eski TRTA logotipi, „S“ shaklidagi stilize qilingan dumaloq 1953-yilda taqdim etilgan, 1960-yilda TRTAning korporativ logotipi sifatida qabul qilingan va 2004-yilgacha ishlatilgan. right|thumb| Ueno stantsiyasi yaqinidagi Tokio metrosining bosh ofisi, tarmoqning birinchi stansiyalaridan biri Tokio metrosi, Yaponiya hukumati va Tokio Metropolitan hukumatiga tegishli xususiy aksiyadorlik jamiyati.
Oʻsha paytdagi Bosh vazir Junichiro Koidzumining nizom korporatsiyalarini aktsiyadorlik jamiyatlariga aylantirish siyosatining bir qismi sifatida 2004-yil 1-aprelda. tashkil etilgan kompaniya "Imperial Capital Highspeed Transportation Management Foundation"), odatda Eidan yoki TRTA nomi bilan tanilgan . TRTA Yer, infratuzilma va transport vazirligi tomonidan boshqariladi va milliy va metropoliten hukumatlar tomonidan birgalikda moliyalashtiriladi. U 1941-yilda Tokio metrosi va Tokio tezyurar temir yoʻlining bir qismi sifatida tashkil etilgan (hozir ikkalasi ham Tokio Metro Ginza liniyasini tashkil qiladi), ammo uning eng birinchi liniyalari 1927-yilda Tokio metrosi ochilishi bilan boshlangan. Tashkil etilgandan soʻng, TRTAning huquqiy shakli  , Imperiyaning urush davridagi vazirlar mahkamasi hukumati tomonidan tashkil etilgan Yaponiya davlat va xususiy sektor investitsiyalari tashkilot shakli boʻlgan. 1951-yilda TRTA oddiy qonuniy korporatsiyaga aylantirilgach xususiy sektor investitsiyalari taqiqlanadi.
Boshqa yirik metro operatori boʻlgan Tokio metropoliten transport byurosi (Toei metrosi) boʻlib, u Tokio hukumatiga tegishli.Tokio metro Namboku liniyasi va Toei Mita liniyasi Meguro va Shirokane-takanava stansiyalari bir xil yoʻlda yursada, Tokio metrosi va Toei poyezdlari butunlay alohida tarmoqlarni tashkil qiladi. Oldindan toʻlangan temir yoʻl chiptalari ikki tarmoq (shuningdek, mintaqadagi boshqa temir yoʻl kompaniyalari) oʻrtasida erkin almashishi mumkin, ammo tariflar ushbu tizimlarning har birida kishi boshiga alohida baholanadi va oddiy chipta egalari ikkinchi chipta yoki maxsus transfer chiptasini sotib olishlari kerak, Toei liniyasidan Tokio Metro liniyasiga esa aksinchadir. Biroq, baʼzan Tokio metrosi (va Toei) boshqa tashuvchilar tomonidan koʻrsatiladigan xizmatlarni taklif qiladi va bu chiptalarda biroz chalkashlikni keltirib chiqarishi mumkin.
Tizimni yapon tilini bilmaydigan foydalanuvchilar uchun ochiq qilish uchun koʻp harakat qilindi:
Koʻpgina stansiyalar koʻzi ojiz odamlarga yordam berish uchun moʻljallangan, chunki panjaralar tagida koʻpincha Brayl yozuvi boʻladi va butun tarmoq boʻylab polda koʻtarilgan sariq kauchuk yoʻriqnoma chiziqlar ishlatiladi.
Tokio metrosi juda aniq va muntazam poyezdlar kun va tunning koʻp qismida 3-6 daqiqa masofada keladi. Biroq, u kuniga 24 soat ishlamaydi. Boshqa kompaniyalar bilan xizmat koʻrsatish orqali buni biroz murakkablashtirgan boʻlsa-da, oxirgi poyezd odatda yarim tunda boshlanadi va oʻz xizmatini 00:45 da tugatadi va birinchi poezd qatnovi esa odatda soat 05:00 da boshlanadi.
Tokio metrosi oʻzining ommaviy taklifida Fukutosin liniyasi qurib boʻlingandan keyin liniya qurilishini toʻxtatishini eʼlon qildi. Ushbu liniya 2013-yil mart oyida Shibuya stantsiyasida Tokyu Toyoko liniyasi bilan aloqaning ochilishi bilan yakunlandi, bu Yokohamadagi Motomachi-Chukagai stansiyasiga qadar xizmat koʻrsatish imkonini beradi. Hanzomon liniyasi kabi bir nechta yoʻnalishlar mavjud boʻlib, metro hukumatining rasmiy rejalarida hali ham kengaytmalar mavjud va oʻtmishda bu rejalar koʻpincha bir necha oʻn yillar davomida amalga oshirilgan.
Tokioda yirik tunnel qurish loyihalarini oʻz ichiga oladigan boshqa temir yoʻl loyihalari takliflari ham mavjud, ammo bular Tokio Metrosini qamrab olishi dargumon. Tokio metrosining mumkin boʻlgan ishtiroki haqidagi yagona taklif — bu Tokiodagi Tokio stantsiyasiga Narita va Haneda aeroportlarini ulash boʻyicha loyihadir. Ushbu liniya koʻpincha joriy Toei Asakusa liniyasini chetlab oʻtish sifatida tasvirlanadi.Bu loyihaga koʻra bu yoʻl Keisei Osiage liniyasini (Narita aeroportiga xizmat koʻrsatish bilan) Tokio stansiyasi orqali Keikyu magistral liniyasiga (Haneda aeroportiga xizmat koʻrsatish bilan) bogʻlaydi. 400 milliard iyenlik loyihani asosan Tokio metropoliten hukumati va Yaponiya markaziy hukumati (Tokio metrosining tuzilishiga oʻxshash) oʻrtasida taqsimlanadi va temir yoʻl operatori yoki operatorlar esa ushbu balansni toʻlaydi. Tokio metrosining ishtiroki haqidagi taklif, asosan, uning Asakusa liniyasiga aylanib oʻtish yoʻli sifatida tavsifidan kelib chiqadi, bu uning metro liniyasi ekanligini anglatishi mumkin, ammo asosiy taklif faqat Tokioda (Tokio stansiyasida) bitta bekatni oʻz ichiga oladi. Taklifning prinsipial asoslanishi Narita aeroportidan Tokio vokzaliga ulanish vaqtini 13 daqiqaga qisqartirishdir va taklifning dizayni metro loyihasidan koʻra tezyurar temir yoʻl loyihasiga koʻproq yaqin (Yaponiyaning barcha Sinkansen tezyurar temir yoʻl standartlariga). Hozirda Narita aeroportiga yuqori tezlikdagi yagona ulanish — Uenoga qatnaydigan Keisei Skyliner, ammo bu aeroportlar oʻrtasida Asakusa liniyasidan foydalangan holda oddiy poyezdlar qatnovi mavjud. Taklif aslida Skylinerga muhimroq Tokio stantsiyasiga borishga va Haneda aeroportiga yuqori tezlikda ulanishga imkon beradi.
Tokio metrosi asosan yirik stansiyalardagi xarid qilish ishlanmalaridan iborat boʻlgan bir qator tijorat ishlanmalariga ega. Shuningdek, u 1986-yil 12-iyulda ochilgan Tokio metrosining Tozai liniyasidagi Kasai stansiyasi yaqinidagi Metro muzeyiga egalik qiladi va bir vaqtlar Ginza va Marunouchi liniyalarida ishlagan bir necha nafaqaga chiqqan poyezdlar hamda texnik xizmat koʻrsatuvchi transport vositasiga ega.
2017-yilda Tokio Metrosi Vyetnamning Xanoy shahrida oʻz filialini ochdi, u Xanoy metrosining xizmat koʻrsatish operatori boʻladi.
Tariflar
Pasmo va Suica Tokio metrosida, shuningdek, boshqa kompaniyalar tomonidan boshqariladigan temir yoʻl stansiyalarida qabul qilinadi. Tokio va Toei metro liniyalari oʻrtasidagi almashinuvlar odatda bepul emas, lekin liniyalar oʻrtasida oʻtkazish uchun Pasmo yoki Suica kartalaridan foydalanganda chegirma beriladi.
Yoʻl harakati
Kompaniya maʼlumotlariga koʻra, 2009-yilda kompaniyaning toʻqqizta metro yoʻnalishidan har kuni oʻrtacha 6,33 million kishi foydalangan. Kompaniya 2009-yilda 63,5 milliard ¥ foyda koʻrdi.
Umuman olganda, Tokio metrosi 195.1 km da ishlaydigan toʻqqiz liniyadan iborat. Eslatma: Chiziq raqamlari faqat ichki foydalanish uchun moʻljallangan va metro xaritalarida koʻrsatilmagan.
Stansiyalar
thumb| Oddiy Tokio metro bekati, yarim balandlikdagi platforma eshiklari (Hanzomon liniyasidagi Otemachi) Tokio metro tarmogʻida jami 180 ta noyob stansiya (yaʼni, bir nechta liniyalar tomonidan xizmat koʻrsatadigan sanoq stansiyalari) mavjud. Aksariyat stansiyalar 23 ta maxsus boʻlim ichida joylashgan boʻlib, Yamanote liniyasi temir yoʻl halqasi ichiga kiradi — Setagaya va Ota kabi baʼzi palatalarda stansiyalar yoʻq (yoki faqat cheklangan miqdordagi stansiyalar), chunki bu hududlarda temir yoʻl xizmati tarixan Toei metrosi yoki har qanday birortasi tomonidan taʼminlangan.
Tokio metrosining uchta yoki undan ortiq liniyalarini bogʻlaydigan asosiy almashuv stansiyalari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Harakatlanuvchi tarkib
, Tokio metrosi 2728 elektrik koʻp birlikli (EMU) avtomashinalaridan iborat parkni boshqaradi, bu Yaponiyadagi xususiy temir yoʻl operatori uchun eng katta parkdir.
600 V uchinchi temir yoʻl/1,435 mm oʻlchovli chiziqlar
thumb| Ginza liniyasidagi Sibuya stansiyasida Sibuya uchun 1000 seriyali poyezd
thumb| Yotsuya stansiyasida 2000 seriyali poyezd (chapda) 02 seriyali poyezd (oʻngda)
1500 V/1067 mm oʻlchovli liniyalar
thumb| Tozai liniyasi 07 seriyali, 05 va 5000 seriyali poyezdlar thumb| 13000 seriyali poyezd (chapda) 08 seriyali poezd (oʻngda)
Boshqa operatorlarning poyezdlari Tokio metro liniyalarida ham oʻzaro qatnovlar natijasida foydalaniladi.
Ruhoniylik unvonini berish marosimi
Ruhoniylik unvonini berish marosimi (rukopolojeniye) - xristianlikda sirli marosimlardan sanaladi. Bu marosim yunonchada xirotoniya (yun. “xir” - qo‘l va “tefimi” - qo‘yaman) deb nomlanadi. Ushbu sirli marosim nafaqat ruhoniylik martabasini berish marosimi, balki, xristinalikdagi cherkov iyerarxiyasining yuqori rutbalariga ko‘tarilish marosimi ham hisoblanadi. Ruhoniylik to‘grisidagi ko‘rsatmalar xristianlikning muqaddas manbasi - “Qadimgi Ahd” kitobida keltirilgan (Isx. 28, 1-41).Ushbu sirli marosim belgilangan sinovlardan o‘tib ruhoniylik rutbasini qabul qilmoqchi bo‘lgan inson boshiga yepiskop maxsus duo va ibodat matnlaridan o‘qigan holda qo‘l tekkizishi orqali bajariladi. Marosim orqali inson “Muqaddas Ruh”ning alohida marhamatiga sazovor bo‘ladi. Shundan so‘ng unga xudo bilan odamlar o‘rtasidagi vositachilik qilish huquqi beriladi. Shu kundan boshlab u xuddi Iso Masihga uning havoriylari xizmat qilganidek o‘z zimmasiga Xudo va odamlar orasida vositachi bo‘lib xizmat qilish majburiyatini oladi. Ma’lumki, xristianlik dinida ruhoniylik unvonlari - dyakonat, iyerey, arxiyerey kabi uch turli darajaga ega.
Futbol boʻyicha 1956-yilgi Osiyo kubogi
Osiyo kubogi 1956 Osiyo kubogi AFCning dastlabki turniri hisoblanadi. Final bosiqchi 1956-yil 1-sentabrdan 15-sentabrgacha Gon Kongda boʻlib oʻtgan. Musobaqa gʻolibi terma jamoasi boʻlgan.
Natijalar
Barcha vaqtlar Gon Kong vaqti boʻyicha (UTC+8)
Toʻpurarlar
4 gol 3 goals 2 gol
1 gol
Clairvaux-les-Lacs
Clairvaux-les-Lacs Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1503 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 122,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,3 km2. Dengiz sathidan 450 – 826 m balandlikda joylashgan.
Koʻrish analizatori
Koʻrish analizatori - odam va hayvonlarda koʻrish taʼsirotlari va axbortlarni qabul qilib, idrok etadigan va taqlil qilib beradigan murakkab neyrorotseptor sistema; asosiy analizatorlardgt biri. Koʻrish analizatori 3 qismdan iborat: retseptor yoki periferik, oʻtkazuvchi yoʻllar va koʻrish markazi yoki markaziy qism.
Koʻrish analizatorining birinchi qismi toʻr pardada joylashgan. Inson koʻzi 380 dan 760 nm gacha boʻlgan uzunlikdagi yorugʻlik nurlarini qabul qiladi. Koʻzga toʻshayotgan yorugʻlik nurlari shox pardada si-vadi, qorachiq orqali oʻtib, gavharda sinib, shishasimon tanadan oʻtib toʻr pardada joylashgan kolbachasimon va tayoqchasimon hujayralarga taʼsir etadi. Bu hujayralarda yorugʻlik energiyasi nerv qoʻzgʻalishi — impulsga aylanib, multipolyar va ganglioz hujayralarga, nerv tolalariga yetib boradi. Oʻtkazuvchi yoʻllar esa toʻr pardadan boshlanib, koʻrish nervi, xiazma, koʻrish trakti va bosh miya poʻstloq osti markazidan iborat. U yerdan markaziy neyron boshlanib, koʻrish yoʻllari bosh miyaning ensa boʻlagidagi poʻstloq qismi — Koʻrish analizatorining markaziga yetib boradi va shu joyda koʻrish sodir boʻladi.
Koʻrish analizatorining faoliyati markaziy nerv sistemasining nazorati ostida boshqariladi.
Rudi Vata
Rudi Vata (13-fevral 1969-yilda tugʻilgan) — albaniyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyut uchrashuvini 1990-yili oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 59ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Tsaghkunk, Armavir
Tsaghkunk  — Armanistonning Armavir viloyati Khoy tumanidagi qishloq.
NGC 2596
NGC 2596 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi Sb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Albert Marth 1865-yilda kashf etgan.
Villar San Costanzo
Villar San Costanzo Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Cuneo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19 km2. 1477 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
La Goutelle
La Goutelle Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Riom tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
545 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 24,0 km2.
Hacılar, Gerede
Hacılar Turkiyaning Bolu viloyati Gerede tumaniga qarashli qishloq. 2010-yilda 44 nafar aholi istiqomat qiladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Sement
thumb Sement (caementum — shagʻal, chaqiq tosh) — sunʼiy noorganik kukunsimon bogʻlovchi mineral. Suv qoʻshilsa, xamirsimon massa hosil boʻladi, vaqt oʻtishi bilan qotib, toshsimon jismga aylanadi. Sement havoda ham, suvda ham qotish xususiyatiga ega. Sement qurilishda juda keng qoʻllaniladigan betonning asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi. Sementning romansement, portlandsement, glinozyomsement, kengayuvchan, gidravlik qoʻshimchali kabi turlari mavjud. Romansement ohaktoshni 900° gacha kuydirish yoʻli bilan olinadi, keyin maydalab kukun holiga keltiriladi. Xom ashyoning xiliga qarab, romansementning qotish muddati 15 minutdan 24 soatgacha boʻlishi mumkin. Uning mustahkamligi ancha past boʻlib, 25 dan 100 gacha markali boʻladi. Shuning uchun ham uning oʻrnini 20-asr oʻrtalaridan boshlab portlandsement egallay boshladi. Glinozyomsement glinozyom (alyuminiy oksidi)ga boy boʻlgan togʻ jinslari — boksit (alyuminiy rudasi), ohak yoki ohaktosh aralashmasini kuydirish yoʻli bilan olinadi. Kimyoviy tarkibi 40% SaO; 40% A12O3; 6— 8% SiO2 dan iborat. Tez qotishi, mustahkamligining yuqoriligi va minerallashgan suvlarga turgʻunligi bilan ajralib turadi. Markasi 300; 400; 500. Narxi portlandsementga nisbatan 2,5—3 baravar baland. Glinozyomsement katta mustahkamlik talab etiladigan beton va temir-beton konstruksiyalarda, dengiz va minerallashgan suvlar taʼsirida boʻladigan inshootlarda, tezkor yoʻl va qurilish ishlarida, qish sharoitida betonlashda qoʻllaniladi. Kengayuvchan Sementning tarkibida glinozyom sementdan tashqari ohak va gips ham boʻladi; tez qotadi; oʻta mustahkam va suv oʻtkazmas material hisoblanadi. Kengayuvchan Sement gidroizolyatsiya ishlarida, choklarni yopish va taʼmirlash ishlarida qoʻllaniladi. Gidravlik qoʻshimchali portlandsement (baʼzan "putssolan portlandsement" deb ham yuritiladi) Sement klinkeri (toshqoli) va nordon gidravlik qoʻshimchalar (trepel, diatomit, trass, pemza va boshqalar)ni birgalikda maydalash (kukunlash) yoʻli bilan tayyorlanadi. Gidravlik qoʻshimchalar aralashma miqdorining 20—40% ini tashkil etishi mumkin. Bu Sement portlandsementga nisbatan arzonroq boʻlib, gidrotexnika, vodoprovod va kanalizatsiya inshootlarida qoʻllanadi. Agressiv suvlar taʼsiriga chidamli. Sement sanoatda 19-asrdan boshlab ishlab chiqariladi.
Elroy (Shimoliy Karolina)
Elroy AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Wayne County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3896 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 16,6 km2. Shundan 16,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Oktyabr (Qorasuv tumani)
Oktabr (Октябрь) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Qorasuv tumaniga qarashli qishloq. Madi ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 2 319 kishi.
Sementit
Sementit, temir karbidi (Gʻe3S) — temirning uglerod bilan hosil qilgan kimyoviy birikmasi; tarkibida 6,67% uglerod boʻlgan murakkab panjarali struktura. Sementit juda qattiq (NV"800 kg/mm2) va moʻrt (nisbiy uzayishi 6=0) birikma. Sementit marganets (Mp), xrom (Sg) va boshqa elementlarni maʼlum miqdorda erita oladi, lekin oʻzi maʼlum sharoitda parchalanib, undan grafit ajralib chiqadi: Gʻe3S—>ZGʻe+S. Shuning uchun sementit beqaror birikma hisoblanadi. Sementitdagi uglerod atomlari oʻrnini metalloidlar, mas, azot yoki kislorod atomlari, temir atomlari oʻrnini esa metallar, mas, marganets, xrom, volfram atomlari olishi mumkin. Tarkibidagi temir atomlari oʻrnini boshqa metallarning atomlari olishidan hosil boʻlgan birikma legirlangan sementit deb ataladi. Sementit metallning suyuq eritmalari, austenit va perlitdan ajraladi. Kristallanish sharoiti va keyingi ishlov turiga qarab har xil shaklda — teng oʻqdi donachalar, plastinalar shaklida boʻlishi mumkin.
Saint-Romain-en-Gal
Aholisi
1380 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 103,0 nafar kishi.
Koʻrish
thumb thumb Koʻrish — organizmlarning koʻrish organlari yordamida tashqi dunyo toʻgʻrisida axborot olishdan iborat murakkab fiziologik jarayon. Koʻrish jarayonida tashqi dunyodagi obyektlardan qaytadigan yoki ular tarqatadigan 300—800 nm diapazondagi elektromagnit toʻlqinlari, yaʼni yorugʻlik nuri Koʻrish organlari uchun taʼsirlovchi boʻladi.
Odam va koʻpchilik umurtqalilar, bir qancha umurtqasiz hayvonlar rangli Koʻrish qobiliyatiga ega. Koʻrish odam va yuksak umurtqalilarda juda mukammal rivojlangan boʻlib, koʻrish analizatori orqali amalga oshadi. Bu analizator periferik (koʻz), oʻtkazuvchi (Koʻrish yoʻli, poʻstloq osti nervlari) va markaziy (bosh miya katta yarimsharlari poʻstlogʻi sohalari) boʻlimlardan iborat. Yorugʻlik nuri qorachiqsan oʻtib toʻr pardaning koʻrish pigmentlariga toʻshadi. Yorugʻlik taʼsirida toʻr pardada bioelektr potensiallar paydo boʻladi. Ular analizatorning oʻtkazuvchi boʻlimi orqali koʻrish markaziga oʻtkaziladi. Bu joyda har xil analizatorlardan kelayotgan nerv impulyelari tahlil qilinib, odam ongida saqlanib qoladigan muayyan obrazlar shakllanadi. Koʻrish organlarining obyekt shaklini farq qilish (Koʻrish oʻtkirligi), koʻz harakatlanmay turganda katta maydonni Koʻrish (koʻrish maydoni), har ikkala koʻzdagi tasvirni birlashtirish, obyekt obrazining yoʻnalishi va Koʻrish chuqurligini aniqlash (binokulyar Koʻrish) xususiyatlari ularning miqdoriy koʻrsagichlari hisoblanadi. Odam koʻzi elektromagnit toʻlqin oʻz. 390—760 nm boʻlgan yorugʻlik nurlarini farq qiladi. Odamning yorugʻlikni sezish xususiyati qorongʻilikda pasayib, yorugʻlikda kuchayadi. Odam koʻzining toʻr pardasida 2 xil: tayoqchasimon (kechki va tungi Koʻrishni amalga oshiradi) va qadahsimon (kunduzgi Koʻrish va rangni sezadi) retseatorlar mavjud. Shuning uchun Koʻrishni tungi, yaʼni skotopik, kechki — mezotopik va kunduzgi, yaʼni fototopik deb ataladigan xillari mavjud. Koʻrish tashqi dunyoni bilishda asosiy ahamiyatga ega. Inson atrof muhitdan oladigan axborotning 90% ini Koʻrish orqali qabul qiladi.
Koʻrish organlarining hosil boʻlishi hayvonlar evolyusiyasida yoruglikni qorongʻilikdan farq qiladigan (mas, yomgʻir chuvalchanglari) yoki yoʻvaltirilgan yorugʻlik nurlarini sezadigan (mas, krrinoyoqli mollyuskalar) darajadan tasvirni mukammal tahlil qilib bera oladigan darajagacha boʻlgan murakkab rivojlanish yoʻlini oʻtgan. Qisqichbaqasimonlar va hasharotlar predmetlar shaklini farq qiladi, lekin yaqinmasofadan ularni aniq koʻra oladi. Baliqlar ham narsalarni yaqin masofadan koʻradi. Quruklikda yashaydigan umurtqalilar uzoqni koʻruvchilar hisoblanadi; ular orasida qushlar eng uzoqni koʻruvchilardir.
Koʻrish doʻmbogʻi
Koʻrish doʻmbogʻi, talamus -orqa miyaning asosiy qismi; tuxum shaklidagi kulrang modda (nerv hujayralari va laurning tolalari)dan iborat boʻlib, bosh miya yarimsharlari bagʻrida joylashgan. Koʻrish doʻmbogʻi oldingi, ichki va tashqi qismida joylashgan bir necha yadroga ega. Koʻrish doʻmbogʻi vazifasi juda murakkab, bu yerda orqa miya va miyaning boshqa qismlaridan bosh miya poʻstlogʻiga boruvchi hamma sezgi nervlari almashinadi, yaʼni sezgini olib keluvchi nerv tolasi shu yerda tugab, undan yangi nerv tolalari orqali sezgilar bosh miya poʻstlogʻiga boradi. Koʻrish doʻmbogʻining orqa qismida poʻstloq osti koʻrish markazi bor, u sezgilarni analiz qilib, meʼyorida bosh miyadagi markazga oʻzatadi. Koʻrish doʻmbogʻining old qismi hid bilish sistemasini hosil qiladi. Doʻmboq osti sohasi moddalar almashinuvini, issiq-sovuqni tartibga solib turadi. Organizm ichki muhitining doimo bir xilda idora etilishini taʼminlaydi. Koʻrish doʻmbogʻining faoliyati buzilsa, odamning ruhiy holati (kishi sababsiz kuladi yoki yigʻlaydi) va organizm harorati (goh koʻtarilib, goh pasayadi) oʻzgaradi.
Darxon (Oʻrta Chirchiq tumani)
Darxon (Oʻrta Chirchiq tumani) — Toshkent viloyatiga qarashli mahalla. Oʻrta Chirchiq tumani tarkibiga kiradi.
Sement sanoati
Sement sanoati - qurilish ma-teriallari sanoatining eng yirik tarmogʻi. Portlandsement, putssolan portlandsementi, toshqol portland-sementi, shifer, asbotsement quvurlar, ganch, gil va boshqa mahsulotlar ishlab chiqaradi. Sement dastlab 1824-yilda Angliyaning janubidagi Portlend shahri yaqinida ("portlandsement" nomi shundan) ingliz ixtirochisi J.Aspdin tomonidan maʼlum nisbatlarda qoʻshilgan ohak va tuproq aralashmasini kuydirib olingan. 19-asrning 30-yillaridan boshlab Buyuk Britaniya, AQSH, Rossiya, Germaniyada sement zavodlari qurila boshlandi. 19-asrning 70-yillariga kelib sement jahon qurilish texnikasi rivojlanishining asosiy yoʻnali-shini belgilab, yig'ma temirbetonning kashf etilishiga olib keldi. 20-asr davomida jahonning rivojlangan mam-lakatlarida Sement sanoati yuqori surʼatlarda oʻsdi va sement ishlab chiqarishning umumiy hajmi 1500 mln. tonnani tashkil etdi (1998). Oʻrta Osiyoda birinchi boʻlgan Xilkovo (hozirgi Bekobod) sement zavodi 1913-yildan qurila boshlagan. 1926-yilda korxona qayta ishga tushirildi. 1932-yilda Quvasoy sement zavodida turli markadagi sementlar ishlab chiqarila boshlandi. 50-yillardan bu korxonalar kengaytirilib, kombinatlarga aylantirildi, ularda sementdan tashqari shifer, ohak, asbotsement quvurlarni i.ch. yoʻlga qoʻyildi. Xalq xoʻjaligining sementga nisbatan ortib borayotgan ehtiyojini qondirish maqsadlarida 1962-yilda yillik quvvati 1,7 mln. t boʻlgan Ohangaron sement kombinati, 1976-yilda yillik loyiha quvvati 3,4 mln. t boʻlgan Navoiy sement kombinatining 1-navbati (yillik quvvati 1150 ming t) ishga tushirildi. 70-yillar oʻrtalariga kelib Sement sanoatida 3536 ming t turli markadagi sement ishlab chiqarildi.
90-yillar oʻrtalaridan tarmoq korxonalari aksiyadorlik jamiyatlariga aylantirildi, rekonstruksiya ishlari amalga oshirildi, chet el texnologiyalari bilan jihozlandi. "Ohangaron-sement" aksiyadorlik jamiyati huzurida "Ohangaron rangli sement" Oʻzbekiston—Britaniya qoʻshma korxonasi tashkil etildi (1995). "Qizilqumse-ment" aksiyadorlik jamiyati (sobiq Navoiy sement zavodi)da i.ch. quvvatla-rini toʻliq ishga solish tadbirlari amalga oshirildi. Oʻzbekistan Sement sanoatida gidrotexnika va yer osti inshootlari qurishda yuqori namlik va muzlash sharoitlarida ish-latiladigan, sement muddati va yaroqliligi hamda yuqori sifati betonni suv oʻtkazmaydigan, chidamli boʻlishiga koʻmaklashadi. Kislotaga chidamli M400 va M500 markali portlandsement, avtomobil yoʻllari va aeroportlar qurilishida ishlatiladigan portlandsement, neft va gaz quduqlarini burgʻulashda ishlatiladigan tamponaj sementi, shuningdek, putssolan sementi, ohak va may-dalangan ohak, shifer, qurilish gan-chi, mineral paxta va boshqa ishlab chiqariladi. 2003-yilda Oʻzbekiston Sement sanoati korxonalarida 4062,5 ming t sement, 313,7 mln. dona shartli shifer taxtalari ishlab chiqarildi (2002-yilda tegishlicha 3926,7 ming t sement; 298,8 mln. dona shartli shifer taxtalari). Respublika Sement sanoati korxonalari mahsulotlari chet ellarga eksport qilinadi. Xorijiy mamlakatlardan AQSH, Germaniya, Italiya, Yaponiya va Fransiya sement i.ch. boʻyicha jahonda yetakchi oʻrinlarni egallaydi. Nuriddin Musayev.
Mlik
Mlik — Albaniyaning Western Lowlands mintaqasining markaziy tekisligida joylashgan qishloq. Tirana okrugi tarkibiga kiradi. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Rrogojinë munitsipaliteti tarkibiga kirdi.