cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Inan binti Abdulloh
Fuad Metyu Kasvellning baholashida,"Uning Notifiy uyidagi saloniga o‘sha vaqtning mashhur shoirlari va namayondalari, jumladan Abu Nuvos, Dibil al-Xuzoiy, Marvon b. Abu Hafsa, Abbos ibn. al-Ahnaf va al-Ma'munning ustozi al-Yazidiy al-Himyoriy, boshqalar bilanbir qatorda, uning e‘tiboriga sazovor joylaridan biri shundaki, uning xo'jayini hasaddan mahrum bo'lgan va u o'z ne'matlarini berishning osonligiga toqat qilgan." Inonning shon-shuhrati xalifa Horun ar-Rashidni uni sotib olmoqchi bo'ldi, lekin u an-Notifiyning 100 000 dinor so'ragan narxini rad etdi. Biroq, an-Notifiyning o'limidan so'ng, ar-Rashid Inonni kimoshdi savdosiga qo'ydi, go'yo an-Natifiyning qarzlarini to'lashda yordam berdi. Ar-Rashid agent orqali uni 225 000 dirhamga sotib oldi (o'sha paytda 1 dinor 7 dirhamga teng edi). Ar-Rashidning kanizaki bo‘lgan Inon unga ikki o‘g‘il tug‘di, ikkalasi ham yosh vafot etdi. U uni Xurosonga kuzatib bordi va ko'p o'tmay vafot etdi. Bag'dodning cho'ri qizlari: Erta Abbosiylar davridagi 'Qiyān' (London: I. B. Tauris, 2011), 73-81-betlar."}," attrs":{"name":"laterlife"}}" class="mw-ref reference" data-cx="{"adapted":true,"qisman":false}" data-ve-attributes="{" typeof":"mw:Extension/ref"}">[1]
ʽInon ko'pincha shahvoniy yoki hatto qo'pol ohangda bo'lgan rapiraga o'xshagan repartasi bilan ajralib turardi va bu uning shon-shuhratining muhim jihati edi. London: I. B. Tauris, 2011), p. 63."}}" class="mw-ref reference" data-cx="{"adapted":true,"partial":false}" data-ve-attributes="{"typeof":"mw:Extension/ ref"}">[1] Uning omon qolgan korpusining katta qismi she'r yozish tanlovlaridagi erkak shoirlarning muammolariga javoblaridan iborat. Uning saqlanib qolgan misralarining salmoqli qismini mashhur shoir Abu Nuvos bilan suhbat tashkil etadi.
Erik Ormsbi tomonidan ta'kidlanganidek, Inon va Abu Nuvos o'rtasidagi mohir, ammo behayo suhbatlardan biri quyidagicha davom etadi: Toshlar uchun savollar: Klassik arab she'riyatida', Parnassus: She'riyat sharhi, 25 (2001), 18-39."}}" class="mw-ref reference" data-cx="{}" data-ve-attributes="{"typeof":"mw:Extension/ref"}">[1]
1363
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1363''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1363''
🇷🇺
Haley Sales
Haley Sales (talaffuzi: Heyli Seylz; 1996-yil 26-dekabrda tugʻilgan) — Kanada vakili sifatida muz ustida raqs musobaqalarida qatnashuvchi muz raqqosasi. Konkida uchish boʻyicha sherigi Nikolas Wamsteeker bilan birga 2020 Bavarian Open turnirining bronza va 2018 Lake Placid Ice Dance International musobaqasining bronza medali sohibidir. Juftlik 2018-yilgi Toʻrt qitʼa chempionatida ishtirok etib, 9-oʻrinni egallagan.
Dastlabki yillari
Sales 2000-yilda konkida uchishni oʻrganishni boshlagan. U 2012-yilgi Kanada chempionatida qatnashib, „yangi konkida uchishni boshlaganlar“ toifasida bronza medalini qoʻlga kiritgan.
Wamsteeker bilan
Sales / Wamsteeker jufligi 2016-yil iyul oyi oxirida Lake Placid Ice Dance International musobaqasida oʻzining kattalar darajadasigi xalqaro debyutini qilgan. Ular bu musobaqada yettinchi, 2016 CS Autumn Classic International musobaqasida toʻqqizinchi va 2017-yilgi Kanada chempionatida beshinchi oʻrinni egallagan.
Ikkinchi marta kattalar darajasidagi mavsumda bellashgan Sales / Wamsteeker juftligi 2017 CS Nebelhorn Trophy turnirida oʻninchi va 2018-yilgi Kanada chempionatida 6-oʻrindan joy olgan. Juftlik Tayvanning Taypey shahrida boʻlib oʻtgan 2018-yilgi Toʻrt qitʼa chempionatida ishtirok etgan va qisqa raqs namoyishi uchun sakkizinchi, erkin raqs uchun esa oʻninchi oʻrinni egallagan holda, umumiy hisob bilan jamoalar oʻrtasida toʻqqizinchi oʻrindan joy olgan.
Dasturlari
(Wamsteeker bilan)
Raqobatning asosiy nuqtalari
GP: Gran-pri ; CS: Challenger seriyasi ; JGP: JGP: Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri
Miyon Hazrat madrasasi
Miyon Hazrat (Ahad) madrasasi (Sohibzoda Hazrat madrasasi) — Qoʻqondagi meʼmoriy yodgorlik (18-asr). Miyon Ahad asli Peshovar (Pokiston)lik boʻlib, evarasi Abdurahmonning hikoya qilishicha, u Abdusamadboy degan savdogar bilan tanishib, oʻz oilasi bilan Qoʻqonga koʻchib kelgan. Ahad oʻzining oʻtkir zehni, diniy bilimlarga boyligi bilan mahalliy aholi oʻrtasida katta eʼtibor qozongan hamda xon huzurida maslahatchi darajasiga koʻtarilgan. U Pokistondan olgan meros mulkiga shu madrasani qurdirgan.
Madrasa tarhiga koʻra, murakkab, 3 hovlili; 2 hovli sharq-gʻarb oʻqi boʻylab, 3-hovli esa jan.dan yondashgan. Madrasaga kiriladigan asosiy yoʻl jan. hovlining gʻarbidan peshtoq gumbazli darvozaxona orqali kiriladi. Yogʻochdan ishlangan darvozani mahalliy usta Iskandarxoʻja oʻyma naqshlar bilan bezagan. Jan. hovli (32x26) atrofida xujralar joylashgan, uning jan. tomonidagi masjid koʻp ustunli, tarhi toʻgʻri toʻrtburchak, tekis tomli. Madrasa hovlisining jan.sharqida uncha katta boʻlmagan minora saqlangan. Sharkiy hovli (35x20 m) va gʻarbiy qovli (23 x 11 m) atrofida ham hujralar joylashgan. Sharqida ayvon (saqlanmagan), gʻarbida esa dare xona bor. Madrasa tomlari kulohiy, qubbali va toʻsinli usullarda qoplangan. Tashqarisi sirkor pishiq gʻishtdan ishlangan, ichi esa ganch qorishmasida suvalgan. Uning bunday hovlilar tizimiga ajratilishi oʻqitiladigan fanlarning guruxlantirilishi bilan bogʻliq deb taxminan qilinadi. Madrasada diniy bilimlardan tashqari boshqa fanlar qam oʻqitilgan. Muqimiy ham shu madrasada taʼlim olgan.
Knightsville (Indiana)
Knightsville AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Clay okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
872 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 236,2 nafar kishi.
Oqoltin (Koʻshoniyon)
Оқолтин (Оқолтин) — Tojikiston Respublikasi Xatlon viloyati Qoʻshoniyon tumani, Oriyon   jamoatiga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 1 km, tuman markaziga 14 km.
Aholisi
Aholisi — 218 kishi.
Sentheim
Aholisi
1477 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 238,2 nafar kishi.
BMTda xitoy tili kuni
Birlashgan millatlar tashkilotining (BMT) xitoy tili kuni (xit. 聯合國中文日) — bayrami har yili 20-aprelda nishonlanadi. Mazkur bayram 2010-yilda BMTning Jamoatchilik axboroti departamenti tomonidan “ko‘p tillilik va madaniy turli-tumanlikni nishonlash hamda tashkilotdagi barcha rasmiy oltita tildan teng huquqli foydalanishni targ‘ib qilish maqsadida” tashkil etilgan. 20-aprel “taxminan 5000 yil muqaddam xitoy yozuvini ixtiro qilgan San Szega hurmat bajo keltirish” uchun bu sana tanlab olinadi.
Ilkbor  Xitoy tili kuni 2010-yil 12-noyabrda nishonlangan, ammo 2011-yildan buyon har yili 20-aprelda nishonlanadi, bu taxminan guyuy oyi Sin sulolasi davridagi Xitoy taqvimi boshlanishiga to‘g‘ri keladi. “Guyuy” so‘zi tom ma’noda “tariq yomg‘iri” degan ma’noni bildiradi. BMT "Guyuy" mavsumining boshlanishini Xitoy tili kuni sifatida qaraladi, chunki afsonaga ko‘ra, bu kuni xitoy yozuvini yaratgani uchun San Szega minnatdorchilik bildirish yuzasidan samoviy kuchlar samoviy bo‘g‘doy-non yomg‘irini yuborib, aholini ochlikdan qutqargan ekan.
Miyonsaroy
Miyonsaroy — 1) markaziy xona, oʻrta xona, vestibyul; 2) masjid, madrasalarga kiraverishdagi dalon. Madrasalar qurilishida oʻziga xos turli shaklda 1, 2 va 9 gumbazli, bir necha qismlarga ajratilgan, tarhi xochsimon, murabba yoki uzunasiga koʻvdalang joylashgan boʻladi.
Bartaz (shahar)
Bartaz — Ozarbayjonning Zangilon Tuman yeridagi shaharcha.
Agency (Iowa)
Agency AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Wapello okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
638 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 379,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,68 km2. Shundan 1,68 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 247 m balandlikda joylashgan.
Orendain
Orendain Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Guipúzcoa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,95 km2. Aholisi — 191 kishi (2010).
Port Republic
Port Republic AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Atlantic County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1234 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Nayguf
Nayguf — Sangvor tumani Vahdat QFYga qarashli qishloq. Naygufdan mahalla markazigacha boʻlgan yoʻl 25 km, tuman markazigacha 105 km ni tashkil qiladi. Aholisi 82 nafar (2017), tojiklar.
Sporminore
Sporminore Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 719 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Miyonxat
Miyonxat — oʻzbek, tojik, uygʻur mumtoz musiqa shakllarining tarkibiy kuy tuzilmasi. M. Sarxat (Daromad, Sarxona)dan keyin keladigan kuy boʻlagi sifatida gavdalanib, odatda, Dunasrp ulanib boradi. Maqom shoʻʼbalari M.larida musiqa bayoni yangi, yuqoriroq darajaga koʻtarilib, kuy rivoji oʻrta (asosiyga nisbatan kvarta, kvinta balandligidagi) pardalarda taʼminlanadi. Hajmi jihatidan 1—2 kuy davri (yaʼni, 2—4 kuy jumlasi)dan tashkil topdi. Ashula yoʻllarida bir yoki ikki sheʼriy baytni oʻz ichiga oladi. M. kuy rivoji vositasi sifatida zamonaviy bastakorlarning chrlgʻu va ashula asarlarida ham mu-him ahamiyat kasb etadi. Koʻpincha, cholgʻu asarlarida miyonxona deb yuritiladi.
1364
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1364''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1364''
🇷🇺
Sant'Ambrogio di Valpolicella
Sant'Ambrogio di Valpolicella Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Verona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 24 km2. 11092 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Elsfleth
Elsfleth Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Wesermarsch tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 115,15 km2. 9207 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Elsflethning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Miyoncha
Miyoncha, patnis (fors, miyon — oʻrta) —
1) mehmonlar (ayollar) tomonidan toʻyga dasturxon ichida, patnisda olib boriladigan shirinlik, sovgʻa. Asosan, nikoh va sunnat toʻylarida rayem boʻlib, faqat bir turdagi shirinlik (qand, pashmak, mayiz va boshqalar) lardan iborat boʻladi. M. ustiga kiyimlik qoʻyiladi;
2) toʻyga kelgan mehmonlar oldiga patnisda qoʻyiladigan qand-qurs, non, qatlama, meva va boshqa (Oʻzbekistonning ayrim joylarida taksimchalarda qoʻyiladigan mayiz-parvarda). Toʻylarni oʻtkazishda yangi odatlar rasm boʻlishi bilan bu turdagi M. taomildan qolib bormoqda (endilikda mehmonlar oldindan tuzab qoʻyilgan dasturxonga taklif etiladi).
Kouts (Indiana)
Kouts AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Porter okrugi tarkibiga kiradi.
Xuroson (Xuroson)
Xuroson (Xuroson) — Xuroson tumani Sadriddin Ayniy QFYga qarashli qishloq. Xuroson (Xuroson)dan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 20 km. Aholisi 2414 kishi (2012), aholi tarkibi tojiklar.
Palé, Hungary
Geografiya
Qishloq 46° 15′ 38″ shim., 18° 4′ 13″ shimolda joylashgan. Uning maydoni 2,15 km 2 (0,83 sq mi). Bu Janubiy Transdanubiya statistik mintaqasining bir qismi bo'lib, ma'muriy jihatdan Baranya okrugi, keyin esa Hegyhhat tumaniga to'g'ri keladi. U Sásd shahridan 3 km (1,9 milya) g'arbda joylashgan.
2011 yilgi aholini ro'yxatga olish
2011 yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra qishloqda 99 nafar aholi, 34 ta xonadon va 28 ta oila istiqomat qiladi. Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 119 nafar (46 nafar aholi/km 2 ). Kvadrat milya (17/km 2 ) uchun oʻrtacha 45 ta zichlikdagi 37 ta turar-joy bor edi. Uy xo'jaliklarining o'rtacha kattaligi 2,74 edi. Bolalarning o'rtacha soni 1,07 ni tashkil etdi. Oilaning o'rtacha kattaligi 2,93 edi.
Diniy mansublik 44,1% Rim-katolik, 5,4% Kalvinist , 8,6% boshqa din va 15,1% aloqasiz bo'lib , 26,9% javob berishdan bosh tortgan.
Qishloqda 5,4% etnik ozchilikni tashkil etuvchi lo'lilar yashaydi. Aholining oz qismi nemislar (1,1%) deb ham tanilgan. Ko'pchilik o'zini venger deb e'lon qildi (98,9%), 1,1% esa javob berishdan bosh tortdi.
Zuzwil (Sankt Gallen)
Zuzwil  Shveysariyaning Sankt Gallen kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Wil okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 8.96 km2. 4465 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
NGC 4455
NGC 4455 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi SBcd tipli galaktikadir.
Ingichka ichak
Ingichka ichak - odam va umurtqali hayvonlar ichagining bir qismi; meʼda bilan yoʻgʻon ichak oraligʻida joylashgan. Ingichka ichak hazm yoʻlining eng uzun qismi; u meʼdaning oxirgi chiqish qismidan boshlanib, yoʻgʻon ichakning boshlangʻich qismigacha davom etadi; uz. 5–6 m. Ingichka ichak oʻn ikki barmoq ichak, och ichak va yonbosh ichakdan iborat. Oʻn ikki barmoq ichak Ingichka ichakning boshlangʻich qismi boʻlib, uz. 25—30 sm (taxminan 12 barmoq enicha), shakli taqaga oʻxshash. Oʻn ikki barmoq ichakdan och ichak boshlanib, Ingichka ichakning 2/5 qismini tashkil etadi. Och ichak yonbosh ichakka ulanib ketadi: u Ingichka ichakning 3/5 qismiga teng. Ingichka ichakdevorlari seroz, seroz osti, muskul, shilliq parda osti va shillik, pardadan iborat. Shilliq parda Ingichka ichakning eng ichki qavati boʻlib, burmalar hosil qilib joylashgan. Uning yuzasi juda koʻp vor-sinkalar bilan qoplangan; vorsinkalarda limfa va qon tomirlar hamda nervlar bor. Ingichka ichakning bu kavatida 4 mln. ga yaqin soʻrgʻichlar mavjud. Ovqat boʻtqasi meʼdadan oʻn ikki barmoq ichakka oʻtgach, meʼda osti bezi shirasi, jigardan ajralgan oʻt va ichak shiralari bilan aralashib shimilishga tayyor boʻladi va soʻrgʻichlar orqali qonga soʻriladi. Ingichka ichakning hamma qismida ichak shirasi ishlab chiqaradigan bezlar boʻlib, ular ovqat parchalanishida muhim rol oʻynaydi. Ingichka ichakning oʻn ikki barmoqichak qismi qorin devorining orqasida I— III bel umurtqalari qarshisida joylashgan. Unga asosiy hazm bezlarining yoʻllari, jigar va oʻt pufagining oʻt yoʻllari, meʼda osti bezining shira chiqarish yoʻli ochiladi. Och va yonbosh ichak boʻshligʻining markaziy qismini egallaydi va bir tilay qovuzloqlar hosil qiladi.
NGC 4455
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
1365
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1365''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1365''
🇷🇺
Bogʻot tumani
Aholisi
Aholisi 169 486 kishi, asosan oʻzbeklar; shuningdek boshqa millat vakillari ham yashaydi.
Tabiati
Bogʻot tumani yer yuzasi uchlamchi davr oxiri va toʻrtlamchi davr boshlarida daryo keltirgan yotqiziqlarning toʻplanishidan vujudga kelgan. Allyuvial jinslar boʻr davrining tub jinslari ustini qoplab olgan. Yer yuzasi payettekislik boʻlib, shimoli-gʻarbga nisbatan, baʼzi joylarida sayoz botiq va qoldiq oʻzanlar uchraydi. Tumanning janubida qum relyef shakllari tarqalgan. Hozirgi zamon relyefining vujudga kelishida Amudaryo va uning tarmoqlari, sugʻorish shoxobchalari muhim rol oʻynagan.
Iqlimi
Iqlimi keskin kontinental. Yanvarning oʻrtacha harorati — 4 °C dan — 6 °C gacha, iyulniki 28—30 °C. Yiliga 80-110 mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri 190—210 kun.
Ichki suvlari va hayvonot olami
Tuman hududidan Amudaryo oqib oʻtadi. Tumandagi asosiy sugʻorish shoxobchalari Toshsoqa kanali va uning tarmoqlari — Bayramsoqa, Qizilrabot, Qorayantoqva Osyop ariqlaridir. Tumanda 50 dan ziyod koʻl (Otakoʻl, Shoʻrkoʻl, Koʻkkoʻl, Gajli, Toʻqaykoʻl va boshqalar) bor. Koʻllarning aksariyat qismi tumanning Qoraqumga tutash pastqam joylarida joylashgan. Tuproqlari oʻtloqi va oʻtloqi boʻz tuproqlardan iborat. Kuchli shoʻrlangan joylarda shoʻrxok va shoʻrtob tuproqpar, Qoraqumga tutash joylarida qumli va qumoqtuproqlar tarqalgan. Suvga serob joylarda namsevar oʻsimliklar, qumlarda kserofit oʻsimliklar uchraydi. Hayvonlardan sariq yumronqoziq, chiyaboʻri, nutriya, ondatra, parrandalardan oʻrdak, kulrang gʻoz, birqozon va boshqalar uchraydi.
Qishloq xoʻjaligi
Bogʻot tumani xoʻjaligining asosini qishloq xoʻjaligi tashkil etadi. Qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan yerlar 22,9 ming ga, shu jumladan haydaladigan yerlar 18,5 ming ga; 8,5 ming ga yerga paxta, 3,8 ming ga yerga galla, 3,6 ming ga yerga sholi, 0,7 ming ga yerga polizsabzavot ekinlari, 0,2 ming ga yerga makkajoʻxori, 1,2 ming ga yerga beda ekiladi. Kunjut va qand lavlagi ekish ham yoʻlga qoʻyilmoqda. Bogʻot tumania 13 jamoa xoʻjaligi, 81 dehqon va fermer xoʻjaligi bor. Tuman jamoa va shaxsiy xoʻjaliklarida 35,8 ming qoramol, 30,5 ming qoʻy va echki, 100 ming parranda boqiladi (2000).
Sanoati
Sanoat korxonalari qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlashga ixtisoslashgan. Tumanda 10 qurilish tashkiloti, 6 sanoat korxonasi bor. Tuman hududidan Qoʻngʻirot — Chorjoʻy temir yoʻli, Urganch — Hazorasp, Xiva — Hazorasp avtomobil yoʻllari oʻtgan. Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi „Bogʻot“ tuman markazidan 12 km narida.
Sheghnan Airport
Sheg'non aeroporti-  Afg'onistonning shimoli-sharqiy qismida, Afg'onistonning Badaxshon viloyatidagi Pomir tog' tizmalarida joylashgan. Aeroport Tojikiston bilan chegaraga yaqin joykashgan. Shigʻnon aeroportining sharqida va parallel tomonida Tojikistonning Xorugʻ aeroporti joylashgan. Bu ikki aeroport atigi 2000 fut 0/6 km  bir-biridan ajralib turadi va daryo bilan ajralib turadi.
Imkoniyatlari
Aeroportdan oʻrtacha 2.042 m dengiz sathidan balandlikda joylashgan U 16/34 deb belgilangan bitta uchish -qo'nish yo'lagiga ega bo'lib, shag'alli yuzasi 2635 x.
Monnes
Monnes Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Château-Thierry tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
85 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,9 km2. Dengiz sathidan 107 – 167 m balandlikda joylashgan.
Qadimgi arab sheʼriyati
Shakllanish tarixi
VI- VII asrlarga kelib Arabistonning markaziy va shimoliy viloyatlarida ibtidoiy urugʻchilik tuzumining parchalanish jarayoni ancha chuqurlashib ketgan edi. Deyarli barcha qabilalarda jamoa yaylovlarini, podalar va suv havzalarini egallab olgan imtiyozli oilalar va qabila zodagonlari ajralib chiqqan edi. Eski qabila ichidagi birlik qabilaning oddiy aʼzolari bilan ajralib chiqqan yuqori tabaqa oʻrtasidagi ziddiyatlar tufayli parchalanib borardi. Qabila ichidagi nizolarning qurboni bolgan koʻplab quvginlar qaroqchilar guruhlarini tashkil qilar hamda oʻtroq qishloqlarga va, hattoki, qadimgi urugʻ-qabila qonunlarini buzgan holda oz qabiladoshlariga hujum qilardilar. Ijtimoiy nizolar va qabilalararo urushlarning keskinlashuvi vaqti-vaqti bilan arab koʻchmanchilarini yarimorol hududini tashlab ketishga majbur qilardi.
Rim imperiyasi, keyinchalik Vizantiya va Eron oʻz chegara hududlarini badaviylar hujumlaridan saqlashga urinib, Suriya va Ikki daryo oraligiga chegaradosh chollarda koʻchib yurgan arab qabilalarini oʻz xizmatlariga qabul qilar, ulardan chegara qoshinini tashkil qilardilar. Masalan, Falastin va Suriya choli chegaralarida  V asr oxiriga kelib poytaxti Jillik shahrida joylashgan kichikroq Hasaniylar podsholigi, Ikki daryo oraligi va Suriya choli chegarasida esa  IV asr boshiga kelib markazi Xira shahrida joylashgan Laxmiylar podsholigi shakllandi. Xira (Eronga tayangan) va Jillik (Vizantiya vassallari) hukmdorlari ozaro uzluksiz urush olib borardilar. Bu urush islom dini qaror topishi bilangina yakunlangan. Ushbu kurash davomida ikkala taraf ham Shimoliy va Markaziy Arabistonning badaviy qabilalaridan foydalanishga urinardilar.
Urugʻ-qabilachilik munosabatlari johiliya sheʼriyati, yorqin va oʻziga xos, shu kunlargacha oʻzining hissiy tasirini saqlab qolgan sheriyat sifatida shakllanishiga tarixiy zamin boldi.
Bizga maʼlum eng qadimgi arab shoirlarining ijodi V asr oxirlariga toʻgʻri keladi. Taxminan shu paytdan eʼtiboran va VII asr oʻrtalarigacha Shimoliy Arabistonda obrazlar boyligi va shaklining nihoyatda mukammalligi bilan ajralib turuvchi sheʼriyat gullab-yashnadi.
Oʻrta asr arablari oʻzlarining qadimgi shoirlari isteʼdodini yuksak qadrlaganlar. Arab tilshunoslari eng mashhur badaviy shoirlarning asarlarini toplaganda namoyon etgan gʻamxorlik ham ana shundan dalolat beradi. Ular ushbu asarlardan antologiyalar tuzganlar va ularga sharhlar yozganlar.
Bray-lès-Mareuil
Bray-lès-Mareuil Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Qadimgi arab sheʼriyati
Shakllanish tarixi
Qadimgi arab shoirlarining ijodi oʻgzaki boʻlgan: odatda ular sheʼriy improvizatsiya isteʼdodi bilan shuhrat qozonganlar. Badaviy jangchida sheʼr yozish mahorati jasurlikdan kam qadrlanmagan. Sheʼr yozish sanati avloddan avlodga oʻtib kelgan. Baʼzi oilalar va urugʻlar doimo oʻz oralaridan ajoyib shoirlarni koʻtarib chiqqanlar. Shoir jamiyatda yuksak maqomga ega boʻlgan, chunki u qabilaning qahramonona anʼanalari kuychisi va saqlovchisi boʻlgan; qabila dono soʻz bilan oʻz shaʼnini himoya qila oladigan va oʻtkir hajv bilan dushmanga tashlana oladigan shoirni qadrlagan. Chegaradosh arab podsholiklarining hukmdorlari oʻz mavqeini mustahkamlash uchun oʻz poytaxtlariga jalb etishga harakat qilganlar.
Bray-lès-Mareuil
Aholisi
232 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 42,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,5 km2. Dengiz sathidan 4 – 104 m balandlikda joylashgan.
Qadimgi arab sheʼriyati
Shakllanish tarixi
L Muhtaram, [03.12.2022 16:33]
Islomgacha boʻlgan sheʼriyat asarlari shakliy jihatdan mukammalligi bilan farq qilib turgan, bu esa sheʼriy tilning uzoq vaqt mobaynida rivojlanganidan dalolat beradi. Turli shoirlarning asarlari sheva xususiyatlariga ega boʻlishiga qaramay, islomgacha boʻlgan sheʼriyat tili yagonadir. Ushbu VI-VII asrlar sheʼriy tilining umumiyligi koʻchmanchilarning yarimorol boʻylab doimiy ravishda koʻchib yurishi hamda keng miqyosdagi qabilalararo madaniy ayirboshlashning natijasi bolgan.
Qadimgi arab sheʼriyatining eng koʻp shuhrat qozongan asarlari boʻlmish Muallaqalar islomgacha boʻlgan eng mashhur shoirlar (Imrul Qays, Tarafa, Zuxeyr, al-Xaris ibn Xilliza, Amr ibn Kulsum, Antara, Labid)ga mansub bolib, VIII asrda Xammad ismli roviy tomondan «Muallaqat» nomli alohida toʻplamlarga jamlangan («al-Muallaqat», soʻzma-soʻz tarjimasi «d urlar misoli ipga tizilgan»). Muallaqa yaratuvchilarning boshqa asarlari va kamroq mashhur boʻlgan islomgacha oʻtgan shoirlarning sheʼrlarini tilshunos al-Mufaddal ad-Dabbiy (VIII asrning ikkinchi yarmi) hamda IX asr shoirlari Abu Tammam va al-Buxturiylar tomonidan toplangan. Soʻnggi ikki shoir sheʼrlarining toʻplamlari boʻlmish devonlar bir xil nomga ega bolib, «Jasorat haqidagi sheʼrlar toʻplami» («Devon al-xamasa») deb atalgan. Islomgacha boʻlgan shoirlar asarlarining kattagina qismi va ularning parchalari tilshunoslar ibn Qutayba (828889) tomonidan «Sheʼr va shoirlar kitobi» nomli biografik lugʻatga hamda Abul Faraj al-Isfaxoniy (897967) tomonidan «Qoʻshiqlar kitobi» antologiyasiga kiritilgan.
Qadimgi arab sheʼriyatidagi ilk janrlar
Aynan islomgacha boʻlgan davrda arab sheriyatining asosiy usullari ishlab chiqilgan. Shubhasiz, bizga maʼlum boʻlgan yetuk sheʼriy asarlarning paydo boʻlishidan avval sheʼriyat uzoq rivojlanish davrini bosib otgan. Ushbu jarayonning birinchi bosqichi saj, yaʼni qofiyadosh nasriy nutq, oxirgi undoshi qofiyalanib keladigan «oʻgzaki qatorchalar» bolgan.
Odatda mumtoz arab sheʼrlari  koʻpincha qofiyasi boʻyicha nomlanadi (masalan, «lomiya»  barcha sheʼrlar «lom» harfi bilan tugaydigan sher).
Badaviylar hayotining turli vaziyatlariga bagʻishlangan qasidaning qismlari muayyan tartibda bir-birining ortidan kelardi. Shoir isteʼdodining mezoni har bir baytning badiiy kamoloti boʻlgani sababli, u baytlar va qasidaning ayrim qismlari oʻrtasidagi maʼno jihatdan aloqadorlik haqida qaygurmagan. Bayt esa odatda yakunlangan mantiqiy parcha bolgan.
Arab qasidasi odatda sahroda tuya yoki ot ustida borayotgan shoir oz hamrohlariga bir vaqtlar ozi bolgan va hali badaviylar qonogining izlari saqlanib qolgan joyda biroz toʻxtashni taklif qilishi bilan boshlanadi. Tashlab ketilgan uyning korinishi shoirda oʻtmishga aylangan baxtli onlar, mahbubasi bilan boʻlgan uchrashuvlar va undan ayrilgani haqida qayguli xotiralarni yuzaga keltiradi. Shoir bu yerda hayotidagi eng yaxshi damlarini birga oʻtkazgan mahbubasi haqida soʻz yuritadi. Uning tashqi qiyofasi, kiyim-boshi va zebu-ziynatlarini tasvirlaydi.
1366
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1366''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1366''
🇷🇺
Brabant
Brabant (Brabant) — oʻrta asrlardagi gersoglik. 15-asr oxiridan Niderlandiyadagi tarixiy viloyatlardan biri. Keyinchalik bir kismi Niderlandiya (Shim. Brabant viloyati), bir qismi Belgiya (Brabant viloyati, 1830-yildan) tarkibida boʻlgan.
Okroskedi (Mtispiri)
Okroskedi — Gruziyadagi qishloq. Ozgureti munitsipalitetida joylashgan. Aholisi 209 kishi (2014).
Manbalar
.
Fitore
Fitore — Albaniyaning Korçë okrugida joylashgan taxminan 300 kishidan iborat qishloq. U sobiq Miras munitsipaliteti tarkibiga kiradi. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida qishloq Devoll munitsipaliteti tarkibiga kirdi. Bu yerdagi oilalarning aksariyati dehqon boʻlib, ular sigir, qoʻy, tovuq, quyon va boshqa chorva mollarini boqishadi. Fitoreda otlar asosan dala boʻylab, qishloqdan qishloqqa yuk tashish uchun ishlatiladi. Ular togʻdan yoqish uchun ishlatiladigan qattiq yogʻochlarni olib kelish uchun ham ishlatiladi. Baʼzi oilalar it va mushuklarni uy hayvonlari sifatida boqishadi. Qishloq nomi diniy nomlardan foydalanish taqiqlanganligi sababli ikkinchi jahon urushidan keyin oʻzgartirilgan, u eski nomi Shënkollas (Avliyo Nicholas) nomi bilan tanilgan edi. Bu yerda Dobranj, Bracanj, Fitore, Zicisht, Poncare, Menkulas, Zicisht, Sul va Koshnicedagi oʻquvchilar oʻqish uchun keladigan boshlangʻich va oʻrta maktab mavjud.
Seppois-le-Bas
Seppois-le-Bas Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Altkirch tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
946 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 141,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,7 km2. Dengiz sathidan 365 – 440 m balandlikda joylashgan.
Miyonchi
Miyonchi — oʻtmishda oʻzaro nizolashib qolgan kishilar oʻrtasiga tushib, yarashtirib qoʻyuvchi shaxs. M., koʻpincha, nufuzli din arboblaridan boʻlgan. Maye., 1485-yil temuriylardan Sulton Ahmad (Samarqand hokimi) va Umar-shayx (Boburning otasi — Fargʻona hokimi) Toshkent va Shohruxiyani talashib urush boshlaganlarida, Xoja Ubaydullo Ahror ular oʻrtasida M. boʻlgan. Fiqh (diniy huquq) ilmida "miyoncha shariat" lavozimi (xolis sudya) ham boʻlgan.
Sant'Anna d'Alfaedo
Sant'Anna d'Alfaedo Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Verona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 44 km2. 2600 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Lemwerder
Lemwerder Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wesermarsch tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 36,38 km2. 7018 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Ispoure
Ispoure Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Bayonne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
618 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 79,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,8 km2.
Spiazzo
Spiazzo Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 70 km2. 1225 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Presidential Lakes Estates
Presidential Lakes Estates AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Burlington County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2332 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 2,7 km2. Shundan 2,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Páprád
Páprád — Vengriyaning Baranya tumanidagi qishloq.
Ganchovets
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ganchovets ( Ганчовец  ) — Bolgariyaning markaziy qismidagi Gabrovo viloyati, Dryanovo munitsipalitetidagi qishloq.
Manbalar
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
Amudaryo katta kurakburuni
Amudaryo katta kurakburuni yoki qilquyruq (Pseudoscaphirhynchus kaufmanni) — bakralar oilasiga (Acipenseridae) mansub butunlay yoʻq boʻlib ketish arafasida turgan, Amudaryoning endemik relikt turi. Oʻzbekiston va Turkmanistonda Amudaryoning oʻrta va quyi oqimida uchraydi. Afgʻoniston va Tojikistonda ham uchrashi taxmin qilinadi. Asosan daryoning nisbatan sayoz, osti qumli va loyqa suvlarida uchraydi. Ushbu tur Turkistonning birinchi general-gubernatori Konstantin Petrovich von Kaufman sharafiga nomlangan.
1367
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1367''
Orexa
Orexa Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan shahardir. Guipúzcoa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,85 km2. Aholisi — 123 kishi (2010).
1367
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1367''
Amudaryo katta kurakburuni
Tashqi tuzilishi
Amudaryo katta kurakburuni boshqa bakralar ichida nisbatan kichik baliq boʻlsa ham, Pseudoscaphirhynchus urugʻi vakillari ichida eng yirigi hisoblanadi. Uzunligi xivchinga oʻxshash ingichka dumi bilan birgalikda 85 sm gacha, ogʻirligi 2 kg gacha yetadi. Dum suzgichining yuqori uchi ingichka, uzun xivchinga aylangan. Shu belgisi bilan boshqa urugʻdoshlaridan farq qiladi. Tumshugʻi keng, uning uchida va yon tomonida 1-9 ta oʻtkir uchli tikanlari bor. Koʻzlarining oraligʻi va ensa qismida ham ana shunday 2 tadan oʻtkir tikanlar boʻladi. Ogʻzi boshining pastki qismida joylashgan, keng, moʻylovlari silliq. Koʻzlari mayda. Choʻgirlari soni orqa tomonida 10-15 ta, yon tomonida 28-40 ta, qorin tomonida 5-11 ta atrofida boʻladi. Orqa suzgichidagi shu’lalar soni 25-37 ta, anal suzgichida esa 15-24 ta boʻladi. Jabra qilchalari soni 13-20 taga yetadi. Amudaryo katta kurakburunining ikkita: nisbatan yirik, och tusli, kech voyaga yetadigan normal formasi va kichik, toʻq rangli, erta voyaga yetadigan pakana formasi uchraydi.
1367
Vafot etgan
🇷🇺
Amudaryo katta kurakburuni
Biologiyasi
Chuchuk suv baligʻi. Amudaryo oʻzanida yashaydi. Ilgari Orol dengizi qurimasidan avval ham dengizda yoki Amudaryo havzasidagi koʻllarda uchrashi qayd etilmagan. Amudaryo katta kurakburunining yosh vakillari mayda baliqlar va suvdagi hasharot lichinkalari bilan, voyaga yetgan vakillari esa asosan boshqa mayda baliq turlari bilan oziqlanadi. Dastlab olib borilgan 1960—1970-yillardagi tadqiqotlarda Amudaryo katta kurakburunining voyaga yetish davri 5-8 yoshli individlar orasida kuzatilgan boʻlsa (urgʻochilari erkaklariga nisbatan biroz kechroq voyaga yetadi), 1990-yillarda olib borilgan kuzatuvlarda 4 yoshli individlar orasida ham voyaga yetgan vakillari uchragan, tadqiqotchilar buni baliqlar yashash muhitidagi oʻzgarishlar bilan bogʻlash mumkinligini aytishadi. Amudaryo katta kurakburunining biologiyasi haqida yetarli maʼlumotlar mavjud emas. Shunday boʻlsada, mart va may oylari oraligʻida normal formadagi urgʻochilari 3100-36500 tagacha, pakana formadagi urgʻochilari esa 1000-2000 tagacha tuxum qoʻyishi maʼlum. Ushbu baliqlar faqat har 4-5 yilda bir marta tuxum qoʻyadi deb ishoniladi. Tuxumlarini suv tubiga qoʻyadi. Tuxumlari yopishqoq, qora, diametri 1,5-2,7 mm atrofida. Tuxumdan chiqqan lichinkalari loyqa suv tubida yashashga moslashgan. Yosh baliqlarning tumshugʻida tikanlari va dum qismidagi xivchinlari boʻlmaydi, ular baliq 6,5 sm boʻlganidan keyin paydo boʻladi. Amudaryo katta kurakburunlari 14 yil atrofida yashaydi.
NGC 4456
NGC 4456 Gidra yulduz turkumidagi Sbc tipli galaktikadir.
Amudaryo katta kurakburuni
Taksonomiya va filogenetikasi
Amudaryo katta kurakburuni dastlab tashqi morfologik belgilariga koʻra Shimoliy Amerika daryolarida uchrovchi kurakburunlar (Scaphirhynchus) urugʻi bilan birgalikda Scaphirhynchinae kenja oilasiga birlashtirilgan edi. Amudaryo katta kurakburuni kariotipi 118-120 xromosomadan iborat boʻlib, u bakralarning kam xromosomali guruhiga mansub. Amudaryo katta kurakburuni va kurakburun bakra (Scaphirhynchus platorhynchus) genetikasi va kariotipini solishtirish asosida olib borilgan tadqiqotda ular orasida yaqqol koʻzga tashlanuvchi farqlar mavjud ekanligi va Scaphirhynchinae oilasi polifiletik kelib chiqishga ega ekanligi maʼlum boʻldi. Oʻtkazilgan soʻnggi morfometrik va osteologik tadqiqotlar asosida soxta kurakburunlar urugʻi alohida mustaqil Pseudoscaphirhynchinae kenja oilasi sifatida ajratildi. Yaqinda amalga oshirilgan toʻliq mitoxondrial genom asosidagi filogenetik tekshiruv ham soxta kurakburun (Pseudoscaphirhynchus) va kurakburun (Scaphirhynchus) urugʻlarining oʻzaro monofiletik emasligini koʻrsatdi.
NGC 4456
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Amudaryo katta kurakburuni
Muhofaza qilish
Amudaryo katta kurakburuni tabiatan kamyob baliq, u hozirda Amudaryoning oʻrta va quyi oqimida uchraydi. Soʻnggi yillarda tartibsiz ovlanishi, yashash muhitining oʻzgarishi, daryo suvidan sugʻorish maqsadida foylanilishi, daryoga tashlama suvlarning quyilishi oqibatida daryo suvi kimyoviy tarkibining oʻzgarishi natjasida Amudaryo katta kurakburunining soni kamayib bormoqda. Amudaryo katta kurakburuni Oʻzbekiston, Turkmaniston, Tojikiston Qizil kitoblariga kiritilgan. Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi (TMXI) qizil roʻyxatiga „Butunlay yoʻq boʻlib ketish arafasidagi turlar“ (CR) maqomi ostida kiritilgan. Bugungi kunda ushbu baliqni ovlash mutlaqo taqiqlangan. Qizilqum, Surxon qoʻriqxonalarida va Quyi Amudaryo biosfera rezervatining qoʻriqlanadigan hududida muhofazaga olingan. 1998-yildan SITES ning II ilovasiga kiritilgan.
NGC 4456
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Gummer, Mami
Meri Villa "Mami" Gummer (Mary Willa «Mamie» Gummer ; jins. 1983-yil 3-avgust)-amerikalik kino va televideniye aktrisasi, aktrisa Meril Stripning qizi.
Dastlabki yillar
Mami Gummer 1983-yil 3-avgustda aktrisa Meril Strip va haykaltarosh Don Gummer oilasida tug‘ilgan.
Karyerasi
Gummer 2011-yilda namoyish etilgan“Yaxshi xotin”va“Koordinatadan tashqari”teleserialidagi ikkinchi darajali rollari bilan tanilgan.
Filmda u" Oqshom "(2007)va"Iblis Prada kiyadi" filmlarida kichik rollarda paydo bo'lgan, ammo uning sahnalari oxir-oqibat filmdan uzilgan. 2012-yilda u doktor Emili Ouens teleserialida bosh rolga tushdi.
Shaxsiy hayot
2018-yil avgust oyida Mami ssenariynavis va prodyuser Mehar Seti bilan unashtirilgan.2019-yil fevral oyida er-xotin o‘g‘il ko‘rdi.
La Fontaine (Indiana)
La Fontaine AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Wabash okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
900 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 569,7 nafar kishi.
Ainsworth (Iowa)
Ainsworth AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Washington okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
567 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 576,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,98 km2. Shundan 0,98 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 216 m balandlikda joylashgan.
Stenico
Stenico Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 49 km2. 1123 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
BMTda fransuz tili kuni
BMTning fransuz tili kuni (fr. Journée de la langue française aux Nations unies) — ushbu bayram har yili 20-martda nishonlanadi. Mazkur bayram 2010-yilda BMTning Jamoatchilik axboroti departamenti tomonidan “koʼp tillilik va madaniy xilma-xillikni nishonlash hamda tashkilotdagi rasman barcha oltita tildan teng huquqli foydalanishni targʼib qilish maqsadida” tashkil etilgan.
Ushbu bayram Frankofoniya xalqaro tashkilotining 40 yilligini nishonlash munosabati bilan 1970-yilda tashkil etilgani uchun 20-mart sanasi tanlab olingan. Shunga oʼxshash bayramlar BMTning qolgan beshta rasmiy tili uchun ham joriy qilingan.
Kyurilar
Kyurilar oilasi Parij universitetining talabasi Mariya Skladovskaya Pyer Kyuri  bilan tanishganida Pyer mashhur fizik edi. Fanga fidokorlik ularni yaqinlashtirdi va ular turmush qurdilar.
Yashash tarzi
Pyer va Mariya kamatorona yashadilar. Labaratoriya sotib olishga ham yetarli mablag`lari yo`q edi. Ular yarim xaroba yog`och hujrani o`z ilmiy tadqiqotlari uchun moslab oldilar va birgalikda ulkan kashfiyotlar qildilar.
Mariyaning kashfiyoti
O'sha yillari fransuz fizigi Antuan Anri Bek - kerel g'alati nurlarni topdi, nurlarni uran tuzi boʻlagi taratardi. Bu nurlarni odam ko'zi ilg'amasdi, lekin uran tuzini qora qog'ozga o'ralgan fotoplastinka ustiga qo'yilsa, foto- plastinka nurlanib qorayib qolardi.
Bunday nurlar faqat urandan emas, boshqa elementlardan ham tarqalishi ma'lum bo'ldi. «Nur» so'zi lotincha- da "radius" ma'nosini bildiradi. Shuning uchun Mariya ko'rinmaydigan nurlar tarqatadigan barcha modda larni radioaktiv moddalar deb atashni taklif qildi.
Nobel mukofoti
Tahminan 1898-yillarda radiy ni kash qildilar va kichina sof radiy bolagini ham todilar. Radioaktivlikni kash qilganliklari uchun er-otin Kyurilar va Bekkerel Nobel mukofoti bilan taqdirlandilar. Bir necha yillardan so`ng Mariya sof radiy metalini hosil qilib olgani uchun ikkinchi martta Nobel mukofotiga sazovor bo`ldi.
Groote Laagte
Groote Laagte — Botsvananing Ganzi tumanidagi qishloq. U Namibiya chegarasiga yaqin, tuman poytaxt Ghanzi tumanining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan. Groote Laagte mahalliy boshlangʻich maktabi mavjud va 2001-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 483 kishini tashkil etgan.
„Groote Laagte“ afrikancha va gollandcha „katta pasttekislik“ (soʻzma-soʻz tarjimada „katta pastlik“) degan maʼnoni anglatadi.
1368
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1368''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1368''
🇷🇺
Princeton (New Jersey)
Princeton AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Mercer County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
13684 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 4,8 km2. Shundan 4,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 25 m balandlikda joylashgan.
Suyak ko’migi
Suyak ko’migi (medulla ossgum) markaziy qon yaratuvchi organ bo’lib, embrion dan keyingi (postembrional) davrda qon o’zak hujayra larining yagona manbai bo’lib hisoblanadi. Bu yerda yetuk T-limfotsitlardan tashqari, boshqa qonning barcha shaklli elementlari: eritrotsitlar, granulotsitlar, B-limfotsitlar va qon plastinkalari (trombotsitlar) yetiladi.
Taraqqiyoti
Ko’mikning rivojlanishi togʻay ning suyaklanishi bilan parallel yuz berib, u embrion taraqqiyotining ikkinchi oyida dastlab o’mrov suyagida paydo bo`ladi. Ko’mik kurtagi dastavval periost tomondan bo’lajak suyak kurtagiga o’sib kiruvchi mezenxima hujayralaridan iborat bo’ladi. Shu yo’l bilan 3 oyda yassi suyaklarda (o’mrov, qovurgʻa, to’sh, umurtqa va boshqa suyaklarda), 4 oyda esa naysimon suyaklarda suyak ko’migi paydo bo’ladi. Mezenxima differensiallash ib, mikromuhit hosil qiluvchi retikulyar to’qimaga aylanadi. Bu to’qimaga qon tomirlar o’sib kirib, sinusoid gemokapillyarlarni hosil qiladi. Shu bilan birga mezenxima hujayralaridan qon tomirlar atrofida qonning o’zak hujayralari hosil bo`ladi. Embrion taraqqiyotining 6–7 oylarida suyak ko’migida qon yaratilish faoliyati boshlanadi va unda asosan eritrotsitlar, qisman granulotsitlar va qon plastinkalari hosil bo’ladi. Embrion taraqqiyotining oxirgi oylarida naysimon suyaklarning diafiz qismida joylashgan suyak ko’migida yog’ hujayralari paydo bo’ladi. Bu hujayralar bo’lg’usi sariq suyak ko’migining kurtaklari hisoblanadi. Sariq suyak ko’migi (ilik) yosh ulg’ayishi bilan ko’payib borib, naysimon suyaklarning diafiz ini to’ldiradi va deyarli yog’ hujayralaridan iborat bo’ladi. Homila tug’ilishi paytiga kelib qizil suyak ko’migi markaziy qon yaratuvchi a’zo sifatida xizmat qiladi.
Tuzilishi
Voyaga yetgan organizmda qizil va sariq suyak ko’migi farqlanadi. Qizil suyak ko’migi (medulla osseum rubra) qon yaratuvchi a’zo bo’lsa, sariq suyak ko’migi (medulla osseum flava) sog’lom organizm da qon yaratish qobiliyatiga ega bo’lmaydi. Qizil suyak ko’migi barcha yassi suyaklar g’ovak moddasini va naysimon suyaklarning epifiz qismini to’ldirib turadi. U organizm umumiy og’irligining 4–5 foizini tashkil etadi va o’rta hisobda 3–3,5 kg atrofida bo’ladi. Qizil suyak ko’migi to’q qizil rangli va qonga nisbatan xiyla quyuqroqdir. Uning yarim suyuq holatda bo’lishi undan surtmalar tayyorlab tekshirish imkoniyatini beradi. Ko’mikni tirik organizmdan punksiya usuli bilan olib tekshirish turli qon kasalliklarini aniqlashda g’oyat muhim ahamiyatga ega.
Ko’mikning asosini yoki stromasini retikulyar to’qima tashkil etadi. Bu to’qimaning retikulyar hujayralari o’ziga xos to’r hosil qilib joylashgan. To’r orasidan sinusoid gemokapillyarlar o’tib, ularning atrofida gemotsitopoez jarayonining turli taraqqiyot bosqichida bo’lgan hujayra lar joylashadi. Bu hujayralar orasida qonning o’zak, yarim o’zak hujayralari, miyelopoez va limfotsitopoezining boshlang’ich hujayralari ham bo’ladi. Ammo ularni morfologik jihatdan bir-biridan ajratib bo’lmaydi, chunki ularning uziga xos aniq biror-bir belgisi yo’q. Tuzilishi jihatidan farqlanishi mumkin bo’lgan hujayralarga blast hujayralar (eritroblast, mieloblast, monoblast, megakarioblast, B-limfoblast va plazmoblastlar), pronormotsitlar, promielotsitlar, promegakariotsitlar, B-prolimfotsitlar, proplazmotsitlar, normotsitlar, mielotsitlar, megakariotsitlar, metamielotsitlar, plazmotsitlar va qonning yetuk shaklli elementlari kiradi. Ko’mikda taraqqiy etuvchi qon hujayralari ko’p hollarda orolchalar hosil qilib joylashadi. Taraqqiyotning turli bosqichlaridagi eritropoez hujayralari markazida makrofag joylashib, eritroblastik orolchalarni hosil qiladi. Makrofaglar bu yerda eritroblastlar uchun «enaga hujayra» vazifasini o’taydi. Granulotsitopoez hujayralari ham bir-biridan ajralgan orolchalar shaklida joylashadi. Ammo bu orolchalar markazida makrofag hujayrasi bo’lmaydi. Ko’mikda megakariotsit hujayralari o’zining yirikligi (60–100 mkm) va bir-biriga tutashib ketgan, bir necha bo’laklardan iborat yirik yadrosi bilan ajralib turadi. Etilayotgan monotsitlar, B-limfotsitlar va plazmotsitlar ko’pincha retikulyar hujayralar va makrofaglar bilan o’zaro aloqada bo’lib joylashadi. Shuni ta’kidlash kerakki, takomil etayotgan hujayralar, ayniqsa, qon shaklli elementlarining oxirgi bosqichlari, ko’mikning sinusoid gemokapillarlari va postkapillar sinuslari tashqi devoriga bevosita yondoshib yotadi. Suyak ko’migining sinusoid gemokapillarlari yirik (diametric 20–30 mkm) bo’lib, devori yassi endoteliy hujayralari bilan qoplangan. Endoteliy ostidagi bazal membrana uzuq-uzuq bo’lib, uning uzilgan qismi endoteliy orasidagi yo`riqlarga to’g’ri keladi. Ana shu yoriqlar orqali suyak ko’migida voyaga etgan qon shaklli elementlari ko’mikdan qonga o’tadi. Endotelial yoriqlar qonga faqatgina etilgan qon shaklli elementlarini o’tkazadi. Blast hujayralar, promielotsitlar, yadroli normotsitlar, mielotsitlar va boshqa o’ta yosh hujayralarning qonga o’tishi faqatgina turli kasallik holatlarida kuzatiladi. Endoteliy hujayralari orasidagi yoriqlarning tanlab o’tkazish mexanizmlari hali ham oxirigacha ma’lum emas. Ammo bu jarayonda o’tayotgan hujayra bilan endoteliy hujayradagi maxsus retseptorlarning mos kelishi asosiy ahamiyatga ega deb hisoblanadi.
Qariganda esa qizil suyak ko’migi ham sekin-asta yog’ hujayralari va shilliq ishlovchi hujayralar bilan almashina boshlaydi. Shu tufayli qon hujayralarining qayta tiklanishi yosh yoki qari organizmda turlicha kechadi. Yosh organizmda qon hujayralari yuqori darajada tiklanish (regeneratsiya qilish) qobiliyatiga ega bo’lsa, bu qobiliyat qari organizmda ancha susayadi.
Qon bilan ta’minlanishi
Suyak ko’migi suyak usti pardasidan kiruvchi qon tomirlar bilan ta’minlanadi. Ko’mikda ular mayda arteriyalar va arteriolalarga bo’linadi. O’z navbatida ular sinusoid gemokapillarlarga tarmoqlanadi va so’ngra markaziy venulalarga yig’iladi. Markaziy venulalar yirik venoz sinuslar shaklida bo’lib, ularning ichki bo’shlig’i doimo keng va ochiq bo’ladi.
Schänis
Schänis Shveysariyaning Sankt Gallen kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna See-Gaster okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 39.90 km2. 3478 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Schänisning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ego zaiflik
Baʼzi meta-tahlillar va tadqiqotlar egoni yoʻqotish effektining hajmi va mavjudligini shubha ostiga qoʻydi. Keyinchalik oʻtkazilgan tadqiqotlarning yakuniy asosliligi va xulosalari hamma tomonidan qabul qilingan emas. Martin Xagger va Nikos Chatzisrantis, ularning 2010 yildagi meta-tahlili egoni yoʻqotish effekti mavjudligini tasdiqlagandek tuyuldi. keyinchalik oldindan roʻyxatdan oʻtgan 23 ta laboratoriya replikatsiya tadqiqotini oʻtkazdi, bu esa egoni yoʻqotish effektini topmadi.
Mons-en-Laonnois
Mons-en-Laonnois Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
947 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 231,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,1 km2. Dengiz sathidan 62 – 187 m balandlikda joylashgan.
Selva di Progno
Selva di Progno Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Verona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 41 km2. 979 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Miyonqol
Miyonqol, Miyonkol, Miyonkolot — Oʻzbekistondagi Oqdaryo va Qoradaryo oraligʻidagi orol. Qad.da Samarqand Sugʻdi, Nim Sugʻd (yarim Sugʻd), Sugʻdi Xurd (Kichik Sugʻd) nomlari bilan mashhur boʻlgan. Xonliklar davrida Buxoro bilan Samarqand oʻrtasida uz. 12 farsang keladigan devor olingan. M. dehqonchilik uchun qulay boʻlib, Xatirchi, Payshanba, Qalʼai Dabus (?) va boshqa shahar, qishloqlarni oʻz ichiga olgan. Keyinchalik Zarafshon vodiysining Samarqand bilan Xatirchi oraligʻidagi yerlar M. deb atalgan.
Maximilian Arnold
Maximilian Arnold (Maximilian Arnold;) — nemis futbolchisi, Volfsburg klubi yarim himoyachisi.
Klubdagi faoliyati
Germaniyaning Ries shahrida tugʻilgan Arnold oʻzining rivojlanish davrida mahalliy BSV Strehla va SC Riesa jamoalarini harakat qilgan. 2006-yilda, 12 yoshida u Rizani tark etib, Drezdenning „Dinamo“ akademiyasiga o‘tgan va keyingi to‘rt yilni „Volfsburg“ga o‘tkazdi. „Volfsburg“ning yoshlar jamoalaridagi faoliyati davomida u klubga 19 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Germaniya chempionatida ikki marotaba 2009 va 2011-yillarda gʻalaba qozonishga yordam bergan.
Arnold 2011-yilning 26-noyabrida Feliks Magat bilan birinchi jamoadagi debyutini o‘tkazgan, o‘shanda u „Augsburg“da 2:0 hisobida mag‘lubiyatga uchragan o‘yinda zahiradan maydonga tushgan. U 17 yosh, 5 oy va 30 kunligida klubning eng yosh debyutantiga aylangan. Biroq, u mavsumning koʻp qismini 19 yoshgacha boʻlganlar safida oʻtkazgan va mavsum oxirigacha faqat bir marta kattalar jamoasida maydonga tushgan.
2016-yilning 6-aprelida u Chempionlar ligasidagi ilk golini „ Real“ darvozasiga kiritgan.
Terma jamoadagi faoliyati
Maximilian Germaniyaning turli yoshlar jamoalarida oʻynagan, hozirda u Germaniya yoshlar terma jamoasi aʼzosi.
2014-yilning 13-may kuni Germaniya terma jamoasining asosiy tarkibida Polsha bilan o‘yinda (0:0) debyut qilgan terma jamoaning asosoiy oʻyinchilaridan biriga aylangan.
Xalqaro
Jami: 3 ta oʻyin / 0 ta gol; 2 gʻalaba, 1 durang, 0 magʻlubiyat.
Yutuqlari
Germaniya terma jamoasi (21 yoshgacha)
"Volfsburg"
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Simonki
Simonki (Симонки) — Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.