cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hicham Arazi
Sport faoliyati
2002 yilda kortda qoʻl uzatgani uchun „Sehrgar“ laqabini olgan Arazi Fransiya Ochiq chempionatining birinchi bosqichida oʻsha paytda dunyoda sakkizinchi boʻlgan Rojer Federerni magʻlub etib, bor-yoʻgʻi bir marta gol urdi. Federer sentyabr oyida Shveysariyani Devis Kubogi Jahon Guruhi Marokashliklaridan chiqarib yubordi va oʻtish oʻyinining ikkinchi oʻyinida Arazini magʻlub etdi. Keyingi yili Arazi Italiya (Filippo Volandriga qarshi) va Buyuk Britaniyaga (Tim Xenman va Greg Rusedskiga qarshi) qarshi oʻyinlarda jamoaga asosiy ochkolarni keltirdi va jamoani Jahon guruhiga qaytardi. 2004 yilda Avstraliya ochiq chempionatida u faoliyatida toʻrtinchi va oxirgi marta „Katta dubulgʻa“ turnirining chorak finaliga chiqdi va buning uchun dunyoning toʻqqizinchi raketkasi Mark Filippoussisni magʻlub etdi. Biroq, bu muvaffaqiyat rivojlanmadi — Arazi mavsumning qolgan qismini sust oʻtkazdi, faqat uchta turnirda, shu jumladan Uimbldonda, ikkinchi raunddan oʻtib, ikkinchi Olimpiadaning birinchi bosqichida Ferreroga yutqazib qoʻydi. Shunga qaramay, bu yil u dunyoning eng yaxshi 100 tennischisi qatoriga kirgan toʻqqizinchi boʻldi. Oʻsha mavsum oxirida u koʻrinishlarini keskin qisqartirdi va keyingi uch yil davomida yiliga bir nechta turnirlarda qatnashdi. U professional turnirlardagi soʻnggi oʻyinlarini 2007 yil boshida Marokashda oʻtkazgan.
Buxoriy Naxliy
Buxoriy Naxliy (taxminan 1581/86, Buxoro — 1645/50, Balx) — shoir. Fors va arab tillarida ijod qilgan. da Xoja Hofiz, Sa’diyga, qasidalarida esa Anvariy, Abdulvose’, Jabaliy, Xoqoniylarga ergashgan. B. devon tuzgan. Unga 67 qasida, 317 gʻazal, 12 qita, 1 masnaviy, 2 chiston kirgan, bularda ishqmuhabbat bilan bir qatorda, kambagʻallikdan figʻon, falakning kajravligidan nola oʻz aksini topgan. Sufiylik ruxida yozilgan she’rlari ham bor. Devon qoʻlyozmalari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik va Tojikiston Fanlar akademiyasi Qoʻlyozmalar institutida saqlanadi.
Pocenia
Pocenia Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 24 km2. 2665 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Misrshunoslik
Misrshunoslik - sharqshunoslikning Qad. Misr tili va yozuvi, tarixi, madaniyati va arxeologik yodgorliklarini oʻrganuvchi sohasi. Parijda Qadimgi yozuvlar akademiyasida fransuz olimi F. Shampolon misr iyeroglifik yozuvlarini oʻqish ustidan olib borgan tadqiqotlari toʻgʻrisida axborot bergan vaqti (1922-yil 22-sentabr) M.ka asos solingan kun deb qabul qilingan. U Rozet shahri yaqinida topilgan toshdagi 3 tilda yozilgan matnlarni va yodgorliklarni oʻrganish jarayonida bu yozuvlarni oʻqish yoʻlini topgan va shu asosda misr yozuvi lugʻati va grammatikasini tuzgan. 1820—30 yillarda Shampolon Misrga ekspeditsiya uyushtirdi. U yerda bir qancha yodgorliklarni toʻplab, ular toʻgʻrisida ilmiy xulosalar berdi. 1851-yildan Misrda sistematik ravishda qazish ishlari olib borildi. Fransuz olimi O. Mariyet Memfis yaqinidagi Sakkarada olib borgan qazish ishlaridan keyin Misr muzeyi va "Merosni oʻrganish" jamiyatini ochdi. M. rivojlanishida 19-asrning 90-yillarida A. Erman asos solgan Berlin maktabi muqim rol oʻynadi. Bu maktab filol. sohasida tadqiqotlar olib bordi va koʻp jildlik misr lugʻatini tuzdi. 19-asr oxiri va 20-asr boshida fransuz arxeologi J. de Morgan va ingliz arxeologi U. Pitri Flinders Qad. Misr firʼavnlari sulolasi hukmronligigacha boʻlgan davr va ilk sulola hukmronligi davrini oʻrgandi.
Rossiyada M.ni oʻrganish 19-asrning 1-yarmida boshlandi. Dekabrist G. S. Batenkov 1824-yil Shampolonning "Iyeroglifik tartib ocherklari" asarini qisqacha tahlil qildi. 1826-yil Imperator Fanlar akademiyasi Milanda Qad. Misr osoriatiqalarini sotib olib, ularni Ermitajga berdi (1862). 19-asrning oxirida V. S. Golenishchev Misrga bir necha bor ekspeditsiyalar uyushtirdi. Qohira untida M. kafedrasini ochdi. 20-asrning 20-yillarida nemis olimlari va boshqa yevropalik olimlar misr tili va matnlarini oʻrgandilar. Yangi pod-sholik davri yodgorliklarini oʻrganishda nemis, ingliz, amerika olimlarining Amarnada olib borgan qazishmalari muqim oʻrin egallaydi. Ilk sulola hukmronligi va Qad. pod-sholik davri tarixini oʻrganishda ingliz arxeologi K. Emeri va Misr olimi Salim Hassan va Abu Bakrlarni Sakkara va Gʻazzodagi qabristonlarda olib borgan izlanishlarining natijalari muhim ahamiyatga ega. Asvon toʻgʻoni qurilishi davrida suv osti zonasida qolishi mumkin boʻlgan tarixiy obidalarni saqlab qolish maqsadida 1960-yil YUNESKO qoshida xalqaro qoʻmita tuzildi.
Oʻzbekistonda Toshkent sharqshunoslik instituti, Oʻzbekiston milliy universiteti, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Strategik va mintaqalararo tadqiqotlar instituti olimlari va mutaxassislari M.ga taallukli siyosiy-iqtisodiy, ijtimoiy, mafkuraviy, harbiy, maʼnaviy va diniy masalalarni tadqiq etmoqdalar. Toshkent sharq-shunoslik institutida nashr etiladigan "Sharq mashʼali", "Sharqshunoslik" ilmiy toʻplamlarida M.ka oid dolzarb masalalar yuzasidan ilmiytaxliliy maqolalar chop etilmoqda. Poytaxtda "Oʻzbekistonmisr" doʻstlik jamiyati faoliyat koʻrsatayotir. Mazkur jamiyat Misr bilan madaniy-maʼrifiy va ilmiy aloqalarni kengaytirishga xizmat qilmoqda. Yurtimizda oʻtkazilayotgan ilmiy-amaliy anjumanlar, doʻstlik kunlari, kinoanjumanlar, talabalar oʻrtasida oʻtkazilayotgan tanlovlar, viktorinalar, ikki xalqni bir-biriga yanada yaqinroq tanishtirishga xizmat qilmoqda. I va II Toshkent tibbiyot institutlari shifokorlari oʻzaro tashriflar, birgalikda olib borilayotgan tadqiqotlari orqali misrlik hamkasblari bilan jonli aloqa bogʻlaganlar.
Adabiyot
Bobur Gʻiyosov.
Oberstammheim
Oberstammheim Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Andelfingen okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 9.36 km2. 1069 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Oberstammheimning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Buxoriy Nosir
Buxoriy Nosir (14-asr boshlari, Buxoro — 1378, Tabriz) — shoir. Xorijiy Sharq mamlakatlariga sayohat qilgan. Asarlarida vatanparvarlik gʻoyalarini ilgari surgan, insoniy muhabbatni kuylagan. Gʻazallarida Sa’diy, Umar Xayyom, Ibn Yaminlarning ta’siri seziladi. Davlatshoh Samarqandiyning "Tazkirat ushshuaro" (1486), Abdurahmon Jomiyning "Bahoriston" (1487), Alisher Navoiyning "Mahbub ulqulub" (1501), Amin Axmad Roziyning "Haft iqlim" (1593) asarlarida B. ijodi yuqori baholangan. 1454-yilda Mahmud kotib tomonidan koʻchirilgan devoni bor. Devondan mashhur kishilarga atalgan qasidalar, hayitlar munosabati bilan yozilgan gʻazallar va qitalar joy olgan boʻlib, jami 7 ming baytni tashkil etadi. B. qoʻlyozmalari Tojikiston Sharqshunoslik instituti (inv. № 8847), Rossiya Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti Sankt-Peterburg boʻlimi (inv. № 1642) hamda Tehron untida (inv. № 2418) saqlanadi.Ad.: Abdullayev I., Nosir Buxoriy, T., 1969.
Jace Norman
Jace Lee Norman (talaffuzi: Jeys Li Norman; 2000-yil 21-martda tugʻilgan ) — amerikalik aktyor. U 2014-yildan 2020-yilgacha Nickelodeon teleserialida Henri Dangerda Genri Xart rolini ijro etgan.
Hayotning boshlangʻich davri
Norman Nyu-Meksiko shtatining Korrales shahrida tugʻilgan. U 8 yoshida Janubiy Kaliforniyaga koʻchib oʻtdi. Oʻrta maktabda disleksik boʻlgani uchun uni haqorat qilishgan. Uning katta akasi va opasi bor.
Karyera
Norman aktyorlik faoliyatini 2012- yilda Disneyning Jessi teleserialida ishtirok etish bilan boshlagan. 2014- yildan 2020- yilgacha u Nickelodeonning Genri Danger sitcomida bosh rolni oʻynagan. Norman Nickelodeon original filmlarida, 2015-yilda Odamni ajratish, va 2016-yilda Rufus filmlarida rol o‘ynagan; ikkinchisining davomi, Rufus 2, 2017- yil yanvar oyida Nickelodeon telekanalida namoyish etildi, Norman bosh rolni qaytardi. U 2017 -yil aprelda oyida chiqarilgan "Spark" animatsion filmida bosh ovoz roli sifatida teatrda debyut qilgan. 2019 — yilda u Xander DeWittning bosh rolini oʻynagan „Nickelodeon haqiqiy film
, Beng yuqori detektivte Eye“ filmida rol oʻynadi. 2017, 2018, 2019 va 2020 yillarda Norman „Sevimli erkak televidenie yulduzi“ uchun Nickelodeon Kids' Choice mukofotini qoʻlga kiritdi. U 2021 yilgi Kids' Choice mukofotlarida xuddi shu toifa uchun ketma-ket beshinchi bolalar tanlovi mukofotini qoʻlga kiritdi. 2020-yildan beri Norman Nickelodeonning Danger Force serialida prodyuser bo‘lib kelgan va shu serialda mehmon yulduzi sifatida ham ishtirok etgan. 2022-yil yanvar oyida Norman Paramount+ ’da namoyish etiladigan "Genri xavf" filmidagi rolini takrorlashi maʼlum bo‘ldi.
Mushk kiyiklari
Mushk kiyiklari Moschidae oilasining yagona saqlanib qolgan turkumi Moschusga kiruvchi turlarning umumiy nomi. Odatda kiyik deb atalishiga qaramay, ular Bug‘usimonlar oilasiga tegishli haqiqiy kiyik emas, balki ularning oilasi antilopalar, qoramollar, qoʻylar va echkilarni oʻz ichiga olgan Bovidae guruhi bilan chambarchas bogʻliq. Mushk kiyiklari oilasi haqiqiy kiyiklardan shoxlarining yo‘qligi va orbital bezlarining borligi bilan ajralib turadi.
Mushk kiyiklari asosan Janubiy Osiyo togʻlarida, xususan, Himoloyda oʻrmonli va alp togʻlarida yashaydi. Mushk kiyiklari tarqalishi boʻyicha butunlay osiyolik boʻlib, Yevropada yoʻq boʻlib ketgan, bu yerda eng qadimgi mushk kiyiklari Oligotsen konlarida mavjud boʻlganligi maʼlum.
Xususiyatlari
Mushk bezi faqat katta yoshli erkaklarda uchraydi. U jinsiy aʼzolar va kindik oʻrtasida joylashgan qopda joylashgan va uning suyuqligi urg‘ochilarni jalb qilish uchun ishlatiladi.
Mushk kiyiklari oʻtxoʻr hayvonlar boʻlib, odatda odamlar yashash joyidan uzoqda yashaydi. Haqiqiy kiyik kabi, ular asosan barglar, gullar va oʻtlarni, baʼzi moxlarni isteʼmol qiladilar. Ular yolgʻiz hayvonlar boʻlib, ular quyruq bezlari ajratgan suyuqlik bilan o‘z hududlarini belgilab yuradilar.
Erkaklar tishlarini qurol sifatida ishlatib juftlari uchun kurashadilar. Mushk kiyiklari oʻz hududini aniqlash uchun hojatxonalar quradilar. Bu joylar mushk kiyiklarining mavjudligini, sonini va yashash joylarini aniqlash uchun ishlatilishi mumkin. Urgʻochisi mushk bugʻusi 150-180 kundan keyin bitta bola tugʻadi. Yangi tugʻilgan bug‘ular juda kichik va hayotlarining birinchi oyida harakatsiz bo‘ladi, bu xususiyat ularga yirtqichlardan yashirinishga yordam beradi.
Taksonomiya
Ular anʼanaviy ravishda bug‘usimonlar oilasining a‘zosi sifatida tasniflangan boʻlsa-da, soʻnggi tadqiqotlar mushk kiyiklarining ko‘proq bovidlar (antilopaechkilar, qoʻylar va qoramollar) bilan bog‘liq ekanligini ko‘rsatdi.
1783
1783-yil — chorshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Ismat Buxoriy
Ismat Buxoriy (taxallusi; asli ismi Ismatullo) (1365, Buxoro— 1436) — shoir. Buxoroda tahsil koʻrgan. Xalil Sulton va Mirzo Ulugʻbek zamonida (1404—09; 1409—49) Samarqandda yashagan. 15-asr 30-y.larida saroydan ketib, Buxoroda istiqomat qilgan. Navoiy "Majolis unnafois"da yozishicha, "Xuja Ismatullo Movarounnahr buzurgzodalaridandir. Zohir ilmini takmil qilgʻondur. Gʻoyat xush-taʼbligidin oʻzin sheʼrgʻa mansub qilib, devoni mashhur boʻldi". I. B. turk, fors va arab tillarida ijod etgan, Buxoro adabiy muhitida zullisonayn anʼanasini boshlab bergan shoirlardan. Uning 8 ming baytli bir devoni va turkiy tilda yozilgan "Ibrohim Adham" nomli 1035 baytli asari bizgacha yetib kelgan. I. B. koʻproq sheʼriyatning gʻazal, qasida, masnaviy, ruboiy janrlarida asarlar yaratgan. Hofiz Sheroziyga ergashib gʻazallar yozgan. Ijodining asosini hayot, inson, ishq-muhabbat, yoshlik, mehnat va poklik toʻgʻrisida bahs yuritadigan gʻazallar tashkil etadi. Hajviy sheʼrlarida mubolagʻa, igʻroq, gʻuluv kabi sanʼatlardan foydalanib, oʻz davridagi mavjud salbiy hodisalarni krralaydi. Uning "nobud" radifli gʻazalida azobuqubatda yashayotgan mehnatkash xalq hayoti ot timsolida realistik tasvirlangan.
I. B. sheʼrlari ravonligi, taʼsirchanligi, falsafiy fikrlarga va original tasviriy vositalarga boyligi bilan Movaraunnahrda shuhrat qozongan. I. B. adolatparvarlik va xalqparvarlik ruhida qasidalar yozgan. I. B.ning devoni 19 qoʻlyozma nusxada Toshkent, Buxoro, Dushanba, Sankt-Peterburg, Filadelfiya (AQSH), London va Kalkutta (Xindiston) kutubxonalarida saklanadi.
Torás
Torás Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,8 km2. Aholisi — 253 kishi (2010).
Qopa (Tarlaulin qishloq okrugi)
Qopa (Қопа) — Qozogʻiston Respublikasining Sharqiy Qozogʻiston viloyati Ayagoʻz tumanidagi qishloq. Tarlaulin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 633485500.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 328 kishi (184 erkak va 144 ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 172 kishi (89 erkak va 83 ayol) yashagan.
Council Bluffs (Iowa)
Council Bluffs AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Pottawattamie okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
62230 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 586,5 nafar kishi.
Oʻt
Oʻt — poyasi yogochlanmaydigan, chorva mollari uchun asosiy ozuqa boʻlgan yashil oʻsimliklarning hayotiy shakli.
Servais (Fransiya)
Servais Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
240 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 42,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,6 km2. Dengiz sathidan 46 – 94 m balandlikda joylashgan.
Missionerlik
thumb|[[Papua Yangi Gvineyadagi katolik missionerlar]] Missionerlik (missiya soʻzidan), tabshir, mubashshirlik — biror dinga eʼtiqod qiluvchi xalqlar orasida boshqa bir dinni targʻib qilish. Missionerlik, asosan, xristianlikka xos.
XIII — XVI asrlarda xristian missionerligi Hindiston, Xitoy, Yaponiyaga kirib bordi. Katolik cherkovida missionerlik Ispaniya va Portugaliya imperiyalari tashkil topgach (XV — XVI asrlar), faoliyatini kuchaytirdi. Missionerlik Rim imperiyasiga yangi yerlarni oʻz taʼsiri ostiga olishda katta yordam berdi. Katolik missionerligiga rahbarlik qilish uchun papa Grigoriy XV 1662-yilda Diniy targʻibot kongregatsiyasini taʼsis etdi.
Missionerlik XIX asrda faollashdi, ayniqsa, xristian missionerlari Afrikada faoliyatlarini kuchaytirdilar va oʻz mamlakatlarining siyosatini targ'ib qilishda yordam berdilar.
Oʻzbekiston Respublikasining „Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar toʻgʻrisida“gi qonuni 5-moddasiga koʻra, Oʻzbekistonda har qanday missionerlik faoliyati man etiladi.
Szőkéd
Szőkéd — Vengriyaning Baranya okrugidagi qishloq.
Bhendigeri
Bhendigeri — Hindistonning Karnataka shtati janubidagi Belgaum tumanidagi qishloq.
Saint-Esteben
Saint-Esteben Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Bayonne tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,5 km2.
1784
1784-yil — payshanba kuni boshlanuvchi kabisa yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Mississippi (maʼnolari)
Mississippi:
Crépon
Crépon Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Bayeux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
199 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,4 km2.
Qarshi sardobasi
Qarshi sardobasi — Qashqadaryo viloyati Qarshi shahrida joylashgan meʼmoriy yodgorlik. Registon maydoning janubi, Odina masjidiga yaqin joyda (hozirgi Eski shahar) joylashgan. Qarshi sardobasi Qarshi choʻlida joylashgan 29 ta sardobadan biri hisoblanadi. Meʼmoriy yodgorlik Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining „Moddiy madaniy meros obyektlarini muhofaza qilish sohasidagi faoliyatni tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“ 2018-yil 19-dekabrdagi PQ-4068-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Tarixi
left|thumb|200px|Oʻzbek hukmdori [[Abdullaxon II (1583—1598)]] XIV asrning ikkinchi yarmida Abdullaxon II tomonidan koʻplab sardobalar qurilgan. Ulardan biri XIV asrda qurilgan Qarshi sardobasidir. XIV asrga oid sardoba Sharq meʼmorchiligining noyob namunasidir.
Oʻzbekiston va uning atrofida 44 ta sardoba boʻlib, ularning 29 tasi Qarshi choʻlida, 3 tasi Mirzachoʻlda, yana 3 tasi Toshkent — Fargʻona oʻrtasidagi qadimgi savdo yoʻlida hamda bittasi Karmana yaqinida Malikchoʻlda joylashgan.
Sardoba XX asr boshlariga qadar faoliyat yuritgan.
Arxitekturasi
Sardobalar hashar va xayr-saxovat yoʻli bilan qurilgan. Sardobaning ust qismi gumbaz tariqasida boʻlib, suv saqlanadigan hovuzi aylanasi 14-15 metr, chuqurligi 10-15 metr atrofida boʻlgan. Sardoba tubiga 40 zina bilan tushilgan.
Noyob suv inshooti yerdan chuqur kovlanib juda mustahkam, pishiq gʻishtdan koʻtarilgan. „Qir“ aralashmasi suvning sizishiga yoʻl qoʻymagan, shu sababli suv isrof boʻlmay, uzoq vaqt toza, buzilmay saqlangan. Sardoba poydevori toshdan terib chiqilgan, tag qismida yogʻoch ishlatilmagan. Sardoba suvi Fayziobod arigʻidan xandaq ustiga oʻrnatilgan yogʻoch tarnov orqali toʻldirilgan. Sardoba qurilishi uchun suv, tuproq va qum alohida toza joydan, ganch esa Qorovulbozor va Nurotadan olib kelingan. Qumga yantoq, qamish, yulgʻun kuli qoʻshilgan. Inshoot uchun ishlatiladigan gʻisht ham issiq-sovuqqa gʻoyat chidamli boʻlishi lozim boʻlgan. Sardobaning osti doira shaklida boʻlib, suv yerga sizib ketmasligi uchun 3 qavat qoramol, tuya terisi, 3 qavat kigiz, bir qavat ganch va yuqori qismiga pishiq gʻisht yotqizilgan. Qarshi sardobasining oʻziga xosligi uning gumbazi boshqa sardobalarniki kabi yapaloq boʻlmasdan, tikroq qilib koʻtarilganligida.
Ismaloq
Ismaloq (Spinacia) — shoʻradoshlar (shoʻragullilar oilasi)ga mansub bir yoki ikki yillik oʻsimliklar turkumi, sabzavot ekini. I. ikki jinsli (aksariyat, ikki uyli), sovuqqa chidamli, tez yetiladigan oʻsimlik. AQSH, Kanada, Yevrosiyoda, jumladan, Oʻzbekistonda poliz I. (S. oleracea L.) turi sabzavot sifatida oʻstiriladi. Dalaga erta bahorda ekiladi. Urugʻi 3—4 kunda koʻkarib chiqadi. Unib chiqqanidan keyin 30—45 kunda barglari isteʼmolga tayyor boʻladi (ovqatga ishlatiladi). Hosildorligi 150—300 s/ga. Choʻchqatikan (S. turkestanica Iljin) turi ekinzorlarda va togʻ yon bagʻirlaridagi oʻtloqlarda begona oʻt tarzida uchraydi. Boʻyi 60 sm, barglari patsimon qirqilgan, poyaning pastki qismidagilari bandli, qolganlari bandsiz, ketma-ket joylashgan. Mevasi — tikanli toʻpmeva. I. unib chiqqanidan keyin 30—40 kunda maysasi, 90—100 kunda urugʻi yetiladi. 8—9° sovuqqa chidamli. Tarki-bida karotin, vitamin V, V2, S, organik kislotalar boʻlib, xalq tabobatida siydik haydovchi dori sifatida hamda kamqonlik, raxit kasalliklariga qoʻllaniladi. Bargidan gidrolizlab olingan maxsus oqsil modda meditsinada meʼda osti bezi faoliyatini kuchaytiruvchi vosita sifatida ishlatiladi, barglari bahorda, vitaminlarga boy boʻlib, undan somsa va b. taomlar tayyorlanadi.
Amethystium
Amethystium (talaffuzi: "ametistium", lotinchadan «ametist ranglari») — norvegiyalik bastakor va musiqachi Øystein Ramfjordning (ruscha talaffuzi: Remfyord Eysteyn) musiqiy loyihasi.
Musiqachining albomlari yozilgan uslubni, ambient, new age va etnik musiqa yigʻindisi deb atash mumkin. Baʼzi treklarda hind, tibet va nepal instrumentlari eshitiladi.
Birinchi treklarni Eysteyn, 1998-yildan yoza boshlagan, 2000-yilda ularni hammaning diqqat eʼtiboriga mp3.com saytida havola etdi. Uning loyihasi tezda mashxurlikka erishdi va 2001-yilning 14-avgustida Neurodisc Records studiyasida birinchi albom "Odonata" (lot. Ninachi chiqdi. Keyingi 4 ta albom muqovasida shu hasharot tasvirlanadi). Bu albom oʻz ichiga turli xil madaniyat musiqalarini oladi: sharqiy (Opaque, Enchantment, Odyssey, Lhasa), grigorian uslubda aytiladigan qoʻshiqlar (Arcane Voices, Ethereal).
"Aphelion" nomli ikkinchi albom 2003-yilning 28-yanvarida chiqdi. Unda birinchi bor vokal partiyasi yangradi. "Autumn Interlude" trekida uni joyel Brandt ijro etdi, matnni esa Stiven Hyuit yozdi.
2004-yilning 5-oktabrida uchinchi albom "Evermind" chiqdi. 2006-yilning oktabrida esa "Emblem (Selected Pieces)" — birinchi uchta albomning eng yaxshi qoʻshiqlari qaytadan yozilgan toʻplam dunyo yuzini koʻrdi.
"Isabliss" nomini olgan 4-albom 2008-yilning 17-iyunida chiqdi. (Rasmiy saytdagi maʼlumot ).
Aphelion
"Autumn Interlude" matni:
Feels like I could reach up into dark October skies
Strange thoughts staring at the stars on an autumnʼs night
Isabliss
"La pluie" trekidagi vokal Li Nisbet (Lee Nisbet)ga tegishli. Treasure dagi vokal pertiyasini esa Mari Langstrand ijro etgan, bekvokal — Li Nisbet.
Qiziqarli faktlar
«Autumn Interlude» trekidan boʻlak, fortepiano oʻyini fragmenti (0:44-0:45) mashxur QIP 2005, keyinroq uning davomchisi QIP Infium internet messenjerida yuklanish musiqasi sifatida ishlatilgan.
NGC 4684
NGC 4684 Sunbula yulduz turkumidagi SB0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Ozarbayjon-Rossiya munosabatlari
thumb|250x250px| [[Dmitriy Medvedev|Dmitriy Medvedevni Bokuda Ozarbayjon Ulug ' Vatan urushi faxriysi Agadadash Samedov va Ozarbayjon prezidenti Ilhom Aliyev kutib oldi, 2008 -yil]] thumb|250x250px| [[Dmitriy Medvedev|Dmitriy Medvedevni Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev va uning rafiqasi Mihriban Aliyeva kutib oldi, 2008- yil]] thumb|250x250px| [[Vladimir Putin Haydar Aliyev bilan Ozarbayjonning Bina aeroportida, 2001- yil]] thumb|250x250px| Prezident Putin Ozarbayjon Prezidenti Haydar Aliyev bilan Rossiya-Ozarbayjon hujjatlarini imzolash marosimida, 2002- yil Ozarbayjon-Rossiya munosabatlari Ozarbayjon Respublikasi va Rossiya Federatsiyasi o'rtasidagi ikki tomonlama munosabatlardir.
Missiya
Missiya (lot. missio — joʻnatmoq) — 1) muayyan topshiriq bilan boshqa mamlakatga yuborilgan vakillar; 2) bir davlatning boshqa davlatdagi (elchixonadan farqli ravishda) vakili tomonidan boshqariladigan doimiy diplomatik vakolatxonasi.
Ozarbayjon-Rossiya munosabatlari
Rossiyaning Bokuda elchixonasi, Ozarbayjonning Moskvada elchixonasi va Sankt-Peterburgda bosh konsulligi bor. Ozarbayjon ham Yekaterinburgda yana bir bosh konsullik ochishini ma’lum qildi. Mintaqadagi eng katta rus diasporasi bo'lgan Ozarbayjonda Rossiyada yarim milliondan ortiq ozarbayjonlar, shuningdek, muhim rus diasporasi yashaydi. Rossiya prezidenti Dmitriy Medvedev Rossiya va Ozarbayjon xalqlarini “eng yaqin doʻstlik va ishonch rishtalari” bogʻlaganini taʼkidladi.
Ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar doʻstona va yaqin boʻlib qolmoqda, biroq Togʻli Qorabogʻ mojarosi, Janubiy Osetiya-Abxaziya mojarosi va Kaspiy dengizining huquqiy maqomi kabi koʻplab kelishmovchiliklar mavjud. Ozarbayjon Checheniston masalasida Rossiyani qo‘llab-quvvatladi va chechen isyonchilari prezidenti Aslan Masxadovning Bokudagi vakili ofisini yopdi. Ayrim tahlilchilar Rossiya 1990-yillar boshida Elchibeyning millatchi hukumati hokimiyat tepasiga kelguniga qadar Qorabogʻ mojarosida betaraf boʻlgan va Ozarbayjonni maʼlum darajada qoʻllab-quvvatlagan, buning natijasida Rossiya Armaniston bilan bir qancha harbiy shartnomalar imzolaganini taʼkidladi. Bu, 1990-yilning qora yanvarini nishonlash bilan bir qatorda, Ozarbayjon jamiyatida, ayniqsa, millatchilar orasida Rossiyaga nisbatan ishonchsizlikka olib kelgan bo‘lsa-da, 2007-yilgi so‘rov natijalariga ko‘ra, taxminan 80% Rossiya bilan do'stlikni ma'qullaydi. Gruziya bilan 2008- yilgi urushdan keyin bu ko'rsatkich 52% gacha kamaydi. Rossiya dushmanligi Ozarbayjonda hech qachon keng tarqalmagan va hukumat Ozarbayjondagi etnik ruslarning huquqlarini himoya qilishga qattiq bel bog'laydi, lekin armanlar bilan turmush qurgan yoki boshqa qarindoshlik bo'lgan ruslarga nisbatan dushmanlik mavjud. Ozarbayjonlar Chechen urushidan keyin Rossiyadagi umumiy "kavkaz dushmanligi" tufayli tez-tez kamsitiladi. Buning asosiy sababi, ruslarning ozarbayjonlarni boshqa kavkaz xalqlaridan ajrata olmaganligidir.
2008-yilda Rossiyaning Armanistonga qurol-yarog‘ topshirishi
2009- yil boshida Ozarbayjon ommaviy axborot vositalarida Rossiya 2008- yil davomida Armanistonga 800 million dollarga teng miqdorda qurol-yarogʻ yetkazib bergani haqidagi daʼvolarni eʼlon qildi. 2009-yil 12-yanvarda Rossiya elchisi Ozarbayjon Tashqi ishlar vazirligiga taklif qilingan va bu maʼlumotni soʻragan. 2009- yil 21- yanvarda Rossiya Tashqi aloqalar vazirligi transferlarni rasman rad etdi. Wikileaks saytida 2010- yil dekabr oyida e'lon qilingan materiallarga ko'ra, Ozarbayjon mudofaa vaziri Safar Abiyev 2009- yil yanvarida Moskvaga tashrifi chog'ida rossiyalik hamkasbi Sergey Ivanov bu ma'lumotni rasman rad etgan bo'lsa-da, norasmiy ravishda qurol-yarog' o'tkazilishini qabul qilganini da'vo qilgan.
Harbiy hamkorlik
thumb|250x250px| [[Vladimir Putin va Haydar Aliyev Moskvada, 2000- yil]] 2003-yil 27-fevralda Bokuda Rossiya va Ozarbayjon oʻrtasida harbiy-texnik hamkorlik toʻgʻrisidagi hukumatlararo bitim, 2006-yil 4-dekabrda tomonlar intellektual mulk huquqlarini oʻzaro himoya qilish toʻgʻrisidagi hukumatlararo bitim imzolangan edi. Har ikki davlat mudofaa vazirliklari rahbarlari muntazam ravishda mehmon tashriflarini amalga oshiradilar. 2006- yil 23-25 yanvar kunlari Rossiya Bosh vazirining oʻrinbosari va Mudofaa vaziri Sergey Ivanov Bokuga tashrif buyurdi. 2007- yilning noyabr oyida Rossiya mudofaa vaziri Anatoliy Serdyukov ham Ozarbayjonga tashrif buyurdi. 2008-yil 29-iyul kuni Moskvada Rossiya-Ozarbayjon hukumatlararo harbiy-texnikaviy hamkorlik komissiyasining ikkinchi yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi.
Kavkazdagi umumiy vaziyat va xalqaro terrorizmga qarshi kurashning umumiy maqsadlari hisobga olinsa, chegara bo‘yicha hamkorlik Ozarbayjon-Rossiya munosabatlarining muhim tarkibiy qismi bo‘lib qolmoqda. 2002-yil 25-yanvarda Chegara xizmati vakillarining faoliyati to‘g‘risidagi hukumatlararo bitim imzolangan. Maslahatlashuvlarda ikki davlat hududida chegara xizmatlari byurolarini ochish toʻgʻrisida kelishuvga erishildi.
2008- yil 29-30 yanvar kunlari Moskva, XV. Ekskursiya suhbatlarga mezbonlik qildi. thumb|250x250px| [[Dmitriy Medvedev va Ilhom Aliyev, Moskva . 2008- yil 2- noyabr]] Rossiya va Ozarbayjon huquq-tartibot va sud organlari ham hamkorlik qiladi. 1996- yil aprel oyida imzolangan Rossiya Ichki ishlar vazirligi va Ozarbayjon Ichki ishlar vazirligi o‘rtasida chegaradosh viloyatlarda ichki ishlar sohasida hamkorlik to‘g‘risidagi shartnoma 2001- yilda kuchga kirgan. Shuningdek, quyidagi kelishuvlar imzolandi: Terrorizmga qarshi kurashda o'zaro munosabatlar to'g'risidagi memorandum (2000- yil fevral) va hamkorlik protokollari, Rossiya Ichki ishlar vazirligi va Ichki ishlar vazirligi o'rtasida tovarlarni himoya qilish sohasida hamkorlik to'g'risidagi memorandum. tranzit (2008- yil iyul).
Iqtisodiy munosabatlar
Rossiya va Ozarbayjon oʻrtasidagi savdo-iqtisodiy hamkorlik tobora ortib bormoqda. 2008- yilda ikki davlat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi har yili 39,3 foizga oshib, 2 milliard 403 million dollarni tashkil etdi, eksport 1,9911 mlrd AQSH dollari, import 42,6% ga oshgan 25,4 foizga oshib, 411,4 million dollarni tashkil etdi. 2007-yil 1-yanvarda Rossiya gazining Ozarbayjonga yetkazib berish toʻxtatilganiga qaramay, savdo ijobiy tendentsiyani saqlab qoldi.
Madaniy munosabatlar
thumb|250x250px| Medvedev qahramonlar haykali poyiga gul qo'ydi ( [[Boku ).]] Madaniyat va ta’lim sohasidagi Rossiya-Ozarbayjon munosabatlari izchil rivojlanmoqda. 2006- yil dekabr oyida ikki davlat 2007–2009 yillarga gumanitar yordam sohasida davlatlararo hamkorlik dasturini kelishib oldilar.
1785
1785-yil — shanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Ozarbayjon-Rossiya munosabatlari
Madaniy munosabatlar
2005- yil Rossiyada "Ozarbayjon yili", 2006- yil Ozarbayjonda "Rossiya yili" deb e'lon qilindi; Bu ikki yil davomida ikki davlat oʻrtasida 110 ta maxsus madaniy tadbirlar tashkil etildi.
2008- yilda Bokuda Moskva davlat universitetining filiali tashkil etildi. Ozarbayjon universitetlarida 15 mingdan ortiq talaba rus tilida taʼlim oladi. Ozarbayjonda 50 dan ortiq rus gazetalari va 10 ta rus axborot agentliklari mavjud.
Buzilish va yangilanish
2010-yillardagi qator muvaffaqiyatsizliklardan so‘ng, jumladan, Gabala radiolokatsion stansiyasini Rossiyaga ijaraga berish muddatini uzaytirish va Rossiyaning Krasnodar o‘lkasida yangi stansiya qurilishi, Rossiyaning Boku-Novorossiysk quvuri orqali ozarbayjon neftining tranzitini to‘xtatish haqidagi qarori. Ozarbayjonning “Naftalin” tankerining Dog‘istonda noqonuniy yuk tashishda gumonlanib qo‘lga olinishi munosabatlarni buzdi.
Muhokamalarda Togʻli Qorabogʻni tartibga solish, Kaspiy dengizining huquqiy rejimi va energetika sohasidagi hamkorlik masalalari muhokama qilindi. Bundan tashqari, Ozarbayjon Respublikasi Davlat neft kompaniyasi (SOCAR) va Rosneft o'rtasida hamkorlik va neft yetkazib berish shartlari to'g'risida shartnoma imzolandi; Shuningdek, umumiy chegarada Samur daryosi orqali yangi avtomobil koʻprigi qurish boʻyicha kelishuvga erishildi. Armanistonning Yevropa Ittifoqi bilan Assotsiatsiya shartnomasini imzolash niyati nuqtai nazaridan Armaniston-Ozarbayjon munosabatlarini mustahkamlash sifatida o'qilishi bilan tashrif yanada ahamiyatli bo'ldi.
Elchixonalar
Ozarbayjon elchixonasi Rossiyaning Moskva shahrida joylashgan. Rossiya elchixonasi Ozarbayjonning Boku shahrida joylashgan.
Rossiya qurolli kuchlari
Rossiya qurolli kuchlari ( Вооружё́нные си́лы Росси́йской Федера́ции ) — Rossiyani quruqlikdan, havodan va dengizdan har qanday hujumlardan himoya qilish vazifasi yuklangan harbiy kuch. U Rossiya quruqlik qo'shinlari, Rossiya havo kuchlari, Rossiya dengiz floti, Rossiya strategik raketa kuchlari, Rossiya havo-desant kuchlari va Rossiya kosmik kuchlarining harbiy qismlaridan iborat.
Tarixi
Boris Yeltsin 1992- yil 7- mayda Rossiya Mudofaa vazirligini tashkil etish to'g'risidagi farmonni imzoladi va Sovet Qurolli Kuchlarining Rossiya Sovet Federativ Sotsialistik Respublikasi chegaralaridagi barcha bo'linmalari Rossiya Federatsiyasi nazoratiga o'tkazildi.
Affinghausen
Affinghausen Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Diepholz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 12,26 km2. 835 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Rossiya qurolli kuchlari
Tarixi
Sovet Ittifoqining parchalanishi natijasida yuzaga kelgan iqtisodiy inqiroz tufayli Rossiya 2000-yillarga qadar texnologik o'zgarishlardan orqada qoldi. So'nggi paytlarda tabiiy gaz narxining oshishi bilan iqtisodiyoti yaxshilangan Rossiya dunyoda yana rol o'ynay boshladi.
Aulae (Kilikiya)
Aulae yoki Aulai (Αὐλαί) - Turkiyadagi Qadimgi Cilicia va hozirgi Mersin ga yaqin bo‘lgan tarixiy joyda joylashgan.
Affinghausen
Hududi
Affinghausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Rossiya qurolli kuchlari
Tarixi
Uning 2010- yilgacha bo'lgan loyihalari: Borey toifasidagi yadro ballistik raketa suv osti kemasi, Yasen toifasidagi yadroviy hujum suv osti kemasi, PAK FA yashirin qiruvchi samolyoti, T-90 asosiy jangovar tanki, Bulava qit'alararo (suv osti) ballistik raketasi va 2010 -yilga kelib boshqa samolyot tashuvchisi. Admiral Kuznetsov.
Fontaine-sur-Somme
Fontaine-sur-Somme Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aulae (Kilikiya)
Tarixi
Stephanus of Byzantium tomonidan hozirgi Mersin markazidagi Zephyrion ga yaqin bòlgan joylashuv Tarsus va Anchiale o‘rtasida joylashgan Cilicia qismi sifatida takidlab o‘tilgan. Garchi Hansgerd Hellenkemper bu qishloqni dastlab biroz g‘arbda joylashgan deb hisoblasada, so‘ngi topilmalar bu joy Kazanlı da joylashganini ko‘rsatgan.
Topilmalar
2012-yilgacha Kazanlida tarixiy ahamiyatga ega bo‘lgan yagona joy shimolda joylashgan Topraktepe tumulus edi. 2012-yilda Kazanli O‘ta yer dengizi sohiliga yaqinidan bir guruh amforalar topilgan. Amforalarning aksariyati LR1 (kech Rim) amforalari edi. Ammo ular orasida LR4 amforalari ham bor edi. Amforalar miqdori keramika ishlab chiqarish ustaxonasi va samarali bo‘lgan mahsulotni taklif qiladi. Shunday qilib, Mersin Universitetidan, Murat Durukanning so‘zlariga ko‘ra, Kazanlini Aulae bilan aniqlash mumkin. [1][2]
Fontaine-sur-Somme
Aholisi
469 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 31,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,0 km2. Dengiz sathidan 7 – 102 m balandlikda joylashgan.
Wolcott (Indiana)
Wolcott AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. White okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1001 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 713,0 nafar kishi.
Gaibiel
Gaibiel Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,10 km2. Aholisi — 199 kishi (2010).
Hill City (Janubiy Dakota)
Hill City  — AQShning Janubiy Dakota shtati, Pennington okrugidagi eng qadimgi shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 872 kishini tashkil qilgan.
Geografiyasi
Hill City sahri 43.93368°N, -103.57141°W (43.933675, − 103.571415) koordinatalarda joylashgan.
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 1.27 sqmi tashkil qiladi, shundan 1.26 sqmi quruqlik va 0.01 sqmi suvdan iborat.
Demografiyasi
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 1 008 kishi, 394 ta xonadon va 244 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 82,1% oq tanlilar, 0,6% afro-amerikaliklar, 4,0% tubjoy amerikaliklar, 0,1% osiyoliklar, 10,4% boshqa irqlar va 2,7% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 18,9% ni tashkil etadi.
Shaharda 394 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 33 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 49,2 foizi er-xotinlar birga yashagan, 7,9 foizi eri boʻlmagan ayollar, 4.8 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 38,1% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 30,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 9,7 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.
Shahardagi bir xonadonning o‘rtacha daromadi 32 500 dollarni, oilaning o‘rtacha daromadi esa 37 500 dollarni tashkil qilgan. Erkaklar oʻrtacha daromadi 30,114 dollarni, ayollarniki esa 17 000 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 15 789 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 12,5 foizi va aholining 13,7 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 17,5 foiz 18 yoshgacha boʻlganlar va 13,3 foiz 65 yoshdan oshganlar qashshoq hisoblanadi.
Sophie Amiach
Sophie Amiach (1963-yil 10-noyabrda Parijda tugʻilgan) fransiyalik sobiq professional tennischi boʻlib, 1980—1995-yillarda WTA turnirida oʻynagan.
Hozirda u butun dunyo boʻylab turli tarmoqlar uchun ingliz va fransuz tillarida professional tennis boʻyicha sharhlar beradi. Perform/WTA, yaʼni Ayollar Tennis Assotsiatsiyasining sayti www.wtatv.com, shu jumladan 2018-yilgi WTA Finallari hamda Elite Trophy, ESPN (AQSh Ochiq chempionati davomida), Rolan Garrosdagi Input Media (French Open), RMC French Network tarmoqlariga intervyular bergan. Sophie shuningdek, BBC radiosi uchun Serena Williams va Angelique Kerber oʻrtasidagi 2016-yilgi Wimbledon finalini ham yoritib beradi.
Faoliyati
Parijda tugʻilgan Sofi Amiach Fransiyaning janubida oʻsgan. 4 yoshida tennis oʻynashni boshlagan u eng yaxshi fransuz oʻsmirlaridan biriga aylandi. U 1981-yilda Fransiya Ochiq chempionatida birinchi oʻsmir qizlar juftliklarida gʻolib chiqdi. Amiach 1981-yilda oʻsha paytdagi Federatsiya Kubogining Fransiya terma jamoasi tarkibiga kiritilgan. Sophie 1984-yilda Avstraliya Ochiq chempionatining chorak finaliga chiqdi va 10 marotaba Fransiya Ochiq chempionatida ishtirok etdi .1987-yilda Amiachga Billie Jean King murabbiylik qilgan.
İnanmış
İnanmış - Turkiyaning Erzurum viloyati Oltu tumaniga qarashli qishloq.
Manbalar
[
Pradamano
Pradamano Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16 km2. 3479 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Missuri (maʼnolari)
Missuri:
|     Shtat_nomi = Missouri |     Shtat_nomi_o`zbekcha = Missuri |     Bayrog` = Flag of Missouri. {{koʻp maʼnolilik}}
Qirgʻizistonlik oʻzbeklar
Qirgʻiziston Oʻzbeklari
Qirgʻiziston Oʻzbeklari aholining koʻpligi boʻyicha ikkinch oʻrnni egallaydi.
Tarixi
Oʻzbeklar Qirgʻizistoning asosan janubiy qismlarida azaldan yashab kelgan. Tarixda janubiy qirgʻizistoning siyosiy iqtisodi, madaniy sohalarida oʻzbeklar katta oʻrin tutgan. Oʻshning 3000 yillik tarixini oladigan boʻlsak har bir davrda oʻz oʻrniga ega. Miloddan keyingi arablarni olamizmi yoki Temuriylar davlatini olamizmi, Qoraxoniylar davrini olamizmi Qoʻqon xonligini. Oʻzbeklarning bu yerdagi tarixiy meʼmoriy obidalari talaygina yaqin tarixdagi oʻzbek halqining qahramoni shox va shoir davlat arbobi Zahiriddin Muhamad Bobur Oʻsh shahri markazidagi sulaymon togʻining choqqisiga oʻzining hujrasini bunyod qilgan va Oʻsh shahriga tez-tez kelib turgan. Bu yerda ijod ham qilgan oʻzining „Boburnoma“ asarida shunday deydi Oʻsh shahri Andijondan 40 charirim uzoqlikda joylashgan shahar aholisi mehmon doʻst, savdogor, hunarmand deydi. Oʻsh aholisining milliy tarkibi haqida lom-lum demaydi chunki bunga hojad boʻlmagan Andijon aholisi singari hammasi oʻzbeklar boʻlgan negaki Boburni hechqanday toʻaqinliklarsiz kutib olgan va hechqanday ixtiloflar boʻlmagan. Bobur etti uhlab tushiga kirmagan hozirgi holatlar oʻzbeklarning boʻlinib ketishi.
Yaqin tarix
1924-yili ruslar hozirgi Qirgʻizistonni egalab olishgan u davrda janubiy Qirgʻiziston Qoʻqon xonligiga qarashli boʻlgan, ruslarning olib borgan statitikasiga qaraganda birgina Oʻsh shahrining aholisi 90 % oʻzbeklar, qolgani ruslar boʻlgan.
Hududiy bolinishi
Hozirgi kunda Qirgʻizistonda 1 000 000 yaqin Oʻzbeklar yashaydi
1-yanvar 2016-yil holatiga oʻzbeklar soni 878 ming 615 odamni tashkil etgan. Oʻzbeklar Qirgʻiziston aholisining 14,6 foizini tashkil etgan.
1-yanvar 2018-yil holatiga oʻzbeklar soni 918 ming 262 odamni tashkil etgan. Oʻzbeklar Qirgʻiziston aholisining 14,7 foizini tashkil etgan.
Madaniyati
Qirgʻizistondagi oʻzbeklarning madaniyati oʻchogʻi bu 1914-yili Rahmonberdi Madazimov tomonidan tashkil etilgan Bobur nomli Oʻsh oʻzbek akademik musiqali drama teatridir.
Oʻsmalar
Oʻsmalar, blastomalar — organizmdagi oʻzgargan va oʻzining odatdagi shakli hamda funksiyasini yoʻqotgan (sifati buzilgan) hujayralardan iborat toʻqimalarning zoʻr berib oʻsib ketishi. Oʻsma hujayralari Oʻsmalarga sababchi omillar toʻxtagandan keyin ham koʻpayaveradi.
Oʻsmalarni onkologiya fani oʻrganadi. Xavfsiz (yetilgan) va xavfli (yetilmagan) O'smalar farq qilinadi. Xavfsiz Oʻsmalar atrofdagi toʻqimani itaradi, suradi, baʼzan siqib qoʻyadi, lekin ularni yemirmaydi. Xavfli Oʻsmalar tez rivojlanib, boshqa toʻqimalarga oʻsib kirib, ularni yemiradi; bunda qon tomirlarga ham shikast yetadi. Odatda, qon va limfa tomirlari devorining yemirilishi natijasida qon yoki limfaga tushgan oʻsma hujayralari turli aʼzo va toʻqimalarga metastaz beradi. Natijada Oʻsmalarning ikkilamchi tugunlari — metastazlar hosil boʻladi, yaʼni Oʻsmalar tarqalib ketadi. Oʻsmalar butunlay olib tashlanmasa, qaytadan oʻsib chiqadi (retsidiv beradi). Xavfsiz Oʻsmalar metastaz bermaydi (tarqalmaydi), ammo paydo boʻlgan joyiga koʻra hayot uchun xavfli boʻlishi (mas, miyada yoki nafas va hazm yoʻllarida boʻlsa, ularni siqib, ezib qoʻyishi), shuningdek, uning bir qismi kesib tashlansa, qayta oʻsishi mumkin. Oʻsmalarning metastaz berishbermasligi va metastaz berish tezligi organizmning immunobiologik holatiga bogʻliq.
Oʻsmalar oʻsishi toʻqimada cheksiz boʻlinuvchi oʻzgargan hujayralarning kichik guruhi vujudga kelishidan boshlanadi. Ular sekin-asta rivojlanadi. Bunda bir necha bosqich farq qilinadi: 1) oʻsma hujayralarining notekis koʻpayishi (giperplaziya); 2) oʻchoqli proliferatsiya, yaʼni toʻqimaning oʻsishi, 3) xavfsiz Oʻsmalar hosil boʻlishi; 4) nihoyat, uning xavfli tus olishi (malignizatsiya). Bevosita xavfli Oʻsmalardan avval paydo boʻlgan va xavfli Oʻsmalarga aylanadigan Oʻsmalar rak oldi, toʻqimada ancha erta sodir boʻlgan oʻzgarishlar oʻsma oldi jarayoni hisoblanadi. Oʻsmalarning bosqichmabosqich rivojlanishi va keyin xavfli tus olishi — uning oʻziga xos avj olishi shu tariqa oʻtadi. Oʻsmalardan qon ketishi kamqonlikka, Oʻsmalarning chirishi va moddalar almashinuvi buzilishidan hosil boʻlgan mahsulotlar organizmning zaharlanishiga sabab boʻladi.
Oʻsmalar parenxima va stromadan tarkib topadi. Parenxima Oʻsmalarning asosiy massasi boʻlib, uning oʻsishi va tabiatini belgilaydi; stroma Oʻsmalar atrofidagi biriktiruvchi toʻqimadan hosil boʻladi. Har bir oʻsmaning nomi oʻzi paydo boʻlgan toʻqima nomidan (oxiriga "oma" — oʻsma maʼnosini anglatuvchi qoʻshimcha qoʻshiladi) olingan, mas, togʻaydan vujudga kelgan Oʻsmalar xondroma, yogʻ toʻqimasi oʻsmasi lipoma, muskul toʻqimasi oʻsmasi mioma, biriktiruvchi toʻqimada yuzaga kelgan xavfli va sarkoma, epiteliy toʻqimasidan paydo boʻlgan xavfli Oʻsmalar karsinoma (rak), meʼda osti bezi boʻlakchalaridan hosil boʻlgan Oʻsmalar insuloma deyiladi va h.k. Leykozlar ham Oʻsmalarga kiradi. Rak bilan ogʻrish turli mamlakat va mintaqalarda turlicha, mas, teri raki shim.ga nisbatan janubida koʻproq uchraydi.
Oʻsmalarning paydo boʻlishi va rivojlanishida organizmning tugʻma yoki hayotda orttirilgan umumiy reaksiyasi katta ahamiyatga ega. Irsiy omillar asosan, Oʻsmalarga moyillikni, yaʼni organizmning oʻsma paydo qiladigan taʼsirotlarga nisbatan koʻrsatadigan u yoki bu reaksiyasini belgilab beradi. Oʻsmalar taʼsirini bartaraf etishda esa organizmning himoya, immunobiologik kuchlari, shuningdek, uning ovqatlanish va boshqalar hayot tarziga bogʻliq umumiy holati katta ahamiyat kasb etadi.
Umuman Oʻsmalar organizmga turli fizik, kimyoviy va biol. omillar taʼsir koʻrsatishi natijasida vujudga kelishi mumkin. Shuning uchun ham hozir Oʻsmalarning kelib chiqishi koʻp omilli (polietiologik) jarayon deb qaraladi.
Oʻsmalar, odatda 40 yoshdan keyin paydo boʻladi. Ammo yoshlar va hatto, bolalarda ham uchratish mumkin.
Oʻsnalarning oldini olish ularning kelib chiqishiga (gigiyenik profilaktika) va rivojlanishiga qarshi (rakning klinik profilaktikasi) tadbirlardan iborat. Gigiyenik profilaktika organizmga kanserogen taʼsir koʻrsatadigan omillarni yoʻqotish yoki ularning miqdorini kamaytirishdan; klinik profilaktika esa oʻsma oldi kasalliklarini oʻz vaqtida aniqlab, davolashdan iborat. Aholi oʻrtasida muntazam (sistemali) ommaviy profilaktik tekshiruvlar oʻtkazish va ayrim aholi guruhlarini dispanserizatsiya qilish katta ahamiyatga ega. Kasallikning boshlangʻich belgilari paydo boʻlganda darhol vrachga murojaat qilish kasallikni barvaqt aniqlashda nihoyatda muhim.
Oʻsmalar diagnostikasi bemorni klinik instrumental tekshirish (soʻrash, kuzatish, maxsus tekshirish usullarini qoʻllash va har xil tahlillar oʻtkazish)ga asoslangan.
Ichki aʼzolar (meʼda, oʻpka, tuxumdon, yoʻgʻon ichak, meʼda osti bezi va boshqalar)dagi Oʻsmalarni barvakt aniqlash (diagnoz qoʻyish) ancha mushkul boʻlib, bunda rentgenologik, radioizotop, endoskopik, morfologik, immunologik, kompyuter tomografiya, biopsiya olish va boshqalar maxsus tekshirish usullaridan foydalaniladi.
Tibbiyot amaliyotida radioizotoplar yordamida tekshirish usullari keng qoʻllanilmoqda. Ayrim radioaktiv moddalar, mas, fosfor, yod, stronsiy, oltin va boshqalarni oʻsma hujayralari sogʻlom hujayralarga nisbatan ancha koʻp yutadi, bu esa radioizotoplarning tarqalishiga qarab Oʻsmalar va metastazlarni barvaqt aniqlash imkonini beradi.
Oʻsmalar tuzilishining morfologik xususiyatlarini aniqlash davolashning aniq usulini tanlashda muhim ahamiyatga ega.
Xavfli Oʻsmalar kompleks usulda davolanadi. Oʻsmalar paydo boʻlgan aʼzoga, uning rivojlanish bosqichi, tuzilishiga, bemorning yoshi va boshqalarga qarab gamma va rentgen nurlari, doridarmonlar bilan davo qilinadi; lekin xirurgik usul keng qoʻllaniladi.
Koʻpincha xirurgik usul nur va doridarmonlar qoʻllab davolash bilan birga olib boriladi (qarang Nur bilan davolash, Kimyoterapiya). Xavfli Oʻsmalarni nur bilan davolash onkologiyaning rivojlanayotgan yoʻnalishlaridan biridir.
Soʻnggi yillarda organizmning himoya kuchlarini oshirishga qaratilgan immunoterapiya usulida davolash jadal olib borilmoqda (qarang. Onkologiya).
Fraungofer difraksiyasi
Fraungofer  difraksiyasi
Yorug‘lik difraksiyasi amaliyotda juda qiziq, agar to‘siq Frenelning 1-chi zonasini kam qismini ochiq qoldirsa quyidagi shart bo‘yicha
yoki
difraksion manzara uzoq masofada kuzatiladi. Misol uchun, agar     (yashil nur), L kuzatish tekisligigacha bo‘lgan masofa 2 metrdan sezilarli darajada ortiq bo‘ladi (minimum 10 metr yoki katta). To‘lqin fronti elementidan kuzatish nuqtasiga nisbatan juda uzoqdan o‘tkazilgan nurlarni parallel nurlar deb hisoblash mumkin. Bunday nurlar difraksiyasiga parallel nurlar difraksiyasi deb yuritiladi yoki Frenel zamondoshi nemis fizigi I.Fraungofer sharafiga Fraungofer difraksiyasi deyiladi.
Agar nur yo‘liga to‘siq o‘rniga yig‘uvchi linza qo‘yilsa, \theta burchak ostida difraksiyalangan parallel nurlar fokal tekislikning biror nuqtasida yig‘iladi (1-rasm). Shuni aytish kerakki, linzalar fokal tekisligidagi har qanday nuqta, linzalar yo‘q holda cheksiz uzoqlikdagi nuqtaga ekvivalentdir. thumb|791x791px|1-rasm. Parallel nurlar difraksiyasi yashil egri chiziq fokal tekislikda intensivlikning taqsimlanishi (x-o‘qi bo‘yicha masshtab juda kattalashtirilgan).
Fraungoferning difraksion manzarasi linzalarning fokal tekisligida kuzatiladi. Geometrik optikada asosan, uzoqdagi nuqtaviy jismning nuqtaviy tasviri linzalarning fokusida joylashishi kerak. Haqiqatdan ham nuqtaviy jism tasviri difraksiya tufayli aniq emas. Bunda yorug‘likning to‘lqin tabiati namoyon bo‘ladi. Hech bir optik sistema nuqtaviy tasvirni beraolmaydi.
D diametrli dumaloq tirqishdagi Fraungofer difraksiyasi markazida yorug‘ dog‘ bo‘lgan difraksion manzarani beradi. (Eyri diski), uning atrofida yorug‘ va qorong‘i halqalar navbatlanib keladi (2-rasm). Bu difraksion dog‘ nuqtaviy manbaning tasviri hisoblanadi. Linzaning fokal tekisligidagi bu markaziy dog‘ning radiusi quyidagiga teng:
Difraksion tasvirning o‘lchami juda kichik, masalan, to‘lqin uzunligi   bo‘lgan monoxromatik yorug‘lik diametri D=5sm, fokus masofasi F=50 cm bo‘lgan linzaning fokal tekisligidagi markaziy yorug‘ dog‘ning radiusi taxminan 0,006 mm ga teng.
ADABIYOTLAR
Serval (Aisne)
Serval Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Soissons tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
38 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2. Dengiz sathidan 74 – 169 m balandlikda joylashgan.
1786
1786-yil — yakshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Craig (Iowa)
Craig AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Plymouth okrugi tarkibiga kiradi.