Koʻz_kosasi_patologiyasi
Davolash
Flegmona, katta ekzoftalm, hemoz boʻlganda orbitaning tashqi-pastki qirrasi ostidan kesib, orbitotomiya qilib, yiringni chiqarish, boʻshliqni kuchli antibiotiklaming quyuq eritmasi bilan yuvib, turunda qoʻyish va linkomitsin, seporin, sefamizindan katta dozada sxema bilan inʼektsiya qilish zarur. Isitmani tushiradigan, yurakni quvvatlantiradigan dorilar, sulfanilamidlar va vitaminlar berish lozim. Tenonit — tenon kapsulasining yallig4 lanishi (tenonitis). Bu kasallik kam uchraydi. Buning sabablaridan biri revmatizmning keskin xuruji, baʼzida ogʻir gripp, shikastlanish va boshqalardir. Klinikasidagi eng xarakterli simptom — kasallangan koʻz harakatlanib qimirlaganda bemor oʻtkir va keskin sanchiqli ogʻriq sezadi, koʻz soqqasi ustida biror yuk turganga oʻxshash ogʻirlik sezadi. Obʼektiv holatida — tez orada ekzoftalm, konʼyunktivaning kuchli shishuvi — xemoz paydo boiadi. Diplopiya paydo boʻlishi mumkin. Koʻpincha 2-3 kundan kcyin ikkinchi sogʻlom koʻzda ham shu simptomlar paydo boʻlishi mumkin. Amaliy shifokor, yuqorida yozilgan simptomlarga yaxshi ahamiyat berishi va oʻz vaqtida diagnoz qo4yib, bemomi statsionarga y uborishi zarur. Unda klinika va laboratoriya analizlariga asoslanib, etiologik davolash usullari qoʻllaniladi. Davolash birinchi navbatda 10-15 daqiqa quruq issiq (sollyuks lampasi) berish, koʻzni bogʻlab qoʻyish va levomitsetin, albutsidlarni ham bir oz isitib tez-tez tomizib turish kerak. Albutsidning poroshogini ertalab va kechqurun (uxlash oldidan) koʻzga sepish yaxshi natija beradi. Orbita venalari trombozi Orbita venalarining trombozi oʻzining subʼektiv va obʼektiv simptomlari bilan orbita flegmonasini eslatadi. Bunda ham og4riq, shish, qizarish, xemoz, ekzoftalm paydo boʻlishi mumkin. Lekin buning oʻziga xos simptomlari — trombozga uchragcm venaning qovoq ichki qavatlarida ogʻriqli qattiq zich shnurga oʻxshab yotishi, koʻruv nervining yalligʻlanishi, markaziy venaning trombozi bilan farqlanadi. Yuz terisi va ayniqsa yuqori lab terisida chipqon, saramas boʻlganda infektsiya yuz venasi shoxchalaridan orbitaga oʻtib, tromboz berishi mumkin. Baʼzida tromboz miya venalaridan orbitaga oʻtishi ham mumkin. Lekin tromboz orbitadan miyaga oʻtganda uni oʻz vaqtida aniqlab, davolanmasa kasallik bemorni halok qilishi mumkin. Shuning uchun infektsiyalarga qarshi olib boriladigan tadbirlarni ogʻishmay bajarish, shaxsiy va umumiy gigiyenaga rioya qilishning ahamiyatini aholiga qayta-qayta tushuntirish va bunday kasalliklarning oldini olish zarur vazifalardan biridir. Davolash usullari orbita flegmonasini davolashdan kam farq qiladiyu, agar yalligʻlanishni keltirib chiqargan infektsiya bakteriologik aniqlansa, masalan, tuberkulyozda spetsifik sxema bilan davolanadi. Umumiy kasalliklardan endokrin bezlar patologiyasi ham orbitaga zarar yetkazishi mumkin. Qalqonsimon bezning Bazedov kasallida ikkala koʻzning kuchli ekzoftalmi boʻlishi mumkin. Bunda koʻz shox pardasi qovoqlar bilan bekilmay qolishi, keratit boʻlishi mumkin. Buning ekzoftalmdan tashqari yana uchta oʻziga xos simptomlari bor: Grefe simptomi — koʻzlar ochiq turganda yuqori limb ustida sklera ingichka oq tasmaga oʻxshab koʻrinib turadi, chunki yuqori qovoq shox parda ustiga surila olish qobiliyatini yoʻqotadi. Mebius simptomi — koʻzlarning konvergentsiya qobiliyati pasayib ketadi. Shtelvag simptomi- mijja qoqishning ju d a siyraklashuvi, koʻz tirqishining yaxshi yumilmasligidan boʻladi. Davolash asosiy kasallikka qarshi qaratilishi kerak, koʻzga tomchi dorilar va malhamlar qoʻllash lozim. Orbitada qon aylanishining buzilishi natijasida paydo boʻladigan ekzoftalm — pulsatsiya qiladigan ekzoftalm exophthalmus pulsans deyiladi. Bu patologiyaning ham asosiy simptomi ekzoftalm boʻlib, bunda koʻz soqqasi pulsga oʻxshab ritm bilan loʻqillab turadi. Qo4 kaftini koʻzga qoʻyib turilganda bu yaxshi seziladi. Bu loʻqillash hushtakka oʻxshagan tovush bilan oʻtib, hatto bemorning oʻziga ham eshitiladi, koʻz ichi bosimi koʻtariladi, koʻz tubidagi vena tomirlari kengayadi. Bu holat qari va skleroz kasalligiga yoʻliqqan odamlarda ichki uyqu arteriyasining gʻorsimon boʻshliqqa yorilishi natijasida yuzaga keladi. Bunda arteriyaning anevrizmasi va shikastlanishlari ham sabab boʻladi. Odatda hushtakli ekzoftalm bir tomonlama boʻladi. Bunda koʻruv nervining asta-sekin atrofiyaga uchrashi yoki ikkilamchi glaukomadan koʻz butunlay koʻrmay qoladi.