cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mixail Ostrogradskiy
Mixail Vasilyevich Ostrogradskiy [1801.12(24)9, Poltava viloyati — 1861.20.12 (1862.1.1), Poltava] — rus matematigi, Peterburg mat. maktabi asoschilaridan biri, Peterburg Fanlar akademiyasi akademik (1830). Parijda Ostrogradskiy Koshi, P. Laplas, J. Furye qoʻlida oʻqigan (1822—28). Asosiy ishlari matematik analiz, sonlar nazariyasi, ehtimollar nazariyasi va boshqa sohalarga oid. U qattiq jism va suyukliklarda issiklik tarqalishi tenglamasini, hajm intefalini sirt integraliga oʻtkazuvchi formulani keltirib chiqardi (qarang Ostrogradskiy formulasi).
Wachenroth
Wachenroth Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Erlangen-Höchstadt tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 23,16 km2. Aholisi — 2172 kishi (2010).
Hududi
Wachenrothning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Sangin
Sangin (سنگين) Afgʻonistonning Hilmand viloyatidagi shaharcha boʻlib, taxminan 20 000 kishi istiqomat qiladi. 32.07333°N, 64.83389°W Hilmand daryosi vodiysida 888 m balandlikda, 95 kmLashkargohdan shimoli-sharqda joylashgan. Sangin mamlakat janubidagi afyun savdosining markaziy joylaridan biri sifatida tanilgan, shuningdek, anʼanaviy ravishda Tolibonni qoʻllab-quvvatlab kelgan shaharlardan biridir. Britaniyaning The Guardian gazetasi uni 2010-yilda „Afgʻonistondagi eng halokatli hudud“ deb taʼriflagan. Sangin tumanidagi asosiy bozor ham Sanginda joylashgan. 611-yoʻnalish Sangin orqali oʻtadi.
Iqlimi
Sangin issiq choʻl iqlimiga ega (Köppen BWh), kam yogʻingarchilik va yoz va qish oylarida haroratlar oʻrtasidagi yuqori oʻzgarishlar bilan ajralib turadi. Sanginda oʻrtacha harorat 18,8 °C, yillik yogʻingarchilik esa oʻrtacha 143 mm ni tashkil qiladi. Iyul — yilning eng issiq oyi, oʻrtacha harorat 31,6 °C. Eng sovuq oy yanvar hisoblanib, oʻrtacha harorati 6,1 °C ni tashkil qiladi.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Muslima ayollarning milliy rahbarlikdagi rollari tobora ko'payib bormoqda. Xotin-qizlarning ta’lim olish imkoniyatlarining kengayishi ularning siyosatga aralashishini yanada ragʻbatlantirdi. Musulmon bo'lgan ayol yetakchilarga quyidagilarni misol keltirish mumkin: Pokistonning sobiq bosh vaziri Benazir Bhutto (1988–1990 va 1993–1996), Indoneziya prezidenti Megavati Sukarnoputri (2001–2004), Turkiyaning sobiq bosh vaziri Tansu Chiller (1993–1995), Senegalning sobiq bosh vaziri Mame Madior Boye (2001–2002), Bangladesh bosh vazirlari Xolida Ziyo (1991–1996 va 2001–2006) va Shayx Hasina Vajed (1996–2001 va 2009–hozirga qadar), Eronning sobiq vitse-prezidenti Masumeh Ebtekar (1997—2005-yillar), Mali Bosh vaziri Sisse Mariam Kaidama Sidibe (2011–2012), Kosova prezidenti Atifete Yaxjaga (2011–2016), Mavrikiyning sobiq prezidenti Amin Gurib (2015–2018) va Singapurning amaldagi prezidenti Halima Yakob (2017-yilda saylangan) va hozirgi prezident Tanzaniya Samiya Suluxu Hassan (2021-yil mart oyida Jon Pombe Magufulining to'satdan vafotidan keyin prezidentlikka ko'tarilgan vitse-prezident).
Ruppach-Goldhausen
Ruppach-Goldhausen Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Westerwaldkreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,41 km2. 1175 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Misr Adliya vazirligiga maslahat beruvchi “Dorul Ifto al-Misriya” Islom instituti Islomda ayollar rahbar lavozimida ishlashiga ruxsat berilgani ommaga bildirgan va bu haqida fatvo chiqargan. Shuningdek, Qur'onda ayollarning siyosatdagi rolini qo'llab-quvvatlovchi oyatlar mavjud, masalan, o'z xalqi bilan maslahatlashgan va muhim qarorlar qabul qilgan hukmdor vakili bo'lgan Sheba malikasi haqida aytib o'tilgan. Hadisda ayollarning jamoat yetakchilik rolida bo'lganligi ko'plab misollarda keltirilgan. Muhammad (s.a.v.)ning birinchi va asosiy maslahatchisi uning birinchi rafiqasi Xadicha bint Xuvaylid bo'lgan. Uning uchinchi rafiqasi Oisha Abu Bakr tibbiyot, tarix va ritorika sohasida mashhur bo'lgan va yana Payg'ambarimiz bilan tez-tez janglarda qatnashgan, hatto Tuya jangida qo'shinga boshchilik qilgan.
Kim Maslin-Kammerdeiner
Kimberlee Maslin-Kammerdeiner (1964-yil, 12-avgustda tug'ilgan), qizlik qizi Kimberlee Maslin - amerikalik iste'fodagi futbol darvozaboni va AQSh ayollar milliy futbol jamoasining sobiq a'zosi. Qo'shma Shtatlarda ayollar futbolining kashshofi deb hisoblangan u 1991-yilda Xitoyda ayollar o'rtasidagi birinchi jahon chempionatida g'olib chiqqan Amerika Qo'shma Shtatlari ayollar futbol terma jamoasi a'zosi edi. 1988-yildan 1991-yilgacha u 843 daqiqa gol urmasdan o'ynadi - o'sha paytdagi rekord. 1990-yilda u Amerikaning butun o'n yillik jamoasiga tayinlandi.
Sangin
2005-yilda
2005-yil 31-iyulda Birlashgan Millatlar Tashkilotining oltita mashinadan iborat hududiga ikki nafarga yaqin pistirmada yotgan Tolibon kuchlari 2 km shahardan janubda hujumiga uchradi. Barcha xodimlar, shu jumladan BMTning xalqaro xodimi ham oʻz marshrutini teskari tomonga burib, qochishga muvaffaq boʻlishdi, faqat Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasining Humvee avtomashinalari patruli tomonidan oʻt oʻchirish joyiga yaqinlashib kelayotgan edi. Ikki afgʻon xodimi, bir haydovchi va Ichki ishlar vazirligining qurolli qoʻriqlash qoʻmondoni doʻstona otishmada yaralangan va vertolyotda Qandahorga evakuatsiya qilingan. Birlashgan Millatlar Tashkiloti xodimi boʻlgan zirhli transport vositasi 50 kalibrli pulemyotdan ikki oʻq otish bilan birga taxminan oʻn besh marta otishmaga uchragani uchun haydab boʻlmadi. Chekinayotgan Tolibon yaqin atrofdagi daryoni gʻarbga 1500 metr narida kesib oʻtayotgani aniqlangan va ular 500 lb ogʻirlikka ega bomba orqali oʻldirilgan. Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlari (USF) Boeing B-52 Stratofortress bombardimonchi samolyotidan havo koʻmagi bilan yetkazilgan.
Kim Maslin-Kammerdeiner
Yoshligi
Kim Filadelfiyadan tashqarida, Pa.ning Rutlej shahrida o'sgan. O'sha paytda Svartmor (Pa.) o'rta maktabida o'ynash uchun o'rta maktab qizlari futbol jamoasi bo'lmagani uchun u ikki mavsum davomida Svartmor (Pa.) o'rta maktabida o'g'il bolalar futbol dasturida darvozabon bo'lib o'ynagan. Birinchidan, u bolalar QK jamoasida (1980–81) ikkinchi kurs talabasi sifatida, soʻngra oʻsmirlar jamoasida (1981–82) oʻynagan. U shuningdek, dala xokkeyi, basketbol va lakrosda ajralib turdi va o'rta maktab mavsumida (1982–83) futbol o'rniga maydon xokkeyini o'ynashni tanladi. U shuningdek, Landsdowne (Pa.) Misfits, qizlar sayohat jamoasida o'z klubi futbolini o'ynadi. NCAA DI stipendiya takliflari bilan ko'plab sport turlariga jalb qilingan, u dala xokkeyi, futbol va lakros uchun George Mason universitetida futbol o'ynashni tanladi.
Sangin
2006-yilda
2006-yil mart oyida 3/124-piyoda Amerika xavfsizlik kuchlari (SECFOR) guruhlari va ularning afgʻon hamkasblari Sangin yashil zonasiga qarash uchun platoda FOB Wolf qurilishini boshladilar. Baza darhol mahalliy jangarilar va koʻknori yetishtiruvchilarning nishoniga aylandi. FOB Wolf tez orada Missisipi shtatidagi Brandon shahridan 36 yoshli shtab-serjant Kristofer L. Robinson sharafiga FOB Robinson nomini oldi. Robinson vodiy markazida 20-maxsus kuchlar guruhi bilan Karp Diem missiyasi paytida oʻldirilgan.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Muslima ayollar uchun yetakchilik imkoniyatlari diniy kitoblarda mustahkamlangan va bugungi kunda kengayib borayotgan bo'lsa-da, oldingi avlodlar ayollarning rolini turlicha qabul qillishgan yoki tushunishmagan.
Ruppach-Goldhausen
Hududi
Ruppach-Goldhausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Zamonaviy o'zgarishlarga va musulmon ayollarning siyosiy hayotga ko'proq jalb etilishiga qaramay, ba'zi mamlakatlarda musulmonlar ideal muslima ayol o'zini ona va rafiqa roli bilan cheklashi kerakligini ta'kidlaydilar.
Sangin
2006-yilda
Mart oyida keyinroq, FOB Wolfga 1/124 IN SECFORdan qayta taʼminot konvoyi yuborildi. Karvon taxminan bir soat davom etgan murakkab pistirmada ishtirok etdi, natijada 8-10 dushman halok boʻldi va doʻstlik kuchlari yoʻqolmadi. Afgʻoniston milliy armiyasi (ANA) avtomashinasi karvonni qayta toʻplagandan soʻng, Afgʻonistonning Hilmand viloyati, Gerishk tumani, Haydarobod shahri tashqarisida qoʻlbola portlovchi qurilmaga zarba berib, olti afgʻon halok boʻldi. Voqea joyini tozalash va ANA KIA ni qayta tiklashdan soʻng, konvoy Boeing AH-64 Apache hujum vertolyotlari havo koʻmagida FOB Wolf yoʻnalishida davom etdi. Oʻsha kechada jangarilarning katta guruhi FOBga hujum qilishdi, u yerda yana 1/124 askarlari va FOB Wolfga tayinlangan xodimlar oʻq otishdi. Biroq, keyingi jangda birinchi darajali amerikalik serjant Jon Tomas Stoun va Pte. Kanadalik harbiy Robert Kostall jangda halok boʻldi. Uzoq davom etgan tergovdan soʻng, ikkala askar ham lager boʻylab otilgan amerikalik pulemyotdan doʻstona oʻqqa tutilishi natijasida TOK tepasida turgan ikkala askarga tegib oʻldirilgani aniqlandi. Aprel oyida boʻlinma Shindanddagi 207 RCAGning boshqa SECFOR jamoasi tomonidan ozod qilindi. Ushbu boʻlinmaning harakatlarini SSG Pol Mehlos tomonidan yozilgan „Bechora Bastard’s Club“ kitobini oʻqish orqali koʻrish mumkin.
Kim Maslin-Kammerdeiner
Xalqaro
Maslin-Kammerdeiner o'zining NCAA unvonidagi muvaffaqiyatini AQSh milliy terma jamoasi uchun sinovdan o'tkazdi, keyin Shimoliy Karolinada bosh murabbiy bo'lgan Anson Dorrans bosh murabbiyligida Maslinning GMU Patriots jamoasi 1985-yilgi chempionatda mag'lub bo'lgan edi. U 1988-yildan 1991-yilgacha Amerika Qo'shma Shtatlari ayollar futbol terma jamoasiga tanlangan va o'ynagan, shu vaqt oralig'ida Milliy terma jamoada 17 ta o'yinda qatnashgan va to'qqizta o'yinni o'tkazib yuborgan, shu jumladan xalqaro faoliyatidagi ilk 843 daqiqasini gol urmasdan turib. Hali ham saqlanib qolgan rekord. 1991-yilda u Jahon chempionati saralash bosqichining ko'p qismida AQSh milliy terma jamoasining asosiy darvozaboni bo'lgan, biroq JCh oldidan ba'zi ko'rgazmali o'yinlarda mag'lub bo'lgach, 1991-yilgi Jahon chempionati oldidan boshlang'ich o'rnini yo'qotgan. U Xitoyda bo'lib o'tgan ayollar o'rtasidagi birinchi jahon chempionatida g'olib chiqqan AQSh terma jamoasining zaxira darvozaboni bo'lgan.
Sangin
2006-yilda
2006-yil 2-iyunda baza va uning barcha tarkibi Britaniyaning 3-bataloni, parashyut polkiga (3 PARA) topshirildi. „Vzvod uyi“ strategiyasidan ogohlantirilgandan soʻng, inglizlar yashil zonaning chuqurligida Tolibon isyonchilari va ittifoqdosh afyun savdogarlari bilan ogʻir janglarga kirishdilar. Shahardagi janglar paytida bir qator Britaniya va Kanada qoʻshinlari halok boʻldi, shu jumladan oʻlimidan keyin Viktoriya xochi bilan taqdirlangan kapral Brayan Budd (3 PARA).
Kim Maslin-Kammerdeiner
Xalqaro
U 1991-yilgi Jahon chempionatidan keyin musobaqani tark etdi va keyinchalik Virjiniyadagi maktab o'qituvchisi va futbol murabbiyi bo'ldi.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Qur'on qarashlari
Islom ulamolari Qur'on ayollarga jamoat ishlarida qatnashish huquqini berganini ta'kidlaydilar, chunki jiddiy bahslarda qatnashgan va hatto Muhammad payg'ambarning o'zlari bilan bahslashgan ayollar misollari Qur'onda ham keltirilgan. Qolaversa, Umar xalifaligi davrida bir ayol masjidda u bilan tortishib, oʻz fikrini isbotlab, koʻpchilikning huzurida: “Ayol haq, Umar nohaq”, deb aytishiga sabab boʻlgan. Biroq musulmonlar ko'p bo'lgan mamlakatlarda ayollarning rahbarlik qilish qobiliyati bilan bog'liq asosiy muammolar Islom, Qur'on va Hadislarning matn asoslarini talqin qilishdagi farqlardan kelib chiqadi. Bu muammo arab tilining murakkabligi, islomning turli sohalari, masalan, shialik va sunniylik o'rtasidagi farqlar va turli mintaqalarda yuzaga keladigan tafovutlar bilan yanada kuchayadi. Ayol rahbarlarning roli zamonga va dinga muvofiq ravishda o'sib boradi. "Taraqqiyparvar Islom" harakatining yangi zamonaviy talqinlari orqali ayollar yetakchi sifatida ko'proq erkinlik va kuchga ega bo'lishdi.
Sangin
2006-yilda
2008-yilda Dengiz havo-yeri ishchi guruhining koʻmagisiz Echo kompaniyasining 2-bataloni 7-dengiz piyodalari aʼzolari Sangin shahrining markaziy FOB Jekson markazida joylashgan Irlandiya qirollik polkining 1-bataloni Reynjer kompaniyasiga yordam berish uchun Sanginga yuborildi. 2-batalonning bir qismi, Parashyut polki (2 PARA) ning joylashtirilishi. Ular kelganidan keyin bir oy ichida 3-vzvod FOB Tangiersdan chiqib, FOB Vishtanni tashkil etdi. 2008-yil iyun oyidan oktyabr oyigacha Echo kompaniyasi Cplni oʻz ichiga olgan holda koʻplab qurbonlarga duch keldi. Richard Vaynmaster ogʻir jarohatlarga qaramay hushini yoʻqotmaguncha kurashni davom ettirdi. Oʻsha kuni uning harakatlari unga dengiz kuchlari xochini taqdim etdi, bu 2-batalyon 7-dengiz piyodalari Afgʻonistonga joylashtirilishi paytida berilgan ikkitadan biri. 2008-yil 14-avgustda bir-biridan bir necha yuz metr va yigirma daqiqa masofada sodir boʻlgan ikkita alohida portlash hujumi Lens kapral Jeykob Toves, kapral Entoni Mihalo va Lens kapral Xuan Lopez-Kastenaedaning hayotiga zomin boʻldi. 2008-yil oktyabr oyida Echo kompaniyasi FOB Tangiers va FOB Wishtanni inglizlarga qaytarib berganidan keyin Sangindan chiqib ketdi. 2-batalyon 7-dengiz piyodalari Afgʻonistondagi harakatlari uchun dengiz flotining maqtoviga sazovor boʻldi.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Qur'on qarashlari
Qur'onda ayollar imkoniyatlarini cheklash uchun ishlatilgan bo'limlari:"“Erkaklar xotinlar ustidan (oila boshligʻi sifatida doimiy) qoim turuvchilardir. Sabab – Alloh ularning ayrimlari (erkaklar)ni ayrimlari (ayollar)dan (ba’zi xususiyatlarda) ortiq qilgani va (erkaklar oʻz oilasiga) oʻz mol-mulklaridan sarf qilib turishlaridir. (Ayollar ichida) solihalari – bu (Allohga va eriga) itoatli, gʻoyibga Alloh saqlaganicha himoyatli (ya’ni, erlarining sirlari, mulklari va obroʻlarini saqlovchi)lardir”." Biroq, bu oyat ko'pincha noto'g'ri talqin qilinadi.
Sangin
2010-yilda
2010-yil iyun oyida 3-chi batalyon 7-dengiz piyodalari va 3-chi jangovar muhandis batalyonlari Sanginga Britaniya kuchlariga yordam berish uchun kirishdi va oxir-oqibat ularni egallab olishdi. 3/7 yashil zonani dengiz piyodalari va 3-chi jangovar muhandis bataloni bilan suv bosdi va bir oy ichida 611-marshrutdan Hilmand daryosigacha boʻlgan hududlarni nazorat ostiga oldi. 2010-yil sentabr oyida Birlashgan Qirollikning Mudofaa boʻyicha Davlat kotibi Liam Foks shimoliy Hilmand Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz piyodalari korpusiga (USMC) oʻtkazilishini eʼlon qildi. Afgʻonistondagi barcha britaniyaliklar oʻlimining uchdan bir qismi (taxminan 100 kishi) Sangindagi toʻrt yillik ishgʻol davomida sodir boʻlgan. Britaniya qoʻshinlari, 40 qoʻmondon, Qirollik dengiz piyodalari hududni oxirgi tark etganlar qatorida, 2010-yil 20-sentyabrda 3/7 bilan almashtirilgan holda chekindilar.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Qur'on qarashlari
27-bobning 29–44-oyatlarida Qurʼon davlat boshligʻi lavozimiga ega boʻlgan Sheba malikasi (Bilqis) misolida ayollarni rahbarlik qilishiga ishora qiladi.
Sangin
2011-yilda
Echo kompaniyasi 2-bataloni 9-chi dengiz piyodalari 2011-yilning yanvar-fevral oylarida 3/5 qismini qoʻllab-quvvatlash uchun Marjadan qayta joylashtirildi. 3/5 qismi 2011-yil mart oyida 1-batalyon 5-dengiz piyodalari tomonidan ozod qilindi va 1/5 qismi 2011-yil oktabrgacha shu yerda qoldi. Echo 2/8 2011-yil yanvar oyidan 2011-yil avgust oʻrtalariga qadar u yerda boʻlgan va ular Bravo kompaniyasi 1/6 tomonidan qisqa muddatga ozod qilingan. 1-batalyon 5-dengiz piyodalarining 17 nafar dengiz piyoda askarlari portlashlar va kichik qurollardan oʻqqa tutildi, 191 nafari yaralandi. 1/5 3-batalyon 7-dengiz piyodalari tomonidan engillashtirildi, u yana bir bor Sanginga qaytib keldi va u yerda Afgʻoniston Milliy Armiyasi (ANA) boʻlinmasini, 3-Tolay, 2-Qandak, 2-brigada, 215-korpusni tayyorlashga eʼtibor qaratdi va ijobiy natijalarga erishdi. ANA koʻplab patrul bazalariga egalik qila boshladi va muntazam ravishda shaharni avtonom tarzda patrul qildi. Ular bir-birlariga va mahalliy qishloq aholisiga har kungi topshiriqlarni ilgarigidan koʻra koʻproq bajarish uchun tayanishni boshladilar. Tinch aholi ANA taqiqlagan hududdagi IEDlar haqida ANAga xabar berish uchun maslahat chizigʻidan foydalanadi. ANA askarlari mahalliy aholidan oziq-ovqat va tovarlar sotib olib, afgʻonlarning oʻz armiyasi bilan aloqalarini mustahkamlaydi. Dengiz piyodalari Afgʻoniston Milliy Armiyasi, Afgʻoniston Islom Respublikasi hukumati va Sangin xalqi oʻrtasidagi hamkorlikni ragʻbatlantirishda davom etmoqda.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Tarix
Tarixan islomiy jamiyatlarda ayollarning roli uy ichida bo'lgan, bu esa ayol uchun imkoniyatlarni cheklagan va to'siqlar yaratgan. Muhammad s.a.v payg'ambar ligi davrida va ilk islom davrida ayollarga katta erkinliklar berilgan. Mo'minlarning onalari deb atalgan Muhammad s.a.v.ning ayollari Islomda ayollar uchun mukammal ayol timsoli sanalgan. Ilk islom davrida uning ayollari turli rahbarlik sohalarida katta ahamiyatga ega edilar. Xadicha binti Xuvaylid Muhammad s.a.v.ga turmushga chiqishdan oldin nafaqat iqtisodiy jihatdan muvaffaqiyat qozongan, balki Islomni birinchi qabul qilgan va ilk islom davrining shov-shuvli tarixida Payg'ambar s.a.v.ga yordam bergan ayollardan hisoblanadi. Payg'ambar s.a.v. rafiqasi Hafsa binti Umar ga Qur'onni himoya qilish vazifasini topshirgan va rafiqasi Oisha binti Abu Bakr esa Tuya jangida qo'shinni boshqargan. Rasululloh s.a.v. Ummu Varaqani erkaklar va ayollarga ayol imom qilib tayinlaganlar. Payg'ambar s.a.v. ayollarga yuqori rahbarlik lavozimlarini egallashga ruxsat bergan. Biroq, uning vafotidan keyin ayollarning jamiyatdagi o'rni erkaklar hukmronligi, patriarxal jamiyatdan, kelgan hadislar va Qur'on oyatlarining noto'g'ri tafsirlari tufayli cheklab qo'yilgan. Biroq, butun Islomdagi ayollarning rolini umumlashtirish qiyin, chunki Islomning turli sohalari va Qur'on oyatlarining bir nechta talqinlari mavjud bo'lib, ular Islom jamiyatlarida ayollarning rolini o'z qarashlari bilan belgilaydilar.
Sangin
2012-yilda
1/7 2012-yil mart, 2012-yil oktyabr oylarida Sanginga joylashtirilgan. FOBdan oʻz joniga qasd qilish Charli Nolay AO ichida kuchli qarshilikni boshdan kechirdi. 21-iyunga oʻtar kechasi Dog kompaniyasining 1/7 qismidan ikkita vzvod va 8-dengiz piyodalarining 1-batalyonidan 2-vzvod SEAL 3-guruh maslahatchilari va Animal Co 1/7 bilan mustahkamlangan. 4-vzvod, Quali-ya-Gazga Heli tug'ilgan qo'shilish o'tkazdi. Sanginning janubida joylashgan tuman. Yashil zonada 4 ta pozitsiyani egallab turgan patrul bazalarining 3 tasi Tolibon kuchlari bilan ogʻir, yaqin toʻqnash kelgan. Olti kun davomida operatsiya 4 dengiz piyodasini yo'qotdi va 3 nafar jarohat oldi. Taxminan 75 dushman jangchisi o'ldirilgan. KIA'S o'z ichiga oladi, Cpl. Teylor Baun, Lance Cpl. Stiven Stivens, Lance Cpl. Eugene Mills, Lance Cpl. Niall Koti-Sears, Lance Cpl. Hunter Hogan va Lance Cpl. Kertis Duarte Xotira marosimidan parcha: Uchinchi patrul bazasida dushman birinchi vzvodga to'g'ridan-to'g'ri o'q va granatalar bilan hujum qildi. Birinchi vzvod hujumdan keyin hujumni qaytardi. Biroq, dushman granatasining parchalari dengiz piyodalaridan birini yaraladi va u evakuatsiya qilinishini talab qildi. U akalaridan biri yaralanganini ko'rgan zahoti Lance Cpl. O'zining yorqin tabassumi va yuqumli hazil tuyg'usi bilan mashhur bo'lgan Stivens tezda jihozlarini kiyib, yarador ukasi kerak bo'lishini bilgan Medevac samolyotining qo'nish zonasini supurishga tayyorligini e'lon qildi. “Siz bo'lganingizda men tayyorman”, dedi u. Unga topshiriq yoki tayyorlanishni aytishmagan. U nima qilish kerakligini bilar edi va buni mamnuniyat bilan qildi. „Dushmanlarning oʻqlari Lance Cpl boshchiligidagi patrul bazasiga taʼsir qildi. Stivens, qoʻnish zonasi xavfsizlik guruhi fidokorona otishma doʻliga otilib chiqishdi. Lance Cpl sifatida. Stivens zonani supurib tashladi, u dushman otishmalariga yiqildi. Qoʻrquviga qaramay, u yomon yoʻlga tushib, akalari uchun jonini fido qildi“.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Tarix
Islomda ayollarning huquq va erkinliklari uchun alohida harakat XX asr boshlarida faollasha boshladi. Islomiy jamiyatlarda ayollarni ozod qilish va tarbiyalashga da'vat etgan ikki asosiy shaxs Rifo at-Tahtaviy va Qosim Amin bo'lgan. Qosim Amin oʻzining “ Ayollar ozodligi” kitobida jamiyatga o'z so'zini ochiq ayta olgan Yaqin Sharqdagi muslima ayollar islohotining otasi hisoblanadi. Bu ikki erkak liderlarga XIX asr oxirida islomiy feminizm harakati yetakchilari uch misrlik ayol Maryam an- Nahhos, Zaynab Favvoz va Oisha at-Taymuriya ham qo'shilgan. 1956-yilda Doria Shafik Misrda ayollar saylov huquqi harakatiga rahbarlik qilgan. Zamonaviy islom jamiyatida gender tengligiga erishish uchun harakat qilgan. Biroq, bu harakatning rivojlanishi turli arab mamlakatlarida va Islomning turli sohalarida farq qiladi, chunki yangi talqinlar islom jamiyatlarida ayollar uchun gender tengsizlikni shakllantiradi.
Sangin
2015-yilda
Sangin 2015-yil 21-dekabrda Tolibon kuchlari tomonidan qisman qoʻlga olingan. Ikki kunlik janglardan soʻng afgʻon xavfsizlik kuchlari 90 ta yoʻqotish haqida xabar berdi. Newsmedia xabariga koʻra, Sangin uchun jangda ANA askarlarini qoʻllab-quvvatlash uchun NATO tomonidan Britaniya SASning 30 ga yaqin komando qoʻshinlari va 60 Amerika maxsus kuchlari qoʻshinlari joylashtirilgan.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Siyosiy rahbarlar
XX-XXI asrda islomiy jamiyatlarda ayol rahbarlarni ko'plab ko'rish mumkin. Dunyodagi barcha musulmonlarning aksariyati bir paytlar ayollarni yetakchi qilib saylagan mamlakatlarda yashaydi. Aholisi eng koʻp musulmon boʻlgan uchta davlatda ayollar yetakchilik qilgan, jumladan Indoneziya, Pokiston va Bangladesh.
Sangin
2017-yilda
2017-yil 23-mart kuni erta tongda Tolibon shaharni egallab oldi va shu tariqa Sangin tumanini toʻliq himoya qildi.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Afg'oniston
Afg'onistonning birinchi ayol vaziri. Afgʻonistonning uchinchi Konstitutsiyasi (1964-yilda qirol Zohirshoh davrida) ayollarga ilk bor saylash va parlamentga o'z nomzodi qo'yish huquqini berdi. Natijada, keyingi yilgi saylovlarda uch nafar ayol parlament aʼzosi etib saylangan, ikki nafari senat aʼzosi etib tayinlangan. Kubra Nurzay 1965-yilda Sog'liqni Saqlash Vaziri etib tayinlangan va 1967-yilda qayta tayinlangan
Shafiqa Ziyoi 1971-yilda Portfelsiz vazir etib tayinlanganidan keyin ikkinchi ayol vazir bo'ldi.
1988-yilda Massud Jalol Kobuldagi tibbiyot maktabini tamomlagandan so'ng, 1999-yilgacha (Tolibon hukmronligi buni imkonsiz qilib qo'yguncha) shifokor bo'lib ishlagan. 1999-yilda esa ayollar boshchiligidagi BMTning Jahon oziq-ovqat dasturida ish boshlagan. 2002- yilda Tolibon hokimiyatidan chetlashtirilgach, u loya jirgada qatnashgan 200 nafar ayoldan biri aylangan. U 2002-yilda prezidentlikka nomzodini qo'ygan va Afg'onistonda bu lavozimga nomzodini qo'ygan birinchi ayol bo'lgan.U saylovlarida Karzayga qarshi 171 ovoz (eng koʻp ovoz olgan ikkinchi ovoz) olgan. U Hamid Karzayga saylovda yutqazdi, lekin uning davrida 2004-yildan 2006-yilgacha ayollar ishlari vaziri lavozimida ishlagan. Keyinchalik Massud Jalol Vashingtondagi Rivojlanish va Aholi Faoliyati Markazida o'qishini bildirgan. Ma'lumot uchun, bu markaz ayollarga o'zlarining yetakchilik rollarini qanday oshirishni o'rgatadi.
2002-yilda Tolibon qulaganidan keyin loya jirgada qatnashgan 200 nafar ayoldan biri. U Afg'onistondagi birinchi ayol merdir. U 2008-yildan 2014-yilgacha Afgʻonistonning Daykundi viloyatidagi Nili shahrida yashovchi boʻlgan. U Afg'onistondagi diniy va etnik ozchilik bo'lgan hazora etnik guruhining a'zosi. O'z faoliyati davomida u Nilida infratuzilmani qurish uchun mablag' olish ustida ishlagan. Prezidentlikka kirishdan oldin u 1990-yillar boshidagi fuqarolar urushi tufayli Eronga ketgan edi. U yerda afgʻon bolalari uchun maktabni boshqargan. 2001-yilda u Afg'onistonga tinchlik jirgasida qatnashish uchun qaytib keldi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Hillary_Clinton_with_Afghan_female_politicians_in_2011.jpg/220px-Hillary_Clinton_with_Afghan_female_politicians_in_2011.jpg|thumb| AQSh Davlat kotibi [[Hillary Clinton|Xillari Klinton afg'on ayol siyosatchilari bilan.Fauzia Kufi o'ng tomonida va Sima Samar chap tomonida.]]
2005-yilda Afgʻoniston Milliy Assambleyasi vitse-prezidenti etib saylanganidan keyin 2014-yilda Afgʻoniston prezidentligiga nomzod boʻldi. Vitse-prezident sifatida u parlament raisining birinchi ayol ikkinchi o'rinbosari bo'ldi. U Tolibon bilan AQSh tomonidan qoʻllab-quvvatlangan muzokaralarda qatnashish uchun tanlangan kam sonli ayollardan biri edi. Uchrashuvlardan birida qaytib ketayotib, u suiqasddan omon qoldi. 2021-yil avgust oyida u oxirgi evakuatsiya reyslaridan birida Afgʻonistondan Qatarga qochib ketdi. Tolibon tomonidan uy qamogʻida boʻlishiga qaramay, u ketishga muvaffaq boʻldi. Afg'onistonni tark etgach, u afg'on ayollari delegatsiyasi bilan Birlashgan Millatlar Tashkilotiga bordi. Birlashgan Millatlar Tashkilotini Afg'onistonda qo'shilish va teng huquqlar bo'yicha murosaga kelmaslikka chaqirish.
Ozarbayjon
U sovet siyosatchisi va diplomati bo'lgan.1959—1983-yillarda Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasi tashqi ishlar vaziri lavozimida ishlagan.
U Ozarbayjon Milliy Assambleyasi spikeri va Ozarbayjon tashqi ishlar vaziri boʻlgan.
2003-yil 7-iyunda Liberal partiya qurultoyida Shevket mustaqil nomzod sifatida prezidentlik kampaniyasini boshlash uchun partiyadan iste'foga chiqdi. Shunday qilib, u Ozarbayjon siyosiy an'analarida yana bir tamal toshini qo'ydi. Ozarbayjon Milliy Birlik Harakati va Liberal partiyasi rahbari sifatida Shevket 2005-yilgi parlament saylovlarida Liberal partiyadan 70 nafar nomzod ro'yxatining boshida qatnashgan. U oʻz saylov okrugida Markaziy saylov komissiyasi tomonidan rasman tan olingan hal qiluvchi gʻalabaga erishdi. To'liq soxtalashtirish natijasida Liberal partiyaning kamida 11 nomzodining g'alabasi rasman tan olinmadi. 2006-yil 17-fevralda “Ozodlik” siyosiy bloki tuzildi. 2010-yil parlament saylovlari oldidan Xalq fronti partiyasining Musovot partiyasi bilan koalitsiyaga kirishi haqidagi qarori tufayli “Ozodlik” siyosiy bloki tarqatib yuborildi.
U Ozarbayjon vitse-prezidenti va birinchi xonimi, Haydar Aliyev jamgʻarmasi rahbari, Ozarbayjon madaniyatining doʻstlari jamgʻarmasi raisi, Ozarbayjon gimnastika federatsiyasi prezidenti, YUNESKO va ISESCOning yaxshi niyat elchisi. 1995-yilda u Ozarbayjon madaniyati doʻstlari jamgʻarmasini tuzdi. Ozarbayjonda 2005-yilgi parlament saylovlarida u Ozarbayjon Milliy Assambleyasiga rahbar bo'lib saylangan. 2006-yil 24-noyabrda Ehtiyojmand bolalarga koʻrsatgan e’tibori, ularning turmush sharoiti va ta’limini yaxshilashga koʻmaklashgani uchun Aliyeva ISESCOning Yaxshi niyat elchisi unvoni bilan taqdirlangan.
Ozarbayjon Milliy Assambleyasi deputati. 1998-yildan “Axborot xizmati”da muxbir, muxbir, muharrir, yetakchi muharrir, katta yetakchi muharrir, bosh muharrir oʻrinbosari va “Axborot xizmati” bosh muharriri oʻrinbosari, “Axborot” boʻlimi bosh muharriri oʻrinbosari lavozimlarida ishlagan. ANS kompaniyalar guruhi telekompaniyasi. 2005-yil 6-noyabrda 105-son Tovuz saylov okrugidan deputat etib saylangan. Shuningdek, Ozarbayjon- Hindiston, Ozarbayjon- Turkiya va Ozarbayjon- Yaponiya parlamentlararo aloqalar boʻyicha ishchi guruhlari aʼzosi.
Bahrayn
2006-yilda Bahrayn Vakillar Kengashiga birinchi saylangan va kengash a'zosi bo'lgan yagona ayol.
2004-yilda Sog'liqni saqlash vaziri etib tayinlanganida birinchi ayol vazirlar mahkamasi vaziri. Shuningdek, u 2007-yilda parlamentning yuqori palatasida Maslahat kengashida ishlagan.
Madrasai Oliy (Qoʻqon)
Madrasai Oliy (Oliy madrasa) — Qoʻqonda saqlanib qolmagan 2 qavatli madrasa. 1859-yilga qadar (1845-yilda yoki 1855—1856-yillarda) oʻzbek hukmdori Xudoyorxon donatorligida va Musulmonqul mingboshi boshchiligida Qoʻqon xonligi poytaxtining Chorsu maydonida, xonlarning eski oʻrdasi oʻrnida, katta bozorda bunyod etilgan.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Bangladesh
Aholi soni boʻyicha uchinchi musulmon davlat sifatida Bangladesh, 2016-yil holatiga koʻra, soʻnggi 25 yil davomida Xolida Ziya va Shayx Hasinani bosh vazir etib saylash orqali davlat ayol bosh vazirlar tomonidan boshqarilgan.
Madrasai Oliy (Qoʻqon)
Tarixi
Madrasai Oliyni bino qilgan shaxs haqida Mirzo Olim maxdum xoji „Tarixi Turkiston“ asarida quyidagi xabarni yozib qoldirilgan:
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Bangladesh
U 1996-yildan 2001-yilgacha Bangladesh Bosh vaziri bo'lgan va 2009-yildan hozirgi kungacha Jahon yetakchi ayollari Kengashi a'zosidir
Madrasai Oliy (Qoʻqon)
Tarixi
"Xudoyorxon taxtga oʻlturgʻonining toʻqqizinchi yili qadimgi xonlarning eski oʻrdasi oʻrnida Musulmonquli Xudoyorxon nomiga Madrasai Oliyani bino qilibdur."
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Bangladesh
U 1991-1996 va 2001-2006- yillarda Bangladesh Bosh vaziri bo'lgan. 1991-yilda saylanganida u Bangladeshning birinchi ayol Bosh vaziri va musulmon dunyosida demokratik hukumat rahbari boʻlgan ikkinchi ayol yetakchi boʻlgan U, shuningdek, Bangladesh Millatchilar partiyasining rahbari ham edi. Ziyo Forbes tomonidan uch marta "Dunyoning 100 ta eng kuchli ayoli" ro'yxatiga kiritilgan.
Madrasai Oliy (Qoʻqon)
Tarixi
Qoʻqon xonligida taʼlim tizimi va unda vaqf mulklarining tutgan oʻrni boʻyicha tadqiqot olib borgan olim M. O. Alixojiyevga koʻra, Madrasai Oliy 1845-yilda, oʻzbek hukmdori Xudoyorxonning yoshlik yillarida amalda mamlakatni qattiqqoʻllik bilan boshqargan Musulmonqul mingboshi tomonidan, xonlik poytaxtining Chorsu maydonida bunyod etilgan. Madrasaning asoschisi esa Xudoyorxonning oʻzi boʻlgan.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Misr
Aholi soni bo'yicha beshinchi musulmon davlat bo'lgan Misr parlamentining qariyb uchdan bir qismi ham ayollardan iborat.
Madrasai Oliy (Qoʻqon)
Tarixi
Tarixchi R. N. Nabiyev oʻzining „Qoʻqon xonligi tarixidan (Xudoyorxonning feodal xoʻjaligi)“ nomli asarida Madrasai Oliyni Xudoyorxon 1855—1856-yillarda bunyod ettirgan deb maʼlumot qoldirgan.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Misr
1956-yilda u Misr ozodlik armiyasida ofitser lavozimiga tayinlangan birinchi ayol bo'ldi. U musulmonlar ko'p bo'lgan mamlakatlarda ayol rahbarlar uchun kashshof hisoblanadi. U 1957-yilda Misr parlamentida ishlaganida arab dunyosidagi birinchi ayol parlamentariy edi. U ayollar huquqlari himoyachisi edi va ikki oylik tug'ruq ta'tilini amalga oshirishga muvaffaq bo'ldi. Ikki yildan so'ng u o'z nomzodini qo'yib yubordi, ammo 1984-yilda Xalq Assambleyasiga saylanishga muvaffaq bo'ldi
Madrasai Oliy (Qoʻqon)
Tarixi
Qoʻqon xonligi maktab va madrasalari tarixi boʻyicha tadqiqot olib borgan olim I. A. Alimovga koʻra, Madrasai Oliy Xudoyorxon tomonidan, xonlik poytaxtining katta bozorida bunyod etilgan. Xon madrasa vaqfnomasini 1859-yilda taʼsis etib, unga oʻz mulkidan sanoat korxonalari va sugʻoriladigan yerlarni vaqf qilgan. Vaqfnomada Xudoyorxon, Mallaxon va oʻsha davr qozilarining muhrlari bosilgan.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Misr
U Misr parlamentining ochilish majlisiga 42 yil ichida raislik qilgan birinchi ayol boʻldi. U Misrning yangi saylangan parlamentining bir qismidir.
Madrasai Oliy (Qoʻqon)
Tarixi
Madrasa 150 nafarga yaqin talabalar ilm olishi va bir necha nafar mudarrislar dars berishiga moʻljallangan. 73 (yoki 79) ta hujra va 2 ta darsxonalardan tashkil topgan katta (yirik) madrasa boʻlgan. 1891—1892-yillarda 251 nafar talaba ilm olgan va ularga 6 nafar mudarris saboq bergan.
Muslima ayyollar siyosiy rahbarlik lavozimlarida
Misr
Uning siyosiy faoliyati 2010-yilda Milliy demokratik partiyaga rahbar bo'lib saylanganidan keyin boshlangan. 2017-yil fevral oyida u Misrning birinchi ayol gubernatori bo'ldi. U Baxeyra gubernatorligining gubernatori etib tayinlangan.
U 2008-yilda Misrning Kom Buha shahrining birinchi ayol meri boʻldi. U boshqa besh erkak nomzodga qarshi g'alaba qozondi, nomzodlardan biri uning akasi edi. Uning otasi 2002-yilgacha u yerda avvalgi mer boʻlgan. U ayollarni sunnat qilishni tugatish va ayollarning savodxonlik darajasini oshirish ustida ishladi.
2016-yilda u Misr parlamentiga rahbar bo'lib saylangan. U ayollar va bolalar huquqlarini himoya qilgan. Uning tashabbuslaridan biri tumanda bolalar uchun o'yin maydonchalarini yaratish edi.
Indoneziya
Aholisi eng ko'p musulmonlardan iborat davlat.
U Indoneziyaning birinchi prezidenti Sukarnoning qizi. U 1987-yilda Xalq maslahat majlisiga rahba etib saylangan. Keyinchalik u 1993-yilda Indoneziya Demokratik partiyasining rahbari boʻlib ishlagan. U 2001-yildan 2004-yilgacha Indoneziya prezidenti boʻlib ishlagan va Indoneziyaning birinchi ayol prezidenti va koʻpchilikni musulmonlar tashkil etgan davlatni boshqargan toʻrtinchi ayol boʻldi.
Iordaniya
Quyi palatada ayollar uchun 15 ta oʻrin ajratilgan.
U 1993-yilda saylangan Iordaniya parlamentining birinchi ayol a'zosi bo'ldi. U bu lavozimda ayol sifatida ko'plab noroziliklarga duch keldi, jumladan hibsga olish va qamoqxonada bo'lgan noto'g'ri munosabat, global norozilikka sabab bo'ldi va Xalqaro Amnistiya yordami. Uning 2003-yil 17-iyunda boʻlib oʻtgan parlament saylovida nomzod sifatida ishtirok etish haqidagi iltimosi Saylov komissiyasi tomonidan rad etilgan.
Kosovo
Kosovoda musulmonlar koʻpchilik boʻlgan hududda prezident Atifete Jahjaga 2011-yil 7-aprelda Kosovo Assambleyasi tomonidan bir ovozdan saylangan
Vjosa Usmoniy 2020-yildan 2021-yilgacha Kosovo Assambleyasi raisi boʻlib ishlagan va 2020-yilning noyabrida Hoshim Tachi iste’foga chiqqanidan soʻng Kosovo prezidenti vazifasini bajaruvchi etib tayinlangan. U 2021-yil aprel oyida oʻziga xos tarzda prezident etib saylangan
Qirg'iziston
Qirgʻizistonda ham musulmonlar koʻpchilikni tashkil qiladi. Otunbayeva 2010-yil 3-iyulda Lola inqilobidan keyin keyin prezident sifatida qasamyod keltirdi.
Pokiston
Pokiston dunyoning aholisi eng ko'p musulmonlardan iborat ikkinchi davlatidir.
U nomzodi ilgari surilgan, lekin hech qachon mamlakatda Bosh vazir lavozimida ishlamagan, aksincha, ruminiyaliklarning 80 foizdan ortig'i pravoslav xristianlar, 1 foizdan kamrog'i esa musulmonlardir.
kurka
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/%28Tansu_%C3%87iller%29_Rueda_de_prensa_de_Felipe_Gonz%C3%A1lez_y_la_primera_ministra_de_Turqu%C3%ADa._Pool_Moncloa._16_de_noviembre_de_1995_%28cropped%29.jpeg/170px-%28Tansu_%C3%87iller%29_Rueda_de_prensa_de_Felipe_Gonz%C3%A1lez_y_la_primera_ministra_de_Turqu%C3%ADa._Pool_Moncloa._16_de_noviembre_de_1995_%28cropped%29.jpeg|thumb| [[Tansu Çiller|Tansu Chiller Turkiyaning birinchi va yagona ayol bosh vaziridir .]]
1995-yildan beri parlamentdagi ayollar soni muttasil ortib bormoqda. 2007-yilgi saylovlardan keyin ayollar vakillik darajasi 10 foizdan pastga tushmadi.
Boshqa
Boshqa muslima ayol siyosiy liderlari orasida Sisse Mariam Kaidama Sidibe, Sitt al-Mulk (XI asrda), Sibel Siber va Aminata Ture bor.
Bir qancha oʻrta asr malikalari, jumladan, Yamanning Sayyida Hurra malikasi Arva (1067—1138), Roziya Sulton (1236—1240) va Efiopiyada 1063-yilda hukmronligi tugagan malika Badit
U 1999-yil 7-fevralda eri tomonidan Qirolicha deb e’lon qilingan. U o'z mavqeidan yaxshiroq ta'lim, sog'liqni saqlash va qabila hamjamiyatini kuchaytirish uchun himoya qilish uchun foydalanadi. U o'z mamlakatida ayollar va yoshlarni kuchaytirishga harakat qiladi. Iordaniyada ayollarni kamsituvchi ko'plab qonunlar mavjud, bu qirollik oilasining fikriga ziddir. Global miqyosda u Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar Jamg'armasi va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qizlar Ta'lim Tashabbusi bilan hamkorlik qiladi, shuningdek, turli madaniyatlar o'rtasida bag'rikenglik uchun muloqotlarni targ'ib qiladi. Shuningdek, u 2011-yilda Forbes tomonidan "Dunyoning eng kuchli ayollari" ro'yxatiga kiritilgan.
Mamlakatlar bo'yicha siyosiy tarix
Musulmon ayollarning davlat lavozimidagi roli va imkoniyatlari mamlakat/mintaqa va hokimiyatdagi hukumat turiga qarab farq qiladi. Shu sababdan musulmon ayol siyosiy yetakchilar mavzusini umumlashtirish mumkin emas. Musulmon ayollarning rollari vaqt oʻtishi bilan qanday rivojlanganligini yaxshiroq tushunish uchun har bir mamlakat tarixiga nazar tashlagan ma’qul.
Ayollar 1905-06 yillardagi Eron konstitutsiyaviy inqilobida faol ishtirok etib, barcha fuqarolarni teng deb tan oldilar. Biroq 1906-yilgi saylov qonuni ayollarning ovoz berish huquqini rad etdi. Ayollar birinchi marta 1963-yilda Oq inqilob (Muhammad Rizo Shoh tomonidan kiritilgan islohot) bo'yicha referendumda ovoz berishdi. Hukumat ayollarning 1963-yilgi ovoz berishda ishtirok etishiga ruxsat bermadi, lekin ular o'z saylov byulletenlarini yaratish va ovoz berish huquqini ham rad etmadilar. Ayollar 1963-yil sentabrdagi parlament saylovlarida ham ovoz berishgan. Birinchi marta olti nafar ayol parlamentga saylandi, shoh yana ikki ayolni senatga tayinladi. Keyingi parlament saylovlarida ham ayol deputatlar soni ortdi. 1978-yilda Islom inqilobi arafasida parlamentda 22 nafar ayol bor edi. Islom inqilobidan keyin ayollar saylov huquqini saqlab qoldi va toʻrt nafari Islom Respublikasi davrida parlamentga saylandi. 2000-yilgi parlament saylovlarida 13 nafar ayol parlamentga saylangan. 1960—1970-yillarda Farruhru Parsa taʼlim vaziri, Mahnaz Afxamiy esa ayollar ishlari boʻyicha davlat vaziri etib saylandi. Xotin-qizlar ishlari bo'yicha davlat vaziri lavozimi 1978-yilda bekor qilingan. Bugungi kunda Eron ayollari siyosiy sohada ko'proq huquqlarga ega bo'lish uchun hamon harakat qilmoqda.
2005-yilda viloyatdagi barcha deputatlik oʻrinlarining 5,7 foizini ayollar egallagan boʻlsa, boshqa hududlarda bu koʻrsatkich 12-15 foizni tashkil etgan. Ba'zi arab davlatlari ayollar ishtirokini oshirishga qaratilgan qonunchilikni qabul qilishga urinib ko'rdilar, lekin qonunlar odatda hech qachon bajarilmaydi. Ayrim arab davlatlari ham ayollar vakilligini kafolatlovchi kvotalar qabul qilgan. Masalan, Marokash 325 oʻrindan 30 tasini, Iordaniya esa 110 oʻrindan 6 tasini ayollar uchun ajratadi. Ayollar hali ham kam vakil bo'lsa-da, ularning ishtiroki ortib bormoqda. Masalan, 2003-yilda Marokashda saylangan ayol siyosatchilar soni 84 tadan 127 taga ko'tarildi (lekin 22 944 nafar saylangan amaldordan). Marokash qiroli Zulixa Nasrini birinchi ayol qirollik maslahatchisi etib tayinladi. Arab davlatlari vazirlik darajasidagi muhim lavozimlarda ko'proq ayollarni ishga oladi. Misol uchun, Livan dunyoda to'rtinchi o'rinni egallaydi va Iordaniya bu darajada ishlaydigan ayollarning ko'pchiligi bo'yicha sakkizinchi o'rinni egallaydi. Birlashgan Arab Amirliklari Ta'lim vazirligi (BAA) ma'lum qilishicha, 25 dan ortiq federal vazirliklarda ayollar erkaklarga qaraganda ko'proq. 2001-yilda 16 223 ayol 9 518 erkaklarga nisbatan edi.
Ayollar davlat lavozimlarida ko'proq imkoniyatlarga ega bo'lishsa-da, siyosiy hayotdagi arab ayollarining 68 foizi hozir ayollarning siyosiy ishtiroki darajasidan norozi. Ayollar rivojlanishda davom etishni va oxir-oqibat qaror qabul qilishda muhim lavozimlarni egallashni xohlashadi. Ayol nomzodlar erkaklar ovozini olish uchun gender masalalarini ikkinchi, milliy muammolarni esa birinchi o'ringa qo'yishlari kerak. Xotin-qizlar va ularning saylov huquqiga oid qonunlar hali ham zaif va yaxshi ijro etilmagan. Ko'pgina arab xalqlari ayollarni davlat/siyosiy lavozimlardan chetlashtirishda davom etmoqdalar va ba'zi siyosiy rejimlar ham buni targ'ib qilmoqda. Ko'pgina oilaviy dinamikalar hozirgi asrda ham erkaklarning ayollarning siyosiy ishtirokini targ'ib qilmoqda.
Markaziy Osiyo
Rossiya imperiyasi davrida musulmonlar hududlarida ayollarning davlat lavozimlarida ishtirok etishi mumkin emas edi. Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi Rossiya imperiyasidan keyin hukmronlik qildi va uning yangi siyosati tufayli mahalliy va markaziy boshqaruv organlariga birinchi ayollar saylandi. Biroq, bu vakillik 1930-yillarning oxirigacha past edi. Turkistonda 1926-yilda saylangan ayol delegatlarning yarmidan kamrogʻi musulmon aholi vakili edi. . 1925-yilda sovetlar ayollarning ijtimoiy va siyosiy hayotning barcha darajalarida ishtirok etishlari uchun ko'proq imkoniyatlar yaratish ustida ishladilar. Kommunistik partiya muslima ayollarning jamoat va siyosiy hayotda faol boʻlishlari uchun choralar koʻrdi. Talablardan biri davlat idoralarida ayollar vakilligini oshirish edi. Sovet tarixida faqat ikkita ayol vazir lavozimiga (madaniyat va sog'liqni saqlash) tayinlangan. Kommunistik partiya ayollarga yuqori lavozimlarni emas, balki ikkinchi darajali lavozimlarni berdi, shuningdek,, ularning roli erkak hamkasblari kabi muhim emas edi. Faqat Yadgar Nasretiddinova 1940-yildan 1970-yilgacha sovet tizimidagi eng yuqori hokimiyatga erisha oldi. Sovet hukumati tomonidan tayinlangan ayollar bilim yoki kasbiy qobiliyatlari uchun emas, balki ijtimoiy kelib chiqishiga ko'ra tayinlangan. Bu esa ko'plab noprofessional ayollar va erkaklarning hokimiyat lavozimlarida bo'lishiga olib keldi va natijada siyosat va hokimiyatdagi ayollarga salbiy nuqtai nazardan qaraldi. Haqiqiy tenglikka hech qachon erishilmadi, Muvaffaqiyatlarga qaramay, sovetlashtirish deb nomlangan bu jarayon ayollar uchun juda ko'p yashirin to'siqlar va qoidalarga ega edi. 1989-yilda Sovet tuzumi tomonidan qo'llaniladigan kvota tizimi bekor qilindi va natijada ko'plab ayollar hukumatdagi o'z lavozimlarini yo'qotdilar. Sobiq sovet davrida Turkiya parlamentidagi deputatlarning 26 foizi ayollar edi. Oʻzbekiston parlamentining 9,9 foizini ham ayollar tashkil etdi. 2000-yilda Tojikiston parlamentining 14,9 foizini ayollar tashkil etgan. Markaziy Osiyoning aksariyat musulmon davlatlarida teng huquq va imkoniyatlar qonunlari ishlab chiqilgan, ammo ayollarga nisbatan an'anaviy patriarxal qarashlari tufayli ayollar ko'p holatlarda hali ham ikkinchi darajali lavozimlarda qolib ketishadi.
Misr
1952-yilda, monarxiya qulagandan so'ng, feministik harakatlar ayollarning huquqlarini Misrning yangi konstitutsiyasiga kiritilishini yoqladi. 1956-yilgi Konstitutsiyada ayollarga saylash va saylanish huquqi berildi. Amina Shokri va Ravya Ateya keyin Misr parlamentiga saylangan birinchi ayollar bo'ldi. Ayollarga siyosiy huquqlar berilgan boʻlsa-da, ayollar faollari hamon teng ijtimoiy huquqlar uchun kurash olib borganlar. Abdel Nosir hukmronligi davrida barcha fuqarolik jamiyati tashkilotlari endi davlat nazorati ostida ekanligi toʻgʻrisida qonunchilik joriy etildi. Bu davr "davlat-feminizm" davri deb ataladi. 1979-yilda Prezident Anvar Al Sadat ayollarga o'ttizta deputatlik o'rni ajratish to'g'risida qonun chiqardi, bu esa parlamentdagi ayollar sonini sakkizdan o'ttiz beshgacha oshirdi. Bu qonun keyinchalik 1986-yilda saylov qonunlari qayta koʻrib chiqilishi sababli bekor qilingan. Husniy Muborak davrida ayollar tashkilotlari soni 10 mingdan 30 mingga ko'tarilgan. 2000-yilda Ayollar milliy kengashi tashkil etildi. Ayollarga erining roziligisiz ajrashish huquqini beruvchi yangi qonunlar o'rnatildi (Xul'). Bundan tashqari, “urfiy nikohlar, davlat roʻyxatidan oʻtmagan diniy nikohlar” boʻyicha sudga murojaat qilishni osonlashtirish boʻyicha yangi chora-tadbirlar qoʻshildi. Ilovadagi shartlar ro'yxatini o'z ichiga olgan yangi nikoh shartnomasi ham kuchga kirdi .Ayollarga 2010-yilgi saylovlarda 64 deputatlik oʻrinlari ajratilgan. Bu kvota 2011-yil 25-yanvar Misr inqilobiga qadar davom etdi. Keyingi saylovlarda misli ko'rilmagan darajada ko'p ayollar ishtirok etdi, ammo ularning ikki foizdan kamrog'i saylandi. 2020-yilgi saylovlar uchun parlamentdagi 25 foiz oʻrinlarni ayollarga ajratuvchi yangi konstitutsiyaviy tuzatish qabul qilindi. Ayollar 596 oʻrindan 162 tasini qoʻlga kiritib, 2021-yildan 2026-yilgacha boʻlgan muddatga Misr parlamentining 27 foizini tashkil etdi.
Tunis
Tunis 1956-yilda Fransiyadan mustaqillikka erishdi. Xuddi shu yili oila qonunchiligini isloh qilgan va ayollar va erkaklar o'rtasida tenglikni o'rnatishga qaratilgan Shaxsiy maqom kodeksi (CPS) qabul qilindi. Koddks ko'pxotinlilik amaliyotini taqiqladi, nikoh uchun har ikki tomonning roziligini talab qildi va nikoh uchun minimal yoshni belgilab qo'ydi. Shuningdek, u ayollarga ajralish imkoniyatini berdi va ajrashish tartib-taomillari dunyoviy sudlarda amalga oshirilishini buyurdi. Ayollar 1957-yilda saylov huquqiga, 1959-yilda esa siyosiy lavozimlarda qatnashish imkoniyatiga ega boʻldilar. Biroq, faqat yigirma yil o'tgach, 1983-yilda ayollar siyosiy lavozimga saylandi. Fethia Mzali va Souad Yaacubi siyosiy lavozimni egallagan birinchi ayollar edi. 1985-yilda Tunis ayollarga nisbatan kamsitishning barcha shakllariga barham berish to'g'risidagi konventsiyani ratifikatsiya qildi. Yasemin inqilobidan so'ng, ayollar harakati yangi hukumatda Shaxsiy maqom kodeksi mavjudligini va ayollarga konstitutsiyada teng huquqlar kafolatlanishini ta'minlash uchun kurashdi. 2011-yilda parlament roʻyxati boʻyicha partiyalar erkaklar va ayollar oʻrtasida almashinishini talab qiluvchi kvota qabul qilindi.
Turkiya
Ayollarning rasmiy siyosiy ishtiroki Turkiya Respublika bo'lishi bilan boshlangan. Turkiya Respublikasining kuchayishi ortidan bir guruh ayollar ayollar partiyasini tuzishga harakat qilgan, ammo ular rad etilgan. Shunday bo'lsa-da, Turk ayollariga siyosiy huquqlar boshqa islom yoki Yevropa mamlakatlaridagi ayollarga qaraganda ancha oldinroq berilgan. Ularga 1930-yilda mahalliy saylovlar va 1934-yildagi milliy saylovlar uchun ovoz berishga ruxsat berilgan. 1930—1946-yillarda hukumatda ayollarning koʻproq ishtirok etishi uchun yakka partiya yetakchilari tomonidan ham koʻp qoʻllab-quvvatlangan. 19-5 yilgi umumxalq saylovlarida 18 nafar ayol (4,6%) parlamentga saylangan.
Turkiya hukumatidagi ayollar odatda ayollarning an'anaviy roli bilan bog'liq bo'lgan sohalarda (ya'ni, ta'lim va sog'liq) jamlangan. 1971-yildan beri 28 ta vazir lavozimini egallagan 16 vazirlar mahkamasida atigi 14 nafar ayol qatnashgan Tansu Chiller, Haqiqiy Yo'l partiyasi (DYP) rahbari Turkiyada birinchi ayol bosh vazir bo'ldi va 1996-yilgacha bu lavozimni egalladi. Statistik ma'lumotlarga ko'ra, davlat lavozimlarida ishlaydigan ayollarning umumiy soni erkaklarnikiga qaraganda tezroq o'sib bormoqda.
Turkiyada 2018-yilda Bosh vazirlik vakolati tugatildi.
1995-yildan beri parlamentdagi ayollar soni doimiy ravishda oshib bormoqda. 2007-yilgi saylovlardan keyin ayollar vakillik darajasi 10 foizdan pastga tushmadi.