cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mikroskop
thumb|Mikroskop Mikroskop, zarrabin (mikro... va yun. skopeo — qarayman) — mikrozarralarni, koʻzga koʻrinmaydigan juda mayda narsalarni kattalashtirib kursatadigan optik asbob. M.ning kattalashtirishi difraksion hodisalar (qarang Difraksiya) tufayli cheklangan; u atigi 1500—2000-martani tashkil qiladi. Odam koʻzi 250 mm uzoqlikdagi zarralar urtasidagi masofani 0,08 mm gacha aniklikda farq qila oladi (bu raqam koʻpchilik odamlarda 0,20 mm ni tashkil etadi). Lekin mikroobʼyekt lar (bakteriya, mayda kristallar va boshqalar) oʻlchami bundan ham kichik. Shu sababli, elementlari orasidagi masofa 0,25 mkm li strukturalarni farq qilishga imkon beradigan (yaʼni ajratish qobiliyati 0,25 mkm boʻlgan) M. mavjud (elektron M.niki — 0,01—0,1 nm). Ikki linzadan iborat tizimning tasvirni kattalashtirib berishi 16-asrdayoq Niderlandiya va Italiyadagi koʻzoynaksoz ustalarga maʼlum boʻlgan, (ikki linzali M.ni niderland ustasi 3. Yansen 1590-yilda kurgan), lekin birinchi M.ni 1609—10 yillarda G. Galiley ixtiro qilgan, murakkab M.ning hisobini 1872-yilda E. Abbe qilgan. M.da obyektiv sifatida bir-biriga yopishtirilgan sferik linza va koma (tasvir buzilishi)ga toʻgʻrilangan axromatik linzalardan foydalaniladi. M.da koʻp linzali obyektiv emas, balki ikki linza orasiga maxsus tiniq suyuqlik quyilgan immersion obyektiv ishlatiladi. Immersion obyektivda nur sochilishi kamayadi. Ultrabinafsha, infraqizil spektr sohasida ishlatiladigan M. obyektivi yana ham sifatli boʻlishi zarur. M.da tekshiriladigan preparatlar oʻzidan yorugʻlik chiqarmaydi, shu sababli uni yoritish lozim. Obʼyektni yoritishning turli usullari mavjud. Uning yoritilishiga qarab tasvir kon-trastlari (anikligi) ortedi.
Okulyar ham M.ning muhim kismi. Tekshiriladigan obʼyektga qarab okulyarlar turlicha buladi. Okulyar sifatida koʻrish trubasi (koʻpincha, Gyuygens tipidagi okulyar) ishlatiladi. Yoritishda mikrokondensorlardan foydalaniladi; u linzalar tizimidan iborat. Mikrokondentorlarga iris diafragmasi oʻrnatiladi. Mikrokondensorlarning tuzilishi ham har xil; baʼzilari bitta linzasi olib qoʻyiladigan qilib yasaladi, bu hol mikroobʼyektlarni tekshirishni osonlashtiradi.
Edward Browne
Edward Granville Browne (1862.7.2, Yuli, Glostershir — 1926.5.1, Kembrij) — ingliz sharqshunosi. Kembrij untida sharq tillari va tabobat ilmini oʻrgangan. Uzoq vaqg Eronda yashagan. Kembrij untida arab va fors tillari prof. (1888— 1925). Yaqin va Oʻrta Sharq, shu jumladan Oʻrta Osiyo xalklarining adabiyoti va madaniyatiga oid bir necha asar yozgan. U "Bir yil forslar orasida" (1893), 4 jildli "Eron adabiyoti tarixi" (1902—24), "Hozirgi Eron poeziyasi va matbuoti" (1914), "Arab tabobati" (1921) nomli asarlar muallifi. B. Nizomiy Aruziy Samarqandiyning "Toʻrt maqola"si (1921) matnini va Davlatshoh Samarqandiyning "Tazkirat ushshuaro"si (1901) matnini nashr ettirgan.
Yangi-Obod (Oʻzgan tumani)
Yangi-Obod (Жаңы-Абад) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Oʻzgan tumaniga qarashli qishloq. Doʻn-Buloq ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 1 650 kishi.
Funarës
Funarës — Albaniyaning oʻrtalarida joylashgan Elbasan okrugidagi qishloq. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Librazhd munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Demografik tarixi
Funarës (Fanaris) 1467-yilda Usmonli imperiyasi davrida Çermeniça viloyatidagi qishloq sifatida tasdiqlangan. Unda jami toʻrtta uy xoʻjaligi boʻlib, quyidagilar uy xoʻjaliklari rahbarlari edi: Gjin Shigoni, Tose Pali, Kal Dobri va Llazar Mamiza.
Mikrosporangiy
Mikrosporangiy (mikro... va sporangiy) — koʻp hujayrali organ. Har xil sporali qirqquloqsimonlar va urugʻli oʻsimliklarda bulib, mikrosporalarni hosil qiladi. Selaginella va sigillyariyalar M.i maxsus barg qoʻltigʻida yoki ularning ustki tomonida, ochiq urugʻli oʻsimliklarda esa mikrosporofillarda bittadan joylashadi.
Cremlingen
Cremlingen Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wolfenbüttel tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 59,25 km2. 12 744 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Cremlingenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Agost
Agost Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan shahardir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 66,64 km2. Aholisi — 4818 kishi (2010).
Brashpil
Brashpil (gollandcha — braadspil) — kema yakorini koʻtaruvchi, zanjir va sim arqonlarni yigʻib oluvchi chigʻir. Gorizontal valga oʻrnatilgan ikki barabani ham boʻladi. Kemaning tumshuq qismiga oʻrnatiladi. Katta kemalarda bugʻ porshenli mashinalar yoki elektr dvigatellari bilan, kichik kemalarda dastaki motor yoki asosiy dvigatel bilan harakatga keltiriladi.
Mikroskop (yulduzlar turkumi)
thumb| Mikroskop — osmon sferasining Janubiy yarim sharidagi yulduzlar turkumi. Eng yorugʻ yulduzi 4,0 vizual yulduz kattaligida. Turna, Janubiy baliq, Jadiy, Qavs va Hindiy yulduz turkumlari oraligʻida joylashgan. Oʻrta mintaqalarda yozda va kuz oylari koʻrinadi.
Çayan, Sungurlu
Chayan — Turkiyaning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 151 nafar (2022).
Başaklı
Başakli — Turkiyaning Erzurum viloyati Oltu tumaniga qarashli qishloq.
Manbalar
[
Monzón
Monzón Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan shahardir. Huesca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 155.01 km2. Aholisi — 17115 kishi (2010).
Mirzaobod ijtimoiy iqtisodiy kasb hunar kolleji
Mirzaobod ijtimoiy iqtisodiy kasb hunar kolleji Kollej 2001-yilda qurilib faoliyat koʻrsata boshlagan. Loyiha quvvati 540 oʻrinli. Kollej 200 oʻrinli talabalar turar joyiga, 150 oʻrinli oshxona, 150 oʻrinli kutubxona, 200 oʻrinli faollar zali, qishki sport zali, yozgi sport maydonchasi, 35 ta fan kabineti, 3 ta ustaxona, 2 ta kompyuter sinfi, 2 ta lingafon kabineti, fizika, kimyo va biologiya labarotoriya xonalari hamda maʼmuriy ish yuritish xonalari kabi moddiy texnika bazasiga ega. Shuningdek Axborot resurs markazi adabiyotlar fondi 23301 tani tashkil etadi, shundan 3334 tasi umumiy fanlar, 2197 tasi maxsus fanlar, 316 tasi elektron adabiyotlar va boshqa turdagi adabiyotlar bilan taʼminlangan.
Kollejda bugungi kunda quyidagi yoʻnalishlar mavjud: moliya, bank ishi, ijtimoiy muhofaza huquqshunosi, buxgalteriya hisobi, boshlangʻich taʼlim, transporlarda tahish va boshqarishni tashkil etish, kompyuter va kompyuter tarmoqlarini montaj qilish, sozlash va ishlatish hamda tikuvchilik ishlab chiqarish.
Kollej pedagog xodimlar soni 67 ta, shundan umumtaʼlim fan oʻqituvchilari 36 ta, pedagog ayollar soni 27 ta, bosh oʻqituvchi 2 ta, yetakchi oʻqituvchi 5 ta, katta oʻqituvchi 15 ta.
Kollejda jami oʻquvchilar kontingenti 1102 ta, shulardan 493 nafari qizlardir. 1 bosqichda 333 nafar, 2 bosqichda 375 va 3 bosqichda 394 nafar talabalar tahsil olishmoqda. 1 bosqichda 11 guruh, 2 bosqichda 11 guruh, 3 bosqichda 13 guruh, jami 35 ta guruh mavjud boʻlib, shulardan 7 tasi boshlangʻich taʼlim, 7 tasi transport vositalaridan foydalanish va taʼmirlash, 6 tasi bank ishi, 4 tasi moliya, 4 tasi buxgalteriya, 3 tasi xoʻjalik huquqiy faoliyati, 2 tasi kompyuter va kompyuter tarmoqlarini montaj qilish va 2 tasi tikuv va tikuvchilik trikotaj mahsulotlarini ishlab chiqarish texnologiyasi yoʻnalishlariga tegishlidir.
Kollejda ish yurutuvchi maʼmuriyat quyidagi tarkibdan tashkil topgan: 3 ta kafedra, 3 ta boʻlim, xotin qizlar qoʻmitasi, Kamolot YoIHH, Kasaba uyushmasi qoʻmitasi, oqsoqollar kengashi, uslubiy kengash, guruh rahbarlari kengashi, ota-onalar qoʻmitasi.
Kafedrlar: 1-Aniq va tabiiy fanlar kafedrasi, 2- Ijtimoiy gumanitar fanlar kafedrasi, 3-Ijtimoiy iqtisodiy fanlar kafedrasi. Boʻlimlar: Moliya-Iqtisod boʻlimi, Pedagogika boʻlimi, Avtotransport va ijtimoiy boʻlim.
Xushvaqt Norbo'tayev
Bolalik
Xushvaqt Norboʻtayev 1934-yil 9-may kuni Qashqadaryo viloyati Koson tumanidagi Guvalak qishlogʻida, oddiy dehqon oilasida dunyoga kelgan. Bolaligi sport bilan shugʻullanish, kitob oʻqish va dehqonchilik ishlari bilan oʻtgan. Guvalak qishlogʻidagi oʻrta umumiytaʼlim maktabida tahsil olgan. Maktabni 1952-yilda bitirgan.
Oliy taʼlim
Xushvaqt Norboʻtayev 1952-yil Toshkent davlat yuridik institutiga oʻqishga kiradi. 4 yil oʻqish davomida oʻz kasbi sir-asrorlarini oʻrganadi. Oʻqish davomida ham boshqalardan har jabhada ajralib turadi.
Akmaljon Qoʻchqorov
Akmaljon Ortiqovich Qoʻchqorov — oʻzbek diplomati. 2013—2016-yillarda Oʻzbekistonning Markaziy Osiyo mintaqaviy axborot muvofiqlashtirish markazidagi vakili, 2016-yildan Oʻzbekistonning Turkmanistondagi elchisi.
Xushvaqt Norbo'tayev
Kasbiy faoliyati
TDYIni muvaffaqiyatli tamomlagandan soʻng, 1956-yilda Qashqadaryo viloyati Ichki ishlar boshqarmasiga yoʻllanma bilan ishga yuboriladi. Ichki ishlar organlaridagi xizmat faoliyatini Qarshi tumani IIB jinoyat-qidiruv boʻlinmasi tezkor vakili lavozimidan boshladi. Qariyb 8 yil mobaynida tergov va jinoyat qidiruv xizmatlarida ishladi.
Akmaljon Qoʻchqorov
Biografiya
1977-yil 11-dekabrda tugʻilgan.
Xushvaqt Norbo'tayev
Kasbiy faoliyati
Xushvaqt Norboʻtayev 1964-yilda Qarshi shahar tergov boʻlinmasi boshligʻi, 1969-yilda esa Qarshi shahar Ichki ishlar boʻlimi boshligʻi etib tayinlandi. 1970-1971-yillarda Qamashi tuman IIB boshligʻi lavozimida ishladi. U bu lavozimlarda tajriba orttirdi. Jinoyatchilikka qarshi kurash va uning oldini olishda xodimlarning oʻzaro hamkorligini taʼminladi.
Akmaljon Qoʻchqorov
Maʼlumoti
1994-1996 — Andijon davlat chet tillari instituti talabasi.
Xushvaqt Norbo'tayev
Kasbiy faoliyati
Xushvaqt Norboʻtayevning tajribasi, tashkilotchiligi va jonkuyarligi inobatga olinib 1975-yil viloyat Ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi oʻrinbosari lavozimiga taʼyinlandi. Mazkur lavozimda ishlagan davrida viloyatdagi kriminogen vaziyat barqarorlashdi. Oʻta ogʻir va ogʻir turdagi jinoyatlarning kamayishiga erishildi.
Akmaljon Qoʻchqorov
Maʼlumoti
1997-1999 — Toshkent universiteti talabasi.
Xushvaqt Norbo'tayev
Qashqadaryo viloyati IIB boshligʻi lavozimida
Katta tajriba orttirgan viloyatdagi vaziyatni yaxshi oʻrgangan va mahalliy hokimiyat bilan Ichki ishlar organlarining hamkorligini taʼminlaganligi tufayli X.Norboʻtayev 1979-yil Qashqadaryo viloyati Ichki ishlar boshqarmasi boshligʻi lavozimiga munosib koʻrildi. Bu lavozimda ishlagan davrda viloyat ichki ishlar organlari, shu jumladan tuman va shahar ichki ishlar boʻlimlari binolari qayta taʼmirlandi. Xodimlarning xizmat sharoitini yaxshilash boʻyicha bir qancha ijobiy ishlar amalga oshirildi. 1982-yilda unga general-mayor unvoni berildi. Xushvaqt Norboʻtayev xizmat faoliyati davomida bir necha marotaba ragʻbatlantirildi.
Akmaljon Qoʻchqorov
Maʼlumoti
1999-2001 — Missuri-Kolumbiya universiteti talabasi.
Xushvaqt Norbo'tayev
Ozodlikdan mahkum qilinishi
Afsuski, oʻtgan asrning 1980-yillarida Oʻzbekistonda amalga oshirilgan qatagʻonlar Xushvaqt Norboʻtayevni ham chetlab oʻtmadi. Gdlyan va Ivanov rahbarligidagi tergov guruhining noqonuniy xatti-harakatlaridan u ham jabr koʻrdi. 1985-yilda qamoqqa olinib, uzoq muddatga ozodlikdan mahkum qilindi.
Ozodlikka chiqishi
Haqiqat egiladi, ammo sinmaydi. 1994 yilda Oʻzbekiston Oliy sudi tomonidan unga qoʻyilgan ayblov bekor qilinib, jinoyat ishi harakatdan toʻxtatildi.
Akmaljon Qoʻchqorov
Maʼlumoti
2009-2011 — O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi tinglovchisi.
Xushvaqt Norbo'tayev
Hayotining soʻnggi yillari
X. Norboʻtayev oqlangandan soʻng qizgʻin faoliyat koʻrsatdi. Avvaliga Qarshi shahar (Nuroniy jamgʻarmasida, keyinchalik Adolat advokatlik firmasida ishladi. Xushvaqt Norboʻtayev 2008-yilda ogʻir xastalikdan keyin vafot etdi.
Akmaljon Qoʻchqorov
Mehnat faoliyati
2001-2002 — Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti o‘qituvchisi.
2002-2005 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi huzuridagi Jahon axborot agentligiining 1-toifali mutaxassisi, 2-toifali mutaxassisi.
2005-2008 — O‘zbekiston Respublikasining Yaponiyadagi elchixonasi 2-kotibi, 3-kotibi.
2008-2012 — O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining MDH davlatlari va Rossiya bilan hamkorlik boshqarmasi 1-kotibi.
2012-2016 — O‘zbekiston Respublikasining Qozogʻistondagi elchixonasi maslahatchisi.
2013-2016 — O‘zbekiston Respublikasining Markaziy Osiyo mintaqaviy axborot muvofiqlashtirish markazidagi vakolatli vakili.
2016-yildan — O‘zbekiston Respublikasining Turkmanistondagi favqulodda va muxtor elchisi.
Ingliz tilida gapiradi. Uylangan, uch farzandi bor.
Roosevelt (New Jersey)
Aholisi
913 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Steinbach (Fransiya)
Steinbach Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Thann tumani tarkibiga kiradi.
Roosevelt (New Jersey)
Geografiyasi
Maydoni — 5,1 km2. Shundan 5,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 57 m balandlikda joylashgan.
Steinbach (Fransiya)
Aholisi
1290 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 211,5 nafar kishi.
Isabella Sherer
Isabella Medeiros Sherer (ingliz Isabella Medeiros Scherer 17-fevralda 1996-yil tug'ilgan) - braziliyalik aktrisa.
Steinbach (Fransiya)
Geografiyasi
Maydoni — 6,1 km2. Dengiz sathidan 309 – 922 m balandlikda joylashgan.
1410
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1410''
Vafot etgan
🇷🇺
Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi
Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi — yuqori malakali ixtisoslashgan shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatadigan Respublika darajadagi tibbiy-ilmiy muassasa hisoblanadi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I. A. Karimov tashabbusi bilan tashkil etilib, 2001-yil 1-maydan faoliyat koʻrsata boshladi. 760 oʻringa moʻljallangan hamda jahon andozalari darajasidagi tegishli tibbiyot asbobuskunalari bilan jihozlangan ushbu markaz respublikamiz aholisiga tunu kun yuqori malakali maxsus shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish quvvatiga ega. Tarkibiga respublika sanaviatsiyasi va Toshkent shahri „03“ xizmati ham kiradi. Uning viloyatlarda 12 ta filiali va 173 ta boʻlimi, shuningdek, tuman va shahar miqyosida favqulodda vaziyatlarda faoliyat koʻrsatuvchi 182 ta shoshilinch tibbiy yordam brigadalari mavjud.
Markazda 11 ta ilmiy boʻlim (shoshilinch jarrohlik; qoʻshma va asoratlangan jarohatlar; kombustiologiya; shoshilinch terapevtik holatlar; toksikologiya va kritik holatlar; yosh bolalar shoshilinch jarrohligi; shoshilinch pediatrik holatlar; shoshilinch uroginekologiya; nur diagnostikasi; patologik anatomiya va eksperimental tibbiyot, qabuldiagnostika), ular tarkibida 36 ta klinik boʻlinma boʻlib, turli xil shoshilinch jarrohlik, neyrojarrohlik, akusherginekologik, urologik, terapevtik, kardiologik va boshqalar patologiyali bemorlarni qabul qiladi. 2005-yil 225 oʻrinli pediatriya majmui ishga tushirildi. Markaz zamonaviy tibbiyotning dolzarb muammolariga oid ilmiy tadqiqotlar olib boradi, bular, asosan, shoshilinch holatlarni erta diagnostika qilish va davolashning eng maqbul va kam jarohat yetkazuvchi usullarini ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etishdan iborat. Bular davolash samaradorligini oshirish bilan birga, yotib davolanish muddatini, shuningdek, davolanish uchun ketadigan xarajatlarni jiddiy kamaytirishga imkon beradi. Markaz, uning filiallari, boʻlim va boʻlinmalarida aloqa va telekommunikatsiya vositalaridan keng foydalaniladi. Ular zamonaviy telefon va mobil aloqa (tranking radiotelefon va uyali aloqa) vositalari hamda kompyuter texnikasi, 1pgegpe11tgape1 koʻrinishidagi telekommunikatsiya tizimi bilan taʼminlangan, bu shoshilinch tibbiy yordam tizimi texnologiyasi, shuningdek, teletibbiyot tizimini, yaʼni uzluksiz faoliyat koʻrsatuvchi tibbiyot xodimlarini masofadan turib oʻqitish va tegishli maslahatlar berish (konsultatsiya) tizimini ham oʻz ichiga oladi. Markazda Toshkent tibbiyot akademiyasi hamda Toshkent vrachlar malakasini oshirish intining kafedralari bor. Markaz respublikada shoshilinch tibbiy xizmat tizimini, bu sohada mavjud moddiytexnik, ilmii va kadrlar salohiyatini yagona tizimga birlashtiradi. Davlat tomonidan taʼminlanadigan ushbu Markaz aholiga shoshilinch holatlarda yuqori malakali bepul tibbiy yordam koʻrsatish davlat kafolatini amalga oshiradi.
NGC 4478
NGC 4478 Sunbula yulduz turkumidagi E2 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Labastide-Villefranche
Labastide-Villefranche Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
292 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,9 km2.
Buger - Lambert - Ber qonuni
Buger-Lambert-Ber qonuni (shuningdek, oddiygina Buger qonuni) fizik qonun boʻlib, u yutuvchi muhitda tarqalayotgan parallel monoxromatik yorugʻlik nurlarining kuchsizlanishini belgilaydi.
Indol
Indol (2,3-benzopirrol) — kuchsiz naftalin hidli, rangsiz kristall. Mol. m. 117,8; zichligi 1072 kg/m3, suyuqlanish temperaturasi 52,5°, kaynash temperaturasi 254°, haydalish temperaturasi 150°. Issiq suv va organik erituvchilarda eriydi. Tozalangan I. xushbuy. Baʼzi efir moylari (mas, jasmin moyi)da, toshkoʻmir smolasida (undan I. ishqoriy metallar tuzi sifatida ajratib olinadi) bor, I. skatol (3-metilindol) bilan birgalikda odam va sut emizuvchilar ichagida topilgan. I. ning koʻpgina hosi-lalari, mas, 3-indolilsirka kislota (geteroauksin A — oʻstiradigan mod-da), serotonin va rezerpinlar biologik jihatdan faol moddalardir. I. geteroauksin va triptofanni sintez qilishda xom ashyo sifatida, shuningdek, atir-upa va dori-darmon (mas, indopan, indometatsin) i. ch. da qoʻllaniladi.
Buger - Lambert - Ber qonuni
Qonun quyidagi formula bilan ifodalanadi:
bu yerda I(l) qalinligi boʻlgan materiya qatlamidan oʻtadigan yorugʻlikning intensivligi l, I_0 — moddaga kiradigan yorugʻlik intensivligi, k_\lambda yutilish indeksidir (oʻlchovsiz yutilish indeksi bilan adashtirmaslik kerak \kappa bilan bogʻliq k_\lambda formula, bu yerda \lambda — toʻlqin uzunligi).
Yutilish koʻrsatkichi moddaning xususiyatlari bilan belgilanadi va umuman olganda yutilayotgan yorugʻlikning toʻlqin uzunligiga bogʻliq. Ushbu bogʻliqlik moddaning yutilish spektri deb ataladi.
Qonunning kashf etilishi tarixi
Buger-Lambert-Ber qonuni 1729-yilda fransuz olimi Pyer Buger tomonidan eksperimental ravishda ochilgan, 1760-yilda nemis olimi I. G. Lambert tomonidan batafsil oʻrganilgan va kontsentratsiyaga nisbatan 1852-yilda nemis olimi A.Ber tomonidan eksperimental tekshirilgan. .
Eritmalar tomonidan yorugʻlikni yutish
Yorugʻlikni yutmaydigan erituvchilardagi yutuvchi moddalar eritmalari uchun yutilish koʻrsatkichi quyidagicha yozilishi mumkin
Buni daʼvo qilish ga C bogʻlik emas, A .Ber qonuni deb ataladi. (Karl Baerning daryo vodiylarining assimetriya qonuni bilan adashtirmaslik kerak). Bu qonun molekulaning yorugʻlikni yutish qobiliyatiga eritmadagi bir moddaning atrofdagi boshqa molekulalari taʼsir qilmaydi, deb taxmin qiladi. Biroq, ushbu qonundan koʻplab ogʻishlar kuzatilib turiladi, ayniqsa, C ning katta qiymatlarida.
Kargı
Kargı— Turkiyaning Burdur viloyatining Bucak tumanidagi qishloq.
Mikrostruktura
Mikrostruktura (mikro... va struktura) — metallarda — kattik jismlar (minerallar, metallar, qotishma va boshqalar) ning optik yoki elektr mikroskop yordamida koʻrinadigan tuzilishi (qarang Metallar strukturasi).
Mackey (Indiana)
Mackey AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Gibson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
106 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 664,8 nafar kishi.
Montigny-lès-Condé
Montigny-lès-Condé Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Château-Thierry tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
53 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,7 km2. Dengiz sathidan 81 – 223 m balandlikda joylashgan.
Indolilsirka kislota
Indolilsirka kislota (geteroauksin) — usimliklarning auk-sinlarga mansub asosiy gormoni (qarang Auksinlar).
Roʻziobod (Nosiri Xusrav)
Roʻziobod — Nosiri tumani Feruza qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Roʻzioboddan mahalla markazigacha boʻlgan yoʻl 7 km, tuman markazigacha 7 km ni tashkil qiladi. Aholisi 451 kishi (2017 y.), tojiklar.
Indov
Indov, eruka (Yeshsa sativa Lat.) — butguldoshlar (Crucifearae) oilasiga mansub bir yillik oʻsimlik, moyli ekin. Yevropaning janubi, Kavkaz, Gʻarbiy Sibir, Shim. va Sharqiy Afrikada 5—6 turi uchraydi. Kichik Osiyo, Efiopiya, Hindiston, Oʻrta Osiyoda moyli ekin sifatida ekma I. (Ye. sativa) ekiladi. Ildizi oʻq ildiz, sershox. Poyasi shoxlanib tik oʻsadi. Boʻyi 20— 80 sm. Bargi choʻzinchoq, chetlari tishchali, pastki barglari bandli, yuqori-dagilari bandsiz. Gullari sariq yoki oq binafsha rang, yon shoxlarining uchlarida bir nechta toʻp boʻlib joylanadi. Mevasi toʻrt qirrali, koʻp urugʻli, uz. 20–25 mm, li qoʻzoqcha, uchida uzun burunchasi bor. Urugʻi mayda, yashil, kulrang, uz. 2–3 mm, eni 1,21,5 mm. 1000 dona urugʻ vazni 2,5—3,5 g. Erta bahorda ekiladi. Apr. oxiri — mayda gullaydi, mevasi iyul—avg. da yetiladi. Urugʻi tarkibida 26—35% chala quriydigan moy, glyukoerutsin glikozidi, bargida flavoin glikozidi va b. bor. Yogʻi oziq-ovqatda va texnikada qoʻllaniladi. Il gari Oʻzbekistonda lalmi yerlarda moy olish uchun koʻp ekilgan. Ayni paytda Oʻrta Osiyo va Sibirda begona ut hisoblanadi. Baʼzi ekinlar, xususan, zigʻirzorlarda usib, zarar keltiradi. Tabobatda urugʻi ishtaha ochish va yaralarni (moyi qoʻtirni) davolash uchun qoʻllaniladi. I. moyi qoramtir, oʻtkir hidli, taxir, suyuq bulib, so-vun ishlab chiqarishda, toʻqimachilikda hamda lokbuyoq sanoatida ishlatiladi.
Halima Otaboyeva.
1411
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1411''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1411''
🇷🇺
Mikrosʼyomka
Mikrosʼyomka — detal va obyektlardan fotosurat yoki kinosuratga kattalashtirib olish. M. optik mikroskop yordamida 3500-martagacha, elektron mikroskop yordamida 100000-martagacha kattalashtirib olinadi. Detal yoki obyekt tasvirini yorugʻ sezgir materi-allarga tushirishda yo faqat mikro-skopning optik tizimi, yo bulmasa, foto yoki kinoapparatning "mikroskop + obyektiv" tizimi qatnashadi. Eng odsiy mikroqurilma mikroskop va 16 yoki 35 mm li lentali kinoapparatdan iborat. Ilmiy tadqiqotlar uchun murakkab mikroqurilmalar ishlab chiqariladi. M. — detal va obyektlarning tashqi koʻrinishi, strukturasi va ularda oʻtadigan jarayonlarni Urganish uchun fan va texnikaning turli sohalarida, qishloq xoʻjaligida keng qoʻllaniladi.
Raadi
Raadi deb quyidagilarga murojaat qilish mumkin:
Valdastico
Valdastico Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Vicenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 23 km2. 1480 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Bus-la-Mésière
Bus-la-Mésière Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Montdidier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
127 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,7 nafar kishi.
Denkte
Hududi
Denktening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Roseland (New Jersey)
Roseland AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Essex County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5400 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 9,4 km2. Shundan 9,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
NGC 4479
NGC 4479 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi SB0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Busot
Busot Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan shahardir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 33,84 km2. Aholisi — 3257 kishi (2010).
Oslnovice
Oslnovice Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 71 ga yaqin aholisi bor.
Manbalar
''' Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 100 ga yaqin aholisi bor.
Reley-Jins qonuni
thumb| [[Harorat|Harorati 5800K jism uchun Reyl-Jins qonunini Vin yaqinlashuvi va Plank qonuni bilan solishtirish.]] Fizikada Reley-Jins qonuni klassik dalillar orqali ma'lum bir haroratdagi qora jismning to'lqin uzunligiga funksiyasi sifatida elektromagnit nurlanishning spektral nurlanishiga yaqinlikdir. To'lqin uzunligi λ uchun bu:bu yerda B_{\lambda} - spektral nurlanish, birlik chiqarish maydoniga, steradianga, to'lqin uzunligi birligiga chiqariladigan quvvat; c yorug'lik tezligi ;  Boltsman doimiysi ; va T Kelvinda  o'lchanadigan  harorat. Chastota \nu uchun, yuqoridagi ifoda o'rnigaReley-Jins qonuni katta to'lqin uzunliklarida (past chastotalar) eksperimental natijalarga mos keladi, ammo qisqa to'lqin uzunliklarida (yuqori chastotalar) katta farq mavjud. Kuzatishlar va klassik fizikaning bashoratlari o'rtasidagi bu nomuvofiqlik ultrabinafsha falokat sifatida tanilgan. Barcha chastotalarda to'g'ri nurlanishni ta'minlaydigan Plank qonuni past chastotalar chegarasi sifatida Reley-Jins qonunini kabidir.
Tarixiy rivojlanish
1900 yilda ingliz fizigi Lord Reley teng taqsimot teoremasiga tayangan holda, klassik fizik dalillarga asoslanib Relley-Jins qonunining ga bog'liqligini chiqardi. Ushbu qonun to'lqin uzunligi nolga yaqinlashganda (chastota cheksizlikka intilganligi sababli) cheksizlik tomon ajraladigan energiya chiqishini bashorat qildi. Haqiqiy qora jismlarning spektral emissiyasini o'lchash shuni ko'rsatdiki, emissiya past chastotalarda Reley hisobiga mos keladi, lekin yuqori chastotalarda farqlanadi; maksimal darajaga yetadi va keyin chastota bilan tushadi, shuning uchun chiqarilgan umumiy energiya cheklangan. Reley o'z formulasining yuqori chastotalarda fizik bo'lmagan xatti-harakatlarini tan oldi va uni tuzatish uchun maxsus kesimni kiritdi, ammo eksperimentatorlar uning kesimi ma'lumotlarga mos kelmasligini aniqladilar. Xendrik Lorens ham1903 yilda to'lqin uzunligiga bog'liqligining xulosasini taqdim etdi. Proporsionallik konstantasini o'z ichiga olgan to'liqroq xulosalsr 1905 yilda Reley va Ser Jeyms Jins va mustaqil ravishda Albert Eynshteyn tomonidan taqdim etilgan. Rayleigh bu tafovutni yuqori chastotali tebranishlar uchun haqiqiy bo'lmagan teng taqsimot teoremasi orqali hal qilish mumkin deb hisoblardi, Jeans esa asosiy sabab materiya va yorug'lik efirining issiqlik muvozanatida bo'lmasligini ta'kidladi.
Reley chastotaga bog'liqlik haqidagi birinchi xulosasini 1900 yil iyun oyida nashr etdi. Plank o'sha yilning oktyabr oyida hozirda Plank qonuni deb nomlanuvchi egri chiziqni kashf etdi va dekabrda taqdim etdi. Plankning asl maqsadi yuqori chastotalarda ma'lumotlarni aniq tasvirlaydigan absolut qora jism nurlanish egri chizig'i uchun Vin ifodasining qoniqtiruvchi xulosasini topish edi. Plank Vinning dastlabki xulosalarini noadekvat deb topdi va o'zining formulalarini ishlab chiqdi. Keyin, so'nggi eksperimental natijalar uning past chastotalar bo'yicha bashoratlari bilan mos kelmasligini bilib, Plank o'z xulosalarini qayta ko'rib chiqdi va hozir Plank qonuni deb ataladigan qonunga erishdi.
Plank qonuni bilan taqqoslash
1900 yilda Maks Plank qora jism nurlanishining to'lqin uzunligi λ = c/ν ( Plank qonuni ) bilan ifodalangan ifodasini empirik ravishda oldi:bu yerda h - Plank doimiysi va k_B - Boltsman doimiysi. Plank qonuni ultrabinafsha falokatidan aziyat chekmaydi va eksperimental ma'lumotlarga yaxshi mos keladi, lekin uning to'liq ahamiyati (oxir-oqibat kvant nazariyasiga olib keldi) bir necha yil o'tgach baholandi. Chunki,keyin yuqori haroratlar yoki uzun to'lqin uzunliklari chegarasida eksponensialdagi had kichik bo'ladi va eksponensial Teylor polinomining birinchi tartibli hadi bilan yaqinlashadi,Shunday qilib,Buning natijasida Plankning qora jism formulasi quyidagiga qisqaradibu ifoda klassik Reley-Jins ifodasi bilan bir xil.
Xuddi shu argumentni  chastota ifodasi bilan ifodalangan qora jism nurlanishga nisbatan qo'llanilishi mumkin. Kichik chastotalar chegarasida, ya'ni ,Bu oxirgi ifoda kichik chastotalar chegarasidagi Reley-Jins qonunidir.
Chastota va to'lqin uzunligiga bog'liq ifodalarning izchilligi
Reley-Jins qonunining chastota va to'lqin uzunligiga bog'liq ifodalarini solishtirganda shuni yodda tutish kerakki, vaShuning uchun,qiymatni almashtirgandan keyin ham, chunki vaqt birligi ichida yuzaning birlik maydoniga chiqariladigan energiya birliklariga, qattiq burchak birligiga, to'lqin uzunligi birligiga ega, shu bilan birga  B_{\nu}(T) aqt birligi ichida yuzaning birlik maydoniga chiqariladigan energiya birliklariga, qattiq burchak birligiga, chastota birligiga ega. Barqaror bo'lish uchun biz quyidagi tenglikdan foydalanishimiz kerakbu yerda endi ikkala tomonda ham chiqarish yuzasining birlik maydoniga, birlik qattiq burchakka quvvat birliklari (vaqt birligi uchun chiqarilgan energiya) mavjud.
To'lqin uzunligi bo'yicha Reyl-Jins qonunidan boshlab biz quyidagini olamizbu yerda Bizga quyidagini topishsga undaydi:
Reley-Jins qonunining boshqa shakllari
Qo'llanilishiga qarab Plank funksiyasi 3 xil ko'rinishda ifodalanishi mumkin. Birinchisi, nurlanish yuzasining birlik maydoniga, birlik qattiq burchakka, spektr birligiga vaqt birligida chiqariladigan energiyani o'z ichiga oladi. Ushbu ifoda Plank funksiyasi va unga bog'liq bo'lgan Rley-Jins chegaralari bilan berilganyokiShu bilan birga, barcha qattiq burchaklar bo'ylab integratsiyalangan emission quvvat uchun Plank qonunini o'rnida ushbu ifoda  ko'rinishida yozish mumkin. Ushbu shaklda Plank funksiyasi va unga bog'liq bo'lgan Reley-Jins chegaralari bilan berilganyokiBoshqa hollarda Plank qonuni birlik hajmdagi energiya uchun (energiya zichligi) ushbu ko'rinishfa  yoziladi. Ushbu shaklda Plank funksiyasi va unga bog'liq bo'lgan Reley-Jins chegaralari bilan berilganyoki
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati
<references group="" responsive="1"> Ushbu tarjima O'zbekiston Milliy Universiteti Fizika fakulteti talabasi Ikbalova Muxlisaxon tomonidan qilindi.
Berlingen (Thurgau)
Hududi
Berlingenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Anamosa (Iowa)
Anamosa AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Jones okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,76 km2. Shundan 6,73 km2 quruqlik, 0,03 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 253 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Anamosa manzarasi.
Toʻoʻloʻs
Aholisi
Aholisi - 765 kishi.
Murgovo
Murgovo — Bolgariyaning janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq.
Macy (Indiana)
Macy AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Miami okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
241 nafar aholi istiqomat qiladi (2006). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 677,8 nafar kishi.
Fai della Paganella
Fai della Paganella Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12 km2. 908 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Montigny-sous-Marle
Montigny-sous-Marle Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
62 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,0 km2. Dengiz sathidan 77 – 157 m balandlikda joylashgan.
Steinbrunn-le-Bas
Steinbrunn-le-Bas Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Mulhouse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
645 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 75,0 nafar kishi.
Oʻzgoʻrush (Oʻzgan tumani)
Oʻzgoʻrush (Өзгөрүш) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Oʻzgan tumaniga qarashli qishloq. Doʻn-Buloq ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 3 377 kishi.
Steinbrunn-le-Bas
Geografiyasi
Maydoni — 8,6 km2. Dengiz sathidan 257 – 403 m balandlikda joylashgan.
Fierozzo
Fierozzo Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 463 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
1412
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1412''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1412''
Labatmale
Labatmale Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
203 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 61,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,3 km2.
Remlingen (Niedersachsen)
Remlingen  Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wolfenbüttel tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 21,59 km2. 1830 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Remlingenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Peterd
Peterd ( xorvat . Peterda ) — Vengriyaning Baranya okrugidagi qishloq.
Trafalgar maydonidagi Rojdestvo archasi
thumb| 2008-yilda Trafalgar maydonidagi Rojdestvo archasi Trafalgar maydonidagi Rojdestvo archasi 1947-yildan beri Britaniya xalqiga Norvegiya tomonidan har yili sovg‘a qilib kelinayotgan Rojdestvo archasidir. Archa dekabr oyining boshidan 6-yanvargacha Trafalgar maydonida turadi.
Tarixi
thumb| Maydondagi archa 2006-yil|left Trafalgar maydonidagi Rojdestvo archa Buyuk Britaniyaning Ikkinchi Jahon urushi paytida Norvegiyaga koʻrsatgan yordami uchun minnatdorchilik belgisi sifatida Norvegiyadan Britaniya xalqiga har yili sovgʻa qilinadi. Birinchi archani Mons Urangsvåg 1942-yilda Norvegiyaning Hisoy deb nomlangan orolida kesilgan. Hisoy oroli gʻarbiy sohildagi Bergen va Haugesund oʻrtasida joylashgan. Hisoy oroliga faqat qayiqda borish mumkin va kesilgan eski archa poyasidan yangi archa oʻsib chiqdi.
Archa
Trafalgar maydonidagi Rojdestvo daraxti odatda 50-60 yoshli Norvegiya archasi boʻlib, balandligi 20 metrdan oshadi. Archa noyabr oyida Norvegiyada Buyuk Britaniyaning Norvegiyadagi elchisi, Oslo meri va Vestminster lord meri ishtirokidagi marosimda kesiladi. Daraxt kesilgandan soʻng, u dengiz orqali kemada Buyuk Britaniyaga joʻnatiladi. Bir vaqtning oʻzida  Fred Olsen liniyasining yuk kemasi tomonidan Felikstowega bepul joʻnatildi. 2007-yil holatiga koʻra, daraxt Shimoliy dengiz boʻylab Immingemga DFDS Tor Line tomonidan yuborilgan. 2018-yildan boshlab Trafalgar maydonidagi daraxtni tashish, qoʻriqlash va oʻrnatish uchun Radius Groupga mas’uliyat yuklangan.
Trafalgar maydonidagi archa anʼanaviy Norvegiya uslubida 500 ta oq chiroqlar bilan bezatilgan. 2008-yilda daraxt 3,5 dan kam quvvatli halogen lampalardan foydalangan.
"''Ushbu daraxt Oslo shahri tomonidan 1940-45 yillarda London aholisiga yordam uchun Norvegiyaning minnatdorchiligi belgisi sifatida berilgan.
1947-yildan beri har yili archa beriladi.''"
Yoritish marosimi va qoʻshiq kuylash
thumb| Lewisham Choral Society 2010-yil dekabr oyida qoʻshiq kuylaydi Trafalgar maydonidagi daraxt chiroq yoqish marosimi dekabr oyining birinchi payshanbasida boʻlib oʻtadi va unda minglab odamlar ishtirok etadi. Vestminsterning lord meri boshchiligidagi marosimda guruh va xor ishtirok etadi, soʻngra Rojdestvo chiroqlari yoqiladi.
Anʼanaga koʻra, Rojdestvo qoʻshiqlari kuylanadi.
2010-yilda maktab o‘quvchilari ham chiroq yoqish marosimida sheʼrlar ijro etishdi.
Valstagna
Valstagna Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Vicenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25 km2. 1957 nafar aholi istiqomat qiladi.
Eğrikuyu (Yunak)
Eğrikuyu — Konyaning Yunak tumanidagi mahalla.
Geografiyasi
Mahalla Konyadan 229 km, Yunak tumanidan 31 km uzoqlikda joylashgan.
Hindiston turizmi
thumb|250x250px| [[Uttar-Pradesh shtatidagi Agra shahrida joylashgan Toj Mahalga har yili 3 milliondan ortiq sayyoh tashrif buyuradi.]] right|thumb|250x250px| [[Ladakh|Ladakhdagi Somorari.]] Hindiston Turizmi-Hindiston iqtisodiyotining katta tarmogʻi.Butunjahon sayohat va turizm kengashi maʼlumotlariga koʻra,2011-yilda turizm Hindiston byudjetiga 121 milliard AQSh dollari miqdorida daromad oilb kelgan, bu esa mamlakat yalpi ichki mahsulotining 6,4 foizini tashkil qiladi.Ushbu tarmoqda 39,3 million kishi ishlaydi,shuningdek bu Hindistonning umumiy iqtisodiy faol aholisining 7,9 foizini tashkil qiladi.1990-2011-yillar oraligʻida Hindiston yalpi ichki mahsulotida turizm ulushi 229 foizga oshdi. Prognozlarga koʻra, yaqin oʻn yillikda Hindiston iqtisodiyotining ushbu sektori har yili oʻrtacha 7,7% ga oʻsishi mumkin .2011-yilda Butunjahon sayohat va turizm kengashi 2011-2021 yillar oraligʻida yillik oʻsish surʼati 8,8% ni tashkil etishini taxmin qilgan.Bu Hindistonga turizm sanoati jadal rivojlanayotgan mamlakatlar orasida beshinchi oʻrinni egallash imkonini berdi. Hindistonda tibbiy turizm ham mavjud va 2015-yilga kelib yillik 30% o'sish bilan u taxminan 9500 krorga yetishi kutilgan edi.
2011-yilda Hindistonga qariyb 6,29 million chet ellik sayyoh tashrif buyurdi,bu 2010-yilga nisbatan 8 foizga koʻp,yaʼni sayyohlar soni 5,78 million kishini tashkil etdi. Shuningdek, Hindistonning barcha Shtatlari va ittifoqdosh hududlariga tashrif buyuradigan ichki sayyohlar soni 747,7 million kishini tashkil qiladi.Chet ellik sayyohlarning aksariyati AQSh (16 %) va Buyuk Britaniyadan (12,6%) keladi.2011-yilda Maxarashtra,Tamil Nadu va Dehli chet ellik sayyohlar orasida eng mashhur Shtatlarga aylandi.2011-yilda mahalliy sayyohlar orasida esa Uttar-Pradesh,Andxra-Pradesh va Tamilnadaga kabi shtatlar mashhur boʻldi .2011-yilda toʻrtta shahar yaʼni, Chennai, Dehli, Mumbay va Agra Hindistonning eng koʻp tashrif buyuradigan xorijiy sayyohlik shaharlariga aylandi. Xalqaro reytingda Chennay chet ellik sayyohlar soni boʼyicha 41 — oʼrinni, Dehli 50 — oʻrinni, Mumbay 57 — oʻrinni, Agra esa 65-oʻrinni egalladi.
2011-yilda turizm narx siyosatida raqobatbardoshlik boʻyicha hisobotda Hindiston 139 ta oʻrindan 28-oʻrinni egalladi.Shuningdek, ushbu hisobotda Hindiston juda yaxshi havo transportiga egaligi (39-oʻrin),ayniqsa mamlakatning hozirgi rivojlanishi bilan normal quruqlik transportiga egaligi ham eslatib oʻtiladi (43-oʻrin).Biroq,turizm infratuzilmasining ayrim jihatlari hali ham rivojlanmagan.Mamlakatda aholi jon boshiga mehmonxona xonalari xalqaro standartlarga nisbatan juda kam,shuningdek, bankomatlarning past tarqalishi ham mavjud. Hindiston hukumati 150 ming mehmonxona xonasi yoʻqligi sababli mamlakat byudjeti juda kam mablagʻ olayotganligini aniqladi.
Hindiston Turizm vazirligi turizmni rivojlantirish va targʻib qilish boʻyicha milliy siyosatni ishlab chiqmoqda. Vazirlik oʻz faoliyati davomida turli manfaatdor tomonlar,bundan tashqari,markaziy vazirliklar va idoralar,shtat va ittifoq hududi hukumatlari,xususiy sektor bilan maslahatlashmoqda va hamkorlik qilmoqda. Shuningdek,qishloq,kruiz,tibbiy va ekologik kabi turizmning yangi turlarini targʻib qilish boʻyicha birgalikda harakatlar olib borilmoqda .Turizm vazirligi shu bilan birga Incredible India kampaniyasini ham qoʻllab-quvvatlaydi.
Simbala
Simbala- trapertsiya shakldagi torli zarbli cholgʻu asbobi. Ovoz ikkita yogʻoch tayoq yoki uchida kengayuvchi pichoqli molga urish orqali chiqariladi.
Hindiston turizmi
Hindistonning boy tarixi va madaniyati, shuningdek,geografik xilma-xilligi uning xalqaro turizmini jozibador qiladi.Hindistonda xalqaro turizm, boy meros va madaniy turizmdan tashqari, tibbiy,biznes va sport turizmi bilan ham taqdim etiladi.
Andhra Pradesh
center|thumb|700x700px| Amarvati Stupa panoramasi - Janubiy Hindistondagi asosiy buddistlar ziyoratgohi. Amarvati miloddan avvalgi 500-yilda qurilgan. Ushbu stupa ohaktosh releflari va alohida turuvchi Budda haykallari bilan bezatilgan. thumb| Tirumala Venkatesvara ibodatxonasining ko'rinishi. thumb| Chorminor, [[Haydarobod (shahar)|Haydarobod]] thumb| Rushikonda plyaji, [[Visakxapatnam|Visakhapatnam .]] thumb| Visakxapatnam tumanidagi Boyjannakondedagi toshga o'yilgan Budda haykali. thumb|Ethipothala Sharsharasi. thumb| Varangal tumanidagi Pakhal ko'li, Andxra-Pradesh. thumb| Araku vodiysi, [[Sharqiy gat togʻlari|Sharqiy Ghats, Visakxapatnam.]] Andxra-Pradeshda ko'plab go'zal tepaliklar, o'rmonlar, plyajlar va ibodatxonalar mavjud. Haydarobod, shuningdek, "Nizom shahri" va "marvaridlar shahri" nomi bilan ham tanilgan, bugungi kunda mamlakatning eng rivojlangan shaharlaridan biri va zamonaviy axborot texnologiyalari markazi, ITES (Information Technology Enabled Service), biotexnologiya markazi sifatida ham mashhur. Haydarobod o'zining boy tarixi, madaniyati, me'morchiligi va ko'p tilligi bilan ham mashhur bo'lib, su bilan birga shaharning o'ziga xos xarakterini Shimoliy va Janubiy Hindiston uchun uchrashuv joyi sifatida ifodalaydi.
Simbala
Sharqiy Yevropaning koʻplab xalqlari orasida, ayniqsa Moldaviya va Ruminiya leytarlari, vengerlar va hutsullar orasida tarqalgan. Shuningdek, Belarus va Polsha da qoʻllaniladi. Rossiyada Simbala chalish anʼanasi Rossiya-Belarus chegarasidagi Poozerye viloyatida aniqlangan: Pskov viloyatining janubida (santur qoʻshiq, skripka va yoki akkordeon bilan birga keladi) va Smolensk viloyatida. Umuman olganda, taqsimotning sharqiy chegarasi tarixiy Hamdoʻstlik chegaralariga toʻgʻri keladi. Shuningdek, zindonlar Shveysariyaning Appenzell mintaqasi xalq musiqasida qoʻllaniladi.
Tarixi
right|thumb|263x263px| Simbala oʻyinchilari, qadimgi Bobil Simbalga oʻxshash asboblar birinchi marta qadimgi Mesopotamiyada: shumerlar orasida (eng qadimgi tasvir miloddan avvalgi 4-3 ming yilliklarning boshi) va qadimgi bobilliklar (miloddan avvalgi IX asr) va ossuriyaliklar (miloddan avvalgi VII asr). Biroq, Mesopotamiya Simbalalari uchburchak shaklida boʻlgan (shuning uchun „triganon“ deb nomlangan), torlari cholgʻuning uzunligi boʻylab emas, balki tanasi boʻylab joylashtirilgan va koʻproq arfaga oʻxshaydi. Qadimgi yunon olimi Pifagor monokordli cholgʻu asbobini ixtiro qilgan, ish printsipi zindonlar bilan bir xil lekin u faqat bitta torga ega boʻlib, musiqa chalish uchun emas, balki rejim va intervallarni aniqlash uchun xizmat qilgan. Ov kamoniga oʻxshab egilgan tayoqcha boʻlgan, uchlari orasiga oʻsimlik tolalari choʻzilgan, „musiqiy kamon“ deb ataladigan shunga oʻxshash asbob Afrika, Janubi-Sharqiy Osiyo va Janubiy Amerika hindulari orasida keng tarqalgan. Braziliyada berimbau deb ataladi). Zamonaviy Simbalalar Yevropaga erta oʻrta asrlarda kirib kelgan. Biroq, kimning sharofati bilan — loʻlilar, arablar yoki salib yurishlaridan qaytgan salibchilar nomaʼlum.
Hindiston turizmi
Andhra Pradesh
Andhra Pradeshda ko'plab diniy ziyorat markazlari joylashgan:
Havolalar
Путеводитель «Индия» в Викигиде
Simbala
Tarixi
Simbalalar feodallar orasida, ayniqsa ayollar orasida juda mashhur edi. Chex yozuvchisi Pavel Jidek oʻzining „Yigirmatta sanʼat kitobi“ ensiklopediyasida asbobni tavsiflaydi (Liber viginti artium) 1461, uning „juda shirin uygʻunligi“ haqida gapiradi, uning yoqimli ovozini maqtaydi. Uning fikricha, asbob sud va burger musiqasi uchun ideal edi. XVI asrdan boshlab Simballar nafaqat yakkaxon, balki joʻr va ansambl cholgʻusi sifatida ham qoʻllanila boshlandi. Bu vaqtga kelib, ular, ayniqsa, Sharqiy Yevropada xalq musiqasiga kirib borganlar. Opera janrida zindonlar birinchi marta 1753-yilda ispan operasida ishlatilgan va ular primadonnaga hamroh boʻlgan.
17-asrda Germaniyada simbalalarning mahalliy xilma-xilligi — hackbrett paydo boʻldi. XVII asr oxiri — XVIII asr boshlarida nemis bastakori va raqs oʻqituvchisi oʻsha paytda virtuoz simbalist va improvizator sifatida tanilgan, tugmachalar bilan boshqariladigan Simbalalar turini ixtiro qildi va keyinchalik uning nomini oldi. — pantaleon yoki pantalon. Pantaleon pianoforte uchun prototip boʻlib xizmat qildi.
Rossiyada, Ivan Zabelinning tadqiqotlariga koʻra, Simbalalar XV asrda kirib kelgan. XVI—XVII asrlarda. qirollik saroyida Simbalalar haqida koʻplab havolalar mavjud. Shunday qilib, Mixail Fedorovich davrida ishlagan Attraksion palatasi musiqachilari orasida simbalistlar Tomilo Besov (1613—1614), Milentiy Stepanov (1626—1632) va Andrey Andreev (1631) esga olinadi. Keyinchalik, Yelizaveta Petrovna hukmronligi davrida pantaleonga qiziqish paydo boʻldi. U, ayniqsa, 1755-1757 yillarda Rossiyada uch yillik shartnoma asosida shox musiqasini yaxshilagan pantaleon virtuozi Iogann Baptist Gumpenxuber saroy musiqachisi boʻlib xizmat qilganida mashhur boʻldi. Keyinchalik unga boʻlgan qiziqish susaydi va faqat 1765-yilda, P.ning tadqiqotlariga koʻra. Stolpyanskiyning soʻzlariga koʻra, Sankt-Peterburg musiqa doʻkonlarida klavikordlardan tashqari, pantaleonlar sotila boshladi va „tik turgan shimlar“ va „ikkinchi qoʻl“ shimlar.
Birinchi professional kontsert Simballari 1870-yilda Pest musiqa asboblari zavodining egasi Jozsef Shunda va uning jiyani Venzel Shunda tomonidan qurilgan va 1874-yilga kelib yangi turdagi zindonlarni ommaviy ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan. Ushbu yangi tur oʻlimidan biroz oldin Frants Liszt tomonidan ham yaxshi baholangan. 20-asrda allaqachon Lajos Bohak va uning oʻgʻli, shuningdek, Lajos zindonlarni yaxshilashgan.
Ferens Erkel „Ban Bank“ operasida Simbalani opera orkestriga yana kiritdi. Ushbu asbobdan Ferents Lexar ham foydalangan — "Loʻlilar sevgisi " operettasida (Kirish va Zorikaning ariyasi, birinchi parda), skripka yakkaxoniga Simbala hamrohlik qiladi. Simbalalar boshqa koʻplab bastakorlarning (Igor Stravinskiy, Klod Debüssi, Bela Bartok, Zoltan Kodali) asarlarida qoʻllaniladi.
Turlari
Simbala chalishning xalq va kontsert-akademik turlari mavjud. Birinchisining korpusining oʻlchamlari har xil boʻlishi mumkin: pastki taglik uchun 750-1150 mm, yuqori uchun 510-940 mm, yon tomonlar uchun 255-400 mm, balandligi — 33-95 mm, kengligi — 235-380 mm. Professional Simbalalar (Prima modeli) asosan quyidagi parametrlarga ega: pastki taglik — 1000 mm, yuqori — 600 mm, yon tomoni — 535 mm, balandligi — 65 mm, kengligi — 490 mm. Xalq zanglari koʻpincha koʻchma boʻlib, Simbalaning yelkasiga yoki boʻyniga kiyadigan kamariga ega. Shuningdek, fiksatsiya qilish uchun folklor zanglari tizzalariga qoʻyiladi. Konsert timbalari oyoqlari va damper pedali bilan jihozlangan.
Hind santurida iplar munja oʻtidan, tayoq esa bambukdan qilingan. Yevropa simbalalari ichak, XII—XIII asrlardan esa metall torlardan foydalanadi. Vengriya va ruminiyaliklar uchun tayoqchalar bolgʻacha, belarus tayoqchalari oʻroqsimon, zamshga oʻralgan ip yoki ip bilan oʻralgan. Simbala uchun Belarus tayoqlari gilosdan qilingan.
Gʻarbiy Yevropada santur yoki Hammered dulcimer deb ataladi <sup class="noprint" style="white-space: nowrap">[ <span style="" title="не указан источник на утверждение (9 февраля 2022)">manba 272 kun koʻrsatilmagan  ]. right|thumb|Santrali oʻyinining yaqindan koʻrinishi, Portlend (AQSh)