cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 2313
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Fruitland (Maryland)
Fruitland AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Wicomico County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4162 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 9,2 km2. Shundan 9,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Shigemitsu Sudo
Shigemitsu Sudo (須藤 茂光; 2-aprel 1956-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1979-yili 23-avgust Shimoliy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 13 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Landeck (Tirol)
Landeck  Avstriyaning Tirol yerida joylashgan shahardir. Landeck (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15.9 km2. 7633 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Kognitivlik
Kognitivlik-(lotincha cognitio - bilim, bilish) - 1. Xozirgi zamon gʻarb fan sochiologiyasida, falsafasi bilish nazaryasida aynan bilimga oid (fanni belgilovchi yoki u bilan oʻzaro ta’sirdagi ijtimoiy tomondan farqli) tomonni ifodalash uchun atama.
2. Kognitivlik yoki bilishga muvofik, hodisani bilish imkoniyatini ifodalovchi tushuncha.
3. Maqsadga erishish bilan bogʻlik boʻlgan obyektlar toʻgrisidagi ilmiy gʻoya va axborotlar va h.k.
Adabiyotlar
Falsafa qomusiy lug‘at
Toshket-2004
www.ziyouz.com kutubxonasi
Troy (Alabama)
Troy AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Pike okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 71,55 km2. Shundan 71,3 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 165 m balandlikda joylashgan.
Vinebre
Vinebre Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 26,4 km2. Aholisi — 459 kishi (2010).
Kross-kurs
Kross-kurs — ikki valyutaning kurs nisbati, valyutalarning uchinchi valyutaga kurs nisbatlari asosida aniqlanadi. Kurslardagi farqlar valyutalarni almashtirishda qoʻshimcha daromad olish yoki yoʻqotishlarni kamaytirish imkoniyatini beradi. Mas, soʻm dollarga bevosita almashtirilmay, kurslar nisbatiga qarab, dastlab yevro yoki funt sterlingga, soʻngra bu valyutalar dollarga almashtiriladi.
Shiva
Shiva — Hinduiy dinida Mehribon, Muruvvatli Zot nomi bo'lib, halokat farishtasi vazifasida.
Shiva sanskrit tilida शिव, śiva - o'zbek tilida mehribon, muruvvatli -Braxma va Vishnu bilan birgalikda ilohiy uchlik,ya'ni trimurtini tashkil etuvchi Xudo sifatlaridan biri. Ikki xil borliqqa ega: bir tomondan, tozalovchi vayronkorlik, ikkinchi tomonlama, urush homiysi. Bir kuni u 10 000 donishmand-rishining yoniga borsa, ular unga qarshi yoʻlbarsni joʻnatadilar, Shiva uni yengib, terisidan yopinchiq qilib oladi. Rishilar ilonni joʻnatishsa, uni boʻyniga marjon qilib taqib oladi. Rishilar pakana odamchani yuborishsa, uning ustiga chiqib raqs tusha boshlaydi va shundan soʻng rishilar unga iymon keltirishadi. Xudo va farishtalar amrita tayyorlash uchun Vasuki(Shesha) ilonidan foydalanishayotganda, charchagan ilon dunyoni yoʻq qilib yuborishi mumkin boʻlgan zahar chiqarib yuboradi. Dunyoni saqlab qolish uchun Shiva zaharni yutadi va badani koʻk tusga kiradi. Shivaning vahanasi(minib yuradigan jonivori) – Nandin nomli buqa, qurshovi – pramatxa ( ayol dev ) lar. Ismlari: Blotanatx – oddiylar homiysi. Maxeshvara – yaratuvchi. Nataradja – raqs homiysi. Nilagriva – eng koʻk. Maxadeva – buyuk tangri. Shiva dunyo qarama-qarshiliklarini aks ettiruvchi tangri boʻlib, shunga muvofiq ikki qiyofaga ega: Shiva Rudra – mehribon, yaxshi qiyofa va Shiva Bxayrava – jangovar, yovuz qiyofa.
Xol (maʼnolari)
Xol:
Xoja Doniyor maqbarasi
400x400px|Xoʻja Doniyor qabri|thumb Xoja doniyor maqbarasi — Samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik (20-asr boshlarida qurilgan). Afrosiyob qoʻrgʻonining kunchiqar tomonida, Siyob arigʻi yoqasida. Avliyo Xoja Doniyor qabri ustida qurilgan. Choʻziq (15 m ga yaqin) toʻrtburchak tarhli, peshtoq, besh gumbazli xonadan iborat. Peshtogʻi (shim. tomonda) hamda uning ikki yonidagi qubbali, koʻzasimon kursili guldastalari ganch oʻymakorligi bilan bezatilgan, yon tomonlariga ham ravoqlar ishlangan. Maqbara ichida choʻzinchoq daxma bor. Maqbara yaqinidagi buloq aholi orasida tabarruk hisoblanadi. Abu Tohirxojaning "Samariya" asarida yozilishicha, Xoja Doniyor (Doniyol) Kusam ibn Abbosning safdoshlaridan boʻlgan.
Tarixi
Injilda talqin etilishicha, Daniil yahudiy tilidan tarjimasi „Olloh hakam“ maʼnosini bildiradi. Doniyor Iyerusalimda eramizdan avvalgi 603 yilda tugʻilgan boʻlib, shoh Dovud va Sulaymon (Solomon) larning avlodiga mansubdir. Er. avv. 586 yilda Isroil, Bobil shohi Novoxudonosor tomonidan bosib olinganidan soʻng, Doniyor, Bobil (Iroq) ga boshqa zodagonlarning bolalari bilan olib ketiladi. Ular turli xil fanlarni oʻrganishadi. Doniyor eng qobiliyatli yaxudiy yoshlardan hisoblangan. U oʻzining diniy eʼtiqodlari mustahkamligini namoyon qilgan, sharob va may ichishdan, goʻshtli ovqatlardan voz kechib faqat sabzavotlarni isteʼmol qilgan holda diniy qoidalarga rioya qilgan. Shuning uchun uning donishmandligi, dinga taqvodorligi Injilda talqin etilishicha, Ollohning mukofoti deb bayon etiladi. Shoh Novoxudonosorning tushi taʼbirini donishmandlik bilan izohlab bergani uchun uni katta ehsonlar bilan siylaydi va oʻzining yaqin kishilari qatoriga qoʻshadi. Forslar kelishi bilan, shoh Doriy Doniyorni mamlakatni boshqaradigan kishilar qatoriga koʻtardi. Bunday iltifotlar shohga yaqin saroy xodimlarining rashkini keltiradi. Bu kishilar Doniyorga tuhmat uyushtirib, shoh farmoni bilan uni och sherlar chohiga tashlaydilar, lekin hayvonlar unga tegishmaydi ham. Shunda shoh buyrugʻi bilan boʻhtonchilarning oʻzini chuqurlikka tashlashadi va sherlar ularni tilka pora qilishadi.
Afsonaviy avliyo yahudiy asirlarning fors shohi tomonidan ozod etilishigacha boʻlgan davrgacha yashagan, lekin keksayganligi sababli vataniga qayta olmaydi va Suz shahrida hozirgi Mosul (Iroq) shahrida izzat-hurmat bilan koʻmiladi. Shundan avliyoning koʻmilgan joyi toʻgʻrisida tarixchilarning baʼzi chalkashishlari kelib chiqqan. Olimlar oʻrtasida haligacha, qachon va qay tarzda Samarqandda Doniyor paygʻambarning maqbarasi paydo boʻlganligi toʻgʻrisida yagona fikr mavjud emas.
Keng tarqalgan afsonaga muvofiq, buyuk sarkarda Amir Temur oʻzining Kichik Osiyoga (1397-1404) yetti yillik yurishi vaqtida, buyuk sarkarda boʻlishiga qaramay, Suzni zabt eta olmagan. Sohibqiron xudojoʻylardan, shaharni avliyo Daniilning tabarruk xoki asrab keladi deb eshitadi. Shunda Amir Temur qamal qilinganlar bilan ahdlashib, ularning mol-mulkiga tegmaslikka va asirlarni qullikka olib ketmaslikka vaʼda berib, buning evaziga avliyoning bir qism xokini, yaʼni oʻng qoʻlini Samarqandga olib ketishni, toki saltanatini har xil ofatlardan saqlasin deb taklif etadi. Avliyo Samarqandga koʻmilganidan soʻng qabrning bosh tarafidan buloq otilib chiqadi va shahar aholisi, uning atrofidagilar bu suvni tabarruk deb biladilar va undan foydalanadilar. Lekin bu afsona islom dini udum va qoidalariga zid boʻlib chiqadi, yaʼni oʻtganlarni bezovta qilish mumkin emasdir. Haqiqatga yaqini balki, buyuk sarkarda Samarqandga Suzdan bir qism xoklarini olib kelgan boʻlsa kerak va uning buyrugʻi bilan maqbara harbiy yurishning muvaffaqiyatli gʻalabasi nishonasi sifatida qurilgandir.
Bones and All
Bones and All — 2015-yilda Camille DeAngelisning „Bones and All“ nomli romani asosida Luca Guadagnino tomonidan suratga olingan romantik va qoʻrqinchli janrdagi film. Filmda bosh rollarni Taylor Russell va Timothée Chalamet, Michael Stuhlbarg, André Holland, Chloë Sevigny, David Gordon Green, Jessica Harper, Jake Horowitz va Mark Rylance ijro etishgan.
Xoja Doniyor maqbarasi
Tarixi
Amir Temurning tarjimai holi tadqiqotchilraining yozuvlarida ham bu voqea toʻgʻrisida hech qanday maʼlumotlar yoʻq. Baʼzi tarixchilarning taʼkidlashicha, fors tarixchisi Istahriy Movarounnahrga, Temur tugʻilganidan toʻrt yuz yil oldin kelgan va hazrati Doniyor maqbarasi shaharda oʻsha davrda mavjud ekanligini yozadi.
Bones and All
Bones and All filmining jahon premyerasi 2022-yil 2-sentyabrda 79-Xalqaro Venetsiya kinofestivalida boʻlib oʻtdi va u yerda eng yaxshi rejissyorlik uchun Silver Lion mukofotiga sazovor boʻldi. Film Italiyadan tashqari 18-noyabrda Amerika Qoʻshma Shtatlarida United Artists Releasing tomonidan va boshqa joylarda Warner Bros. Pictures kinokompaniyalari tomonidan tarqatildi. Film kinotanqidchilarning ijobiy baholariga sazovor boʻldi.
Xoja Doniyor maqbarasi
Tarixi
Baʼzi bir tadqiqodchilarning ishonchli asoslariga koʻra esa, Samarqandga hazrati Doniyorning tabarruk xokini islom dinigacha mavjud boʻlgan yahudiylar diniy jamiyati olib kelgan boʻlib, mahalliy otashparastlar bu dindorlarga hurmatda boʻlib, shahar chetida ibodatxona qurishga ruxsat etganlar. Buning tasdigʻi sifatida maqbaraning atrofidagi madaniy qoldiqlar arxeologlar tomonidan er.av. VII-VI asrlarga tegishli boʻlib, Injilda koʻrsatilganidan Doniyor paygʻambarning yashab oʻtgan davriga toʻgʻri keladi. Samarqandga paygʻambarning xokini nasroniylar ham olib kelishlari mumkin edi, chunki maʼlumki, Vizantiya hukmdori Zenon davrida, Doniyorning bir qism xoki Konstantinopolga (hozirgi Istambul) koʻchirilgan edi.
Va nihoyat, shunday mulohaza ham borki, maqbarada haqiqatdan ham Doniyorning — Muhammad Paygʻambarning amakisining oʻgʻli Qusam ibn Abbos safdoshining xoki koʻmilgan. Bu haqda Samarqandlik tarixchi Abu Tohirxoʻja „Samariya“ kitobida shunday yozadi: „Xoʻja Doniyorning qabri Samarqand shahrining chetida, Afrosiyob qoʻrgʻonining shimoliy devori pastida joylashgan. Maqbaraning yaqinidan Siyob daryosi oqadi. Avom bu qabrni Doniyor paygʻambarning qabri deb biladi, lekin uning qabri Mosul viloyatidadir. Aytishlaricha, bu qabr Qusam ibn Abbos safdoshlaridan birining qabridir. Olloh rahmat qilsin! Qabr Zarafshonning toshlari bilan qoplangan. Aytishlaricha, Xoʻja Doniyor juda taqvodor, xudojoʻy boʻlgan. Qabrning bosh tomonida, Siyob arigʻi yaqinidan Xoʻja Doniyor buloq-chashmasi ham bor. Xalq uni tabarruk bilib ichadilar va choʻmiladilar. Uni koʻp kasallar shifosiga sabab deb biladilar. U kishiga tangrining rahmati boʻlsin!.“
Bu haqda Abul Hakim Samarqandiyning „Qandiya“ kitobida quyidagilarni yozadi:" Samarqandda bir chashma borkim, jannat chashmalaridandur va Obi Rahmat arigʻi yaqinidadur. Tarixchilarning aytishlariga qaraganda, ushbu suv Doniyor Paygʻambar qabrlari bosh tarafidan oqadi va mazkur chashma shifo-salomatlik sababchisidir va bu suvning bir qismi Bogʻi Maydon tomon oqar va Obi Rahmatga qoʻshilur. Yuqorida Doniyor Paygʻambarning qabri boʻlib, ul zot baraka keltiruvchi Paygʻambar hisoblanganlar".
Yana bir Oʻrta Osiyo manbalari bizga Doniyor Paygʻambarning xizmatlari haqida maʼlumot beradi — bu Binoiyning „Tush taʼbiri“ kitobidir. Bunda koʻpgina hikmatli soʻzlar „Doniyor alayhissalom keltiradilarkim“- soʻzi bilan boshlanadi. Maqbaraning shimoliy tomonida 500 yoshlik pista daraxti hamon koʻkarib turibdi. Yarim qurigan bu pista daraxti 1996-yili Moskva va Butun Rossiya patriarxi Aleksiy II tomonidan qabrni ziyorat qilib va daraxtni muqaddaslashtirilganidan soʻng, yana gullab ketishi diqqatga sazovordir. Maqbara ichida dunyodagi eng uzun qabrni koʻramiz, u 18 metr uzunlikka ega. Qabrning balandligi janub tomonida 90 sm, shimol tomonida — 160 sm, shimol tarafi birmuncha kengroq — 2m chunki, bu tomondan toʻrtburchak sagʻona oʻrnatilgan. Sagʻona pishiq gʻisht bilan terilib, qumshuvoq qilingan va qur’oniy yozuvlarga ega boʻlgan marmar panellar bilan bezatilgan. Sagʻonaning qarama-qarshi tomonida, maqbaraning shimolga qaratilgan derazasining tokchasida, hajmi uncha katta boʻlmagan, mahalliy aholi „niyat-toshi“ deb atalgan, arabiy yozuvlarga ega boʻlgan tosh bor. Ziyoratchilar Hazrati Doniyor qabrini bir yoki uch marta niyat qilib aylanadilar va bu toshni koʻtarishga yoki hech boʻlmasa qimirlatishga xarakat qiladilar. Qabrning uzunligi toʻgʻrisida bir necha rivoyatlar bor. Ularning birida aytilishicha, olib kelingan turbat-muqaddas hisoblanganligi uchun, yomon niyatli kishilar qoldiqlarni kovlab olib ketishlari mumkin edi. Shuning uchun uzun qabr kovlanib, Paygʻambarning qoldiqlari uning qayerigadir koʻmilgan.
Bones and All
Mazmuni
Indianada doʻkonni oʻmarish paytida, Maren bir ayolni bir erkakning zoʻravonligidan himoya qiladi. Voqea guvohi boʻlgan Li ismli yigit mijozga dushmanlik qiladi; Maren keyinroq Lini tashqarida topib, odamni ovqatlantirdi. Li oʻz qurbonining yuk mashinasini oʻgʻirlaydi va Marenni yolgʻiz kelishini taklif qiladi va ular marhumning qarovsiz uyida tunab qolganidan keyin Marenga onasini topishga yordam berishga rozi boʻladi. Ular mamlakat boʻylab sayohatga otlanar ekan, ikkalasi bir-birini sevib qolishadi. Kentukkidagi Lining tugʻilgan shahrida qisqa vaqt boʻlganida, Maren oʻz oʻtmishining baʼzi jihatlarini, masalan, otasining yoʻqligi va Lining shahar atrofida koʻrinmaslik sabablarini muhokama qilishni istamasligini payqadi. Uning asl tabiatidan bexabar singlisi Kayla uni doimiy ravishda ketishi va eʼlon qilinmasdan kelishi uchun jazolaydi.
Bir vaqtning oʻzida Maren va Liga yana bitta xoʻrandalar Jake va Bred yaqinlashadi. Biroq, Bred boshqalarning xohish-istaklarini baham koʻrmasligi, aksincha, oʻz ixtiyori bilan kannibalizm bilan shugʻullanishni tanlagani Marenni norozi qiladi. Jake, shuningdek, Li va Maren dastlab shubha bilan qarashgan boʻlsa-da, uning goʻshtini oziqlantirishdan koʻra, tanani toʻliq isteʼmol qilish tajribasining intensivligi haqida gapiradi. Erkaklar uxlab qolgach, asabiylashib, haydab ketishadi. Maren mahalliy karnavalda toʻxtash paytida ochligini bildirganidan soʻng, Li erkak stend ishchisini sayr qildirib, uni oʻldiradi. Ular jasadni yeyishgandan soʻng, Maren erkakning turmushga chiqqani va oilasi borligini bilib, Li bilan janjallashishga olib keladi.
Maren mavjudligi haqida hech qanday maʼlumot boʻlmagan buvisi Barbaraning uyini topishga qodir. Barbaraning aytishicha, oʻzi va eri tugʻilganda asrab olgan Janelle bir necha yil oldin oʻzini Fergus sharsharasidagi ruhiy kasalliklar shifoxonasiga ixtiyoriy ravishda yotqizgan. Maren nihoyat onasi bilan uchrashadi, u oʻz qoʻllarini oʻz-oʻzidan kannibalizatsiya qilganini koʻrib hayratda qoladi. U Janelning yana uchrashishi uchun yozgan maktubini oʻqiydi, bu maktub Janel Marenning „yirtqich hayvon“ boʻlib yashashdan koʻra oʻlgan yaxshiroq boʻlishiga ishonishi bilan yakunlanadi. Keyin Janelle hamshira ushlab turishidan oldin qizga hujum qiladi. Maren onasi bilan bir xil yoʻldan borishni rad etib, Li uxlab yotganida ketadi va tez orada uni taʼqib qilgan Sulli unga yaqinlashadi. U uning hamroh boʻlish taklifini qoralaydi va ketishdan oldin uni jahl bilan laʼnatlaydi. Maren ketganini anglab yetgach, tushkunlikka tushgan Li uyga qaytishga qaror qiladi.
Xoja Doniyor maqbarasi
Tarixi
Doniyor paygʻambar maqbarasi turli davrlarda turlicha koʻrinishga ega boʻlgan. Chor Rossiyasi davrida nashr etilgan kitobda Doniyor Paygʻambarning 1870-1980-yillardagi gravyura surati aks ettirilgan. Undan shu maʼlum boʻladiki, oʻsha davrlarda Doniyor Paygʻambar qabri usti daryo toshlari bilan terilgan va uning atrofida kichik ayvon va xona (masjid) mavjud boʻlib, qabr atrofida ruhoniy va avliyolarning belgisi boʻlgan oltita tugʻ oʻrnatilgan. Tugʻlar maxsus toshlarga oʻrnatilgan boʻlib, hozirda ham ushbu tugʻlarni ushlab turgan toshlar bor, lekin tugʻlar saqlanmagan. XIX asr oxirlarida ushbu qabr ustida maqbara qurildi. Unga boradigan asosiy yoʻl qadimiy Afrosiyob shaharchasidan boʻlib, maqbaradan sal balandroqda kirish darvozaxona-ayvoni qurilgan. Uning qoldiqlari hanuzgacha saqlanib kelinmoqda va u ham maqbara qurilgan paytda bino etilgan. Hazrati Doniyor qabri ustidagi mavjud boʻlgan maqbara XX asrning boshida Samarqand sovunpazlarining ustozi Mahmud oqsoqol tomonidan bunyod etilgan, chunki Hazrati Doniyor sovunpazlarning piri hisoblanadi. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, maqbaraning qurilishida Miroshnichenko ismli rus tadbirkor-savdogar ham oʻz hissasini qoʻshgan.
Bones and All
Mazmuni
Maren oxir-oqibat Kentukkiga qaytib ketadi. U Kayla bilan uchrashadi, oʻzi va Lining spirtli ichimliklarga mukkasidan ketgan va zoʻravon otasi gʻoyib boʻlgan kechada, ikkala farzandini urib, sirli ravishda gʻoyib boʻlganini, Kayla politsiyaga yugurib kelganini aytadi. Darhol asosiy gumondor deb topilgan Li, undan topilgan qon oʻziniki ekanligi isbotlangach, jinoyatga aloqadorlikdan ozod etildi. Er-xotin qayta yarashgandan soʻng, ular munosabatlarini qayta tiklaydilar va gʻarbga sayohat qilishga qaror qilishadi. Li Marenga janjal paytida Lini tishlaganida otasi ham kannibalist ekanligini tushungani haqida aytadi va otasini ovqatlantirishdan oldin koʻz yoshlarini yashirganini va bu jarayon unga bergan hayajondan zavqlanganini tan oldi. U Marendan uni yomon odam deb oʻylash-oʻylamasligi haqida soʻraydi, lekin u unga boʻlgan muhabbati borligini izhor qiladi va ikkalasi kannibalizmdan voz kechishga va birgalikda odatiy hayot kechirishga harakat qilishga qaror qilishadi.
Xoja Doniyor maqbarasi
Tarixi
Maqbarada koʻpgina taʼmirlash ishlari amalga oshirilgan. Ziyoratgoh atrofi devor bilan oʻralib, ziyoratgohga chiqish uchun 3 qismli zinapoya qurildi. Shu bilan birgalikda qabr atrofi oniks va qora marmar bilan qoplandi. XX asrning boshlarida olingan bir fotosuratda maqbara olti gumbazli boʻlgan, hozirgi vaqtda esa gumbazlarining soni beshta boʻlib, ular keyinchalik buzilib, qaytatdan tiklangan boʻlishi mumkin. Maqbaraning shimol tomonida imoratning yuqori qismini ikki burchagidan pishiq gʻishtdan terilgan qubbalar bezatadi. Ular yevropacha uslubda qurilgan. Ichki qismida, oʻsha davrda qoʻllaniladigan, qalqonsimon langarlar hamda gumbazlarni koʻtarib turgan ravoqlar ishlatilgan.
Bones and All
Mazmuni
Biroz vaqt oʻtgach, ular Michigan shtatining Enn Arbor shahrida baxtli yashashni boshlashadi, u yerda Maren universitet kitob doʻkonida ishlaydi. Bir kuni u uyiga qaytib, Sulli ularning kvartirasiga bostirib kirganini koʻradi va u uni pichoq bilan qoʻrqitadi. Li qaytib kelgandan soʻng, er-xotin Sullini oʻldirishga muvaffaq boʻlishadi, ammo Li kurashda yarador boʻladi. Maren Sullining sumkasini qidirayotib, Kaylaning soch tolalarini topadi va ular Sulli qurboni boʻlganini tushunishadi. U Marenning quchogʻida yotar ekan, Li Marenning oʻlishi bilan „bones and all“ deb yeyishni istashini aytadi, Maren avvaliga jahl bilan rad etadi, lekin oxir-oqibat unga boʻysunadi.
Xoja Doniyor maqbarasi
Tarixi
Quyiroqda, buloq tomon boradigan yoʻlakda esa, IV- VII asrga va hatto I- II asrlarga oid buyumlar topildi. Islom dinigacha, mahalliy zardushtiylar shunday buloqlar oldida turli diniy marosimlarni bajargan. Bu yerda ham islomgacha boʻlgan davrda muqaddas hisoblangan qandaydir maskan boʻlgan boʻlishi ehtimoldan holi emas. Lekin bu borada hali aniq xulosa chiqarish erta, chunki arxeologik izlanishlarni davom ettirish lozim. Bularning barchasi Hazrati Doniyor paygʻambarning muqaddas majmuasi haqida, bizlarga hali oʻz sirlarini toʻlasincha ochgan emas. Arxeologik qazish ishlari davom ettirilmoqda va kelgusida maqbara toʻgʻrisida kengroq maʼlumotlar olinadi degan umiddamiz. 1995-yildan boshlab maqbara va uning atrofidagi maydonlarda katta qurilish-taʼmirlash va obodonlash-tirish ishlari olib borildi.
Hozirgi ahvoli
Hozirda maqbara va uning atrofi toʻliq taʼmirlangan. Maqbara yonidan oʻtuvchi anhor atrofi koʻkalamzorlashtirilgan, xorijiy mehmonlar uchun barcha shart-sharoitlar yaratilgan.
Altafulla
Altafulla Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,95 km2. Aholisi — 4711 kishi (2010).
Mitsuo Kato
Mitsuo Kato (加藤 光雄; 22-yanvar 1953-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1979-yili 23-avgust Shimoliy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan.
Xoksor
Xoksor (taxallusi; ismi Muhammad Rizo) (taxminan 1760 — Xiva — 19-asrning 1-yarmi) — oʻzbek tilshunosi, shoir. Xiva va Buxoro madrasalarida tahsil olib, arab va fors tillarini mukammal oʻrgangan. X. "Muntaxab ullugʻot" ("Tanlangan soʻzlar", 1799) va "Zubd ullugʻot" ("Sara, tanlab olingan soʻzlar", 1840) kabi ilmiy lugʻatlar yaratgan, lirik sheʼrlar yozgan. X.ning "Muntaxab ullugʻot" asarini shartli ravishda "Arabcha—forscha— oʻzbekcha lugʻat" deb aytish mumkin, chunki unda asosan Navoiy asarlarida, shuningdek, Navoiydan oldin yoki keyin oʻtgan, fors va turkiy tillarda ijod qilgan baʼzi mumtoz shoirlarning asarlarida uchrovchi arabcha, forscha va tushunilishi qiyin boʻlgan turkiy soʻzlar izohlangan. Bunday soʻzlarning maʼnosini oydinlashtirish uchun turli uslublarda yozilgan turkiy va forsiy adabiyot namunalaridan misollar keltirilgan. Ushbu lugatdan turli kasb-hunarlarga, ijtimoiyiqtisodiy va tabiiy fanlarga doir koʻplab soʻz va terminlar ham oʻrin olgan. Shu jihatdan "Muntaxab ullugʻot" 18-asr ilmiy terminologiyasini oʻrganishda muhim manba qisoblanadi. X.ning 2asari "Zubd ullugot"da fors, oʻzbek tillaridagi tushunilishi qiyin soʻzlarning izohi berilib, ularning qaysi tilga mansubligi koʻrsatilgan.
Simla (Colorado)
Simla AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Elbert County okrugi tarkibiga kiradi.
Xoksor
X. asarlarining 10 dan ortiq nusxalari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti (inv. №275, 427, 428, 1203, 1681, 3852, 4010, 4367), Sankt-Peterburgdagi Sharqshunoslik instituti (inv. №1818) qoʻlyozmalar fondida saqlanadi.
Simla (Colorado)
Aholisi
728 nafar aholi istiqomat qiladi (2007). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 473,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,4 km2. Shundan 1,4 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1822 m balandlikda joylashgan.
Trussville (Alabama)
Trussville AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Jefferson, St. Clair County, Alabama|St. Clair okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
19933 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 347,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 57,6 km2. Shundan 57,4 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 213 m balandlikda joylashgan.
Krossingover
Krossingover (ing. crossing — over— chalkashuv) — chalkashish, gomologik xromosomalarshng oʻxshash qismlari bilan oʻrin almashinishi natijasida xromatida iplarining uzilishi va yangi tartibda birikishi. Birinchi marta amerikalik biolog T. Morgan aniqlagan (1911). Olim gomologik juft xromosomalarda genlar doimo oʻrin almashinib turishini drozofila (meva pashshasi)da oʻtkazilgan tajribalarda isbotlagan. K. har xil genlar allellajning yangi kombinatsiyalariga olib keladi. K. populyasiyalarla kombinativ oʻzgaruvchanlik paydo boʻlishiga olib kelishi tufayli tabiiy tanlanish uchun material beradi. K. aksariyat holdarda hujayralarning meyoz, baʼzan mitoz boʻlinishida roʻy beradi. K. DNK molekulasining har ikki, yoxud bitta ipida bir qancha genlar yoki genning bir qismiga ega boʻlgan xromosomalar katta qismlarining qayta kombinatsiyalanishiga olib keladi. Genlar orasidagi K. chastotasi xromosomadagi genlararo masofani bildiradi. K.ni oʻrganish natijasida xromosomalarning irsiy diskretligi isbotlandi; genlarning xromosomada toʻgʻri chiziq boʻylab joylashganligi va birikkan genlar guruhlari aniqlandi; xromosomalarning genetik haritalari (har bir birikish guruhida genlarning nisbiy joylashish sxemasi)ni tuzish imkoniyatiga ega boʻlindi. K. kombinativ oʻzgaruvchanlik miqdorini keskin oshirishi tufayli tabiiy tanlanish va seleksiya uchun dastlabki material beradi. K. barcha hayvonlar, oʻsimliklar va mikroorganizmlar uchun xos.K. xrdisasidan genetik tahlil orqali genetikaning qator muammolarini yechishda keng foydalaniladi.
Adabiyot
Sharifjon Turabekov, Mirfozil Abzalov.
Funkstown
Funkstown AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Washington County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
942 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,9 km2. Shundan 0,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 158 m balandlikda joylashgan.
Lans
Lans Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Innsbruck Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6.03 km2. 893 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Großderschau
Großderschau Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Havelland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 20,00 km2. 492 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Großderschauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Xol (teri)
Xol — terining tugʻma nuqsoni, ayrim hujayralarning zoʻr berib oʻsishi. Tomirli, pigmentli, soʻgalli va boshqaX.lar boʻladi. Tomirli X. teri tomirlarining kengayishidan vujudga keladi. U kattakichik, chetlari notekis, qizgʻish yoki koʻkimtirqizgʻish tusda, usti gʻadirbudur, sergʻovak, shakli yassi, yapaloq yoki tugunchali boʻladi. Pigmentli X. melanin pigmenti bor hujayralardan, teri nervlari qobigʻining hujayralaridan vujudga keladi. X.ning soni va kattaligi turlicha: jigarrang yuzasi silliq yoki soʻgalsimon. Pigmentli X. yuzasida koʻpincha tuklar boʻladi. Soʻgalli X. qoʻngʻir tusli soʻgallar koʻrinishida koʻzga tashlanadi.
X.ni turli shikastlanishlardan va quyosh nuridan saqlash kerak. Pigmentatsiya kuchayganda yoki kamayganda, shuningdek, X. kattalashganda tezda vrachga murojaat kilish kerak.
Vallan
Vallan Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
727 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 61,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,8 km2.
Langstedt
Langstedt Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,19 km2. 1051 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Ancy
Ancy Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Villefranche-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.
Langstedt
Hududi
Langstedtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ancy
Aholisi
475 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 40,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,8 km2. Dengiz sathidan 394 – 852 m balandlikda joylashgan.
NGC 2314
NGC 2314 Camelopardalis yulduz turkumidagi E3 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Wilhelm Tempel 1883-yilda kashf etgan.
Star Valley Ranch
Star Valley Ranch AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Lincoln County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
776 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 32,9 km2. Shundan 32,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Rosureux
Rosureux Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
94 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,7 nafar kishi.
Xolangit
Xolangit (yun. chole — oʻt va anderon — tomir), angioxolit — oʻt yoʻllarining yalligʻlanishi. X.ni, odatda, ichak tayoqchasi va boshqa mikroblar qoʻzgʻatadi. Koʻpincha xoletsistit, oʻttosh kasalligi bilan birga kechadi. Infeksiya oʻt yoʻllariga oʻt pufagi, meʼdaichak yoʻli, meʼda osti bezidan va limfa, qon orqali tushishi mumkin. Shuningdek, oʻt yoʻli motor funksiyasining buzilishi yoki tosh paydo boʻlib, oʻt toʻxtab qolishi ham X.ga sabab boʻladi. X. kataral, yiringli va nekrotik boʻlishi mumkin. Kechishiga koʻra, oʻtkir va surunkali X. farqlanadi.
Oʻtkir X.da bemorning eti uvishib vaqtvaqti bilan isitmalaydi, koʻp terlaydi, ogʻzi taxirlashib, qusadi, oʻng qovurgʻa osti ogʻriydi. Jigari shishib, terisi sargʻayadi, kichishadi. Surunkali X. koʻpincha oʻtkir X.dan soʻng vujudga kelib, belgilari xoletsistitga oʻxshaydi. Bunda koʻz oqlari sargʻayib, oʻng qovurgʻa osti doim ogʻrib turadi, bemorni darmoni qurib vaqtvakti bilan eti uvishadi, tez charchaydi. Koʻpincha jigar va taloq shishadi. Baʼzan X. oqibatida peritonit, jigar sirrozi, pankreatit va boshqa kelib chikishi mumkin.
Davo bemorning umumiy ahvoli va kasallik belgilariga qarab olib boriladi, parhez buyuriladi.
Mansurbek Xolboboyev
Mansurbek Maxkamovich Xolboboyev (1958.1.1, Boʻz shahrichasi) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (1995). Andijon pedagogika institutini tugatgan (1980). 1980—2002-yillarda Boʻz tumanidagi 18, 11, 22maktablarda kimyobiol. oʻqituvchisi.
Abduqayum parvonachi
Abduqayum Parvonachi Ulayev (Abduqayum Parvonachi) — (1897—1925) — Sharqiy Buxoroda qizil askarlarga qarshi kurash olib borgan yirik qoʻrboshi. Buxoro amiri amaldori. Ibrohimbekning qayniotasi va maslahatchisi.
Qoʻrboshilik faoliyati
Abduqayum Parvonachi 1856-yilda Buxoro amirligi Baljuvon bekligidagi Kangurt tumani Toʻrtkoʻl qishlogʻida tavallud topgan. U keyinchalik Kangurt tumani Dangʻara qishlogʻida yashagan. Dehqonchilik bilan shugʻullangan. Abduqayum oʻz hududida oqsoqol boʻlib, aholi oʻrtasida katta nufuzga ega boʻlgan. Tarixchi va falasuf olim Nasriddin Nazarov soʻzlariga koʻra, Abduqayum amirlik qoʻshini va saroyida xizmat qiladi. Sadoqatli xizmati uchun u parvonachi mansabini egallagan. Buxoro amirligida parvonachi amirning tayanchi hosoblanib, oliy lavozimlardan biri boʻlgan. Amir qabulxonasida parvonachi uchun maxsus oʻrindiq mavjud boʻlgan. Parvonachi baʼzida harbiy yurishlarida ishtirok etgan va maʼlum qismga qoʻmondonlik qilgan. 1920-yil sentyabrda qizil armiya tomonidan amirlik tuzumi agʻdarilgach, Sharqiy Buxoroda qizil askarlarga qarshu janglar olib borishgan. Abduqayum parvonachi tomonidan tashkil etilgan guruh Sharqiy Buxoroda muvaffaqiyatli janglar olib borgan. Parvonachi guruhida uning kuyovi Ibrohimbek ham boʻlib, u qizil armiyaga qarshi kurashda oʻzining jasurligi bilan ajralib turgan. 1921-yil boshlarida Dangʻara yaqinidagi Qoratogʻda qizil askarlarga qarshi kurashda Abduqayum Parvonachi jiddiy jarohat olgan va keyinchalik Ibrohimbekni qoʻshinga boshchilik qilishga tayinlagan. Abduqayum Parvonachi uzoq yillar Ibrohimbekka maslahatchi sifatida faoliyat yuritgan. 1926-yilda u Afgʻoniston tomonga oʻtib ketgan. 1926—1931-yillar Avgʻoniston hududida Ibrohimbek bilan birgalikda boʻlgan. 1931-yil 30-martda Ibrohimbek bilan birgalikda u ham Tojikiston SSRga qaytgan. 1931-yil 10-avgustda sovet hukumati tomonidan 76 yoshida otib tashlangan.
Danika Yarosh
Danika Yarosh (1998–yil 1-oktyabrda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa.
Biografiya
Yarosh - New Jersey shtatining Bedminster shahrida tug'ilgan, Viktor va Linda Yaroshning qizi. Uning uchta ukasi, opasi Amanda, u ham aktyorlik qiladi, akasi Erik va ukasi Piter bor. Uning otasi Amerika Qoʻshma Shtatlari havo kuchlari sobiq a'zosi. U birinchi yillarini oilasi bilan Nyu-Jersi shtatidagi Bedminsterda o'tkazdi.
Visual Basic
Visual Basic (talaffuzi: "Vijual Beysik") – Microsoft korporatsiydan dasturlash tili va uning uchun dasturlash muhitdir. U BASICdan ko`p tushunchalar oldi va tez rasmli interfeys bilan dasturlar taraqqiyot ta`minlaydi.
Vallery
Vallery Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Sens tumani tarkibiga kiradi.
Visual Basic
Oxirgi versiya 6.0 1998 yilda reliz kelishdi. Microsoftdan voris Visual Basic .NET 2002 yilda paydo bo`ldi. Qulayligi jihatdan bowqa dasturlash tillaridan farq qiladi. Tushunishga oson.
Krotsimonlar
Krotsimonlar (Talpidae) - hasharotxoʻrlar turkumiga mansub sut emizuvchi hayvonlar oilasi. K. (yer yuzasida hayot kechiruvchi yerqazardan tashqari) yer qazib, yer ostida hayot kechirishga moslashgan. Tanasi gʻoʻlasimon, tashqi quloq suprasi yoʻq, oldingi oyoqlari qisqa, tirnogʻi uzun va qattiq, moʻynasi qisqa, silliq. K. yaxshi koʻrmaydi; baʼzi birlarining koʻzi teri bilan qoplangan. Eshitish va hid bilish organi yaxshi rivojlangan. 30 dan ortiq turi bor, 12 yoki 18 urugʻga boʻlinadi. Tibet, Xitoy, Yaponiya, Shimoliy Amerika, Yevropa va Osiyoda tarqalgan. Yiliga bir marta (bahorda) 4—9 bola tugʻadi. Boʻgʻozlik davri 38—40 kun. Asosan, tuproq hayvonlari, jumladan, yomgʻir chuvalchanglari, hasharotlar va ularning lichinkalari bilan oziqlanadi. K. yer qazib, tuproqqa havo oʻtishini va suv shimilishini yaxshilaydi. Oʻtloq tuproklarda K. bir yil davomida 160 t ga yaqin tuproqni yer yuzasiga qazib chiqaradi. Ayrim turlari ovlanadi. 2 turi Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.
Vallery
Aholisi
473 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 38,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,4 km2.
Tuscaloosa (Alabama)
City of Tuscaloosa AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Tuscaloosa okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
91605 nafar aholi istiqomat qiladi (2011).
Xokkey
Chim ustida Xokkey maydonining oʻlchami 91,4x55 m, klyushkasining ogirligi 652—794 g, toʻpining ogʻirligi 156—163 g , oʻyin vaqti 90 min. (45 min.dan 2 boʻlim). Musobaqalashayotgan 2 jamoada 11 tadan oʻyinchi qatnashadi. Chim ustida Xokkeyga oʻxshash oʻyinlar mil.dan 2 ming yil avval ham Misr, Yunoniston, Oʻrta Osiyo va boshqa joylarda mavjud boʻlgan. Oʻrta Osiyoda chorvadorlar oʻrtasida avval tosh bilan oʻynaladigan podachi, keyinroq ot minib oʻynaladigan chavgon ommalashgan. Chavgon Boburiylar saltanati davrida Hindistonda keng tarqalgan. 19-asr ning 2-yarmida Buyuk Britaniyada chim ustida Xokkey klublari tuzildi. 1875 yilda London Xokkey uyushmasi tomonidan chim ustida Xokkeyning zamonaviy oʻyin qoidalari ishlab chiqildi. Bu qoida 1907 yilda tasdiklandi. Chim ustida Xokkeyning erkaklar musobaqasi 1908 yildan, ayollar musobaqasi 1920 yildan olimpiada dasturiga kiritilgan. 1924 yilda Xalqaro Xokkey federatsiyasi (FIH) tashkil etilgan, unga 120 davlat aʼzo (2003). Bu federatsiya 1970 yildan erkaklar oʻrtasida, 1973 yildan ayollar oʻrtasida jahon chempionatlari oʻtkazadi. Chim ustida Xokkey Hindiston, Pokiston, Buyuk Britaniya, Germaniya, Gollandiyada rivojlangan.
Oʻzbekistonda chim ustida Xokkey 20-asrning 70-yillaridan ommalasha boshladi. 1972 yilda Andijonda dastlabki chim ustida Xokkey jamoasi tuzildi. 1973 yildan erkaklar, 1975 yildan ayollar oʻrtasida chim ustida Xokkey musobaqalari utkazila boshlandi. Respublikada chim ustida Xokkeyga ixtisoslashgan 10 ta bolalar va oʻsmirlar sport maktabi bor, ularda 45 nafar murabbiy qoʻl ostida 1200 nafardan ziyod oʻquvchi shugʻullanadi (2004). Miriman Kim, Oybek Patiddinov, Rinat Mamatkazin, Liliya Mutalapova kabi mahoratli murabbiylar yetakchi Xokkeychilarni tarbiyaladi. Ayniqsa, ayol Xokkeychilar yuqori natijalarga erishdi. Valentina Zazdravnix, Nelliko Gorbatkova, Laylo Axmerova va Alina Xam olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindorlaridir (1980, Moskva). Oʻzbekiston chim ustida Xokkey ayollar terma jamoasi Osiyo oʻyinlari va jahon kubogi finalida qatnashgan.
Toʻpli Xokkey maydonining oʻlchami 90—100 x 50–65 m, klyushkasining uz. 120 sm, qayrilgan qismi 6,5 sm, ogirligi 450 g, toʻpining diametri 6 sm, ogʻirligi 58—62 g , oʻyin vaqti 70 min. (35 min.dan 2 boʻlim). Musobaqalashayotgan 2 jamoada 11 tadan oʻyinchi qatnashadi. Toʻpli Xokkeyga oʻxshash oʻyinlar Yevropaning shim. mamlakatlarida oʻrta asrlarda paydo boʻldi. 1891 yilda Buyuk Britaniyada milliy assotsiatsiya tuzilgan va toʻpli Xokkeyning oʻyin qoidalari ishlab chiqilgan. 1955 yilda Xalqaro toʻpli Xokkey federatsiyasi (IBF) tashkil etilib, toʻpli Xokkeyning oʻyin qoidalari tasdiqlangan. Federatsiya 1957 yildan jahon chempionatlari (1961 yildan 2 yilda 1 marta) oʻtkazib keladi. Rossiya, Shvetsiya, Finlandiya va boshqa davlatlarda toʻpli Xokkey rivojlangan.
Shaybali Xokkey maydonining oʻlchami 51—61 x 24–30 m, klyushkasining uz. 140 sm, qayrilgan qismi 37,5 sm, ogʻirligi 500 g, rezinadan tayyorlangan shaybaning diametri 7,62 sm, qalinligi 2,54 sm, ogʻirligi 150—170 g , oʻyin vaqti 60 min. (20 min.dan 3 boʻlim). Musobaqalashayotgan 2 jamoada 6 tadan oʻyinchi qatnashadi. Shaybali Xokkey 19-asrning 60-yillarida Kanadada paydo boʻlgan va Yevropaning shim. davlatlarida ham keng tarqalgan. 1870 yilda Torontoda shaybali Xokkey assotsiatsiyam tuzildi. 1886 yilda shaybali Xokkeyning oʻyin qoidalari eʼlon qilingan. 1892 yildan Kanadada shaybali Xokkey boʻyicha Stenli kubogi musobaqalari oʻtkazib kelinadi. 1899 yilda Monrealda shaybali Xokkeyga moslashgan dastlabki yopiq sport saroyi qurildi. 1908 yilda Xalqaro muz ustida Xokkey ligasi (LIHG) tashkil etildi. Unga 40 ga yaqin davlat aʼzo (2004). 1924 yildan shaybali Xokkey kishki olimpiada oʻyinlari dasturiga kiritilgan. 1973 yilda Jahon Xokkey assotsiatsiyasi (WHA)ra asos solindi va Stenli kubogi musobaqalarida kanadaliklar bilan birga AQSH professional klublari qatnasha boshladi. Shaybali Xokkey Kanada, Rossiya, Shvetsiya, AQSH, Chexiya, Finlandiya, Slovakiya davlatlarida rivojlangan.
navoiy chim ustida xakkey
Uz.m.wikipedia.org
Xol
Xol — zargarlik buyumi; ayollar yuzi (peshona va chakkasi)ga taqadigan bezak, taqinchoq. Mastika (yumshoq mum) dan kichkina hajmda doyra shaklida yasalib, hallangan. X. yuzga qiyom yoki asal bilan 1 donadan yopishtiriladi; xuddi shunday shakldagi buloqi ham X. (xolbini) deb atalgan. X. oʻtmishda yomonlikdan saqlovchi, asraguvchi maʼnosiga ega boʻlgan; shuning uchun X. avval himoyalovchi, soʻng bezak vazifasini bajargan. Baqtriya (2-asr), Dalvarzintepa (3-asr) va boshqalardan topilgan peshonasida yasama X. boʻlgan haykallar X.ning qad.ligidan darak beradi.
Masafumi Yokoyama
Masafumi Yokoyama (横山 正文; 10-aprel 1956-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1979-yili 23-avgust Shimoliy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 31 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
El Catllar
El Catllar Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 26,43 km2. Aholisi — 4124 kishi (2010).
Gaithersburg
Gaithersburg AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Montgomery County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
57934 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 26,3 km2. Shundan 26,1 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 190 m balandlikda joylashgan.
Dorothy Hodgkin
thumb|Dorothy Hodgkin
Dorothy Hodgkin (1910.12.5, Qohira — 1994.29.7, Ilmington) — ingliz kimyogari va biokimyogari. London Qirollik jamiyati aʼzosi (1947). Rossiya Fanlar akademiyasi faxriy aʼzosi (1991). Murakkab fiziologik faol birikmalarning tuzilishini rentgenostrukturaviy tahdil qilgan. Asarlari sterinlar, peptidlar, kofermentlar va boshqalarga bagʻishlangan. Penitsillin (1946), vitamin V|2 (1956) tuzilishini aniqlagan. Nobel mukofoti laureati (1964).
NGC 2315
Ushbu obyektni John Herschel 1831-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Ganga koʻli (Moʻgʻuliston)
Ganga koʻli (Ганга нуур)- Moʻgʻulistonning Suxbaator viloyati, Dariganga soʻmida joylashgan shoʻr suvli koʻl hisoblanadi. Koʻl janubiy dashtlar va Gobi choʻllari oʻrtasidagi oʻtish zonasida joylashgan boʻlib, unga koʻllar, dashtlar va qumtepalarning noyob landshaftini beradi. Koʻl va uning suv-botqoq yerlari (ularning umumiy maydoni 32,8 km²) yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan koʻchmanchi qushlar, jumladan, katta togʻli oqqushlar, oqqushlar va qizil oqqushlar uchun muhim koʻpayish va dam olish hududidir.
Davom etayotgan iqlim oʻzgarishi tufayli koʻl hududi qisqarmoqda.
Qoʻshni koʻllarga Duut koʻli, Sumtiin koʻli, Erdene koʻli, Xolboo koʻli, Züun Xolboo koʻli, Tsagaan koli, Xoshmogʻit koʻli, Qizil koʻl (qurigan) va Zegst koʻli kiradi.
Koʻl va uning atrofidagi suv-botqoq erlari 2004-yilda Ramsar hududi sifatida belgilangan.
Nomlash
Ganga nomi Gang daryosining boshqa atamasi. Xalq afsonasida aytilishicha, 8-asrda yashagan moʻgʻul zodagon Togʻtoxtor vang muqaddas Ganga daryosidan (Hindiston) olib kelib, koʻlga qoʻygan ikki kosa suvga ega boʻlib, koʻlga oʻz nomini bergan.
Togo
Togo (Togo Respublikasi, Repudlique Togolaise) – Gʻarbiy Afrikadagi davlat. BMT aʼzosi. Maydoni 56,8 ming km². Aholisi 5,3 mln. kishi (2002). Poytaxti – Lomé shahri. Maʼmuriy jihatdan 5 viloyat (reqion)ra boʻlinadi.
Davlat tuzumi
Togo – respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1992-yil 27 sentabrdagi referendumda maʼqullangan. Davlat boshligʻi–prezident (1967-yildan Gnasingbe Eyadema). Qonun chiqaruvchi hokimiyatni Milliy majlis (parlament), ijrochi hokimiyatni prezident bilan hukumat amalga oshiradi.
Tabiati
Togo Gvineya qoʻltigʻining shimoliy sohilida joylashgan va dengiz boʻyi akkumulyativ pasttekisligidan, markaziy qismi tekislik va 200–400 m balandlikdagi platodan iborat. Eng baland joyi Togo togidagi Bauman choʻqqisi (986 m). Shimoli-sharqda Atakoro tizmasi bor. Shimoli-gʻarbiy chekkasida Oti daryosi vodiysi joylashgan. Foydali qazilmalardan temir rudasi, oltin, marmar, osh tuzi, fosforit, xromit, boksit bor. Iklimi subekvatorial. Oʻrtacha oylik temperatura 20–25° dan 28–32° gacha, yillik yogʻin sohilda 600–800 mm dan tekislik va markaziy platoda 1200–1700 mm gacha. Yirik daryolari: Mono va Oti yogʻingarchilik mavsumida sersuv. Togo koʻli goyat xushmanzara. Baland oʻsadigan savannalar, dare vodiylarida doim yashil oʻrmonlar bor. Yirik hayvonlardan fil, arslon, qoplon, kiyik, chiyaboʻri, jirafa, begemot, timsoh va boshqa, oʻrmonda maymun, ilon koʻp. Hayvonot dunyosini mugʻofaza qilish uchun Kve, Keran milliy boglari, Fazao, Malfakasa va boshqa qoʻriqxonalar tashkil etilgan.
Aholisi
Togoda 45 ga yaqin xalq va etnik guruh bor; mamlakat janubiy va markaziy qismida kva tillarida soʻzlashuvchi xalk^ar (eve, yoruba, mina va boshqalar), qirlarda va ayniqsa Gana bilan chegaraga yaqin joylarda togo, shimolda chokossi xalklari, Togo shimoliy va markaziy qismida gur tillarida soʻzlashuvchi xalklar (kabre, gurma, tem, somba, kotokoli, basari va boshqalar), shuningdek fransuz va livanliklar ham yashaydi. Rasmiy til – fransuz tili. Aholining yarmidan koʻprogʻi mahalliy anʼanaviy dinlarga, qrlganlari xristianlik va islomga eʼtiqod qiladi. Shahar aholisi 30,8%. Yirik shaharlari: Lome, Sokode, Vogan, Kpalime, Atakpame.
Tarixi
Arxeologiya topilmalari Togo hududida odam qadimdan yashaganligi va moddiy madaniyat darajasi yuqori boʻlganligidan darak beradi. 15-asr oʻrtalarida portugaliyaliklar bu yerga kelib, kora tanli qullarni Amerikaga sotish uchun olib keta boshlaganlar. 17– 18-asrlarda qul savdosi avj olishi natijasida Togoning janubda aholi kamayib, bu hol mamlakat tarixiy taraqqiyotiga salbiy taʼsir koʻrsatdi. 19-asrning 2yarmiga kelib, yirik davlat uyushmalari (jan.da Eve uyushmasi, shimolda kotokoli va chokossi musulmon qabilalari uyushmasi) paydo boʻldi. 19-asr oxirida Togo hududini mustamlakachilar bosib ola boshladi. 1884-yil Germaniya komissari Naxtigal Togo koʻli yonidagi Eve uyushmasining hukmdori Mpla 111 bilan protektorat haqida bitim imzoladi. Natijada Togo hududining katta qismida l hukmron boʻlib oldi. 1891–1901-yillarda mamlakat janubda mustamlakachilarga karshi qoʻzgʻolonlar boʻldi. Birinchi jahon urushida Germaniya magʻlubiyatga uchrashi natijasida Buyuk Britaniya Togoning gʻarbiy qismini, Fransiya sharqiy qismini idora qilishga mandat oldi. 1946-yil Sharqiy va Gʻarbiy Togo BMTning Buyuk Britaniya va Fransiya boshqaruvidagi vasiylik hududi deb eʼlon qilindi. Ikkinchi jahon urushidan keyin fransuz Togosida milliy mustaqillik harakati kuchaydya, unga Togo Birlik qoʻmitasi boshchilik qildi. 1956-yil fransuz Togosi Fransiya Hamjamiyati tarkibida oʻzini oʻzi boshqaruvchi respublika deb eʼlon qilindi. Britaniya Togosi 1956-yil referendum natijasida inglizlarning Oltin Qirgʻoq (1957-yildan mustakil Gana davlati)ga qoʻshildi. 1960-yil 27 aprelda Togo mustaqil respublika deb eʼlon qilindi. Togo – 1960-yildan BMT aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini 1993-yil 10 noyabrda tan olgan. Milliy bayrami – 27-aprel – Mustaqillik kuni (1960).
Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari
Togo xalqi birlashmasi partiyasi, 1969-yil tuzilgan; Yangilanish uchun harakat qoʻmitasi partiyasi, 1991-yil tashkil etilgan; Adolat va demokratiya yoʻlidagi ittifoq partiyasi, 1991-yil asos solingan; Demokratiya va taraqqiyotni qoʻllab quvvatlash birlashmasi partiyasi; Yangi kuchlarni muvofiklashtirish partiyasi, 1993-yil tuzilgan. Togo mehnatkashlari milliy konfederatsiyasi, 1973-yil asos solingan.
Xoʻjaligi
Togo – agrar mamlakat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq xoʻjaligining ulushi 32%, sanoatniki 23%, xizmat koʻrsatish sohasiniki 45%. Qishloq xoʻjaligida agʻolining 3/4 qismi band. Qishloq xoʻjaligiga yarokli yerlar 3,5 mln. gektar. Hududining 41% haydaladigan yer va koʻp yillik ekinzorlar, 36%ga yaqini oʻtloq va yaylov. Qishloq xoʻjaligining asosiy tarmogʻi – dehqonchilik. Ichki ehtiyoj uchun maniok, yams, makkajoʻxori, tariq, oq joʻxori, sholi, eksport uchun kofe, kakao, ham ichki ehtiyoj, ham chetga sotish uchun paxta, moyli ekinlar, kokos palmasi, yer yongʻoq, kanakunjut va boshqa yetishtiriladi. Chorvachilik sust rivojlangan. Oz miqdorda qoramol, qoʻy va echki, choʻchqa, uy parrandasi boqiladi. Dengiz, koʻl va daryolarda baliq ovlanadi. Yovvoyi mevalarni terish va ovchilikning ahamiyati katta. Sanoatining yangi tarmoqlari mustaqillik yillarida (konchilik, kimyo, toʻqimachilik, metallurgiya, sement) vujudga keldi, sanoat ishlab chiqarish. surʼatlari oshdi. Asosan, mayda korxonalar mavjud, hunarmandchilik rivojlangan. Lome poytaxt zonasi, shu jumladan dengiz porti zonasi asosiy ishlab chiqarish. markazidir. 70-yillarning oxiridan Togoning shimoli-sharqiy qismida ham sanoat rivojlana boshladi. Mamlakat janubdagi Xaxotoe, Akumape, Kpogame atroflarida fosforit, Gnaulu atrofida dolomit, marmar, dengiz sohilidagi Anexo shahri yaqinida osh tuzi qazib olinadi. Yiliga oʻrtacha 93 mln. kVtsoat elektr energiya hosil qilinadi. Ishlab chiqarish. sanoati kimyo, oziq-ovqat, toʻqimachilik, koʻnpoyabzal, poʻlat quyish, metall ishlash va boshqa mayda korxonalardan iborat. Lome yaqinida yiliga 1 mln. tonna neftni qayta ishlaydigan zd bor. Bundan tashqari, sement, metallurgiya, plastmassa buyumlar, kislorod va atsetilen, gugurt, lokboʻyoq ishlab chiqarish. zavodlari qurilgan. Atakpame yaqinida yigiruvtoʻquv kombinati ishlaydi.
Transporti
Temir yoʻli uzunligi 395 km, avtomobil yoʻllari uz. 12 ming km, Lome shahridan 9 km uzoklikda yirik dengiz porti mavjud. Havo transportida xalqaro yoʻlovchilar va pochta tashiladi. Lome shahri yaqinida Tokuen xalqaro aeroporti bor. Togo chetga fosforit, sement, qishloq xoʻjaligi. mahsulotlari chiqaradi, chetdan mashina va uskuna, kandshakar, guruch, sut mahsulotlari oladi. Asosan, Yevropa Ittifoqi mamlakatlari, jumladan, Fransiya hamda Kot d’ Ivuar, Nigeriya va boshqa mamlakatlar bilan savdo qiladi. Pul birligi KFA franki.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
Togoda nashr etiladigan gaz. va jurlar: "Jurnal ofisyel de la Repyublik Togolez" ("Togo Respublikasining rasmiy gazetasi", hukumatning fransuz tilidagi kundalik xabarnomasi), "Togopress" (fransuz, eve va kabre tillarida chiqadigan kundalik gazeta, 1962-yildan), "Togo dialog" (hukumatning oylik jurnali), "Evey dyu Travayer Togole" ("Togo meqnatkashlarining uygʻonishi" (1 oyda 2 marta chiqadigan gaz.,). Togo matbuot agentligi 1975-yil tashkil etilgan. Togo (Xalqaro) radioeshittirishi – Lome radiosiga 1953-yil, Togo (Milliy) radioeshittirishiga 1979-yil asos solingan.