cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yerkinboy Qutiboyev
Yerkinboy Menliboyevich Qutiboyev (1972.28.8, Nukus) — muaytaychi, kikboksingchi. „Oʻzbekiston iftixori“ (1999). Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi (2004), qoraqalpogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi (2002). Q. dastlab sportning erkin kurash va boks turlari bilan shugʻullandi, kikboksing boʻyicha Yevropa chempioni boʻldi (1994, Rimini). Kurashning muaytay turida katta shuhrat qozondi: 91 kg vaznda Oʻzbekiston (1997—2004), Osiyo oʻyinlari (1998, Bangkok), jahon (1995, 1997, 1998, 2002, 2004, Bang-kok) chempioni. q. Kiyev texnika universitetini tugatgan (1994), Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi bosh mutaxassisi (1997—2001), Qoraqalpogʻiston Respublikasi jismoniy tarbiya va sport qoʻmitasi raisi (2001—2002), Oʻzbekiston Bolalar sportini rivojlantirish jamgʻarmasining Qoraqalpogʻiston filiali direktori (2002— 2004), Nukus olimpiya zaxiralari kolleji direktori (2004-yildan). Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi (2005), Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi deputati (2005). Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazi-rining 1-oʻrinbosari (2006-yildan).
Brookings (Janubiy Dakota)
Brookings  — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 23 377 kishini tashkil qilgan.
Geografiyasi
Brookings shahri 44.30639°N, -96.78806°W (44,306253, −96,788105) koordinatalarda joylashgan.
Qoʻshma Shtatlar aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shahar 13.04 sqmi maydonga ega, shundan 12.94 sqmi quruqlik va 0.10 sqmi suvdan iborat.
Demografiyasi
2010-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 22 056 kishi, 8 159 xonadon va 3 836 oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 92,1% oq tanlilar, 1,1% afro-amerikaliklar, 1,0% tubjoy amerikaliklar, 3,7% osiyoliklar, 0,5% boshqa irqlar va 1,6% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1,5% ni tashkil etadi.
Shaharda 8 159 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 23,2 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 37,5 foizi er-xotinlar, 6,5 foizi eri boʻlmagan ayollar, 3 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 53% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 32,6 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 7,8 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.
Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 23,5 yoshni tashkil etdi. Aholining 16,1 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 38% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 22,3% 25 dan 44 gacha; 15,2% 45 dan 64 gacha va 8,4% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 51,1% erkaklar va 48,9% ayollarni tashkil qiladi.
2000-yilga kelib, shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 31 266 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 49 246 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 31 276 dollarni, ayollarniki esa 22 763 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 17 028 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 7,3 foizi va aholining 18,5 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 12,7 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 6,6 foizi qashshoq hisoblanadi.
S-400
S-400 „TRIUMF“ — Rossiya oʻrta va uzoq masofali zenit raketa majmuasi (ZRM). „Triumf“ — eksport versiyasining nomi. S-400 zenit-raketa majmuasining toʻrtta transport vositasidan iborat bitta boʻlinmasining shartnoma qiymati taxminan 1250 million dollarni yoki 1 tr 12 mlrd 500 mln so'mdan ortiqni tashkil qiladi. Erta aniqlash radari 600 km gacha aniqlay olish qobilyatiga ega.
Boshqaruv elementlari tarkibiga Elbrus-90micro seriyali raqamli hisoblash majmuasi kiradi.
40N6E ultra uzoq masofali raketalar bilan ZRM 380 kmgacha boʻlgan masofadagi aerodinamik nishonlarga zarba bera oladi. Boshqariladigan zenit raketa 40N6 AWACS, EW samolyotlari, havo qoʻmondonlik punktlari, strategik bombardimonchilar, gipertovushli qanotli va ballistik raketalarga qarshi kurashish uchun moʻljallangan. Raketani yangi oʻzini oʻzi boshqaruvchi kallak bilan jihozlash yer usti radarlari ko‘rinmaydigan nishonlarni oʻqqa tutish va yoʻq qilish imkonini beradi.
Yaratilishi
Bosh dasturchi — Akademik A. A. Raspletin nomidagi „Almaz“ ilmiy-ishlab chiqarish birlashmasi. Bosh muhandis — Aleksandr Lemanskiy.
S-400 havo mudofaa tizimining keyingi rivojlanishi S-500 Prometey havo mudofaa tizimini yaratish boʻlib, u boshqa maqsadga ega. S-400 havo hujumiga qarshi mudofaa quroli boʻlib, u cheklangan darajada raketaga qarshi mudofaa maqsadlarida qoʻllanilishi mumkin. Oʻz navbatida, S-500 faqat ballistik raketalardan baʼzi muhim nishonlarni qoplash uchun yaratilgan.
Nuriddin Mahmud ibn Zangi
thumb|350x350px|Zangilar davlati Nuriddin Mahmud Zangi davrida eng yuqori darajaga yetdi va uning vafoti munosabati bilan parchalanib ketdi. Nuriddin Mahmud ibn Zangi (نور الدين محمود زنگي) (1118-yil fevral, Mosul — 1174-yil may, Damashq) — Buyuk Saljuqiylarning Halab dagi otabeyidir.
Hayoti
Zangilar sulolasidan bo‘lgan Nuriddin 1118-yilda tug‘ilgan. 1146-yilda otasi Imaduddin Zangi vafot etgach, davlat eski turkiy urf-odatlarga koʻra merosxoʻrlar oʻrtasida taqsimlandi. Bu boʻlinish oxirida Mosul Sayfiddin Gʻoziyga, Halab va uning atrofi esa Nuriddinga qoldirildi. 1150-yilda u Turkiyaning saljuqiylar sultoni Rukniddin Masud I ning qiziga uylanadi. U oʻgʻuzlarning avshar qabilasidandir.
Uning salibchilar bilan kurashi
I va II Salib yurishlari orasida Anadolu, Suriya va Falastinni, Imoduddin Zangi 1144-yili Urfa ni zabt etib, Birinchi salib yurishi oxirida tashkil etilgan Urfa okrugiga barham berdi. Bu gʻalaba salibchilarga qarshi birinchi muhim muvaffaqiyatdir. Urfa yoʻqolganidan keyin Yevropa ikkinchi salib yurishiga tayyorlandi. Oʻrta asr islom olamining yorqin namoyandalaridan biri boʻlgan Nuriddin Mahmud ibn Zangi 1148-yilda ukasi vafotidan keyin uni oʻz oʻrnini egallagan akasi va Mosul Otabey Sayfiddin Gʻoziy va ukasi Qudbiddin Mevdud bilan birga harakat qilib, salibchilarga qarshi Islom frontini birlashtirdi. Salibchilarga qarshi kurashda u otasidan meros qolgan usul bilan salib yurishini zararsizlantirishga harakat qildi. Zangilarning bunday fidokorliklari natijasida salibchilar oldinga siljish imkoniyatini topa olmadilar va qirgʻoq boʻylab qolib ketishdi.
Nuriddin 1146-yilda Urfani yana toʻsatdan hujum bilan zabt etdi va bu qisqacha salibchilar qoʻliga tushdi. Shuning uchun Urfa okrugligini tiklashga urinish muvaffaqiyatsiz tugadi. Keyingi yili u Artak va uning atrofini ham qoʻlga kiritdi. U bilan birga Sayfiddin Gʻoziy Damashqni qamal qilib, salibchilar bilan jang qildi. U salib yurishining muvaffaqiyatsiz tugashini taʼminladi. U Xarim qal’asini qoʻlga kiritdi, Yagradagi salibchilarni magʻlub etdi. 1149-yilda Antioxiya shahzodasi Raymond Afrin jangida oʻldirildi. Keyinchalik u Famiya qal’asini ham qoʻlga kiritdii. Nuriddin Mahmud nufuzi oshub Mesopotamiya uning sultonligi bilan bitta qoida ostida Sharqiy Anadolu va Suriya 1153-yil Saljuqiylar sulolasi soyasida uchun yetarli oshdi.
Nuriddin Mahmud keyinchalik 1157-yilda Quddus Qiroli III bo‘ldi. Boduenni magʻlub etdi. 1158-yilda salibchilardan yengilgan boʻlsa-da, 1164-yilda Harimda ularni magʻlub etadi.
Mahmud Zangi Misrda Fotimiy xalifasi ning makkorligini anglab yetadi va Eseduddin Shirkuh va Shirkuhning jiyani Salohuddin Ayyubiy ni Misrga jo‘natadi va Fotimiylarning salibchilar bilan hamkorlik qilishiga to‘sqinlik qiladi va shu tariqa Misrning Quddus podsholigi tasarrufiga o‘tishining oldini oladi. Shundan so‘ng, 1171-yilda islom olamida ikkilikka sabab bo‘lgan Fotimiylar xalifaligining yemirilishini taʼminlab, saljuqiylarning orzusi, yaʼni islom birligining amalga oshishiga olib keldi. Salohuddin Ayyubiy Nuriddin Zangi vafotigacha Misrning noibi bo‘lib, uning amridan tashqariga chiqmadi.
Oʻlimi
right|thumb|301x301px| Damashqdagi qabri Nuriddin Mahmud 1173-yilda Marash va Goʻksunni Anadolu saljuqiylaridan oldi, lekin Qilich Arslon II bilan shartnoma tuzib, shaharlarni qaytarib berdi. Nuriddin 1174-yilda Damashqda faringitdan vafot etadi.
Uning oʻrniga oʻgʻli al-Meliku’s-Solih Imoduddin Ismoil keldi. Bu davrda Salohuddin Ayyubiy mamlakat yerlarini asta-sekin egallashni boshlaydi. Salohuddin bilan kurashgan zangilar ularga bas kela olmadilar. Ismoil betob bo‘lgach, o‘z mamlakatini Mosul hukmdori Izziddin Maʼsudga vasiyat qildi. 1181-yilda vafot etgach, Halab tugatildi.
Kemtik
Kemtik — tugʻma nuqson; yumshoq tanglayda koʻp uchraydi. Embrional rivojlanish davri (homila)da tanglay oʻsiklarining oʻzaro yoki yumshoq tanglayning muskulli tuzilmasi bilan jipslashmay qolishidan yuzaga keladi; "boʻri tanglay" deb shunga aytiladi. Lab kemtigi (tirtigʻi) yuqori labning tugʻma yoriq boʻlishi, "nishon"; yuz toʻqimasida tugʻma yoriqlar boʻlishi, odatda, yuzni tashkil etuvchi embrional boʻrtmachalarning bitmay qolishi tufayli vujudga keladi.
Nuriddin Mahmud ibn Zangi
Oʻlimi
Maʼlumki, zangilar o‘g‘uzlarning avshar qabilasidan bo‘lgan. Zangi davlati yemirilib, bu yerdan koʻchib kelgan baʼzi Avshar qabilalari Karamanoʻgʻullari bekligiga asos solgan.
Shaxsiyati
Nuriddin Mahmud Zangi adolatli hukmdor edi. Shuning uchun ham o‘z qavmi unga al-Amir’ul-odil (Odil hukmdor) laqabini qo‘ygan. Bolaligida yaxshi taʼlim olgan Nuriddin davlat boshqaruvida diplomatik uslubdan foydalangan. U amalga oshirgan usta siyosati tufayli musulmonlarning birligini taʼminladi va keyinchalik qoʻmondonlaridan biri Salohuddin tomonidan amalga oshirilgan Quddusni fath qilish uchun zamin tayyorladi.
Nuriddin ilg‘or rahnamo edi, har doim kelajakni o‘ylab qadam tashlardi. Uning uchta orzusi bor edi. Birinchisi, musulmonlarni birlashtirish va islomiy birlikni oʻrnatish edi — u tirikligida qilgan. Ikkinchi orzu, yaʼni Quddusni qayta zabt etish, Salohuddin oʻzidan keyin amalga oshirdi. Uning oxirgi orzusi Konstantinopolni zabt etish Bu Usmonli sultoni Mehmed II ga nasib boʻldi.
Nuriddin maorifga katta ahamiyat bergan. Damashq, Halab, Xama, Homs va Baalbek shaharlarida taʼlim muassasalari tashkil etdi. U birinchi „Dorul hadis“ga asos solgan, rasadxonada quyosh soati qurdirgan. U o‘z qo‘mondonlariga alohida ahamiyat berib, ularni, ayniqsa Salohuddinni ham sarkardalik, ham siyosatga o‘rgatgan. Damashqdagi Nuriya madrasasida dafn etilgan, tirikligida o‘zi tomonidan qurilgan. U Damashqda qurgan buyuk kasalxona o‘sha davrning eng mashhur mutaxassis shifokorlari xizmat ko‘rsatgan sog‘liqni saqlash muassasasi edi. U hadis universiteti bo‘lgan birinchi „dor-ul-hadis“ga asos solgan va ko‘plab kitoblarni hadya qilgan. U dindor edi va olimlarning homiysi edi. Hatto o‘z qarorgohida ham Qur’on o‘qib, hurmat bilan tinglardi. U o‘z davlatini adolat bilan boshqargani uchun „Malik-ul-Odil“ laqabi bilan mashhur edi. Haftada ikki kun xalq oldiga chiqib, shikoyatlarni tinglardi. Adolatsizlikning oldini olish, davlat manfaatlarini himoya qilish maqsadida razvedka idorasini tuzdi. U muloqotda kabutarlardan foydalandi. O‘zining va oilasining ehtiyoj va manfaatini shaxsiy mol-mulkidan sarf qilar edi. O‘ljadan ulamolar halol degan narsadan boshqa narsani olmas, oltin va kumush ishlatmas, ipak kiymas edi.
Charlie Hunnam
Charlie Hunnam (1980-yil 10-aprelda tugʻilgan; Nyukasl apon Tayn, Angliya, Buyuk Britaniya) — ingliz aktyori.
Hayoti
Charlie Hunnam 1980-yil 10-aprel sanasida Nyukasl-apon Tayn shahrida tavallud topgan. Charliening otasi Uilyam „Billi“ Hunnam (1952—2013) temir sotuvchisi boʻlib ishlagan, otasi Charlie 2 yoshligidayoq oilasini tashlab ketgan. Onasi Jeyn Bell esa balerina hamda oʻzining shaxsiy biznes faoliyatini olib borgan. Charliening soʻzlariga koʻra, onasi yolgʻiz ona sifatida farzandlariga juda yaxshi tarbiya bera olgan. . Charliening katta akasi Uilyam hamda ikkita kichik oʻgay ukasi Oliver va Kristianlar boʻlgan. Charlie 12 yoshligida, onasi turmushga chiqgach, Charlie Kambriyaning Melmerbi qishlogʻiga koʻchib oʻtdi. Buvilaridan biri portret chizgan.
Charlie mizofobiya, mikroblar va iflosliklardan qoʻrqardi. Yoshligida u regbi oʻynagan va sinfdoshlari bilan jang qilgan, shuning uchun u Kumbriyaning Penrit shahridagi Qirolicha Yelizaveta Grammatika maktabidan haydalgan, bu esa uni imtihonni uyda topshirishiga sabab boʻlgan. Shundan soʻng u Karlayldagi Kembrey sanʼat va dizayn kollejiga oʻqishga kirdi (hozirgi Kambriya universiteti tarkibiga kiradi), u yerda kino nazariyasi va tarixi boʻyicha ilmiy darajaga ega boʻlib, kelajakdagi oʻz filmlarini suratga olish rejasini tuzgan.
Shaxsiy hayoti
1999-yili Hunnam aktrisa Katharine Towne bilan uchrashdi. Ular uch haftalik munosabatlardan keyin Las-Vegasda turmush qurishdi va 2002-yilda ajrashishdi. Hunnam, shuningdek, model Sophie Dahl, aktrisa Stella Parker va kinoprodyuser Georgina Townsley bilan munosabatlarga ega edi.
2016-yilda aktyor jiu-jitsu bilan shugʻullana boshladi va 2018-yil oktyabr oyida koʻk kamarga ega boʻldi.
Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasi
thumb| [[Sudan ning norasmiy ayollar futbol jamoasi, 2018-yil]] Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasi (منتخب السودان لكرة القدم للسيدات) Sudan mamlakatining rasmiy ayollar futbol terma jamoasidir. Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasi 2021-yilda tashkil etilgan va Sudan davlatining futbol boʻyicha boshqaruv organi boʻlgan Sudan Futbol Uyushmasi (SFA) tomonidan nazorat qilinadi.
Tashkil etilishi
1946-yilda tashkil etilgan va 1948-yilda FIFAga aʼzo boʻlgan Sudan Futbol Assotsiatsiyasi Afrika Futbol Konfederatsiyasining (CAF) asoschilaridan biri boʻlgan va hozirda ham Konfederatsiya aʼzosi boʻlishda davom etmoqda.
2011-yilda diniy fundamentalizm va globallashgan jamiyatlar o‘rtasidagi munosabatlarni o‘rganishga ko‘ra, baʼzi sudanlik ayollar ijtimoiy va huquqiy cheklovlarga qaramay, 2000-yillarning boshidanoq futbol o‘ynashni boshlagani norasmiy ayollar ligasi rivojlanishi uchun muhim qadam deb hisoblangan. Ushbu norasmiy liga doirasida 2006-yilda Xartum da The Challenge deb nomlangan birinchi Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasi tashkil etilgan. 2006-yilda The Challenge oʻzining birinchi raqobatbardosh oʻyinini oʻtkazgan. Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasiga Sara Edward sardorlik qilgan va ular Sudan universitetining islomiy meʼyorlarga mos kiyim kiygan jamoasiga qarshi oʻynagan. Oʻyin sifati yuqori emas edi va oʻyin The Challenge jamoasining 2:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlandi.
FIFA ning 2012-yilda ayollar terma jamoasini tuzish maqsadga muvofiqligi haqidagi savoliga javoban Islom fiqhi kengashi Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasining tashkil etilishiga qarshi navbatdagi fatvo chiqardi va buni axloqsiz harakat deb baholadi. Fatvoda futbol erkaklar sporti ekanligi va ayollar unda ishtirok etmasligi kerakligi, chunki u erkaklar va ayollar oʻrtasidagi tafovutlarga qarshi eksnligini taʼkidlangan.
Jamoaning tan olinishi
2019-yilda yangi oʻtish davri hukumati ostida turli shaharlardan 21 ta jamoadan iborat ayollar ligasi tashkil etilgandan soʻng, Sudan Futbol Uyushmasi mahalliy va milliy ayollar jamoalarini tan oldi va qoʻllab-quvvatlay boshladi. Lekin 2021-yil boshigacha Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasi FIFA tomonidan tan olinmagan. Biroq, oʻsha yilning avgustiga kelib, Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasi Afrika Futbol Konfederatsiyasi (CAF) tomonidan tan olindi va 2021-yilgi Arab ayollar kubogida ishtirok etishga taklif qilindi.
Ommabop ommaviy axborot vositalarida
Sudanlik kinorejissyor Marva Zeinning 2019-yilgi mukofotga sazovor bo‘lgan "Khartoum Offside" hujjatli filmi o‘sha davrdagi islomiy hukumat ostida Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasini tashkil etgan ayollar haqida edi.
Hozirgi tarkib
Quyidagi futbolchilar 2022-yil fevral oyida Janubiy Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasi bilan oʻtkazilgan oʻrtoqlik oʻyinlarda Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasi safiga chaqirilgan.
Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasining xalqaro turnirlardagi natijalari
Chempion Ikkinchi oʻrin  Uchinchi oʻrin Toʻrtinchi oʻrin
Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasining barcha davrlardagi oʻyinlari tarixi
Quyida Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasining barcha davrlardagi oʻyinlar tarixi berilgan. Bunda oʻzaro oʻyinlarda Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasining ustunligi boʻlgan terma jamoalar qatori yashil rangda, oʻzaro oʻyinlarda, aksincha, Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasi ustidan raqib terma jamoaning ustunligi boʻlgan qatorlar qizil rangda va agar raqib terma jamoa va Sudan ayollar milliy futbol terma jamoasining oʻzaro oʻyinlardagi natijalari teng boʻlsa sariq rang berilgan.
Jack Crawford
John Herbert Crawford (John Herbert "Gentleman Jack" Crawford ; 1908 — yil 22-mart, Alberi yoki Urangeline, Yangi Janubiy Uels  — 1991 — yil 10-sentyabr, Sidney) — avstraliyalik tennischi, havaskorlar oʻrtasida dunyoning birinchi raketkasi (1935). Yakkalik, erkaklar juftlik va aralash juftlik bahslarida 17 karra Katta dubulgʻa gʻolibi, 1979-yildan beri Xalqaro tennis shon-sharaf zali aʼzosi.
Sport faoliyati
16 yoshida, 1925-yil boshida Jek Krouford Avstraliya chempionatida debyut qildi va erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida chorak finalga chiqdi. Keyingi yili u bu muvaffaqiyatni aralash juftlikda takrorladi va 1927-yilda erkaklar oʻrtasidagi yakkalik va juftlik bahslarida yarim finalchiga aylandi.
1928-yilda Krouford birinchi marta Avstraliya terma jamoasiga Devis kubogi uchun italiyaliklarga qarshi oʻyinga taklif qilingan. Bir oy oʻtgach, u faoliyatida birinchi marta „Katta dubulgʻa“ turnirining finaliga chiqdi (hozirda bunday kontseptsiya hali mavjud emas edi va bir versiyaga koʻra, u oʻzining tashqi koʻrinishiga aynan Kroufordning keyingi chiqishlari uchun qarzdor). Fransiya chempionati finalida u vatandoshi Dafne Ekxert-Kozens bilan Amerika — Janubiy Afrika aralash juftligiga yutqazib qoʻydi. Keyingi yildan boshlab Krouford turmush oʻrtogʻi Marjori Koks-Krouford bilan aralash juftlik bahslarida qatnashdi va u bilan ketma-ket besh marta Avstraliya chempionati finaliga chiqdi. Ular 1931-yildan 1933-yilgacha ketma-ket uch marta chempionlikni qoʻlga kiritdilar.
1933-yilga kelib, Marjori bilan aralash juftlikdagi gʻalabalarga qoʻshimcha ravishda, u allaqachon Avstraliyaning erkaklar oʻrtasidagi juftlik chempionatida uch marta gʻalaba qozongan (jumladan, 1931-yilda, u va Marjori parallel finallarda oʻynaganlarida) va ikki marta yakkalik bahslarida gʻolib chiqmagan, lekin hech qachon Fransiyada ham, Wimbledonda ham, AQShda ham hali gʻalaba qozonmagan. 1933-yilda vaziyat tubdan oʻzgardi: Krouford Avstraliya va Fransiya chempionligini qoʻlga kiritdi va „Wimbledon“da gʻalaba qozondi. AQSh chempionatida u britaniyalik Fred Perriga qarshi boʻlgan finalga chiqdi. Final oʻyini oldidan "Nyu-York Tayms" gazetasi muxbiri Jon Kieran yozdi : „ Agar Crawfors bugun Perrini magʻlub etsa, xuddi kortda Grand Slam (katta dubulgʻa) yutgandek boʻladi.“
Krouford finalni setlarda 2:1 hisobida oldinga olib chiqdi, biroq charchoq oʻyinni gʻalabaga olib chiqishga toʻsqinlik qildi va Perri soʻnggi ikki setda va butun oʻyinda osongina gʻalaba qozondi. Krouford mavsum yakuniga koʻra dunyoning eng yaxshi tennischisi sifatida tan olingan boʻlsa-da, tarixdagi birinchi „Katta Dubulgʻa“ gʻolibi boʻla olmadi.
Ikki yil oʻtgach, Krouford 1933-yildagi muvaffaqiyatni deyarli takrorlay oldi, ammo erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida. U ikki xil sherik bilan Avstraliya va Fransiya chempionatlarida va Wimbledon turnirida gʻolib chiqdi, ammo AQSh chempionati hech qachon unga boʻysunmadi. Natijada, oʻz chiqishlari davomida turli toifalarda oʻn ettita unvonni qoʻlga kiritdi, jumladan, Fransiya chempionati va Wimbledonda uchtadan, u hech qachon AQSh chempioni boʻlmagan. Ammo u yakkalik va erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida toʻrt marta, aralash juftlik bahslarida uch marta Avstraliya chempioni boʻldi. 1936-yilda u yana bir nufuzli tennis kubogini qoʻlga kiritishga bir qadam qolganda, Devis kubogi uchun kurash oʻyinida Avstraliya jamoasi (barcha saralash bosqichlari gʻolibi amaldagi Kubok egasi bilan uchrashgan) Wimbledonda Britaniya jamoasiga yutqazib qoʻyganida toʻxtadi. 3-2. Kroufordning oʻzi juftlik bahsida gʻalaba qozondi, lekin yakkalik bahslarida Bunny Ostin va Fred Perriga yutqazdi.
Krouford urushdan keyin ham musobaqani davom ettirdi va 1946, 1948 va 1949 yillarda Avstraliyaning erkaklar oʻrtasidagi juftlik chempionatining yarim finaliga chiqdi. Keyinchalik u faxriylar musobaqalarida qatnashdi va 1983-yilda uning sharafiga Jek Krouford jamoasi kubogi tashkil etildi, uni 70 va undan katta yoshdagi tennischilar oʻynadi. 1976-yilda sportni rivojlantirishdagi xizmatlari uchun u Britaniya imperiyasi ordeni ofitseri unvoniga sazovor boʻldi, 1979-yilda uning nomi Xalqaro tennis shon-sharaf zali roʻyxatiga kiritilgan va 1997-yilda — Avstraliya sport shon-sharaf zali roʻyxati.
Oʻyin uslubi
Tomoshabinlar davrasida „Jentlmen Jek“ laqabini olgan Krouford allaqachon oʻz davri uchun biroz eskirgan oʻyin uslubini tan olgan, uning asosi orqa chiziqdan kuchli past zarbalar almashish edi (bir xil eski uslubdagi raketkadan foydalangan holda). tekislangan ustki jant). Tashqi tomondan, bunday oʻyin biroz dangasa va jismoniy kuch talab qilmaydigan tuyulardi. Biroq, Krouford bu uslubni shunday mukammallikka olib keldiki, 1933-yilda u „Katta dubulgʻa“ turkumidagi toʻrtta turnirning yakkalik bahslarida uchtasida gʻalaba qozondi va toʻrtinchisida gʻalaba qozonishdan bir set uzoqda edi, ikki yildan soʻng u uchta „Katta dubulgʻa“ turnirida ham gʻalaba qozondi, lekin erkaklar oʻrtasidagi juftlikda.
Bojxona garov xati
Bojxona garov xati — tovar egasi boj toʻlaguncha yuklarning garovga olinganligini tasdiqlovchi xujjat.
Hetschburg
Hetschburg Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Weimarer Land tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 2,71 km2. 231 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Hetschburgning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Metaline
Metaline AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Pend Oreille County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
172 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,8 km2. Shundan 0,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 616 m balandlikda joylashgan.
Chélieu
Chélieu Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti La Tour-du-Pin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
630 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 62,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,1 km2. Dengiz sathidan 374 – 607 m balandlikda joylashgan.
Abduqodir Yuldashev
Abduqodir Daminovich Yuldashev(1924-yil 13-fevralda Andijon viloyati Qoʻrgʻontepa tumanidagi Xonobod qishlogʻida tavallud topgan) — iqtisodiy, davlat va siyosiy arbob. Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi.
Biografiyasi
Abduqodir Daminovich Yuldashev 1921-yil 13-fevralda Andijon viloyati Qo‘rg‘ontepa tumanidagi Xonobod qishlog‘ida dehqon oilasida tavallud topgan .KPSS aʼzosi. Sovet Ittifoqi Qahramoni Abdulaziz Yo'ldoshevning ukasi.
1942-yil iyun oyidan boshlab Ulugʻ Vatan urushi janglarida qatnashgan. Abduqodir Yuldashev Smolensk va 1-Boltiq frontlarida jang qilgan. 1945-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ishlarda faoliyatini boshlagan. 1945—1975-yillarda — maktabda harbiy xizmatchi, Andijon viloyatida Komsomol tumani xodimi, Toshkent sovet partiya maktabi oʻquvchisi , Oʻzbekiston Kompartiyasi Xoʻjaobod tuman qoʻmitasi kotibi , Xalq deputatlari Lenin tuman Kengashi raisi boʻlib ishlagan .Abduqodir Yuldashev 1973-yil „Oktyabr inqilobi“ ordeni,1965-yil „Qizil Yulduz“ ordeni va 1957-yil „Shon-sharaf belgisi“ ordeni, Faxriy nishon ordeni Jasorat medali bilan taqdirlangan. Andijon viloyati mehnatkashlari, Oʻzbekiston CP Marhamat raykomining birinchi kotibi lavozimlarida faoliyat koʻrsatgan. O‘zbekiston SSR Oliy Sovetining 7—8-chaqiriqlari deputati etib saylangan.
Vafoti
Abduqodir Daminovich Yuldashev 1985-yilda vafot etgan.
NGC 1434
NGC 1434 Eridan yulduz turkumidagi S0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Frank Muller 1886-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Elkton (Janubiy Dakota)
Elkton  — AQShning Janubiy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 755 kishini tashkil qilgan.
Geografiyasi
Elkton shahri 44.23583°N, -96.48194°W (44,235716, −96,481887) koordinatalarda joylashgan.
Demografiyasi
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 736 kishi, 286 ta xonadon va 190 ta oila istiqomat qilgan. Shaharning irqiy tarkibi 85,2% oq tanlilar, 0,4% afro-amerikaliklar, 12,1% boshqa irqlardan va 2,3% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 14,5 foizini tashkil qilgan.
Shaharda 286 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 32,9 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 53,5 foizi er-xotinlar birga yashagan, 7,3 foizida eri boʻlmagan ayollar, 5,6 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 33,6% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28,7 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 14 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.
Shahar aholisi oʻrtacha yoshi 31,9 yoshni tashkil etadi. Aholining 26,6 foizi 18 yoshgacha boʻlganlar; 7,8% 18 yoshdan 24 yoshgacha boʻlganlar; 29,3% 25 dan 44 gacha; 22,1% 45 dan 64 gacha va 14,1% 65 yosh va undan kattadir. Shaharning gender tarkibi 51,8% erkaklar va 48,2% ayollarni tashkil qilgan.
Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 36 667 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 47 969 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 30 313 dollarni, ayollarniki esa 21 667 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 18 912 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 5,9 foizi va aholining 6,8 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 2,9 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 18,7 foizi qashshoq hisoblanadi.
Guzar (Oʻzgan tumani)
Guzar (Гузар) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Oʻzgan tumaniga qarashli qishloq. Qizil-Oktabr ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 840 kishi.
Castagnole Monferrato
Castagnole Monferrato Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Asti provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 1313 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Remseck am Neckar
Remseck am Neckar Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Maydoni — 22,82 km2. Aholisi — 23 355 kishi (2010).
Hududi
Remseck am Neckarning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
IC 4901
IC 4901 Pavo yulduz turkumidagi Sc (ixcham spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Chaillac
Chaillac Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre departamenti Le Blanc tumani tarkibiga kiradi.
Lubniy tumani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Lubniy tumani (Лубенський район) — Ukrainaning markaziy qismidagi Poltava viloyatidagi tuman hisoblanadi. Tumanning maʼmuriy markazi — Lubniy shahri. Aholisi 187,538 kishini tashkil qiladi.
Chaillac
Aholisi
1170 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,7 nafar kishi.
Lubniy tumani
2020-yil 18-iyulda Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida Poltava viloyatining tumanlari soni toʻrttaga qisqartirildi, Lubniy tumani hududi esa sezilarli darajada kengaytirildi. 2020-yil yanvar oyidagi hisob-kitoblarga koʻra, tuman aholisi soni 30 260 kishini tashkil qiladi.
NGC 1435
NGC 1435 Sigir yulduz turkumidagi RN (refleksion tumanlik) tipli galaktik tumanlik, oʻta yangi yulduz qoldigʻidir.
O Carballiño
O Carballiño Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Ourense provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 54 km2. Aholisi – 14136 kishi (2010).
Green Spring (Kentucky)
Green Spring AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
759 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1120,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,7 km2. Shundan 0,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 188 m balandlikda joylashgan.
Bălţi
Bălţi (talaffuzi: Belts') Moldova shimolidagi shahardir. U poytaxt Kishinevdan 135 km shimolroqda, Răut daryosi boʻyida joylashgan. Aholisi - 127,600 kishi (2004).
Moldaviyadagi shahar (1818-yildan). Reut daryosi (Dnestr irmogʻi) boʻyida. Bels tuguni. Aholisi 165 ming kishi (1999). Oziq-ovqat (yogʻ, goʻsht kombinatlari, vinokonyak zavodi va hokazo), mashinasozlik, asbobsozlik (qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, elektrotexnika zavodlari), qurilish materiallari korxonalari, tikuvchilik, mebel fabriklari, yogʻochsozlik kombinati, TETS, pedagogika instituti, tibbiyot bil im yurti, politexnikum, drama teatri, tarixoʻlkashunoslik muzeyi, suratlar galereyasi bor. B. 15-asrda bunyod etilgan.
Kenan Evren
Ahmet Kenan Evren (1917—2015) — turk harbiyi, siyosatchisi va rassomi. Turkiyaning 1980-1989-yillardagi prezidenti.
Sessue Hayakawa
, professional sifatida Sessue Hayakawa nomi bilan tanilgan, yapon aktyori boʻlgan. U Gollivudda 1910-yillar va 1920-yillarning boshlarida ovozsiz kino davrida mashhur yulduz edi. Hayakava Amerika Qoʻshma Shtatlari va Yevropada yetakchi odam sifatida yulduzlikka erishgan birinchi osiyolik aktyor edi.
Erta hayot va karyera
Hayakava Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtdi va oilasining bankir boʻlish istagini amalga oshirish uchun Chikago universitetida siyosiy iqtisod boʻyicha oʻqishni boshladi. Maʼlumotlarga koʻra, u talabalik davrida futbol jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynagan va bir marta raqibni yiqitish uchun jujitsu ishlatgani uchun jazolangan. Hayakava 1912-yilda Chikago universitetini tamomlagan va keyinchalik Yaponiyaga qaytishni rejalashtirgan. Hayakava Los-Anjelesga sayohat qildi va transpasifik paroxodni kutdi. Oʻz vaqtida u Kichik Tokiodagi Yapon teatrini kashf etdi va aktyorlik va sahna koʻrinishlariga qiziqib qoldi.
Shaxsiy hayot
right|thumb| Hayakava va uning rafiqasi Tsuru Aoki, 1919-yilda "The Dragon Painter" filmida 1914-yil 1-mayda Xayakava oʻzining bir qancha filmlarida bosh rol ijro etgan Issei ijrochisi Tsuru Aokiga uylandi. Hayakava avvalroq u bilan birga "The Bandit Prince" filmida rol o‘ynagan vodvil ijrochisi oq tanli aktrisa Ruth Noblega uylangan edi. Noble Alexandr Hayes ismli oʻgʻil tugʻdi, ammo ular 1929-yilda ajrashishdi va Xayakava bolaning vasiyligini oldi. Sessue va Aoki uni asrab olishdi, ismini Yukio deb oʻzgartirdilar va Yaponiyada oʻstirdilar, oʻqitdilar. Keyinchalik ular yana ikkita qizni asrab olishdi : Yoshiko, aktrisa va Fujiko, raqqosa. Aoki 1961-yilda vafot etdi
Oʻlim va meros
Hayakava 1966-yilda kinodan nafaqaga chiqdi. U 1973-yil 23-noyabrda Tokioda pnevmoniya bilan asoratlangan miya trombozi tufayli vafot etdi. U Yaponiyaning Toyama shahridagi Chokeiji ibodatxonasi qabristoniga dafn etilgan.
Nötsch im Gailtal
Nötsch im Gailtal Avstriyaning Karintiya yerida joylashgan shaharchadir. Villach-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 42.2 km2. 2338 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Metaline Falls
Metaline Falls AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Pend Oreille County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
235 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,5 km2. Shundan 0,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Hilbersdorf (Turingiya)
Hududi
Hilbersdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
O Irixo
O Irixo Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Ourense provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni – 121,05 km2. Aholisi – 1777 kishi (2010).
Shimoliy Osetiyada islom
thumb| Muxtorov masjidi (sunniy masjidi), [[Vladikavkaz]] thumb thumb| Shimoliy Osetiyaning Prigorodniy tumani Chermen qishlog'idagi masjid thumb| Elxotovodagi masjid thumb| Beslan shahri chekkasidagi Pravoberejniy tumani Zilgi qishlog'idagi masjid Shimoliy Osetiyada islom - Shimoliy Osetiya dinlaridan biri bo'lib, musulmon jamoasini osetinlar (Respublikadagi 470 ming osetinning 43 mingga yaqini), ingushlar (25-28000 kishi), qumiqlar (ma'lumotlarga ko`ra 16000 kishi), chechenlar, kabardlar, dog'istonliklar, ozarbayjonlar, mesxeti turklari, tatarlar, tojiklar, o'zbeklar, arablar, nogaylar tashkil qiladi.
Tarixi
Osetinlar orasida islom dinining tarqalishi haqidagi dastlabki yozma dalillaridan biri Vakushti Bagrationiyga tegishli. U islom dinini qabul qilgan osetin feodallari hamda dehqonlarning asosiy qismi esa xristian dinini qabul qilganlari haqida ma'lumot beradi. XVIII asrning ikkinchi yarmiga kelib, osetinlarning deyarli barcha aristokratik oilalari va ularga qaram bo'lgan mulklar islom dinining diniy va axloqiy me'yorlariga qat'iy rioya qiladilar.
XIX asrda Shimoliy Osetiyadan minglab musulmon osetinlar Turkiyaga ko'chib o'tishdi va u yerda aholi punktlarini tashkil qilishgan. Konfessional nuqtai nazardan, deyarli barcha muhojirlar, shubhasiz, sunniy musulmonlar edi.
Sovet davrida Shimoliy Osetiyada musulmon olimlaributunlay yo'q bo'lib ketdi. 1985-yil, 28-fevralda Din ishlari bo'yicha kengash raisi Konstantin Xarchev KPSS Markaziy Qo'mitasiga Shimoliy Osetiya ASSRda musulmonlarning birorta ham ro`yxatdan o`tgan birlashmasi yo'qligi haqida xabar beradi.
2016-yil, 17-martda boʻlib oʻtgan musulmonlarning beshinchi qurultoyida ochiq ovoz berish yoʻli bilan Xoji Murat Gatsalov bir ovozdan Shimoliy Osetiyaning yangi muftiysi etib saylangan.
Hamidiya
Hamidiya (, Hamidiyya sifatida ham romanizatsiya qilingan; Shahri Hamīdīya)  — Yazd viloyatining Yazd okrugiga qarashli shahar. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 27,611 nafar, 7,252 oiladan iborat boʻlgan.
Shimoliy Osetiyada islom
Tarixi
2012-yil, 26-dekabrda muftiy o‘rinbosari Ibragim Dudarov o‘ldirilgan.
Kenagas kanali
Kenagas kanali - Qoraqalpogʻistondagi kanal. Amudaryoning chap qirgʻogʻida. Taxiatosh shahridan 12 km yuqoridan boshlanadi. 1937—38-yillarda qazilgan. Uz. 40 km. 1961-yil bosh qismiga suvda qalqib turuvchi nasos styasi qurildi. Kanal Xoʻjayli tumanidagi ekin maydonlarini sugʻoradi.
Shimoliy Osetiyada islom
Tarixi
2014-yil, 16-avgust Muftiy o‘rinbosari: Rasul Gamzatov.
Jebel va G'urab
Jebel e Ghurab Pokistonning Balujiston shahrida joylashgan. Bu loy vulqoni hisoblanadi.
Shimoliy Osetiyada islom
Soni
Osetinlar orasida musulmonlarning ulushi taxminan 15 foizni tashkil qiladi. An'anaga ko'ra, ularning aksariyati Digoriyaliklardir. Biroq tarix fanlari doktori R. S. Bzarova, Osetin musulmonlarining mutlaq ko'pchiligi doimo Shimoliy Osetiya sharqidagi hozirgi Pravoberejniy va Kirov viloyatlari irontsylari bo'lib kelgan. Odatda ishonilganidek, Digorlar emas.
Hisob-kitoblarga ko'ra, osetinlar orasida musulmonlarning ulushi 30-40% ni tashkil etgan.
Shimoliy Osetiyadagi masjidlar
1910-yilga kelib Shimoliy Osetiya hududida 35 ta masjid faoliyat yuritgan. Sovet davrida deyarli barcha masjidlar yopilgan yoki boshqa ijtimoiy obyektlarga aylantirilgan. Ayrim masjidlar esa vayron qilingan.
1980-yillarning oxiriga kelib oldin yopilgan masjidlarni tiklash boshlandi. .
Ma'lumotlarga ko`ra, 2015-yilda respublika hududida quyidagi masjidlar faoliyat ko‘rsatgan :
NGC 1436
NGC 1436 Eridan yulduz turkumidagi SBab tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1836-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Chevrières (Isère)
Chevrières Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
644 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 38,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,8 km2. Dengiz sathidan 310 – 661 m balandlikda joylashgan.
Soʻx tumani
Qirgʻizistondagi Oʻzbekistonga qarashli anklav hudud.
Soʻx tumani — Oʻzbekiston Respublikasining Fargʻona viloyatidagi tuman. Tuman 1942-yil iyulda tashkil etilgan. 1959-yil 7-martda Rishton tumaniga qoʻshib yuboriladi, 1990-yil 27-fevralda esa qaytadan tuziladi. Qirgʻiziston bilan chegaradosh tuman. Maydoni 0,22 ming km². Aholisi 80 mingga yaqin (2016). Tumanda 27 ta mahalla fuqarolari yigʻini (Ravon, Hushyor, Soʻx, Qizilqiyoq, Sarikanda, Saribozorcha, Demirsad, Qal’a, Devayron, Navobod, Gʻaznov, Tul, Devayron, Lenburg, Hazrati Ali, Sharqobod, Qizilqiyoq, Chashma) mavjud. Tuman mararkazi — Ravon qishlogʻi.
Taniqli shaxslar
Hakimjon Soʻfiyev (Hakim Soʻfiy) — Soʻx tumanining atoqli farzandlaridan biridir. Oʻzbekiston xalq taʼlimi aʼlochisi. „Anfigue WORLD“ xalqaro ilmiy akademiyasi laureati va faxriy dotsenti. Bir qancha kitoblar muallifi. Uning koʻpgina shogirdlari hozirgi vaqtda Soʻx tumani rivoji va ravnaqi uchun xizmat qilib kelmoqdalar.
Teshaboy Odilov — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, mergan, urush davomida 114 nafar fashistlarni yoʻq qilgani tasdiqlangan.
Amirali Saidbekov — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, Sovet Ittifoqi Qahramoni.
Savror Ernazarov — „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan xalq taʼlimi xodimi“ unvoni sohibi, respublika olimpiadalariga koʻplab shogirdlar chiqargan fidoyi oʻqituvchi.
Nodir Nodiri — shoir, koʻplab nashriyotlarda sheʼrlari bosilib chiqqan. Ayniqsa, „Jiloi axtaroni Soʻx“ majmuasidagi misralari sheʼriyat shinavandalariga maʼlum va mashhur. Shoir 2013-yilda vafot etgan.
Mas’ud Mirzo (Mirzoyev) — shoir, jurnalist. Koʻplab sheʼrlari turli matbuotlarda bosilgan. Hozirda Tojik milliy madaniy markazining Fargʻona viloyati boʻlimi rahbari, Fargʻona teleradiokompaniyasining tojik tilidagi koʻrsatuvlar muharriri.
Tabiati
Tuman hududi Fargʻona viloyati janubida, Soʻx daryosi vodiysida joylashgan. Foydali qazilmalardan neft, gaz, shagʻal mavjud. Iqlimi keskin kontinental. Yanvar oyidagi oʻrtacha temperatura — 6—7°, eng past temperatura — 27°, iyul oyida oʻrtacha —23,6°, eng yuqori koʻrsatkich — 42°. Yillik yogʻin miqdori —180 mm. Tuproqlari boʻz tuproq va oʻtloqi tuproqlardan iborat.
Yovvoyi hayvonlardan tulki, boʻri, toʻngʻiz, quyon, togʻ echkisi, parrandalardan kaklik, bedana, zagʻcha, qargʻa, toʻrgʻay, kaptar, chumchuq, qaldirgʻoch, kemiruvchilardan kalamush va boshqa koʻplab turlar uchraydi. Shuningdek, daryo va koʻllarida turli xildagi baliqlar bor.
Togʻ sharoitida naʼmatak, rovoch, kiyikoʻt, zira, yalpiz, shuvoq va shunga oʻxshash dorivor oʻsimliklar oʻsadi.
Aholisi, asosan, tojiklar, shuningdek, oʻzbek va qirgʻiz millati vakillari ham istiqomat qiladi. Aholining oʻrtacha zichligi 1 km²ga 300 kishi. Aholinning barchasi istiqomat qiladi.
Giovanni Battista Piazzetta
thumb| Avtoportret (1730-yillar), Yashil-kulrang qogʻozda oq rang bilan koʻtarilgan koʻmir. Thyssen-Bornemisza muzeyi kollektsiyasida, [[Madrid]] thumb| Maryamning tasavvuri (1735), tuvalga moyli. [[Louvre kolleksiyasida]] Giovanni Battista Piazzetta (shuningdek, Giambattista Piazzetta yoki Giambattista Valentino Piazzetta deb ham ataladi) (1682-yil 13-fevral yoki 1683-yil — 1754-yil 28-aprel) diniy mavzular va maishiy janr sahnalarining italyan rokoko uslubida tasvirlagan rassom edi.
Soʻx tumani
Xoʻjaligi
Asosiy daromadi qishloq xoʻjaligiga ixtisoslashgan. Tumanda kichikroq korxonalar, jumladan, 50 ta xususiy korxona, shirkat, dehqon, fermer xoʻjaliklari faoliyat koʻrsatadi. Qishloq xoʻjaligida foydalaniladigan yerlarga don, sabzavot, urugʻlik kartoshka, yem-xashak ekinlari ekiladi. Tumanda bogʻdorchilik ham rivojlangan. Xususan, „Safedak“, „Qandak“ kabi oʻrik va „Pistapoʻchoq“, „Chaspak“ singari yongʻoq navlari aynan shu hududda yetishtiriladi.
Tumanning jamoa va xususiy xoʻjaliklarida qoramol, qoʻy, echki va parranda boqiladi.
Giovanni Battista Piazzetta
Piazzetta Venetsiyada, haykaltarosh Giacomo Piazzettaning oilasida tugʻilgan, u otasidan yogʻoch oʻymakorligi boʻyicha dastlabki taʼlim olgan. 1697-yildan boshlab u rassom Antonio Molinaridan tahsil oldi. Piazzettaning maʼlumotlariga koʻra, u 1703—1705-yillarda Bolonyada yashaganida Giuzeppe Maria Crespi qoʻlida tahsil olgan, ammo Crespi tomonidan rasmiy vasiylik haqida hech qanday maʼlumot yoʻq. Crespi tufayli Carlo Cignani taʼsiri Piazzettaga yetdi. Piazzetta Crespi sanʼatidan ilhom topdi, unda Caravaggioning chiaroscuroni oddiy xalq rasmlarida nafis jozibaning idiomasiga aylantirildi. Bundan yarim asr muqaddam boshqa Boloniyalik rassom Guercino tomonidan yaratilgan qurbongohlar unga katta taassurot qoldirdi. left|thumb| Folbin, Akademiya, Venetsiya 1750-yilda Piazzetta yangi tashkil etilgan Accademia di Belle Arti di Venezia ning birinchi direktori boʻldi va u hayotining soʻnggi bir necha yilini oʻqituvchilikka bagʻishladi. U 1727-yilda Boloniyadagi Klementina akademiyasining aʼzosi etib saylangan. Uning ustaxonasidagi rassomlar orasida Domenico Maggiotto, Francesco Dagiu (il Capella), Johann Heinrich Tischbein, Egidio Dall'Oglio va Antonio Marinetti bor edi. Oʻymakor Marko Pitteri oʻz ustaxonasiga aloqador boʻlib, uning koʻplab asarlarini oʻyib yozgan. Uning uslubiga taqlid qilgan yosh rassomlar orasida Giovanni Battista Pissati, Giulia Lama, Federico Bencovich va Francesco Polazzo (1683—1753) bor. U 1754-yil 28-aprelda Venetsiyada vafot etdi. right|thumb|266x266px| Sohildagi Idil (1739-1740)
Keng burunli maymunlar
Keng burunli maymunlar, amerika maymunlari, yangi dunyo maymunlari (Platyrrhina) — odamsimon maymunlar seksiyasi. Tor burunli maymunlardan mustaqil holda, aksariyat daraxt muhitiga moslashish va yuqori darajada ixtisoslashish tufayli kelib chiqqan. Filogenetik jihatdan Shim. Amerika uzun-tovon maymunlari bilan bogʻliq. Burun toʻsigʻi keng, burun teshiklari chetga qaragan. Dumi, odatda, tanasidan uzun, ayrim turlarida tutuvchi organga aylangan. Lunj xaltalari va quymich soʻgʻallari boʻlmaydi. 1 katta oilasi (Seboidea), 2 oilasi (qisqichdumli va oʻynoqi maymunlar), 60 ga yaqin turi bor. Markaziy va Jan. Amerika oʻrmonlarida tarqalgan, 18 turi va 2 kichik turi Xalqaro Qizil kitobga kiritilgan.
Soʻx tumani
Xoʻjaligi
Tumanda 30 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabi, 1 ta kasb-hunar kolleji, 3 ta IDUM, 1 ta aerodrom, 1 ta dehqon bozori,1 ta madaniyat markazi, „Doʻstlik“ istirohat bogʻi, 1 ta bolalar oromgohi,1 ta markaziy stadion va 1 ta markaziy kasalxona mavjud. Tuman hududida dam olish va xushmanzara joylar ham bor. Markazda, shuningdek, „Soʻx“ telestudiyasi hamda „Sadoi Soʻx“ gazetasi oʻz faoliyatini olib boradi.
Soʻx tumani Oʻzbekistonning tarixiy maskanlaridan biri hisoblanadi. Soʻx havzasida joylashgan Selungur gʻoridan paleolit davriga mansub ashyolar topilgan. Soʻx tumani Soʻx — Haydarkon konchilik hududini ham tashkil qiladi. XI asrdan Buyuk Ipak yoʻlining janubiy tarmogʻi Soʻx tumanidan oʻtgan. 1890-yil Soʻx qishlogʻi hududidan ilon shakli boʻrttirib tushirilgan tosh tumor topilgan boʻlib, uning ustki qismida ravoqsimon ushlagich bor, quyi qismi esa toʻrtburchak quti shaklida boʻlgan. Arxeologlarning aniqlashicha, bu tumor miloddan avvalgi uch ming yillik oxiri — ikki ming yillik boshlariga mansub hisoblanadi.
Shuningdek, Zahiriddin Muhammad Bobur Hindiston sari yurishidan avval bir yil Soʻxda turganligi toʻgʻrisida maʼlumotlar „Boburnoma“ asarida ham keltirilgan.
Soʻx — Soʻx daryosini oʻz ichiga olgan holda 350 kv km ni tashkil etuvchi Oʻzbekistonning eksklavidir. Bu hudud toʻlaligicha Qirgʻizistonning Botken viloyati tomonidan oʻrab olingan.
Tarixi
1999-yilda oʻzbek hukumati Oʻzbekiston Islomiy Harakati terroristik guruhi oʻzining har ikki davlatga qarshi operatsiyalarida Soʻx hududidan baza sifatida foydalanayotgani daʼvosi bilan eksklavdagi harbiy mavjudligini keskin oshirib, chegaralarni minalay boshlaydi. Shundan beri Qirgʻiziston oʻz hududiga minalar oʻrnatilgani va buning natijasida oʻzbek askarlari vaqti-vaqti bilan mahalliy aholiga zugʻum oʻtkazishidan arz qiladi.
2001-yil yanvarida Oʻzbekistondagi quvurlar zararlangani vaji bilan Qirgʻizistonga gaz uzatishni toʻxtatib qoʻyadi. Bishkek shahri rasmiylari esa ushbu vaziyatga Soʻx tumanini Oʻzbekiston bilan bevosita bogʻlash imkonini beruvchi 20 kvadrat kilometrlik hududlar ustida kechayotgan muzokaralarda ijobiy natijaga erishish maqsadida qilingan bosim deya baholaydi.
2001-yil fevralida davlatlar Soʻx chegaralarini aniqlashtirib beruvchi va Soʻxni Oʻzbekiston bilan bogʻlovchi hudud toʻgʻrisidagi memorandumga imzo chekishadi. Toshkent shahri rasmiylari ushbu hudud oʻrniga qirgʻizlarga boshqa bir hududni berishni taklif qiladi, biroq keyinchalik kelishuv Qirgʻizistondagi omma eʼtiboriga havola etilganidan soʻng, qirgʻizlar orasida „qirgʻiz yerini Oʻzbekistonga qoʻshqoʻllab topshirish milliy manfaatlarga nisbatan xoinlikdir“ mazmunidagi noroziliklar avj olib ketadi. Shu sababli Bishkek kelishuvni rad etishga majbur boʻladi va natijada ushbu muzokaralar hozirgi kunga qadar davom etib kelmoqda.
Shundan beri soʻxliklar eksklavga kirib-chiqish uchun har ikki mamlakatning bir qancha chegara punktlaridan oʻtishga majbur hisoblanishadi. Oʻz navbatida qirgʻiz fuqarolari ham mamlakatning sharqiy va gʻarbiy qismlariga oʻtish uchun minalangan hududlarni bosib oʻtishlariga toʻgʻri keladi.
Aholisi
Arxiv maʼlumotlariga koʻra, 1909-yilda Soʻx volosti Konibodom uchastkasi tarkibiga kirgan boʻlib, bu yerdagi 2594 xonadonda 12 144 nafar aholi istiqomat qilgan, shundan 8853 nafari tojiklar, 3291 nafari qirgʻizlar boʻlgan.
Hozirda tuman 19 ta aholi punktidan iborat. Aholisi 74,1 ming kishi, shu jumladan, shahar aholisi 38,8 ming kishini (65,9%) va qishloq aholisi esa 20,1 ming kishini (34,1%) tashkil etadi. Millatiga koʻra tojiklar 99,2% ni, qirgʻizlar 0,7% ni, oʻzbeklar 0,1% ni tashkil etadi.
Tili
So‘xning tojik aholisi tojik tilining turli shevalarida so‘zlashishadi, ular qabul qilingan tasnifga ko‘ra „Janubiy Farg‘ona“ guruhiga mansub hisoblanishadi.
Koʻpgina eksklav aholisi anʼanaviy ravishda uch yoki undan ortiq tilda (tojik, oʻzbek, rus, qirgʻiz) gaplashadi, ammo deyarli barcha aholisining ona tili tojik tili hisoblanadi. Mahalliy ommaviy axborot vositalari, xususan, haftalik „Sadoi sux“ („So‘x ovozi“) gazetasi ham aynan tojik tilida nashr etiladi. Oʻzbekistonda tojik tilidavlat tili maqomiga ega boʻlmasa-da, Soʻx qishloqlarida oʻttizdan ortiq oʻrta umumtaʼlim va maxsus taʼlim muassasalarida taʼlim ushbu tilda olib boriladi. SSSR parchalanganidan keyin eksklav tojiklari bilan Tojikistonning tojik aholisi oʻrtasidagi taʼlim va madaniy aloqalar toʻxtatilgan.
Bugungi kun
Oʻzbekiston va Qirgʻiziston oʻrtasida koʻplab ziddiyatlarga sabab boʻladigan bu tumanda 80,000 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. Aholisining aksariyati, 95 % dan ziyodrogʻi tojik millatiga mansub.
Qoʻchqor-Ota (Oʻzgan tumani)
Qoʻchqor-Ota (Кочкор-Ата) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Oʻzgan tumaniga qarashli qishloq. Qizil-Oktabr ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Giovanni Battista Mercati
thumb| Avliyo Lorensning shahidligi, San-Lorenso, Sansepolkro Giovanni Battista Mercati (1591—1645) italyan rassomi va oʻymakor, barokko uslubida faol ijod qilgan.