cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grigoriy Pulyayev
Tarjimai holi
1971-yilda Samarqandda tugʻilgan. 1994-yili Osiyo oʻyinlarining kumush medali sovrindori boʻlgan, jahon chempionatida esa 11-oʻrinni egallagan. 1995-yilda Markaziy Osiyo oʻyinlarining kumush medali va Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori boʻlgan. 1996-yilda Osiyo chempionatining kumush medali sovrindori boʻlgan va Atlantadagi Olimpiya oʻyinlarida 6-oʻrinni egallagan. 1997-yilda yana Osiyo chempionatining kumush medali sohibiga aylangan, ammo jahon chempionatida atigi 24-oʻrinni egallagan. 1998-yilda Osiyo oʻyinlarining bronza medali sovrindori boʻlgan. 1999-yilgi jahon chempionatida 21-oʻrinni egallagan.
Tillatepa (Qashqadaryo viloyati, Gʻuzor tumani)
Tillatepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mill.avv. III—II asrlar. Qashqadaryo viloyatining Gʻuzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Guliston” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Qoraqalpoq xalq qoʻshiqlari
Qoraqalpoq folklorida qoʻshiqlar oʻz ichiga katta bir janrni qamrab oladi. Qoʻshiqlar tematikasi boʻyicha har xil boʻlib, qoraqalpoq xalqining hayotida katta oʻrin tutgan. Ular odam bolasining tugʻilgandan boshlab umrining oxirigacha hayoti va hissiyotlari bilan mustahkam bogʻlanib kelgan.
Baʼzi bir hollarda yozma kitobiy dostondagi ashulalar, xalq orasiga keng tarqalib, aholi oldida aytilib yurgan ijodkori maʼlum qoʻshiqlar ham xalq ogʻzaki qoʻshiqlariga aylanib ketishi mumkin. Masalan: „Bozatov“, „Oqsungul“, „ Ayjamol“ kabi ashulalar shunga misol boʻla oladi. Shunday qilib umuman xalq qoʻshiqlari deganda ijodkori unutilib ketgan, muxabbatga, mehnatga aloqador ashulalarni, ayrim tarixiy voqeaga aloqador ashulalarni, pand-nasihat, termalarni, beshik kuyi, bolalar ashulalarini, hawjarni, bet ocharlarni, yoʻqlovlarni tushunamiz. Xalq qoʻshiqlariga xalqning ogʻzaki va yozma ijodkori nomaʼlum dostonlardagi qoʻshiqlar yaxliti bilan kiradi. Masalan: „Alpomish“ yoki „G'arib oshiq“ va boshqa dostonlardagi ashulalar shular qatoriga kiradi. Xalq qoʻshiqlari mazmuni va shakli, koʻrkamliligi va oddiyligi bilan ajralib turadi. Xalq qoʻshiqlarining oʻziga xos haqiyqatlikni tasvirlash usuli bor. Masalan, bu ashuladan shuni aniqlaymiz:
Tong sahardan mol haydadim padaga,
Dasta-dasta gul tashladim dalaga
Aytib boring bizning yorga yangajon
Otin tashlab oʻzi kelsin shaharga
— bunday shakl xalq qoʻshiqlarida koʻplab uchrashadi, shunaqa tasvirlash usullar qoraqolpoqlarga tan. Qoraqolpoq xalq qoʻshiqlarini yigʻish 30-yillardan boshlab qoʻlga olingan. 1940-yili O.Kojurov tarafidan nashrga tayyorlangan „Qoraqolpoq xalq tvorchestvosi“ nomli toʻplamida qoraqolpoq xalq qoʻshiqlarinan namunalar bosilib chiqdi. 1951-yili N.A.Baskakov I jildida Qoraqolpoq xalq qoʻshiqlarining koʻp namunalariga xalq orasidan 20-30-40-yillarda yigʻgan materiallarini kiritgan. 50-yillarning boshida qoraqolpoq xalq qoʻshiqlarini tadqiqotlash boʻyicha yangi davr boshlandi. Bu uch tomnan iborat „Qoraqolpoq adabiyoti tarixining ocherklari“ nomli N.Dovqaraev ning doktorlik dissertatsiyasi boʻldi. Bu ishning birinchi tomi butunligicha qoraqolpoq xalq ogʻzaki ijodiyotidan olingan edi. N.Dovqaraevning bu mehnatining 1-2-tomlarining qisqacha varianti 1959-yili qoraqolpoq tilida Toshkentda bosildi. N.Dovqaraev asarining toʻliq yigʻindili tomida 1977-yili qoraqolpoq xalq ogʻzaki ijodiyotiga bagʻishlangan ishi qoraqolpoq tilida bosilib chiqdi.
1959-yili Fanlar Akademiyasi ning tarkibida Qoraqolpogʻiston filialining tuzilishi, uning tarkibida tarix, til va adabiyot institutining tashkillashtirilishi, uning ichida qoraqolpoq folklori sektorining paydo boʻlishi 50-yilning oxiri 60-yilning boshinan boshlab qoraqolpoq folklorini yigʻish, nashr qilish, tadqiqotlash, folklor ilmi sohasida yuqori momonlikdagi mutaxassislarni tayyorlashda yangi davr ochib berdi. Folklorning boshqa janrlar bilan bir qatorda xalq qoʻshiqlarini yigʻish masalasi qattiq qoʻlga olindi. Q.Maqsetov boshchiligidagi Qoraqolpoq folklori sektorining xizmatkorlari Q.Mambetnazarov, N.Kamalov, M.Nizomatdinov, T.Niyatullaev, Oʻ.Erpoʻlatov, Aʼ.Tadjimuratov v.b. folklor namunalarini Qoraqolpog'iston tumanlari da va unnan boshqa yerlarda 1959-yildan boshlab yigʻishga kirishgan.
Folklor sektorining xizmatkorlariga shu vaqtning oʻzida mashhur mavzular ustida ish olib borish, kelajakda kandidatlik dissertatsiya qilib yoqlash topshirildi. Qoʻshiqlar mavzusi ustida Aʼ.Tadjimuratov, N.Kamalov, M.Nizomatdinov urishdan keyingi davrdagi poeziyani, Oʻ.Erpoʻlatov urishdan oldingi poeziyani mavzu etib oldi.
Qoraqolpoq xalq qoʻshiqlarini Aʼ.Tadjimuratov dastur qoʻshiqlaridan boʻlib olib quyidagicha turlarga ajratadi:
Sigirtepa (Qashqadaryo viloyati, Gʻuzor tumani)
Sigirtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—XVII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Gʻuzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Boʻston” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Monblan deserti
Mont Blan (Mont-Blanc — bu beze, koʻpirtirilgan qaymoq va kashtan pastasidan tayyorlangan shirinlik.
Tarixi
Qaynatilgan kashtan pyuresi uzoq vaqtdan beri Gʻarbiy Evropa oshxonasining bir qismi boʻlib kelgan. U shoʻrvalarga qoʻshilgan, garnir sifatida ishlatilgan yoki boʻtqa sifatida isteʼmol qilingan. Ammo bu mahsulot shirin desertlarda qachon qoʻllanila boshlanganligi aniq maʼlum emas. Baʼzi tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, xuddi shunday retseptlar oʻrta asrlarda italyan oshpazlariga maʼlum boʻlgan; xususan, ular Bartolomeo Platinaning 1470-yilda chop etilgan birinchi bosma oshxona kitobida " De honesta voluptate et valetudine "da, shuningdek Bartolomeo Skappining " Opera " (1570) pazandalik risolasida tilga olingan. 1620-yilda taom Fransiyaga yetib keldi.
Quvayt Olimpiada oʻyinlarida
Quvayt, 12 ta yozgi o'yinlarda ishtirok etgan. Shu kungacha Quvayt uchta Olimpiada bronza medallini qo'lga kiritdi.
1992-yilgi Barselona o'yinlarida Quvayt o'sha paytdagi taekvondo ko'rgazmali sport turida bronza medalini qo'lga kiritdi. Ularning birinchi Olimpia medalli 2000-yilda Sidneyda bo'lib o'tgan Olimpiada o'yinlarida Fehaid Al-Dihani tomonidan qo'lga kiritilgan qo'shaloq trapdan otish bo'yicha bronza bo'ldi. Ularning ikkinchisi, shuningdek, 2012-yilda Londonda bo'lib o'tgan Yozgi Olimpia o'yinlarida Al-Dihani tomonidan qo'lga kiritilgan bronza bo'ldi. 2016-yilda Al-Dihani mustaqil sportchi sifatida erkaklar o'rtasida dublyorlik bo'yicha oltin medallni qo'lga kiritdi.
Quvayt milliy olimpiya qoʻmitasi 1957-yilda tuzilgan. 1966-yilda Xalqaro Olimpia Qo'mitasi tomonidan tan olingan, ammo so'nggi o'n yil ichida ikki martta to'xtatilgan.
Eng so'nggi to'xtatilganligi sababli, Quvayt 2016-yilgi Yozgi Olimpiada o'yinlarida suveren davlat sifatida qatnashishiga ruxsat berilmadi, biroq mamlakat ishtirokchilari Olimpia bayrog'i ostida mustaqil Olimpia sportchilari sifatida qatnashishlari mumkin edi. Ushbu o'yinlarda quvaytlik otishmalar bo'yicha Fehaid Al-Deehani va Abdullah Al-Rashidi mustaqil sportchilar sifatida mos ravishda oltin va bronza medallarini qo'lga kiritdi.
Taavetti
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Taavetti (fincha talaffuzi: [ˈtɑːʋetːi], shvedcha: Davidstad) — Finlandiyaning Janubiy Karelia viloyatidagi Luumäki munitsipalitetida joylashgan qishloq va maʼmuriy markaz. U yerda 2084 nafar aholi istiqomat qiladi. Qishloq Lappeenranta hamda Kouvola oʻrtasidagi 6-magistral boʻyida joylashgan. Taavettidan eng yaqin shahar Lappeenrantagacha boʻlgan masofa taxminan 40 kmni tashkil etadi.
Taavetti Taavetti qal’asi (Taavetin linnoitus) atrofida shakllangan. Qal’a XVIII asr oxirida Sankt-Peterburgni himoya qilish uchun qurilgan qal’alar tarmogʻining bir qismidir. Bir paytlar qal’a uchun joy sifatida asosiy yo‘llarning chorrahasida joylashgan Marttila qishlog‘i tanlangan, hozir esa Taavetti shunday maqomga ega.
Taavetti, shuningdek, Kouvola-Lappeenranta temir yoʻl uchastkasida Taavetti temir yoʻl stansiyasiga ega, ammo Taavetti stansiyasi faoliyatini yoʻlovchilar harakati kam tirbandligi tufayli 2006-yil 2-sentyabrda yakunladi.
Mandriki, taom
Mandriki yoki mandrigi (мандри — „sayohat“) — qaymoq (sariyogʻ) va tvorog, bugʻdoy uni va tuxumdan tayyorlangan ukrain donutlari yoki qisqa nonlari. Ukrainada ular 12-iyul kuni havoriylar Butrus va Pavlus sharafiga nasroniy bayrami bilan muomala qilishdi. Odamlar orasida Butrus va Pavlus kuni Kupala bayramlari, „yoz toji“ va yozgi toʻylar, bahor bilan xayrlashish va pichan tayyorlashga tayyorgarlikning tugashini belgilaydi. Bu mayda pishiriqlar bugʻdoy xamiridan, Petrovka paytida toʻplangan sariyogʻ sutidan va haddan tashqari pishgan zardobdan pishirilgan, shuningdek, tvorog va tuxum qoʻshilgan. Tayyor boʻlganlar asal bilan quyiladi yoki murabbo bilan surtiladi.
Ushbu mahsulotlarning nomi havoriylar Butrus va Pavlusning dunyo boʻylab sayohatlari haqidagi afsona bilan bogʻliq edi, ulardan kuku bitta „mandrikani“ oʻgʻirlagan va Xudo uni buning uchun jazolagan, aynan oʻsha paytda u qalbakilashtirishni toʻxtatgan. Odamlar bu haqda ham kukuk „mandrikda boʻgʻilib qolgan“ deb aytishdi, lekin agar u Butrusdan keyin eshitilgan boʻlsa, afsuski, ular buni koʻrib chiqdilar. Kek choʻponlarga tarqatildi, chunki bu ularning bayrami deb hisoblangan.
Karpat va Karpatda choʻponlar yaylovlar va vodiylarda bayram uyushtirdilar: ular mandrikalarni pishirdilar, zavqlanishdi, raqobatlashdilar va raqsga tushishdi. Ular „Pyotrni qazish“ marosimini oʻtkazdilar, ular perimetri boʻylab erga kvadrat ariq qazishdi (u erda oʻtirgandan keyin oyoqlarini tushirish mumkin edi) va ichkarida oʻtlarga idish-tovoq qoʻyilgan „stol“ yotqizilgan. Qoʻshiqlar kuyladi.
Shukurtepa (Qashqadaryo viloyati, Gʻuzor tumani)
Shukurtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VIII—X asrlar. Qashqadaryo viloyatining Gʻuzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Jarariq” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Ahd bayrami
Ahd bayrami — nasroniylarning mashhur bayrami dunyoviy qavmlar ahdi orqali belgilangan, yaʼni diniy xohishlardan qabul qilingan vaʼdaga koʻra dunyoviy qavmlar belgilangan. Koʻpincha, bayram balogardon avliyo sharafiga oʻtkaziladi.
Boshqa nomlari
Ibodat, toat, nazr bayrami, vaʼda qilingan, muqarrar, tark kuni, haram, moʻtabar, dunyoviy bayram.
Anʼanalar
Bayramning belgilanishiga qishloq yoki shahar aholisini har qanday tabiiy ofatdan: yongʻin, suv toshqini, qurgʻoqchilik, epidemiya yoki boshqa katta baxtsizliklardan qutqarish sabab boʻldi. Bu ofatlardan najot uchun Xudoga yoki avliyoga shukronalikning bir turi edi. Baʼzan ikona paydo boʻlishi munosabati bilan muqaddas bayramlar tashkil etilgan, bu Xudoning rahm-shafqati sifatida qabul qilingan va oʻzaro minnatdorchilikni talab qilgan.
Ahd bayramida, albatta, dunyoviy ibodat, baʼzan xoch namoyishi amalga oshirilgan. Ibodatdan keyin klubda qishloq taomi tashkil etilgan. Uyda tayyorlangan pivo, pivo shirasi yoki hopsiz solodli undan tayyorlangan ichimlik — kanun, shuningdek, toʻkin tushlik qilish anʼanasi boʻlgan. Ahd bayramiga mehmonlarni taklif qilish odat emas edi, raqslar va bayramona sayrlar odatda oʻtkazilmasdi, baʼzi joylarda yoshlar faqat ikkinchi kuni oʻyinlar uyushtirishardi.
Kelib chiqishiga koʻra, bu qadimgi majusiycha bayramlardan, yozgi kunning bayram siklining bir qismi boʻlib, oxir-oqibat nasroniycha shakl olgan.
Solban
Solban (shuningdek, Tsolban) — Ozarbayjonning Balakan tumanidagi qishloq. Qishloq Mahamalar munitsipaliteti tarkibiga kiradi.
Totainville
Aholisi
90 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,9 km2. Dengiz sathidan 324 – 356 m balandlikda joylashgan.
Said (shaharcha)
Said (Саид) — Oʻzbekiston Respublikasi Toshkent viloyati Piskent tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Tappeh Afshar( Erondagi qishloq)
Tappeh Afshor ( ,lotinchalashtirilgan nomi: Tappeh, Afshār)  — Eron, Kirmonshoh viloyati, Kirmonshoh markaziy tumanidagi Miyon Darband qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi 342 nafar kishi va 67 ta oiladan iborat.
Tuztaşı, Ayvacık
Tuztashi — Turkiyaning Chanoq qalʼa viloyatining Ayvajik tumaniga qarashli qishloq.
Mitrayet
Mitrayet (mitraillette [mitʁajɛt], soʻzma-soʻz „avtomat“) Belgiya sendvichi boʻlib, fritri (kiosklar) va kafelarda , talabalar orasida mashhur.
Ismoil (Injil)
Ismoil, Izmail, Ishmael (Ibroniycha yִshְׁmָעֵāl‏‎ yishmaʼel, yišmāʻēl ishmael; yunoncha Ismākhl — Ismaēl; lot. Ismael; arabcha ạ̥smạʿyl‎ — „Xudo eshitsin“) Ibrohimning toʻngʻich oʻgʻli, Muqaddas Kitobda, qul Agari tomonidan tilga olingan.
Mitrayet
Mitrayet Bryusselda paydo boʻlgan deb ishoniladi, lekin u Flandriya, Valloniya va fransuz Nord-Pas-de- Kaleda ham mashhur boʻlib, u yerda" ameriken" (Américain, tom maʼnoda „Amerika“).
Ismoil (Injil)
Faran choʻliga onasi bilan olib tashlangan Ibtido kitobiga koʻra, u erkinlikda oʻsgan, misrlik ayolga uylangan (boshqa manbalarga koʻra, jurxumitkada) va undan oʻn ikki oʻgʻil dunyoga kelgan, Kanʼon va Misr (Sinay yarim oroli) oʻrtasida joylashgan choʻlni egallagan badaviylarning kichik qabilalarining ajdodlari boʻlgan. Ismoilning yagona qizi Isovga turmushga chiqqan Vasemafa edi.
Mitrayet
Tarkibi
Oddiy mitrayet quyidagilardan iborat:
Ismoil (Injil)
Iosif Flaviyning aytishicha, Ismoil avlodlari Furotdan Nabateya deb nomlangan qizil dengizgacha butun hududni toʻldirishgan. Mahalliy arablar oʻz kelib chiqishini Ismoilga, hatto Muhammadning nasl-nasabiga qaytarishdi. Islomda Ismoilga mos keladi.
Shuningdek, Muqaddas kitob isroilliklarni madianitlar bilan taqqoslaydi.
Mitrayet
Tarkibi
Bundan tashqari, maydalangan sabzi, yangi marul, tugʻralgan pomidor, baʼzan pishloq va karam kabi non mahsulotlari ham kiradi.
Ismoil (Injil)
Ismoilning 12 oʻgʻli
Ibtido kitobida bu haqda aytilgan:
Mitrayet
Tarkibi
Dastlab, mitrayet faqat kolbasa va dilimlenmiş goʻshtdan iborat edi, ammo tez orada turli xil alternativalar paydo boʻldi.
Ismoil (Injil)
Ismoilning 12 oʻgʻli
Ali-zade Ismoil (Ismoil) ning 12 oʻgʻillarining quyidagi ismlarini aytadi: Nabit, Kedar, Adbeel, Mivsam, Mishma, Duma, Misha, Xudud, Yatayma, Yatur, Nafis va Kidman.
Ikki avloddan keyin „Ismoil oʻgʻillari“ tuyalarni oʻstirdi va Galaad va Misr oʻrtasidagi karvon savdosini nazorat qildi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Yahyo Xushxabarchiga homilador boʻlish
Yahyo Xushxabarchiga homilador boʻlish ― pravoslav cherkovining bayrami boʻlib, u paygʻambar Yahyo alayhissalomga (shuningdek, Choʻqintiruvchi deb ataladi) homilador boʻlish sharafiga tashkil etilgan.
Bayram sanasi
Luqo Injilidan maʼlumki, Yahyoning otasi, solih Zakariyodir, Aviy qatoridan (yigirma toʻrtdan sakkizinchi) edi. Agar Quddusning qulashi 9 Av shanba kunining oxirida sodir boʻlganligini va birinchi qatorning xizmati boshlanishiga toʻgʻri kelganligini hisobga olsak, u holda homiladorlik 7-nison (7-aprel) yoki 28-elulda sodir boʻlishi mumkin (22-sentabr).
Ibodat hurmati
Yahyo Xushxabarchiga homilador boʻlish kunini nishonlash V-asrdan beri maʼlum. Bayram Konstantinopoldan kelib chiqqan va dastlab yangi yil kuniga toʻgʻri kelgan, taxminan 462-yilda 23-dan 1-sentabrga koʻchirilgan.
Bayram kichik ulugʻvorliklardan biridir. Xizmatda Luqo Injilining 2-qismini (solih Zakariyoga farishta paydo boʻlishi haqidagi rivoyatni oʻz ichiga oladi) va Galatiyaliklarga maktubni oʻqish kerak.
Gimnografiya
Tropar, 4-ovoz
Eng avvalo, meva bermaganlar shod boʻladilar, / mana, sen haqiqatda chiroq quyoshini oʻylab topding, / koʻrlik azobiga uchragan butun olam mulkini munavvar qil. / Xursand boʻling, Zakariyo, jasorat bilan qichqiradi: / U tugʻilgan boʻlsa ham, Parvardigorning paygʻambari bor.
Kontakion, 1-ovoz
Buyuk Zakariyo shodumon boʻladi / ulugʻvor turmush oʻrtogʻi Yelizaveta bilan / Xushxabarchi Yahyoga homilador boʻlishga loyiq / uning bosh farishtasi xushxabardan quvonadi / va hurmatga loyiq odamlar / inoyat siri kabi.
Jacob Batalon
Jacob Batalon (, 1996-yil 9-oktyabrda tugʻilgan) Oʻrgimchak-odam: Uyga qaytish (2017), Oʻrgimchak-odam: Uydan uzoqda (2019) va Oʻrgimchak-odam: Uyga yoʻl yoʻq (2021) filmlarida jonlantirgan Ned Leeds ortidan shuhrat qozongan amerikalik aktyordir.
Hayoti
Batalon Gavayi orollarining Gonolulu shahrida filippin oilasida tugʻilgan. Batalonning yettita oʻgay aka-ukasi va opa-singli mavjud.
Shaxsiy hayoti
Batalon 2021-yilda katta ekranlarga chiqarilgan Oʻrgimchak-odam: Uyga yoʻl yoʻq filmidagi roli uchun 46 kilogramm vazn yoʻqotgan.
Gemoliz va uning turlari
Anemiyaning taʼsiri
Qonning yopishqoqligi uning tarkibidagi RBC (eritrotsit) lar konsentratsiyasiga bogʻliq. Kuchli anemiya bilan kasallangan bemorlarda qonning yopishqoqligi normadagi kabi 3 emas (norma: 3-4) 1.5marta kamayishi mumkin. Bu oʻzgarish periferik qon tomirlaridagi qonning qarshiligi kamayishiga, buning hisobiga qonning toʻqimalarga yetib boradigan va yurakka qaytadigan vaqtning ortishi sabab boʻladi. Natijada yurak chastotasi ortishi kuzatiladi. Bundan tashqari, anemiya sabab yuzaga keladigan gipoksiya periferiyadagi toʻqimalar tomirining dilatatsiyasiga sabab boʻladi. Buning hisobiga qonning yurakka qaytishi oshadi va yurak chastotasini ham yanada, baʼzan 3-4 martagacha oshiradi. Anemiyada RBClar kam O2 saqlasada, qon oqimi tezlashishi hisobidan toʻqimalarning kislorodga boʻlgan talabi qondirilishi mumkin. Ammo, anemiya holatidagi bemor jismoniy zoʻriqsa yurak nasoslik funksiyasini bajarolmasligi mumkin va yanada koʻp qonni haydayolmaydi. Bunday hollarda toʻqimalarning kislorodga boʻlgan talabi oshib toʻqimalarning haddan tashqari gipoksiyasi hisobiga oʻtkir yurak yetishmovchiligi sodir boʻlishi mumkin.
IPhone XS
iPhone XS va iPhone XS Max (stillashtirilgan va iPhone sifatida sotilgan  va iPhone  Maks; Rim raqami "X" "oʻn" deb talaffuz qilinadi) - Apple Inc tomonidan ishlab chiqilgan, ishlab chiqilgan va sotilgan smartfonlar. Ular iPhone X dan keyingi oʻn ikkinchi avlod flagmanlaridir. Apple bosh direktori Tim Kuk 2018-yil 12-sentyabrda Apple Parkdagi Stiv Jobs teatrida iPhone XR smartfoni bilan birga qurilmalarni eʼlon qildi. Oldindan buyurtmalar 2018-yil 14-sentyabrda boshlangan, qurilmalar esa 21-sentyabrda sotuvga chiqarilgan
Hisoblash tezligini oshirish bilan bir qatorda yaxshilanishlar ikkita SIM-kartani qoʻllab-quvvatlash, stereo audio bilan suratga olish va suvga chidamliligini oshirishni oʻz ichiga oladi.
XS Max yangi qisqartirilgan ramka shakli faktoriga ega boʻlgan birinchi katta oʻlchamli iPhone boʻldi, chunki iPhone X-ning kattaroq varianti yoʻq edi. Apple iPhone 11 va 11 Pro eʼlon qilinganidan keyin 2019-yil 10-sentyabrdan boshlab iPhone XS va XS Max, shuningdek, iPhone 7 va uning Plus variantini sotmaydi.
XS va XS Max iPhone ning 3D Touch xususiyatiga ega oxirgi modellaridir.
Dizayn
iPhone XS dizayni iPhone X bilan deyarli bir xil, lekin 7 nm jarayon bilan qurilgan A12 Bionic chipini oʻz ichiga olgan yangilangan uskunani oʻz ichiga oladi. Shuningdek, u 5,85 dyuymga ega (149 mm) OLED displey (5,8 dyuym sifatida sotiladi) 2436x1125 oʻlchami 458 ppi boʻlib, ikkita 12 megapikselli orqa kamera va bitta 7 megapikselli old kamerani oʻz ichiga oladi. iPhone XS Max bir xil apparat va kameralarga ega, ammo kattaroq 6,46 dyuymga (164) ega. mm) OLED displey (6,5 dyuym sifatida sotiladi) 2688 x 1242 piksellar soni 458 ppi va batareya (3,174 mAh). Shuningdek, OAV XS X ga qaraganda kichikroq akkumulyator olgani (2716 mA/soatdan 2658 mA/soatga tushib ketgani) qayd etilgan. XS batareyasi bir hujayrali L shaklidagi yangi batareyadir, iPhone XS Max batareyasi esa iPhone X kabi ikkita hujayra boʻlib qoladi. Bundan tashqari, Apple iPhone XS iPhone Xʼga qaraganda 30 daqiqagacha koʻproq xizmat qilishini taʼkidlaydi. iPhone XS Max esa iPhone Xʼdan 1,5 soatgacha uzoqroq ishlaydi. Apple qurilmalari iPhone Xʼga qaraganda tezroq Face ID texnologiyasiga ega ekanligini taʼkidlamoqda. Shuningdek, 2019-yil iyun oyida WWDC koʻrgazmasida iPhone XS, iPhone XS Max, iPhone XR va iPhone X qurilmalarida Face ID 30% gacha boʻlishi eʼlon qilingan edi. 2019-yil 19-sentyabrda chiqarilgan iOS 13 bilan tezroq.
Qozoqtepa (Qashqadaryo viloyati, Gʻuzor tumani)
Qozoqtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—XIX asrlar. Qashqadaryo viloyatining Gʻuzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Tengdosh” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
IPhone XS
Dizayn
XS va XS Max IEC 60529 standarti boʻyicha chang va suvga chidamliligi IP68 darajasida baholanadi, Apple maksimal chuqurligi 2 metrni va suvda 30 daqiqagacha choʻkishni belgilaydi. Bu iPhone 8 va X ning IP67 suvga chidamliligiga nisbatan yaxshilangan. Apple turli suyuqliklarda, jumladan, xlorli suv, shoʻr suv, choy, sharob, pivo va sharbatlarda sinovlar oʻtkazdi.
XS va XS Max nano-SIM va eSIM orqali ikkita SIM -kartani qoʻllab-quvvatlaydi. Materik Xitoy, Gonkong va Makaoda XS Max ikkita nano-SIM laganda (va eSIM yoʻq) bilan birga keladi. XSʼda ikkita nano-SIM laganda yoʻq, shuning uchun eSIM funksiyasi Gonkong va Makaoda foydalanish uchun yoqilgan, ammo Xitoyning materik qismida emas.
Simsiz zaryadlovchi lasan materiali zaryadlash vaqtini va quvvat yoʻqotilishini kamaytirish uchun misga oʻtkazildi.
Orqa kamerani yangilash
iPhone 6S dan boshlangan iPhone kameralari 1,22 mkm piksel oʻlchamli 12MP (1/2.94") sensor oʻlchamiga ega edi
iPhone XS, XS Max va XR videolar uchun stereo audio yozib oladigan birinchi qurilmalardir.
iPhone 2018 seriyasidan (iPhone XS, iPhone XS Max va iPhone XR) boshlab, bu kameralar 12MP (1/2,55") sensor oʻlchamiga 1,4 mkm piksel oʻlchamiga, bir xil sensor va piksel oʻlchamiga yangilandi. Samsung Galaxy S10, Samsung Galaxy S9 Samsung Galaxy S8 Samsung Galaxy S7, Pixel 2, Pixel 3a va Pixel 3a XL, Pixel 3 asosiy kameralari va Pixel 3 XL. Moto X4.
Qabul qilish va ulanish bilan bogʻliq muammolar
IPhone XS chiqarilgandan soʻng odatda tanqidchilardan ijobiy sharhlar oldi. iPhone XS va XS Max foydalanuvchilari dastlab LTE, Wi-Fi qabul qilish va Bluetooth ulanishlarida muammolarga duch kelishgan. Baʼzi ekspertlar notoʻgʻri antenna aybdor deb daʼvo qilishdi va iPhone XS/XS Max ulanish muammolari haqidagi koʻplab isteʼmolchilarning shikoyatlariga javoban, Apple tekshiruvda yordam soʻrab foydalanuvchilarga murojaat qildi. XS/XS Max bilan bogʻliq baʼzi muammolarni hal qilish uchun Apple 2018-yil 8-oktyabrda iOS 12.0.1 yangilanishini ishga tushirdi, bu Chargegate muammosini hal qilish bilan bir qatorda XS/XS Max-da Bluetooth vaqtincha ishlamay qolishi mumkin boʻlgan ulanish muammosini tuzatdi..
Zaryadlash muammolari
Foydalanuvchilar iPhone XS va XS Maxʼni Lightning kabeli bilan quvvatlantirishda muammolar haqida xabar berishdi, bunda qurilma bir muddat oʻchirilgan boʻlsa, quvvatlanmaydi va faqat ekran yoqilgan boʻlsa, quvvatlana boshlaydi. Bu Apple kompaniyasining "Qulflanganda USB aksessuarlarini oʻchirib qoʻyish" sozlamasidagi dasturiy xato tufayli yuzaga keladi, bu xususiyat nomaʼlum qurilmalarning iPhone ichidagi foydalanuvchi tarkibiga kirishiga yoʻl qoʻymaslik uchun moʻljallangan. Matbuot bu masalani "Chargegate" deb nomladi. Bu muammo Bluetooth ulanishi bilan bogʻliq muammolar bilan birga iOS 12.0.1 ning 2018-yil 8-oktyabrda chiqarilishi bilan hal qilindi
Selfielarda haddan tashqari silliqlash
Mijozlar, shuningdek, avtomatik filtr yordamida selfi olishda terisida haqiqiy boʻlmagan silliqlikni koʻrishini xabar qilishdi. Kuzatuvchilarning taʼkidlashicha, bu yuzni silliqlash effekti (va beixtiyor) XS va XS Max-dagi yangi Smart HDR kamera xususiyati tufayli yuzaga keladi. Bu texnologiya iPhone suratlaridagi dinamik diapazonni oshirish uchun turli xil ekspozitsiyadagi bir nechta fotosuratlarni birlashtiradi, biroq ayni paytda yuzning kamroq aniq kamchiliklariga va selfilarda yorqin nuqtalarning kamayishiga olib kelishi mumkin. Baʼzilar buni yashirin "goʻzallik rejimi" (baʼzi smartfonlarda mavjud xususiyat) natijasidir deb taxmin qilishdi va bu masalani "Goʻzallik darvozasi" deb nomlashdi. Jamiyatda kamera haqiqiy yuzlarni "mukammal" qilish uchun moʻljallanganmi yoki ular shunchaki sifatliroq kamera natijasida shunday paydo boʻlganmi degan umumiy bahs bor edi.
Apple bu natijalar Smart HDR algoritmining eng keskin qisqa ekspozitsiya oʻrniga asosiy kadr sifatida xiraroq uzunroq ekspozitsiyani notoʻgʻri tanlagani bilan bogʻliqligini aytdi. 2018-yil 30-oktyabrda iOS 12.1-ning chiqarilishi bilan muammo hal qilindi.
Usmontepa (Qashqadaryo viloyati, Gʻuzor tumani)
Usmontepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—XIV asrlar. Qashqadaryo viloyatining Gʻuzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Chugurtma” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Ryurik
Ryurik (vaf. 879, Novgorod Rossiya) — rus yilnomalari va rusboshi kitoblariga koʻra, Varangian, Shimoliy-Gʻarbiy Rossiya hukmdori, Novgorod knyazligi va keyinchalik qirollikka aylangan rus knyazligi va Ryuriklar sulolasi asoschisi. „Oʻtgan yillar haqidagi ertak“ va 862-yildagi boshqa xronikalarda joylashtirilgan hikoyaga koʻra, Rurik Chud, Slovenlar, Krivichi, Meri qabilalari, shuningdek, Vesi qabilalari tomonidan (Varangiyaliklar deb atalgan) hukmronlik qilishga taklif qilingan. U Ladogada (Oʻtgan yillar haqidagi ertakning Ipatiev nashriga koʻra) yoki Novgorodda (kichik nashrning Novgorod Birinchi xronikasiga koʻra) hukmronlik qila boshladi. Ryurik bilan birga uning akalari Sineus va Truvor keldi, ular boshqa shaharlarga joylashdilar, vafotidan keyin u yagona hukmdorga aylandi. Ryurikning kelib chiqishi haqida turli xil maʼlumotlarlar mavjud. Bir qator tadqiqotchilar Ryurikni Skandinaviya rahbari yoki hukmdori deb bilishadi, slavyan va fin qabilalari u bilan shartnoma tuzib, hukmronlik qilishga chaqirgan. Baʼzi tadqiqotchilar uni qirol Rorik (Hrørek, 882 yilgacha vafot etgan) Jutland Hedeby (Daniya) dan deb taxmin qilishadi. Anti- Normanizm tarafdorlari Ryurikning kelib chiqishining turli xil muqobil maʼlumotlarni taklif qilishadi, shu jumladan Ryurik slavyan obodrit qabilasining knyazlik oilasining vakili degan. Ryurik xayoliy shaxs va uning kelib chiqishini izlash befoyda degan fikr ham mavjud.
Yozma manbalar
Yilnomalarga koʻra, Ryurikga boʻysunadigan yerlarning kengayganini koʻrish mumkin: uning kuchi Novgorodga, shuningdek, Gʻarbiy Dvina Krivichiga (Polotsk shahri), gʻarbdagi Fin-Ugr qabilalariga (Mariyaning fin-ugr qabilalariga) tarqaldi. Sharqda Rostov shahri va Murom (Murom shahri). Xronikalarga koʻra, 862-yilda Varangian Ryurik aka-uka Sineus va Truvor bilan Ilmen slovenlari va Krivichlarning taklifiga binoan, shuningdek Chud va butun kabi qabilalar uchta shahar hududida hukmronlik qilishga chaqirilgan: Sineus — Beloozeroda, Truvorda — Izborskda, Ryurikda, baʼzi manbalarga koʻra — Ladogada, boshqalarga koʻra — Novgorodda hukumronlik qilgan. Rossiya davlatchiligining boshlanishi anʼanaviy ravishda hisoblangan ushbu voqea tarixshunoslikda Varangiyaliklarning shartli nomini oldi. Xronikachi taklif sababini Novgorod yerlarida yashovchi slavyan va fin-ugr qabilalarini qamrab olgan ichki nizolar deb atadi. XIV asr oxiridagi sheʼriy ijod boʻlgan „Zadonshchina“ muallifi Ryurikni birinchi rus shahzodasi sifatida ulugʻlaydi: „Oʻsha bashoratli Boyan oltin barmoqlarini tirik iplarga qoʻyib, rus knyaziga shon-sharaf baxsh etadi: birinchi knyaz Ryurik, Igor Ryurikovich va Svyatoslav Yaroslavich, Yaroslav Volodimerovich …“. XVII asrning birinchi yarmidagi Nikon xronikasida Novgoroddagi tartibsizliklar haqida xabar berilgan, ularning aholisi Ryurik hukmronligidan norozi edi. Bu voqea 864-yilga, yaʼni Ipatiev yilnomasiga koʻra, Ryurik Novgorodga asos solgan vaqtga toʻgʻri keladi. Gʻalayonni bostirish uchun Ryurik Jasur Vadimni oʻldiradi. Tarixchilar Nikon yilnomasining Novgorodiyaliklarning qoʻzgʻoloni haqidagi xabarini XI asrning keyingi voqealari bilan Yaroslav Donishmand bilan bogʻlashadi. Nikonovskayadan oldingi yilnomalarda Jasur Vadim va novgorodiyaliklarning Ryurikga qarshi gʻalayonlari haqida hech narsa aytilmagan, ayniqsa Novgorodning oʻzi, arxeologik tarixga koʻra, Ryurik oʻzining mustahkam qarorgohi yaqinida vafot etganidan keyin qurilgan. 879-yilda, yilnomaga koʻra, Ryurik vafot etdi va oʻzining goʻdak oʻgʻli Igorni qoʻmondoni va qarindoshi Olegning qaramogʻida qoldiradi. Keyinchalik yilnomalarda aytilishicha, Ryurik Kareliya urushda vafot etgan, u yerda dafn etilgan. Vodskaya Pyatinaning 1500-yildagi aholini roʻyxatga olish kitobida Novgorod mulkining shvedlar bilan chegarasida joylashgan „Germaniya chegarasidagi Rurikiyarvi“ qishlogʻi qayd etilgan. Metropolitan Makariusning (Bulgakov) soʻzlariga koʻra, Ryurik birinchi marta 1070-yilda Muqaddas knyaz Vladimir hayotining kengaytirilgan nashrining uchta roʻyxatida bizning davrimizga qadar saqlanib qolgan: lekin Ryurikovning nevarasiga". Boshqa maʼlumotga koʻra, „Muqaddas knyaz Vladimirning hayoti“ Metropolitan Makarius ishonganidek, 1070-yilda emas, balki XV asrda yozilgan. XVI asr yilnomalari va siyosiy adabiyotlarida, masalan, „Vladimir knyazlari haqidagi ertak“ da Ryurik obrazi qayta koʻrib chiqilgan. Polsha tarixshunosligining taʼsiri ostida u Rim imperatori Avgustning avlodi va Prussiyada tugʻilgan shaxs sifatida tasvirlangan. Ryurik haqidagi erta xronika afsonasi birinchi Novgorod posadnik Gostomysl haqidagi Novgorod afsonasi bilan birlashtirildi.
Yoaxim yilnomasi
Ryurik haqidagi yana bir manba — Ioaxim yilnomasi — kelib chiqishi nomaʼlum boʻlgan annalistik matn. Xronika birinchi Novgorod episkopi Yoaxim sharafiga nomlangan, unga Tatishchev yilnomaning mazmuniga asoslanib, mualliflik huquqi berilgan. Tarixchilar bunga katta ishonchsizlik bilan qarashadi. Baʼzilar uni yordamchi material sifatida ishlatishadi; bir qator tarixchilar Yoaxim yilnomasini soxtalashtirish deb hisoblaydilar. Yoaxim yilnomasiga koʻra, Ryurik Finlandiyadagi nomaʼlum Varang knyazining oʻgʻli, slavyan oqsoqoli Gostomislning oʻrta qizi Umila edi. Xronikada knyazning Finlandiyada qaysi qabila boʻlganligi aytilmagan, faqat Varangiyalik ekanligi aytilgan. O‘limi oldidan „Buyuk shahar“da hukmronlik qilgan va barcha o‘g‘illaridan ayrilgan Gostomisl payg‘ambarlar nasihatiga ko‘ra, Umila o‘g‘illarini podshohlikka chaqirish to‘g‘risida buyruq beradi. Shunday qilib, Ryurik, matrilineal anʼanaga koʻra (ona tomondan meros) ikki aka-uka Sineus va Truvor bilan Staraya Ladoga yoki Veligradning Bodrich shahriga toʻgʻri keladigan „Buyuk shahar“ da paydo boʻldi. Hukmronligining toʻrtinchi yilida Ryurik „Buyuk yangi shahar“ ga (siz Ryurik posyolkasi yoki Novgorodni nazarda tutishingiz mumkin) Ilmenga koʻchib oʻtdi. Otasining vafotidan keyin Finlandiya yerlari Rurikga oʻtdi. Ryurikning xotinlaridan biri Igorni (Igor Rurikovich) tugʻgan „Urman“ (Norman) knyazining qizi Efanda edi. Efandaning ukasi „Urman“ knyaz Oleg Ryurik vafotidan keyin hukmronlik qila boshladi.
Tarixshunoslik
Knyazlik Ryurik sulolasining ajdodi atrofida uning afsonaviy xarakterini isbotlashga urinishlargacha koʻplab maʼlumotlar mavjud. Ryurik afsonasi u toʻgʻrisida maʼlumot yoʻqligidan kelib chiqadi: u qayerdan hukmronlik qilgan va qaysi odamlarga tegishli edi. Ryurikning vatani mavzusi rus soʻzining etimologiyasi bilan chambarchas bogʻliq. Sovet davridan oldingi rus tarixshunosligida M.Karamzin, Varangiyaliklar, shu jumladan Ryurik, koʻpincha Skandinaviya xalqlari bilan aniqlangan. Aksariyat zamonaviy tarixchilar ham ushbu maʼlumotga amal qilishadi. Varangiyaliklarning etnik kelib chiqishining boshqa variantlari ham mavjud: ular finlar, prusslar, ulugʻlangan keltlar, Boltiqboʻyi slavyanlari va „rus“ (yaʼni tuz) varangiyaliklar deb hisoblanadilar.
Ismning etimologiyasi
Ryurik nomi Skandinaviya tillarining ajdodi boʻlgan proto-german tilidan kelib chiqqan va *hrōþ- (*hrōþaz — „shon-sharaf“) va *-rīk (*rīkz — „jangchi-hukmdor“ german ildizlariga asoslangan"). Tilshunos olim S.L.Nikolaev, Shimoliy nemis proto-tilining tor refleksiga koʻra *œ̄, bu nom oʻrta shved (Uppland) dialektlarida qadimgi shvedcha „Rȳrik“ shakliga ega edi. Qadimgi Daniya va janubiy shved tillarida bu nom „Rørek“ shaklida boʻlgan va qadimgi rus tilida „Rorek“ yoki „Rerek“ deb tarjima qilingan boʻlardi. „Hrørekr“ ismining qadimgi Norse shakli ruscha translyatsiyadan uzoqdir. Olingan shakllar turli manbalarda uchraydi: Rørik (Hrœrekr) nomining quyidagi tashuvchilari Skandinaviya eposi va yilnomalaridan maʼlum. Bu nom Daniya va Janubiy Norvegiya sulolasi nomlarida ishlatilganligi sababli, Rurik olijanob, ehtimol hukmron, Skandinaviya oilasidan kelib chiqishi mumkin edi. Nemis filologlarining umumiy qabul qilingan fikriga koʻra, zamonaviy nomlar Roderich (Roderich), Roderik (Roderik), Rodrigo (Rodrigo) Rorik (Rurik) nomi bilan umumiy kelib chiqishiga ega.
Slavyan versiyasi
Yana bir versiya — Rurikning Gʻarbiy slavyan qabilalaridan Obodritlar, Ruyanlar va Pomeraniyaliklar orasidan kelib chiqishi versiyasi. Turli vaqtlarda Ryurikning chaqiruvi xronologiyasi, Ryurik va uning aka-ukalarining haqiqati, ularning kelib chiqishi va ayniqsa, „Varangiyaliklarni chaqirish“ siyosiy gʻoyasi — xorijiy hukmdorlar shubha ostiga qoʻyilgan. XIX-XX asrlar tarixshunosligida (ayniqsa, sovet tarixida) bu masala sezilarli darajada mafkuralashtirilgan. Taʼkidlanishicha, birinchi knyazlarning chet eldan kelib chiqishi haqidagi versiya goʻyoki slavyanlar oʻz-oʻzidan davlat tuza olmasligini isbotlash uchun moʻljallangan „ilmiyga qarshi Norman nazariyasi“ edi.
Vagris yoki prussiyalik varangiyaliklar
Avstriyalik Gerbershteyn XVI asrning birinchi yarmida Moskva Buyuk Gertsogligidagi elchining maslahatchisi boʻlib, rus yilnomalari bilan birinchi boʻlib tanishgan yevropaliklardan biri boʻlib, Varangiyaliklar va Ryuriklarning kelib chiqishi haqida oʻz fikrlarini bildirgan. Varanglar nomini slavyan Boltiqboʻyi qabilasi vagrlari bilan bogʻlab, Gerbershteyn shunday xulosaga keladi: „Ruslar oʻz knyazlarini eʼtiqodi, urf-odatlari boʻyicha ulardan farq qiladigan chet elliklarga topshirishdan koʻra Vagr yoki Varangiyaliklardan chaqirishgan“. Skandinaviya va nemislar Vagrs va barcha Pomeranian slavyanlarini Vends deb atashgan. Sinxron manbalarda Pomeraniyalik slavyanlarning Varangiyaliklar bilan aloqasi haqida hech qanday maʼlumot yoʻq, garchi X asrning ikkinchi yarmida Vendlarning qoʻshnilariga dengiz reydlari qayd etilgan.
Gedeonovning gipotezasi
XIX asr tarixchisi S.A.Gideonlar Ryurik uning oʻz ismi emas, balki umumiy taxallus Rerek („lochin“), uning gipotezasiga koʻra, hukmron obodritlar sulolasining barcha vakillari tomonidan taqib yurilgan deb taxmin qildi. Tasdiqlash uchun Gideonov Snorri Sturlusonning Skandinaviya dostoniga ishora qiladi, uning fikricha, vendiyaliklar lochinlar deb ataladigan Yer aylanasidan yaxshi Xakon haqida. Bu qirol Xakonning vikinglar bilan urushi (X asr) kontekstida „lochin masofalari“ haqida gapiradi, „ham Daniyaliklar, ham Vendlar“. Keyinchalik, „Igorning yurishi haqidagi ertak“ katta yoshli Ryurikovich lochinlarni, knyazlar esa lochinlarni chaqiradi, ammo bunday epitet uzoq vaqtdan beri turli xalqlar orasida olijanob tugʻilgan odamlarga nisbatan qoʻllanilgan. Ryurikovich belgilari Gedeonov va boshqa tadqiqotchilar (O.M.Rapov, A.G.Kuzmin) o‘ljasiga tushgan lochinning sxematik tasviri sifatida talqin qilingan. Boshqa tadqiqotchilar unda tayoq, langar, trident yoki vilkalar tasvirini koʻrishadi. Ushbu tasvirning stilize qilingan versiyasi Ukrainaning hozirgi gerbidir. Tilshunos E.A.Melnikovaning taʼkidlashicha, Ryurik ismining Pomeranian-slavyancha „rerig“ („lochin“) soʻzidan kelib chiqishi lingvistik jihatdan aql bovar qilmaydi. Tilshunos S.L.Nikolaev Polabian — Obodrit *rorög, *ræreg va Ryurik nomi undoshlikdan boshqa narsa emasligini yozadi va ularning aloqasi haqidagi bayonotlarni psevdo-ilmiy taxminlar deb ataydi. Polabian-Oder slavyanlarining Rossiya hududiga koʻchirilishi tasdiqlanmagan. Qadimgi rus tilida koʻchmanchi knyazning nomi, agar u ragʻbatlansa yoki Ryugen, *Ryareg yoki *Raryug shakliga ega boʻladi.
Sovet anti-normanizmi
Zamonaviy tarixshunoslikda hukmron boʻlgan fikrga koʻra, Varangiyaliklarning chaqiruvi haqidagi afsona „Oʻtgan yillar haqidagi ertak“ da paydo boʻlgan shaklda buzilgan. Bosqinlari endigina qaytarilgan Varangiyaliklar hukmronligi uchun daʼvat („Oʻtgan yillar haqidagi ertak“: „6370-yilning yozida ular Vargigiyni dengiz orqali haydab oʻtishdi va ularga soliq toʻlamadilar va koʻpincha oʻzlarini oʻzlari qilishdi“) baʼzi tarixchilar uchun dargumon tuyuladi. Ha, B.Ribakov reydlardan biri muvaffaqiyatli boʻlganiga ishonishdi va Skandinaviya otryadining rahbari Novgorodda hokimiyatni egallab oldi, yilnomachi bu masalani novgorodiyaliklarning oʻzlari Varangiya hukumatini ularni boshqarishga chaqiradigan tarzda taqdim etdi ..
Afsonaviy qahramon
A.A.Shaxmatov Ryurikning chaqirilishi haqidagi hikoyani bir nechta shimoliy rus afsonalaridan yilnomachilar tomonidan tuzilgan kech qoʻshimcha sifatida koʻrib chiqdilar va ular chuqur qayta ishlandi. D.S.Lixachev Varangiyaliklarning chaqiruvi tarixi qadimgi rus davlatining Vizantiya taʼsiridan mustaqilligini mustahkamlash uchun Pechersk rohiblari tomonidan yaratilgan xronikaga qoʻshimcha, afsona ekanligiga ishonishgan. Olimning soʻzlariga koʻra, afsona, xuddi sakslarning Britaniyaga chaqirilishida boʻlgani kabi hukmron sulolalarning ildizlarini qadimgi xorijiy hukmdorlardan izlash oʻrta asr anʼanalarini aks ettirdi, bu esa mahalliy fuqarolar orasida sulolaning obroʻsini oshirishi kerak. Varangiyaliklarning yilnomachining sunʼiy qurilishi yoki Novgorod afsonasi sifatida chaqirilishi haqidagi afsonaga bunday baho berish (tarixiy asosga ega emas) Ryurik va uning aka-ukalarining afsonaviy xarakteri haqidagi nuqtai nazarni aniqladi.
Genetika tadqiqotlari maʼlumotlari
Vladimir Monomaxning oʻrganilgan avlodlari orasida faqat N1a1 gaplogrupi topilgan. Shuningdek, Ryurikovichning boshqa filialiga tegishli boʻlgan 45 kishida (24 %) R1a haplogruppasi, qolgan soʻrovda I (6 %), E (1,5 %) va T (0,5 %) haplogruppalari topilgan. Umuman olganda, DNK tadqiqotlari Ryurikovichlarning aksariyati (asosan Vladimir Monomaxdan kelib chiqqan) shimoli-sharqiy Yevropada, shuningdek, Sibir va Uralning baʼzi xalqlarida keng tarqalgan N1a1 haplogrupiga ega ekanligini tasdiqlaydi. Olimlar boshqa gaplogruplarning mavjudligini turli yoʻllar bilan tushuntiradilar: Ryurikovichlarning erta nasl-nasabining afsonaviy tabiati va ularning oilaviy rishtalarining afsonaviy tabiati, beparvolik bilan olib borilgan tadqiqotlar va hatto Yaroslav Donishmand xotinining yashirin zinosi. Oila daraxti DNKida Ryurik DNKsini oʻrganishga koʻra, N1a1 haplotiplari asosan Boltiqboʻyi davlatlari, Finlandiya, Shvetsiya, Norvegiyada topilgan. Shuningdek, maʼlumotlar bazasi maʼlumotlariga koʻra, Ryurik N1a1 haplotiplariga oʻxshash 14-23-14-11-11-13-11-12-10-14-14-16 12-markerli haplotiplar eng koʻp uchraydi. Uppsala viloyati, qadimgi Shvetsiya qirolligining poytaxti.
Birodarlar
Baʼzi tarixchilar, yilnomalardan Ryurikning aka-ukalari sifatida tanilgan Sineus va Truvor haqiqatan ham mavjud emasligiga ishonishadi. Shunday qilib, Sineus 862-yildan 864-yilgacha Beluozero shahzodasi boʻlishi mumkin emas edi, chunki Beluozero shahrining arxeologik mavjudligini faqat X asrdan kuzatish mumkin. G.Z.Bayer va keyinchalik B.A.Ribakov „Sineus“ nomi buzilgan „oʻz oilasi“ deb ishonishgan, „Truvor“ — „sodiq jamoa“ va Ryurik akalari bilan emas, balki „oilasi bilan“ (masalan, shahzoda Oleg Paygʻambarni oʻz ichiga olgan) va „ishonchli otryad“ bilan hukmronlik qildi. D.Lixachev yilnomachining rejasiga koʻra, Ryurik, Sineus va Truvor Novgorodning „sirli ajdodlari“ boʻlishlari kerak edi, masalan Kiyev uchun Kiy, Shchek va Xoriv. Baʼzi tarixchilar, yilnomalardan Ryurikning aka-ukalari sifatida tanilgan Sineus va Truvor haqiqatan ham mavjud emasligiga ishonishadi. Shunday qilib, Sineus 862-yildan 864-yilgacha Beluozero shahzodasi boʻlishi mumkin emas edi, chunki Beluozero shahrining arxeologik mavjudligini faqat X asrdan kuzatish mumkin. G.Z.Bayer va keyinchalik B.A.Ribakov „Sineus“ nomi buzilgan „oʻz oilasi“ deb ishonishgan, „Truvor“ — „sodiq jamoa“ va Ryurik akalari bilan emas, balki „oilasi bilan“ (masalan, shahzoda Oleg Paygʻambarni oʻz ichiga olgan) va „ishonchli otryad“ bilan hukmronlik qildi. D.Lixachev yilnomachining rejasiga koʻra, Ryurik, Sineus va Truvor Novgorodning „sirli ajdodlari“ boʻlishlari kerak edi, masalan Kiev uchun Kiy, Shchek va Xoriv.
Bolalar
Ryurikning nechta xotini va bolalari borligi nomaʼlum. Xronikalar faqat bitta oʻgʻli — Igor haqida xabar beradi. Yoaxim yilnomasiga koʻra, Ryurikning bir nechta xotini bor edi, ulardan biri va Igorning onasi „Urman“ (yaʼni norvegiyalik) malika Efanda edi. Igordan tashqari, Rurikning boshqa farzandlari ham boʻlishi mumkin, chunki 944-yilgi Rossiya-Vizantiya shartnomasida Igorning jiyanlari — Igor va Akun esga olinadi. Kichik Igor Ryurikning oʻgʻlidan, Akun esa qizidan boʻlgan degan versiya mavjud.
Sanʼatda
Badiiy adabiyotda Kinoga yodgorliklar Yodgorlikning bir parchasida shahzoda Ryurik joylashgan.
Asia Durr
Asia Durr (1997-yil, 5-aprelda tugʻilgan) — Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (WNBA) Atlanta Dream jamoasida oʻynagan amerikalik professional basketbolchi. U Louisville Cardinals kollej basketboli jamoasida ham oʻynagan.
Kollej jamoasidagi faoliyati
2017—2018-yilgi mavsumdan soʻng Durr ACC yilning eng yaxshi oʻyinchisi deb topildi. Durr 2018—2019-yilgi mavsum oldidan 31 umumamerikalik loyihasida 31 ovozdan 29 tasini olishga muvaffaq boʻlgan. Durr oʻz faoliyatini Louisville jamoasida boshlagan va oʻrtacha 17,8 ochko, 2,2 assist va 3,2 ribaund bilan yakunlagan.
Louisville jamoasidagi faoliyat statistikasi
Manba
Rookie mavsumi (2019)
Durr 2019-yilgi WNBA draftida ikkinchi umumiy tanlov sifatida Nyu-York Liberty jamoasi safiga tanlangan. Jamoa 2019-yilning 24-may kuni Indiana Fever jamoasiga qarshi oʻyinda debyut qilishdi va 25 daqiqalik oʻyinda 8 ochko to‘plashdi. Ular joriy mavsumda 18 ta o‘yinda maydonga tushishdi va har bir o‘yinda 26,7 daqiqada o‘rtacha 9,7 ochko to‘plashdi.
COVID-19 bilan cheklanish (2020-2021)
Ular koronavirus tufayli 2020-yilgi mavsumni oʻtkazib yuborishdi. 2021-yilgi WNBA mavsumi boshlanishidan oldin Durr COVID-19 taʼsiri bilan davom etayotgan kurash tufayli mavsumga safdan chiqqan edi. Natijada, ular butun mavsum uchun turnirdan chiqarilgan jamoalar roʻyxatga kiritildi.
Atlanta Dream jamoasidagi faoliyati
AD jamoasi 2022-yil 8-iyun kuni Megan Uoker va Rakel Karreraga bo‘lgan huquqlar loyihasi evaziga Dream kompaniyasiga shartnoma asosida sotildi.
Trampot
Trampot Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
120 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,6 km2. Dengiz sathidan 364 – 441 m balandlikda joylashgan.
Zangtepa (Qashqadaryo viloyati, Gʻuzor tumani)
Zangtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV—VI asrlar. Qashqadaryo viloyatining Gʻuzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Mehnatobod” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
2022-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionati C guruhi
2022-yilgi futbol bo‘yicha jahon chempionatining “ C” guruhi - 2022-yilning 22—30-noyabr kunlari bo‘lib o‘tadi. Guruh tarkibiga Argentina, Saudiya Arabistoni, Meksika va Polsha kiradi. Eng yaxshi ikki jamoa 1/8 final bosqichiga yo'l oladi, qolgan ikki jamoa esa musobaqadan chiqib ketadi.
Turnir jadvali
1/8 finalga yo'l olganlar:
Matchlar
Roʻyxatdagi barcha vaqtlar mahalliy, AST (UTC+3) bilan berilgan.
Argentina va Saudiya Arabistoni
Ikki jamoa oʻzaro toʻrt marta toʻqnash kelishgan, oxirgi marta 2012-yilda oʻtkazilgan oʻrtoqlik oʻyinida 0:0 hisobida durang qayd etilgan.
Jahon chempionati tarixidagi eng katta sensatsiyalardan biri boʻlgan voqea Saudiya Arabistoni Argentinani magʻlub etishi boʻldi. Arablar argentinaliklarning 36 oʻyindan iborat magʻlubiyatsiz seriyasiga chek qoʻydi. Jamoa 2019-yildan beri magʻlubiyatga uchramayotgan edi.
<section begin=C1 /><section end=C1 />
Meksika - Polsha
Jamoalar sakkiz marta toʻqnash kelishgan, shu jumladan bir marta Jahon chempionatida, 1978-yilda Polsha guruh bosqichining birinchi gʻalabasi (3:1). <section begin=C2 /><section end=C2 />
Polsha — Saudiya Arabistoni
Ikki jamoa oʻzaro toʻrt marta toʻqnash kelishgan, oxirgi marta 2006 yilda oʻrtoqlik oʻyinida Polsha 2:1 hisobida gʻalaba qozongan.
<section begin=C3 /><section end=C3 />
Argentina vs Meksika
<section begin="C4" /><section end="C4" />
Polsha — Argentina
Jamoalar oʻn bir marta toʻqnash kelishgan, shu jumladan ikki marta Jahon chempionatida, 1974-yilda Polsha birinchi guruh bosqichida 3:2 hisobida gʻalaba qozongan va 1978-yilda Argentina ikkinchi guruh bosqichida 2:0 hisobida gʻalaba qozongan.
<section begin="C5" /><section end="C5" />
Saudiya Arabistoni — Meksika
Ikki jamoa oʻzaro besh marta toʻqnash kelishgan, oxirgi marta 1999 yilda, 1999 yilgi FIFA Konfederatsiyalar kubogida Meksika 5:1 hisobida gʻalaba qozongan.
<section begin="C6" /><section end="C6" />
Intizom
Agar jamoalarning umumiy va oʻzaro rekordlari teng boʻlsa, halol oʻyin ochkolari taybreyk sifatida ishlatiladi. Bular barcha guruh oʻyinlarida olingan sariq va qizil kartochkalar asosida quyidagicha hisoblanadi:
Bitta oʻyinda oʻyinchiga yuqoridagi chegirmalardan faqat bittasi qoʻllanilishi mumkin.