cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kattaqoʻrgʻon tumani
Tabiati
Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi — paxtachilik. Qishloq xoʻjaligida sugʻoriladigan yerlar 25 ming 978 ga, shu jumladan, 13400 ga yerga paxta, 8918 ga yerga gʻalla ekiladi, shuningdek, sholi, beda, poliz, sabzavot ham yetkaziladi. 22 ming ga yerda oʻrmon xoʻjaligi joylashgan, 100 gaterakzor. Kattaqoʻrgʻon tumanida 22 shirkat xoʻjaligi, 343 dehqon-fermer xoʻjaligi bor. Shulardan, „Kattaqoʻrgʻon“ parrandachilik aksiyadorlik jamiyati, „Oriyon“ parrandachili k fermer xoʻjaliklari unumli ishlamokda. Tuman shirkat va shaxsiy xoʻjaliklarida 55 ming 766 qoramol, 30 ming 826 qoʻy va echki, 389 ming 625 parranda boqiladi (2002). 2001/2002 oʻquv yilida tumanda 97 umumiy taʼlim maktabi boʻlib, qariyb 50 ming oʻquvchi taʼlim oldi. Shuningdek, kasb-hunar maktabi, litseyi, kolleji, musiqa maktablari faoliyat koʻrsatadi. 58 kutubxona, 23 madaniyat uyi, 3 muzey mavjud.
560 oʻrinli kasalxona va boshqalar tibbiy muassasalarda 198 vrach, 828 oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim ishlaydi.
„Kattaqoʻrgʻon haqiqati“ tuman gazeta 1931-yildan chiqadi.
Kattegat
Kattegat — Boltiq va Shim. dengizlarni bogʻlab turuvchi boʻgʻozlardan biri. Yutlandiya yarim orolning sharqiy sohillari bilan Skandinaviya yarim orol oraligʻida. Uz. 270 km, eni 60–122 km, chuq. 17–30 m, shim. qismida 124 m gacha. Baʼzan sohilga yaqin qismi muzlaydi. Markaziy qismida 2 ta orol (Anxolt va Lese) bor. Baliq ovlanadi. Asosiy porti — Gyoteborg (Shvetsiya).
IC 4763
IC 4763 Ajdaho yulduz turkumidagi C (ixcham galaktika) tipli galaktikadir.
Aşağıderedibi, Hamur
Aşağıderedibi — Agʻri viloyati Hamur tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloqning nomi 1928-yil yozuvlarida Qurmancha "yog'urtpinar" degan ma'noni anglatuvchi Aşağı Mastekani deb qayd etilgan.
NGC 1266
NGC 1266 Eridan yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Cherrywood Village (Kentucky)
Cherrywood Village AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
327 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1849,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,2 km2. Shundan 0,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 170 m balandlikda joylashgan.
Ozzano Monferrato
Ozzano Monferrato Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Alessandria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15 km2. 1538 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
NGC 1265
NGC 1265 Persey yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Kamoke
Kamoke ( Punjabi ,    ) - Pokistonning Panjob, Gujranvala tumanidagi shahar. Bu Pokistonning 30- yirik shahri. Shahar Kamoke Tehsilning poytaxti bo'lib, u tumanning ma'muriy bo'linmasi bo'lib, o'zi sakkizta Ittifoq Kengashiga bo'lingan edi.
NGC 1265
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Cariño
Cariño Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. A Coruña provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 47,42 km2. Aholisi — 4530 kishi (2010).
Gleed
Gleed AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Yakima County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2947 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 13,9 km2. Shundan 13,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
La Chapelle-sous-Brancion
La Chapelle-sous-Brancion Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Mâcon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
139 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,9 km2.
IC 3209
IC 3209 Sunbula yulduz turkumidagi Sbc (ixcham choʻziq spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Oberhausen-Rheinhausen
Oberhausen-Rheinhausen Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Karlsruhe tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,95 km2. Aholisi — 9590 kishi (2010).
Hududi
Oberhausen-Rheinhausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Uhlstädt-Kirchhasel
Uhlstädt-Kirchhasel Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Заальфельд-Рудольштадт tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 122,27 km2. 6347 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Uhlstädt-Kirchhaselning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kanumolu
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Kanumolu — Hindistonning Andxra Pradesh shtatining Krishna tumanidagi qishloq. U Nuzvid daromad bo'limining Bapulapadu mandalida joylashgan. Bu Andxra Pradesh poytaxti mintaqasining bir qismi bo'lish uchun mandaldagi qishloqlardan biridir.
Quyoshsimonlar
Quyoshsimonlar - suyakli baliqlar turkumi. Uz. 10—80 sm, vazni 8 kg gacha. Suzgich pufagi yopiq, jabra pardasi 5—8 nurli. Suzgichlari tikanli: orqa suzgichlari 2, qorin suz-gichlari 6—10 nurli (nomi shundan). 50 ga yaqin turi bor. Barcha okeanlarning tropik va iliq suvlarida tarqalgan. Qora dengizda 1 turi uchraydi. Suv tubida, ayrim turlari 1000 m gacha chuqurlikda uchraydi. Plankton hayvonlar va mayda baliqlar bilan oziqlanadi. mahalliy aholi tomonidan ovlanadi.
Mahfuz bin Mahmud
Mahfuz bin Mahmud (916–917-yilda vafot etgan) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Nishopur tasavvuf maktabi namoyandasi Abu Hafs Haddodning shogirdi. Ustozi vafotidan keyin Abu Usmon Hiriyga murid tushadi. Qabri ustozi Abu Hafsning yonida.
Maleficent: Zulmat qirolichasi
Maleficent: Zulmat qirolichasi (inglizcha: Maleficent: Mistress of Evil) — 2019-yilda ekranlarga chiqqan, Walt Disney Pictures mahsuloti boʻlgan, Walt Disney Studios Motion Pictures tomonidan tarqatilgan qora fantastika va sarguzasht janridagi AQSh filmi. Kartina rejissori Joachim Rønningdir. Film sikveli 2014-yilda suratga olingan Maleficent filmi hisoblanadi. Filmdagi bosh qahramonlarni jonlantirgan aktyorlar Angelina Jolie, Elle Fanning, Chiwetel Ejiofor, Sam Riley, Ed Skrein, Imelda Staunton, Juno Temple, Lesley Manville va Michelle Pfeifferdir.
La Chapelle-sous-Dun
Aholisi
433 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 50,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,6 km2.
Saumeray
Saumeray Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Eure-et-Loir departamenti Châteaudun tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
354 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,6 km2.
Quyosh energetika qurilmasi
Quyi temperaturali Quyosh energetika qurilmasiq.da tabiiy zichligi — -0,8 kVt/m2quyosh radiatsiyasidan foydalaniladi. Mas, bunday Quyosh energetika qurilmasiq. yordamida olinadigan 60—70° li issiq suv binolarni isitishda, past temperaturada qaynaydigan suyuqliklar (fre-on, xlor, etil va boshqalar) ning bugʻi maxsus turbinalarni harakatlantirishda va sovitkich mashinalarida qoʻllaniladi.
NGC 1267
NGC 1267 Persey yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Quyosh energetika qurilmasi
Quyosh energetika qurilmasiq. yerda va kosmosda qoʻllaniladi. Yerdagi Quyosh energetika qurilmasiq. tannarxining yuqoriligi va iqlim sharoitlarining chegaralanganligi tufayli kamroq ishlatiladi. Kosmik Quyosh energetika qurilmasiq.dan yer sunʼiy yoʻddoshlari va boshqa kosmik apparatlarini mus-taqil energiya bilan taʼminlashda foydalaniladi (yana qarang Gelioqurilma).
NGC 1267
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1863-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Quyosh (bogʻliqlik)
Quyosh - YER BOGʻLIQLIGI - Quyosh faolligining Yerdagi jarayonlargataʼsiri. Quyosh tarqatayotgan energiya (3,9-1038erg/sek)ning atigi 5-10-10 qismi Yerga yetib keladi va u Yerdagi deyarli barcha jarayonlarning energiya manbai hisoblanadi. Quyoshning rent-gen, ultrabinafsha toʻlqinlarda nurlanishi Yer ionosferasini vujudga keltiradi, korpuskulyar (zarra) nurlanishi, yaʼni Quyosh shamoli Yer magnitosferasi dinamikasini belgilaydi. Quyoshning umumiy nurlanishi oʻzgarishlari 1% dan oshmaydi. Bu esa Yerning issiqlik muvozanati turgʻunligini taʼminlaydi. Lekin Yerdagi barcha hodisalarga Quyoshdan doimiy keladigan energiyadan tashqari, Quyosh faolligi bilan bogʻliq boʻlgan elektro-magnit va korpuskulyar oʻzgarishlar ham taʼsir etadi. Bu oʻzgarishlar, asosan, rentgen, ultrabinafsha va radiotoʻlqinlarda kuzatilib, Quyosh faolligining 11 yillik davri va Quyoshning oʻz oʻqi atrofida aylanish davri boʻlgan 27 kunlik davriyliklarda seziladi. Quyosh chaqnashlari vaqtida sokin quyosh nurlanishiga nisbatan rentgen toʻlqinlarda nurlanishi 100 marta, ultrabinafsha toʻlqinlarda 50% dan kuchliroq boʻladi, radiotoʻlqinlarda nurlanishi esa turli chayqalishlardan iborat. Quyosh chaqnashlari Quyosh kosmik nurlari manbai boʻlib, unda chiqarib tashlangan zarralar oqimlari quyosh shamolida uzilishlar va zarba toʻlqinlarini vujudga keltiradi. Quyosh chaqnashlarining rentgen, ul-trabinafsha toʻlqinlarda nurlanish va kosmik nurlari Yerga 8—30 min.da yetib keladi va ionosferani qoʻshimcha ionlashtiradi, natijada Yer atmosferasida radiotoʻlqinlarining tarqalish sharoiti oʻzgaradi. Mas, shu pay-tlarda radiotoʻlqinlarning yutilishi yuz beradi, quyosh chaqnashlari chiqarib tashlangan zarralar oqimi yerga 1—2 kunda yetib kelib, magnit boʻronlari va qutb yogʻdulari hosil qiladi.
Quyosh faolligi Yer atmosferasining pastki qatlamlari (ob-havo va iqlim) va biosferaga bevosita emas, balki juda murakkab yoʻllar orqali taʼsir qiladi, chunki quyosh elektromagnit va korpuskulyar nurlanishida u bilan bogʻlangan chekinishlar Yer atmosferasining yuqori qatlamlarida yutilib, pastki qatlamgacha toʻgʻridan-toʻgʻri yetib kelmaydi. Keyingi maʼlumotlarga koʻra, Yer atmosferasining yuqori va pastki qatlamlaridagi sharoit bir-biriga bogʻliq boʻlib, Quyosh faolligining troposferaga taʼsiri toʻgʻrisida tegishli maʼlumotlar olinyapti. Mas, qutblari atroflarida troposfera holatining Quyosh faolligi bilan bogʻliqligi isbotlangan. Quyosh faolligining biosferaga taʼsirini gelio-biologiya fani, fizik jarayonlarga taʼsirini esa geliogeofizika fani oʻrganadi. Shuningdek, daraxtlardagi yillik halqalarning ortishi, qon (yigʻilishi, leykoiitlar soni va boshqalarlar) xususiyatlari, yurak-qon tomirlari kasalliklari va ularning oqibatlari quyosh aktivligiga bogʻliqligi aniqlangan.
Alan Hale Jr.
Alan Hale (Alan Hale MacKahan, talaffuzi: „Alan Xeyl MakKahan“, 1921-yil 8-mart — 1990-yil 2-yanvar) amerikalik aktyor va restavrator. U aktyor Alan Hale Sr.ning oʻgʻli edi. Alanning televideniyedagi faoliyati 40-yil davom etgan.
Yoshlik
Hale Ikkinchi jahon urushi paytida Qoʻshma Shtatlar qirgʻoq qoʻriqlash xizmatida xizmat qilgan. 1950-yilda otasi vafot etganidan keyin oʻz nomidan „Junior“ ni olib tashladi.
Shaxsiy hayot
Hale ikki marta uylangan, birinchi nikohi 1943-yil 12-martda boʻlgan. Gollivudda Bettina Reed Doerrga. Ularning toʻrt farzandi bor edi: Alan Brian, Chris, Lana va Dorian. Er-xotin keyinroq ajrashishdi. 1964-yilda Hale sobiq qoʻshiqchi Naomi Grace Ingramga uylandi va u oʻlimigacha birga yashadi.
Oʻlim
Hale 1990-yil 2-yanvarda 68 yoshida Los-Anjelesdagi Sent-Vinsent tibbiyot markazida timus saratonidan vafot etdi. Uning jasadi kuydirildi va kuli Tinch okeaniga sepildi.
Televizion sohaga qoʻshgan hissasi uchun Alan Hale kichik Gollivud bulvari 6653 da joylashgan Gollivud shon-shuhrat xiyobonida yulduzga ega.
Quzgʻun
thumb thumb|Corvus corax principalis
Quzgʻun — qargʻasimonlar oilasiga mansub qush. Yevropa, Osiyo (janubi-sharqiy qismidan boshqa joylarida), Shimoliy va Markaziy Amerika, Shimoliy Afrikada tarqalgan. Oʻzbekistonning hamma joylarida uchraydi. Tanasi 60—65 sm. Qora, koʻk yoki yashil tusda metalldek yaltiraydi. Tomogʻidagi parlar uzunroq. Oʻtroq yoki koʻchib yurib yashaydi. Daraxt, qoya, baland inshootlar va boshqalarga uya yasaydi. Bir uyadan bir necha yil foydalanadi. 5—6 ta tuxum qoʻyib, 19—21 kun bosadi. Hammaxoʻr.
Dahbed (Rasht tumani)
Aholisi
Aholisi — 68  kishi.
Cerdido
Cerdido Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. A Coruña provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 94 km2. Aholisi — 1361 kishi (2010).
Gold Bar
Gold Bar AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Snohomish County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2349 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,8 km2. Shundan 2,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 45 m balandlikda joylashgan.
Mahfuz bin Muhammad
Mahfuz bin Muhammad – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Bagʻdod shahrida yashagan. “Nasoyim ul-muhabbat”da undan ikkita hikmat keltirilgan.
Psiphon
thumb|psiphon Psiphon, tezroq va Xavfsiz ishlovchi ilova. Bu asosan VPN bilan ishlaydi. Ilova sizga internetdan tezroq va bepul foydalanishingizga yordam beradi.
Uzumchilik
thumb|Uzumlarni yig'ish thumb|Uzumlarni yig'ish thumb|20 ta eng yaxshi uzum ishlab chiqaruvchilari (2015) Uzumchilik — 1) bogʻdorchilikning tok oʻstirish va uzum yetishtirish bilan shugʻullanadigan tarmogʻi. Uzumchilik aholini yangi uzum, mayiz bn, vinochilik, konserva sanoatlarini xom ashyo bilan taʼminlaydi. Uzumchilikning 4 ta asosiy yoʻnalishi: xoʻraki uzum yetishtirish, mayiz quritish, texnik maqsadlarda uzum yetishtirish (konserva mahsulotlari, sharbatlar, konsentratlar tayyorlash), vinochilik (xom ashyo tayyorlash) sohalari mavjud.
Uzumchilik bogʻdorchilikning eng koʻhna tarmoqlaridan biri boʻlib, hozirgi davrda ham koʻpgina mamlakatlarning xalq xoʻjaligida salmoqli oʻrinni egallaydi. Jahonda 84 mamlakatda uzum yetishtiriladi. Tokzorlar maydoni boʻyicha eng oldingi oʻrinlarda Ispaniya (1 mln. 200 ming ga), Italiya (871 ming ga), Fransiya (870 ming ga), Turkiya (560 ming ga), Portugaliya (252 ming ga), AQSH (Kaliforniya shtati, 357 ming ga), Ruminiya (250 ming ga), Eron (260 ming ga), Xitoy (243 ming ga), MDH mamlakatlari ichida Moldova (154 ming ga) turadi. Jahon boʻyicha tokzorlar maydoni 7,4 mln.ga, oʻrtacha hosildorlik 81,7 s/ga. 1999-yilda 60,7 mln. t dan koʻgtroq uzum yetishtirildi, 29,9 mln. t vino, 1,3 mln. t mayiz tayyorlandi. Eng koʻp mayiz AQSH, Eron, Turkiyada tayyorlandi.
Oʻrta Osiyo, xususan, Oʻzbekistonda Uzumchilik uzok, tarixga ega. Mil. av. 4-asrlarda ham tok ekilgani maʼlum. Uzok, yillar davomida Oʻrta Osiyo xalq seleksiyasida juda qimmatli xoʻjalik belgilariga ega boʻlgan yuzlab navlar yaratilgan. Oʻrta Osiyoning deyarli barcha dehqonlik mintaqalarida, ayniqsa, Fargʻona va Zarafshon vodiylarida, Toshkent, Xorazm, Qashqadaryo vohalarida koʻp ekilgan. Lekin moʻgʻullar istilosi davrida bogdorchilik tanazzulga yuz tutgan. Uzumchilik faqat 15-asrga kelib qayta rivojlana boshladi. Oʻzbekistonda Uzumchilikning rivojlanishida Rossiya bogʻdorchilik jamiyatining Turkiston boʻlimi muhim rol oʻynadi. Boʻlim uzumning mahalliy sharoitga moye keladigan eng yaxshi navlarini oʻrganib tavsiya etish, tegishli navlarni boshqa mintaqalar (Qrim, Moldova, Zakavkazye)dan olib kelish ishlarini tashkil qildi. Keyinchalik shu boʻlim asosida Turkiston uzumchilik va vinochilik qoʻmitasi tashkil etildi. Qoʻmita uzumchilik va vinochilikni_ ilmiy asosda rivojlantirish (kasalliklarga, zararkunandalarga qarshi kurash), uning agrotexnika usullarini ishlab chiqish bilan shugullandi.
20-asr boshlarida Oʻzbekiston hududida 30,6 ming ga tokzor bor edi. 20-yillarning 2yarmidan ixtisoslashtirilgan bogʻdorchilik va uzumchilik davlat xoʻjaliklari tashkil etila boshladi, tog va togʻ etaklari mintakalarida ham bu tarmoqqa jiddiy eʼtibor beriladigan boʻldi. 50-yillar oxiri — 60-yillardan 2500—3000 ga bog va tokzorlarga ega boʻlgan agrokombinatlar tashkil etildi.
Uzumchilik sohasidagi ilmiy tadqiqot va amaliyot ishlari 1948-yilda tashkil etilgan hozirgi Bogʻdorchshshk, uzumchilik va vinochilik institutida olib borildi va Uzumchilikning nazariy va amaliy masalalari, kishmish navlarining hosildorligi hamda gʻujum koʻrinishi sifatini oshirishda oʻstiruvchi moddalar taʼsiri (mas, gibberellin) oʻrganildi, tog va togʻ oldi shagʻalli yerlarda, Mirzachoʻl va Fargʻona vodiysida uzumzorlar barpo qilish uslubi ishlab chiqildi. Int.ning Samarqand filialida 100 ga maydonda uzumning 105 navi oʻstiriladigan tajriba maydoni tashkil qilindi, Oʻzbekistonda ekiladigan toklarning botanik kolleksiyasi yaratildi.
Bayramiylar
Bayramiylar - sufiylik tariqati. Tariqat asoschisi Xoji Bayram Valiy (vaf. 1429 y.). Bayramiya tariqatini jazba, muhabbat va ilohiy sirlar kabi uch asos tashkil etadi.
Bayramiylar tariqatining oʻziga xos jihatlaridan biri, ushbu tariqat turklar Anatoliya hududida asos solgan ilk tariqat ekanligidir. Shu sabab tariqat Hoji Bayram hayotlik vaqtida Anqara, Bursa va Edirna kabi shaharlarda keyinchalik Anatoliya va Bolqon hududlarida keng tarqalgan.
Uzumchilik
Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot institutida hamda uning viloyatlardagi filiallarida, Butunittifoq oʻsimlikshunoslik instituti Oʻrta Osiyo filialida uzumning Oʻzbekiston muskati, Gʻalaba, Oktyabr, VIR1, Xishrov kishmishi, Samarqand kishmishi, Joʻrauzum, Tarnoye, Rizamat va oʻnlab navlari yaratildi. Bu ishlarda akademik M. Mirzayev, A. M. Negrul, M. S. Juravel, A. V. Ribakov, V. I. Gorbach, Yu. M. Javakyans va boshqa uzumshunos olimlarning, R. Musamuhamedov kabi xalq seleksionerlarining hissasi katta boʻldi.
Hozirgi Oʻzbekiston Uzumchilikda 120 ming ga tokzor mavjud. Uning 70% dan koʻprogʻi Samarqand, Payariq, ishtixon, Qoʻshrabot,Surxondaryo, Toshkent, Xorazm, Buxoro viloyatlarida joylashgan. Hosil beradiganlari 98,8 ming ga, oʻrtacha hosildorligi 63,1 s/g (2003). Respublikada Uzumchilik maydonlarini kengaytirish, hosildorligini oshirish, jahon bozori talablariga moye maxsulotlar yetishtirishga eʼtibor berilmokda. Uzumchilik yoʻnalishida juda koʻp fermer xoʻjaliklari faoliyat koʻrsatadi. Bu yoʻnalishda "Oʻzmevasabzavotuzumsanoat" xolding kompaniyasi, "Mevasabzavot" uyushmasi kabi soha tashkilotlari katta ishlarni amalga oshirmokdalar.
Bayramiylar
Keyinchalik bayramiylar tariqati shamsiya va uning yoʻnalishlaridan biri himmatiya koʻrinishida davom etgan. Jalvatiya bayramiya tariqatining bir yoʻnalishi boʻlsada, biroq keyinchalik alohida tariqat sifatida shakillangan. Avvaliga ushbu tariqatga ergashuvchilarning bosh kiyimlari qizil va oʻn ikki chiziqdan iborat boʻlgan boʻlsa, keyinchalik bu an’ana Hoji Bayram tomonidan olti chiziqli oq rang bosh kiyimiga oʻzgartirilgan. Bosh kiyimdagi olti chiziq olti yoʻnalish yuqori, quyi, o‘ng, chap, old va ortni anglatgan. Shuningdek, mavlaviy tariqatidagi kabi uzun bosh kiyim ham kalta bosh kiyimiga oʻzgartirilgan.
Uzumchilik
2) Tokning biologik xususiyatlari va oʻstirish usullarini oʻrganadigan fan (oʻsimlikshunoslikning boʻlimi).
Toshkent viloyati. Parkent tumanidagi Zarkent shirkat xoʻjaligi uzumzorlari. Umumiy va xususiy Uzumchilik ka boʻlinadi. Umumiy Uzumchilik — tok biologiyasi, ekologiyasi, agrotexnikasini oʻrganadi; xususiy Uzumchilik — turli tuproqiklim sharoitida, i.ch. yoʻnalishiga qarab, tok agrotexnikasini ishlab chiqadi; ampelografiya, tok seleksiyasi boʻlimlaridan iborat.
Clarkson (Kentucky)
Clarkson AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Grayson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
875 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 541,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,5 km2. Shundan 1,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 222 m balandlikda joylashgan.
IC 4764
IC 4764 Pavo yulduz turkumidagi S0-a (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
IC 3210
IC 3210 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi S0-a (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Maxambet (tuman, Atirau viloyati)
Maxambet tumani — Atirau viloyatining markaizy qismida joylashgan tuman. Tumanning maʼmuriy markazi — Maxambet qishlogʻi. Aholisi 30 800 kishi (2010). Viloyat markazidan 70 km masofada Atirau-Oʻral magistralining yoqasida joylashgan.
Koshovicë
Koshovicë (Κοσοβίτσα/Κοσσοβίτσα) — Albaniyaning janubidagi Gjirokastër okrugidagi qishloq. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Dropull munitsipaliteti tarkibiga kirdi. Bu yerda faqat yunonlar yashaydi.
Qishloq ichida joylashgan Avliyo Maryam monastiri cherkovi Albaniyaning diniy madaniyat yodgorligi hisoblanadi.
Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasi
Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasining birinchi rasmiy oʻyini 1993-yil 30-mayda Svazilend ayollar terma jamoasiga qarshi oʻtkazilgan.
Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasi birinchi marta 2012-yilda Olimpiada oʻyinlari ga va Germaniya, Ispaniya va Xitoy ayollar terma jamoalari bilan B guruhda birinchi marta 2019-yilda FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatiga yoʻllanma oldilar. Biroq, Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasi yuqoridagi turnirlardagi barcha oʻyinlarda magʻlub boʻlishdi. Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasining yagona goli Ispaniya ayollar terma jamoasi ga qarshi oʻyinda urilgan boʻlib, jamoa 3:1 hisobida magʻlub boʻlishgan. Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasi finalda Marokash ayollar terma jamoasini 2:1 hisobida magʻlub etib, 2022-yilda oʻzining birinchi Afrika ayollar millatlar kubogini qoʻlga kiritgan.
Tarixi
Tarixan Janubiy Afrikada 2020-yilgacha hech qachon professional ayollar futbol ligasi boʻlmagan. Janubiy Afrika da professional ayollar ligasi boʻlmagan boʻlsa-da, Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasi 17 yoshgacha va 20 yoshgacha boʻlgan oʻyinlarda ishtirok etar edi. Ammo "Banyana Banyana" laqabli Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasi Janubiy Afrika Respublikasi sharafini bir nechta turnirlarda himoya qilgan. Jumladan, Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasi COSAFA ayollar chempionati kubogi, Afrika ayollar millatlar kubogi va Fransiya da boʻlib oʻtgan 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati larida oʻynagan. Adolatsiz gender tengsizliklariga qaramay, Janubiy Afrikaning ayol futbolchilariga butun dunyo boʻylab professional ligalar tomonidan qiziqish bildirib kelinmoqda. Ammo 2009-yilda tashkil etilgan yangi yarim professional liga ayollarga futbolda kelajakka intilish imkoniyatini berdi. Sasol ligasi Janubiy Afrikaning toʻqqizta viloyatidagi 144 jamoada oʻynaydigan 2800 nafar futbolchidan iborat. Liga maʼmuriyati juda kam korporativ homiylikka qaramay, ayollar futboli Janubiy Afrikada gullab-yashnashiga ishonch hosil qilishda qatʼiy harakat qilmoqda.
Hozirgi murabbiylar shtabi
Texnik xodimlar
Hozirgi tarkib
Quyidagi futbolchilar 2022-yil oktabr oyida Avsrtaliya ayollar terma jamoasi bilan oʻtkazilgan o‘rtoqlik o‘yinida Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasi safiga chaqirilgan.
Janubiy Afrika Respublikasi ayollar milliy futbol terma jamoasining xalqaro turnirlardagi natijalari
Chempion Ikkinchi oʻrin  Uchinchi oʻrin Toʻrtinchi oʻrin
Uzun toʻlqinlar
Uzun toʻlqinlar - toʻlkin uzunligi 1 km dan 10–20 km gacha boʻlgan radiotoʻlqinlar. Radiotoʻlqiilar difraksiyasi va ionosferadan qaytishi natijasida Yerning sferik sirti boʻylab 1—2 ming km gacha boʻlgan masofalarga tarqalishi mumkin. Uzun toʻlqinlar Yer sirtida kam yutiladi va shu sababli qiska toʻlqinlarga. nisbatan oʻz quvvatini kam yoʻqotadi. Uzun toʻlqinlar tarqalishiga ionosfera deyarli taʼsir etmaganligi uchun ularning sutka davomida tarqalishi oʻzgarmaydi. Bu, oʻz navbatida, barqaror aloqani taʼminlaydi va Uzun toʻlqinlarni uzoq masofali (2000 km dagi) aloqa tizimlarida qoʻllash imkonini beradi.
Strazhevtsi
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Strajevtsi, turkcha — Postalar, bolgarcha — Strajevtsi — Bolgariyaning janubidagi Kardzhali viloyatiga qarashli qishloq.
Occimiano
Occimiano Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Alessandria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22 km2. 1395 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Hajian Ki Dhok
Hajian Ki Dhok - Pokiston poytaxti Islomoboddagi shaharchadir. U 33°26’0″N 73°21’50″E koordinatalari: 33°26’0″N 73°21’50″E, 544 m (1788 fut) balandlikda joylashgan.
Pfinztal
Pfinztal Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan муниципальное образованиеdir. Karlsruhe tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 31,05 km2. Aholisi — 17907 kishi (2010).
Hududi
Pfinztalning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Zhitarnik
Jitarnik — Bolgariya janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq.
NGC 1268
NGC 1268 Persey yulduz turkumidagi Sb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1863-yilda kashf etgan.
Quyi boʻzsuv geslari kaskadi
Quyi boʻzsuv geslari kaskadi — Chirchiq—Boʻzsuv suv-energetika trak-/yaining quyi qismidagi GESlar maj-mui, unitar korxona. Kaskad Boʻzsuvning uz. 100 km boʻlgan energetika trak-tida Zangiota, Yangiyoʻl, Chinoz tumanlari hududida joylashgan. Umumiy quvvati 50,9 MVt boʻlgan 5(14-, 18-, 19-, 22-, 23-) GESdan iborat. GESlar Toshkent viloyatining Zangiota, Yan-giyoʻl, Chinoz tumanlaridagi sanoat korxonalarini va aholi ehtiyojlarini elektr energiyasi bilan taʼminlashga moʻljallab qurilgan. Kaskaddagi birinchi qurilgan 14-GES Zangiota tumanida joylashgan. Qurilish 1943-yil fevral
da boshlanib 1944-yil dekabrda ishga tushirilgan, 10,7 MVt quvvatiga ega boʻlgan 1 agregat oʻrnatilgan. 18-, 19-, 23-GESlar Yangiyoʻl tumanida. 18-GESning umumiy quvvati 7,0 MVt boʻlib, har biri 2,34 MVt quvvatli 3 ta agregatga ega (2 agregati 1949-yilda, 3-agregati 1951-yilda ishga tushirilgan). 19-GES 1950-yilda ishga tushirilgan. Umumiy quvvati 11,2 MVt (5,6 MVt quvvatiga ega boʻlgan va Germaniyada ishlab chiqarilgan 2 ta ag-regat). 23-GES 1954-yilda ishga tushirilgan. Urnatilgan quvvatlar 17,6 MVt (8,8 MVt quvvatli, Shvetsiyaning "Noxab" firmasida ishlab chiqarilgan 2 ta turbinali agregat); 22-GES Chinoz tuma-nida joylashgan, quvvati 4,4 MVt (2,2 MVt quvvatga ega boʻlgan 2 agregat). 1954-yilda ishga tushirilgan. GESlar ishini boshqarishni markazlashtirish maq-sadida 1955-yilda ular bir kaskadga biriktirilib, Q.B. G.K. tashkil etilgan. Uning tarkibidagi barcha GESlar 19-GESdan avtomatik boshqariladi. 2003-yilda kaskad styalarida 233,7 mln. kVt-soat elektr energiyasi ishlab chiqarildi.
Ummerstadt
Ummerstadt Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Hildburghausen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,70 km2. 500 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Ummerstadtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
MTS (Belarus)
"Mobil tele sistema" MChJ (MTS) - (Мабільныя ТэлеСістэмы) - Belarusiya uyali aloqa operatori. GSM 900/1800, UMTS ( WCDMA / HSDPA / HSUPA / HSPA+ ) va 4G (beCloud tarmog'i orqali) aloqa xizmatlarini taqdim etadi. Abonentlar soni bo'yicha Belarusda birinchi uyali aloqa operatori hisoblanadi. Kompaniyaning ta'sischilari "Beltelecom" (Belarus) sanaladi (ustav kapitalining 51%).
Kompaniya 2002 -yil, 27-iyunda tijoriy faoliyatini boshladi va A1 (avvalgi velcom)dan keyingi Belarusiyaning GSM uyali aloqa operatori bo`ldi. Birinchi to'rt kun ichida 2300 abonent ulanadi.
2004 -yil, 17-oktyabrda MTS Belarus operatorlari orasida birinchi bo'lib 1 million faol abonentga erishgan. 2005-yilning yanvar oyida kompaniyaning bozor ulushi 50% dan oshadi.
MTS brendi
Tashkil etilgan kundan boshlab kompaniya o'zining rossiyalik hammuassisi MTS brendi ostida ish olib boradi. 2006-yil, 27-iyunda Rossiyaning "Mobil TeleSistemalar" kompaniyasi rebrendingidan so'ng, o'z faoliyatining 4 yilligi kuni u ham qizil kvadratda tuxum tasviri bo'lgan yangi brendga o'tdi.
2007-yil,16-avgustda Belarus madaniyat arboblari - shoir Ales Ryazanov va rassom Viktor Markovets kvadratdagi tuxum tasviriga mualliflik huquqini da'vo qiladi. 2007-yil, 16-oktyabrda Belarus Oliy sudi ushbu da'voni rad etadi.
2010-yilning oxirida MTS 3G+ aloqalarini (HSPA+ standarti) joriy etish orqali tarmoqni yangilashni boshlaydi.
Egalari va boshqaruvi
Asosiy egasi davlat - Belarusiya (51% aktsiyalar) bo`lib hisoblanadi. Minoritar aksiyador (aksiyalarning 49%) esa Rossiyaning Mobile TeleSystems kompaniyasidir.
2021-yil 20-sentabrdan beri V. V. Andreichenko kompaniya bosh direktori lavozimida ishlab kelmoqda. Bungacha 2005-yilda kompaniya lavozimiga kelgan V. S. Karpovich edi.
Statistika
Ma'lumotlarga ko`ra, MTS abonentlariga xizmat ko'rsatish markazlari tarmog'i 1600 dan ortiq ofislarni (shu jumladan, 70 dan ortiq MTS aloqa do`konlari ) va Belorussiyaning 721 aholi punktidagi tijoriy vakillar savdo nuqtalarini hamda abonentlarga xizmatlar markazlarini o'z ichiga oladi.
Tanqid
2020-yili 9-avgustdan 11-avgustgacha ( Belarus saylovlari kuni va undan keyin) MTSda mobil aloqa orqali Internetga kirishda jiddiy muammolar paydo bo`ladi, aslida Internet yo'q edi.
Muvofiqlik
"Mobile TeleSystems" MChJ Belarus Respublikasidagi eng yirik aloqa operatori sifatida o'z faoliyati jarayonida muvofiqlikni nazorat qilish umume'tirof etilgan qoidalar va standartlarga muvofiqlikni ta'minlashga alohida e'tibor beradi. Kompaniya kundalik faoliyatda ham, strategik loyihalarni amalga oshirishda ham korrupsiyaning barcha ko'rinishlariga yo'l qo'ymaslik tamoyilini yoqlaydi.
MTS abonent raqamlari
Qo`shimchja ma'lumot: MNP xizmatlarining Belorus Respublikasida joriy etilishi munosabati bilan abonent raqamlari quyidagi ko`rinishlarni olishi mumkin: +375 25 xxx xx xx, +375 29 xxx xx xx, +375 44 xxx xx xx.
Mañón
Mañón Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. A Coruña provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 82,1 km2. Aholisi — 1602 kishi (2010).
Flachau (Salzburg)
Flachau  Avstriyaning Salzburg yerida joylashgan kommunadir. Sankt Johann im Pongau (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 117.2 km2. 2625 nafar aholi istiqomat qiladi (2001).
Goldendale
Goldendale AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Klickitat County okrugi tarkibiga kiradi.
Yigirma santim (Shveytsariya)
Yigirma santim (Vingt centimes; Zwanzigrappenstück, Zwanzigräppler — „yigirma rappen“; Venti centesimi — „yigirma centesimo“) — Shveytsariya frankiga teng boʻlgan Shveytsariya banknotlarining nominal qiymati, 1850-yildan beri faqat tangalar shaklida chiqarilgan.
Goldendale
Aholisi
3759 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 6,1 km2. Shundan 6,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 499 m balandlikda joylashgan.
Yigirma santim (Shveytsariya)
Shveytsariyaning davlat tillarida pul birligi turli nomlarga ega: nemis tilida — rappen, fransuzda — centime, italyancha — centesimo. Rus tilidagi manbalarda, qoida tariqasida, „santim“ yoki „rappen“ nomlari ishlatiladi, baʼzan — „rapp“. Barcha Shveytsariya tangalaridagi nominal santimlarda faqat raqamlar bilan koʻrsatilgan, valyuta nomini oʻzgartirmagan holda. 5, 10 va 20 santimetrlik tangalarda davlat nomi lotin tilida koʻrsatilgan: 1850-1876-yillarda — HELVETIA, 1879-yildan —CONFŒDERATIO HELVETICA.
Tarix
1848-yilda qabul qilingan Shveytsariya konstitutsiyasi federal hukumatning tanga zarb qilish boʻyicha mutlaq huquqini belgilab berdi. 1850-yil 7-mayda tangalar zarb qilish toʻgʻrisida federal qonun qabul qilindi, oʻsha yili Shveytsariya tangalarini, shu jumladan 20 santimlik tangalarni zarb qilish boshlandi. 20 santimlik birinchi tanga muallifi Karl-Fridrix Voigt (Myunxen) edi. Bu turdagi milliard tangalar 1859-yilgacha zarb qilingan, 1858 va 1859-yillarda tanga qotishmasi oʻzgargan.
1886-yil 27-martda milliard tangalarni muomaladan chiqarish toʻgʻrisida qonun qabul qilindi, oʻsha yilning 30-iyunida ular qonuniy toʻlov vositasidan mahrum boʻldi va faqat 1881-yildagi 20 santimlik nikel muomalada qoʻllanila boshlandi.
Dastlab, Strasburgda 20 santimlik tangalar zarb qilingan, sudning belgisi orqa tarafdagi „BB“ harfidir. 1858-yildan beri tangalar Shveytsariya zarbxonasi tomonidan zarb qilingan, zarbxonaning belgisi orqa tarafdagi „B“ harfidir. 1970-1985-yillarda tangalarda hovlining belgisi koʻrsatilmagan.
IC 4765
IC 4765 Pavo yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Quyi Dunay tekisligi
Quyi dunay tekisligi, Ruminiya pasttekisligi — Ruminiya va Bolgariyaning shim. qismidagi tekislik. Shimolida Karpat togʻlari bilan janubda Bolgariya platosi oraligʻida. Uz. 560 km, eni 40–120 km. Yuzasi pleystotsen allyuviy va lyosslari bilan qoplangan mezozoy va kaynozoy yotqi-ziklari bilan toʻlgan tektonik bukilmada joylashgan. Yer yuzasi oʻr-qirli, daryo vodiylari, yassi jar va jarliklar bilan kesilgan. Dunay daryosi deltasi va vodiysida katta hududlar botqoqliklardan iborat. Koʻl koʻp. Ikdimi moʻʼta-dil, kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —1°, —3°, iyulniki 22—23°. Yillik yogʻin 400–600 mm. Dunay dar-yosi vodiysida oʻrmonlar saqlangan. Q.Quyi Dunay tekisligining katta qismidan qishloq xoʻjaligida foydalaniladi. Ruminiya poytaxti Buxa-rest shahri joylashgan.
Mehri Hirotiy
Mehri Hirotiy – fors-tojik shoirasi. Shohrux Mirzoning shaxsiy tabibi Xoja Abdulazizning xotini. Goʻzal, yaxshi tahsil olgan, jasur va hozirjavob bu ayol Gavharshodbegim bilan yaqin munosabatda boʻlgan. Tilining oʻtkirligi va fosh qiluvchi badiha sheʼrlari tufayli tuhmatga uchrab, Shohrux tomonidan hatto zindonga ham tashlangan. Ozodlikka chiqqach, saroy bilan aloqasini butkul uzadi.
Alisher Navoiy “Majolis un-nafois” tazkirasida quyidagi baytni Mavlono Sulaymonga nisbat berib keltirar ekan, shunday yozadi: ''“Va mashhur mundoqdurkim, bu abyot Mavlono Hakim tabibning xotuni Mehriningdur. Va faqir siqa eldin eshittimkim, Sulaymonningdur. Vallohu aʼlam”'': Guftam az madrasa pursam sababi hurmati may,
Dari har kas, ki zadam, bexud-u loyaqil bud.
(Mazmuni: Mayning nega haromligi sababini soʻray deb, madrasa ahlidan kimning eshigini qoqmay, hammasi mast-u behush edi). Shoira Mehri Hirotiy 1449-yilda Hirotda vafot etgan. Uning sheʼrlarini Farida Afroʻz oʻzbek tiliga tarjima qilgan.
1336
Tugʻilgan
Amir Temur
IC 3212
IC 3212 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi Sc (ixcham spiral galaktika) tipli galaktikadir.
NGC 1291
NGC 1269 (NGC 1291) Eridan yulduz turkumidagi SB0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Clay City (Kentucky)
Clay City AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Powell okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1303 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 463,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,8 km2. Shundan 2,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 189 m balandlikda joylashgan.
Katxiyavar
Katxiyavar — Hindiston gʻarbidagi yarim orol. Arabiston dengizining Kambey va Kach qoʻltiqlari oraligʻida (dengizga 200–250 km gacha kirib borgan). Mayd. 40 ming km2dan ziyod. Relyefining aksar qismi tekislik, markaziy qismida bazalt va gneysli plato va qator tepalar (eng baland joyi 1117 m) bor. Oʻsimlik dunyosi savanna va siyrak oʻrmonlardan iborat. Milliy park tashkil etilgan.
Saussay (Eure-et-Loir)
Saussay Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Eure-et-Loir departamenti Dreux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
981 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 213,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,6 km2.
Nigatun
Nigatun — Armanistonning Aragatsotn viloyati Ashtarak tumanidagi qishloq.
La Chapelle-sous-Uchon
La Chapelle-sous-Uchon Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Autun tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
211 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,3 km2.
Katun tizmasi
Katun tizmasi - Rossiya Federatsiyasining Oltoy Respublikasidagi togʻ tizmasi. Katun, Argut va Berel daryolari suvayirgʻichi. Uz. 150 km., bal. 4506 m gacha (Beluxa togʻi). Metamorfik slanets va granitdan tarkib topgan. Muzliklar bor (umumiy maydon 279 km²). Yon bagʻirlari 2000—2200 m balandlikkacha tilogʻoch va kedr oʻrmonlari, undan yuqorilari alp oʻtloqlari bilan qoplangan.
Ortigueira
Ortigueira Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. A Coruña provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 214,9 km2. Aholisi — 6871 kishi (2010).
Kauzalgiya
Kauzalgiya (yun. kausus — achishuv, lovillashuv va algos — ogʻriq) — periferik nerv tolalari jarohatlanganda (xususan, oʻtkir narsa bilan qisman kesilgandan soʻng) chidab boʻlmaydigan darajada azob beruvchi ogʻriq. Ogʻriq zoʻridan kishi kechayu-kunduz tinim bilmaydi, jarohatlangan aʼzosini avaylab, oʻzini qoʻyarga joy topolmay bezovtalanadi. Oʻqtekkan jarohat (mas, quymich nervi va uning oyokdagi tarmoqlari, oʻrtalik nerv bilan tirsak nervining qoʻldagi tarmoqlari) chandiq-lanib bitganda, nevroma vujudga kelganda kuzatiladi. Shikastlangan qoʻl yoki oyoqning tomirdan oziqlanish faoliyatining izdan chiqishi bilan kechadi. D a v o s i. Ogʻriq qoldiruvchi dorilar, ganglioblokatorlar, shuningdek, fizioterapevtik muolajalar buyuriladi; bular naf bermasa, jarrohlik usuli qoʻllaniladi.
Bolat Utemuratov
Biografiyasi
1957-yil 13-noyabrda Qozog‘iston SSRning Guryev (hozirgi Atirau) shahrida tug‘ilgan. Urugʻi — Xoʻja
Qizilo‘rda shahridagi K.E.Voroshilov nomidagi 3-maktabda o‘qigan va 1975-yilda 10-sinfni tamomlagan.
1981-yilda Olmaota xalq xoʻjaligi institutini tamomlagan va iqtisodchi mutaxassisligini olgan. Institutni tamomlagach, u yerda o‘qituvchi bo‘ldi, so‘ngra 1986-yilgacha Olmaota savdo boshqarmasi tizimida ishlaydi. 1986-1990 yillarda Sovet tuman ijroiya qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.
Shohrux Mirzo
Mirzo Shohrux (, Shohrux ismining lug'aviy manosi Shoh (podsho)ning Yuzi degan manoga egadir, boshqa ismlari: Amirzoda Shohrux, Mirzo Shohrux, Shohrux mirzo, Xoqoni sa’id, Abu Nasr Shohrux bahodir sulton, 1377-yil 20-avgust, Samarqand – 1447-yil 19-mart, Ray) Amir Temurning toʻrtinchi oʻgʻli, Mirzo Ulugʻbekning otasi. 1397 yildan Xuroson (hozirgi Afgʻoniston) shohi boʻlgan, 1409 yildan esa Temuriylar davlatini shohi boʻlgan. Hayoti davomida Temuriylar davlati boʻlinishi toʻxtatishni istagan.
Bolat Utemuratov
Biografiyasi
1990-1992 yillarda Qozog‘iston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar davlat qo‘mitasi, keyinchalik Qozog‘iston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vazirligi bo‘limi boshlig‘i. 1992-yilda Avstriyadagi Qozogʻiston savdo uyining bosh direktori etib tayinlandi. 1993-yilda Qozog‘istonga qaytib, Qozog‘iston Respublikasi tashqi iqtisodiy aloqalar vazirining o‘rinbosari (1993-94), Qozog‘iston Respublikasi sanoat va savdo vazirining birinchi o‘rinbosari (1994-1995) lavozimlarida ishlagan.
Mehrnoz (obraz)
Mehrnoz yoki Nozmehr – Alisher Navoiyning “Xamsa”si tarkibiga kiruvchi “Saddi Iskan­da­riy” dostoni­dagi asosiy qahramon Iskandarning ikkinchi xotini, Kashmir shohi Malluning qizi. Dostonda u goʻzal va nozli qiz deya taʼriflanadi. Umuman olganda, goʻzallik bilan uygʻunlashgan Kashmir hiylagarligi ramzini bildiradi. Bu ishtin malolat topib Nozmehr
Bolat Utemuratov
Biografiyasi
1996-1999-yillarda Qozogʻiston Respublikasining Shveysariyadagi Favqulodda va Muxtor elchisi, BMTning Jeneva va boshqa xalqaro tashkilotlardagi boʻlimining doimiy vakili
Mehrnoz (obraz)
Ki, shoh oʻzga yon qildi ogʻoz mehr.
Shohrux Mirzo
Yoshlik
Yoshlik yillari Samarqandda oʻtgan, shu yerda dunyoviy va diniy ta’lim olgan. Amir Temur 1390-91-yillar Dashti Qipchoqqa va 1392-yil harbiy mamlakatlarga 5 yillik yurishlari chogʻida Shohruxni mamlakatni boshqarishga tayinlab qoldirgan. Koʻp oʻtmay, Amir Temur Shohruxni oʻz yoniga chaqirib oladi va 17 yoshli Shohrux jangovar harakatlarda qatnasha boshlaydi. Amir Temur uni lashkarning mangʻlay va juvangʻar qismlariga tayinlaydi, keyinroq esa, Samarqandga qaytarib, poytaxtni boshqarib turishni topshiradi.
Bolat Utemuratov
Biografiyasi
Qozog‘iston Respublikasi Prezidenti maʼmuriyatida turli lavozimlarda ishlagan: 1999-yil fevraldan 2003-yil iyungacha — Qozog‘iston Respublikasi Prezidentining tashqi siyosat va tashqi iqtisodiy masalalar bo‘yicha yordamchisi, 2003-yil iyunidan 2006-yil martigacha — Qozogʻiston Respublikasi Xavfsizlik Kengashi kotibi, shuningdek, Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Demokratiya va fuqarolik jamiyati masalalari boʻyicha milliy komissiya raisi (2004-yil noyabr — 2006-yil mart). 2006-yil martidan 2008-yil dekabrigacha Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining ishlari boʻyicha boshqaruvchi boʻlgan. 2007-yilda Qozog‘iston tennis federatsiyasi prezidenti etib saylangan. 2007-yil iyulidan 2022-yilga qadar. yanvargacha — „Nur Otan“ Xalq demokratik partiyasi Siyosiy Kengashi aʼzosi.
Mehrnoz (obraz)
(“Saddi Iskandariy”)
Shohrux Mirzo
Yoshlik
Amir Temur 1396-yil Shohruxga Xuroson oʻlkasini suyurgʻol qiladi va tegishli qoʻshin hamda elat bilan birga uni oʻz mulkiga joʻnatadi. Shohrux Amir Temurning 7 yillik yurishida, xususan, Yaqin Sharqdagi harbiy harakatlarda bevosita qatnashgan, lashkarning ilgʻor, mangʻlay, juvangʻar qismlarini boshqargan; janglarda shaxsiy dov-yuraklik va mahorat namoyish etgan. Uni adolatparvar, raiyat tinchligini koʻzlovchi shaxs sifatida bilganlar; qamalda qolgan shaharlar aholisi aksari hollarda sulh taklifi bilan Shohruxga murojaat qilganlar va u ham oʻz yordamini ayamagan. Ba’zi hollarda, Amir Temur Shohruxni lashkarning oʻgʻruq qismini qoʻriqlashga mutasaddi qilgan. Sharafuddin Ali Yazdiy “Zafarnoma”da yozishicha, Amir Temur hayotining keyingi yillarida Shohruxning davlatdorlik sifatlariga alohida e’tibor bergan. Chunonchi, Xitoyga yurishi chogʻida, saltanat xavfsizligini ta’minlash, xususan, harbiy oʻlkalarni idora etish kabi katta mas’uliyatni Shohrux zimmasiga yuklaydi va uni Xurosonda qoldiradi. Sohibqiron 1391-92-yillar moʻgʻullar bosqini davrida butunlay xarob qilingan Banokat shahri oʻrniga yangi shahar barpo etib, u yerga atrof yerlardan aholini koʻchirib obod qiladi hamda uni Shohruxga suyurgʻol qiladi va bu shahar Shohruxiya nomi bilan shuhrat topadi.
Hukmdor
Amir Temur vafotidan soʻng, 1405-yil martda Shohrux rasmiy ravishda Temuriylar saltanati hukmdori sifatida Xuroson taxtiga oʻtirdi va oʻz nomidan xutba oʻqitib, pul (tanga) zarb qildirdi. Shohrux hukmdorligining dastlabki yillarida Temuriylar saltanatida kuchli tarqoqlik yuzaga kelib, saltanatning turli qismlarida yakkahokimlik uchun kurash boshlanib ketdi. Movarounnahrda Samarqand taxtini Xalil Sulton egalladi, Ozarbayjon va Iroqi Ajamni Qora Yusuf, Iroqi Arab hududini Sulton Ahmad oʻz qoʻliga kiritdi. Eronzaminda temuriy shahzodalar oʻzaro nizolashardilar, Mozandaron, Balx, Gʻur va boshqa viloyatlarda ham isyonlar yuzaga keldi. Shohrux saltanatda vujudga kelgan nizolar, isyonlar, yakkahokimlik uchun chiqishlarni teran qobiliyati, mahorati, tafakkuri, olib borgan siyosati tufayli birin-ketin bostirishga muvaffaq boʻldi. Shohrux oʻz hukmdorligi chogʻida Temuriylar saltanatining hududiy kengligi, harbiy salohiyati, kuchli iqtisodiy mavqeini saqlashga intildi. Buning uchun Movarounnahr, Eronzamin, Ozarbayjonga yurishlar qilib gʻalaba qozondi; 1429-yil Shohrux Ozarbayjonda xavfli kuchga aylangan amir Iskandar ibn Qora Yusuf ustiga deyarli butun saltanati hududidan lashkar yigʻib yurish qiladi. Salmos choʻlida ikkala tomon oʻrtasida qattiq jang boʻladi; Shohrux oʻgʻillari Mirzo Boysungʻurni lashkarning juvangʻarini, Ibrohim Sultonni barangʻarini boshqarishga belgilaydi; Muhammad Joʻgiyni esa oʻziga tegishli boʻlgan gʻul qismda qoldiradi. Shiddatli jangdan soʻng Shohrux lashkari zafar quchadi. Shohrux Seyiston va Badaxshonga lashkar joʻnatib, u yerlardagi isyonlarga chek qoʻyadi. 1405-yildan 7 yil davomida Xorazmni zabt etib turgan Dashti Qipchoq amirlariga qarshi Shohrux katta lashkar joʻnatadi va gʻolib kelib, Xorazmni Temuriylar saltanati tarkibiga kiritadi hamda viloyatni boshqarishga sarkarda amir Shohmalikni belgilaydi. Shohrux koʻpgina nizolarni sulh yoʻli bilan bartaraf qilgan va bunda taniqli davlat arboblari va shayxlar xizmatidan keng foydalangan. Umuman, Shohrux hukmronligi davrida sharqda Moʻgʻulistondan tortib gʻarbda Misr va Rum yerlarigacha, janubda Hindistonning markaziy qismidan boshlab shimoldan to Dashti Qipchoq chegaralarigacha boʻlgan joylar Temuriylar saltanati tarkibiga kirgan.
Davlat boshqaruvi tizimi
Saltanatni suyurgʻol tizimi boʻyicha boshqargan; mamlakat hududini oʻgʻillari, nevaralari, qarindoshlari, xizmat koʻrsatgan sadoqatli amirlariga suyurgʻol qilib bergan. Tarixchi Hofizi Abruning “Zubdat at-tavorix” asarida yozilishicha, Shohrux 1443- yil Misr podshosiga elchi yoʻllab Ka’ba uyiga yopinchiq kiygazishni soʻraydi va rozilik oladi. Shu asosda 1444-1445-yil ka’bapoʻsh tayyorlatib, uni shayx Nuriddin Muhammad al-Murshidiy va mavlono Shamsiddin Muhammad Abhariy vositasida Makkaga joʻnatadi; ular ka’bapoʻshni muqaddas Ka’ba uyiga yopib qaytadilar. Shohrux podshohlik devonida kundalik ishlarni doim nazorat qilib borgan; qarorlar qabul qilishda kengash va maslahatga keng oʻrin ajratgan, koʻpchilik fikrini inobatga olgan holda adolatli hukmlar chiqargan. Shuningdek, devonda diniy va dunyoviy masalalar yuzasidan yetuk allomalar ishtirokida suhbatlar, fiqh, tib, nujum, geografiya, tilshunoslik va boshqa fan sohalari boʻyicha bahs-munozaralar tashkil qilgan, oʻzi ham ularda faol qatnashgan. Shohrux saltanati hududida bunyodkorlik faoliyati uchun katta imkoniyatlar yuzaga keldi. Shaharsozlik, hunarmandchilik, savdo, dehqonchilik, ilm-fan, madaniyat tez sur’atlar bilan rivojlandi. Shohrux bunyodkorlik ishlariga, xususan, shaharlar obodonchiligi va sugʻorish tizimini rivojlantirishga katta e’tibor qaratib Hirot (1405-yil), Balx (1407-yil) shaharlarini tiklashga oliy farmon bergan. Chingizxon yurishi chogʻida xarob qilingan (1220-yil) Marv shahrini qayta barpo etilib, unga Murgʻob daryosidan ariq qazdirib suv keltirildi. Sugʻorish tizimi yaxshilandi, yangi yerlar oʻzlashtirildi, ekin maydonlari kengaydi. Shaharlarda hunarmandchilik va savdo rivojlandi, koʻplab madaniy-ma’naviy muassasalar - madrasalar, masjidlar, xonaqohlar qurildi. Shohrux ilm-fan rivojiga alohida e’tibor berdi. Hirot, Samarqand, Buxoro, Mashhad, Sheroz va boshqa shaharlarda ilm-fan keng rivoj topdi. Movarounnahrda Mirzo Ulugʻbek rasadxona barpo etib aniq fanlar rivojlandi; Naqshbandiya ta’limoti yozma meros tarzida shakllandi va shu yoʻnalishda bir qancha asarlar yozildi. Hirot va Sheroz shaharlarida tarixnavislikka katta e’tibor qaratildi. Amir Temur va temuriylar tarixiga oid bir qancha yirik asarlar yaratildi. Temuriylar saltanatida kitobat va miniatyura san’ati yuksaldi. Hirotda Mirzo Boysungʻur va Sherozda Ibrohim Sulton bu sohalarning rivojiga katta hissa qoʻshdilar.
Islohotlar
Shohrux hukmronligi davrida Temuriylar saltanatining xalqaro miqyosdagi nufuzi ortdi, davlatlar oʻrtasidagi elchilik munosabatlariga Shohrux juda katta e’tibor bergan. Uning huzuriga Xitoy, Hindiston, Misr, Shom, Rim, Yevropa, Dashti Qipchoq hukmdorlaridan elchilar kelgani va Shohrux ham oʻz elchilarini joʻnatgani haqida Temuriylar davri tarixiy manbalarida ma’lumotlar qayd etilgan va ikkita elchilik haqida mukammal kundalik ham yozilgan. 1419-1422-yillar Xitoyga borib kelgan safar xotirotlari, unda bevosita qatnashgan Gʻiyosiddin Naqqoshning kundaligi hamda 1442-1444-yillar Janubiy Hindistonga borib qaytgan elchilarning safar tafsilotlari, uni boshqargan Abdurazzoq Samarqandiyning safarnomasida aks etgan. Shohruxning elchilar vositasida yoʻllagan maktublarida savdo yoʻllari xavfsizligini ta’minlash va xalqaro savdo-sotiqni rivojlantirish alohida ta’kidlangan. Buyuk Ipak yoʻli orqali savdo va elchilik karvonlari muntazam qatnab turgan. Shohrux oʻzining xalqaro siyosatida davlatlararo tinch-totuvlik va doʻstona munosabatlar ta’minlanishini ustuvor yoʻnalish deb bilgan. Shohruxning davlatchilik siyosatida bunyodkorlik ishlariga katta e’tibori natijasida ilm-fan va madaniyat rivojida oʻziga xos uygʻonish (renessans) boʻldi va bu XV asrning 2-yarmida Alisher Navoiy davrida Xurosonda ilm-fanning yuksak rivojlanishi uchun zamin yaratdi.