cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Šime Žuzul
Lokomotiv Toshkent
2023-yilning yanvarida Oʻzbekistonga yoʻl oldi va birinchi diviziondagi Toshkentning „Lokomotiv“ klubi bilan shartnoma imzoladi.
Neftenbach
Neftenbach Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Winterthur okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 14.95 km2. 4703 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Conway (Iowa)
Conway AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Taylor okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
41 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 72,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,57 km2. Shundan 0,57 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 369 m balandlikda joylashgan.
Seboncourt
Seboncourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Saint-Quentin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1142 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 97,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,7 km2. Dengiz sathidan 128 – 166 m balandlikda joylashgan.
Viver
Viver Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 44,9 km2. Aholisi — 1695 kishi (2010).
Butil spirtlar
Butil spirtlar, butanollar, C4H9-OH— bir atomli spirtlar. Mol. m. 74,12. Rangsiz suyuqlik, oʻziga xos hidi bor. Toʻrtta izomeri maʼlum: birlamchi (butanol1) CH3CH2CH2CH2OH, ikkilamchi (butanol2) CH3CH2CHOHCH3, izobutil (2metilpropanol1) (CH3)2 CHCH2OH, uchlamchi (uchmetilkarbinol) (CH3)3COH. Butanol1 bilan butanol2 da uglerod atomlarining tarmoqlanmagan zanjirlari bor. Izobutil Butil spirtlar da asimmetrik uglerod atomi boʻlganligi sababli uch shaklda mavjud: ulardan ikkitasi optik faol, uchinchisi ratsemik (inaktiv) shakldir. Butil spirtlar etil spirt va efir bilan yaxshi aralashadi, spirtlarga xos hamma reaksiyalarga kirishadi, uglevodlarni bijgʻitish yoʻli bilan, shuningdek sintetik usulda olinadi. Loklar, sellyuloza, smolalar ishlab chiqarishda erituvchi sifatida, yuvish vositalarini sintez qilishda ishlatiladi.
Mizoginiya
Mizoginiya, Misogyny ( μῖσος — „nafrat“ va  — „ayol“; misoginiya) — ayollarga (qizlarga) nisbatan nafrat, dushmanlik yoki singdirilgan notoʻgʻri qarash. Mizoginist — mizoginiya bilan ajralib turadigan shaxs. Mizoginiya ayollarga nisbatan jinsiy yoki gender kamsitish, ularni xaqoratlash, ayollarga nisbatan zoʻravonlik yoki jinsiy ob'ektivlashtirish shaklida oʻzini namoyon boʻlishi mumkin. Mizoginiya erkaklar oʻzlarini ustun deb koʻradigan va ayollar erkaklarning xizmatkori sifatida tarbiyalanadigan madaniyat bilan bogʻliq boʻlishi mumkin. Mizoginiya madaniyati, shuningdek, anʼanaviy ayol xususiyatlari va xulq-atvorini rad etish va kamsitish va erkaklikka haddan tashqari urgʻu berishni oʻz ichiga olishi mumkin.
NGC 4668
NGC 4668 Sunbula yulduz turkumidagi SBcd tipli galaktikadir.
Mizoginiya
Dindagi mizoginiya
Yunon mifologiyasida erkaklar xudolar shohi Zevs Prometeyga gʻazablanib, erkaklarni laʼnatlagunga qadar tinchlikda yashab, birinchi ayol Pandorani yaratdi. Mifologiyada Pandora butun dunyoga tarqalgan baxtsizliklar va ofatlar (oʻlim, kasallik va qarilik) qutisini ochish bilan mashhur boʻldi. Shunday qilib, amalda yunon mifologiyasi Pandorani (va ayollarni) va uning qutisini dunyodagi barcha yomon narsalar uchun aybladi.
NGC 4668
Ushbu obyektni William Herschel 1787-yilda kashf etgan.
Mizoginiya
Dindagi mizoginiya
Xristianlik esa dunyodagi birinchi ikki inson Odam Ato va Momo Havo jannatda yashaganliklari va Momo Havo taqiqlangan mevani isteʼmol qilganlarida jannatdan haydalganliklari, bu unga yaxshini yomondan ajratish qobiliyatini berganligini aytadi.
Xristianlikda
Xristianlikda bir-biridan farq qiluvchi koʻplab mazhablar mavjud. Odatda mizoginiyaning namoyon boʻlishi sifatida ayol ruhoniyligini taqiqlash, Vatikanning abortga qarshi siyosati va baʼzi dogmalar, masalan, cherkovda ayollarning sukut saqlash talabi koʻrib chiqiladi. Ikkinchisi 1Kor. 14:34 : "Xotinlaringiz jamoatlarda jim boʻlsin, chunki ular gapirishlari mumkin emas, balki qonunda aytilganidek, itoatkor boʻlishlari mumkin" (qarang αἱ γυναῖκες ὑμῶν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις σιγάτωσαν· οὐ γὰρ ἐπιτέτραπται αὐταῖς λαλεῖν, ἀλλʼ ὑποτάσσεσθαι, καθὼς καὶ ὁ νόμος λέγει αἱ γυναῖκες ὑμῶν ἐν ταῖς ἐκκλησίαις σιγάτωσαν· οὐ γὰρ ἐπιτέτραπται αὐταῖς λαλεῖν, ἀλλʼ ὑποτάσσεσθαι, καθὼς καὶ ὁ νόμος λέγει
Islomda
Islomiy mullalar tomonidan nomus oʻldirish va ayollarga nisbatan oiladagi zoʻravonlikni oqlovchi mizoginist yozma va ogʻzaki bayonotlar koʻp hujjatlashtirilgan holatlar mavjud.
Qur’oni karimning Niso ( Ayollar ) surasi 34-oyatida erkaklarning ayollardan ustunligi tasdiqlangan.
<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">
„Erkaklar xotinlar ustidan (oila boshlig'i sifatida doimiy) qoim turuvchilardir. Sabab - Alloh ularning
molmulklaridan sarf qilib turishlaridir. (Ayollar ichida) solihalari - bu (Allohga) itoatli, g'oyibga Alloh
saqlaganicha himoyatli (ya'ni, erlarining sirlari, mulklari va obro'larini saqlovchi)lardir. Xotinlarning
itoatsizligidan qo'rqsangiz, avvalo ularga nasihat qilingiz, so'ng (bu ta'sir qilmasa,) ularni yotoqlarda
tark etingiz, so'ngra (bu ham kor qilmasa) ularni (majruh bo'lmagudek darajada) uringiz. Ammo
sizlarga itoat qilsalar, ularga qarshi (boshqacha) yo'l axtarmangizlar. Albatta, Alloh juda oliy va ulug'
zotdir.
Izoh: Bu oyati karimada oila totuvligi qanchalik ahamiyatga ega ekanli ko'rsatilgan. Faqat favqulodda yuz
Wheatfield (Indiana)
Wheatfield AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Jasper okrugi tarkibiga kiradi.
Mizoginiya
Islomda
beradigan ba'zi vaziyatlarda ayolni tarbiya qilish usullaridan foydalanish tavsiya etiladi. Ba'zi kishilar oyatda
1751
1751-yil — juma kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Mizoginiya
Islomda
"uringlar" deyilgan, deb uni sui iste'mol qilishga urinadilar. Bu ayni xatodir. Har qanday oilaviy mojaroni
Wheatfield (Indiana)
Aholisi
853 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 539,9 nafar kishi.
Mizoginiya
Islomda
tinchlik yo'li bilan oqilona hal qilish mumkin“<div class="mw-collapsible mw-collapsed ts-Скрытый_блок ts-Скрытый_блок-gray ts-Скрытый_блок-rightHideLink ts-oq" style="border:none;"><div class="ts-Скрытый_блок-title ts-Скрытый_блок-title-leftTitle ts-oq-header" style="text-align:left;">Arabcha matni: الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا
<div class="ts-Конец_цитаты-source">
Hinduizmda
Manu qonunlari ayoldan butun umri davomida otasi, eri, oʻgʻli (ayolning yoshiga qarab), qarindoshi yoki ular yoʻqligida bek (knyaz) ning himoyasida boʻlishini talab qiladi va unga mustaqillikka intilishni taqiqlaydi.
Sikhizmda
Sikhizm eʼtiqodining oʻzi misoginist emas, ammo nomus qotilligi va uydagi zoʻravonlik misoginist talqinlari tufayli sikx madaniyatining bir qismiga aylandi.
18-19-asrlar Gʻarb falsafasida mizoginiya
Mizoginistik [ aniqlash ] qarashlar koʻplab Gʻarb faylasuflari tomonidan bildirilgan. Shunday qilib, Otto Vayninger oʻzining „Jins va xarakter“ kitobida ayollik tamoyilini haqiqiy mavjudlik, ong va ratsionallikdan mahrum,  ahamiyatsiz  deb ataydi.
Mizoginizm — nemis faylasufi Artur Shopengauerning „Ayollar haqida“ inshosi (Ueber die Weiber), u erda u "ayol tabiatan itoatkorlikka mahkum" deb taʼkidlaydi, shuningdek , „erkaklar oʻrtasida tabiatan oddiy befarqlik bor; ayollar oʻrtasida allaqachon tabiiy dushmanlik mavjud“.
Kibermakondagi mizoginiya
Internetda misoginistik ritorika keng tarqalgan va tobora tajovuzkor boʻlib bormoqda. Genderga asoslangan hujumlar haqida ommaviy munozaralar avj oladi, baʼzan siyosiy aralashuvga chaqiriqlarni keltirib chiqaradi va Facebook va Twitter kabi ijtimoiy media platformalarida koʻproq sezgirlikka olib keladi.
Demos tahlil markazining 2016-yilda o‘tkazilgan tadqiqot natijalariga asoslanib, Twitter mikrobloglaridagi barcha mizoginistik tvitlarning 50% ayollarning oʻziga tegishli degan xulosaga keldi.
Transmizoginiya
Alohida-alohida, trans ayollar duchor boʻlgan zulmning maxsus shakli transmizagoniyaboʻlib, transfobiya va misoginiyaning kesishishi hisoblanadi. Transgender ayollar nafaqat gender meʼyorlarini buzgani uchun, balki erkaklar ustunlik qiladigan jamiyatda nafratlangan va qadrsizlangan ayollik foydasiga oʻzlarining imtiyozli erkak mavqeidan voz kechishni tanlaganliklari uchun muntazam ravishda marginallashtiriladi. Diskriminatsiyaning bu shakli anʼanaviy seksizmga asoslanadi — „ ayollik erkaklikdan pastroq va birinchi navbatda uning manfaatlarini koʻzlab mavjud boʻlgan eʼtiqod“, shuningdek, muxolif seksizm, yaʼni „ayol va erkaklar qattiq, bir-birini istisno qiluvchi toifalardir“.
Feministik versiya
Bitta versiya tarafdorlari mizoginiya Madonna va Fohisha kompleksining oqibati, deb hisoblashadi. Bu ayollarga „ona“ yoki " fohisha " (fohisha) rolidan boshqa nuqtai nazardan qaray olmaslikdan iborat. Bunday murakkab xususiyatga ega boʻlgan odamlar oʻzlari uchragan har bir ayolni ushbu ikki toifadan biriga bogʻlashadi. Boshqa versiya tarafdorlari mizoginiya sabablaridan birini baʼzi erkaklar bokira qiz / fohisha dixotomiyasiga rioya qilishlarida koʻrishadi va bu pozitsiya natijasida ular Ibrohimning axloqiy poklik meʼyoriga rioya qilmaydigan har qanday ayollarni „fohisha“ deb hisoblashadi.
20-asr oxirida ikkinchi toʻlqin feministlari mizoginiya patriarxal ijtimoiy tuzilmaning ham sababi, ham natijasi ekanligini taʼkidladilar.
Timur Useinov
Timur Bekirovich Useinov (Тімур Бекірович Усеїнов; 1-may 1972-yil, Shahrisabz tumani Qashqadaryo viloyatida tavallud topgan.) — filolog oʻrta asr va zamonaviy qrim-tatar (turkiy) adabiyoti mutaxassisi. Filologiya fanlari doktori, dotsent, V. I. Vernadskiy (Simferopol) nomidagi QFU Filologiya instituti Qrim-tatar filologiyasi kafedrasi professori.
Nashrlari
Timur Useinov 150 dan ortiq ilmiy ishlar: 7 ta monografiya, 3 ta lugʻat, 3 ta darslik va boshqa qo'llanmalar muallifi
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Krysten Ritter
Krysten Alyce Ritter (1981-yil 16-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va model. U AMC dramasi „Breaking Bad“ (2009—2010) va uning „El Camino“ (2019) spin-off filmida Jane Margolis rolida paydo boʻlganida mashhur boʻldi. Keyin u ABCning „Donʼt Trust the B in Apartment 23“  (2012—2013) sitkomida va Netflix superqahramon filmi „Jessica Jones“ serialida (2015—2019) bosh rollarni ijro etgan va huddi shu rolni keyingi „The Defenders“ (2017) mini-serialida ham qaytargan.
Ritter „Veronica Mars“, „Gilmore Girls“, „'Til Death“ va „Gravity“ teleseriallarida ham rol oʻynagan. U „What Happens in Vegas“ (2008), „Confessions of a Shopaholic“ (2009), „Sheʼs Out of My League“ (2010), „Veronica Mars“ (2014), „Big Eyes“ (2014) va „The Hero“ (2017) filmlarida ham suratga tushgan.
Modellashtirish
Ritterni 15 yoshida modellashtirish tadbirida mahalliy savdo markazi, Wyoming Valley Mallda model agenti tekshirgan. Ritterning aytishicha, u Philadelphia Style jurnaliga „uzun boʻyli, goʻzal, noqulay va haqiqatan ham oriq“lik qilar edi. Oʻrta maktabda Ritter Nyu-York shahriga sayohat qildi, u yerda va Filadelfiyada modellik qildi. U Elite Model Management agentligi va Wilhelmina Models bilan shartnoma tuzdi. Ritter Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va bosma reklama va televideniyeda xalqaro modellik karyerasini yaratdi. U Tokio, Nyu-York, Parij va Milanda jurnal, katalog va uchish-qoʻnish yoʻlagi ishlari bilan shugʻullangan.
Aktyorlik
Ritterning aktyorlik karyerasi Vilgelmina uni Dr Pepper televizion reklamasi uchun tinglovga qoʻyganidan keyin boshlangan. Ritter Philadelphia Style jurnaliga oʻzining „koʻngilochar, quvnoq va kulgili“ shaxsi ijrochi sifatida uning aktyorlikka oʻtishiga yordam berganini aytdi. U 2001-yildan boshlab bir nechta kino rollarini yutib oldi, keyin „Mona Lisa Smile“ (2003) filmida 1950-yillardagi sanʼat tarixi talabasi rolini oʻynadi. 2006-yilda u Second Stage teatrida Rajiv Jozefning Off-Broadway ikki pardali „All This Intimacy“ spektaklida paydo boʻldi. Ritter Second Stage teatrida Zach Braffning „All New People“ spektaklining premyerasida ishtirok etish uchun imzo chekdi. Anna Camp, Devid Uilson Barns va Jastin Barta Piter DyuBois boshchiligidagi spektaklda birgalikda rol oʻynagan.
Ritter televideniyeda mehmon rollarini tasvirlab berdi va „Veronica Mars“ning ikkinchi mavsumida shahar hokimi Vudi Gudmanning (Stiv Guttenberg) qizi Gia Gudman rolini oʻynadi. Ritter 2006—2007-yillarda „Gilmore Girls“ filmida Rori Gilmorning doʻsti Lyusi rolida sakkizta epizodda ishtirok etgan. U, shuningdek, Foxning „'Til Death“ sitkomida Allison Starkning birinchi iteratsiyasini oʻynadi (oxir-oqibat bu rolni toʻrtta aktrisa oʻynadi). link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/Krysten_Ritter_at_27_Dresses_Premiere_5.jpg/170px-Krysten_Ritter_at_27_Dresses_Premiere_5.jpg|left|thumb| Ritter 2008-yilda [[27 ta koʻylak (film)|27 Dresses premyerasida]] Ritter filmda ishlashni davom ettirdi, koʻpincha bosh qahramonning eng yaxshi doʻsti sifatida ishtirok etdi. 2008-yilda u „What Happens in Vegas“ va „27 Dresses“ romantik komediyalarida ikkinchi darajali rollarni ijro etgan. U 2009-yilda suratga olingan „Confessions of a Shopaholic“ filmida Isla Fisher obrazining eng yaqin doʻsti Suze rolini oʻynagan. Ritter 2008-yilda Pitsburgda „Sheʼs Out of My League“ filmini suratga olish uchun uch oy vaqt sarfladi. U Alice Evening oʻynagan Molli rolining beadab eng yaxshi doʻsti Patti rolini oʻynadi.
Ritter 2009-yil 11-mayda efirga uzatilgan The CW telekanalining „Valley Girls“ nomli oʻsmirlar uchun dramasi epizodida yosh Kerol Rods rolini oʻynagan. Epizod 1980-yillarda Los-Anjelesda oʻrnatilgan xuddi shu nomdagi taklif qilingan spin-off seriyasi uchun takroriy yangilangan qism edi; Lili van der Vudsen qahramonining oʻsmirlik yillarini tasvirlash uchun moʻljallangan edi. Ritter oʻzining Lilining singlisi Kerol obrazini „Access Hollywood“da „the outcast“ va „an '80s Sunset Strip rocker“ sifatida tasvirlagan. Serial 2009-10-yilgi mavsum uchun tarmoq tomonidan olinmagan.
Ritter AMCning „Breaking Bad“ drama seriyasining ikkinchi mavsumida Jeyn Margolis rolida paydo boʻldi va kattalar kino yulduzi Jenna Jamesonning eng koʻp sotilgan kitobiga asoslangan „How to Make Love to a Woman“ (2009) filmida rol oʻynadi. Shuningdek, u Jeyson Ber bilan birga „The Last International Playboy“ (2009) mustaqil filmida giyohvand Ozzi rolini ijro etgan. Ritter oʻzining model sifatidagi tajribasiga asoslanib yozgan „Model Camp“ nomli televizion filmini sotdi. U 2009-yilda „Woke Up Dead“ komediya serialida Jon Xeder bilan birga Kessini Drex rolida oʻynagan.
2010-yilda Ritter „Gravity“ teleserialida Ivan Sergey, Ving Rhames va Reychel Hunter bilan birga jahldor va gʻalatiroq Lily rolini oʻynadi. Bu Starz komediya-dramasi ambulatoriya sharoitida oʻz joniga qasd qilishdan omon qolgan bir guruh odamlar haqida edi. U 2011-yilgi komediya filmi „Killing Bono“da Ben Barns bilan irland guruhining menejeri sifatida rol oʻynagan. Rejissor Nik Xem, film „Killing Bono: Men Bonoʻs Doppleganger“ kitobiga asoslangan boʻlib, u Irlandiyaning U2 rok guruhining dastlabki kunlari haqidagi kitob edi. 2010-yil yanvar oyidan boshlab filmning suratga olish ishlari Belfastdan Londongacha olti hafta davom etdi.
Ritter Emi Xekkerling tomonidan yozilgan va rejissorlik qilingan „Vamps“ komediya qoʻrqinchli filmida Alisiya Silverstoun bilan birga rol oʻynagan. U vampir malikasi (Sigurni Uiver) tomonidan vampirga aylangan Nyu-Yorklik sotsialist rolini oʻynaydi. U, shuningdek, 2011-yilda Kate Bosworth va Reychel Bilson bilan „Life Happens“ mustaqil komediya filmida rol oʻynaydi. Ritter tomonidan rejissor Kat Koiro bilan hamkorlikda yozilgan film Ritter xarakterining homiladorligi va keyingi onaligi bilan shugʻullanadigan ikki eng yaxshi doʻst haqida edi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Crop_of_Kyrsten_Ritter_by_Gage_Skidmore_2.jpg/220px-Crop_of_Kyrsten_Ritter_by_Gage_Skidmore_2.jpg|right|thumb| Ritter 2017-yilgi [[San Diego Comic-Con|San-Diego Comik-Conida]] 2011-yil fevral oyida Ritter „Donʼt Trust the B in Apartment 23“ filmining aktyorlar tarkibiga qoʻshildi, u Nyu-York shahridagi ziyofatchi qiz va oʻzining yangi xonadoshlarini tortib olishga urinayotgan firibgar Chloe rolini oʻynadi. Serial 2013-yilning 22-yanvarida ikki mavsumdan soʻng bekor qilindi. 2013-yil 15-fevralda chop etilgan press-relizda Ritter Lesli Xedlendning xuddi shu nomdagi pyesasiga asoslangan NBC komediyasi „Assistance“ filmida Nora rolini ijro etishi aytilgan edi. Biroq, 2014-yil yanvar oyida filmning seriyaga olinmasligi tasdiqlandi. 2013-yil 9-iyul, press-relizda Ritter Jeyk Xoffmanning Nyu-York shahrida joylashgan hind rok sahnasi haqidagi „Asthma“ rejissorlik debyutida suratga tushishi aytilgan edi. 2014-yil 20-fevraldagi press-relizda aytilishicha, Ritter NBC telekanalining astronavtlar mavzusidagi komediyasi „Mission Control“ filmida aerokosmik muhandis doktor Meri Kendriks rolini oʻynaydi. 2014-yil 15-oktabrda NBC shouni oldinga siljitmasliklarini eʼlon qildi.
Shaxsiy hayoti
Ritter 2007-yilda Bruklindan Los-Anjelesga koʻchib oʻtdi. U hayvonlar huquqlarini targʻib qiladi, PETA reklama targʻibotlarida qatnashadi, jumladan, uy hayvonlari egalarini yozda hayvonlarni transport vositalarida qoldirish xavfi haqida ogohlantiruvchi targʻibot va SeaWorld orkalarni asirlikda saqlashga qarshilik. U ishtiyoqli trikotajchi va Vogue Knitting jurnalining muqovasida paydo boʻlgan.
Ritter musiqachi Adam Granduciel bilan 2014-yil avgustidan 2021-yil oxirigacha munosabatda boʻlgan. Ularning oʻgʻli 2019-yil 29-iyulda tugʻilgan.
İmirli, Sungurlu
Imirli — Turkiyaning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 163 nafar (2022).
1752
1752-yil — shanba kuni boshlanuvchi kabisa yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Engeln
Engeln Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Diepholz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 31,22 km2. 1145 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Engelnning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Cormelles-le-Royal
Cormelles-le-Royal Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
4599 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1314,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,5 km2.
Montenars
Montenars Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21 km2. 572 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Butilatsetat
Butilatsetat — sirka kislotaning butil efiri, efir hidi keladigan rangsiz suyuklik. 4 ta izomeri maʼlum; ulardan normal butilatsetat CH3COO(CH2)3CH3, bilan izobutilatsetat CH3COOCH2CH(CH3)2 koʻproq tarqalgan. Qaynash temperaturasi 126,1’ (normal butilatsetat) va 118° (izobutilatsetat). Zichligi 881 kg/m3 (normal butilatsetat), 858 kg/m3 (izobutilatsetat). Butilatsetat murakkab efirlarning barcha xossalarini namoyon qiladi. Butilatsetat suvda oz, organik erituvchilarda esa yaxshi eriydi. Butilatsetat butil spirt bilan sirka kislotani sulfat kislota ishtirokida qizdirish yoʻli bilan olinadi. Butilatsetat bugʻining havo bilan aralashmasi portlaydi. Butilatsetat sanoatda nitro, etil va atsetilsellyuloza, lokboʻyoq, oʻsimlik moyi, kauchuklar uchun erituvchi sifatida ishlatiladi.
Flers (Somme)
Flers Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
138 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,3 km2. Dengiz sathidan 108 – 151 m balandlikda joylashgan.
Puyoô
Geografiyasi
Maydoni — 9,3 km2.
Isʼhoq Razzoqov
Hayoti
Maytonboʻza yaylovi yaqinidagi Koroson qishlogʻida tugʻilgan, qizil-ayak qabilasining vakili.
Razzoqov 1931-yilda Toshkentdagi Xalq taʼlimi institutini tamomlagandan soʻng oʻqituvchi boʻlib ishlagan, soʻngra Moskvaga SSSR Davlat plan komiteti institutiga oʻqishga yuborilgan va uni 1936-yilda tugatgan.
1936-yildan davlat va partiya ishida:
1967-yildan boshlab nafaqada.
1940-yildan KPSS (b) aʼzosi. 1952-1961-yillarda KPSS Markaziy Qoʻmitasi aʼzosi. SSSR Oliy Kengashining 2-5 chaqiriq deputati.
U 1979-yil 19-martda Moskvada vafot etdi va Kuntsevo qabristoniga dafn qilindi. 2000-yilda Ala-Archa qabristoniga dafn etilgan.
1954-yilda Is’hoq Razzoqov SSSR Fanlar akademiyasining Qirgʻiziston boʻlimini Qirgʻiziston SSR Fanlar akademiyasiga aylantirish tashabbuskori boʻlgan. Qirgʻiziston SSR Fanlar akademiyasiga professor Iso Oxunboev rahbarlik qildi.
1951-yilda Oʻsh oʻqituvchilar instituti negizida Oʻsh pedagogika instituti tashkil topdi.
1953-yilda oʻqituvchilar instituti negizida Prjevalsk pedagogika instituti ochildi.
Jérica
Jérica Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 78,30 km2. Aholisi — 1690 kishi (2010).
Isʼhoq Razzoqov
Hayoti
I. Razzoqov nomi hozir Qirgʻiziston Davlat texnika universitetiga berilgan. 2021-yil dekabr oyida prezident Sadir Japarov Isfana shahrini Razzoqov sharafiga oʻzgartirish toʻgʻrisida qaror qabul qilinganini eʼlon qildi.
2015-yilda Qirg‘iziston Respublikasi hukumati buyrug‘i bilan Is’hoq Razzoqovga bag‘ishlangan tarixiy film suratga olingan. Film rejissyori Alim Toktorov.
Oʻsimliklar sistematikasi
Oʻsimliklar sistematikasi — botanikaning boʻlimi; hozirgi va qirilib ketgan oʻsimliklarni tavsiflash, ularni har xil darajada taksonlar boʻyicha tasnif qilish bilan shugʻullanadi. Oʻsimliklar sistematikasi uzoqtarixga ega. Oʻsimliklar dastlab koʻzga oson tashlanadigan bir necha belgilariga binoan tasniflangan. Hozirgi Oʻsimliklar sistematikasida oʻsimliklarning anatomomorfologik belgilari bilan birga ular oʻrtasidagi oʻzaro qarindoshlik (gomologik) bogʻlanishlar hisobga olinadi. Oʻsimliklar sistematikasidagi dastlabki urinishlar bundan 5000-yil avval boshlangan. Yunon faylasufi, tabiatshunos Teofrast (miloddan avvalgi 372 — 287) oʻsimliklarni 4 guruh: daraxtlar, butalar, chala butalar va oʻtlarga boʻlgan. Keyinchalik nemis faylasufi Albert fon Bolshtedt (1193 — 1280) oʻsimliklarni bir pallali va ikki pallalilarga ajratgan. Uygʻonish davrida italiyalik Andrea Chezalpino (1583) oʻsimliklarning, asosan, meva va urugʻlarining tuzilishi asosida birinchi sunʼiy tasnifini nashr etdi. 16-asr oxirida K. Baugin turkum (avlod) va tur kategoriyalarini fanga joriy etdi. K.Linney (1735) oʻzining changchilar soniga asoslangan sistemasini ishlab chiqdi. Bir qancha kamchiliklari boʻlishiga qaramay, bu sistema amaliy jihatdan faqat mutaxassislarga emas, balki barcha botanikaga qiziquvchilarga qoʻl keldi.
19-asrda O.P. Dekandol sistematikasi (1813, 1819) katta ahamiyatga ega boʻldi. U oʻsimliklar dunyosini 2 boʻlim (naychali va hujayrali, yaʼni naychasiz oʻsimliklar)ga ajratadi. Naychalilarga ikki pallali va bir pallaLi oʻsimliklar kiritildi. Angliyalik botanik R.Broun (1825) ochiq urugʻlilar va yopiq urugʻlilarni koʻrsatib berdi. Rus olimi M.A.Maksimovichning "Oʻsimliklar dunyosi sistemalari" kitobida tabiiy sistematikaning nazariy prinsiplari bayon etadi. Avstriya botanigi S.Endlixer hamma oʻsimliklarni 2 guruh (tallofitlar va yuksak oʻsimliklar)ga ajratgan. Fransuz botanigi A. Bronyar (1843) sistemasi boʻyicha oʻsimliklar kriptogam (hammasi urugʻsiz) va fanerogamlarga ajratildi. Angliyalik botaniklar J.Bentam va J.Xuker (1862—83) Dekandol sistematikasini ancha takomillashtirishdi.
Rossiyada oʻsimliklar filogenetik sistematikasining rivojlanishi, avvalo, B.M.KozoPolyanskiy va uning shogirdlari ishlari bilan bogʻliq. Keyinchalik Oʻsimliklar sistematikasi sohasida bir kancha tadqiqotlar amalga oshirildi (Godenkin, 1937; Bush 1959, 1966; Vinogradov 1958; Komarov, 1954; Ilin, 1936; Popov, 1958; Kamelin, 1973; Svelev, 1976).
Oʻzbekistonda ham bu sohada katta ishlar qilindi (Zokirov, 1955, 1961; Korovin, 1962; Vvedenskiy, 1953, 1955, 1962; Muzaffarov, 1987, 1988; Pratov, 1998 va boshqalar). 6 tomli "Oʻzbekiston florasi" (1941—1962), 10 tomli Oʻrta Osiyo oʻsimliklari aniqlagichi (1968—1993) kabi toʻshgamlar nashr etildi. Hozirgi Oʻsimliklar sistematikasi katta yutuklarga erishilganligiga qaramasdan oʻsimlik dunyosi uchun koʻpchilikka maʼqul boʻlgan yagona sistematika yaratilmagan.
Oʻsimliklar morfologiyasi
Oʻsimliklar morfologiyasi, fitomorfologiya — botanikaning boʻlimi; oʻsimliklarning tuzilishi va forma hosil boʻlishi jarayonlaridagi qonuniyatlarni oʻrganadigan fan. Oʻsimliklar morfologiyasining tarixiy taraqqiyoti davomida undan oʻsimliklar anatomiyasi, oʻsimliklar embriologiyasi, sitologiya mustaqil fan sifatida ajralib chiqdi. Tabiatdagi oʻsimliklarning morfologik jihatdan turlitumanligini aniqlash; tuzilishi, organlar va organlar sistemasining oʻzaro joylashuvi qonuniyatlarini oʻrganish; oʻsimliklarning umumiy tuzulishi va ayrim organlarining individual rivojlanishida (ontomorfogenez) oʻzgarishini tadqiq etish; oʻsimlik dunyosining evolyutsion rivojlanishida organlarning paydo boʻlishini izohlash (filomorfogenez); forma hosil boʻlishida turli xil tashqi va ichki omillar taʼsirini oʻrganish Oʻsimliklar morfologiyasining asosiy muammolaridan hisoblanadi. Morfologik tadqiqotlarning asosiy metodlari — tasvirlash, chogʻishtirma va eksperimental metodlardir. Birinchisi oʻsimlik organlari va organlar sistemasini tasvirlaydi (organografiya), ikkinchi metodda tasvirlangan material tavsiflanadi va h.k. Eksperimental metodda nazorat etiladigan tashqi muhit kompleksi sunʼiy hosil qilinadi hamda bu sharoitda oʻsimliklarning morfologik reaksiyasi va boshqalar oʻrganiladi. Oʻsimliklar morfologiyasi botanikaning boshqa boʻlimlari: oʻsimliklar paleobotanikasi, oʻsimliklar sistematikasi va filogeniyasi, oʻsimliklar fiziologiyasi, oʻsimliklar ekologiyasi, oʻsimliklar geografiyasi va geobotanika, genetika va oʻsimlikshunoslik bilan chambarchas bogʻliq.
19-asrning birinchi yarmida Oʻsimliklar morfologiyasi ancha rivojlandi. O.P.Dekandol (1827) Gyotedan mustasno organlar va ular metamorfozi toʻgʻrisida xulosaga keldi. Ochiq urugʻlilar urugʻkurtagi ustidagi dastlabki tadqiqotlar angliyalik botanik R.Brounga tegishlidir; u ignabarglilarda arxegoniy va spermiyni anikdadi. Oʻsimliklar morfologiyasi fanining chogʻishtirma metodi rivojlanishida nemis botanigi A.Braunning xizmati katta. 19-asrning 2-yarmi va 20-asr boshlarida Oʻsimliklar morfologiyasining rivojlanishiga Ch.Darvinning evolyutsion nazariyasi katta taʼsir koʻrsatdi (qarang Darvinizm). Oʻsimliklar morfologiyasi evolyutsiyasidagi boshqa yoʻnalishlar rivoji, asosan, qazilma oʻsimliklarnn oʻrganishga asoslandi. Mas, angliyalik botanik F.Bouer, nemis olimi G.Potonye va fransuz O.Linyelar tomonidan quruqlikdagi yuksak oʻsimliklar asosiy organlari oʻrganildi. Gulning kelib chiqishi nazariyasi Oʻsimliklar morfologiyasi evolyutsiyasini tushuntirishda muhim ahamiyatga ega. Angliyalik botaniklar N.Arber va J.Parkin va avstriyalik botanik R.Vettshteyn, rus botanigi X.Ya.Gobi mevalarning birinchi evolyutsion tasnifini ishlab chiqishdi. Ontogenetik Oʻsimliklar morfologiyasi filogenetik va eksperimental Oʻsimliklar morfologiyasi bilan mustahkam aloqada rivojlandi. Nemis botanigi A.Eyxler bargning rivojlanish tarixi (1869) va gul tuzilishi qonuniyatini (1878—82), rus botanigi V.A. Deynega esa bir pallali va ikki pallali oʻsimliklar bargi otnogenezini tadqiq etdilar.
Oʻsimliklar morfologiyasining eksperemental metodi (termin K.A.Timiryazev tomonidan taklif etilgan, 1890)ning rivojlanishiga A.N.Beketov katta hissa qoʻshdi; u oʻsimlik organlarining fiziologik funksiyalari va tashqi muhit taʼsirini forma hosil boʻlishida muhim omil deb hisobladi. Rus botanigi N.F.Levakovskiy quruqlikda yashovchi oʻsimlik novdalarining suv muhitidagi holatini eksperemental oʻrgandi (1863), nemis fiziologi G.Fyoxting oʻsimlik formasiga turli tabiiy sharoit taʼsirini eksperemental kuzatdi (1878—82) hamda oʻsimliklarda qutblik hodisasini ochdi. Nemis botaniklari G.Klebs (1903) va K. Gyobel (1908) organlarning oʻsish formasi aniq omillar (yorugʻlik, namlik, oziq) ga bogʻliq ekanligini tajribada aniklashdi va sunʼiy metamorfoz hosil qilishdi. Ekologik Oʻsimliklar morfologiyasi oʻsimliklar geografiyasi va ekologiyasi bilan bir vaqtda paydo boʻldi. Daniyalik E.Varming va K.Raunkiyer, nemis botanigi A.Shimper mazkur yoʻnalishga asos solishdi. Chogʻishtirmamorfologik yoʻnalish V.Trollya (GFR) va uning shogirdlari ishlari bilan boshlandi. Yopiq urugʻlilarning morfologik evolyutsiyasini rus botanigi A.L.Taxtajyan tavsiflab berdi. Ontogenetik va eksperimental yoʻnalish oʻsimliklar fiziologiyasi bilan birga jadal rivojlandi (morfogenez). Morfogenez toʻgʻrisida amerikalik olim E.Sinnot ishlarida batafsil maʼlumot beradi. Yuksak oʻsimliklarda organo va gistogenezning asosiy manbai hisoblangan novda va ildiz oʻsish konusini oʻrganish boʻyicha bajarilgan ishlar ayniqsa muhim ahamiyatga ega. Mazkur sohadagi nazariy umumlashmalar shved olimi O.Shyupp (1938), amerikalik — A.Foster va uning xodimlari (1936— 54), K.Esau (196065), nemis G.Guttenberg (1960—61), angliyalik — F.Klous (1961)ga tegishli.
Oʻzbekistonda anatomik metod keng qoʻllanishi asosida morfogenez sohasida muhim ishlar olib boriddi; qiyin ekologik sharoitda yashovchi obʼyektlarda organogenez etaplar va ularning tashqi muhitga bogʻliqligi toʻgʻrisidagi taʼlimot shular jumlasidandir. Chogʻishtirma ekologik Oʻsimliklar morfologiyasi sohasidagi maʼlumotlar faqat forma hosil boʻlish qonuniyatini tushuntirish bilan birga ulardan amaliyotda foydalanishga imkon berdi. Ontomorfogenez, ekologik va eksperimental Oʻsimliklar morfologiyasi sohasidagi tadqiqotlar oʻrmonchilik va oʻtloqchilikning biologik asoslarini yaratishda hamda manzarali oʻsimliklar yetishtirish usullarini ishlab chiqishda ahamiyatga ega. Botanika bogʻlaridagi introduksiyalash ishlarida ontogenetik va ekologik Oʻsimliklar morfologiyasi maʼlumotlariga asoslaniladi va ayni vaqtda bu ishlar yangi nazariy xulosalar uchun material beradi. Oʻzbekistonda "Botanika" ilmiy ishlab chiqarish markazida ham Oʻsimliklar morfologiyasining turli sohalarida tadqiqot ishlari olib boriladi.
Egamberdiyev Dilshodbek
Ad.\ Serebryakov I.G., Morfologiya vegetativnmx organov vmsshix rasteniy, M., 1952; Taxtadjyan A.L., Osnovn evolyutsionnoy morfologii pokrmtosemyannmx, M.— L., 1964.
Yujiulü Cheluhui
Yujiulü Cheluhui ( 郁久閭車鹿會    ) Ruranlarning hukmdori va qabila boshlig'i, Mùgǔlǘ (Mugului) o'rniga o'tgan va o'shaning o'g'li bo'lgan, tug'ilgan yili noma'lum bo'lib qolgan.Qo'pol odam bo'lgan va uning hukumati ko'chmanchilik va tinchlik bilan ajralib turardi.
Migratsiya va tinchlik
Rouran qo'l ostidagilarni yig'gan. Ruranlar oʻz hukmronligi davrida jang qilmadilar, tinch-osoyishta kezdilar, qishda koʻchmanchilar kabi Gobi choʻlini kechib oʻtib, janubga koʻchdilar, yozda esa shimolga qaytib, yashashdi. Rouran ko'chmanchi mamlakat bo'lgan. Hattoli qabilanimng a'zolarini tashkil qilishsalar hamki, hali ham Tuoba Wei va Xianbeiga tegishli bo'lib, ularga teri va otlar bilan hissa qo'shgan.
Qahramonlik va "qabila yig'ilishi"
Mugulning o'limidan so'ng, o'g'li Cheluhui, qahramonligi va baquvvatligi bilan mashhur bo'lib, ko'pchilikni qabila konfederatsiyasiga to'playdi va nomi "Rouran" atalgan, keyinchalik Emperor Taiwu of Northern Wei tomonidan istehzo bilan "Ruru" ~ "Ruanruan" deb o'zgartirildi. Yujiulu oilasida o'zini o'zi boshqaradigan va o'zini Rouran deb e'lon qilgan bir guruh odamlar paydo bo'ldi. Keyinchalik uning o'rniga o'g'li Tunugui, Cheluxuyning o'g'li va Muguluning nabirasi bo'ladi.
Kiyim
thumb|250px|right|Tarixiy kiyimlar.
Kiyim, kiyim-kechak deb badanni yopib turuvchi har qanday mato parchasiga aytiladi. Kiyimlar tikiladi, toʻqiladi, yoki boshqa usullar bilan tayyorlanadi. Kiyim kiyishdan maqsad avvalo tanani atrof-muhit taʼsiri: issiq-sovuq, shamol, chang-toʻzon, quyosh nurlari, yogʻin va hokazodan asrashdir. Bundan tashqari kiyim ijtimoiy sabablarga koʻra ham kiyiladi (jinsiy aʼzolarni berkitish uchun). Xuddi shu ijtimoiy va psixologik sabablarga koʻra kiyim-kechak koʻrimli, chiroyli qilib tayyorlanadi (masalan, boshqa odamlarni jalb qilish, ularga yoqish uchun).
Kiyim — inson tanasini tashqi muhit (iqlim, ob-havo oʻzgarishlari, quyosh nuri va b.) taʼsiri va turli mexanik taʼsirlardan asraydigan vositalar toʻplami; estetik vazifani bajaradi hamda jins, yosh, milliylik va b. xususiyatlarni oʻzida aks ettiradi. Keng maʼnoda "Kiyim" tushunchasi bosh kiyimlar, oyoq kiyimlar (poyabzal), qoʻlqop va b.ni ham oʻz ichiga oladi.
Kiyim turiga koʻra — ichki kiyim, ustki kiyim, bosh kiyimlar, oyoq kiyimlar (poyabzal); vazifasiga koʻra— kundalik, uyda, dam olish paytida, bayram va toʻy marosimlarida kiyiladigan (kishilik) Kiyimlar, ish Kiyim (jomakor), sport Kiyim, rasmiy Kiyim (forma)lar, maxsus Kiyimlarga boʻlinadi; ayollar, erkaklar va bolalar Kiyimlariga ajratiladi.
Kundalik Kiyim, odatda, xalqning madaniyati, kishining didiga mos boʻlib, turli modada, turli xil matolardan tikiladi; unda kasb, etnik va ijtimoiy guruhga mansublik oʻz ifodasini topadi. Dam olish paytida kiyiladigan Kiyim yumshoq va mayin matodan, erkin harakat uchun qulay qilib tikiladi. Bayram, marosim (kishilik) Kiyimlari milliy uslubda, qimmatbaho matolardan tayyorlanadi, turli bezaklar (kashta, munchoq va b.) bilan boyitiladi. Ish Kiyimi (jomakor) oddiy matolardan mehnat jarayoniga mos qilib tikiladi (mas, oʻt oʻchiruvchining ish Kiyimi oʻtga chidamli brezentdan, baliqchilarning Kiyimi suv oʻtkazmaydigan matodan tikiladi, traktorchining ish Kiyimi kombinezondan, tibbiyot xodimi, sartarosh, oshpazlarning ish Kiyimi asosan, oq xalatdan iborat va h.k.). Sport Kiyim jismoniy tarbiya va sport bilan shugʻullanish uchun qulay qilib tikiladi. Rasmiy Kiyim (forma) harbiy Kiyim, matros, militsioner, aloqachi va rasmiy kishilar (prokuror va b.)ning maxsus nizomda belgilangan Kiyimlari. Maxsus Kiyim homilador ayollar, bemorlar va b. kiyadigan Kiyimlar. Bolalar K. i rang-barang pishiq matodan qulay qilib tikiladi, ular turli qoʻshimchalar bilan uqa, jiyak, kashta tikib, quroq usulida bezatiladi. Kiyim ixcham, iqlim va faslga, jins, yoshga moslashtirilgan, eng muhimi qulay boʻlishi, kishiga yarashib turishi lozim. Kiyimni bichish va tikish katta sanʼat. Kiyim tikish uchun oldin tabiiy (paxta, jun, jut, ipak) yoki sunʼiy (sintetik) matolardan tanlanadi, tikuvchilar uyda, atelyelar va fabrikalarda Kiyim tikishadi. Buning uchun avval matoni bichib olish kerak. Bu ishni bichiqchi bajaradi. Oʻnga modelyer rassom Kiyim rasmi (modeli)ni chizib beradi. Xullas Kiyim bitib magazinga tushguncha bir necha kishi mehnat qiladi.
Yengil sanoat, xususan, toʻqimachilik sanoatining jadal rivojlanishi kishilar didining tinimsiz oʻsib borishi, xalqlar orasidagi aloqalarning kuchayishi Kiyim modasining tez-tez oʻzgarib turishiga olib keladi; hayot ham shuni taqozo qiladi. Ayniqsa, ayollar Kiyimlari modasi tez-tez oʻzgarib turadi. Hozir Kiyim inson tanasini tashqi taʼsirlardan asraydigan vosita boʻlish bilan birga oʻziga va atrofdagilarga estetik zavq bagʻishlaydigan badiiy sanʼat asariga ham aylanib bormokda. Kiyim tikishda turli-tuman bezak materiallardan, kashtalardan foydalaniladi.
Kiyim inson yaratgan turar joy kabi eng qad. ixtirolardan; soʻnggi paleolit davridayoq mavjud boʻlgan Kiyim geografik muhit, xoʻjalik shakli, ijtimoiy munosabatlar, madaniyat, etnik qatlamlar va b.ga bogʻliq holda taraqqiy etgan. Paleolit davri yodgorliklari orasida terini ishlaydigan tosh va tikadigan suyak ignalar topilgan. Kiyim uchun matodan tashqari barglar, oʻtlar, daraxt poʻstloqlari ham xom ashyo vazifasini oʻtagan. Ibtidoiy odamlar hay-von terilari, daraxt poʻstloklari va barglarini suyak va hayvon shoxidan ishlangan "ignalar" bilan shunchaki chatib, badanlariga "ilib" olishgan. Neolit davrida ip yigirish va mato toʻqish sanʼatini oʻzlashtirgan inson Kiyimtikishda dastlab yovvoyi oʻsimlik tolalaridan foydalangan, chorvachilik va dehqonchilikning rivojlanishi mato tayyorlash uchun uy hayvonlarining juni va madaniy oʻsimliklarning tolalaridan foydalanish imkonini berdi. Barcha Kiyim turlari 2 boshlangʻich koʻrinishdan — yelkaga tashlab qoʻyiladigan teri, oʻt, barg va parlardan toʻqilgan yopqich va bel(boksa) bogʻlamlari (belbogʻ) dan rivojlanib shakllangan. Keyinchalik yopqichlar yopinchiq(plashch), koʻylak, kaftan kabi, bel bogʻlamlari ishton, yubka, fartuk kabi turli xil shakllarga ega boʻldi; shippak yoki oyoqni oʻrab turgan bir parcha hayvon terisi eng sodda qad. poyabzal turi boʻlgan, shuningdek, poyabzal uchun daraxt poʻstlogʻi va daraxtdan ham foydalanilgan.
Estetik xususiyatlarga ega dastlabki Kiyim Qadimgi Misr Kiyimlaridir. Qadimgi Misrda erkaklar (bellariga mato yoki teri bogʻlagan) va ayollar (bogʻichli toʻgʻri koʻylak) K.larida burma (drapirovka)lar qoʻllanilgan; keyinroq nozik mato i.ch.ga erishilgach, plissirovka keng tarqalgan. Turli rangdagi nozik matodan tayyorlanib kashtalar bilan bezatilgan K.ni, odatda, hukmron tabaqa vakillari kiygan, qullar dagʻal mato yoki teridan tayyorlangan Kiyim kiygan. Qad. ossuriyaliklarda uzun koʻylak va hoshiya bezakli yopinchiq rasm boʻlgan. Yunonlar xiton (yengeiz koʻylak), tunika (kalta yengli koʻylak), gimatiy (yopinchiq) kiyishgan, bu Kiyimlar inson qiyofasiga ulugʻvor soddalik baxsh etgan, inson tanasining egiluvchanligini kursatgan (ular, asosan, oq jun va kanop matolardan tayyorlangan), toʻgʻnogʻich, belbogʻ va b. bilan boyitilgan. Oyoq Kiyim vazifasini boldirni oʻrab turadigan tasmali shippaklar bajargan. Qad. Rim Kiyimi ham yunonlarniki kabi burmali boʻlgan. Erkaklarning asosiy ustki Kiyimi togʻa (yarim aylana yoki oval shaklidagi mato boʻlagi) boʻlgan. Erkak va ayollarning ichki Kiyimi vazifasini tunika bajargan, ayollar uning ustidan stola(xiton koʻrinishidagi keng uzun Kiyim) va palla (gimatiyga oʻxshash) kiyishgan.
Vizantiyada diniy tarkidunyochilik taʼsirida Kiyim qatʼiy, qomatni yashirib turadigan shaklga ega boʻlib, mato (parcha, shoyi) qalin, ogʻir, yirik gulli boʻlgan.
14—15-asrlarda Gʻarbiy Yevropada chizmachilik ilmining taraqqiyoti hozirga qadar mavjud boʻlgan andazalarning barcha turlarini yaratilishini taʼminladi, matolarning nafisligi, iplarining joylashishi bichishni mukam-mallashtirdi. Bu yutuqlar Kiyimni aniq loyihalash va qomatga mos nafis Kiyimning paydo boʻlishida muhim ahamiyatga ega boʻldi.
Xalqlar oʻrtasida iqtisodiy aloqalarning kengayishi natijasida Kiyim bichimlari bir mamlakatdan ikkinchisiga tarqalgan. Masalan, 11 — 14-asrlarda Gʻarbiy Yevropaga fransuz, 14— 16-asrlarda Flandriya va Burgundiya, 16-asr 2-yarmidan ispan, 17-asr 2-yarmidan yana fransuz modalari tarqalgan. Rus zodagonlari Sharqda tayyorlangan zarboft, kimxob toʻnlar, zardoʻzi telpak va b. buyumlarni juda qadrlashgan (mas, Monomax telpagi). 14-asrda Kiyim taraqqiyotiga maʼlum darajada meʼmorlik va tasviriy sanʼatdagi uslublar taʼsir etgan. Masalan, 10— 12-asrlarda Gʻarbiy Yevropada Kiyim bichimida roman uslubi aks etgan, yaʼni uzun koʻylak va yelkaga tashlab yuriladigan yopinchiq urf boʻlgan; 12—15-asrlarda gotika uslubida tikilgan kalta va tor Kiyim kiyishgan. Uygʻonish davri (15—16-asrlar) da kalta, lekin keng bichimdagi Kiyim rasm boʻlgan, 16— 18-asrlarda barokko, 18-asrda rokoko uslubidagi, yaʼni murakkab bichimli Kiyimlar kiyila boshlangan. Kiyim toʻr, burma, bantiklar bilan bezatilgan. 18-asr fransuz inqilobi davrida yuzaga kelgan erkaklar libosi Yevropa erkaklar Kiyimini shakllanishida muhim rol oʻynadi. 19-asrda yagona Yevropa Kiyimi shakllanishi yakunlandi, 19-asr 2-yarmidan Kiyimlarni ommaviy i.ch. natijasida quyi qatlamlar orasida ham yangi modali Kiyimlar keng tarqaldi. Angliya erkak Kiyimi yaratishda yetakchi boʻlib qoldi.
Cormolain
Cormolain Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Bayeux tumani tarkibiga kiradi.
Kiyim
20-asrda texnika taraqqiyoti va oʻnga bogʻliq holda oʻzgargan hayot tarzi, tikuvchilik sanoatining oʻsishi Kiyim tarixida yangi davrni ochib berdi, avtomobil va mototsiklda yurishning keng tarqalishi tufayli erkaklar Kiyimida oʻzgarishlar roʻy berdi: kalta shim, kurtka, rangli koʻylak, bosh Kiyim — keplar paydo boʻldi. 20-yillardan erkaklar yagona bichimdagi Kiyim kiya boshladi. 50-yil lardan erkin harakatga qulay boʻlgan Kiyim yuzaga keldi, ancha yengil va shaklan nafis Kiyim yaratildi, yenglari yaxlit bichimli koʻylaklar, pochasi tor shimlar paydo boʻldi, sport Kiyimlari keng tarqaldi.
Cormolain
Aholisi
393 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,0 km2.
Kiyim
Ayollar Kiyimida 20-asr 10-yillar Kiyim shaklidagi bejamdorlik, chiziklar va bezakdagi asimmetriya yoʻqoldi, koʻylaklarda elastik matolarning erkin bur-malari bilan hosil qilinadigan chiziqlarning oquvchanligi paydo boʻldi.
Niederweningen
Hududi
Niederweningenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kiyim
Urush yillarida kundalik Kiyim — yubka va bluza boʻlib, koʻylaklar kaltalashdi. Bu Kiyimda paypoq muhim oʻrin tutdi. 30— 40-yillarda nozik shaklda (egri ip yoʻnalishida bichilgan mato qomatga mos yotadi) qarbiy Kiyim xususiyatlari (yelkaning keng va balandligi boʻrttirilgan va b.) koʻzga tashlanadi, poyabzal qalin taglikka (platformaga) ega boʻldi; 50-yillarda ayollar Kiyimida uslubiy oʻzgarishlar roʻy berdi: qatʼiy shakldan mayin oquvchan chiziqlarga ega boʻlgan yangi bichim yaratildi; yengi bilan yaxlit bichimli qomatga mos Kiyimturi (beli va yubkasi tor koʻylak) va uchli, nafis va ingichka poshnali poyabzal yuzaga keldi. 60-yillar boshida yubkalar oʻrnini egʻallay boshlagan shimlar keng tarqaldi.
60-yillarda oyoq Kiyimda oʻzgarishlar roʻy berdi: sport uslubidagi keng va oʻrtacha baland poshnali poyabzal paydo boʻldi. Qishki poyabzallardan etiklar keng tarqaldi. 60-yillardan erkak va ayollar Kiyimidan yoshlar libosi ajralib turadi: oʻsmir yigit va qizlar Kiyim bi-chimining oʻxshashligi deyarli bir xil boʻlgan buyumlar yaratishga olib keldi.
70-yillardan Kiyim turi va uning shakllari juda rang-baranglikka ega. Modelyerlar ana shu xilma-xillikda ayrim qismlarni uygʻunlashtiruvchi oʻziga xoslikni koʻradilar.
Kiyim modelini yaratishda zamonaviy Kiyimlarni loyihalash markazi shakllangan Fransiya yetakchi oʻrin egʻallaydi (G. Shanel, K. Dior, P. Karden va b.). 20-asr 2-yarmidan Angliya (M. Kuant), Italiya (opa-singil Fontanalar, Valentino), shuningdek, AQSH, Yaponiya va b. firmalar ular bilan erkin raqobatlashadi. ʻMDH hududida matodan tikilgan Kiyim neolit davridan maʼlum. Mil. av. 1-ming yillikda skif-sarmat qabilalarining erkaklari koʻylak va kaftan, uchli qalpoq, etik, ayollar keng koʻylak, ustki (yopinchiq) Kiyim kiyishgan. Rus, ukrain va beloruslar toʻgʻri bichimli uzun koʻylak, kamzul, poʻstin, moʻynali qal-poq, etik, piyma, boshmoq, lapta (chipta kavush) kiyishgan. Kavkazliklar (arman, gruzin, ozarbayjon) uzun koʻylak, cherkaska (kamzul), burka, papaxa, ayollar beligacha tor, etagi keng koʻylak, ixcham qalpoqcha kiyib, yupqa roʻmol oʻrab yurishgan. Oʻrta Osiyo xalqlari toʻgʻri bichimli uzun koʻylak, yaktak, chopon, doʻppi, salla, roʻmol, moʻynali qalpoq, mahsi, kavush, etik vab. Kiyim kiyishgan.
Oʻzbek milliy Kiyimi. Oʻzbekiston hududida mahalliy Kiyim qadimdan iqlim, turmush sharoitlari va urugʻ-qabila anʼanalari asosida shakllangan. Respublika hududidan topilgan arxeologik yodgorliklar, devoriy rasmlar, yozma manbalar, qoʻlyozma kitoblarga ishlangan moʻʼjaz tasvir (miniatyura)larda oʻzbek milliy Kiyimining boy tarixi namoyon boʻladi.
Sharq Uygʻonish davrida barcha sohalarda boʻlgani kabi liboslarga tus berishda ham gʻoyat ilgarilab ketilgan. Kishi qomatining goʻzalligini aniq koʻrsatadigan beli qisma liboslar tarqalgan. Biroq Kiyimning kishi qomatiga qarab bichish usuli bu yerda uncha rivojlanmagan. Kiyim shakli estetik ideal, ijtimoiy-iqtisodiy hayot, xususan, din, axloq bilan chambarchas bogʻliqdir.
19-asr Kiyimlari (toʻn, koʻylak, yaktak, chopon va b.) keng, uzun, yaxlit bichimi, odam qomatini berkitib erkin toʻkilib turishi kabi qad. xususiyatlarni saqlagan. Qishki va yozgi, erkak, ayol va bolalar Kiyimlari bir xilligi, shakli va bichimi yaqinligi bilan ajralib turadi: oq yoki malla boʻzdan koʻylak, qalami yaktak yoki toʻn, olachi chopon, doʻppi oʻzbek erkaklari uchun, ayollar uchun keng koʻylak, uzun lozim, nimcha, kaltacha asosiy milliy Kiyim hisoblangan. Turmushga chiqmagan oʻzbek qizlari bilan ayollari Kiyimlari bichimida ayrim tafovutlar boʻlgan. Mas., qizlar koʻylagi yoqasi koʻndalang ochilib, chetlariga boshqa rangli matodan oʻqa yoki jiyak hoshiya tikilgan; ayollar koʻylagi yoqasi taxminan 25 sm uzunlikda boʻylama ochilgan. Oʻrta Osiyo Rossiyaga qoʻshib olingach, tik yoqa (noʻgʻoy yoqa)li koʻylaklar paydo boʻldi (Zarafshon vodiysida qozoqi koʻylak deb yuritilgan). Yosh juvonlar birinchi farzandlarini tuqqunlariga qadar parpara yoqali (yoki jimjima tik yoqali) koʻylak kiygan. 19-asr oxirlarida koʻkrak burma ayollar koʻylaklari paydo boʻldi, bunday bichimli koʻylaklar hozir ham milliy Kiyim sifatida asosiy oʻrin tutadi.
Erkaklar toʻgʻri bichimli koʻylak, yaktak, toʻn, chakmon kiygan. Toʻnlar avraastarli yoki paxta solib qavilgan, oldi ochiq, uzun boʻlgan. Astarli toʻnlar baʼzi xrllarda kalta va keng yenglik qilib ham tikilgan. Toʻnlar avrasi beqasam, kimxob, baxmal, shoyi, qora satin, chit va b. matolardan, astari chit yoki satindan tikilgan. Turli viloyatlarda turlicha toʻnlar kiyilgan. Buxoro, Samarqand, Shahrisabz va b. joylarda toʻnlar qimmatbaho matolardan tikilib, yokasi, etagi, yeng uchlariga turli xil rangdagi zar iplarda kashta tikib, atroflariga toshlar qadab bezatilgan. Bunday toʻnlarni xon va amirlar boy va amaldorlarga yaxshi xizmatlari eva-ziga inʼom etishgan. Umuman hurmatli kishilar — ustozlar, qudalar, kuyovlar va sh.k.ga toʻn kiygazish udumi hozirgi koʻngacha saqlangan.
Aslzodalarning bayram Kiyimlarida belbogʻ — kamarlari toʻqali, baxmaldan tayyorlangan yoki zardoʻzi kashtalar bilan tikib bezatilgan. Kundalik Kiyimlar ustidan uzun qoʻshoq va chorsi qiyiklar bilan bogʻlangan. Erkaklar ishtoni keng, uzun boʻlib, pochasi tomon torayib borgan. Bosh Kiyimlardan doʻppi, kuloh kiyilgan, ustidan salla oʻralgan, (aslzodalarning bosh Kiyimlari zar va kumush iplar bilan bezatilgan). Qish faslida moʻynali telpaklar kiyishgan.
Oʻzbek xalqi orasida eng koʻp tarqalgan yengil bosh Kiyim doʻppidir. Asosan, baxmal, sidirgʻa shoyi, satin kabi matogʻa ip, ipak, zar bilan kashta tikib tayyorlangan.
Oyoq Kiyimlaridan uzun qoʻnjli, poshnasiz, tag charmi yumshoq boʻlgan kavush bilan kiyiladigan mahsi, zodagonlar orasida uch qismi qayrilgan baland poshnali etik kiyish urf boʻlgan.