cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yuan Chonghuan
So‘nggi harbiy martaba va o‘limi
Bu safar Yuan Nurxachining vorisi Xong Tayji boshchiligidagi 200 000 dan ortiq askardan iborat yirik Jurchen kuchlari bilan yana to‘qnash keldi. Jurchenlar o‘z qo‘shinlariga ko‘proq odamlarni, shu jumladan yangi taslim bo‘lgan mo‘g‘ullar va Min qo‘zg‘olonchilarini kiritdilar. Ular Shimoliy Xitoydagi turli kichik qabilalarni bosib oldilar va Chosonni mag‘lub etdilar. Biroq, Jurchenlar hech qachon Jinchjou yoki Ningyuanga hujum qilishmadi. Buning o‘rniga ular Jinchjou, Ningyuan va Shanxay dovonlarini butunlay chetlab o‘tishdi. Ular Shanxay dovoni g‘arbidagi Buyuk devorni buzib o‘tib, 1629-yilning qishida Pekin shimoliga yetib kelishdi. Yuan poytaxtni himoya qilish uchun Ningyuandan tanlangan faxriy kuch bilan orqaga yurdi. U Pekinga Jurchenlardan bir necha kun oldin yetib keldi. Pekin shahar devori tashqarisida taxminan 100 000 kishidan iborat Jurchen sakkiz bayrog‘ini mag‘lub etsa-da, Jurchen armiyasini to‘liq yo‘q qila olmadi. Jurchenlarning Pekinga kutilmagan hujumi oldi olindi. Yuan jurchenlarning hatto shahar devoriga yetib borishiga to‘sqinlik qilganiga qaramay, Yuan Pekinga kelganida qattiq tanqid ostida qoldi. Ba'zi amaldorlar hatto Yuanni dushman bilan hamkorlik qilishda aybladilar.
Montoire-sur-le-Loir
Montoire-sur-le-Loir Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Vendôme tumani tarkibiga kiradi.
Yuan Chonghuan
So‘nggi harbiy martaba va o‘limi
Imperator yozuvlari uning o‘limiga yarim kun ketganligi haqida ma'lumot bergan.
Montoire-sur-le-Loir
Aholisi
4186 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 198,4 nafar kishi.
Yuan Chonghuan
So‘nggi harbiy martaba va o‘limi
Yuan uchun Pekindan tashqari mamlakatning ko‘p qismida va hatto Choson qirolligida ham motam tutildi. Uning o‘limidan so‘ng ko‘pchilik Min va ittifoqchilarining zaif mavqeini Jurchenlarning navbatdagi bosqini uchun qulay sharoit sifatida e'tirof etdi.
Montoire-sur-le-Loir
Geografiyasi
Maydoni — 21,1 km2.
Yuan Chonghuan
So‘nggi harbiy martaba va o‘limi
Aytishlaricha, uning "xiyonati" haqida eshitgan ko‘plab Pekin aholisi Yuanni shunchalik yomon ko‘rishganki, ular uning tana qismlarini tanasidan kesilgan zahoti yeyish uchun sotib olishga shoshilishgan. Qiynoqdan keyin u o‘sha joyda qoldi, jarayon to‘xtashidan oldin yarim kun baqirdi. Uning boshi, qatldan keyin tanib bo‘ladigan yagona qismi, She (佘) familiyali shahar qo‘riqchisi tomonidan shaharning ichki devoridan tashqarisiga olib ketilib, Guangqumen yaqinidagi Huashida dafn etilgan. Qo‘riqchining oilasi uzoq yillar davomida uni qo‘riqlab kelgan. Uning qabri yaqinda ta'mirlandi va Longtan bog‘ida joylashgan Yuan Chongxuan yodgorligi deb o‘zgartirildi.
Merosi
thumb| Yuan Chongxuanning Pekindagi yodgorligida saqlanayotgan "Yomg‘irni tinglash" yozuvi. Yuanning nomi qariyb bir asr o‘tgach, Sin imperator saroyining eski arxivlaridan uning aybsizligini tasdiqlovchi ishonchli dalillar topilgandan so‘ng imperator Syanlun tomonidan oqlandi. Imperator Syanlun Yuanning bevosita avlodlarini qidirib, ularni taqdirlash orqali o‘z mehribonligini bildirmoqchi bo‘ldi, ammo ularni topa olmadi.
Yuan Chonghuanning o‘g‘li Mindan Singa o‘tib ketdi va 1642-yilda Xan Xitoy tekisligidagi oq bayroqqa ko‘tarildi. Yuan Chonghuanning oltinchi avlodi Tayping qo‘zg‘oloni davrida yashagan Sinning Jiangsu provinsiyasi gubernatori Fumingga (Fuming‘a) edi. Xan xitoy bayrog‘i bo‘lishiga qaramay, u manjurcha shaxsiy ismidan foydalangan. 1866-yildan 1870-yilgacha Sinlar Fuminggani Manjuriyadagi Jilin gubernatori etib tayinladi. Fumingganing Shoushan (Shou Shan) ismli o‘g‘li bor edi. U 1860-yilda Manjuriyadagi Heilongjiangning Aigun shahrida tug‘ilgan. Shoushan ukasi bilan birga Fengtyanda jang qilgan va 1894-yilda Birinchi Xitoy-Yapon urushida yaponlarga qarshi jangda yaralangan. Ukasi urushda vafot etgan. Urushgacha Shoushan so‘nggi 6 yilni Pekinda kichik lavozimlarda o‘tkazgan. Urushdan keyin u Xitoyning markaziy qismi Kayfengdagi lavozimga tayinlangan va keyin o‘zining tug‘ilgan shahri Aigunga harbiy leytenant-gubernator yoki brigada generali (fudutong) sifatida yuborilgan. U biroz ruscha gapira olardi. Blagoveshchenskka tashrif buyurgan edi. Sin hukumati uni 1900-yil yanvar oyida Heilongjiang harbiy gubernatorligiga ko‘tardi. Fengtian va Jilin gubernatorlari Shoushan bilan birga Pekindan 1900-yil iyul oyida Ixetuan qo‘zg‘oloni paytida Rossiya imperiyasiga qarshi kurashish uchun buyruq oldilar. Urush Blagoveshchenskning o‘qqa tutilishi va Aygunning ruslar tomonidan yo‘q qilinishi bilan boshlandi. Shoushan tomonidan Heilongjiang poytaxti Qiqiharning bosib olinishiga yo‘l qo‘ymaslikka harakat qilindi. U hech qanday javob olmadi. Shuning uchun general-mayor Pavel Rennenkampf 28-avgust kuni Shoushanning taslim bo‘lishini qabul qildi. Chunki o‘t ochishni to‘xtatish taklifiga hech qanday javob berilmagan edi. Shundan so‘ng Shoushan qo‘l ostidagi xodimi yoki o‘g‘lidan otib o‘ldirishni so‘rab, o‘z joniga qasd qildi. Shoushan moʻgʻul ayoliga uylangani uchun uning jasadi Qiqiharni ruslar bosib olishidan avval Qiqihardan Ichki Moʻgʻulistonga yuborilgan. Shoushan ruslar bosqinining oldini olish uchun Heilongjiangni Xan xalqi tomonidan ko‘proq mustamlaka qilishga chaqirdi. Shoushanning moʻgʻul xotini Dorbod bayroqli moʻgʻul boshligʻining qizi edi. Uning oila a'zolaridan biri shimoliy kazarma ofitseri Yuan Ruizhang Xeyhe shahrida chor rus qo‘shinlariga qarshi jangda halok bo‘ldi.
Jismoniy ko‘rinish
Min sulolasi olimlari Yuanni kichik tana ko‘rinishiga ega bo‘lgan qisqa bo‘yli odam deb ta'riflashgan. Uning tashqi ko‘rinishi tufayli imperator Chongchjen Yuan bilan birinchi marta uchrashganida uning qobiliyatlariga shubha qilgan.
Ommaviy madaniyatda
Jin Yongning "Qirollik qoni bilan bo‘yalgan qilich " romanida Yuanning omon qolgan o‘g‘li, roman qahramoni Yuan Chengchji tasvirlangan. Yuan Chengchji otasi qatl etilgandan so‘ng otasining qo‘l ostidagilar tomonidan qutqarilib, Xua tog‘iga olib ketilgan. U yerda jang san'atlarini o‘rgangan. Bir necha yil o‘tgach, u katta bo‘lganida, Xua tog‘ini tark etib, sarguzasht izlash va otasining merosini tiklash uchun sayohat qildi.
Kanton qahramoni sifatida nishonlangan 2010-yilgi mitingda Guanchjoudagi namoyishchilar Ningyuan jangi paytida Yuanning Jurchen dushmanlariga qarshi jangovar qichqirig‘ini ishlatishdi: "Qattiq uring!" (掉哪媽! 頂硬上!).
Hazrati Sulton choʻqqisi
Hazrati Sulton choʻqqisi — Hisor togʻ tizmasida joylashgan choʻqqi, balandligi 4643 metrni (ayrim manbalarda 4688 metr) tashkil etadi. Oʻzbekistonning eng baland nuqtasi hisoblanadi. Atrofidagi hududlardan tik qurumli qoyalar hosil qilib koʻtarilgan. Yonidan oqib oʻtuvchi va shu hududdan boshlanuvchi daryolar havzasida abadiy qor va muzliklar mavjud. Choʻqqi joylashgan tizma ayni shu nom bilan nomlanadi. Hazrati Sulton tizmasining yana bir nomi Osmon-tarash hisoblanadi.
Nomlanishi
Choʻqqining nomi Xoʻja Ahmad Yassaviy sharafiga Hazrati Sulton deb nomlangan. Hazrati Sulton Yassaviyning yana bir ismi boʻlgan.
Joylashishi
Hazrati Sulton choʻqqisi Hisor togʻ tizmasida, Oʻzbekistonning Tojikiston bilan chegarasida joy olgan. Ushbu choʻqqi Hisor togʻ tizmasiga qarashli suvayrigʻichning janubiy qismida, Kishtut daryosining boshlanish qismida oʻrnashgan. Choʻqqi atrofida tik qurumli qoyalar mavjud. Hazrati Sulton choʻqqisining yaqinidan oqib oʻtuvchi daryo va boshqa suv havzalarining barchasi muzlik bilan qoplangan. Mazkur choʻqqi Yevropaning eng baland choʻqqisi Monblandan atigi 130 metrga pasroq.
Hisor togʻ tizmasining ayni shu qismida Yakkabogʻ (2938 metr), Beshnau (3448 metr), Eshon Maydon (2919 metr), Chaqchar (3723 metr), Boysuntogʻ (4424 metr), Sarimas (1837 metr) kabi baland choʻqqilar joylashgan.
Toʻpalangdaryosi (uzunligi 112 metr) Hazrati Sulton choʻqqisining yaqinidan boshlanadi.
Kishi-soat
Kishi-soat — ish vaqtini hisobga olish birligi. K.-yeda ifodalangan ish vaqti bir kun, oy, kvartal, yil davomida haqiqatan bajarilgan ish soatlarini jamlash yoʻli bilan aniqlanadi.
Boʻsh turib qolishdagi K.-s. miqdori ham xodimning turli sabablarga koʻra ishlamagan soatlarini jamlash yoʻli bilan aniqlanadi.
Hazrati Sulton choʻqqisi
Paydo boʻlishi
Mazkur togʻ tizmasi gersin burmalanishi davrida hosil boʻlgan. Gersin burmalanishi quyi va oʻrta toshkoʻmir davrlarida oʻta kuchli boʻlgan. Tizmalarni bir biridan ajratib turuvchi botiqlar va daryo oʻzanlari mezazoy, paleogen, neogen va toʻrtlamchi davr choʻkindi togʻ jinslari bilan toʻlgan.
Iqlimi
Tizmaning subtropik iqlim mintaqasida joylashgan. Togʻ etaklaridan boshlab, choʻqqiga qadar iqlim mintaqalari almashinib boradi. Yogʻingarchilik miqdori yuqori emas, taxminan 350-500 mm ni tashkil etadi. 1500 metr balandlikda iyulning oʻrtacha harorati 20-25°C, yanvarning oʻrtacha harorati esa −5 −7 °C ni tashkil etadi.
Murtazoqul Hazratqulov
Murtazoqul Hazratqulov (1943.17.7 — Jizzax tumani — 2002.2.12) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2000). Fargʻona pedagogika institutini tugatgan (1970). 1970-yildan Jizzax tuma-nidagi 10-maktab, 1981—2002-yillarda 16-maktabda kimyo-biol. oʻqituvchisi, maktab oʻquv boʻlimi mudiri.
Chemillé-sur-Dême
Aholisi
575 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 34,4 km2.
Abdukarim Hazratqulov
Abdukarim Hazratqulov (1895 — 1976) — shahrisabzlik kulol, koshinkor usta; ustazoda. Hunarni otasi usta Hazratqul va amakisi usta Rus-tam Egamberdiyevdan oʻrgangan; gʻijdu-vonlik usta Muroddan sopol buyumlarga naqsh ishlash usullarini, meʼ-moriy koshinlar tayyorlashni oʻzlashtirgan. H. Shahrisabz kulolligi anʼanalarini oʻz ijodida davom ettirdi: yengil gulli hoshiya bilan oʻralgan yirik (2—6 ta) aylanalarda "ol-malardan tup (daraxt)" yaratadi; mayin sariq, oq, yashil rang tuslari bilan sopolning tabiiy rangi uygʻunligida joʻshqin, ayni paytda nafis tasvirlar ishlaydi. Ifodalilik hamda shaf-fof yengil oquvchan boʻyoqlar ustaning oʻziga xos uslubini belgilaydi. H. ishlaridan namunalar respublika muzeylarida saqlanadi.
IC 5257
IC 5257 Indus yulduz turkumidagi Sc (ixcham spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Waiblingen
Hududi
Waiblingenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Tavush (qishloq)
Tavush  — Armenianing Tavush viloyati Berd tumanidagi qishloq.
Yeniköy, Çerkeş
Tarixi
Qishloq 1919-yildan beri shu nomga ega.
Geografiyasi
Qishloq Chanqiri viloyat markazidan 110km uzoqlikda joylashgan. Cherkes tumani markaziga 15km uzoqlikda. Qishloq Cherkeşning shimoli-g'arbiy qismida joylashgan. U Bolu-Amasya (Gerede-Cherkeş) davlat/xalqaro raqamli Bolu-Amasya (Gerede-Cherkeş) va Karabük-Çanqiri TCDD temir yo'lidagi Kurtchimeni poezd stantsiyasiga 2km qishloq yo'li bilan bog'langan.
Somerset (Kentucky)
Somerset AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Pulaski okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
11196 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 383,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 29,2 km2. Shundan 29,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 296 m balandlikda joylashgan.
Haybar dovoni
Haybar dovoni - Safedkoʻh tizmasidagi dovon, Afgʻoniston bilan Pokiston chegarasida. Uz. 53 km, eni 15–130 m. Eng baland joyi 1030 m. Temir yoʻl (Pokiston hududida) va avtomobil yoʻli oʻtgan.
.hk
.hk — Hong Kong uchun yuqori darajali milliy domen.
Ikkinchi darajali domenlar
Noaniq tarixiy sabablarga ko`ra qo`yidagi institutlar ikkinchi darajali domenlar sifatida ro`yhatdan o`tishgan:
Havolalar
Toppdomän
Horicon
Horicon AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Dodge County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3656 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 8,8 km2. Shundan 8,7 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 263 m balandlikda joylashgan.
Bonnétage
Bonnétage Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
714 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 40,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,8 km2. Dengiz sathidan 615 – 1045 m balandlikda joylashgan.
IC 5258
IC 5258 Pegas yulduz turkumidagi E-S0 (elliptik spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Haybatsoqi
Haybatsoqi (1846 - hozirgi Tojikiston Respublikasi Xatlon viloyati — 1906) — soqi. H. koʻplab doston, ter-ma, qoʻshiqlarni yoddan bilgan, doʻmbirani turli usullarda cherta bilgan va jarangli ovoz sohibi boʻlgan. H. mashhur Qunduzsoqining shogirdi sifatida anʼanaviy laqay soqichilik maktabiga xos boʻlgan "Goʻroʻgʻli" turkumidagi dostonlardan "Goʻroʻgʻlining tugʻilishi", "Goʻroʻgʻlining Gur-jistonga borib, Avazxonni olib kelishi", "Ahmadning Goʻroʻgʻliga daʼ-vosi", "Goʻroʻgʻlining qoshiga ikki elchining kelishi", "Koʻktemir sav-dogarning Avazxonga dori berishi", "Goʻroʻgʻlining Rayhonarab bilan uru-shi", "Goʻroʻgʻlining Sanam va Gavhar nomli qizlari", "Avazxon va qorakoʻz", "Avazning Girdob koʻliga safari", "Guloyimpari", "Nurali" kabi dostonlar va xalq qoʻshiqlarini ijro etib, oʻziga xos maktab yaratgan. H.ning oʻgʻli Toʻlasoqi (1886—1968) ham yirik goʻroʻgʻlixon sifatida min-taqada shuhrat qozongan.
.hm
Havolalar
Toppdomän
Sarry (Saône-et-Loire)
Sarry Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Charolles tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
135 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,4 km2.
Montrichard
Montrichard Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Blois tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,3 km2.
Misr — Italiya munosabatlari
Misr — Italiya munosabatlari Misr va Italiya oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir. Mamlakatlar Oʻrta yer dengizi ittifoqiga aʼzo. Italiya NATO aʼzosi, Misr esa AQShning NATOga aʼzo boʻlmagan asosiy ittifoqchisi hisoblanadi.
Tarixi
Mamlakatlar oʻrtasidagi birinchi aloqalar Rim Respublikasi va Ellinistik Misr davrida boʻlib, miloddan avvalgi 30-yilda Rimning Misrni qoʻshib olishi bilan yakunlangan. Milodiy 476-yilda Gʻarbiy Rim imperiyasi parchalangach, Misr 642-yil — arablar istilosigacha Vizantiya viloyatiga aylandi. Misr va Italiya oʻrtasidagi madaniy aloqalar vaqt oʻtishi bilan Misrning islomlashuvi va katolik cherkovining Italiyadagi taʼsirining kuchayishi tufayli tobora uzoqlashib borgan. 1914-yilda Misr Britaniya imperiyasidan mustaqillikka erishdi va Italiya bilan munosabatlar tiklandi. Italiyada Benito Mussolini va Milliy fashistik partiyaning hokimiyat tepasiga kelishi bilan Misr bilan Italiya munosabatlari juda keskinlashdi, bu esa Ikkinchi Jahon urushi davrida Misr operatsiyasining boshlanishiga turtki boʻldi. Urush tugaganidan keyin Misr-Italiya munosabatlari tiklandi.
2016-yilning fevral oyida Kembrij universitetining talabasi, italiyalik bedarak yoʻqolgan aspirantining jasadi qiynoqqa solinish izlari bilan Qohiradan topilgach, mamlakatlar oʻrtasidagi diplomatik munosabatlar jiddiy taranglashgan edi. Keyinchalik, Italiya oʻsha paytda Misrda ishchilar va kasaba uyushmalari huquqlarini himoya qilish sohasida sotsiologik tadqiqotlar olib borgan Julio Regenining oʻlimining jinoiy xarakteri tufayli Rimda maslahatlashish uchun Misrdagi elchisini qaytarib oldi. Misr huquq-tartibot idoralari italiyalik tergovchilar uchun nomaqbul boʻlgan Italiya fuqarosining taqdiri haqida ziddiyatli maʼlumotlarni taqdim etdi. Natijada, Italiya matbuoti va Tashqi ishlar vazirligi Misrda inson huquqlarining muntazam ravishda buzilishiga ishora qildi va Misr politsiyasi rahbariyati ushbu vaziyatga munosabatini oʻzgartirmasa, siyosiy sanksiyalar qoʻllash bilan tahdid qildi.
Savdo aloqalari
Italiya Misrning Yevropa Ittifoqi mamlakatlari orasida eng yirik savdo sherigi, dunyoda Amerika Qoʻshma Shtatlari va Xitoydan keyin hamkorlik sohasida uchinchi oʻrinda turadi. Italiyaning Misr iqtisodiyotiga kiritgan toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy sarmoyasi 2,6 milliard AQSh dollarini tashkil etadi, asosan transport va bank sohasiga eʼtibor qaratadi. Italiya Misrdagi beshinchi yirik Yevropa investori hisoblanadi. Maʼlumotlarga koʻra, 2014-yil yakuniga koʻra mamlakatlar oʻrtasidagi tovar ayirboshlash hajmi 6 milliard AQSH dollariga yetgan.
Karlstein an der Thaya
Karlstein an der Thaya Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Waidhofen an der Thaya (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 48.86 km2. 1524 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
IC 3634
IC 3634 Sunbula yulduz turkumidagi E? (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Femistokl
Femistokl (miloddan avvalgi taxminan 525 miloddan avvalgi taxminan 460) — Afina sarkardasi, demokratik guruh rahbari, yunonfors urushlari davrida (493/492 yildan) bir necha bor arxont va strateg. Umumyunon qarshilik harakatini tashkil etishda hal qiluvchi rol oʻynagan. Afinani dengizda hukmron davlat boʻlishiga va Delos ittifoqi tuzilishiga erishgan.
IC 5259
IC 5259 Lacerta yulduz turkumidagi NF (hali noaniq) tipli obyektdir.
Hospitalet de Llobregat
Hospitalet de Llobregat Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan shahardir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12,49 km2. Aholisi — 258642 kishi (2010).
Revel-Tourdan
Revel-Tourdan Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Vienne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
941 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 80,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,7 km2. Dengiz sathidan 267 – 444 m balandlikda joylashgan.
NGC 1730
NGC 1730 Quyon yulduz turkumidagi SBa tipli galaktikadir.
Bondelum
Bondelum Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordfriesland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,18 km2. 205 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
NGC 1730
Ushbu obyektni Francis Leavenworth 1885-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Bondelum
Hududi
Bondelumning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Feminizatsiya
Feminizatsiya (lot. femina — ayol, urgʻochi) — erkak organizmda ikkilamchi jinsiy belgilarning rivojlanishi. F. — gormonal muvozanatning buzilishi; odamlar, baliklar, suvda va quruqlikda yashovchilar, qushlar, sut emizuvchilarda kuzatilgan. F.ni bichilgan (qarang Axtalash) erkak hayvonlarga tuxumdonni kuchirib oʻtkazish yoki urgʻochi jinsiy gormon (esterogen) taʼsir ettirib, sunʼiy paydo qilish mumkin. Mas, bichilgan xoʻrozga tuxumdon koʻchirib oʻtkazilganida unda tovukdar uchun xos boʻlgan patlar, toj, jinsiy xattiharakatlar paydo buladi. Bichilgan erkak sut emizuvchilar (kalamushlar, maymunlar va boshqalar)da koʻchirib oʻtkazilgan tuxumdon yoki esterogen taʼsirida sut bezlari rivojlanadi; urgʻochilar uchun xos boʻlgan jinsiy instinktlar paydo boʻladi.
Muxtor Isoqulov
Muxtor Isoqulov (1921-yil Suzoq tumani, Oʻsh tumani, Fargʻona viloyati Rossiya imperiyasi — 2008-yil) — sovet, qirgʻiz partiya, davlat va jamoat arbobi. Qirgʻiziston Kompartiyasi Aravon tuman qoʻmitasi birinchi kotibi (1959—1971-yillar), Jalolobod shahar ijroiya qoʻmitasi raisi, Suzoq viloyati ijroiya qoʻmitasi qoʻmitasi raisi boʻlgan. SSSR Oliy Kengashining 7-chaqiriq deputati (1966—1970-yillar), Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashining 3- va 6-chaqiriqlari deputati etib saylangan.
Biografiyasi
Muxtor Isoqulov Jalolobod shahri ravnaqiga beqiyos hissa qo‘shgan. Muxtor Isoqulov 1921-yilda Suzoq viloyatida tug‘ilgan. Faoliyatining boshlanishi komsomol harakatini tashkil etish bilan bogʻliq boʻlgan. 1944-yilda Suzoq tuman komsomol komitetining birinchi kotibi etib saylangan. Respublika partiya maktabini tamomlagach, Jalolobod viloyat partiya qo‘mitasi bo‘lim mudirining o‘rinbosari tomonidan tasdiqlangan. 1952-yilda Muxtor Isoqulov Moskvaga KPSS Markaziy Komiteti apparatida ishlash uchun yuborilgan. 1953—1956-yillarda KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Oliy partiya maktabida tahsil olgan. Muxtor Isoqulov O‘qishni tamomlagach, Suzoq viloyat ijroiya qo‘mitasining raisi etib saylangan. 1959—1963-yillar va 1965—1971-yillarda Aravon viloyat partiya komitetining birinchi kotibi, soʻng Oʻsh viloyat partiya qoʻmitasi apparatida maʼmuriy-moliya organlari boʻlimi mudiri lavozimlarida ishlagan. 1975-yilning kuzida Jalolobod shahar ijroiya qo‘mitasining raisligiga saylanib, o‘n yil davomida shu yerda ishlagan. Ko‘p yillik fidokorona mehnati uchun Muxtor Isoqulov „Shon-sharaf belgisi“ ordeni,Lenin ordeni „Shon-sharaf belgisi“ ordeni shuningdek,Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining Faxriy diplomi koʻplab medallar va faxriy yorliqlar bilan taqdirlangan. SSSR Oliy Kengashining 7-chaqiriq deputati (1966—1970-yil), Qirgʻiziston SSR Oliy Kengashining 3 va 6-chaqiriqlari ikki marta deputati etib saylangan.
Muxtor Isoqulov umrining so‘nggi yillarida „Arslanbob“ MChJ bosh direktori lavozimida ishlagan. Jalolobod shahri yaqinida joylashgan „Sho‘rbuloq“ dam olish va davolash majmuasiga Muxtor Isoqulovning sharafiga nom berilgan.
Muxtor Isoqulov 2008-yil 21-yanvarda 87 yoshida vafot etgan.
Weinstadt
Weinstadt Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Rems-Murr-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 31,71 km2. 26421 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Weinstadtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Thomas Hitzlsperger
Thomas Hitzlsperger (1982-yil 5-aprelda Germaniyaning Myunxen shahrida tugʻilgan) — nemis yarim himoyachisi, Germaniya terma jamoasi tarkibida jahon chempionatining bronza medali sovrindori va Yevropa kubogi vitse-chempioni. 2005-yilning yozida Thomas Hitzlsperger erkin agent sifatida Germaniya Bundesligasining „Stuttgart“ futbol klubiga oʻtdi va u yerda darhol asosiy jamoaning oʻyinchisiga aylangan. 2008-yilning iyul oyidan 2009-yilning dekabr oyigacha „Stuttgart“ futbol klubi sardori boʻlgan. 2006—2007-yilgi mavsumda futbolchi Germaniya chempioni boʻlgan.
Xalqaro faoliyati
Thomas Hitzlsperger Germaniyaning 19 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi sardori edi. U Germaniya yoshlar terma jamoasida ham oʻynab, 20 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urgan. U asosiy Germaniya terma jamoasidagi birinchi oʻyinini 2004-yil 9- oktabrda Eron terma jamoasiga qarshi oʻtkazgan. U terma jamoadagi ilk golini 2006-yilning 6-sentabrida San-Marinoga qarshi o‘yinda kiritgan. Thomas Hitzlsperger 2010-yilgacha asosiy terma jamoada oʻynagan. Shu vaqt ichida Germaniya terma jamoasi tarkibida Thomas Hitzlsperger 2005-yilgi Konfederatsiyalar kubogining bronza medali, 2006-yilgi jahon chempionatining bronza medali va 2008-yilgi Yevropa chempionatining kumush medali sovrindori boʻlgan. Thomas Hitzlsperger Germaniya terma jamoasi libosida jami 52 ta o‘yin o‘tkazib, 6 ta gol urgan.
Faoliyatini tugatgandan soʻng
2016-yil 5-iyun kuni Thomas Hitzlsperger 2015—2016-yilgi mavsum yakunida „Stuttgart“ futbol klubi boshqaruv jamoasiga qo‘shildi. U klubdagi futbol maktabini boshqargan, 2019-yilda esa sport direktori lavozimini egallagan.
Sonora (Kentucky)
Sonora AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Hardin okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
350 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 163,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,1 km2. Shundan 2,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 221 m balandlikda joylashgan.
Kishmish
Kishmish — gʻujumi urugʻsiz uzum navlari guruhi. Bu guruhga Bedona, Oq kishmish, Qora kishmish, Pushti kishmish, VIR kishmishi va Hishrov kishmishi, Zarafshon kishmishi, Turkmaniston qizil kishmishi, Marmar kishmish, Soʻgʻdiyona kishmishi, Vatkani kishmishi, Tagʻob kishmishi, Astraxon kishmishi (dumaloq kishmish), Qora Korinka va boshqa kiradi. Ekologik-geografik jiqatdan sharqiy guruh navlariga mansub. K. koʻproq Oʻrta Osiyo, AQSH, Fransiya, Armaniston, Ozarbayjon, Rossiyaning jan. mintaqalarida oʻstiriladi. K.dan 24—30% mayiz toʻshadi, markali vinolar tayyorlanadi. Shu uzumlar mayizi ham baʼzan K. deyiladi.
Sassangy
Aholisi
149 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,1 km2.
Guduru (Andxra Pradesh shtati Kieishna tumani)
Machilipatnam, Pedana, Gudivada, Repalle - Guduruga yaqin shaharlar.
Posht Qaleh, Lorestan
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Posht Qaleh (, shuningdek, Posht Qal’eh sifatida romanizatsiya qilingan; Qalʼeh)  — Eron, Loriston viloyati, Dorud tumani markaziy tumaniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 453 nafar kishi hamda 98 oiladan iborat.
Hudson (Wisconsin)
Hudson AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. St. Croix County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
11913 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Femlar
Femlar — Vizantiyada 7—12-asrlarda harbiymaʼmuriy okruglar. F.ni sud, moliya, harbiy hokimiyatga ega boʻlgan stratiglar boshqargan. F. davlatga kungilli lashkarlar — stratiotlarni yetkazib bergan. 8—11-asrlarda F. mayda qismlarga boʻlib tashlangan, 12-asrda F.dagi hokimiyat grajdanlardan chiqqan amaldorlar — sudyalarga oʻtgan; F. oʻrniga yirik chegara harbiyhududiy birliklar — dukatlar va katepanatlar paydo boʻlgan. 13-asrda F. Nikeya imperiyasida saqlanib qolgan.
Karlstetten
Karlstetten Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Sankt Pölten-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 28.21 km2. 2059 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Hudson (Wisconsin)
Geografiyasi
Maydoni — 16,2 km2. Shundan 14,0 km2 quruqlik, 2,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 226 m balandlikda joylashgan.
IC 5261
IC 5261 Aquarius yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Bonnevaux (Doubs)
Bonnevaux Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
280 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,0 km2. Dengiz sathidan 826 – 1097 m balandlikda joylashgan.
Chemillé-sur-Indrois
Chemillé-sur-Indrois Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Loches tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
197 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 7,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 25,9 km2.
Montrieux-en-Sologne
Montrieux-en-Sologne Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Romorantin-Lanthenay tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
524 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 35,3 km2.
Oğulduruk
Oğulduruk — Turkiyaning Bolu viloyati Bolu tumanidagi qishloq. 2010-yilda 216 nafar aholi istiqomat qilgan.
Badalona
Badalona Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan shahardir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20,95 km2. Aholisi — 218886 kishi (2010).
Yakuplar, Çerkeş
Yakuplar — Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.
Reventin-Vaugris
Reventin-Vaugris Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Vienne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1623 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 87,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,5 km2. Dengiz sathidan 141 – 404 m balandlikda joylashgan.
Fenakit
Fenakit (yun. phenax — aldamchi) — orol silikatlari sinfiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi Be2[Si04], unda VeO 42—45%. Trigonal singoniyada kristallanadi. Kristallari, odatda, mayda prizmatik, baʼzan romboedrik, shuningdek, radialnursimon usimtalar va sferolitlar shaklida. Rangsiz, sargʻish, pushti, kulrang, oq. Shishadek yaltiroq. Tiniq, shaffof. Qattiqligi 7,5—8, zichligi 2,9—3 g/sm3. F. magmatizmdan keyingi genetik tipdagi konlarda — pegmatit, greyzen, gidrotermal tomirlar va metasomatitlarda uchraydi. Gidrotermal metasomatik hosilalarda flyuorit, sulfidlar va slyudalar bn, dala shpatli metasomatitlarda baʼzan gentgelvin bilan assotsiatsiyada boʻladi. F. kelajakda Be olinadigan manba. Yirik tiniq kristallari qimmatbaho tosh sifatida ishlatiladi.
Kasten bei Böheimkirchen
Kasten bei Böheimkirchen Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Sankt Pölten-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20.51 km2. 1239 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Mineral
Mineral (frans. mineral — ruda) — Yer (va boshqa kosmik jismlar)ning sirti va ichida fizikkimyoviy jarayonlar natijasida hosil boʻlib, kimyoviy tarkibi va fizik xususiyatlari bir biriga oʻxshash boʻlgan tabiiy jism; asosan, togʻ jinslari, ruda va meteoritlarning tarkibiy qismi.
Mineral aksariyat qattiq jismlar; kam hollarda suyuq Mineral ham (mas, tugma simob) uchraydi. Suvning Mineralga mansubligi baxsli, lekin muz Mineral deb qabul qilingan. Kristalli, amorf (metakolloidlar) va tashqi koʻrinishi kristallarga oʻxshash, lekin amorf, shishasimon holatdagi metamikt minerallar farq qilinadi.
Koʻpchilik Minerallar ion strukturaga ega. Ionlari tartibli joylashgan ideal strukturadan chetlashish hollari ham teztez uchrab turadi.
Mineral kristall panjarasinit ayrim strukturaviy elementlari (qatlam, paket, zanjirchalar va h.k.) shu ele-mentlar ichida strukturasi toʻliq saqlangani holda bir-biriga nisbatan bir oz siljigan boʻlishi mumkin. Natijada Mineralning politip modifikatsiyalari vujudga keladi. Politiplar katlami Minerallar (mas, slyuda, grafit, molibdenit, gilli Minerallar)da koʻp uchraydi. Agar polimorfizm hodisasi temperatura va bosimning oʻzgarishi bilan bogʻliq boʻlsa, Mineral politipiyasi esa ehtimol kristallarning oʻsishi sharoiti bilan bogʻliq. Minerallarning strukturaviy nuqsonlari, politipi va boshqa chetlanishlarini ideal strukturaga nisbatan qiyosiy oʻrganish Minerallarning paydo boʻlishidagi termodinamik sharoitni aniqlashga imkon beradi.
Minerallarning kimyoviy tarkibi, formulasi va tasnifi. Minerallar strukturasida kimyoviy elementlarning ahamiyati turlicha: baʼzilari yetakchi boʻlib, Minerallarning aosiy tarkibini belgilaydi; boshqalari xususiyatlari va atom (ion) tuzilishlari bilan asosiylariga yaqin boʻlib, Minerallarda izomorf (qarang Izomorfizm) aralashma (mas, seriy, indiy, kadmiy, galliy, selen, talliy, reniy, rubidiy, koʻpgina kamyob-yer elementlari) holida uchraydi.
Mineral tarkibining murakkabligi va yetarlicha barkaror emasligi izomorfizm hodisasi, submikroskopik kiritmalar, shuningdek, sorbsiya hodisasiga ham bogʻliq. Mineralda submikroskopik kiritmalar quyidagi qollarda roʻy berishi mumkin: eritma, qorishma va boshqa muhitning kristallanish jarayonida dispers aralashmalarni ushlab qolish natijasida (mas, kvarsdagi gazsuyuqlik kiritmalari, dala shpatidagi gematit kiritmalari); temperatura sharoitlarining oʻzgarishi natijasida qattiq qorishmalarning parchalanishi (dala shpatlarida pertitlarning hosil boʻlishi, murakkab sulfid va murakkab oksidlarning parchalanishi)dan; metamikt oʻzgarishda; bir Mineral oʻrniga boshqasi joylashgan hollarda yoki ikkilamchi oʻzgarishlar natijasida. Koʻpgina Minerallar (mas, magnetit) tarkibida doim turli qoʻshimchalar zarralari boʻladi.
Tabiatda tarqalgan jami Minerallarning chorak qismini silikatlar sinfi, 12% ini oksid va gidrokiyedlar, 13% ini sulfid va uning analoglari, 18% chasini fosfatlar, arsenat (vanadat)lar, 32%ini boshqa kimyoviy birikmalar tashkil etadi. Yer poʻstining 92% silikat, oksid va gidroksidlardan tarkib topgan. Kimyoviy birikmalari tipiga koʻra, Mineral oddiy (tugʻma elementlar) va murakkab tarkibli (binarli va boshqalar)ga boʻlinadi.
Minerallarning hozirgi qoʻllaniladigan tasnifiga kimyoviy birikmalar va kristall panjarasi tiplaridagi farqlar asos qilib olingan. Muayyan struktura tipiga mansub Mineralning tarkibi, shuningdek, uning izomorfizmdagi qonuniyatli oʻzgarishlari unda ishtirok etgan atomlar (ionlar) tuzilishi va kristallokimyoviy tavsifi, ularning radiusi, koordinatsion sonlari va kimyoviy bogʻlanish tipi bilan belgilanadi. Mineral konstitutsiyasi (tarkibi va struk-turasi) kristallokimyoviy formulalarda ifodalanadi.
Minerallarning tashqi qiyofasi ularning ichki strukturasi va vujudga kelish sharoitlari bilan belgilanadi. Ayrim Mineral individlarining oʻlchami 1 — 100 nanometrdan (kolloid minerallar) 10 m gacha (mas, pegmatitlardagi spodumen kristallari) boʻladi. Kristall strukturasi va oʻsish sharoitlariga bogʻliq holda Mineralning turli qiyofadagi izometrik (masalan, galit, galenit, sfalerit, olivin), varaqsimon va tangasimon (molibdenit, slyudalar, talk), taxtachasimon (barit va boshqalar), ustunsimon va ignasimon (rutil, akti-nolit, turmalin) kristallari vujudga keladi. Mineralning baʼzi kristallarida oʻziga xos shtrix chiziqlar, shunin-gdek, oʻsish va erish shakllarini kuzatish mumkin. Mineral morfologiyasi va qirralari tuzilishini batafeil oʻrganib, yaʼni kristallomorfologik tadqiqotlar oʻtkazib Mineral individlarining paydo boʻlish tarixini tiklash mumkin. Tabiatda Mineralning ayrim kristallari bilan birga oʻzaro qonuniy oriyentirlangan (qoʻshaloq, parallel), shuningdek, oʻzaro oriyentirlanmagan (mineral agregatlari) Mineral oʻsimtalari boʻladi. Agregat morfologiyasiga koʻra, ayniqsa, ekzogen Minerallar uchun xos boʻlgan druzalar (shchyotkalar), dendritlar, donachali, zich va tuproqsimon massalar, oolit va sferolitlar, sekretsiya va konkretsiyalar, turli oqiqlar farq qiladi. Mineral agregatlarni oʻrganish bilan mineralogiyaning maxsus ontogenik analiz boʻlimi shugʻullanadi. Mineralning morfologik xususiyatlarini bilish ularni tezroq aniqlashga yordam beradi.
Mineralning fizik xususiyatlari ularning kristall strukturasi va kimyoviy tarkibiga bogʻliq. Mineralning tabiiy kristallarida izomorfizm, mikro tuzilishining bir xil emasligi, tartibsizligi, nuqsonlarining mavjudligi va boshqa xossalariga koʻra, ularning xususiyatlari odatda doimiy emas. Mineral fizik xossalariga zichlik, mexanik, optik, lyuminessent, magnit, elektr, termik radioaktivlik va boshqa kiradi.
Mexanik xossalari ga qattiqlik, moʻrtlik, choʻziluvchanlik, ulanish tekisligi, sinish yuzasining kurinishi, egiluvchanlik, qayishqoklik kiradi. Mineral dastlab oʻrganilganda, odatda, uning nisbiy qattiqligi Moss shkalasiga muvofiq aniqlanadi.
Bükköy, Kastamonu
Bükköy — Turkiyaning Kastamonu viloyati Kastamonu tumaniga qarashli qishloq.
Mineral
Optik xossalari. Mineralning rangi, yaltirokligi, shaffoflik darajasi, nur sindirishi, nurni aks ettirishi, pleoxroizm va boshqa xossalari Mineral donachalarining ayrim qismlarida optik mikroskop yerdamida spektrning ultrabinafsha va infraqizil nurlarida oʻrganilishi mumkin (qarang Kristalloptika).
Hazrati Xizr masjidi
thumb| thumb|
Mineral
Mineralning yaltirokligi (metall, yarim metall va nometall — olmos, shishasimon, yogli, mumsimon, ipaksimon, sadafeimon va h.k.) uning sirtidan qaytgan nur miqdori va nur sindirish koʻrsatkichiga bogʻliq. Mineralning boshqa koʻpgina fizik xususiyatlari (lyuminessent, magnit, elektrik, radioaktivlik va boshqalar) qattiq jismlar fizikasida yaxshi oʻrganilmoqda.
Hazrati Xizr masjidi
Hazrati Xizr masjidi — Samarqanddagi meʼmoriy yodgorlik (19-asr oʻrtalari); afsonaviy oʻlmas shaxs Hazrati Xizr nomi bilan bogʻliq. Bino Shohizinda J majmuasi qarshisidagi tepalikda joylashgan qad. masjid poydevori ustiga qurilgan (mehrobdagi yozuvga koʻra 1855 y.). Masjid xonaqoh, uning 2 yonida hujralar, qoʻshimcha xonalar, ombor xona, minoradan iborat; keyinchalik binoga qoʻshimcha ayvon (1899), darvozaxona (1919) qurilgan. Bosh tarzidagi’ tik zinapoyadan darvozaxonaga chiqiladi, undan uncha katta boʻlmagan xonaga kiriladi. Darvoza peshtoqgumbazli, peshtoqning 2 burchagiga qubbasi qovurgʻali guldasta-minoralar ishlangan; peshtoqning chap tomonida ravoqli, oʻymakori bezatilgan 5 ta yogʻoch ustunli peshayvon jozibador naqshlar bilan serhasham bezatilgan, qirma usulidagi ganch bezaklar mahorat bilan ishlangan. Peshayvondan baland gumbaz bilan yopilgan xonaqohga utiladi. Tashqarisi piltavor gumbaz 8 qirrali poygumbazga oʻrnatilgan, oraligʻi muqarnaslar bilan ziynatlangan. Peshtoq hamda qafasali minora koshinkori bezatilgan, peshtoq poy-gumbaziga ravoqli darchalar ishlangan. Bino 20-asr 90-yillarida qayta taʼmirlandi.
Mineral
Tabiatda tarqalishi va hosil boʻlishi. Barcha Minerallar tarqalishiga koʻra, jins va ruda hosil qiluvchi [togʻ jinsi yoki ruda tarkibida qatnashuvchi, ikkinchi darajali yoki aksessorlar (tarkibida 1% dan kup boʻlmagan)], kam va juda kam uchraydigan, ahyon-ahyonda bitta uchraydigan turlarga bulinadi. Bu shartli bulinish, chunki baʼzi tabiiy jarayonda juda kam hosil buluvchi Mineral boshqa geologik sharoitlarda keng Tapkalgan buladi.
Har bir Mineral aniq geologik va fizikkimyoviy sharoitda muayyan bir tabiiy geokimyoviy jarayonlar natijasida vujudga kelib, oʻzining rivojlanish tarixiga ega. Mineral rivojlanish jarayonida vujudga kelish, oʻsish va oʻzgarish bosqichlarini oʻtaydi. Mineral va agregatlarining bu bosqichlari tadriji rus geologi D. P. Grigoryev tomonidan M. l a r ontogeniyasi nomi bilan birlashtirilgan (1961). Mineralning vujudga kelishi muhitning turli fazasida (eritma, qorishma, gaz) kechishi mumkin. Mineral oʻsish jarayonida izomorf yoki mexanik ravishda Mineral hosil qiluvchi muhitdagi aralashmalarni va suyuq, gazlisuyuq va gazli kiritmalarni qoʻshib oladi. Fizikkimyoviy sharoitning (mas, traning pasayishi, bosimning ortishi, yangi aralashmalarning kelib qoʻshilishi va h.k.) oʻzgarishi quyidagi holatlarga olib keladi: a) deformatsiya; b) Mineralning erishi; v) polimorf oʻzgarishlar; g) qattiq qorishmalarning parchalanishi; d) qayta kristallanish; ye) boshqa Mineral bilan almashinishiga olib keladigan kimyoviy oʻzgarish jarayoni. Agar bu oʻzgarishlarda avval mavjud boʻlgan Mineralning tashqi shakli saqlansa, psevdomorfoz Minerallar vujudga keladi. Bir tarkibning polimorf modifikatsiyalarida ifodalanadigan birlamchi va undan hosil boʻluvchi ikkilamchi Mineral psevdomorfozlari paramorfozlar (mas, vyursitdan sfalerit, grafitdan olmos) deyiladi. Turli reaksiyalar natijasida vujudga kelgan har qanday Mineral alohida, sof holda uchramaydi, hamma vaqt boshqa Minerallar hamroxligida boʻladi. Bir jara-yonda cheklangan maydon va vaqtda hamda maʼlum fizikkimyoviy sharoitda qonuniyatli ravishda hosil boʻluvchi Mineral birikmalar Minerallar paragenezisi yoki paragenetik assotsiatsiyalar deyiladi. Mineralning bir paragenetik assotsiatsiyasi rivojlanish jarayonida tabiiy muxit, temperatura, bosim va komponentlar konsentratsiyasining oʻzgarishi natijasida krnuniyati ravishda ikkinchisi bilan almashinadi. Vujudga kelayotgan Minerallar assotsiatsiyasini fizikkimyoviy diagrammalar yordamida tadqiq qilish paragenetik analizning asosi hisoblanadi. Mineralning bir konning oʻzida turli paragenetik assotsiatsiyasida, yaʼni turli bosqichda namoyon boʻlishi uning generatsiyasi deyiladi. Tabiiy reaksiyalar mahsuli boʻlgan Mineral uni hosil qilgan mu-hit, fazali holat, fizikkimyoviy parametrlar bilan uzviy bogʻliq. Bularning hammasi Mineral hosil boʻlish jarayonining har bir bo-sqichida Mineral tarkibi va xususiyatlarida uzgarib, oʻziga xos maxsus tipomorf belgilariga ega boʻladi. Mineral xreil boʻlgan muhit bilan bogʻliq boʻlgan kimyoviy struktura, fizik belgilarining majmui Mineral tipomorfizmi deyiladi. Minerallarning oʻzi yoki ularning parageneziyalari, shuningdek, ularning ayrim belgilari ham tipomorf boʻlishi mumkin. Mineralning tipomorf xususiyatlaridan foydali qazilmalarni qidiruv belgilari sifatida foydalanish mumkin.
Mineral endogen, ekzogen va metamorfizm jarayonlarida vujudga keladi. Hozirgi zamon "Minerallar genezisi" tushunchasi bir kancha masalalar, jumladan, Mineral hosil boʻlish jarayoni ximizmi, Mineral hosil boʻluvchi muhitning fazali holati va h.k. tavsifini oʻz ichiga oladi. Mineral genezisini tavsiflovchi obyektiv maʼlumotlarni olish foydali qazilma konlar geologik jarayonlarini va shakllanish tarixini oʻrganishga, shu bilan birga ularni izlash, razvedka qilish va sanoat ahamiyatini’ baqolashga imkon beradi.
IC 3635
IC 3635 Sunbula yulduz turkumidagi Sc (ixcham spiral galaktika) tipli galaktikadir.
IC 3635 Yerdan taxminan 150 million yorug'lik yili uzoqlikda joylashgan va birinchi marta 1903 yilda astronom Maks Wolf tomonidan kashf etilgan. Shuningdek, u oʻz markazida oʻta massiv qora tuynuk joylashgani bilan mashhur boʻlib, uning massasi Quyoshnikidan 40 million marta kattaroqdir.
Welzheim
Welzheim Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Rems-Murr-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 37,99 km2. 11 025 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Kishm
Kishm — Toharistonning qad. shaharlaridan biri. Badaxshontgi Koʻkcha daryosining irmogʻi Mashhad daryo boʻyida joylashgan. K. tarixiy manbalarda ilk oʻrta asrdan boshlab (6—7-asrlar) uchraydi. 8-asrda bu yerda Toharistonning turkiylardan boʻlgan bosh hukmdori — jabgʻusi Qutluq tardu (boshqa manbalarga koʻra, Xumorbek) yashagan; u, shuningdek, "eftalitlar shoqi" unvoniga ham ega boʻlgan. Somoniylar davrida (9—10-asrlar) K. da bir yoʻla 3 zarbxona boʻlib, u temuriylar davrida ham mavjud boʻlgan. B. Ahmedovnish fikricha, K. moʻgʻullar tomonidan bosib olinmagan, shahar 14-asrning 1-yarmigacha mustaqilligini saqlab qolgan. U katta bir viloyatning markazi boʻlgan. Marko Yaoyaoning maʼlumotiga koʻra, 14-asrda K.ning oʻz hokimi boʻlib, oʻnga togʻdagi bir qancha shahar va qishloqlar boʻysoʻngan. Shahar oʻrtasidan katta daryo oqib oʻtgan. K. atrofidagi aholi togʻlarda chorvachilik bilan shugʻullangan. 14-asr oxirida Amir Temur Badaxshonni egallaganda K. uning poytaxti boʻlib, Badaxshon shohi shu yerda yashagan. Temuriylar davrida K. rasman Samarqand, soʻng Hirotga qaram boʻlsada, amalda uni mahalliy sulola vakillari — Ba-daxshon shoxlari — Shoh Bahouddin, Shoh Mahmud va ularning avlodlari boshqargan. 1469 — 1505-yilda K.ni Xusravshoh idora etgan, soʻngra uni Shayboniylar qisqa muddatga egʻallashgan. K. Boburnknt ukasi Nosir mirzo qoʻliga oʻtgan; temuriylarning Badaxshondagi hukmronligi 1584-yilgacha, yaʼni uni Abdullaxon II egʻallaguncha davom etgan. 16—17-asrlarda — K. Badaxshon poytaxti. Ashtarxoniylaraan Nodir Muhammadxon davrida K. Abdulaziz sulton, soʻngra Xusrav sulton mulki boʻlgan. Hozirgi K. shahri Toliqon va Qunduzdan sharqda joylashgan alohida viloyatning maʼmuriy markazi hisoblanadi.
Karga, Çerkeş
Qargʻa — Turkiyaning Chanqiri viloyati Cherkes tumaniga qarashli qishloq.
Hayvonlar yogʻi
Hayvonlar yogʻi — baʼzi hayvonlarning yogʻ toʻqimalaridan yoki sutidan olinadigan mahsulot. Mol, qoʻy yogʻi va boshqa Hayvonlar yogʻi oziq-ovqat mahsuloti hisoblanadi. Mas, sigir sutidan olinadigan yogʻdan sariyogʻ tayyorlanadi. Dengizlarda yashaydigan sut emi-zuvchilar va baliqlar yogʻi tibbiyot-da, atir-upa sanoatida, margarin ishlab chiqarishda va boshqa maqsadlarda qoʻllanadi (qarang Yogʻ).
Hurley (Wisconsin)
Hurley AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Iron County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1646 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Irlandiya qahvasi
Tarixi
Spirtli ichimliklar qoʻshilgan Coffea Arabica 19-asrda mashhur boʻlgan. Lekin haqiqiy shuhrat qozongan irland qahvasi edi. Bu omadli tasodif va yaxshi reklama tufayli sodir boʻlgan.
20-asrning boshlarida Atlantika okeani boʻylab parvozlar gidrosamolyotlarda amalga oshirilgan. Ushbu transport usuli favqulodda vaziyatlarda qulay edi, ammo yoʻlovchilar qulayliksizlikda sayohat qilishgan. Samolyotlarda hech qanday izolyatsiya yoʻq edi, bitta reys taxminan 15 soat davom etgan, odamlar aeroportda charchagan va sovuq holda kelishgan. Parvozlar Irlandiyada yonilgʻi quyish uchun toʻxtab qolgan edi. Samolyotda texnik xizmat koʻrsatish paytida sayohatchilar isinish umidida eng yaqin barga borishgan.
Ovqat pishirish
Irlandiya qahvasini tayyorlashning turli usullari va retseptlari mavjud :
Klassik retsept
Natijada aniq chegaralari boʻlgan qora va oq qatlamlar boʻlishi kerak.
Musayelyan, Shirak
Musayelyan  — Armanistonning Shirak viloyati Ashotsk tumanidagi qishloq.
IC 5263
IC 5263 Indus yulduz turkumidagi SB0-a (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
.hn
.hn — Gonduras uchun yuqori darajali milliy domen.
Havolalar
Toppdomän
Borgwedel
Borgwedel Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,96 km2. 724 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Borgwedelning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Fenil
Fenil, S6N5 — bir valentli organik radikal, benzol qoldigʻi. Koʻpgina aromatik qator birikmalari tarkibiga kiradi (yana qarang Kimyoviy radikallar).
Montrouveau
Aholisi
110 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 5,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,8 km2.
Scratch (dasturlash tili)
thumb|Scartch interfeysi Scratch (скреч, skrech) dasturlash tili oddiy va tushunarli bo‘lganligi sababli, unda nafaqat o‘quvchilar, balki bog‘cha yoshidagi bolalar ham o‘z loyihalarini amalga oshirishlari mumkin.Scratch dasturlash muhitiga LEGO konstruktorlik dasturi asos qilib olingan, shu boisdan ham uning davomchisi hisoblanadi. Loyihalarni tashqi vositalar yordamida mustaqil HTML5, Android ilovalari, Bundle (macOS) va EXE fayllariga eksport qilish mumkin. Xizmat MIT Media Laboratoriyasi tomonidan ishlab chiqilgan bo'lib, 70 dan ortiq tillarga tarjima qilingan va dunyoning aksariyat qismlarida qo'llaniladi. Scratch o'qitiladi va maktabdan keyingi markazlarda, maktablar va kollejlarda, shuningdek, boshqa davlat bilim muassasalarida qo'llaniladi. 2023-yil 15-fevral holatiga ko‘ra, tilning rasmiy veb-saytidagi hamjamiyat statistikasi 103 milliondan ortiq foydalanuvchi tomonidan baham ko‘rilgan 123 milliondan ortiq loyihani, hozirgacha yaratilgan jami 804 milliondan ortiq loyihalarni (shu jumladan, baham ko‘rilmagan loyihalarni) va veb-saytlarga oyiga 95 milliondan ortiq tashrifni ko‘rsatadi.
Skript (dastur) — ma’lum algoritm asosida ketma-ket taxlangan rangli bloklar
Sprite (sprayt – asraguvchi ruh, farishta) — Scratch dasturi stilida yaratilgan obyekt
(qahramon). Spraytlar o‘z liboslari (costumes) va ularni harakatga keltiruvchi buyruqlardan
(skriptlar) tashkil topgan.
Stage (sahna) — dastur ishga tushirilgach, spraytlar harakatini kuzatish mumkin bo‘lgan ishchi
oyna.
Filosofema
Filosofema (yun.) — falsafiy tasdiq yoki falsafiy ta‘limot.
Scratch (dasturlash tili)
Scratch kabi veb-sayt foydalanuvchilarga turli xil medialarni (jumladan, grafika, ovoz va boshqa dasturlarni) ijodiy yo'llar bilan, masalan, video o'yinlar, animatsiyalar, musiqa va simulyatsiyalar kabi loyihalarni yaratish va "remikslash" orqali aralashtirish imkonini beradi.Blok — dasturning eng kichik (minimal) fragmenti (bo‘lagi). U buyruq, operator, o‘zgaruvchi
yoki funksiya bo‘lishi mumkin. Bloklar vazifasiga ko‘ra 9 ta rangga ajratilgan.
thumb| Bosilganda fonni o'zgartirish va belgini gapiradigan dastur <references group="" responsive="1">
.hr
.hr — Xorvatiya uchun yuqori darajali milliy domen.
Havolalar
Toppdomän
Katzelsdorf
Katzelsdorf Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Wiener Neustadt-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16.25 km2. 3025 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
IC 3636
IC 3636 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi *2 (karrali yulduz) tipli yulduzdir.
.ht
.ht — Gaiti uchun yuqori darajali milliy domen.
Havolalar
Toppdomän
Rives (Isère)
Rives Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
5620 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 515,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,9 km2. Dengiz sathidan 314 – 469 m balandlikda joylashgan.
Sassenay
Sassenay Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Chalon-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.