cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suv muhofaza zonasi
Suv muhofaza zonasi - daryo, kanal, suv ombori va boshqa suv manbalarini eroziya mahsulotlari, kasal tarqatuvchi mikroorganizmlar, kimyoviy va organik moddalar bilan ifloslanishdan saklash uchun xizmat qiladigan tabiiy oʻrmon yoki ekilgan daraxtzor mintaqasi. Suv muhofaza zonasiz. ning kengligi bir necha yuz metrdan oʻnlab kilometrgacha boʻlishi mumkin. Suv muhofaza zonasiz. da oʻrmon xoʻjaligini yuritishning maxsus tartibi joriy qilinadi: qoʻriqlash kuchaytiriladi, yogʻoch tayyorlash maqsadlarida daraxt kesish taqiqlanadi, daraxtlarni faqat oʻrmonzorlarni tiklash, parvarishini yaxshilash uchungina kesishga ruxsat etiladi. Oʻrta Osiyoning daryolari — Amudaryo, Sirdaryo va ularning irmoqlari boʻylab eni 400 m dan 20 km gacha boʻlgan oʻnlab ming ga maydonda polosa taqiq zona tarzida ajratilgan. Ayniqsa, katta suv omborlari atrofida muhofaza zonalari barpo etishda tabiiy va ekilgan daraxtzorlardan tashqari qishloq xoʻjaligi. ekinlari ham ekiladi. Bu joylarda xoʻjalik ishlari suv havzasining ifloslanish xavfini keskin kamaytiradigan holda olib boriladi; tuproq eroziyasiga qarshi almashlab ekish joriy qilinadi, keng marza va suv singdirgich kanallar kabi oddiy gidrotexnika inshootlaridan foydalanadi. Bevosita qirgʻoq yaqinida yerni haydash, chorva boqish va chorvachilik binolari qurish taqiklanadi. Masalan, Kattaqoʻrgʻon suv omborining Suv muhofaza zonasiz. deyarli 4 ming ga maydonni egallaydi, undan 3,5 ming ga maydonda daraxtzorlar barpo etilgan (1000 ga ortigʻi pistazor). Qayroqqum, Janubiy Surxon, Toshkent va boshqa suv omborlari atrofida ham katta Suv muhofaza zonasiz. tashkil etilgan. Yangi (Chorvoq, Norak, Toʻxtagʻul, Oqtepa, Tuyamoʻyin, Rogʻun va boshqalar) suv omborlari atrofida ham Suv muhofaza zonasiz. barpo etilgan (qarang Suv muhofaza oʻrmonlari).
Gulobod (Voseʼ tumani)
Gulobod  (Гулобод) — Tojikiston Respublikasining Xatlon viloyati, Vose  tumani, Abdiy Avazov jamoatiga qarashli daha. Jamoat markazigacha 2 km, tuman markaziga  5 km.
Nomsiztepa-17 (Samarqand viloyati, Pastdargʻom tumani)
Nomsiztepa-17 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Samarqand viloyatining Pastdargʻom tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Torariq“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Nomsiztepa-19 (Samarqand viloyati, Pastdargʻom tumani)
Nomsiztepa-19 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III—IV asrlar. Samarqand viloyatining Pastdargʻom tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Torariq“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
574 (son)
574 (besh yuz yetmish toʻrt) — 573 va 575 sonlari orasidagi natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Golshifteh Farahani
Rahuvar Farahani (1983-yil 13-iyulda tugʻilgan) Golshifteh Farahani nomi bilan tanilgan eronlik aktrisa. U M for Mother (2006), Body of Lies (2008), About Elly (2009), The Patience Stone (2012), Paterson (2016), Girls of the Sun (2018) va Extraction filmlaridagi ijrolari bilan tanilgan. U 2014-yil Sezar mukofotlash marosimida "The Patience Stone" filmi uchun „ Eng istiqbolli aktrisa“ mukofotiga nomzod boʻlgan.
Yoshligi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Press_Conference_of_M_For_Mother%2C_Fars_news_agency_office_-_8_November_2006_%287_8508170088_L600.jpg/220px-Press_Conference_of_M_For_Mother%2C_Fars_news_agency_office_-_8_November_2006_%287_8508170088_L600.jpg|thumb| Farahani 2006-yil Farahani Eronning Tehron shahrida tugʻilgan. U teatr direktori va aktyor Behzod Farahoniy va Fahimeh Rahim Nianing qizi. Uning singlisi aktrisa Shaghayegh Farahani . Golshifteh besh yoshida musiqa va pianino chalishni oʻrganishni boshlagan, keyinroq Tehrondagi musiqa maktabiga oʻqishga kirgan. 14 yoshida u Doriush Mehrjuiyning " The Pear Tree " filmida bosh rolni oʻynagan. Bu roli uchun Tehrondagi 16- Fajr xalqaro kinofestivalida „Eng yaxshi ayol roli“ uchun „Kristal rok“ mukofotini qoʻlga kiritgan.
Aktyorlik faoliyati
Farahani " About Elly " dramasida rol oʻynagan, u 2009-yilda Tribeca kinofestivalida „ Eng yaxshi film“ va Berlin xalqaro kinofestivalida „ Kumush ayiq“ mukofotiga sazovor boʻlgan. Hollywooddagi „ Body of Lies“ filmidagi roli tufayli Eron hukumati tomonidan Amerika tashviqoti bilan hamkorlik qilish va hijobsiz omma oldida koʻrinish bergani tufayli islom qonunlarini buzishda ayblangan. Unga 2009-yildan beri Eronga kirish taqiqlangan. Shundan beri Fransiyada istiqomat qiladi.
2016-yilda Farahani Parij teatrida Anna Karenina rolini ijro etgan. U, shuningdek, aktyor Adam Driver bilan rejissor Jim Jarmuschning " Paterson „ badiiy filmida Laura rolini oʻynagan. Film Rotten Tomatoes kino saytida 96 % maʼqullab, juda koʻp ijobiy sharhlarni olgsn.
2017-yilda u “Karib dengizi qaroqchilari: murdalar ertak aytmaydi fantastik filmida dengiz jodugari Shansa rolini oʻynagan.
2020-yilda " Extraction " jangovar filmida Nik Khan rolini oʻynagan.
U rejissor Doriush Mehrjuiyning „ Rumi’s Kimia“ filmida suratga tushishi rejalashtirilgan edi. Film Saide Ghodsning Kimia Khatoon romani voqealariga asoslangan.
Aktyorlikdan tashqari faoliyati
Eronda u Kooch Neshin (Koʻchmanchilar) guruhining aʼzosi boʻlgan, 2-Tehron avenyusida rok tanlovida gʻolib chiqqan. Eronni tark etgach, u boshqa surgundagi eronlik musiqachi Mohsen Namju bilan hamkorlik qilgan. Ularning Oy albomi 2009-yil oktabr oyida chiqarilgan.
2014-yil dekabr oyida Independent Critics Beauty Roʻyxatida 6-oʻrinni egallagan.
Parijga koʻchib oʻtganidan soʻng u Roland Joffe, Xuner Salim va Marjane Satrapi va boshqa rejissorlar bilan hamkorlik qilgan. Farahani 63- Lokarno kinofestivalida hakamlik qilgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Golshifte_Farahani.jpg/220px-Golshifte_Farahani.jpg|thumb| Golshifteh Farahoniy BBC Forsga bergan intervyusida
Blekaut
Elektr taʼminotidagi uzilish (shuningdek, elektr quvvatining uzilishi, quvvatning uzilishi, elektr uzilishi) oxirgi foydalanuvchini elektr tarmogʻi bilan taʼminlanishini yoʻqotishdir."Blekaut" asosan butun bir hududda elektr taʼminoti uzilishini anglatadi.
Elektr tarmogʻida elektr uzilishining koʻplab sabablari bor. Bunday sabablarga misol sifatida elektr stantsiyalaridagi nosozliklar, elektr uzatish liniyalari, nimstansiyalar yoki tarqatish tizimining boshqa qismlarining shikastlanishi, qisqa tutashuv, kaskadli nosozlik, sugʻurta yoki oʻchirgichning ishlashi kiradi.
Atrof-muhit va jamoat xavfsizligi xavf ostida boʻlgan joylarda elektr uzilishlari ayniqsa muhimdir. Kasalxonalar, kanalizatsiya tozalash inshootlari va shaxtalar kabi muassasalarda, odatda, elektr quvvati yoʻqolganda avtomatik ravishda ishga tushadigan kutish generatorlari kabi zaxira quvvat manbalari boʻladi. Telekommunikatsiya kabi boshqa muhim tizimlar ham favqulodda quvvatga ega boʻlishi kerak. Telefon stansiyasining akkumulyator xonasida odatda zaxira uchun qoʻrgʻoshin-kislotali batareyalar massivlari, shuningdek, uzoq vaqt uzilishlar paytida generatorni ulash uchun rozetka mavjud.
Turlari
Elektr taʼminotidagi uzilishlar uzilish davomiyligi va taʼsiriga koʻra uch xil turga boʻlinadi:
Elektr taʼminoti uzilishidan Energiya tizimlarini himoyalash
Elektr taʼminoti tarmoqlarida tarmoq komponentlarini haddan tashqari yuklamaslik uchun elektr energiyasi ishlab chiqarish va elektr yuki (talab) har soniyada teng boʻlishi kerak, chunki bu ularga jiddiy zarar etkazishi mumkin. Himoya oʻrni va sigortalar avtomatik ravishda ortiqcha yuklarni aniqlash va shikastlanish xavfi ostida boʻlgan kontaktlarning olib tashlash uchun ishlatiladi.
Mariya Luiza Gannoverskaya
Biografiyasi
Mariya Luiza - Gannoverlik valiahd shahzodasi Ernst Avgust va uning rafiqasi Daniya Tayraning to'ng'ich qizi, Daniya qiroli Kristian IX va Gessen-Kassellik Luiza Vilgelminaning kenja qizi.
Blekaut
Elektr taʼminoti uzilishidan Energiya tizimlarini himoyalash
Muayyan sharoitlarda tarmoq komponentining yopilishi tarmoqning qoʻshni segmentlarida oqim oʻzgarishiga olib kelishi mumkin, bu esa tarmoqning katta qismining kaskadli ishdan chiqishiga olib keladi. Bu bino, blok, butun shahar, butun elektr tarmogʻigacha boʻlishi mumkin.
Mariya Luiza Gannoverskaya
Biografiyasi
1900-yil 10-iyunda Gmundenda Mariya Luiza Baden shahzodasi Maksimilian, Baden shahzodasi Vilgelmning o'g'li,Prussiya generali va Buyuk Baden gersogi Frederik I ning ukasi va uning rafiqasi Leyxtenberg gertsoginyasi Mariyaga uylandi.Badenlik Maksga turmushga chiqqan Mari Luizning ikki farzandi bor edi:
Blekaut
Elektr taʼminoti uzilishidan Energiya tizimlarini himoyalash
Zamonaviy energiya tizimlari bunday kaskadli nosozliklarga chidamli, ammo bu muqarrar boʻlishi mumkin. Bundan tashqari, kamdan-kam uchraydigan keng koʻlamli nosozliklarning oldini olishning qisqa muddatli iqtisodiy foydasi yoʻqligi sababli, tadqiqotchilar vaqt oʻtishi bilan tarmoqning chidamliligini yoʻqotish tendentsiyasi mavjudligidan xavotir bildirdilar, bu faqat yirik nosozlik sodir boʻlgandan keyin tuzatiladi. 2003-yil nashrida Karreras va hammualliflar kichik uzilishlar ehtimolini kamaytirish faqat kattaroq boʻlish ehtimolini oshirishini taʼkidladilar. Bunday holda, individual mijozni xursand qilishning qisqa muddatli iqtisodiy foydasi keng miqyosli oʻchirishlar ehtimolini oshiradi.
AQSH Senatining Energetika va tabiiy resurslar qoʻmitasi 2018-yil oktabr oyida „blekaut“ni, butun tizim boʻylab elektr quvvati yoʻqolganidan keyin elektr energiyasini qayta tiklash jarayonini oʻrganish boʻyicha tinglov oʻtkazdi. Eshitishning maqsadi Kongressga elektr tarmogʻi shikastlangan taqdirda elektr energiyasi sanoatida zaxira rejalari nima ekanligini bilib olish edi. Elektr tarmogʻiga tahdidlar orasida kiberhujumlar, quyosh boʻronlari va ogʻir ob-havo va boshqalar kiradi. Misol uchun, „2003-yilgi shimoliy-sharqiy blekaut“ oʻsib chiqqan daraxtlar yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalariga tegishi natijasida yuzaga kelgan. AQSh va Kanadada 55 millionga yaqin odam elektr energiyasidan mahrum boʻldi va uni qayta tiklash taxminan 6 milliard dollarga tushdi.
Kompyuter tizimlarini elektr uzilishlaridan himoya qilish
Mantiqiy sxemalarni oʻz ichiga olgan kompyuter tizimlari va boshqa elektron qurilmalar toʻsatdan quvvat yoʻqolishi natijasida kelib chiqishi mumkin boʻlgan maʼlumotlar yoʻqolishi yoki apparat shikastlanishiga moyil. Bularga maʼlumotlar tarmogʻi uskunalari, video proyektorlar, signalizatsiya tizimlari va kompyuterlar kiradi. Kompyuter tizimlarini bundan himoya qilish uchun uzluksiz quvvat manbai yoki „UPS“ dan foydalanish, agar asosiy quvvat manbai qisqa vaqt ichida ishlamay qolsa, doimiy elektr oqimini taʼminlashi mumkin. Elektr quvvati tiklanganda apparatga zarar yetkazishi mumkin boʻlgan kuchlanishdan himoya qilish uchun ortiqcha kuchlanishni oʻzlashtiradigan kuchlanish himoyachisi deb ataladigan maxsus qurilmadan foydalanish mumkin.
Keng maydondagi uzilishdan keyin quvvatni tiklash
Keng hududdagi uzilishdan keyin elektr energiyasini tiklash qiyin boʻlishi mumkin, chunki elektr stantsiyalarini onlayn rejimga qaytarish kerak. Odatda, bu tarmoqning qolgan qismidan keladigan quvvat yordamida amalga oshiriladi. Tarmoq quvvati umuman yoʻq boʻlganda, elektr tarmogʻini ishga tushirish uchun qora ishga tushirishni amalga oshirish kerak. Buni amalga oshirish vositalari koʻp jihatdan mahalliy sharoitga va operatsion siyosatga bogʻliq boʻladi, lekin odatda uzatish xizmatlari mahalliylashtirilgan „quvvat orollarini“ oʻrnatadilar, ular keyinchalik asta-sekin birlashtiriladi.
Elektr chastotasini yumshatish
Kritik nuqta yaqinidagi kaskadli nosozliklarni iqtisodiy jihatdan mumkin boʻlgan tarzda yumshatishga urinishning oqibatlari koʻpincha foydali emas va koʻpincha zararli boʻlishi mumkin. OPA oʻchirish modeli yordamida uchta yumshatish usuli sinovdan oʻtkazildi:
A. E. Motter tomonidan faqat mahalliy maʼlumotlardan foydalangan holda katta kaskadli nosozliklarni (oʻchirishlar) nazorat qilish uchun tarmoqqa asoslangan murakkab model taklif qilingan.
2015-yilda elektr taʼminotidagi uzilishlar taʼsirini kamaytirish uchun taklif qilingan echimlardan biri M.S. Solih.
Ikki jangchi
"Ikki jangchi" — 1943-yilda rejissor Leonid Lukov tomonidan Ulugʻ Vatan urushi yillarida Toshkentda evakuasiya sharoitida suratga olingan badiiy film. 1963-yilda M.Gorkiy nomidagi kinostudiya filmning “yangi nashri”ni yaratdi. Lev Slavinning "Mening vatandoshlarim" romani asosida Ulugʻ Vatan urushi davridagi ikki sovet jangchilarining abadiy doʻstligi haqida hikoya qiladi.
Mazmuni
1941-yil edi. Oʻsha mahalda Leningrad frontida ogʻir va shiddatli janglar ketardi. Ajralmas doʻstlik rishtalari shiddatli janglarning qiyin damlarida jangchilarga yordam berdi. Odessalik payvandchi, pulemyotchi Arkadiy Dzyubin Ural poʻlat ishlab chiqaruvchisi Sasha Svinsov bilan qalin doʻst boʻlishga ahdlashishdi. Ammo chin doʻstlar bir kuni jiddiy janjallashib qolishadi: bir kunlik ta’til olgan ikki doʻst Leningrad boʻylab sayr qilishadi. Sasha doʻstiga shaharda Tasya ismli qizi borligini,  qiz uni mehmonga taklif qilganini aytadi. Oqshom esa doʻstlar Tasyanikiga borishganida, Arkadiy bir daqiqa ham ularni zeriktirmadi. U hazil mutoyibaga boy voqealarni aytib, qoʻshiq ham kuyladi. Ammo Sasha hamon gʻamgin edi.
Arkadiy va Sasha tungi payt oʻzlarining harbiy qismlariga qaytib kelishganida, shiddatli jang boʻlib, koʻplab quroldoshlari halok boʻlganligi ma’lum boʻladi. Jangchilarni ruhini koʻtarish uchun Arkadiy oʻzining odatiy aql-zakovati bilan oʻrtoqlariga Sashaning "baxtsiz" sevgisi haqida gapirib beradi. Svinsov doʻstining bu hazilidan xafa boʻlib, ular bahslashib qolishadi, lekin bu bahs uzoqqa choʻzilmaydi. Bu orada jang shiddatli tus oladi va Dzyubin bunkerni hujum qilayotgan dushmandan himoya qiladi.
Afgʻonistonda buddizm
thumb| [[Bomiyon Budda haykallari|Bomiyon Buddalaridan biri (2001 yilda Tolibon tomonidan vayron qilingan) 1977 yil avgust oyida suratga olingan]] thumb| Jaloloboddagi qadimgi Buddist gʻori, 2009 yil Gautama Budda tomonidan asos solingan hind dini boʻlgan buddizm birinchi marta hozirgi Afgʻonistonga Mauriya imperiyasining uchinchi imperatori Ashoka (mil.avv. 268-232 yillar) kirib kelgan. Mamlakatda Buddizmning eng qadimiy diqqatga sazovor joylari orasida Qandahor yaqinidagi Chil Zena qoyasida topilgan togʻ yonbagʻirlaridagi yunon va oromiy tillarida ikki tilli yozuv boʻlib, u miloddan avvalgi 260 yilga tegishli. Din Hindukush togʻ tizmasining janubida joylashgan hududlarda keng tarqalgan.
Ikki jangchi
Mazmuni
Jiddiy jarohat olgan jangchi vazifani uddasidan chiqadi. Doʻsti uchun Sasha oʻz hayotini xavf ostiga qoʻyib, yarador doʻstini jang maydonidan olib chiqadi.
Afgʻonistonda buddizm
Bu davrda Afgʻonistonda koʻplab taniqli buddizm homiylari yashagan: Menander I (mil.avv. 165-130 ), yunon-baqtriya podshohi, buddizmning taniqli homiysi boʻlgan va pali tilidagi buddist matni Milinda Panhada nomi keltirilgan; Miloddan avvalgi 2-asrda yashagan hind-yunon rohibi Mahadxarmaraksita „Alasandra“ (Yonas shahri)dan Shri Lankaga qadar hududlardagi 30 000 ta buddist rohiblarni boshqargani aytiladi. II-asrda yashagan kushonlik rohib Lokaksema Xan sulolasi hukmronligi davrida Xitoyning poytaxti Luoyang shahriga sayohat qilgan va Mahayana buddizm bitiklarini xitoy tiliga birinchilardan tarjima qilgan.
Ikki jangchi
Qoʻshiqlar
“Qorongʻu tunlar” va “Shalandlar, toʻla baliqlar” qoʻshiqlari (Nikita Bogolovskiy musiqasi, Vladimir Agatov she’ri) Mark Bernes tomonidan kuylangan va u filmga katta shuhrat olib kelgan.
Afgʻonistonda buddizm
Afgʻoniston shimolidagi qadimiy Balx shahri yaqinida joylashgan Nava Vixara monastirlari asrlar davomida Oʻrta Osiyoda buddaviylik markazi sifatida faoliyat yuritgan.
Milodiy VII-asrda islom dini kirib kelgandan keyin Afgʻoniston, arablar tomonidan bosib olingach buddaviylik dini tanazzulga uchragan; X-XII asrlarda Gʻaznaviylar davrida mintaqada buddaviylik yanada tanazzulga yuz tutdi. Buddizm Afgʻonistonda XIII asrda moʻgʻullar istilosi paytida yoʻq qilindi XIV asrdan keyin hududda buddistlar mavjud boʻlganligi haqida hech qanday maʼlumot yoʻq.
Tarixi
Afgʻoniston hududlari asrlar davomida koʻplab madaniy va diniy oʻzgarishlarga guvoh boʻlgan. Yaqin Sharq, Janubiy Osiyo va Markaziy Osiyo madaniyatlari oʻrtasidagi mazkur hududning geografik joylashuvi hamda mashhur Ipak yoʻliga yaqinligi mahalliy tarixiy va madaniy taraqqiyotning asosiy harakatlantiruvchi kuchi boʻlgan. Katta taʼsirlardan biri ushbu hududning Aleksandr Makedonskiy tomonidan bosib olinishi boʻlib, u hududni bir muncha vaqt ellinistik dunyoga qoʻshdi va bu mintaqada buddizm diniy sanʼatiga kuchli ellinistik taʼsir koʻrsatdi. Miloddan avvalgi 305 yilda Salavkiylar imperiyasi Hindiston Maurya imperiyasi bilan ittifoq tuzdi. Mauryanlar buddizmni Hindistondan olib kelishdi va miloddan avvalgi 185-yilgacha Hindukush janubidagi hududni boshqarishdi."Iskandar ularni ariylardan tortib olib, oʻziga xos turar-joylar qurdi, lekin Selevk Nikator ularni nikohdan oʻtkazish va evaziga 500 ta fil olish sharti bilan Sandrokotga (Chandragupta) berdi."
- Strabon
thumb| Mes Aynak Buddizm [[Stupa|stupasi, 2011 yil]] Bu oʻzgarishlar davrida hududning katta qismi Baqtriya va Soʻgʻdiyona podshohliklariga qarashli boʻlib, ular islom kirib kelgunga qadar buddizmga eʼtiqod qilishgan.
Mauriya imperiyasi tanazzulidan soʻng, buddizm Kushon imperiyasi hukmronligi ostida ham gullab-yashnadi, Yuechji deb nomlangan qabilalar hozirgi Afgʻoniston hududiga kirib kelishiga Afg‘onistonda hozirda buddizm madaniyatidan qolgan ko‘plab yodgorliklar guvohlik beradi.
Sosoniy lar sulolasi musulmonlar qoʻliga oʻtganidan koʻp oʻtmay (milodiy 651-yil), Balxdagi Nava Vixara monastiri musulmonlar hukmronligi ostiga oʻtdi (milodiy 663-yil), ammo monastir kamida yana bir asr oʻz faoliyatini davom ettirdi. Milodiy 715-yilda Abbosiylar xalifaligi tomonidan Balxdagi qoʻzgʻolon bostirilganidan soʻng, koʻplab fors buddist rohiblari Ipak yoʻli boʻylab sharqqa oʻzlariga yaqin Sharqiy Eron tilida soʻzlashuvchi Xoʻtan Budda shohligiga qochib ketishdi. Nava Vixaraning merosxoʻr maʼmurlari, fors barmakiylari monastir bosib olingandan soʻng buddizmdan islomni qabul qildilar va Bagʻdoddagi Abbosiy xalifalari davrida kuchli vazirlarga aylandilar. Oilaning oxirgi vazirlari Jaʼfar ibn Yahyo " Ming bir kecha "dagi ko‘plab ertaklarning bosh qahramonidir. Xalq ertaklari va xalq madaniyatida Jaʼfar tasavvuf, sehrgarlik va islom doirasidan tashqaridagi urf-odatlarni bilish bilan mashhurdir.
Buddaviylik dini Afgʻonistonni Umaviylar tomonidan bosib olinishi va Abbosiylar xalifaligi hukmronligidan keyin ham omon qoldi. Afgʻonistondagi buddizm XIII asrda moʻgʻul qoʻshinlari tomonidan moʻgʻul istilolari paytida samarali ravishda yoʻq qilindi.
Arxeologik topilmalar
thumb| Buddist Jatakamalaning qoʻlyozma boʻlagi, [[Sanskrit|sanskrit tilida Gilgit — Bamiyan toifa-II protosarada yozuvida (Toyuk) yozilgan; taxm. mil. VIII asr, Berlin etnologiya muzeyi]]
Bomiyon monastiri kutubxonasi
Ilk buddist maktablaridan biri, Mahasāṃghika — Lokottaravada, Bomiyan hududida mashhur boʻlgan. Xitoylik buddist rohib Syuantsang eramizning VII asrida Afgʻonistonning Bomiyon shahridagi Lokottaravada monastiriga tashrif buyurgan va bu monastir joyi arxeologlar tomonidan topib oʻrganilgan. Ushbu monastir kolleksiyasidagi qayin poʻstlogʻi va palma barglari qoʻlyozmalari, shu jumladan Mahayana sutralari topilgan va ular hozir Schøyen kollektsiyasida joylashgan. Baʼzi qoʻlyozmalar Gandhariy tilida va Kharosthhi yozuvida, boshqalari esa sanskrit tilida va Gupta yozuvi shakllarida yozilgan. Ushbu monastir kolleksiyasidan saqlanib qolgan qoʻlyozma va parchalar quyidagi manbaviy matnlarni oʻz ichiga oladi:
Buddaviylarning yodgorliklari
2010-yil avgust oyida Afg‘onistonning Kobuldan janubda joylashgan Logar viloyatidagi Mes -Aynoqda 42 ga yaqin buddist yodgorliklari topilgani haqida xabar berildi. Arxeologlarning fikriga koʻra, bu buyumlarning baʼzilari II asrga tegishli. Baʼzi buddist yodgorliklari Gʻazna shahrida topilgan. Logardagi buyumlarga ikkita Buddist ibodatxonasi (Stupalar), Budda haykallari, freskalar, kumush va oltin tangalar va qimmatbaho munchoqlar kiradi.
Suv muhofaza oʻrmonlari
Oʻrmon daraxtlari koʻchatlari maxsus koʻchatxonalarda yetishtiriladi. Togʻ yon bagʻirlarida terassalar tayyorlash, koʻchatlar oʻtqazish uchun mashina va mexanizmlar kompleksi keng qoʻllaniladi.
Toe oʻrmonzorlarini muhofaza qilish va kengaytirishda qoʻriqxonalarning ahamiyati katta (qarang Zomin togʻoʻrmon davlat qoʻriqxonasi, Nurota davlat qoʻriqxonasi). Ihota daraxtzorlari daryo yoqalarida, yirik magistral kanallar (Janubiy Mirzachoʻl, Katta Fargʻona, Qarshi, AmuBuxoro mashina kanali, Qoraqum va h.k.), xoʻjaliklararo va xoʻjalik kanallari boʻyida, suv omborlari (Qayroqqum, Kattaqoʻrgʻon, Janubiy Surxon, Chorvoq, Tuyaboʻgʻiz va boshqalar) atroflarida tashkil qilingan. Qirgʻoq boʻylari va qayirlarda, asosan, jiyda, terak, tol, qayragʻoch va boshqa ekiladi.
Ad.:Xanazarov A.A., Molderf B.C., Texnologicheskiye osnovi sozdaniya zashitnix lesnix nasajdeniy v gorax, T., 1988.
Abdushukur Xonazarov.
Umiida
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Traditional_lands_of_Australian_Aboriginal_Tribes_around_Derby.png/220px-Traditional_lands_of_Australian_Aboriginal_Tribes_around_Derby.png|right|thumb| Derbi, G'arbiy Avstraliya atrofidagi aborigen qabilalarining an'anaviy yerlari Qabila nomi Umida, shuningdek, Umida va Umede deb ham yoziladi, shimoliy G'arbiy Avstraliyaning Kimberli mintaqasining mahalliy avstraliyalik xalqi hisoblanadi.
Til
Umiida qabilasi odamlari (g'arbiy) Worrorra tilining lahjalaridan birida so'zlashganlar. Ular haqida juda kam narsa ma'lum hamda Ungarrangu 1960-yillarda Xovard Kout tomonidan yo'q qilinganligi ma'lum.
Mamlakat
Norman Tindalening hisob-kitoblariga ko'ra, ularning qabilaviy mustamlakari ularga 1,800 mi2 tayinlaydilar. Yampi Sound qirg'oq chizig'i va uning kirish joylari bo'ylab, janubda Konus ko'rfazigacha egallanadi. Bundan tashqari, shimolga qarab, ular Koolandan Makligacha bo'lgan orollarga egalik qilishardi. Ularning g'arb tomon kengayishi Baturst oroli, Bayliss oroli va Striklend ko'rfazigacha yetib boradi. Ularning ichki hududlari faqat suv havzasigacha yetgan edi.
Ijtimoiy tashkilot va hayot
Umiidalar oroldagi ko'chmanchi chorvador xalq bo'lib, qabila bilan do'stona munosabatda bo'lgan Djaui va Unggarranggu qabilalari bilan birga o'z hududlaridagi ko'plab orollardan dengiz manbalarini yig'ishgan va ulardan foydalanishgan.
Mifologiya
Worrorraning boshqa qo'shni xalqlari singari Umiida ham Wandjina/Wunggurr madaniy hududiga tegishli hisoblanib, u yerni orzu qilganlar Wandjina, chuchuk suv yaratuvchisi, asosiy yashash joylarning qo'riqchilari va oddiy Worrorran kamalak iloni Vunggurrni tasavvur qilishadi.
Aloqa tarixi
Umiida qabilari aholisining bir qismi Beagle ko'rfaziga olib ketilgan va u yerda barchalari vafot etishgan. Umiida naslidan bo'lgan odamlar esa Brumda, ya'ni Garbiy Avstraliyada yashashlari hali ham ma'lum.
Moskvadagi Bagration haykali
Pyotr Ivanovich Bagration haykali — rus piyoda qoʻshinlari generali, knyaz, 1812-yilgi Vatan urushi qahramoni. Yodgorlik oʻz jangchilarini hujumga chorlayotgan sarkarda obrazini ifodalaydi. Yodgorlikdagi yozuv: „Pyotr Ivanovich Bagrationdan minnatdor vatan“.
Yodgorlik Kutuzov prospektining juft tomonida Bashnya-2000 biznes majmuasi oldidagi Bagration nomli skverda joylashgan.
Yaratilish tarixi
U 1999-yil 5-sentabrda ochilgan. Mualliflar: haykaltarosh — akademik Merab Merabishvili, arxitektor — akademik B. I. Txor. 2011-yilda yodgorlikni qayta tiklash ishlari olib borildi — quyma nuqsonlari tuzatildi, toʻsiq koʻchirildi va choklari toʻldirildi. Ish tugagandan soʻng, yodgorlik Butun Gruziya katolikos-patriarxi Iliya II tomonidan muqaddaslashtirildi.
Xususiyatlari
Ushbu yodgorlik 1984-yilda Tbilisida oʻrnatilgan Bagration yodgorligining deyarli aniq nusxasidir. Asosiy farqlar shundaki, Moskva yodgorligi balandroq, Gruziyadagi yodgorlikda qilich tushirilgan, Moskva yodgorligida esa qilich koʻtarilgan.
Bagrationning koʻkragida uning hayoti davomida olgan ordenlari toʻgʻri koʻrsatilgan — Birinchi chaqiriq Muqaddas Havoriy Andrey ordeni, ikkinchi darajali Avliyo Georgiy ordeni, birinchi darajali Muqaddas Anna ordeni. va Avliyo Aleksandr Nevskiy ordeni.
Lemud
Lemud – Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Metz-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
297 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 69,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,3 km2. Dengiz sathidan 216 – 242 m balandlikda joylashgan.
Stephanie Vogt
Stephanie Vogt (, oʻzbekchada talaffuzi: Stefan Vog: 1990-yil 15-fevralda tugʻilgan) Lixtenshteynlik isteʼfodagi tennischi.
Lixtenshteyn Fed Kubogi jamoasida oʻynagan Vogt 23-18 hisobida gʻalaba va magʻlubiyat rekordini qoʻlga kiritdi.
Hayoti
Vogt 1990-yil 15-fevralda Erika va Evaldning ota-onasida tugʻilgan (ikkinchisi 2007-yilda vafot etgan). U besh yoshida tennis oʻynay boshladi. Bir muncha vaqt Shveysariya oʻsmirlar jamoasi bilan oʻynaganidan soʻng, u 2006-yilda professionalga aylandi va bir vaqtning oʻzida Zoltan Kuxarski bilan mashgʻulot oʻtkazish uchun Vengriyaga koʻchib oʻtishga qaror qildi, bu esa 2008-yilda WTA reytingida 200-oʻrinlarni egallashga olib keladi. U 2008-yilda Pekinda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlariga taklifnoma olish huquqini qoʻlga kiritdi, biroq u patella jarohati tufayli uni tark etishga majbur boʻldi, bu esa keyinchalik jarrohlik amaliyotini talab qildi. Tizza reabilitatsiyasi taxminan 18 oy davom etdi, bu vaqt davomida Vogt 2011-yilda professional davraga qaytishdan oldin maktabni tugatdi. Vogt 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlarida Lixtenshteyn bayroqdori boʻlish sharafiga sazovor boʻlgan va 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida Lixtenshteynni himoya qilgan. 2016-yil avgust oyida nafaqaga chiqqanida, u oʻz mamlakatini himoya qilgan eng yuqori darajadagi tennischi edi.
Faoliyati
Vogt muvaffaqiyatli oʻsmirlik karerasiga ega boʻlib, beshta ITFning yakkalik bahslarida, shuningdek oltita juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi. Uning oʻsmirlikdagi karerasidagi jahon reytingi 5-oʻrinni egalladi va u oʻzining kichik karerasini 79-26 rekord bilan yakunladi.
2010–2011
U Misr, Sloveniya va Gollandiyada uchta Gʻalabaib, oltita ITF finaliga chiqdi. Shuningdek, u beshta ITF juftlik finaliga chiqdi va beshtasida ham magʻlub boʻldi. 2011-yilda Lixtenshteynda boʻlib oʻtgan Yevropaning kichik davlatlari oʻyinlarida Vogt uchta oltin medalni qoʻlga kiritdi. U yakkalik bahslarining finalida Katinka fon Deyxmanni magʻlub etdi, shu bilan birga ayollar juftlik bahslarida ham fon Deyxman bilan hamkorlik qildi. Aralash juftlikda Jirka Lokaj gʻalaba qozondi. Bu uning 2007-yilgi oʻyinlardagi muvaffaqiyatiga asoslanib, u yakkalik bahslarida oltin medalni qoʻlga kiritganida Marina Novak bilan juftlik bahslarida kumush medalni qoʻlga kiritishdan oldin. U 2009-yilgi tadbirda qatnashmadi.
2012-yil
Vogt Lixtenshteynni London Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ham himoya qildi. 236-oʻrinni egallab, u reytinglar boʻyicha saralashdan oʻta olmadi va shuning uchun yakkalik bahslarida oʻynash uchun Uch tomonlama komissiya taklifi oldi. U birinchi davrada gruziyalik Anna Tatishviliga qarshi oʻynadi va 2:6, 0:6 hisobida magʻlub boʻldi. ITF poygasida u Bath va Aschaffenburgda juftlik bahslarida ikkita turnirda gʻolib chiqdi va Netanyada yakkalik bahslarida finalga chiqdi va uch setda Anna Karolina Shmiedlovaga yutqazdi.
2013-yil: Birinchi WTA turniri chempioni
Iyul oyida u Biarritsda oʻzining eng katta chempionligini qoʻlga kiritdi va u yerda Shmiedlovani uchta setda magʻlub etdi. Ushbu gʻalabadan soʻng, Vogt oʻz faoliyatida birinchi marta top-150 talikka kirdi. U Fransiya Ochiq chempionatining asosiy yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi va Barbora Zahlavova-Strycovaga toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub boʻlishdan oldin saralash bosqichida ikki futbolchini magʻlub etdi. Bir oy oʻtgach, u Podgoritsada finalda Anett Kontaveytni 6:4, 6:3 hisobida magʻlub etib, yana bir chempionlikni qoʻlga kiritdi.
2015-yil
Aprel oyida Vogt Germaniyaning Shtutgart shahrida oʻynadi, ammo birinchi davrada Katerina Siniakovaga yutqazdi. Petra Martich bilan juftlikda oʻynab, u yarim finalga chiqdi va u va Martic Bethani Mattek-Sands va Lucie Shafářova tomonidan magʻlub boʻldi. Birinchi bosqichda ular Martina Xingis va Saniya Mirza jamoasini magʻlub etishdi.
Iyul oyida u Versmolddagi nemis turnirining yarim finalida magʻlub boʻldi. Keyin u Avstriyadagi Bad Gashteyn saralashining birinchi bosqichida magʻlub boʻldi, lekin u yerda Danka Kovinich bilan juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi.
Yanvar oyida u Viktoriya Golubich bilan birgalikda Gonkongdagi juftlik turnirida gʻolib chiqdi. Keyin u Avstraliya Ochiq chempionatining birinchi saralash bosqichida Arina Rodionovaga toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub boʻldi. Juftlik bahslarida u sherigi Mariya Sanches bilan turnirning asosiy toʻr bosqichiga yoʻl oldi va birinchi davrada Dariya Jurak va Nikol Melicharni uchta setda magʻlub etishdi va bu Vogtning “Katta dubulgʻa” turnirining final jadvalidagi ilk gʻalabasini qoʻlga kiritdi. chempionat. Vogt keskin taʼzim qildi, ammo ikkinchi raundda u Sanches bilan Karolin Garsiya va Kristina Mladenovichga 2:6, 1:6 hisobida yutqazdi.
Avgust oyida Vogt ikkinchi Olimpiadada ishtirok etdi, u yerda birinchi raundda Iohanna Kontaga toʻgʻridan-toʻgʻri yutqazdi. Shundan soʻng u professional tennisdagi faoliyatini yakunlaganini e’lon qildi.
Temurnoma
„Temurnoma“  — Mullo Salohiddin Toshkandiy qalamiga mansub asar.
thumb|230px="Temurnoma"ning 1980-yildagi nashrining muqovasi|"Temurnoma"ning 1990-yilgi nashri
Ushbu asar milodiy 1908-yil, Hijriy 1327-yilda nashr etilgan. Ushbu asar Amir Temurning butun hayotini ifodalagan. Amir Temurning bolaligidan tortib butun hayoti, Markaziy Osiyoni moʻgʻullar zulmidan ozod qilishi, Dashti qipchoq, rus yerlari, Ural sari qilingan yurishlar, Eron, Turkiya, Shom va Iroq, Hindistonga qoʻshin tortishlar, Boyazid Yildirim bilan boʻlgan janglar, ular bilan bogʻliq sarguzashtlar qiziqarli hikoya qilingan. Ushbu asar haqida aytish mumkinki „Temurnoma“ ilmiy yoinki tarixiy asar emas. „Temurnoma“ — eng avvalo badiiy asar. Badiiy asar boʻlganda ham bir necha tildagi manbalar asosida bitilgan. Shu bois asarni tarjima deb atash faqat bir taraflama boʻlib qoladi. Shu bilan birga asardagi voqea-hodisalarni dalillashda tarixiy manbalarga murojaat etilgan oʻrinlar koʻp. Bu hol asarda boshan oyoq davom etadi. Ana shularga asoslanib „ Temurnoma“ni bir nechta tarixiy-badiiy asarlar umumlashtirilgan yangi asar deyish mumkin. Amir Temur shaxsini yoʻltoʻsar, qaroqchi deguvchi olimlar ham topiladi va bunday kitoblar ham talaygina. Salohidin Toshkandiy esa „Temurnoma“ asarini aynan ularning daʼvolarini inkor etish uchun yozilgandek. Vaxolanki kitob „oktabr“ inqilobian rosa toʻqqiz yil oldin nashr etilgan. „Temurnoma“ koʻp jihatdan ayniqsa, qamrovi eʼtibori bilan „Boburnoma“ga, „Qissas-ul-anbiyo“ga ancha yaqin turadi.
Adabiyotlar
"Temurnoma" ning 1990-yildagi nashri. Soʻzboshi
Fatma Seher Erden
Fatma Seher Erden (1888-yil, Erzurum — 1955-yi 2-iyul, Istanbul) qonun oldida uning nomi Kara Fatma — ayol askar, mustaqillik urushi qahramoni.
Nomsiztepa-20 (Samarqand viloyati, Pastdargʻom tumani)
Nomsiztepa-20 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI—VII asrlar. Samarqand viloyatining Pastdargʻom tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Torariq“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Fatma Seher Erden
Birinchi jahon urushidan soʻng, mamlakatda bosqinlar boshlanganda, u dastlab oʻzining yaqin oilasi, qarindoshlari, qishloqdoshlari bilan kichik mudofaa toʻdalarini tuzdi. Keyinchalik oʻz toʻdasi bilan muntazam armiya safiga qoʻshildi. U uch yil Mustaqillik urushida qatnashgan va 300 kishilik otryadni boshqargan. U piyoda va otda juda koʻp qurol-yarogʻ va oʻq-dorilar bilan doim oldinga yurdi. Izmirni dushman istilosidan ozod etishda muhim rol oʻynagan. Inönü jangi Sakarya jangi va Dumlupınar jangida qatnashgan. „Mustaqillik“ medali sohibi. thumb| Qora Fatma va uning guruhi U 1888-yilda tugʻilgan. Garchi hujjatlar tomonidan tasdiqlanmagan boʻlsa-da, uning tugʻilgan joyi Erzurum ekanligi taxmin qilinadi. U Erzurumdagi Ergemansur qishlogʻidan (hozirgi Choykoʻy) Ibrohim Yahyoning qizi. Aholisi yozuvlarida uning ismi " Mahi " boʻlsa-da, u va uning atrofidagilar " Fatma " nomi bilan chaqirgan.
U Dervish laqabli zobit Ahmet Beyga turmushga chiqdi. U Edirnada xizmat qilgan eri bilan Bolqon urushida qatnashgan. Birinchi jahon urushida eriKavkaz frontiga ketayotgan paytda Edirnada qolgan. Oʻz oilasidan oʻnga yaqin ayolni birlashtirgan va Edirnada jang qilgan. Eri mayor Ahmet Beyning Sarıqamishda vafot etgani haqidagi xabarni olgach, u erining ona shahri Vanga joʻnadi. Erzurum Kongressi chogʻida ukasi Mehmet Serjant bilan birga tashkilot uchun 100-150 kishini toʻpladi.
Mustaqillik urushi
Milis otryadi qoʻmondoni sifatida gʻarbiy frontga kapral unvoni bilan tayinlanadi va olgan koʻrsatma bilan Istanbulga borib, Topkapili Pir Mehmet va Laz Tahsin bilan birga oʻn besh kishilik toʻda tuzadi. Ular birgalikda Izmirga borib, toʻdani kengaytirdilar. Vandan kelgan ukasi 150 kishilik toʻdasi bilan ularga qoʻshildi. Vaqt oʻtishi bilan uning qoʻmondonligi ostida 700 erkak va 43 ayoldan iborat boʻlinma tuzildi. U bu boʻlinma bilan yunon va arman toʻdalari va banditlariga qarshi kurashgan. U 1921-yil 28-iyungacha Izmir dushmanlardan ozod boʻlgunga qadar Izmirda qoldi.
Izmir frontidan keyin Iznik frontida xizmat qilgan. 300 dan ortiq kishining birligi bilan I., II. Inönü jangi Sakarya jangi va Dumlupınar jangi bilan kurashgan. Sakarya urushidan keyin leytenant unvonini oldi. Xotiralariga koʻra, 1922-yil 1-may kuni Rossiyaning Anqaradagi elchixonasi tomonidan uyushtirilgan Bahor bayrami tantanasiga taklif qilingan Qora Fatma, Semyon Aralov ishtirok etgan ushbu bayramda oʻtkazilgan qurol otish musobaqasida birinchi boʻlib kelgan. Shundan soʻng mehmonlardan Mustafo Kamol Posho unga kumush sigaret qutisini sovgʻa qildi va leytenant (mulazim-i birinchi) rutbasiga koʻtarildi. Qora Fotima chet el matbuotining ham eʼtiborini tortdi; Uning leytenantlik darajasiga koʻtarilishi New York Times gazetasida „Jangchi turk ayol armiyada leytenant boʻldi“ sarlavhasi bilan chop etildi.
Garchi u Buyuk hujumning dastlabki kunlarida general Trikupisning boʻlinmasi tomonidan asirga olingan boʻlsa-da, u qochib qutulib, yana oʻz otryadining boshligʻi boʻldi. Buyuk hujum gʻalabasidan soʻng oʻz otryadi bilan Bursaga borib, Bursani yunon istilosidan ozod qilishda muhim rol oʻynadi. Mudros sulhidan keyin Erzurumga qaytdi.
Urushdan keyin
U oʻzi bilan birga urushga qoʻshilib, mojaroda qoʻlidan ayrilgan, ruhiy muvozanati buzilib ketgan jiyani jajji Fatmani va farzandlarini asrab oldi. Taniqli jurnalist Mekki Sait Esen Istanbulda yashayotganida uni topdi. Sait Esenning u bilan suhbati 1933-yilda " Yedi kun " jurnalida chop etilgan.
1944-yilda u oʻz xotiralarini nashr etdi. Moliyaviy qiyinchilikka duchor boʻlgan Fatma Seher "Mening muhtaram fuqarolarim " nomli xatboshi bilan tirikchilik qilish uchun oʻz xotiralarini nashr etganini eʼlon qildi. Oʻsha yili maosh toʻlab yordam berishni soʻrab, bosh oʻrinbosarga murojaat qilgan, ammo javob ololmagan. 1946-yil Anqara gazetalaridan maʼlum boʻlishicha, 1950-yilda „Kadın“ gazetasiga muhtoj boʻlganligi haqidagi xabar chop etilgach, yordam roʻyxatlari ochilib, Istanbul hokimining tashabbusi bilan bosh idoraga ish berilgan.
1954-yil boshida yoshi katta boʻlgani uchun ishlay olmagan, qaraydigan odami yoʻq Qora Fotima ogʻir ahvolda edi. Qars deputati Tezer Taşkiran va u bilan uchrashganida uning qashshoqligini va chorasizligini koʻrgan Rize deputati Yusuf Izzet Akchalning taklifi bilan 1954-yilda Turkiya Buyuk Millat Majlisi Kara Fatma uchun oyiga 170 lira ajratdi.
1955-yil 21-iyun kuni xastaligi sababli Darülaceze kasalxonasiga yotqizilgan Fatma Seher 1955-yil 2-iyulda yurak yetishmovchiligi tufayli 67 yoshida vafot etdi va 11 kundan keyin Kulaksizga dafn qilindi.
Ommaviy madaniyat
Demet Evgar " Kanal D "da namoyish etilgan Vatanim Sensin filmida Fotima rolini ijro etdi.
575 (son)
575 (besh yuz yetmish besh) — 574 va 576 sonlari orasidagi natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Çandır, Kalecik
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Çandır Turkiyaning Anqara viloyati Kalejik tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi.
Ruscha-oʻzbekcha lugʻat (2013)
„Ruscha-oʻzbekcha lugʻat“ (Русско-узбекский словарь) — 2013-yil chop etilgan ikki jildli ruscha-oʻzbekcha lugʻat. Lugʻat 1983-1984-yillarda chop etilgan ikki jildli ruscha-oʻzbekcha lugʻatga asoslangan. Lugʻatni Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti nashrga tayyorlagan. „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyotida chop etilgan. Yangi nashrga masʼul muharrir etib Abduvahob Madvaliyev tayinlangan. Lugʻat shu kungacha chiqarilgan eng keng koʻlamli ruscha-oʻzbekcha lugʻatlarning biridir. Lugʻat kirill alifbosida yozilgan.
Ushbu ikki jildli lugʻat toʻlaligicha 1983-1984-yillarda chiqarilgan lugʻatga asoslangan boʻlsa-da, tamoman yangi nashr oʻlaroq taqdim etildi. Yangi nashrda kommunizm nuqtai nazaridan izohlangan soʻzlarga yangi izoh berilgan, eskirgan soʻzlar olib tashlangan, yangi paydo boʻlgan soʻzlarga izoh berilgan, ayrim soʻzlarning izohlari yangilangan, hozirgi imlo qoidalaridan kelib chiqqan holda ayrim soʻzlarning yozilishiga aniqliklar kiritilgan.
Lugʻatning birinchi jildiga 31 146, ikkinchi jildiga esa 27 994 soʻz kiritilgan. Lugʻatda soʻzlarga doir keng grammatik maʼlumotlar berilgan. Rus tilini oʻrganayotganlar uchun qiyinchilik tugʻdiradigan hollar va soʻzlarning grammatik formalari batafsilroq berilgan. Lugʻatda ekvivalent soʻzlar orqali tarjima asosiy oʻrin tutgan. Lugʻatda adekvat (aynan) tarjima mumkin boʻlmagan hollarda tushuntirishlardan foydalanilgan.
Lugʻatni tuzishda foydalanilgan adabiyotlar
„Ruscha-oʻzbekcha lugʻat“ toʻrt jildli „Rus tili lugʻati“ga (Словарь русского языка) (1957-61) asoslangan. Qoʻshimcha manbalar sifatida Sergey Ojegovning „Rus tili lugʻati“dan (Словарь русского языка) (1973), „Rus tili lugʻati“ (Словарь русского языка) nomli 17 jildli akademik lugʻatdan (1950-60), „Orfografik lugʻat“dan (Орфографический словарь) (1980) va boshqa koʻplab lugʻatlardan foydalanilgan.
Lugʻat ikki bosqichda tuzilgan. Avval rus tilining izohli lugʻatlari asosida ruscha soʻzlik ishlab chiqilgan. Soʻngra tayyor soʻzlik asosida lugʻat maqolalari tuzilgan.
Lugʻat soʻzligi
Lugʻat soʻzligini tuzishda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti leksikologiya va leksikografiya boʻlimining kichik ilmiy xodimlari M. Alimova (З – qisman, Л, У), F. Konyusheva (Т, Х, Ч), D. Muhiddinova (Б, В, З – qisman, Ф, Ц, Ш, Щ), M. Yoqubova (А, Г, П – qisman), katta ilmiy xodimlari N. Alhamova (Д, И, Й, Э, Ю, Я, П – qisman), G. N. Mixaylov (Е, Ж) qatnashgan.
Soʻzlikning dastlabki tahririni N. Alhamova (А, Б, Г, Е, Ж, П – qisman), S. S. Kim (Л, М, Н, Р), G. N. Mixaylov (В, П – qisman, У), M. Abdurahimov (К, О, С, Т), D. H. Bozorova (Х, Ч, Ц, Ш, Щ, Э, Ю, Я), B. Joʻrayev (З, П – qisman, Ф) bajargan.
Tuzuvchilar
Lugʻat maqolalarini harflar boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti xodimlari S. Akobirov (А, Д, М, С), T. Aliqulov, (Л, Н, П, – па dan поветрие gacha), N. Alhamova (Э, Ю, Я), Zokir Maʼrufov (Б, Г, Ф, Ц), N. Mamatov (К, О), G. N. Mixaylov (Е, Ж), H. Yusufxoʻjayeva (И, Й, П – просаливать dan oxirigacha), R. Doniyorov (З, П – продавливать dan просаливать gacha, Т – третичный dan трогаться gacha), E. Umarov (В – восполниться dan oxirigacha, Т – тоннаж dan трансформизм gacha; трение dan третировать gacha; трогаться II dan тут gacha), Ergash Fozilov (В – верхами dan внакладку gacha), M. Abdurahimov (В – вне dan восполнить gacha), B. Xoʻjaxonov (Х, Ч, Ш, Щ, П – поветь dan подкурить gacha, Т – трансформирование dan трензельный gacha, тутовник dan oxirigacha); boshqa tashkilotlarning xorimlari: Gʻ. Neʼmatov (Р ,В – boshlanishidan верх gacha), S. Qorayev (У, Т – boshlanishidan тонна gacha) tuzgan.
Tahrirchilar
Lugʻat maqolalarining dastlabki tahriri Zokir Maʼrufov (С, У, Ч, Э), T. Aliqulov (П, Р), N. Alhamova (А, Б, Д, Т, Ц), R. Doniyorov (Ф, Ш, Щ, Ю, Я), E. Umarov (Т), H. Yusufxoʻjayeva (И, Й, К, М, Х, Ч), B. Xoʻjaxonov (В) lar tomonidan bajarilgan.
Soʻzliklarni lugʻat talablari darajasida uzil-kesil tahrir qilish uchun maxsus redaktorlar (I tom boʻyicha S. S. Kim, II tom boʻyicha N. Alhamova) tayinlangan.
Frazeologiya va uning berilishini M. Abdurahimov va H. Yusufxoʻjayeva solishtirib, aniqlab chiqqan. Havola maqolalarni esa B. Joʻrayev tekshirgan.
Lugʻat qoʻl yozmasi ustida OʻzSE Bosh redaksiyasi xodimlari S. Sodiqov, D. Fayziyeva. B. Xoʻjaxonov, E. Shoahmedov, A. Karimova hamda Til, adabiyot va folklor ilmiy redaksiyasi mudiri P. Toʻrayev katta tahrir ishlarni qilgan.
Lugʻatning I jildi S. Akobirov, II jildi N. Mamatov muharrirligida nashr etilgan.
Yangi nashrning tahriri uchun masʼul muharrir etib Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot institutining yetakchi ilmiy xodimi, filologiya fanlari nomzodi Abduvahob Madvaliyev belgilangan.
Texnik ishlarni bajarganlar
Lugʻatning ilk nashri qoʻlyozmasini tayyorlashdagi texnik ishlarni E. Umarov rahbarligi ostida N. Ikromova, F. Konyusheva, D. Muhiddinova, B. Joʻrayev, H. Ismoilov, SH. Halilova, M. Ortiqova, E. Eshonqulova, R. Shukurovlar bajargan.
Lugʻatni qayta ishlash bilan bogʻliq texnik ishlarni Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti xodimlari Gʻ. Ismoilov, Mahbuba Qodirova va A. Saidnomanovlar hamda „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ Davlat ilmiy nashriyoti xodimlari D. Hasanova, A. Zulpixarov, A. Majidov, A. Yoqubjonovlar ishtirok etgan.
Eski va yangi nashr oʻrtasidagi farqlar
Lugʻatning yangi nashrini Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasining Alisher Navoiy nomidagi Til va adabiyot instituti bilan "Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti hamkorlikda tayyorlagan. Masʼul muharrir Abduvahob Madvaliyev ikki yil davomida ilmiy-tahririy ishlarni amalga oshirgan.
Yangi nashrda „shoʻro davrida tuzum taqozosi bilan va shoʻro mafkurasi nuqtai nazaridan bir tomonlama, noxolis izohlangan bir qancha soʻzlar, xususan, ijtimoiy-siyosiy, diniy-falsafiy, tarixiy, iqtisodiy terminlar eng soʻnggi manbalarga tayangan, ularga qiyoslangan holda qaytadan xolisona“ izohlangan. Bundan tashqari, berilgan izohlarda oʻzbekcha muqobili boʻlsa-da, ruscha varianti ishlatilgan soʻzlar oʻzgaritirilgan. Masalan, „avtor“ soʻzi oʻrniga „muallif“ soʻzi berilgan. Yangi imlo qoidalariga muvofiq ravishda ayrim soʻzlarning yozilishiga aniqliklar kiritilgan.
Miqdoriy oʻzgarishlar
Yangi nashrda quyidagicha miqdoriy oʻzgartishlar amalga oshirilgan:
Lugʻatni zamonaviylashtirish uchun foydalanilgan manbalar
Lugʻatni zamonaviylashtirish uchun quyidagi manbalardan foydalanilgan: „Rus tilining toʻrt jildli lugʻati“ (Словарь русского языка в четырёх томах) (1981-1984), „Rus tilining izohli lugʻati“ (Толковый словарь русского языка) (2000, 2008), „Yangi soʻzlar va maʼnolar. Lugʻat-spravochnik“ (Новые слова и значения. Словарь-справочник) (1984), „XX asr oxiridagi rus tilining izohli lugʻati“ (Толковый словарь русского языка конца XX века) (1998), „Xorijiy soʻz va iboralarning yangi lugʻati“ (Новейший словарь иностранных слов и выражений) (2003), „Xorijiy soʻzlarning illyustratsiyali katta lugʻati“ (Большой иллюстрированный словарь иностранных слов) (2004), „Toʻgʻri ruscha soʻzlashuvi lugʻati“ (Словарь правильной русской речи) (2004), „Xorijiy soʻzlarning yangi lugʻati“ (Новый словарь иностранных слов) (2006), „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ (2000-2006), „Oʻzbek tilining izohli lugʻati“ (2006-2008).
Apeirofobiya
Apeirofobiya (ᾰ̓́πειρος) — cheksizlik yoki abadiylik fobiyasi boʻlib, cheksizlik, abadiyat va behisoblikdan haddan tashqari qoʻrqishga nisbatan qoʻllaniladi. Odatda oʻsmirlik yoki undan oldingi davrdan boshlanadi, ammo uninga vaqt oʻtishi bilan qanday rivojlanishi hozircha nomaʼlum. Apeyrofobiyaga abadiy hayot haqidagi ekzistensial qoʻrquv yoki oʻlimdan keyin abadiy gʻaflat sabab boʻlishi mumkin. Shu sababli, bu koʻpincha tanatofobiya (oʻlim qoʻrquvi) bilan bogʻliq.
Nomsiztepa-21 (Samarqand viloyati, Pastdargʻom tumani)
Nomsiztepa-21 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VI asrlar; IX asrlar. Samarqand viloyatining Pastdargʻom tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Paxtachi“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Bibi Maryamning Akafist ikonasi
Bibi Maryamning Akafist ikonasi moʻjizakor ikona hisoblanib, Atos Zograf monastirining Assotsiatsiya cherkovida joylashgan. Ikonani nishonlash 10-oktabrda boʻlib oʻtadi.
Hodegetria ikonkali rasm turiga tegishli. Ikonaning oʻlchami 36x28 sm.
Tarix
Zograf monastirida ikona Xerovo yoki Xabarchi nomi bilan tanilgan. Belgi 1873-yilda moʻjizaviy tarzda monastirni yongʻindan qutqargan deb hisoblanadi.
Ikona monastirning Uspenskiy cherkovida joylashgan va olimlarning fikriga koʻra, 18-asrdan oid boʻlishi mumkin. U kumush piktogramma (1846-yilda rus savdogar S. M. Komarov sovgʻa qilgan) va cherkov bayramlari tasvirlari tushirilgan ramka bilan bezatilgan.