Malika_Helena
Oʻtgan yillar
1900-yil oktyabr oyida Bur urushi paytida Elenaning sevimli oʻgʻli Kristian Viktor vafot etdi va keyingi yilning yanvar oyida qirolicha Viktoriya. Yangi qirol Elenaning ukasi Edvard VII edi, u Luizadan tashqari shu paytgacha omon qolgan opa-singillarning hech biriga yaqin emas edi. Elenaning jiyani shahzoda Aleksandr Mountbatten qirolicha Aleksandra qirollik oilasiga hasad qilgani va erining opa-singillarini Sandringem saroyiga taklif qilishni istamagani haqida yozgan. Bundan tashqari, Aleksandra 1860-yillarda paydo boʻlgan nizolar tufayli Elena va Kristianning nikohiga toʻliq koʻnika olmadi. Yangi qirol davrida Elena aka-uka va opa-singillarini juda kam koʻrdi. U monarxiyaning asosiy tayanchi boʻlishda davom etdi va xayriya ishlarida qatnashdi. Elena va Kristian tinch hayot kechirishdi, ammo baribir bir nechta qirollik uchrashuvlarini olishdi. 1906-yilda er-xotin Kayzer Vilgelm II (Elenning jiyani) va Avgusta Viktoriya (Xristianning jiyani ning kumush toʻy yubileyida Britaniya qirolining vakili boʻlishdi. Akasi hukmronligi davrida Elena Janubiy Afrikadagi Transvaal koloniyasidagi Pretoriyadagi oʻgʻli Kristian Viktorning qabrini ziyorat qildi. Pretoriyada malika bosh vazir Lui Bota tomonidan kutib olindi, ammo Yan Smuts u bilan uchrashishdan bosh tortdi, chunki u bir tomondan oʻz mamlakati urushda magʻlub boʻlganidan xafa boʻlgan, ikkinchi tomondan esa oʻgʻli Britaniya kontslagerida vafot etganidan xafa boʻlgan. Qirol Edvard 1910-yilda vafot etdi va toʻrt yildan keyin Birinchi Jahon urushi boshlandi. Urush paytida Elena butun vaqtini emizishga bagʻishladi va uning qizi Mariya Luiza oʻz xotiralarida onasi va xolalari yaqinlari haqida biron bir yangilik bor-yoʻqligi haqida koʻplab soʻrovlar olganligini yozgan. Maktublar Elenaning jiyani, Shvetsiya valiahd malikasi Margaret Konnatga yuborilishiga qaror qilindi, chunki Shvetsiya neytral davlat edi. 1916-yildagi urush paytida Elena va Kristian toʻylarining oltin yilligini nishonladilar va Buyuk Britaniya va Germaniya barrikadalarning qarama-qarshi tomonida boʻlishiga qaramay, Kayzer Shvetsiya toj malikasi orqali xolasi va uning turmush oʻrtogʻiga tabrik telegrammasi yubordi. Telegramma qabul qilinganda qirol Jorj V va qirolicha Meri hozir bo‘lgan va qirol Mari Luizaga uning sobiq eri Anhaltlik Aribert uni ajrashib, unga yaxshilik qilganini aytgan. Mari Luiza, agar u hali ham turmushga chiqqan boʻlsa, u Britaniyaga qochib ketgan boʻlardi, deb aytganida, qirol „koʻzlarini chaqnab“ javob berdi, u uni orqaga surishi kerak edi. 1917-yilda mamlakatda nemislarga qarshi kayfiyat toʻlqiniga javoban Jorj V sulola nomini Saks-Koburg-Gotadan Vindzorga (sulolaning asosiy qarorgohi nomidan) oʻzgartirdi. Shuningdek, u qirol oilasining barcha aʼzolariga nemis unvonlari va unvonlaridan voz kechishni buyurdi. Shunday qilib, Xristian, Elena va ularning qizlari hududiy belgilanmagan oddiygina shahzoda va malika Kristian, malika Elena Viktoriya va Mari Luizaga aylandi. Elenaning yagona o‘g‘li Albert Prussiya tomonida jang qildi, garchi u onasining mamlakatiga qarshi jang qilmasligini aniq ko‘rsatgan. Oʻsha yili 8-oktyabrda shahzoda Kristian Shomberg uyida vafot etdi. Elenaning soʻnggi yillari qirollik komissarlari bilan kelishmovchiliklarda oʻtdi, ular uni Shomberg va Kumberlend lojasidan ularni saqlash uchun yuqori xarajatlar tufayli chiqarib yuborishga harakat qilishdi. Elena gʻalaba qozondi, chunki bu uylarning ikkalasi ham qirolicha Viktoriya tomonidan umrbod foydalanish uchun berilgan. Elena 1923-yil 9-iyunda Shomberg uyi qarorgohida vafot etdi. Uning dafn marosimi qirol Jorj V raisligidagi „ajoyib sahnalashtirilgan sahna“ sifatida tasvirlangan edi. Elenaning jasadi dastlab Vindzor qasridagi Avliyo Jorj ibodatxonasiga dafn etilgan va keyin 1928-yil 23-oktyabrda Frogmor majmuasidagi qirollik qabriga dafn etilgan.