Ryurik
Daniyadan Rorik
Bir maʼlumotga koʻra, Ryurik Jutland (yoki Frizland) viking Roriki edi(lotincha: RoricusRorikus). Janubiy Daniya hukmdorlari oilasidan, Skjoldung sulolasidan, surgun qilingan Daniya qiroli Xarald Klakning jiyani yoki ukasi. Bu Rorik 826-yilda oʻgʻli, jiyani yoki ukasi va ikkala jinsdagi 400 kishi bilan birga suvga choʻmgandan soʻng, Franklar imperatori Lui taqvodordan Friziya qirgʻogʻida, markazi Dorestadda bostirib kirgan fifni oldi. Jutlandiyalik Ryurik va Rorikning kimligi haqidagi maʼlumotnini N.T.Belyaev bergan. 841-yilda u imperator Lothair tomonidan u yerdan quvib chiqarildi. Rorikning nomi Xanten yilnomalarida 845-yilda Frizya yerlariga bosqin munosabati bilan uchraydi. 850-yilda Rorik Daniyada Daniya qiroli Xorik I ga qarshi jang qiladi, soʻngra Friziya va Reyn boʻylab boshqa joylarni talon-toroj qiladi. Qirol Lothair I Dorestadni va Friziyaning koʻp qismini Rorikga berishga majbur boʻldi, buning evaziga uni suvga choʻmdirdi. Xarald Klakning butun hayoti Gudfredning oʻgʻillari va jiyanlari bilan Daniya taxti uchun kurashda oʻtdi. 855-857-yillarda Rorik va uning amakivachchasi Gotfrid (Xarald Klakning oʻgʻli) Daniyadagi qirol hokimiyatini qaytardilar. Xorik I vafotidan keyin taxt boʻshatilgan. Baʼzi olimlarning fikriga koʻra, taxminan 857-862-yillarda Daniya qiroli Xrorik uzuk otgan Rorik vend slavyanlarini zabt etgan. Saxo Grammatikasiga koʻra, Daniya qiroli Xrerik Ring Thrower Daniya qirgʻoqlari yaqinida dengiz jangida kuroniyaliklar va shvedlar flotiliyasini magʻlub qiladi va keyin yana dengiz toʻqnashuvidan soʻng hujum qilgan slavyanlarni unga oʻlpon toʻlashga majbur qiladi. Biroq mashhur shahzoda Gamletning bobosi Uzuk uloqtiruvchi Xrorikning umri tadqiqotchilar tomonidan VII asrga to‘g‘ri keladi deyiladi. 863-yilda Rorik daniyaliklar bilan Dorestadni qaytarib olishga urinib koʻrdi. 867-yilda uning Frizlandda oʻz oʻrnini egallashga urinishi yana tilga olinadi. U faqat 870-873-yillarda muvaffaqiyat qozondi. 873-yilda Ksanten yilnomasiga koʻra, „xristianlikning safrosi“ Rorik nemis Luisiga sodiqlik qasamyodi qiladi. 882-yilda imperator Charlz Semiz Friziyani Rorikning jiyani Gotfridga, ikkinchisining vafoti munosabati bilan topshirdi. Uning „Varangiyaliklarni chaqirish“ da ishtirok etish varianti baʼzi lingvistik tasodiflar bilan qoʻllab-quvvatlanadi. Friziyada (hozirgi Gollandiyaning shimoli-sharqiy qismi va Germaniyaning bir qismi) IX asrda Vieringen qirgʻoq mintaqasi boʻlgan. Zamonaviy talaffuzda bu nom qadimgi rus Varangiyaliklarga yaqin boʻlgan Vierega kabi eshitiladi, ammo qadimgi davrlarda bu hudud Viron va pagus Virense deb nomlangan. Hududdagi arxeologik topilmalarga koʻra, bu yerda Rorik bazasi mavjudligi haqida taxminlar mavjud. Shuningdek, XII asr yilnomachisi Helmoldning „rusters deb ataladigan friziyaliklar“ haqidagi soʻzlari Friziya bilan bogʻliq. Ryustringen qirgʻoq provinsiyasi XVII asr xaritalarida Sharqiy Friziyada, zamonaviy Germaniya va Gollandiya chegarasida belgilangan. Ushbu maʼlumotning tanqidchisi G.Lovmyanskiy Rorik Friesland hayoti davomida, 840-870-yillarda Friesland va Daniya oʻrtasida Rossiya bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqalar boʻlmaganligini koʻrsatdi. Melnikovaning fikricha, bu hukmdorlarning identifikatsiya maʼlumotida ism va hayotning taxminiy davrining mos kelishi bundan mustasno, hech qanday asos yoʻq.