cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
8-mart koʻchasi (Toshkent)
Tarixi va nomi
Koʻchaning nomi Xalqaro xotin-qizlar kun bayramiga bagʻishlanib nomlangan. Ayollar uchun maxsus bir kunni tanlash haqida ilk bor 1909-yilda soʻz yuritilgan. Bu tashabbusni AQSH sosialistik partiyasi ilgari surgan. Biroq 1910-yilda Daniya poytaxti Kopengagenda boʻlib oʻtgan sosialist ayollar konferensiyasida germaniyalik Klara Setkin ayollar uchun biror kunni belgilash tashabbusi bilan chiqadi va bu qoʻllab-quvvatlanadi. Ammo ma’lum bir sana tanlanmaydi.
29-aprelning 2019-yilida soat 10:00dan 19:00gacha Toshkentning ayrim tumanlarida va koʻchalarida gaz oʻchirildi. Shu jumladan 8-Mart koʻchasida joylashgan binolar ham gazsiz qoldi.
COVID-19 pandemiyasi vaqtida 8-Mart koʻchasida joylashgan 5-son Tumanlararo ftiziatriya dispanserida kechayu kunduz ishladi va koronavirusga chalingan bemorlarni qabul qildi.
Gavharshodbegim maqbarasi
Tavsif
Qabr toshlarini olish va qayta ishlatish odati keng tarqalganligi sababli, maqbarada qancha qabr borligi nomaʼlum. Baʼzi manbalar bir vaqtning oʻzida yigirmatagacha qabr belgilari boʻlganini daʼvo qilsa-da, hozirda faqat oltitasi mavjud. Bular choʻzinchoq shaklga ega boʻlib, qora toshdan yasalgan, gul naqshlari oʻyilgan.
Tarixi
Maqbara dastlab temuriylar hukmdori Shohruhning oʻgʻli boʻlgan shahzoda Boysungʻurning bosh rafiqasi Gavhar Shodning jasadini dafn qildirish uchun qurilgan. Uning ikkinchi nomi bilan mashhur. Gavharshod tomonidan oʻz nomini olgan maqbara buyurtma qilingan va 1438-yilda qurib bitkazilgan. Uning Musalla majmuasida joylashganligi Bogʻi Zagʻondagi shoh qarorgohiga yaqin boʻlgani uchun qulay edi. Shunday qilib, keyingi yillarda Boysungʻur oilasining boshqa aʼzolari u bilan birga dafn etilgan. Bularga Gavharshodning oʻzi va uning ukasi Amir Soʻfi Tarxon malikaning boshqa oʻgʻli Muhammad Joʻkiy, Boysungʻurning oʻgʻillari Sulton Muhammad va Aloud-Davla, shuningdek, uning oʻgʻli Ibrohim koʻmilgan. Maqbarada uzoq qarindoshlar boʻlgan temuriylar Ahmad va Shohrux (Abu Said Mirzoning oʻgʻillari) ham dafn etilgan. Boysungʻurning otasi Shoxrux ham qisqa muddat dafn etilgan, keyinroq Samarqanddagi Goʻri amirga koʻchirilgan.
XX asrga kelib, maqbara katta zarar koʻrgan. Ayniqsa gumbazi juda achinarli holatga kelib qolgan. 1950-yillardagi taʻmirlash natijasida binoning tashqi koʻrinishi keskin oʻzgardi. Butunlay yangi sharqiy jabha qurildi va olti burchakli Mehrob buzilib, oʻrniga toʻrtburchak shakldagisi oʻrnatildi. Bu vaqtda va keyingi restavratsiyalar paytida sifatsiz va nooʻrin materiallar ishlatilgan. 2014-yilda YuNESKO va Afgʻoniston hukumati gumbazning tashqi koʻrinishidagi plitka ishlarini saqlab qolish va takrorlash boʻyicha urinishlarni amalga oshirdilar. YUNESKO hozirda Hirotni (maqbara alohida tilga olingan) Jahon merosi ob’ekti sifatida koʻrib chiqmoqda.
Galereya
thumb|center| thumb|center thumb|center
Tillatepa-2 (Qashqadaryo viloyati, Kitob tumani, Makrid)
Tillatepa-2 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: X—XII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Makrid“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Quramat Hoji Egamqulov
Egamqulov Quramat  Hoji  (balki  Qulmamat  yoki  Qulahmad bo‘lishi  mumkin  —  R.Sh .),  Baliqchi  rayon  Qo‘shtepa  Saroy  qishlog‘idan,  o‘zbek,  “Pyatiletka”  kolxozi  a’zosi. Aksilinqilobiy, isyonchi guruhda  ishtirok  etib  ruhoniylarning yashirin  yig‘ilishlarini  o‘tkazish  uchun  o‘z  uyini  bergan,  sovetlarga  qarshi,  musulmon davlat tuzish uchun kurashganlikda ayblangan. Bu mahbuslardan 5 kishi Najmiddinov,  Begmatov,  Zaynutdinov,  Yo‘ldoshev,  Qambarovlar otuvga,  Yo‘ldoshev Mulla Nizom  bilan  Egamqulov Quramat Hoji  10 yil qamoq jazosiga hukm qilinganlar.
Falkenberg (Niederbayern)
Falkenberg (Niederbayern) Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rottal-Inn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 66,60 km2. Aholisi — 3843 kishi (2010).
Hududi
Falkenbergning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Jessica Marais
Jessica Dominique Marais(1985-yil 29-yanvarda tugʻilgan)- Janubiy Afrikada tugʻilgan avstraliyalik aktrisa, Avstraliya televideniesidagi Packed to the Rafters va Love Child filmidagi rollari bilan tanilgan. U, shuningdek, Amerikaning " Magic City „ dramatik serialida ham rol oʻynagan.
Yoshlik
Janubiy Afrikaning Yoxannesburg shahrida tugʻilgan. Uning oilasi Marais toʻqqiz yoshida boʻlganda Gʻarbiy Avstraliyaning Pert shahriga koʻchib oʻtishgan.
Avstraliyaga kelganidan olti oy oʻtgach, Maraisning otasi Toni oilaviy sayohatdan qaytayotganda yurak xurujidan vafot etdi. Marais va uning singlisi Klarani onasi Karen tarbiyalagan. U bir yil davomida Klermontdagi Jon XXIII kollejining katolik qoʻshma maktabida taʼlim olgan.
Jessica Milliy Dramatik Sanʼat Institutiga oʻqishga kirgan va u yerda 2007-yilda tamomlagan. Oʻquv yillari davomid William Shakespearening“ Hamlet " spektaklida Ofeliya rolini oʻynagan. Yakuniy kursni tugatayotganda, MDSIdagi kursdoshi va hamkasbi Xyu Sheridan bilan birga „Paket to the Rafters“ filmidagi rolni qoʻlga kiritdi.
Aktyorlik faoliyati
Marais ABCTV Australia biografik telefilmda avstraliyalik transgender faoli Karlotta rolini oʻnaydi. Filmning butun dunyo boʻylab premyerasi 2014-yil 19-iyunda boʻlib oʻtdi. Shuningdek, 2014-yilda Marais Channel Nineʼs " Love chilf „ filmida bosh rolni ijro etgan. Filmda doktor Joan Millar rolini oʻynagan. Oʻshandan beri u ushbu shouning toʻrtta faslida ishtirok etdi.
Shaxsiy hayot
Marais 2009-yilda „ Packed to the Rafters“ filmidagi hamkasbi Jeyms Styuart bilan unashtirilgan edi. Biroq, 2015-yil may oyida Marais u va Styuart 5 yillik munosabatlarini doʻstona tarzda yakunlaganini eʼlon qilishdi.
Marais va Styuartning 2012-yil may oyida tugʻilgan qizi bor.
Oila pudrati
Oila pudrati — mehnatni tashkil etishning ichki xoʻjalik shakli, ja-moa pudrati koʻrinishlaridan biri. Bunda oila pudratchi boʻlib shartnoma tuzadi. Shuningdek, Oila pudrati tomoyilida qarindoshchilik aloqalari boʻlmagan kichikroq jamoalar (5 kishigacha) ham ishlashi mumkin. Xoʻjalik bilan Oila pudrati munosabatlar pudrat shartnomasi bilan kelishib olinadi. Oila pudratida ishlayotgan ja-moa ishlab chiqarish vositalaridan foydalanadi. Ular yetishtirgan mahsulot shirkat xoʻjaligi mulki hisoblanadi. Oila pudratida xodimlar faqat mahsulot ishlab chiqarish bilan band boʻladi, moliyaviy va moddiy-texnika taʼminoti, qurilish, mahsulot topshirish, ijtimoiy va agrozootexnika xizmati masalalarini xoʻjalik rahbari-yati hal etadi.
Oila pudrati ilgaridan paxtachilik, yaylov chorvachiligi, pillachilik, mevachilik va sabzavotchilik, tamakichilik kabi qoʻl mehnati koʻp talab qilinadigan tarmoklar qoʻllanib kelingan. Hozirgi sharoitda Oila pudrati ishlab chiqarish jarayonlari mexanizatsiyalashgan sohalarda ham keng qoʻllanilmoqda. Oila pudrati jamoa pudrati imkoniyatlari bilan birga oʻziga xos xusu-siyatlarga ega, mas, mehnatga haqtoʻlashni soddalashtiradi, chunki har bir hodimning mehnatda ishtiroki koef-fitsiyentini hisobga olishga zarurat qolmaydi. Oila pudrati bolalarning mehnattarbiyasiga ijobiy taʼsir koʻrsatadi, shaxsiy va ijtimoiy ishlab chiqarishni qoʻshib olib borish uchun qulay sharoit yaratadi.
Cuguen
Cuguen Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Ille-et-Vilaine departamenti Saint-Malo tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
761 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 23,2 km2.
Aspidotheliaceae
Aspidotheliaceae — Dothideomycetes turkumiga mansub zamburugʻlar oilasiga kiradi.
Kivi (meva)
Kivi birinchi bo'lib XII asrda "Song" sulolasi davrida yetishtirilgan. XX asrning boshlarida kivi yetishtirish Xitoy dan Yangi Zelandiyaga tarqaldi. Meva Ikkinchi Jahon urushi paytida Yangi Zelandiyada joylashgan Britaniya va Amerika harbiy xizmatchilari orasida mashhur boʻldi va keng tarqala boshladi.Avval Buyuk Britaniyaga, keyin esa 1960-yillarda Kaliforniyaga eksport qilindi.
Nomlanishi
Kivining zamonaviy nomini Yangi Zelandiya selektsioneri Aleksandr Ellison oʻylab topgan. XX asrning 60-yillarida oʻzining asl mevasi Yangi Zelandiyaning gerbida tasvirlangan xuddi shu nomdagi qush tanasiga tashqi ko'rinishdan oʻxshashligi uchun unga bu nom berilgan.
Kivi yetishtirish tarixi
thumb| [[Adler|Adlerdagi kivi]] Yovvoyi aktinidiyaning vazni atigi 30 gramm edi va u XX asrning boshlarida Yangi Zelandiyaga olib kelingan. Madaniy yirik mevali kivi Yangi Zelandiyada yetishtirilgan. Meva asl turdan koʻpaytirilgan hamda uning vazni 100 gramm yoki undan koʻproq boʻlgan.Madaniylashtirilgan meva oʻzining yaxshiroq taʼmi bilan ham tanilgan.
Hozirgi kunda kivi subtropik iqlimi boʻlgan koʻplab mamlakatlarda, ayniqsa Italiya, Yangi Zelandiya, Chili, Gretsiyada oʻstiriladi. U yerdan mayin, yashil, mazali pulpaga ega boʻlgan suvli shifobaxsh mevalar dunyoning barcha mamlakatlariga eksport qilinadi. Kivi mevalari koʻp miqdorda S vitamini va boshqa biologik faol moddalarni oʻz ichiga oladi.
Ukrainaning Zakarpatye viloyatida selektsioner Genrix Valentinovich Straton Ukraina Davlat veterinariya va fitosanitariya xizmati reestrida „Carpathian Straton Valentine“ nomi bilan roʻyxatga olingan Xitoy aktinidiyasining yangi sovuqqa chidamli navini yetishtirdi.
Shuningdek, Armanistonda ham kivi plantatsiyalari mavjud. U mamlakatning janubiy viloyatlarida keng tarqalgan (Syunik).
Meva
Kivi mevasi rezavor hisoblanib, asosan, yashil pulpaga ega; "Oltin kivi" nomli navining pulpasi sariq tusga ega. Oʻrtacha kivi mevasining vazni 75 g, yirik kiviniki esa — 150 g gacha boʻladi.
Ovqatlanish
left|thumb| Kivi uchun qoshiq Kivi taʼmini tasvirlayotganda, odamlar, qulupnay, banan, qovun, olma, olcha va ananas lazzatlari haqida gapirishadi. Kivi yangi holatda isteʼmol qilinadi, undan murabbo, jele tayyorlanadi va salatlarga qoʻshiladi.
Kividan tayyorlanadigan shirinlikla r va ichimliklar uchun juda koʻp retseptlar mavjud bo'lib, kividan piroglarni bezash hamda murabbo tayyorlash uchun ham foydalanish mumkin.
Ishlab chiqarish
Kivi taʼmi va ozuqaviy qiymati tufayli, dunyoning koʻplab mamlakatlarida yetishtiriladi. thumb|360x360px thumb|360x360px
Dehai Bolo (G’afurov tumani)
'Dehai Bolo  ({{lang-tg|Деҳаи Боло  })  — Tojikiston RespublikasiningGʻafurov tumani, G’oziyon jamotiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 2 km, tuman markaziga 32 km.
Kivi (meva)
Foydali xususiyatlari
Kaliyning yuqori miqdori kivini gipertenziyaning shakllarida foydali qiladi.
Dehai Bolo (G’afurov tumani)
Aholisi
Aholisi — 3225 kishi.
Kivi (meva)
Foydali xususiyatlari
Kivi saraton, yurak-qon tomir tizimi kasalliklari xavfini kamaytiradi va yogʻlarni yoqotishi mumkin.
Maxsus psixologiya
Maxsus psixologiya (shuningdek, tuzatish(korreksion) psixologiyasi) — bu rivojlanish psixologiyasining sohasi boʻlib, u asosan bolalik va oʻspirinlik davrida turli xil omillar guruhi (organik yoki funktsional tabiat) taʼsiri ostida yuzaga keladigan, bolaning psixosotsial rivojlanishining sekinlashishi yoki aniq oʻziga xosligi bilan namoyon boʻladigan, uning ijtimoiy-psixologik moslashuvini, taʼlim maydoniga qoʻshilishini va keyinchalik kasbiy oʻzini oʻzi namoyon qilishdagi kamchiliklarini tuzatishga qaratilgan. E.L.Goncharova fikriga koʻra, maxsus psixologiya — bu"jismoniy va ruhiy nuqsonlari boʻlgan odamlarning rivojlanish muammolarini oʻrganadigan, bolalarning maxsus taʼlim va tarbiya sharoitlariga boʻlgan ehtiyojini va kattalarning psixologik qoʻllab-quvvatlashning maxsus shakllariga boʻlgan ehtiyojini aniqlaydigan rivojlanish psixologiyasi sohasi".
Kivi (meva)
Allergiya
Kivida topilgan aktinidin, baʼzi odamlar: shu jumladan bolalar uchun allergen boʻlishi mumkin. Eng koʻp uchraydigan alomatlar — yoqimsiz qichishish va nafas qisilishi, eng koʻp uchraydigan jiddiy simptom — xirillash; anafilaksi paydo boʻlishi mumkin.
Maxsus psixologiya
„Korreksion psixologiya“ nomi Rossiya federatsiyasi oliy attestatsiya komissiyasining ilmiy mutaxassisliklari roʻyxatida qayd etilgan. Kod 19.00.10.
Tavsifi
Maxsus psixologiyaning shakllanishi dastlab Defektologiya doirasida amaliy fan sifatida amalga oshirildi, bu tuzatish pedagogik jarayoni muammolarini maqbul hal qilishni, shuningdek, bolaning aqliy rivojlanishining xususiyatlarini, uning oʻquv jarayonlariga boʻlgan ehtiyojini aniqlaydigan diagnostika usullarini taʼminladi.
Tarixiy jihatdan birinchi boʻlib koʻrlar psixologiyasi (tiflopsixologiya), karlar (surdopsixologiyasi), aqli zaif odamlar psixologiyasi (oligofrenopsixologiya) kabi maxsus psixologiyaning yoʻnalishlari paydo boʻldi. Qariyb bir asrlik tarixi davomida maxsus psixologiya oʻzining tadqiqot va amaliy qoʻllanilish sohasini sezilarli darajada kengaytirdi. Endi u aqliy rivojlanishida nuqsoni boʻlgan, nutqida nuqsoni boʻlgan, erta bolalik autizmi boʻlgan, tayanch harakat tizimida nogironligi boʻlgan, nuqsoni murakkab boʻlgan bolalarga va boshqalar bilan korreksion ishlarni olib bormoqda.
Maxsus psixologiya aqliy rivojlanish patologiyasining turli xil variantlarini, tugʻma jismoniy kasalliklar va nuqsonlarda aqliy rivojlanishning buzilishi muammolarini oʻrganadi. Shunday qilib, masalan, birlamchi nuqson (masalan, karlik) koʻplab ikkilamchi oʻzgarishlarni keltirib chiqarishi aniqlandi — aqliy rivojlanishdagi oʻzgarishlar (ikkilamchi nuqson), hayotiy pozitsiyani qayta qurish, boshqalar bilan munosabatlar tizimi, fikrlash, idrok etish va boshqalar.(uchinchi darajali ogʻishlar).
Maxsus psixologiya maʼlumotlari asosida aqliy rivojlanishida anomaliyalari boʻlgan odamlarni taʼlim va tarbiya berish tizimi, kasbiy maslahat va kasbiy tanlov quriladi.
Maxsus psixologiyaning asosiy vazifasi taʼlim va oʻqitishning maxsus usullarini qoʻllash sharoitida yetuk shaxsni shakllantirishdir, buning natijasida buzilgan funktsiyalarni almashtirish va qayta qurish amalga oshiriladi.
Obyekti
Fan sifatida maxsus psixologiyaning obyekti rivojlanishida nuqsoni boʻlgan, yaʼni nogironligi mavjud boʻlgan shaxsdir.
Predmeti
Maxsus psixologiyaning predmeti noqulay sharoitlarda psixikaning rivojlanishining turli shakllari va tomonlarini oʻrganishdir.
Maxsus psixologiyaning vazifalari
Fanning tuzilishi:
Mavzu sohasi:
Tashkiliy vazifalar:
Maxsus psixologiya boʻlimlari
Maxsus psixologiya, maxsus pedagogika singari, defektologiyaning bir qismidir — jismoniy va ruhiy nuqsonlari boʻlgan bolalarning rivojlanish xususiyatlarini va ularni tarbiyalash va oʻqitish qonuniyatlarini oʻrganadigan keng qamrovli ilmiy intizom.
Maxsus psixologiya metodlari
Maxsus psixologiyada maxsus tadqiqot usullari mavjud emas. Unda, umumiy, bolalar va taʼlim psixologiyasida boʻlgani kabi, quyidagilar qoʻllaniladi:
Metodlarning har biri maʼlum maqsadlar uchun va oʻrganish ob’ektining individual xususiyatlarini hisobga olgan holda qoʻllaniladi.
Nağdalı (Absheron)
Nağdalı (shuningdek, Nagdali, Nagdaly va Nakhdalli) Ozarbayjonning Absheron tumani tarkibiga kiruvchi qishloq.
Yılankale, Ceyhan
Yılankale Turkiyaning Adana viloyati Jayhan tumaniga qarashli qishloq.
Nothweiler
Nothweiler Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Südwestpfalz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,68 km2. 154 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Pistamazor (Vahdat tumani)
Pistamazor — Vahdat shahri Bahori qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Pistamazordan shahar markazigacha 4 km. Aholisi 2642 kishi (2017).
Nothweiler
Hududi
Nothweilerning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Geratskirchen
Geratskirchen Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rottal-Inn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 12,91 km2. Aholisi — 875 kishi (2010).
Hududi
Geratskirchenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Tillatepa-1 (Qashqadaryo viloyati, Kitob tumani, Makrid)
Tillatepa-1 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XVII asr. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Makrid“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Oy yili
Oy yili — Oy kalendarida asosiy birlik vazifasini oʻtaydigan va sinodik oyga tayangan vaqt oraligi. Oy yilida 12 sinodik oy bir yilni tashkil etadi. Sinodik oy 29,5306 sutka, yaʼni 29 kun 12 soat 44 min. 3 sek. boʻlgani uchun bir Oy yili 354,36702 kunga teng. Shu bois, oddiy Oy yili 354 kundan qilib olinadi. Biroq 354 kundan ortgan qoldiq (0,36702) uch yilda yana bir sutkadan ortgani tufayli, oʻrtacha uch yilda bir marta Oy yili uzunligi 355 kun qilib olinadi va u kabisa yili deyiladi (qarang Kalendar).
Sheki xon saroyi
Sheki xon saroyi — Ozarbayjon Respublikasining Sheki shahridagi tarixiy sanʼat meʼmoriy yodgorligi bo‘lib, dunyo madaniyati obidalari ro‘yxatiga kiritilgan. Minoralari qalin devorlar bilan himoyalangan ikki qavatli bu bino olti xona, to‘rt dahliz, ikki oynali ayvondan tashkil topgan. Obida ilgari „Devonxona“ deb nomlangan. 1819-yilda Sheki xonligining ruxsati bilan bu binoda shahar mahkamasi joylashgan. Hozirgi kunda esa bino muzeyga aylantirilgan. Sheki xon saroyining boshlig‘i mulla Panoh Voqif bo‘lgan. Mazkur saroyning bunyod etilishi bilan bog‘liq bir necha rivoyatlar bor. Aytilishicha, Sheki xoni o‘ziga dunyodagi eng maftunkor va mustahkam saroy qurdirmoqchi bo‘ladi. Saroyning qurilishi tugagach xon meʼmordan „Sen bundan-da yaxshisini qura olasanmi?“, — deb so‘raydi. Meʼmor „ha“ deya javob beradi. Bundan g‘azablangan xon meʼmorni qatl ettiradi.
Hozirgi davrda
„Sheki xon saroyi“ nomi bilan tanilgan mazkur obida — „Muhammad Hasanxon devonxonasi“ Muhammadhasanxon tomonidan bunyod etilgan. Binoning qurilishi 1789-1790-yillarda boshlangan. Ko‘p yillar uning qurilishi tarixi yanglishib „Shaxinovlarning uyi“ning („Mushtoq imorati“ — „Qo‘rg‘oshinli xona“) bunyod etilish tarixi bilan adashtirilgan. Saroyning qurilishi uchun o‘sha vaqtda 32 ming chirvon yoki 32 ming Eron tumani mablag‘ sarflangan. Bino meʼmori sherozlik Zeynal Abdin hisoblanadi. Qal’a hashar yo‘li bilan bunyod etilgan. Qal’adaki hozirgi cherkov 1828-yilga qadar xonning masjidi bo‘lgan. 1828-yilda ruslar tomonidan hozirgi holatga keltirilgan, yaʼni cherkovga aylantirilgan. Ruslar xonning haramxonasi o‘rnida qamoqxona binosini qurgan. Qal’aning to‘rt tarafidagi 4 buyuk burj esa ruslarning to‘pdan o‘t ochish uchun joy vazifasini bajargan.
Saroyning har ikki qismida ayni paytda qurilish ishlari olib borilmoqda. Saroy markazida katta zal va zalning har ikki tarafida dahlizlarga tutashgan xonalar bor. Binoning qurilish rejasida har qavatdagi 3 xona janub tomonda qarab turishi ko‘zda tutilgan. Qavatlar bir-biri bilan zinalar orqali bog‘lanadi. Qavatlarning shimol tomonida ikki kichik xona o‘rtasida maxsus joy qoldirilgan. Shift qismi oynali, pastki qismda favvorali marmar hovuz tiklangan.
Binoning bosh fasadi dunyoda eng noyob bo‘lgan geometrik shakllar bilan bezatilgan. Yog‘och parchalari orasi turli rangli shishalar bilan simmetrik shakldagi panjara va eshiklardan tashkil topgan. Simmetriyaning har bir kvadrat metri o‘rta hisobda 5000, murakkab yerlari 14000 yog‘och va shishadan iborat. Bino qurilishida mix va yelimdan foydalanilgan, yog‘och va shisha parchalari bir-biriga biriktirilgan. Saroy devorining peshtoqlari keng, naqshli simmetriyali shakllar, turli naqshlar, ganchli o‘ymalar mahorat bilan ishlangan. Inshoatning ichida geometrik shakllar, nabobat olami suratlari, syujetli voqealar, qush rasmlari jang va ov sahnalariga keng joy ajratilgan. Kishiga zavq bag‘ishlaydigan bu lavhalar asl sanʼat namunalaridir. Saroydagi naqshlarning qadimiyligi, ranglarning uyg‘unligi kishini o‘ziga jalb etadigan darajada go‘zaldir. Xonalarning devorlari, shift qismi ham naqshlar bilan bezatilgan.
Dunyoga mashhur turk shoiri Nozim Hikmat saroyni ko‘rib unga shunday taʼrif bergan: „Agar Ozarbayjonning boshqa qadimiy obidalari bo‘lmaganida ham birgina Sheki Xon saroyining o‘ziyoq dunyoga ko‘rsatishga yetarli bo‘lardi“.
Sheki xon saroyyining keng shuhrat qozonishiga ham sabab bo‘lgan devor suratlari 17 asrda yaratilgan bo‘lsa-da, keyinchalik taʼmir etilgan. Saroyning devor qismida ishlagan bir necha naqqosh va ustaning nomlari bino ichidagi turli yerlarda yozilgan. Bir xil sanʼatkorlarning XlX asrning oxirlarida binoda ishlagani yozuvlardan maʼlumdir. XVlll asrda ilk tasvirlarni ishlagan naqqoshning nomi bularning ichida qayd etilmagan. Binoning ikkinchi qavati shift qismidagi tasvirda usta Abbosqulining ismi yozilgan. Faqat Abbosqulining bu tasvirlari qachon ishlangani haqida hech qanday maʼlumot saqlanmagan. Ikkinchi qavat zal qismidagi tasvirlar XlX asrning oxirlarida taʼmir etilgan va baʼzilarini yangidan ishlagan qorabog‘lik bo‘yoqchi usta Qambarning nomi oldingi zal devorlarida qayd etilgan. XlX asrning oxirlarida xon saroyining birinchi qavatidagi zal devorlari suratlari taʼmir etgan shamaxilik usta Mirza Jafarning nomi zalning kirish qismi yuqorisida qayd etilgan. 1955-1956-yillarda meʼmor H.Q. Rzayevning loyihasi va boshchiligida bu yerda keng bunyodkorlik ishlari olib borilgan va obida taʼmir holida keltirilgan.
Oy avtomatik stansiyasi
Oy avtomatik stansiyasi - Oyni va kosmik fazoni tadqiq qilishga moʻljallangan kosmik apparat (KA). Oydagi fizik sharoitni tadqiq qilish, Oy sathini oʻrganish, Oy jinslarining kimyoviy tarkibini aniqlash, mexanik xususiyatlarini tekshirish, temperatura oʻzgarishini kuzatib borish, Oyning magnit maydoni va ra-diatsiyasini oʻrganish, Oydagi seysmik toʻlqinlarni qayd qilish apparatlari va boshqa ilmiy apparatlar, maʼlumotlarni Yerga uzatishga moslangan radiotelemetrik va televizion sistemalar bilan jihozlanadi. Oy avtomatik stansiyasi s. va undagi apparatlar Oydagi oʻziga xos sharoit (vakuum, temperaturaning katta diapazonda oʻzgarishi va boshqalar) ga chidamli qilib yasaladi. Bortidagi apparatlar elektr energiyasini qisman Quyosh batareyasidan oladi. Birinchi Oy avtomatik stansiyasi s. "Luna-9" yordamida 1966-yil 3-fevralda Oy sathiga qoʻndirildi (qarang "Luna"). "Luna" (SSSR) va "Serveyer" (AKD11) tipidagi bir kan-cha kosmik apparatlar Oyga qoʻndirilgan. Yana q. Oy sunʼiy yoʻldoshlari, Lunoxod.
Oy taqvimi
Oy kalendari - q. Kalendar.
Pyotr Mstislav haykali (Mstislavl, Pyotr mstislav maydoni)
Pyotr Mstislav maydonidagi Pyotr Mstislav haykali (Belarus. Pyotr Mstislavets yodgorligi Pyotr Mstislav maydonida) — Belarus kitob matbaachilaridan biri, rus kashshofi Ivan Fedorovning hamkori, Pyotr Timofeevich Mstislavetsning ikkinchi yodgorligidir. u tugʻilgan Belarusiyaning Mogilev viloyati Mstislav shahri.
Yodgorlik bagʻishlangan Pyotr Mstislav Ivan Fedorov bilan birgalikda Moskvada birinchi rus bosmaxonasini tashkil qildi. Unda u 1564-yilda „Havoriylar va Havoriylar maktublari“ („Havoriy“) — rus tilidagi birinchi bosma kitob, 1565-yilda „soatsoz“ — 1567-yilda „Zabur“ ni nashr etdi.
Yodgorlik 2001-yilda oʻrnatilgan va shu yilning 2-sentabrida Mstislavlda oʻtkazilgan Belarus yozma kunini nishonlash paytida Mstislavskiy tuman ijroiya qoʻmitasi binosi roʻparasida shaharning Markaziy maydonida tantanali ravishda ochilgan. Yodgorlikning mualliflari haykaltarosh Aleksandr Botvinok va meʼmor Yuriy Kazakov Aleksandr Chigrin edi.
Yodgorlik Pyotr Mstislavni balogʻat yoshida toʻliq oʻsishda tasvirlaydi. Chap qoʻlida printer kengaytirilgan kitobni ushlab turadi, oʻng qoʻli esa bosma matbuotga tayanadi. Uzun koʻylakli pollar va kitob sahifalari oltin bilan qoplangan. Birinchi printerning bronza uch metrli figurasida haykaltaroshlar asosiy narsani — maʼrifatparvarning donoligining goʻzalligini, bosma soʻzning buyukligiga boʻlgan ishonchini va bilim kuchini koʻrsatishga muvaffaq boʻlishdi. Granit poydevorida Belarus tilidagi yozuv „PYOTR MSTISLAV“ dir.
Pyotr Mstislav haykali 1986-yilda oʻrnatilgan birinchi iezuit cherkovi (haykaltarosh Nikolay Malinovskiy) qarshisida joylashgan shaharda kitob printeriga ikkinchi yodgorlik boʻldi.
Yodgorlik bir necha bor vandallardan aziyat chekdi: dastlab yodgorlikda topilgan 5 kilogramm ogʻirlikdagi „Butrus“ yozuvi poydevordan gʻoyib boʻldi, keyinchalik „Mstislav“ yozuvi oʻgʻirlandi, uning ogʻirligi taxminan 10 kilogrammni tashkil etadi. Bronza boʻyoq bilan boʻyalgan quyma temir yozuv, oʻgʻirlanganlar haqiqiy bronza uchun xato qilishgan boʻlishi mumkin.
Turkmaniston bayrogʼi
Turkmaniston bayrogʻi (Türkmenistanyň baýdagyTurkmenistanyn baydagy ) Turkmanistonning rasmiy ramzi. Bayroq 1992 -yil 19-fevralda bir yil avval oʻz mustaqilligini eʼlon qilgan Turkmanistonning davlat bayrogʻi sifatida tasdiqlandi.
Bayroq tavsifi
left|thumb|200x200px| Turkmanistonning 1992-yilgi pochta markasidagi bayroq. Bayroq to‘rtburchak shaklidagi yashil mato bo‘lib, uning yonboshida vertikal toʻq qizil chiziqli va beshta bezaklar tasvirlangan. Bu chiziq ostida zaytun shoxlari joylashgan. Bayroqning yuqori chetidagi chiziq yonida oq yarim oy va beshta oq yulduz tasvirlangan. Turkman qabilalarining besh gilam bezaklari - Axalteke, Yomut, Salir, Chovdur, Ersarlar — mamlakatning besh hududini anglatadi[2 ]. Gilamlarning har biri bezaklari bilan bezatilgan boʻlib, uning tashqi qirrasi chiziqning chetiga toʻgʻri keladi. Chiziqning pastki qismida poydevorga kesishgan va turli yoʻnalishlarda yuqoriga yoʻnaltirilgan ikkita zaytun novdalari tasvirlangan. Pastan yuqoriga tomon tasvirlangan, juft-juft boʻlib joylashgan zaytun uchlari qisqarib boruvchi oʻnta bargdan iborat. Yuqoridan chap burchakdagi yashil qismda yarim oy va beshta besh qirrali oq yulduz mavjud. Mato kengligining uning uzunligiga nisbati birdan bir yarimga teng.
Bayroq tarixi
1991-yil 27-oktabrda Turkmaniston mustaqilligi eʼlon qilinganidan soʻng, davlat timsoli rasman qabul qilinishidan avval yangi davlat geraldikasi timsolida eng yahshi tarixiy va milliy xususiyatlarni namoyish etuvchi umumxalq tanlovi o‘tkazildi. Unda yetakchi rassomlar, dizaynerlar, ijodiy jamoalar ishtirok etdi. Bayroqning rangi va ramziyligini tanlashda siyosiy yoki diniy motivlar hisobga olinmadi. Faqat ajdodlar anʼanalari va milliy oʻzlik hisobga olindi.
BMT tomonidan „ 29-yanvar 1997-yilgi Turkmaniston Davlat bayrogʻi toʻgʻrisida“gi Turkmaniston qonuniga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida"gi 211-1-sonli qonun bilan Turkmanistonning doimiy betaraflik maqomi 1995 -yil 12-dekabrda eʼlon qilinganligi munosabati bilan, Turkmaniston davlat ramzlaridagi bayroqdagi betaraflik g‘oyasini abadiylashtirish maqsadida BMT gerbining ramzlaridan biri — zaytun novdalari qo‘shildi. Qonunga ko‘ra, „Turkmanistonning davlat bayrog‘i millat birligi va mustaqilligi hamda davlatning betarafligi ramzidir“.
Turkmaniston SSR
Turkmaniston SSRning respublika ramzi — SSSR tarkibidagi 15 respublikadan biri. Bayroqning oxirgi versiyasi 1953-yil 1- avgustda tasdiqlangan. Bundan oldin, yuqori chap burchakda TSSR oltin rangidagi kirill yozuvi bilan qizil bayroq ishlatilgan. 1937-yildan va 1940-yillarning boshlarida yuqori chap burchakda lotin TSSR yozuvi bilan qizil bayroq tasdiqlangan.
Turkmaniston bayrogʻidan foydalanish
thumb|307x307px| Turkmanistonning [[Moskva|Moskvadagi elchixonasi binosi ustida Turkmaniston bayrogʻi]] Turkmaniston bayrogʻidan foydalanish qatʼiy tartibga solinadi. U faqat quyidagilar tomonidan ishlatilishi mumkin :
Davlat bayrogʻi quyidagi turdagi mato standartlariga muvofiq tayyorlanishi mumkin: neylon, polyester, ipak va jun, neylon yoki poliesterli ipak.
Kapital taʼmirdan o‘tayotgan, yaroqsiz holga kelgan binolarga, fasadi taʼmirlanayotgan binolarga bayroq o‘rnatilmaydi. Bundan tashqari, gʻijimlangan, rangi oʻchgan, yamoqlangan, yirtilgan yoki boshqa nuqsonlari boʻlgan bayroqni koʻtarish taqiqlanadi.
Korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning binolarida bayroqni koʻtarish uchun javobgarlik, uy-joylarni ekspluatatsiya qilish organlari rahbarlari, turar-joy binolarida esa ushbu uylarga egalik qiluvchi mulkdorlarning zimmasiga yuklanadi.
Turkmaniston bayrogʻini tahqirlash uchun javobgarlik
Turkmaniston Jinoyat kodeksining 178-moddasiga ko‘ra, „Davlat ramzlarini kamsitish“ o‘rtacha oylik ish haqining o‘ndan o‘ttiz baravarigacha miqdorda jarima yoki ikki yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud ikki yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi.
Turkmaniston Davlat bayrogʻi kuni
Turkmanistonning birinchi prezidenti Saparmurod Niyozov tavallud topgan kuni 1992 -yil 19-fevralda Turkmanistonning Davlat bayrogʻi tasdiqlangan. 2018-yildan boshlab 18-may kuni Turkmanistonning muhim davlat bayrami — Konstitutsiya va Davlat bayrog‘i kuni nishonlanadi.
Ginnesning rekordlar kitobida
right|thumb|260x260px| Turkmanistonning asosiy bayrogʻi 2008-yil iyun oyi oxirida Turkmaniston Ginnesning rekordlar kitobiga oʻz hissasini qoʻshdi. Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedovning tug‘ilgan kuni munosabati bilan Ashxobodda bo‘lib o‘tgan tantanali marosimda davlat bayrog‘i balandligi 133 metr bo‘lgan dunyodagi eng baland bayroq ustuniga ko‘tarildi (oldingi 130 metr balandlikdagi rekord Iordaniyaga tegishli edi). Bayroqning o‘lchami 52,5x35 metr, og‘irligi esa kamida 420 kilogramm. Bayroq ustunida faxriy qorovul saf tortadi.
Shtandart
thumb|250x250px| Turkmaniston Prezidenti shtandarti Turkmaniston Prezidenti S.Niyozovning 1996 — yil 27-sentyabrdagi „Turkmaniston Prezidentining shtandarti (bayrog‘i) to‘g‘risida“gi farmoni bilan maxsus bayroq — Turkmaniston Prezidenti shtandarti joriy etildi. 2008-yil 16-avgustda Qonunga oʻzgartirishlar kiritildi. Shtandart oʻzini yashil rangdagi toʻrtburchak paneli sifatida tanishtiradi. Shtandart kengligining uzunligi nisbati birdan bir yarimga teng. Bayroqning yuqori chap burchagida bayroq ustuni yonidagi yarim oy va beshta besh qirrali oq yulduz mavjud boʻlib, ular Turkmaniston Davlat bayrogʻining oʻxshash elementlari tavsifiga koʻra shtandartda aks ettirilgan. Matoning o‘ng tomonida oltin hoshiyali yashil sakkizburchak bo‘lib, uning markazida panjalarida yengilgan ikki boshli ilonni ushlab turgan besh boshli oltin burgut tasvirlangan. Burgutning uchta boshi shtandartning chap chetiga, ikkitasi esa oʻng chetiga buriladi. Oʻgʻuzxon bayrogʻida ilonni yenggan ikki boshli burgut tasvirlangan milliy geraldika anʼanasini davom ettirgan holda Turkmaniston Prezidentining shtampida besh boshli burgut va yengilgan ikki boshli ilon tasvirlangan bu umumiy tarkibda davlatni ichki va tashqi dushmanlardan himoya qilishni anglatadi. Sakkizburchakning yashil fonida besh boshli burgut tasvirini doira ichida hoshiya qilib, „TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI“ (2007 yilgacha — „TÜRKMENISTANYŇ PREZIDENTI SAPARMYRAT TÜRKMENBAŞY“ ) yozuvi mavjud.
Umarali Mamadali
Umarali Mamadali —  43  yoshda,  Uchqo‘rg‘on rayoni  Qizilquloq qishlog‘idan, qirg‘iz, ruhoniy, savdogar oiladan. 1932-yili bosmachilar to‘dasida  qatnashgan,  qamoqqa  olingunga  qadar  “Ikromov” nomli kolxozda kolxozchi bo‘lib ishlagan. Dushmanlik kayfiyatida bo‘lib aksilinqilobiy va ruhoniy unsurlarni tashkil qilib 1936-yil iyulida o‘z uyida  bir  qator  nolegal kengashlar o‘tkazib,  ularda sovet hokimiyatini ag‘darish va qurolli  qo‘zg‘olon tashkil etishni tayyorlash masalalarini muhokama qilishda ishtirok etganlikda,  chiqishlarda  sobiq  quloqlarni  tashkil  etishga  kirishish, qurol va  g‘alla  zahirasini  tayyorlash  zarurligi  haqida  fikrlar aytganlikda ayblangan. “Uchlik” Mamadali Umarovni otuvga, mol-mulkini musodara etishga hukm qilgan.
Jenna Jameson
Jenna Jameson (9-aprel, 1974) amerikalik tadbirkor va sobiq pornoartistdir. Dunyodagi eng mashhur pornoaktrisalardan biri,  „Porno Qirolichasi“, deb nomlangan.
Gonduras pasporti
thumb Gonduras pasportlari Gonduras fuqarolariga Gondurasdan tashqarida sayohat qilishlari uchun beriladi.
2019-yil yanvar holatiga koʻra, Gonduras fuqarolari 137 mamlakat va hududga vizasiz yoki vizasiz kirish imkoniga ega boʻlib, Gonduras pasportini Henley viza cheklovlari indeksiga koʻra sayohat erkinligi boʻyicha (Dominika va Salvador bilan bogʻlangan) 36-oʻrinni egalladi.
2019-yilda Gonduras fuqarolariga 2019-yil oxiri va 2020-yil boshlari oralig‘ida bosqichma-bosqich biometrik pasport berishni boshlash rejalari tasdiqlandi.
Gonduras 2022-yilda biometrik pasportga o‘tdi.
Köprülü kutubxonasi
Köprülü kutubxonasi — Istanbuldagi kutubxona. U 1678-yilda Usmonli Sadr Vaziri Ko'prülü Mehmed Posho tomonidan asos solingan. Bu Yaqin Sharqdagi birinchi ommaviy kutubxona edi. Kutubxonada hozirda 3790 ta qoʻlyozma jild mavjud.
Fond
Divanyolu ko'chasi, Piyer Loti ko'chasi va Boyaji Ahmad ko'chasi bo'ylab, Istanbulning Eminönü tumanidagi Sulton Mahmud II qabri ro'parasida joylashgan Ko'prülü kutubxonasi sadrazamning o'g'li Ko'prülü Fazil Ahmad Posho tomonidan qurilgan.Otasining oxirgi istagi bilan. Köprülüzade Fazil Mustafo posho 1678-yilda Chemberlitoshda vakif (notijorat tashkiloti) nizomidan iborat kutubxona tashkil etishni yakunladi. Kutubxona ochildi, uning xodimlari uchta kutubxonachi, bitta bog'lovchi va bir farroshdan iborat.
Mozortepa (Qashqadaryo viloyati, Kitob tumani, Makrid)
Mozortepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—X asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Makrid“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Köprülü kutubxonasi
Arxitektura
left|thumb| Kutubxonaning orqa tomoni Koprülü kutubxonasi Istanbuldagi mustaqil kutubxona tuzilishining birinchi namunasi edi. U bog'da joylashgan bo'lib, uning uch tomoni ko'chalar bilan o'ralgan va o'zgaruvchan tosh va g'ishtlardan qurilgan. U tashqi tomondan sakkiz qirrali hoshiyaga oʻrnatilgan gumbaz bilan qoplangan, oʻralgan kvadrat rejali. Kutubxonaning gʻarbiy qismidagi toʻrt pogʻonali zinapoya orqali yetib boradigan arkada qismi old tomonga koʻchirilib, T shaklini olgan. Oltita marmar ustunlar ustiga olmos shaklidagi bosh o'rnatilgan, shpilli arka to'rt gumbaz bilan qoplangan. Kutubxonaga arkadaning markaziy o'qidagi past ovozli eshik orqali kirish mumkin.
Ichki makon derazalar bilan yoritilgan, ularning har bir tomonida bittadan, yuqori qavatda ikkitadan va kirish qismida oltita yuqori qismli derazalar mavjud. To'rtburchaklar tirgakli shpil tushirish yoylari mavjud. Gumbaz va pandantiflarning ichki yuzasi darvoza ustidagi qalam ishlari bilan bezatilgan. Ushbu jigarrang, qora va qizil bezaklar orasida "C" va "S" egri chiziqlari tashrif buyuruvchilarning e'tiborini tortadi. Gul naqshlari ostida " Mashallah " so'zi va sana, hijriy 1181 (1667-1668) yozilgan. Qolaversa, ichki eshikda ham “Masalloh”, ham hijriy 1289(1872) va hijriy 1327 (1911) sanasi yozilgan. Bu yozuvlardan ma’lum boʻlishicha, kutubxona 1872- va 1911-yillarda ham restavratsiya qilingan
Rumbach
Rumbach Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Südwestpfalz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,79 km2. 468 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Rumbachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Hebertsfelden
Hebertsfelden Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rottal-Inn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 49,78 km2. Aholisi — 3679 kishi (2010).
Hududi
Hebertsfeldenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Qorovultepa-2 (Qashqadaryo viloyati, Kitob tumani)
Qorovultepa-2 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—X asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Makrid“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv h�quqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Ob’yektivlashtirish
Ob’yektivlashtirish (objectivus „ob’yektiv“) — ob’yektivlashtirish, ob’yektga aylanish, fikrlash jarayoni, buning natijasida sub’ektiv holat sifatida paydo boʻlgan hissiyot ob’yektni idrok etishga aylanadi. Ob’yektivlashtirish — bu bizning baʼzi ichki sezgilarimizni tashqi koʻrinishga chiqarish, mavjudlikning tashqi, ob’yektiv shakliga ega boʻlish. Bu atama sub’ektiv, aqliy narsaga nisbatan yoki qandaydir ichki, yashirin, yashirin mohiyatga nisbatan qoʻllaniladi. Psixologiyada bu idrok etilayotgan axborot manbalari joylashgan tashqi olamdagi idrok obrazlarining lokalizatsiya jarayoni va natijasidir.
Sasha Grey
Sasha Grey (asl ismi Katniss Mary Ann Hantzis; 14-mart, 1988) amerikalik aktrisa, musiqachi va sobiq pornoartistdir.
Ob’yektivlashtirish
Aqliy ob’yektivlik — bu aqliy faoliyatning barcha tashqi koʻrinishlari — amaliy faoliyat, harakatlar, belgilar va boshqalar. Inson faoliyatining barcha mahsuloti va usullari, soʻzning keng maʼnosida madaniyat, shuningdek, aqliy ob’yektivlik vazifasini bajaradi. Bundan tashqari, ixtiyoriy impulslarning ob’yektivligi sifatida, istaklar va boshqalar. Nutq ong va tafakkurni ob’yektivlashtirishning eng muhim shakli hisoblanadi. Klassik falsafa tafakkur va nutq oʻrtasidagi munosabatni ifoda nazariyasi ruhida talqin qilgan: tafakkur tildan oldin ham, undan tashqarida ham mavjud boʻlib, tilda u borliqning faqat tashqi shaklini oladi, obyektivlashadi. 20-asr falsafasi tilni ong va tafakkurning oʻzini shakllantirish sharti, har qanday maʼnaviy faoliyat muhiti sifatida tan olishga intiladi. Agar mumtoz falsafa uchun til ongli ravishda fikrlash orqali uning ob’yektivlashuvi sifatida qurilgan boʻlsa, neoklassiklar til tafakkur uchun chegaralar va imkoniyatlarni belgilaydi, balki unga nafaqat tashqi mavjudlik shaklini beradi, deb hisoblashadi. Aqlning namoyon boʻlishi ham imo- ishoralar, intonatsiyalar, yuz ifodalari boʻlib, ular koʻpincha aqliy ifodaning beixtiyor shakllaridir. Irratsionalistik falsafa ularni talqin qilishni juda muhim deb biladi, chunki ular inson haqida oʻzi tushunganidan koʻra koʻproq narsani ochib beradi (V. Dilthey).
„Obyektivlashtirish“ atamasi boshqa maʼnoda falsafa tarixida turli tushunchalarda qoʻllanilgan. A. Shopengauer mavjud boʻlgan hamma narsani dunyo irodasining boshqa ob’yektivlashuvi sifatida koʻradi. Iroda oʻzini jonsiz tabiatdagi turli kuchlardan boshlab, ob’yektivlashtirishning turli darajalarida namoyon boʻladi (tortishish, oʻtmaslik), bu yerda tirik tabiatdan farqli oʻlaroq, irodaning ob’yektivlashuvi individuallashtirilmaydi. Tirik tabiat va inson jamiyati Shopengauer tomonidan erkinlikning individuallashtirilgan ob’yektivliklarining uzluksiz toʻqnashuvi sifatida qaraladi. "Hayot falsafasi" uchun hayot — bu oʻz-oʻzidan paydo boʻladigan irratsional ijodiy impuls boʻlib, uning ob’yektivlashuvi, xususan, madaniyatning barcha mahsulotlari (V. Dilteya uchun — din, falsafa va sanʼat).
20-asr falsafasida ichki va subyektivni obyektivlashtirishni uning begonalashuvi, tashqi mavjudlik shakllarini esa yolgʻon deb talqin qilish, mohiyatini buzib koʻrsatish tendentsiyasi kuchaymoqda. Uning ildizlari klassik falsafada. Hegel uchun tabiat va tarix mutlaq gʻoyaning oʻzgalik shakllari boʻlib, u mavjudlikning tashqi shakliga ega boʻlib, ularda oʻzini begonalashtiradi, garchi bu yerda begonalashish hali buzilish emas. Til va tafakkur oʻrtasidagi munosabatga kelsak, obyektivlashtirishning botinning asl mohiyatini buzish sifatida talqini F. Tyutchevning mashhur soʻzlari bilan ifodalangan : „Aytilgan fikr yolgʻondir.“ G. Simmel „madaniyat fojiasi“ni aynan hayotning ijodiy mohiyati va bu turtki gavdalanishi, ob’yektivlashtirilishi kerak boʻlgan muzlatilgan institutsional shakllar oʻrtasidagi ziddiyatda koʻrdi. Ijodkorlik va ob’yektivlashtirish oʻrtasidagi shunga oʻxshash ziddiyat N. A.Berdyaev oʻz falsafasida dramatiklashtirilgan. Ob’yektivlik dunyosi erkinlik va ijodkorlikka qarshi turadigan narsadir. U uchun ijodiy harakat ozodlik, ob’yektiv va zaruriy narsalarni engish sifatida mumkin.
Garchi bizning davlatlarimizni ob’yektivlashtirish tendentsiyasi mutlaqo tabiiy boʻlsa-da, bu har doim ham qonuniy emas: Ob’yektivlashtirish umumiy xususiyatga ega boʻlganda, hamma maʼlum bir haqiqatni tan olgandagina shunday boʻladi — keyin qandaydir ob’yektivlik haqida gapirish mumkin. Ammo, koʻplab jamoaviy illyuziyalar (engil qarashlar, tarixiy haqiqat hissiyotlari) mavjud boʻlganligi sababli, ob’yektivlashtirish fanning umumiy qonunlariga mos keladigan taqdirdagina ilmiy ob’yektivlikka ega boʻlishi mumkin. Ob’yektivlik sub’ektiv qiymat yoki umumiy qiymat (jamoaviy vakillik) sifatida yoki, nihoyat, umumiy qiymat (ilmiy ob’yektivlik) sifatida qabul qilinadi.
Almati (Abay tumani)
Almati (Алматы) — Qozogʻistonning Qaragʻanda viloyati Abay tumanidagi tugatilgan qishloq. 2007-yilda tugatilgan. Jartas qishloq okrugi tarkibiga kirgan.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 41 kishi (shundan 22 erkak va 19 ayol) edi.
SpaceX Starship
thumb|Starship full stackStarship toʻliq qayta foydalanish mumkin boʻlgan, olta ogʻir yuk koʻtaruvchi raketa boʻlib, hozirda Amerika aerokosmik ishlab chiqaruvchisi SpaceX tomonidan ishlab chiqilmoqda va ishlab chiqarilmoqda. Starship dunyodagi eng baland va eng kuchli raketadir. Raketa Super Heavy kuchaytirgich bosqichi va tepada joylashgan Starship kosmik kemasidan iborat boʻlib, asosan zanglamaydigan poʻlatdan yasalgan. Ikkala bosqich ham suyuq kislorod va metan bilan taʼminlanadi va Raptor dvigatellarining variantlari bilan harakatga keltiriladi. Ikkala bosqich ham vertikal qoʻnishdan keyin tezda qayta foydalanish uchun moʻljallangan. Bir marta uchirilganda, past Yer orbitasiga kutilayotgan foydali yuk kamida 100 t tani tashkil qiladi. Rejalashtirilgan Starship tanker varianti orbitada asosiy kosmik kemani yonilgʻi bilan toʻldirish uchun ishlatilishi mumkin, bu esa Oy va Marsga parvozlar uchun bir xil foydali yukga olib keladi.
SpaceX 2005-yildayoq bunday raketani tasvirlab bergan edi; uning dizayni va nomi tez-tez oʻzgartirildi. 2019-yil iyul oyida kengaytirilgan qanotlari boʻlgan Starhopper prototipli transport vositasi havoda aylana oldi. 2021-yil may oyida Starship SN15 10 km ga uchdi va oldingi prototiplar bilan toʻrtta muvaffaqiyatsiz urinishdan keyin qoʻndi. Birinchi Starship raketasi 2022-yilda tartibga solinishi kutilayotganda uchirilishi rejalashtirilgan. Raketaning rivojlanishi takrorlanuvchi va prototiplarni sinovdan oʻtkazish va ishlab chiqarish bilan bosqichma-bosqich amalga oshiriladi. Biroq, tanqidchilar uning ishga tushirish joylari atrofidagi tabiiy va ijtimoiy muhitga zarar etkazish potentsialini qayd etdilar.
SpaceX Texasdagi Starbase va Floridadagi Kennedi kosmik markazida uchirish maydonchalarini qurishni va ikkita dengizda uchirish platformasini qurishni rejalashtirmoqda. Yaqin kelajakda Starship sunʼiy yoʻldoshlar va kosmik zondlarni joylashtirishi, kosmik sayyohlarga xizmat koʻrsatishi va Artemida dasturi orqali Oyni oʻrganishi mumkin. Bunday ishlash darajasi faqat ishga tushirish narxining kamayishi bilan mumkin.
Fon
2005-yil noyabr oyida Qoʻshma Shtatlarda SpaceX bosh direktori Elon Mask birinchi boʻlib Big Falcon Rocket (BFR) deb nomlanuvchi raketa kontseptsiyasiga murojaat qildi va u hozirgi Starship dizaynining baʼzi imkoniyatlariga mos keladi. Raketa Merlin 2 deb nomlanuvchi Merlin dvigatelining kattaroq versiyasi bilan jihozlanishi kerak edi. Kontseptsiya 100 t yuk koʻtarish quvvatiga ega edi past Yer orbitasiga chiqdi va qayta ishga tusha olmadi. Ushbu kontseptsiyaning eʼlon qilinishi kompaniyaning kichik Falcon 1 raketasida FalconSAT-2 ni olib yurgan birinchi va muvaffaqiyatsiz urinishlariga toʻgʻri keldi.
2016-yil sentabr oyida, 67- Xalqaro astronavtika kongressidan bir kun oldin, Raptor dvigateli birinchi marta ishga tushirildi. Ushbu kontseptsiya „kosmik tanker“ imkoniyatini taqdim etdi; orbitaga qoʻshimcha yoqilgʻi olib chiqish, yoqilgʻini orbitada boshqa kosmik kemaga oʻtkazish, qoʻnish va jarayonni takrorlash qobiliyatiga ega raketa. Raketa tanklari uglerod kompozitidan yasalishi va suyuq metan va suyuq kislorodni saqlashi kerak edi. Booster bosqichi qirq ikkita Raptor dvigatellari bilan jihozlangan boʻlishi kerak edi, kosmik kema esa toʻqqizta bilan jihozlangan boʻlar edi. Kontseptsiya, ayniqsa, bunday tizimni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan texnologik yutuqlar va kerakli mablagʻlar katta shubha uygʻotdi.
2017-yil sentabr oyida 68 yillik xalqaro astronavtika kongressida Mask sayyoralararo transport tizimi dizayniga qayta koʻrib chiqilgan BFRni eʼlon qildi. Raketa 150 t qoʻyishi mumkinligi aytilgan past Yer orbitasiga qadar va qayta foydalanish mumkin. Kuchaytirgichning dvigatellari soni oʻttiz birga kamaydi, raketaning tanasi esa kichikroq edi. Shunga qaramay, uning asosiy maqsadi ekipajni Marsga olib borish edi. Los-Anjeles portidagi raketa ishlab chiqarish zavodi shahar kengashi tomonidan maʼqullangan edi, ammo reja 2020-yil may oyida bekor qilindi
2018-yil sentabr oyida yaponiyalik milliarder Yusaku Maezava Maezava boshchiligidagi DearMoon loyihasini eʼlon qildi. Olti-sakkiz nafar boshqa rassomlar bilan ekipaj BFR kosmik kemasida Oy atrofida erkin qaytish traektoriyasini uchib, butun missiya davomida sanʼat asarlarini yaratadi. Maezavaning eʼlonidan soʻng, Mask raketaning yangi qoʻshimcha qanotlarini koʻrsatdi; ikkitasi tepada va uchtasi pastda, ular kosmik kemaning tushishini boshqarish uchun sozlanishi va pastki qanotlardan qoʻnish oyoqlari sifatida ham foydalanish mumkin edi. Oʻsha noyabr oyida raketa kuchaytirgich birinchi marta Super Heavy deb ataldi va kosmik kemaga Starship deb nom berildi.
Rivojlanish
Starshipning rivojlanishi iterativ va bosqichma-bosqich boʻlib va asosan SpaceX tomonidan moliyalashtiriladi. Kompaniya hozirda Starship ustki bosqichining toʻqqizta toʻliq miqyosli modelini qurib, sinovdan oʻtkazdi va boshqalarini tugatishdan oldin bekor qildi. Oʻtkazilgan sinovlar bosim sinovlari va statik yongʻinlardan tortib tiklanish urinishlari bilan toʻliq parvoz sinovlarigacha. : 15-19 Kompaniyaning kosmik axborot vositalariga ochiqligi tufayli Starship raketa sinovlari sezilarli darajada yoritildi.
Mahalliy hamjamiyatlarda, ayniqsa Starbase kosmodromiga yaqin shaharlarda Starship rivojlanishini qabul qilish turlicha boʻldi. Starbase jon boshiga toʻgʻri keladigan daromad boʻyicha 2010-yilda Qoʻshma Shtatlar metropolitenlari roʻyxatining pastki qismida joylashgan Braunsvill — Xarlingen-San-Benito metropolitan hududiga nisbatan yaqin joyda qurilgan. Mahalliy hukumatlar SpaceX mahalliy aholini yollash va investitsiyalarni koʻpaytirish orqali mahalliy iqtisodiyotni koʻtarganini taʼkidladi.