Kuloyim
Aka-uka Grimmlar talqini
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Schaerbeek_Parc_Josaphat_901.jpg/150px-Schaerbeek_Parc_Josaphat_901.jpg|thumb|225x225px| [[Brussel (shahar)|Brusselda Kuloyim haykali]] Bir boyning xotini vafot etadi. Oʻlimidan oldin u qiziga mehribon boʻlishni vasiyat qilib soʻnggi soʻzlarida shunday deydi: Mening azizim, kamtarin va mehribon boʻl shunda xudo senga doimo yordam beradi va men senga osmondan qarab har doim yoningda boʻlaman. Qiz har kuni onasining qabriga boradi va yigʻlaydi, onasining buyrugʻini doim bajaradi. Qish keladi, keyin bahor keladi va boy boshqa bir ayolga uylanadi. oʻgay onaning yovuz va ahmoq ikki qizi boʻladi. Boyning qizidan chiroyli koʻylaklar tortib olib, oshxonaga haydab yuborishadi. Bundan tashqari, qiz ertalabdan kechgacha eng qora va ogʻir ishlarni bajaradi va kulda uxlaydi, shuning uchun uni Kuloyim deb atashadi. Ota yarmarkaga ketayotib, qizlariga nima olib kelishni soʻraydi. Oʻgay qizlar qimmatbaho koʻylaklar va qimmatbaho toshlarni soʻrashadi, Kuloyim esa oddiygina daraxt novdasini olib kelishini soʻraydi. Kuloyim keltirilgan novdani onasining qabriga ekib, koʻz yoshlari bilan sugʻoradi, natijada bir goʻzal daraxt unib chiqadi. Kuloyim kuniga uch marta daraxt yoniga kelib, yigʻlardi va ibodat qilardi; va har safar u kelganida bir oq qush daraxtga uchib qoʻnardi va Kuloyim unga qandaydir xohish bildirganida, qush soʻragan narsani berardi. Qirol uch kunlik ziyofat uyushtiradi, oʻgʻli kelin tanlashi uchun balga mamlakatning barcha goʻzal qizlarini taklif qiladi. oʻgay opa-singillar ziyofatga tayyorlanishadi ammo Kuloyimning oʻgay onasi tasodifan bir piyola yasmiqni kulga toʻkib yuborganini aytib, agar Kuloyim ikki soatda yasmiqni kuldan ajratib olsa, balga borishi mumkinligini aytadi. Kuloyim doʻstlarini yordamga chaqiradi: ''Siz, kaptarlar, kaptarlar, samoviy qushlar, tezda oldimga uching, yasmiq terishga yordam bering! Yaxshisi — qozonda, yomoni — qadahda''. Ular bir soatdan kam vaqtda vazifani bajarib qoʻyadi. Bu safar oʻgay ona yana tasodifan 2 piyola yasmiqni sochib yuborib 1 soatda tugatishni buyuradi. Kuloyim yordamchilarini chaqiradi va ular yarim soatda vazifani bajarishadi. oʻgay ona Kuloyimning kiygani koʻylagi yoʻqligi va raqsga tushishni bilmasligini bahona qilib qizlari bilan birga usiz balga joʻnaydi. Kuloyim daraxt yoniga kelib soʻraydi: Daraxtdan yerga meva toʻkilgani kabi undan hashamdor koʻylak tushadi. Kuloyim balga yetib keladi. Shaxzoda butun kecha faqat u bilan raqsga tushadi. Keyin Kuloyim undan qochib kaptarxonaga berkinadi. Shaxzoda boʻlib oʻtgan hodisani qirolga soʻzlab beradi. Qariya oʻylaydi: „Shu emasmikin Kuloyim?“ U kaptarxonani buzish uchun ketmon va bolta olib kelishni buyuradi, ammo u yerda hech kim boʻlmaydi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Offterdinger_Aschenbrodel_%281%29.jpg/220px-Offterdinger_Aschenbrodel_%281%29.jpg|thumb| Kuloyim boshmoqchalarni kiyib koʻrmoqda. 19-asr nemis tasviri|242x242px Ikkinchi kuni Kuloyim yana daraxtdan kiyim soʻraydi (xuddi shu soʻzlar bilan) va hamma narsa birinchi kundagidek takrorlanadi, faqat Kuloyim kaptarxonaga qochib ketmaydi, balki nok daraxtiga chiqib oladi. Uchinchi kuni Kuloyim yana daraxtdan kiyim-kechak soʻraydi va shahzoda bilan balda raqsga tushadi, lekin u qochib ketayotganida uning sof oltindan yasalgan boshmoqchasi yelim toʻkilgan zinapoyalarga (shahzodaning hiylasi) yopishib qoladi. Shahzoda Kuloyimning otasi yoniga kelib, oltin boshmoqcha kimning oyogʻiga mos kelsa oʻshanga uylanishini aytadi. Opa-singillardan biri boshmoqchani oyogʻiga sigʻdirish uchun barmogʻini kesib tashlaydi. Shahzoda uni oʻzi bilan olib ketadi, lekin daraxtdagi ikkita oq kaptar uning shippagi qonga belangani haqida kuylaydi. Shahzoda aravani orqaga qaytaradi. Xuddi shu holat boshqa opa bilan takrorlanadi, faqat u oyoq barmogʻini emas, balki tovonini kesadi. Boshmoqcha faqat Kuloyimning oʻziga mos keladi. Shahzoda qizni tanib, uni kelin deb eʼlon qiladi. Shahzoda va Kuloyim qabriston yonidan oʻtayotganda, kaptarlar daraxtdan uchib, Kuloyimning yelkasiga qoʻnishadi. Toʻyni nishonlash vaqtida, xiyonatkor opa-singillar paydo boʻladi — ular Kuloyimni yoʻldan ozdirib, undan baxtini tortib olishni xohlashadi. Toʻy marosimida cherkovga borayotga paytda katta oʻgay opasi kelinning oʻng tomonida, kichigi esa chap tomonida turadi; kabutarlar esa har birining koʻzlarini oʻyib oldilar. Ular cherkovdan qaytayotganlarida, kattasi chap tomonda, kichigi esa oʻng tomonda turadi; kabutarlar esa har biridan yana bir koʻzini oʻyib olishadi.