cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Youhikko
thumb|220x220px| Youhikko. Kareliya Respublikasi Milliy muzeyi Youhikko (karel. va fin. jouhikko, shuningdek, jouhikas), kamonli kantele — karel-fin kamonli cholgʻu asbobidir.
Umumiy maʼlumotlar
Youhikko qoraqaragʻay, qaragʻay yoki qayindan yasaladi. Shakli qoʻl uchun maxsus kesigi bor, keng figurali boʻyinli, qorni sayoz koʻrinishga ega. Torlari (ikki yoki uchta), qoidaga koʻra, qildan ("jouhi" — oʻzbekcha „ot qili“, shundan cholgʻu youhikko nomini olgan) yoki toʻrt yo olti ipdan iborat boʻlib, iplar quloqlar yordamida tortiladi. Bugungi kunda youhikko uchun sintetik va metall torlar (alt yoki gitara) ishlatiladi. Kamonchasi yoy shaklida.
Ushbu asbob fin va karel xalq musiqasi ijrochilari orasida juda mashhur. Anʼanaviy ijrochilarning repertuarini runik, qoʻshiq va raqs kuylari tashkil etadi.
1970-1980 — yillarda Youhikko chalish anʼanasiga yangi hayot berildi. Sibelius Akademiyasida (Xelsinki) va Xalq musiqasi institutida (Kaustinen, Finlandiya) youhikko yasash va chalishni oʻrganish boʻyicha oʻquv kurslari ish boshladi.
Chalish usuli
Youhikkoning pastki qirrasi oʻtirgan sozandaning oʻng sonining ichki yonida, tizzasidan sal yuqorida joylashadi, korpusining yon tomoni esa chap songa tegib turadi. Bosh barmoq tutqichni ushlaydi, chap qoʻl barmoqlari (bosh barmogʻidan tashqari) yuqoridagi teshikchadan oʻtkazib olinadi. Kamoncha qamishga tortiladi, oʻrta va nomsiz barmoqlar tor va qamish orasida turadi. Chap qoʻl barmoqlarini bosib tor qisqartiriladi. Barmoqlarni oʻziga xos tuta bilish chalish mahoratini belgilaydi. Ijrochi navbatma-navbat barmoqlarining orqa tomoni bilan torni bosib, ohang chiqaradi, qolgan torlar qoʻshimcha ton beradi.
Renate Jansen
Renate Jansen (1990-yil 7-dekabrda tugʻilgan) — gollandiyalik professional futbolchi, Eredivizionning “Twente ” klubi va Gollandiya terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.
Klubdagi faoliyati
Uning faoliyati oʻzining tugʻilgan Abbenes shahridagi SV Abbenesning yoshlar jamoalarida boshlangan. 2005-yilda u Lisserbroek shahridagi VV Kagianing B1 (oʻgʻil bolalar jamoasi) tarkibida oʻynay boshladi. 2007-yilda u klubni tark etdi va Ter Lidega qoʻshildi. Keyinroq HvAga qoʻshilgan.
2008-yilning yozida u Erediviziyaning ADO Den Haag bilan shartnoma imzoladi. 2011-12-yilgi mavsumda u klub bilan dubl (Liga va Kubok)ni qoʻlga kiritdi. 2012-13-yilgi mavsumda baʼzi oʻzgarishlar amalga oshirildi, ikkala mamlakat milliy ligalari oʻrniga Belgiya va Gollandiya klublari ishtirok etadigan yangi liga (BeNe League) tashkil etildi. Oʻsha mavsumda u „Rossiyanka“ga qarshi UEFA ayollar chempionlar ligasidagi debyut uchrashuvida gol urgan.
ADOdagi yetti mavsumdan soʻng, u barcha musobaqalarda 181 oʻyinda 109 ta gol urdi va 2015-yilning yozida FC Twentega qoʻshildi. U 2015-16-yillarda „Twente“ bilan birinchi mavsumida liga chempionligini qoʻlga kiritgan.
Xalqaro faoliyati
Jansen Gollandiya terma jamoasidagi debyutini 2010-yilning 1-aprelida Slovakiyaga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. U milliy terma jamoa bilan oʻquv-mashgʻulot yigʻinlarida ishtirok etgan va 2017-yilga qadar oʻrtoqlik oʻyinlarida oʻynagan va u UEFA Ayollar Yevro-2017 uchun tanlanganidan soʻng, katta turnirlarda katta tanaffus bilan 2017-yilgi Algarve kubogi uchun tarkibga kiritilgan. U yerda u gollandlar gʻalaba qozongan turnirda zaxiradan maydonga tushib toʻrtta oʻyinda qatnashgan.
Clare Wood
Clare Jacqueline Wood (1968-yil 8-martda tugʻilgan) — Buyuk Britaniyalik sobiq 1-raqamli tennischi hisoblanadi, u 1984-yilda professional faoliyaatini boshlagan va 1998-yilda nafaqaga chiqqan. Faoliyati davomida u Tennis sporti musobaqalarida yakkalik reytingida yakkalik o‘yinlarida 77-o‘rinni (1994-yil 2-mayda erishilgan) va juftlik bahslarida (1996-yil 21-oktabrda erishilgan) 59-o‘rinni egalladi. Wood bitta ITF yakkalik va oltita juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi.
Professional faoliyatidan soʻng, Clare Jacqueline Wood tennis hakami boʻldi. 1999-yildan 2002-yilgacha u WTA turnirida turnir nazoratchisi, 2002-yildan esa Uimbldonda hakam yordamchisi boʻlib, u saralash va oʻsmirlar oʻrtasidagi musobaqalar uchun javobgar edi. 2004-yilda u 2004-yilgi Olimpiya oʻyinlarida tennis boʻyicha hakam yordamchisi boʻlgan va 2008-yilda u 2012-yilgi Olimpiya oʻyinlarida tennis musobaqalari menejeri boʻlib ishlagan. Clare Jacqueline Wood faoliyati davomida Buyuk Britaniy milliy olimpiyada jamoasi tarkibida Olimpiyada o'yinlarini tennis sporti musobaqalarida jamoaviy va yakkalaik bahslarida muhim bo'lgan medallar jamg'armasini taqdim etgan.
Wightman Cup
1989-yil 14-sentabrda Clare Jacqueline Wood Jennifer Kapriatiga yutqazganida, uning raqibi Uaytmen kubogi tarixidagi eng yosh tennischi va Uaytmen kubogi bahsida 6-0, 6-0 hisobida gʻalaba qozongan birinchi oʻyinchi boʻldi.
Fed Cup
Clare Jacqueline Wood 1988-yildan 1997-yilgacha Feed Cupda Buyuk Britaniya terma jamoasining sharafi uchun 28 ta yakkalik va 24 ta juftlik oʻyinida qatnashgan.
Olimpiya oʻyinlari
Clare Jacqueline Wood 1988, 1992 va 1996-yillarda Olimpiada oʻyinlarida Buyuk Britaniya sharafini himoya qilgan.
Amnistiya akti asosida javobgarlikdan ozod qilish
Amnistiya akti asosida javobgarlikdan ozod qilish — OʻzR JKning 68-moddasiga muvofiq, jinoyat sodir etgan shaxsni amnistiya akti asosida javobgarlikdan ozod qilish mumkin. Amnistiyaning avf etishdan farqli xususiyati shundaki, amnistiya keng mazmunga ega boʻlib, shaxsni jinoiy javobgarlikdan ham, jinoiy jazodan ham ozod qiladi.
Xiuaz Dospanova
Xiuaz Dospanova — (15-may 1922 ‒ 20-may 2008) Ikkinchi jahon urushi davridagi yagona qozoq ayol uchuvchi, Qozogʻiston qahramoni (2004). Qozogʻistonda Dospanova sharafiga pochta markalari chiqarilgan, haykal va esdaliklar oʻrnatilgan.
Romagne-sous-Montfaucon
Romagne-sous-Montfaucon Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meuse departamenti Verdun tumani tarkibiga kiradi.
Xiuaz Dospanova
Dospanova urush yillarida Jukovskiy nomidagi Moskva Havo kuchlari akademiyasiga olinmagan, chunki oʻsha paytda akademiyaga faqat erkaklar qabul qilingan. Shu sabab u 1941-yil tibbiy insitutga kirgan. 1942-yilga kelib Marina Raskova yetakchiligdagi uchuvchi ayollar polkiga qoʻshilgan.
Romagne-sous-Montfaucon
Aholisi
165 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,2 nafar kishi.
Xiuaz Dospanova
Dospanova umumiy hisobda 300 soat parvoz qilgan. Toʻrt marotaba jiddiy jarohat olgan va jang maydoniga qaytgan. U jangda qahramonlik koʻrsatgan. U Qizil Yulduz ordeni, Vatan urushi ordeni bilan mukofotlangan va qahramonliklari uchun koʻplab medallar bilan taqdirlangan.
Nataša Pirc Musar
Nataša Pirc Musar (1968-yil 9-mayda tugʻilgan) — Sloveniyalik advokat va turli kitoblar muallifi, sobiq axborot komissari (2004—2014), jurnalist va Sloveniya Qizil Xochning sobiq prezidenti (2015—2016). U oʻzining hukumronligi va axborot erkinligi haqidagi kitoblari, huquqiy fikr va yuqori darajadagi huquq ishlari bilan mashhur boʻlib, Sloveniyada tugʻilgan Melaniya Tramp (AQSh sobiq prezidenti Donald Trampning rafiqasi), Sloveniya sotsial-demokratlar siyosiy partiyasi vakili va bosha taniqli mijozlar vakili hisoblanadi. 2022-yilning noyabrida boʻlib oʻtgan prezidentlik saylovlarining ikkinchi bosqichida u Sloveniyaning birinchi ayol prezidenti etib saylangan.
Oʻsmirlik davri hamda maʼlumoti
Pirk Musar huquq sohasini 1992-yilda Lyublyana universitetining yuridik fakultetida tahsil olgan, u yerda Marko Ileshich uning rahbari boʻlgan. 1997-yilda u advokatlik imtihonini topshiradi va keyinchalik u Sloveniya televideniyesiga ishga kiradi va u yerda 6 yil jurnalist va markaziy yangiliklar dasturining boshlovchisi boʻlib ishlaydi. Keyin, 5 yil davomida u POP TV tijoriy televideniyesida 24UR markaziy yangiliklar dasturining boshlovchisi boʻladi. 2001-yilda u eri Aleš Musar ishlagan Aktiva Group korporativ aloqa boʻlimi boshligʻi lavozimiga tayinlanadi.
Natasha Pirc Atlantadagi CNN da qoʻshimcha mashgʻulotlarni yakunlaydi. Keyin u Angliyaning Salford universitetida ikki semestr davomida oʻqishni davom ettiradi va shu vaqt mobaynida BBC, Granada TV, Sky News, Reuters TV va Border TV telekanallarida amaliyot oʻtaydi. 2015-yilda u Vena universitetining huquq fakultetida shaxsiy daxlsizlik huquqlari va axborot erkinligi oʻrtasidagi adolatli muvozanat haqidagi dissertatsiya bilan PhD darajasini oladi.
Yuridik va biznes karyerasi
2003-yil aprel oyida u Sloveniya Oliy sudiga Taʼlim va axborot markazi direktori sifatida qoʻshiladi. Pirk Musar 2004—2014-yillar oraligʻida ommaviy axborotga kirish boʻyicha komissar boʻlganligi bilan yaxshi eslanadi. 2011-yil mart oyidan boshlab u Yevropol boʻyicha Qoʻshma nazorat organining vitse-prezidenti, 2012-yildan esa axborot komissari sifatidagi mandati tugagunga qadar Yevropa Ittifoqining ushbu organida prezident boʻlgan. Axborot boʻyicha komissar sifatidagi vakolati tugaganidan soʻng u oʻzining yuridik firmasini tashkil etadi. Rosana Lemut Strle, 2016-yilda advokatlik firmasining hamkoriga aylanadi va yuridik firma Pirc Musar & Lemut Strle deb nomlana boshlanadi. Boshqalar qatorida u erining AQSh prezidentligi davrida Melaniya Trampning vakili boʻlgan. Koʻp eʼlon qilingan ishlarda u sotsial-demokratlar siyosatchilari, Qoʻshma Shtatlardagi elchi Stanislav Vidovich va boshqalarning vakili boʻlgan.
2010—2021-yillar oraligʻida Natasha Pirk Musar bir necha bor mamlakatdagi eng nufuzli advokatlar oʻntaligiga kirdi. U ayol ekspertlarni birlashtirish va bilimlarini targʻib qilish maqsadida OnaVe assotsiatsiyasiga asos soladi. 2015-yildan 2016-yilgacha u Sloveniya Qizil Xoch jamiyatining prezidenti boʻlgan.
Pirk Musar sloven, ingliz va xorvat tillarida axborot erkinligi va shaxsiy daxlsizlik haqida kamida oltita kitob muallifi yoki hammuallifi boʻlgan.
Rang ajrata olmaslik
thumb|Rang ko'rligi bo'lgan odamlar bu erda 74 raqamini ko'rmaydilar. Rang ajrata olmaslik yoki daltonizm — odam koʻzining qisman rang ajrata olmasligi, irsiy nuqson. Yosh bolalarda uchraydigan kasallik; atrofmuhitdagi ranglarni koʻz toʻr pardasining kolbachasimon hujayralari sezadi. Ular ranglarni sezuvchi 3 ta har xil element boʻlib, har biri 3 ta asosiy rangning (qizil, koʻk yoki binafsha) faqat bittasini sezadi. Shu 3 rangdan qaysi birini sezadigan element boʻlmasa, odam oʻsha rangni koʻrmaydi. Rang ajrata olmasliko. tugʻma yoki hayot davrida orttirilgan boʻlishi mumkin. Tugʻma Rang ajrata olmasliko. daltonizm deb atalib (ingliz olimi Dalton uni mufassal tasvirlab bergan), asosan, erkaklarda uchraydi. Bunda bemor qizil hamda yashil ranglarni ajrata olmaydi. Binafsha rangni ajrata olmaslik kamroq uchraydi. Ranglarni butunlay koʻrmaslik Rang ajrata olmasliko. yoki monoxromaziya deyiladi. Bunda rang-barang dunyo bir xidda kulrang boʻlib tuyuladi. Daltonizm nasldannaslga (Mas, otadan qizi orqali oʻgʻil nabirasiga) oʻtadi.
Nataša Pirc Musar
Siyosiy karyerasi
2022-yil 23-iyunda u 2022-yil 23-oktyabrga rejalashtirilgan Sloveniya prezidentligiga boʻladigan 2022-yilgi prezidentlik saylovlarida mustaqil nomzod sifatida oʻz nomzodini qoʻyishini eʼlon qiladi. U birinchi boʻlib prezidentlikka nomzodini eʼlon qiladi va uni Sloveniyaning sobiq prezidentlari Milan Kuchan va Danilo Turk qoʻllab-quvvatlaydi. Pirk Musar siyosiy partiyaga aʼzo boʻlmagan va u aʼzo boʻlishni rejalashtirmagan edi. U mustaqil nomzod sifatida oʻz nomzodini himoya qilgan boʻlsa-da, Qaroqchilar partiyasi va Yoshlar partiyasi — Yevropa Yashillar partiyasi ham uni qoʻllab-quvvatlaydi.
Rang ajrata olmaslik
Hayotda orttirilgan Rang ajrata olmaslik koʻz va markaziy nerv sistemasining baʼzi kasalliklari (oʻsma, shikastlar, glaukoma, koʻrish nervi atrofiyasi)da roʻy berib, bunga uchchala rangni sezishning pasayishi yoki butunlay yoʻqolishi sabab boʻladi. Hayotda orttirilgan Rang ajrata olmaslikni oʻz vaqtida davolab, ranglarni ajratishni tiklash mumkin.
Manbalar
nima qilish kerak nima maslahat berasiz
Nataša Pirc Musar
Siyosiy karyerasi
Uning nomzodi bir oz keyinroq prezidentlikka nomzodini eʼlon qilgan hukmron partiya Ozodlik harakati vitse-prezidenti Marta Kos bilan munosabatlari haqida ommaviy axborot vositalarida koʻplab mish-mishlarni keltirib chiqaradi. Pirk Musar va Kos doʻst ekanliklarini daʼvo qilishgan, biroq OAV xabarlariga koʻra, ular bir-birlari bilan muloqot qilishni toʻxtatgan. 2022-yil sentabr oyida Kos oʻz nomzodini qaytarib oladi, bu esa allaqachon yetakchilik qilayotgan Pirk Musarni qoʻllab-quvvatlovchilarning koʻpayishiga olib keladi. Oktyabr oyida u prezidentlik saylovlarining birinchi bosqichida ikkinchi oʻrinni egallaydi va buning natijasida 2022-yil noyabrida boʻlib oʻtadigan prezidentlik saylovlarining ikkinchi bosqichida ikki daʼvogardan biriga aylanadi 13-noyabr kungi ikkinchi raundda Natasha Pirk Musar Anje Logarni magʻlub etadi va Sloveniyaning birinchi ayol prezidenti etib saylanadi.
Shaxsiy hayoti
U tadbirkor Aleš Musarga uylangan va ularning bir oʻgʻli bor. Ular Zgornje Gameljne shahridagi rus dacha deb nomlanuvchi mulk egalari, shuningdek, 1971-yilda qirolicha Yelizaveta II ning birinchi amakivachchasi malika Aleksandra uchun va bir vaqtlar unga tegishli boʻlgan Rolls Royce Phantom VI limuziniga ham egalik qiladilar.
Schwerte
Schwerte Germaniyaning Shimoliy Reyn — Vestfaliya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Unna tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 56,2 km2. 48259 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Schwertening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Gana iqtisodiyoti
Gana iqtisodiyoti raqamli texnologiya mahsulotlarini ishlab chiqarish va eksport qilish, avtomobilsozlik, kema qurish va eksport qilish, uglevodorodlar va sanoat minerallari kabi resurslarni eksport qilish kabi turli xil va boy resurs bazasiga ega. Bu Ganaga Gʻarbiy Afrikadagi aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan eng yuqori YaIMga ega boʻlgan davlatlardan biriga aylanish imkonini berdi. YaIMning qayta tiklanishi tufayli 2011-yilda Gana dunyodagi eng tez rivojlanayotgan iqtisodiyotli mamlakatga aylandi.
2012-yilda Gana ichki iqtisodiyoti yalpi ichki mahsulotning 50 foizini tashkil etdi va ishchi kuchining 28 foizini ish bilan taʼminlovchi xizmatlar sohasi kengaya boshladi. Minerallar va neft bilan bogʻliq sanoatlashtirishdan tashqari, Ganada sanoat rivojlanishi asosiy iqtisodiy boʻgʻin boʻlib qolmoqda, koʻpincha plastmassalar bilan bogʻliq (masalan, stullar, plastik qoplar, ustara va ruchkalar) sohalar ishlab chiqarishning asosi boʻlib xizmat qiladi. 2013-yilda Gana ishchi kuchining 53,6 % qishloq xoʻjaligida band edi.
Gana 2007-yil iyul oyida sedi (₵) pul birligini yangi valyuta Gana sedisi (GH₵) ga qayta denominatsiya qilish amaliyotini boshladi. Transfer kursi har 10 000 sedi uchun 1 Gana sedisini tashkil etadi.
Gana 2019-yilda Janubiy Afrikani eng yirik oltin ishlab chiqaruvchisi sifatida ortda qoldirgan va ikkinchi yirik kakao ishlab chiqaruvchisi (Kot-d’Ivuardan keyin) hisoblanadi. Bundan tashqari u olmos, marganets, boksit va neftga boy. Gananing qarzining katta qismi 2005-yilda toʻlangan, biroq keyinchalik hukumat xarajatlarini oshirishga ruxsat berilgan. Neft narxining pasayishi bilan birga, bu iqtisodiy inqirozga olib keldi va Gana hukumati 2015-yil aprel oyida Xalqaro valyuta jamgʻarmasidan (XVJ) 920 million dollarlik kengaytirilgan kredit mablagʻi olish boʻyicha muzokaralar olib borishga majbur boʻldi.
Soliq solish
Qoʻshilgan qiymat soligʻi — bu Ganada qoʻllaniladigan isteʼmol soligʻi. 1998-yilda boshlangan soliq rejimi yagona stavkaga ega edi, lekin 2007-yil sentyabr oyidan boshlab koʻp stavkali rejimga oʻtdi. 1998-yilda soliq stavkasi 10 % ni tashkil etdi va 2000-yilda 12,5 % ga oʻzgartirildi. Yuqori daromad soligʻi va korporativ soliq stavkalari 25 % ni tashkil qiladi. Qoʻshilgan qiymat soligʻiga (QQS) kiritilgan boshqa soliqlar milliy tibbiy sugʻurta yigʻimi va sarmoyadan olinadigan daromad soligʻi hisoblanadi. Umumiy soliq yuki 2013-yilda Gana umumiy ichki daromadining 12,1 foizini tashkil etdi. Gana milliy byudjeti 2013-yilda YaIMning 39,8 % ekvivalentini tashkil etdi. Gana 2021-yilda ijara soligʻini joriy qildi.
Ishlab chiqarish
Gana oʻzining avtomobilsozlik sanoatini Afrikaning qoʻpol yerlarida foydalanish uchun moʻljallangan SMATI Turtle 1 deb nomlangan mustahkam SUV prototipini qurish bilan boshladi. U Suame Magazine Industrial Development Organization hunarmandlari tomonidan dizaynlashtirilgan va ishlab chiqarilgan. Shahar elektr avtomobillari 2014-yildan beri Ganada ishlab chiqariladi.
2012-yil holatiga koʻra, toʻqimachilik sohasida toʻrtta yirik kompaniya mavjud edi: Akosombo Textiles Limited, Tex Style Ghana Limited, Printex Gana va Gana Textile Manufacturing Company.
Telekommunikatsiya
2020-yil yanvar oyi oxirida Ganadagi ovozli obunalarning umumiy soni 41 380 751 ta ni tashkil etdi. Bu obunaning 2019-yil dekabr oyidagi 40 857 007 tani tashkil etgan obunaga nisbatan 1,28 foizga oshganini koʻrsatadi. Umumiy telekommunikatsiyadan foydalanish darajasi 136,79 % ni tashkil qiladi. Ganadagi uyali aloqa kompaniyalari oʻrtasidagi raqobat telekommunikatsiya sanoati oʻsishining muhim qismidir, bozorning 55,95 % ini tashkil qiluvchi 23 150 485 ta ovozli obuna bilan joriy bozor yetakchisi MTNdir, undan keyin 21,93 % bilan Vodafone 9 075 795 ta ovozli obunaga, Airtelgo 20,69 % ulush bilan jami 8,428,322 ta ovozli obunaga ega, Gloning joriy ovozli obunasi 726,149 tani tashkil etadi, bu bozor ulushini 1,75 % ini tashkil qiladi.
Gana ommaviy axborot vositalari Afrikadagi eng liberal ish olib boruvchilardan biridir, Gana butun dunyo boʻylab matbuot erkinligi indeksi boʻyicha Afrikada uchinchi va dunyoda 30-oʻrinni egallaydi. Gana Konstitutsiyasining 12-bobi Gana matbuoti erkinligi va ommaviy axborot vositalarining mustaqilligini kafolatlaydi, 2-bobi esa senzurani taqiqlaydi. Gana matbuot erkinligi 1992-yilda tiklandi.
Gana Afrikada birinchilardan boʻlib butunjahon oʻrgimchak toʻri tarmogʻiga ulanishga erishdi. 2010-yilda Ganada 165 ta litsenziyalangan internet-provayderlar mavjud boʻlib, ularning 29 tasi optik tolali, 176 tasi VSAT operatorlari vakolatli tarmoqlari boʻlib, ulardan 57 tasi faoliyat koʻrsatgan va 99 ta internet operatorlariga ommaviy, shaxsiy maʼlumotlar hamda paketlar uchun ruxsat berilgan, kommutatsiyalangan tarmoq operatorlari esa 25 tani tashkil etadi.
Maʼlumotlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Economic_growth_of_Ghana.jpg/220px-Economic_growth_of_Ghana.jpg|thumb| Gana jon boshiga YaIMning oʻzgarishi, 1870-2018. Raqamlar inflatsiya va 2011-yildagi xalqaro dollarga moslashtirilgan link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Poverty_in_Ghana.jpg/220px-Poverty_in_Ghana.jpg|thumb| Oʻta qashshoqlikdagi aholi ulushiga vaqtning taʼsiri, 1981-yildan 2019-yilgacha Quyidagi jadvalda 1980—2017-yillardagi asosiy iqtisodiy koʻrsatkichlar koʻrsatilgan. 5 % dan past inflatsiya yashil rangda :
Import va eksport
2016-yilda Gananing asosiy eksport mahsulotlari xom neft (2,66 milliard dollar), oltin (2,39 milliard dollar), kakao loviyasi (2,27 milliard dollar), kakao pastasi (382 million dollar) va kakao moyi (252 million dollar) edi. 2016-yilda Gananing asosiy eksport yoʻnalishlari Shveysariya (1,73 milliard dollar), Xitoy (1,06 milliard dollar), Fransiya (939 million dollar), Hindiston (789 million dollar) va Niderlandiya (778 million dollar) boʻldi.
2016-yilda Gana importining asosiy toifalari tozalangan neft (2,18 milliard dollar), xom neft (546 million dollar), oltin (428 million dollar), guruch (328 million dollar) va qadoqlangan dori-darmonlar (297 million dollar) edi. 2016-yilda Ganaga importning eng yuqori qiymatiga ega davlatlar Xitoy (4,1 milliard dollar), Niderlandiya (1,58 milliard dollar), AQSh (1,1 milliard dollar), Nigeriya (920 million dollar) va Hindiston (668 million dollar) edi.
Xususiy banklar
Ganadagi moliyaviy xizmatlar soʻnggi yillarda juda koʻp islohotlarni oʻtkazdi. 2007-yildagi Banklar toʻgʻrisidagi qonun (tuzatish kiritilgan) malakali banklarga umumiy bank litsenziyasini berishni oʻz ichiga oladi, bu mahalliy Gana offshor banklariga Gana mamlakatida ishlashga imkon beradi. Mahalliy Gana xususiy banki Capital Bank birinchi boʻlib Ganada umumiy bank litsenziyasiga ega boʻldi, shuningdek, Gana mahalliy xususiy banklari UniBank, National Investment Bank va Prudential Bank Limiteddir. Shu sababli, Gana norezident shaxslari yoki rezidentlari va chet el kompaniyalari yoki mahalliy Gana kompaniyalari Ganadagi mahalliy Gana offshor bank hisob raqamlarini ochishlari mumkin boʻldi. Mahalliy Gana chakana savdo va jamgʻarma kassalariga Gana Agricultural Development Bank, CAL Bank, GCB Bank Ltd, Home Finance Company va UT Bank, shuningdek, Gana mahalliy jamgʻarma va kredit tashkilotlari ABii National va Savings and Loans Company kiradi.
Birja
Gana fond birjasi Afrikadagi eng yirik birjalardan biri boʻlib, uning bozor kapitallashuvi 2012-yilda 57,2 milliard GH¢ yoki 180,4 milliard CN¥ ni tashkil etdi. Janubiy Afrikaning JSE Limited kompaniyasi eng yirik bozor kapitallashuviga ega birja hisoblanadi.
Energiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Econom%C3%ADa_Energ%C3%A9tica_y_Generaci%C3%B3n_de_Energ%C3%ADa_El%C3%A9ctrica_de_Ghana_%E2%80%93_Energy_Economy_and_Electricity_Generation_of_Ghana_%28collage%29.JPG/240px-Econom%C3%ADa_Energ%C3%A9tica_y_Generaci%C3%B3n_de_Energ%C3%ADa_El%C3%A9ctrica_de_Ghana_%E2%80%93_Energy_Economy_and_Electricity_Generation_of_Ghana_%28collage%29.JPG|right|thumb|240x240px| Gana gidroenergetika va quyosh energiyasidan elektr energiyasi ishlab chiqarish sanoati, [[Neft sanoati|neft va gaz sanoati]] 2018-yil holatiga koʻra, Gana 10 million tonna birlamchi energiya isteʼmol qildi, buning tarkibida asosan biomassa (40 %), neft va dizel (40 %), undan keyin gidroenergetika (10 %) va tabiiy gaz (10 %) isteʼmoli bor edi.
Neft va gaz
Gana 2000- va 2010-yillar davomida dengizda neft va tabiiy gazning katta zaxiralarini topdi. Mamlakat 2010-yilda Tullow Oil tomonidan Yubiley konining ishga tushirilishi bilan rasman neft hamda gaz ishlab chiqaruvchi davlatga aylandi va hozirda uchta yirik offshor markazlari bor: Yubiley, TEN va OCTP. 2021-yilda uning qazib olish hajmi kuniga taxminan 150 000 barrel neftni tashkil etdi.
Quyosh energiyasi
Gana oʻzining quyosh energiyasiga boy yerlarida quyosh energiyasining 6 foizini quyosh energiyasi ishlab chiqarishdan oladigan birinchi davlat boʻlish maqsadida agressiv ravishda quyosh stansiyalarini qurishni boshlagan.
Shamol energiyasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Wind_farm%2C_unknown_location.jpg/240px-Wind_farm%2C_unknown_location.jpg|right|thumb|240x240px| Shamol fermasida [[Shamol elektr stansiyasi|shamol turbinalari]] Ganada 4-6 toifadagi shamol resurslari va Nkwanta, Accra tekisliklari hamda Kwahu, Gambaga togʻlari kabi kuchli shamol manzillari mavjud. Ganadagi mavjud shamol resursidan elektr energiyasi uchun olinadigan maksimal energiya yiliga 500-600 GVt/soatni tashkil qiladi. Perspektivni keltirish uchun: 2011-yilda, xuddi shu Energetika komissiyasi maʼlumotiga koʻra, Ganadagi eng yirik Akosombo gidroelektr toʻgʻonining oʻzi 6,495 GVt/soat elektr energiyasi ishlab chiqargan va Ganadagi barcha geotermal energiya ishlab chiqarishni hisobga olgan holda, oʻsha yili ishlab chiqarilgan jami energiya 11,200 GVt/soatni tashkil etdi. Ushbu baholashlar yerdan foydalanish cheklovlari, mavjud tarmoq (yoki shamol resursi tarmoqdan qanchalik uzoqda boʻlishi mumkinligi) va undan foydalanish imkoniyatining mavjud yoki mavjud emasligi kabi qoʻshimcha cheklovchi omillarni hisobga olmaydi.
Bioenergiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Sorghum_field.png/240px-Sorghum_field.png|right|thumb|240x240px| Gibrid [[Joʻxori|joʻxori plantatsiyalari maydoni]] Gana qishloq xoʻjaligi rivojlanishini ragʻbatlantirish, ish oʻrinlari yaratish va valyutani tejash uchun biomassa hamda bioenergetika sektorlariga investitsiyalarni jalb qilish mexanizmlarini joriy qildi. Bioenergetika subsektoridagi asosiy investitsiyalar ishlab chiqarish, tashish, saqlash, tarqatish, sotish, reklama va eksport qilish sohalarida mavjud edi.
Gananing bioenergiyaga oid maqsadi, uning energetika sektori siyosati bilan ifodalanganidek, barqaror asosda bioenergetikaning afzalliklarini modernizatsiya qilish va oʻrganishdan iboratdir. Biomassa taʼminlash va isteʼmol qilish nuqtai nazaridan Gananing asosiy energiya manbai boʻlib, isteʼmol qilinadigan ikkita asosiy bio-yoqilgʻi — etanol va biodizeldir. Gana Energetika vazirligi 2010-yilda energetika sektori strategiyasi va rivojlanish rejasini ishlab chiqdi. Strategiyaning asosiy yoʻnalishlari yogʻoch yoqilgʻilarini hamda ulardan samarali foydalanishni va ulardan foydalanish oʻrmonlarning kesilishiga olib kelmasligini taʼminlashni oʻz ichiga oladi.
W ciemności
In darkness (W ciemności) — 2011-yilda David F. Shamoon tomonidan yozilgan va Agnieszka Holland rejissyorlik qilgan Polsha drama film sanaladi. Bu film 84th Academy Awards chet tilida yaratilgan eng yaxshi film nominatsiyasiga sazovor boʻldi.
Gana iqtisodiyoti
Bioenergiya
Reja xususiy sektorning bio-yoqilgʻi xomashyosini yetishtirish, bio-neft qazib olish va uni qayta ishlash orqali ikkilamchi mahsulotlarga aylantirish uchun zarur boʻlgan investitsiyalarini qoʻllab-quvvatlab, moliyaviy va soliq imtiyozlarini yaratadi. Gana energiyani yangilash toʻgʻrisidagi qonuni xususiy sektor tomonidan qayta tiklanadigan energiyani rivojlantirish uchun zarur moliyaviy imtiyozlarni beradi, shuningdek, Ganadagi bio-yoqilgʻi hamda yogʻoch yoqilgʻisi loyihalarini nazorat qilish va boshqarishni batafsil bayon qiladi. Gana milliy neft boshqarmasiga (NPA) 2011-yilda qayta tiklanadigan energiya toʻgʻrisidagi qonun bilan Gana bio-yoqilgʻi aralashmasini belgilangan neft narxi formulasiga muvofiq narxlash vazifasi yuklatilgan.
W ciemności
Mazmuni
"In darkness" filmi Ikkinchi jahon urushi davrida nemislar tomonidan bosib olingan Lwów shahrida (nemischa Lemberg, ukraincha L’viv) yahudiy qochoqlarini qutqarish sahnalashtirilgan. Bir yildan koʻproq vaqt davomida polshalik katolik kanalizatsiya boʻyicha ishchi va oʻgʻri Leopold Socha doʻsti va hamkasbi Szczepek Wróblewski bilanLwów Ghettosini tugatish paytida qirgʻin va surgunlardan qochib qutulgan bir guruh polshalik yahudiylarni yashirib, ularga gʻamxoʻrlik qiladi. Avvaliga erkaklar oʻz yordamlari uchun kunlik toʻlov qilishlarini talab qiladilar, lekin yahudiylarning pullari tugashi va ularga yordam berish yanada xavfli boʻlganidan keyin ular guruhga yordam berishda davom etishadi. Yahudiy Ghettosi 1941-yilda tashkil etilgan va millatchilar 1943-yil iyun oyida uni yoʻq qilishga qaror qilishgan. 1944-yil iyul oyida Sovet qoʻshinlari Lwów shahrini egallab oldilar, shu paytgacha Sochaning guruhi shaharda omon qolgan 1000 dan kam yahudiyning 10 nafarini tashkil etdi. Socha va Vroblevskiyning xatti-harakatlari va ularning xotinlarining xatti-harakatlari ularni Millatlar orasida solih deb tan olishga olib keldi.
Gana iqtisodiyoti
Bioenergiya
Iqlim oʻzgarishi va global iqtisodiy jarayonlarning birgalikdagi taʼsiri Gana siyosatchilari, sanoat va rivojlanish amaliyotchilari oʻrtasida bio-yoqilgʻi sohasida barqaror va hayotiy yechimlarni topishga shoshilish hissini uygʻotdi.
W ciemności
Ishlab chiqarish
Marek Edelmanga bagʻishlangan film Polsha-Germaniya-Kanada hamkorlikda kanadalik yozuvchi David F. Shamoon ssenariysi bilan ishlashdi. „In darkness“ filmida Robert Marshallning "Lvov kanalizatsiyalarida" (1990) kitobi asosida yaratilgan. Guruhda omon qolgan soʻnggi Krystyna Chiger oʻz tajribasi haqida „Yashil sviterdagi qiz: Holocaust soyasidagi hayot“ (2008) xotirasini nashr etdi. Bu film uchun manba emas edi, chunki film chiqishidan oldin Holland kitobdan bexabar edi. Bu Amerikaning Chikago shtatidagi 23-Polsha filmlari festivalida Opening Night Gala namoyish etilgan birinchi toʻliq metrajli film edi.
Gana iqtisodiyoti
Bioenergiya
Makkajoʻxori va shakarqamishdan etanol ishlab chiqaradigan Braziliya hozirda dunyodagi eng yirik bio-yoqilgʻi bozori hisoblanadi.
W ciemności
Qabul
2020-yil oktabr holatiga koʻra, koʻpchilik kinotanqidchilar filmga ijobiy baholashgan. „In darkness“ filmiga 111 ta sharhga asosida Rotten Tomatoes koʻrib chiqish agregatorining veb-saytida 88 % maʼqullash reytingiga ega boʻldi va oʻrtacha reytingi 10 balldan 7,59 ballni koʻrsatdi. Bundan tashqari, Metacritic 36 ta tanqidchilarga asoslangan holda 100 balldan 74 ball oldi.
Entertainment Weekly nashri Lisa Schwarzbaumning sharhi uni „filmning dahshatli tirnoqlari“ deb atagan. NPR xodimi Ella Taylor " Zulmatda „ asarida „spektakllarning shiddatliligi va L’vivning toʻlib-toshgan koʻchalaridagi hayotning xira, kalamushlar bosgan kanalizatsiyadagi hayot va oʻlim bilan oʻzgacha qarama-qarshiligi uchun qoniqadi“, deya qoʻshimcha qildi. „The Boston Globe“ dan Ty Burr filmni „dahshatga soluvchi Holocaust ertagi boʻlishiga qaramay, u yana insoniyatning dahshatli shafqatsizlikka qarshi kurashish qobiliyatidan dalolat beruvchi ertak“ deb atadi va Gollandiya kuchli aktorlarining taʼsirchan oʻyinlarini namoyish etishini qoʻshimcha qildi. The New Yorker jurnalidan Devid Denbi uni „Gollandiya rejissor qilgan eng beqaror film“ deb atadi. Taniqli, mehnatkash nemis va polshalik aktyorlar tarkibi bilan „halollik kinoning eng katta kuchi“ The Hollywood Reporter muxbiri Todd McCarthyning aytishicha, bu „dahshatga soluvchi, jozibali, klaustrofobik va baʼzan tomosha qilish qiyin, mustahkam, mashaqqatli drama koʻplab bunday ertaklarga qaraganda ancha istehzoli va koʻp qirrali va butun dunyo boʻylab katta sanʼat uyi tomoshabinlari tomonidan yaxshi qabul qilinishi kerak. mavzuga qisman“. The Wall Street Journal jurnalisti Jo Morgensternning taʼkidlashicha, ushbu „jasur epik“ filmning „haqiqiy voqeadan olingan shov-shuvi chidab boʻlmas va bir xil darajada ilhomlantiradi“. “New York Times"dan AO Skott „In darkness“ filmini „taʼsirli, dahshatli va baʼzida kuchli taʼsirchan, iliq va juda qoniqarli“ deb atagan. Boshqa tomondan, Chicago Sun-Times’dan Rojer Ebert filmni ortiqcha va Shindlerning roʻyxatidan pastroq, deb rad etdi, bu uning fikricha „koʻproq qiziqarli“ edi. Qishloq ovozidan Maykl Atkinson „Gollandiya Shindler roʻyxatining axloqiy tuzogʻiga kirmaydi (Aryan qutqaruvchisini haddan tashqari sherlashtiradi)“ deb taʼkidladi: „Bu adolatdan emas, lekin shunday: Biz bu yerda avval ham boʻlganmiz“. Bosib olingan Polshadagi nemis hukumati yahudiy boʻlmaganlarni, shu jumladan, polyaklarni ham oriylar deb atagan; Ogʻzaki tilda odamning yahudiy boʻlmaganligini tasdiqlovchi hujjatlar „Aryan qogʻozlari“ deb atalgan va yahudiylarga taqiqlangan hududlar birgalikda „Aryan tomoni“ deb atalgan. New York jurnalidan David Edelstein shahrining Polsha tumanlari shunday deb yozgan edi: „Umuman aytganda, “In darkness" odatiy burilish aks etgan melodrama hisoblanadi, ammo bu parametrlar deyarli juda murakkabdir. Zulmat yorugʻlikka olib chiqadi San Francisco Chronicle dan Mick LaSalle buni „gʻayrioddiy film va yaxshi sanʼat tarixining birmuncha hayratlanarli qismi, shuningdek, inson qalbidagilarni anglash“ deya ataydi va unga eng yuqori tavsiyanomani berdi.
Gana iqtisodiyoti
Uglevodorod va qazib olish
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Ghana_Mineral_Resources_%28collage%29.JPG/500px-Ghana_Mineral_Resources_%28collage%29.JPG|right|thumb|500x500px| Gana mineral resurslari: [[Boksitlar|boksit, olmos, yogʻoch va marganets ]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Ghana_Export_Trends.jpg/350px-Ghana_Export_Trends.jpg|thumb|350x350px| Gana neft eksportini barcha eksportning ulushi sifatida oshirmoqda Ganada 5 milliard barreldan (790 × 106 m3) dan 7 milliard barrelgacha (1.1 × 109 m3) neft zaxirasi mavjud; 2007-yilda 3 milliard (480 × 106 m3) shirin xom neft topilgan va neft qidiruvi davom etmoqda va neft miqdori ortib bormoqda. Gana xom neft ishlab chiqaradi, 2010-yil 15-dekabr holatiga koʻra hamda 2011-yil iyungacha Gana kuniga taxminan 120 000 barrel neft qazib oldi va 2014-yilda ishlab chiqarishni kuniga 2,5 million barrelgacha oshirgan.
W ciemności
Mukofotlar
"In darkness" filmi 84th Academy Awards Chet tilida yaratilgan eng yaxshi film nominatsiyasiga nomzod boʻldi. Kanadalik rasmiy nomzod Monsieur Lazhar bilan bir qatorda, Kanada kinosi tarixida birinchi marta ikki filmi oʻsha yilgi chet tilida yaratilgan eng yaxshi film sifatida Oskarga nomzod boʻlganligi uchun mamlakatda mashhur boʻldi. Xalqaro Valladolid kinofestivalida (SEMINCI) Agnieszka Holland eng yaxshi rejissyor mukofotini qoʻlga kiritdi. Film 32th Genie Awards bir nechta mukofot nominatsiyalariga, jumladan, Shamoon uchun Best Adapted Screenplay nominatsiyasiga sazovor boʻldi. Shuningdek, u Batumidagi 7-Xalqaro Sanʼat uyi kinofestivalida Grand-priga sazovor boʻldi.
Gana iqtisodiyoti
Uglevodorod va qazib olish
Gana katta tabiiy gaz zaxiralariga ega, undan Ganada faoliyat yurituvchi koʻplab xorijiy transmilliy kompaniyalar foydalanadi. Uglevodorod sanoati Gananing mintaqaviy, shahar rivojlanishiga katta taʼsir koʻrsatdi va kelgusi yillarda bu koʻrsatkich sezilarli darajada oshishi mumkin.
Gana iqtisodiyotida togʻ-kon sanoati 21-asr boshidan boshlab, 2007-yilda 30 % atrofida oʻsish bilan katta ahamiyat kasb etdi. Asosiy qazib olish boksit, oltin (Gana dunyodagi eng yirik oltin ishlab chiqaruvchilardan biri) va fosfatlardir.
Turizm
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Ghana_Tourism_sites_%28collage%29.JPG/500px-Ghana_Tourism_sites_%28collage%29.JPG|right|thumb|500x500px|Ganadagi sayyohlik manzillari Gana Turizm vazirligi turizmni yanada qoʻllab-quvvatlash va rivojlantirishga katta eʼtibor qaratmoqda. Turizm 2009-yilda YaIMning 4,9 foizini tashkil etdi va 500 000 ga yaqin tashrif buyuruvchilarni jalb qildi. Turistik yoʻnalishlarga Ganadagi koʻplab qal’alar va qal’alar, milliy bogʻlar, plyajlar, qoʻriqxonalar, landshaftlar va Jahon merosiga kiritilgan binolar va obyektlar kiradi.
2011-yilda Forbes jurnali Ganani dunyodagi eng doʻstona davlat sifatida oʻn birinchi oʻringa qoʻydi. Bu 2010-yilda sayohatchilar oʻrtasida oʻtkazilgan neytral soʻrovga asoslangan edi. Afrika qitʼasidagi soʻrovga kiritilgan barcha mamlakatlar orasida Gana eng yuqori oʻrinni egalladi.
Qishloq xoʻjaligi
2013-yilda qishloq xoʻjaligida Gana umumiy ishchi kuchining 53,6 foizi ishlagan. Agrobiznes yalpi ichki mahsulotning kichik qismini tashkil qiladi. Yigʻib olinadigan asosiy ekinlar makkajoʻxori, zubturum, sholi, tariq, joʻxori, manokon va yam hisoblanadi. Qishloq xoʻjaligi chorvachiligi, oʻrmon xoʻjaligi va baliqchilik sohalaridan farqli oʻlaroq, oʻsimlikchilik sohasi Gana qishloq xoʻjaligi sanoatining kalitidir.
Kichikroq boshqa qishloq xoʻjaligi mahsulotlaridan tashqari, shirin kartoshka (151 ming tonna), tabiiy kauchuk (23 ming tonna) va tamaki (2,3 ming tonna) ham Ganada yetishtiriladigan asosiy mahsulotlar qatoriga kiritiladi.
Ghana: Vision 2020 va sanoatlashtirish
"Ghana: Vision 2020" iqtisodiy dasturi bilan Gana xususiy investitsiyalar, tez hamda agressiv sanoatlashtirish, toʻgʻridan-toʻgʻri va agressiv ravishda qashshoqlikni kamaytirish orqali jadal iqtisodiy oʻsish va barcha fuqarolar uchun hayot sifatini yaxshilash maqsadlariga erishmoqchi edi. Bu rejalar hukumatning 1995-yilgi Ghana: Vision 2020 hisobotida eʼlon qilingan. Ganada davlat korxonalarini milliylashtirish davom etmoqda, 300 ta parastatal korxonalarning uchdan ikki qismi Gana hukumatiga tegishlidir. Hukumat tuzilmaviy tuzatish dasturi doirasida qabul qilingan boshqa islohotlar orasiga valyuta kursi nazoratini, avtarkiyani va importga cheklovlarni kuchaytirish kiradi.
Ghana: Vision 2020 prognozi siyosiy barqarorlikni, muvaffaqiyatli iqtisodiy barqarorlikni nazarda tutadi. Uning prognozlariga koʻra, Gananing yuqori daromadli iqtisodiyot maqomiga va yangi sanoatlashgan mamlakat maqomiga erishish maqsadlari 2020 hamda 2039-yillar orasida osonlik bilan amalga oshiriladi.
Iqtisodiy shaffoflik
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ce/Ghana_Percent_Wealth_Owned.png/400px-Ghana_Percent_Wealth_Owned.png|thumb|400x400px| 2013-yilda Gana jamiyatida boylikning mulkd taqsimlanishi. Boylikning katta qismi aholining 20 foiziga tegishli. Gana sud tizimi korrupsiya, iqtisodiy nosozliklar va iqtisodiy shaffoflikning yoʻqligi bilan shugʻullanadi. Muhim iqtisodiy taraqqiyotga qaramay, bu borada toʻsiqlar saqlanib qolmoqda. Muayyan institutlar islohotga muhtoj, mulk huquqi esa takomillashtirilishi lozim. Umumiy investitsiya rejimida bozor shaffofligi yoʻq. Gananing tez iqtisodiy oʻsishi saqlanib qolishi uchun bu muammolarni hal qilish zarur boʻladi.
Sogʻliqni saqlash va biotexnologiya
Plant Medicine ilmiy tadqiqot markazi 1970-yillarda tadqiqot, ishlanmalar va amaliy manba sifatida (mahsulot ishlab chiqarish va tarqatish/taʼminlash) birinchi navbatda dorivor oʻsimliklar bilan bogʻliq biotexnologiya sohalarida tashkil etilgan Sogʻliqni saqlash vazirligining agentligidir. Bu yerning vazifasiga oʻsimlikdan olinadigan dori-darmonlar va yanada ilgʻor ilovalar ustida ishlash kiradi. Shuningdek, u sogʻliqni saqlash, biotexnologiya va tegishli sohalarda amaliyot oʻtash uchun chet ellik talabalarga taʼlim manbai sifatida ikkinchi darajali rolga ham ega.
Kibernetika va kiberurush
Oʻqitish va oʻqish uchun kompyuter texnologiyalaridan foydalanish Gana hukumatining eʼtiborini 1990-yillarning oxiridan boshlab torta boshladi. Gana taʼlim siyosatidagi axborot-kommunikatsiya texnologiyalari taʼlimning barcha darajalarida oʻqitish va oʻqish uchun axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishni talab qiladi. Taʼlim vazirligi muassasalarga axborot-kommunikatsiya texnologiyalari savodxonligini oʻrgatishda yordam beradi. Gananing aksariyat oʻrta va baʼzi asosiy maktablarida kompyuter laboratoriyalari mavjud.
Gananing Gʻarbiy Afrikaning axborot texnologiyalari markaziga aylanish niyati Gana hukumatini kiberjinoyat qonunchiligini qabul qilishga va kiberxavfsizlik amaliyotini kuchaytirishiga olib keldi. Shu maqsaddan kelib chiqib, 2008-yilda Gana axborot texnologiyalarini boshqarishning huquqiy asoslarini yaratgan Elektron aloqalar toʻgʻrisidagi qonun va Elektron operatsiyalar toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi. 2011-yil noyabr oyida Aloqa va texnologiyalar vazirining oʻrinbosari kiberjinoyatchilikka qarshi kurashish va muhim infratuzilmani taʼminlashga qaratilgan milliy kiberxavfsizlik strategiyasi ishlab chiqilishini eʼlon qildi.
2012-yil iyun oyida Milliy axborot texnologiyalari agentligi ichki va tashqi kiberhujumlarga hukumatning javobini muvofiqlashtirish uchun moʻljallangan kompyuter favqulodda vaziyatlariga qarshi kurash boʻyicha milliy „strategiya“ni eʼlon qildi. Agentlik, shuningdek, har bir munitsipal, poytaxt va tumanlar yigʻilishi uchun kibermakon tahdidlari boʻyicha muvofiqlashtirish va maʼlumot almashishni yaxshilash uchun kompyuter favqulodda vaziyatlarda javob berish guruhlarini tuzdi. Gana kiber urush, kiberterrorizm, kiberjinoyat va internet jinoyatlari boʻyicha Afrikada 2-oʻrinda, jahon miqyosida esa 7-oʻrinda turadi. 2018-yilda Milliy kiberxavfsizlik markazi tashkil etildi. Bu kiberxavfsizlik uchun mas’ul boʻlgan milliy agentlikdir. 2020-yil noyabr oyida parlament 2020-yilgi Kiberxavfsizlik toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi. Aloqa vaziri Ursula Ovusu-Ekufulning taʼkidlashicha, „muvaffaqiyatli iqtisodiyot xavfsiz, himoyalangan va mustahkam milliy raqamli ekotizimga bogʻliq. Shuning uchun kiberxavfsizlik mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi uchun va milliy raqamli ekotizim doirasida shaxslarning huquqlarini himoya qilishda muhim ahamiyatga ega“.
Koʻchmas mulk
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Luxury_Villa_House_%28South_Ghana%29.jpg/220px-Luxury_Villa_House_%28South_Ghana%29.jpg|thumb| East Ridgedagi [[villa]] Koʻchmas mulk va uy-joy bozori muhim hamda strategik iqtisodiy sektorga aylandi, ayniqsa Gana janubidagi Accra, Kumasi, Sekondi-Takoradi va Tema kabi shahar markazlarida. Biroq, uning koʻplab fuqarolari, xususan, Accradagilar uy-joy narxini koʻtara olmaydilar, bu global, ayniqsa Gʻarbdagi koʻplab yirik shaharlarning oʻziga xos xususiyati hisoblanadi. Kumasi Accraga qaraganda tezroq oʻsib bormoqda va uning koʻchmas mulk bozorida raqobat kamroq. Gana yalpi ijara daromad soligʻi 10 % miqdorida ushlab turiladi, kapital daromadlari 15 % miqdorida soliqqa tortiladi, mulklarni topshirishda 5 % sovgʻa soligʻi olinadi va Gana koʻchmas mulk bozori 3 yoʻnalishga boʻlingan: davlat sektori koʻchmas mulk rivojlanishi, rivojlanayotgan xususiy sektor koʻchmas mulk rivojlanishi hamda xususiy shaxslar. Ushbu 3 guruhning faoliyat olib borishi Gana banklari va asosiy katta oʻsish potentsialini namoyish etgan ipoteka bozoriga yordam beradi. Soʻnggi oʻzgarishlar qurilish sektorida, jumladan, Gana iqtisodiyotiga har yili milliardlab dollarlarni ishlab chiqaradigan va kiritadigan uy-joy hamda davlat uy-joy sektorida jadallikni keltirib chiqardi. Koʻchmas mulk bozorining investitsion istiqboli va investitsiyalarni jalb etilishi Gananing tropik joylashuvi hamda mustahkam siyosiy barqarorligidan kelib chiqadi. Gana aholisining soni ortib borayotgani koʻchmas mulkka sarmoya kiritmoqda va Gana hukumati ham xususiy sektorni koʻchmas mulk yoʻnalishida kengaytirmoqda.
Savdo va eksport
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Ghana_economy_treemap.png/220px-Ghana_economy_treemap.png|thumb| Harvard Iqtisodiy Murakkablik Atlasidan olingan mahsulot boʻyicha Gana eksport daraxti xaritasi (2017) 2013-yil iyul oyida International Enterprise Singapore Accra shahrida logistika, neft va gaz, aviatsiya, transport va isteʼmol sektorlarida savdo hamda investitsiyalarni rivojlantirish uchun global ofisini ochdi. Singapur va Gana, shuningdek, davlat sektori va xususiy sektor hamkorligini rivojlantirish uchun toʻrtta ikki tomonlama shartnoma imzoladilar, chunki Gana oʻzining iqtisodiy savdo hamkorligini asosan Sharqiy Osiyo va Janubi-Sharqiy Osiyoga oʻtkazishni maqsad qilgan. Iqtisodiy markaz IE Singaporening Afrikadagi ikkinchi ofisidir. 2008-yilda Gana ishchi kuchi Gana fuqarolaridan iborat 11,5 million kishini tashkil etdi. Tema bandargohi Afrikadagi eng yirik sunʼiy bandargoh boʻlib, Takoradi bandargohi Tema bandargohi bilan birga tovarlar va eksport bilan shugʻullanadi. Ular, shuningdek, yuklarni koʻchiradi, Tema bandargohi mamlakat eksport yuklarining katta qismini boshqaradi va mamlakatning asosiy eksportining katta qismi Takoradi portidan joʻnatiladi. Takoradi bandargohi va Tema bandargohi davlatga qarashli Gana portlari va bandargohlari boshqarmasi tomonidan boshqariladi.
Elçin Sangu
Elçin Sangu (1985-yil 13-avgustda Izmirda tugʻilgan) — turkiyalik aktrisa.
Hayoti va ijodi
Elçin 1985-yil 13-avgustda Izmirda tugʻilgan. U Mersin universiteti kollejida opera boʻlimida tahsil olgan, keyin 2006-yilda Yeditepe universitetining tasviriy sanʼat fakulteti stipendiyasini olgan. Teatr maktabini tugatgach, Elçin teleseriallarda rol oʻynay boshladi, ularning birinchisi „Bebaho vaqt“ edi. Oʻshanda „Sevgi qanday oʻlchamda boʻladi?“ serialida Nehir rolini ijro etgan. Keyinchalik esa „Muhabbat qissasi“ teleserialida Edu rolini. U „Kurt Seyit va Aleksandra“ va „Sevgidan magʻlub boʻlgan“ seriallarida suratga tushganidan keyin. 2015-yilda Elçin „Ijaraga olingan sevgi“ yulduzli teleserialida bosh rolni oladi va katta mahxurlikka erishadi.
Bolaligi
Elçin ning otasi u 2 yoshga toʻlganida onasini tashlab ketgan. Millati cherkes boʻlgan otasining genlari tufayli aktrisa bolaligida Turkiya aholisi uchun atipik koʻrinish bilan atrofidagi odamlardan ajralib turardi. Tabiat Elçinga saxiylik bilan yorqin qizil sochlari va marmar oppoq terisini berdi.
Elçinning eslashicha, uning qarindoshlari kelajakda u albatta muvaffaqiyat qozonishini va mashhur odam boʻlishini doimo aytishgan.
Yoshligidanoq aktrisa oʻz hayotining asosiy eʼtiqodiga amal qilgan: agar siz buni oʻz zimmangizga olgan boʻlsangiz, uni hammadan koʻra yaxshiroq bajaring, agar buni uddalay olishingizga ishonchingiz komil boʻlmasa, buni qilmang. Maktabni muvaffaqiyatli tamomlab, Mersin universitetining konservatoriyasiga oʻqishga kirdi. U yerda yosh xonim birinchi marta oʻzini operada sinab koʻradi.
Gʻafur Gʻulom uy-muzeyi
Gʻafur Gʻulom uy-muzeyi — Atoqli oʻzbek yozuvchi-shoiri, Oʻzbekiston xalq artisti Gʻafur Gʻulom tavalludining 70 yilligi munosabati bilan tashkil etilgan. Bu muzey ikki qavatli hovli-uyi Toshkent ning Chilonzor tumani da joylashgan boʻlib, 1944-1966-yillarda adib u yerda yashab ijod qilgan.
Tarix
Uy-muzeyi ochish toʻgʻrisidagi qaror Oʻzbekiston rahbari tomonidan 1981-yil imzolandi.
Gʻafur Gʻulom muzeyiga 1983-yil asos solingan boʻlib, 1988-yildan 1998-yilgacha muzey kolleksiyalari doimiy ravishda yangilangan va boyitilib borilgan. Ushbu uy direktori yozuvchining qizi Olmos Gafurovna boʻlgan. 1993-yil yozuvchi Gʻafur Gʻulomning 90 yilligi, 1998-yilda esa 95 yilligi nishonlangan.
Muzeyning birinchi qavati uchta zaldan tashkil topgan boʻlib, undagi eksponatlar yozuvchini kundalik hayoti va asosiy ijodiy tetapoya davri haqida hikoya qiladi. Birinchi va ikkinchi zallar Gʻafur Gʻulomning bolalik va oʻsmirlik chogʻlarini, ilk ilhom parisida yozgan sheʼr va hikoyalarini oʻz ichiga oladi. Uchinchi zalda shoirning ijodiy ishlari, koʻpgina stend va yubiley materiallarni guvohi boʻlasiz. Ikkinchi qavati — uy-muzeyining memorial qismi boʻlib, mehmonxona, dam olish xonasi, kutubxona, ijod xonasi mavjud. Shoir foydalangan uy-roʻzgʻor buyumlari, kutubxonada esa yozuvchining kitoblari va unga hadya etilgan asarlar saqlanadi.
Muzey ikki qismga boʻlingan. Birinchisi u foydalagan memorial buyumlar. Ikkinchisi — asosiy ekspozitsiya joylashgan ikki qavatli bino. U 2003-yil Gʻafur Gʻulom tavalludining 100 yilligi munosabati bilan qurib bitkazildi.
Xotira
Toshkent metro bekati, koʻchasi, adabiyot nashriyoti, Qoʻqondagi oʻlkashunoslik muzeylariga adib Gʻafur Gʻulom nomi berilgan.
Cicely Tyson
Cicely Louise Tyson (talaffuzi: „Cicely Luiza Tayson“, 1924-yil 19-dekabr — 2021-yil 28-yanvar) amerikalik aktrisa edi. Kino, televidenie va teatrda yetmish yildan ortiq davom etgan karerasida u kuchli afro-amerikalik ayollar obrazi bilan tanildi. Tyson turli mukofotlarga sazovor boʻldi, jumladan, uchta Emmy mukofoti, Ekran aktyorlari gildiyasi mukofoti, Tony mukofoti, Faxriy Akademiya mukofoti va Peabodi mukofoti.
Yoshligi
Tyson Nyu-Yorkning Bronks shahrida tugʻilgan, ammo tez orada oilasi bilan Sharqiy Garlemga koʻchib oʻtdi. Uy ishchisi Fredericka (Huggins) Tyson va duradgor va rassom boʻlib ishlagan William Avgustin oilasida tugʻilgan va uchta farzandning biri edi. Uning ota-onasi Gʻarbiy Hindistondagi Nevisdan kelgan muhojirlar edi. Otasi 21 yoshida Nyu-York shahriga kelgan va 1919-yil 4-avgustda Ellis orolida davolangan.
Tyson diniy muhitda oʻsgan. U xorda qoʻshiq kuyladi va Sharqiy Garlemdagi Episkop cherkovida ibodat yigʻilishlarida qatnashdi. Tysonning onasi uning aktrisa boʻlishiga qarshi edi va u bilan bir muddat gaplashmadi. U Cicelyning sahnaga chiqqanini koʻrib, fikridan qaytdi.
Faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Cicely_Tyson_1973b.jpg/220px-Cicely_Tyson_1973b.jpg|thumb| Tyson 1973-yil Fotograf Tysonni „Ebony“ jurnali uchun va muvaffaqiyatli moda modeliga aylandi. Uning birinchi aktyorlik roli 1956-yilda suratga olingan „Carib Gold“ filmining bir qismi boʻlgan va u ilk bor 1958-yilda Harlem YMCA da Vinnett Kerrollning „Dark of the Moon“ filmida sahnaga chiqqan. Tyson 1959-yilda „Odds Against Tomorrow“ va "Who Was That Lady?" filmlarida, shuningdek, 1960-yilda „Who Was That Lady?“ komediyasida kichik rollarni ijro etgan. 1961-yil 1-yilda u NBC telekanalining „Frontiers of Faith“ serialida oʻzining televizion debyutini qildi.