cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bratislava
Bratislava transport yoʻllari tuguni. Dunay boʻyidagi yirik portlardan. Aniq mashinasozlik va stanoksozlik, elektrotexnika, yogʻochsozlik, toʻqimachilik, oziq-ovqat, poligrafiya, qurilish materiallari ishlab chiqarish sanoati rivojlangan. Kimyo va neft kimyosi sanoati markazi. Slovakiya Fanlar akademiyasi (1953), Slovakiya muzeyi, unt, politexnika instituti, iktisod, badiiy va teatr institutlari bor. Meʼmoriy yodgorliklardan gotika uslubidagi sobor (1221), Mixaylov darvozasi (14—18-asrlar) va boshqa saqlangan.
Abbosxoʻja Boboxoʻjayev
Abbosxoʻja Boboxoʻjayev (1904-yilda tugʻilgan — 1938-yil 8-oktyabrda vafot etgan) — Toshkent shahrida qishloq xo‘jaligi ishchilari okrugi uyushmasi raisining o‘rinbosari. O‘rta Chirchiq tumani ijroiya komiteti raisi o‘rinbosari. Piskent tumani partiyasi komitetining 1-mas’ul kotibi. Oʻzbekiston SSRdagi siyosiy faol shaxslardan biri. Bir qancha hukumat lavozimlarida faoliyat yuritgan.
Hayoti va taʼlimi
Abbosxoʻja Boboxoʻjayev 1904-yil Fargʻona viloyati Qoʻqon shahrida ishchi oilasida tavallud topgan. Millati — oʻzbek. Maʼlumoti — quyi. 1925-yildan 1929-yilgacha Toshkent shahrida joylashgan V. Lenin nomidagi O‘rta Osiyo harbiy maktabining artilleriya bo‘limida tahsil olgan. Manbalarda rafiqasi, ikki yarim yashar o‘g‘li, shuningdek, 72 yoshdagi otasi va 54 yoshdagi onasi borligi, yashash manzili — Piskent tumani, Lenin ko‘chasi, deb qayd qilingan. Abbosxo‘ja Boboxo‘jayev 1938-yil 8-oktyabrdagi SSSR Oliy harbiy sudi hamjamiyati sayyor sessiyasining yig‘ilishida otishga hukm etilgan va hukm o‘sha kuning oʻzidayoq ijro etilgan.
Faoliyati
1921—1922-yillari Qo‘qon shahrida harbiy etikdo‘z. 1922—1923-yillarda esa Qo‘qondagi Markaz uyushmasida huddi shu kasb egasi sifatida xizmat qilgan. Abbosxoʻja Boboxoʻjayev 1924—1925-yillar oraligʻida mehnatni muhofaza qilish ustaxonasida poyabzal taʼmirlovchi bo‘lib ishlagan. 1929-yil avgust oyidan 1930-yil fevral oyigacha Toshkent shahri qishloq xo‘jalik ishchilari okrug uyushmasi raisi o‘rinbosari lavozimida, 1930-yilning fevralidan 1930-yilning dekabr oyigacha O‘rta Chirchiq tumani ijroiya komiteti raisi o‘rinbosari lavozimlarida faoliyat olib borgan. 1931-yil yanvar oyidan boshlab, 1932-yil oktyabrgacha Xatirchi tumani (Navoiy viloyati) partiya komitetining mas’ul kotibi, shu yilining oktyabrdan Piskent tumani partiya komitetining 1-mas’ul kotibi bo‘lib xizmat qilgan. 1937-yil 13-sentyabr sanasida oʻz vazifasidan ozod etilgan. 1932-yilda O‘zKompartiya Markaziy Komiteti mablag‘larni safarbar qilish rejasini bajarmaganligi sababli unga xayfsan eʼlon qilingan.
Mikrokator
Mikrokator — detallarning chiziqli oʻlchamlarini oʻlchash uchun ishlatiladigan asbob. Ishi tegishish (kontakt) usuliga asoslangan. Choʻzilganda maʼlum burchakka buriladigan lentasimon prujinadan iborat oʻzgaruvchan elementi (mexanizmi) bor. Oʻlchanadigan uzunlikni prujinaning oʻrtasiga mahkamlangan shkala mili koʻrsatadi. M. mexanizmi ixcham prujinali oʻlchash kallaklari — mikatorlarda, prujinarichagli indikatorlar—minikatorlarda, prujina-optik oʻlchash kallaklari — optikatorlarda qoʻllaniladi. M.ning oʻlchash aniqligi + 0,5%.
Eversmeer
Eversmeer Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wittmund tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,56 km2. 874 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Eversmeerning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
1398
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1398''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1398''
🇷🇺
Tsoniarisi
Tsoniarisi( gruz. Tsoniarisi ) — Gruziyadagi qishloq.
2014 yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 499 kishi istiqomat qiladi.[1]
Zumaia
Zumaia Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Guipúzcoa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,28 km2. Aholisi — 9337 kishi (2010).
Alonte
Alonte Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Vicenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10 km2. 1560 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
River Edge
River Edge AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Bergen County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
10862 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 4,9 km2. Shundan 4,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Allison (Iowa)
Allison AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Butler okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1029 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 135,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,59 km2. Shundan 7,59 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 321 m balandlikda joylashgan.
Brigid of Kildare
Kildarelik Avliyo Brigid yoki Irlandiya Brigidi (Naomh Bríd; Brigida; c. 451 – 525) Irlandiyaning homiysi avliyo (yoki „ona avliyo“) va Patrik va Kolumba bilan birga uning uchta milliy azizlaridan biri. Oʻrta asrlardagi Irlandiya gagiografiyasiga koʻra, u bir nechta rohibalar monastirlarini, xususan, Irlandiyadagi eng muhimlaridan biri boʻlgan Kildareni tashkil etgan bosh rohiba (abbess) edi. U haqida juda kam tarixiy faktlar mavjud va dastlabki hagiografiyalar asosan latifalar va moʻjizaviy ertaklar boʻlib, ularning baʼzilari butparast folklorga asoslangan. U koʻp narsalar, jumladan sheʼriyat, saboq olish, tabobat, himoya, temirchilik, chorvachilik va sut mahsulotlarining homiysi. Avliyo oʻz ismini kelt maʼbudasi bilan baham koʻradi. Brigid bayrami 1-fevral boʻlib, u dastlab nasroniygacha boʻlgan Imbolc deb nomlangan, bahorning boshlanishini nishonlagan. 2023-yildan boshlab bu Irlandiya Respublikasida birinchi marta ayol nomi bilan atalgan davlat bayrami boʻladi. Ushbu bayram kuni Dar Lugdach tomonidan baham koʻriladi, u anʼanaga koʻra, uning shogirdi, yaqin hamrohi va davomchisi boʻlgan.
Bratislava universiteti
Bratislava universiteti, Yan Amos Komenskiy nomidagi Bratislava universiteti — Slovakiyadagi dastlabki universitet. 1919-yilda tashkil etilgan. Bratislava universiteti huquqshunoslik, tibbiyot, dorishunoslik, falsafa, sanʼat, tabiiy fanlar, jismoniy tarbiya va sport boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. 18 mingdan ortiq talaba taʼlim oladi. Kutubxonasida 1,5 mln.ga yaqin asar saqlanadi.
Brigid of Kildare
Brigid haqiqiy insonmi, yoʻqmi degan bahslar mavjud. U haqida bir nechta tarixiy faktlar bor va dastlabki hagiografiyalar „asosan latifalar va moʻjizaviy hikoyalar boʻlib, ularning baʼzilari Irlandiya butparast folklorida chuqur ildiz otgan“. U Keltlar maʼbudasi Brigid bilan bir xil ism va koʻplab bir xil xususiyatlarga ega va u bilan bogʻliq koʻplab gʻayritabiiy hodisalar va xalq urf-odatlari mavjud. Sanas Kormaik va Lebor Gabala Erenning soʻzlariga koʻra, avliyo singari, Irlandiya afsonasidagi maʼbuda sheʼriyat, shifo, himoya, temirchilik va uy hayvonlari bilan bogʻliq. Bundan tashqari, avliyoning bayrami Gael anʼanaviy Imbolc festivaliga toʻgʻri keladi. Baʼzi olimlar avliyoni maʼbudaning nasroniylashuvi deb hisoblaydi; Boshqalari esa, uning afsonalari maʼbudaning atributlarini olgan haqiqiy odam edi degan taxminlar mavjud. Oʻrta asrlar sanʼati tarixchisi Pamela Bergerning taʼkidlashicha, nasroniy rohiblari „ ona maʼbudaning qadimiy qiyofasini olib, uning nomi va funksiyalarini nasroniy hamkasbiga payvand qilishgan“. Dáithí Ó hÓgáin va boshqalar avliyo maʼbuda Brigidning ibodatxonasida bosh druid boʻlgani, uni xristian monastiriga aylantirish uchun mas'ul boʻlgan va uning oʻlimidan soʻng maʼbuda nomi va xususiyatlari avliyoga bogʻlangan deb taxmin qilishadi. Noel Kissane, The Catholic Historical Review jurnalidagi asarida u tarixiy shaxs boʻlganini taʼkidlaydi.
Deh-e Qozi, Kerman
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Deh-e Qozi (, Roman. Deh -e Qāẕī)  — Eron, Kirmon viloyati, Kermon okrugi Markaziy tumaniga qarashli Derakhtengan qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 70 nafar kishi hamda 14 oiladan iborat.
Qurbu-Tosh (Oʻzgan tumani)
Aholisi
Aholisi - 1 989 kishi.
Jurjoniy mahallasi
Jurjoniy mahallasi
Tarixi
Uchtepa tumanidagi mahalla. «Davlatobod»,Abdulla Qodiriy, "Ko'kcha"
"Oqtepa" mahallalari bilan chegaradosh. 1963 y. tashkil topgan. Mahalla nomi Amir Temur davrida yashab o'tgan yirik mutakallim, faylasuf, shoir va munajjim Abulhasan Ali ibn Muxammad Sayid Sharif Jurjoniy (1339-1413) sharafiga qo'yilgan. Aholisi 2883 kishi, asosan o'zbeklar (2008). Mahallada O'zbekiston Respublikasi mustaqilligining 15 yilligi arafasida oilaviy poliklinika, sport majmualari va yangi guzar binosi kurib bitkazildi. Ularni ishga tushirish arafasida (2006 y. 22 avg.) Prezident Islom Karimov mahallaga kelgan. Mahalla hududida bir necha oziq-ovqat do'koni, kafe, dorixona, prokat punkti, eshik va rom ishlab chiqarish sexi, tikuvchilik fabrikasi, qandolat sexlari mavjud.
Little York (Indiana)
Little York AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Washington okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
192 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 73,1 nafar kishi.
Tonadico
Tonadico Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 89 km2. 1462 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Bratsk
Bratsk — Rossiya Federatsiyasi Irkutsk viloyatidagi shahar (1955-yildan). Bratsk suv omborining chap sohilidagi port. Temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 259,6 ming kishi (1999). Shahar Bratsk GES qurilishi munosabati bilan bunyodga kelgan. Oʻrmon sanoati majmuasi, alyuminiy, energetika mashinasozligi, industriya instituti bor.
Monthenault
Monthenault Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,9 km2. Dengiz sathidan 101 – 198 m balandlikda joylashgan.
Leisi
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Leisi - Estoniya gʻarbida joylashgan, Saare okrugidagi kichik tuman hisoblanadi.
2017-yildagi ma'muriy islohotdan oldin tuman Leisi cherkovining ma'muriy markazi edi.
Fin oshxonasi
Finlandiya taomlari koʻpincha kepakli mahsulotlardan ( javdar, arpa, jo'xori ) va rezavor mevalardan foydalanadi. Ayron kabi sut va sut mahsulotlari odatda oziq-ovqat, ichimlik yoki turli retseptlarda ishlatiladi. Anʼanaviy pishirishda turli xil sholgʻomlar keng tarqalgan edi, ammo XVII asrda u kiritilganidan keyin kartoshka bilan almashtirildi.
Xususiyatlari
Finlandiya xalqining turmush tarzi va madaniyati oldingi davrlardan buyon asosan qishloq xoʻjaligiga asoslangan. Ammo, sovuq muhitda qishloq xoʻjaligi samarasiz, shuning uchun tabiatdan oziq-ovqat olish muhim faoliyat hisoblanadi. Ekinlar yaxshi yetilmagani,isteʼmolga yaroqli bo‘lmagani tufayli xo‘jalikka,mahsulotlar yetishtirishga kaata e‘tibor beradi. Bundan tashqari, fermer xoʻjaliklarida asosan ekinlar yoki sholgʻom kabi oʻsimliklar yetishtirilsa va koʻpincha oilalarda sut mahsulotlari va goʻsht olish uchun faqat bir nechta qishloq hayvonlari boʻlsa, ov va ayniqsa baliq ovlash koʻproq protein olishning muhim usulidan biri.
Ilgari mamlakatning sovuq iqlimi yangi meva va sabzavotlarning yiliga kamida toʻqqiz oyi davomida sovuq urishi, bu esa asosiy ildiz mevalari (dastlab sholgʻom, keyinroq kartoshka ), quyuq javdar noni va fermentlangan sut mahsulotlari, vaqti-vaqti bilan konservalangan baliq va goʻsht bilan jonlanadi.
Ahmad Didot
Ahmed Hoosen Deedat (અહમદ હુસેન દીદત; احمد حسین دیدات‎) (1-iyul 1918-yil — 8-avgust 2005-yil)- Janubiy Afrika Respublikasining yozuvchisi va hind millatiga mansub ommaviy notiq edi. U eng yaxshi musulmon missioner sifatida tanilgan, u yevangelist xristianlar bilan dinlararo ommaviy munozaralar, shuningdek Islom, nasroniylik va Injil haqida video-maʼruzalar oʻtkazgan. Didot xalqaro islom missionerlik tashkiloti (IPCI) ni taʼsis etdi va Islom va Nasroniylik haqida bir qancha risolalar yozdi. U ellik yillik missionerlik faoliyati uchun 1987-yilda Qirol Faysal xalqaro mukofotiga sazovor boʻlgan. U Ingliz tilida yozgan va maʼruzalar qilgan.
Kızılağaç, Kaş
Kızılağaç — Antaliya viloyatining Kash tumaniga qarashli mahalla.
Geografiyasi
Antaliya viloyatiga 160 km, Kash tumaniga 80 km uzoqlikda joylashgan.
River Vale
River Vale AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Bergen County okrugi tarkibiga kiradi.
La Bastide-Clairence
La Bastide-Clairence Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Bayonne tumani tarkibiga kiradi.
River Vale
Aholisi
9449 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 11,2 km2. Shundan 10,6 km2 quruqlik, 0,6 km2 esa suv maydonidir.
La Bastide-Clairence
Aholisi
881 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 37,2 nafar kishi.
1399
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1399''
La Bastide-Clairence
Geografiyasi
Maydoni — 23,7 km2.
1399
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1399''
🇷🇺
Individual taʼlim
Individual taʼlim - oʻqituvchining oʻquvchiga pedagogik taʼsirini amalga oshiruvchi oʻquv mashgʻulotlari shakllaridan biri. Oʻqituvchining oʻquvchi bilan sinf jamoasidan tashqarida olib boriladitan faoliyati tushuniladi. I.t. taʼlim shakllarining eng qadimiysi boʻlib, u qad. davr va oʻrta ayerlarda keng qoʻllanilgan.
Individual psixologiya
Individual psixologiya - psixologiyadagi freydizm oqimidan ajralib chiqqan yoʻnalish. A. Adler taʼlimotiga asoslangan. I. p. kishining ijtimoiy xususiyati negizida tugma ijtimoiy qissiyot yotadi, biroq bu hissiyotning toʻla taraqqiy etishi uchun uni tarbiyalash lozim, deb hisoblaydi.
Individual taʼlim
Oʻzbekiston mustaqilikka erishgach, I.t.ga eʼtibor sezilarli tarzda ortdi. Ayniqsa kollej va oliy oʻquv yurtlariga kirishning test tizimi joriy etilishi I.t.ning repetitorlik shakli rivojlanishiga turtki boʻldi.
Individual psixologiya
I. p. nuqtai nazaridan bola shaxsining tuzilishi (individualligi) ilk bolalik (5 yoshgacha boʻlgan) davrida alohida "turmush tarzi" koʻrinishida na-moyon boʻladi va u bolaning butun kel-gusi psixik rivojlanishini belgilab beradi. Bola oʻz tana aʼzolarining hali yetarlicha takomillashmaganligi tufayli nomukammallik hissini tuyadi, buni bartaraf etishga urinish davomida bola oʻz-oʻzini anglab, maqsadlari shakllana boradi. Agar bu maqsadlar real boʻlsa, shaxs meʼyorida rivojlanadi, mabodo haqiqatdan yiroq boʻlsa, u holda shaxs nevrotik va ja-miyatga zid xususiyatlar bilan shakllanadi. Ilk bolalik yoshida tugma ijtimoiy hissiyot bilan nomukammallik hissi oʻrtasida qaramaqarshilik paydo boʻladi, bu hol kompensatsiya va oʻta yuqori kompensatsiya vositalarini ishga solib yuboradi. Bu hukmronlikka, boshqalardan ustun boʻlishga intilishni va xulq-atvorning ijtimoiy qadrlanadigan meʼyorlaridan ogʻishni keltirib chiqaradi. Bunday nevrotik subʼyektlarga yordam qilish psixoterapiyaning vazifasidir. I. p. gʻoyalari nafaqat shaxs psixologiyasida, shuningdek, ijtimoiy psixologiyada ham keng yoyildi. Ulardan guruxdi psixoterapiya usullarida foydalanildi.
Buigny-l'Abbé
Buigny-l'Abbé Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
315 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 43,7 nafar kishi.
Nenndorf (Ostfriesland)
Nenndorf  Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wittmund tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,86 km2. 716 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Mikroklin
Mikroklin (mikro... va yun. klino — egilaman) — dala shpatlari guruhiga mansub mineral. Kimyoviy tarkibi K[AlSi3O8]. Tarkibida bir oz kalsiy, bariy, temir, rubidiy, seziy aralashma holida boʻladi. Triklin sin-goniyali, prizmatik shakldagi kristallar hosil qiladi. Qoʻshaloklari polisintetik va toʻrsimon. Qattikligi 6— 6,5. Zichligi 2540–2570 kg/m3. Rangi pushti, qoʻngʻirsariq, qizgʻish-oq, pushtiqizil, baʼzan oq, havorang-yashil (amazonit) tusda boʻladi. Shishadek, sadafsimon yaltiroq. M. togʻjinslari (granit, granodiorit, pegmatit, gneys va boshqalar) tarkibiy qismlaridan biridir. M. shisha va keramika sanoati (chinni, fayans, texnik keramika ishlab chiqarish)da ishlatiladi. Amazonitdan ziynat toshlari sifatida foydalaniladi. Oʻzbekiston gʻarbidagi magmatik jinslar Chatqol-Qurama regionidan farqli koʻp darajada mikroklinizatsiya jarayoniga uchragan.
Nenndorf (Ostfriesland)
Hududi
Nenndorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Oʻzbekiston tumani
Oʻzbekiston tumani — Farg'ona viloyatidagi tuman. 1926-yil 29-sentabrda tashkil etilgan. 1962-yil 24-dekabrda tugatilgan, 1963-yil 17-aprelda qayta tuzilgan. Shim.dan Qoʻqon shahri, Furqat tumani, jan. va gʻarbdan Tojikiston Respublikasi, shim.gʻarbdan Beshariq, sharqdan Uchkoʻprik tumanlari, jan.sharqda Rishton tumani va Qirgʻiziston Respublikasi bilan chegaradosh. Maydoni 0,69 ming km². Aholisi 181,1 ming kishi (2005). Oʻzbekiston tumanida 1ta shahar (Yaypan), 1ta shaharcha (Shoʻrsuv), 10 qishloq fuqarolari yigʻini (Konizar, Mingtut, Nursuq, Ovchi, Oxunboboyev, Rajabgardi, Tagob, Qaynar, Qizilqaqir, Gʻaniobod) bor. Markazi — Yaypan shahri. Tabiati. Tuman hududi Fargʻona viloyatning jan.gʻarbida, Turkiston tizmasining shim. etaklarida joylashgan. Shimolida Sirdaryogacha pasayib boradi. Tuman shim. qismining yer yuzasi tekislik boʻlib, Shaytonkoʻl massivi va Markaziy Fargʻona choʻlining davomidir. Tuman hududida foydali qazilmalardan togʻ mumi, gaz, neft, ohaktosh, tuz, gilmoya, keramzit va boshqalar bor. Iqlimi kontinental, quruq. Yanvar oyidagi oʻrtacha temperaturasi —6°, —10°, eng past temperatura —20°, iyulning oʻrtacha temperaturasi 28°, eng yuqori temperatura 42—45°. Gʻarb, shim.gʻarbdan tez-tez shamol esib turadi. Qoʻqon shamolining tezligi 25-30 m/sek. Yillik yogʻin 130-140 mm. Vegetatsiya davri 240—265 kun. Tuman xoʻjaliklari va aholisi Soʻx daryosidan suv oladi. Soʻx daryosi tarmoqlaridan: Nayman, Yakkatut, Sochtepa, Koʻkdoʻppi soylari, Chilgijiyda, Nursuq, Achchisuv ariqlari bor. Tuman hududi oʻrtasidan Katta Fargʻona kanali oʻtgan. Shoʻrsuv suv ombori mavjud. Togʻ etaklari, adirlar qumli, och boʻz tuproqli. Togʻ etaklari va dashtlarda shuvoq, yantoq, chaqirtikanak, soy, ariqlar boʻyida yalpiz, yulgʻun, yovvoyi jiyda, togʻ va adirlarda yovvoyi piyoz oʻsadi. Shuningdek, ajriq, achchiqmiya, qoʻytikanak, itburun, qoqi, qirqboʻgʻin, salomalaykum, qamgʻoq, ituzum, qoʻypechak, semizoʻt, kurmak singari begona oʻtlar tumanning hamma joylarida uchraydi. Togʻ va adirlarda yirtqichlardan boʻri, tulki, sudralib yuruvchilardan dasht ilonlari, kaltakesaklar, kemiruvchilardan sichqon, kalamush yashaydi; qushlardan tustovuq, soʻfitoʻrgʻay, yovvoyi oʻrdak, chumchuq kabilar uchraydi.
Aholisi asosan oʻzbeklar; shuningdek, tojik, tatar, rus va boshqalar millat vakillari ham yashaydi. Aholining oʻrtacha zichligi 1 km²ga 262,5 kishi. Shahar aholisi 23,1 ming kishi, qishloq aholisi 158 ming kishi (2005).
Xoʻjaligi. Tuman xoʻjaligining asosini paxtachilik, gʻallachilik, chorvachilik, pillachilik, mevachilik tashkil etadi. Sabzavot, poliz ekinlari, uzum ham yetishtiriladi. Tumanda jami xoʻjalik yurituvchi subyektlardan kichik korxonalar, mikrofirmalar, boshqa turdagi korxonalar, 2 qoʻshma korxona, shuningdek, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor. Shoʻrsuv shaharchasida sopol quvurlar zavodi faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 5 shirkat, 500 dan ziyod fermer, 100 ga yaqin dehqon xoʻjaligi mavjud. 5,4 ming ga yerga don, 6,7 ming ga yerga paxta, 482 ga yerga sabzavot, 87 ga poliz, 243 ga yerga kartoshka, 1,4 ming ga yerga ozuqa ekinlari ekiladi. 5,6 ming ga yer tokzor va mevazor. Tuman jamoa va shaxsiy xoʻjaliklarida 36,9 mingga yaqin qoramol, (shu jumladan, 14 mingdan ziyod sigir), 31,5 ming qoʻy va echki, 100,6 ming parranda, 364 yilqi boqiladi. 64 umumiy taʼlim maktabi (45,1 mingga yaqin oʻquvchi), bolalar va oʻsmirlar sport maktabi, 2 musiqa maktabi, 3 kasb-hunar kolleji bor. 1 madaniyat uyi, 8 klub muassasasi, oʻlkashunoslik muzeyi, tuman markaziy kutubxonasi va uning 34 ta shaxobchasi faoliyat koʻrsatadi. Tuman markaziy kasalxonasi, tugʻruqxona, poliklinika, qishloq vrachlik punktlari, tez tibbiy yordam boʻlimi, dorixonalar va boshqalar tibbiy muassasalarda 326 vrach, 1549 oʻrta tibbiy xodim ishlaydi. „Yaypan ovozi“ gaz. chiqariladi (adadi 5 ming).
Mikrokimyoviy analiz
Mikrokimyoviy analiz - analitik kimyoning kam miqsordagi moddalar (massasi 10~3 dan g gacha kattik modda yeki 0,1—1 ml gacha eritma yoxud gaz) namunasini tekshirishga asoslangan usullari majmui. Mikrokimyoviy analiz turli usullarga asoslanib kichik namunadagi na-faqat asosiy komponentlarni, balki elementlar — qoʻshimchalarni ham aniqlashga imkon beradi. Yarimoʻtkazgichlar sanoati, metallurgiya, mineralogiya, sud kimyosi, biokimyo, klinik tadqiqotlar, sintezlab olingan va tabiiy birikmalarni analiz qilish, radiokimyo va boshqalarda Mikrokimyoviy analizdan foydalaniladi.
Sifat Mikrokimyoviy analizda reaksiyalarni filtrlovchi qogʻozda bajarish — tomchi analiz usuli universal usullardan hisoblanadi. Bu usul anorganik moddalarni ham, organik moddalarni ham tekshirishda qoʻllanadi.
Miqdoriy Mikrokimyoviy analizda organik va anorganik moddalar gravimetrik, titrometrik, fotometrik usulda tekshiriladi. Miqsoriy Mikrokimyoviy analiz usulida organik moddalardagi ayrim elementlar (element analizi) va funksional guruhlar (funksional analiz) soni hamda mol. m. aniqlanadi. Hozir Mikrokimyoviy analiz fizikkimyoviy usullar (mas, mass-spektrometriya, atomemission spektroskopiya, lazer analitik spektroskopiya) asosida rivojlanmoqda. Tarkibi murakkab boʻlgan oz miqdordagi na-munalarni tekishirishda mikroanalizning maxsus fizikaviy usullariga asoslangan kombinatsiya usullari qoʻllanadi.
Zamonaviy Mikrokimyoviy analiz usullariyordamida bir mikronamunadagi yoki qattiq modda yuzasidagi 50—60 dan ziyod ele-mentni aniqlash mumkin. Massasi 10~9 g yoki hajmi 10~3 ml boʻlgan namunalarni analiz qilish uchun ultramikrokimyoviy analiz usulidan foydalaniladi. Bu usul mikroskop ostida kapillyar idishlarda mikromanipu-lyatorlar yordamida amalga oshiriladi.
Xalqaro frankofoniya kuni
1970-yil 20-martda Niame shahrida fransuz tilida so‘zlashuvchi mamlakatlarning birinchi davlatlararo tashkiloti — Madaniy va texnik hamkorlik agentligi (MTHA)ni tashkil etish to‘g‘risida shartnoma imzolanadi. Maqsad — fransuz tilining barcha muxlislarini birlashtirish, fransuz madaniyatini, shuningdek, fransuz tilida so‘zlashuvchi mamlakatlar madaniyatini tarqatish va ommalashtirishga ko‘maklashishdir. 1998-yilda esa fransuz tili tashkiloti  — hukumatlararo Frankofoniya agentligi tashkil etilishi bilan bu sana “Frankofoniya” tashkilotiga a’zo 84 davlat uchun ularni birlashtiruvchi madaniy omil – fransuz tilini nishonlash usuli sifatida bayram deb e’lon qilindi.
Barbarano Vicentino
Barbarano Vicentino Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Vicenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19 km2. 3958 nafar aholi istiqomat qiladi.
Jilandi (Oʻzgan tumani)
Jilandi (Жыланды) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Oʻzgan tumaniga qarashli qishloq. Jilandi ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 3 257 kishi.
Muxrani (qishloq)
Muxrani — Gruziyadagi qishloq. Mtsxeta munitsipalitetida joylashgan.
NGC 4471
NGC 4471 Sunbula yulduz turkumidagi * tipli yulduzdir.
Ushbu obyektni Julius Schmidt 1861-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Livonia (Indiana)
Livonia AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Washington okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
128 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 41,4 nafar kishi.
Torcegno
Torcegno Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15 km2. 696 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Alp Navruz
Seyit Alp Navruz - turk aktyori va modeli.
Soultzeren
Soultzeren Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Colmar tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1088 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 59,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,3 km2. Dengiz sathidan 464 – 1303 m balandlikda joylashgan.
Alp Navruz
Hayoti
Aktyor: "Men endigina yoʻlning boshida turibman. Bunday mukofotlar bizni doimo koʻproq ruhlantiradi. Ushbu kechaga hissa qoʻshgan barchaga va ushbu mukofotga munosib ovoz bergan barchaga minnatdorchilik bildiraman".
2020- 2021-yillarda "Zumruduanka" serialida asosiy ro Serhat Demirkan rolini ijro etadi.
Mikrolitlar
Mikrolitlar (yun. mikro... va lit dan) — 1) (arxeologiyada) kichik tosh plastinkalar. Mezolit davrida paykon, suyak yoki shoxdan yasalgan qurollarning tigʻi sifatida ishlatilgan; 2) (geol.) — effuziv togʻ jinslarining yarim shishasimon massasiga kiruvchi plagioklazlar va boshqa jins xreil qiluvchi minerallarning mayda, mikroskopik prizmatik kristallchalari. M. xolxol qoʻshimchalar va kri-stallitlarga qarama-qarshi qoʻyiladi.
Mikrokristalloskopiya
Mikrokristalloskopiya (mikro..., kristall va yun. skopeo — koʻrmoq, kuzatmoq) — sifat mikrokimyoviy analiz usullaridan biri; oz miqdordagi reaktivlar taʼsirida bir tomchi (10~3 ml atrofida) analiz qilinayotgan eritmada kristall choʻkmalar hosil qilishga asoslangan. Kristallar mikroskop ostida 80—200-marta kattalashtirib tekshiriladi. Kristallarning baʼzi bir xossalarini, mas, qirralar orasidagi burchakni aniqlashda polyarizatsion mikroskop qoʻllanadi. Kristallar baʼzan ultrabinafsha yoki elektron mikroskoplar yordamida tekshiriladi. Koʻpchilik mikrokristallos-kopik reaksiyalar oʻta sezgirligi bilan ajralib turadi: eritma tomchisidagi moddaning oʻndan bir, yuzdan bir, baʼzi hollarda undan ham oz miqdorini (mkg) aniqlashga imkon beradi. M., asosan, oʻlchami juda kichik obʼyektlar (metallar va minerallardagi qoʻshimchalar, metallning mayda zarralari, chang, oʻsimlik va hayvon toʻqimalari tarkibidagi moddalar) ni, minerallar va krtishmalarni analiz qilishda, organik birikmalarni identifikatsiyalashda qoʻllanadi. Bir tomchi eritmadagi organik va anorganik moddalar miqdorining aniqlanish chegarasi Yu-9 —10-* g.
Li Yifeng
Li Yifeng (1987-yilning 4-mayida tugʻilgan Li Xe), Evan Li nomi bilan ham tanilgan, xitoylik aktyor va qoʻshiqchi boʻlib, 2007-yilda "Mening qahramonim" tanlovida ishtirok etganidan keyin shuhrat qozongan. U oʻsha yili "Four Leaf Clover" albomi bilan qoʻshiqchi sifatida debyut qildi. 2009 yildan boshlab u asta-sekin karerasini aktyorlikka oʻtkazdi. U "Afsonalar qilichlari „ (2014), “Yoʻqolgan qabr" (2015), "Olijanob intilishlar" (2016) va "Chumchuq „ (2016) teleseriallaridagi rollari bilan mashhur; va “Janob oltita" (2015) filmi, u erda „Yuz gul“ mukofotini eng yaxshi aktyor unvonini qoʻlga kiritdi.
Li Sichuan Chengdu shahrida tugʻilgan.
2007-2013-yillar: Boshlanishlar va mashhurlikning ortishi
Li 2007-yilda "Mening qahramonim" nomli isteʼdodlar shou tanlovida 8-chi oʻrinni egallab, „Eng mashhur ishtirokchi“ mukofotini qoʻlga kiritganidan keyin shuhrat qozongan. U oʻzining birinchi „The One I Love Hurts Me The Most“ ni 2007 yil noyabr oyida chiqardi.
2009-yilda Li yapon animesining „Tenis shahzodasi“ dan moslashtirilgan "Tenis shahzodasi 2" dramasida aktyorlik debyutini qildi. Uning roli asl animedagi Saeki Kojirouga teng. Xuddi shu yili Li oʻzining birinchi toʻliq metrajli "Mr Child" albomini chiqardi.
Li Tayvanning "Quyoshli baxt" dramasida rol oʻynaganidan soʻng, Tayvan va Xitoyda yuqori reytinglarga erishganidan keyin tan olindi. U 2011-yilgi Xitoy TV Drama mukofotlarida „Eng yaxshi yangi aktyor“ mukofotini oldi. Oʻsha yili u Ariel Lin va Chen Bolin bilan birga bosh rollarni ijro etgan Lovesick filmida oʻzining debyutini qildi.
2012-yilda Li "Oq yolgʻon „ teleserialida rol oʻynadi va autizmli yoshlikdagi ijrosi uchun maqtovga sazovor boʻldi. 2013-yilda Li “Malikaning qaytishi" romantik qasos dramasida rol o‘ynadi va 2013-yilda Xitoy TV drama mukofotlarida „Eng yaxshi aktyorlik sanʼati“ mukofotini va 2013-yilda LeTV mukofotlarida „Eng mashhur aktyor“ mukofotini qo‘lga kiritdi.
2014-2015-yillar: yutuqlari
2014-yilda Li "Afsonalar qilichlari" fantastik dramasidagi ijrosi bilan muvaffaqiyatga erishdi va u yerda bosh qahramon Baili Tusu obrazini yaratdi. Drama Xitoyda katta muvaffaqiyat qozondi va u tomoshabinlar reytingi va onlayn koʻrishlar reytingida birinchi oʻrinni egalladi. Li mashhurlikda katta oʻsishni qoʻlga kiritdi va asosiy oqimga muvaffaqiyatli kirib keldi. Li 2014-yilgi Elle Style mukofotlarida Newcomer mukofotini qoʻlga kiritgan birinchi aktyor boʻldi. Oʻsha yili Li oʻzining "Umr boʻyi bir lahzada" nomli birinchi avtobiografik kitobini chiqardi.
San Vicente del Raspeig
San Vicente del Raspeig Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan shahardir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 40,55 km2. Aholisi — 54088 kishi (2010).
Li Yifeng
2014-2015-yillar: yutuqlari
Lining 2015-yildagi keyingi ikkita filmi; "Forever Young" voyaga yetgan ertak va "Yulduzdek oshiq bo‘lish" ishqiy dramasi tanqidchilar tomonidan qoralandi. U 2015-yil dekabr oyida Feng Syaogangning jinoyat blokbasteri „ Janob Olti“ filmidagi yordamchi rolni ijro etib, u yerda otasi bilan mojarolar tufayli uydan krtib qolgan va keyinchalik gangsterlar bilan muammoga duch kelgan isyonkor yoshni o‘ynadi. Film Xitoy prokat jadvallarida birinchi oʻrinni egalladi va tanqidchilar eʼtirofiga sazovor boʻldi. Li 33- Yuz gul mukofotlari marosimidagi ijrosi uchun ikkinchi plandagi eng yaxshi aktyor mukofotini qoʻlga kiritdi.
Muvaffaqiyatidan soʻng, Li birinchi marta 2015-yilgi Forbes xitoylik mashhurlar roʻyxatiga kirdi va taxminiy daromadi 69 million yuan (10,5) bilan 9-oʻrinni egalladi. million dollar; 9.6 million evro). U, shuningdek, CBN Weekly tomonidan „Tijoriy jihatdan eng qimmatli mashhur“ deb topildi.
2016-yildan hozirgi kungacha: Asosiy mashhurlik va eʼtirof
2016-yilda Li "Betmen Supermenga qarshi: Adolat tongida" blokbaster filmi uchun Xitoy tomoshabinlar elchisi etib tayinlandi. Xuddi shu oy Li 2016 Style Icon Asia Awards mukofotida yagona Xitoy vakili sifatida ishtirok etdi va 2016 SIA Style Icon mukofotini qoʻlga kiritdi.
2016-yilda Li mashhur xianxia romani Chju Syandan moslashtirilgan "Olijanob intilishlar" filmining har ikki faslida bosh qahramon rolini o‘ynadi. Drama ijobiy baholarga sazovor boʻldi. milliard marta ko‘rildi va eng ko‘p tomosha qilingan xitoy dramalaridan biriga aylandi. Keyin u 1940-yillarda boʻlib oʻtgan "Chumchuq" nomli josuslik serialida rol oʻynadi. Drama o‘zining ijrosi va syujeti uchun tanqidiy olqishlarga sazovor bo‘ldi va 2,46 ball bilan bugungi kungacha eng yuqori baholangan urush dramasiga aylandi. Li oʻz ijrosi uchun Xitoy televideniesi „Oltin burgut“ mukofotida „Eng yaxshi erkak roli“ mukofotiga sazovor boʻldi.
2018-yilda Li birinchi marta CCTV Yangi yil gala-galasida „The New Era of Zanzan“ qoʻshigʻini ijro etdi. Yaponiyaning Ultimate Survivor Kaiji manga seriyasiga asoslangan "Hayvonot dunyosi „ triller filmida rol oʻynagan. Film ijobiy tanqidiy mulohazalarga ega boʻldi.
2020-yilda Li “Pekinda kuting " zamonaviy ishqiy dramasi va „ Qo‘rqmas shivirlar“ tarixiy josuslik dramasida rol o‘ynadi. Drama ijobiy tanqidiy baholarga ega bo‘ldi va 2020-yilda eng yuqori reytingga ega dramalar 10 taligiga kirdi.
2021-yilda Li Xalq ozodlik armiyasi raketa kuchlari tomonidan ishlab chiqarilgan "Yoshlik shon-sharafi" nomli birinchi Xitoy raketa kuchlari harbiy teleserialida rol o‘ynadi. U, shuningdek, xianxia fantastik dramasi "Oyna: egizak shaharlar", filmida rol oʻynagan.
2022 yilda Li bosh qahramon rolini oʻynagan Day Breaker shov-shuvli seriali chiqdi. Drama ijobiy sharhlarga ega boʻlib, 2022-yilgi eng zoʻr dramalar roʻyxatida 2-oʻrinni egalladi.
Shaxsiy hayot
2016-yilda Yifeng u bilan „Muhabbatning asal partiyasi“ filmida rol oʻynagan koreyalik aktrisa Li Dahae bilan munosabatlari borligini tan oldi. U tok-shouda ular endi birga emasligini aytib, "Biz hozir ajrashdik. Bu birinchi marta sodir boʻlganida, men buni umuman qabul qila olmadim ". U munosabatlarni tiklashga urinib, Koreyaga uni qidirish uchun bordim, ammo bu muvaffaqiyatsiz boʻldi.
Munozara
2022-yil 11-sentyabrda Li Pekin politsiya departamenti tomonidan fohishalikka chorlagani uchun maʼmuriy hibsga olingan.
Mikrolitrajli avtomobil
Mikrolitrajli avtomobil — dvigateli silindrlarining ish hajmi kichik (0,85 l gacha) va massasi 700 kg gacha boʻlgan yengil avtomobillarning shartli nomi (mas, "Zaporojets", "Tiko", "Matiz"). Asosan, xususiy shaxslarga va qisman maishiy xizmat koʻrsatishga (aholiga tibbiy xizmat koʻrsatish, pochta aloqasi, teleatelyelar) moʻljallab ishlab chiqariladi. Mikrolitrajpi avtomobil 4 oʻrinli va baʼzan 2 oʻrinli boʻladi; ularning tezligi 150 km/soat gacha, 100 km yoʻl bosish uchun 6—7 l yonilgʻi sarflaydi.
Monthiers
Monthiers Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Château-Thierry tumani tarkibiga kiradi.
Vasiliy Arxipov
Vasiliy Aleksandrovich Arxipov (Василий Александрович Архипов, 1926-yil 30-yanvar — 1998-yil 19-avgust) Karib inqirozi davrida dengiz zobiti, vitse-admiral lavozimida faoliyat olib borgan. K-19 suv osti kemasi ekipajini yadroviy halokatdan qutqarish, SSSR davlat chegaralarini himoya qilish boʻyicha fidokorona qarorlari, SSSR suv osti flotidagi xizmati davomida aniq va qatʼiy harakatlari bilan tanilgan.
Monthiers
Aholisi
150 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,4 km2. Dengiz sathidan 87 – 199 m balandlikda joylashgan.
Vasiliy Arxipov
Shuningdek, B-59 suv osti kemasida yadro qurolini uchirishga qarshi chiqib, katta yoʻqotishlarga olib kelishi mumkin boʻlgan yadroviy hamda uchinchi jahon urushining oldini olgan.
Biografiyasi
thumb|237x237px|Vasiliy Arxipovga qoʻyilgan qabrtosh|left1926-yil 30-yanvarda Moskva yaqinidagi Staraya Kupavna shahrida dehqonlar oilasida tugʻilgan. Moskva viloyati, Pushkinskiy tumani, Klyazma qishlogʻidagi maktabning 9-sinfini tugatgan. 1942-yilda u Omsk viloyatiga evakuatsiya qilingan Leningrad dengiz maktabining 10-sinfiga, 1942-yil dekabrda esa Tinch okeani oliy dengiz bilim yurtining tayyorgarlik kursiga oʻqishga kirdi. 1945-yil avgust oyida Sovet-Yapon urushida mina tashuvchi kemaning kursant-komandiri sifatida xizmat qilgan. Ozarbayjon oliy-dengiz maktabida tahsil oldi va u yerni 1947-yili tamomladi.
Alta Vista (Iowa)
Alta Vista AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Chickasaw okrugi tarkibiga kiradi.
1400
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1400''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1400''
Alta Vista (Iowa)
Aholisi
266 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 135,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,97 km2. Shundan 1,97 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 351 m balandlikda joylashgan.
Pellérd
Pellerd Vengriyaning Baranya tumanidagi qishloqdir.
1400
Vafot etgan
🇷🇺
Vasiliy Arxipov
Biografiyasi
Arxipov turmush oʻrtogʻi Olga Arxipova bilan 1998-yilgacha yaʼni vafot etguniga qadar birga boʻldi. Ularning Yelena ismli qizi boʻlgan.
Arxipov uyatchan va kamtar odam sifatida tanilgan. 2012-yilda PBS telekanali tomonidan tasvirga olingan „The Man Who Saved the World“ nomli hujjatli filmida rafiqasi tomonidan „aqlli, xushmuomala va juda xotirjam“ deb taʼriflagan. Arxipovning shaxsiyati haqida, asosan, turmush oʻrtogʻining soʻzlaridan bilish mumkin edi. Olga Arxipovaning soʻzlariga koʻra, eri taʼtil paytida ham gazeta oʻqishni yoqtirardi va imkon qadar zamonaviy dunyodan xabardor boʻlishga harakat qilardi. Xuddi shu intervyuda Olga erining eʼtiqod masalasida xurofotchi ekani haqida ham aytib oʻtgan. U Vasiliyning uyda sevgi maktublarini yoqib yuborgani va bu „maktublarni saqlash omadsizlik keltiradi“, deb aytganini eslaydi.
Karyerasi
1947-yilda oʻqishni tugatgandan soʻng, Arxipov Qora dengiz va Boltiq flotlaridagi suv osti kemalarida xizmat qildi.
K-19 halokati
1961-yil iyulda Arxipov qoʻmondon oʻrinbosari boʻlgani sababli yangi toifadagi K-19 (Hotel class) ballistik raketali suv osti kemasining ijrochi xodimi etib tayinlandi. Grenlandiyaning janubi-sharqiy qirgʻogʻida bir necha kunlik mashgʻulotlardan soʻng, suv osti kemasi yadro reaktorining sovitish tizimida nosozlik paydo boʻldi. Bu muammo sovitish tizimining ishdan chiqishiga olib keldi. Bundan radioaloqa tizimi ham zarar koʻrdi va ekipaj Moskva bilan aloqa oʻrnata olmadi.
Kalta (Oʻzgan tumani)
Kalta (Калта) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Oʻzgan tumaniga qarashli qishloq. Jilandi ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Vasiliy Arxipov
K-19 halokati
Zaxira tizimlari mavjud boʻlmaganligi tufayli kapitan Nikolay Zateyev muhandislar ekipajining yetti aʼzosiga yadroviy parchalanishning oldini olish uchun yechim topishni buyurdi. Bu muhandislardan uzoq vaqt davomida yuqori darajadagi radiatsiya taʼsiri ostida ishlashni talab etardi. Oxir-oqibat ular ikkinchi darajali sovitish tizimini oʻylab topishdi va reaktorning erib ketishi xavfining oldini olishga muvaffaq boʻlishdi.
Garchi, ular oʻzlarini yadroviy halokatdan qutqara olgan boʻlsalar ham, butun ekipaj, shu jumladan Arxipov ham nurlanishga duchor boʻlishgan edi. Muhandislar ekipajining bir nechta aʼzolari va ularning boʻlinma zobiti yuqori darajadagi radiatsiya taʼsirida voqea sodir boʻlganidan keyin bir oy ichida vafot etdi. Ikki yil davomida ekipajdagi yana 15 dengizchi halokatdan keyingi taʼsirlar qurboni boʻldi.
Karib inqirozidagi ishtiroki
thumb|283x283px|B-59 Sovet suv osti kemasi 1962-yil 27-oktyabrda Kubada boʻlayotgan Karib inqirozi paytida Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz flotining 11 dona vayron qiluvchi va USS Randolph samolyot tashuvchisi Kuba yaqinidagi dizel dvigatelli, yadro quroliga ega Foxtrot-class B-59 suv osti kemasini taʼqib qilar edi. Flot ochiq dengizda boʻlishiga qaramay, Amerika Qoʻshma Shtatlari dengiz floti suv osti kemasini aniqlash va suv yuzasiga chiqishga majburlash uchun signal zaryadlarini yubora boshladi.
Bu vaqtga kelib, bir necha kun davomida Moskvadan hech qanday xabar kelmadi. B-59 ekipaji ilgari AQSh fuqarolik radiosi eshittirishlarini qabul qilgan boʻlsa-da, suv osti kemasi har qanday radio trafigini kuzatish uchun juda chuqur edi hamda Amerika taʼqibchilaridan yashirinish bilan band boʻlgandi. Xususan, bortdagilar urush boshlanganmi yoki yoʻqligini bilishmagan. Suv osti kemasi kapitani Valentin Grigoryevich Savitsky urush allaqachon boshlangan boʻlishi mumkin, deb qaror qildi va yadroviy torpedani uchirishni xohladi.
„Maxsus qurol“ bilan qurollantirilgan boshqa sovet suv osti kemalarida yadro qurolini uchirish uchun faqatgina kapitan va ofitserning ruxsati kerak boʻlgan, ammo B-59 suv osti kemasida esa uch zobitning roziligisiz yadro quroli ishga tushmas edi. B-59 suv osti kemasida bu odamlar komandir Valentin Savitskiy, komandirning siyosiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari Ivan Semyonovich Maslennikov va suv osti brigadasi shtab boshligʻi, 2-darajali komandir Vasiliy Arxipov edi. Ularning uchtasi oʻrtasida janjal chiqdi chunki faqat Arxipov yadro qurolini uchirilishiga qarshi edi.
Arxipov B-59ning ikkinchi darajali komandir boʻlsa-da, u B-4, B-36 va B-130 ni oʻz ichiga olgan butun suv osti flotining komandiri ham edi. Muallif Edward Wilsonning soʻzlariga koʻra, Arxipovning oʻtgan yilgi K-19 hodisasida oʻzining jasoratli xatti-harakati tufayli erishgan obroʻsi torpedani ishga tushirish boʻyicha bahslarda katta rol oʻynagan. Oxir-oqibat, Arxipov Savitskyni Moskvaning buyrugʻini kutishga koʻndirdi va uning bu harakati yadro quroli otilishi bilan yuzaga kelishi mumkin boʻlgan yadro urushining oldini oldi. B-59 batareyalari juda kam ishlagan va konditsioner ishlamay qolgan, bu esa haddan tashqari issiqlikni keltirib chiqargan va suv osti kemasi ichida yuqori darajadagi karbonat angidrid hosil boʻlishiga hamda aloqa bilan bir qancha muammolarni kelib chiqishiga olib kelgan. Bu hodisa AQSh harbiy kemalari ularni taʼqib qilayotgan paytda yuzaga chiqqandi. Birmuncha muddatdan soʻng ular AQSh harbiy floti bilan aloqa oʻrnatishdi va muhokamadan soʻng, B-59 suv osti kemasiga rus floti tomonidan Sovet Ittifoqiga qaytish buyurildi.
1997-yilda Arxipov suv osti kemasi suv yuzasiga chiqqandan soʻng Amerika samolyotlari tomonidan ogohlantiruvchi oʻqlar bilan oʻqqa tutilganini yozgan edi:
Monti Panesar
Mudhsuden Singx " Monti " Panesar (1982 yil 25 aprelda tugʻilgan) — sobiq ingliz xalqaro kriketchisi. Chap qoʻl spinneri Panesar oʻzining kriket boʻyicha debyutini 2006 yilda Nagpurda Hindistonga qarshi oʻtkazgan va 2007 yilda Angliya uchun bir kunlik xalqaro debyut qilgan. Ingliz okrugi kriketida u oxirgi marta 2016 yilda Nortgemptonshirda oʻynagan va avval Norgemptonshirda 2009 yilgacha, Sasseksda 2010 yildan 2013 yilgacha va Esseksda 2013 yildan 2015 yilgacha oʻynagan. U Janubiy Afrikaning „sherlar“ jamoasida ham oʻynagan ekanligi aniq.
Vasiliy Arxipov
Karib inqirozidagi ishtiroki
- Vasily Arkhipov
Voqea haqida fikrlar
2002-yilda B-59 voqealar ishtirokchisi, isteʼfodagi qoʻmondon Vadim Pavlovich Orlov oʻz intervyusida suv osti kemalari yadro torpedalari bilan qurollanganligini va bu qurollardan oʻq uzilmaganiga Arxipov sabab boʻlganligi haqida aytadi. Orlov oʻsha voqealarni keskinroq bayon qilib, kapitan Savitskyning muhim vaziyatda oʻzini yoʻqotib qoʻyganini, lekin oxir-oqibat oʻzini qoʻlga ololganini aytdi.
Monti Panesar
Lutonda hind ota-onasida tugʻilgan Panesar sikxdir va shuning uchun u oʻynash va mashgʻulotlar paytida qora patka (toʻliq sikx sallasining kichikroq versiyasi) kiyadi. Uning koʻplab muxlislari uning oʻyinini tomosha qilishda patka kiyib, soxta soqol qoʻyib, unga taqlid qilishgan ekan.
Vasiliy Arxipov
Voqea haqida fikrlar
AQSH Karib inqirozi davrida Mudofaa vaziri boʻlgan Robert MakNamara, 2002-yilda shunday deydi:
"„Biz yadro urushiga juda va juda yaqin keldik, oʻsha paytda oʻylaganimizdan ham koʻproq yaqinlashdik “"
Maslahatchi Arthur M. Schlesinger Jr. bu fikrni davom ettirib,
"„Bu nafaqat Sovuq urushning eng xavfli onlari edi, balki insoniyat tarixidagi eng xavfli lahza ham edi “"
deya fikr bildirgan.
Hayotining soʻnggi yillari
U Kupavna shahrida (2004-yilda Moskva viloyati, Zheleznodorozhny tarkibiga kiritilgan) joylashdi va u yerda 1998-yil 19-avgustda vafot etdi. 1961-yilda Arxipovga taʼsir qilgan nurlanish xuddi K-19 halokatida u bilan birga xizmat qilgan safdoshlarida boʻlgani kabi unda ham buyrak saratoniga olib keldi.
Shuningdek, K-19 suv osti kemasining bortida yadroviy halokat sodir boʻlgan paytda qoʻmondonlik qilgan Nikolay Zateyev 1998-yil 28-avgustda vafot etgan. Arxipov ham, Zateyev ham vafot etganlarida 72 yoshda edilar.
Ommaviy madaniyatda
Leon Ockenden Arxipovni „Secrets of the Dead“ seriali 12-faslining „The Man Who Saved the World“ deb nomlangan qismida tasvirlagan. Ushbu qism 2012-yil 23-oktyabrda Karib inqirozining 50 yilligi munosabati bilan efirga uzatilgan.
Owen Matthewsning 2021-yilgi „Red Traitor“ romani Arxipovni asarning asosiy qahramoni sifatida oʻz ichiga oladi.
2002-yilgi „K-19: The Widowmaker“ filmida Liam Neeson tomonidan tasvirlangan kapitan Mikhail Polenin obrazi Arxipovning K-19 sovet suvosti kemasidagi davriga yaqindan asoslangan edi.
„Converge“ musiqa guruhi uning sharafiga „.Arxipov Calm“ deb nomlangan kompozitsiyani yaratishdi
Shu bilan birga, Denzel Washingtonning Crimson Tide (1995) filmidagi qahramoni ham suv osti kemasi kapitanining ishga tushirish buyrugʻini tasdiqlashdan bosh tortgan edi.
Mukofot va unvonlar
B-59 bortidagi xatti-harakatlarini eʼtirof etgan holda, Arxipov 2017-yilda vafotidan keyin oilasiga topshirilgan birinchi „Future of Life Award“ mukofotini oldi. Future of Life Institute tomonidan taqdim etilgan ushbu mukofot insoniyatning xavfsizligi va manfaatini oʻylab oʻzini xavfga qoʻygan hamda eng soʻnggi vaziyatda toʻgʻri qaror chiqarganlarga berilar edi.
2002-yilda AQSh direktori Thomas S. Blanton Arxipov „dunyoni qutqargan“ deya miliy xavfsizlik arxivida yozib qoldirgan.
K-19 suvosti kemasidagi halokatli voqea paytida yadroviy halokatning oldini olishga qaratilgan harakatlari uchun komandir Zateyev va uning ekipaji, shu jumladan Vasiliy Arxipov 2006-yil mart oyida Tinchlik uchun Nobel mukofotiga nomzod boʻlishdi.
Amriswil
Hududi
Amriswilning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Neuschoo
Neuschoo Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wittmund tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,47 km2. 1184 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Neuschooning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ulila
Ulila — kichik tuman (alevik) boʻlib, Estoniyadagi Elva okrugi, Tartu grafligida joylashgan. 2010-yil holatiga koʻra bu yerda 319 nafar aholi istiqomat qiladi.
Oʻzbekiston ftiziatriya va pulmonologiya instituti
Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi Ftiziatriya va pulmonologiya ilmiy tadqiqot instituti — ftiziatriya va pulmonologiya sohasida respublikada ilmiy, uslubiy muvofiqlashtiruvchi va konsultativ markaz. 1932-yil Samarqandda Sil ilmiy tekshirish instituti nomi bilan tashkil etilgan. 1936-yil Toshkentga koʻchirilgan. 1977-yil institutga Sh.A.Llimov nomi berilgan. 1989-yildan hozirgi nomda.
Institut sil epidemiologiyasi va oddini olishni hamda nafas aʼzolarining sil bilan bogʻliq boʻlmagan kasalliklarini tadqiq etadi; aholiga ftiziatriya va pulmonologiya yordami koʻrsatishning tashkiliy shakllarini takomillashtiradi; sil hamda bronxlar va oʻpkaning oʻziga xos xastaliklari diagnostikasi, differensial diagnoz va silni xirurgik yoʻl bilan davolash usullarini ishlab chiqadi. Respublika tibbiyot institutlaridagi sil va pulmonologiya kafedralari faoliyatini hamda silga qarshi dispanserlar ishini nazorat etadi va ularga metodik jihatdan rahbarlik qiladi. Institutda birinchi marta bemorlar salomatligini mehnatga va kasbga yaroqli qilib tiklashning ilmiy asoslari ishlab chiqildi.