cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eron-suadiya mojarosi
Manbalar
Iran and Saudi Arabia are engaged in an ongoing struggle for influence in the Middle East and other regions of the Muslim world. The two countries have provided varying degrees of support to opposing sides in nearby conflicts, including the civil wars in Syria and Yemen; and disputes in Bahrain, Lebanon, Qatar, and Iraq. It also extends to disputes or broader competition in other countries globally including in West, North and East Africa, South,    Central, Southeast Asia, the Balkans, and the Caucasus.
In what has been described as a cold war, the conflict is waged on multiple levels over geopolitical, economic, and sectarian influence in pursuit of regional hegemony. The rivalry has drawn comparisons to the dynamics of the Cold War era.
, the rivalry is primarily a political and economic struggle exacerbated by religious differences, and sectarianism in the region is exploited by both countries for geopolitical purposes as part of a larger conflict. Iran sees itself as the leading Shia Muslim power, while Saudi Arabia sees itself as the leading Sunni Muslim power (see Shia–Sunni relations).
As of 10 March 2023, diplomatic relations between Iran and Saudi Arabia have been restored due to Chinese-Iraqi brokered talks, which could have major positive implications in the political climate of the Middle East.
Golßen
Hududi
Golßenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Yevropa Ittifoqi
Yevropa Ittifoqi — Yevropaning 27 davlatidan iborat siyosiy va iqtisodiy birlashmadir. Uning tarixi 1957 yilga, 6 Yevropa davlatlari orasida imzolangan Rim bitimi va undan soʻng paydo boʻlgan Yevropa Iqtisodiy Hamkorligiga borib taqaladi. Yevropa Ittifoqi 1992 yilda imzolangan Maastrixt shartnomasiga binoan tuzilgan va 15 davlatni oʻz ichiga olgan. 2005 yilda Ittifoqning birinchi yirik kengayishi yuz berdi. Unda Ittifoqga 10 ta yangi davlatlar qoʻshildi. Ikki yildan soʻng ular soniga Bulgʻoriston hamda Ruminiya davlatlari qoʻshilib, hozirgi davrga qadar Yevropa Ittifoqi 27 davlatlardan iborat.
Aʼzo mamlakatlar
Izoh: Yevropa mintaqasida joylashmagan quyidagi hududlar ham Yevropa Hamjamiyati hududi hisoblanadi: Azor orollari, Gvadelupa (Avliyo Martin va Sen-Bertelmi orollarining shimoliy qismi), Kanar orollari, Madeyra, Martinika, Melilya, Reyunyon, Seuta, Fransuz Gvianasi.
Yevropa tinchlik jamgʻarmasi
Asosiy maqsad Yevropa Ittifoqining nizolarning oldini olish, tinchlikni saqlash, xalqaro barqarorlik va xavfsizlikni mustahkamlashga qaratilgan imkoniyatlarini oshirishdan iborat. Ushbu mablagʻ sherik mamlakatlarga tinchlikni saqlash harakatlari uchun, shuningdek ularning qurolli kuchlar jangovar qobiliyatini oshirishga ham yoʻnaltiriladi.
"„Uzluksiz tinchlikni faqat xalqaro barqarorlik va xavfsizlikka sarmoya kiritish yoʻli bilan qurish mumkin. Yevropa Ittifoqining istagi bor va bugun zarur moliyaviy vositalar yaratildi. Yevropa tinchlik jamgʻarmasi sherik davlatlarimizga umumiy xavfsizlikni hal qilishda moddiy yordam berishga imkon beradi“, — deydi Portugaliya tashqi ishlar vaziri Augusto Santos Silva."
Bundan oldin esa Yevropa Ittifoqining koʻmagi faqat Afrika mamlakatlaridagi tinchlikparvarlik operasiyalariga taqdim etilardi.
Solnoma
1946-yil 19-sentyabr kuni Buyuk Britaniyaning sobiq tashqi ishlar vaziri Winston Churchill Syurix universitetida soʻzlagan nutqida AQShga oʻxshagan „Yevropa Qoʻshma Shtatlari“ tuzishni taklif etadi.
1949-yilda Yevropa Kengashi tashkil etiladi. Hozirga kelib, bu tashkilotning 46 ta aʼzosi bor.
1957-yil: Yevropa koʻmir va poʻlat birlashmasi (YKPB) ga aʼzo mamlakatlar Yevropa iqtisodiy hamjaniyati yoki „Umumiy bozor“ga asos soluvchi Rim protokollari deb ataluvchi hujjatlarni imzoladilar. Bu hujjatlar 12 yil mobaynida bojxona toʻsiqlarini tugatish, umumiy soliqlarni oʻrnatish va keyinchalik umuman yoʻq qilish, ishchi kuchining erkin harakat qilishini taʼminlash, bir xil ijtimoiy kafolatlar oʻrnatish va yagona ish haqi toʻgʻrisida edi.
1967-yilda uchta Yevropa hamjamiyati — Yevropa koʻmir va poʻlat birlashmasi, Yevropa iqtisodiy hamjamiyati va atom energiyasi boʻyicha Yevropa hamjamiyati Yevropa Hamjamiyati boʻlib birlashadi.
1979-yilda Yevropa parlamentiga ilk bora toʻgʻridan-toʻgʻri saylovlar boʻlib oʻtdi.
1986-yilning fevralida Lyuksemburgda yagona Yevropa toʻgʻrisidagi qonun (Single European Act) imzolandi. 1990-yil: Olmoniya Demokratik Respublikasi GFR bilan birlashganligi bois uning hududi ham Ittifoq hududiga kirdi.
1991-yil: Yevropa Hamjamiyatining Maastrixt shahrida (Niderlandiya) yagona Yevropani yaratishni koʻzda tutuvchi Maastrixt bitimlarini imzoladilar. Bu bitimlarda uch guruh shartnomalar — yagona Yevropa valyutasini joriy etish, Yevropa siyosiy Ittifoqini shakllantirish va Yevropa komissiyasini tasdiqlash koʻzda tutildi.
1999-yil dekabr: Helsinkida (Finlandiya) 15 ta aʼzo mamlakatlar rahbarlari inqirozli va tahlikali joylarda tinchlik va xavfsizlikni saqlash uchun oʻz Yevropa qurolli kuchlarini yaratish haqida qaror qabul qildi.
2002-yil 1-yanvar: Yagona Yevropa pul birligi — yevro muomalaga kiritildi. Buyuk Britaniya va Daniyadan tashqari qolgan barcha aʼzolar oʻzlarining milliy valyutalaridan voz kechdilar.
Qiziqarli maʼlumotlar
thumb|right|European Commission (Brussels)
Yana q.
.
Tiszaalpár
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> thumb| Tiszaalpár Tiszaalpár — Vengriya janubida Buyuk tekislik mintaqasida, Baks-Kiskun okrugidagi qishloq.
Geografiyasi
U 91.13 km2 maydonni egallagan va 4897 nafar aholisi bor (2015). left|thumb|300x300px| Tiszaalpár - yuqoridan ko'rinishi
Gʻulomqodir Rashidov
Rashidov Gʻulomqodir Rashidovich (1926.6.7, Toshkent - 2020.1.08. Toshkent) — tarixchi olim, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1989), tarix fanlari doktori (1966), professor (1973). Oʻrta Osiyo universitetining tarix fakultetini tugatgan (1948). Shu universitetda katta oʻqituvchi (1951—54), Oy-bek nomidagi Oʻzbekiston xalklari tarixi muzeyining direktori (1952— 60, 1986—92), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi tarix va arxeologiya institutida katta ilmiy xodim (1960—67), Oʻzbekiston shaharlari tarixi sektorining mudiri (1967— 86), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Oʻzbekiston tarixi davlat muzeyi direktorining ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari (1992—97). R.ning ilmiy ishlari Oʻzbekistonning 20-asr 1-yarmidagi tarixi, shaharlar tarixi, shu jumladan, Toshkentning zamonaviy tarixiga bagʻishlangan.
1926-yil 6-iyulda Toshkent shahrining Beshyog'och dahasida tavallud topgan. 1943-yil O'rta Osiyo davlat universitetining tarix fakultetiga o'qishga kirgan. Ilmiy faoliyatini 1960-yildan O’zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasida boshlagan. 1967-1986-yillar davomida Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Tarix institutining “Shaharlar tarixi” bo'limi mudiri, 1960, 1986-1992-yillarda O'zbekiston tarixi davlat muzeyi direktori vazifasida faoliyat ko'rsatgan.
Ilmiy faoliyati davomida O'zbekiston shaharlarining tarixini o'rganishga katta e'tibor berdi. 1960-1980-yillarda ko'pgina shaharlar tarixi, ularning jamiyatdagi ahamiyatiga oid ilmiy tadqiqotlar olib borildi. Uning rahbarligida Toshkent, Samarqand, Xorazm, Andijon, Qo'qon va boshqa shaharlar tarixini o'zida aks ettiruvchi qator ilmiy nashrlar chop etildi. Qadimgi shaharlar bilan bir qatorda XX asrda tashkil topgan shaharlar tarixi bo'yicha ham katta izlanishlar olib bordi. Olimning sa'y-harakati bilan Olmaliq, Bekobod, Chinoz, Navoiy, Boysun, Yangiyer, Guliston kabi o'nlab yangi shaharlar tarixini yaratildi.
O'zining muzeydagi faoliyati davomida muzey ekspozitsiyasini takomillashtirish, muzeyshunoslikka oid ilmiy asarlar nashr etish, muzey fondlarini boyitishda alohida faollik ko'rsatdi.
G'.Rashidov 160 dan ortiq ilmiy nashrlar, 300 dan ortiq maqolalar chop etgan. Shuningdek, uning rahbarligida 30 dan ortiq fan doktori va nomzodlari muvaffaqiyatli himoya qildi. O'zining ilmiy-pedogogik faoliyati davomida Toshkent irrigatsiya va qishloq xo'jaligini mexanizatsiyalash muxandislari instituti, Toshkent temir yo'l transporti muhandislari institutida talabalarga O'zbekiston tarixidan saboq berdi.
Bugungi kunda G'.Rashidovning ko'plab shogirdlari uning ilmiy maktabi  davomchisi sifatida faoliyat ko'rsatmoqdalar. Tarix fanlari doktori, professor, O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan fan arbobi Rashidov G'ulomqodir Rashidovich 2020-yil  1-avgust kuni 94 yoshida  vafot etdi.
Kristalli slanetslar
Kristalli slanetslar - toʻliq kristallangan metamorfik jinslar (qarang Slanetslar).
Gratallops
Gratallops Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,5 km2. Aholisi — 263 kishi (2010).
Rezaksoy suv ombori
Rezaksoy suv ombori — Qurama togʻ tizmalaridan oqib tushadigan rezaksoy daryosida qurilayotgan gidrotexnika inshooti. Namangan viloyatidagi Chust shahridan 5 km uzoqlikda joylashgan. Qishloq xoʻjaligi ekinlarini suv bilan taʼminlash maq-sadlariga xizmat qiladi. Suv ombori qurilishi 2003-yilda boshlangan (qurilish davom etmoqda, 2005). Oʻzanli tip-da. Rezaksoy suvini mavsumiy tartibga soladi. Loyihaga koʻra toʻgʻoni uz. 3200 m, bal. 80 m, toʻliq sigʻimi 200 mln. m3. Rezaksoy suv omborio. tarkibida tosh-tuproqli toʻgʻon, Sirdaryoga va Shimoliy Fargʻona kanaliga 40 m3/s dan suv berish imkoniyatiga ega boʻlgan 2 inshoot hamda suv tashlama inshootlar bor. Suvi Namangan viloyati yerlarini sugʻorishda foydalaniladi.
Jochberg (Tirol)
Jochberg  Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Kitzbühel (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 87.8 km2. 1540 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Wayne Ferreira
Wayne Richard Ferreira (1971-yil 15-sentabrda tugʻilgan) — Janubiy Afrikalik sobiq professional tennischi va hozirgi tennis murabbiyi.
Sport faoliyati
Yosh tennischi sifatida Ferreira dunyoda birinchi oʻrinni egalladi. 1 nafar oʻsmir juftlik oʻyinchisi va yoʻq. 6 nafar oʻsmir yakkalik oʻyinchisi. U 1989-yili US Open turnirida oʻsmirlar oʻrtasidagi juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi
Ferreira 1989-yilda professionalga aylandi. U 1991-yilda Adelaida shahrida birinchi ATP juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi.
1992-yil Ferreiraning gastrol safaridagi yutuq yili boʻldi. U Avstraliya ochiq chempionatining yarim finaliga chiqish bilan boshlandi. Iyun oyida u Londondagi Queenʼs Clubda birinchi ATP yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi. Uning ikkinchi singl unvoni bir necha hafta oʻtgach, Schenectady, Nyu-Yorkda keldi. U, shuningdek, vatandoshi Piet Norval bilan 1992-yilda Barselonada boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Janubiy Afrikaning erkaklar oʻrtasida kumush medalni qoʻlga kiritdi. Ferreiraning oʻsha yili Olimpiya oʻyinlarining yakkalik bahslarida ikkinchi raundda magʻlub boʻldi.
1993-yilda yakkalik chempionatlarida gʻolib boʻlmagan tinchroq yildan soʻng, Ferreira 1994-yilda karerasining eng yaxshi beshta yakkalik chempionligini qoʻlga kiritish uchun kuchli tarzda qaytib keldi. Keyin u 1995-yilda yana toʻrtta musobaqada gʻolib chiqdi U 1996-yilda yana Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etib, erkaklar oʻrtasidagi yakkalik va juftlik bahslarida chorak finalga chiqdi, Ellis Ferreira uning sherigi sifatida. (Ikki Ferreira qarindosh emas. )
Ferreiraning karyerasidagi eng katta unvonlar 1996-yilda Torontoda va 2000-yilda Shtutgartda (ikkalasi ham Tennis Masters Series musobaqalarida) olingan.
Ferreira 1991-yilgi Avstraliya Ochiq chempionati va 2004-yilgi AQSh Ochiq chempionati oʻrtasida ketma-ket 56 ta toʻqnashuvda qatnashgan tennis boʻyicha „ Katta Dubulgʻa“ turkumiga kiruvchi eng koʻp musobaqalarda qatnashgan sobiq rekordchi. Ferreiraning „Katta dubulgʻa“dagi eng yaxshi natijalari Avstraliya Ochiq chempionatida qayd etilgan — u erda u 1992 va 2003-yillarda ikki marta yarim finalga chiqqan
Faoliyati davomida Ferreira 15 marta yakkalik bahslarida va 11 marta juftlik bahslarida gʻolib chiqqan. Uning martabadagi eng yuqori reytinglari dunyoda birinchi oʻrinda edi. yakkalikda 6 (1995-yil may oyida) va jahon n. Juftlikda 9 ta (2001-yil mart oyida). Uning karerasidagi pul mukofoti 9 969 617 dollarni tashkil qildi.
Ferreira 2005-yilda professional turni tark etgan boʻlsa-da, u hali ham Outback Champions Series katta turida oʻynaydi. U 2006 va 2007-yillarda ushbu seriyadagi ochkolar soni boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egallagan. U hozir Kaliforniyaning Lafayette shahrida istiqomat qiladi. Ferreira hozirda Florida shtatining Mayami va Kaliforniya shtati Lafayette shaharlarida joylashgan EcoloBlue, Life and Energy, atrof-muhit va qayta tiklanadigan resurslar korporatsiyasi prezidenti va bosh direktori.
U Roger Federerga qarshi ijobiy natija qayd etgan kam sonli tennischilardan biri. Ferreira 2001-yilda Wimbledonda erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida Federer bilan birga boʻlgan. Ular uchinchi raundga chiqishdi va Federer oʻzining yakkalik kampaniyasiga eʼtibor qaratish uchun chekinishdan oldin Donald Jonson va Jared Palmer (yakuniy chempionlar) bilan toʻqnash kelishlari kerak edi.
Murabbiylik faoliyati
2020-yildan beri Ferreira Frensis Tiafoning murabbiyi boʻlib keladi va Tiafoe sobiq murabbiy Zak Evenden bilan xayrlashganidan keyin uning asosiy murabbiyiga aylandi.
Raketasi
Ferreira faoliyatining boshida Slazenger tomonidan yaratilgan raketkalar bilan oʻynagan va maʼqullagan. U faoliyatining boshida Dunlop Sportga oʻtdi va 200G raketkasidan foydalanib, ATP karerasining oxirigacha ular bilan qoldi.
Yakkalik turnirlari xronologiyasi
1 1994-yilgacha Stokgolm Masters, 1995-yilda Essen Masters, 1996-2001 Shtutgart Masters, 2002-08 yillarda Madrid Masters.
Cocuq Mərcanlı
Jojug Marjanly Ozarbayjonning Jabrayil Tumanidagi qishloq.
Tarixi
1993-yilda Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi davomida arman qoʻshinlari yaqin atrofdagi tepaliklar ustidan nazoratni qoʻlga kiritgach, Ozarbayjon qoʻshinlarini qishloqdan siqib chiqargan. U toʻrt oy davomida Armanistonning nazorati ostida qolib, butunlay vayron qilingan. Qishloq ustidan nazoratni ushlab tura olmagan armanlar yaqin atrofdagi tepaliklarga chekinishdi. Cocuq Mercanli erksiz yerga aylangan va bir oiladan tashqari aholisi o'qlardan qo'rqib qaytmagan.
Biroq 2016-yilda Armaniston-Ozarbayjon to‘qnashuvi vaqtida Ozarbayjon qo‘shinlari qishloqdan 2,9 km shimoli-g‘arbda joylashgan strategik Lalatapa tepaligi ustidan nazoratni tiklandi, Bu esa Cocuq Marcanlini bevosita front chizig'idan uzoqlashtirib, qishloqqa xavfsiz kirish imkonini berdi. 2016-yil 7-aprel kuni Cocuq Mercanli shahridan bo‘lgan ichki ko‘chirilganlar 23 yil ichida birinchi marta qishloqqa tashrif buyurishdi. 2017 yilning yanvarida Ozarbayjon qishloqni qayta qurish uchun 2 million yevro sarmoya kiritishga qaror qildi. 2017 yilning iyuniga kelib, qishloqqa Ozarbayjon prezidenti Ilhom Aliyev tashrif buyurganida 50 ta uy va maktab qurildi, kirish yo‘li asfaltlandi, gaz ta’minoti qaytadan yo‘lga qo‘yildi. 2017-yil sentabr oyidagi hisobotlarga ko‘ra, qishloq aholisi o‘shandan beri yana 100 ta uy qurilayotgan qishloqqa qaytishda davom etgan.
2020-yil 27-sentyabrgacha Cocuq Mercanli Ozarbayjon Qurolli Kuchlari tomonidan samarali nazorat qilinadigan Jabrayil tumanidagi yagona qishloq edi. 2020-yil 9-oktabrda Jabrayil qayta qoʻlga kiritilgunga qadar tumanning vaqtinchalik markazi ham boʻlgan.
Ne'matullohiya
Neʼmatullohiya -tariqat 10-asrlarda Eronda vujudga kelgan. Аvvalida sunniylik yoʼnalishidagi tariqat boʼlgan, keyinchalik shialikka ogʼib ketgan. Ushbu tariqat asoschisi Shoh Neʼmatulloh Valiy (vaf. 1431 y.) qisoblanadi. Neʼmatulloh Valiy Samarqand, Hirot, Yazdda yashagan va omma orasida juda ham mashhur boʼlgan. Izdoshlari uni muqaddas shaxs deb bilishgan va uning ismiga «shoh» qoʼshimchasini qoʼshib aytishgan. Shundan beri tariqatning barcha bosh shayxlari oʼzlarini «shoh» deb atay boshladilar. Neʼmatulloh Valiyga koʼplab tasavvufiy risolalar nisbat beriladi. Shular ichida uning sheʼriy devonlari juda mashhur. Uning sheʼrlaridagi asosiy mavzular - «vaxdatul-vujud» taʼlimoti, qiyomat alomatlari, Imom Mahdiy va Iso (a.s.)ning kelishi, qiyomat kuni dahshatlari kabilardir. Bu tariqat Eron va Hindistonda keng tarqaldi va undan bir nechta tarmoqlar ham ajralib chiqqan. Shoh Neʼmatulloh 1330 yili Halabda (Suriya) tugʼilgan, shofeiylik huquq maktabi izdoshlaridan boʼlgan. Uning otasi Mir Аbdulloh sufiy shayxlardan biri boʼlgan. Shoh Neʼmatulloh balogʼatga yetganidan soʼng, koʼp safarlarda boʼladi va mashhur Shayx Аbdulloh Yofiyga shogird tushib, keyinchalik esa, uning xalfasi boʼladi. Yetti yil davomida u Ibn Аrabiyning ilmiy ishlarini oʼrganadi va keyinchalik uning bir nechta kitobiga sharhlar yozadi. Shundan soʼng Shoh Neʼmatulloh yana sayohat qilishni boshlaydi. U Iroq, Misrda boʼlib, keyin Movarounnahrga keladi va bu yerda mahalliy turkiy aholi orasida faol targʼibot ishlarini olib boradi. Bu Sohibqiron Аmir Temurga yoqmaydi. Shuning uchun, Shoh Neʼmatulloh Hirotga, u yerdan Mashhadga, soʼng Yazdga ketadi. Oxiri, u Kermondagi Moxon qishlogʼiga kelib oʼrnashib, qolgan 25 yil umrini shu yerda oʼtkazadi. Uning oʼlimidan soʼng tariqat nafaqat Eronga balki uning hududidan tashqariga ham yoyiladi. Uning oʼgʼli Burhoniddin Xalilulloh Hindistonda ushbu tariqatning bir boʼlimiga asos soladi. Keyinchalik bu
Aşıklı (Boyabat)
Aşıklı — Sinop viloyatining Boyabat tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi.
Ne'matullohiya
"J.Nurbaxsh"
faoliyatiga eʼtibor qaratilsa, uning gʼarbdagi bir qancha yirik shaharlarda xususan, Vashington, Boston, Los-Аnjeles, Santa Krus, uning shogirdlari tomonidan esa, Аvstraliya, Аfrika, Kanada, Frantsiya, Germaniya, Ispaniya, Shvetsiya kabi bir qator rivojlangan davlatlarda koʼplab xonaqohlarga asos solinganini koʼrish mumkin. Tariqat doirasida xonaqohni boshqarishga oid bir qancha qoida, tartiblar va axloqiy normalar oʼrnatilgan: Jismoniy xilvatdan voz kechib, qalb xilvatini afzal bilish. Giyohvand moddalarni isteʼmol qilmaslik. (Аyrim shia yoʼnalishlarida nasha isteʼmol qilish amaliyoti tatbiq etiladi). Koʼpchilikning diqqat-eʼtiborini tortmaslik, oddiy kiyinish. Qaysi dinga va qaysi millatga mansubligini eʼtiborga olmay barcha insonlarga hamda jonivorlarga yaxshi munosabatda boʼlish. Tariqatga oid majlislarda zikri samo‘dan koʼra qalb zikrini afzal bilish va amaliyotda qoʼllash. Ustoz va tariqat shayxlari oʼz izdoshlaridan pul olmasligi. Shuningdek, >p<uvchilardan ham muntazam toʼlov talab qilinmaydi, agar biror koʼngilli toʼlov amalga oshirsa, u butun jamoatning ehtiyojlari uchun ishlatiladi. Ustoz bosh qaradigan xonaqohning maʼnaviy va iqtisodiy ishlari bilan odatda shayx igugʼullanadi. Xonaqoh notijorat xayriya tashkilot boʼlib, u barcha aʼzolarga birdek tegishli va tariqatning ustozlari hamda shayxlari tomonidan oʼzi joylashgan davlat qonunlariga muvofiq boshqariladi. Neʼmatullohiya darveshlari insonga xizmat qilishni maʼnaviy kamolotga yetishish imkoniyati deb biladilar. Sufiylar bir joyga yigilganlarida yoki birga yashaganlarida, ularning oʼzaro munosabati tenglikka asoslanadi. Odatda, sufiyning boshqa sufiyga buyruq berishga haqqi yoʼq, deb hisoblanadi. Har bir kishining tariqat rivoji uchun koʼshgan hissasi uning imkoniyatlariga bogʼliq. Tariqat tamoyillarining barchasida iloji boricha, koʼproqommani oʼz tariqatiga chaqirishga, targʼib qilishga harakat qilish kuzatiladi. Neʼmatullohiya hozirda M DH davlatlarida oʼz faoliyatini kengaytirish ustida ish olib bormoqda. Jumladan, 2004 yil neʼmatullohiylarning xonaqoxdari Moskvada va 2006 yili Sankt-Peterburg shahrida ham oʼz faoliyatini boshlagan. Ushbu tariqat tamoyillari har qanday kishi tushunib olishi uchun oson va qulay qilib tuzilgan boʼlib, koʼpchilikning eʼtiborini tortishi va qiziqtirishi, shuningdek, boshqa millat yoki din vakili hech bir qiyinchiliksiz bu tariqatga aʼzo boʼlishi mumkinligi koʼzda tutilgan. Bu tarzdagi harakat koʼpsonli ommani oʼz ortidan ergashtirishi, natijada kishilar orasida turli eʼtiqodiy asosda ixtiloflar keltirib chiqarishi mumkinligini, shuningdek, mazkur tariqatga tegishli chet mamlakatlarida faoliyat yuritayotgan va oʼquv maktablari vazifasini oʼtayotgan xonaqohlar ushbu tariqat tamoyillarini keng ommaga tarqatishga, bu bilan esa, ushbu tariqat aʼzolari sonini koʼpaytirishga qaratilganini kuzatish mumkin.
Aşıklı (Boyabat)
Tarix
Qishloq 1925-yildan beri shu nomga ega.
Geografiya
Qishloq Sinop shahar markazidan 123 km, Boyabat tumani markazidan 33 km uzoqlikda joylashgan.
Evciler, Kastamonu
Evciler - Turkiyaning Kastamonu viloyati Kastamonu tumaniga qarashli qishloqdir.
Namibiya
Namibiya (Namibia), Namibiya Respublikasi (Republic of Namibia) — Afrikaning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan davlat. Maydoni 825,4 ming km². Aholisi 1,8 mln. kishi (2002). Poytaxti — Vindxuk shahri Maʼmuriy jihatdan 13 tuman (district)ra boʻlinadi.
Davlat tuzumi
Namibiya — respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1990-yil 9-fevralda qabul qilingan, unga keyinchalik tuzatishlar kiritilgan. Davlat boshligʻi — prezident (1990-yildan Sem Nuyoma). Konstitutsiyaga binoan u umumiy toʻgʻriovoz berish yoʻli bilan 5 yil muddatga saylanadi, yana bir muddatga qayta saylanishi mumkin. Ammo konstitutsiyaga 1998-yilda kiritilgan tuzatishga muvofiq Sem Nuyoma uchun prezident lavozimida boʻlish muddatini cheklash bekor qilindi. Konun chiqaruvchi hokimiyat — ikki palatali parlament (Milliy assambleya va Milliy kengash). Ijroiya hokimiyatni prezident va hukumat amalga oshiradi. Prezident bosh vazir va hukumat aʼzolarini tayinlaydi.
NGC 2293
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Namibiya
Tabiati
Namibiyaning qirgʻoq chizigʻi tekis. Yer yuzasining aksari qismi balandligi 900–1500 m yassitogʻlik boʻlib, daryo vodiylari va tektonik botiklar mavjud. Eng baland joyi 2600 m (Brandberg togʻi). Yassitogʻlikning sharqiy va shimoliy chekkalari qiya, gʻarbiy chekkasi esa sohil boʻyi tekisligi — Namib choʻliga tik tushgan. Namibiyaning markazi va janubidagi keng bukilma quyi kembriy yotqiziqlari bilan toʻlgan. Foydali qazilmalardan mis, germaniy, qoʻrgʻoshin-vanadiy, marganets, qalay, volfram konlari bor. Oltin, kumush, uran rudalari, oltingugurt, rux, sohildan va dengizning sohilga yaqin qismidan olmos xdm qazib olinadi.
Iklimi tropik, juda quruq. Eng issiq oyi — yanvarning oʻrtacha temperaturasi 18—27°, eng salqin oyi — iyulniki 12—16°. Yillik yogʻin sohilda 10–15 mm, shimoli-sharqida 500 – 700 mm. Koʻpgina daryolarida faqat yomgʻir yoqqan vaqtda suv oqadi. Yirik daryolari: Oranj, Zambezi va Kunene. Namibiya hududining koʻp qismida tropik choʻl va qizgʻish qoʻngʻir tuproq. Namib choʻlida oʻsimlik juda siyrak. Yassitogliklar kserofit butazorlar bilan qoplangan. Balandroq joylar chala choʻl va choʻl savannasidan iborat. Hayvonlardan endemik kemiruvchilar, hasharotxoʻrlar, naytish yashaydi. Viverralar, kiyik, sirtlon uchrayhbhhhbggyyuuuuuuhhhghhhdi. Hayvonlarningayrim turlari faqat milliy bogʻlar va qoʻriqxonalarda saqlanib qolgan, milliy bogʻlarning eng kattasi — Etosha milliy bogʻi.
Aholisi
Namibiya tub joy aholisining aksari qismi bantu tillari oilasiga mansub elatlardan iborat. Gottentot, togʻlik damara va bushmenlar ham yashaydi. Yevropaliklar aholining 7%ni tashkil etadi. Rasmiy tili - ingliz tili. Axrlining 90% xristianlar, qolgan qismi mahalliy anʼanaviy dinlarga eʼtiqod qiladi. Shahar aholisi 25%. Yirik shaharlari: Vindxuk, Uolfish-Bey, Sumeb, Kitmansxup, Ochivarongo.
Tarixi
Qadim zamonlarda Namibiya hududida ovchilik va yovvoyi daraxt mevalarini terish bilan shugʻullanuvchi bushmenlar, koʻchmanchi chorvachilik bilan shugʻullanuvchi gottentotlar hamda togʻlik damaralar yashagan. taxminan 16-asrdan Namibiya hududiga bantular (gerero, ambo, kavango, yeye, tsvana va boshqalar) kirib kela boshladi. Gererolarning asosiy mashgʻuloti chorvachilik boʻlgan. 18-asr oxirlarida ularni dehqonchilik va chorvachilik bilan shugʻullanuvchi ambolar jan.ga surib yubordi. Namalar bilan togʻlik damaralar (gottentotlarning bir guruhi) esa mamlakat janubida oʻrnashib oldi. 19-asr boshlarida Kap mustamlakasidan koʻchib kelgan orlamlar koʻpgina gerero qabilalarini oʻzlariga boʻysundirib oldi. Hozirgi Namibiya sohiliga dastlab 1484-yilda portugal dengizchilari kelib tushganlar, shundan soʻng bir necha asrgacha yevropaliklar bu yerlar bilan deyarli qiziqmaganlar. Faqat 1802-yildan inglizlar Oranj daryosidan shim.roqda oʻzlarining dast-Vindxuk shahri koʻchalarida.labki missiyalarini tuzdilar. 1878-yilda Buyuk Britaniya Okaxanjada qalʼa qurib, Uolfish-Bey atrofini oʻz mulki deb eʼlon qildi. 1884-yilda Germaniya Namibiya hududini Germaniya Jan.-Gʻarbiy Afrikasi (JGʻA) nomi bilan oʻzining protektoratiga aylantirdi. Mus-tamlakachilar oʻz hukmronligini oʻrnatishda afrikalik qabila boshliqlarining oʻzaro adovatidan foydalan-dilar. Gottentot, mbanderu va koua qabilalari mustamlakachilarga eng koʻp qarshilik koʻrsatdilar. Birinchi jahon urushi davri (1914—18)da JGʻAni Janubiy Afrika Ittifoqi (JAI) bosib oldi. Urushdan keyin u Millatlar Ligasi ixtiyoridagi mandatlar tarkibiga ki-ritildi. 1920-yilda JGʻAni boshqarish mandati JAIga berildi. Shu vaqtdan JAIdagi irqiy tartiblar JGʻAga ham joriy boʻldi. 1925-yilda JGʻAda Qonun chiqaruvchi assambleya tuzilib, deputatlikka faqat oq tanlilar saylandi. Ikkinchi jahon urushi (1939—45)dan keyin barcha mandat hududlari BMTning xalqaro vasiyligi tarkibiga kiritilishiga qaramay, JAI (1961-yildan - JAR) JGʻAni BMT vasiyligiga berishdan bosh tortib keldi. 1949-yilda esa bu hududni JARning viloyati deb eʼlon qildi. 1946-yildan JGʻA masalasi BMTning turli organlarida muhokama qilinib, JARning JGʻAga nisbatan mustamlakachilik siyosati qoralandi.
1960-yilda tuzilgan SVAPO, (Jan.Gʻarbiy Afrika xalq I tashkiloti) tub joy aholining milliy ozodlik harakatiga boshchilik qildi. 70-yillarning oxirlaridan bu tashkilotning faolligi kuchaydi. U N.ga darhol mustaqillik berilishini va demokratik xalq hukumati tuzilishini talab qildi. Nihoyat, 1990-yil 21-martda Namibiya mustaqil deb eʼlon qilindi va Namibiya Respublikasi deb yuritila boshladi. Namibiya — 1990-yildan BMT va Afrika Birligi tashkiloti aʼzosi. 1991-yil 25-dekabrda Oʻzbekiston Respublikasi suverenitetini tan olgan. Milliy bayrami — 21-mart — Mustaqillik eʼlon qilin-tan kun (1990).
Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari
Jan.-Gʻarbiy Afrika xalq tashkiloti (SVAPO), partiya, 1960-yilda asos solingan; Turixalle demokratik alyansi, partiya, 1977-yilda tuzilgan; Demokratlar kongressi, partiya, 1999-yilda tashkil etilgan; Birlashgan demokratik front, 1989-yilda tuzilib, 1993-yilda partiyaga aylantirilgan. Namibiya ishchilari milliy ittifoqi kasaba uyushma birlashmasi, 1971-yilda tuzilgan.
Xoʻjaligi
Namibiya konchilik sanoati rivojlangan agrar mamlakat. Konchilik sanoati Namibiya iktisodiyotining negizidir. Yalpi ichki mahsulotda konchilik sanoati 21,6%, qishloq xoʻjaligi va baliqchilik 15,4%, qayta ishlash sanoati 6,2%ni tashkil etadi. 20-asrning 90-yillarida har yili salkam 800 ming karat olmos, 1600 kg oltin, 90 t dan ziyod kumush, 72 ming t rux, 33 ming t mis, 35 ming t qoʻrgʻoshin, shuningdek, koʻp miqdorda uran rudalari, kalay, marganets, volfram, vanadiy, oltin-gugurt qazib olindi. Rangli metallurgiya korxonalari qurilgan. Yiliga oʻrtacha 1 mlrd. kVt-soat elektr energiya hosil qilinadi. Vindxuk, Sumeb va UolfishBeyda yirik issiklik elektr stansiyalari bor. Kunene daryosida 320 MVt kuvvatga ega boʻlgan GES qurilgan.
Konchilikka bogʻliqboʻlmagan ishlab chiqarish sanoati unchalik yaxshi rivojlanmagan. Chetdan keltirilgan qismlardan mashina va uskunalar yigʻadigan zavodlar, yogʻochsozlik korxonalari, baliq uni va konservalari ishlab chiqariladigan zavodlar, tyulen yogʻini qayta ishlaydigan fabrika, oziq-ovqat, yengil sanoat korxonalari mavjud.
Qishloq xoʻjaligida mexanizatsiyalashgan yirik tovar fermer (asosan, chorvachilik) xoʻjaliklari ustun. Qorakoʻlchilik asosiy oʻrinni egallaydi. Qoramol ham boqiladi. Mamlakat hududining 46% oʻtloq va yaylovlar bilan band. Yerlarning atigi 1% sunʼiy sugʻorishsiz ekin ekishga yaroqli. Bugʻdoy, makkajoʻxori, tariq, supurgi, sabzavot yetishtiriladi. Dengiz boʻyi aholisi baliqchilik bilan shugʻullanadi.
Temir yoʻllar uz. 2,4 ming km, avtomobil yoʻllari uz. 41,9 ming km, shundan qattiq qoplamali yoʻllar — 4,5 ming km. Dengiz portlari: Uolfish-Bey, Lyuderits. Vindxuk yaqinida xalq-aro aeroport bor. Oʻz mahsulotining eksport qilinadi. Sanoat va isteʼmol tovarlariga boʻlgan ehtiyojning 80% import hisobiga qondiriladi. Chetga mineral xom ashyo (olmos, uran, turli metallar), chorvachilik mahsulotlari (goʻsht, goʻsht konservalari, baliq) chiqaradi. Chetdan mashina va asbob-us-kuna, keng isteʼmol mollari, qurilish materiallari keltiradi. Tashqi savdodagi asosiy mijozlari: JAR, Buyuk Britaniya, AQSH. Pul birligi — Namibiya dollari.
Zamonaviy tibbiyot va maorif tizimlari endigina yoʻlga qoʻyila boshladi. Vindxukda Texnika kolleji bor. Il-miy muassasalari: Vindxukda Ilmiy jamiyat, Meʼmorlik instituti, Uolfish-Beyda Ekologiya tadqiqoti departamenti, Vindxukda qishloq xoʻjaligi departamenti. Vindxukda xalq kutubxonasi, Arxiv va uning kutubxonasi, Davlat muzeyi, Svakop-mund va Lyuderits shahrida muzey bor.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
Namibiyada nashr etiladigan asosiy gazeta va jurnallar: "Algemayne saytung" ("Umumiy gazeta", nemis tilida chiqadigan kundalik kechki gaz., 1915-yildan), "Namib tayme" ("Namib vaqti", ingliz, nemis, afrikaans va por-tugal tillarida haftada 2-marta chikadigan gaz., 1958-yildan), "Namibian" ("Namibiyalik", ingliz tilida chika-digan gaz., 1985-yildan), "Nyu ira" ("Yangi davr", ingliz tilida haftada 2-marta chiqadigan hukumat gaz.), "Republikeyn" ("Respublikachi", afrikaans, ingliz va nemis tillarida chiqadigan kundalik gaz., 1977-yildan), "Namibiya tudey" ["Bugungi Namibiya", ikki haftada 1-marta Luanda (Angola)da chika-digan jurnal, 1977-yildan], "SVAPO informeyshn bulletin" ("SVAPO axborot byulleteni", oyiga 1-marta chikali). Namibiya axborot agentligi (NAMPA) 1987-yilda tashkil etilgan. Namibiya radioeshittirish korporatsiyasi, radioeshittirish va telekoʻrsatuv mahkamasi, 1979-yilda tuzilgan.
Xalq sanʼati
Namibiya hududidan qad. qoya rasmlari topilgan. Ular maʼdan boʻyoqlar bilan yoki oʻyma usulda bajarilgan. Bir necha ming yillar avval bushmenlar va ularning ajdodlari chizgan bu rasmlarda xilma-xil hayotiy voqealar (ov va jang manzaralari, diniy marosimlar, afsona qahramonlarining ishlari) tasvirlangan. 1907-yilda Brandberg togʻi yaqinidagi Maak gʻoridan topilgan qoya naqshi jahonga mashhur boʻlib, miloddan avvalgi 2-ming yillikning oʻrtalariga mansubligi aniklandi va u "Oq ayol" deb nomlandi. Namibiyada anʼanaviy turar joylar ibtidoiy (doira shaklidagi devorlari oʻt, shox-shabba, hayvon terilari bilan yopilgan) chaylalardan iborat. Chayla oʻrtasiga ustun qoʻyilib, tomi poxol bilan yopiladi. Namibiyada badiiy xunarmandchilik (kulolchilik, kashtachilik), metalldan qurol, zeb-ziynat (taqinchoq va h.k.) yasash keng tarqalgan.
Kristallanish
Kristallanish — modda va jismlarning termodinamik turgʻunsizlik qolatdan turgʻun holatga oʻtish jarayonida kristallarnsht hosil boʻlishi. Kristallar hosil boʻladigan muhitlar oʻta sovitilgan bugʻ yoki toza modda suyuqligi, muayyan moddaning boshqa moddadagi oʻta toʻyingan eritmasi, boshqa kristall tuzilishli modda va h. k. boʻlishi mumkin.
Suvning sovib, qattiq qolatga oʻtishi ham K. jarayonidir. K.da jism energiyasi kamayadi, chunki bunda issiqlik kurinishida yashirin energiya ajralib chiqadi (K. issiqligi deyiladi) va bu jarayon moddaning erish temperaturasidan past temperaturadagina yuz beradi. Rasmda soviyotgan suyuqlik temperaturasining vaqtga bogʻliqligi keltirilgan. Egri chiziqning 1-qismi suyuqlikdan issiqlik ajralishi bilan uning temperaturasi tekis pasaya borishini koʻrsatadi. Gorizontal 2-qismi issiqlik ajralayotganligiga qaramay, temperaturaning muayyan qiymatida uning vaqt oʻtishi bilan oʻzgarmay krlishini koʻrsatadi. Bir oz vaqtdan keyin temperatura pasaya boshlaydi (3-qism). 2-qismga mos kelgan temperatura K. temperaturasi deyiladi. K. paytida ajraladigan issiqlik moddadan olib ketilayotgan issiqlik bilan kompensatsiyalanadi. Shuning uchun ham temperatura vaqtincha oʻzgarmaydi. K. jarayoni toʻxtagandan soʻng, qotgan jism temperaturasi pasaya boshlaydi. temperaturaning vaqtga nisbatan bunday oʻzgarishi kristall jismlarga xos. Kristallanmaydigan suyuqliklarning sovishida yashirin issiqlik ajralmaydi va sovish grafigi monoton chiziqdan iborat boʻladi. K. roʻy berishi uchun K. markazlari, mas, suyuqlikda muallaq holda yurgan qattiq zarralar va boshqa boʻlishi lozim. Bu K. markazlari atrofida ayrim kristallchalar borgan sari oʻsib borib, oqibatda birbiriga birikib polikristall qattiq jiyemni hosil qiladi. Faqat maxsus sharoitdagiva K. markazidan oʻsib chiqqan bir butun monokristall hosil qilish mumkin.
Rockvale (Colorado)
Rockvale AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Fremont County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
426 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 170,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,5 km2. Shundan 2,5 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1665 m balandlikda joylashgan.
Kristallanish
Gaz (bugʻ) ham bevosita kristallga aylanadi (kondensatsiya tufayli). Bu holda ham yashirin issiqlik ajralib chiqadi. Rasm, 3 da oʻzining bugʻi bilan muvozanatda boʻlgan qattiqjism grafigi ifodalangan. Chizikdan chap tomonda qattiq holati, oʻng tomonda gaz holati koʻrsatilgan. K. jarayoni eritmalarda ham sodir boʻladi. Bu jarayonning boshlanishi eritmaning tarkibiga va temperaturasiga bogʻliq. Eritma tarkibida bir necha modda boʻlsa, ularning har biri eritmaning K. temperaturasini pasaytiradi. Bunday tarkibli eritma evtektika, uning K. temperaturasi evteti k nuqta deyiladi. Eritma temperaturasini pasaytirib, eritmani uning tarkibiy qismlariga nisbatan oʻta toʻyingan holatga keltirish mumkin. Bu holda K. markazlarida erigan moddaning ortiqcha qismi eritmada alohida kristallchalar holida ajrala boshlaydi va eritma tuyinmagan holga keladi. Erituvchini bugʻlantirish yoʻli bilan ham eritmani oʻta toʻyingan holga keltirish va kristal-lantirish mumkin. Boʻlardan tashqari, elektrolitik va kimyoviy K. ham mavjud. K. jarayonida kristallda har xil nuqsonlar (mas, kristall ichida yot gaz, suyuqlik va qattiq jism zarralari, vakansiya, dislokatsiya va ichki kuchlanishlar va h. k.) paydo boʻladi.
Texnik va zargarlik maqsadlarida sunʼiy kristallar hosil qilish K. jarayoniga asoslangan, jumladan, sunʼiy kvars olish eng koʻp olinadigan kristallardan hisoblanadi. Sintetik kvars tabiiy kichik kristallardan, unchalik maydalanib ketmagan daryo qumlaridan olinadi. Qum xom ashyosi maxsus idishga solinadi va ustiga soda eritmasi quyiladi. Idish ogʻzi qopqoq bilan yopiladi. Uning ichki tomonidan tabiiy yoki sintetik kristallardan tayyorlangan yupqa qatlamlar osib qoʻyiladi. Idish ichida yuqori temperaturalar va bosim ostida qumning toʻyingan eritmasi (kremnezem) hosil boʻladi. Ana shu eritmadan asta-sekin yangi-yangi kvars kristallari qatlamlari (SiO2) hosil boʻlaveradi. Bunday jarayon Oʻrta Osiyo xalqlari (ayniqsa, oʻzbeklar) orasida novvot tayyorlashda keng foydalanib kelivadi.
Hozirgi kunda juda koʻp turdagi sunʼiy kristallar (korund, karborund, kriolit, fianit, slyudalar) olinadi. Yuqoridagi usul asosida eritmalardan zarur qismlarini ajratib olishda xdm foydalaniladi. Mas, silvinit (KClNaCl) aralashmasidan kaliy xlorid ajratib olinib, aralashma sovitilganda KS1 kristallanadi, NaCl esa eritmada qoladi. Sanoatda kaliyli oʻgʻitlar olish ham shu jarayonda ishlab chiqariladi.
Suvning Kristallanish atmosfera hodisalari va tuprokllunoslikda muhim oʻrin egallaydi. K. tufayli minerallar hosil boʻladi. K.dan yarimoʻtkazgich, optik, pyezoelektr va boshqa materiallarni olishda, shuningdek, metallurgiya, kimyo, tibbiyot, farmatsevtika, oziq-ovqat sanoatida (moddalarni tozalashda, tuz, qand, novvot, turli dorilar ishlab chiqarishda) foydalaniladi.
LL:Mallin Dj. U., Kristallizatsiya [per. s angl.], M., 1965; L od i z R. A., Parker R. L., Rost monokristallov |per. s angl.], M., 1974; Sovremenvaya kristallografiya, t. 3 [Obrazovaniye kristallov], M., 1980.
Nazar Toʻrayev.
Serbiya qishloq xoʻjaligi
right|thumb|250x250px| Serbiya umumiy maydonining taxminan 44,8% haydaladigan yerlardan foydalaniladi Serbiyada qishloq xo'jaligi Serbiya iqtisodiyotining muhim tarmog'i bo'lib, YaIMning 6,0 foizini tashkil qiladi va 2,416 milliard y evroga baholanadi (2017-yil holatiga ko'ra).
Serbiyada jami 3,475,894 gektar foydalaniladigan ekin maydonlari mavjud bo'lib, mavjud jami haydaladigan yerlarning 67,12 foizini (shu jumladan o'rmon ostidagi yerlar) tashkil etadi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari asosan shimoliy Voyvodina viloyatida unumdor Pannoniya tekisligida (barcha foydalaniladigan ekin maydonlarining 45%) va Sava, Dunay va Buyuk Morava daryolariga tutashgan janubiy pasttekisliklarda joylashgan.
1948-yilda aholining deyarli to'rtdan uch qismi dehqonchilik bilan shug'ullanar ekan, hozirgi oltidan bir qismigacha qishloq xo'jaligi faoliyati keskin pasaygan. Hisob-kitoblarga ko‘ra, Serbiyada 1,1 millionga yaqin kishi (jami aholining 15,70 foizi) qishloq xo‘jaligi fermer xo‘jaliklarida band bo‘lib, 530 mingga yaqin kishi yil davomida (2018-yil holatiga) fermer xo‘jaliklarida ishlaydi. 2018-yil holatiga ko'ra, Serbiyada jami 564 542 qishloq xo'jaligi mavjud bo'lib, ularning 99,7 foizi an'anaviy oilaviy fermer xo'jaliklaridir.
Umumiy koʻrinishi
Serbiya turli xil qishloq xo'jaligi mahsulotlarini, asosan, yalpi ichki mahsulot va eksportning muhim qismini tashkil etuvchi don, meva va sabzavotlarni ishlab chiqaradi. Serbiya dunyoda malina (2018-yil holatiga ko‘ra 127 011 tonna) va olxo‘ri (201-yil holatiga ko‘ra 430 199 tonna) yetishtirish bo‘yicha yetakchi beshlikka kiradi. Bundan tashqari, makkajo'xori (6 158 120 tonna, dunyoda 32-o'rinda) va bug'doy (2 095,4 ming tonna, dunyoda 35-o'rinda) yetishtiruvchi muhim mamlakat hisoblanadi. Qand lavlagi (2 299 770 tonna) va kungaboqar urug'i (454 282 tonna) ishlab chiqarish shakar va o'simlik moyiga bo'lgan ichki ehtiyojni qondiradi va Yevropa Ittifoqiga 180 ming tonnaga yaqin shakar eksport qilish imkonini beradi.
Mevalar
Serbiyada mevali fermer xo‘jaliklari 182 922 gektar ekin maydonlarini egallaydi (2018-yil holatiga ko‘ra). Quyidagi jadvalda hudud va erishilgan hosil boʻyicha (2018-yil holatiga koʻra) keng tarqalgan ekilgan meva turlari koʻrsatilgan :
Donlar
Serbiyada g‘alla xo‘jaliklari 1 702 829 gektarga yaqin ekin maydonlarini egallaydi (2018-yil holatiga ko‘ra) umumiy foydalaniladigan ekin maydonlarining 66,22 foizini tashkil qiladi. Quyidagi jadvalda maydon va erishilgan hosil boʻyicha (2018-yil holatiga koʻra) keng tarqalgan ekilgan mahsulot turlari koʻrsatilgan :
O'simliklar
Sabzavot, tarvuz va qulupnay o‘simliklaridan ochiq havoda yetishtirilgan 34 ming 190 gektari yangi holatda, 12 ming 83 gektar maydondagisi sanoatda qayta ishlash, 3 ming 843 gektar maydondagisi esa issiqxonada yetishtiriladi.
Vino
right|thumb| Serbiyaning vino hududlari Serbiya vino ishlab chiqarish bo‘yicha dunyoda 19-o‘rinda turadi. Mamlakat uzumchilik bo'yicha Yevropaning eng uzoq tarixiga ega va xronologik jihatdan qadimgi vinolar mavjud mamlakat.
Asosiy navlari orasida Belgrad urug'siz, Prokupac, Sauvignon, "Italian Riesling", Cabernet, Chardonnay, Oq va Qizil Burgundiya, Gamburg, Maskat, Afus Ali, Vranac, Tamjanika, Krstac, Smederevka va Dinka kiradi.
Chorvachilik
2018-yil holatiga ko'ra, Serbiyaning qishloq xo'jaligi mahsulotlarida chorvachilik ulushi 32,6% ni tashkil etdi, umumiy chorva mollari 1,460 milliard yevroga va chorvachilik mahsulotlarining yillik ishlab chiqarish qiymati 450 million yevroga teng.
Chorvachilikning umumiy ishlab chiqarish qiymati tarkibida cho'chqalar eng ko'p (66,2%), qoramol (31,0%), parrandalar (14,4%) va qo'y va echkilar 8,4%ni tashkil etadi. 2018-yil holatiga koʻra 23 million tovuq, 3,3 million choʻchqa, 1,8 million qoʻy, 881 ming qoramol, 218 ming echki va 15 ming ot bor. Shuningdek, 914 000 asalari uyasi, 31 800 quyon, 4 800 eshak va oz sonli buyvol va tuyaqushlar borligi taxmin qilinadi.
Qishloq xo'jaligida ta'lim va tadqiqot
Talabalarga qishloq xo'jaligi bo'yicha oliy ma'lumotni taklif qiladigan bir nechta fakultetlar mavjud:
right|thumb| Chačakdagi meva ilmiy-tadqiqot instituti Qishloq xoʻjaligini rivojlantirishga yoʻnaltirilgan bir qancha ilmiy institutlar mavjud:
thumb| BioSense instituti olimi, 2022-yil
Shaftoli
thumb Shaftoli (Persica) — raʼnodoshlar oilasiga mansub bo‘lgan mevali daraxt; Vatani — Oʻrta Osiyo.
AQSH, Yevropaning janubi, Yaponiya, Xitoy, Turkiya, Oʻrta Osiyo, Kavkazortida keng tarqalgan. Bundan 2 ming yil oldin madaniylashtirilgan. 5000 ga yaqin navi bor. Hozirgi davrda Shimoliy va Janubiy yarim sharning barcha subtropik va tropik mamlakatlarida oʻstiriladi. Jahon boʻyicha yalpi hosili 12,0 mln. tonna (1999-yil). Oʻzbekistonda ekin maydoni jihatidan mevali daraxtlar orasida 3-oʻrinni egallaydi.
Ellicott City
Aholisi
56397 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Shaftoli
Bogʻdorchilikda, asosan, oddiy shaftoli navlari oʻstiriladi (boshqa turlaridan manzarali oʻsimlik yoki payvandtag sifatida foydalaniladi). Boʻyi 3-9 m, bargi ketma-ket joylashgan, nashtarsimon, gullari ikki jinsli. Mevasi sersuv (50-600 g. gacha), danakli, yassi dumaloq, tuxumsimon, oqish yashildan toʻq qizilgacha, tukli va tuksiz (luchchak). Eti koʻkimtirroq, och pushti, sariq, toʻq qizil, danagidan ajraladi (ajralmaydigan navlari ham bor), mazasi nordonshirin, shirin. Tarkibida 80-90% suv, 10-14% qand, 0,081-02% olma, vino, limon kislota, 0,56-1,26% pektin, shuningdek, oshlovchi va azotli moddalar; A, S, V vitaminlari; danagi magʻzida 20-60% yogʻ, amigdalin, oqsil moddalar va boshqalar bor. Yangiligida yeyiladi, qoqi, konserva (jem, murabbo, kompot) qilinadi, bargi va guli qaynatmasi xalq tabobatida bosh ogʻrigʻi, revmatizm, oshqozon-ichak kasalliklarini davolashda qoʻllaniladi. Shaftoli yaxshi asal beruvchi daraxt.
Ellicott City
Geografiyasi
Maydoni — 83,2 km2. Shundan 83,0 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 130 m balandlikda joylashgan.
Shaftoli
Shaftoli danagidan va payvand qilib koʻpaytiriladi. Payvandtag sifatida oddiy shaftoli va boshqalar turlari urugʻ koʻchati, bodom, togʻolcha, baʼzan oʻrikdan foydalaniladi. Hosildorligi 200-400 s/ga. Ekilganidan keyin 3-4yilda hosilga kiradi. 12-15 yil yaxshi hosil beradi (1 ta daraxt 100-150 kg gacha). Oʻzbekistonda aprelda gullaydi, naviga qarab mevasi may-oktabr oylarida pishadi. Shaftoli nisbatan issiqsevar, yorugʻsevar va —15, — 20° li qisqa sovuqlarga chidaydi, —25° da nobud boʻladi, ayniqsa, gullagan paytida bahorgi sovuqlardan koʻp zararlanadi. Koʻchati kuzda va bahorda 25-30 sm chuqurlikda haydalgan yerga 5x4, 5x5, 6x3 m sxemada ekiladi. Yosh daraxtlar vegetatsiya davrida 15-16, hosilga kirganlari 4-5, toshloq yerlarda 10-12 marta sugʻoriladi. Shahriga kosasimon shakl beriladi va har yili erta bahorda butaladi. Oʻzbekistonda 50 ga yaqin navlari yetishtiriladi. Shaftolining ertapishar — Anjir shaftoli, Lola, Morettini; oʻrtapishar — Zafar, Start, Malinoviy, Elberta, Shirinmagʻiz, Oq shaftoli; kechki — Salvey, Farhod navlari koʻp ekiladi.
Russellville (Alabama)
Russellville AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Franklin okrugi tarkibiga kiradi.
Shaftoli
Kasalliklari: barg bujmayishi, shira oqishi, dogʻlanish va boshqalar.
Russellville (Alabama)
Aholisi
8971 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 259,3 nafar kishi.
Shaftoli
Zararkunandalari: Shaftoli barg biti, shaftoli kuyasi, shaftoli tana biti. Ularga qarshi bahorda kurtaklar boʻrtishiga qadar insektitsidlar va fungitsidlar bilan ishlov beriladi.
Russellville (Alabama)
Geografiyasi
Maydoni — 34,6 km2. Shundan 34,3 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 233 m balandlikda joylashgan.
Kristallizatsion differensiatsiya
Kristallizatsion differensiatsiya — turli omillar (mas, gravitatsion choʻkish, konveksion harakat va boshqalar) tufayli kristallanish jarayonida hosil boʻlgan mineral fazalarning koʻchirilishi va ajralib chiqishi tufayli magma bilan kristallar oʻrtasidagi reaksiyaning normal kechishidagi oʻzgarish, yaʼni magmaning fraksion kristallanishi. Kristallizatsion differensiatsiya magma suyuqligi differensiatsiyasining asosiy mexanizmi hisoblanadi. Ayniqsa, u asosli va oʻta asosli jinslarda kristallanish mahsulotlarining poyma-poy choʻkishi tufayli intruziyalarning turli mineral tarkibidagi qavatlarga ajralish jarayonida yaqqol ifodalanadi.
Jobon Kurdiy
Abu Maymun Jobon al-Kurdiy  (arab. أبو ميمون جابان الكردي), shuningdek, Jobon Sahobiy (arabcha: جابان صَحَابِيٌّ) – Muhammad alayhissalomning sahobalaridan bo‘lgan.
Abu Nuaym Isfahoniy “Maʼrifat as-sahoba va fazoilihim” asarida Jobonning ismini tilga olgan. Jobonning sahobalik maqomi Ibn al-Asirning “Usdul-g‘oba fi ma’rifat as-sahoba” kitobida ham ikki marta zikr qilingan. Shuningdek, Ibn Hajar Asqaloniyning “al-Isoba fi tamyiz al-sahoba” kitobida uning 10 ta hadis rivoyat qilgani aytilgan .Ibn Nuqtaning “Takmila al-ikmol” kitobida ham uning nomi uchraydi.
Kuddewörde
Kuddewörde Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Herzogtum Lauenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 7,34 km2. 1346 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Kuddewördening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Eijun Kiyokumo
Eijun Kiyokumo (清雲 栄純; 11-sentyabr 1950-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1974-yili 28-sentyabr Janubiy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 42 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Władysław Reymont
Władysław Reymont (1867.7.5, Kobele-Velke — 1925.5.12, Varshava) — polyak yozuvchisi. Dastlabki romani — "Loʻttiboz ayol" (1896) avtobiografik motivlarda yozilgan. "Jannatmonand yer" (1—2 j.. 1899) romanida naturalistik va simvolistik usullardan voz kechib, realistik usulni qoʻllagan. "Mujiklar" (1—4 j., 1904—09) milliy epos romani muallifi. Ruhi va koloriti bilan sof polyakcha boʻlgan bu asar bir oz mavhum, kompozitsiyasi va tilida nuqsonlar boʻlishiga qaramay, yozuvchiga xalqaro miqyosda obroʻ keltirgan. "Uchrashuv" (1897), "Tong oldida" (1902), "Odillik bilan" (1899), "Gʻalayon" (1897) kabi asarlarida qishloq hayoti asl holicha yorqin tasvirlangan. "1794-yil" (1913—18) tarixiy trilogiyasida Polshadagi ichki siyosiy ahvol aks etgan. Nobel mukofoti laureati (1924). .
Hurjon Romanova
Romanova Hurjon Qodirovna (1946. 13.5, Beruniy tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2004). Xorazm pedagogika institutini tugatgan (1975). 1968-yildan Beruniy tumanidagi 11-maktabda boshlangʻich sinf oʻqituvchisi, 1970-yildan 66-maktabda oʻzbek tili va adabiyoti uqituvchisi.
Imperial Granum-Jozef Parker binolari
Imperial Granum-Joseph Parker uyushmalari, tarixiy ravishda Del Monico Building nomi bilan ham maʼlum, Nyu-Xeven, Konnektikut shahar markazidagi Elm va Orange ko'chalari orasida joylashgan, bir-biriga bogʻliq, tarixiy tijoriy binolar juftligidir. 1875 va 1877-yillarida qurilgan bu ikki binolar, shaharda oʻtgan oʻsha davrning arxitekturasi yaxshi namunalaridan biri hisoblanadi, shaharda saqlanib qolgan yagona fasadlardan biri. Ushbu binolar 1986-yilda tarixiy joylarning Milliy reestriga kiritilgan.