cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miriy (Kattaqoʻrgʻon)
Kattaqoʻrgʻondagi Naqibxoʻja va Buxoro madrasalarida oʻqigan. Kalliqoʻrgʻon mavzeida qozilik qilgan (1888). Miriyning mukammal devoni, ikkita bayozi, qator epik asarlari saqlangan. Miriy ijodining asosiy qismini uning dostonlari egallaydi. "Raʼno va Zebo" (1884) dostonini forsiyda yozgan. Miriy tarixiy voqealar asosida romantik uslubda "Qissai Salim Javhariy" (1887), "Rustam va Suhrob" (1898), "Majdiddin va Faxruniso" (1899) dostonlarida adolatli tuzum, farovon turmush, komil inson haqidagi ilgʻor fikrlari aks etgan. "Gulnoma", "Choynoma" kabi masnaviylarida hayot haqidagi falsafiy-estetik qarashlari oʻz ifodasini topgan.
Miriy Firdavsiy "Shohnomasi"ning bir qismini va Husayn Voiz Koshifiyning "Anvori Suxayliy" asarini sheʼriy yoʻlda turkiyga tarjima qilgan. Navoiy, Jomiy, Saʼdiy va boshqa shoirlarning ayrim asarlarini nasx va nastaʼliq xatlarida koʻchirgan.
Miriy gʻazallarida hayot ziddiyatlari, turmushdagi tartibsizliklar, nohaqliklarni tasvirlagan. Hajviy sheʼrlarida esa riyokor qozilar va mirshablarni fosh etgan. Shoir lirikasi, hajviyoti va epik asarlari yuksak badiiy xususiyatlari bilan ajralib turadi. Miriy asarlari Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik instituti, SamDUning asosiy kutubxonasi fondlarida saqlanadi.
Essertaux
Essertaux Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
236 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,6 km2. Dengiz sathidan 100 – 154 m balandlikda joylashgan.
Getelo
Getelo Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Bentheim tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 20,24 km2. 671 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Geteloning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Aqtay(G'arbiy Qozog'iston viloyati)
Aqtay(Актай)— Qozogʻiston Respublikasining Gʻarbiy Qozogʻiston viloyati Qoratoʻbin tumanidagi qishloq boʻlib Qarakoʻl qishloq okrugiga kiritilgan. KATO kodi —275039100.
Aholi
1999-yil ma'lumotlariga ko'ra qishloqda doimiy aholisi 980 kishini (498 erkak va 482 ayol)tashkil qilar edi. 2009-yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra qishloqda 723 kishi (367 erkak va 356 ayol) yashagan.
Burqutsoy
Burqutsoy, Otchisoy — Navoiy viloyati Nurota tumanidagi soy. Qoratogʻning jan. yon bagʻridan (800 m), Burqut qishlogʻi yaqinidan boshlanadi. Uz. 18 km, havzasining maydoni 84 km². Yogʻin juda kam yogʻadigan past togʻlardan boshlanganidan B. juda kamsuv. Soyda yogʻingarchilik paytidagina boshdanoyoq suv oqadi, boshqa vaqtlarda deyarli qurib qoladi. B. Zarafshon daryosiga yetmasdan Oʻrtaovul va Bahrin qishloqlari yaqinida tugaydi. B.ga oʻngdan birgina Xonaqasoy irmogʻi quyiladi.
Veedersburg (Indiana)
Veedersburg AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Fountain okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2180 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 326,8 nafar kishi.
1695
1695-yil — shanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Chênedollé
Aholisi
221 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,8 km2.
Dignano
Dignano Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27 km2. 2416 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Urbana
Urbana Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 2235 nafar aholi istiqomat qiladi.
Kilchberg (Zürich)
Kilchberg  Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Horgen okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 2.58 km2. 7188 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Kilchbergning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Fargʻona qipchoqlari
Fargʻona qipchoqlari boshqa xalqlarga singishib ketgan turkiy xalq boʻlib, ilgari 1930-yillargacha Fargʻona vodiysi va Oʻrta Osiyoning unga tutash hududlarida yashab kelgan. Keyingi aholini ro‘yxatga olishda qirg‘izlar ham, o‘zbeklar ham hisobga olindi.
Tarixi
Qipchoqlar XIX asrda Qoʻqondagi saroy toʻntarishlarida faol qatnashdilar.
1845-yilda nufuzli qipchoq feodal Musulmonqul  <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на киргизском языке">)   Xudoyorxonni Qo‘qon taxtiga ko‘tarib, qiziga uylantiradi. Shu bilan birga, yosh xonni hukumatdan chetlatib, regentga aylanadi. Qipchoqlar hokimiyat tepasiga kelib, ruhoniylarning eng koʻzga koʻringan vakillari (ulamolar, shayxlar, seyidlar) va dunyoviy zodagonlar — amirlarni qirib tashlashga kirishadilar. Namangan shayxulislomi Zokirxo‘ja, Xalfa Safo masjidi mudarrislari, Domulla Xalmuhammad-Rais, Domulla Xojam-quli Aʼlam, Sulaymonxo‘ja — Shayxulislom va Mavlaviyning o‘g‘li Ahmad Kashshak Andijoniy va boshqalar qatl etildi . Qipchoq zodagonlariga qarshi kurashda Qoʻqon ruhoniylari ham faol boʻlgan, chunki Musulmonqul qatl qilganlar orasida eng yirik mulla va shayxlar boʻlgan.
Biroq 1852-yilda Qo‘qon xoni Xudoyorxon Bilqilllama hududida qipchoq qo‘shinini mag‘lub etdi va qipchoqlar siyosiy maydonni abadiy tark etdilar. Xudoyorxonning buyrugʻi bilan qipchoqlar qirib tashlandi. Xon qoʻshinlari tomonidan 20 mingdan ortiq qipchoqlar oʻldirilgan. Omon qolganlar tog‘larga qochib ketishgan.
Oʻrta Osiyo aholisi oʻrtasida oʻtkazilgan statistik tekshiruvga koʻra, 1924-yilda 128 ming qipchoq, jumladan Fargʻona vodiysida 60 mingga yaqin qipchoq boʻlgan. 1926-yilgi Butunittifoq aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qipchoq millatining 33502 nafar vakili boʻlgan. 1939-yilgi aholini roʻyxatga olishda qipchoqlar qayd etilmagan. Bu vaqtga kelib qipchoqlar qirgʻiz va oʻzbek xalqlari tarkibiga qoʻshilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Saint-Michel (Aisne)
Saint-Michel Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Arrondissement Vervins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3656 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 86 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 42,2 km2. Dengiz sathidan 172 – 278 m balandlikda joylashgan.
NGC 4643
NGC 4643 Sunbula yulduz turkumidagi SB0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Fadl ash-Shayra
Fadl al-Qaysiy yoki Fazl ash-Shayra ( فضل الشاعرة  "Fahl shoir"; d. 871) " Abbosiylarning  qo'shiqchi qizlari ... ayniqsa, oʻz sheʼrlari bilan mashhur" boʻlgan va ijodi saqlanib qolgan oʻrta asrlarda mashhur bo'lgan arab shoirlaridan biri.
NGC 4643
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Fadl ash-Shayra
Hayot
Al-Yamoma davlatida(hozirgi Bahraynda ) tug'ilgan Fadl Abbosid esa Basrada (hozirgi Iroqda davlatida ) tarbiyalangan. Akalari uni xalifalikning yetakchi amaldoriga sotgan, u esa uni xalifa Al -mutavakkilga (hukmronligi 847–861) bergan. Keyinchalik Fadl Sudda mashhur shaxsga aylandi. Bibliograf ibn Annadimning (1047 yilda vafot etgan) yozishicha, Fazl devoni yigirma sahifaga cho‘zilgan. Uning shogirdlari orasida qo'shiqchi Farida  ham bor edi.
Fazl Al Mutavakkilning  kanizaklari bo'lgan. U Al Yamoma shahrida tug'ilgan bo'lib, u  Abd al-Qays qabilasidan edi. Uni Muhammad ibn al-Faraj al-Ruxxoji sotib olib, uni Al-Mutavakkilga berdi.
Plachka
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Plachka — Bolgariyaning markaziy qismidagi Gabrovo viloyatidagi Dryanovo munitsipalitetidagi qishloqdir.
Fadl ash-Shayra
Hayot
U 870-71 yillarda vafot etgan.
She'riyat
Abdulloh al-Uzariy tarjimasida Fazlning ishiga misol:
Iqtiboslar
<references group="" responsive="1">
1696
1696-yil — yakshanba kuni boshlanuvchi kabisa yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Isitish
thumb Isitish — turar joylar, sanoat binolari, muassasalar va b. jamoat binolarini yilning sovuq paytlarida sunʼiy isitishga doir tadbirlar majmui. Kishilar oʻzini yaxshi his qilishi, texnologik jarayonlar meʼyorida oʻtishi, jihozlar, materiallar, mahsulotlar va b. yaxshi saklanishi uchun xona temperaturasi moʻʼtadil (turar joylarda + 18°, tomosha zallarida +16°, kasallar operatsiya qilinadigan xonalarda +25° va h.k.) boʻlishi kerak.
Isitish qurilmalari majmui isitish tizimi deb ataladi. U mahalliy va markaziy isitishga boʻlinadi. Pechka, gaz va elektr qurilmalar yordamida isitish mahalliy isitish tizimiga kiradi. Isitish tizimi -issiqlik generatori (qozon), isituvchi elementlar(radiatorlar, reyestrlar) va issiqlik yoʻllari (quvurlar)dan iborat. Issiqlik generatorida yoqilgʻi (koʻmir, gaz, baʼzan, mazut va b.) yonganda issiklik eltuvchi (suv, bugʻ yoki havo) qiziydi. U quvur orqali borib, isituvchi elementlarni, ular esa xona havosini qizdiradi. Qozondagi suv temperaturasini oʻzgartirib, xona temperaturasini bir meʼyorda saqlash mumkin. Issiqlik eltuvchi turiga qarab, markaziy I. suv bilan isitish, bugʻ bilan isitish va havo bilan isitish xillariga boʻlinadi. Bitta generator bir yoki bir necha binoni isitadi. Binolar guruhi tuman qozonxonasidan yoki issiklik elektr markazidan isitilishi va issiq suv bilan taʼminlanishi mumkin. Suv bilan isitish va havo bilan isitish tizimlari turar joylar, oʻquv muassasalari, kasalxonalar, bogʻcha, yasli va b. binolarni I.da, bugʻ bilan isitish organik chang ajralmaydigan korxona binolarinigina I.da qoʻllanadi. Bulardan tashkari, gaz bilan isitish, elektr bilan isitish, aralash (kombinatsiyalashgan) isitish, nur bilan isitishpzm ham foydalaniladi. Yirik panelli binolarda radiatorlar, quvurlar devor yoki pol orasiga oʻrnatiladi. Kam qavatli va yakka (xususiy) binolarni isitishda pech bilan isitish usulidan foydalaniladi.
Burgʻi
Burgʻi — burgʻilashda ishlatiladigan qurol. Ish organi togʻ jinslarini bevosita yemiruvchi (kesuvchi) keskich yoki koronka. B. 6 qirrali yoki dumaloq, yaxlit yoki ichi kovak, uchiga tomon ingichkalashib boruvchi sterjendan iborat. Togʻ jinslarini portlatishda portlovchi moddalarni joylash uchun chuqurcha va kovak (shpur)lar oʻyishda, quduqlarni burgʻilashda ishlatiladigan xillari boʻladi. Togʻ jinsining qattiqyumshoqligi, strukturasi va boshqa fizik xossalariga qarab har xil burgʻilash koronkalari ishlatiladi (qarang Burgʻilash jihozlari).
Ares del Maestre
Ares del Maestre Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 118,7 km2. Aholisi — 206 kishi (2010).
Estrébœuf
Estrébœuf Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
229 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,3 km2. Dengiz sathidan 2 – 47 m balandlikda joylashgan.
Dogna
Dogna Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 70 km2. 219 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Hojm-e Bala
Hojm-e Bala — Afgʻoniston shimoli-sharqidagi Badaxshon viloyatidagi qishloq.
Ashley Paris
Ashley Paris (1987-yil 21-sentyabrda tugʻilgan) — amerikalik basketbolchi. U sobiq WNBA markaziy oʻyinchisi Courtney Parisning egizak singlisi boʻlib, oxirgi marta Sietl Hurricanes jamoasida oʻynagan va hozirda Oklahoma universitetida yordamchi murabbiy boʻlib faoliyat olib boradi. Oklahoma universitetida basketboldagi yutuqlari uchun milliy miqyosda tan olingan. U 2009-yil 9-aprelda Los-Anjeles Sparks jamoasi tomonidan oʻtkazilgan 2009-yilgi WNBA draftida 22-o‘rinda jamoaga tanlangan.
Oʻrta maktab davri
Paris Californianing Modesto shahridagi Modesto Cristian oʻrta maktabi jamoasida basketbol oʻynagan va keyinchalik Californianing Piedmont shahridagi Piedmont oʻrta maktabiga oʻtgan. U yerda WBCA All-American nomini olgan. U 2005-yilda WBCA High School All-America oʻyinida ishtirok etib, umumiy oʻyinlarda sakkiz ochko toʻplashga muvafaq boʻlgan.
Kollej jamoasidagi faoliyati
2006-yil 21-mayda u 2006-yilgi AQSh U20 terma jamoasiga taklif qilingan. U Texas, UConn, Cal va Syracuse kabi maktablardan koʻra Oklahoma universitetini tanlagan. Ashley va uning egizak singlisi Courtneyni 2005—2006-yilgi mavsumda Sooners jamoasiga Big 12da magʻlubiyatsiz seriyalariga yordam berishdi va jamoa shu tarzda Katta 12 chempionligini qoʻlga kiritdi. 2007-yilda Ashley singlisi Courtneyni bilan Oklahoma universiteti ayollar basketbol jamoasining bosh murabbiyi ertib tayinlandi. Oʻsha yili u All-Big 12 faxriy unvoniga sazovor boʻldi, shuningdek, All-Big 12 Akademik birinchi jamoasiga sardor etib tayinlandi. U aloqa yo‘nalishi bo‘yicha mutaxassis bo‘lib, kollejni 2009-yilning bahorida tamomlagan.
Oklahoma statistikasi
Manba
WNBA mavsumi
Paris WNBA draftining ikkinchi bosqichida egizak singlisi Courtney Parisdan keyin, 22-o‘rinda jamoaga qabul qilindi. Sparks jamoasi 4-5-iyun kuni 11 kishilik roʻyxatga olish muddati tugashidan bir kun oldin Parisdan voz kechganligini eʼlon qildi. U hujumchi sifatida 54-raqamda oʻynashi kerak boʻlgan edi. U mavsum davomida erkin toʻp uzatish chizigʻida 1 ochkoni qoʻlga kiritgan. Oʻzining yagona WNBA „oʻyinida“ Sparks jamoasi uchun sakkiz daqiqa oʻynadi. 2010-yilning mart oyida u Pheonix Mercury jamoasi bilan, 2011-yil mart oyida esa Atlanta Dream jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 2015-yilning 2-martida Paris San-Antonio Stars jamoasi bilan o‘quv-mashg‘ulot yig‘ini shartnomasini imzoladi.
Shaxsiy hayoti
U WNBA oʻyinchisi Courtneyni Parisning egizak singlisi. Egizaklar Lin Gray va sobiq NFL futbolchisi William Bubba Parisning qizlaridir. Shuningdek, uning toʻrtta akasi Wayne, David, Austin va Brandon va ikkita oʻgay ukasi (Bubbaning oʻgʻillari), William III va Christian bor.
Qunduz Mirkarimova
Qunduz Mirkarimova (1928.8.3, Toshkent — 2019.6.11) — raqqosa, baletmeyster va pedagog. Oʻzbekiston xalq artisti (1966). Tamaraxonim nomidagi balet maktabida taʼlim olgan (1937—41), Katta teatr (Moskva) krshidagi xoreografiya bilim yurtini tugatgan (1951). Yangiyul musiqali drama va komediya teatrida (1943-46), Muqimiy teatrida (1946-49), Navoiy teatrida (J 95 1 −53), Oʻzbekiston davlat filarmoni-yasida (1953 — 56) yakka raqqosa. „Bahor“ ansamblida yakka raqqosa va pedagogrepetitor (1957—67), badiiy rahbar (1979—88), Toshkent davlat milliy rake va xoreografiya oliy maktabida pedagog (1964-79 va 1988-yildan; 1996-yildan professor). Mirkarimova ijrosidagi raqslar samimiy, nafis va jozibadorligi, harakatlari shoʻx va joʻshqinligi bilan ajralib turadi. „Gʻayratli qiz“, „Katta oʻyin“, „Xorazmcha raqs“, „Uygʻurcha rake“, „Rohat“, „Jonon“, „Nay navosi“, „Bahor tongi“, „Tanavor“, „Zang oʻyin“, „Pomircha raqs“, „Dildor“, „Gulrux“, „Gulnoz“ kabi mumtoz, xalq, zamonaviy va boshqa xalqlar raqsini mahorat bilan ijro etgan. Shuningdek, u maqom kuylariga tushgan raqslari bilan mashhur.
Baletmeyster sifatida oʻzbek raqs sanʼatining eng yaxshi anʼanalarini rivojlantirdi. U mumtoz, xalq va zamonaviy raqslarni sahnalashtirgan. „Xotira“, „Ona qalbi“ kompozitsiyalari, „Mustazod“, „Zang“, „Oʻzbekiston qizlari“, „Navroʻz“, „Doira raqsi“, „Tanavor 2“, „Tanavor 3“, „Siynaxiroj“, „Surnay navosi“. „Ey sarvi ravon“, „Oʻzbek miniatyurasi“, „Hamsa“, „Katta buxorcha“ kabi ommaviy, „Nasri segoh“, „Savti munojot“, „Togʻ qizi“, „Dilxiroj“, „Oʻrik gullaganda“, „Nurxon“, „Oʻyna, oʻyna Gulnora“ kabi yakka raqslari oʻzbek xoreografiyasining oltin fondidan oʻrin olgan. Bir qancha chet davlatlar (Fransiya, Yaponiya, Avstriya, Xindiston, Sudan, Liviya, Misr va boshqalar)da gastrolda boʻlgan. „Doʻstlik“ (1997) ordeni va „Shuxrat“ medali (1994) bilan mukofotlangan.
Cheux
Aholisi
1085 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 75,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,4 km2.
Pagolle
Pagolle Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Bayonne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
254 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,7 km2.
Hoandeddhoo
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Hoandedhdhoo (Dhivehi: wival) — Gaafu Dhaalu atolidagi aholi yashaydigan orollardan biri.
Geografiya
Orol — 416.19 km mamlakat poytaxti Maledan janubda joylashgan.
Demografiya
Orolda 1275 kishi istiqomat qiladi.
Boshqaruv
Hoandedhdhooda Hoandedhdhoo aholisining ehtiyojlarini boshqarish uchun mas’ul boʻlgan mustaqil kengash mavjud. Hoandedhdhu kengashining birinchi saylangan maslahatchilari Muhammad Ashraaf (Prezident), Mohamed Ayaaz, Mohamed Shiraan, Hasma Hassan Manik (vitse-prezident) va Muhammad Saiddir. Ikkinchi saylangan kengash (2014-2017) aʼzolari — Mihamed Shiraan (Prezident), Ahmad Mahudhi (vitse-prezident), Husayn Fayaz, Husayn Firshan, Rifshan Ahmad Said. [ yangilash kerak ]
Clear Lake (Iowa)
Clear Lake AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Cerro Gordo okrugi tarkibiga kiradi. thumbnail|left
Aholisi
7777 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 278,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 34,81 km2. Shundan 27,97 km2 quruqlik, 6,84 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 377 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Clear Lake manzarasi.
Gölenkamp
Gölenkamp Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Bentheim tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 20,95 km2. 631 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Gölenkampning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mirkomilboy
Sirojiddin Ahmedov.
Ollohverdi Hayrat
Ollohverdi Hayrat- Dariyzabon shoir boʻlib, Hirotda yashagan qizilboshlar toifasidan boʻlib, 1152/ 1738 yillarda Hindistonda bo'lgan.
Hayot yo'li
Hirotni Nodirshoh Afshor egallagach u vataniga qaytadi va shoh uni Peshovar va Kobulga ishga yuboradi. Ahmadshoh Durroniy 1160/1748 yilda Kobul orqali Peshavarga yurish qilganida, uning xizmatiga kiradi. Durroniylar Shimoliy Hindiston oʻlkalarini egallab Temurshoh bu oʻlkalarga hokim etib tayinlanganda, Hayrat ham unga hamroh boʻlib yana Hindistonga boradi. Keyinchalik, Temurshoh Hirot hokimi etib tayinlangach, Ahmadshoh Hayratning shu shaharda ekanini hisobga olib, uni Temurshoh xizmatida qoldiradi va Hirotga yuboradi 1186/1771 yilda esa, u Kobulga ishga oʻtkaziladi.
Ijodi
Ollohverdi Hayrat oʻz davrining taniqli shoirlaridan boʻlib, mumtoz poeziyaning anʼanaviy janrlarida ijod etgan. U oʻsha davr udumlariga amal qilib, turli tarixiy sanalarga bagʻishlab xronogrammalar ham yozgan. Foʻfalzoyining xabar berishicha, Hayrat dariy tilidan tashqari turkiy va arabiy tillarda ham erkin soʻzlashgan. Hayrat Hindistonda boʻlganida oldiniga Xazin taxallusi bilan sheʼrlar yozadi, lekin bu yurtda undan oldin shayx Muhammad Ali bu taxallus bilan mashhur boʻlganidan xabar topib, taxallusini Hayratga oʻzgartiradi.
Isitma tushiruvchi dorilar
Isitma tushiruvchi dorilar — termoregulyasiya markazlariga taʼsir etib, ularning qoʻzgʻaluvchanligini susaytiradigan va teri tomirlarini kengaytiradigan dorilar. Bunday dorilar badan sirtiga koʻproq qon keltiradi, ter chiqishini oshiradi va shu bilan organizmdan tashqariga issiklik chiqishini kuchaytiradi (fenatsetin, antipirin, amidopirin, analgin, paratsetamol, atsetilsalitsil kislota — aspirin va b.). Bular yalligʻlanishni kamaytiradi va ogʻriqni bosadi. I. t. d. koʻpincha birbiri b-n, shuningdek, kofein bilan birga ishlatiladi, mas, analgin + amidopirin + kofein; atsetilsalitsil kislota + fenatsetin + kofein va h. k. Bundan tashqari, reopirin (butadion + amidopirin), baralgin (analgin + pitofenon + feniveriniy) va sedalgin (kodein + kofein + fenatsetin + atsetilsalitsil kislota + fenobarbital) degan preparatlar ham ishlab chiqariladi.
Qayta tiklash koeffitsienti
right|thumb|350x350px| Stroboskopik chaqnash bilan soniyasiga 25 ta tasvir tezlikda [[Muvozanatlashgan to‘p|sakrab tushayotgan toʻp : Havo qarshiligiga eʼtibor bermay, bir sakrash balandligining oldingi sakrashga nisbati kvadrat ildizi toʻp/sirt taʼsirini tiklash koeffitsientini beradi.]] Qayta tiklash koeffitsienti (COR — coefficient of restitution, shuningdek, e bilan belgilanadi), ular toʻqnashgandan keyin ikki ob’ekt orasidagi yakuniy va dastlabki nisbiy tezlik nisbati. Odatda 0 dan 1 gacha boʻladi, bunda 1 mukammal elastik toʻqnashuv boʻladi. Toʻliq elastik boʻlmagan toʻqnashuv 0 koeffitsientiga ega, ammo 0 qiymati mutlaqo noelastik boʻlishi shart emas. U Leeb rebound qattiqligi testida oʻlchanadi, 1000 marta COR sifatida ifodalanadi, lekin u sinovdan oʻtayotgan material uchun universal COR sifatida emas, balki faqat sinov uchun yaroqli COR hisoblanadi.
Qiymat deyarli har doim 1 dan kichik boʻladi, chunki dastlabki translatsiya kinetik energiyasi bir qismi plastik deformatsiyaga va issiqlikka aylanib, yoʻqoladi. Kimyoviy reaksiya natijasida toʻqnashuv paytida energiya ortishi, aylanish energiyasining kamayishi yoki toʻqnashuvdan keyingi tezlikka hissa qoʻshadigan boshqa ichki energiya kamayishi boʻlsa, u 1 dan ortiq boʻlishi mumkin.
Matematik hisob-kitobi 1687 yilda ser Isaak Nyuton tomonidan ishlab chiqilgan. U Nyutonning eksperimental qonuni sifatida ham tanilgan.
Batafsil maʼlumotlar
Taʼsir chizigʻi — bu chiziq boʻylab e aniqlangan yoki toʻqnashuvchi yuzalar oʻrtasida tangensial reaktsiya kuchi boʻlmasa, zarba kuchi ushbu chiziq boʻylab jismlar oʻrtasida taqsimlanadi. Taʼsir paytida jismlar oʻrtasidagi jismoniy aloqa paytida uning toʻqnashuvchi jismlar bilan aloqa qiladigan umumiy normaldan juft yuzalar boʻylab chizigʻi. Demak, e oʻlchovsiz bir oʻlchovli parametr sifatida aniqlanadi.
e odatda 0 dan 1 gacha boʻlgan musbat, haqiqiy son:
Juft ob’ektlar harakatida
Mukammal qattiq devorni yaratish mumkin emas, lekin elastiklik moduli ancha kichikroq boʻlgan sharlarning COR ni oʻrganayotganda, poʻlat blok bilan yaqinlashishi mumkin. Aks holda, COR koʻtariladi va keyin toʻqnashuv tezligiga qarab yanada murakkabroq tarzda tushadi.
Energiya va impulsning saqlanishi bilan bogʻliqlik
Bir oʻlchovli toʻqnashuvda ikkita asosiy printsip mavjud: energiyani saqlash (agar toʻqnashuv mukammal elastik boʻlsa, kinetik energiyani saqlash) va (chiziqli) impulsni saqlash. Uchinchi tenglamani olish mumkin bu ikkisidan, yuqorida aytib oʻtilganidek, qayta tiklash tenglamasi. Muammolarni yechishda uchta tenglamaning istalgan ikkitasidan foydalanish mumkin. Qayta tiklash tenglamasidan foydalanishning afzalligi shundaki, u baʼzan muammoga yondashishning qulayroq usulini beradi.
Mayli m_1, m_2 mos ravishda 1 va 2 ob’ektning massasi boʻlsin. Mayli u_1, u_2 mos ravishda 1 va 2 ob’ektning boshlangʻich tezligi boʻlsin. Mayli v_1, v_2 mos ravishda 1 va 2 ob’ektning yakuniy tezligi boʻlsin.
Ikkinchi tenglamadan,
Boʻlingandan keyin,
Yuqoridagi tenglama qayta tiklash tenglamasi boʻlib, qayta tiklash koeffitsienti 1 ga teng, bu mukammal elastik toʻqnashuvdir.
Sport jihozlarida tajriba
Yupqa yuzli golf klubi haydovchilari „batut effekti“ dan foydalanadilar, bu esa toʻpga koʻproq impuls beruvchi saqlangan energiyaning egiluvchanligi va keyinchalik chiqishi natijasida uzoqroq masofani bosib oʻtadi. USGA (Amerikaning golf boʻyicha boshqaruv organi) drayverlarni COR uchun sinovdan oʻtkazadi va yuqori chegarani 0,83 ga qoʻydi. COR klub bosh tezligi tezligining funksiyasi boʻlib, bosh tezligi oshishi bilan kamayadi. Hisobotda COR 0,845 dan 90 mph gacha, 130 mil/soatda 0,797 gacha. Yuqorida aytib oʻtilgan „batut effekti“ buni koʻrsatadi, chunki u toʻqnashuv vaqtini oshirish orqali toʻqnashuvning kuchlanish tezligini kamaytiradi. Bir maqolaga koʻra (tennis raketkalarida COR ga murojaat qilish), yoki Benchmark shartlarida ishlatiladigan tiklash koeffitsienti barcha raketkalar uchun 0,85 ni tashkil qiladi, bu koeffitsientni qoʻshishi yoki olib tashlashi mumkin boʻlgan torning tarangligi va ramkaning qattiqligi oʻzgaruvchilarini yoʻq qiladi.
Xalqaro stol tennisi federatsiyasi toʻpning standart poʻlat blokga oʻrnatib 30,5 sm balandlikdan tushganda 24-26 sm hisobida yuqoriga qaytishini belgilaydi, COR 0,887 dan 0,923 gacha.
Basketbolning COR koʻrsatkichi toʻpning 960 mmdan 1160 mmgacha boʻlgan balandlikka qaytishini talab qilish orqali belgilanadi.1800 mm balandlikdan tushganda, natijada COR 0,73-0,80 oraligʻida boʻladi.
Tenglamalar
Ikki ob’ekt, A ob’ekti va B ob’ekti ishtirokidagi bir oʻlchovli toʻqnashuvda tiklash koeffitsienti quyidagicha ifodalanadi:
bu yerda:
Garchi C_R ob’ektlarning massalariga aniq bogʻliq emas, shuni taʼkidlash kerakki, yakuniy tezliklar massaga bogʻliq. Qattiq jismlarning ikki va uch oʻlchovli toʻqnashuvi uchun tezliklar teginish nuqtasida, yaʼni zarba chizigʻi boʻylab tangens chiziq/tekislikka perpendikulyar boʻlgan komponentlar hisoblanadi.
Harakatsiz nishondan sakrab tushayotgan jism uchun, C_R Ob’ektning zarbadan keyingi tezligining zarbadan oldingi tezligiga nisbati sifatida aniqlanadi:
Agar ishqalanish kuchlarini eʼtiborsiz qoldirish mumkin boʻlsa va jism tinch holatdan gorizontal yuzaga tushirilsa, bu quyidagilarga tengdir:
bu yerda
Qayta tiklash koeffitsientini jism sirtdan sakrab tushganda mexanik energiyaning saqlanish darajasining oʻlchovi sifatida qarash mumkin. Ob’ektning statsionar nishondan sakrab tushishi holatida, tortishish potentsial energiyasining oʻzgarishi E p, taʼsir jarayonida mohiyatan nolga teng; shunday qilib, C_R Bu ob’ektning toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qilishdan oldingi E k kinetik energiyasi bilan zarbadan keyingi energiya oʻrtasidagi taqqoslashdir:
Ishqalanish kuchlarini eʼtiborsiz qoldirish mumkin boʻlgan hollarda (bu mavzu boʻyicha deyarli har bir talaba laboratoriyasi) va ob’ekt dam olish joyidan gorizontal yuzaga tushirilganda, yuqorida aytilganlar ob’ektning E p oʻrtasidagi taqqoslashga tengdir. tushish balandligini shu bilan birga sakrash balandligida. Bunday holda, E k oʻzgarishi nolga teng (ob’ekt taʼsir jarayonida mohiyatan tinch holatda boʻladi va sakrash choʻqqisida ham dam oladi); shunday:
Elastik zarralar oʻrtasidagi toʻqnashuvlar tenglamalari COR dan foydalanish uchun oʻzgartirilishi mumkin, bu esa elastik boʻlmagan toʻqnashuvlarga va ularning orasidagi barcha imkoniyatlarga ham tegishli boʻladi.
va
Keltirib chiqarish
Yuqoridagi tenglamalar COR va impulsning saqlanish qonuni (barcha toʻqnashuvlar uchun amal qiladi) taʼrifi bilan tuzilgan tenglamalar tizimining analitik yechimidan olinishi mumkin. Yuqoridagi belgidan foydalanish u toʻqnashuvdan oldingi tezlikni ifodalaydi va v keyin, hosil beradi:
Impulsning saqlanish tenglamasini yechish v_\text{a} va uchun qayta tiklash koeffitsienti taʼrifi v_\text{b} hosil beradi:
Keyinchalik, birinchi tenglamaga almashtirish v_\text{b} va keyin uchun hal qilish v_\text{a} beradi:
Shunga oʻxshash hosila v_\text{b} formulasini beradi.
Ob’ekt shakli va markazdan tashqari toʻqnashuvlar tufayli COR oʻzgarishi
Toʻqnashayotgan jismlar oʻzlarining ogʻirlik markazlari va taʼsir nuqtasiga toʻgʻri keladigan harakat yoʻnalishiga ega boʻlmasa yoki bu nuqtadagi ularning aloqa yuzalari shu chiziqqa perpendikulyar boʻlmasa, post uchun maʼlum energiya mavjud boʻlar edi. -toʻqnashuv tezligi farqi aylanish va ishqalanish natijasida yoʻqoladi. Tebranish va natijada paydo boʻladigan tovush uchun energiya yoʻqotishlari odatda ahamiyatsiz.
Yumshoq ob’ekt qattiqroq ob’ektga urilganda, toʻqnashuvdan keyingi tezlik uchun mavjud boʻlgan energiyaning katta qismi yumshoq ob’ektda saqlanadi. COR yumshoq ob’ektning energiyani issiqlik va plastik deformatsiyaga yoʻqotmasdan siqilishda saqlashda qanchalik samarali ekanligiga bogʻliq boʻladi. Kauchuk toʻp shisha toʻpga qaraganda betondan yaxshiroq sakrab tushadi, lekin shisha ustidagi shishaning COR koʻrsatkichi kauchukdan ancha yuqori, chunki kauchukdagi energiyaning bir qismi siqilganda issiqlik uchun yoʻqoladi. Kauchuk toʻp shisha toʻp bilan toʻqnashganda, COR butunlay kauchukga bogʻliq boʻladi. Shu sababli, toʻqnashuv uchun bir xil material boʻlmasa, materialning COR ni aniqlash ancha qattiqroq materialdan foydalangan holda amalga oshiriladi.
Mukammal qattiq material yoʻqligi sababli, metallar va keramika kabi qattiq materiallar bir xil sharlar oʻrtasidagi toʻqnashuvni hisobga olgan holda nazariy jihatdan CORni aniqlaydi. Amalda, 2 toʻpli Nyuton beshigi ishlatilishi mumkin, ammo bunday oʻrnatish namunalarni tezda sinab koʻrishga yordam bermaydi.
Leeb rebound qattiqligi testi CORni aniqlash bilan bogʻliq yagona keng tarqalgan sinovdir. U maʼlum bir balandlikdan sinov namunalariga tushirilgan eng qattiq moddalardan biri boʻlgan volfram karbidining uchidan foydalanadi. Ammo uchining shakli, taʼsir tezligi va volfram karbidining barchasi 1000 * COR bilan ifodalangan natijaga taʼsir qiluvchi oʻzgaruvchilardir. Sinovdan mustaqil boʻlgan material uchun ob’ektiv CORni bermaydi.
Materialning xususiyatlariga (elastik modullar, reologiya), taʼsir yoʻnalishiga, ishqalanish koeffitsientiga va taʼsir qiluvchi jismlarning yopishqoq xususiyatlariga bogʻliq holda tiklash koeffitsientlarini har tomonlama oʻrganishni Willert (2020) da topish mumkin.
Moddiy xususiyatlar orqali bashorat qilish
COR moddiy xususiyat emas, chunki u materialning shakli va toʻqnashuvning oʻziga xos xususiyatlari bilan oʻzgaradi, lekin toʻqnashuvning oʻziga xos xususiyatlari soddalashtirilganda uni moddiy xususiyatlardan va taʼsir tezligidan bashorat qilish mumkin. Aylanish va ishqalanish yoʻqotishlarining asoratlanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun bir xil sferik jismlarning massa markazlari va nisbiy tezliklari bir-biriga toʻgʻri kelishi uchun toʻqnashishining ideal holatini koʻrib chiqishimiz mumkin.
Metall va keramika kabi koʻplab materiallar (lekin kauchuk va plastmassa emas) zarba paytida ularning oqish kuchiga yaqinlashmasa, mukammal elastik deb hisoblanadi. Taʼsir energiyasi nazariy jihatdan faqat elastik siqilishning prujina taʼsirida saqlanadi va natijada e = 1 boʻladi. Ammo bu faqat taxminan 0,1 m/s dan 1m/s gacha past tezliklarda amal qiladi. Elastik diapazon yuqori tezlikda oshib ketishi mumkin, chunki barcha kinetik energiya taʼsir nuqtasida toʻplangan. Xususan, oqim kuchi odatda aloqa joyining bir qismida oshib ketadi, elastik mintaqada qolmagan holda plastik deformatsiyaga energiya yoʻqotadi. Buni hisobga olish uchun quyidagi plastik deformatsiyaga yoʻqolmagan dastlabki zarba energiyasining foizini baholash orqali CORni baholaydi. Taxminan, u materialning hajmi siqilishda energiyani qanchalik oson saqlashi mumkinligini ajratadi elastik diapazonda qanchalik yaxshi turishi bilan :
Berilgan material zichligi va tezligi uchun bu quyidagilarga olib keladi:
Yuqori rentabellik kuchi materialning „kontakt hajmining“ koʻp qismini yuqori energiyalarda elastik mintaqada qolishiga imkon beradi. Pastroq elastik modul zarba paytida kattaroq aloqa maydonini rivojlanishiga imkon beradi, shuning uchun energiya aloqa nuqtasida sirt ostida kattaroq hajmga taqsimlanadi. Bu hosildorlikning oshib ketishining oldini olishga yordam beradi.
Bu tenglama haqiqiy CORni ortiqcha baholaydi. Metall uchun u v taxminan 0,1 m/s dan 100 m/s orasida boʻlganda qoʻllaniladi va umuman olganda:
Sekinroq tezliklarda COR yuqoridagi tenglama bashorat qilganidan yuqori boʻladi, nazariy jihatdan yuqoridagi kasr dan kichik 10^{-6} m/s boʻlganda e=1 ga etadi. U 1 metrga tushgan qattiq sferalar uchun qayta tiklashning quyidagi nazariy koeffitsientini beradi (v = 4,5 m/s). 1 dan katta qiymatlar tenglamada xatolar borligini koʻrsatadi. Dinamik oqim kuchi oʻrniga hosildorlik kuchi ishlatilgan.
Plastmassalar va kauchuklar uchun COR ularning haqiqiy qiymatlaridan kattaroqdir, chunki ular siqilish vaqtida isitish tufayli metallar, oynalar va keramika kabi ideal darajada elastik boʻlmaydi. Shunday qilib, quyida faqat polimerlar reytingi boʻyicha qoʻllanma.
Polimerlar (metall va keramika bilan solishtirganda yuqori baholangan):
Metallar uchun bu nazariya qoʻllanilishi mumkin boʻlgan tezlik diapazoni taxminan 0,1 m/s dan 5 m/s gacha, bu tomchi 0,5 mm dan 1,25 metrgacha tushganda aniqlash mumkin(366-bet ).
1697
1697-yil — seshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Oʻrta Rossiya qirlari
Oʻrta rossiya qirlari — Rossiya Federatsiyasi Yevropa qismining markazidagi qirlar. Shimolida Oka vodiysidan janubida Donetsk kryajigacha choʻzilgan. Qirlar Kaspiy, Qora va Azov dengizlari suvayirgʻichi hisoblanadi. Uz. 1000 km, enining keng joyi 500 km, balandligi 220–250 m (eng baland joyi 293 m); janubi-sharqiy qismi Kalach qirlari deb ataladi. Oʻ.Oʻrta Rossiya qirlarining oʻrta qismida tokembriy kristall zamini yer yuzasiga yaqin va Don daryosi vodiysida, Pavlovsk va Boguchar shahrilari orasida yer yuzasiga chiqib yotadi. Yer yuzasida hamma joyda lyossimon qumoqlar va lyosslar uchraydi. Qirlar Rossiya platformasining anteklizidir. Bu hududda tokembriy davri yotqiqizlaridan tashkil topgan platforma poydevori yer yuzasiga yaqinlashadi. Foydali qazilmalari: Kursk magnit anomaliyasi temir rudasi (Mixaylovsk koni), qoʻngʻir koʻmir va boshqalar Qirdan yirik daryolar boshlanadi. Tuprogʻi qoratuproq (shim.da sur tusli oʻrmon tuprogʻi). Hududida Markaziy qoratuproq va Galichya gora qoʻriqxonalari joylashgan. Koʻp qismi haydalgan.
Konfiguratsiya maydoni (fizika)
Klassik mexanikada tizim konfiguratsiyasini belgilaydigan parametrlar umumlashtirilgan koordinatalar deb ataladi va bu koordinatalar bilan belgilangan boʻshliq jismoniy tizimning konfiguratsiya maydoni deb ataladi. Koʻpincha bu parametrlar matematik cheklovlarni qondiradi, shuning uchun tizimning haqiqiy konfiguratsiyasi toʻplami umumlashtirilgan koordinatalar fazosida koʻp qirrali hisoblanadi. Bu kollektor tizimning konfiguratsiya manifolti deb ataladi. Eʼtibor bering, bu „cheklanmagan“ konfiguratsiya maydoni tushunchasi, yaʼni turli nuqta zarralari bir xil pozitsiyani egallashi mumkin. Matematikada, xususan, topologiyada asosan „cheklangan“ konfiguratsiya maydoni tushunchasi qoʻllaniladi, bunda „toʻqnashuvchi“ zarralarni ifodalovchi diagonallar olib tashlanadi.
Misol: 3D fazodagi zarracha
Oddiy Evklid 3-fazoda harakatlanuvchi bitta zarrachaning holati vektor bilan aniqlanadi. q=(x,y,z), va shuning uchun uning konfiguratsiya maydoni. Belgidan foydalanish odatiy holdir q konfiguratsiya maydonidagi nuqta uchun; Bu klassik mexanikaning Gamilton formülasyonunda ham, Lagranj mexanikasida ham konventsiyadir. Belgisi p momentni bildirish uchun ishlatiladi; ramzi tezliklarga ishora qiladi.
Zarracha maʼlum bir manifoldda harakat qilish uchun cheklangan boʻlishi mumkin. Misol uchun, agar zarracha qattiq bogʻlanishga bogʻlangan boʻlsa, kelib chiqishi boʻyicha erkin aylansa, u sferada yotishi samarali tarzda cheklanadi. Uning konfiguratsiya maydoni koordinatalarning kichik toʻplamidir shardagi nuqtalarni belgilaydi S^2. Bunday holda, biri manifold deb aytadi Q shar, yaʼni Q=S^2.
n ta uzilgan, oʻzaro taʼsir qilmaydigan nuqta zarralari uchun konfiguratsiya maydoni. Umuman olganda, zarrachalar oʻzaro taʼsir qiladigan holat qiziqtiradi: masalan, ular koʻpincha sirpanishsiz harakatlanish uchun cheklangan tishli gʻildiraklar, gʻaltaklar, aylanma sharlar va boshqalarning baʼzi yigʻilishlarida aniq joylardir. Bunday holda, konfiguratsiya maydoni hammasi emas, lekin nuqtalar olishi mumkin boʻlgan ruxsat etilgan pozitsiyalarning pastki boʻshligʻi (submanifold).
Misol: 3D fazoda qattiq jism
Uch oʻlchovli makonda qattiq jismga biriktirilgan mos yozuvlar nuqtasining oʻrnini va koordinata ramkasining yoʻnalishini aniqlaydigan koordinatalar toʻplami uning konfiguratsiya maydonini tashkil qiladi, koʻpincha belgilanadi. qayerda tanaga biriktirilgan ramkaning kelib chiqishi koordinatalarini ifodalaydi va  zamin ramkasiga nisbatan ushbu ramkaning yoʻnalishini belgilaydigan aylanish matritsalarini ifodalaydi. Qattiq jismning konfiguratsiyasi oltita parametr bilan belgilanadi, uchtasi va uchtasi, va olti erkinlik darajasiga ega deyiladi.
Bunday holda, konfiguratsiya maydoni olti oʻlchovli va nuqtadir q\in Q bu makonda faqat bir nuqta. ning „joylashuvi“ q bu konfiguratsiya maydonida umumlashtirilgan koordinatalar yordamida tasvirlangan; Shunday qilib, koordinatalarning uchtasi qattiq jismning massa markazining joylashishini tasvirlashi mumkin, yana uchtasi esa uning yoʻnalishini tavsiflovchi Eyler burchagi boʻlishi mumkin. Koordinatalarning kanonik tanlovi yoʻq; qattiq jismning massa markazi oʻrniga uning uchini yoki oxirgi nuqtasini ham tanlash mumkin; Eyler burchaklari oʻrniga kvaternionlardan foydalanishni tanlash mumkin va hokazo. Biroq, parametrizatsiya tizimning mexanik xususiyatlarini oʻzgartirmaydi; har xil parametrlashlarning barchasi oxir-oqibat bir xil (olti oʻlchovli) manifoldni, bir xil mumkin boʻlgan pozitsiyalar va yoʻnalishlarni tavsiflaydi.
Baʼzi parametrlar bilan ishlash boshqalarga qaraganda osonroq va koʻplab muhim bayonotlar koordinatalarsiz ishlash orqali amalga oshirilishi mumkin. Koordinatalarsiz ifodalarga misol qilib tangens fazoni keltirish mumkin TQ nuqtalarning tezliklariga mos keladi q\in Q, kotangent fazoda esa T^*Q momentiga mos keladi. (Tezlik va momentni bogʻlash mumkin; eng umumiy, mavhum holatda, bu tavtologik bir shaklning juda mavhum tushunchasi bilan amalga oshiriladi)
Misol: robot qoʻl
bundan mustasno, barcha turli qoʻshimchalar va cheklovlar bu boʻshliqning har bir nuqtasiga etib boʻlmaydi. Shunday qilib, konfiguratsiya maydoni Q ning pastki fazosi boʻlishi shart n -qattiq jismli konfiguratsiya maydoni.
Shuni yodda tutingki, robototexnikada konfiguratsiya maydoni atamasi yana qisqartirilgan kichik toʻplamga ham tegishli boʻlishi mumkin: robotning yakuniy effekti bilan erishish mumkin boʻlgan pozitsiyalar toʻplami. Biroq, bu taʼrif golonomiya bilan tavsiflangan murakkabliklarga olib keladi: yaʼni maʼlum bir yakuniy effektni olish uchun robot qoʻlini joylashtirishning bir necha xil usullari boʻlishi mumkin va hatto robot qoʻlini ushlab turganda harakatlanishi mumkin. oxirgi effektor statsionar. Shunday qilib, kinematikada foydalanish uchun mos boʻlgan qoʻlning toʻliq tavsifi ularning baʼzilarini emas, balki barcha boʻgʻinlar pozitsiyalarini va burchaklarini tavsiflashni talab qiladi.
Robotning qoʻshma parametrlari konfiguratsiyalarni aniqlash uchun umumlashtirilgan koordinatalar sifatida ishlatiladi. Qoʻshma parametr qiymatlari toʻplami deyiladi qoʻshma boʻshliq. Robotning toʻgʻridan-toʻgʻri va teskari kinematik tenglamalari konfiguratsiyalar va oxirgi effektor pozitsiyalari yoki qoʻshma boʻshliq va konfiguratsiya maydoni oʻrtasidagi xaritalarni aniqlaydi. Robot harakatini rejalashtirish ushbu xaritalashdan soʻnggi effektorning konfiguratsiya maydonida erishish mumkin boʻlgan marshrutni taʼminlovchi qoʻshma makonda yoʻlni topish uchun foydalanadi.
Rasmiy taʼrif
Klassik mexanikada tizimning konfiguratsiyasi tizimning barcha tashkil etuvchi nuqta zarralarining holatini bildiradi.
Faza maydoni
Konfiguratsiya maydoni mexanik tizimni toʻliq tavsiflash uchun etarli emas: u tezliklarni hisobga olmaydi. Tizim uchun mavjud boʻlgan tezliklar toʻplami tizimning konfiguratsiya manifoltiga tekis tangensni belgilaydi. Bir nuqtada q\in Q, bu tangens tekislik bilan belgilanadi T_q Q. Impuls vektorlari kotangens vektorlari deb nomlanuvchi tangens tekislikning chiziqli funksiyalari; bir nuqta uchun q\in Q, bu kotangens tekislik bilan belgilanadi T^*_q Q. Mexanik tizimning pozitsiyalari va momentlari toʻplami kotangens toʻplamini tashkil qiladi T^*Q konfiguratsiya manifoldidan Q. Bu kattaroq manifold tizimning faza fazosi deb ataladi.
Moddiy maydoni
Kvant mexanikasida oʻxshash tushuncha holat fazosi deb ataladi. Bu holatda juda boshqacha rasmiyatchilik va belgilar toʻplami qoʻllaniladi. „Nuqta zarrasi“ ning analogi bitta nuqtaga aylanadi, Bloch sferasi deb ham ataladigan murakkab proyektiv chiziq. U murakkab, chunki kvant-mexanik toʻlqin funksiyasi murakkab fazaga ega; u proyektivdir, chunki toʻlqin funksiyasi birlik ehtimollik darajasiga normallashtirilgan. Yaʼni toʻlqin funksiyasi berilgan \psi biri uni umumiy ehtimollik bilan normallashtirish uchun, shuning uchun uni proyektiv qiladi.
Fontaniva
Fontaniva Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20,62 km2. 7630 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Burgʻi qudugʻi
Burgʻi qudugʻi — yer qatlamlarini oʻrganish va ulardagi foydali qazilmalarni, mineral yoki chuchuk suvlarni aniqlash va ularni chiqarib olish uchun, shuningdek kavlanadigan quduq. Burgʻi qudugʻi yer yuzasida, yer osti togʻ inshootlarida burgʻi qurilmasi yordamida shpur kavlash uchun turli burchak ostida parmalanadi.
Burgʻi qudugʻi ning ogʻzi, tubi (zaboy) va stvoli boʻladi. Burgʻi qudugʻi diametri, odatda, 59– 1000 mm, chuqurligi bajaradigan vazifasiga qarab har xil boʻladi. Togʻ jinslari oʻpirilib tushmasligi uchun quduq devorlari poʻlat quvurlar bilan mustahkamlanadi. Kuduq ogʻzi bajaradigan vazifasiga koʻra armatura, surib ochiladigan maxsus qopqoq bv berkitib qoʻyiladi.
Tadqiqot Burgʻi qudugʻi haritalash, strukturalarni qidirish, tayanchgeologik, tayanchtexnologik, parametrik, rudalarni izlash va razvedka qilish uchun burgʻilanadi. Ekspluatatsion Burgʻi qudugʻi neft, gaz va yer osti suvlarini chiqarib olish uchun bajariladi.
Dunyoda eng chuqur quduq Kola ya. o.da (12000 m dan ortiq) kavlangan. Oʻzbekistonda ChustPop hududida (chuq. 5670 m), Mingbuloq (Namangan viloyati) neft konida (6000 m dan ortiq) Burgʻi qudugʻi kavlangan. Shahar va qishloqlarni suv bilan taʼminlash, ekin maydonlarini sugʻorish uchun chuq. 150–4000 m li Burgʻi qudugʻi kavlangan.
Hasan Naqqoshiy
Hasan Nachish ( hijriy 1354-yil 2-avgustda, Yazdda tugʻilgan) — eronlik yozuvchi, tadqiqotchi, rejissyor va hujjatli film muallifi. Uning aksariyat filmlari mavzusi Yazd madaniyati va xalqi hamda islomdan oldingi Eron mifologiyasi. Uning bir qancha filmlari mahalliy va xorijiy festivallarda mukofotlarga sazovor bo‘lgan.
Suchios ( hijriy 1384-yil)
Ushbu film cho'l odamlarining suvni saqlash va himoya qilishga bo'lgan marosimi va e'tiqodini tasvirlaydi. 2004-yilda ushbu film Ruminiyadagi Stanita kinofestivalida eng yaxshi film mukofotiga sazovor bo'ldi.
Parsik daraxti (1385)
Ushbu film Eronning 5000 yillik tarixini dunyodagi eng qadimgi tirik mavjudot sifatida tanilgan Yazddagi Abarkoeh sarv daraxti nuqtai nazaridan hikoya qiladi.
Baj va Bersem (2008)
Ushbu hujjatli film Yazd viloyatidagi an'anaviy va marosim taomlari haqida bo'lib, zardushtiylarning an'anaviy va marosim taomlarini tasvirlaydi.
Mehra (1390)
“Mehr” filmi Yazd Jome masjidini madh etuvchi film bo‘lib, uning xususiyatlarini Ahamoniylar ibodatxonalari va Sosoniylarning olovli ibodatxonalaridan qolganlari bilan taqqoslaydi.
Parsi boshlang'ich maktabi (2014)
Ushbu film Hindistonning forslari tomonidan qurilgan Yazddagi boshlang'ich maktablar haqida hujjatli film bo'lib, ularning 1257-yildan 1357- quyosh yiligacha bo'lgan faoliyatini tasvirlaydi. Erondagi ilk maktablardan biri boʻlgan va 1256-yilda tashkil etilgan Ki Xosraviy boshlangʻich va oʻrta maktabi ushbu faoliyatning asosiy yoʻnalishi hisoblanadi.
2015-yil Navro'zda uning "Jamak" va "Esfandi" nomli ikkita hujjatli filmi Sima Documentary Network telekanalida namoyish etildi.
Bog'liq so'rovlar
Manba
Mantarlı, Tercan
Mantarlı( Mantara  ) — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumanidagi qishloq. Qishloqda Lolan qabilasiga mansub 34 nafar kurdlar istiqomat qiladi.
Homestead
Homestead quyidagilardan birini anglatadi:
Drenchia
Drenchia Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Udine provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 13 km2. 162 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Iskabtopar isitmasi
Iskabtopar isitmasi, pap patichi isitmasi — virus qoʻzgʻa-tadigan oʻtkir infeksion kasallik. Infeksiya iskabtoparlar (fleboto-muslar) chaqishi orqali yuqadi. Virus iskabtoparning 3 nasli mobaynida saklanadi va mavsum sayin ulardan kishilarga oʻtadIskabtopar isitmasi. Oʻrta dengiz sohilida, Yaqin Sharqda, Hindiston, Sharkiy Afrika, Markaziy va Janubiy Amerikada bor. Oʻrta Osiyoda ondasonda uchraydi. Yashirin davri 3–6 kun. Temperatura bir necha soat ichida 38–40° gacha koʻtarilib, 2–3 kundan keyin tushadi. Bemorning darmoni quriydi, boshi, muskullari ogʻriydi, koʻzida ogʻriq seziladi; yuzi va tanasining yuqori qismi kerkadi, qizaradi; koʻz oqi ham qizaradi; baʼzan koʻngli aynib, qusadi. Temperatura tushgach, darmonsizlik uzoq davom etadi. Iskabtopar isitmasini vrach aniqlaydi vadavolaydi. Oldini olish: bemor iskabtoparlar kira olmaydigan alohida xonaga yotqiziladi; iskabtoparlar yoʻq qilinadi.
NGC 4644
NGC 4644 Katta Ayiq yulduz turkumidagi SBb/P tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1789-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Torre de Embesora
Torre de Embesora Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Castellón provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,9 km2. Aholisi — 182 kishi (2010).
Vera Cruz (Indiana)
Vera Cruz AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Wells okrugi tarkibiga kiradi.
Saint-Nicolas-aux-Bois
Aholisi
93 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,3 nafar kishi.
Vera Cruz (Indiana)
Aholisi
80 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 245,2 nafar kishi.
Saint-Nicolas-aux-Bois
Geografiyasi
Maydoni — 6,5 km2. Dengiz sathidan 64 – 193 m balandlikda joylashgan.
2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari medallar jadvali
right|200px|Olympische Ringe
1698
1698-yil — chorshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.