cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Patent landshafti
Tushuncha
Bu atama „patent kartasi“ ning semantik hosilasidir (patent map) va „patent xaritasi“ (patent mapping) geografik va hududiy omillarga asoslangan ikki oʻlchovli vizual tasvirlardan foydalangan holda maʼlumotni tartibga soluvchi va ixchamlashtiradigan yoki boshqa mumkin boʻlgan sabablarga koʻra maʼlumotlar xaritasiga oʻtish. Grafik va diagrammalardan farqli oʻlaroq, xaritalar axborot birliklarining fazoviy joylashuvi mantiqini oʻz ichiga oladi.
Koç Holding
Guruh tarkibidagi kompaniyalar
• Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş.
Sarah Schkeeper
New York Sharks
Schkeeper New York Sharks tarixidagi eng uzoq va eng koʻp gʻalaba qozongan professional ayollar futbol jamoasida qoʻriqchi bo'lib o'ynagan. U har oʻyinida oʻng yoki chap himoyachi sifatida o'ynagan.
Patent landshafti
Metodologiya
Patent landshafti koʻp oʻlchovli vizualizatsiya (3D gacha) yaratish orqali maʼlumotlarni chuqurlashtiradi va rivojlantiradi, koʻpincha tabiiy landshaftlarga oʻxshaydi, ular tushunish uchun katalizator boʻlib ishlaydi (insight) murakkab va koʻp oʻlchovli maʼlumotlar toʻplamidagi koʻrinmas ulanishlar.
Sarah Schkeeper
Richmond Black Widows
2015-yilda Schkeeper Virjiniya shtatining Richmond shahrida Richmond Black Widows deb nomlangan jamoada o'ynadi. Jamoa Ayollar futboli alyansining bir qismi boʻladi. Jamoa 2016-yilgi mavsumda ish boshlagan.
Koç Holding
Guruh tarkibidagi kompaniyalar
• Otokoç Otomotiv Tic. ve San. A.Ş.
Patent landshafti
Metodologiya
Patent landshafti sanʼat va rivojlanish holatini tahlil qilish bilan boshlanadi (state-of-the-art oldingi) kabi patent maʼlumotlar bazalaridagi qidiruvlarga asoslangan   <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="ingliz tilida">)   va patentsiz adabiyotlar maʼlumotlar bazalari, masalan, Web of Science . Ikkinchisi, qoida tariqasida, ilmiy tadqiqotlar va eksperimental ishlanmalar boʻyicha ilmiy adabiyotlarning nashriyoti va toʻplamlari (Research and Development, R&D). Qidiruv natijalarini matnli tahlil qilish katta maʼlumotlar toʻplamidagi maʼlumotlarni tuzish va semantik klasterlar, tarmoqlar, seriyalar va boshqalarni yaratishga imkon beradi. va hokazo vizualizatsiya usullarini bevosita ishlatish uchun.
Sarah Schkeeper
Shaxsiy hayoti
Velosipedchi boʻlgan Schkeeper 2010-yil mavsumi boshlanishidan 4 oy oldin Bruklinda velosiped haydab ketayotganda ikki marta transport vositalariga (furgon va SUV yuk mashinasi) urilgan va suyaklari sinmagan (jarohatlari miya chayqalishi bilan chegaralangan). Jamoadoshlari orasida „sindirilmaydigan“ligi bilan obroʻ qozongan.
Koç Holding
Guruh tarkibidagi kompaniyalar
• Otokoç Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş.
Patent landshafti
Metodologiya
Zamonaviy patent resurslari tadqiqotchilarga mamlakatlar, tarmoqlar, alohida korxona va tashkilotlar, shuningdek, aniq ixtirochilar boʻlishi mumkin boʻlgan sub’ektlarning patent faoliyati toʻgʻrisida toʻliq aniq boʻlmasa-da, juda ob’ektiv maʼlumot beradi. Iqtisodiy samaradorlik haqidagi maʼlumotlar ham mavjudligi, ham ishonchliligi nuqtai nazaridan yomonroq boʻldi. Darhaqiqat, faqat yirik ommaviy kompaniyalarning moliyaviy hisobotlarini ob’ektiv va foydalanish mumkin deb hisoblash mumkin, hatto hamma mamlakatlarda ham emas.
Sarah Schkeeper
Shaxsiy hayoti
U shuningdek, The Honey Badgers deb nomlangan jamoada bir nechta jamoadoshlari bilan toʻliq kontaktli futbol oʻynashni yaxshi koʻradi.
Koç Holding
Guruh tarkibidagi kompaniyalar
• Promena Elektronik Ticaret A.Ş.
Patent landshafti
WIPO ning roli
Butunjahon intellektual mulk tashkilotining (BIMT) Rivojlanish va intellektual mulk qo‘mitasi (CDIP) faoliyati patent landshaftlaridan faol foydalanishga yordam berdi. 2009 yildan beri CDIP „Patent maʼlumotlariga kirish vositalarini ishlab chiqish“ loyihasini amalga oshirmoqda. Ushbu loyiha doirasida „Patent landshaft hisobotlarini tayyorlash boʻyicha yoʻriqnoma“ tayyorlandi va nashr etildi (Guidelines for Preparing Patent Landscape Reports), bu nafaqat patent landshaftini tayyorlash metodologiyasi va vositalari, balki umuman patent amaliyoti boʻyicha darslikdir. Entoni Tripp tomonidan yozilgan qoʻllanma (Anthony Trippe), intellektual mulk boʻyicha ekspert subʼyekt sifatida patent informatikasining asoschisi va Patinformatics portalining yaratuvchisi. Ushbu CDIP loyihasi doirasida BIMT nomidan bir yarim oʻnga yaqin patent landshaftlari tayyorlandi. WIPO tomonidan chop etilgan yana yuzdan ortiq hisobotlar ixtisoslashgan tahliliy kompaniyalar tomonidan tayyorlanadi. Sogʻliqni saqlash, oziq-ovqat ishlab chiqarish va atrof-muhit kabi mavzularga eʼtibor qaratiladigan WIPO tashabbusidan farqli oʻlaroq, mustaqil hisobotlar texnologiya va tadqiqotning turli sohalariga qaratilgan.
Sarah Schkeeper
Shaxsiy hayoti
U Nyu-Yorkning ikkita yangiliklar kanali uchun suratga olingan va ikkala filmda suratga tushgan.
Koç Holding
Guruh tarkibidagi kompaniyalar
• Ram Dış Ticaret A.Ş.
• RMK Marine Gemi Yapım Sanayi ve Deniz Taşımacılığı İşletmesi A.Ş.
• S.C. Arctic S.A.
Nuhlu, Karaisalı
Nuhlu Turkiyaning Adana viloyati Karaisalı tumaniga qarashli qishloq.
Koç Holding
Guruh tarkibidagi kompaniyalar
• Setair Hava Taşımacılığı ve Hizm. A.Ş.
• Setur Marinaları Marina ve Yat İşletmeciliği
• Setur Servis Turistik A.Ş.
• Tanı Pazarlama ve İletişim Hizmetleri A.Ş.
• Tat Gıda Sanayi A.Ş.
• THY OPET Havacılık Yakıtları A.Ş.
• Tofaş – Tofaş Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.
• Tüpraş – Tüpraş-Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.
Detmold
Detmold Germaniyaning Shimoliy Reyn — Vestfaliya yerida joylashgan aholi punktidir. Maydoni — 129,39 km2. 72758 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Koç Holding
Guruh tarkibidagi kompaniyalar
• Türk Traktör ve Ziraat Makinaları A.Ş.
Detmold
Hududi
Detmoldning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Koç Holding
Guruh tarkibidagi kompaniyalar
• Voltas. Beko
• Yapı Kredi Bank Azerbaycan
• Yapı Kredi Bank Moskow
• Yapı Kredi Bank Nederland N.V.
• Yapı Kredi Faktoring A.Ş.
• Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O.
• Yapı Kredi Kültür ve Sanat Yayıncılık Tic.ve San.A.Ş.
• Yapı Kredi Portföy Yönetimi A.Ş.
• Yapı Kredi Yatırım Menkul Değerler A.Ş.
• Yapı Kredi-Koray Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.
• Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.
• Zer Merkezi Hizmetler A.Ş.
• Dinamik Radyo ve TV A.Ş.
Michael Rechner
Michael Rechner (1980-yil 27-mayda tugʻilgan) — nemis sobiq professional futbolchisi. 1899 Hoffenheim klubida darvozabonlar murabbiyi boʻlib ishlaydi.
Futboldagi karyerasi
Rechner Gʻarbiy Germaniyaning Mosbach shahrida tugʻilgan. U SV Shefflenzda yoshligida oʻynay boshladi. Keyinchalik u taniqli SV Waldhof Mannheimning yoshlar akademiyasiga oʻtadi. Shu vaqt ichida u Germany U18 terma jamoasida ham uchta oʻyinda maydonga tushadi. Uning debyuti 1998-yilda Shimoliy Irlandiyaga qarshi xalqaro oʻyinda (0:0) boʻlgan. 1999-yilda Rechner Hamburger SV bilan shartnoma imzoladi va u yerda pro-jamoa bilan mashgʻulot oʻtkazdi (jumladan, darvozabon Hans-Jörg But bilan) va Shimoliy mintaqaviy ligada U-23 jamoasida oʻynaydi. 2001-yilda Rechner Regionalliga Südda oʻynaydigan VfR Mannheimning uchinchi toifali jamoasiga oʻtadi.
VfR bilan 34 oʻyindan soʻng Rechner 2002-yilda Waldhof Mannheimga qaytib keldi va 2. Bundesliga va ikki marta DFB-Pokalda yerda jami yettita oʻyinda maydonga tushadi.Ammo murabbiylar Andy Egl, Walter Pradtand va Stefan Kuntz boʻlgan jamoa ushbu mavsumdan keyin uchinchi divizionga tushib ketadi.
Futbolchilikdan keyingi karyerasi
2004-yilda Rechner professional faoliyatini yakunlashga qaror qiladi. U Ruprecht-Karls-Universität Heidelbergda sport fanini oʻrganishni boshladi. Shu bilan birga u 1.FC Schweinfurt 05, SV Waldhof Mannheim va oxirgi marta FC Zuzenhauzenda yarim professional boʻlib oʻynaydi. „Darvozabonning talab darajasi va zamonaviy tayyorlash metodologiyasi“ mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi bilan oʻqishni tugatgan.
2008-yilda u 1899 Hoffenheimda darvozabonlar boʻyicha koordinator sifatida ishlay boshladi va u hozirgacha darvozabonlar boʻlimiga mas’ul. Uning vazifalari darvozabonlarning kontseptsiyasi, mashgʻulotlari va skauti kabilardan iborat. U 2014-yilgacha U23 va U19 terma jamoasi darvozabonlarini yakka tartibda tayyorlagan. 2015-yilning yanvaridan boshlab Rechner professionallar uchun asosiy mas’ul hisoblanadi va Bundesliga jamoasining darvozabonlik amaliyotiga rahbarlik qiladi. Bundan tashqari, u UEFA Coach-A-License egasidir. 2016-17 yillarda u DFBning „UEFA A-Goalkeeping A-Licens e“ pilot loyihasida ishtirok etgan.
Rechner asosiy jamoa uchun mas’ul boʻlganligi sababli, Oliver Baumann Bundesliga jamoasi uchun 1-raqam sifatida doimiy va soʻzsiz ravishda oʻynaydi. 2020-yilda Baumann birinchi marta Germaniya kattalar terma jamoasiga taklif qilindi. Bundan tashqari, 1899 Hoffenheim Koen Casteels (VFL Wolfsburg), Marvin Schwäbe (Bröndby Kopenhagen) va Gregor Kobel (VfB Stuttgart) kabi darvozabonlarni sotish orqali millionlab daromad keltirdi. Darvozabonlar murabbiylari Steffen Krebs (VfB Shtutgart), Marjan Petkovich (SV Wehen), Fabian Otte (Borussiya Mönchengladbax) va Dennis Neudahm (1.FC Nyurnberg) 1899 Hoffenhaym orqali professional sohaga yoʻl olishdi.
2009-yildan 2018-yilgacha Rechner Badischer Fußballverbandda darvozabonlarni tayyorlash boʻyicha instruktor va 2010-yildan boshlab Deutscher Fußball-Bund uchun maʼruzachi boʻlgan. Bu orada u butun dunyo boʻylab darvozabonlik haqida maʼruza oʻqiydi.
2011-yilda Rechner oʻzining „Darvozabonlarni rivojlantirish“ loyihasini darvozabon uchun maxsus dasturiy taʼminotni ishlab chiqish bilan boshladi. 2015-yilda nashr qilingan bu qoʻllanma chiqarilganidan beri koʻplab milliy va xalqaro professional jamoalar, jumladan, koʻplab havaskor va yoshlar darvozabonlari murabbiylari undan foydalanishmoqda. 2017-yilda Rechner darvozabonlar oʻyini boʻyicha koʻplab takliflar bilan Goalkeeping Development GmbHni tashkil etdi.
Ayollar huquqlari harakati
Ayollar huquqlari harakatining dastlabki qadamlari ma'rifat davrida fuqarolik-ozodlik harakatlarining boshlanishi bilan bir vaqtda qo'yildi. Asosiy g'oya " Fransuz inqilobi " davrida e'lon qilingan barcha odamlarning tengligi edi. Olympe de Gouges 1791-yilda " Ayol va ayol fuqaroning huquqlari deklaratsiyasi " (Déclaration des droits de la Femme et de la Citoyenne) va Inson huquqlari va fuqarolik huquqlari deklaratsiyasidan so'ng darhol ayollar uchun xuddi shunday huquq va majburiyatlarni talab qildi. (1789). Chunki u davrda inson va fuqaro huquqlarining ifodasi faqat erkaklarga tegishli edi.
Jinslar o'rtasidagi munosabatlar haqida gap ketganda, farqlarni ta'kidlab, tubdan farq qiladigan ikkinchi va tenglikli umumiy nuqtai nazar aniq bo'ldi. Birinchisi, chuqur ildiz otgan, tabiiy yoki yangi fanga asoslangan "jinslarning farqiga" asoslangan.
Egalitar yondashuv esa ma'rifatparvarlikning asosiy g'oyasiga asoslanadi. Shu nuqtai nazardan, barcha odamlar "tabiat oldida bir xil" bo'lganligi sababli, jamiyatning barcha sohalarida jinslar bo'yicha tenglashtirish talabi paydo bo'ldi.
Zamonaviy ayollar huquqlari harakati
Ayollar harakatining himoyachisi tushunchasi faqat keksa ayollar harakatida kurashganlar uchun ishlatiladigan ibora emas, bu tushuncha hozir ham qo'llaniladi. Biroq, 60-yillardan boshlab " feministik " tushunchasi ko'proq Yangi ayollar harakati a'zolari uchun qo'llanila boshlandi.
Birinchi ayollar harakati to'lqini
Fransuz inqilobi doirasidagi erkaklar va ayollar o'rtasidagi tenglik birinchi marta Yevropa salonlarida, balki "Mart oldidan" davrida eski katoliklar tomonidan aytilgan. Ushbu intellektual davra Blue Stocings jamiyati deb kamsitildi.
Amerikadagi ayollar harakatining birinchi to'lqini qullikka qarshi harakat doirasida paydo bo'ldi. Bekor qilish tarafdorlari orasida juda ko'p dindor ayollar bor edi. Bu ayollar nafaqat qora tanli amerikalik erkaklarning huquqlari, balki ayollarning ham huquqlari oq tanli amerikalik erkaklarning fuqarolik huquqlariga teng kelmasligini tushunishdi. Natijada 1848-yilda Amerika Mustaqillik Deklaratsiyasiga asoslangan va birinchi navbatda ayollarning saylov, nikoh va mulkiy huquqlarini isloh qilishni talab qilgan “ Seneka sharsharasi deklaratsiyasi ” qabul qilindi.
Jane D. Hartley
Jane Dorothy Hartley (1950-yil 18-aprelda tugʻilgan) — amerikalik diplomat, 2022-yildan beri Joe Biden maʼmuriyatida Qoʻshma Shtatlarning Buyuk Britaniyadagi elchisi boʻlib ishlagan. U 2014-yildan 2017-yilgacha Barack Obama maʼmuriyati davrida AQShning Fransiya va Monakodagi elchisi boʻlib ishlagan. Shuningdek, u Tashqi aloqalar boʻyicha kengash aʼzosi.
Taʼlim
Hartley1972-yilda Nyuton Muqaddas Yurak universitetida (hozirgi Boston universiteti bir qismi) bakalavr darajasini oldi.
Ayollar huquqlari harakati
Birinchi ayollar harakati to'lqini
Helene Lange va Gertrud Baumer atrofidagi liberal ayollar harakati, Minna Cauer va Anita Augspurg atrofidagi radikal ayollar harakati va Klara Zetkin atrofidagi sotsialistik ayollar harakati o'rtasidagi farq bugungi kunda ob'ektiv sabablarga ko'ra va turli kesishmalar tufayli amalga oshirilmaydi. Mantiqiy narsa bog'lanishlarni farqlashdir. Radikal qanot - qisman sotsialistlar bilan - ayollarning saylov huquqi va milliy darajada universitetga kirish uchun kurashdi. Liberal qanot, birinchi navbatda, ayollarning mahalliy saylovlarda ishtirok etish huquqini ta'minlash, ayollarning ta'lim olish imkoniyatlarini yaxshilash va ayollarning mehnat qilish huquqini, ayniqsa, ijtimoiy noqulay kasbiy guruhlarda (xizmatchi, aktrisa) tan olishga harakat qildi. Jamiyatni yangi axloqiy asoslar bilan almashtirish masalasi har tomonlama bor edi.
Ikkinchi ayollar harakati to'lqini
Ikkinchi ayollar harakatining paydo bo'lishiga turtki bo'lgan sabab: Ular 1950-yillardan beri davom etayotgan chuqur ildiz otgan ijtimoiy va madaniy o'zgarishlardir. 1-toʻlqin ayollar harakatida tenglik talablari koʻtarilgani va baʼzi huquqiy yutuqlarga erishilgani koʻrinib turibdi, biroq buning oʻzi muammoni hal qilmaganini boshdan kechirgan 2-toʻlqindagi ayollar zulm haqida ogohlikni kuchaytirishni maqsad qilganlar. tenglashtirish va qonuniy yutuqlarga bo'lgan talablarni bartaraf eta olmadi.
Jane D. Hartley
Fransiyadagi elchilik faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Secretary_Kerry%2C_Poses_for_a_Photo_With_French_President_Hollande%2C_Foreign_Minister_Fabius_and_U.S._Ambassador_to_France_Hartley_%2822667544767%29.jpg/220px-Secretary_Kerry%2C_Poses_for_a_Photo_With_French_President_Hollande%2C_Foreign_Minister_Fabius_and_U.S._Ambassador_to_France_Hartley_%2822667544767%29.jpg|thumb| Hartley Fransiya Tashqi ishlar vaziri Laurent Fabius, Prezident [[François Hollande|Fransua Hollande va AQSh Davlat kotibi John Kerriy bilan Elysee saroyi oldida, 2015-yil 17-noyabr|left]] 2014-yil 6-iyun kuni Prezident Obama Hartleyni AQShning Fransiyadagi elchisi va AQShning Monakodagi elchisi lavozimiga Obama Davlat kotibi yordamchisi boʻlishga taklif qilgan Charles Rivkin oʻrniga nomzod qilib koʻrsatish niyatida ekanligini maʼlum qildi. Obama 2014-yil 9-iyun kuni Hartley nomzodini rasman ilgari surdi.
Hartley 2012-yilda Obamaning qayta saylanishi uchun 500 000 dollardan koʻproq mablagʻ yigʻgan saylovoldi tashviqotchisi sifatida tanilgan.
Uning nomzodi boʻyicha tinglovlar 2014-yil 15-iyul kuni Senatning Tashqi aloqalar qoʻmitasida boʻlib oʻtdi. Qoʻmita 2014-yil 29-iyulda uning nomzodi haqida ijobiy maʼlumot berdi. 2014-yil 16-sentyabrda AQSh Senati Hartleyni ovoz berish orqali AQShning Fransiya va Monakodagi elchisi etib tasdiqladi. U 2014-yil 15-oktyabrda vitse-prezident Joe Biden oldida qasamyod qildi.
Ayollar huquqlari harakati
Ikkinchi ayollar harakati to'lqini
Bu harakatlar; Germaniya va Amerikada "Germaniya sotsialistik talabalar uyushmalari" (SDS) yangi chap va ijtimoiy harakatlar doirasidagi talabalar harakatlari sifatida ko'rsatilishi mumkin.
Ushbu to'lqinning asosiy muhim xususiyatlari:
Jane D. Hartley
Buyuk Britaniyadagi elchilik faoliyati
2021-yil iyul oyida Hartley prezident Joe Biden tomonidan AQShning Buyuk Britaniyadagi elchisi etib saylangani xabar qilingan edi. U 2022-yil 19-yanvarda uning nomzodini rasman eʼlon qildi. Uning nomzodi boʻyicha tinglovlar Senatning Tashqi aloqalar qoʻmitasida 2022-yil 4-may kuni boʻlib oʻtdi. Qoʻmita 2022-yil 18-may kuni uning nomzodini Senat palatasiga maʼqulladi. Senat 2022-yil 25-mayda ovoz berish orqali uni bu lavozimga tasdiqladi. U 2022-yil 27-mayda elchi sifatida qasamyod qildi. U 2022-yil 19-iyulda qirolicha Elizabeth II ga ishonch yorliqlarini topshirdi.
Ayollar huquqlari harakati
Sufragetlar
Suffragettlar Buyuk Britaniyadagi yuqumli kasalliklar to'g'risidagi qonunga zid ravishda yaratilgan. 1903-yilda Emmeline Pankhurst Buyuk Britaniyada radikal ayollar harakati bo'lgan Ayollar ijtimoiy va siyosiy ittifoqiga (WSPU) asos solgan va keyingi yillarda namoyishlar va ochlik e'lonlari bilan e'tiborni tortgan. Uning qizi Kristabel Pankhurst Buyuk Britaniyada ayollarning saylov huquqi uchun kurashayotgan yetakchi sufragetlardan biriga aylandi. Sufragetlar buzadigan yana bir tabu - bu jamoat joylarida ochiq chekish. O'sha paytda jamoat joylarida chekish faqat erkaklarga berilgan imtiyoz bo'lib, ayollarga bu talablarni adolatsiz deb qabul qilishga harakat qilindi. 1910-yilda ayollar huquqlarini kengaytirishni maqsad qilgan qonun loyihasi qulagandan soʻng, doʻkonlar oynalari toshboʻron qilindi, oʻt qoʻyildi, jamoat binolari, jumladan, Angliyadagi eng muhim monastir boʻlgan Vestminster Abbey ham bombalar bilan hujumga uchradi. 1913-yilda Emili Davison ot poygasida norozilik sifatida Britaniya monarxi Jorj V otining oldiga o'zini tashladi va bir necha kundan keyin vafot etdi. Birinchi jahon urushi boshlanishi bilan Buyuk Britaniyada ayollarning saylov kampaniyasi vaqtincha toʻxtatildi.
Turkiyada ayollarning ovoz berish huquqi
Turkiyadagi ayollar 1923-yilda siyosiy hayotga aralashish uchun birinchi qadamni tashladilar. Bu qadam ayollarning 1923-yilda Nezihe Muhittin rahbarligida birinchi ayollar partiyasi “Ayollar Xalq partiyasi”ni tashkil etish istagidir. Biroq, 1909-yilgi saylov qonuni tufayli partiya tuzishga urinish faqat uyushma bilan yakunlandi.
Jane D. Hartley
Shaxsiy hayoti
Hartley investitsiya bankiri va Evercore Partners bosh direktori Ralph Schlosstein bilan turmush qurgan. Ularning ikki farzandi bor. U 10 yildan ortiq vaqtdan beri Xalqaro aloqalar boʻyicha kengash aʼzosi.
Ayollar huquqlari harakati
Turkiyada ayollarning ovoz berish huquqi
1923-yil 29-oktabrda respublika eʼlon qilingandan soʻng, 1924-yil 3-martda “Taʼlimni birlashtirish toʻgʻrisida”gi qonun qabul qilindi va xotin-qizlarning ijtimoiy sohaga kirishiga qaratilgan huquqiy-tarkibiy chora-tadbirlar tezlashdi. Ushbu qonun e'lon qilingan kundan boshlab barcha ta'lim muassasalari Xalq ta'limi vazirligiga bo'ysundi va qizlar ta'lim olishda o'g'il bolalar bilan bir xil huquqlarga ega. 1930-yilda qabul qilingan Munitsipalitet qonuni bilan ayollar ham saylash va saylanish huquqiga ega edilar.
1933-yilda Qishloq qonuniga o'zgartirish kiritilib, ayollarga qishloqlarda muhtar bo'lish va ehtiyojlar kengashiga saylanish huquqi berildi. 1934-yili konstitutsiyaga kiritilgan oʻzgartirish tufayli ayollarga saylash va saylanish huquqi berildi va Turkiya Oliy Millat Majlisida ilk ayol deputatlar oʻrin oldi.
Mufide İlhan 1950-yilda Mersin shahrining birinchi ayol hokimi etib saylangan.
1989-yilda Ichki ishlar vazirligi tuman hokimining imtihonlarida ayollar ham ishtirok etishi mumkinligini e'lon qildi. 1990-yilda Fuqarolik kodeksining 159-moddasi, ya’ni ayol mehnat qilish uchun eridan ruxsat olishi sharti Konstitutsiyaviy sud tomonidan bekor qilindi.
Tansu Chiller Turkiya Respublikasi tarixidagi birinchi ayol bosh vazir boʻldi va 1993-yil 25-iyunda hukumatni tuzdi. Turk ayollari saylov huquqiga 74 yil avval erishgan. Ammo 1935-yildan 2009-yilgacha parlamentga 8794 erkak deputat bilan birga atigi 236 nafar ayol kirgan. (qarang: http://en.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_kad%C4%B1n_haklar%C4%B1#Siyaset)
Prizma
right|thumb|220x220px| Uilyam Van Doren Kelli va uning ixtirosi, Prizma rangli kamerasi. Prizma Color tizimi 1913-yilda Uilyam Van Doren Kelli va Charlz Rali tomonidan ixtiro qilingan rangli kinofilmlar jarayoni edi. Dastlab, u oʻzidan oldingi Kinemacolorga oʻxshash ikki rangli qoʻshimcha rang tizimi edi.
Eksperimental
Prizma 1917-yilda kameradagi panxromatik plyonkaning bitta chizigʻida ishlaydigan toʻrtta filtrdan iborat diskdan foydalangan holda toʻrt rangli qoʻshimcha jarayondan foydalangan holda rangli kinofilmlarni namoyish etdi. Ranglar qizil, sariq, yashil va koʻk boʻlib, yorqin ranglar bilan ekranda pulsatsiyalanuvchi effektlarni oldini olish uchun toʻlqin uzunliklari bir-biriga mos keladi. Film sekundiga 26-32 kadr tezlikda suratga olingan va 32 kadr/s tezlikda proyeksiyalangan edi. Proyeksiyada ishlatiladigan disk asosan ikkita rangdan iborat boʻlib, qizil-toʻq sariq va koʻk-yashil boʻlib, toʻrt rangli jarayonga ikkita kichik toʻq rangli filtrlarni qizil sektorlardan birining ustiga va ikkita shunga oʻxshash koʻk filtrni koʻk rangdan biri ustiga qoʻyish orqali moslashtirilgan edi. Bu haqda Motion Picture News quydagicha yozadi.
Prizma I (qoʻshimcha)
Prizma-ning birinchi tizimi Kinemacolor-ga oʻxshardi, chunki kamera kamera qopqogʻiga joylashtirilgan rangli filtrlar orqali qizil-toʻq sariq va koʻk-yashil ranglarning oʻzgaruvchan ramkalarini oldi. Proyeksiyalash rangli diskni qora va oq rangli yozuv plyonkasi bilan sinxronlashda qayta ishga tushirishni oʻz ichiga oladi va doimiy koʻrish orqali ikkita ramka rangli tasvirni hosil qilish uchun ekranda birlashtiriladi.
Prizma rangida namoyish etilgan birinchi film 1917-yil 23-dekabrda Nyu-Yorkdagi 44-koʻcha teatrida " (Our Navy) Bizning dengiz floti " nomli film edi.
Tizimni umumiy qabul qilish ijobiy boʻldi, lekin aylanadigan filtr gʻildiragi texnikasi amaliy emasligini isbotladi. Filtrli gʻildirakli maxsus proyektorga ega boʻlish muammosiga qarshi turish uchun Kelli oʻz filmining muqobil ramkalarini qizil va yashil rangga boʻyashni boshladi. Biroq, burmalar, miltillash va yorugʻlikni yoʻqotish nafaqat Prizma, balki Kinemacolor tabiatining boshqa barcha qoʻshimcha tizimlarini ham bezovta qiladigan asosiy muammolar edi.
Prizma II (ayirish)
1919-yil yanvar oyida Nyu-York shahridagi Rivoli teatrida „ (Everywhere With Prizma) Hamma joyda Prizma bilan“ qisqa metrajli spektakli bilan ushbu yangi jarayon premyerasi boʻlib oʻtdi.
1921-yil fevral oyida Nyu-Yorkdagi Roxy’s Capitol teatrida yana bir Prizma filmi "(Bali, the Unknown)Nomaʼlum Bali " premyerasi boʻlib oʻtdi. Toʻrt gʻaltakli xususiyat iliq sharhlar toʻpladi.
Prizma jarayoni faqat 1922-yilda Vitagraph Studios xodimi J. Styuart Blekton oʻzining „(The Glorious Adventure in Prizma)Prizmadagi shonli sarguzasht“ badiiy filmini suratga olgandan soʻng boshlandi. Diana Manners va Viktor MakLaglen ishtirok etgan film 1922-yil aprel oyida AQShda muvaffaqiyat qozondi. Vitagraf ishlab chiqarish obroʻsiga ega boʻlgan Prizma kino ishlab chiqaruvchilarning fikrida oʻsha paytda rangli fotografiyaning choʻqqisi hisoblanardi.
Prizma 1922-yil sentabr oyida Technicolor korporatsiyasini Technicolor Prizma patentlarini buzganligi sababli sudga berdi. Biroq, Prizma oxir-oqibat ishni yutqazdi.
1923-yil aprel oyida Robert Flaherti oʻzining " Moana „ (1925) hujjatli filmining bir qismini suratga olishni umid qilib, Samoaga oq-qora kamera va rangli Prizma kamerasini olib ketdi, lekin Prizma kamerasi notoʻgʻri ishladi va rangli tasvirlar olinmadi..(Moana ortoxromatik emas, balki panxromatik qora -oq plyonka yordamida suratga olingan ikkinchi badiiy film sifatida mashhur boʻldi.)
3D filmda ishlash
Garri K. Feyrall va Robert F. Elderning 1922-yil 27-sentabrda Los-Anjelesda ochilgan “(<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/The_Power_of_Love_(1922_film)" rel="mw:ExtLink" title="The Power of Love (1922 film)" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="82">The Power of Love</a>) Sevgi kuchi " nomli 3D funksiyasi va 1922-yil dekabrida Nyu-York shahrida Lorens Hammondning televizion tizimining ochilishi bilan Kelli Prizma kamerasidan stereoskopik maqsadlarda foydalangan..Uning kamerasi yonma-yon suratga olayotganda, Kelli oʻz qurilmasiga prizmalar toʻplamini oʻrnatdi va shu tariqa oʻzining konvergentsiya nuqtasini kengaytirdi va mahsulotining anaglifik nashrini yaratish uchun qizil/koʻk rang tizimidan foydalangan. Uning yakuniy mahsuloti 1922-yil 24-dekabrda Rivolida premyerasi boʻlib oʻtgan Kellining "(Movies of the Future) Kelajak filmlari „ deb nomlangan Plasticon Pictures filmining birinchisi edi. Film asosan Nyu-York shahri, jumladan, Tayms maydoni, Nyu-York jamoat kutubxonasi va Luna parkining suratlaridan iborat edi.
Rad etish
Prizmaning soʻnggi yillari biroz samarali boʻldi. Samuel Goldwyn Prizmada Vanity Fair (1923) produserlik qildi va DW Griffit bu jarayondan oʻzining bir nechta filmlarida, jumladan, Way Down East (1920) filmida foydalangan. “Ehtiros alangalari" (1922), rejissor Grem Katts, bosh rollarda Mey Marsh va C. Obri Smit ; "Bokira malika" (1923), rejissor J. Styuart Blekton; va I Pagliacci (1923), Lillian Hall-Devis bilan hamkorlikda, Prizma filmga bir gʻaltakning bilan barcha Buyuk Britaniya ishlab chiqarish edi.
Prizmadan foydalangan soʻnggi filmlardan biri bu Janub dengizlarining Venerasi (1924) boʻlib, unda Annett Kellerman bosh rolni oʻynagan boʻlib, Prizma 55 daqiqalik filmning bir gʻaltak uchun ishlatilgan. Venera 2004-yilda Kongress kutubxonasi tomonidan qayta tiklangan.
1928-yilda Prizma Consolidated Film Industries tomonidan sotib olindi va Magnacolor (va keyinchalik Trucolor) nomi bilan qayta tiklandi. Rangli fotosuratda koʻplab patentlarga ega boʻlgan Kelli oʻzining patentlari va jihozlarini Kellining ilgʻor bosib chiqarish texnikasidan foydalangan Cinecolor kompaniyasiga sotdi. Ajablanarlisi shundaki, Cinecolor Kellining sobiq fotografi Uilyam T. Krispinel tomonidan asos solingan.
Prizma Colorda ishlangan filmlar roʻyxati
• An Afternoon With Nanki San (1921)
• Arabian Duet (1922)
• Artist's Paradise (1921)
• Bali, the Unknown (1921)
• Beautiful Things (1920)
• Bird Island (1919)
• Broadway Rose (1922)
• Butterflies (1921)
• Canoe and Campfire (1919)
• Capetown (1922)
• Catalonian Pyrenees (1919)
• China (1919)
• Children of the Netherlands (1919)
• Color Sketches (1922)
• Color-Land Review (1919)
• The Cost of Carelessness (1920)
• Danse Arabe (1922)
• Danse du Ventre (1921)
• Dawning (1921)
• Everywhere With Prizma (1919)
• Fashion Hints (1922)
• Flames of Passion (UK, 1922)
• From the Land of the Incas (1920)
• Gardens of Normandy (1921)
• The Gilded Lily (1921)
• Glacier Park (1919)
• The Glorious Adventure (UK, 1922)
• Gowns Venus Would Envy, starring Edith Varian Cockcroft (1919)
• Hagopian the Rug Maker (1920)
Igor Belanov
Igor Ivanovich Belanov (ruscha: И́горь Ива́нович Бела́нов) yoki Ihor Ivanovych Bielanov (Ігор Іванович Бєланов; 1960-yil 25-sentyabrda tugʻilgan) — sobiq ukrainalik futbolchi. U faoliyati davomida hujumchi sifatida oʻynagan.
Belanov Dynamo Kyiv klubi tarixida nomini yaratdi, beshta yirik gʻalabani qoʻlga kiritdi va 1986-yilda „Yevropaning eng yaxshi futbolchisi“ deb topildi. Keyin Germaniyada ikki jamoa bilan olti yil oʻtkazdi va unchalik muvaffaqiyat qozona olmadi.
Prizma
Prizma Colorda ishlangan filmlar roʻyxati
• Hawaii (1919)
Igor Belanov
Belanov Times jurnalining barcha davrlardagi jahon chempionatining eng yaxshi 100 nafar futbolchisi roʻyxatiga kiritilgan. U Sovet Ittifoqini bitta Jahon kubogi va bitta Yevropa chempionatida himoya qildi.
2011-yilda Belanov Oleg Bloxin va Vitaliy Staruxin bilan birgalikda „Futbol gʻalabasi“ mukofotida „Ukraina futbolining afsonalari“ deb ataldi.
Prizma
Prizma Colorda ishlangan filmlar roʻyxati
• Hawaiian Islands (1920)
Igor Belanov
Boshlanishlar va Dinamo Kiev
Jamoadoshlari Oleg Bloxin va Oleksandr Zavarov bilan birga Belanov 1985—1986-yillardagi UEFA kubogi egalari kubogida (har biri beshtadan) toʻpurarlar jadvalida yetakchilk qilgan, shu bilan birga Dynamo ikkinchi marta bu musobaqada gʻolib chiqqan. Belanov Atletico Madridga qarshi finalda (3:0) toʻliq 90 daqiqa oʻynadi.
Germaniya
1989-yilning oʻrtalarida 29 yoshli Belanov uzoq kutilgan Gʻarbiy Yevropa tomoniga oʻtishga ruxsat oldi va Germaniyaning Borussia Mönchengladbach klubi safiga qoʻshildi. Uning Bundesligadagi debyuti 1989-yilning 4-noyabrida VfB Stuttgartga qarshi safarda 4:0 hisobida magʻlubiyatga uchraganda boʻldi, jamoada Belanov bir yarim mavsum davomida atigi toʻrtta gol urib, umumiy taassurot qoldira olmadi.
Prizma
Prizma Colorda ishlangan filmlar roʻyxati
• Heidi (Heidi of the Alps) (1920)
• Here and There (1919)
Igor Belanov
Germaniya
Belanov 1991-yil yanvar oyida 2. Bundesliga vakili Eintracht Braunschweig klubiga oʻtdi. U 23-fevral kuni yangi klubida debyut qildi va uch mavsumda jami musobaqada 13 marta gol urdi, shuningdek, 1992—1993-yillarda birorta ham oʻyin oʻtkazmay, jamoa bilan quyi ligaga tushib ketdi.
Prizma
Prizma Colorda ishlangan filmlar roʻyxati
• The Heritage of the Red Man (1922)
• Ice Fields, Glaciers, and the Birth of Bergs (1919)
Igor Belanov
Xalqaro faoliyati
Jahon chempionatidagi bu oʻyin va Dynamoning UEFA kubogi egalari kubogidagi muvaffaqiyati Belanovga „Yevropaning eng yaxshi futbolchisi“ sovrinini qoʻlga kiritishga yordam berdi. U shuningdek, UEFA Euro 1988 finaliga qadar etib borib, Gollandiya bilan toʻqnash kelgan milliy terma jamoa tarkibining bir qismi edi. Final oʻyinida Gollandiyaga 2:0 hisobi bilan SSSR penalti belgiladi: Belanov buni amalga oshirdi, ammo darvozabon Hans van Breukelen kuchi bilan darvozani toʻpdan himoya qila oldi, shunday qilib, hisob asosiy vaqtga qadar 2:0 boʻlib, Gollandiyaga Yevropa chempionligini taqdim etdi. Belanov 1985—1990-yillarda 33 ta oʻyinda gʻalaba qozongan.
Oʻyin uslubi
Belanov atletikasi, xususan, yugurish tezligi va kuchli gol urishi bilan ajralib turdi. U Oleg Bloxin bilan birga barcha davrlardagi sovet futbolchilari orasida eng tezkor sprinterlardan biri edi. Biroq, Bloxinni ikkalasi ham raqobatbardosh sprinter boʻlgan ota-onasi tarbiyalagan boʻlsa-da, Belanov hech qachon rasmiy sprint mashgʻulotlarini olmagan; Shunga qaramay, u 50 metr masofani 5,7 soniyada bosib oʻtgan, bu oʻsha paytdagi jahon rekordidan atigi 0,3 soniya sekinroq hisoblanar edi.
Prizma
Prizma Colorda ishlangan filmlar roʻyxati
• The Impi (1922)
Igor Belanov
Yutuqlari
Chornomorets Odesa
Prizma
Prizma Colorda ishlangan filmlar roʻyxati
• In Nippon (1920)
Igor Belanov
Yutuqlari
Sovet Ittifoqi
Individual
Prizma
Prizma Colorda ishlangan filmlar roʻyxati
• In School Days (1920)
• An Indian Summer (1921)
• Japan (1921)
• Japanese Fishing Village (1920)
• Kilauea-The Hawaiian Volcano (1918)
• The Land of the Great Spirit (1919)
• Lest We Forget (1922)
• A Little Love Nest (1922)
• Lure of Alaska (1919)
• Magic Gems (1921)
• Marimba Land (1920)
• May Days (1920)
• Memories (1919)
• The Message of the Flowers (1921)
• Mining in Alaska (1919)
• The Mirror (1923)
• Model Girls (1919)
• Neighbor Nelly (1921)
• Oahu (1919)
• Oases of the Sahara (1923)
• Old Faithful (1919)
• Our Navy (Our Invincible Navy) (1918)
• Out of the Sea (1919)
• Picturesque Japan (1919)
• Pinto's Prizma Comedy Revue (1919)
• A Prizma Color Visit to Catalina (1919)
• The Refreshing Riviera (1920)
• Rheims (1921)
• The Sno-Birds (1921)
• So This Is London (1922)
• Sunshine Gatherers (1921)
• Swaziland South Africa (1920)
• Teddy in Glacier Land (1922)
• Vanity Fair (1923)
• Venus of the South Seas (1924) final film made in Prizma
• The Virgin Queen (UK, 1923)
• Way Down East (1920) directed by D. W. Griffith
• Way Up Yonder (1920)
• Where Poppies Bloom (1923)
• Wonderful Water (1922)
Yana qarang
• Color motion picture film
• Color photography
• List of color film systems
• List of film formats
• List of motion picture film stocks
• Technicolor
• RG color space
Génicourt-sur-Meuse
Génicourt-sur-Meuse Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meuse departamenti Verdun tumani tarkibiga kiradi.
Nomsiztepa-II (Samarqand viloyati, Qoʻshrobod tumani)
Nomsiztepa-II  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—XII asrlar. Samarqand viloyatining Qoʻshrobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Toz“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Bubble (dasturlash tili)
Bubble — Bubble Group tomonidan ishlab chiqilgan vizual dasturlash platformasi boʻlib, dasturlashdan xabari boʻlmagan odamlarga kod yozishni talab qilmasdan veb-ilovalarni yaratish imkonini beradi. Buning oʻrniga, foydalanuvchilar sahifaga elementlarni shunchaki qoʻyish va ishlash mantigʻini boshqarish uchun ishlash interfeysini chizishadi. Bubblening maqsadi kod yozmasdan veb-ilovalarni yaratishdir.
Umumiy maʼlumot
Bubblening vizual ishlab chiqish platformasi Wix va Squarespace kabi shablonga yoʻnaltirilgan veb-sayt yarativchilarga qaraganda koʻproq rivojlangan funksionallikka ega veb-saytlar va veb-ilovalarni yaratish uchun ishlatiladi. Undan kod yozishdan umuman xabari boʻlmagan startap asoschilari, maktablarda taʼlim va boshqa tashkilotlar tomonidan tijorat maqsadlarida foydalaniladi.
Bubble foydalanuvchilarga veb-ilovalarni, jumladan, Twitter kabi ijtimoiy media saytlarini, Airbnb va Uber kabi marketpleyslarni, Instacart kabi xizmatlarni va boshqalarni darsliklar orqali yaratish imkonini beradi. Bubble oʻzining API integratsiyalari, shablonlari va plaginlarini taklif qiladi. Platforma foydalanuvchilari, shuningdek, Bubble ekotizimida qurilgan yangi uchinchi tomon shablonlari, plaginlari va xizmatlarini yaratdilar.
Tarix
Bubble 2012—yil Nyu-Yorkda Emmanuel Straschnov va Josh Xaas tomonidan asos solingan. Bubble yetti yil davomida stillashtirilgan. 2019-yilda Bubble SignalFire, Neo, Nas, Erik Ries va Warby Parker, Allbirds, Okta, Garry’s asoschilaridan 6 million dollar yig‘di. „Bubble Fast“ kompaniyasi 2021—yilda eng innovatsion kompaniyalaridan biri deb topildi. Bubble veb-saytlariga, 2017—yildan 2021—yilgacha 50% dan ortiq veb-trafik sur’atlar bilan oshdi.
Istiqlol (futbol klubi, Toshkent)
„Istiqlol“ — Toshkentning sobiq oʻzbek futbol klubi. 1994-yilda tashkil etilgan, 2012-yilda qayta tashkil etilgan va 2015-yilda yana tarqatib yuborilgan.
Tarixi
2012-yilda „Istiqlol“ Oʻzbekiston chempionatining Ikkinchi ligasida oʻynay boshladi va birinchi ligaga yoʻllanmani qoʻlga kiritib, 1-oʻrinni egallagan.
2013-yilgi mavsumning dastlabki bosqichida klub „Sharq“ guruhidagi 12 ishtirokchi jamoa orasida 9-oʻrinni egalladi. Yakuniy bosqichda u yakuniy 11-oʻrinni egalladi (16 tadan).
2014-yilda „Sharq“ guruhida dastlabki bosqichda „Istiqlol“ 7-oʻrinni egallagan edi. Yakuniy bosqichda toshkentliklar 13-oʻrinni egallagan (16 ta jamoa orasida ).
Prapimporn Karnchanda
Prapimporn Karnchanda (tay: ประพิมพ์พร กาญจันดา) tay kaskadyori va kino aktrisasi. U 2004-yili Ram Thanadpojanamar'ning Night Falcon filmida debutlik qildi. Shundan keyin u bir necha filmda ijro etdi va Blood Monkey (2007) hamda „The Lady“ (2011) filmlarida oʻynagan rollari bilan kino olamida shuhrat qozondi. Hozirgi vaqtda u "Jaika Stunt Team" tashkilotida kaskadyor bo'lib ishlaydi. U 2011-yili Eng Yaxshi Kaskadyor mukofotini oldi. 2012-yilda Akaradach Boonpengga turmushga chiqdi. Bir oʻgʻli bor.
Buyrak exinokokkozi
Hozirgi vaqtda nisbatan kam, koʻproq qishloq xoʻjalik tumanlarida uchraydi. Kasallikni Taenia echinococcus gijjasi qoʻzgʻatadi. Buyrak exinokokkozi uchrashi boʻyicha jigar, oʻpka, charvi va qorin parda, mushak va taloqning zararlanishidan keyin oltinchi oʻrinda turadi. Kasallikning qoʻzgʻatuvchisini uy hayvonlari – kuchuk, mushuk tarqatadi. Koʻpincha bitta buyrak, kamdan–kam ikkala buyrak zararlanadi. Buyrak exinokokkozi bilan asosan 20 yoshdan 40 yoshgacha, koʻpincha ayollar kasallanadi.
Etiologiya va patogenezi
Odamning exinokokkoz bilan zararlanishi meʼda – ichak trakti (alimentar yoʻl), nafas yoʻllari (aspiratsion yoʻl) va jaroxat yuzasi (implantatsion yoʻl) orqali sodir boʻladi. Eng koʻp zararlanish gijja tuxumlarini yutish natijasida roʻy beradi. Ingichka ichakda onkosfera qobigʻidan ajraladi va shilliq parda orqali venoz tomirlarga kiradi. Buyrakka gijjaning pushti gematogen yoki limfogen yoʻllar bilan tushadi. Koʻpincha u arterial qon oqimi bilan buyrakning poʻstloq qavatiga kiradi. Paranefral kletchatka kam zararlanadi. Kasallikning ikkita turi farq qilinadi: bir kamerali gidatidoz kista va koʻp kamerali alveolyar exinokokkoz. Keyingi turi juda kam uchraydi.
Bir kamerali gidotidoz kista
Sekin oʻsadi va kattalashgan sari buyrak parenximasini siqadi va uni nobud qiladi. Siqilgan buyrak parenximasi chandiqli toʻqima bilan almashadi va kista atrofida biriktiruvchi toʻqimali qattiq parda hosil boʻladi, u fibroz pardaga aylanadi. Bu pardaga kistaning xitin pardasi qattiq yopishib turadi. Pardaning ichki qavatida pusht pufakchalari skolekslar bilan rivojlanadi va bu parazitar kistaning endogen oʻsishini taʼminlaydi. Agar skolekslardan qizlik pufakchalar hosil boʻlmasa, unda kista tiniq (atsefalotik) boʻladi. Lekin kista koʻpincha qizlik pufakchalarga ega boʻladi. Agar kista katta oʻlchamga yetsa, u qoʻshni aʼzolar: jigar, taloq, ichak, diafragmaga mahkam yopishib turishi mumkin. Kista buyrakning jom yoki kosachalariga zich tegib turganda, ularga boʻshalishi mumkin. Bundan tashqari, parazitar kista yiringlashga duchor boʻlishi mumkin. Yiring xitin pardani yemiradi va buyrak parenximasiga yoriladi, bu parenximada yiringli–yalligʻlanish jarayoni rivojlanishi bilan kuzatiladi. Kista uzoq muddat mavjud boʻlganda uning fibroz kapsulasi hamda xitin pardasi va nobud boʻlgan qizlik pufakchalarning ohaklanishi roʻy beradi. thumb|Vogeli Exinokokkozi
Ko'p kamerali alveolyar exinokokkoz
Parazitar kistalar kurtaklanish yoʻli bilan ekzofit proliferatsiya hisobiga oʻsadi. Bachadon pufagi boʻlmaydi; buyrak parenximasini noʻxatdan olchagacha kattalikdagi koʻplab mayda alveolalar egallagan boʻladi. Exinokokkli massaning markaziy qismida koʻpincha yemirilgan boʻshliq, ohaklangan joylar topiladi, hamma massani qattiq fibroz tortishmalar egallagan boʻladi va tashqi koʻrinishidan oʻsmaga oʻxshaydi.
Simptomlari va klinik kechishi
Gijja bilan zararlangan paytdan boshlab kasallikning klinik belgilari paydo boʻlgungacha, odatda, bir necha yil  oʻtadi. Kasallik simptomlari kistaning oʻlchamlari katta boʻlganda yoki siydik yoʻllariga yorilganda koʻzga tashlanadi. Kasallikning asosiy subyektiv belgisi bel soxasida yoki qovurgʻa ostida toʻmtoq ogʻriq boʻlishidir. Katta oʻlchamdagi kista odatda ogʻriqsiz va harakatchan, yuzasi silliq, elastik konsistensiyali yumaloq hosila koʻrinishida paypaslanadi. Kista atrofidagi aʼzolar bilan birikkanda, uning harakatchanligi cheklanadi. Kista jom boʻshligʻiga yorilganda (ochiq gidatidoz kista) kasallik buyrak sanchigʻi bilan namoyon boʻladi, bu siydik nayining ajralayotgan qizlik pufakchalari va ularning qobigʻi bilan bekilib qolganda roʻy beradi. Bunda siydikda butun qizlik pufakchalar va xitin pardaning boʻlaklari boʻladi. Bunday elementlarning qovuqga tushishi dizuriyani paydo qiladi. Ochiq gidatid kistaning yiringlashishi piuriya bilan kuzatiladi. Exinokokkozda buyrakning funksional qobiliyati kistalarning joylashishi va oʻlchamlari, ularning oʻsish intensivligiga qarab har xil darajada buziladi. Buyrak exinokokkozining yopiq turida siydikda oʻzgarishlar kuzatilmaydi, bu tashxisni qiyinlashtiradi. Kamdan – kam hollarda exinokokk kistalar qorin boʻshligʻi, ichak, plevra boʻshligʻi va hatto teri orqali tashqariga yorilishi mumkin. Kistalarning aseptik nobud boʻlishi natijasida va keyinchalik ularning jonsizlanishi bilan oʻz – oʻzidan tuzalishi kam kuzatiladi.
Tashxislash
Urib tukillatganda qizlik pufakchalarning ishqalanishi natijasida kistada paydo boʻladigan gidatidlarning dirillash simptom exinokokkoz uchun patognomik boʻladi, lekin u juda kam uchraydi. Tashxislashda Kasoni reaksiyasi muhim yordam koʻrsatadi: buyrak exinokokkozida 90 % bemorlarda bu reaksiya musbat, faqat nobud boʻlgan yoki yiringlagan kistalarda manfiy boʻladi. Sistoskopiyada zararlangan buyrakning siydik nayi ogʻizchasidan butun yoki yorilgan qizlik pufakchalar ajralishini aniqlashga baʼzan muvaffaq boʻlinadi. Ultratovush tekshirish buyraklarda, qorin parda orti kletchatkasida exinokokkoz uchun xos boʻlgan kistozli yangi hosilalarni, ularning ichidagi narsaning xarakterini, oʻzgarmagan parenxima bilan oʻzaro munosabatini aniqlash imkonini beradi, lekin ularning natijalari uning parazitar genezligini qoʻyish uchun yetarli boʻlmaydi. Buyrak exinokokkozining tashxisida rentgenologik tekshirish muhim usul hisoblanadi. Umumiy rentgenografiyada xuddi oddiy solitar kistaga oʻxshash oʻzgarish aniqlanadi. Kistalar oxaklanganda uning devoriga mos boʻlgan aylana soya koʻzga tashlanadi. Ekskretor urogrammalarda va retrograd piyelogrammada yopiq exinokokkozda oʻroqsimon soya aniqlanadi, u koʻproq buyrak parenximasining lateral qirrasida joylashadi. Kista bilan bir nechta kosachalardan bittasining qisilishi aniqlanishi mumkin, bunda oʻroqsimon soya buyrak qutblaridan bittasining yonida joylashadi. Buyrakning ochiq exinokokkozi uchun uzumning shingiliga oʻxshash yumaloq hosilalar xos, ularga qizlik pufakchalar atrofiga kontrast moddaning oqishi sabab boʻladi; kistalar boʻshligʻida kontrast moddaning soyasi gorizontal daraja bilan aniqlanadi, uning ustida gaz toʻplangan boʻladi. Fibroz parda yemirilganda kontrast modda ular orasiga va parazitar kistaga kiradi.
Differensial diagnostika
Buyrak exinokokkozini aniqlash baʼzan katta qiyinchilikni keltirib chiqaradi. Gidatlar, skolekslar va parazitning ilmogʻi siydikda faqat ochiq gidatidoz kistada aniqlanadi. Eozinofiliya faqat exinokokkoz uchun xos. Bularning hammasi buyrak exinokokkozini aniqlashni qiyinlashtiradi va uni oddiy kista, buyrak oʻsmasi, qorin parda orti oʻsmasi, gidronefroz bilan differinsial tashxislashni talab qiladi. Differensial tashxislash asosan yuqorida koʻrsatilgan buyrak exinokokkozidagi oʻziga xos rentgenologik belgilarga va Kasoni reaksiyasining natijalariga asoslaniladi.
Davolash
Buyrak exinokokkozida davolash, odatda operativ va aʼzoni saqlab qoluvchi boʻlishi lozim. Kista buyrakning biror segmentida joylashganda aʼzoni shu qismini parazitar kista bilan birga kesib olib tashlanadi, lekin katta oʻlchamdagi kistada koʻpincha bu operatsiyani bajarib boʻlmaydi. Parazitar kistani har doim ham qobigʻi bilan birga (kista enukleatsiyasi) olib tashlab boʻlmaydi. Bundan tashqari, parenximadan kuchli qon ketish havfini keltirib chiqaradi. Koʻp kamerali alveolyar exinokokkozda nefrektomiya qilinadi. Exinokokkozning oldini olish uchun kasallik uy hayvonlaridan yuqishi havfi borligi toʻgʻrisida axoli oʻrtasida sanitariya – oqartuv ishlarini olib borish lozim, qassobxonalarni puxta sanitar – veterinar nazorat qilib turish kerak.
Prognoz
Operativ davolangandan keyingi prognozlar ijobiy