cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diorama
Diorama - 1996-yilda Torben Wendt tomonidan Reutlingen shahrida tashkil etilgan nemis synthpop darkwave guruhi.
Tarix
Diorama 1996-yilda uning doimiy rahbari, musiqa va matnlar muallifi, klaviaturachi Torben Vendt tomonidan asos solingan. 1996-1998-yillarda Torben tovush bilan tajriba o'tkazdi va qorong'u to'lqinda o'zining birinchi qadamlarini qo'ydi, buning natijasida 1999-yilda Pale nomli debyut disk paydo bo'ldi. O'sha davr musiqasi klaviatura qismlarining ustunligi bilan kichik melankolik tovush bilan ajralib turadi. Torbenga Pale qo'shig'ini yozishda Diary of Dreams solisti Adrian Xates yordam berdi, uning yorlig'i Accession Records keyinchalik Dioramaning barcha albomlarini chiqaradi.
2001-yilda uzoq do'st Feliks Mark Torbenga qo'shildi va guruhning ovozi yanada elektronlashdi. 2002-2006-yillarda guruh bilan bas gitarist va bek-vokalchi Bernard Le Siguet o'ynadi va 2005 yildan beri guruh jonli barabanchi Markus Halterni sotib oldi. Bundan tashqari, 2002-yildan beri gitarachi Zash Fiddler 2005-yilda Amaroid albomining yozilishidan boshlab guruhning to'liq huquqli a'zosi bo'lgan sessiya musiqachisi sifatida ishtirok etmoqda. Ushbu tarkibda jamoa Zash Fiddler guruhni tark etgan 2005-yildan 2014-yilgacha mavjud edi. 2015-yilda uning o'rnini ilgari Feliks Markning yakkaxon loyihalarida ishtirok etgan gruziyalik gitarachi Zurab Dzagnidze egalladi. Guruh u bilan birga "Zero Soldier Army" albomini yozgan.
Diorama quyidagi asarni faqat 2010-yil mart oyida taqdim etdi. Bu Cubed nomli ettinchi studiya albomi edi. Mavzu kvartirada, cheklangan makonda hayot bilan bog'langan. 2013-yilga kelib, cheklangan nashrda tarqatilgan Even The Devil Does't Care CD-albomi nashr etiladi. Eng mashhur treklar - "Umid" va "Vays Und Antrazit".
2020-yil 23-oktabrda to‘qqizinchi raqamli Tiny Missing Fragments albomi chiqdi.
Diofant tenglamalari
Diofant tenglamalari - ikki yoki undan koʻp nomaʼlum qatnashgan, koeffitsiyentlari butun sonlar boʻlgan algebraik tenglamalar; bunda butun yoki ratsional sonlardan iborat yechimlari izlanadi. Birinchi darajali Diofant tenglamalarining umumiy nazariyasini 17-asrda yashagan fransuz matematigi Bashe yaratgan. Ferma, Eyler, Lagranj va Gauss tadqiqotlari natijasida 19-asr boshlarida ikkinchi darajali Diofant tenlamalari asosan tekshirilgan edi. Diofant tenglamalarini tekshirish usullari uzluksiz kasrlar nazariyasiga asoslangan. Diofant tenglamalari deganda nomaʼlumlari soni tenglamalari sonidan koʻp bulgan butun koeffitsiyentli algebraik tenglamalar sistemalari ham tushuniladi. Diofant tenglamalari, baʼzan, aniqmas tenglamalar deb yuritiladi.
Ajinli kalao
Ajinli kalao (Rhabdotorrhinus corrugatus) — karkidon qushlar oilasiga mansub qushlar(Bucerotidae). Ular 2013-yilgacha Aceros urugʻiga kiritilgan.
Tavsif
Qushlarning tana uzunligi 65-70 sm. Ikkala jinsda (erkak va ayol) tanasining patlari qora, dum qismi tuklarining tagidan uchdan bir qismi qora, qolgan qismi yorqinroq. Erkaklarda yuz va tomoq qismidagi patlari oq yoki sargʻish-oq, koʻz atrofidagi terisi patsiz va och koʻk, tumshugʻining pastki va ustki uch qismi sargʻish, tumshugʻining asosi qizil, pastki qismi buklgan hamda quyuq randa, tumshugʻning tepasida qizil oʻsimtasi bor. Yosh erkaklari tumshugʻi butunlay sariq rangda boʻladi. Ayollarida esa tumshugʻi deyarli butunlay sariq randa, bosh patlari qora rangda, yuzi patsiz va terisi koʻk rangda boʻladi.
Ular daraxtlar mevalari, masalan, anjir mevasi bilan oziqlanadilar.
Koʻpayish
Urgʻochisi ikki-toʻrt kun davomida 2—3 ta, kamdan-kam hollarda 4 ta tuxum qoʻyadi. Tuxum ochib chiqish muddati 29—31 kun davom etadi. Urgʻochi inkubatsiya muddati davomida inda qoladi. Joʻjalar odatda 60—76 kun davomida boqiladi.
Tarqalish
Tailand janubida, Malayziya yarim orolida, Sumatra (jumladan, va Payong orollari)da, Batu orollari va Kalimantanda tarqalgan. Yaqinda ushbu tur Kambodjaning shimoli-gʻarbiy qismida qayd etilgan. Singapurda bu tur butunlay yoʻq boʻlib ketgan.
Yassitepa (Qashqadaryo viloyati, Kasbi tumani)
Yassitepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XII—XIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kasbi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Denov” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Ajinli kalao
Tarqalish
Ular yashil hududlarda va suv bosgan nam oʻrmonlarda, dengiz sathidan 1000 metrgacha balandlikda yashaydi. Qushlar koʻpincha baland daraxtlarning tepasida qoʻnim topadi.
Margarita Nikolaeva
Margarita Nikolaevna Nikolaeva (nikohdan oldin — Petrova ; 1935-yil 23-sentyabr,, RSFSR, SSSR-1992-yil 21-dekabr, , Ukraina) — Ukraina sovet gimnastikachisi, ikki karra Olimpiya chempioni. SSSRda xizmat koʻrsatgan sport ustasi (1960).
Biografiyasi
Rita Safronyuk bilan toʻrt yil oʻqidi. U uning birinchi va yagona murabbiyi edi. Keyin sportchi murabbiyning vasiyligidan bosh tortdi
Efim Geller
Efim Petrovich Geller (Ефим Петрович Геллер, Petrovich Geller, Юхим Петрович Геллер; 1925-yil 8-mart — 1998-yil 17-noyabr) — sovet shaxmatchisi va oʻzining eng yuqori choʻqqisida jahon toifasidagi grossmeyster edi. U ikki marta (1955 va 1979-yillarda) SSSR chempionligini qoʻlga kiritgan va olti marta (1953, 1956, 1962, 1965, 1968 va 1971) Jahon chempionatiga nomzod boʻlgan. U toʻrt marta Ukraina SSR chempionligini qoʻlga kiritdi (1950, 1957, 1958 va 1959-yillarda) va 1991-yilda kattalar oʻrtasidagi jahon chempionatida birinchi boʻlib, 1992-yilda chempionlikni qoʻlga kiritdi.
Margarita Nikolaeva
Biografiyasi
1953-yilda u SSSR terma jamoasi tarkibida Buxarestdagi Yoshlar festivalida ishtirok etdi, bir yildan soʻng Budapeshtdagi Butunjahon talabalar oʻyinlarida oʻzini koʻrsatdi va sovet gimnastikachilarining Skandinaviyada gastrol safari davomida chiroyli ishtirok etdi. Margarita Nikolaeva jamoaning toʻliq aʼzosiga aylandi
Gimnastikachi va uning sobiq murabbiyi oʻrtasida jiddiy ziddiyat yuzaga keldi. Safronyuk 1956-yilgi Respublika Spartakiadasida ishtirok etish uchun Odessa jamoasini túzdi. U Nikolaevni jamoaga kiritmadi, lekin jamoa aʼzosi shaxsan chaqirildi
Efim Geller
Geller jahon chempionlari Boris Spasskiy va Anatoliy Karpovga murabbiylik qilgan. U ham muallif edi.
Yoshligi
Geller SSSRning Odessa shahrida oʻsgan va yahudiy edi. U yaxshi basketbolchi edi va shaxmatga ixtisoslashuvidan oldin jismoniy tarbiya boʻyicha doktorlik darajasini oldi. Uning eng yaxshi futbolchi sifatida rivojlanishi Ikkinchi Jahon urushi boshlanishi bilan kechiktirildi.
Margarita Nikolaeva
Biografiyasi
K.D.Ushinskiy nomidagi Odessa pedagogika institutini tamomlagan.
Ikki yil ichida u oʻz kompozitsiyalarini toʻliq yangiladi, ajoyib shaklga kirdi va Rimga borish huquqini qoʻlga kiritdi.
Efim Geller
Yoshligi
Gellerning birinchi eʼtiborga molik natijasi 1947-yilda Kievda boʻlib oʻtgan Ukraina SSR shaxmat chempionatida 9½/15 bilan oltinchi oʻrin; gʻolib Aleksey Sokolskiy boʻldi. U 1948-yil Bokuda boʻlib oʻtgan 9/15 hisobida 3-5 oʻrinlarni egalladi, bu voqeani Yuri Randviir qoʻlga kiritdi. Geller 1948-yilda Kievda boʻlib oʻtgan Ukraina SSR chempionatida 11/18 hisobida 5-8-oʻrinlarni egalladi; gʻoliblar Sokolskiy va Poliak.
Margarita Nikolaeva
Biografiyasi
Rim Olimpiadasi uchun u mustaqil ravishda muvozanat nurida mashqlarda noyob elementni tayyorladi — bir qoʻlda stend. Uning kompozitsiyasi finalda eng yuqori bahoni oldi. Faqat muvozanat chizigʻi chempioni, Chexoslovakiya jamoasining yetakchisi Yeva Bosakova Nikolaeva bilan bir xil ball oldi, ammo yaxshi dastlabki natija tufayli u oʻndan bir ochko oldinda edi. Nikolayeva toʻrtinchi oʻrinni egallab, Latinina va Muratovani oʻtkazib yubordi. Umumjamoa hisobida Larisa Latinina va Polina Astaxova bilan birgalikda Olimpiya oʻyinlari oltin medalini qoʻlga kiritdi.
U sakrashda oltin medalni qoʻshib, dunyodagi birinchi „parvoz“ sakrashini amalga oshirgan gimnastikachi boʻldi (Nikolaevaga Olimpiya jamoasiga kirishga imkon bergan sakrash premyerasi 1959-yilda SSSRXalqlar Spartakiadasida boʻlib oʻtgan).
Efim Geller
Grossmeyster
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Efim_Geller_1973.jpg/220px-Efim_Geller_1973.jpg|left|thumb| Geller 1973-yil Geller 1940-yillarning oxirida oʻz izlarini qoldira boshladi, chunki u 1949-yilda Tbilisida boʻlib oʻtgan SSSR chempionatining yarim final saralashida 11½/16 hisobida gʻalaba qozondi va shu yil oxirida finalga chiqdi. Uning finaldagi debyuti Moskvadagi URS-ch17 da shov-shuvli boʻldi; virtual nomaʼlum sifatida u faqat gʻoliblar Devid Bronshteyn va Vasiliy Smyslovni ortda qoldirib, 12½/19 bilan 3-4-oʻrinlarni egalladi. Geller Semyon Furman, Isaak Boleslavskiy, Aleksandr Kotov, Salo Flohr, final debyutanti Tigran Petrosyan, Vyacheslav Ragozin va Grigoriy Levenfish kabi taniqli futbolchilarni magʻlub etdi. Shunga qaramay, u keyingi yili yarim final bosqichiga qaytishga majbur boʻldi, ammo 1950-yilda Kievda oʻtkazilgan saralash bahsida 9/15 hisobida uchinchi oʻrinni egalladi. 1950-yil Moskvadagi URS-ch18 da Geller 9/17 ni tashkil etib, umumiy 7-10-oʻrinlarni egalladi; Pol Keres gʻolib boʻldi. Shuningdek, 1950-yilda Geller Kievda boʻlib oʻtgan Ukraina SSR chempionatida gʻolib chiqdi, bu oʻzining toʻrtta unvonidan birinchisi; u 1957-yildan 1959-yilgacha Kiyevdagi uchta voqea bilan takrorladi. 1950-yilda Geller oʻzining xalqaro debyutini Iwonicz Zdrojdagi Przepiorka memorialida 11½/19 bilan kuchli maydonda ettinchi oʻrin uchun qildi; Keres yana gʻalaba qozondi.
Margarita Nikolaeva
Biografiyasi
Tokio Olimpiadasi yilida u juda koʻp noyob elementlar va kombinatsiyalar bilan eng qiyin dasturni tayyorladi
Efim Geller
Baholash
Jeff Sonasning Chessmetrics reyting tizimiga koʻra, Geller 1963-yil may-iyul oylarida dunyoda 2-oʻrinni egallagan va 1950 va 1960-yillar davomida dunyoning birinchi oʻntaligiga kirgan. FIDE 1971-yilda Elo reyting tizimini qabul qilganidan soʻng, Geller uch marta kuchli 10 talikka kirdi: 1971-yilda (6-oʻringa teng, 2630), 1976-yilda (teng 8-oʻrin, 2620) va 1981-yilda (teng 10, 2615).
Margarita Nikolaeva
Biografiyasi
1963-yildan 1967-yilgacha Nikolaeva Odessa murabbiyi Yuriy Tixonov rahbarligida shugʻullangan. 1965-yilda u polda mashq qilish boʻyicha SSSR chempionatining bronza medali va koʻpkurash boʻyicha SSSR kubogining bronza medali sovrindori boʻldi. 1971-yilda u Odessada badiiy gimnastika sport maktabini yaratishda ishtirok etdi.
Faol sportchi sifatida u Yevgeniy Matveevning bir qator filmlarida rol oʻynagan
Margarita Nikolaeva 1992-yil 21-dekabrda vafot etdi.
2001-yilda Odessa shahar ijroiya qoʻmitasi Odessalik birinchi Olimpiya chempionini 20-asrning eng yaxshi sportchisi deb topdi.
Dipeptidlar
Dipeptidlar — ikki aminokislota qoldigʻining amid (peptid) bogʻi (—SO—NH—) orqali birikishidan xreil bulgan organik birikmalar. D.-200—300°da parchalanuvchi kristall moddalar. Suvda, suyultirilgan kislota va ishkrrlarda yaxshi, organik erituvchilarda esa oz eriydi. Oqsillar parchalanganda (gidrolizlanganda) hosil boʻladi. D. oʻz tarkibidagi aminokislotalarga xos rangli reaksiyalarni beradi. Tabiiy D., mas, karno-zin va anzerin jonivorlar tuqimalarida uchraydi. D. molekulasi kislotalar, ishqorlar yoki fermentlar taʼsirida gidrolizlanib ikkita aminokislotaga ajralishi mumkin.
Dipiramida
Dipiramida — umumiy asosga ega bulgan teng piramidalardan iborat kupyoklik. D. uchburchakli (trigonal), turtburchakli (tetragonal) va b. bulishi mumkin. Tabiatdagi baʼzi kristallar D. shaklida buladi (rasmga k,.). Kristallarda romb, trigonal, tetragonal, geksagonal (beshburchakli) va b. shakldagi D.lar uchraydi. D., baʼzan bipiramilm deb ham ataladi.
Sakız, Sincik
Sakız—Adıyaman viloyatining Sincik tumanidagi qishloq.
Tarixi
Qishloq nomi 1919-yildagi yozuvlarda Sarkiz deb qayd etilgan. Ilgari Adıyaman viloyatining Kahta tumaniga bogʻlangan qishloq,1990-yilda 3644-sonli „130 tumanni tashkil etish toʻgʻrisida“ gi qonunga muvofiq, Adıyamanning yangi tashkil etilgan Sincik tumaniga ulangan.
Seyyid Bey
Hayotiy
U 1873-yilda Izmirda tugʻilgan. Madrasa ta’limidan soʻng Istanbul universitetining huquq fakultetini tamomlagan va shu universitetda fiqhdan dars bera boshlagan. Usmonlilar parlamentiga ikki muddatga Izmir deputati etib saylangan. Respublikaning e'lon qilinishi bilan bir vaqtda Turkiyaning 2-Buyuk Millat Majlisi Xuddi shu davrda u Izmir deputati bo'ldi va tashkil etilgan vazirlar mahkamasida sud binosi o'rinbosari sifatida o'rin oldi.
1924-yil 3-martda 1-Inönü hukumatining soʻnggi kunlarida xalifalikni yoʻq qilishga qaratilgan “Halifalikning tabiati” mavzusida bugungi kunda tarixiy hisoblangan uzun nutq soʻzladi. qaror qabul qilindi. Deputat Komil Mirasning keyinchalik Mustaqillik sudida matn tayyorlashda hissasi borligi haqidagi bayonoti uning nutqi, ehtimol, jamoaviy mehnat mahsuli boʻlganidan dalolat beradi. Parlament majlisida, İsmet İnönüning xalifalikning bekor qilinishiga “xalifa Turkiyaning obro’si” yondashuvi bilan qarshi chiqishi ham bugungi kunga nazar tashlab, taktik harakat bo’lishi mumkin. Seyit Bey bu nutqida milliy suverenitet tamoyiliga asoslanib, xalifalikning bekor qilinishi islom dini uchun muammo boʻlmasligini ilgari surdi va parlamentdagi muxolifatni koʻp jihatdan ishontirdi. Ushbu hal qiluvchi nutq natijasida majlis xalifalikni bekor qildi.
1924-yil Konstitutsiyasini tayyorlashda ham muhim rol oʻynagan Seyit Bey, keyinroq qilgan baʼzi takliflari tufayli obroʻsizlanib, bosim ostida vazirlikni tark etishga majbur boʻldi. Shundan so'ng u akademiyaga qaytdi.
Keyingi yili, 1925-yil 8-martda Istanbulda vafot etdi. II. Mahmut maqbarasi U dafn etilgan.
Nirupama Sanjeev
Nirupama Sanjeev — 1976-yil 8-dekabrda tugʻilgan hindistonlik sobiq professional tennischi. 1998-yilgi Australian Open musobaqasida Sanjeev Ochiq davrda ikkinchi hind ayoliga aylandi (Nirupama Mankaddan keyin) asosiy toʻrda ishtirok etdi va Gloriya Pizzichinini magʻlub etib, birinchi boʻlib yirik oʻyinda gʻalaba qozondi. U 1998-yilda Bangkokdagi Osiyo oʻyinlarida Mahesh Bhupathi bilan hamkorlikda aralash juftliklar boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi. Sanjeev yakkalik bahslarida reytingning 200 taligiga kirgan birinchi hindistonlik ayol boʻldi.
Melitopol (Qoʻstanay viloyati)
Melitopol (Мелитополь) — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Sarikoʻl tumanidagi qishloq. Sorochinskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 396255300.
Aholisi
1999 yilda qishloq aholisi 204 kishi (91 erkak va 113 ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 169 kishi (80 erkak va 89 ayol) yashagan.
Nirupama Sanjeev
Shaxsiy hayoti
Nirupama Hindiston janubidagi Koimbatore shahrida tugʻilgan. U 5 yoshida tennis oʻynashni boshlagan va ukasi unga juda taʼsir qilgan. Uning otasi KS Vaidyanathan kriketchi boʻlib, Tamilnadu terma jamoasida Ranji kriket turnirida oʻynagan. Faoliyatining boshida unga murabbiylik qilgan. Uning birinchi tennis turniri 12 yoshgacha boʻlgan milliy turnir boʻlib, u yerda yarim finalga chiqdi va 13 yoshida 14 yoshgacha boʻlgan toifadagi birinchi milliy chempionlikni qoʻlga kiritdi. Bir yil oʻtgach, 1991-yilda u 14 yoshida Milliy ayollar unvonini qoʻlga kiritdi. U 1992—1996-yillarda ayollar oʻrtasidagi milliy chempionlikni qoʻlga kiritgan. 2000-yillarning oxirida nafaqaga chiqdi. Soʻnggi besh yil davomida Nirupama ESPN-STAR sporti uchun hind tennisi afsonasi Vijay Amritraj bilan birga ekspert sharhlovchilar guruhida boʻldi. Nirupama, shuningdek, Kaliforniyaning Bay Area shahrida tennis boʻyicha murabbiylik lagerini boshqaradi. U 2013-yil oktabr oyida oʻzining „The Moonballer“ avtobiografiyasini taqdim etdi. Hozir u Floridada qizi kabi yosh futbolchilarga ustozlik qilmoqda. 2002-yil 23-mayda u Kaliforniyaning Bay Area shahridan dasturiy taʼminot muhandisi Sanjeev Balakrishnanga turmushga chiqgan.
Faoliyati
1996-yilda u Lyuksemburgga koʻchib oʻtdi va 18 yoshida u professional tennischi boʻldi. U oʻzining birinchi WTA darajasidagi turnirini 1996-yil oktabr oyining oxirida SEAT ochiq chempionatida oʻtkazdi. U saralash bosqichida Jana Kandarrga yutqazishdan oldin ikkita oʻyinda gʻalaba qozondi. 1996-yil 17-noyabrda Sanjeev Germaniyaning Bad Gögging shahrida boʻlib oʻtgan 25 000 AQSH dollari miqdoridagi turnirning finalida Raluka Sanduni magʻlub etib, oʻzining birinchi ITF Ayollar Circuit chempionligini qoʻlga kiritdi. Sanjeev oʻzining birinchi „Katta dubulgʻa“ turnirini 1997-yilda Avstraliya Ochiq chempionatida oʻtkazdi, u erda u ikkinchi saralash bosqichida Yuka Yoshidaga yutqazib, oldingi bosqichda Petra Mandula ustidan gʻalaba qozondi.
Nirupama oʻz bazasini 1997-yilda Florida shtatining Sarasota shahriga koʻchirdi va u yerda ikki yil davomida Leander Paesning sobiq murabbiyi boʻlgan Devid O Meara bilan mashgʻulot oʻtkazdi. 1997-yil mart oyida boʻlib oʻtgan Lipton chempionatida, uning WTA darajasidagi uchinchi musobaqasi, u birinchi oʻyinida gʻalaba qozona olmadi va uni Elena Brioxovetsga yutqazdi. Bir oy oʻtgach, u birinchi marta WTA darajasidagi musobaqaning asosiy toʻr bahsida qatnashdi. Yi Jing-qian, Keyko Nagatomi va Akiko Morigami ustidan saralash bosqichida gʻalaba qozondi. Biroq, u birinchi raundda Jolen Vatanabega yutqazdi. Keyingi hafta Jakartada boʻlib oʻtgan Danamon turnirida u WTA toifasidagi ikkinchi asosiy toʻr bahsini oʻtkazdi va uni ham yutqazdi (Yuka Yoshida). Loy kort mavsumida u Internationaux de Strasbourg (Kristina Brandi) va Rolan Garros (Pak Sung Xi)ning birinchi saralash bahslarida qatnashadi. Garchi u hali ham saralashdan oʻta olmagan boʻlsa-da, Sanjeev maysa kort turnirlarida biroz yaxshiroq oʻynadi va DFS Classic (Haruka Inouega qarshi) va Uimbldon (Keyt Uorn-Gollandiyaga qarshi)dagi birinchi saralash uchrashuvlarida gʻalaba qozondi. U faqat bitta oʻyinda gʻalaba qozonib, AQSh ochiq turniriga yoʻllanmani qoʻlga kirita olmadi. 1996-97-yillar davomida Sanjeev turli sheriklar bilan juftlik bahslarida ham toʻrtta ITF unvonini qoʻlga kiritdi.
1998-yilgi Avstraliya ochiq chempionati musobaqasida Sanjeev asosiy toʻrda joker belgisi bilan taqdirlandi (uning „Katta dubulgʻa“ turnirining yakkalik bahslarida birinchi va yakunda yagona chiqishi). U zamonaviy davrda Italiyalik Gloriya Pizzichinini magʻlub etib, "Katta dubulgʻa "ning asosiy toʻr bahslarida gʻalaba qozongan birinchi hindistonlik ayol boʻldi.
Oʻsha yilning oxirida, aprel oyida u Virag Csurgo tomonidan magʻlubiyatga uchragan Makarska chempionatida ishtirok eta olmadi. U Bol Openning soʻnggi saralash bosqichida magʻlub boʻlgan boʻlsa-da, omadli magʻlub sifatida asosiy toʻrda ishtirok etdi; Biroq, u Amelie Mauresmoga qarshi uchrashuvda magʻlub boʻldi. U, shuningdek, Páginas Amarillas Open va France Open, shuningdek, Uimbldon, Bank of West Classic, Boston Cup va US Open turnirlarining saralash bosqichida magʻlub boʻldi. Keyin u 1998-yilda Bangkokdagi Osiyo oʻyinlarida Mahesh Bhupathi bilan hamkorlikda aralash juftliklar boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi.
1999-yilgi mavsumda u Thalgo ochiq chempionati va Avstraliya  ochiq chempionati musobaqalarida saralash bahslarida magʻlub boʻldi (mos ravishda Bri Rippner va Sandra Kleinovaga qarshi o'yinda). U aprel-may oylarida oʻynagan loy kort WTA musobaqalarida ishtirok eta olmadi va Portugaliya ochiq chempionati, Belgiya ochiq chempionati, Xalqaro turnirlarda Eva Bes Ostaris, Rosa Mariya Andres-Rodriges, Janet Li va Surina De Beerga yutqazdi. Biroq, AQSh Ochiq chempionatida u Tatyana Garbin va Katalin Marosiga qarshi saralashda ikkita yaxshi gʻalabaga erishdi, undan keyin Malayziya ochiq chempionatida Mirey Dittmann va Magdalena Maleevaga qarshi ikkita saralash gʻalabasi bilan yakunlandi. Tailanddagi 1997-yil Avstraliya ochiq chempionatida Tatyana Kovalchukga qarshi yana bir gʻalaba qozondi.
Oqtepa (Qashqadaryo viloyati, Kasbi tumani)
Oqtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—XII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kasbi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Denov” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Nirupama Sanjeev
Faoliyati
2000-yilgi Avstraliya Ochiq chempionatining saralash bosqichida Jaslin Xyuitt va Kimberli Poga ustidan gʻalaba qozonganidan soʻng, u Kerri-Ann Gusega qarshi oʻyinga tushadi. Rolan Garrosda u Desislava Topalovaga yutqazadi. Uimbldonda esa Vanessa Webbga magʻlub boʻladi. U saralash bosqichida Sybille Bammerga qarshi AQSH ochiq chempionatida gʻalaba qozonishga muvaffaq boʻladi. Keyin Sanjeev 2000-yilgi Sidney Olimpiadasida Hindistonni himoya qiladi va Manisha Malxotra bilan ayollar juftlik musobaqasida ishtirok etadi. Jamoa birinchi turda avstraliyalik Jelena Dokich va Renna Stubbsdan magʻlubiyat alamini totib koʻradi. 2000-yil boshida u aprel oyida Nyu-Dehlidagi gilam kortlarida oʻtkazilgan 10 000 dollarlik turnirda Sai Jayalakshmi Jayaramga qarshi gʻalaba qozonib, ikkinchi (va nihoyat oxirgi) ITF chempionligini qoʻlga kiritadi. Nirupama 2000-yilda jami toʻrtta ITF juftlik chempionligini qoʻlga kiritadi va yana ikkita finalga chiqadi va bu juftliklar boʻyicha kareradagi eng yaxshi mavsumga aylanadi.
2001-yilgi Avstraliya ochiq chempionati va Dubay tennis chempionatida Yaqin Sharq boʻyicha suzish paytida u birinchi saralash bosqichida Lenka Nemeckovaga yutqazib qoʻyadi. Ammo Martina Sucha va Liezel Xuber ustidan gʻalaba qozonib, oxirgi saralashdan oʻtishga muvaffaq boʻladi. U mavsumning boshqa „Katta dubulgʻa“larida yaxshi oʻynay olmaydi. Biroq, u 2001-yilgi Uimbldon chempionatida Rika Xiraki bilan hamkorlikda „Katta dubulgʻa“ning birinchi juftlik bahslarida gʻalaba qozonadi. Bu juftlikda Silvia Farina Elia va Iroda Toʻlaganovani magʻlub etdi. U 2001-yil aprel oyida karerasidagi soʻnggi ikkita ITF juftlik chempionligini qoʻlga kiritadi; biri Xoshimin shahrida (Manisha Malxotra bilan) va biri Florida shtatining Sarasota shahrida (Melissa Middlton bilan). 75 000 dollarlik tadbir boʻlib, uning faoliyatidagi eng katta natijasidir.
2002-yilda Sanjeev jarohati tufayli faqat bitta turnirda ishtirok etdi va AQSh ochiq chempionati saralashida yutqazdi. 2003-yilda u faqat ITF Womenʼs Circuit turnirlarida ishtirok etgan. U 2003-yil iyul oyi oxirida Kentukki shtatining Luisvil shahrida boʻlib oʻtgan ITF 50 000 AQSh dollari miqdoridagi turnirning ikkinchi saralash bosqichida Petra Ramprega yutqazib, sportdagi ilk faoliyatini yakunladi.
Sanjeev qisqa vaqt ichida professional tennisga 2009-yilda qaytdi. Olti yil ichida oʻzining birinchi oʻyinida qatnashib, u noyabr oyida Pune shahrida boʻlib oʻtgan ITF 50 000 AQSh dollari miqdoridagi NECC-ITF ayollar tennis chempionatining ikkinchi bosqichida Tamara Tanasugarnga yutqazishdan oldin Tamara Kurovichni magʻlub etdi. 2009-yilning noyabridan 2010-yilning sentyabrigacha u jami yettita ITF turnirida aralash natijalar bilan ishtirok etdi. Kaliforniyaning Redding shahrida oʻtkazilgan 25 000 dollarlik ITF turniri uning ikkala yoʻnalishdagi soʻnggi professional turniri boʻladi. Uning soʻnggi yakkalik gʻalabasi soʻnggi saralash bosqichida Brianna Morganga qarshi boʻlgan va uning soʻnggi oʻyini Amanda Makdauellga qarshi birinchi raundda magʻlubiyatga uchragan. Juftlik bahslarida Ellen Tsay bilan oʻynab, u Yawna Allen va Brittani Avgustinga qarshi birinchi davrada gʻalaba qozondi. Uning soʻnggi juftlik oʻyini keyingi turda Megan Falkon va Makall Xarkinsga magʻlub boʻladi.
U 2010-yilda Dehlida boʻlib oʻtgan Hamdoʻstlik oʻyinlarida (oktabr oyida) Hindistonni himoya qilgan. Chorak finalda Pujashri Venkatesha bilan birga Sara Boruell va Anna Smitni (Angliya) magʻlub etib, yarim finalda avstraliyalik Oliviya Rogovska va Jessika Murga yutqazib qoʻydi va shu tariqa bronza medali uchun pley-offga yoʻl oldi. Hamyurtlari Saniya Mirza va Rushmi Chakravarthiga qarshi oʻynab, toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlubiyatga uchradi. Aralash juftliklar musobaqasida u Rohan Bopanna bilan hamkorlik qildi, ammo chorak final oldidan Anastasiya Rodionova va Pol Xanli (Avstraliya) tomonidan magʻlub boʻldi.
Oʻsha oyning oxirida Sanjeev 2010-yilgi Osiyo oʻyinlarida ishtirok etish uchun Guanchjouga joʻnab ketdi va Hindiston terma jamoasida oʻynadi. Ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida Tara Iyerni ajratib, u ikkinchi bosqichda Xitoy terma jamoasi Sun Shengnan va Chjan Shuayga yutqazdi.
Sakoku
Sakoku (soʻzma-soʻz tarjimasi „zanjirlangan mamlakat“) Yaponiya Tokugava syogunatining tashqi siyosatda yakkalanish siyosati boʻlib, unga 265 yil davomida, Edo davrida (1603—1888-yillar) amal qilingan. Ushbu siyosatda Yaponiya va boshqa davlatlar oʻrtasida savdo hamda diplomatik munosabatlar taqiqlangan, oʻzaro munosabatlar keskinlashgan. Deyarli barcha chet elliklarning mamlakatga kirishi, yaponiyaliklarning esa mamlakatdan chiqishi taqiqlangan.
Siyosat 1633—1639-yillarda hukmronlik qilgan syogun Tokugava Iemitsu boshchiligidagi syogunat hukumati (yoki ) tomonidan bir qator farmonlar orqali qabul qilingan va 1853-yildan keyin Metyu Perri boshchiligidagi Perri ekspeditsiyasi Yaponiyani ochilishga majbur qilganidan soʻng yakunlangan. Kanagava konventsiyasi deb ataladigan bir qator shartnomalar orqali Amerika (va gʻarb bilan savdo aloqalari yoʻlga qoʻyilgan.
Ushbu siyosat joriy etilishidan oldin asosan cheklanmagan savdo va keng qaroqchilik davri boʻlgan. Yapon dengizchilari va savdogarlari Osiyoga sayohat qilib, baʼzan maʼlum shaharlarda Nihonmachi jamoalarini tashkil qilgan, rasmiy elchilar esa Osiyo davlatlari, Yangi Ispaniya (XIX asr boshidan Meksika nomi bilan mashhur) va Yevropaga tashrif buyurgan. Bu davr Yaponiyada istiqomat qiluvchi va Yaponiya suvlarida faol boʻlgan koʻplab xorijiy savdogarlar va qaroqchilar uchun ham qayd etilgan.
Sakoku atamasi 1801-yilda yapon astronomi va tarjimoni Tadaoning „Sakoku ron“ deb ataluvchi qoʻlyozma asaridan olingan. Shidzuki bu soʻzni XVII asrda yashagan nemis sayyohi Engelbert Kaempferning Yaponiyaga oid asarlarini tarjima qilayotganda kashf qilgan.
Yaponiya sakoku siyosati ostida butunlay yakkalanib qolmadi. Sakoku baʼzi feodal hududlar (han) tomonidan savdo va tashqi aloqalarga qatʼiy qoidalar qoʻyilgan tizim edi. Xitoy bilan Yaponiyaning gʻarbdagi Nagasaki porti orqali keng savdo aloqalari mavjud edi. Hatto bu joyda xitoyliklar uchun maxsus turar joylar ham mavjud edi. Siyosat shuni koʻrsatdiki, Yevropa bilan yagona aloqa manzili sifatida Nagasakidagi Dejimaʼda joylashgan Gollandiya faktoriyasi uchun ruxsat berilgan. Rangaku („Gollandiyani oʻrganish“) orqali Yaponiyaga gʻarbning ilmiy, texnik va tibbiy yangiliklari kirib keldi. Koreya bilan savdo Sushima domenida (hozirgi Nagasaki prefekturasining bir qismi) cheklangan va diplomatik almashinuv orqali amalga oshirilgan. Aynu xalqi bilan savdo Xokkaydodagi Matsumae domenida cheklangan va Ryukyu qirolligi bilan savdo Satsuma domenida (hozirgi Kagosima prefekturasi) amalga oshirilgan. Chet el bilan provinsiyalardagi ushbu toʻgʻridan-toʻgʻri tijorat aloqalaridan tashqari, savdo mamlakatlari Edo va Osaka qal'asidagi syōgun huzuriga muntazam ravishda missiyalar yubordilar.
Sakoku ostida savdo qilish
Sakoku davrida Yaponiya beshta sub'ekt bilan toʻrtta „darvoza“ orqali savdo qilgan. Eng kattasi Nagasaki shahridagi xususiy xitoy savdosi edi (u Ryukyu qirolligi bilan ham savdo qilgan), u yerda Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasiga ham ishlashga ruxsat berilgan. Xokkaydodagi Matsumae klan domeni (keyinchalik Ezo deb ataladigan) Aynu xalqi bilan savdo qilgan. Sushimaning So urugʻi daimyō orqali Koreyaning Choson sulolasi bilan aloqalar mavjud edi. Deyarli butun Edo davrida yarim mustaqil qirollik boʻlgan Ryukyu Satsuma domenidagi Shimazu klani daimyō tomonidan nazorat qilingan. Tashiro Kazui Yaponiya va ushbu sub'ektlar oʻrtasidagi savdo ikki turga boʻlinganligini aytadi: u „A“ guruhida Xitoy va Gollandiya mamlakatlari bilan munosabatlar Nagasakidagi Bakufuning bevosita yuridiktsiyasi ostida boʻlgan. „B“ guruhiga esa Koreya qirolligi va Ryukyu qirolligi kiritilib, ular bilan „bevosita Tsushima (So klani) va Satsuma (Simazu klani) domenlari shugʻullangan.
Yaponiyadan Koreyaga va Ryukyu qirolligiga sotilgan koʻplab mahsulotlar oxir-oqibat Xitoyga joʻnatildi. Ryukyu orollari va Koreyada savdoga mas'ul boʻlgan klanlar Yaponiya hududidan tashqarida savdo shaharchalarini qurdilar, u yerda savdo haqiqatda amalga oshirildi. Yapon sub'ektlarining ushbu savdo nuqtalariga borish va qaytish zarurati tufayli, bu chiquvchi savdoga oʻxshardi, yapon sub'ektlari asosan ekstraterritorial yerlarda xorijiy savdogarlar bilan muntazam aloqada boʻlgan. Nagasakidagi xitoylik va gollandiyalik savdogarlar bilan savdo shahardan tor boʻgʻoz bilan ajratilgan Dejima nomli orolda boʻlib oʻtdi; chet elliklar Dejimadan Nagasakiga kira olmasdilar, shuningdek, yapon fuqarolari ham maxsus ruxsatsiz Dejimaga kira olmasdilar. Orol aholisi uchun Dejimadagi sharoitlar haqoratli edi; Nagasaki politsiyasi ularni xohlagancha taʼqib qilishi mumkin edi va har doim orolni tark etishiga yoʻl qoʻymaslik uchun tor koʻprikda kuchli yapon qoʻriqchilari joylashgan edi.
Terminologiya
Sakoku davrida savdo-sotiq haqiqatda gullab-yashnagan. Munosabatlar va savdo maʼlum portlar bilan cheklangan boʻlsa-da, mamlakat yopiq emas edi. Darhaqiqat, syogunat portugaliyaliklarni siqib chiqargan boʻlsa ham, ular bir vaqtning oʻzida Gollandiya va Koreya vakillari bilan umumiy savdo hajmi zarar koʻrmasligini taʼminlash uchun munozaralar olib borishdi. Shunday qilib, bu davrning tashqi aloqalar siyosatini sakoku deb emas, balki butunlay tanho, izolyatsiya qilingan va „yopiq“ mamlakatni nazarda tutgan holda emas, balki kaikin sifatida talqin qilish tobora keng tarqalgan. Bu oʻsha paytdagi hujjatlarda ishlatilgan va xitoychadagi shunga oʻxshash haijin tushunchasidan olingan.
Qonuniy asos
Anʼanaviy ravishda syogunat barqarorlik va arxipelagdagi tinchlikka tahdid solayotgan Ispaniya va Portugaliyaning mustamlakachilik va diniy taʼsirini yoʻqotish uchun sakoku siyosatini joriy etgan va amalga oshirgan deb hisoblanadi. Janubiy Yaponiyada (asosan Kyushu) katolik dinini qabul qilganlar soni ortib borayotgani tahdid sifatida koʻrilgan muhim element edi. 1970-yillarda yapon tarixchilari tomonidan olib borilgan ishlarga asoslanib, baʼzi olimlar bu fikrni siyosiy voqelikning qisman izohi deb hisoblab, eʼtiroz bildirishdi.
Tokugavadan oldin Toyotomi Xideyoshi Ispaniyaning Filippinni bosib olishi boshlanganidan keyin Yevropalik missionerlarga qarshi chiqishni boshlagan edi va u yerda ispanlarning asta-sekin rivojlanishi Tokugavada ham dushmanlikning kuchayishiga olib keldi.
XVII asr boshlarida dengizdagi taqiqlarni bosqichma-bosqich kuchaytirish motivlarini Tokugava bakufu ichki kun tartibida koʻrib chiqish kerak deb hisobladi. Ushbu kun tartibining elementlaridan biri nafaqat ijtimoiy tinchlikni taʼminlash, balki Tokugavaning mamlakatdagi boshqa qudratli lordlar, xususan, daimyō ustidan hukmronligini saqlab qolish uchun Yaponiyaning tashqi siyosati ustidan yetarlicha nazoratni amalga oshirish edi. Bu daimyō Sharqiy Osiyo savdo aloqalaridan Sengoku davrida siyosiy taʼsir koʻrsatish uchun foydalangan, bu esa ularga harbiy kuchlarini oshirishga imkon bergan edi. Daimyōning Yaponiyaga keladigan xorijiy kemalar bilan savdo qilish yoki chet elda savdo imkoniyatlarini qoʻllash qobiliyatini cheklash orqali Tokugava bakufu hech kim bakufu ustunligiga qarshi kurashish uchun yetarlicha kuchli boʻlmasligini taʼminlay olardi. Bu Tokugava bakufu tomonidan muqobil sankin-kōtai tizimini amalga oshirishning umumiy kelishilgan mantiqiy asosiga mos kelardi.
1587-yilda savdoni asosan Toyotomi Xideyoshi nazorati ostida boʻlgan Nagasaki orqali yoʻnaltirish bakufuga soliq va yigʻimlar orqali oʻz xazinasini mustahkamlash imkonini berdi. Bu kichik masala emas edi, chunki boylikning yetishmasligi oldingi Kamakura bakufu va Muromachi bakufularni hal qiluvchi yoʻllar bilan cheklab qoʻygan edi. Savdoning taqiqlanishi yapon arxipelagidan gʻarb va nasroniylik taʼsirini olib tashlashni asosiy omili sifatida aytish mumkin, garchi bu umumiy idrok boʻlsa ham, Yaponiya tarixini biroz yevrosentrik oʻqishdir.
Shunga qaramay, nasroniylik va u bilan eng kuchli bogʻlangan ikki mustamlakachi kuch Tokugava bakufu tomonidan haqiqiy tahdid sifatida koʻrildi. 1615-yilda Toyotomi urugʻining vorislari magʻlubiyatga uchragach, Tokugava Hidetada oʻz eʼtiborini Tokugava ustunligi uchun qolgan yagona ishonchli muammoga qaratdi. Sengoku davrida qurolli buddist rohiblar tomonidan diniy chaqiriqlar odatiy hol boʻlganligi sababli, markaziy hokimiyatga nisbatan diniy muammolar bakufu tomonidan jiddiy qabul qilindi. Imperator Meysho (1629—1643-yillar) ispanlar va portugallar Yangi Dunyoga qanday joylashayotgani haqida eshitib, qattiq shubhaga bordi va Yaponiya tez orada ular egalik qiladigan koʻplab mamlakatlardan biriga aylanadi, deb oʻyladi. left|thumb| Yaponiyadagi nasroniylar oʻzlarining haqiqiy e'tiqodlarini yashirish uchun ishlatgan orqasida yashirin xochli budda haykali. Protestant ingliz va golland savdogarlari ispan va portugal missionerlarini Osiyo mamlakatlarini madaniy jihatdan hukmronlik qilish va mustamlaka qilish siyosatining bir qismi sifatida dinni tizimli ravishda tarqatishda ayblash orqali bu tushunchani kuchaytirdilar. Gollandiyaliklar va inglizlar, odatda, yaponiyaliklar tomonidan din va savdoni bir-biridan ajratish imkoniyatiga ega boʻlgan, iberiyalik hamkasblariga esa katta shubha bilan qarashgan. Ispan va portugallardan savdo-sotiqni oʻz zimmasiga olmoqchi boʻlgan gollandlar bu fikrni mustahkamlashda hech qanday muammoga duch kelmadilar. Yaponiyadagi nasroniylar soni Frensis Xaver va daimyō kabi missionerlarning saʼy-harakatlari tufayli doimiy ravishda oʻsib bordi. Sakoku joriy etishga turtki boʻlgan toʻgʻridan-toʻgʻri qoʻzgʻolon 1637—1638-yillardagi Shimabara qoʻzgʻoloni boʻlib, 40 000 kishilik, asosan nasroniy dehqonlar qoʻzgʻoloni boʻlgan. Shundan soʻng, syogunat missionerlarni qoʻzgʻolonni qoʻzgʻatganlikda aybladi va ularni mamlakatdan haydab chiqarib, oʻlim jazosi bilan dinni qatʼiy taqiqladi. Qolgan yapon masihiylari, asosan, Nagasakida, yer osti jamoalarini tuzdilar va Kakure Kirishitan deb nom oldilar.
Tashqi dunyo bilan barcha aloqalar syogunat yoki bu vazifaga tayinlangan domenlar (Tsushima, Matsumae va Satsuma) tomonidan qatʼiy tartibga solindi. Gollandiyalik savdogarlarga faqat missionerlik faoliyati bilan shugʻullanmaslik sharti bilan Yaponiyada savdoni davom ettirishga ruxsat berildi. Bugungi kunda Yaponiya aholisining nasroniy ulushi (1%) boshqa Sharqiy Osiyo mamlakatlari, jumladan Xitoy (3%), Vyetnam (7%) va Janubiy Koreya (29%)ga qaraganda ancha pastligicha qolmoqda. thumb| Taketomidagi mayoq, 1644-yilda chet el yuklarini kuzatish uchun qurilgan Sakishima mayoqlaridan biri Sakoku siyosati, shuningdek, Yaponiyaning boshqa davlatlar bilan savdosini nazorat qilish, shuningdek, Sharqiy Osiyo ierarxiyasida oʻzining yangi oʻrnini mustahkamlash usuli edi. Tokugava oʻzining kichik miqyosdagi xalqaro tizimini yaratishga kirishdi. Bunda Yaponiya dori-darmonlar kabi muhim tovarlar savdosini davom ettirishi va Xitoyga boʻysunuvchi maqomga rozi boʻlishdan qochib, Xitoyda sodir boʻlayotgan voqealar haqida muhim maʼlumotlarga ega boʻlishi mumkin edi.
Yaponiyaning Choson bilan umumiy konstruktiv rasmiy diplomatik munosabatlari Koreya tomonidan Yaponiyaga muntazam elchilarni (Tongsinsa) joʻnatish imkonini berdi. Sushima va Koreya oʻrtasidagi jadal savdo, shuningdek, Pusanda yaponlarning mavjudligi bilan bir qatorda, Yaponiya Edo davrida Xitoyning madaniy, intellektual va texnologik oʻzgarishlariga kirishga imkon berdi. Dengiz taqiqlarining eng qatʼiy versiyalari eʼlon qilingan paytda, Min sulolasi Xitoyning katta qismi ustidan nazoratini yoʻqotgan va Yaponiyaning Min yoki Sin hukumatlari bilan rasmiy diplomatik munosabatlarni davom ettirishi keraksiz va ehtimol istalmagan ham edi. Chunki Xitoyda imperator qonuniyligi masalasi hal etilmagan edi.
Yaponiya oʻzi uchun zarur boʻlgan import tovarlarni Gollandiya bilan vositachilik savdosi va Ryukyu orollari orqali sotib olishga muvaffaq boʻldi. Shimazu klani Ryukyu orollarida yashirincha katta siyosiy taʼsir oʻrnatgan boʻlsa ham, yaponlar Ryukyu qirolligi hukmdorlarini Xitoy bilan vassal munosabatlarini saqlab qolishga undashgan. Sinlar Tayvanda Min tarafdorlarini magʻlub etgandan soʻng savdo-sotiq uchun ancha ochiq boʻldi va shuning uchun Yaponiya hukmdorlari Xitoy bilan rasmiy aloqalarni oʻrnatishga kamroq ehtiyoj sezdilar.
Sakoku uchun liberallashtirish muammolari XVIII asrda Yaponiya elitasidan kelib chiqqan, ammo ular hech qanday natija bermagan. Keyinchalik sakoku siyosati Yaponiya mineral resurslari, masalan, kumush va misning tashqi dunyoga toʻliq eksportiga qarshi asosiy himoya vositasi edi. Biroq, Nagasaki orqali kumush eksporti syogunat tomonidan barcha eksportni toʻxtatilguncha nazorat qilingan boʻlsa-da, Koreya orqali kumush eksporti nisbatan yuqori miqdorda davom etdi.
Bu davrda Yaponiyaning gʻarb texnologiyasidan xabardor boʻlish usuli, Dejima orqali olingan golland tilidagi tibbiy va boshqa matnlarni oʻrganish edi. Bu XVIII asr oxirida Rangaku (Gollandiya tadqiqotlari) nomi bilan mashhur boʻlgan rivojlanish vositasiga aylandi. Mamlakat ochilib, sakoku siyosati barbod boʻlgach, u usul ham eskirdi. Shundan soʻng koʻplab yapon talabalari (masalan, Kikuchi Dairoku) xorijiy mamlakatlarga oʻqishga yuborildi va koʻplab chet ellik xodimlar Yaponiyada ishga joylashtirildi.
Sakoku bilan bogʻliq siyosat Kommodor Perry tomonidan qoʻyilgan talablarga javoban Kanagava Konventsiyasi bilan yakunlandi.
Sakoku davri qiyinchiliklari
XVII, XVIII va XIX asrlarda gʻarb kuchlarini kengaytirish orqali Yaponiyaning yopiqligini tugatishga qaratilgan koʻplab yakka urinishlar qilingan. Amerika, Rossiya va Fransiya kemalari Yaponiya bilan aloqa oʻrnatishga harakat qilishdi, ammo rad etildi.
Bu muvaffaqiyatsiz urinishlar 1853-yil 8-iyulda AQSh harbiy -dengiz kuchlari komandori Metyu Perri toʻrtta harbiy kemasi : Missisipi, Plimut, Saratoga va Suskehanna bilan Edo koʻrfaziga (Tokio) kirib, oʻz kemalarining tahdidli kuchini namoyish etguniga qadar davom etdi. U Yaponiyadan gʻarb bilan savdo qilish uchun ochiq boʻlishni talab qildi. Ushbu kemalar kurofune (qora kemalar) sifatida tanildi.
Izolyatsiyaning tugashi
left|thumb|300x300px| Komodor Perri flotining 1854-yilda Yaponiyaga ikkinchi tashrifi. Keyingi yili Kanagava konventsiyasini imzolash uchun (1854-yil 31-mart) Perri sakkizta kema bilan qaytib keldi va Syogunni Yaponiya va Qoʻshma Shtatlar oʻrtasida rasmiy diplomatik munosabatlar oʻrnatgan "Tinchlik va doʻstlik shartnomasi " ni imzolashga majbur qildi. Buyuk Britaniya 1854-yil oxirida Angliya-Yaponiya doʻstlik shartnomasini imzoladi.
1852—1855-yillarda Rossiya dengiz floti admirali Yevfimiy Putyatin syogundan Rossiya uchun qulay savdo shartlarini olishga bir necha bor urindi. 1853-yil iyun oyida u Nagasaki koʻrfaziga tashqi ishlar vaziri Karl Nesselrodening maktubini olib keldi va Tanaka Hisashigega Yaponiyada birinchi marta koʻrilgan bugʻ dvigatelini koʻrsatdi. Uning saʼy-harakatlari 1855-yil fevralda Shimoda shartnomasini imzolash bilan yakunlandi.
Besh yil ichida Yaponiya boshqa gʻarb davlatlari bilan ham shunday shartnomalar imzoladi. Harris shartnomasi 1858-yil 29-iyulda AQSh bilan imzolandi. Ushbu "Ansey shartnomalari " yapon ziyolilari tomonidan tengsiz, qurolli diplomatiya orqali Yaponiyaga majburlangan va gʻarbning Yaponiyani qitʼani egallab olgan imperializmga tortish istagining belgisi sifatida keng koʻrib chiqildi. Boshqa chora-tadbirlar qatorida, ular gʻarb davlatlariga import bojlari va barcha tashrif buyurgan fuqarolariga ekstraterritoriallik huquqini soʻzsiz berishdi. Ular XX asr boshlarigacha Yaponiyaning gʻarb bilan munosabatlarida ogʻriqli nuqta boʻlib qolaverdi.
Gʻarbga missiyalar
thumb| Nadarning oʻgʻli, 1863-yilda Yaponiyaning Yevropadagi Ikkinchi elchiligi a'zolari bilan suratga olingan. Nadar tomonidan suratga olingan. gʻarb sivilizatsiyasini oʻrganish, shartnomalarni qayta koʻrib chiqish, tashqi savdoga shaharlar va portlarning ochilishini kechiktirish uchun Bakufu tomonidan chet elga bir nechta missiyalar yuborildi.
Yaponiyaning Qoʻshma Shtatlardagi elchiligi 1860-yilda Kanrin Maru kemasi bortida yuborilgan.
1861-yildagi Susima voqeasida rus floti xorijiy davlatlar bilan tashqi savdo uchun rasman ochilmagan portni majburan ochishga harakat qildi, ammo u inglizlar yordamida qaytarildi.
1862-yilda Yevropaga elchilik, 1863-yilda esa Yevropaga ikkinchi elchilik yuborildi. Yaponiya ham delegatsiya yubordi va 1867-yilda Parijda boʻlib oʻtgan Jahon koʻrgazmasida qatnashdi.
Syogunatdan farqli boshqa missiyalar ham Yevropaga yuborilgan, masalan, Choshu Beshligi va Satsuma fiefining missiyalari.
Dipleurula
Dipleurula (di... va yun. pleura — tomon, yon) — ninaterililar va ichak bilan nafas oluvchilarning ikki tomonlama simmetriyali pelagik lichinkasi. Tanasi oval, orqa tomoni boʻrtiq, qorin tomoni botib kirgan. Tanasining ogʻizoldi qismida kipriklari, egilgan boshlangʻich ichagi, ogʻiz va anal teshiklari boʻladi. Selomik xaltachalari 3 juft. Ninaterililar D. lichinkasi rivojlanib exinopluteus (dengiz tipratikanlarila), ofiopluteus (ofiuralarda) bipinnariya, soʻngra braxiolyariya (dengiz yulduzlaripa), aurikulyariya va deliolyariya (goloturiyalarda), bochkasimon lichinka (dengiz nilufarlaripya) yoki tornariyaga (ichak bilan nafas oluvchilarda) aylanadi (yana qarang Lichinka).
Diplodok
Diplodok (Diplodocus) — qazilma holida topilgan sudralib yuruvchilar urugʻi. Dinozavrlar guruhiga kiradi. Shim. Amerikaning yura qatlamidan topilgan. Boʻyi 25 m ga yaqin, boshi kichkina, gavdasi kalta, dumi va boʻyni uzun boʻlgan. Oʻsimliklar bilan oziqlangan bir qancha turlari maʼlum.
Brimstone
2005 yilda RAF bilan xizmatga kirgan. Bir raketaning narxi taxminan 100 ming funt (taxminan 150 ming rubl).
Dizayn
[[Fayl:Brimstone_missile.jpg|right|thumb|400x400px| Brimstone raketasining ko'rinishi va dizayni
''qisqartmalar: GOS - uy boshi IMU - inertial o'lchash moslamasi'']]
Umumiy ma'lumot
Dastlab, raketa AGM-114 Hellfire lazerining asl nusxasi bo'lib, lazer qidiruvchini millimetrli to'lqinli radio qidiruvchi (94 gigagertsli) bilan almashtiradi, deb taxmin qilingan. Rivojlanish jarayonida deyarli butun raketa qayta ishlab chiqildi, natijada raketaning tashqi ko'rinishidan tashqari asl nusxa bilan hech qanday umumiyligi yo'q edi.
Brimstone tandem shaklidagi zaryadlovchi kallagiga ega (Tandem Shaped Charge (TSC) 6,3 kg bo'lib, u faol himoyadan o'tish uchun mo'ljallangan, taxminan 100 g kichikroq boshlang'ich zaryaddan foydalanadi, so'ngra asosiy zirhlarga kirish uchun 6,2 kg kattaroq va ko'proq halokatli zaryad oladi . Brimstonening hisob-kitoblariga ko'ra, u zamonaviy tanklarga qarshi AGM-65G Maverick raketasidan 3 marta va BL755 kassetali bombadan 7 barobar samaraliroqdir. Britaniya Mudofaa vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, jangda Brimstone "90 foizdan ortiq" aniqlik va ishonchlilikni namoyish etdi; Harbiy havo boshlig'i marshali ser Stiven Daltonning ta'kidlashicha, Liviyada otilgan brimstonesning 98,3% dan 98,7% gacha "biz kutganimizni to'liq bajardi".
Maqsadni belgilash va sensorlar
right|thumb|400x400px| Brimstone raketasining parvoz sxemasi Brimstone - o't o'chirish va unutish raketa turi bo'lib, qurol tizimlari xodimi tomonidan uchirishdan oldin yo'l-yo'riq ma'lumotlari yuklanadi (Weapon Systems Officer (WSO)).
Brimstone'ning asl nusxasi Afg'onistonda qurol qoidalariga ko'ra ishlatilmaydi. Shuning uchun ikki rejimli Brimstone yaratildi. Yangi raketalar STANAG 3733 standartiga muvofiq lazerli yo'riqnomaga ega bo'lib, shuningdek, millimetr to'lqinli qidiruvchini saqlab qoldi. Uchuvchi rejimlardan birini tanlashi yoki ikkalasidan bir vaqtning o'zida foydalanishi mumkin. Lazerli yo'l-yo'riq sizga zich muhitda aniq dushman nishonlarini urish imkonini beradi, millimetrli to'lqinli radar harakatlanuvchi nishonlarni urishning aniqligini ta'minlaydi. Asl bir rejimli raketalarni ishlab chiqish va sotib olish 370 million funt sterlingga tushdi, ikki rejimli versiyani ishlab chiqish qo'shimcha 10 million funt sterlingga tushdi. Daily Telegraph ikki rejimli raketalarning narxi 105 000 funt sterlingga AGM-65 Maverick narxiga teng ekanligini xabar qildi; Mudofaa vazirligi faqatgina 175 000 funt sterlinglik umumiy balans qiymatini sanab o'tadi, bu raketani ishlab chiqish va sotib olish xarajatlarini o'z ichiga oladi. Bir rejimli raketani ikki rejimli raketaga yangilash buyurtma miqdoriga qarab 35 000 funt sterlingdan 45 000 funt sterlinggacha turadi.
O'zgartirishlar
Brimstone raketasining birinchi yer uchirishlari 1999 yil avgustda, keyin esa 2000 yil sentyabrda amalga oshirilgan. keyin Tornado GR4 hujumchi samolyotidan birinchi havo uchirildi. right|thumb|400x400px| Ikki rejimli qidiruvchi bilan Brimstone raketasi (Dual-Mode Brimstone, Brimstone 2, Brimstone 3 modifikatsiyalari)
Brimstone 2 (nayza 2)
2010 yil mart Brimstone RAF Selektiv Precision Effects At Range (SPEAR) Capability 2 Blok 1 dasturi uchun asos sifatida tanlangan. Raketaning xarakteristikalari sezilarli darajada yaxshilandi. Urush kallagi va raketa dvigateli sezgir bo'lmagan o'q-dorilar kontseptsiyasining bir qismi sifatida o'zgartirildi. Brimstone 2 takomillashtirilgan millimetrli to'lqin izlovchi (izlovchi), yanada modulli dizayn va "ko'tarilgan diapazon va ta'sir doirasi orqali unumdorlikni umumiy oshirish", shu jumladan "200 dan ortiq" uchun samolyot korpusi va dasturiy ta'minotini yaxshilashga ega. maksimal diapazonda % ortish.
2013 yil oktyabr oyida beshta ishga tushirilgan bir qator sinovlar tartibsiz yo'lda soatiga 110 km tezlikda harakatlanayotgan pikapga muvaffaqiyatli ta'sir qilish bilan yakunlandi.
2016 yil iyul oyida Brimstone 2 raketasi sezgir bo'lmagan raketa dvigateli va jangovar kallak bilan yanada takomillashtirildi. U Tornado GR4 ga muvaffaqiyatli integratsiya qilingan va Eurofighter Typhoon va AH-64E Apache da sinovdan o'tgan.
2016 yil fevral oyida Tornado GR4 bilan integratsiya sinovi "turli dizayndagi, juda kichik tez harakatlanuvchi transport vositasi va qurol tizimining ishlash diapazoni chekkasidagi nishonlarga" 11 ta raketani o'qqa tutdi. Umuman olganda, 91% yoki 11 ta ishga tushirishdan 10 tasi muvaffaqiyatli bo'ldi; Nishonga tegmagan yagona raketa juda qisqa masofadan otish bilan shug'ullangan, bunda yarim faol lazer boshi va qidiruvchi nishonni samarali qulflash uchun etarli vaqtga ega emas edi. 2016 yil iyul oyida MBDA AH-64E Apache uchun yangi Brimstone 2 variantini taklif qildi. U uchuvchiga raketaning traektoriyasini tanlash imkoniyatini beradi, bu esa ko‘rish chizig‘idan otish (tekis traektoriya), shuningdek, yaqin to‘siqlardan qochish uchun yuqori va past parvoz profillarini amalga oshirish imkonini beradi. Kechikish, havo portlashi, zarba va yaqinlik sigortalarini o'z ichiga olgan yangi jangovar rejimlar to'plami ham kengaytirildi.