cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qabala tumani
İqlimi
İ.V.Fikrovskiy (1926) Qabala rayonining iqlimini Buyuk Kavkazning iqlimi asosıda xarakterlar ekan, bu yerning iqlimi juda murakkab boʻlib quruq subtropik iqlimdan togʻli tundra iqlimiga qadar boʻlishini taʼkidlaydi. Umuman olganda rayon hududi Ozarbayjonda Lankaran — Astara zonasıdan soʻng ikkinchi (Sheki — Zaqatala) kiruvchi subtropikdan yumshoq iqlim (moʻtadil) zonaga kiradi. Yer kurrasida mavjud boʻlgan 13 iqlim tipidan (asos va foydalanish birligi boʻyicha) 9 tasi Ozarbayjonda, jumladan 4 tasi Qabala rayonining hududi shakliga toʻgʻri keladi.
İqlimshunos olimlar tomonidan (İ.V.Fikrovskiy va A.M.Shıxlınskiy) Qabala hududi iqlim turlari quyidagilarga boʻlinadi: Qabalaning aqroiqlim (qishloq hududi iqlimi) Ozarbayjon Respublkası Milli Ilmlər Akademiyasınıng Geografiya İnstitutu tomonidan  1970-yillarning oʻrtalarıda har tomonlama tadqiq etilgan, ilmiy manbalarda bu rayonning aqroiqlimiga doir keng maʼlumotlar berilgan.Rayonning aqroiqlimini tashkil etuvchi asosiy koʻrsatgichlar  quyidagichadir.
Havonıng yillik oʻrtacha harorati 10,6 daraja, mutlaq minimum −14 darajagacha, maksimum + 37 −41 daraja, tuproq sathida esa oʻrtacha harorat  + 13 darajani tashkil etadi. Oʻrtacha yillik yogʻin miqdori 1027 mm, bugʻlanish esa  680 mm boʻlib namlik koeffetsienti  birligidan koʻp  (1,5 — a) nisbiy namlik miqdori esa 78 % tashkil etadi. Rayon hududida asosan oqroqrafik sharoitga mos shamollar esadi. Shamolning oʻrtacha tezligi 0,8 m / sant, yil davomida kuchli shamol esishi  3 kun, ,,oq yelli " kunlar  8 kun, doʻl tushgan kunlar esa ikki kunni tashkil etishi kuzatilgan.
Rayonda qor oʻrtacha 45 kunga qadar  yerda  saqlanadi. Birinchi kuz haftasi dekabrnıng II oʻnkunligida va yanvarda, oxirgi bahor haftasi esa 8-aprelni tashkil etadi. 5 0 — dan yuqori oʻrtacha yillik tempiraturalar jami 3.769 darajaga, 10 darajadan yuqori (faol) tempiraturalar jami 3.361 darajaga yetadi. Bir sm 2-maydonga tushgan quyosh issiqlik (energiyasi)ning miqdorı togʻ etagi qismida 123,6 kkalga yetadi, baland togʻ qismlarida esa bu oʻsib boradi (bulutlar hisobiga). Sovuq kunlari oʻrtacha yillik miqdorı 241 kun (minimum 208, maksimum 287 kun) vegetasiya davrida 5 darajadan yuqori haroratni tashkil etadigan kunlarning soni 265 kun, 10 darajadan yuqori boʻlgan kunlarning soni esa 198 kunni hosil qiladi. Professor A.J.Ayyubov (1978) Ozarbayjon Respublkası hududida olib borgan aqroiqlim jihatidan rayonlashtirish paytida  Qabala rayoni kiruvchi Buyuk Kavkaz viloyatining janubida olti  aqroiqlim borligini koʻrsatib oʻtadi. Qayd etilgan rayonlarnıng har birining qishloq xoʻjaligi boʻyicha oʻziga xos sharoyiti mavjuddir.
İqtisodiyotı
Qabalada 2011-yilning 17-noyabrida Ozarbayjon Respublikasining Prezidenti İlhom Aliyev tomonidan Qabala Xalqaro Aeroporti ochilgan. Rayonda shuningdek tamaki, bugʻdoy va arpa yetishtiriladi, pilla saqlanadi. Rayon hududida sanoat ahamiyatiga molik gillar, slanets, ohak toshi, shagʻal, daryo toshi, arra toshi  (Nij shaharchasidan janubda toshli hududda) konlari va mineral buloqlar (Qamarvan, Shonqar, Yengicha, Solqıja va b.) mavjud. Metal rudalari (Balakan — rudali polimetal geologik maydonida joylashgan) qazib olinadi. Dubrar — Bobotogʻ qalqoni Qabala hududida, Vandam shaharchasidan 4–5 km və Laza qishlogʻidan 3 km shimolda ohaktosh konlari bor. Lekin tikqoyali togʻ relyefi bu konlarni oʻzlashtirishni qiyinlashtiradi. Vandam shaharchasi, Hazra va Seyidqıshloq qishloqlarining atroflarida (Vandam antikilida) qurilish sohasiga tegishli ohaktoshlar olinadi. Qabala shahrining shimoli — gʻarbidagi („Kavkaz“ turistik bazasınıng janubida joylashgan bu konning geologik zahiralari  7 ming yil deb belgilangan.) Kusnat, Buyuk Amilli, Chuqur Qabala Soltannuxa, Tovla, Dızaxlı, Yengicha va b. qishloqlar atroflarida ham qurilish ahamiyatiga molik boshqa ashyolar mavjud. Rayonda nomlari keltirilgan konlarni mahalliy aholi eramizdan avvalgi yillarda qurilish ishlaridagi ehtiyoji uchun oʻzlashtirganlar. 1933-yilda Vandam shaharchasining „Shahargoh“ deb nomlanuvchi hududidan qalınligi 1,8 m boʻlgan boʻz koʻmir koni topilan. Geologik zahiralari jihatidan uning iqtisodiyotga samarasi kam deb hisoblanadi.
Yashash manzilgohlari
300px|right 300px|right 300px|right 300px|right 300px|right 300px|right Qabala rayonida 1 shahar, 3 shaharcha va 60 qishloq mavjud.
Aholisi
Rayon aholisining umumiy soni 95,133 nafar (01.01.2011) boʻlib, uning 48041 nafarini erkaklar, 47092 nafarini esa ayollar tashkil etadi. Aholining 13627 nafari shaharda, 81506 nafari esa shaharcha va qishloqlarda istiqomat qiladi. Rayon boʻyicha aholining zichligi 1 km² 61,1 nafarni tashkil etadi. Oʻrtacha umr koʻrish yoshi 70 yildan koʻproqdir. Yoshı 85-dan yuqori boʻlan Qabala keksalarining soni  186 nafardir. Aholisining 73235 nafari ozarbayjonlıklar, 17 mingdən koʻprogʻi lazgilar, 4640 nafari udilər, 209 nafari turklər, 37 nafari esa boshqa millat vakillarida iboratdir.
Taniqli shaxslari
1982-yilda Angliya (London, Oxford, Kembrij, Javentry, Brington), 1987-yil AQSH (Vashington, Jorjtaun, Baltimor, Boston, Filadelfiya) universitetlarida tadqiqot ishlarini olib borgan, shuningdek dars bergan. Umuman olima dunyoning oltmishga yaqin mamlakatlaridagi ilm markazlarida boʻlib, u yerdagi taʼlim sohasidagi yangiliklar bilan tanishdi, tajriba almashdi, maʼruzalar qildi. Koʻplab mamlakatlarning bir qator ilmiy birlashmalari, qolaversa ECA (Yevropa Jamoasi Assosiasiyası)ning aʼzosi sanaladi. Bu jamiyatlarning takliflari asosida Turkiya (Anqara, İstanbul, Arzirum, Kaysari, İsparta, Sivas va b.), Shimoliy Kipr Turk Respublikası (Qazimagʻusa, Lefkosha), Yunonıston (Selanik), Olmoniya (Myunxen) davlatlarida tashkil etilgan konferensiyalarda, assembleya va kongresslarda oʻz maʼruzalari bilan ishtirok etgan. Uning ingliz tili  fonetikasıga doir olti  kitob, ellikga yaqin maqolalari chop etilgan. „20- asrning mashhur olimlari“ orasida „Muvaffaqiyat sharaf Diplomi“, „Dunyo Biografik Markazi“ tomonidan „Milleniumun Xalqaro Ayollar Naminatori“ va „2003-yilning eng yaxshi xalqaro ayol pedagogi“ singari turli mukofot va diplomlariga sazovor boʻlgan. „Yaxshi Niyat“ Xayriya İjtimoiy uyushmasining taʼsischisi va prezidentidir. Dunyo Konstitusiya va Parlamentlararo Assosiasiyasınıng (WCPA) Ozarbayjondagi aʼzosi sifatida, uning faxriy vitse-prezidentidir.
1961- yilda tibbiyot fanlari boʻyicha nomzodlik dissertasiyasini himoya qilgan. 1967- yilda dosent unvoniga loyiq koʻrilgan boʻlsa, 1970- yilda tibbiyot fanlari doktori boʻlgan. 1972-yilda unga professor unvoni berilgan. Umrining soʻnggi yilarida hozirgi Ozarbayjon Tibbiyot Universitetining asab kasalliklari kafedrasida professor lavozimida faoliyat yuritgan. Ilmiy tadqiqotlari, asosan, bosh, tomir, neyroinfeksiya, epilepsiya, neyrotravma kastaliklariga bagʻishlangan. U bir necha ilmiy anjuman va kongresslarda ishtirok etgan.
Madaniyat, taʼlim va tibbiyot muassasalari
Qabala Madaniyat Markazi faoliyat koʻrsatadi.
Moddiy-madaniy merosi
Bundan tashqari rayonda yuzdan ziyod  tarixiy va madaniyat obidalari mavjuddir. Bunga misol qilib Amili qishloqidə IV-VIII asrlarga oid alban ibodatxonasi, Bum qishloqidagi XIX asra oid masjidi,  Bayramkoxa qishloqidagi IX-XIV asrlara oid Ustacan qal’     ası, Shafili qishloqidagi XVII asrga oid maqbarani, Hamzali qishloqidagi XVI asrga oid Shıxbobo piri ziyoratgohi, Komrad togʻining etagida joylashgan  Komrad piri ziyoratgohi,  Nij qishloqidagi Hojı Qarib masjidi va XIX asrda yashagan  Bolu boyning uyi va boshqalarni keltirib oʻtish lozim. Hazra qishloqidagi Shayx Badriddin va Shayx Mansur maqbaralari XV asrga oid obidalardir. Nij qishloqi yaqinidagi Yaloyli togʻi eramızdan avval III-I asrlarda insan yashagan manzilgohlardan boʻlgan. Bu davrga oid temir pichoq, xanjar, qılıch, bronzadan yasalgan uzuk, oltin sirgʻa, silliqlangan tosh va boshqa ashyolar uning qadimiy tarixidan darak berib turibdi. Ozarbayjonnıng shimol hududidagi togʻli va vodiy rayonlaridagi qadim davrga oid arxeologik madaniyati Yaloyli madaniyati deb ataladi.
Mahalliy ommaviy axborot vositalari
Sovet davrida Qabalada „Zafar“ qazetasi nashr etilgan.
Gabalacity.net
Bir guruh Qabalalik yoshlar tomonidan tayyorlangan Gabalacity.net internet sayti Qabala rayoni haqidagi maʼlimotlarni joylagan boʻlib, u rayonning turizm salohiyatini dunyoga tanitish maqsadini koʻzlagan. www.gabalacity.net
Shaar shartnomasi
1873-yilgi Shaar shartnomasi — Rossiya imperiyasi va Buxoro amirligi oʻrtasidagi doʻstlik shartnomasidir. Buxoro amiri Muzaffar tomonidan Shahrisabzda (Shaar yoki Shahar-Sabiza) imzolangan 28-sentabr (10-oktabr) va Turkiston general-gubernatori general-leytenant K. P. fon Kaufman 17-(29)-oktabrda 1873-yil Toshkentda. Anʼanaga koʻra, Shaar shartnomasining tuzilishi natijasida Buxoro amirligi haqiqatda Rossiya imperiyasining protektoratiga aylangan.
Shartnomaning maʼnosi
Shartnoma, 18 ta moddadan iborat. Ularda, rus qoʻshini tomonidan bosib olingan Xiva xonligi, hududining bir qismini Buxoro amirligiga oʻtkazishni nazarda tutadi. Rossiya imperiyasi, fuqarolarining amirlik hududidan erkin oʻtishi va rus kemalarining Amudaryo boʻylab omborlar va qarorgohlarni tashkil qilish qobiliyatiga ega boʻlishiga ruxsat berildi. Rossiya imperiyasining savdogarlari, oʻz hududi orqali uchinchi mamlakatlarga tovarlarni bojsiz tashish, amirlikda erkin savdo qilish huquqini oldilar. Shuningdek, rus savdogarlariga amirlikda, Buxoro amirligi savdogarlariga esa Turkiston general-gubernatorligi hududida savdo agentlari va karvonsaroylariga ruxsat berildi. Rossiya va amirlik fuqarolari, hunarmandchilik bilan shugʻullanishlari va ikkala davlat hududida koʻchmas mulkka egalik qilishlari mumkin edi. Amir, amirlik hududida qul savdosini toʻxtatish, rus jinoyatchilarini qabul qilmaslik majburiyatini oldi. Toshkentga, amirning doimiy elchisi tayinlandi, Rossiya hukumati amirlikda oʻzining siyosiy agentini ham tayinlashi mumkin edi.
Qabala tumani
"Qabala" gazetasi
Hozırda Qabala rayon İjro hokimiyati va redaksiya kollektivining taʼsischiligi bilan nashr etiladigan "Qabala" gazetasi 1933-yil oktabr oyınıng 15-sanasida 2 sahifalik „Bolshevik bahsi“ nomi bilan nashr etilgan. Keyinchalik „Bahs“, „Yangi hayot“, „Zafar“, „Qabala“ nomlari ostida chop etilgan gazetani bu davrlar ichida 16 ta muharirdan 3 tasi — Baba Qahramonov, Ramazon İsmoyılov va Aziz Azizov maʼlum muddatlardan soʻng ikki martadan boshqarganlar. Gazetada uzoq muddat boʻlim mudiri boʻlib ishlagan shoir Tojiddin Shohtogʻli ham bir muddat bosh muharrir boʻlganligini qayd etish lozim. Hozirda gazetada avallari boʻlim mudiri va mas’ul kotib vazifalarida ishlagan  Nodir Atakishiyev rahbarlik qiladi.
Quyi Mugʻtepa
Quyi Mugʻtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. I asr. Fargʻona viloyatining Soʻx tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Gaznov” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Temple Run
Temple Run — bu Imangi Studios tomonidan ishlab chiqilgan va nashr etilgan 3D cheksiz ishlaydigan videooʻyin. Oʻyinchi qadimiy yodgorlikni qoʻlga kiritgan va uni taʼqib qilayotgan jin maymunga oʻxshash mavjudotlardan qochib yurgan tadqiqotchini boshqaradi. Oʻyin dastlab iOS qurilmalari uchun 2011-yil 4-avgustda chiqarilgan, keyinroq Android tizimlari va Windows Phone 8 ga koʻchirilgan.
Oʻyin tanqidchilarning ijobiy sharhlari bilan tijorat muvaffaqiyatiga erishdi. Oʻyinning muvaffaqiyati Temple Run 2 ning davomiga olib keldi. Disney / Pixar bilan hamkorlik Temple Run: Brave va Temple Run: Oz va Scopely tomonidan ishlab chiqilgan uchinchi versiyasi, Temple Run: Treasure Hunters nomli uchta videooʻyiniga olib keldi. Studiyalar Imangi studiyasi bilan oʻyin orqali film yaratish haqida gaplashmoqda.
Chaouilley
Chaouilley Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meurthe-et-Moselle departamenti Nancy tumani tarkibiga kiradi.
Temple Run
Marosimlar va maqtovlar
App Storeda dastlabki chiqishidan beri oʻyinning mashhurligi shu qadar oʻsdiki, Imangi Studios Zynga dan koʻra koʻproq mashhur boʻldi. iTunes Storeda oʻyin 2011-yil dekabr oyida eng koʻp yuklab olingan 50 ta ilovalar qatoriga kiritildi va oxir-oqibat birinchi raqamli bepul iOS ilovasiga aylandi. Shuningdek, u eng koʻp daromad keltiruvchi iOS ilovasi mavqeiga yetdi. Android versiyasi chiqqanidan keyin uch kun ichida bir million marta yuklab olingan. 2014-yil iyun oyi holatiga ko‘ra Temple Run va uning davomi 1 milliard martadan ko‘proq yuklab olingan.
Navroʻz (Asht tumani)
Navroz (Наврӯз)  — Tojikiston Respublikasining Asht tumani, Oriyon jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 1 km, tuman markaziga 46 km.
Temple Run
Koʻchiruvchilar
Temple Run muvaffaqiyatidan soʻng, boshqa ishlab chiquvchilar shunga oʻxshash uslubdagi oʻyinlarni yaratdilar, masalan, Temple Guns, Temple Jump, Piggy Run, Zombie Run va Pyramid Run. Imangi Studios asoschilaridan biri Keith Shepherd ishlab chiquvchilar oʻyindan ilhomlanib, ularni oʻziga xos qiladigan qiziqarli oʻyinlarni yaratishgani maqul topdi. Biroq, Shepherd, shuningdek, ishlab chiquvchilar oʻyindan koʻplab nusxalarni toʻgʻridan-toʻgʻri koʻchirilganidan gʻazablangan edi. Bu holat hind dasturchisi Anton Sinelnikovning koʻplab nusxa koʻchirib yaratgan oʻyinlarining App Storeʼdan olib tashlanishiga olib keldi.
Chaouilley
Aholisi
117 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,4 nafar kishi.
Temple Run
Davomi va seriyalari
Temple Rundan keyin bir nechta seriyalar paydo boʻldi va Temple Run bu seriyadagi birinchi oʻyin boʻldi. Seriyadagi ikkinchi oʻyin Temple Run: Brave boʻlib, „Brave“ filmiga asoslangan seriyadir. U 2012-yil 14-iyunda Android va iOSda chiqarildi. Seriyadagi uchinchi oʻyin Temple Run 2 boʻlib, Temple Running toʻgʻridan-toʻgʻri davomi boʻlib xizmat qiladi. Temple Run 2 iOS’da 2013-yil 16-yanvarda chiqdi. Toʻrtinchi oʻyin Temple Run: Oz boʻlib, hozirda Oz the Great and Powerful filmiga asoslangan. Temple Run: Oz 2013-yil boshida chiqarilgan. Seriyadagi beshinchi oʻyin Temple Run VR boʻlib, Samsung Gear VR uchun 2014-yil 23-dekabrda chiqarilgan.
Navroʻz (Asht tumani)
Aholisi
Aholisi — 1290 kishi.
Carla MacLeod
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Karla Rae MakLeod (1982-yil 16-iyunda tug'ilgan) - Kanada milliy ayollar xokkey jamoasining nafaqadagi a'zosi. Uning otasi MacLeod sobiq Monreal Canadiens afsonasi Moris Richard bilan qarindosh edi.
O'yin karyerasi
MacLeod Alberta shtatidagi Spruce Grove shahrida tug'ilgan.MakLeod Alberta shtatining Kalgari shahridagi Bishop Carroll o'rta maktabida o'qidi.
Karla MakLeod 1999-2001-yillarda Alberta jamoasini milliy chempionatda himoya qilgan. Ikkala holatda ham MakLeod Ebbi Xoffman kubogini qo'lga kiritdi.
Viskonsin Badgers
U to'rt yil davomida Western Collegiate Xokkey Assotsiatsiyasida Viskonsin Badgers ayollar xokkey dasturi bilan o'ynadi va 03-04 va 04-05 mavsumlarida kapitan sifatida xizmat qildi. U Viskonsin shtatida Amerika Qo'shma Shtatlari ayollar olimpiya terma jamoasi murabbiyi Mark Jonson uchun o'ynagan va u erda uning etakchiligini ikkinchi murabbiyga o'xshatgan.
Viskonsinda bo'lganida, MacLeod Viskonsin Universitetining Big Ten Faxriy medali bilan taqdirlangan (sport va akademik yutuqlar e'tirofi uchun). Viskonsindagi katta yilida Makleod ikki bakalavr yordamchi murabbiylaridan biri bo'lib ishlagan. Boshqa bakalavr murabbiyi olimpiyachi Molli Engstrom edi. Makleod va Engstrom murabbiy Mark Jonsonga o'yin tasvirlarini tahlil qilishda yordam berishdi.
Kanadada Xokkey
Uning terma jamoa himoyachisi sifatidagi faoliyati 2003-yilda To'rt Millat Kubogida kumush medalni qo'lga kiritish bilan boshlangan. 2004-yilda u To'rt Millat Kubogida oltin medal uchun o'ynadi. 2005-yilda MakLeod jahon chempionatida yutgan. Bundan oldin u ketma-ket ikki yil jahon chempionati terma jamoasidan chetlashtirilgan edi. MacLeod 2005-yilda IIHF ayollar xokkey bo'yicha jahon chempionatida kumush medalni qo'lga kiritdi. 2006-yilda u Turindagi Qishki Olimpiada oʻyinlarida oʻynadi, u yerda u barcha yulduzlar nomiga sazovor boʻldi va 2006-yili Toʻrt Millat Kubogida Kanada oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2007-yilda u IIHF ayollar xokkey bo'yicha jahon chempionatida o'ynadi, u yerda Kanada dunyoning to'qqizinchi oltin medalini qo'lga kiritdi. Milliy ayollar terma jamoasiga qo'shilishdan oldin MakLeod 1999-2003- yillarda 22 yoshgacha bo'lganlar milliy terma jamoasida bo'lgan.
Murabbiylik karyerasi
2010-yil kuzida u Mount Royal universitetida yordamchi murabbiy bo'ldi. 2011–2012 Kanada ayollar milliy xokkey jamoasi mavsumida MakLeod 2011-yil avgust oyida AQShga qarshi uchta o'yindan iborat 18 yoshgacha bo'lgan milliy terma jamoada yordamchi murabbiy bo'lgan. 2012-yilning fevral oyidan boshlab u Yaponiya terma jamoasida yordamchi murabbiy sifatida ishlab kelmoqda. 2013-yil fevral oyida Yaponiya milliy xokkey ayollar terma jamoasi birinchi marta 2014-yilda Rossiyaning Sochi shahrida boʻlib oʻtadigan qishki Olimpiya oʻyinlariga yoʻllanma oldi. Yaponiya ommaviy axborot vositalari uning murabbiylik mahoratini, yoqimli xarakterini, shuningdek, bu jamoa uchun juda zarur bo'lgan o'yinni taktik jihatdan tushunishini maqtamoqda. Aytishlaricha, u o'yinchilarga xokkey mentaliteti va raqib jamoalarga bosim o'tkazadigan o'yin uslubini bergan.
2022-yil aprel oyida u xokkey bo'yicha Chexiya ayollar terma jamoasi bosh murabbiyi bo'ldi.
Iste'fo
2010-yil 14-sentyabrda Kanada xokkeyi MacLeod va boshqa uchta o'yinchi xalqaro xokkeydan nafaqaga chiqqanini e'lon qildi. Nafaqaga chiqqanidan keyin u Kanada Qirollik Bankida jamoatchilik bilan aloqalar bo'yicha ish oldi.
Belsdorf
Belsdorf Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 9,94 km2. 196 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Belsdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Gödəkdərə
Gödəkdərə (shuningdek, Gëdakdere) — Ozarbayjonning Gadabay tumanidagi qishloq. Qishloq Şəkərbəy munitsipaliteti tarkibiga kiradi.
Aşıklar, Ilgaz
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Aşıklar (Oshiqlar) — Turkiyaning Chanqiri viloyatining Ilgaz tumaniga qarashli qishloq.
Koribant
Koribant (yoki Kirbant, Κορύβας ) — koribantlar bilan bogʻliq boʻlgan qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Iasion va Kibelaning oʻgʻli. Uning xotini Kilikaning qizi Fiva. Idaning otasi. Baʼzilarga koʻra, Apollon ikkinchining otasi. Yasion va Kibelning oʻgʻli. Xotini Kilikning qizi Thebe. Idaning otasi. Baʼzilarga koʻra, Apollon II ning otasi.
Orxid oilasining oʻsimliklari uning nomi bilan atalgan — Corybas.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Kirish imkoniyatini tanlash asosida boshqarish
Kirish imkoniyatini tanlash asosida boshqarish (discretionary access control, DAC) ؘ― subyektlarning obyektga kirish imkoniyatini boshqaruv roʻyxati yoki kirish imkoniyati matritsasi asosida boshqarish. Shuningdek, kirish imkoniyatini ixtiyoriy boshqarish, kirish imkoniyatini nazoratli boshqarish va kirish imkoniyatini cheklovli boshqarish atamalari ham qoʻllaniladi.
Kirish imkoniyatiga ega „№ 1 foydalanuvchi“ subyekti faqatgina № 3 obyektiga kirish huquqiga ega boʻladi, shuning uchun ham uning № 2 obyektga yoʻllangan soʻrovi rad etiladi. „№ 2 foydalanuvchi“ subyekti № 1 va № 2 obyektlarning har ikkisiga ham kirish huquqiga ega, shuning uchun uning ushbu obyektlarga yoʻllangan soʻrovi rad etilmaydi.
Har bir juftlik (subyekt va obyekt) uchun ruxsat etilgan kirish imkoniyati turlari (oʻqish, yozish va h.k), yaʼni mazkur subyekt (individ yoki individlar guruhi) uchun aynan shu resurs (obyekt) ga kirish turlari sanab oʻtilgan aniq va ikkilanishga yoʻl qoʻyilmagan roʻyxat taqdim etilishi kerak.
Kirishni ixtiyoriy boshqarish usulini shakllantirishga bir necha hil yondashuv mavjud:
Kirish imkoniyatini tanlov asosida boshqarish — axborotni himoya qilish tizimi talablariga muvofiq, maxfiy maʼlumotlarni qayta ishlashda resurslarga kirishni cheklash siyosatining asosiy amalga oshirilish usuli hisoblanadi.
Víctor Dávila
Víctor Alejandro Dávila Zavala 1997-yil 4-noyabrda Chilining Iquique hududida tugʻilgan. Chililik futbolchi „Pachuca“ klubi va Chili terma jamoasi yarim himoyachisi, „Leon“ klubida ijara asosida oʻynaydi.
Jamoalardagi faoliyati
Davila „Huachipato“ klubining tarbiyalanuvchisi. 2014-yil 22-noyabrda u Chili Primer ligasida „Unión Española“ga qarshi debyut qildi. 2016-yilning 1-oktabr kuni „Universidad Católica“ga qarshi kechgan bahsda Viktor „Huachipato“ uchun birinchi golini urdi.
2017-yilning yozida Davila Meksikaning „Necaxa“ jamoasiga oʻtdi. 2017-yil 17-may kuni uning Meksikaning Birinchi divizionidagi „Necaxa“ klubiga qo‘shilishi rasmiylashtirildi. 29-oktabr kuni „Lobos BUAP“ga qarshi oʻyinda u Meksika Primer ligasida debyut qildi. 2018-yilning 18-fevralida „ Monterrey “ga qarshi bahsda Viktor „Necaxa“ uchun birinchi golini urdi. Oʻsha yili u Meksika kubogini qoʻlga kiritdi.
2018-yil 18-dekabrda „Pachuca“ 12 million AQSh dollari miqdorida futbolchiga pul oʻtkazganidan soʻng, u bilan shartnoma imzolanganligi eʼlon qilindi.
2020-yil 18-dekabrda futbolchi o‘zining ijtimoiy tarmoqlari orqali „Leon“ jamoasi bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. 2021-yilgi Guardanes turnirining 4-turida u „Leon“ safida o‘zining dastlabki debyutini oʻtkazdi. „Atletiko de San Luis“ga qarshi oʻyinda 17 daqiqa ichida u ikkinchi boʻlimda 2 ta golini urish orqali „dubl“ qayd etdi va natijada jamao 3:1 hisobida gʻalaba qozondi.
Xalqaro faoliyati
2017-yilda Davila Chili yoshlar terma jamoasi tarkibida Ekvadorda boʻlib oʻtgan Janubiy Amerika yoshlar chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Kolumbiya, Paragvay, Ekvador va Braziliya jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.
2018-yilning 13-oktabr kuni Davila Chili terma jamoasi safida Peruga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida debyut qildi.
Yutuqlari
"Necaxa"
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Nomsiztepa shahriston
Nomsiztepa shahriston — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI—XII asrlar. Toshkent viloyatining Chinoz tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Chinoz tumaniga kirish qismida. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Wächterpreis der Tagespresse mukofoti
Wächterpreis der Tagespresse yoki Daily Pressning gvardiya mukofoti - nemis jurnalistikasi mukofoti bo'lib, tergov reportajidagi mukammallik uchun beriladi. Sovrin birinchi marta 1969-yilda berilgan G'oliblar to'rt kishilik hakamlar hay'ati tomonidan tanlanadi va mukofot Germaniyaning Matbuot erkinligi jamg'armasi (Freiheit der Presse) tomonidan beriladi. 1970-yildan tashqari, mukofot har yili birinchi, ikkinchi va uchinchi o'rinlar bilan beriladi.
Mukofot berilgan mavzular orasida siyosiy huquqbuzarlik va suiiste'mollik, inson huquqlarining buzilishi, uyushgan jinoyatchilik, maxfiy ma'lumotlarni suiiste'mol qilish, sog'liqni saqlash muammolari va boshqalar kiradi.
Qabul qiluvchilar orasida Anton-Andreas Guha, Hans Leyendecker va Anjela Böhm bor.
White hat
White Hat Hacker  — xavfsizlik tizimlariga yordam beruvchi, yaxshi niyatda kiberxeking现场发给你，
Lllji8muuyy ,,sid14_gci550882,00.html|sarlavha=What is white hat? - a definition from Whatis.com|nashriyot=Searchsecurity.techtarget.com|kirish sanasi=2012-06-06}}. Axloqiy xakerlik — bu shunchaki kirish testidan koʻra kengroq toifani anglatish uchunو: moʻljallangan atamadir. Egasining roziligi bilan oq qalpoqli xakerlar joriy tizimdagi har qanday zaifliklarni aniqlashni maqsad qilgan boʻlishadi. Black Hat Hacker (yovuz xaker)lardan farqli oʻlaroq, bu nom antagonistik qahramonlar (kovboy) mos ravishda oq va qora shlyapa kiyib jang qilishgan G'arb filmlaridan olingan. Grey hat hacker deb nomlanuvchi uchinchi turdagi xakerlar ham mavjud. Ular yaxshi niyat bilan, lekin baʼzida ruxsatsiz buzib kirishadi.
White hat xakerlar, shuningdek, „krossovkalar va/yoki xakerlik klublari“, qizil jamoalar yoki yoʻlbars jamoalar deb ataladigan guruhlarda ham ishlashi mumkin.
Tarixi
Axloqiy xakerlik sifatida aniqlangan ilk holat AQSh havo kuchlarining „xavfsizlikni baholash“ dasturida amalga oshirilgan boʻlib, unda Multics operatsion tizimlari „ikki bosqichli (maxfiy/oʻta maxfiy) tizim sifatida potentsial foydalanish“ uchun sinovdan oʻtkazilgan. Baholash shuni koʻrsatdiki, Multics „boshqa anʼanaviy tizimlarga qaraganda sezilarli darajada yaxshiroq“ boʻlsa-da, u „nisbatan kam harakat“ bilan aniqlanishi hamda dasturiy taʼminot va protsessual xavfsizlik zaifliklariga" ega boʻlishi mumkin, deya baholangan . Mualliflar oʻzlariga tegishli boʻlgan testlarini real tarzda oʻtkazadilar. Bunda ularning natijalari tajovuzkorlikka ega boʻlishi mumkin boʻlgan kirish turlarini aniq aks ettiradi. Ular oddiy maʼlumot yigʻish mashqlarini, shuningdek, tizimning yaxlitligini buzishi mumkin boʻlgan toʻgʻridan-toʻgʻri hujumlarni oʻz ichiga olgan testlarni oʻtkazadilar. Ikkala natija ham maqsadli auditoriyani qiziqtiradi. AQSh armiyasidagi axloqiy xakerlik faoliyatini tavsiflovchi yana bir qancha tasniflanmagan hisobotlar mavjud.
1981-yilga kelib, The New York Times nashri "white hat" xakerlar faoliyatini "buzgʻunchi, ammo ijobiy „hack“ anʼanalarining bir qismi", deya taʼriflanadi. National CSS xodimi oʻzining mijozlar akkauntlarida qoʻllagan parolni buzish qurilmasi mavjudligini oshkor qilganida, kompaniya uni dasturiy taʼminotni yozgani uchun emas, balki uni tezroq oshkor etmagani uchun jazolaydi. Tanbeh maktubida shunday deyilgan edi: „''Kompaniya NCSS uchun foydani tan oladi. Shu bilan birga VP hamda katalog va fayllardagi boshqa maxfiy dasturiy taʼminotdagi xavfsizlik zaif tomonlarini aniqlash uchun xodimlarning harakatlarini ragʻbatlantiradi.''“.
Tizimlar xavfsizligini baholash uchun ushbu axloqiy xakerlik taktikasidan foydalanish gʻoyasi Dan Farmer va Wietse Venema tomonidan ishlab chiqilgan. Internet va intranetlarda umumiy xavfsizlik darajasini oshirish maqsadida ular oʻzlarining maqsadlari haqida (agar xohlasalar) xavfsizlikni buzishga qodir boʻlish uchun qanday qilib yetarli maʼlumot toʻplaganliklarini tasvirlashadi. Ular ushbu maʼlumotni qanday qilib toʻplash va nishon ustidan nazoratni qoʻlga kiritish uchun foydalanish va bunday hujumning oldini olish haqida bir qancha aniq misollar keltiradilar. Ular oʻz ishlarida qoʻllagan barcha vositalarni toʻplashadi. Ularni ishlatish uchun qulay boʻlgan bitta ilovaga birlashtirishadi va uni yuklab olishga qaror qilgan har bir kishiga tarqatishadi. Ularning Tarmoqlarni tahlil qilish uchun xavfsizlik ma'muri vositasi (Security Aministrator Tool for Analyzing Network) yoki SATAN deb nomlangan dasturi 1992-yilda butun dunyo boʻylab ommaviy axborot vositalarining katta eʼtiborini tortadi.
Uslublar
Penetratsiya testi boshidanoq dasturiy taʼminot va kompyuter tizimlariga hujum qilishga qaratilgan boʻlsa-da, portni skanerlash, tizimda ishlaydigan protokollar va ilovalardagi maʼlum kamchiliklarni oʻrganish va yamoqlarni oʻrganish (masalan, axloqiy xakerlik boshqa narsalar)'ni ham oʻz ichiga olishi mumkin. Toʻliq axloqiy xakerlik xodimlarga parol maʼlumotlarini soʻrab elektron pochta xabarlarini yuborish, rahbarlarning axlat qutilarini varaqlash va odatda maqsadlarni bilmasdan yoki roziligisiz buzish va kirishni oʻz ichiga olishi mumkin. Faqatgina bunday kattalikdagi xavfsizlikni tekshirishni soʻragan egalar, bosh direktorlar va boshqaruv kengashi aʼzolari (manfaatdor tomonlar) bilishadi. Haqiqiy hujumda qoʻllanilishi mumkin boʻlgan baʼzi halokatli usullarni takrorlashga urinish uchun axloqiy xakerlar klonlangan test tizimlarini oʻrnatishi yoki tizimlar unchalik muhim boʻlmagan hollarda tungi xakerlik qilishlari mumkin. Soʻnggi holatlarda, bu buzgʻunchiliklar uzoq muddatli firibgarlik uchun (tashkilotga insonning uzoq muddatli infiltratsiyasi uchun haftalar boʻlmasa ham, kunlar) davom ettiriladi. Baʼzi misollar orasida jamoat joylarida avtomatik ravishda ishlaydigan yashirin dasturiy taʼminotga ega USB flesh-disklar'ni saqlash kiradi. (Goʻyo kimdir kichik diskni yoʻqotib qoʻygan va beparvo xodim uni topib olib ketgandek)
Buni amalga oshirishning baʼzi boshqa usullari quyidagilardan iborat:
Ushbu usullar maʼlum xavfsizlik zaifliklarini aniqlaydi va ulardan foydalanadi. Bularga qoʻshimcha sifatida, himoyalangan tizimlarga kirish uchun xavfsizlikni chetlab oʻtishga harakat qiladi. Mutaxassislar ushbu harakat egalarini "black-hat" (yoki "grey-hat") deb ataladigan axloqiy boʻlmagan xaker buzishi mumkin boʻlgan maʼlumotlarga havola sifatida ishlatilish taxmin qilishadi. Ushbu taxmin dasturiy taʼminot va tizim "orqa eshiklarini" yashirish orqali amalga oshirilishi mumkin.
Buyuk Britaniyada qonuniylik
Pinsent Masons LLP yuridik direktori va OUT-LAW.com muharriri Struan Robertson shunday deydi: "Umuman olganda, agar tizimga kirish uchun ruxsat berilsa, xakerlik axloqiy va qonuniydir. Agar unday boʻlmasa, bu kompyuterdan notoʻgʻri foydalanish qonuni boʻyicha jinoyat hisoblanadi. Ruxsatsiz kirish parolni taxmin qilishdan tortib, kimningdir veb-pochta hisobiga yoki bankning xavfsizlik tizimiga kirishgacha boʻlgan barcha jihatlarni qamrab oladi. Kompyuterga ruxsatsiz kirish uchun maksimal jazo ikki yil qamoq jazosi va/yoki jarimaga tortilish bilan cheklanishi mumkin. Xaker maʼlumotlarni oʻzgartirsa, qattiqroq jazolar — 10 yilgacha qamoq jazosi mavjud „. Ruxsatsiz kirish, hatto koʻpchilik manfaati uchun boʻlsa ham, zaifliklarni ochib berish noqonuniydir“, deydi Robertson.''"Bizning xakerlik qonunlarimizda sizning xatti-harakatingiz katta manfaatlar uchun ekanligi haqida hech qanday himoya yoʻq. Siz ishongan narsa boʻlsa ham''", deya taʼkidlab oʻtadi u.
Bandlik
Amerika Qo'shma Shtatlari Milliy xavfsizlik agentligi CNSS 4011 kabi sertifikatlarni taklif qiladi. Bunday sertifikat tartibli, axloqiy xakerlik texnikasi va jamoaviy boshqaruvni qamrab oladi. Agressor jamoalar "qizil" jamoalar deb ataladi. Himoyachi jamoalari "koʻk" jamoalar deb ham ataladi. Agentlik 2012-yilda DEF CON orqali ishchilar yollaganida, yangi ishchilarga: „''Agar-da sizda, aytaylik, oʻtmishda oʻylamay qilgan xatolaringiz boʻlsa, xavotir olmanglar. Siz eski ishlaringiz uchun avtomatik ravishda ishga qabul qilinmayman, deb oʻylamasligingiz kerak“''.
White hat xakerlar — korxona uchun raqobatbardosh malakali ishchilardir. Chunki u korporativ tarmoq muhitini himoya qilish uchun xatolarni tekshirishga qarshi chora boʻlishi mumkin. Shunday asnoda, yaxshi xakerlar korporativ tizimlar, ilovalar va soʻnggi nuqtalarga xavfni kamaytirish uchun kutilmagan foyda keltirishi mumkin.
Kristen Wiig
Kristen Carroll Wiig (22-avgust 1973-yilda tugʻilgan)  — amerikalik aktrisa, qiziqchi, yozuvchi, film produser va ovoz aktrisasi. U New Yorkning Canandaigua shahrida tugʻilgan boʻlsa-da, bolaligi Pennsylvanianing Lancaster va New Yorkning Rochester shaharlarida oʻtgan. Keyinchalik Wiig Los Angelesga koʻchib oʻtadi va u yerda „Groundlings“ komediya truppasiga qoʻshilib, aktrisalik faoliyatini ilk bor 2003-yilda Melvin Goes to Dinner filmidagi roli bilan boshlaydi.
Bobby Barnes
David Oswald Barnes (1962-yil 17-dekabrda tug'ilgan) - sobiq ingliz professional futbolchisi, hujumchi sifatida o'ynagan. U futbol ligasida 300 dan ortiq o'yin o'tkazib,Angliyani yoshlar darajasida himoya qilgan.
Barnes 2021—2022-yilgi mavsum oxirida Professional futbolchilar assotsiatsiyasidagi faoliyatini yakunlashini e'lon qildi.
Benndorf
Benndorf Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 5,77 km2. 2251 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Benndorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Son suyagi bo'ynining varusli deformatsiyasi
Son suyagi bo'ynining varusli deformatsiyasi — Boʻyin-diafiz burchagi odatda 125-127°ga teng boʻladi. Varusli deformatsiyada bu burchak 45° gacha kamayadi.
Patogenez
Bu son suyagi boshchasining epifizar oʻsish zonasidagi rivojlanish nuqsoni bilan bogʻliq. Kasallik bola yura boshlaganidan keyin, koʻprok qizlarda aniqlanadi. Tug'ma varusli deformatsiya orttirilgan varusli deformatsiyaga qaraganda kam uchraydi. Orttirilgan varusli deformatsiya jaroxatdan, raxit, osteoxondropatiya, yalligʻlanish jarayonlarida, endokrin kasalliklar va boshqalar oqibatida kelib chikadi. Orttirilgan varusli deformatsiyada boʻyin-diafiz burchagi 80-90°ga teng boʻladi.
Klinika
Kasallik «oʻrdak yurish», bel lordozi, Trendelenburgning musbat simptomi, chanoq-son boʻgʻimida oyoq kerilishining cheklanishi va buralishi bilan namoyon boʻladi. Lekin son suyagi boshchasining tug'ma chiqishidan farqi shuki, paypaslaganda son suyagi boshchasi son uchburchagida qoʻlga seziladi.
Neumark
Neumark Germaniyaning Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Vogtlandkreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,35 km2. Aholisi — 3097 kishi (2010).
Hududi
Neumarkning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Son suyagi bo'ynining varusli deformatsiyasi
Davolash
Qoida boʻyicha jarroxlik yoʻli bilan davolanadi. Operatsiya son boʻyinchasida teshilgan kanalga to boshchasiga qadar suyak shtifi oʻtkazish va ko'ks osti osteotomiyasi qilishdan iborat. Son suyagi boʻyinchasining valgusli deformatsiyasi tug'ma boʻlishi, shuningdek poliomiyelit va raxit kasalliklari tufayli rivojlanishi mumkin. U klinik jixatdan unchalik ahamiyatga ega emas.
Ma'muriy-hududiy ob'ektlar klassifikatori (KATO)
Maʼmuriy-hududiy ob’ektlar klassifikatori (qisqartmasi: KATO - Klassifikator administrativno-territorialnix obʼektov) — tasniflagich Qozogʻiston Respublikasining maʼmuriy-hududiy ob’ektlarining tuzilishini, harakat qilish tartibini va kodekslarini belgilaydi. KATO statistika, iqtisod va boshqa sohalarda maʼmuriy-hududiy boʻlinish sharoitida maʼlumotlarning ishonchliligi, solishtirilishi hamda avtomatlashtirilgan qayta ishlanishini taʼminlash uchun moʻljallangan.
Son suyagi bo'ynining varusli deformatsiyasi
Prognoz
Operatsiyadan keyin Trendelenburg simptomi yoʻqolib, bemorlarning oqsashi toʻxtaydi. Son suyagi boshchasi deformatsiyasidan bemorlar davolangandan keyin dispanser nazoratida boʻlishi kerak. Shuni aytish kerakki, jinsiy balog'atga yetish davrida son suyagi boshchasining chala chiqishi oʻzining klinik koʻrinishlari bilan bir necha yildan soʻng rivojlanishi mumkin. Butun nazorat muddati davrida davolovchi badantarbiya mashqlari va suvda suzish tavsiya etiladi.
Estepa (Sevilla)
Estepa (Sevilla) Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Sevilla provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 191 km2. Aholisi — 12682 kishi (2010).
Charency-Vezin
Aholisi
563 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 37,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,9 km2. Dengiz sathidan 192 – 365 m balandlikda joylashgan.
Dali qal’a
Dali qal’a — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III asr. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Beruniy tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Ozod” OFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Navobod (deha, Vahdat)
Navobod (sobiq Shulmak ) — Rasht tumanidagi shaharcha.
Viktor Deryabkin
Viktor Yefimovich Deryabkin (1954-yil 11-may, Rostov viloyati, RSFSR, SSSR) — siyosiy va iqtisodiy arbob, VII chaqiriq Rossiya Federatsiyasi Federal Majlisi Davlat Dumasi deputati. „Yagona Rossiya“ fraksiyasi aʼzosi, Transport va qurilish qoʻmitasi aʼzosi.
Biografiya
1973-yilda Rostov-Don dengiz baliqchilik maktabini kema mexanikasi mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan, 1973—1976-yillarda Saxalin viloyati Nevelsk trol floti boshqarmasida uchinchi mexanik boʻlib ishlagan. Rostov-Donga qaytib, u „Krasniy floti“ taʼmirlash va texnik xizmat koʻrsatish bazasida kema taʼmirchisi (1976-1978), soʻngra usta, katta usta, uchastka boshligʻi boʻlib ishlagan.
Mitti yangi yulduz
right|thumb|250x250px| Mitti nova HT Cassiopeia portlash paytida ([[Koʻrinma yulduz kattaligi|koʻrinadigan kattaligi ~ 13,4 m) 2010-yil 12-noyabr]] Mitti yangi yulduzlar yoki U Egzaklar turidagi yulduzlar (U Gem, UG) kataklizm oʻzgaruvchan yulduzlar turlaridan biri  — yaqin qoʻshaloq yulduz tizimi boʻlib, uning tarkibiy qismlaridan biri oq mitti boʻlib, uning ustiga materiya sunʼiy yoʻldoshdan toʻplanadi. Ular klassik novalarga oʻxshaydi, chunki oq mitti davriy portlashlarda ishtirok etadi, ammo portlash mexanizmlari boshqacha: klassik yangilarda portlash termoyadroviy reaktsiya va toʻplangan vodorodning portlashi natijasidir, zamonaviy nazariya shuni koʻrsatadiki, mitti novaning portlashi — bu diskdagi gaz kritik haroratga yetganda, yopishqoqlikning oʻzgarishiga olib keladigan va moddaning bir qismi oq mitti ustiga tushadi, natijada akkretsiya diskidagi katta miqdorda energiya beqarorlik natijasidir. right|thumb|250x250px| 2010-yil 4-noyabrda paydo boʻlgan mitti yangi HT Cassiopeia ning yorugʻlik egri chizigʻi issiq nuqta tutilishi paytidagi pasayishlarni va toʻplanish diski tomonidan hosil boʻlgan koʻtarilishlarni aniq koʻrsatadi. Yangi Mittilar — KM mitti yoki subgigantdan tashkil topgan yaqin ikkilik tizimlar boʻlib, ularning chiqishi uning Roche boʻshligʻi toʻldiradi va oq mitti akkretsiya diski bilan oʻralgan. Tizimning orbital davri 0,05 dan 0,5 kungacha. Odatda, yorugʻlikning faqat kichik, baʼzi hollarda tez tebranishlari kuzatiladi, lekin vaqti-vaqti bilan tizimning yorqinligi tezda bir necha qiymatlarga oshadi va keyin bir necha kundan bir oygacha yoki undan koʻproq vaqt oraligʻida oʻz asl holatiga qaytadi. Yulduzning maʼlum bir turi uchun ketma-ket ikkita portlash orasidagi intervallar juda katta farq qilishi mumkin, ammo har bir yulduz bu intervallarning oʻrtacha qiymati bilan tavsiflanadi, yaʼni bu holatning oʻrtacha yorqinligi oʻzgarishi amplitudasiga mos kelishini anglatadi. Muntazamlik ham kuzatiladi, tsikl qanchalik katta boʻlsa, amplituda shunchalik katta boʻladi. Ushbu tizimlar koʻpincha rentgen nurlari manbalari hisoblanadi. Minimal yorugʻlikdagi tizimning spektri uzluksiz, keng vodorod va geliy emissiya liniyalari bilan. Maksimal yorqinlikda bu chiziqlar deyarli yoʻqoladi yoki sayoz yutilish chiziqlariga aylanadi. Ushbu tizimlarning baʼzilari tutilmoqda, ehtimol ularning asosiy minimumi „issiq nuqta“ tutilishi bilan bogʻliq boʻlib, u materiya akkretsiya diskidan hamroh yulduzdan oq mitti yuzasiga tushganda sodir boʻladi.
Viktor Deryabkin
Biografiya
1981-yilda Butunittifoq oziq-ovqat sanoati sirtqi institutini tamomlagan, muhandis-mexanik malakasiga ega („Sovutgich va kompressor mashinalari va qurilmalari“ mutaxassisligi). 1983—1986-yillarda Volga-Don daryosi kemachilik kompaniyasi partiya qoʻmitasi kotibining oʻrinbosari. 1986—1988-yillarda V. E. Deryabkin Qizil flot taʼmirlash va texnik xizmat koʻrsatish bazasining bosh muhandisi boʻlib ishlagan. Keyin u KPSS Rostov viloyat qoʻmitasiga ishga ketdi va u yerda ikki yil davomida instruktor va mas’ul tashkilotchi boʻlib ishladi. 1990—1996-yillarda V. E. Deryabkin Rostov kemasozlik zavodini boshqargan, RIF YoAJni boshqargan.
Mitti yangi yulduz
Yorqinlikning oʻzgarishi xususiyatlariga koʻra, mitti novalarni uch turga boʻlish mumkin:
Viktor Deryabkin
Biografiya
1997-yilda V. E. Deryabkin Rostov-Don shahrining Proletar tumani maʼmuriyati boshligʻi etib tayinlandi va 1999-yilda Shimoliy Kavkaz davlat boshqaruvi akademiyasida davlat va munitsipal boshqaruv mutaxassisligi boʻyicha qayta tayyorlashdan oʻtdi. 2002-yilda V. E. Deryabkin Rostov viloyati maʼmuriyati boshligʻi (gubernatori) oʻrinbosari — iqtisodiyot, savdo, xalqaro va tashqi iqtisodiy aloqalar vaziri etib tayinlandi.
Mitti yangi yulduz
Yangi Mittilar klassik novalardan boshqa jihatlari bilan ham farqlanadi. Ularning yorqinligi kamroq va yorqinligining oʻzgarish davrlari bir necha kundan oʻn yillargacha oʻzgarib turadi. Har bir takrorlash oraligʻida chaqnashning yorqinligi ortadi va ularning orbital davri ham ortadi, chunki moddaning toʻplanishi paytida uning bir qismi oq mitti ustiga tushadi va bir qismi orbital momentni olib tashlab, kosmosga tashlanadi. Hubble kosmik teleskopining soʻnggi tadqiqotlari shuni koʻrsatadiki, bu naqshlar mitti novalarni kosmik masofalarni oʻlchash uchun foydali standart shamlarga aylantirishi mumkin.
Viktor Deryabkin
Biografiya
2008-yil 2-mart V. E. Deryabkin IV chaqiriq Rostov viloyati Qonunchilik assambleyasining deputati etib saylangan. U „Yagona Rossiya“ Butunrossiya siyosiy partiyasining Rostov viloyati boʻlimi tomonidan ilgari surilgan nomzodlar roʻyxatining bir qismi sifatida yagona saylov okrugidan oʻtdi. 2008-yil 18-martda IV chaqiriq Rostov viloyati Qonunchilik assambleyasining birinchi yigʻilishida Viktor Yefimovich Deryabkin Rostov viloyati Qonunchilik assambleyasining raisi etib saylandi. Rostov viloyati, Proletarsk shahriga tashrif buyurganidan soʻng, u Davlat Dumasiga barcha federal tuzilmalar MFC tizimida ishlashini taklif qildi.
Mitti yangi yulduz
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Viktor Deryabkin
Biografiya
2016-yil 18-sentyabr V. E. Deryabkin Rostov viloyatining bir mandatli 0155-Volgodonsk saylov okrugi boʻyicha 7-chaqiriq Rossiya Federatsiyasi Davlat Dumasi deputati etib saylandi. Transport va qurilish qoʻmitasiga kiritilgan.
Qonunchilik faoliyati
2016-yildan 2019-yilgacha VII chaqiriq Davlat Dumasi deputati vakolatlarini amalga oshirish davomida u 21 ta qonunchilik tashabbusi va federal qonunlar loyihalariga qoʻshimchalar muallifi boʻlgan.
Davlat Dumasi deputati, „Yagona Rossiya“ fraksiyasi aʼzosi Igor Stankevich bilan birgalikda u 2020-yil dekabr oyida shoshilinch ravishda kiritilgan pul tikish bozorini tartibga solish boʻyicha qonun loyihasining hammuallifi boʻldi. Bu taklif juda munozarali boʻlib, vazirliklar va parlament doiralarida kelishmovchiliklarga sabab boʻldi. Deputatlar sport turlari boʻyicha ajratmalarni qisqartirish va ajratmalar ustidan nazoratni Markaziy bank tomonidan litsenziyalangan tuzilmalar oʻrniga xususiy moliya tuzilmasini tashkil etishi kerak boʻlgan ochiq kompaniyaga topshirishni taklif qildi. Shuningdek, qonun loyihasining bir qator qoidalari Rossiya Federatsiyasi qonunchiligiga zid ekanligi qayd etildi. Tikish bozorini tartibga solish toʻgʻrisidagi qonun loyihasi Deryabkinning qonunchilik faoliyatining bir nechta bahsli koʻrinishlaridan biriga aylandi.
Paleografiya
thumb|[[Buyuk ozodlik xartiyasi (1225-yil)]] Paleografiya (paleo... va ... grafin) — yozuv belgilarining yaratilishi va ularning rivojlanishini oʻrganuvchi tarixiy-filologik fan; nazariy Paleografiya tarixan oʻzgargan yozuv xususiyatlarining qonuniyatlarini aniklaydi; amaliy va tavsifiy Paleografiya muayyan qoʻlyozmaning qachon va qayerda yaratilganini, uni yozgan yoki koʻchirgan shaxsning ishtirokini xamda kotiblarning ish hajmini aniklash maqsadida kotiblarning yoki ayrim qoʻlyozmalarning individual (oʻziga xos) jihatlarini oʻrganadi.
Paleografiya mustaqil fan sifatida diplomatika (qad. hujjatlar, yorliqlar va qad. yozma manbalarning haqiqiyligini aniqlovchi soha)dan ajralib chiqqan. "Paleografiya" terminini birinchi marta fran-siyalik monax Bernar de Monfokon qoʻllagan (1708). Paleografiyaning asosiy vazi-fasi — sanasi koʻrsatilgan qoʻlyozmalar yozuvining xronologik va hududiy xususiyatlarini aniklash va tartibga solish va shu asosda muayyan matnda uning yozilish vaqti va joyi koʻrsatilmagan, bu haqda bilvosita maʼlumotlar boʻlmagan qoʻlyozmalarning ham davri va joyini aniklashdir.
Paleografiya yozuv belgilarini, asosan, harflar va ularning tarkibiy unsurlari-ni, satrusti hamda farqlovchi belgilarni, qisqartirib yozish usullari va boshqalarni oʻrganadi. Vaqt oʻtishi bilan almashinib va oʻzgarib turgan yozuv materiallari va qurollari ham Paleografiyaning urganish obʼyektidir. Asosiy yozuv materiallari hisoblangan palma yaprogʻi, papirus, maxsus ishlov berilgan teri (pergament) va, nihoyat, qogʻozdagi yozma manbalarni Paleografiya urgansa, boshqa yozma yodgorliklarni Paleografiyaga yondosh boʻlgan sohalar oʻrganadi. Mas, tosh, yogʻoch, sopol, metall va shahrik.da saqlangan yozuvlarni epigrafika, muhrlardagi yozuvlarni sfragistika, tangalardagi yozuvlarni numizmatika oʻrganadi. Paleograf oʻz tadqiqotlarida ana shu yordamchi fan sohalaridan, shuningdek, Paleografiyadan ajralib chiqqan filigranologiya (qogʻozdagi suv belgilari asosida qogʻozni ishlab chiqargan korxonani va davrni aniklaydi), kodikologiya (qad. qoʻlyozma kitoblarning hozirgi holatini oʻrganadi), neografiya (hozirgi yozuvni, hatto mashinka yozuvi va matbaa mahsulotlarini oʻrganadi)dan, matnshunoslik va kitobshunoslikdan yaxshi xabardor boʻlishi kerak.
Paleografiya, asosan, tarixiy tilshunoslik, tarix, adabiyotshunoslik, sanʼatshunoslik ehtiyojlari uchun xizmat qiladi, chunki paleografik tahlil bu fanlar uchun manba sifatida tadqiq etilayotgan qoʻlyozmani oʻrganishda majburiy birinchi bosqich hisoblanadi. Paleograf tilshunoslar manbaning kelib chiqish vaqti va joyini aniklashdan tashqari, muayyan qoʻlyozma kitobning yozilishida ishtirok etgan shaxs (kotib)larning ishini yoki bir necha qoʻlyozmani yozgan (koʻchirgan) ayni bir shaxsning yozuv xususiyatlarini aniqlashga katta eʼtibor beradi, matnshunoslik yordamida muallif yoki kotibning, binobarin, dastlabki yoki ikkilamchi qoʻlyozmaning til xususiyatlarini aniklashga harakat qiladi.
Ayni paytda Paleografiya boshqa ijtimoiy fanlarning maʼlumotlari va metodlaridan foydalanadi: qoʻlyozmaning til xususiyatlari asosida uning sanasini belgilash va joyini aniklashda tilshunoslikning; ayni shunday maʼlumotlarni yorliklar va turli hujjatlardagi turgʻun iboralar va soʻz birikmalari asosida aniklashda diploma-tikaning; matn tarixi boʻyicha maʼlumotlardan ayni shu maqsadlarda foydalanishda matnshunoslikning; qoʻlyozmadagi miniatyuralar, lavxalar va boshqa badiiy bezaklarning xususiyatlarini hisobga olishda sanʼatshunoslikning metodlaridan foydalaniladi. 20-asrda aniq fanlarning maʼlumotlaridan ham foydalanish boshlandi: siyoh va boʻyoqlarni tahlil qilishda kimyoviy usullarning qoʻllanishi; oʻchib ketgan, tirnalgan, yuvilgan yoki boʻyalib, chaplashib qolgan matnlarni rang farqlovchi fototasvir orkali anikdashda fizika maʼlumotlaridan foydalanish va boshqa
Baʼzi tadqiqotchilar qad. qoʻlyozmalarni oʻqiy olish malakasiga ega boʻlish, qoʻlyozmani ekspertiza qilish va uning haqik,iy yoki soxtaligini aniqlash, yozma manbalarning izoxli toʻplamlarini nashr etish kabi ishlarni ham Paleografiyaning vazifasi deb hisoblaydilar. Holbuki, bunday ishlar matnshunoslik, manbashunoslik, diplomatika kabi soxalar doirasida amalga oshiriladi.
Oʻrganilayotgan alifbolarning turiga muvofiq, Paleografiya arab Paleografiyasi, turkiy Paleografiya, hind Paleografiyasi, xitoy Paleografiyasi, yunon Paleografiyasi, lotin Paleografiyasi, slavyan Paleografiyasi va boshqa turlarga boʻlinadi. Umumiy Paleografiya tushunchasi hozircha mavjud emas. Hozirgi fan oddiga har qanday davr, har qanday materialda yozilgan barcha turdagi yozuvlarning umumiy qonuniyatlarini oʻrganishi mumkin boʻlgan umumiy Paleografiyani shakllantirish masalasi qoʻyilgan.
Oʻzbekistonda yozma yodgorliklarning aksariyati arab yozuvida boʻlganligi sababli arab Paleografiyasi bir kadar rivojlangan. Bu sohadagi tadqiqotlar, asosan, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayqon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida, qisman tegishli muzeylarda amalga oshirilmoqda.
Abduvahob Madvaliyev.