cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nicky Anosike
Kollej jamoalaridagi faoliyati
Anosike Tennessee shtatidagi kollejda oʻqigan va 2008-yilda tamomlagan. Uning sotsiologiya/jinoiy sudlov, siyosatshunoslik va huquq yoʻnalishlari boʻyicha uch yoʻnalish boʻyicha umumiy GPA balli 3,78 ni tashkil qiladi. U 2008-yilgi mavsumda oʻynashni boshlagan va oxirgi marta 2012-yilgi kampaniya paytida kortga chiqqan. Tennessee shtatida boʻlganida, Anosike 2007 va 2008-yillarda milliy chempionlarni ketma-ket yutgan. Anosike 2005, 2006 va 2007-yillarda Janubi-Sharqiy akademik konferentsiyada faxriy unvonlarga sazovor boʻlgan. Shuningdek, u kollejdagi karerasining har semestrida Lady Vol faxriy roʻyxatida va Tennessee dekanlari roʻyxatida boʻlgan. U 2006-yilda ESPN The Academic All-District IV uchinchi jamoasiga va 2006-yil kuz semestridagi 4.0 GPA-dan soʻng 2007-yilda birinchi jamoaga tayinlandi. U Candace Parker, Shennon Bobbitt va Aleksis Hornbuckle bilan jamoadosh edi.
Tennessee jamoasidagi faoliyat statistikasi
Manba
Heuckewalde
Heuckewalde Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 6,55 km2. 441 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Heuckewaldening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Manbalar
Heuckewalde
Qoʻshtepa-3
Qoʻshtepa-3 — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. III-II asr va VIII asr. Samarqand viloyatining Payariq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Kahramon” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Alkhan-Kala operatsiyasi
Alkhan-Kala operatsiyasi (зачистка) Ikkinchi Chechen urushi paytida 2001-yil 25-iyunda Chechenistonning Alkhan-Kala shahrida rus kuchlari tomonidan boshlangan operatsiya. Alkhan-Kalaning bir hafta davom etgan maxsus operatsiyasi chechen ayirmachilari bilan qurolli toʻqnashuvlarga aylanib ketdi va dastlabki reyd chechen isyonchilarining yuqori martabali qoʻmondoni va uyushgan jinoyatchilik yetakchisi Arbi Barayevning oʻlimiga sabab boʻldi.
Tarixi
Checheniston Respublikasi Ichkeriya (Checheniston) 1994-yilda Birinchi Chechen urushi boshlanganidan beri Rossiyadan mustaqil edi. Mustaqillik davrida dunyoviy hukumat zaiflashdi va Checheniston ichki urushlar va islomiy boshqaruvning kuchayib borayotgan taʼsiri ostida qoldi. 1999-yil avgust oyida Dogʻiston urushi chechen islomchilari va Rossiyaning Dogʻiston davlatiga bostirib kirishi bilan boshlandi, biroq bir oy ichida rus harbiylari tomonidan magʻlubiyatga uchradi. Dogʻiston urushi Rossiya federal qoʻshinlari Chechenistonga kirib, mustaqilligini tugatgandan soʻng, Ikkinchi Chechen urushini qoʻzgʻatish uchun sabab sifatida ishlatilgan. 2000-yil iyuniga kelib, urush „qoʻzgʻolon bosqichi“ ga kirdi, u yerda rus qoʻshinlari bir necha kunlik tozalash (зачистка) operatsiyalarini oʻtkazadilar.
Operatsiya
2001-yil 22-iyunda rus qoʻshinlari Grozniyning janubi-gʻarbida joylashgan Alkhan-Kala qishlogʻiga bostirib, chechen ayirmachilari bilan qurolli toʻqnashuvga sabab boʻldi. Alkhan-Kala Chechenistondagi eng qudratli ayirmachi jangchilardan biri va Birinchi Chechen urushidan keyin Chechenistonni mustaqillikka erishgan paytda terror hujumiga uchragan islomiy uyushgan jinoiy guruhning maxsus maqsadli musulmon polk asoschisi Arbi Barayevning ona qishlogʻi edi. Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, Barayev dastlabki reyd chogʻida oʻldirilgan, keyinroq uning jasadi oilasiga topshirilgan. Barayevning oʻlimi haqida avvalroq Rossiya ommaviy axborot vositalari bir necha bor xabar bergan edilar, faqat har safar „tirilib“ paydo boʻlardi, ammo reyddan soʻng Kavkaz markazi „Maxsus musulmon qoʻmondoni Arbi Barayev shahid boʻldi“ deb eʼlon qildi.
Rossiya qoʻshinlari va chechen ayirmachilari oʻrtasidagi jang olti kun davom etdi va Alkhan-Kalaning ommaviy vayron boʻlishiga olib keldi, janglar natijasida oʻnlab uylar vayron boʻldi. Rossiya rasmiylariga koʻra, Barayevning koʻplab sheriklari oʻldirilgan va 800 ga yaqin qishloq aholisi hibsga olingan.
Oqibat
Arbi Barayev 1999-yilda Ikkinchi Chechen urushi boshlanganidan beri ruslar tomonidan o‘ldirilgan yoki asirga olingan eng yuqori martabali ayirmachilar yetakchisi bo‘lgan va Moskva tomonidan urushda g‘alaba qozongan rahbar sifatida eʼtirof etilgan. Barayevning oʻlimining muqobil versiyasiga koʻra, u tiriklayin qoʻlga olinib, Rossiyaning bosh milliy xavfsizlik agentligi FSBga topshirilgan, keyin u qiynoqqa solinib o‘ldirilgan.
Platina
thumb|250x250px|Platina bo'lagi. Platina (ispancha plata — kumush; lot. Platinum), Pt — Mendeleyev davriy sistemasining VIII guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib rakami 78, atom massasi 195,08; ogʻir, qiyin eruvchi metall. Tabiatda Platina ning 4 ta barqaror l94Pt (32,9%), l95Pt (33,8%), l96Pt (25,2%), i9s pf (7;2%) va 2 ta kuchsiz radioaktiv izotopi 190Pt (0,013%, T =6,9-10” y.), l92Pt (0,78%, T1/2=1015-yil) uchraydi. Platina nodir va tarqoq element. Ural, Sibir, Janubiy Amerika, Alyaska, Kanada va Janubiy Afrikada Platina konlari bor. Yer poʻstining massa jihatidan 5-10~7%ni tashkil qiladi. Sof Platina ilk bor 1803-yilda Vollaston tomonidan olingan. Platina, shuningdek, Yer poʻstida Platina bilan uchraydigan va xossalari oʻxshash boʻlgan elementlar haqida platina (tugʻma platina), Platina metallari, Platina rudalari maqolalariga k,.
Sarlibatautepa
Sarlibatautepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VII asrlar. Toshkent viloyatining Boʻstonliq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Gʻalvasoy yuqori qismi, Sarlibastausoy. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Burak Yılmaz
Yilmaz Turkiyaning " Katta uchlik " klubining har birida oʻynagan toʻqqiz nafar futbolchidan biri va bu uch klub hamda " Trabzonspor " („Katta toʻrtlik“ deb ham ataladi) bilan birga oʻynagan ikki futbolchidan biri.
Turkiyaning Antaliya shahrida tugʻilgan, sobiq „Antalyaspor“ darvozaboni Fikret Yilmazning oʻgʻli Burak Yilmaz futbol oʻynashni „Antalyaspor“da boshlagan, u yerda 2002-yil iyul oyida birinchi professional shartnomasini imzolagan va TFF Birinchi Ligasining 2002-03-yilgi mavsumida professional debyut qilgan. „Antalyaspor“dagi toʻrt mavsumdan soʻng Yilmaz 2006-07-yilgi mavsum oldidan „Beshiktosh“ safiga qoʻshilgan va u yerda bir yarim mavsum oʻynagan. Yilmaz 2008-09-yilgi Superliga mavsumida Fenerbahchega qoʻshilishdan oldin Manisasporda qisqa vaqt oʻtkazgan. Keyingi mavsumda „Eskishehirspor“ga ijaraga berilgan Yilmaz 2009-10-yilgi qishki transfer oynasida „Trabzonspor“ga koʻchib oʻtgan va u yerda Shenol Gunesh boshqaruvida oʻzining yirik karyerasini boshlagan. 2011-12-yilgi mavsumda 33 ta gol bilan Superliganing eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.
„Trabzonspor“da oʻtkazgan uch mavsumdan soʻng Turkiya kubogi va Turkiya Superkubogini qoʻlga kiritgan Yilmaz " Galatasaroy "ga oʻtgan, toʻrt mavsum davomida qolib, 2012-13 va 2014-15-yillarda ikki marta Superliga chempionligini qoʻlga kiritgan, shuningdek, Superliganing eng yaxshi toʻpurari boʻlgan. 2016-yilda Yilmaz Xitoy Superligasi klubi " Beyjing Guoan "ga ikki mavsum qoʻshilgan va u yerda jami 28 ta gol urgan.
Antalyaspor
Yilmaz professional faoliyatini „Antalyaspor“da boshlagan va u yerda 16 yoshida kattalar jamoasiga koʻtarilgan. U professional darajadagi dastlabki ikkita golini 2004-05-yilgi mavsumda 2004-yilning 29-avgustida Izmir Alsancak stadionida Karşıyakaga qarshi oʻyinda urgan. Oʻsha mavsumda Yilmaz ligada 29 ta oʻyin oʻtkazib, 8 ta gol urgan va shu tariqa jamoasiga quyi ligaga tushib ketmaslikda yordam bergan.
Beshiktosh
Yilmaz „Beshiktosh“ga 2006-07-yilgi yozgi transfer oynasida qoʻshilgan. U Superligadagi debyutini 2006-yilning 6-avgustida „Manisaspor“ga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. „Beshiktosh“ 3:1 hisobida gʻalaba qozongan „Konyaspor“ga qarshi oʻyinda ilk golini kiritgan. U Trabzonspor darvozasiga ham gol urgan. Birinchi mavsumida u 30 liga oʻyinida 5 gol urgan, Beshiktosh mavsumni 2-oʻrinda yakunlagan.
Fenerbahche
2008-yil 29-iyun kuni Yilmaz Fenerbahchega oʻtgan va matbuot anjumanida 7-raqamli libosda bilan tanishtirilgan. 2008-09 yilgi mavsumda bor-yoʻgʻi oltita oʻyin oʻtkazib, gol ura olmagan.
Trabzonspor
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/BurakY%C4%B1lmazTS.JPG/150px-BurakY%C4%B1lmazTS.JPG|right|thumb|242x242px| Yilmaz 2012-yil 2010-yilning fevralida Yilmaz „Trabzonspor“ga doimiy shartnoma asosida qoʻshilgan. Shenol Gunesh jamoa bosh murabbiy sifatida kelganidan soʻng Yilmaz „Trabzonspor“da debyutini 2010-yil 15-fevralda oʻtkazgan va soʻnggi 15 daqiqada „Bursaspor“ga qarshi 1:1 hisobida durang oʻynagan. 2013-yilning 26-fevralida u avvalgi jamoasi „Antalyaspor“ darvozasiga gol urgan. Yilmaz 2010-yil 5-may kuni Turkiya kubogi finalida oʻynagan, unda Trabzonspor „Fenerbaxche“ni 3:1 hisobida magʻlub etgan. Oʻn kun oʻtgach, Trabzonspor Super Liganing haftasida yana Fenerbahchega qarshi oʻynagan, Yilmaz 23-daqiqada gol urgan. Yilmaz 30 ta liga oʻyinida 19 gol urib Trabzonsporning eng yaxshi toʻpurariga aylangan va 2011-yilning iyul oyida klub bilan yangi toʻrt yillik shartnoma imzolagan.
2010/11-yilgi mavsumida Yilmaz yuqori darajadagi hujumkor atributlarni namoyish etib, „Beshiktosh“, „Galatasaroy“ va „Bursaspor“ga qarshi oʻyinlarda gʻalaba qozongan, Trabzonspor esa 2-oʻrinni egallagan. 2011-12-yilgi mavsumda Yilmaz 34 oʻyinda 33 gol urgan va bundan oldin 2004-yilda 31 gol urgan Fatih Tekkening rekordini yangilagan.
Galatasaray
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/Burak_Y%C4%B1lmaz_%28Wien%29.JPG/150px-Burak_Y%C4%B1lmaz_%28Wien%29.JPG|left|thumb|242x242px| Yilmaz 2014-yil 2012-yilning iyul oyida Yilmaz „Trabzonspor“dan 5 million yevro evaziga "Galatasaroy "ga qoʻshilgan.
2012-yilning 2-sentyabrida u „Bursaspor“ga qarshi oʻyinda „Galatasaroy“ safidagi ilk golini urgan, oʻyin 3:2 hisobida yakunlangan va bu „Galatasaroy“ning ligadagi tarixiy 1000-gʻalabasiga aylangan.
Yilmaz „Galatasaroy“ning yagona golini „Eskishehirspor“ga qarshi oʻyinda kiritib oʻyinni 1:1 hisobida yakunlanishiga hissa qoʻshgan. 2012-yil 23-oktabrda u UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichining 2012-13-yilgi mavsumi H guruhining uchinchi haftasida CFR Klujga qarshi oʻyin 1:1 hisobida durang bilan yakunlanganida boshi bilan gol urgan. 2012-yil 28-oktabrda Yilmaz „ Kayserispor „ga qarshi oʻyinda (3:0) oʻzining faoliyatidagi 100-golini kiritgan va liga peshqadami oʻrnini saqlab qolgan.
2012-yilning 7-noyabrida Burak Chempionlar ligasida CFR Kluj ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozongan va Tuncay Shanlidan keyin Chempionlar Ligasi oʻyinida uchta gol urgan birinchi turkiyalik futbolchiga aylangan. Chempionlar ligasi guruh bosqichida u yana bir bor gol urgan, bu safar Manchester Unitedga qarshi oʻyinda Galatasaroy 1:0 hisobida gʻalaba qozongan. Chempionlar ligasi 1/8 finalida u “Shalke-04“ ga qarshi ikkala oʻyinda ham gol urgan, uning jamoasi chorak finalda „Real Madrid“ tomonidan magʻlub etilgan.
2013-yilning 23-noyabrida Burak oʻzining Superligadagi 100-golini „Sivasspor“ga qarshi oʻyinda (2:1) kiritgan.
Beijing Guoan
2016-yilning 5-fevralida „Galatasaroy“ Yilmazning Xitoy Superligasi klubi „Beyjing Guoan“ga 8 million yevro evaziga transferini eʼlon qilgan.
Trabzonsporga qaytish
2017-yil 2-avgustda Yilmaz oilaviy sabablarga koʻra Trabzonsporga qaytgan. U 2017/18-yilgi mavsumda 25 ta oʻyinda 23 ta gol urishga muvaffaq boʻlgan.
Beshiktoshga qaytish
Yilmaz Beshiktoshdagi ikkinchi davrida 40 rasmiy oʻyinda 25 gol urgan.
Lille
Lille Yilmazning kelishini 2020-yil 1-avgustda eʼlon qilgan. Tomonlar ikki mavsumlik shartnoma borasida kelishib olishgan. 64-daqiqada Jonathan David bilan almashtirilgan Yilmaz Liga 1da debyutini 2020-21-yilgi mavsumning birinchi haftasida „Renn“ga qarshi oʻtkazgan. Oʻyin 2020-yil 22-avgust kuni Per-Mauroda Stadda boʻlib oʻtgan va 1:1 hisobida yakunlangan. 6-haftada Yilmaz oʻzining birinchi ligadagi golini Strasburg darvozasiga kiritgan, 2020-yil 4-oktabrda „Lille“ raqiblarini 3:0 hisobida magʻlub etgan. 2021-yil 25-aprelda u va jamoasi chempionlikka daʼvogar boʻlgan „Lyon“ ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozonishgan. 2021-yilning 23-mayida u „Anje“ ustidan mehmonda 2:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda penaltini aniq amalga oshirgan va „Lille“ oʻz tarixida 4-Liga 1 chempionligini qoʻlga kiritgan.
Fortuna Sittard
2022-yil 21-iyunda Yilmaz Gollandiyaning Fortuna Sittard klubi bilan besh yillik shartnoma imzolagan, shartnomaning dastlabki ikki yili futbolchi rolida, oxirgi uch yili esa murabbiy sifatida.
Xalqaro faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/BurakY%C4%B1lmaz.jpg/220px-BurakY%C4%B1lmaz.jpg|thumb| Yilmaz 2011-yilda Turkiya bilan 2006-yil 12-aprelda Yilmaz Turkiya terma jamoasi safida Fatih Terim boshchiligidagi oʻrtoqlik uchrashuvida Ozarbayjon bilan mehmonda 1:1 hisobida durang oʻynagan. 2011-yilning 3-iyunida u UEFA Yevro-2012 saralash bosqichida Belgiya bilan mehmonda 1:1 hisobidagi durang oʻyinda oʻzining birinchi golini kiritgan. Keyinchalik u UEFA Yevro 2016 va UEFA Yevro 2020da Turkiya terma jamoasi tarkibida qatnashgan.
2021-yilning 24-martida u 2022-yilgi Jahon chempionati saralashida Gollandiya ustidan 4:2 hisobida gʻalaba qozonib, oʻzining ilk xalqaro xet-trikiga erishgan. 2022-yil 24-mart kuni u Turkiya terma jamoasi safidagi soʻnggi oʻyinini xuddi shu saralashning ikkinchi bosqichida Portugaliyaga qarshi oʻtkazgan, u gol urgan, ammo 3:1 hisobidagi magʻlubiyat bilan yakunlangan oʻyinda hisobni tenglashtirish uchun muhim penaltini amalga oshira olmagan. U oʻyindan soʻng terma jamoadagi faoliyatini yakunlaganini eʼlon qilgan.
Shaxsiy hayoti
Yilmaz sobiq professional futbolchi va murabbiy Fikret Yilmazning oʻgʻli. Yilmazning 2014—2018-yillar orasida toʻrt yil davom etgan İstem Atilla bilan nikohidan ikki qizi bor. 2020-yilda er-xotin yana uchrashishga qaror qilishdi va yana qaytadan turmush qurishgan.
Yutuqlar
Beshiktosh
Trabzonspor
Galatasaroy
Lille
Shaxsiy yutuqlar
Sitt Al-Mulk
Sitt al-Mulk (ست الملك); (970–1023) Fotimiylar malikasi edi. 1021-yilda oʻgay ukasi xalifa al-Hakim bi-Amr Alloh gʻoyib boʻlgach, u jiyani Ali az-Zohirning vorisligini taʼminlashda muhim rol oʻynadi va 1023-yil 5-fevralda vafot etgunga qadar davlatning amaldagi hukmdori vazifasini bajargan.
Oila va erta hayot
U 970-yil sentabr/oktabrda Ifriqiya (hozirgi Tunis)dagi al-Mansuriya saroyida, bo'lajak beshinchi shahzoda Nizor oilasida tug'ilgan. Fotimiy]] imom–xalifa, al-Aziz Billah. Uning onasi noma'lum Jarya kanizak edi (umm valad), u katta ehtimol bilan Manbalarda tez-tez tilga olingan as-Sayyida al-Aziziyya bilan aniqlangan. As-Sayyida al-Aziziyya Melkit nasroniy, kelib chiqishi, ehtimol, Vizantiya yunonlari boʻlgan, ehtimol bir oiladan boʻlgan. 965 yilgacha u yerda Vizantiyaga qarshi urushlarda asirga olingan Sitsiliyaning provinsiya zodagonlari. Ma'lumki, as-Sayyida al-Aziziyya buni rad etgan. islomni qabul qilish. Al-Azizning unga bo'lgan muhabbati katta edi, lekin taqvodor musulmonlarning fikrini janjal qildi, ayniqsa al-Aziz Suriyada vizantiyaliklar bilan urushayotgan bir paytda. Xabarlarga koʻra, uning nasroniylik eʼtiqodi uning nasroniy va yahudiylarga nisbatan bagʻrikengligi ortida turganiga shubha uygʻotgan, bu esa nasroniy Iso ibn Nasturusning vazir etib tayinlanishigacha borgan. 986 yilda uning ikki ukasi Melkit cherkovida yuqori lavozimga tayinlandi: Orest Patriarxi] boʻldi. Quddus va Arsenios Fustatning metropolit yepiskopi, keyinroq Iskandariya patriarxi etib tayinlangan. As-Sayyida al-Aziziya ham Sitt al-Mulkning ukasining onasi, al-Azizning vorisi va vorisi al- Hakim bi-Amr Alloh, lekin dalillar bunga qarshi ko'rinadi., ammo zamonaviy tarixchilar Haynts Xalm al-Hakimning onasini "yunon nasroniysi" deb hisoblaydi (garchi alohida shaxs bo'lsa ham) al-Sayyida al-Aziziyyadan) va al-Hakimning amakilari Orest va Arsenios, kabi Maykl Brett. Boshqa tomondan, oʻrta asr tarixchisi Antakyalik Yahyoning xabar berishicha, al-Hakim vafotidan keyin Sitt al-Mulk liboslar, kitoblar va kumush liturgiklarni hadya qilgan. Arseniosdan meros boʻlib qolgan ashyolar, bu uning qarindoshligini bildiradi. Uning onasi 995-yil noyabrida vafot etganida, tarixchi al-Maqriziy xabar beradi, Sitt Al-Mulk uning qabrida bir oy hushyor turdi. Malika onasidan cho'ri qiz Taqarrubni meros qilib oldi, u uning bosh sirdoshi va saroyda ayg'oqchi bo'ldi.
Sitt al-Mulk otasi tomonidan sevilgan, va uning sevimli qizi edi. Al-Aziz juda ko'p sovg'alar berdi. va unga boylik va hatto harbiy qismni o'z ixtiyoriga topshirdi. Uning boyligi unga bir qancha xayriya jamg'armalarini moliyalashtirish imkonini berdi. U oʻzining goʻzalligi bilan mashhur edi,, lekin fotimiylarning odatiy amaliyotiga rioya qilgan holda, u sulolaviy asoratlardan qochish uchun turmushga chiqmagan. Sitt al-Mulk otasining ochiq fikrliligi va bag'rikengligini meros qilib olgan, va faqat Fotimiy saroy xonimlari orasida siyosat bilan shug'ullangan ko'rinadi. U o'z hukmronligi davrida unga katta ta'sir ko'rsatgan, buni nasroniy vaziri Iso ibn Nasturus o'z lavozimidan bo'shatilgandan so'ng, uning shafoati orqali o'z lavozimini tiklashga urinishidan ko'rinib turibdi (buning uchun u 300 000 dinor ixtiyorida bo'lgan). .
Al-Hakim hukmronligi
Xalifa al-Aziz 996-yil 13-oktabrda Bilbaysda toʻsatdan vafot etdi, Vizantiyaga qarshi ekspeditsiyaga tayyorgarlik koʻrayotganda. shimoliy Suriyada. Uning to'satdan vafoti vorislik masalasini ochdi, chunki xalifaning tirik qolgan yagona o'g'li al- Mansur o'n bir yoshda edi. Shuning uchun uning o'gay singlisi Sitt al-Mulk xalifaning Abdullahning voyaga yetgan o'g'li boshqa nomzodni qo'llab-quvvatladi. -Din Alloh]], lekin undan sal oldin vafot etgan va al-Azizning taxtga kirishiga olib kelgan. Arab yilnomachilarining yozishicha, u noma'lum amakivachchasini sevib qolgan va unga uylanish niyatida bo'lgan. Malikaning katta saroy a'yonlari va saroy qo'riqchisi bilan Qohiraga qaytib kelgani xabar qilingan. saroyni nazorat qilib, oʻz nomzodini taxtga koʻtarishga qaror qildi, biroq al-Mansurning ustozi boʻlgan eunux Barjavon unga tojni qoʻyib, uni oldindan tanladi. al-Azizning o'limi haqida xabar kelishi bilanoq bolaning boshi. Al-Mansur shu tariqa al-Hakim bi-Amr Alloh shohlik nomi bilan xalifa boʻldi, Sitt al-Mulk esa uy qamogʻiga olindi.
Shunga qaramay, ko'p ma'lumotlar saqlanib qolmagan bo'lsa-da, al-Hakim hukmronligining dastlabki davrida Sitt al-Mulk va uning ukasi o'rtasidagi munosabatlar normal va hatto do'stona bo'lgan ko'rinadi: 997 yilda u unga boy sovg'alar qildi va Barjavan hukmronligidan ko'p o'tmay. 1000-yildagi qotillik al-Hakimga hukumat tizginini oʻz qoʻliga olishga imkon berdi, u unga yillik daromadi 100 000 oltin dinors boʻlgan mulklar berdi. 1000-yilda al-Hakim hatto cho'rilaridan biriga uylangan. Kamida bir holatda u ham davlat ishlaridan bexabar bo'lgan ukasiga xabar berish uchun aralashib qolgan. vazir Abul-Ala Fahd ibn Ibrohimning qatl etilishiga, keyin esa Falastin soliq amaldorlaridan katta miqdorda undirilishiga sabab boʻlgan ikki yuqori martabali amaldorning fitnasi. 1013-yilda u akasi bilan ilgari isyon koʻtargan Jarrohid boshligʻi al-Hasan ibn Mufarrijni kechirish uchun vositachilik qildi. otasi Mufarrij ibn Dag'fal ibn al-Jarroh bilan birga Falastinda Fotimiylar hukmronligini qo'lga kiritdi.
Natijada ikki aka-uka bir-biridan ajralib ketdi. Malika al-Hakimning murosasiz siyosatiga qarshi chiqdi va u unga hasad qilib, uning sevishganlari borligidan shubhalanardi, shu jumladan uning opa-singillari orasida. generallar. Ikkisi oʻrtasidagi kelishmovchilikka eng koʻp hissa qoʻshgan voqea vorislik bilan bogʻliq edi: 1013-yilda al-Hakim amakivachchasini Abd ar-Rahim” tanladi. ibn Ilyos, tayinlangan merosxo'r sifatida (valiy ʿahd al-muslimīn), to'g'ridan-to'g'ri vorislik chizig'ini buzgan va bir asrlik pretsedentni bekor qilgan. kengroq sulolaning erkaklari barcha davlat ishlaridan. Sitt al-Mulk al- Hakimning omon qolgan oʻgʻli Ali va uni va uning onasi umm valad Ruqayyani xalifadan himoya qilish uchun oʻz saroyiga olib kirdi. Al-Hakimning avvalgi sevimlisi Molik ibn Said al. -Fariqiy 1014/5-yilda bu bilan bogʻliq boʻlsa kerak: Qozilik boshligʻi lavozimiga koʻtarilgan Molik qāḍī va ismoiliylar boshligʻi. ierarxiya dāʿī boshlig'i sifatida unga yaqin bo'lganlikda ayblangan (aftidan merosxo'r tanlashda uning tarafini olgan) va qatl etilgan..
1021-yil 13-fevralga o'tar kechasi xalifa Qohira ko'chalarida tungi sayrlaridan birida g'oyib bo'ldi. Bir-ikki kunlik qidiruvdan soʻng uning qotilligiga oid dalillar topildi va u oʻlgan deb e’lon qilindi. Bu voqealar haqida yozgan (va ular oʻz navbatida koʻplab keyingi tarixchilar uchun material boʻlgan) uchta zamonaviy tarixchidan Bagʻdod yilnomachisi Hilol as-Sabiyning hikoyasi bevosita malika bilan bogʻliq. , Sitt al-Mulk akasi bilan davlatning yoʻnalishi va sulolaning kelajagi haqida janjallashgach, uni oʻldirib qoʻyishidan qoʻrqib ketganini yozgan. Shu tariqa u xalifa oʻz mahbubalaridan biri deb gumon qilgan Qutama sarkardasi Ibn Davvosga yaqinlashdi va u bilan til biriktirib, al-Hakimni oʻldirishni Ibn Davosning qullari qildi. Hilolning fotimiylarga qarshi keskin tarafkashligini hisobga olsak, bu hikoya shubhali, ammo keyingi tarixchilar Sibt ibn al-Jauziy va Ibn Tag'ribirdiy, aftidan, ikkinchi zamonaviy hisob — Misr hisobiga tayanadilar. Shofi'iy qāḍī al-Quda'iy, u al-Hakimni o'ldirish fitnasida qatnashganlarning hammasini qatl qilishni buyurganligini xabar qiling. Buni zamonaviy tarixchilar uning ishtirokini yashirishga urinish sifatida talqin qilishgan. Boshqa tomondan, al-Hakimning ta'qibidan qochgan nasroniy Antakyalik Yahyo al-Hakimning o'limida Sitt al-Mulkning ishtiroki haqida hech narsa aytmaydi. Zamonaviy olimlar, ehtimol, Yaacov Lev va Fatema Mernissi kabi ba'zilari uning ishtirokini ehtimoliy deb hisoblagan holda, ikkiga bo'lingan, va boshqalar, masalan, Haynts Halm, buni shubhali deb hisoblab,, chunki Fotimiy tuzumining boshqa koʻplab aʼzolari, jumladan, tartibsiz xalifani yoʻq qilishdan manfaatdor boʻlgan Ibn Davvos ham bor edi. Hatto Xalm ham mish-mishlar davom etayotganini va Molik al-Fariqiy atrofidagi ish ko'rinib turganidek, al-Hakim o'z singlisiga ishonmaganini tan oladi..
Hukmronlik
Al-Hakim g'oyib bo'lganidan so'ng, hatto u o'lgan deb e'lon qilinishidan oldin, Sitt al-Mulk saroy arboblari va harbiy qo'mondonlariga pul tarqatib, saroy ustidan o'z nazoratini o'rnatishga harakat qildi (Hilolning fikriga ko'ra, Ibn Davvos yordamida).. Hilolning xabar berishicha, al-Hakimning o'g'li Ali taxtga ko'tarilgan, shohlik nomi az-Zahir li-i'zaz Din Alloh., al-Hakim gʻoyib boʻlganidan atigi yetti kun oʻtgach, ammo boshqa barcha manbalarda uning 27-martda toj kiyganligi, bu orada Sitt al-Mulk davlatning de-fakto hukmdori sifatida qayd etilgan. Hamma manbalar u al-Hakimning o'limiga (balki o'z aybini yashirish uchun) mas'ul bo'lgan Ibn Davvosni tezda qatl etishiga rozi. Ko'p o'tmay, al-Hakimning tayinlangan merosxo'ri, o'sha paytda Damashq hokimi bo'lib ishlagan Abdurrahim ibn Ilyos ergashdi: uni Misrga qaytarishdi, qamoqqa tashlashdi va o'ldirishdi.
Yangi xalifa al-Hakim davrida uzoq vaqt davomida uning homiyligida bo'lgan va uning toj kiyishidan keyin ham bir muncha vaqt shunday bo'lib qolgan, bu esa az-Zohirning onasi Ruqayya bilan ziddiyatga sabab bo'lgan. Az-Zohir hukmronligining dastlabki davrida Sitt al-Mulk shtatning samarali gubernatori bo'lib, zamonaviy manbalarda "Malika-xola" (as-Sayyida al-ʿAmma) yoki 'Malika Aziz' (al-Sayyida al-ʿAziza). Shu lavozimda u al-Hakim qarorlarini bekor qila boshladi va davlat moliyasiga alohida e'tibor qaratgan tartibli hukumat: boshqa chora-tadbirlar qatorida al-Hakim o'z sevimlilariga ajratgan mulk grantlari va maoshlarini bekor qildi va islomga zid bo'lgani uchun bekor qilgan bojxona to'lovlarini tikladi. U, shuningdek, ukasining ko'plab taqiqlarini bekor qildi, ayollarga uylarini tark etishga ruxsat berdi va yana musiqa va musiqa tinglashga ruxsat berdi. sharob ichish. Al-Hakim davrida islomni qabul qilishga majbur boʻlgan nomusulmonlarga (zimmīs) eski e’tiqodiga qaytishga ruxsat berildi va mamlakatdan qochganlarga ruxsat berildi. qaytishga ruxsat berildi.
Tarixchi Yaakov Levning ta'kidlashicha, u buni bir necha omillar natijasida amalga oshira olgan. Bir tomondan, Fotimiylar sulolasi ayollari odatda siyosat bilan shug'ullanmagan bo'lsalar-da, ular "ijtimoiy va iqtisodiy hayotdan chetda qolmaganlar" va bu ularga nafaqat saroydan tashqaridagi dunyo bilan aloqa qilish imkonini berdi, balki hatto ularni nazorat qilishni ham talab qildi. ularning nomidan ish yurituvchi ma'muriy va moliyaviy agentlar, ularga bunday masalalarda ma'lum tajribalar berish. Nihoyat, ayniqsa al-Hakimning so'nggi yillaridagi tartibsizlik va dahshatdan so'ng, hukmron elita uning ko'rsatmalarini qabul qilishga tayyor edi, chunki ularning yo'qotishi juda oz edi. Lev yozganidek, bu muhitda "hiylalar va qon to'kishga tayyorlik siyosiy hayotning qabul qilingan usullariga aylandi va bu me'yorlarga ko'ra Sitt al-Mulk nomga loyiq hukmdor edi, chunki u ilhomlantirgan hayba [ya'ni, hayratda]". Biroq, o'rta asr yilnomachilari tomonidan shaxsiy fazilatlari hamda oqilona siyosati uchun keng maqtovga sazovor bo'lgan bo'lsa-da, uning pozitsiyasi anomal edi va butunlay istisno holatlarga bog'liq edi. U xalifalik vazifalarini de-fakto bajargan bo'lishi mumkin, lekin uning o'z nomidan hokimiyatga ega bo'lishi va suverenitetga da'vo qilishi, masalan, uning nomi xutba (Juma xutbasi). Uning hukmronligi qancha davom etgani noma'lum; zamondosh amaldor va tarixchi al-Musabbihiy hokimiyat tez orada amaldorlarning yangi doirasiga oʻtganligini va u oʻz ta’sirini yoʻqotib, noma’lum holda vafot etganini koʻrsatadi, al-Maqriziy esa, u qadar davlat ishlari ustidan nazoratni saqlab kelganiga ishora qiladi. o'lim..
Shuningdek, u al-Hakimning ilohiyligiga ishongan druzlar dinini qattiq ta'qib qilgan. U uni Misrdan butunlay yo'q qilishga va Livan tog'lari bilan cheklashga muvaffaq bo'ldi. U Vizantiya imperiyasi bilan Aleppoga egalik qilish borasidagi keskinlikni kamaytirishga ham harakat qilgan, ammo muzokaralar yakunlanishidan oldin Sitt al-Mulk 1023-yil 5-fevralda dizenteriya yoshida vafot etgan. ellik ikki..
Qoʻshmoq mozor
Qoʻshmoq mozor — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlangmagan. Andijon viloyatining Marhamat tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Polvontosh aholi punkti, “Durafshon” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Nebiler, Bayramiç
Nebiler — Çanakkale viloyatining Bayramiç tumaniga qarashli qishloqdir.
Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nom bilan ataladi.
Rustam Sultonov
Rustam Raximovich Sultonov (1989-yil 28-avgustda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik yunon-rum kurashchisi, 82 kg gacha vazn toifasida ishtirok etgan. 2014-yilgi kurash boʻyicha Jahon chempionati ishtirokchisi, 2008-yilgi yoshlar oʻrtasidagi Jahon chempionati ishtirokchisi, 2011-yilgi kurash boʻyicha Osiyo chempionatining bronza medali sovrindori.
Ambly-sur-Meuse
Ambly-sur-Meuse Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meuse departamenti Verdun tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
262 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 41,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,3 km2. Dengiz sathidan 204 – 273 m balandlikda joylashgan.
Saritepa 3
Saritepa 3 — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Sevaz”QFY, Sariosiyo qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Abbihal, Basavana Bagevadi
Abbihal (Basavana Bagevadi) — Hindistonning Karnataka shtati janubidagi qishloq. U Karnataka shtatidagi Bijapur tumanidagi Basavana Bagevadi talukida joylashgan.
Holdenstedt
Holdenstedt Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 9,74 km2. 734 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Holdenstedtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Judy Martz
Judith Helen Martz (1943-yil 28-iyul — 2017-yil 30-oktabr) amerikalik respublikachi siyosatchi, ishbilarmon ayol va Montana shtatining 22-gubernatori boʻlib ishlagan Olimpiyada konkida uchuvchisi edi. U Montana gubernatorligi lavozimni egallagan birinchi va yagona ayol edi. 2001-yil 1-yanvardan 2005-yil 3-yanvargacha xizmat qildi. U ilgari 1997-yildan 2001-yilgacha Mark Racicot gubernatorligi ostida Montana shtatining 31-leytenant gubernatori lavozimida ishlagan.
Erta hayot va taʼlim
Martz 1943-yil 28-iyulda Montana shtatining Big Timber shahrida tugʻilgan. U 1961-yilda Butte oʻrta maktabini tamomlagan va Sharqiy Montana kollejida oʻqigan. Martzning otasi konchi va chorvachilik bilan shugʻullang, onasi esa turli vaqtlarda oshpaz, spirtli ichimliklar sotuvchisi va motel xizmatchisi boʻlgan.
Faoliyati
Martz 1964-yilgi Olimpiada oʻyinlarida qatnashgan birinchi ikkita Montana ayolidan biri edi .1962-yil Miss Rodeo Montana va eri Harry bilan birga Montana shtatining Butte shahridagi axlatni tozalash xizmatining egasi va operatori boʻlgan.
1996-yilda Martz Montana shtatining birinchi ayol leytenant gubernatori boʻlib, Mark Racicot bilan birga saylangan. U 1997-yildan 2001-yilgacha gubernator leytenanti lavozimida ishlagan.
Shaxsiy hayoti
Martz va uning eri Harry 1965-yilda turmush qurishgan. Ularning ikkita farzandi bor edi: Justin va Stacey Jo.
2003-yil may oyida, Martz yangiliklarda Sietl rassomi Kristine Veith tomonidan yaratilgan yalangʻoch bordello raqqosasining yuzi va sochlariga oʻxshashligi uchun havola qilindi va Helena shahar markazidagi yangi qurilishga joylashtirildi. Martz ham, Veyt ham oʻxshashlikni inkor etadilar, Martz, ehtimol, qisman til bilan: „Men juda kamtar odamman, hech kim meni bunday koʻrmaydi. Erim meni hech qachon bunday koʻrmaydi“ degan.
2014-yil 11-noyabrda Martzning oshqozon osti bezi saratoni II-bosqichi borligi va Arizonada davolanayotgani eʼlon qilindi. U 2017-yil 30-oktabrda Montana shtatining Butte shahrida 74 yoshida kasallikdan vafot etdi.
Adidas Beau Jeu
thumb|Adidas Beau Jeu Adidas Beau Jeu  — UEFA Yevro 2016 turnirining rasmiy oʻyin toʻplaridan biri. U turnirning guruh bosqichi uchun ishlatilgan, shundan soʻng u pley-off bosqichi uchun „Adidas Fracas“ (Beau Jeu ning dizayn varianti) bilan almashtirildi. Fransuzcha „Beau Jeu“ iborasi „Chiroyli oʻyin“ deb tarjima qilingan.
Umumiy tafsilotlar
Adidas tomonidan taqdim etilgan va sobiq Fransiya milliy futbolchisi Zinedin Zidan tomonidan 2015-yil 12-noyabrda taqdim etilgan toʻpda Adidas Brazuca elementlari mavjud, ammo yangi dizaynda yaratilgan. Dizayn „YEVRO“ va „2016“ ni har bir satrda harflar va raqamlar bilan toʻq sariq rangli qilib yozilgan koʻk chiziqlarni oʻz ichiga oladi.
19-iyun kuni Shvetsariya va Fransiya oʻrtasidagi guruh bahsida Antuan Grizmann va Valon Behrami oʻrtasidagi bahsda toʻp yorib yuborildi.
Holzhausen (Altmark)
Holzhausen  Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Stendal (tuman) tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,81 km2. 117 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Holzhausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Qoʻshchaqirgan qishloq harobasi
Qoʻshchaqirgan qishloq harobasi — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII-VIII asrlar. Xorazm viloyatining Bogʻot tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Xorazm” QFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Xorazm viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv xuquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Platina metallari
Platina metallari, platinoidlar — Mendeleyev davriy sistemasining VIII guruhiga mansub 6 ta kimyoviy elementdan iborat oila. Platina metallariga ruteniy Ru (tartib raqami 44), rodiy Rh (45), palladiy Pd(46) — ye n gil Platina metallari, osmiy Os (76), iridiy 1g(77), platina Pt(78) — ogʻir Platina metallari kiradi. Kimyoviy turgʻunligi, suyuqlanish temperaturasining yuqoriligi va tashqi koʻrinishining koʻrkamligi sababli Platina metallari oltin va kumush bilan bir qatorda no-dir metallar deb ataladi. Yer poʻstida massa jihatidan platina 5-10^7%, osmiy 5-10~6%, iridiy 1-10~7%, ruteniy 5-10~7%, rodiy 1-10~7% va palladiy 1-10~6%ni tashkil qiladi. 100 dan ortiq Platina metallari minerallari maʼlum. Ular 2 xil: tugʻma palladiy va platina hamda turli qotishmalar. Platina metallarining ikkilamchi manbalariga togʻ-boyitish korxonalarining chiqindilari, ishlatilgan katalizatorlar va boshqa kiradi. Palladiy, ruteniy va rodiyning baʼzi izotoplari uran va plutoniyning parchalanish mahsulotlari tarkibida yadro re-aktorlarida yigiladi. Platina metallari — kumush-dek oq yoki kumushsimon, qiyin suyuqlanadigan, qiyin uchuvchan elementlar. Mexanik xossalariga koʻra, ular bir-biridan sezilarli farqlanadi: platina — yumshoq, plastik, uni ingichka sim qilib choʻzish, zar kabi yoyish mumkin; palladiy ham plastik, osmiy va ruteniy — moʻrt, iridiy — qattiq va mustaxkam. Palladiyning oksidlanish darajasi +2, platinaniki +2, +4 va +6, iridiyniki +2 va +3, osmiyniki +4, +6 va +8, rodiyniki +3, rute-niyniki +3, +4 va +8. Palladiy (800 hajmgacha) va platina (nisbatan kamroq) koʻp miqdorda vodorod molekulasini yutish va uni kimyoviy reak-siyalar jarayonida atom holida ajra-tib chiqarish xususiyatiga ega. Shu sababli ular organik sintezlarda katalizator sifatida ishlatiladi. Platina metallari va ularning qotishmalari gidrogenlash, degidrogenlash va oksidlash jarayonlarida katalizator, krtishmalarda legirlovchi qoʻshimcha sifatida, yuqori temperaturalarda qoʻllanadigan termo-paralar, qarshilik termometrlari, elektr pechlar qismlari, kimyoviy barqaror idishlar, elektrodlar, tibbiyot asboblari, krplamalar, zargarlik buyumlari va boshqa tayyorlashda ishlatiladi.
Tezkor vazifalarni bajaruvchi safarbar otryad
Oʻzbekiston Respublikasi IIV Tezkor vazifalarni bajaruvchi safarbar otryadi (Tezkor vazifalarni bajaruvchi safarbar otryad; TVBSO) — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining maxsus kuchlar otryadi.
Tarixi
Ilgari O‘zbekiston maxsus bo'linmalari Rossiya o'quv markazlarida o'qitilib, rossiyalik instruktorlar tomonidan tayyorlanar edi. Rossiya bilan munosabatlar sovuqlashganidan so'ng O'zbekiston maxsus kuchlari AQSh, Turkiya va Buyuk Britaniyadan kelgan mutaxassislar tomonidan tayyorlanmoqda. Bundan tashqari, 2001-yilda Avstriyaning baland tog'li alp bo'linmalariga ("Jagdkommand") o'xshashlik asosida yaratilgan AVBSO (Alohida Vazifalarni Bajaruvchi Safarbar Otryad) "Kaplan" mavjud bo'lib, u faqat ofitser unvoni bo'lgan xodimlardan iborat. Maxsus tayyorgarlikdan o'tgan, shu jumladan o'zlari, yuqori balandlik sharoitlari tufayli tanadagi haddan tashqari yuklarga bardosh berish qobiliyati, operatsion vaziyatdagi eng kichik o'zgarishlarga munosib javob berish qobiliyati va ularni ko'plab maxsus mashqlar bilan tenglashtiradigan boshqa qobiliyatlar.
Türkmen Owazy
Türkmen Owazy (Turkman ovozi) — Turkmanistonning musiqiy telekanali. 2009-yil 1-yanvardan boshlab „TürkmenÄlem 52°E“ sunʼiy yoʻldoshi orqali kunu-tun rejimida uzatila boshlagan. Turkmaniston televideniyesining beshinchi telekanalidir. Efir turkman tilida olib boriladi. Telekanal shtab kvartirasi Ashxobod shahrida joylashgan. Telekanal Turkmaniston televideniyesi Bosh direksiyasi tomonidan tashlik etilgan boʻlib, Turkmaniston Davlat televideniye, radiouzatish va kinematografiya qoʻmitasi tomonidan nazorat qilinadi. Telekanal turkmanistonlik baxshilar, musiqachilar va qoʻshiqchilarining eng yaxshi ijod namunalarini ommalashtirish va turkman sanʼatkorlari erishayotgan yutuqlarni dunyo hamjamiyatiga koʻrsatish maqsadida ochilgandir.
Tarixi
2008-yil 17-dekabrda Vazirlar Mahkamasi yigʻilishida Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov „Türkmen Owazy“ nomli yangi telekanal tashkil etilishi toʻgʻrisidagi farmoyishga imzo chekdi. 2009-yil 1-yanvardan boshlab efirga uzatishni boshlagan.
Prenatal development
Prenatal rivojlanish (lotincha natalis „tugʻilish bilan bogʻliq“) tirik hayvonlarning homiladorlik davrida embrion va homilaning rivojlanishini oʻz ichiga oladi. Prenatal rivojlanish urug'lanishdan, embrion rivojlanishining germinal bosqichida boshlanadi va homila rivojlanishidan to tugʻilgunga qadar davom etadi.
Inson homiladorligida prenatal rivojlanish antenatal rivojlanish deb ham ataladi. Inson embrionining rivojlanishi urugʻlanishdan keyin davom etadi va homila rivojlanishi kabi davom etadi. Homiladorlik davrining oʻninchi haftasi oxirida embrion oʻzining asosiy shakliga ega boʻlib, homila deb ataladi. Keyingi davr homila rivojlanishining koʻp organlari toʻliq rivojlanadi. Ushbu homila davri mahalliy (organlar boʻyicha) va xronologik (vaqt boʻyicha) tavsiflanadi, asosiy hodisalar homiladorlik yoshiga qarab sanab oʻtiladi.
Embrion rivojlanishining eng dastlabki bosqichlari barcha sutemizuvchilarda bir xil, ammo keyingi rivojlanish bosqichlari va homiladorlikning davomiyligi har xil.
Odamlarda: Terminologiya
Prenatal rivojlanishni tavsiflash uchun turli atamalar qoʻllaniladi, yaʼni tugʻilishdan oldin rivojlanish. Xuddi shu maʼnoga ega boʻlgan atama „antepartum“ (lotincha ante „oldin“ va parere „tugʻilish“ dan) Baʼzida „antepartum“ homiladorlik davrining 24/26 haftasi orasidagi tugʻilishgacha boʻlgan davrni yaʼni muddatdan oldingi tugʻruqni bildirish uchun ham ishlatiladi. Masalan, tugʻruqdan oldingi qon ketishi buning sabablaridan biridir.
Perinatal davr (yunoncha peri, „taxminan, atrofida“ va lotincha nasci „tugʻilish“ dan) „tugʻilish vaqtiga yaqin“. Rivojlangan mamlakatlarda va neonatal yordam koʻrsatadigan muassasalarda homiladorlikning tugallangan 22 haftasidan (odatda taxminan 154 kun) (tugʻilish vazni odatda 500 g boʻlgan vaqt) tugʻilgandan keyin tugallangan 7 kungacha hisoblanadi. Koʻpgina rivojlanayotgan mamlakatlarda ushbu davrning boshlangʻich nuqtasi homiladorlikning 28 haftasi (yoki vazni 1000 g dan ortiq) hisoblanadi.
Urug'lantirish thumb|391x391px|Tuxum [[hujayra ni urug'lantiruvchi sperma hujayrasi]] Urugʻlantirish embrion rivojlanishining birinchi germinal bosqichini belgilaydi. Sperma qinga chiqarilganda, spermatozoidalar bachadon boʻyni boʻylab, bachadon tanasi boʻylab va odatda ampulada sodir boʻlgan fallop naychalaridan biriga oʻtadi. Koʻpgina sperma hujayralari tuxum hujayrani (tuxum hujayrasi) oʻrab turgan qalin himoya qatlamiga yopishib olish va unga kirish imkoniyati bilan ajralib chiqadi. Tuxum hujayra ichiga muvaffaqiyatli kirib borgan birinchi sperma hujayrasi oʻzining genetik materialini (DNK) tuxum hujayrasining DNKsi bilan birlashishi uchun beradi, natijada yangi bir hujayrali zigota hosil boʻladi. „Konsepsiya“ atamasi oʻzgaruvchan tarzda urugʻlantirish yoki bachadonga implantatsiya qilinganidan keyin konsepsiyaning shakllanishiga ishora qiladi va bu atama munozarali.
Urugʻlanish embrion rivojlanishining birinchi germinal bosqichini tozalash. Sperma qinga, spermatozoidalar bachadon boʻyni boʻylab, bachadon tanasi boʻylab va urugʻlanish paydo boʻlgan ampulada boʻlgan fallop naychalaridan biriga oʻtadi. Koʻpgina sperma tuxum hujayrani tuxum hujayrasiga (oʻralib turgan qalin himoyaga) oʻralib olish va unga kirish bilan harakatlanadi. Tuxum ishlab chiqarish kirib borgan birinchi sperma hujayrasi oʻzining materialini (DNK) genetik hujayrasining DNKsi bilan bir hosil beradi, natijada yangi bir hujayrali zigota hosil boʻladi. „Konsepsiya“ atamasi oʻzgartirilgan urugʻlantirish yoki bachadonga implantatsiya qilinganidan keyin kontseptsiyaning ishlashiga ishora qiladi va bu atama munozarali.
thumb|414x414px Urugʻlantirilgandan soʻng, rivojlanishning embrion bosqichi 10-haftaning oxirigacha (homiladorlik davri) (8-hafta urugʻlanish yoshi) davom etadi. Urugʻlantirishdan keyingi dastlabki ikki hafta germinal bosqich yoki pre-embrional bosqich deb ham ataladi. Zigota keyingi bir necha kun davomida fallop naychasi boʻylab bir necha marta boʻlinib, morula deb ataladigan hujayralar toʻpini hosil qiladi. Keyinchalik hujayra boʻlinishi hujayralar orasidagi kichik boʻshliqning shakllanishi bilan birga keladi. Ushbu bosqich blastotsist deb ataladi. Shu paytgacha embrionning umumiy hajmida oʻsish kuzatilmaydi, chunki u zona pellucida deb nomlanuvchi glikoprotein qobigʻi ichida joylashgan. Buning oʻrniga, har bir boʻlinish ketma-ket kichikroq hujayralarni hosil qiladi.
Tez oʻsish sodir boʻladi va embrionning asosiy xususiyatlari shakllana boshlaydi. Bu jarayon turli xil hujayra turlarini (masalan, qon hujayralari, buyrak hujayralari va asab hujayralari) hosil qiluvchi differentsiatsiya deb ataladi. Homiladorlikning birinchi trimestrida oʻz-oʻzidan abort qilish yoki tushish, odatda, rivojlanayotgan embriondagi katta genetik xatolar yoki anormalliklarga bogʻliq. Ushbu muhim davrda rivojlanayotgan embrion toksik taʼsirlarga ham moyil boʻladi, masalan:
Embrion onadan oziq-ovqat olishning 3 bosqichidan oʻtadi:
Homilaning rivojlanishi
Homiladorlikning birinchi oʻn haftasi embrionogenez davri boʻlib, prenatal rivojlanishning dastlabki uch haftasi bilan birga homiladorlikning birinchi trimestrini tashkil qiladi.
Homiladorlikning 10-haftasidan (rivojlanishning 8-haftasi) rivojlanayotgan embrion homila deb ataladi. Barcha asosiy tuzilmalar shu vaqtga kelib shakllanadi, lekin ular oʻsishda va rivojlanishda davom etadilar. Organlarning prekursorlari hozir shakllanganligi sababli, homila embrion kabi atrof-muhit taʼsiridan zarar koʻrishga sezgir emas. Buning oʻrniga, toksik taʼsir koʻpincha fiziologik anormalliklarni yoki kichik tugʻma nuqsonlarni keltirib chiqaradi.
Rivojlanish homilaning butun hayoti davomida va tugʻilishdan keyingi hayot davomida davom etadi. Tugʻilgandan keyingi davrda koʻplab tizimlarda sezilarli oʻzgarishlar roʻy beradi, chunki ular bachadondan tashqarida hayotga moslashadi.
Homilalik qon
Gematopoez birinchi boʻlib sarigʻ xaltasida sodir boʻladi. Bu funksiya homiladorlikning 10-haftasida jigarga, undan keyin esa taloq va suyak iligiga oʻtadi. Umumiy qon hajmi homila tana vazniga taxminan 125 ml / kg ni tashkil qiladi.
Qizil qon tanachalari
Oq qon tanachalari
Homila 2 oylik homiladorlik davrida, asosan, timus va taloqdan leykotsitlar ishlab chiqarishni boshlaydi. Timusdan olingan limfotsitlar T limfotsitlar (T hujayralari), suyak iligidan olinganlar esa B limfotsitlar (B hujayralari) deb ataladi. Limfotsitlarning bu ikkala populyatsiyasi ham qisqa va uzoq muddatli guruhlarga ega. Qisqa muddatli T hujayralari odatda timus, suyak iligi va taloqda joylashgan; uzoq umr koʻradigan T hujayralari esa qon oqimida yashaydi. Plazma hujayralari B hujayralaridan kelib chiqadi va ularning homila qonidagi hayoti 0,5 dan 2 kungacha.
Bezlar
Qalqonsimon bez homiladorlikning 4-haftasida embrionda rivojlanadigan birinchi bezdir. Homilada insulin sekretsiyasi homiladorlikning 12-haftasida boshlanadi.
Kognitiv (ongiy) rivojlanish
Miyaning elektr faolligi birinchi marta homiladorlikning 5-haftasi oxirida aniqlanadi, ammo miyasi oʻlgan bemorlarda boʻlgani kabi, bu ongli miya faoliyatining boshlanishi emas, balki ibtidoiy asabiy faoliyatdir. Sinapslar 17-haftagacha shakllana boshlaydi. Sezgi poʻstlogʻi va talamus oʻrtasidagi nerv bogʻlanishlari homiladorlikning 24-haftasidayoq rivojlanadi, ammo ularning faoliyatining birinchi dalili taxminan 30-haftaga qadar sodir boʻladi, ya’ni minimal ong, tush koʻrish va ogʻriqni his qilish qobiliyati paydo boʻladi.
Prenatal tajribaning keyingi neyropsixologik rivojlanishga taʼsiri haqidagi dastlabki maʼlumotlar 1944—1945-yillardagi Gollandiya ochligidan keyin tugʻilgan shaxslarning kognitiv rivojlanishini oʻrgangan Gollandiyalik ocharchilik tadqiqotidan kelib chiqadi. Birinchi tadqiqotlar ocharchilikning kognitiv rivojlanishga, jumladan, aqliy zaiflikning tarqalishiga taʼsiriga qaratilgan. Bunday tadqiqotlar Devid Barkerning prenatal muhit va hayotning keyingi davridagi surunkali holatlarning rivojlanishi oʻrtasidagi bogʻliqlik haqidagi gipotezasini ilgari surgan. Dastlabki tadqiqotlar notoʻgʻri ovqatlanish va kognitiv rivojlanish oʻrtasida hech qanday bogʻliqlik yoʻqligini aniqladi, ammo keyingi tadqiqotlar toʻyib ovqatlanmaslik va shizofreniya, antisotsial kasalliklar va affektiv kasalliklar xavfi oʻrtasida bogʻliqlik borligini aniqladi.
Tilni oʻzlashtirish prenatal bosqichda boshlanganligi haqida dalillar mavjud. 26 haftalik homiladorlikdan soʻng periferik eshitish tizimi allaqachon toʻliq shakllangan. Bundan tashqari, koʻpchilik past chastotali tovushlar (300 Hz dan kam) sutemizuvchilar qornida homilaning ichki qulogʻiga etib borishi mumkin. Ushbu past chastotali tovushlar tovush balandligi, ritm va til bilan bogʻliq fonetik maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi. Tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, homila tovushlar orasidagi farqlarni tan oladi va ularga javob beradi. Bunday gʻoyalar yangi tugʻilgan chaqaloqlarning onasining ovozini afzal koʻrishi, faqat homiladorlik paytida eshitiladigan hikoyalarni xatti-harakatini tan olishi va (bir tilli onalarda) oʻz ona tilini afzal koʻrishi bilan yanada mustahkamlanadi. EEG bilan olib borilgan yaqinda oʻtkazilgan tadqiqot yangi tugʻilgan chaqaloqlarda oʻz ona tilini eshitadigan miyaning faollashuvi, ularga boshqa til bilan solishtirganda, boshqa tilni oʻrganish homiladorlik paytida boshlanadi degan fikrni qoʻllab-quvvatladi.
Mardlik ordeni
"Mardlik" ordeni — Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallaridan biri. 2012-yil 11-sentyabrda Oʻzbekiston Prezidenti Islom Karimov qarori bilan taʼsis etilgan.
Prenatal development
Xomilaning oʻsish tezligi homiladorlikning 37 xaftaligigacha chiziqli boʻlib, undan keyin u platoga aylanadi. Embrion va chaqaloqning oʻsish tezligi homiladorlik yoshiga toʻgʻri keladigan vazn sifatida aks ettirilishi mumkin va koʻpincha homiladorlik yoshida kutilgan vaznga nisbatan qoʻllaniladigan vazn sifatida beriladi. Ushbu homiladorlik davri uchun normal vazn oraligʻida tugʻilgan chaqaloq homiladorlik yoshiga (AGA) mos keladi. Gʻayritabiiy darajada sekin oʻsish tezligi chaqaloqning homiladorlik yoshiga nisbatan kichik boʻlishiga olib keladi, gʻayritabiiy darajada katta oʻsish esa chaqaloqning homiladorlik yoshi uchun katta boʻlishiga olib keladi. Sekin oʻsish sur'ati va erta tugʻilish kam vaznga olib kelishi mumkin boʻlgan ikkita omildir. Kam tugʻilish vazni (2000 grammdan past) shizofreniya ehtimolini biroz oshirishi mumkin.