cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amerika Qoʻshma Shtatlari
Qishloq xoʻjaligi
AQSh milliy daromadining 8% dan koʻprogʻi qishloq xoʻjaligida hosil qilinadi. Yirik fermalar yetakchi rol oʻynaydi. Umuman qishloq xoʻjaligi sermahsul va sertovar boʻlib, muayyan hududlar ayrim mahsulot turlariga ixtisoslashgan va markazlashgan. Mamlakatda 2 mln.ga yaqin fermer xoʻjaligi bor, bir fermer xoʻjaligi oʻrta hisobda 190 ga yerda dehqonchilik qiladi. Mehnatga yaroqdi aholining 2,5% qishloq xoʻjaligida band. AQShda asosan makkajoʻxori, soya, paxta, tamaki, sholi, kartoshka, kungaboqar, qand lavlagi, shakarqamish va boshqa ekiladi. Bugʻdoyzorlar („bugʻdoy mintaqasi“) Buyuk tekisliklar va Kolumbiya platosida (asosan Kanzas va Shimoliy Dakota shtatlari), makkajoʻxori („makkajoʻxori mintaqasi“) Buyuk koʻllarning janubiy va gʻarbida (Ayova, Illinoys shtatlari) ustunlik qiladi, paxtazorlar faqat Missisipi daryosi vodiysi hamda Texas, Arizona va Kaliforniya shtatlarida uchraydi. Qand lavlagi, shakarqamish Missisipi daryosi etaklarida va Gavayi orollarida, tamaki Shimoliy Karolina, Virginiya va Kentukki shtatlarida yetishtiriladi. Bogʻdorchilik va polizchilik Kaliforniya, Floridada, Atlantika okeani va Buyuk koʻllar sohillarida koʻproq. Keng choʻllar va „makkajoʻxori mintaqasi“ shtatlarida goʻshtbop chorvachilik, shimoli-sharqda va Kaliforniyada sut chorvachiligi rivojlangan. Minnesota va Viskonsin shtatlarida sutning koʻp qismi qayta ishlanib, pishloq va sariyogʻ ishlab chiqariladi. Qoʻychilik asosan qurgʻoqchil togʻli shtatlarda rivojlangan. Goʻshtbop joʻja (broyler), tovuq, kurka yetishtirishga katta ahamiyat beriladi. Tuxum koʻproq janubi-sharqiy shtatlardagi yirik parrandachilik fab-rikalarida yetishtiriladi. AQShda 102 mln. bosh qoramol, 51 mln. bosh choʻchqa, 10 mln. bosh qoʻy bor. Baliq ovlash rivojlangan. Hamma turdagi yogʻoch tayyorlanadi.
Transporti
Ichki yuk tashishda temir yoʻl, avtomobil transporti, ichki suv transporti, dengiz transporti, havo transporti, gaz va neft quvurlari muhim ahamiyatga ega. Asosiy dengiz portlari: Nyu-York, Filadelfiya, Baltimor, Yangi Orlean, Xyuston, San-Fransisko, Buyuk koʻllarda — Chikago, Dulut. Aviatsiya qatnovi asosiy uzellari — Nyu York, Chikago, Atlanta, Los Anjeles, Mayami, Dallas.
Tashqi savdosi
Dunyoning turli mamlakatlariga bevosita mablagʻ sarflash koʻpayib bormoqda. Eksportda ham, importda ham tayyor mahsulot ustun. AQShdan sanoat va energetika mashina-uskunalari, transport vositalari, kimyo tovarlari, toʻqimachilik va qogʻoz mahsulotlari, koʻmir, oziq-ovqat va yembop don, soya, paxta, tamaki va boshqa mahsulotlar chiqariladi; neft va neft mahsulotlari, ruda va metall, sanoat mashina-uskunalari, uzoq muddat foydalaniladigan roʻzgʻor anjomlari, kiyim-kechak, poyabzal, yogʻoch, qogʻoz, baliq, goʻsht, qand-shakar, kofe va boshqa keltiriladi. Savdo-sotiqdagi asosiy mijozlari — Kanada, Yaponiya, Meksika, Gʻarbiy Yevropa mamlakatlari. Pul birligi — Amerika dollari.
Maorifi va madaniy-maʼrifiy muassasalari
Milliy maorif tizimi mustaqillik uchun urush (1775–83)dan keyin qaror topa boshladi. 1852-yilda Massachusets shtati AQShda birinchi boʻlib majburiy boshlangʻich taʼlim toʻgʻrisida qonun qabul qildi. AQShdagi koʻpchilik shtatlarda 7-16 yoshdagi bolalar uchun oʻqish majburiyil Oʻrta maktabning turlari koʻp: 3-yillik kichik oʻrta maktab, 6-yillik birlashgan kichik va oʻrta, 4-yillik oʻrta maktab. Barcha variantdagi oʻrta maktablarda oʻqish muddati — 12-yil Oliy taʼlim tizimi universitetlarni, 4-yillik kollejlarni bundan tashqari toʻliq oliy maʼlumot bermaydigan 2-yillik kichik kollejlarni, hunar va texnika institutlarini oʻz ichiga oladi. Barcha oliy oʻquv yurtlarida taʼlim pulli. Eng yirik oliy oʻquv yurtlari: Garvard, Kaliforniya (Berkli shahrida), Viskonsin, Michigan, Illinoys, Kornell (Itaka shahrida), Kolumbiya, Prinston, Chikago, Pensilvaniya universitetlari, Kaliforniya, Stenford va Massachusets texnologiya institutlari. Yirik kutubxonalari: Kongress kutubxonasi (1800-yil tashkil etilgan), Nodir kitoblar va qoʻlyozmalar kutubxonasi, Milliy arxiv kutubxonasi, Milliy tibbiyot kutubxonasi, universitetlarning kutubxonalari, Los-Anjeles (1872-yil tashkil etilgan), Chikago (1872-yil tashkil etilgan), Boston (1852-yil tashkil etilgan), Nyu-York (1895-yil tashkil etilgan) xalq kutubxonalari va boshqa Mashhur muzeylari: AQSh Milliy muzeyi, Havoda uchish va kosmonavtika milliy muzeyi, Nafis sanʼat asarlari milliy kolleksiyasi, Milliy sanʼat galereyasi, Tarix va texnika milliy muzeyi, Milliy portret galereyasi (hammasi Vashingtonda), Hozirgi zamon sanʼat muzeyi, Metropoliten muzey, Amerika tabiatshunoslik tarixi muzeyi (Nyu-Yorkda), Boston nafis sanʼat muzeyi va boshqa
Ilmiy muassasalari
AQShda ilmiy muassasalarga rahbarlik qiladigan yagona markaz yoʻq. Vashingtondagi AQSh Milliy Fanlar Akademiyasi (1863-yilda tashkil boʻlgan) fan va texnika masalalari boʻyicha federal hukumatning maslahatchisi hisoblanadi. 1964-yilda alohida Milliy texnika akademiyasi tuzilgan; Kaliforniya Fanlar Akademiyasi (1853), Chikago Fanlar Akademiyasi (1857) mavjud. Barcha ilmiy tadqiqotlarning anchagina qismi universitetlarda olib boriladi. 1965-yilda tashkil etilgan Milliy taʼlim akademiyasi maorif va ped. masalalari bilan shugʻullanadi. Mamlakatda birtalay ixtisoslashgan ilmiy tashkilot va jamiyatlar bor. 10 mingdan ortiq, asosan, xususiy sanoat firmalari, 700 ga yaqin federal hukumat muassasasi ilmiy tadqiqot va tadqiqot-konstruktorlik ishlarini amalga oshiradi. Kongressning ijozati bilan federal hukumat barcha ilmiy tadqiqot va konstruktorlik ishlarining yarmini pul bilan taʼminlaydi. 1950-yilda Millim ilmiy fond tashki l etildi. Bu muassasa zimmasiga ilmiy tadqiqotlarning yoʻnalishini belgilash, ularni muvofiqlashtirish va pul bilan taʼminlash, ilmiy kadrlar tayyorlash vazifasi yuklatilgan. Fan va texnika masalalari boʻyicha federal kengash prezidentning maxsus yordamchisi boshchiligida hukumat muassasalari bajaradigan tadqiqot ishlarini nazorat qiladi. Davlat muassasalari orasidagi eng yirik fondlar Mudofaa vazirligiga qarashlidir. Bu vazirlik ixtiyorida 100 dan ortiq ilmiy tadqiqot va tajriba ilmiy markazlari bor.
Matbuoti, radioeshittirish va telekoʻrsatuvi
AQShdagi yirik kundalik gazetalar: „Nyu-York tayms“ („Nyu-York vaqti“, 1851-yildan), „NyuYork deyli nyus“ („Nyu-York kundalik yangiliklari“, 1919-yildan), „Nyu-York post“ („Nyu-York pochtasi“, 1801-yildan), „Vashington post“ („Vashington pochtasi“, 1877-yildan), „Vashington tayms“ („Vashington vaqti“, 1982-yildan), „Uollstrit djornel“ („Uollstrit gazetasi“, 1889-yildan), „Chikago tribyun“ („Chikago minbari“, 1847-yildan), „Los-Anjeles tayms“ („Los-Anjeles vaqti“, 1881 ydan), jurnallar: „Taym“ („Vaqt“, 1923-yildan), „Nyusuik“ („Hafta yangiliklari“, 1933-yildan), „Yunayted steyts nyus end uorld riport“ („Qoʻshma shtatlar yangiliklari va jahonga nazar“, 1933 ydan), „Biznes uik“ („Biznes hafta mobaynida“, 1929-yildan), „Neyshn“ („Xalq“, 1865 ydan), „Demokrat“ (1961 ydan), „Layf“ („Hayot“). Yetakchi axborot agentliklari: Assoshieyted Press (AP; 1848-yilda tashkil etilgan) va YUPI (1958-yilda tashkil etilgan). Birinchi tijorat radiostansiyasi 1920-yilda tashkil etilgan. AQShda 9 mingdan koʻproq radio va IZO telestansiya mavjud. Tajriba telekoʻrsatuvi — 1928-yildan, muntazam telekoʻrsatuv 1941-yildan ishlaydi.
Meʼmorligi
Yevropaliklar Shimoliy Amerikaga kelmaslaridan oldin indeyslarning oʻziga xos meʼmorligi boʻlgan. Irokezlar „uzun uylar“ deb atalgan turar joylar yaratgan boʻlsalar, Pueblo indeyslari „pueblo“ qishloq uylarini qurganlar. Ingliz, golland va fransuz mustamlakachilari AQShga Yevropa anʼanalarini keltirdilar. Dastlabki binolar barokko uslubida qurilgan. Ular sodda boʻlib, nAQShlar kam ishlatilgan. 18-19-asrlarda AQSh meʼmorligida klassitsizm uslubi hukm surdi. Bu uslubda davlat va jamoat binolari (Vashingtondagi Oq uy, Nyu-Yorkdagi Eski ratusha — shahar idorasi), ibodatxona va boshqa qurildi. Keyinroq quramalik va dabdabalilik kuchaydi [Vashingtondagi Kapitoliy (kongress) binosi]. Fuqarolar urushidan soʻng AQSh meʼmorligi yuksalish yuliga oʻtdi. AQShning bir qancha isteʼdodli meʼmorlari T. Richardson, J. O. Ryoblin, U. O. Reblinglar qurilish texnikasi rivojiga katta hissa qoʻshdilar (Bruklin koʻprigi). 20-asr AQSh meʼmorligi, asosan, texnika va iqtisod surʼatiga bogʻliq holda rivojlandi. 20-asrning 20-30-yillarida Amerikaning bir qancha shaharlarida (Nyu-York, LosAnjeles, Chikago va boshqalar) nihoyatda baland binolar qurildi. Amerikaning eng isteʼdodli meʼmorlari L. Salli-ven va F. L. Rayt yangi texnika imkoniyatlarini estetik tushunishga intildilar: L. Salliven koʻp odam sigʻadigan katta binolar uchun poʻlat toʻsinli konstruksiyani ishlab chiqsi, F. L. Rayt esa kichik bino loyihalari ustida ishladi, ayni vaqtda bir necha baland hamda baʼzi maʼmuriy binolar loyihasi ham 30-yillar oʻrtalarida chizildi. AQShga Yevropadan mashhur meʼmorlar: V. Gropius, M. Breyner, L. Mis van der Roe, E. Mendelson, R. Neytra, E. Sa-ariyenen va boshqa keldilar. Ular hozirgi zamon AQSh meʼmorligiga asos soldilar. Ikkinchi jahon urushi-yillari AQShda yigʻma qurilish rivojlandi. Urushdan soʻng „Poʻlat va alyuminiy“ meʼmorligi ragʻbatlantirildi, meʼmoriy shakllarning „universal uslubi“ taraqqiy etdi (L. Mis van der Roe asarlari). 50-yillarning oxirida yangi klassitsizmning yangicha nusxasi paydo boʻldi (E. D. Stoun, M. Yamasaki kabi meʼmorlar). 60-80-yillar inshootlari hajmining kattaligi, geometrik miqyoslarining salmoqliligi, meʼmoriy yunalishlarning betartibligi bilan ajralib turadi (Nyu-Yorkdagi Xalqaro savdo markazining 412 m balandlikdagi 110 kavatli minorasi, 1971–73, meʼmorlar M. Yamasaki, E. Rot; Chikagodagi „Sire va Robak“ savdo konsernining 442 m balandlikdagi minorasi, 1972–75, „SOM“ firmasi meʼmorlari; Minne-apolisdagi bank binosi, 1969–73, meʼmor G. Birkerts va boshqa; San-Fransiskodagi „Xayat Rijensi“ mehmonxonasi, 1973, „Jon Portmen va boshqa“ firmasi hamda Los-Anjelesdagi „Bonavantyur“, 1978, meʼmor J. Portmen).
Tasviriy sanʼati
AQShning yerli xalqi — indeyslarning AQShga boshqa mamlakatlardan kelgan xalqlar sanʼatidan farklanuvchi oʻziga xos qadimiy sanʼati bor. Indeyslar sanʼati diniy xarakterdagi yogʻoch haykallar, nAQShli sopol idishlar, guldor matolar, bizon terisiga tushirilgan nAQSh va rasmlar, zebziynatlardan iborat. AQSh yerlari yevropaliklar tomonidan mustamlakaga aylantirilgan davrdan 18-asr oʻrtalarigacha mahalliy tasviriy sanʼatda (yevropaliklar sanʼati) barokko uslubining soddalashtirilgan shakllari bilan yaratilgan taqlidiy asarlar tarqalgan. 18-asr oxiri va 19-asr boshlarida AQShda rassomlar — G. Styuart, J. Trammbal, T. Salli ijod qildilar. AQSh tasviriy sanʼati rivojida Filadelfiyada tashkil topgan Badiiy akademiyaning (1805) ahamiyati katta boʻldi. 18-asr oxiri va 19-asr boshlarida rivojlangan AQSh tasviriy sanʼati 19-asrning 20-50-yillarida tushkunlik davrini boshdan kechirib, 19-asr 2-yarmidan yana yuksaldi. Biron Uoldo, U. Maunt kabi realist rassomlar ijodida xalq turmushini jonli va haqqoniy ifodalashga intilish seziladi. 19-asrning 2-yarmida ijod qilgan va Amerika sanʼatini yuksak darajaga kutargan rassomlar orasida U. Gomer, T. Itkins, J. Uistlerlar alohida oʻrin tutadi. Rassomlik sanʼatining tarkib topishiga T. Nast, haykaltaroshlikka esa O. Sent-Godens hissa qoʻshgan. 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida AQSh tasviriy sanʼatida impressionizm, simvolizm, modernizm (Ch. Xessem, M. Preidergast) oqimlari paydo boʻldi. 20-asr boshlarida haykaltarosh J. Bernard, rassomlardan J. Pensell, J. Sloan va J. Bellouz kabilar ijod qildilar. AQSh tasviriy sanʼatida rassom R. Kent alohida oʻrin tutadi. R. Kent shimoliy manzaralari va kitob suratkashligining mohir ustasi sifatida jahonga tanilgan. Portretchi I. Olinskiy, amerika xalqi turmushini haqqoniy tasvirlovchi aka-uka R. va M. Soyerlar, haykaltarosh M. Filde kabilar ham mashhur.
Musiqasi
AQSh musiqiy madaniyati Yevropa va Afrikadan olingan musiqiy shakllar, janrlar va uslublar hamda Amerika qitʼasida qadimdan mavjud boʻlgan musiqiy anʼanalar omuxtasi tarzida tarkib topdi. Indeyslarning musiqa madaniyati bir ovozli va pasayib boruvchi ohangli qoʻshiq hamda raqslardan iborat boʻlgan. Amerikaning dastlabki yarim professional musiqachilari — U. Billings, E. Lou, J. Morgan (18-asr oxiri); ular ijodida dastlabki kelgindilarning diniy qoʻshiqlari amerikacha musiqaga xos yangi shaklga kirdi. 19-asrning 2-yarmidan boshlab AQShga Yevropa mamlakatlaridan musiqachilar, kompozitorlar kelib, Amerika musiqa madaniyati rivojiga hissa qoʻshdilar. Ular simfonik orkestrlar, musiqa oʻquv yurtlari va jamiyatlari, teatrlar tashkil etishdi. 1883-yil Nyu-Yorkda mashhur „Metropoliten opera“ teatri ochildi. Shotlandiyalik Edvard Mak Douell AQSh professional kompozitorlik maktabiga asos soldi. L. Armstrong, B. Gudmen, Dyuk Ellington kabi musiqachilar jaz sanʼatini rivojlantirdilar. Kompozitor va pianinochi Jorj Gershvinning 1935-yilda sahnalashtirilgan „Porgi va Bess“ operasi Amerikaning haqiqiy milliy operasi sifatida musiqa tarixiga kirdi. 20-asr 30-yillarida „Kompozitorlar uyushmasi“ va „Ishchi musiqachilar uyushmasi“ atrofida toʻplangan kompozitorlarning ijodiy faoliyati avj oldi. AQSh kompozitorlaridan — L. Bernstayn, S Barber, J. K. Menotti, U. Shumen, dirijyorlardan — Yu. Ormandi, L. Stokovskiy, pianinochi — V. Klaybern, skripkachilardan — I. Menuxin, Isaak Stern, mashhur negr qoʻshiqchilari — Pol Robson va Marian Anderson, qoʻshiqchi kompozitor Pit Siger, musiqashunoslar — O. Kinkeldi, P. Lang, N. Slominskiy va boshqalarlar AQSh musiqa tarixida salmoqli oʻrin tutadi. Mamlakatda bir necha mashhur orkestrlar, opera teatrlari, yirik musiqa oʻquv yurtlari, maktablari bor. Mashhur skripkachi Isaak Stern, qoʻshiqchi kompozitor Pit Siger, Beni Gudmen rahbarligidagi orkestr va boshqa turli vaqtlarda Oʻzbekistonda gastrodda boʻlgan.
Teatri
Shimoliy Amerika hududida teatr sanʼati boʻlganligi haqidagi dastlabki maʼlumot 17-asrga oid. Oʻsha paytlarda ingliz missionerlari xristianlikni targʻib qilish uchun diniy pyesalarni sahnalashtirar edilar. 18-asrda asosan Angliyadan kelgan teatr guruhlari spektakllar qoʻyishardi. 1716-yilda Uilyamsburgda (Virginiya shtati) birinchi teatr binosi qurildi. Angliyadan kelgan L. Xallem teatri shu binoda faoliyatini boshladi. U Shekspirning „Venetsiyalik savdogar“ pyesasini sahnaga qoʻydi. AQSh professional teatri shu tariqa boshlandi. Uning repertuar asosini ingliz dramaturgiyasi tashkil qilgan edi. 18-asr oxiridan boshlab Amerika dramaturglarining (koʻpincha U. Danlep) asarlari qoʻyiladigan boʻldi. 18-asr oxiri — 19-asr boshlarida yirik shaharlarda teatrlar tashkil qilindi: „Park“, „Chetem“, „Baueri“ (Nyu-York), „Chestnat Strit“ (Filadelfiya), „Tremont“ (Boston) va boshqa 19-asr ikkinchi yarmida koʻchma guruhlar hisobiga teatrlar soni ortdi. Bu teatrlarda maʼlum bir pyesani qoʻyish uchun guruh yigʻish, spektaklni foyda bermay qolguncha koʻrsatib, soʻng guruhni tarkatib yuborish va boshqa pyesa hamda guruh izlash, ularda yetakchi oʻrinni egallagan „yulduzlar“dan foydalanish odat tusiga kirgan edi. Bu hol Nyu-Yorkning Brodvey kuchasida joylashgan teatrlarda ham roʻy berdi. 30-yillarda ishchi teatrlari maydonga keldi. 1927-yilda J. Louson va M. Gold „Yangi dramaturglar teatri“ tashkil qilib, „Xoboken Blyuz“ (M. Gold) va „Internatsional“ (J. Louson) kabi asarlarni sahnalashtirdi. Shu-yillarda „Reper-tuarli fuqaro teatri“ va 158 federal teatr ochildi. Ammo iqtisodiy tanazzul natijasida ilgʻor teatrlar birin-ketin yopilib, yana Brodvey teatrlari hukmron boʻlib qoldi. Ikkinchi jahon urushidan keyin „Brodveydan tashqari“ teatrlar maydonga keldi: „Kriket“, „Grinuich-Myuz“, „Living“, „Sheridan Skver pleyxaus“ va boshqa 1957-yilda NyuYorkda „Brodveydan tashqari“ teatrlar uyushmasi tashkil etildi. 1964-yilda NyuYorkda „Linkoln sanʼat markazi doimiy teatri“ ochildi. 70-yillarda Texas, Kaliforniya, Florida, Rod-Aylend va boshqa shtatlarda mintaqa teatrlari tashkil topdi. Tennessi, Viskonsin, Oklaxoma, Minnesota shtatlarida bolalar teatrlari ishlaydi. 50- 80-yillardagi AQShning yetakchi dramaturglari — A. Miller, T. Uilyame, E. Olbi, J. Gelber, L. Xensberi, J. Boldun, D. Reyb va b; tanikli rejissorlar — J. Papp, E. Kazan, J. Bek, J. Chaykin, P. Shuman, D. Makbet, E. Sherin, D. OʻNil, J. Uord; aktyorlar — R. Stayger, L. Kobb, J. Fonda, J. Xarris, M. Stepplton, S. Puatye, D. Din, D. Jons va boshqa Turli millatlarning ishchi tashkilotlari huzurida havaskorlik toʻgaraklari mavjud. Teatr kadrlari universitetlarning maxsus fakultetlarida, xususiy drama studiyalarida tayyorlanadi.
Hududiy boʻlinishi
AQSh maʼmuriy jihatdan 50 shtatga va 1 federal okrugga bolinadi.
Sharqiy ekspressdagi qotillik (film)
Sharqiy ekspressdagi qotillik (Murder on the Orient Express) 2017-yilda ekranlarga chiqarilgan detektiv filmdir. Kinberg Genre, The Mark Gordon Company va Scott Free Productions studiyalari tomonidan ishlangan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Kenneth Branagh, produserlari — Ridley Scott, Mark Gordon, Simon Kinberg, Branagh, Judy Hofflund va Michael Schaefer, ssenariy muallifi esa Michael Green'dir. Filmda bosh rollarni Tom Bateman, Penélope Cruz, Willem Dafoe, Judi Dench, Johnny Depp, Josh Gad, Derek Jacobi, Leslie Odom Jr., Michelle Pfeiffer va Daisy Ridley ijro etgan.
Filmning ilk relizi 2017-yil 10-noyabrda boʻlib oʻtgan. Film mablagʻi $55 millionni tashkil etib, kartina umumjahon boʻylab $352 million daromad qilgan.
Film sikveli boʻlgan Nildagi qotillik filmi 2022-yilda chiqarildi.
Tinningstedt
Tinningstedt Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordfriesland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,91 km2. 221 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Tinningstedtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Aspiratsion jihozlar
Aspiratsion jihozlar — Havo yoki gaz tarkibini va havodagi changni tekshirish uchun namunalar oladigan mexanik qurilmalar. Sanoat korxonalari, laboratoriya Va ustaxonalarning chang, zaharli aralashma va gazlar ajraladigan sexlari va xonalaridagi havoni tozalash uchun ishlatiladi. Gaz miqdorini tekshirish uchun gaz maxsus idishga soʻrib olinadi. Chang miqdorini tekshirish uchun tekshiriladigan havo ejektor, chang soʻrgich yoki havo puflagich bilan chang qabul qilgichdagi filtr orqali soʻrib olinadi; ayni vaqtning oʻzida filtr orqali oʻtgan havo hajmi oʻlchanadi. Chang miqdori mg/m3 da ifodalanadi. Aspiratsiya (tozalash) yakka holda va markazlashgan usulda olib boriladi. Shunga qarab Aspiratsion jihozlar ham har xil boʻladi. Changdan tozalash uchun yigʻuvchi kamera, siklon va filtrlar, zararli gaz va aralashmalardan tozalash uchun esa soʻruvchi ventilyatorlar oʻrnatiladi.
Souzy
Souzy Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
578 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 113,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,1 km2. Dengiz sathidan 422 – 619 m balandlikda joylashgan.
Eisenerz
Eisenerz Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shahardir. Leoben (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 124.52 km2. 5518 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Kathryn Hahn
Kathryn Marie Hahn (talaffuzi: Ketrin Meri Xan; 1973-yil 23-iyulda tugʻilgan)  — amerikalik aktrisa va komediyachi. U dastlab televideniyeda faoliyatini boshlab, NBC telekanalining „Crossing Jordan“ (2001—2007) nomli kriminal drama serialida psixologiya boʻyicha maslahatchi Lili Lebowski rolini oʻynadi. Hahn bir qator komediya filmlarida, jumladan, „How to Lose a Guy in 10 Days (2003), „Anchorman: The Legend of Ron Burgundy“ (2004), „Step Brothers“ (2008), „The Goods: Live Hard, Sell Hard“ (2009), „Our Idiot Brother“ (2011), „Weʼre the Millers“ va „The Secret Life of Walter Mitty“ (ikkisi 2013) filmlarida ikkinchi darajali aktrisa sifatida ishtirok etdi.
Filmda bosh rol ijrochisi sifatida Hahn 2013-yilda Joi Solouey tomonidan suratga olingan „Afternoon Delight“ komediya-dramasida, „A Bad Moms“ (2016) komediya filmida va uning davomi „A Bad Moms Christmas“ (2017) va 2018-yilda Tamara Jenkins rejissyorligidagi „Private Life“ dramasida rol o‘ynagan. Ikkinchisi uchun u tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi va „Eng yaxshi aktrisa“ uchun Gotham mukofotiga sazovor boʻldi. U bir qator dramatik, jumladan, „Revolutionary“ (2008), „This Is Where I Leave You“ (2014), „Tomorrowland“ (2015), „The Visit“ (2015) va birinchi Ekran aktyorlari gildiyasi mukofoti nominatsiyasiga ega boʻlgan „Captain Fantastic“ (2016) kabi filmlarda suratga tushgan. U Hotel Transylvania franshizasida Ericka Van Xelsing va tanqidchilar tomonidan eʼtirof etilgan „Spider-Man: Into the Spider-Verse“ (2018) animatsion superqahramon filmida Doktor Octopus ga ovoz bergan.
Televideniyeda Hahn NBC dagi Parks and Recreation (2012—2015) sitkomida takroriy mehmon rolida ishtirok etgan, buning uchun u „Komediya serialidagi eng yaxshi mehmon ijrochisi“ uchun Tanqidchilar tanlovi da nominatsiya olgan, Amazon Prime Video ning komedik-drama seriali Transparent (2014—2019) da u „Komediya serialidagi eng yaxshi ikkinchi darajali aktrisa“ uchun Primetime Emmy mukofotiga nomzod boʻlgan. Hahn, shuningdek, Amazon Prime Video komedik seriali „I Love Dick“ (2016—2017), HBOkomedik mini-seriali Mrs. Fletcher (2019) va HBO dramatik mini-seriali „I Know This Much Is True“ (2020) da rol oʻynagan. 2020-yildan beri Hahn Apple TV+ animatsion musiqiy komediya seriali „Central Park“ da Peyj Xanter rolini ijro etgan va Disney+ mini-seriali „WandaVision“ (2021) da Agata Xarkness rolini o‘ynagan, buning uchun u tanqidchilarning olqishiga sazovor bo‘lgan hamda Primetime Emmy mukofotida „Cheklangan serial yoki filmdagi eng yaxshi yordamchi aktrisa“ uchun nomzod bo‘lgan. Hahn Agatha: House of Harkness nomli personaj haqidagi serialda Harkness rolini takrorlaydi.
Yoshligi
Kathryn Marie Hahn Vestchesterda (Illinoys shtati) tugʻilgan, Karen (née Bunker) va Bill Hahnning qizi. Uning ajdodlari nemis, irland va ingliz boʻlishgan. Hahn Cleveland Heights (Ogayo)da oʻsgan va Cleveland Heights va Beaumont maktabidagi Sent-Enn katolik maktabida oʻqib, katolik boʻlib ulgʻaygan. Hahn Northwestern Universitetida oʻqigan va u yerda teatr boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Keyinchalik u Yel Universitetida drama boʻyicha magistr darajasini oldi.
1999—2012: Dastlabki faoliyati
Hahnning teledasturda birinchi marta chiqishi „Hickory Hideout“ boʻldi, bu Clevelanddagi oʻsha paytda NBCga tegishli va boshqariladigan WKYC stansiyasidagi uchun bolalar uchun mahalliy qoʻgʻirchoq shousi edi (Bekor qilingan paytda Hickory Hideout NBCning barcha O & O stansiyalarida efirga uzatilgan). Festivalda qatnashayotganda u ijodkor/prodyuser Tim Kring bilan tanishdi. Hahn Kringni shu qadar hayratda qoldirdiki, u „Crossing Jordan“ filmidagi Lili Lebowski obrazini aynan u uchun yaratdi. Serial 2001-yildan 2007-yilgacha namoyish etilgan. Hahn Kring bilan uchrashgani haqida shunday dedi: „NBC va Tim Kring meni tanlashda katta ishonch bilan olgʻa qadam bosishdi. Suratga olishda va jadvalda boʻlgan shouda ishlash — bu ajoyib omaddir.“ 2008-yil 21-oktyabrda TV Guide isteʼdod egasi boʻlgan Hahn Fox bilan shartnoma imzolagani haqida xabar berdi.
2003-yilda Hahn Kate Hudson va Matthew McConaughey bilan birga „How to Lose a Guy in 10 Days“ romantik komediya filmida ikkinchi darajali rolda paydo boʻldi. Keyingi yili u „Win a Date with Tad Hamilton!“, „Anchorman: The Legend of Ron Burgundy“, „Wake Up, Ron Burgundy: The Lost Movie“, "Around the Bend" filmlarida rol ijro etdi. Keyinchalik filmlarda koʻproq yordamchi rollarni oʻynadi, jumladan, 2005-yilda Ashton Kutcher va Amanda Pit ishtirok etgan „A Lot Like Love“ romantik komediya-dramasi; "The holiday" (2006) Cameron Diaz bilan; ilmiy fantastika sarguzasht dramasi „The Last Mimzy“ (2007) Rainn Wilson bilan birga; „Step Brothers“ (2008); Leonardo DiCaprio va Kate Winslet ishtirokidagi „Revolutionary Road“ (2008); „The Goods: Live Hard, Sell Hard“ (2009), „How Do You Know“ (2010), „Our Idiot Brother“ (2011) va „Wanderlust“ (2012) shular qatoriga kiradi.
2008-yilda u Brodvey teatridagi debyutida Mark Raylans bilan birgalikda „Boeing-Boeing“ komediyasini jonlantirdi. U amerikalik kelin va aviakompaniya styuardessasi Gloriya rolini ijro etgan.
Televideniyeda Hahn Hank Azariya bilan birga NBCning qisqa muddatli „Free Agents“ komediya seriyasida rol oʻynadi, bu serial 2011-yilda xuddi shu nomdagi Britaniya serialining remeyki edi. U HBO ning „Hung“ va „Girls“ shoularida takrorlanuvchi rollarni ijro etgan. 2012-yildan 2015-yilgacha Hahn NBC telekanalining „Parks and Recreation“ komediya serialida Lesli Knopning (Emi Poehler) raqibi, Bobbi Nyuportning (Paul Rudd) kampaniya menejeri, Jennifer Barkli rolida takrorlangan roli uchun maqtovga sazovor boʻldi (u avvalroq „Our Idiot Brother“, „How Do You Know“ va „Wanderlust“ filmlarida Rudd bilan rol ijro etgan).
U 2012-yilda „Parks and Recreation“ filmidagi ijrosi uchun „Komediya serialidagi eng yaxshi mehmon ijrochisi“ nominatsiyasida „Tanqidchilar tanlovi“ televideniyesi mukofotiga sazovor boʻldi. alt=Hahn walking and laughing|thumb| Hahn 2014-yilda „This Is Where I Leave You“ filmining premyerasida
2013—2017: Kino va televideniyedagi yutugʻi
2013-yilda Hahn oʻzining birinchi bosh rolini Joey Solovey yozgan va rejissyorlik qilgan „Afternoon Delight“ komediya-drama filmida oʻynadi. Film premyerasi 2013-yilda Sundans kinofestivalida boʻlib oʻtdi. Uning roli uchun u „Eng yaxshi aktyor“ uchun Gotham mustaqil kino mukofotiga nomzod boʻlgan. Oʻsha yili Hahn Jennifer Aniston (uning „Wanderlust“ filmidagi hamkasbi) roʻyxatida „Weʼre the Millers“ filmida paydo boʻldi va „The Secret Life of Walter Mitty“ filmida Ben Stiller va Kristen Wiig bilan birga rol oʻynadi. 2014-yilda u Jason Bateman bilan birga „Bad Words“ komediya filmida, „This Is Where I Leave You“ ansamblida va Ouen Uilson bilan birga Piter Bogdanovichning „Sheʼs Funny That Way“ filmida rol oʻynadi.
2014-yilda Hahn Amazon studiyalarida tanqidchilar tomonidan eʼtirof etilgan „Transparent“ qorongʻu komediya-dramasida Raquel Fein rolini oʻynadi, uning yaratuvchisi Joi Solovey Hahnga „Afternoon Delight“ filmida rejissyorlik qilgan edi. U „Komediya serialidagi eng yaxshi ikkinchi darajali aktrisa“ uchun Emmi nominatsiyasini oldi (2017), shuningdek, aktyorlar guruhi bilan birga Ekran aktyorlari gildiyasi mukofoti nominatsiyasini oldi. 2015-yilda u Stiv Kugan bilan birga Showtime komediya-dramasi „Happyish“ da rol oʻynadi, ammo shou bir mavsumdan keyin bekor qilindi. Oʻsha yili Hahn George Clooney va Hugh Laurie bilan birga „Tomorrowland“ nomli sarguzashtli ilmiy-fantastik filmda va „The Visit“ dahshatli filmda rol oʻynadi.
2016-yilda Hahn Viggo Mortensen bilan birga „Captain Fantastic“ drama filmida paydo boʻldi va Mila Kunis, Christina Applegate, Kristen Bell hamda Jada Pinkett Smit bilan birga „Bad Moms“ komediya filmida rol oʻynadi. IndieWire dan Keyt Erbland filmga B- baho berib, u „yaxshi hazillar bilan maqtanishini, ammo Hahnning oshkora ijrosi katta qiziqish uygʻotganini“ taʼkidladi. Film 20 million dollarlik byudjet bilan 183,9 million dollardan koʻproq daromad oldi. U keyinchalik Kris Krausning xuddi shu nomdagi romaniga asoslangan va Joey Solovey rejissyori boʻlgan Amazonning „I Love Dick“ komediya seriyasida paydo boʻldi. Premyerasi 2016-yil 19-avgustda boʻlib oʻtdi.
Bad Moms moliyaviy muvaffaqiyatidan soʻng, STX Entertainment „A Bad Moms Christmas“ nomli film davomini yoritdi. Davomi 28 million dollarlik byudjet bilan 130 million dollardan koʻproq daromad oldi.
2018-yildan hozirgi kungacha: Televizorga eʼtibor qarating
2018-yilda Hahn Tamara Jenkins tomonidan suratga olingan „Private Life“ drama filmida rol oʻynadi. U ijrosi uchun tanqidchilarning olqishiga sazovor boʻldi. U, shuningdek, Chrysler uchun televizion reklamalarda paydo boʻlishni boshladi. Xuddi shu yili Hahn Sony Pictures Animation dan ikkita animatsion filmda ovozli rollarni ijro etgan. Birinchidan, Hahn „Hotel Transylvania 3: Summer Vacation“ komediyasida Erik Van Xelsing qahramonining ovozini taqdim etdi. Ikkinchidan, Hahn „Spider-Man: Into the Spider-Verse“ filmida Olivia Oktavius nomidagi Doktor Ahtapotning ayol versiyasi sifatida ovozli rolga ega edi.
2020-yilda Hahn Mark Ruffalo bilan birgalikda Uolli Lambning xuddi shu nomdagi romani asosida HBO telekanalining „I Know This Much Is True“ mini-serialida rol o‘ynadi. Oʻsha yili Hahn Apple TV+ animatsion musiqiy komediya seriyasida „Central Park“ da Peyj Hunter ovozini berishni boshladi. Apple Inc. Central Park ga ikki mavsum buyurtma bergan edi, har bir mavsum oʻn uch qismdan iborat boʻlishi kerak edi. 2021-yilda Hahn Disney+ cheklangan WandaVision seriyasida Agnes, keyinchalik Agata Xarkness ekani maʼlum bo‘lgan sirli „aqlsiz qoʻshni“ rolini o‘ynash orqali Marvel kinematografiya koinotiga qo‘shildi. Uning navbatdagi „The Shrink Next Door“ miniseriali 2021-yil 12-noyabrda Apple TV+ da namoyish etildi. U 2021-yil, 7-dekabrda „Live in Front of a Studio Audience“ filmi uchinchi nashrining „The Facts of Life“ qismida Jo Polnyachek rolini o‘ynadi. Hahn 2019-yilgi sirli „Knives Out“ filmining davomi va WandaVisionda „Agatha: House of Harkness“ filmidagi Harkness roliga eʼtiborini qaratgan. Serial haqida bir oy oldin birinchi marta xabar berilganida, Hahn Marvel Studios bilan umumiy shartnoma imzolagani ham aytilgan edi.
Shaxsiy hayoti
Hahn aktyor Ethan Sandlerga turmushga chiqqan. Er-xotin Los-Anjelesda istiqomat qiladi va ikki farzandi bor.
Gabriel Torres
Gabriel Arturo Torres Tejada (1988-yil 30-oktyabrda Panamada tugʻilgan) — panamalik futbolchi, „UNAM Pumas“ futbol klubida va Panama terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi. 2018-yilgi jahon chempionati ishtirokchisi.
Teltow
Teltow Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Potsdam-Mittelmark tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 21,54 km2. 22 538 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Gabriel Torres
Klublardagi faoliyati
Gabriel Torres oʻz faoliyatini „Chepo“ futbol klubida boshlagan, u klub bilan debyut mavsumida Rommel Fernandes kubogini qoʻlga kiritgan va 18 ta gol bilan turnirning eng yaxshi toʻpurariga aylangan. 2005-yilda u „San Francisco“ futbol klubiga ijaraga oʻtgan va u yerda Panama chempionligini qoʻlga kiritgan. 2007-yilda Gabriel Torres Ispaniyaning „Valencia“ va Angliyaning „Manchester United“ futbol klublarini koʻrgani borgan. Oʻsha yili u Kolumbiyaning „La Equidad“ futbol klubiga oʻtgan va u bilan Kolumbiya kubogini qoʻlga kiritgan. „Chepo“ futbol klubiga qaytgandan soʻng Gabriel Torres yana ikki marta „Atlético Huila“ futbol klubiga va „Cali“ futbol klubidan „América“ futbol klubiga ijaraga berilgan.
Teltow
Hududi
Teltowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Gabriel Torres
Klublardagi faoliyati
2011-yilda Gabriel Torres Venesuelaning „Zamora“ futbol klubiga oʻtgan. 14-avgust kuni „Tucanes“ futbol klubiga qarshi bahsda u Venesuela premyer ligasida debyut qilgan.
2016-yil boshida Gabriel Torres „Zamora“ futbol klubiga qaytgan va chempionatning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.
Xalqaro faoliyati
2013-yilda Gabriel Torres ikkinchi marta CONCACAF oltin kubogida ishtirok etgan. Turnirda Gabriel Torres terma jamoaning finalga chiqishiga yordam bergan va Meksika, Martinik va Kuba jamoalari darvozasiga 5 ta gol urib, turnirning eng yaxshi toʻpurari boʻlgan.
2016-yilda Gabriel Torres AQShda boʻlib oʻtadigan Amerika kubogi uchun milliy terma jamoaning daʼvogariga nomzod boʻlgan edi. Turnirda u Chili va Boliviya jamoalariga qarshi oʻyinlarda maydonga tushgan.
2017-yilda Gabriel Torres CONCACAF oltin kubogida toʻrtinchi bor ishtirok etgan. Turnirda u AQSh, Martinika, Nikaragua va Kosta-Rika jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan. Nikaragualiklar va martiniklarga qarshi kechgan bahsda Gabriel Torres gol urgan.
2018-yilda Gabriel Torres Rossiyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Belgiya va Tunis jamoalariga qarshi oʻyinlarda maydonga tushgan.
2019-yilda Gabriel Torres CONCACAF oltin kubogi uchun Panama terma jamoasiga kiritilgan. Guruh bosqichidagi ikkinchi oʻyinda Gayana terma jamoasiga qarshi oʻyinda u 86-daqiqada gol urgan va jamoa 4:2 hisobida gʻalaba qozongan.
Hnaberd, Ararat
Hnaberd — Armanistonning Ararat viloyati Artashat tumanidagi qishloq.
Jerome Thomas
U o'z faoliyatini "Arsenal" da boshlagan, ammo yoshlar jamoasi bilan ikki marta Angliya yoshlar kubogida g'alaba qozongan lekin hech qachon asosiy jamoaga kira olmadi. U 2004-yilning fevralida Charlton Athleticga 100 000 funt sterlingga sotilishidan oldin Queens Park Rangersda ikki marta ijaraga olingan edi. U 2006-07-yilgi mavsum oxirida Charlton quyi ligaga tushib ketgunga qadar klub uchun Premer-ligada 70 o'yin o'tkazdi. U 2008-yilning avgustida Portsmouthga sotildi, ammo klub uchun atigi uchta asosiy o'yin o'tkazdi. U 2009-yilning avgustida "West Bromwich" bilan shartnoma imzoladi va 2009-10-yilgi mavsum oxirida klubga chempionatdan chiqishga yordam berdi. 2012-13-yilgi mavsumda birinchi jamoaviy o'rnini yo'qotib, 2013-yil iyul oyida Crystal Palace ga tekinga o'tishdan oldin "Leeds Yunayted"da olti hafta ijarada o'tkazdi. U ikki mavsum davomida Premer-ligada atigi o'nta o'yin o'tkazdi, 2016-yil fevral oyida "Roterham Yunayted "ga qo'shilishidan oldin, olti oylik erkin agent sifatida o'tkazgan. U 2016-yilning iyul oyida Port Vale bilan shartnoma imzoladi va klubda bir mavsum o'tkazdi.
Jamoalardagi faoliyati
Tomas Arsenalga qo'shilishdan oldin Luton Town uchun maktab o'quvchilari futbolida o'ynagan. U "Arsenal" yoshlar jamoasiga ikki marta Angliya kubogini yutishda yordam berdi. Bu g'alabalar 2000-yilda "Coventry City F.C."ga qarshi, 2001-yilda esa finalda "Blackburn Rovers F.C." ustidan gol urgandi. U 2001-02 va 2002-03-yilgi mavsumlarda Ikkinchi divizion vakili Queens Park Rangers ga ijaraga berilgan. U Angliya futbol ligasida debyutini 2002-yilning 30-martida Prenton Parkda Tranmere Roversga qarshi o'yinda (3:2) o'tkazdi. U o'zining professional golini 6-aprel kuni urdi, bu Suindon Townga qarshi County Ground da "QPR"ning 1:0 hisobidagi g'alabasidagi yagona gol edi. 2002-yil oktyabr oyida ikkinchi ijara davrida u Cheltenxem Taunda uzoq masofalarga va Loftus Roudda "Oldham Athletic"ga qarshi gollar urdi. Biroq, u Freddie Ljungberg va Robert Pires bilan o'z kuchlarining eng yuqori cho'qqisida Arsenal Stadiumda asosiy jamoaga kirishi qiyin bo'ldi va Tomas 2003-04-yilgi mavsumda atigi uchta o'yin o'tkazdi. 2004-yilning yanvarida Arsen Venger Jose Antonio Reyes bilan shartnoma imzolaganidan so'ng, Tomas "Gunners" bilan yangi bir yillik shartnomani rad etdi.
Arnold (Missouri)
Arnold AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Jefferson County okrugi tarkibiga kiradi.
Jerome Thomas
Yutuqlar
Arsenal
Vest Bromvich Albion
Arnold (Missouri)
Aholisi
20766 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 30 km2. Shundan 29,1 km2 quruqlik, 0,9 km2 esa suv maydonidir.
Chimkent xalqaro aeroporti
Chimkent xalqaro aeroporti (Халықаралық Шымкент Әуежайы; Halyqaralyq Shymkent Áýejaıy) — Qozogʻistonning aholi soni boʻyicha uchinchi eng yirik shahri — Chimkent shahrining aeroporti. 2021-yil yakuniga ko‘ra yo‘lovchi tashish hajmi 2,138 million nafarni tashkil etdi va bu respublika aeroportlari orasida uchinchi ko‘rsatkichdir. Aeroport „Qozogʻiston temir yoʻllari“ AJning „Airport Management Group“ tuzilmasi tomonidan boshqariladi. 2018-yilning noyabr oyida aeroport respublika mulkidan Chimkent shahrining kommunal mulki balansiga o‘tkazildi.
Aeroport SCAT aviakompaniyasi uchun bosh qarorgoh hisoblanadi. Shuningdek, FlyArystan loukosteri uchun asosiy aerodromlardan biridir.
Tarixi
1932-yil 28-martda Chimkent yaqinida qishloq xoʻjaligi aviabazasi tashkil etildi, uning tarkibiga ikkita parvoz otryadi (Po-2 rusumli 50 ta samolyoti bor) kirdi, ularning vazifasi Olmaota, Jambul, Qiziloʻrda va Chimkent viloyatlari hududida aviatsiya ishlarini bajarish edi.
1941-yilda bazaning aksariyat samolyotlari va uchuvchilari Ikkinchi jahon urushi frontlariga joʻnatildi. Aeroportda harbiy havo kuchlari uchun kadrlar tayyorlagan eskadronning ikkita Po-2 samolyoti va oʻquv aviatsiya eskadronining 15 ta Po-2 samolyoti qoldi.
1941-yilda Chuguyev harbiy aviatsiya maktabi Chimkentga evakuatsiya qilindi, u yerda yuzdan ortiq yosh uchuvchilar tayyorlandi va frontga yuborildi, ularning instruktori Ivan Kojedub edi. 1944-yilda 6 eskadron va 323 samolyot, 1032 doimiy va 2170 oʻzgaruvchan xodimlardan iborat maktab yana Chuguyevga koʻchirildi.
1947-yil bahorida aeroport yangi joyga koʻchirildi. 1949-yil 3-yanvarda havo eskadroniga „165-sonli maxsus havo otryadi“ nomi berildi. 1955-yilda birinchi An-2 samolyoti qabul qilindi.
1958-yilda Li-2, Yak-12, An-2 samolyotlari bilan jihozlangan 158-parvoz otryadi (158 PO) tashkil etildi.
1963-yil 20-sentabrda 158-parvoz otryadi Qozogʻiston fuqaro aviatsiyasi boshqarmasining Chimkent qoʻshma aviatsiya eskadroniga aylantirildi. 1963-yil 27-dekabrda aeroport yangi joyda (bugungi kunda joylashgan yerida) ish boshladi.
1965-yilda Il-14 samolyotlarining kelishi bilan aeroport tun-u kun ishlash rejimiga oʻtdi. 1967-yil 21-noyabrda uchish-qoʻnish yoʻlagi va terminal binosi foydalanishga topshirildi. 1968-yilda Il-18 samolyotlarida Moskva, Olmaota, Sochiga muntazam reyslar ochildi. 1969-yilda An-2 samolyotlari bilan jihozlangan 309-parvoz otryadi (309-PO) tashkil etildi.
Aeroport rivojlanishining yangi bosqichi 1970-yilda An-24 samolyotlarining ishga tushirilishi bilan boshlandi, Qozogʻistonning barcha viloyat markazlariga muntazam reyslar ochildi. 1975-yil iyul oyida Tu-154 samolyotida birinchi parvoz amalga oshirildi.
1992-yilda Chimkent birlashgan aviatsiya otryadi (158-PO va 309-POdan iborat) tarqatib yuborildi.
Yoʻlovchi reyslari
2020-yildan boshlab aeroport quyidagi aviakompaniyalarga xizmat koʻrsatmoqda :
Birlashgan (Qoʻrgʻontepa)
Birlashgan  — Oʻzbekiston Respublikasining  Andijon viloyatiga qarasli qishloq. Qoʻrgʻontepa tumani tarkibiga kiradi.
Mirdoʻstum chuhra oqosi masjidi
Mirdoʻstum chuhra oqosi masjidi — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik. Masjid Buxoro xoni shayboniy Abdullaxon II davrida harbiy sarkarda Mirdoʻstum Chuhra oqosi tomonidan 1585—1586-yillarda bunyod etilgan. Masjid unchalik katta boʻlmasada juda qulay arxitekturaviy yechimga ega. Masjid 1695—1696-yillardagi vaqf hujjatlarida Xonaqoyi labi hauzi Mir Doʻstim nomi bilan tilga olingan. Ushbu masjid ikki tomoni ayvon bilan oʻrab olingan. Masjid darvozaxonasi boʻlib, oʻziga xos yechimga ega. Darvozaxonaning besh qirrali toqi janubiy tomondagi devorda yasalgan va unchalik katta boʻlmagan peshtoq bilan ajralib turadi. Masjid fasadida sopol koshinli kitoba saqlanib qolgan. Masjid tavaqalarida „Tayyiba“ kalimasi keltirilgan. Masjid xonaqosiga olib kiruvchi ikkita qadimiy eshik saqlangan. Masjid shimoliy tomoni qarshisida madrasa hujralari va maktab binosi oraligʻida bir hovli ham mavjud. XX asr boshlarida masjid shimoliy tomonida bir madrasa qurilgan. Masjidda 2000-yilda kichik taʼmirlash ishlari olib borilgan. Masjid tashqi peshtoqida naqshinkor usulda kitobalar moviy fondda suls xatida yirik harflar bilan yozilgan. Soʻnggi taʼmirlash ishlarida kitoba matn parchalari chalkashtirib yuborilgan. Faqatgina bitikda qurdirgan podshohning nomi va duo soʻzlarini uchratish mumkin. Kitobada shunday yozilgan edi: „Buni Abdulaziz ibn Muhammad Obid toʻqqiz yuz toʻqson uchinchi (1585—1586) yilda yozdi“. Masjid darvozasi tabaqalarining oʻng va chap tomonlarida „Tayyiba“ kalimasi suls xatida keltirilgan. Masjid ayvoni devorlarida oq rang ganch ustiga qora siyoh bilan sheʼriy kitobalar saqlanib qolgan. Bu parchalarda Hofiz Sheroziy gʻazali keltirilgan. Qolgan kichik sheʼrlarning koʻp qismi oʻchib ketgan va muallifi nomaʼlum. Masjid ayvonidagi mehrobda Hofiz Sheroziy gʻazalidan ikki misra keltirilgan. Mazkur masjid 2023-yildan boshlab taʼmirlanmoqda.
Chimkent xalqaro aeroporti
Joylashuvi
Aeroport shaharning gʻarbiy chekkasida, R482, B142, B114, P206, B30 xalqaro havo yoʻllari kesishmasida joylashgan, Toshkentdan 100 km, Qiziloʻrdadan 450 km, Bishkekdan 500 km, Olmaotadan 700 km uzoqlikda. Aerodromda „Shymkent Airport“ AJ, „SCAT“ aviakompaniyasi, „Kazaeronavigatsiya“ RDKning Chimkent filiali joylashgan. Aerodromdan harbiy aviatsiya ham foydalanadi. Chimkent shahri yaqinida „Sayram“ sport aerodromi ham mavjud.
Modernizatsiyasi
right|thumb|250x250px| Chimkent aeroportida [[Boeing 747]] Modernizatsiya jarayonlarida aeroportda 55652-harbiy qism uchun davlat aviatsiyasi parvozlarida ishlaydigan uzoq va yaqin radiomayoqlarni jihozlash uchun ikkita yangi bino qurildi.
2007-yilda uchish-qoʻnish yoʻlagini rekonstruksiya qilish boʻyicha ishlar olib borildi, ikkala qoʻnish kursida zamonaviy qoʻnish tizimlari SP-90 (oʻrnatilgan DME/N masofa oʻlchagich kanali bilan birga), OVI-1 yoritish uskunalari, Finlandiyaning Vaisala kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan meteorologik uskunalar oʻrnatildi, bu esa har qanday turdagi samolyotlarni qabul qilish imkonini beradi.
2008-yilda yangi aerovokzal qurish uchun respublika byudjetidan 6,2 milliard tenge ajratildi. Loyiha boʻyicha terminal soatiga 400 nafar yoʻlovchini qabul qilishi kerak, maydoni esa 5380 m². Yangi terminal joriy terminal yonida joylashgan boʻladi.
2020-yilda xususiy investor (SCAT aviakompaniyasi) mablag‘lari hisobidan umumiy maydoni 35 ming kvadrat metr bo‘lgan, soatiga 2 ming yo‘lovchiga xizmat ko‘rsatish quvvatiga ega yangi aeroport terminalini qurish rejalashtirildi. Yangi terminalning sig‘imi bir vaqtning o‘zida 16 tagacha samolyotga xizmat ko‘rsatish imkonini beradi.
Faoliyat koʻrsatkichlari
2014-yildan 2021-yilgacha yo‘lovchi tashish hajmi, tashilgan yuk hajmi va aeroport daromadi sezilarli darajada o‘sdi. 2014-yilda Chimkent aeroporti 440 ming yo‘lovchiga xizmat ko‘rsatgan. Aeroportning foydasi 110 million tengeni ($0,6 mln) tashkil qildi. 2018-yilda Chimkent aeroporti 817 ming 73 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatgan va 2 ming 830 tonna yukga xizmat koʻrsatgan. 2020-yilda 1,3 millionga yaqin yo‘lovchi va 5,9 ming tonna yuk tashilgan. Daromad 46 345,5 million tengeni tashkil etdi, 2021 yilda esa 2,138 million yoʻlovchi va 10 400 tonna yuk. Daromad 83 339,8 million tengeni tashkil etdi.
Yoʻlovchi tashish
2018-2021-yillarda yo‘lovchi tashish hajmi 817 ming kishidan 2,1 million kishigacha sezilarli oshishi kuzatildi.
Qabul qila oladigan samolyot turlari
Aerodrom A toifasida, barcha turdagi samolyotlarni qabul qilish imkoniyatiga ega. Uchish-qo‘nish yo‘lagi tasnif raqami (PCN) 50/R/A/X/T.
Hodisalar
1992-yil 23-fevral kuni ertalab Chimkent aeroportida Qozogʻistonning „A“ boʻlimining qoʻshinlari ikki bandit 13 nafar yoʻlovchini garovga olgan avtobusga hujum qildi. Hujum paytida hech kim jabrlanmadi, ikkala bandit ham halok boʻldi.
2012-yil 25-dekabr kuni Chimkent aeroportidan 20 km uzoqlikda Qozog‘iston MXQ chegara qo‘shinlarining An −72 samolyoti qo‘nish vaqtida halokatga uchradi. Bortdagi 27 kishining barchasi halok bo‘lgan.
Pine Lake (Georgia)
Pine Lake AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. DeKalb okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
730 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,5 km2. Shundan 0,5 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 289 m balandlikda joylashgan.
Clarkedale (Arkansas)
Clarkedale AQShning Arkansas shtatida joylashgan shaharchadir. [[Crittenden County, Arkansas|Crittenden
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
371 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Abzac
Kommunaning INSEE kodi 33001, pochta indeksi 33230.
NGC 2626
NGC 2626 Yelkanlar yulduz turkumidagi EN+RN tipli galaktik tumanlik, oʻta yangi yulduz qoldigʻidir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Asteroskopiya
Asteroskopeio ( Αστεροσκοπείο , pronounced [a.ste.ɾo.skoˈpio] ), "rasadxona" degan ma'noni anglatadi, Afina shahri dagi mahalla, Gretsiya. U Thiseio va Nymphon Hill o'rtasida joylashgan. Keyinchalik ushbu mahalla Afina milliy observatoriyasi nomi bilan ataladi. Ushbu mahalla 1842 yilda Nymphon tepaligida boy yunon Georgios Sinasning xayriyasi tufayli qurilgan (yunoncha asteroskopeio rasadxona degan ma'noni anglatadi). U Pnyx tepaligi yaqinida joylashgan.
Ma'lumotnomalar
<references group="" responsive="1">
Four Oaks (Shimoliy Karolina)
Four Oaks AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Johnston County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1835 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,7 km2. Shundan 2,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 60 m balandlikda joylashgan.
Casalgrasso
Casalgrasso Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Cuneo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 1482 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Koʻchmas mulk birjasi
RKMB chet el firmalari va kompaniyalari hamda ularning vakolatxonalari, barcha xorijlik sarmoyadorlar bilan aloqani yoʻlga qoʻygan.
Nozimbek Matqosimov.
Aeratsia
Aeratsia — Armanistonning Yerevan viloyati Shengavit  tumanidagi mahalla.
Goudelin
Goudelin Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Guingamp tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1492 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 65,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,9 km2.
Mner i Sipërm
Mner i Sipërm — Albaniyaning Tirana okrugidagi Zall-Bastar munisipalitetidagi qishloq. 2015-yilda mahalliy hukumat islohotida u Tirana munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Asl metallar probasi
Asl metallar probasi — (probo — sinab koʻrish, baholash) — ishlanadigan va tanga zarb qilinadigan qotishma tarkibidagi sof oltin, kumush, platina va b. qimmatbaho metallar miqdorini ifodalaydigan mezon. Koʻpchilik mamlakatlarda Asl metallar probasi metrik tizim boʻyicha 1000 g qotishma tarkibidagi nodir metallning grammlar miqdori bilan ifodalanadi. Odatda asl metallar yumshoqroq boʻlib, bu metallarga legirlovchi metallar (mis, rux, nikel va h. k.) qoʻshilmasa, ulardan tayyorlangan buyumlar puxta boʻlmaydi. Ilgari (1917-yilgacha) Oʻzbekistonda proba tizimi 96 misqoldan (har misqol 4,25 g) iborat qadoqqa (409 g ga) asoslangan. Unda eng yuqori darajadagi Asl metallar probasi 96 ga teng edi. Hozir Oʻzbekistonda oltin buyumlar uchun 375, 500, 583, 750, 958 probalar, kumush buyumlar uchun 800, 875, 916, 960 probalar, platina buyumlar uchun 950 proba, palladiy buyumlar uchun 850 proba mavjud. Oʻzbekistonda asl metallardan yasalgan buyumlarning qonunlashtirilgan probalarga muvofiq kelishini Oʻzbekiston Moliya vazirligi nazorat qilib boradi. Buyum probasini tasdiklash uchun unga davlat tamgʻasi urib kafolatlanadi.
Villanueva del Pardillo
Villanueva del Pardillo Ispaniyaning Madrid mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Madrid provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 35 km2. Aholisi — 15609 kishi (2010).
Crans (Jura)
Crans Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
72 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,0 km2. Dengiz sathidan 624 – 895 m balandlikda joylashgan.