cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kongo Demokratik Respublikasi
Tarixi
1960-yil 30-iyunda mustaqil K. Respublikasi eʼlon qilindi. Kongo milliy harakati partiyasi rahbari Patris Lumumba bosh vazir, J. Kasavubu prezident lavozimini egalladi. 1960-yil sentabrda K. Respublikasi BMTga qabul qilindi. Respublika rahbarlari oʻrtasidagi kelishmovchiliklar mamlakat mustaqilligiga rahna sola boshladi. 1960-yil yevropaliklarni himoya qilish bahonasi bilan K.ga Belgiya qoʻshinlari bostirib kirdi. Bosqinchilarni daf qilish uchun Lumumba iltimosi bilan K.ga BMT armiyasi kiritildi. Lekin bu armiyaning sustkashligi natijasida milliy hukumat hokimiyatdan chetlatilib, vatanparvar rahbarlar taʼqib qilindi. Lumumba vahshiyona oʻldirildi (1961-yil yanvar). Vatanparvarlar mustaqillik kurashini toʻxtatmadilar. Ularning tazyiqi ostida parlament chaqirilib, S. Adula boshliq yangi hukumat tuzildi (1961-yil iyul). 1964-yil K. Demokratik Respublikasi deb eʼlon qilindi. 1965-yil 25-noyabr
da hukumat armiya qoʻliga oʻtdi. Uning bosh qoʻmondoni general-leytenant S.S.Mobutu mamlakat prezidenti deb eʼlon qilindi. Parlament yana tarqatildi, siyosiy partiya va jamoat tashkilotlari faoliyati taqiklandi.
Keyingi yillarda ichki siyosiy ahvol keskinlashdi. 1997-yil davlat toʻntarishi natijasida prezident Mobutu lavozimidan chetlatildi. Demokrat kuchlar uyushmasining rahbari Loran-Dezire Qabila hokimiyat tepasiga keldi. 2001-yildan mamlakat prezidenti — Jozef Qabila. Milliy bayrami — 30-iyun — Mustaqillik kuni (1960).
Asosiy siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari
K. ozodligi harakati, 1998-yil tuzilgan; Demokratiya uchun kongoliklar uyushmasi, 1998-yil tashqil etilgan; Inqilob xalq harakati, 1967-yilda asos solingan; Demokratiya va ijtimoiy taraqqiyot ittifoqi, 1982-yilda tuzilgan; Federalchilar va mustaqil respublikachilar ittifoqi, 1990-yilda tuzilgan. K. mehnatkashlar milliy birlashmasi, birlashgan kasaba uyushma markazi, 1967-yilda asos solingan.
Sanoati
Iqtisodiy faol aholining 13% sanoatda band. Shaba viloyatida mis, marganets, Kipushida rux, Lualaba daryosi va Tanganika kuli ora-ligʻida qalay, Shimoli-sharqda oltin, Chikapa va Kasai daryolari havzasida olmos qazib chiqariladi. Eng yirik GESlar Shabada, Kongoning quyi oqimida 300 ming kVt li GES qurilgan. Rangli metallurgiya, metallsozlik, mashinasozlik, sement, kimyo, oʻrmonchilik, yogʻoch tilish, kemasozlik, toʻqimachilik, tikuvchilik, koʻnpoyabzal, qand-shakar sanoati korxonalari hamda yogʻ, pivo, un zavodlari, tamaki fabrikalari, Matadi, Kinshasada kemasozlik va kema taʼmirlash korxonalari, Mvandada neftni qayta ishlash zavodi bor. Asosiy sanoat markazlari: Kinshasa, Lumumbashi.
Qishloq xoʻjaligi
Iqtisodiy faol aholining 76% qishloq xoʻjaligida band. Yirik plantatsiya va chorvachilik xoʻjaliklari bilan birga yarim natural mayda dehqon xoʻjaliklari mavjud. Yirik xoʻjaliklar yetishtirgan mahsulot (palma yogʻi, kakao, geveya, kauchuk, kofe, choy va boshqalar) eksport qilinadi. Ichki ehtiyojlar uchun maniok, banan, sabzavot, sholi, makkajoʻxori, sizal, tariq, shakarqamish, paxta, batat ekiladi. Qoramol, choʻchqa, echki, qoʻy boqiladi, baliq ovlanadi. Oʻrmon boyliklaridan yetarli foydalanilmaydi. Eksport uchun qimmatbaho yogʻoch tayyorlanadi. Moy olish uchun yovvoyi palma mevasi teriladi. Umuman, qishloq xoʻjaligi ichki ehtiyojni qondirmaydi. K.da 16 ming km ichki suv yoʻli, 5,4 ming km temir yoʻl, 154 ming km avtomobil yoʻli bor. Dengiz portlari: Matadi va Boma. Kinshasa va Lubumbashida xalqaro aeroport bor.
Mineral xom ashyo eksport mollarining 80% ini tashqil etadi. Chetga mis, kobalt, rux, qalay, oltin, olmos, palma moyi va yongʻogʻi, kofe, choy, kauchuk, yogʻoch chiqaradi. Chetdan mashina-uskunalar, metall buyumlar, dori-darmon, transport vositalari, oziq-ovqat, gazlama, yoqilgʻi keltiradi. K., asosan, Belgiya, Lyuksemburg, AQSH, Italiya, Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya bilan savdo qiladi. Pul birligi — K. franki.
Tibbiy xizmati
K.da yuqumli kasalliklar keng tarqalgan. 1990-yillarning boshlarida 4324 shifoxona, shu jumladan, 402 umumiy kasalxona, 300 dan ortiq tugʻruqxona, 500 dan koʻproq dispanser, 12 tibbiyot markazi, 19 klinika, 5 sil va 3 ruhiy bemorlar kasalxonasi, 28 leprozoriy (moxovxona) boʻlgan. Ularda 2143 vrach, 20 ming tibbiy hamshira va doya ishladi. Vrachlar Kinshasa, Lubumbashi, Kisangani universitetlarida, oʻrta tibbiy xodimlar Kinshasadagi tibbiyot bilim yurtida tayyorlanadi.
Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari
1968-yildan 6 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun boshlangʻich va oʻrta taʼlimning 1-pogʻonasi bepul. Darslar fransuz tilida; boshlangʻich maktabda mahalliy tillardan foydalaniladi. Boshlangʻich maktab — 6 yillik, oʻrta maktab — 6 yillik. Davlat maktablaridan tashqari xususiy maktablar ham bor. K.da 19 davlat, 70 xususiy texnikum, 14 ped. bilim yurti boʻlib, ularda oʻqish muddati — 3—4 yil Oliy oʻquv yurtlari: Kinshasa universiteti (1954), Kisangani universiteti (1963), Lubumbashi universiteti (1955), Nafis sanʼat akademiyasi, Yangambidagi agronomiya fanlari instituti va Kinshasadagi pedagogika instituti, shuningdek, ayrim texnikumlarning 5 yil oʻqitiladigan baʼzi fakultetlari ham oliy maʼlumot beradi. Ilmiy muassasalari: Kinshasada — Markaziy Afrika ilmiy tadqiqot instituti (1975), Tropik tibbiyot instituti (1899), Kongo geogr. instituti (1949), Atom energiyasi markaziy komissarligi (1959), geol. tadqiqotlari byurosi, Lubumbashida K. tarix jamiyati (1974) bor. Kutubxonalari: Kinshasa milliy universitetining markaziy kutubxonasi (1954), Lumumbashi universitetining kutubxonasi (1955), Kisangani universitetining kutubxonasi, Kinshasadagi xalq kutubxonasi (1932), Kinshasadagi arxiv (1949).
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. K.da 50 dan ortiq gaz. va jurnal nashr etiladi. Eng muhimlari: "Boyoma" (kundalik gaz.), "Mjumbe" (kundalik gaz., 1963-yildan), "Potansye" ("Imkoniyat", fransuz tilidagi kundalik gaz., 1982-yildan), "Elima" (fransuz tilidagi kundalik gaz., 1928-yildan) va boshqa K. matbuot agentligi hukumat axborot mahkamasi boʻlib, 1957-yil tashqil etilgan. Radio va televideniye hukumatga karashli. Yirik shaharlarda 9 radiostansiya va poytaxtda telestansiya bor.
Adabiyoti fransuz tilida va mahalliy luba, lingala, kikongo va boshqa tillarda rivojlanib borayotir. K. xalqi qad. va boy folklor anʼanalariga ega. Xalq ogʻzaki ijodi namunalarini yozib olish va nashr etish 19-asr oxiridan boshlandi. Belgiyalik daʼvatkorlar xristian dinini targʻib qilish maqsadida mahalliy tillarda gaz. va maktablar uchun darsliklar nashr etdi. Bu milliy adabiyotning shakllanishiga yordam berdi. Yosh K. adabiyoti, asosan, mustamlakachilar va cherkov nazorati ostida rivojlandi. Ayrim yozuvchilargina milliy mustakillik uchun kurashga chorlovchi asarlar yarata oldi (P. Kabongo sheʼrlari va A. R. Bolambaning "Qora ayolning evolyusiyasi masalasi" asarlari va boshqalar). 1920—50 yillar K. adabiyotida diniy sheʼriyat katta oʻrin tutdi. Bu adabiyotning ayrim vakillari (A. Isambu, O. Ngongo) mustamlakachilikni fosh etuvchi asarlar yezdi. Mamlakat mustaqilligi eʼlon qilinishi arafasida P. Lumumba va boshqalarning haqiqiy milliy ozodlik uchun kurashga chorlovchi siyosiy mavzudagi sheʼrlari bosildi.
Nasrda folklor va axloqiy-diniy mavzudagi hikoyanavislik salmoqli oʻrin tutadi. "Bobolarimiz", "Sokin jang", "Muhabbat gʻalabasi" (D. Mutombo), "Oq odam kelgach..." (A.R. Bokvango), "Kunda Kalumbi — Afrika qizi" (F. Edm) qissalari, "Negrlar hayoti sahnalari" hikoyalar toʻplami K. adabiyotining yirik namunalaridir. Keyingi yillarda dramaturgiya rivoj topdi. A.Monjita, Bondekve, J. Dizazi pyesalari shuhrat qozondi. Ngal Mbvil a Mpangning "Jambatist Viko" va "Adashish" romanlari afrikalik ziyolilarning xalq bilan oʻzaro munosabatlari muammosiga bagʻishlangan. Tiunamo-Vumbaning hikoyalari, Batukezanga Zamenganing qissalarida ijtimoiy muammolar koʻtarilgan.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
Shaba viloyati va boshqa joylarda togʻ qoyalariga oʻyib ishlangan rasmlarda odamlar, jonivorlar va oʻsimliklar tasvirlangan, ular neolit davriga mansub deb taxmin qilinadi. Koʻpgina Afrika mamlakatlaridagidek K.da ham uylar chetan devorli, baʼzan loydan kvadrat yoki aylana qilib solingan va usti poxol, pichan, shox-shabba bilan yopilgan. Daryo boʻylarida yashovchi baliqchilarning uylari qoziqlar ustiga qurilgan. 19-asr oxiri va 20-asr boshlaridan Kinshasa, Boma, Mbandaka, Likasi, Kisongaki, Lubumbashi va boshqa shaharlarda koʻp qavatli uylar tropik iqlimga moslab qurildi. Keyingi yillarda metall konstruksiyalardan va boshqa yangi qurilish materiallaridan foydalanila boshladi. Shahar chekkalariga bir xil koʻrinishdagi baraksimon uylar qalashtirib tashlangan.
Xalq sanʼatida yogʻoch haykalchalar ishlash keng rasm boʻlgan. Naqshli yogʻoch niqoblar ishlashga ahamiyat beriladi. Bu niqoblarda xilma-xil kayfiyat (iztirob, gʻazab, quvonch va boshqalar) ifodalanadi. Mustamlaka tuzumi yillarida K. haykaltaroshligida yevropalik ustalarga taqlid avj oldi. 1940-yillarning oxiriga kelib dastgoh rassomligi vujudga keldi: A. Montita manzara, A. Kiabelua portret asarlari yaratdi. Bir guruh rassomlar rangdor bezak kompozitsiyalari ustida ish olib bordi. Kinshasada meʼmorlik instituti va Plastik sanʼati instituti ishlaydi.
Yogʻoch va sopol idishlar tayyorlash, palma tolasidan rangdor mato, savat, boʻyra toʻqish taraqqiy etgan. Odam qiyofasidagi cholgʻu asboblari, oʻymakorlik uslubidagi mebel, oʻq yoy va turli asboblar yasash avj olgan. Hunarmandchilik rivojlangan. Haykaltaroshlik va rassomlik oʻziga xos tarzda endigina rivojlana boshladi.
Musiqasi
K. hududida Baluba, Bushong, Kongo, Lunda va boshqa davlatlar tashqil topishidan avval bakongo, mongo, balengola, lokele, bangala, bateke, baluba va boshqa xalqlarning professional musiqa madaniyati shakllanib, rivojlana boshlagan. Musiqa anʼanalari naqadar xilma-xil boʻlmasin, bantu va pigmeylarning musiqiy madaniyati alohida ajralib turadi. Xalq bayramlarida qatnashgan baxshi shoirlar yoʻlboshchilarning qahramonligi va donoligini madh etgan.
K. orkestri ngoma, ikonko, toku, lokuka nogʻoralaridan, lira, arfa, sitra, truba, fleyta, burgu va boshqa cholgʻulardan iborat. Nogʻoradan turli xabarlar berishda foydalaniladi, shuningdek, u qoʻshiqchi va raqqosalarga joʻr boʻladi. "Nogʻora tili"ga yoshlikdan oʻrgatiladi. Milliy kuylarni gitara, saksofon va boshqa Yevropa asboblari joʻrligida ijro etgan professional orkestrlar K.da gitara uslubi deb nom olgan. Mehnat jarayonlari (baliq ovlash, eshkak eshish, dehqonchilik ishlari) paytida qoʻshiq aytish va raqs tushish odat boʻlgan. Mashhur xonandalari: Lvambo Makiadi, Tabu Ley, Abeti Masikinl, Mpongo Lav va boshqa 1968-yil Kinshasada Milliy musiqa va teatr sanʼati akademiyasi tashqil topgan. Professional kadrlar Milliy sanʼat institutida tayyorlanadi.
Teatr sanʼati xalq udumlari va bayramlari asosida qadimdan rivojlanib kelgan. Ikkinchi jahon urushidan keyin Yevropa madaniyati taʼsirida dastlab havaskorlar toʻgaragi, soʻng dramaturgiya vujudga keldi. Rassom va dramaturg A. Monjita Leopoldvilda K. folklori ligasi truppasi — "Lifoko"ni tuzdi. Truppa 1960-yil oʻrtalarigacha sahnalashtirilgan ertaqlar va turmush syujetlari asosida tomosha koʻrsatgan.
Mustaqillik yillarida havaskorlar teatrlari yanada rivojlandi. Ular repertuaridagi "Ngongo Lyutete" (D.Bolamba), "Uganda zahmatkashlari" (M.Andren), "Ngombe" (A.Monjita) va boshqa pyesalarda tarixiy, tarbiyaviy va diniy mavzudagi voqealar aks etgan.
K.da milliy kinematografiya endigina rivojlana boshladi.
Tarixi
XV-XVI asrlarda hozirgi Kongo hududlarida Teke, Laongo davlatlari bo'lgan. 1875 yilda fransuzlar mustamlakaga aylantira boshladi. 1891 yilda Fransuz Kongosi tashkil topdi. 1910 yilda Fransuz Ekvatorial Afrikasi tuzilgan vaqtda mustamlaka hududi ikkiga bo'lindi - Gabon (garbiy qism) va Kongo (sharqiy qism). Kongo 1960 yilda mustaqillikka erishdi.
Hududiy bo'linishi
Kongo Demokratik Respublikasining 2005-yilgi konstitusiyasida 26 provinsiyaga bo'linadi. Hozirda mamlakatda 26 provinsiya bor. Avallari 11 viloyat bo'lgan. thumb|250px
Asosiy shaharlar
thumb|[[Kinshasa]]
Himmetoğlu (Zonguldak)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Himmetoğlu — Turkiyaning Zonguldak viloyati Zonguldak tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 745 nafar (2022).
Klamp
Klamp Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Plön tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,72 km2. 774 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Klampning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Saint-Paul-d'Uzore
Saint-Paul-d'Uzore Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Montbrison tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
98 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,3 nafar kishi.
Cheksizlik
Cheksizlikni (∞; matematika miqdorlari hal qila olmaydi oshqa matematik tushng ojiz nechalarni kengaytirish maqsadida ishlatiladigan tushuncha. Matematik analizda cheksiz kichik, cheksiz katta miqdorlar, geometriyada cheksiz uzoqlashgan elementlar, haqiqiy sonlar toʻplamini ikkita „maxsus“ son —oo va +oo bilan, toʻplamlar nazariyasida natural sonlar qatori 1, 2,… ni transfinit sonlar bilan toʻldirish va h.k. tushunchadir.
Masalan, hosila tushunchasi cheksiz kichik ikki miqdor nisbatining limiti, integral esa soni cheksiz koʻp „cheksiz kichik“lar yigʻindisining limiti boʻlib, bunday „kengaytirishlar“ matematika va boshqa fanlarda muhim ahamiyatga ega. Oʻzgaruvchan cheksiz kichik, cheksiz katta miqdorlarni oʻzgarmas cheksiz katta miqdorlardan farq qilish uchun „potensial“ va „aktual“ cheksizlik terminlari vujudga kelgan.
Cunit
Cunit Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,7 km2. Aholisi — 12464 kishi (2010).
Homewood (Alabama)
Homewood AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Saint-Loup-d'Ordon
Saint-Loup-d'Ordon Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Sens tumani tarkibiga kiradi.
Homewood (Alabama)
Aholisi
25,167 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1164,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,5 km2. Shundan 21,5 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 203 m balandlikda joylashgan.
Saint-Loup-d'Ordon
Aholisi
212 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,1 km2.
Kot-dʼIvuar
Kot-dʼIvuar Respublikasi (République de Côte d'Ivoire) yoki Fil Suyagi Qirgʻogʻi — Gʻarbiy Afrikada, Atlantika okeani sohilida joylashgan davlat. Maydoni 322,5 ming km². Aholisi 26 378 274 kishi (2020). Poytaxti — Yamusukro shahri. Maʼmuriy jihatdan 19 ta viloyatdan, viloyatlar oʻz oʻrnida 81 departamentdan iborat.
Davlat tuzumi
Kot-dʼIvuar — respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 2000-yil 23-iyuldagi referendumda maʼqullangan. Davlat boshligʻi — prezident (2011-yildan Alassan Uattara). U toʻgʻri va yashirin ovoz berish yoʻli bilan 5 yil muddatga saylanadi va yana bir marta qayta saylanishi mumkin. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni Millat majlisi (bir palatali parlament) amalga oshiradi. Uning 225 deputatlari umumiy toʻgʻri yashirin ovoz berish yoʻli bilan 5 yil muddatga saylanadi. Ijroiya hokimiyatni prezident va hukumat amalga oshiradi.
Tabiati
Kot-dʼIvuar ekvatorial va subekvatorial mintaqalarda joylashgan. Gvineya qoʻltigʻining sohili gʻarbda tik va qoyali, sharqda asosan tekis, koʻrfazlarida kema qatnashi mumkin. Yer yuzasi janubida pasttekislik, shimolida plato (500–800 m). Gʻarbida esa mamlakatda eng yuqori choʻqqi hisoblangan Nima togʻi (1752 m) bor. Oltin, boksit, neft, temir rudasi, qalay va kolumbit, olmos va marganets ruda konlari bor.
Iqlimi
Iqlimi — janubida ekvatorial, doim sernam, qolgan hududlarda subekvatorial iqlim, janubida eng issiq oylar (dekabr—aprel)da oʻrtacha temperatura 27—28°, eng salqin oylar (iyul—sentabr)da 23—24°, shimolida 30° (aprel) va 25° (avgust— sentabr). Yillik yogʻin sohildagi pasttekisliklarda 1300–2300 mm, shimolida 1100– 1800 mm. Asosiy daryolari: Kavalli, Sasandra, Bandama, Komoe. Hayvonot dunyosi juda boy va xilma-xil (maymun, fil, begemot, qoplon, sirtlon, boʻri, chiyaboʻri, oxu va boshqalar) Janubida ekvatorial oʻrmonlar, shimolida savannalar. Milliy bogʻlari: Komoe, Tai, Maraxue va boshqa
Aholisi
Aholisi asosan, kva, kru, volta, mande til guruhiga mansub bate, baule, anvi, sindfo, malinke, dan, lobi va boshqa 2 mln.dan ortiq ajnabiylar bor. Aholisining yarmidan koʻprogʻi mahalliy anʼanaviy dinlarga, qolganlari islom va xristian dinlariga eʼtikrd qiladi. Rasmiy til — fransuz tili. Mamlakatning markaziy qismi, Abidjan shahri va uning atroflarida aholi zich joylashgan. Aholisining taxminan 41% shaharlarda yashaydi. Yirik shaharlari: Abidjan, Bvake, Dalola, Man, Korxogo.
Tarixi
Arxeologiya topilmalarining dalolat berishicha, Kot-dʼIvuar hududida tosh asrida odamlar yashagan. Daryo sohillarida neolit davriga oid ustaxonalar, ish qurollari va sopol idishlar topilgan. taxminan miloddan avvalgi 3—2-ming yilliklarda savannada, keyinroq oʻrmon zonasida ham dehqonchilik vujudga kela boshlagan. Shimolida dehqonchilik bilan birga chorvachilik ham rivojlangan. Yovvoyi mevalarni yigʻish, ovchilik, baliq ovlash katta ahamiyatga ega boʻlgan. Oʻrta ayerdarda temirchilik keng ommalashgan (temir eritish oʻchoqlari topilgan), oltin qazib olingan (avvaliga bu oʻlka Oltin qirgʻoq deb atalgan), metallsozlik, kulolchilik, toʻqimachilik va boshqa rivojlangan. Shimoliy va sharqdan oʻtuvchi Gʻarbiy Afrika savdo yoʻllarida shaharlar, manzilgohlar paydo boʻlgan. 11-asrda asos solingan Kong manzilgohi Gʻarbiy Afrikaning karvon yoʻllarida yirik savdo markazlaridan biriga aylangan.
15-asr oxirida Kot-dʼIvuar hududida portugallar va boshqa yevropaliklar paydo boʻddi. Ular qul olib ketishdan tashqari, fil suyagi va boshqa boyliklarni taladilar. 1842—43 yillarda Fransiya Gran-Basam va Asinini, keyinchalik sohildagi boshqa joylarni bosib oldi. 19-asrning 80-yillarida mamlakat ichkarisiga bostirib kira boshladi. 1893-yildan Kot-dʼIvuar Fransiya mustamlakasi. 1895—1958-yillarda esa Fransiya Gʻarbiy Afrikasi tarkibida boʻldi.
Ikkinchi jahon urushidan soʻng mamlakatda milliy ozodlik harakati kuchaydi. 1950—51 yillarda mustamlakachilar zulmiga qarshi xalq ommasining yirik chiqishlari boʻlib oʻtdi. Ozodlik harakati natijasida Fransiya hukumati yon berishga majbur boʻldi. 1957-yildan mamlakat hududiy assambleyasi (1958-yildan Qonun chiqaruvchi assambleya) umumiy saylov yoʻli bilan saylanadigan va Hukumat kengashini tuzadigan boʻldi. 1958-yil 28-sentabrda oʻtkazilgan referendumga koʻra, davlat maqomini (Fransiya hamjamiyati aʼzosi sifatida) olishga muvaffaq boʻldi.
Afrika mamlakatlarida milliy ozodlik harakatlarining yanada avj olishi natijasida Fransiya hukumati 1960-yil 11-iyulda mahalliy hukumat bilan bitim tuzishga majbur boʻldi; bu bitimga koʻra, 1960-yil 7-avgustda Kot-dʼIvuarning mustaqilligi eʼlon qilindi. Oʻsha yili sentabrdan u — BMT aʼzosi. Mamlakat mustaqillikka erishgach, Fransiya hamjamiyati aʼzoligidan chikdi. Lekin hukumat Fransiya bilan siyosiy, iqtisodiy va harbiy aloqalarini saqlab qoldi. 1985-yilda qabul qilingan qarorga muvofiq, Kot-dʼIvuar geografik atama emas, balki mamlakatning nomi ekanligi va chet tillarga tarjima qilinmasligi taʼkidlandi. 1983-yilda mamlakat poytaxtini Abidjandan Yamusukroga koʻchirishga qaror qilindi. Milliy bayrami — 7-avgust — Mustaqillik eʼlon qilingan kun (1960).
Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari
Kot-dʼIvuar demokratik partiyasi, 1946-yilda tuzilgan; Ivuar mehnatkashlar partiyasi, 1990-yildan oshqora ishlay boshlagan; Ivuar xalq jabhasi, 1982-yilda tuzilgan, 1990-yildan oshqora ishlay boshlagan; Respublikachilar birlashmasi, 1994-yil tashqil etilgan; Sotsial-demokratlar ittifoqi, 1990-yildan oshqora ishlay boshlagan. Kot-dʼIvuar mehnatkashlar umumiy ittifoqi kasaba uyushmasi, 1962-yilda tuzilgan. Afrika kasaba uyushma birligi tashkilotiga va Xalqaro erkin kasaba uyushmalari konfederatsiyasiga kiradi.
Iqtisodiyoti
Kot-dʼIvuar — agrar mamlakat. Sanoati nisbatan durust rivojlangan, Gʻarbiy Afrika mamlakatlari oʻrtasida ayrim sanoat tarmoqlari (yogʻoch tayyorlash, yogʻochsozlik, oziq-ovqat sanoati)ning ishlab chiqarish darajasi ancha yuqori.
Qishloq xoʻjaligi
Qishloq xoʻjaligida yerdan jamoa boʻlib foydalanish saqlanib qolgan. Qishloq xoʻjaligi yalpi milliy mahsulotning 35,7 % ni, eksport tushumlarining 70% dan koʻprogʻini taʼminlaydi. Mehnatga layoqatli aholining 30% qishloq xoʻjaligi da band. Agrotexnikasi oddiy. Dehqonchilik qishloq xoʻjaligining asosiy tarmogʻi: geveya, kofe, moyli palma, kakao, gʻoʻza, banan, ananas, sitrus mevalar oʻstiriladi. Kofe yetishtirish va eksport qilish boʻyicha jahonda 3-oʻrinda, kakao boʻyicha esa 4-oʻrinda turadi. Ichki isteʼmol uchun yams, maniok, sholi, makkajoʻxori, oq joʻxori, tariq va boshqa yetishtiriladi. Chorvachiligi sust rivojlangan; shimoliy savanna oʻtloqlarida qoramol, qoʻy, echki, choʻchqa, uy parran-dasi boqiladi. Baliq ovlanadi.
Sanoati
Sanoati yalpi milliy mahsulotning 26% ni ishlab chiqaradi. 700 dan koʻproqishlab chiqarish korxonalari, shu jumladan, xorijiy sarmoya ishtirokidagi bir necha qoʻshma korxona bor. Chetga chiqariladigan xom ashyo va chetdan keltiriladigan yarim fabrikatlarga ishlov beruvchi sanoat korxonalari rivojlangan. Yiliga oʻrtacha 2,3 mlrd. Kilovatt-soat elektr energiyasi hosil qilinadi. Oziq-ovqat va tamaki, energetika, yogʻochsozlik, toʻqimachilik, metallsozlik, kimyo va yogʻ-moy, neft qazib olish va uni qayta ishlash, tayyor qismlardan avtomobil yigʻish, qurilish materiallari, kauchukni qayta ishlovchi va plastmassa ishlab chikaruvchi, konchilik va boshqa sanoat korxonalari mavjud. Chetdan keng isteʼmol mollari keltirishni kamaytirish va eksport qilish maqsadida yirik yogʻochsozlik, toʻqimachilik, oziqovqat sanoati korxonalari barpo etila boshladi. Asosiy sanoat markazlari: Abidjan, Bvake va boshqa
Transporti
Transportining asosiy turlari — dengiz va avtomobil transporti. Dengiz yuklari, asosan, xorijiy kompaniyalarning kemalarida tashiladi. Transport yoʻlining oʻz. — 1314 km, jumladan, Abidjan — Uagadugu temir yoʻlning oʻz. — 625 km. Avtomobil yoʻllari oʻz. — 55 ming km. Dengiz portlari: Abidjan, San-Pedro. Abidjan va Yamusukroda xalqaro aeroportlar bor.
Eksport
Mamlakat chetga paxta, kauchuk, kofe, kakao va undan tayyorlangan mahsulotlar, yogʻoch, olmos, palma yogʻi, ananas, banan chiqaradi. Chetdan mashina, asbob-uskuna, neft va neft mahsulotlari, oziq-ovqat va boshqa isteʼmol mahsulotlari, qora metallar prokati, oʻgʻitlar keltiradi. Savdosotiqdagi asosiy mijozlari: Fransiya, Niderdandiya, AQSH, Germaniya, Italiya, Nigeriya va boshqa Turizm rivojlanmokda. Pul birligi — afrika franki.
Tibbiy xizmat
Davlat sogʻliqni saqlash tizimi mavjud. Aholiga tibbiy xizmatni kasalxonalar, turli tibbiyot markazlari va koʻchma otryadlar koʻrsatadi. Vrachlar Abidjan universitetining tibbiyot fakultetida va chet ellarda tayyorlanadi.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
Mamlakatda bir qancha gazeta va jurnallar nashr etiladi. Asosiylari: "Alif" (islom muammolarini aks ettiruvchi oylik gazeta). "Vua" ("Yoʻl", fransuz tilidagi kundalik gazeta), "Demokrat" (fransuz tilidagi haftalik gazeta), "Kontinan" ("Qitʼa", fransuz tilidagi kundalik umumafrika gazeta, 1980-yildan), "Notr tan" ("Bizning vaqt", fransuz tilidagi haftalik gazeta), "Nuvel orizon" ("Yangi ufq", fransuz tilidagi haftanoma), "Fraternitematen" ("Qardoshlik tongi", fransuz tilidagi kundalik gazeta, 1964-yildan), "Eritaj" ("Meros", fransuz tilidagi haftanoma, 1994-yildan), "Reformater" ("Islohotchi", fransuz tilidagi oylik jurnal, 1993-yildan). Kot-dʼIvuar matbuot agentligi (AIP) 1961-yilda, Ivuar radio va televideniyesi 1963-yilda tuzilgan. Kot-dʼIvuar da radioeshittirish 1949-yildan (fransuz va 10 mahalliy tilda), telekoʻrsatuvlar 1963-yildan olib boriladi.
Adabiyoti
Kot-dʼIvuardagi anya, baule, senufo va boshqa xalqlarda xalq ogʻzaki ijodi qadimdan rivojlangan. Ayniqsa, baule xalqining folklori alo-hida ajralib turadi. Griot deb ataluvchi baxshilar qoʻshiq va ertaqlarni aytib yurishadi. Folklor anʼanalari asosida fransuz tilida yozma adabiyot rivojlandi. K.dʼI. adabiyotining shakllanishida folklorchi, romannavis Bernar Dadyening xizmati katta. Uning mustamlakachilikka qarshi asarlari mashhur. Yozuvchi Ake Loba (asli ismi Abobo Baule)ning "Kokumbo — qora talaba" va "Daryo ustidagi nayzalar" romanlari, Sh. Nokaning "Shamol shiddatli edi" romani, "Quyosh, qora nuqta" poemasi, Sidiqi Dembelening "Boqibegʻamlar" romani 20-asr 2-yarmiga xos ijtimoiy muammolarni aks ettirdi. J. M. Bonini, Moris Kone va boshqalarlarning sheʼriy toʻplamlari nashr qilindi.
Meʼmorligi
Mamlakatning jan., oʻrmon qismi xalqlari turar joylarni yogʻochdan va ikki nishabli tomini palma shoxlari bilan yopib, toʻgʻri burchakli qilib quradilar. Buale va anya xalqlari choʻziq doirasimon uylar atrofini bostirma bilan oʻraydi. Shim.-gʻarbda devori shox-shabba bilan toʻqilib, loy suvoqli va konussimon tomi poxol bilan yopilgan doirasimon uylar keng tarqalgan. Mamlakat sharqida yassi tomli toʻgʻri burchaqli guvalak uylar koʻproquchraydi. Kot-dʼIvuar markazidagi uylarning devorlari geometrik naqshlar, inson va hayvon tasvirlari bilan bezalgan. Mamlakat mustaqillikka erishgach (1960), mahalliy aholi uchun 1—4 qavatli turar joy loyihalari ishlab chiqildi. Koʻp qavatli binolarning quyi qismida savdo markazi, mehmonxona, restoranlar joylashtirildi. Abidjandagi Hyp al-Hayot markazi (meʼmor A. Laje, J. P. Lyupi, J. Mas), alyuminiy bilan ziynatlangan ehromsimon maʼmuriy bino (meʼmor R. Olivyeri, muhandis R. Morandi), Mandagi "Shalola" meqmonxonasi (meʼmor M. Dyusharm, Larra, J.-P. Mino) va boshqa Sa-sandra va Asinidagi mehmonxonalar tomi poxod bilan yopilgan qadimgi uylar shaklida barpo etildi. Turli shaharlarda madaniyat markazlari, tim bo-zorlar goʻzal usulda qurilgan. Qurilishda temir-beton, shishadan foydalaniladi, binolarga mahalliy hunarmandlar bezak beradi.
Tasviriy sanʼati
Haykaltaroshlik Kot-dʼIvuar xalqlari tasviriy sanʼatining eng goʻzal sohasidir. Marosimlarda ishlatiladigan yogʻoch niqoblar, odam gavdalari nozik did va mahorat bilan yasaladi, ularning shakli yo nafis yoki vahimali boʻladi. Boʻyoq va naqshlar niqoblarning taʼsirchanligini oshiradi. Roʻzgʻor buyumlari va uy eshiklari oʻymakorlik usulida ishlanadi. Oltin, mis, jezdan zeb-ziynat asboblari yasash, qul toʻqimachiligi, kashtachilik, kulolchilik rivojlangan, uylarning devorlariga turli rasm, gullar, qush va hayvonlarning suratini solish odat boʻlgan.
Musiqasi
Kot-dʼIvuar xalqlarining baʼzilari qadimgi Musiqiy anʼanalarga ega. Chunonchi, dan xalqi boshliqlarida truba va barabandan iborat katta orkestrlar boʻlgan. Danlarning koʻp qoʻshiqlari muayyan marosim va odatlar bilan bogʻlangan. Masalan, qabila boshligʻi sharafiga zia, jamoa ishlari vaqtida kotava degan qoʻshiqlar aytilgan. Baule xalqida maʼbudalarni sharaflovchi va ajdodlar ruhini eslatuvchi qoʻshiklar keng tarqalgan. Ayollar qoʻshigʻi tovushning joʻshqin tebranishi bilan ajralib turadi. Malinke xalqi griotlari — jeli qoʻshiqlarining sheʼriy matnlari gʻoyat musiqiydir. Mustaqillik yillarida zamonaviy musiqa rivojlana boshladi. Koʻpgina ijodiy jamoalar, jumladan, "Makakumani" folklor guruhi (qabilalararo jamoa) katta ish qilayotir. Abidjandagi Milliy sanʼat instituti tarkibida Milliy musiqa va raqs konservatoriyasi, Milliy musiqa maktabi, Xalq sanʼati va hunarmandchiligi departamenti bor. Abidjan universiteti, gumanitar tadqiqotlar markazi, Afrika sanʼatini oʻrganish markazi xalq musiqasi va raqsini oʻrganish bilan shugʻullanadi.
Teatri
Xalq ijodiyoti namunalarini ijro etuvchi griotlarning xattiharakatlarida aktyorlik nishonalari bor edi. Zamonaviy teatr Dakarda 20-asrning 30-yillarida vujudga keldi, havaskorlik toʻgaraklari tuzila boshladi. 1933-yilda B. Dadye "Shaharlar" deb atalgan birinchi pyesani yozdi. 1938-yilda Mahalliy teatr tashqil etildi. Unda sahnalashtirilgan F. J. Amonning "Bussatye yoki qora folbin siri", "Pinhona toʻy" pyesalarida turmush sarqitlari, G. Koffining "Bizning xotinlar", "Mening erim", "Qaytish qoʻshigʻi" hajviy pyesalari mustamlakachilik zulmini fosh qildi. Ikkinchi jahon urushidan keyin "Gezabo", "Ikare" teatr jamiyatlari jamoalari, Abidjan universitetining "Niqoblar va roʻdapolar" truppasi mahalliy dramaturglardan M. Berte, E. Derven, A. Koffi asarlarini anʼanaviy Afrika teatri ruhida sahnalashtirdilar. 1967-yilda Milliy sanʼat instituti huzurida yarim professional truppa ish boshladi. B. Dadyening "Togʻo-Nini janoblari", G. OyonoMbianing "Uch oshiq, bir qayliq", G. Goning "Tussio" asarlari uning eng yaxshi spektakllari boʻldi. "Tam-tam. Ovoz va badan" spektakli anʼanaviy Afrika teatrining izlanishlarini aks ettirdi.
Pelousey
Pelousey Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1215 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 196,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,2 km2. Dengiz sathidan 215 – 313 m balandlikda joylashgan.
Morrison (Colorado)
Morrison AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Jefferson County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
430 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 75,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,7 km2. Shundan 5,7 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1757 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Morrison manzarasi.
Vyacheslav Krasichkov
Vyacheslav Prokofyevich Krasichkov (1898.10.10, Saratov gubernyasi Petrovskiy uyezdi Bobrovka qishlogʻi — 1978.16.6, Doʻshanba) — seleksioner olim, Tojikiston Fanlar Akademiyasi akademik (1957), Tojikistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1952). SoyuzNIXIning Qoʻrgʻontepadagi tajriba stansiyasida gʻoʻza seleksiyasi boʻlimi mudiri (1934—56), Tojikiston dehqonchilik ilmiy tadqiqot instituti direktori (1956—57), Tojikiston Fanlar akademiyasi vitse-prezident (1957—61), Tojikiston qishloq xoʻjaligi ilmiy tadqiqot institutida seleksiya boʻlimi mudiri (1961—69). 1969-yildan Tojikiston dehqonchilik ilmiy tadqiqot instituti Vaxsh filialida (1978-yildan V. A. Krasichkov nomida) gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi boʻlimi mudiri. Ilmiy ishlari ingichka tolali gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi masalalariga bagʻishlangan. Uning ishtirokida 12 dan ortiq ingichka tolali gʻoʻza navlari (5595-V, 6465-V, 6249-V, 7072-V va boshqalar) yaratildi. U yaratgan navlar Oʻzbekistonda ham ekilgan. Abu Ali ibn Sino nomidagi Tojikiston Davlat mukofoti laureati (1972).
NGC 2228
NGC 2228 Oltin Baliq yulduz turkumidagi SB0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Janatalap (Sharqiy Qozog‘iston viloyati)
Janatalap (Жаңаталап) —Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyati Tarbagatay tumaniga qarasli qishloq. Janaul qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 635839300.
Salom Samadov
Salom Ismatovich Samadov — oʻzbekistonlik yurist va davlat arbobi.
Biografiya
1990-yilda Xarkov yuridik institutini tamomlagan.
Prokuratura organlaridagi mehnat faoliyatini 1990-yilda Buxoro viloyati Buxoro shahrining Fayzulla Xoʻjayev tumani prokuraturasida boshlagan, Buxoro va Navoiy viloyatlari prokuraturasi organlarida turli lavozimlarda ishlagan.
2005-yildan 2008-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi Soliq, valyutaga oid jinoyatlarga va jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish departamenti boshligʻining o‘rinbosari boʻlgan.
2008-yildan 2017-yilgacha Xatirchi va Karmana tumanlari prokurori, Buxoro viloyati va Qoraqalpog‘iston Respublikasi prokurori o‘rinbosari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Qashqadaryo viloyati prokurori, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining huquqni muhofaza qiluvchi va nazorat idoralari faoliyatini muvofiqlashtirish boʻyicha davlat maslahatchisining o‘rinbosari, birinchi o‘rinbosari lavozimlarida ishlagan.
2017-yilda bir vaqtning oʻzida Prezidentning siyosiy-huquqiy masalalar bo‘yicha davlat maslahatchisi o‘rinbosari, Oʻzbekiston Respublikasi Sudyalar oliy kengashi aʼzosi boʻlgan.
2017-2018-yillarda O‘zbekiston Bosh prokurorining o‘rinbosari.
2018-yildan 2022-yilgacha Toshkent viloyati prokurori, 2022-2023-yillarda Qashqadaryo viloyati prokurori boʻlgan.
2023-yil 22-fevraldan hozirgacha O‘zbekiston Bosh prokurorining o‘rinbosari.
3-darajali davlat adliya maslahatchisi.
Sytno
Sytno Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 242 ga yaqin aholisi bor.
Weisen
Weisen Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Prignitz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,60 km2. 1038 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Weisenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kenzo Yokoyama
Kenzo Yokoyama (横山 謙三; 21-yanvar 1943-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1964-yili 16-oktabr Gana terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 49 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Medicine Bow
Medicine Bow AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Carbon County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
264 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 9 km2. Shundan 9,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Hifni Nosif
Hayoti va Ijodi
Hifni Nosif – to'liq ismi Muhammad Hifni ibn Ismoil ibn Xolil ibn Nosif bo'lib, qozi adib va o'z davrining mohir shoirlaridan bo'lgan. 1856–yil Misrdagi Barakat–ul Haj degan joyda tavallid topgan. Al–azhar universitetida ta'lim olgan. 1879-yilda Dorul-Ulum institutiga oʻqishga kirdi va uni 1882-yilda tugatib, sha'riy ilmlarni puxta egalladi. So'ngra qozilik bilan shug'ullangan. Misr Maorif vazirligida arab tili va ta'limi bo'yicha birinchi darajali nozir etib tayinlangan hamda birinchi til akademiyasini tuzishda ishtirok etgan.
Asarlari
Arab tiliga oid bir qancha kitob va she'riy devon muallifi hamdir. 1919–yil Qohirada vafot etdi. Vafotidan so'ng o'g'li devonini to'plab ʻʻHifni Nosif she'riyatiʼʼ nomi bilan nashr etgan. Adib bir necha asarlar, jumladan 《Ad–durusun–nahviyya》,《Durusul–balag'a》va 《Qovaid–al–arabiyya》 kabi darsliklarni ta'lif etgan.
Adabiyotlar
„Arab va o'zbek tilining qiyosiy grammatikasi 7-bet“
Chewsville
Chewsville AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Washington County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
293 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Hifni Nosif
Adabiyotlar
https://www.aljazeera.net/
Chewsville
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2. Shundan 2,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Breitenbach am Inn
Breitenbach am Inn Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Kufstein (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 37.99 km2. 3217 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
NGC 2229
NGC 2229 Oltin Baliq yulduz turkumidagi SB0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Gen koʻchishi
Gen koʻchishi (yoki gen migratsiyasi) gen allellarining bir populatsiyadan boshqasiga oʻtishidir. Migratsiya allel chastotalarida (genning biror variantini tashuvchi organizmlar proporsiyasida) oʻzgarishlar paydo qilishi mumkin. Immigratsiya tayinli tur yoki populatsiyada shakllangan gen havzasiga yangi genetik variantlar qoʻshilishiga olib keladi.
Gen koʻchishi surʼatlariga taʼsir qiluvchi bir qancha omillar mavjud. Eng muhim omillardan biri harakatchanlikdir, yaʼni individning harakatchanligi naqadar yuqori boʻlsa, uning migratsion potensiali shu qadar katta boʻladi. Hayvonlar oʻsimliklardan ancha harakatchanroqdirlar, biroq oʻsimlik urugʻlari va changlari hayvon yoki shamol orqali uzoq masofalarga tarqalishi mumkin.
Li Yinquan
Li Yinquan (李引泉);xitoylik iqtisodchi. U 1955-yil aprelda tug'ilgan. U China Merchants Group vitse-prezidenti boʻldi. Shuningdek, u Xitoy umumiy savdo palatasining direktori va Butunxitoy xalq vakillari kongressining Gonkong deputati.
1986-yilda Xitoy Xalq banki aspiranturasini iqtisod magistri darajasida va 1988-yilda Italiyaning Milan shahridagi Finafrica institutini bank va moliya yoʻnalishi boʻyicha magistraturani tamomlagan. Xitoy qishloq xoʻjaligi bankida 14 yil ishlagan va Gonkong filiali bosh direktori oʻrinbosari boʻlgan. U 2000-yil yanvar oyida China Merchants Group Limited kompaniyasiga qo‘shildi va mos ravishda moliya bo‘limi bosh menejeri, bosh moliya direktori o‘rinbosari va bosh moliya direktori lavozimlarida va 2004-yil mart oyidan boshlab vitse-prezident bo‘lib ishlagan. Li bir vaqtlar „Xitoyning 2005-yildagi eng yaxshi moliyaviy direktori“ va „2006-yil uchun Xitoyning eng yaxshi CIO“ unvonlariga sazovor boʻlgan.
Hoover (Alabama)
Hoover AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Jefferson, Shelby County, Alabama|Shelby okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
81619 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 561,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 113 km2. Shundan 111,7 km2 quruqlik, 1,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 166 m balandlikda joylashgan.
Saint-Paul-de-Vézelin
Saint-Paul-de-Vézelin Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Roanne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
299 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,3 nafar kishi.
Fordham universiteti
Fordham universiteti Nyu-York shahridagi xususiy iezuit tadqiqot universitetidir. 1841-yilda tashkil etilgan va asl kampusi joylashgan Bronksning Fordxem mahallasi nomi bilan atalgan Fordham Qoʻshma Shtatlar shimoli-sharqidagi eng qadimgi katolik va yezuit universiteti va Nyu-York shtatidagi uchinchi eng qadimgi universitetdirligi aniq.
Jon Xyuz tomonidan Avliyo Ioann kolleji sifatida asos solingan, oʻsha paytda Nyu-Yorkning yordamchi episkopi boʻlgan kollej qisqa vaqt oʻtmay Iso Jamiyati qaramogʻiga oʻtkazildi va shundan soʻng oddiy vasiylar kengashi qoshidagi iezuitlarga tegishli mustaqil maktabga aylandi. Kollejning birinchi prezidenti Jon Makkloski keyinchalik Qoʻshma Shtatlardagi birinchi katolik kardinali boʻldi. 1969 yildan beri cherkovdan mustaqil ravishda boshqarilsa ham, Fordham universitetining 1846 va 2022 oraligʻidagi har bir prezidenti iezuit ruhoniysi boʻlgan va oʻquv dasturi iezuit taʼlim tamoyillari taʼsirida qolmoqda. Fordham Nyu-York shahridagi yagona iezuit oliy oʻquv yurtidir ekan.
Fordham 65 dan ortiq mamlakatlardan 15 300 ga yaqin talaba tahsil oladi va Nyu-York shtati janubidagi uchta kampus: Bronksdagi Rose Hill kampusi boʻylab toʻrttasi bakalavriat va oltitasi aspirantura boʻlgan oʻnta taʼsis kollejidan iborat., Manhettenning Upper West Side shahridagi Linkoln Center kampusi va West Xarrison, Nyu-Yorkdagi Vestchester kampusi. Ushbu joylarga qoʻshimcha ravishda, universitet Londonda chet elda oʻqish markazini va Ispaniya va Janubiy Afrikadagi ofislarini saqlaydi. Universitet 60 dan ortiq fanlar boʻyicha ilmiy darajalarni taklif etar ekan.
Universitetning atletik jamoalari, „Qoʻchqorlar“ tarkibiga Shakar kubogida gʻalaba qozongan futbol jamoasi, ikkita Pro Football Hall of Famers, ikkita butun amerikalik, ikkita Kanada futbol ligasi yulduzlari va koʻplab NFL oʻyinchilari kiradi; Qoʻchqorlar 1939 yilda tarixdagi birinchi kollej futbol oʻyinida va 1940 yilda tarixdagi birinchi telekoʻrsatuv kollej basketbol oʻyinida ham ishtirok etishgan Fordhamning beysbol jamoasi 1859 yilda zamonaviy qoidalar boʻyicha birinchi kollej beysbol oʻyinini oʻtkazdi, 56 ta asosiy liga oʻyinchisini maydonga tushirdi va tarixda NCAA I divizionida beysbol gʻalabalari boʻyicha rekord oʻrnatdi.
Saint-Paul-de-Vézelin
Geografiyasi
Maydoni — 13,4 km2. Dengiz sathidan 288 – 482 m balandlikda joylashgan.
Fordham universiteti
Rose Hill
left|thumb| Queenʼs Court turar-joy kolleji, Rose Hill
Saint-Martin-d'Ordon
Aholisi
297 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,1 km2.
Mutatsiya
Mutatsiya (mutare — “oʻzgarish, almashish”) organizmlar genetik moddasining asos juftlaridagi oʻzgarishdir. Mutatsiyaga hujayra boʻlinishi paytidagi genetik modda koʻchirilishi xatosi, ultrabinafsha yoki ionlashtiruvchi nurlanish, kimyoviy mutagenlar, viruslar yoki hujayra nazorati ostida roʻy beruvchi jarayonlar (masalan, gipermutatsiya) sabab boʻlishi mumkin. Mutatsiy aslida genetik materialning oʻzgarishlari hisoblanadi. Organizmlarda kuzatiladigan mutatsiya ayrim hollarda zararli boʻlib organizmning qaysidir funksiyasining buzilishi bilan xarakterlanadi; xamirturush bilan oʻtkazilgan tadqiqotlar zararli mutatsiyalar jami (zararli, neytral va foydali) mutatsiyalarning 7-12% ini tashkil etishini koʻrsatdi. Mutatsiyalar qayerda hosil boʻlishiga koʻra bir necha guruhlarga boʻlinadi. Asosan gen, xromosoma, genom va sitoplazmatik mutatsiyalar kuzatiladi. Mutatsiyalar hosil boʻlishida yuqorida aytilganidek bir qancha tashqi va ichki omillar sababchi boʻladilar. Tabiatda mutatsiyalar doimo yuz beradi va ular evolutsiyaning birlamchi asosiy omili deb qaraladi.
AFC U-19 Osiyo chempionati 2012
2012-yilgi AFC U-19 Osiyo chempionati (Yoshlar o'rtasidagi Osiyo chempionati) Osiyo Futbol Konfederatsiyasi tomonidan tashkil etilgan musobaqaning 37-marotaba o'tkazilishidir. AFC 2011-yilning 23-noyabr kuni BAAni musobaqa mezboni sifatida tasdiqlagan. Musobaqada eng yuqori to'rt o'rinni egallagan terma jamoalar FIFA U-20 Jahon chempionati 2013 yo'llanmasini qo'lga kiritadi.
Lundër
Lundër — Albaniyaning Tirana okrugidagi sobiq Farkë munisipalitetidagi qishloq. 2015-yilda mahalliy hukumat islohotida u Tirana munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
AFC U-19 Osiyo chempionati 2012
Mezbon tanlash
Musobaqaning tashkiliy qo'mitasi Bangladesh, Eron, Falastin, Birlashgan Arab Amirliklari, Oʻzbekiston musobaqaning final bosqichini qabul qilishga qiziqish bildirayotganini ma'lum qilgan.
Qo'mita qaroriga ko'ra, musobaqaning final bosqichini o'zida qabul qilish uchun OFKga a'zo uyushmalarning terma jamoasi musobaqaning final bosqichi yo'llanmasini qo'lga kiritgan bo'lishi kerak. Musobaqa mezboni to'g'risidagi qaror qo'mitaning 2011-yil 23-noyabr kuni bo'lib o'tgan yig'ilishi, saralash bosqichi yakunlariga asoslanib, qabul qilingan.
Qur'a
Musobaqaning final bosqichiga qur'a tashlash marosimi 2012-yilning 13-may kuni Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrida bo'lib o'tdi.
Guruh bosqichi
Barcha vaqtlar UTC+04:00 boʻyicha oʻlchanadi.
C guruhi
<div id="Oʻzbekiston v Vyetnam">
<div id="Iordaniya v Oʻzbekiston">
<div id="Shimoliy Koreya v Oʻzbekiston">
Sovrinlar
(*EFOʻ-Eng foydali oʻyinchi)
FIFA U-20 Jahon chempionati 2013 musobaqasiga chiqqan jamoalar
Eng yuqori 4 oʻrinni olgan jamoalar FIFA U-20 Jahon chempionati 2013 musobaqasiga yoʻllanma oldi.
Fatih Portakal
Fotih Portakal (1967 yil 2 fevral, Nazilli ), turk jurnalisti, boshlovchi va YouTuber.
Llorenç del Penedès
Llorenç del Penedès Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,64 km2. Aholisi — 2251 kishi (2010).
Fatih Portakal
ta'lim Hayot
U 1968 yil 2 fevralda Aydin tumanining Nazilli shahrida tug'ilgan. Boshlang'ich ta'limni Karacasuda tamomlagan; O'rta ta'limni Izmir Otaturk Liseyida tamomlagan. Oliy taʼlimni Istanbul universiteti biznes boshqaruvi fakultetida tamomlagan. 1994 yilda u Avstraliyaga magistratura va chet tilini o'rganish uchun ketdi.
Biznes hayoti
Fotih Portakal ta’lim olgandan so‘ng bir muddat Avstraliyadagi mashhur restoranni boshqargan. 1997 yilda Turkiyaga qaytib keldi. Armagan Toperga turmushga chiqdi. 1997-2005 yillarda Star TVda muxbir sifatida ishlagan. 2005 yilda jurnalist Mehmet Ali Birandning taklifi bilan u Kanal D ga o'tdi. 2010 yil may oyida FOX muxbirlaridan biri Irfan Değirmenjining taklifi bilan u FOXga ko'chib o'tdi.
Fotih Portakal 2010-2013 yillar oralig'ida FOX telekanalida Uyg'otuvchi soat dasturini boshqargan. 2013-yil sentabr oyida FOX telekanalining ayol jurnalistlaridan biri Nazli Tolga turmushga chiqib, chet elga ko‘chib o‘tishga majbur bo‘lgach, Fox Main News dasturining boshlovchisi sifatidagi ishini tashlab, dasturni taqdim qila boshladi. Shuningdek, u Fatih Portakal ile deb nomlangan dasturni taqdim etdi.
Aydinli server, 43. U " Altın Kelebek" mukofotida "Eng yaxshi erkak yangilik boshlovchisi" nominatsiyasida taqdirlangan. Xuddi shu mukofot. Shuningdek, u " Oltin kelebek" mukofotini oldi. 2020 yilda u FOX Main News-da Fotih Portakal bilan FOX Main News dasturini tark etganini e'lon qildi. Bugun; U o'zining YouTube kanali Fotih Portakalda kun tartibini baholaydigan kontent ishlab chiqaradi va dolzarb voqealarni baholaydi.
Mulla Ahmad masjidi
Mulla Ahmad masjidi (Molla Əhməd məscidi) yoki Nosir ad-Din Gashtasib masjidi (Nəsir ad-Din Gəştasib məscidi) — XIV asrga oid tarixiy masjid. Icheri-sheherning bir qismi boʻlib, Ozarbayjonning Boku shahridagi Sobir koʻchasida joylashgan. Bino Ozarbayjon Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 2-avgustdagi 132-son qarori bilan milliy meʼmoriy yodgorlik sifatida roʻyxatga olingan.
Tarixi
Mulla Ahmad masjidi Icheri-sheherdagi mahalla masjidi hisoblanadi. Masjid Nasriddin Gushtasi ibn Hasan Hojibobo buyrugʻiga binoan XIV asr boshlarida meʼmor Mahmud ibn Saʼd tomonidan qurilgan. Shuningdek, ushbu meʼmor tomonidan Bibi-Haybat qishlogʻida Nardaron qalʼasi (1301) va minorali masjid ham bunyod etilgan. Yodgorlikka mahalliy aholi tomonidan masjid oxuni bo‘lgan Ahmad oxun nomi berilgan.
Arxitekturasi
Masjid toʻrtburchak shaklda qurilgan boʻlib, bitta kichik oʻlchamli zaldan iborat. Janubiy devorida oddiy mehrob, yon tomonlarida tojli past tosh gumbaz oʻrnatilgan. Uning assimetrik jabhasi aniq konturli kirish qismi va undan keyin bir-biriga qoʻshilib ketgan ikkita deraza bilan bezatilgan.
Masjidning yuqori qismida arabcha yozuvlar mavjud. Ikki qatorli yozuvda masjidning qurilgan sanasi, uning buyurtmachisi, shuningdek, harbiy, diniy va yodgorlik binolari va inshootlarini qurishda faol ishtirok etgan meʼmor haqida batafsil maʼlumotlar berilgan. Yozuvlarda, asosan, Shirvonshohlar davrining taʼsirini kuzatish mumkin.