cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suriya ayollari
Taʼlim
Suriyada maktabgacha taʼlim 6 yoshda boshlanadi va 18 yoshda tugaydi. Suriya universitetlarida ayollar va erkaklar bir xil darslarda qatnashadilar. 1970-yildan 1990-yil oxirigacha maktablarda ayollar soni keskin koʻpaydi. Bu oʻsish birinchi maktab yillarini, shuningdek, universitetlar va oliy taʼlim kabi yuqori darajadagi maktablarni oʻz ichiga oladi. Ayollar soni koʻpaygan boʻlsa-da, har yuz erkakka toʻqson besh nafar ayol toʻgʻri keladi. Garchi koʻp ayollar maktabga borishni boshlagan boʻlsa-da, ayollarning maktabni tark etish darajasi erkaklarnikiga qaraganda ancha yuqori.
Siyosat
Suriyada ayollar birinchi marta 1953-yilda umumiy saylov huquqiga ega boʻlgan 1950-yillarda Thuraya Al-Hafiz parlamentga nomzod boʻlgan, ammo saylanmagan. 1971-yilga kelib 173 oʻrindan toʻrttasini ayollar egallagan.
Suriyaning hozirgi prezidenti erkak. Shuningdek, ikkita vitse-prezident (shu jumladan, 2006-yildan beri ayol vitse-prezident Naja al-Attor), bosh vazir va vazirlar mahkamasi ham mavjud. 2012-yil holatiga koʻra, milliy parlamentdagi oʻrinlarning 88 foizini erkaklar, 12 foizini ayollar egallagan. Suriya parlamentini avvalroq ayol spiker Hadiya Xalaf Abbos boshqargan va bu lavozimni egallagan birinchi ayol edi.
Prezident Assadning siyosiy va ommaviy axborot vositalari boʻyicha maslahatchisi Buteyna Shaaban. Shaabon 2003 va 2008-yillar orasida Suriya Arab Respublikasining birinchi muhojirlar vaziri boʻlib ishlagan va u Suriya hukumatining tashqi dunyoga yuzi sifatida tasvirlangan.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Suriya elchisi tomonidan 2019-yilda yigʻilgan Suriya Konstitutsiyaviy qoʻmitasining 150 aʼzosi orasida fuqarolik jamiyati vakillarining 30 foizini suriyalik ayollar tashkil qiladi. Bir necha taniqli suriyalik ayollar, jumladan akademik Bassma Kodmani, Suriya Ayollar Ligasi vakili Sabah Hallak, huquq professori Amal Yazji yoki sudya Imon Shahud qoʻmitaning nufuzli „Kichik“ yoki loyihani tayyorlash organida oʻtirishadi.
Iqtisodiyot va harbiy sohadagi roli
1989-yilda Suriya hukumati zavodlar va davlat muassasalarini bolalarni joyida parvarish qilishni talab qiluvchi qonun qabul qildi.
Biroq, ayollarning mehnatga jalb etilishi past; Jahon banki maʼlumotlariga koʻra, 2014-yil holatiga koʻra, ayollar mehnat resurslarining 16,4 %ini tashkil qilgan.
Ayollar harbiy xizmatga chaqirilmaydi, lekin ixtiyoriy ravishda xizmat qilishlari mumkin. Suriyadagi ayol jangarilar Suriya prezidenti Bashar al-Assad uchun jang qilish uchun tayyorlangan. 1980-yillarga oid video topilgan, ayol askarlar Asadning otasiga nisbatan gʻurur va himoyasini koʻrsatgan. „Ayollar inqilobning qurolli tomonida kamdan-kam ishtirok etgani uchun ularni hukumat nazorat punktlarida toʻxtatish, tintuv qilish yoki ovoragarchilikka duchor qilish ehtimoli kamroq. Bu Suriya boʻylab gumanitar yordamni tarqatishda hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻldi“
Mojaroning Suriya ayollariga taʼsiri
2011-yilda boshlangan mojarodan beri Suriyada, xususan, mojaro zonalarida ayollar zoʻravonlik, jinsiy zoʻravonlik, majburiy koʻchirish, qamoqqa olish, oiladagi zoʻravonlik, yosh turmushga chiqish va boshqa huquqbuzarliklarga duch kelishmoqda.
Mojarolar, ishonchsizlik va iqtisodiy inqiroz yillarida ayollar va qizlarning zaifligini sezilarli darajada oshirdi. Bundan tashqari, koʻplab qizlar maktabda oʻqimay va tibbiy xizmatdan foydalana olmadilar. 2013-yilda boshlangʻich taʼlimga qamrab olish darajasi 61 % ni tashkil etdi, umumiy sonining 61,1 %ni ayollar tashkil etgan boʻlsa, oʻrta taʼlim uchun bu koʻrsatkich 2013-yilda 44 %ni tashkil etdi — 43,8 % ayollar.
2015-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Suriyadagi jangchilar tomonidan ayollar va qizlarning muntazam jinsiy tajovuz qilishiga oid dalillar toʻpladi va bu „ Islomiy davlat“ (IShID) va boshqa terroristik tashkilotlar tomonidan kuchaytirildi.
Namus qotilliklar
Suriyada nomus uchun qotillik ayollar oilaga sharmandalik keltirgan, oilaning jamiyatdagi „obroʻsiga“ taʼsir qilgan holatlarda sodir boʻladi. Baʼzi hisob-kitoblarga koʻra, Suriyada har yili 200 dan ortiq namus qotillari sodir boʻladi.
Majburiy va yoshlar nikohi
Suriyadagi mojaro bolalar nikohi koʻpayishiga olib keldi. Ogʻir turmush sharoiti, ishonchsizlik va zoʻrlash qoʻrquvi oilalarni qizlarini erta turmushga berishga majbur qilgan. Erta turmush qurish natijasida Suriyada koʻplab qizlarga oʻqishni tugatish taqiqlangan, chunki qiz turmushga chiqsa, u faqat yaxshi xotin va yaxshi ona boʻlishi kutiladi. Bola nikohi jismoniy va ruhiy salomatlikka salbiy taʼsir koʻrsatishi mumkin. Jismoniy shikastlanish, ayniqsa, 18 yoshgacha boʻlgan ayollar uchun bola tugʻilishi va keyinchalik tugʻa olmaslik ehtimoli bilan bogʻliq boʻlishi mumkin va oʻta ogʻir hollarda oʻlimga olib kelishi mumkin. Psixologik omillarni er bilan muloqot qilishdagi qiyinchiliklar yoki nikoh hayoti va uning mas’uliyati haqida etarli darajada xabardor boʻlmaslik deb taʼriflash mumkin.
Oiladagi zoʻravonlik
Aleppodagi kam taʼminlangan ayollarni qamrab olgan tadqiqot shuni koʻrsatadiki, uydagi zoʻravonlik mintaqaning qabilaviy tabiati tufayli koʻproq boʻladi, jismoniy zoʻravonlik (oʻtgan yili kamida 3 marta kaltaklash) ayollarning 23 %ida aniqlangan. 2003-yilda ayollarni tekshirgan, turmush qurgan ayollar orasida 26 %. Muntazam zoʻravonlik (kamida haftasiga bir marta kaltaklash) turmush qurgan ayollarning 3,3 %ida aniqlangan, turmushga chiqmagan ayollar tomonidan muntazam zoʻravonlik qayd etilmagan. Mamlakat aholisi oʻrtasida jismoniy zoʻravonlikning tarqalishi shahar aholisi orasida 18,8 %ga nisbatan 44,3 %ni tashkil etdi. Aksariyat hollarda (87,4 %) zoʻravonlik er tomonidan, 9,5 % hollarda esa bir necha kishi tomonidan sodir etilgan. Jismoniy zoʻravonlikning oʻzaro bogʻliqligi ayollarning maʼlumoti, dini, yoshi, oilaviy ahvoli, iqtisodiy ahvoli, ruhiy iztirobi, chekish va yashash joyidir.
Shimoliy Suriya Federatsiyasi — Rojava
Suriyadagi fuqarolar urushi bilan Shimoliy Suriyadagi kurdlar yashovchi hudud Shimoliy Suriya Federatsiyasi — Rojava sifatida de-fakto avtonomiyaga ega boʻldi, yetakchi siyosiy aktyor esa progressiv Demokratik Ittifoq partiyasi (PYD) boʻldi. Kurd ayollari Rojavada bir nechta qurolli va qurolsiz tashkilotlarga ega va ayollar huquqlarini oshirish siyosiy va ijtimoiy kun tartibining asosiy yoʻnalishi hisoblanadi. Ayollar Himoya Birliklaridagi (YPJ) kurd ayol jangchilar Kobani qamalida va Sinjar togʻida qamalib qolgan yazidiylarni qutqarishda muhim rol oʻynagan va ularning yutuqlari ayollar faol boʻlgan mintaqada kuchli ayollar muvaffaqiyatining noyob namunasi sifatida xalqaro eʼtiborni tortgan. qattiq repressiya qilinadi.
Voyaga etmaganlarning nikohi, koʻpxotinlilik va nomus oʻldirish holatlarini kamaytirish boʻyicha huquqiy saʼy-harakatlar keng qamrovli tushuntirish-targʻibot ishlari bilan taʼminlanmoqda. Har bir shahar va qishloqda ayollar uyi tashkil etilgan. Bular ayollar tomonidan boshqariladigan jamoat markazlari boʻlib, oiladagi zoʻravonlik, jinsiy zoʻravonlik va boshqa turdagi zararlardan omon qolganlarga xizmat koʻrsatadi. Ushbu xizmatlarga maslahat, oilaviy vositachilik, huquqiy yordam va ayollar va bolalar uchun xavfsiz uylarni muvofiqlashtirish kiradi. Xotin-qizlar uylarida ham iqtisodiy mustaqillik va ijtimoiy imkoniyatlarni oshirish dasturlari boʻyicha darslar oʻtkazilmoqda.
Rojavadagi barcha maʼmuriy organlarda erkak va ayol hamraislar boʻlishi talab qilinadi va Rojavadagi har qanday boshqaruv organi aʼzolarining qirq foizi ayollar boʻlishi kerak. Rojava kantonlaridagi Asayish politsiyasining taxminan 25 foizini ayollar tashkil qiladi va Asayishga qoʻshilish xalqaro ommaviy axborot vositalarida etnik kurd va etnik arab ayollari uchun oʻta patriarxik muhitdan shaxsiy va jamiyatni ozod qilishning ulkan harakati sifatida taʼriflanadi.
Iqlim oʻzgarishining iqdisodiy oqibatlari
Iqlim oʻzgarishining iqtisodiy oqibatlari geografik jihatdan bir-biridan farq qiladi va aniq prognoz qilish amalda qiyin. Tadqiqotchilar hozirgi iqtisodiy modellashtirish iqlim o‘zgarishi taʼsirini jiddiy eʼtibordan chetda qoldirayotganligini va ehtimoliy zararlar haqida aniqroq maʼlumot beruvchi yangi modellar zarurligi haqida ogohlantirdi.
1970-yillardan buyon ekstremal ob-havo hodisalari tufayli global yoʻqotishlar tez oʻsib borayotganligini koʻrishimiz mumkin. Aholi sonining oshishi va insonlarda moliyaviy barqarorlikning yanada mustahkamlanishi kabi ijtimoiy-iqdisodiy omillar ham ushbu global muammolarga sabab boʻlmoqda. Ushbu oʻzgarishlarning bir qismi hisoblanmish maʼlum bir hududiy iqlim oʻzgarishlari masalan toshqin va yogʻingarchilik holatlarining oʻzgarishi ham global iqlim oʻzgarishlariga oʻz taʼsirini oʻtkazadi.
2019-yilgi tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, iqlim oʻzgarishi global iqtisodiy tengsizlikka hissa qoʻshmoqda. Sovuqroq mintaqalardagi badavlat mamlakatlar iqlim oʻzgarishlar sabab boʻlayotgan iqtisodiy taʼsirini kam his qilgan holatda, kambagʻal issiq iqlimli ammo iqdisodiy jihatdan rivojlanmagan davlatlar, iqlimning global isishi ularning rivojlanishiga salbiy taʼsir oʻtkazadi albatta.
Iqlim oʻzgarishlarining iqtisodiy oqibatlarini hisoblash qiyin, ammo haroratning yanada oʻsishi uning ham oʻsishiga sabab boʻladi. Misol uchun, agar global isish 1,5 °C ni tashkil etadigan boʻlsa, jami zarar 90 % kamroq boʻladi. Bir tadqiqot shuni koʻrsatdiki, agar isish 3 daraja bilan cheklanadigan boʻlsa, asr oxiriga kelib global yalpi ichki mahsulot 3,5 % ga qisqaradi. Oksford Iqtisodiyotining yuqori emissiya manbasiga koʻra, 2050-yilga kelib haroratning 2 darajaga koʻtarilishi global YaIMni 2,5 % — 7,5 % ga kamaytiradi. 2100 yilga kelib, bu holda harorat 4 darajaga koʻtariladi, bu esa eng yomon holatda global YaIMni 30 % ga kamaytirishi mumkin.
Qoyandi
Qoyandi ( Қоянды ) - Qozog'istonning Qo'stanay viloyati Qamishli tumanidagi tugatilgan qishloqdir. Bestobinskiy qishloq okrugi tarkibiga kirgan. U tuman markazi Qamishli qishlog'idan 25 kilometr sharq-shimoli-sharqda (ENE) joylashgan edi. KATO kodi - 394837200. 2014-yilda qishloq to`liq tugatilgan.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 124 (shundan 63 erkak va 61 ayol) kishi edi. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 15 kishi (shundan 7 erkak va 8 ayol) yashagan.
Sogʻliqni saqlash
Sogʻliqni saqlash - aholi sogʻligʻini muhofaza qilishga yoʻnaltirilgan ijtimoiy, iqtisodiy va tibbiy tadbirlar tizimi. Sogʻliqni saqlash kasalliklarning oldini olish va davolash, sogʻlom turmush va mehnat sharoitini yaratish, yuqori mehnat qobiliyatini va uzoq umr koʻrishni taʼminlashga qaratilgan umumiy tadbirlarni koʻzda tutadi; uning asosiy vazifasi bemorlarga zamonaviy, ixtisoslashgan hamda mos tarzda yordam koʻrsatishdan iborat.
Sogʻliqni saqlash Sharqda, xususan Oʻzbekistonda uzoq tarixga ega. Ayniqsa oʻrta asrda bu hududda tabobat ilmida yuqori bosqichlarga erishildi. Shu davrda yunon va boshqa tillardan qad. tibbiy asarlar arab tiliga tarjima etilib, ulardagi tavsiyalar amaliyotda qoʻllanila boshlagan. Ayni vaqtda Sharq mutafakkirlari tabobat ilmidan olamshumul asarlar yaratganlar. Bu borada Abu Rayhon Beruniyning "Tibbiyotda dorishunoslik" ("Kitob assaydana fittib"), Abu Ali ibn Sinoning "Tib qonunlari" ("Al Qonun fittib") asarlari mashhur boʻlib, jahon tabobatida uzoq davrlar mobaynida asosiy qoʻllanma boʻlib kelgan. Ayniqsa, Abu Ali Ibn Sino davolashning yangi usullarini qoʻllab tabib (hakim) sifatida oʻz davrida juda mashhur boʻldi. Keyingi davrlarda ham tabiblik Turkistonda sogʻliqni saqlashning asosiy shakli boʻlib keldi. Tabiblar madrasalarda taʼlim olishgan yoki ustozshogirdlik yoʻli bilan turli kasalliklarga, singanchiqqanlar, yarachaqalarga davo qilishni, xastaliklarning oldini olishni oʻrganishgan. Ularning koʻplari nafaqat bemorlarni davolash, balki doridarmonlar tayyorlash bilan ham shugʻullanganlar. Sohibqiron Amir Temur boshqa maʼrifiy ishlar qatori aholi salomatligini muhofaza qilish ishiga ham alohida eʼtibor bergan. Boshqa mamlakatlar mashhur tabiblarini poytaxt Samarqandga olib kelib, maxsus shifoxonalar ochgan.
Movarounnahr va Xurosonda 8—9-asr dayoq shifoxonalar uchun maxsus binolar kurila boshlagan. Shifoxonalar 15-asrda Samarqand, Buxoro kabi shaharlarda ham koʻp boʻlgan. Bunday jamoat shifoxonalari "Dor ushshifo" ("Davolash uyi") nomi bilan yuritilib, ularda zamonasining bilimdon tabiblari bemorlarni davolashgan. "Dor ushshifo"dagi maxsus dorixonalarda dorishunoslar bemorlar uchun doridarmonlar tayyorlab berishgan. Aksariyat shifoxonalarda tabiblar bemorlarni davolashdan tashqari, tabobat ilmi bilan ham shugʻullangan. Shifoxonalar ochishga Alisher Navoiy ham katta ahamiyat bergan.
Manbalardan maʼlum boʻlishicha, keyingi yillarda ham Turkistonning baʼzi viloyatlarida maxsus shifoxonalar boʻlgan. Xususan, mashhur adib Vosifiy Zayniddin Mahmud (1485— 1551) "Nodir voqealar" ("Badoyeʼ ulvaqoyeʼ") asarida Toshkentning shahar qoʻrgʻonidan tashqaridagi Kaykovus chorbogʻi haqida qiziqarli voqealarni bayon qilib, bu yerda xon va sultonlar uchun shifoxona boʻlganligini yozgan..U davrlarda suv, havo, osmon, yer tozaligiga, yaʼni zamonaviy tushuncha — ekologiyaga ahamiyat berilgan.
Turkistonni chor Rossiyasi bosib olganidan keyin oʻlkaga Gʻarbga xos tibbiy muassasalar kirib keldi. Podsho hukumati Turkistondagi oʻz qoʻshinlarining manfaatini koʻzlab 1868-yil Toshkentda harbiylar va amaldorlar uchun kasalxona (lazaret) ochdi. Keyinchalik boshqa shaharlarda ham kattakichik kasalxonalar, shifoxonalar ochila boshladi. 1872-yil Samarqandda, 1873-yil Xivada, 1891-yil Buxoroda unchalik katta boʻlmagan kasalxonalar ochiddi. Pekin ular, asosan, davlat xizmatchilari va rus fuqarolariga xizmat koʻrsatgan. Xususan, ayollarga tugʻruqxona yoki kasalxonada tibbiy xizmat koʻrsatish ishi uzoq vaqtgacha uyushmagan hodda qolib ketavergan. Faqat 1880-yil Toshkentda xayriya yoʻli bilan atigi 4 oʻrinli tugʻruqxona tashkil etildi, ayollar va bolalarga moʻljallangan ambulatoriyalar ochildi. Mehnatni muhofaza qilish, Sogʻliqni saqlashga doir uyushgan muntazam tizim yoʻqpigi uchun sobiq Turkiston tuprogʻida koʻpgina yuqumli kasalliklar haddan tashqari koʻp uchrar, baʼzida epidemiyaga aylanib, qanchadanqancha kishilarning yostigʻini quritar edi. Chunonchi, 1872-yildagi vabo epidemiyasi vaqtida Turkiston oʻlkasida 38 ming kishi nobud boʻldi. 1892-yildan 20-asr boshlarigacha 6 marta vabo epidemiyasi boʻlib, har safar minglab kishilarning yostigʻini quritdi. Oʻlkada bezgak, leyshmanioz, traxoma, rishta va boshqa kasalliklar ham ancha koʻp uchrar edi. Mas, Buxorodek katta shahar aholisining beshdan bir qismidan koʻprogʻi rishta kasalligiga giriftor boʻlgan.
Oʻtgan asrning 20y.larida bu borada bir qator tashkiliy ishlar amalga oshirildi. Sogʻliqni saqpash xalq komissarligi tuzilib, oʻlkadagi mavjud kasalxona, ambulatoriyalar va boshqa tibbiy muassasalar davlat tasarrufiga oʻtkazildi. Davolash va epidemiyalarga karshi kurashish uchun sayyor otryadlar tuzildi, bakteriologik lab. ishga tushirildi, umumiy oʻrinlar soni 7 mingga yaqin kasalxonalar ochildi. Oʻlkada chin chechak, vabo, rishta, bezgak, traxoma, leyshmanioz singari kasalliklar, asosan, tugatildi, sil, teri kasalliklari va boshqa kasalliklar sezilarli darajada kamaydi.
Rjevning ozod qilinishi sharafiga stela
Rjevning ozod qilinishi sharafiga stela — Ulugʻ Vatan urushi davrida Rjev shahrining nemis qoʻshinlaridan ozod qilinganligi sharafiga qurilgan tosh stela.
Sogʻliqni saqlash
1920-yil Toshkentda silga kdrshi dastlabki dispanser ish boshladi. 1922-yil vrachliksanitariya nazorati tashkiloti tuzildi. 1924-yil Toshkentda teritanosil kasalliklari dispanseri, Buxoroda esa tropik tibbiyot instituti (hozirgi Samarqanddagi tibbiyot parazitologiyasi ilmiy tadqiqot instituta) ochildi. 1924-yilga kelib Turkistonda 6 tropik stansiya va uning joylardagi tarmoqdari ishlab turdi. 1924-yil respublikada 53 kasalxona, 151 ambulatoriya (ularning 79 tasi qishloq joylarida), 40 feldsherlik punkti va boshqa muassasalar bor edi. Shu yillarda tibbiyot taʼlimini yoʻlga qoʻyish va mahalliy aholidan tib mutaxassislari tayyorlashga kirishildi. 1918-yilda Toshkentda dastlabki tibbiyot oʻquv yurti — hozirgi Oxunboboyev nomidagi Respublika tibbiyot bilim yurti, oradan bir yil oʻtib, oliy tibbiyot maktabi ochildi, feldsherlik kurslari, qisqa muddat oʻqitiladigan jarroxlik kurslari, muruvvat hamshiralari kurslari tashkil etildi. Oliy tibbiyot maktabi 1920-yilda Oʻrta Osiyo davlat universiteti tarkibidagi tibbiyot ftiga aylantirildi. Bu ftda oʻqishga yoshlarni tayyorlash uchun respublikaning koʻpgina shaharlarida ishchi ftlari ochilib, ularga oʻzbek gʻamda boshqa yerli aholi yigitqizlari jalb etildi. Oʻrta Osiyo davlat universiteti oliy maʼlumotli tibbiy xodimlar tayyorlashdagina emas, balki joylarda yangi tibbiyot oʻquv yurtlari ochishda ham muhim oʻrin tutdi. 1925-yil viloyatlarning markazlarida tibbiyot markazlari ochiddi. universitetning tibbiyot fti 1931-yil mustaqil tibbiyot instituti (Toshkent tibbiyot instituti)ga aylantirildi. Samarqandda ham Samarqand tibbiyot instituti ochildi. 1932-yil Toshkent vrachlanr malakasini oshirish instituGʻyaitashkil etildi. 1937-yil Toshkent farmatsevtika instituti ish boshladi. Ayni vaqtda ilmiy tadqiqot intlari ham barpo etildi. 1937-yil Toshkentda sil, 1940-yil qon quyish intlari bor edi. Sanoat korxonalari va qishloq joylariga koʻplab vrachlar yuborildi, shahar va qishloklarda yangi kasalxonalar, poliklinikalar, ambulatoriyalar ochildi, havosi sof va xushmanzarali joylarda iqlimiy kurortlar, shifoxonalar barpo etildi.
Rjevning ozod qilinishi sharafiga stela
Bu urush yillarida (1944-yilda) qurilgan Rjev shahridagi yagona yodgorlikdir.
Sogʻliqni saqlash
1941—45 ylardagi urush davrida Oʻzbekiston Sogʻliqni saqlash tizimi zimmasiga ancha masʼuliyatli vazifa tushdi. Jarohatlangan va shikastlangan jangchilar uchun gospitallar ochish, Sogʻliqni saqlash tizimining moddiytexnik bazasini yanada mustaqkamlash, oʻlkaning sanitariya holatini barqaror saklab turish kerak edi. Tez orada 130 dan ortiq harbiy gospitallar ochildi, Leningraddagi Harbiy tibbiyot akademiyasi, Moskva tibbiyot instituti va boshqa tibbiy ilmiy tadqiqot muassasalari Oʻzbekistonga koʻchirib keltirildi. Respublikada urush nogironlarini davolash uchun maxsus jarroxlik shifoxonalari ochildi.
Rjevning ozod qilinishi sharafiga stela
Yaratilish tarixi
Ushbu muhim voqea sharafiga Volganing chap qirgʻogʻida, eski Rjev koʻprigi yaqinida, shahar ozod qilinganining bir yilligida — 1944-yil 3-martda yodgorlik stelasi oʻrnatildi.
Sogʻliqni saqlash
Urushdan keyin respublikada bir qancha tibbiy ilmiy tadqiqot intlari kaytadan ish boshladi va yangilari paydo boʻldi (sanitariya, gigiyena va kasb kasalliklari, onkologiya va radiologiya, pediatriya ilmiy tadqiqot intlari va boshqalar). 1955-yil Andijon tibbiyot instituti, 1972-yil Oʻrta Osiyo, hozirgi Toshkent tibbiyot pediatriya instituti, 1990-yil esa Buxoro tibbiyot instituti ochildi. Keyinchalik 1ToshTI ning Urganch filiali, 2ToshTIning Fargʻona filiali, Toshkent tibbiyot pediatriya institutining Nukus filiali tashkil etildi. Kardiologiya, gastroenterologiya, endokrinologiya, nevrologiya, gematologiya, pulmonologiya, allergologiya, revmatologiya va boshqa sohalar boʻyicha xizmat koʻrsatadigan yirik klinikalar ishga tushirildi. Oʻzbekistonda shifoxonalar soni 1010 ta, ulardagi oʻrinlar soni 140072 ta boʻldi (2003). Sovetlar tuzumi davrida Sogʻliqni saqlash muassasalari tarmogi ancha kengaygan boʻlsada, lekin ekologik nomutanosibliklar tufayli tashqi muhitning buzilishi, xususan, yerga turli xil kuchli kimyoviy moddalar solinishi, paxta yakkahokimligi va boshqa ijtimoiy noxushliklar natijasida aholi orasida turli ichki kasalliklarning koʻpayishi kuzatildi.
Rjevning ozod qilinishi sharafiga stela
Yaratilish tarixi
Stela granit bloklardan yigʻilgan mashʻal koʻrinishidagi baland poydevordir. Poydevor yonida gullar va gulchambarlar qoʻyish uchun maydoncha mavjud. Besh pogʻonali zinapoya platformaga olib boradi.
Uyda yolgʻiz 2
Uyda yolgʻiz 2: New Yorkdagi sarguzashtlar (Home Alone 2: Lost in New York) — AQSh kinoijodkorlari tomonidan suratga olingan oilaviy komediya. “Uyda yolgʻiz” filmining davomi va shu nomdagi seriyaning ikkinchi filmi. Xalqaro premyerasi 1992-yil 14-noyabrda boʻldi. Film 1992-yildagi ikkinchi eng koʻp daromad keltirgan film boʻlib, butun dunyo boʻylab 20 million dollarlik byudjet bilan 359 million dollardan ortiq daromad keltirdi. 2003-yilda oʻzbek tiliga oʻgirilgan. Unga aktyorlar Obid Asomov, Mirzabek Xolmedov, Hojiakbar Nurmatov, Oybarchin Bakirova, Farhod Aminov, Farhod Abdullayev va Gʻaybullo Hojiyev ovoz berishgan.
Sogʻliqni saqlash
Oʻzbekiston mustaqillikka erishganidan soʻng aholi salomatligini muhofaza qilish sohasini qaytadan isloh qilish boshlandi, Sogʻliqni saqlash tizimining asosiy tamoili — profilaktik yoʻnalishni tiklash; uning zamonaviy va samarali usullarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish; onalar va bolalar salomatligini muhofaza qilish tadbirlarini kuchaytirish; tibbiy taʼlim tizimi va kadrlar tayyorlash sohasini takomillashtirish; ilmiy tadqiqot ishlarini davr va jamiyat hayotining talablaridan kelib chiqqan holda qayta tashkillashtirish; mamlakatda sifatli va yetarli miqdorda doridarmon, tibbiy ashyolar hamda shu sohaga taalluqli texnik vositalar ishlab chiqaradigan sanoat vujudga keltirish; Sogʻliqni saqlash muassasalarining moddiy texnik bazasini yanada yaxshilash; davolashprofilaktika muassasalarining bir qismini davlat tasarrufidan chiqarib, mulkchilik shaklini oʻzgartirish asosiy vazifa qilib qoʻyildi.
Rjevning ozod qilinishi sharafiga stela
Yaratilish tarixi
Baland piyoda oʻrtasiga memorial lavha oʻrnatilgan. Shahar 1-darajali Vatan urushi ordeni bilan taqdirlangandan soʻng („Ulugʻ Vatan urushi yillarida shahar mehnatkashlari tomonidan fashist bosqinchilariga qarshi kurashda koʻrsatgan jasorati, iqtisodiy va madaniy taraqqiyotda erishilgan yutuqlari uchun“) 1978-yil 2-martda boʻlib oʻtgan shohsupaning tepasida, ustki tuzilmasining markazida oq ohaktoshdan olov koʻrinishida, ushbu ordenning relyefi tasviri oʻrnatilgan.
Sogʻliqni saqlash
Oʻzbekistonda Sogʻliqni saqlash ishlarini Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saklash vazirligi boshqaradi. Krraqalpogʻiston Respublikasida Sogʻliqni saqlash vazirligi, viloyatlar, shaharlar hamda tumanlarda tegishli boshqarma yoki boʻlimlar mavjud. Respublikada Seni rivojlantirishda Oʻzbekiston Respublikasi Kasaba uyushmalari federatsiyasi, shuningdek, "Sogʻlom avlod uchun" xalqaro xayriya jamgʻarmasi, "Qizil yarim oy" jamiyati, "Nuroniy" jamgʻarmasi va boshqa oʻz hissasini qoʻshib kelmoqda (qarang Ijtimoiy jamgʻarma).
Bozor munosabatlariga oʻtish Sogʻliqni saqlash sohasiga ham yangi talablar qoʻydi. Xususan, maʼmuriyboshqarish sarfharajatlarini kamaytirish; bemorlarni davolash jarayonida kunduzgi kamharajat va samarali usullardan foydalanish; shifoxonalar ish hajmining bir qismini poliklinikaga koʻchirish, kam samarali oʻrinlar sonini qisqartirish; shartnoma asosida bajariladigan ishlar uchun haq olish va boshqa choralar koʻrilmoqda.
Aholi sogʻligʻini muhofaza qilish koʻp jihatdan davlat epidemiologiya xizmati faoliyatiga bogʻliq. Oʻzbekistonda sanitariyaepidemiologiya stansiyalari va aholi oʻrtasida sogʻlom turmush tarzini shakllantirishning tashkiliyuslubiy va muvofiklashtiruvchi ishlarini olib boradigan "Salomatlik" markazlari bu vazifani amalga oshirmoqsa.
Respublikada "Salomatlik" instituti, uning viloyatlar va shaharlardagi shoxobchalari radio va televideniye hamda matbuotdan foydalangan holda aholi oʻrtasida sanitariyagigiyenaga oid bilimlarni keng targʻib qilib boradi.
Bolalarga ixtisoslashgan tibbiy yordam beruvchi muassasalar tarmogʻi barpo etildi. Respublikada ishlab chiqilgan "Sogʻlom avlod uchun" dasturi avvalo muntazam oʻtkazib turiladigan tibbiy tekshirishlar asosida salomatligi zaif va kasalmand maktab oʻquvchilari va oʻsmirlarni aniklab, ularni va umuman yosh avlodni sogʻlomlashtirish choratadbirlarini amalga oshirib borishni koʻzda tutadi.
Onalik va bolalikni muhofaza qilishdagi, sogʻlom avlodni kamol toptirish uchun eng yaxshi moddiy sharoit va axloqiy muhitni taʼminlashdagi alohida xizmatlari uchun 1993-yil 7 mayda Oʻzbekiston Respublikasi ning I va II darajali "Sogʻlom avlod uchun" ordeni taʼsis etildi.
Mamlakatda Sogʻliqni saqlash sohasidagi islohot bosqichmabosqich olib borildi. Birinchi boskichda (1991—94 yillar) butun eʼtibor onalar va bolalar sogʻligʻini muhofaza qilish xizmatini takomillashtirish, demografik koʻrsatkichlarni barqarorlashtirish, yuqumli kasalliklarni kamaytirishga karatildi.
Ikkinchi bosqichda (1994—98 yillar) dorixonalar va bir qancha davolashprofilaktika muassasalari xususiylashtiriddi, ambulatoriyapoliklinika xizmati rivojlantirilib qayta tuzildi. Natijada, aholining kasalxonada yotib davolanishi 1997-yildagi 18,3% oʻrniga 2001-yilda 13,8% ga kamaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Maxdamasining "Oʻzbekiston Respublikasi qishloqlari ijtimoiy infrastrukturasini 2000-yilgacha boʻlgan davrda rivojlantirish dasturi toʻgʻrisida"gi qaroriga (1996-yil 21 may) muvofiq, Sogʻliqni saqlash sohasida mutlaqo yangi muassasa — qishloq vrachlik punktlari (QVP) tashkil etish va aholiga dastlabki feldsherlik yordami emas, balki malakali vrachlik yordami koʻrsatish koʻzda tutildi. QVGT uchun hamma koʻrsatkichlar — moddiy taʼminot, kadrlar, zamonaviy asbobuskunalar va doridarmonlar bilan taʼminlash boʻyicha xalqaro standartlarga mos keladigan maxsus mezon ishlab chiqildi.
1998-yildan Sogʻliqni saqlashning rivojlanishida yangi davr boshlandi — 1998-yil 10 noyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni bilan 1998— 2005-yillarda Sogʻliqni saqlash tizimini qayta qurish Davlat dasturi qabul qilindi. Unda mamlakat aholisiga tibbiy yordam koʻrsatish sifatini oshirish tadbirlari koʻrsatib berildi. Bu dastur asosida Sogʻliqni saqlashning birlamchi boʻgʻinini mustahkamlash va umumiy vrachlik amaliyotini rivojlantirish tadbirlari amalga oshirildi. Hamma viloyatlarda QVPning keng tarmoklari tashkil etildi, natijada ikki bosqichli, yaʼni QVP hamda tuman markaziy shifoxonasi orqali tibbiy yordam koʻrsatish yoʻlga qoʻyildi. Mazkur ishlar Jahon banki bilan hamkorlikda "Salomatlik" loyihasi asosida amalga oshirildi. Bu Sogʻliqni saqlashning birlamchi boʻgʻini muassasalarini boshqarish va moliyalashtirishning yangi usullarini ishlab chiqish, tibbiy xizmat koʻrsatish sifatini yaxshilash va umumiy amaliy tibbiy xodimlar tayyorlash imkonini berdi.
Shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatish tizimining yangi shakli joriy etildi. Natijada mamlakatning hamma hududlarida shoshilinch tibbiy yordam koʻrsatishga, uyga vrach chaqirish bilan malakali tibbiy yordam koʻrsatish oʻrtasidagi vaqtni ancha qisqartirishga muvaffaq boʻlindi. gʻoz. Respublika shoshilinch tibbiy yordam ilmiy markazi, Nukus sh. va barcha viloyat markazlarida uning filiallari hamda markaziy tuman va shahar kasalxonalari boʻlimlari faoliyat koʻrsatmoqda. Ularda kadrlar tayyorlash va ular malakasini oshirish, favqulodda vaziyatlarda tibbiy yordam koʻrsatish ishlari amalga oshiriladi.
Tibbiy kadrlar tayyorlashda ijobiy oʻzgarishlar roʻy berdi. Tibbiyot oliy oʻquv yurtlarida oʻqish muddati 7 yilga uzaytirilib, bakalavr va magistrlar, shuningdek, oliy malakali tibbiy hamshiralar — qamshiralar ishi bakalavrlari tayyorlanadigan boʻldi.
Sogʻliqni saqlash tizimidagi oʻzgarishlar "Sihatsalomatlik" jurnali, "Oʻzbekiston tibbiyot jurnali" va tibbiyot sohalariga oid jurnallarda yoritib boriladi.
Adabiyot
Damin Asadov.
Grundviller
Grundviller Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Sarreguemines tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
514 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 81,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,3 km2. Dengiz sathidan 222 – 272 m balandlikda joylashgan.
Davlat yurisdiksiyasi
Davlat yurisdiksiyasi — Muayyan davlat sud va maʼmuriy organlarining ishlarni oʻz vakolatlari doirasida koʻrib chiqish va hal qilish huquqlari. Xalqaro huquqda hududiy va shaxsiy (milliy) yurisdiksiya turlari mavjud. ''Hududiy yurisdiksiyada davlatlar yurisdiksiya hudud chegarasida amalga oshirilishi tushuniladi. Davlatlar oʻz hududida toʻliq yurisdiksiyani amalga oshirishga xaqli, agar bunda xalqaro shartnoma va kelishuvlarda boshqa holatlar belgilanmagan boʻlsa, belgilangan maqsadli yurisdiksiya davlatlar tomonidan uning zonalarida amalga oshiriladi, mas. , ochiq dengizda, Antarktidada va h.k., milliy qonunlarda nazarda tutilgan hollarda davlatlar yurisdiksiyasi shu davlatning chet el dagi fuqarolariga ham qoʻllaniladi, agar boshqa holatlar xalqaro kelishuv va shartnomada belgilanmagan boʻlsa, u yoki bu yurisdiksiyani qoʻllash xususida raqobatli yurisdiksiyalar mavjud holatlarda u yoki bu davlatning yurisdiksiyasini qoʻllash toʻgʻrisidagi masala xalqaro shartnoma yoki xalqaro — huquqiy odatlarga koʻra hal etiladi.'' Davlat yurisdiksiyasi davlat fuqarolariga nisbatan ular xorijiy davlat hududida boʻlganlarida ham tegishli boʻlishi mumkin. Ammo agar xalqaro bitimda boshqacha qoida belgilanmagan boʻlsa, ushbu yurisdiksiya faqat oʻz davlati hududida amalga oshirilishi mumkin. Raqobatchi yurisdiksiyalar mavjud boʻlgan hollarda u yoki bu davlatning yurisdiksiyasini koʻllash xakidagi masala tegishli xalqaro hujjatlar yoki xalqaro huquqiy odatlar asosida xal etiladi.
Ardem Patapoutian
Ardem Patapoutian (Արտեմ Փաթափութեան ; 1967-yilda tugʻilgan)  — arman-amerikalik molekulyar biolog, nevrolog va Nobel mukofoti laureati. U bosim, mentol va haroratni aniqlaydigan PIEZO1, PIEZO2 va TRPM8 retseptorlarini tavsiflashdagi ishi bilan mashhur. Patapoutian — nevrologiya professori va Kaliforniyaning La Jolla shahridagi Scripps Research kompaniyasining Xovard Xyuz tibbiyot instituti tadqiqotchisi. 2021-yilda uDavid Julius bilan birgalikda fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha Nobel mukofotini qoʻlga kiritdi.
Yoshlik
Patapoutian Livanning Bayrut shahrida arman oilasida tugʻilgan. Uning otasi Sarkis Patapoutyan (yaxshiroq Sarkis Vahakn taxallusi bilan mashhur) shoir va hisobchi, onasi Haykuxi Axemyan esa Bayrutdagi arman maktabining direktori edi. Uning Ara ismli akasi va Houri ismli singlisi bor. Uning ota-bobolari arman genotsididan omon qolgan. U jurnalist va yozuvchi Vikken Cheterian bilan bolalikdagi doʻstdir. U Bayrutdagi Demirdjian va Hovagimyan nomli arman maktablarida tahsil olgan. U 1986-yilda AQShga kelishidan oldin bir yil davomida Bayrutdagi Amerika universitetida oʻqigan U 1990-yilda Los-Anjelesdagi Kaliforniya universitetida hujayra va rivojlanish biologiyasi boʻyicha bakalavr darajasini va PhD darajasini oldi. 1996-yilda Barbara Wold rahbarligida Kaliforniya Texnologiya Institutida biologiya boʻyicha ilmiy daraja.
Patapoutian doktoranturadan keyingi tadqiqotchi sifatida Lui F. Reichardt bilan San-Fransiskodagi Kaliforniya universitetida ishlagan. 2000-yilda u Skripps tadqiqot institutida dotsent boʻldi. 2000 va 2014-yillar oraligʻida u Novartis tadqiqot fondida qoʻshimcha tadqiqot lavozimiga ega boʻlgan. 2014-yildan beri Patapoutian Xovard Xyuz tibbiyot instituti (HHMI)da ishlab keladi.
Shaxsiy hayot
Patapoutian, fuqarolikka qabul qilingan AQSh fuqarosi Del Marda (Kaliforniya) rafiqasi Nensi Xong, venchur kapitalist va oʻgʻli Luka bilan yashaydi. thumb| Ardem Patapoutian 2022-yilda
Tadqiqot
Patapoutianning tadqiqoti harorat va bosim biologik retseptorlari haqida (nositseptsiya). Uning ilmiy ishlari bir qator kasalliklar, jumladan, surunkali ogʻriqlar uchun davolash usullarini ishlab chiqish uchun ishlatiladi. Bu kashfiyotlar issiqlik, sovuq va mexanik kuchlar nerv impulslarini qanday qoʻzgʻatayotganini tushunishga imkon berdi.
Patapoutian sensorlarning signal uzatilishini tadqiq qiladi. Patapoutian va uning hamkasblari faolsizlangan genlar. Shu tarzda ular hujayralarni teginishga befarq qiladigan genni aniqladilar. Tegish hissi uchun kanal PIEZO1 deb nomlangan. PIEZO1 ga oʻxshashligi tufayli ikkinchi gen topildi va PIEZO2 deb nomlandi. Ikki mexanoreseptordan muhimroq boʻlgan bu ion kanali teginish hissi uchun zarurdir. PIEZO1 va PIEZO2 kanallari qon bosimi, nafas olish va siydik pufagini nazorat qilish kabi qoʻshimcha muhim fiziologik jarayonlarni tartibga solishi koʻrsatilgan.
Patapoutian, shuningdek, harorat, mexanik kuchlar yoki hujayra hajmining oshishi bilan faollashtirilgan yangi ion kanallari va retseptorlarini aniqlashga katta hissa qoʻshdi. Patapoutian va uning hamkasblari bu ion kanallari harorat hissi, teginish hissi, propriosepsiya, ogʻriq hissi va qon tomir tonusini tartibga solishda ajoyib rol oʻynashini koʻrsatishga muvaffaq boʻldi. Eng soʻnggi ishlarda mexanik sezgir ion kanallarini (mexanotransduktsiya) aniqlash va tavsiflash uchun funktsional genomika usullari qoʻllaniladi.
Mukofotlar va unvonlari
thumb| Fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha 2021-yilgi Nobel mukofoti: TRPV1 va PIEZO2 kashfiyoti Patapoutian h-indeksi 2020-yil may holatiga koʻra Google Scholar maʼlumotlariga koʻra 68 ga va Scopus maʼlumotlariga koʻra 63 ga ega. 2016-yildan Amerika Fanni Rivojlantirish Assotsiatsiyasi aʼzosi, 2017-yildan Milliy Fanlar Akademiyasi va 2020-yildan Amerika Sanʼat va Fanlar Akademiyasi aʼzosi.
2017-yilda Patapoutian V. Alden Spenser mukofotini, 2019-yilda Rosenstiel mukofotini, 2020-yilda Neyrologiya boʻyicha Kavli mukofotini, va BBVA Jamgʻarmasining „Bilim chegaralari“ mukofoti oldi.
2021-yilda u harorat va bosim retseptorlarini kashf etgani uchun David Julius bilan birgalikda fiziologiya yoki tibbiyot boʻyicha Nobel mukofotiga sazovor boʻldi.
2021-yil oktabr oyida Livan Prezidenti Mishel Aun Patapoutianni Livanning xizmatlari uchun ordeni bilan taqdirladi.
2021-yil dekabr oyida Patapoutian Amerika yutuqlari akademiyasining Mukofotlar kengashi aʼzosi Frensis Arnold tomonidan taqdim etilgan „Oltin plastinka“ mukofotini oldi.
Asahiyama hayvonot bogʻi
— 1967-yil iyul oyida Yaponiyaning Xokkaydo shahridagi Asahikava shaharchasida ochilgan hayvonot bogʻi boʻlib, mamlakatning eng shimoliy qismida joylashgan hayvonot bogʻi hisoblanadi. 2004-yil avgust oyida hayvonot bogʻiga 320 000 dan ortiq odam tashrif buyurdi, bu Yaponiyadagi barcha hayvonot bogʻlari orasida ikkinchi eng koʻp tashrif buyuruvchilarga ega boʻlgan maskan sanaladi. Asahikavaning chekkasida joylashgan Higashi Asahikava shahrida joylashgan Asahiyama hayvonot bogʻi Yaponiya hayvonot bogʻlari va akvariumlar uyushmasi (JAZA) tomonidan akkreditatsiyadan oʻtgan.
Tarixi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/JNR_183_series_DMU_051.JPG/240px-JNR_183_series_DMU_051.JPG|right|thumb|240x240px| JR Xokkaydodagi Asahiyama hayvonot bogʻi poezdi [[Sapporo hududidan.]] Sapporodagi Maruyama hayvonot bogʻi va Obihiro hayvonot bogʻi Asahiyama hayvonot bogʻi qurilishidan oldin bunyod etilgan. 1964-yilda oʻsha paytdagi meri Kozo Igarashi Asahiyama hayvonot bogʻi loyihasi uchun byudjetdan mablagʻ ajratdi hamda geologiyasi va transportda kelish qulayligi uchun Asahi togʻi atrofidagi hududni qurilish maydoni sifatida tanladi. Asahiyama hayvonot bogʻi qurilishi 1966-yil aprel oyida boshlanib, 1967-yil iyun oyida yakunlandi, sarflangan mablagʻ 250 million iyenga teng. Hayvonot bogʻi 1967-yil 1-iyulda ochilgan, unda 75 turdagi hayvonlar, shu jumladan akvanariumda 200 ta oddiy sazan baligʻi bor edi. Sayyohlar sonining kamayishi tufayli bogʻda 2006-yilda demontaj qilingan poʻlat rolikli kema oʻrnatildi.
Asahikava aholisining koʻpayishi bilan 1983-yilda tashrif buyuruvchilar soni 597 000 kishiga yetdi. 1994-yilda hayvonot bogʻidagi g'arbiy pasttekislik gorillasi va halqa dumli lemur exinokokk infektsiyasidan vafot etganida, kasallikning tarqalishining oldini olish uchun hayvonot bogʻi kelayotgan gavjum mavsum oldidan yopildi. Bu esa tashrif buyuruvchilar sonining keskin kamayishiga sabab boʻldi.
1997-yildan buyon hayvonot bogʻi bosh menejeri Masao Kosuge tashabbusi bilan hayvonlarni tomosha qilish uchun noyob interaktiv inshootlarni qurilish jarayoni boshlandi. Mehmonlarga ulkan qafasda bemalol uchayotgan qushlarni ko‘rish imkonini beruvchi „Totori no Mura“ (Totori qishlog‘i) filmi namoyishidan so‘ng hayvonot bog‘i yangi inshootlarni o‘rnatishni davom ettirdi, jumladan, Oq ayiq Aquatik Parki, pingvin lar uchun „yurish“ akvariumi, orangutan trapetsiyasi va morjlar suzishi mumkin boʻlgan vertikal trubkani oʻz ichiga olgan kurakoyoqlilar akvariumi.
2004-yil avgust oyida tashrif buyuruvchilarning oylik soni 320 000 dan oshdi, bu Tokiodagi Ueno hayvonot bogʻini ortda qoldirdi. 2006-yilda tashrif buyuruvchilarning yillik soni 2 millionga yetdi, keyingi yili esa bu raqam 3 millionni tashkil etdi, bu faqat Ueno hayvonot bogʻi tashrifchilaridangina birozga farq qilar edi (oʻsha yili taxminan 3,5 million kishi). Yillar davomida Asahiyama hayvonot bogʻi bir qator ommaviy axborot vositalarining eʼtiborini tortdi va hayvonot bogʻining muvaffaqiyati haqida baʼzi teledasturlar va bir necha kitoblar ham yaratildi.
Ketrin Enn Porter
Biografiya
Kalli Rassell Porterda tugʻilgan Ketrin Enn Porter va Elis Jons  toʻrtinchi farzandi edi. Ularning oila daraxti migrant Deniel Bunga borib taqaladi. Uning otasining ikkinchi amakivachchasi yozuvchi O. Genri (haqiqiy ismi Uilyam Sidni Porter) edi. 1892-yilda Enn ikki yoshga toʻlganda, onasi yana bir tugʻilgandan keyin ikki oy oʻtgach vafot etdi. Ota qolgan bolalarni (katta akasi goʻdakligida vafot etgan) buvisi Ketrin Enn Porterning qoʻlida boqish uchun Kayl (Texas)ga yubordi. Buvining yozuvchi hayotiga taʼsirini keyinchalik uning ismini buvisining nomiga oʻzgartirganligi bilan baholash mumkin.
Buvim Enn 11 yoshida vafot etdi. Shundan soʻng, oila Texas va Luiziana shtatlarining turli shaharlarida, qarindoshlarinikida yoki ijara xonalarida yashagan. Qiz ushbu shaharlardagi bepul maktablarda tahsil olgan va Texasning San-Antonio shahridagi xususiy metodist maktabi Tomas maktabini (Tomas maktabi) tamomlagan. Bu uning savodxonlik maktabidan keyingi taʼlimi edi.
Asahiyama hayvonot bogʻi
Polar ayiq uyi
Hayvonlar:
Ketrin Enn Porter
Biografiya
1906-yilda Porter uyini tark etdi va Texasning Lufkin shahrida uylandi. Enn erining katolik dinini qabul qildi. Texasning boy dehqon oilasidan boʻlgan Kunz uy zolim boʻlib chiqdi. Bir marta, mast holda, u Ennni zinadan itarib yubordi va uning toʻpigʻini sindirdi. Er-xotin 1915-yilda ajrashishdi.
Asahiyama hayvonot bogʻi
Tyulenlar makoni
Hayvonlar:
Ketrin Enn Porter
Biografiya
1914-yilda u erini tashlab Chikagoga joʻnab ketdi va u yerda qoʻshimcha filmlarda rol oʻynadi. Keyin u Texasga qaytib, kichik shaharchada aktrisa va qoʻshiqchi boʻlib ishladi. Ajralishdan keyin Porter oʻz ismini Ketrin Ennga oʻzgartirdi. Xuddi shu yili Porter jiddiy kasal boʻlib qoladi. Shifokorlar unga sil kasalligi tashxisini qoʻyishdi va hayotining keyingi ikki yilida, u haqiqatan ham bronxit borligi aniqlanmaguncha, u sanatoriyda boʻlib, u erda yozuvchi boʻlishga qaror qiladi. 1917-yilda u Fort Worth Critic uchun teatr tanqidi va gʻiybat ruknini yozdi. 1918-yilda Denverdagi Rocky Mountain News uchun yozgan. 1918-yilda u Denverni qamrab olgan ispan grippi epidemiyasi bilan ogʻir vaqt oʻtkazmoqda. Kasalxonadan chiqarilgandan keyin u juda zaif va deyarli kal edi. Yangi oʻsgan sochlar deyarli kulrang edi va umrining oxirigacha bu rangni saqlab qoldi. Oʻsha davr voqealari yozuvchi tomonidan „Oʻngʻir ot, rangpar chavandoz“ (Oʻchqirra ot, rangpar chavandoz) hikoyalar trilogiyasida tasvirlangan.Pale Horse, Pale Rider), buning uchun u Nyu-York universiteti kutubxonalari jamiyatidan birinchi yillik oltin medalni oldi.
1919-yilda Porter Nyu-Yorkdagi Grinvich Vilijga koʻchib oʻtdi va u erda " adabiy qora tanli " boʻldi, bolalar uchun hikoyalar yozadi. Oʻsha davrdagi siyosiy hayot Porterga katta taʼsir koʻrsatdi, u radikalizm gʻoyalarini yaxshi koʻradi. 1920-yilda u Meksikaga boradi va u erda chap qanot faollari, xususan, Diego Rivera bilan uchrashadi. Biroq, keyinchalik Porter harakatning oʻziga ham, uning rahbarlariga ham qiziqishni yoʻqotadi. Shuningdek, 1920-yillarda Ketrin katolik cherkovining ashaddiy tanqidchisiga aylandi. U hayotining soʻnggi yillarigacha, yana cherkov bagʻriga qaytguniga qadar bu lavozimlarga amal qildi.
Asahiyama hayvonot bogʻi
Pingvin makoni
Hayvonlar:
Yirtqich hayvonlar makoni
Hayvonlar :
Ketrin Enn Porter
Biografiya
Porter yana uch marta turmushga chiqdi: 1926-yilda Ernest Stokga, 1930-yilda Evgeniy Pressliga va Porterning oxirgi eri kichik Albert Rassell Erskine edi. , undan yigirma yosh kichik edi. Ajrashganidan keyin Porter hech qachon boshqa turmushga chiqmagan. Porterning farzandlari yoʻq edi.
Asahiyama hayvonot bogʻi
Boʻrilar va yezo sika kiyiklar oʻrmonlari
Hayvonlar:
Shimpanze oʻrmoni
Hayvonlar:
Ketrin Enn Porter
Biografiya
1948-yildan 1958-yilgacha Porter Stenford universiteti, Michigan universiteti va Texas universitetlarida dars bergan.
Asahiyama hayvonot bogʻi
Oʻrgimchak maymun va kapibaralar makoni
Hayvonlar :
Jirafa va begemot makoni
Hayvonlar:
Ketrin Enn Porter
Biografiya
Ketrin Enn Porter vafot etdi Merilend shtatidagi Silver Springdagi uyida. Porterning kuli yozuvchining ona shahri Texasdagi Indian-Krik qabristonidagi onasining qabri yoniga dafn qilindi.
Asahiyama hayvonot bogʻi
Gibbonlar makoni
Hayvonlar:
Qorli maymun togʻi
Hayvonlar:
Uchuvchi qush va flamingolar makoni
Hayvonlar:
Orangutan makoni
Hayvonlar:
Hokkaido hayvonlari
Hayvonlar:
Yezo jigarrang ayiq uyi
Hayvonlar:
Ger
Ger quyidagilardan birini anglatadi:
Morbihan
Morbihan (Breton) Fransiyaning shimoli-gʻarbida joylashgan Bretan maʼmuriy mintaqasida joylashgan departamentdir. U Morbihan (Bretondagi kichik dengiz), qirgʻoq chizigʻining asosiy xususiyati boʻlgan yopiq dengiz sharafiga nomlangan. 2019-yilda uning aholisi 759 684 kishi edi. U oʻzining Carnac toshlari bilan ajralib turadi, ular Angliyaning Wiltshire shahridagi Stonhenge yodgorligidan qadimiyroq.
Najim Haidary
Abdul Najim Haydariy (1999-yil 26-dekabrda tugʻilgan) — Afgʻoniston milliy terma jamoasi futbolchisi, ASWH jamoasida himoyachi sifatida oʻynaydi.
Morbihan
Guerda uchta yirik harbiy taʼlim muassasasi, jumladan École Spéciale Militaire de Saint-Cyr, ofitserlar uchun milliy harbiy akademiya joylashgan.
Tarixi
Morbihan 1790-yil 4 martda fransuz inqilobi davrida yaratilgan 83 ta boʻlimdan biridir. U Bretan gersogligining bir qismidan yaratilgan.
1945-yilda Fransiyaning eng yirik ofitserlar harbiy akademiyasi boʻlgan École Spéciale Militaire de Saint-Cyr kursantlari Guer shahridagi Kamp Coetquidanga (Camp de Coetquidan) koʻchirildi. Shuningdek, ofitserlar uchun École militaire interarmes (xizmatlararo harbiy maktab)ni oʻz ichiga olishi uchun yangi tizim ishlab chiqilgan.
Geografiyasi
Bretan mintaqasining bir qismi boʻlgan Morbihan Finistère, Kot-d’Armor, Ille-et-Vilaine va Loire-Atlantique departamentlari va janubi-gʻarbda Atlantika okeani bilan oʻralgan.
Morbihan koʻrfazida koʻplab orollar mavjud. Afsonaga koʻra ularning soni 365 ta.
Morbihan departamentida koʻrfazdan tashqari toʻrtta aholi yashaydigan orollar mavjud.
Port du Crousty yaqinidagi orol Meaban qoʻriqxonasi hisoblanadi. U yerga tashrif buyurish taqiqlangan.
Asosiy shaharlari
Aholisi eng koʻp boʻlgan kommuna Lorient hisoblanadi. Vannes shahri aholi soni boʻyicha ikkinchi oʻrinda turadi. 2019-yil holatiga koʻra, 15 000 dan ortiq aholiga ega 6 ta kommuna mavjud.
Sanʼat va madaniyati
Koʻpgina aholi Breton tilini saqlash va undan foydalanishni qoʻllab-quvvatlaydi.
Rassom Raymond Wintz (1884-1956) Morbihan koʻrfazi atrofidagi joylarni tasvirlagan.
Siyosati
Departament kengashi prezidenti David Lappartient boʻlib, 2021-yil iyul oyida saylangan.
Kelajak muzeyi
Ushbu muzeyni tashkil qilishdan maqsad texnologik rivojlanish va innovatsiyalarni, ayniqsa robototexnika va sunʼiy intellekt (AI) sohalarini rivojlantirish va ragʻbatlantirishdir.
Tarixi
2016-yil 7-fevral kuni Muhammad bin Rashid 2016-yilgi Jahon hukumati sammiti doirasida yangi „Kelajak muzeyi“deb nomlangan koʻrgazmani ochdi. 2016-yil 24-aprelda Muhammad bin Rashid „Dubay Future Foundation“ tuzilmasini ishga tushirdi. Yangi tuzilmaga koʻra, „Kelajak muzeyi“ Dubai Future Foundation tarkibiga kirdi.
Koʻrgazmalar
2016-yil Butunjahon hukumati sammiti doirasida ochilgan „Kelajak muzeyi“ bir necha koʻrgazmalarga mezbonlik qiladi. Koʻrgazmalarning har biri turli sohalarda texnologiyaning roliga qaratilgan mavzulardan iborat boʻlgan.
Mexanik hayot koʻrgazmasi
2016-yil oktabr oyida Mechanic Life (Mexanik hayot) koʻrgazmasi tashkil etildi.Bu koʻrgazma robotlarda hissiyotlarni tushunish intellektini shakllantirishga qaratildi. Shuningdek, u sunʼiy intellekt va insonning oʻsishiga eʼtibor qaratdi.
Iqlim oʻzgarishi qayta koʻrib chiqildi: Dubay 2050
2017-yilda boʻlib oʻtgan koʻrgazmada 2050-yilda insoniyat global isish va iqlim oʻzgarishi taʼsiriga qaramay, radikal innovatsiyalarni qabul qilish orqali qanday rivojlanishi mumkinligini oʻrganishga qaratilgan mavzular qabul qilindi. U insoniyatning ekologik iziga hissa qoʻshadigan uchta asosiy omilga eʼtibor qaratdi, bular shaharsozlik, qishloq xoʻjaligi va global sanoatdir. .Oʻtkazilgan koʻrgazma natijasida global muammolarga yechim qidirildi va koʻplab yechimlar oʻrtaga qo;yildi.
Konsepsiya
Kelajak muzeyi loyihasini yaratishga uy-joy innovatsiyalari va tadqiqotchilar, dizaynerlar, ixtirochilar va moliyachilar jalb qilindi.
Muzeyda sogʻliqni saqlash, taʼlim, aqlli shaharlar, energetika va transport kabi bir qancha sohalarga bagʻishlangan innovatsion laboratoriyalar ham tashkil etildi. Shuningdek, muzey tadqiqot institutlari va universitetlar bilan hamkorlikda yangi ixtirolarni qoʻllab-quvvatlaydi va sinovdan oʻtkazadi.
Binoning tuzilishi
Dunyodagi eng murakkab tuzilmalardan iborat Kelajak muzeyi Killa Design arxitektura studiyasining loyihachisi Buro Happold tomonidan ishlab chiqilgan. Bino Green raiting (Yashil reyting) boʻyicha LEED Platinum reytingini olishni maqsad qilgan.
· Biz yuz yil yashay olmaymiz, lekin yuz yilga arzigulik narsani yaratishimiz mumkin.
· Kelajak uni tasavvur qila oladigan, loyihalashtira oladigan va qura oladiganlar uchundir. Kelajak kutmaydi, kelajakni bugun loyihalash va qurish mumkin.
· Hayotning yangilanishi, sivilizatsiya rivoji va insoniyat taraqqiyotining siri bu yangilikdir.
„Kelajak muzeyi“ga oʻyib yozilgan iqtiboslar amirlik rassomi Matar Bin Lahej tomonidan yozilgan.
Killa Design va Buro Happold yangi parametrik dizayn va Bino maʼlumotlarini modellashtirish (BIM) vositalarini, jumladan, ichki poʻlat konstruktsiyasini oʻstirish uchun raqamli vositalardan foydalanadigan oʻsish algoritmini ishlab chiqdi.
Muzey turli koʻrgazmalarni oʻz ichiga oluvchi yetti qavatdan. Uchinchi qavat kosmik resurslarni rivojlantirish, ekotizimlar va bioinjeneriya, sogʻliq va farovonlikka qaratilgan koʻrgazmalarga qaratilgan. Boshqa qavatlar sogʻliqni saqlash, suv, oziq-ovqat, transport va energiya kabi sohalardagi muammolarni hal qiladigan yaqin kelajak texnologiyalarini namoyish etadi, oxirgi qavat esa bolalarga bagʻishlangan.
Tashabbuslar
2015-yil 30-iyun kuni Dubay dunyodagi birinchi toʻliq ishlaydigan 3D-bosma bino "Kelajak idorasi "ni qurish rejalarini oshkor qildi. Loyiha „Kelajak muzeyi“ning birinchi yirik tashabbusidir.