cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giperbola
thumb|Giperbola (qizil) thumb|Doiraviy [[Konus|konusni uning ikki yasovchisiga parallel tekislik bilan kesishdan hosil boʻladi. (Konus kesimlari)]] Giperbola (ὑπερβολή - hyperbole) — ikki uzluksiz tarmoqdan iborat boʻlgan 2-tartibli egri chiziq. Doiraviy konusni uning ikki yasovchisiga parallel tekislik bilan kesishdan hosil boʻladi. Giperbola tekislikdagi M nuqtalarning geometrik oʻrni boʻlib, bu nuqtalar bilan berilgan ikki nuqta (fokus)gacha boʻlgan masofalar farqi (mutlaq qiymati boʻyicha) oʻzgarmasdir. Giperbola ikkitadan tarmoq, asimptota va direktrisaga eta boʻladi. Baʼzi fizik jarayonlar Giperbola asimptotalariga nisbatan tuzilgan u = j tenglama bilan ifodalangan qonunga muvofiq sodir boʻladi.
2008-yil filmlari
2008-yil filmlari bu eng kassabop filmlar, shuningdek, mukofot marosimlari, festivallar va premyerasi boʻlib oʻtgan filmlar va oʻlimlar haqida hikoya qiluvchi voqealar haqida maʻlumot.
Devatepa (Andijon viloyati, Qoʻrgʻontepa tumani)
Devatepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—IV asrlar. Andijon viloyatining Qoʻrgʻontepa tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Sultonobod shahar aholi punkti, “Xurobod” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Edgar Pacheco
Edgar Iván Pacheco Rodríguez (1990-yil 22-yanvarda Meksikaning Gvadalaxara shahrida tugʻilgan) — meksikalik futbolchi, „Antigua Guatemala“ futbol klubi va Meksika terma jamoasida hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Klublardagi faoliyati
Edgar Pacheco „Atlas“ futbol akademiyasining bitiruvchisi. 2008-yil 20-yanvarda Edgar Pacheco Meksika Primerasida „Toluca“ futbol klubiga qarshi debyut qilgan. Yangi murabbiy kelishi bilan Edgar Pacheco koʻproq harakat qila boshlagan va asta-sekin jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylangan. 19-oktabr kuni „Necaxa“ futbol klubiga qarshi bahsda Edgar Pacheco klub safida birinchi golini raqib darvozasiga kiritgan. 2010-yil 31-yanvarda „Santos Laguna“ futbol klubiga qarshi oʻyinda jamoa darvozaboni oʻrniga maydonga tushgan. 2011-yilning iyun oyida baʼzi Yevropa jamoalari Edgar Pacheconi sotib olishga qiziqish bildirishgan. Faoliyatini davom ettirish uchun eng eng munosib jamoa deb portugaliyaning „Benfica“ futbol klubini tanlagan.
2011-yil 2-iyunda Edgar Pacheco „UANL Tigres“ futbol klubi bilan shartnoma imzolagan. Transfer summasi 4 million dollarni tashkil qilgan. 30-iyul kuni „Querétaro“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u 76-daqiqada zaxiradan maydonga tushgan va shu tariqa yangi klubda debyut qilgan.
2012-yilning yozida Edgar Pacheco doimiy oʻyin amaliyotiga ega boʻlish uchun ijara asosida „León“ futbol klubiga oʻtgan. 28-iyul kuni „Tijuana“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u „León“ futbol klubi safida debyut qilgan. 2013-yilning 28-aprelida „Atlanta“ futbol klubiga qarshi oʻyinda Edgar Pacheco ilk golini raqib darvozasiga kiritgan. 2014-yilning yozida Edgar Pacheco „Mineros de Zacatecas“ futbol klubi safida yarim yil ijara asosida oʻynagan.
Xalqaro faoliyati
2009-yil 30-sentabrda Edgar Pacheco Kolumbiyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida Meksika terma jamoasi safida debyut qilgan. 2011-yilning 9-fevralida Bosniya va Gersegovina terma jamoasiga qarshi kechgan bahsda u terma jamoadagi ilk golini urgan.
Dengiz otlari
Dengiz otlari (Hippocampus) — ignasimonlar turkumiga mansub mayda dengiz nurli qanotli baliqlar turkumi. Jins 54 dan 57 gacha turlarni oʻz ichiga oladi. Skate tanasining gʻayrioddiy shakli otning shaxmat boʻlagiga oʻxshaydi. Dengiz otining tanasida joylashgan koʻp sonli uzun boshoqlar va lentaga oʻxshash teri oʻsimtalari uni suv oʻtlari orasida koʻrinmas va yirtqichlarga yem boʻlishdan saqlaydi. Har xil turdagi dengiz otlarining oʻlchamlari 2 dan 30 sm gacha oʻzgarib turadi. Dengiz otlarining qiziqarli xususiyati shundaki, erkagi oʻz naslini koʻtaradi.
Yashash joylari
Dengiz otlari tropik va subtropik dengizlarda yashaydi. Ular harakatsiz turmush tarzini olib boradilar, oʻsimliklarning poyalariga egiluvchan dumlari bilan yopishadi va tana rangini oʻzgartirib, fon bilan butunlay birlashadi. Shunday qilib, ular oʻzlarini yirtqichlardan himoya qiladilar va oziq-ovqat uchun ov paytida oʻzlarini yashiradilar. Skeytlar mayda qisqichbaqasimonlar va qisqichbaqalar bilan oziqlanadi. Naychali stigma pipetka kabi ishlaydi — oʻlja suv bilan birga ogʻizga tortiladi.
Anatomiya
Uning tanasi suvda vertikal ravishda joylashgan, chunki suzish pufagi butun tana boʻylab joylashgan va boshni tananing qolgan qismidan ajratib turadigan boʻlinma bilan boʻlinadi. Sefalik siydik pufagi qorin boʻshligʻidan kattaroqdir, bu suzish paytida tizma vertikal holatini taʼminlaydi.
Kelib chiqishi
Anatomik, molekulyar va genetik tadqiqotlarga asoslanib, dengiz oti yuqori darajada oʻzgartirilgan igna-baliq sifatida aniqlandi. Dengiz otlarining toshga aylangan qoldiqlari juda kam uchraydi. Hippocampus guttulatus (sinonimi — H. ramulosus) turlarining eng koʻp oʻrganilgan fotoalbomlari Marecchia daryosining (Italiya Rimini viloyati) shakllanishidan. Ushbu topilmalar Quyi Pliotsenga (taxminan 3 million yil oldin) tegishli. Eng qadimgi dengiz oti qoldiqlari Sloveniyada topilgan Hippocampus sarmaticus va Hippocampus slovenicus boʻlgan ikkita Oʻrta Miosen ignasimon turi hisoblanadi. Ularning yoshi 13 million yil deb baholanadi. Molekulyar soat usuliga koʻra, dengiz oti va nay baliqlari turlari kech oligotsenda boʻlingan. Ushbu tur tektonik hodisalar tufayli yuzaga kelgan sayoz suvning katta maydonlarining paydo boʻlishiga javoban paydo boʻlgan degan nazariya mavjud. Keng sayozlarning paydo boʻlishi suv oʻtlarining va natijada bu muhitda yashovchi hayvonlarning tarqalishiga olib keldi. left|thumb| Erkak dengiz otining tuxumlari
Dengiz oti yetishtirish
Dengiz otlari boshqa hayvonlar kabi koʻpaymaydi. Urugʻlanish davrida erkak urgʻochigacha suzib boradi, ikkala baliq ham bir-biriga yopishadi va bu vaqtda erkak choʻntagini keng ochadi va urgʻochi unga bir nechta tuxum tashlaydi. Kelajakda konkining nasli erkak tomonidan olib boriladi. Skatelar juda koʻpayadigan hayvonlardir va erkakning sumkasida embrionlar soni 2 dan 1000 gacha yoki undan koʻp boʻladi. Oddiy dengiz oti toʻrt yildan besh yilgacha yashashi mumkin. Dengiz otlari suv toshqini bilan boshqariladi, kuchli oqim qovuqlarni olib ketishi mumkin. Koʻpaytirish davrida qovurilgan lyuk har 4 haftada chiqadi. Tugʻilgandan soʻng darhol ular oʻz holiga qoʻyiladi. Baʼzi turlarning qovurdogʻi oqim bilan harakatlanadi, boshqalari tugʻilgan joyda qoladi.
Kichraytirish
Bugungi kunda dengiz otlari zaif turlar qatoriga kiradi — ularning soni kamayib bormoqda. Fanga maʼlum boʻlgan 57 ta baliqning 30 turi Qizil kitobga kiritilgan. Buning koʻplab sabablari bor, ulardan biri Tailand, Malayziya, Avstraliya va Filippin qirgʻoqlarida skeytlarning ommaviy qoʻlga olinishidir. Baliqning ekzotik koʻrinishi ularni yodgorlik va sovgʻa sifatida ishlatadigan odamlarga mahkum qildi.
Skeytlarni yoʻq boʻlib ketishdan faqat katta unumdorlikni saqlaydi: baʼzi turlari bir vaqtning oʻzida mingdan ortiq chaqaloqni tugʻadi.
Tasniflash
Jinsning bir qismi sifatida 57 tur ajratilgan. 2016 yilda qayta koʻrib chiqilgandan soʻng, 41 tur jinsda qoldi. Keyinchalik yana bir nechta yangi turlar tasvirlangan:
Serb-Kosovo inqirozi
Jarayonlar
1991—yil 22—sentyabrda mustaqil Kosovo Respublikasi tuzilganligi eʼlon qilindi. 1991—yil 22—oktyabrda Albaniya Kosovo Respublikasi mustaqilligini tan oldi. 2008—yilda Kosovo parlamenti Kosovo va Metoxiya avtonom viloyati nomi ostida uning bir qismi ekanligini hisobga olib, buni tan olmagan Serbiyadan mustaqilligini eʼlon qildi.
Giperbolik spiral
Giperbolik spiral - M nuqtadan O aylanish markazigacha boʻlgan masofa aylanish burchagiga teskari proporsional (mutanosib) boʻlgan holda M nuqta aylanuvchi OA nur boʻyicha harakat qilganda M nuqta chizadigan tekis egri chiziq. G. s asimptotasi x qutb oʻqiga parallel. Agar r bilan f orasidagi munosabatni Dekart koordinatalarida u=a:x shaklida yozsak, u holda bu teskari mutanosiblik munosabatning grafigi giperbola boʻladi (G. s.ning nomi ana shundan).
Serb-Kosovo inqirozi
Jarayonlar
2011—yilda Serbiya va Kosovo oʻrtasida Kosovo shimolidagilar tomonidan neytral hujjatlar va davlat raqamlaridan foydalanish toʻgʻrisida kelishuv tuzilgan boʻlib, uning amal qilish muddati 2022—yil 1—avgustga qadar edi. Shundan soʻng, respublika hududiga kiruvchi Serbiya fuqarolari chegarani kesib oʻtish toʻgʻrisidagi vaqtinchalik Kosovo hujjatlarini oldilar, Serbiyaliklar esa haqiqiy emas deb rad etdilar.
Serbiya Kosovo mustaqilligini tan olmadi va Kosovo avtomobillarni roʻyxatga olish qoidalarini oʻrnatishni mumkin deb hisoblamadi. Kosovonai Yevropa Ittifoqida koʻpchilik davlatlar Kosovoni, shuningdek, dunyoning 98 davlati tan oldi, Rossiya, Xitoy va BMTning boshqa 95 davlati ni tan olmadi. Kosovo Bosh vaziri Albin Kurti respublika 2022—yil oxirigacha Yevropa Ittifoqiga aʼzo boʻlish uchun ariza topshirishini aytib oʻtdi.
31—iyul
31—iyulda Serbiya armiyasi shay holatga keltirildi va aholi barrikadalar qura boshladi. NATO boshchiligidagi Kosovo kuchlari koʻchalarni patrul qilish uchun qoʻshin yubordi. Shu bilan birga, Kosovo maxsus kuchlari chegarani yopdi. Serbiya Tashqi ishlar vaziri Nikola Selakovichning aytishicha, Kosovoda yashovchi serblar uchun „yaqin kunlarda tom maʼnoda jahannam tayyorlanmoqda“ deb aytgan edi. Serbiya progressiv partiyasi aʼzosi Vladimir Jukanovich „Bolqonni denaziyalashtirish“ zarurligini taʼkidladi. Serbiyaning Danas gazetasiga koʻra, qisman tan olingan Kosovo Respublikasining shimolida havo hujumi sirenalari yoqilgan edi.
Serbiya Mudofaa vazirligi shunday dedi: „Prishtina maʼmuriyati ataylab efirga uzatayotgan va yolgʻon ijtimoiy media akkauntlari va alohida veb-saytlar orqali tarqatilayotgan koʻp miqdorda notoʻgʻri maʼlumotlar tufayli Serbiya armiyasi va boshqalar oʻrtasida baʼzi toʻqnashuvlar boʻlganini koʻrsatmoqda. Kosovo politsiyasi deb atalgan Mudofaa vazirligi Serbiya armiyasi maʼmuriy chiziqni kesib oʻtmagani va hech qanday tarzda Kosovo va Metoxiya hududiga kirmaganligi haqida xabar berdi“. Serbiya prezidenti Aleksandr Vuchichning taʼkidlashicha, uning mamlakati „hech qachon bugungidek qiyin vaziyatda boʻlmagan“.
Serbiyaning Novi Pazar shahri yaqinida avtomatlardan oʻq uzilgan edi. Serbiya Yarinja nazorat punktida birinchi yaradorlarga tibbiy tez yordam koʻrsatilgan, biroq Kosovo bu maʼlumotni rad etgan.
Bu orada Yevropa davlatlari urush boʻlayotgan hudud sanalgan Kosova borishni maslahat bermasliki aytib oʻtgan edi, jumladan Ukraina Tashqi ishlar vazirligi Ukraina fuqarolariga Serbiyaga borishni tavsiya etmagan edi.
1—avgust
1—avgust kuni AQSh va Yevropa Ittifoqi vakillari bilan muzokaralardan soʻng Kosovo hukumati Serbiya hujjatlarini taqiqlashni vaqtincha 1—sentyabrgacha qoldirdi.
Yevropa Ittifoqi diplomatiyasi rahbari Xosep Borrel Prishtinaning Serbiya hujjatlarini tan olmaslik haqidagi qonun loyihasini qabul qilishni kechiktirish haqidagi qarorini olqishladi.
Serbiya armiyasi
2018—yilda Serbiya armiyasi 98 700 askardan iborat boʻlgan.
Kosovo xavfsizlik kuchlari
Kosovo xavfsizlik kuchlari zaxirani hisobga olgan holda 6500 nafar harbiy xizmatchini tashkil qildi.
Saritepa
Saritepa — Chatqol tizmasidagi choʻqqi. Toshkent viloyatining janubi-sharqida. Bal. 1963 m. Choʻqqi paleogen va neogen jinslaridan (granit, qumtosh va ohaktoshdan) tashkil topgan.
Haisyn
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Haisyn yoki Haysyn (Га́йсин, Haysyn ; Hajsyn) Ukraina markazidagi shahar, Vinnitsa viloyatidagi Hasyn tumanining maʼmuriy markazi. Aholisi 25,698 (2022-yil). Podoliya tarixiy viloyatining sharqiy qismida joylashgan.
Tarixi
Haisyn birinchi marta 1545-tilga olingan. 1566-yilda u Polshaning Braslav voevodeligi tarkibiga kirgan va Polshaning ikkinchi boʻlinishi paytida Rossiya imperiyasi tomonidan qoʻshib olinmaguncha shunday qolgan. 1744-yilda qirol Avgust III Haisyn shahriga huquqlar berdi. Bu Polshaning qirollik shahri.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Sarisuv
Sarisuv (Sarysuv) (Сарысу) — Qozogʻiston Respublikasining Qaragʻanda va Qiziloʻrda viloyatlaridagi daryo. Uz. 671 km, havzasining maydoni 81600 km². Jaman Sarisuv va Jaqsi Sarisuv daryolarining qoʻshilishidan hosil boʻlgan. Dastlab Qozogʻiston past togʻlarining jan.sharqiy qismlari boʻylab, quyi oqimida esa Betpaqsalaning gʻarbiy chekkasi boʻylab oqadi. Yuqori qismida vodiysi tor, quyi qismida eni 5–10 km gacha. Qor suvlaridan toʻyinadi. Oʻrtacha suv sarfi quyilish joyidan 382 km da 7,3 m³/sek. Yuqori va quyi qismida iyuldan yanvar
gacha quriydi. Sanoat suv taʼminoti va sugʻorish uchun foydalaniladi.
Giperbolik silindr
Giperbolik silindr — yunaltiruvchi chizigʻi giperbola boʻlgan silindrik sirt. G.s. — 2-tartibli sirt boʻlib, butun toʻgʻri chiziqdan (z oʻkdan) iborat simmetriya markazlariga ega.
Jiydamozortepa (Andijon viloyati, Qoʻrgʻontepa tumani)
Jiydamozortepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Andijon viloyatining Qoʻrgʻontepa tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Boʻston aholi punkti, “Ijtimoyat” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Mollie Green
Mollie Green (1997-yil 4-avgustda tugʻilgan) — ingliz futbolchisi, Angliya ayollar chempionatida Birmingnam City uchun yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
U ilgari FA WSLda Everton, Liverpool va Manchester United da, FA ayollar chempionatida Sheffield Unitedda oʻynagan va Angliyani 19 yoshgacha boʻlganlar darajasida himoya qilgan.
Liverpool
Green Liverpoolga 2014-yilda kelib qoʻshilgan va klubning Mukammallik markazida oʻsgan. 2015-yil 11-oktabrda u FA WSL kubogi yarim finalida Rosie White oʻrniga 72-daqiqada oʻrinbosar sifatida oʻzining ilk debyutini oʻtkazdi, u Notts Countydan 2:0 hisobida magʻlub boʻldi. Bir yil oʻtgach, u Doncaster Rovers Bellesga qarshi 3:1 hisobida gʻalaba qozonib, FA WSLdagi debyutini oʻtkazdi. Liverpooldagi 3 yillik faoliyati davomida u kattalar jamoasida uchta oʻyinda maydonga tushdi.
Everton
2017-yilning 28-martida qizillar safida sanoqli daqiqalar o'ynagan Green oʻyinda ko'proq vaqt o'ynash istagida Merseysidelik raqibi Evertonga oʻtdi. Keyingi oyda u Evertondagi debyutida FA WSL 2 Spring Series doirasida Millwall Lionessesga qarshi oʻynab 2:1 hisobida magʻlub etdi. Green Evertondagi birinchi golini London Beesga qarshi oʻyinda (4:0) kiritdi va 2017-yil bahorgi seriya chempionligini qoʻlga kiritdi.
2017-18-yilgi mavsumdan soʻng Green va Everton uning shartnomasini bekor qilishga kelishib oldilar.
2018-19 yilgi mavsum
left|thumb| Green 2019-yilda Manchester Unitedda Brighton &amp; Hove Albionga qarshi oʻynamoqda. 2018-yilning 13-iyulida Green yangi tashkil etilgan Chempionship jamoasi Manchester Unitedga oʻzining ilk mavsumida qoʻshilishi eʼlon qilindi. U Manchester United safida 19-avgust kuni Liverpoolga qarshi Liga kubogi bahsida (1:0) gʻalaba qozongan. U oʻzining birinchi golini 2018-19-yilgi Ayollar chempionatining ochilish oʻyinida, Aston Villa mehmoni boʻlib, 12:0 hisobida zafar quchdi. 25-noyabr kuni u Millwall ustidan 8:0 hisobida gʻalaba qozonib, faoliyatidagi ilk xet-trikini qayd etdi. Umumiy hisobda, Green 3 ta oʻyinda 5 ta gol urdi va noyabr oyidagi ayollar oʻrtasidagi Angliya chempionatining eng yaxshi futbolchisi deb topildi.
2019-20 yilgi mavsum: Sheffield Unitedga ijara
2020-yilning 11-yanvarida 2019-20-yilgi mavsumda Manchester United safida Liga kubogida bor-yoʻgʻi ikkita oʻyin oʻtkazgan Green mavsumning qolgan qismida Chempionship jamoasi Sheffield Unitedga ijara asosida qoʻshildi. Ertasi kuni u jamoadagi debyutini oʻtkazdi va Aston Villaga 1:0 hisobida magʻlubiyatga uchragan holda zaxiradan maydonga tushdi. Green Sheffield United safidagi ilk golini 2020-yil 19-yanvarda Coventry Unitedga qarshi 5:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda urgan. Koronavirus pandemiyasi davrida mavsumning qolgan qismini toʻxtatib qoʻyish va oxir-oqibat bekor qilish sababli ijara muddati oxir-oqibat qisqartirildi.
Xalqaro karyera
2015-yilda Green 19 yoshgacha boʻlgan Angliya terma jamoasida Norvegiyaga qarshi bahsda (2:2) debyut qildi. 2015-yilning iyul oyida Green Isroilda boʻlib oʻtadigan 19 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi UEFA chempionatida Angliyaning 19 yoshgacha boʻlgan terma jamoasiga kiritildi. Angliya B guruhini soʻnggi oʻrinda yakunladi va keyingi bosqichga chiqmadi.
Shaxsiy hayoti
Green Savio Salesian kollejida oʻqidi.
Klub
.
Everton
Manchester United
Dudley Park, Janubiy Avstraliya
Dadli Park qabristoni Simpson avenyusi va Exeter terasining burchagida, shahar atrofida joylashgan.
Tarix
Yigirmanchi asrning oxiriga kelib, Dadli Park hududi Islington nomi bilan tanilgan. Bu nom hozirgi Islington temir yo'l stantsiyasi bo'lib saqlanib qolgan va 1881-yildan 1966-yilgacha Islington kanalizatsiya fermasi (hozirgi Regency Park ) uchun ishlatilgan.
1909-yil oktyabr oyida Dadli Park bo'linmasi yaratildi va 1908-yildan 1911-yilgacha Avstraliya general-gubernatori bo'lgan va o'sha yilning boshida Janubiy Avstraliyaga tashrif buyurgan Dadlining 2-grafi Uilyam Humble Uord sharafiga nomlangan.
1940-yilda Becker Pty. Ltd. tomonidan Dadli bog'idagi Pim ko'chasida 40 akr (16 ga) maydonda kofein, teobromin va boshqa dorilar ishlab chiqarish uchun yangi zavod tashkil etildi. Bu zarurat bo'lib qoldi, chunki kofeinning asosiy global manbai Ikkinchi Jahon urushi boshida Germaniya tomonidan bosib olingan Niderlandiya, kofein ishlab chiqarish uchun esa asosiy xom ashyo Avstraliyaning boshqa shtatlaridan olib kelingan kakao chiqindilari edi. Zavod barpo etilayotganda, shtat hukumati yangi avtomobil va temir yo'l kesishmasini qurishda yordam berdi va shahar kanalizatsiyasini hududga uzaytirdi. 1942-yilda kimyoviy zavodda sodir bo'lgan portlash ikki ishchining o'limiga olib keldi. Ushbu zavodning eng mashhur mahsuloti Bex Powders edi. Zavod va ma'muriyat binosining jabhasi mahalliy meros muhofazasiga ega.
Hukumat
Dadli Park Port Adelaida Enfildning mahalliy hukumat hududida Kroydon shtat saylov okrugi va Adelaida federal bo'limida joylashgan.
Manas Vaskanyan
Manas Vaskanyan Akotsovich — 1890-yili tug‘ilgan, Armaniston SSR Gerusin rayoni Gerusin qishlog‘idan, millati arman, quloq oilasidan. 1921-yili Dashnoq hukumatida soqchilar otryadida xizmat qilgan, 1921-yili Eronga qochib ketgan. 1934-yili aksilinqilobiy faoliyati uchun 3 yil qamoqqa hukm etilgan, hibsga olingan vaqtda vino do‘konchasida mudir bo‘lgan. Doimiy ravishda Sovet Ittifoqidagi ocharchilik to‘g‘risida mish-mishlar tarqatganlikda, bo‘lajak urush va unda Sovet Ittifoqi fashistlar tomonidan tor-mor qilinishi haqida tashviqot qilganlikda, partiya va hukumat tadbirlariga qarshi bo‘hton fikrlar bildirganlikda ayblangan.
Muxtor Tleuberdi
Muxtor Beskenuly Tleuberdi (Tleuberdin) (qozoqcha: Mұxtar Beskenұli Tіleuberdі, 1968-yil 30-iyun, Oqsuvkent, Sayram tumani, Turkiston viloyati, Qozogʻiston SSR ) — Qozogʻiston davlat arbobi, Qozogʻiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri.
Biografiya
1990-yilda Qozoq milliy universitetining falsafa fakultetini tamomlagan. 1993-yildan — Attaşe, Osiyo mamlakatlari idorasining uchinchi kotibi. 1996-yildan — Qozogʻiston Respublikasining Koreya Respublikasidagi elchixonasining uchinchi, ikkinchi kotibi.
1999-yildan — Osiyo, Yaqin Sharq va Afrika departamentining birinchi kotibi, Ikki tomonlama hamkorlik boʻlimi boshligʻi. Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasida Davlat kotibining xalqaro ishlar boʻyicha maslahatchisi. 2001-yildan — Qozogʻiston Respublikasining Isroil davlatidagi elchixonasi maslahatchisi. 2003-yildan — Qozogʻiston Respublikasi tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari. 2004-yildan — Qozogʻistonning Malayziyadagi elchisi. 2005-yildan — Qozogʻistonning Indoneziya Respublikasi, Bruney Darussalom va Filippin Respublikasidagi elchisi bilan bir vaqtda. 2009-yildan — Qozogʻistonning Shveytsariyadagi elchisi, Qozogʻiston Respublikasining Vatikan shtati Lixtenshteyn knyazligida favqulodda va muxtor elchisi. 2016-yildan — Qozogʻiston Respublikasi tashqi ishlar vazirining birinchi oʻrinbosari.
2019-yildan — Qozogʻiston Respublikasi tashqi ishlar vaziri.
Mukofotlar
„Parasat“ ordeni (2020).
Enialiy
Enialiy (miken: e-nu-wa-ri-jo, Ἐνυάλιος) — Miken davrida mustaqil yunon xudosi. Klassik yunon mifologiyasida Ares epiteti.
Spartada kechasi unga yosh kuchukcha qurbon qilingan. Spartada zanjirband qilingan yogʻochdan yasalgan Enialiy haykali boʻlgan.
Mozaika tarmog'i
Mozaika Tarmogʻi xayriya jamgʻarmasi boʻlib, 2007-yilda Uels shahzodasi Charlz tashabbusi bilan asos solingan. Lohiyaning muhim shaxsi lavozimi shartnoma asosida Uels shahzodasidan BITC bosh ijrochi direktori boʻlgan. Julia Kleverdon va shaxsiy dasturlar direktori boʻlgan Jon OʻBrayen MBE ga topshirildi. Garchi bu loyiha BITCning markaziy eʼtiboridan tashqarida boʻlsa-da, Kleverdon OʻBrayenga nima qodirligini bilish uchun kreativligini ishgaa solishiga ruxsat berdi. Tashabbus tezda koʻplab tashabbuslar toʻplamiga aylandi, ular orasida Iordoniya malikasi Badiya bint El Hassan raisligidagi Mozaika maktablari tarmogʻi, Pinki Lilani, Asad Ahmad va boshqa shaxslar ishtirok etgan Mozaika notiqlar byurosi bor edi. Shuningdek, 4-kanalda ishga tushirilgan media tarmogʻi ham shu tarmoq tarkibiga kirgan edi.
Enialiy
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Giperbolik funksiyalar
300px|thumb
Mozaika tarmog'i
Mozaika nomi Kleverdon va Brayen oʻrtasida BITCda boʻlib oʻtgan uchrashuvda belgilandi, u yerda Uels shahzodasi tomonidan Clarence Houseda maʼqullangandan soʻng, bu loyiha dastlabki homiylarga taqdim etildi. Bundan tashqari, Brayen M&amp;C Saatchi marketing kompaniyasi bilan hamkorlik qilib, jozibali va qisqacha xabarni oʻz ichiga olgan oʻziga xoslikni yaratdi. Asl logotip mozaika shaklida boʻlib, „Ijobiy fikrlash kuchi“ deb nomlangan. Shior logotipning past qismiga yozilgan. Bu xabar, ayniqsa, musulmon millatiga mansub boʻlganlarga nisbatan salbiy fikrlash koʻp boʻlgan oʻsha payt uchun juda mos edi.
Tashabbusning asl moliyachilari Brayen tomonidan shaxsiy tanishlari orqali aniqlangan va 2007-yilda Clarence Housega Uels shahzodasi bilan uchrashishga taklif qilingan. Oʻsha uchrashuvda Rumi Verji (hozirgi Lord Verji); Naguib Kheraj, bosh bankir; Malik Karim, Fenchurch Advisory Partners asoschisi va SX2 Ventures kompaniyasidan Xavar Mann OʻBrayenga sherik boʻlib borishga rozi boʻlishdi va ularning xayriyalari yordamida Londonning Tower Hamlets tumanida pilot loyihasi boshlandi. Brayen & Mann tomonidan maxsus ishlab chiqilgan dastur shu qadar muvaffaqiyatli boʻldiki, keyinchalik Buyuk Britaniya hukumati tomonidan ham moliyalashtirilsa, uni yanada kengaytirish mumkin edi. Birlashgan Qirollik hukumatining dastlabki moliyalashtirishi Brayenning Jamiyatlar va mahalliy boshqaruv boʻlimida (hozirgi Uy-joy, hamjamiyat va mahalliy boshqaruv vazirligi) vaziri boʻlgan. Keyinchalik Mehnat Davlat kotibiga aylangan Hazel Blirs bilan uchrashuvi natijasida amalga oshirilgan. Oʻsha paytda Jonatan Friman bunday grantlarni baholash va musulmon jamoatchiligi bilan shugʻullanish uchun mas’ul boʻlgan katta davlat xizmatchisi edi. Keyinchalik Mozaikaga jalb qilingan. Brayen Friman bilan uchrashdi va bu dasturni yanada rivojlantirish uchun foydali boʻlgan uyushmani birgalikda boshlashdi. Taxminan ikki yil oʻtgach, Friman Buyuk Britaniya maktablari dasturiga Brayenning oʻrinbosari sifatida qoʻshildi.
Brayen Enterprise Challenge, 'The Mediaʼ tarmogʻi, notiqlar byurosi va keyinchalik Mozaika xalqaro yetakchilik maktabini shaxsan yaratgan. Mozaikaning dastlabki yillaridagi ijodkor va tadbirkor kuch sifatida eʼtirof etilgan. Mozaika xalqaro yetakchilik maktabini 2008-yilda Londonning Tabiiy tarix muzeyida boʻlib oʻtgan katta kechki ziyofatda 60 yillik tugʻilgan kun sovgʻasi sifatida Uels shahzodasiga tortiq qilgan.
Mozaika boshlangʻich va oʻrta maktablarda baʼzan qamoqxonalarda ham murabbiylik dasturlarini taqdim etadi. Mentorlik dasturlari koʻngilli murabbiylar koʻmagida kam taʼminlangan jamoalarda yashovchilar uchun oʻz potensialini roʻyobga chiqarishga yordam berishga moʻljallangan. Mozaika Buyuk Britaniyaning beshta mintaqasida ishlaydi: London, Shimoliy G'arbiy, Janubi-Sharqiy, G'arbiy O'rtayer va Yorkshire. 2010-yilda Brayen Uels shahzodasining shaxsiy iltimosiga koʻra, shu jumladan 2011-yilda Shahzodaning Pokistondagi toshqinni tiklash tashabbusi boʻyicha koʻplab mozaikaga doir ishlarining xususiy vakili boʻlish uchun Jamiyatdagi biznesini tark etdi. Bu mozaika tarmogʻini qoʻllab-quvvatlash Shahzodaning British Asian Trust tarmogʻining birlashishi Uels shahzodasi nutqi orqali tantanali kechki ovqatda roʻyobga chiqdi: https://www.princeofwales.gov.uk/speech/speech-hrh-prince-wales-pakistan-recover-fund-gala-dinner Brayen ketganidan soʻng, BITC Prince dasturlari guruhlarga boʻlindi. Mozaikani, ilgari Buyuk Britaniyaning yuqori lavozimli davlat xizmatchisi boʻlgan. Jonatan Friman Milliy direktor sifatida boshqargan. Friman 2016-yilda nufuzli Muslim News mukofotiga sazovor boʻlgan.Brayen 2009-yilda bu mukofotdan voz kechgan edi. Friman ushbu tarmoqni va umumiy faoliyatni yangi jiddiyroq darajaga olib chiqdi, xususan, akkreditatsiyani olishga va yanada rasmiylashtirilgan tarmoqda ishlash tuygʻusini yaratishga eʼtibor qaratgan. Ayrim avvalgi homiylar va qoʻllab-quvvatlovchilar bu vaqtda kelib dasturdan ketishdi va Mozaikaning tarkibiy qismlarining soni kamaydi, ammo dasturning yutugʻi maktab orqali bu dasturining eʼtirof etilishi boʻldi va shu orqali koʻplab mukofotlarga erishdi.
Statistika
2012/13 oʻquv yilida Mozaika 900 dan ortiq koʻngillilar tomonidan qoʻllab-quvvatlangan 140 maktab va boshqa muassasalarda 5000 nafar yoshlarni qoʻllab-quvvatladi. Buyuk Britaniyaning 83 % boylari mamlakatning 20 % egallagan eng kam taʼminlangan hududlaridan kelib chiqqan. Mozaika, shuningdek, Xalqaro yetakchilik dasturi   va Iordaniya va Qatardagi mahalliy hamkorlar bilan Enterprise Challenge tanlovini oʻtkazish berish orqali xalqaro miqyosda ishlaydi. Mozaika xalqaro yetakchilik dasturi 20 mamlakatdan 80 nafar yosh liderni qoʻllab-quvvatlaydi.
Akkreditatsiya
Mozaika maktablari dasturlari 'Mentoring & Befriending Foundationʼ tomonidan tasdiqlangan standart provayder orqali mustaqil akkreditatsiyadan oʻtgan. Bundan tashqari, Mozaika dasturlari Demos yetakchi tadqiqot tashkiloti tomonidan mustaqil ravishda baholangan boʻlib, u bu dasturlarini „juda yaxshi olib borilgan va mentorlar bilan birgalikda oʻquvchilar ham bu dasturda ishtirok etishda katta foyda olganliklarini maʼlum qilganlar“ deb taʼriflagan. 2013-yilda Mozaika Bosh vazirning Katta Jamiyat mukofotiga sazovor boʻldi. Aytilganidek, Mozaika dastlab Jamiyatdagi Biznes (BITC) tashabbusi bilan tashkil qilingan edi. Shuning uchun ham, Mozaika Shahzodaning xayriya tashkilotining bir qismi edi.
2009-yilda bu dastur Uels shahzodasi bilan aloqani saqlab qolgan holda Jamiyatdagi biznesdan The Princes Trustga oʻtish masalasi koʻtarildi. Maʼlumki, oʻsha paytda dastur tashkil qilingan va nomi saqlanib qolgan boʻlsa ham, the Princes Trust dasturining kichikroq tarkibiy qismi sifatida eʼtirof etilgan. Xalqaro yetakchilik dasturi Buyuk Britaniya maktablarining murabbiylik dasturidan ajralib chiqqan va oʻsha paytdagi yangi va xalqaro qamrovli The Princes Trust dasturiga joylashtirilgan.
Mozaika milliymaslahat kengashi tomonidan nazorat qilinadi va ular -Mozaika asoschisi (OʻBrayendan keyin) Iordaniya malikasi Badiya bint El Hassan edi.
Apax Mosaic Enterprise Challenge
Apax-Mosaic Enterprise challange dastlab innovatsion kompyuterga asoslangan oʻyin boʻlgan va u OʻBrayen tomonidan keyingi raisi (Princess Badiyadan keyingi) Xavar Mann OBE bilan birgalikda ishlab chiqilgan, uning hamkori Yasmin Valji OBE boʻlgan, Hogan Lovells esa yuridik firmasida ushbu tanlovning finaliga Pro-bono qoʻllab-quvvatlash tizimi boshligʻi boʻlgan vaqtda mezbonlik qilgan edi. Bu tanlov Buyuk Britaniyadagi oʻrta maktab oʻquvchilari uchun ularning tadbirkorlik koʻnikmalarini rivojlantirish va ragʻbatlantirishga qaratilgan milliy tanlov boʻlib qolmoqda.
Mukofotlar va nominatsiyalar
2015-yil yanvar oyida Mozaika Britaniya musulmonlari mukofotlari marosimida Britaniya ruhi nominatsiyasi boʻyicha mukofotiga sazovor boʻldi.
Giperbolik funksiyalar
Matematikada giperbolik funksiyalar — L11L — =, 1*11L — ~ , L11.-V — cthx = |jg- formulalar bilan aniqlanadigan funksiyalar. Bular mos ravishda giperbolik sinus, kosinus, tangens va kotangens deyiladi. Trigonometrik sinus, kosinus, tangaens va kotangenslar aylana yordamida aniqlansa, giperbolik funksiyalar giperbola yordamida aniqlanadi.Giperbolik funksiyalarning xossalari koʻp jihatdan trigonometrik funksiyalar xossalariga oʻxshaydi. Masalan, shx — toq, chx — juft funksiya boʻlib, bular uchun quyidagi qoʻshish teoremalari oʻrinli: sh(j":+)=sriA:ch>’+chAsh>’, c\\(x+y)=c\\xc\\y+s\\xs\\y.
Kyustendil bahori
Kyustendilda „Kyustendil bahori“ bayrami ― har yili bahorgi tengkunlik kuni — 21 martda nishonlanadi.
Bu 1966-yildan beri shaharning rasmiy bayrami hisoblanadi va uning birinchi bayrami 29-yanvar — Kyustendil Usmonlilar hukmronligidan ozod qilingan kundan keyin nishonlanadi.
Bayram Rim davrida Sol Invictusga eʼtiqodda oʻtgan „quyosh xudolari“ ga, shuningdek, Asklepiy, Gigiya, Telesfor, Apollon va Dionis tabiblarining hurmatiga asoslanadi. Quyoshdan tashqari, butparast anʼanalar bayramni oʻzining atributlari — olov va oltin bilan bogʻlaydi. Bayram zardushtiylarning Navroʻz bayramiga toʻgʻri keladi, bundan tashqari, imperator Trayan hukmronligi davrida (miloddan avvalgi 106-yil Pautaliya shahar maqomini oldi) Rim imperiyasining gʻarbiy qismida mitraizm tobora ommalashib bordi.
Bu kun Bolgariya milliy taqvimidan „Muqaddas qirq shahid“ bayramini oladi. Dastlabki xotiralashdan bir oy oʻtgach, 1966-yil 11-iyunda tashabbus Yuriy Gagarin tomonidan qoʻllab-quvvatlandi, u shaharga va unga qoʻshni Dragovishtitsa, Rajdavitsa va Shipochano qishloqlariga tashrif buyurdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Məşədilər (Jalilabad)
Məşədilər — Ozarbayjonning Jalilabad tumanidagi qishloq va munitsipalitet. 432 kishi istiqomat qiladi.
„Hadra“sport sog'lomlashtirish majmuasi
„Hadra“sport sogʻlomlashtirish majmuasi — 1996-yilda 12-qurilish tresti OAJ tasarrufida qurib bitkazilgan. Maydoni 0,5 gektar.
Tuzulishi
Tarkibida qishki tennis zali (2 ta kort), yozgi tennis maydoni mavjud (Hard qoplamali 2 ta kort), mashq zali, sauna, 80 tomoshabinga moʻljallangan tribuna mavjud. Asosan, tennis seksiyasi ishlaydi. Seksiyada 200 kishi shugʻullanadi. Majmuada yosh tennischilar oʻrtasida shahar va respublika musobaqalari oʻtkaziladi. Yaqinida „Gʻafur Gʻulom“ va „Chorsu“ metro bekatllari joylashgan.
Agʻdam tumani
Agʻdam tumani (Ağdam rayonu) – 1930 yilda tashkil etilgan. 1150 kvadrat kilometr maydonga ega mintaqaning relyefi asosan tekis, qisman togʻli. „Agʻdam“ soʻzi qadimgi turkchada „kichik qalʼa“ degan maʼnoni anglatadi. Uzoq oʻtmishda bu hududda yashagan turkiyzabon qabilalar oʻzlarini himoya qilish uchun asosan kichik qalʼalar qurishgan. Vaqt oʻtishi bilan shahar nomining maʼnosi oʻzgardi. XVIII asrning birinchi yarmida Qorabogʻning xoni Panaxalixon ushbu shaharda oʻzi uchun oq toshdan bino qurishni buyurdi. Uzoq vaqt davomida ushbu bino atrofdagi qishloqlar aholisi uchun oʻziga xos belgi boʻlib kelgan. Shu maʼnoda „Agʻdam“ quyosh nurlari bilan nur sochib turadigan oppoq, oq uyni anglatadi. Ozarbayjon Respublikasidagi maʼmuriy-hududiy birlik.
Agʻdam tumanida 1 ta shahar, 2 ta aholi punkti va 123 ta qishloq mavjud. 1993-yil 23 iyulda Agʻdam tumani Armaniston armiyasi tomonidan ishgʻol qilindi. Uning hududining katta qismi, shu jumladan Agʻdam shahrining maʼmuriy markazi Armanlar istilosi ostida edi. Ishgʻol tufayli Agʻdamning atigi 10 ta qishlogʻi Ozarbayjon nazorati ostida qoldi.
Eng yirik aholi punktlari - Marzili, Seyidli, Gʻiyosli, Xidirli va Zangishali qishloqlari. Armanlar istilosiga qadar mintaqada 54 ta tibbiyot muassasasi va 79 ta madaniyat markazlari mavjud edi.
2020 yil 10 noyabrdagi uch tomonlama bayonotga koʻra, 2020-yil 20 noyabrgacha Armaniston qurolli kuchlari Agʻdamni evakuatsiya qilib, Ozarbayjon Respublikasiga topshirdi.
Agʻdam tumani hududidagi Agʻdam masjidi va Shohbuloq qalʼasidan tashqari, boshqa yodgorliklar, hatto mintaqadagi barcha binolar va uylar Armaniston armiyasi tomonidan toʻliq vayron qilinmagan. Agʻdam shahrini koʻrgan koʻplab xorijiy jurnalistlar uni „Kavkazning Xirosimasi“ yoki „Ruhlar shahri“ deb atashgan. Shuni taʼkidlash kerakki, Armaniston ishgʻol qilinishidan oldin Agʻdam Kavkazning eng rivojlangan va goʻzal shaharlaridan biri boʻlgan.
Chegara hududlari
Tarix
thumb|right|Ozarbayjon tamgʻasi. Ozarbayjonning Agʻdam shahridagi masjid.
Agʻdam tumani Ozarbayjonning qadimiy, maftunkor tabiati boʻlgan Qorabogʻ markazida, Qorabogʻ togʻ tizmasining shimoliy-sharqiy etaklarida, Kur-Araz pasttekisligining gʻarbida joylashgan. Goʻzal Qorabogʻning yuragi hisoblangan Agʻdamning qadimiy tarixiy yodgorliklari ming yillar davomida saqlanib qolgan.
XX asrning 50-yillaridan boshlab mintaqada olib borilgan arxeologik tadqiqotlar davomida Agʻdam hududi qadimgi odamlarning yashash joylaridan biri ekanligi aniqlandi. Uchhoglantepe deb nomlangan joyda taniqli arxeolog Ideal Narimanovning arxeologik tadqiqotlari davomida mintaqadagi birinchi qadimgi odamlar bundan 6-8 ming yil oldin, yaʼni eneolit davrida boʻlganligi (miloddan avvalgi VI-IV ming yilliklarni oʻz ichiga olgan „mis asri“) ekanligi aniq boʻldi. Qadimgi dehqonchilik va chorvachilik madaniyati bilan yashagan va tanishgan.
Leylatapa va Uzerliktepada olib borilgan arxeologik qazishmalar paytida, mintaqaning boshqa hududlarida qadimiy aholi punktlari boʻlgan, olim kulolchilik, metallurgiya, zargarlik buyumlari va Eneolit va Oʻrta bronza asrlarining (miloddan avvalgi II ming yillikning birinchi yarmi) moddiy va maʼnaviy yodgorliklarini topdi.
Bu yerdan topilgan don va uzumlar mahalliy aholi harakatsiz hayot kechirganligini va yuqori dehqonchilik madaniyatiga ega ekanligini yana bir bor isbotlamoqda. Arxeologlar Uzerriktepada olib borgan tadqiqotlari davomida topilgan moddiy va madaniy qoldiqlarga asoslanib, bu Kavkazdagi birinchi shahar aholi punkti va Kavkazdagi eng boy yodgorliklardan biri ekanligini taʼkidladilar. 1980-yillarning oʻrtalarida Sarichoban qishlogʻi yaqinidan topilgan soʻnggi bronza va temir davrlarining (miloddan avvalgi 19-13 asrlarni oʻz ichiga olgan) ajoyib tepasi juda qimmatli tarixiy yodgorlikdir. Hovdan topilgan miloddan avvalgi. XII-XIII asrlarga oid moddiy topilmalar ushbu yodgorlik boy odamning qabri boʻlganligidan dalolat beradi. Bu oʻsha paytda Ozarbayjonda ibtidoiy jamoa tuzumining qulashi va ijtimoiy va mehnat tengsizligining paydo boʻlishining eng yaxshi ingl.
Keyinchalik, Ozarbayjonda sodir boʻlgan tarixiy jarayonlar natijasida dastlabki davlat idoralari shakllana boshladi. Ana shunday davlatlardan biri Shimoliy Ozarbayjonda tashkil etilgan Albaniya davlati edi. Manbalarda aytilishicha, qadimgi Albaniya hududida 26 ta qabila boʻlgan, ulardan biri Agʻdamdagi Gargar daryosi boʻyiga joylashib olgan juda madaniyatli gargarlar edi. Bu Agʻdamning Ozarbayjonda birinchi davlatning shakllanishida muhim rol oʻynaganligini yana bir bor tasdiqlaydi.
Qorabog ʼurushi paytida
thumb|right|Agʻdam juma masjidi (arman ishg'olidan keyin)
Togʻli Qorabog ʼvoqealari boshlanganidan beri Agʻdam bu erda voqealar markazi boʻlgan.
1988 yil soʻnggi oylarida ota-bobolaridan vatanidan qurol kuchi bilan Armanistondan shafqatsizlarcha haydab chiqarilgan oʻn minglab ozarbayjonliklar, soʻngra Togʻli Qorabogʻ Muxtor Viloyatidagi oʻzlarining qaynoq nuqtalaridan boshpana topdilar.
1992 yilda Togʻli Qorabogʻni bosib olgan Armaniston Rossiya armiyasiga tayanib, Togʻli Qorabogʻning atrofidagi tumanlarga hujum qildi. Ayniqsa, Agʻdamga qilingan hujumlar toʻxtamadi. Boʻysunuvchi kuchlar frontdagi pozitsiyalarini qoldirib, Bokuga hujum qilishdi. Armanlar bu imkoniyatdan juda ustalik bilan foydalanishdi. 1993 yil 11 mayda kuchaygan ushbu hujum operatsiyalari oʻsha yilning 23 iyulida Agʻdamning qulashi bilan yakunlandi.
Agʻdamga qilingan soʻnggi hujumda 6000 arman askari qatnashgan. Ular orasida chet eldan kelgan koʻplab armanlar va yollanma askarlar bor edi. Agʻdam uchun janglarning birida taniqli armanistonlik terrorchi Monte Melkonyan ozarbayjonlik josus Ibod Guseynov tomonidan oʻldirildi. Shundan soʻng, 1994 yil 12 mayga qadar davom etgan harbiy tajovuz natijasida armanlar 846,7 km² maydonni egallashga muvaffaq boʻldilar, yaʼni Agʻdam tumanining umumiy hududining 77,4%. Qorabogʻ uchun olib borilgan janglarda 6000 dan ortiq odam halok boʻldi. 2010 yil noyabrda Togʻli Qorabog ʼayirmachilari mintaqani armanizatsiya qilish maqsadida Agʻdam Akna deb oʻzgartirdilar. Ularga koʻra, 360 kishi bosib olingan Agʻdam hududlarida doimiy ravishda joylashtirilgan. thumb|Agʻdam masjidi (arman ishg'olidan keyin) == Aholisi == Asosiy maqolalar Ozarbayjon aholisini roʻyxatga olish (1999) va Ozarbayjon aholisini roʻyxatga olish (2009)
Ishgʻol qilinishidan oldin bu mintaqaning barcha aholisi ozarbayjon turklaridan iborat edi. Hozirgi paytda Agʻdam aholisining katta qismi respublikaning boshqa viloyat va shaharlarida majburan joylashtirildi.
Geografiya
thumb|left|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|300px Dengiz sathidan balandligi 410 metr, maksimal balandligi 1365 metr. Iqlimi asosan moʻtadil issiq, quruq subtropik. Tog ʼetaklarida balandlik oshgani sayin, iqlim yumshoqroq boʻladi. Yogʻingarchilikning koʻp qismi togʻ etaklarida tushadi. Yillik yogʻingarchilik 300–550 mm.
Tuman orqali Gargar va Xachin daryolari oqib oʻtadi.
Agʻdam tumani hududi Kichik Kavkaz togʻlari va Kur-Araz pasttekisligining aloqa zonasida joylashgan. Tumanning maydoni 1094 km22, aholisi 165 ming kishi (1998). Geografik holat yashash va dehqonchilik uchun juda qulay sharoitlar yaratadi. Tuman asosan Qorabog ʼtekisligining etaklarida joylashgan. Bu erdagi tekislik 40 kvadrat kilometr (Agʻdam shahridan yuqori), 20 kv. (Gulluja-Gizil Kangarli hududida), 13 kv. (Agʻdam shahridan pastda) va 10 kv. (Garadagli-Chamenli qishloqlari hududida) moyilligi bor va mutlaq balandligi 450–500 m gacha koʻtariladi. Togʻlar va tekisliklar oʻrtasida chuqur tektonik yoriq mavjud boʻlib, u relyefda yaxshi aks etadi.
Ushbu yengillik keskin oʻtish belgilarini yaratadi. Shimoliy-sharqda Qorabogʻ tekisligining balandligi asta-sekin kamayib boradi va Agʻdam tumanining Tartar, Bordo va Agjabadi tumanlari bilan chegarada 120–130 m gacha kamayadi. Pastki qiyalik tufayli tekislik yuzasi juda zaif boʻlaklarga boʻlingan. Eroziya boʻlimi faqat Gargar, Xachin, daryolar va ularning tashlab qoʻyilgan irmoqlarida yotadi va 6-7 metrgacha, 10-15 metrga etadi. Relyefning bu xususiyati butun maydonning qishloq xoʻjaligi uchun mos boʻlishini taʼminlaydi, sugʻorish va qishloq xoʻjaligi texnikasidan foydalanishni osonlashtiradi, tuproqlarni eroziyadan saqlaydi, unumdorligi va unumdorligini oshiradi.
Sirt va tuproqlarning yuvilishi asosan sugʻorish bilan bogʻliq va ahamiyatsiz. Tuman hududi Gargar, Xachin, Gabarti, Papravand (Gulyatog), Gʻulabli daryolari boʻylab 15–16 km. U Qorabog ʼtizmasining shimoliy-sharqiy etaklarigacha choʻziladi.Bu joylarda mutlaq balandlik 600-700 metrga etadi. Maksimal balandligi - 1365 (Kola) metr. Mintaqaning bu qismi, ayniqsa Xachin daryosining quyi qismida, Derbent botigʻida kengaymoqda. Togʻlarning Agʻdam tumani hududiga tushgan qismida bir qator tizmalar, qirlar va tepaliklar mavjud.
Ommaviy axborot vositalari toʻgʻrisida maʼlumot
„Agʻdam“ gazetasining birinchi soni 1930-yilda nashr etilgan. „Agʻdam“ gazetasi birinchi boʻlib 1934-1990-yillarda „Kolxoz sadasi“, „Kolxozchi“, „Lenin yoʻli“ va 1990-yilda „Agʻdam“ nomlari bilan nashr etilgan. 1993-yil iyul oyida Agʻdam ishgʻol qilingandan soʻng, Agʻdam gazetasi tahririyati avval Mingachevirda, keyin Bardada, endi esa Agʻdam tumanining Guzanlı qishlogʻida joylashgan edi. Taʼsischisi - Agʻdam tumani Ijro etuvchi hokimiyati devoni va gazetaning jurnalistlar jamoasi. „Qeyret qalasi“ gazetasi 2004-yil yanvar oyidan beri nashr etib kelinmoqda.
Iqtisodiyotı
Agʻdam ogʻir oziq-ovqat va yengil sanoat va rivojlangan qishloq xoʻjaligi rivojlangan mintaqadir. Agʻdamdagi dastgohlar, aerokosmik va aloqa vositalari, texnik vositalar. Traktor va avtomobillarni taʼmirlash, asfalt, konserva, sariyog ʼ, pilla urugʻlari, paxta, vino va mexanizatsiyalashgan novvoyxona, gilam fabrikasi, don mahsulotlari. Qurilish materiallari va goʻshtni qayta ishlash zavodlari, ikkita temir yoʻl stantsiyasi va aeroport, avtoulovlarga xizmat koʻrsatish shoxobchalari, maishiy xizmat koʻrsatish, elektr tarmogʻi, qishloq xoʻjaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish va boshqalar. Hojibeyov nomidagi musiqa kollejlari va A. Xagverdiyev nomidagi Agʻdam davlat drama teatri mavjud edi. Tumani hududining 1700 gektari oʻrmon bilan, 91,3 gektari esa qishloq xoʻjaligi erlari edi. Qishloq xoʻjaligining asosiy yoʻnalishlari paxtachilik, uzumchilik va chorvachilikdir.
Futbol
Asosiy maqola: Qorabogʻ FK
Agʻdamda futbol jamoasi 1951-yilda tashkil etilgan. Agʻdam milliy jamoasi Odessa viloyatining Sadovskiy shahrida Ozarbayjonni muvaffaqiyatli namoyish etdi. Shundan soʻng, Agʻdamliklar Patarburnari tumanidagi 38 ta klub ishtirokidagi kubok musobaqasining finaliga etib kelishdi va ikkinchi oʻrinni egallashdi.
Ushbu sportchilar turli yillarda Agʻdam futboli sharafini himoya qilishgan:
Husayn Ahmadov (Sasha), Nizomiy Qurbanov, Rasim Guliyev (Xachi), Elxan Guliyev, Allahverdi Bogʻirov, Adil Asgarov, Elbrus Abbosov, Adil Nadirov, Nozim Mehdiyev, Shohin Rustamov,  Sardar Abbosov, Voqif Xuseynov (Gusu), Rasim Mammadov (Kotuk), Ramiz Shahmadov, Israfil Aliyev (mitti), Sattor Aliev, Nizomiy Aliev, Yashar Husaynov, Anvar Aundov (Shegi) Mushfig Husaynov (chumchuq) Jamaladdin Aliev, Tabriz Hasanov Javansir Novruzov.
Ozarbayjonning Agʻdam shahrini namoyish etadigan professional futbol klubi, dunyoga mashhur „Qorabogʻ“ jamoasi mamlakatni, Agʻdamni dunyoning etakchi futbol jamoalari bilan himoya qiladi.
U Qorabogʻ tarixida 7 marta Ozarbayjon Premer-ligasi chempioni boʻlgan va 1993-yilda birinchi marta Qorabogʻ Ozarbayjonning eng kuchlisi boʻlgan. Keyin Qorabogʻ chempionati 20 yil kutishi kerak. Qorabogʻning ikkinchi chempionati 2014 yilga toʻgʻri keladi. Bir yil oʻtgach, u oʻz tarixida uchinchi marta „Qorabogʻ“ sharafini himoya qilib chempion boʻldi. „Qorabogʻ“ Chempionlar Ligasining guruh bosqichiga yoʻl olgan birinchi ozarbayjon klubi.
Ozarbayjon kubogidagi gʻalaba
2008-yilda Rasim Karadan keyin Qurbon Qurbanov Qorabogʻ boshqaruviga olib kelingan. 2008–2009-yilgi mavsumda Qurbon Qurbanov shogirdlari Ozarbayjon Premer-ligasida 5-oʻrinni egallashdi. Ozarbayjon kubogida Qorabogʻ finalgacha barcha raqiblarini magʻlub etdi. Finalda 23 may kuni Bokudagi Tofig Bahramov nomidagi Respublika stadionida u Qorabogʻ poytaxti „Inter“ vakili bilan uchrashdi. Uchrashuvning 57-daqiqasida Vagif Javadov tomonidan kiritilgan yagona gol Qorabogʻga Ozarbayjon kubogidagi uchinchi gʻalabasini keltirdi. Shu tariqa, Qurban Qurbanov shogirdlari keyingi mavsumda UEFA Yevropa Ligasida Ozarbayjon sharafini himoya qilish huquqini qoʻlga kiritdi.
Yevropadagi birinchi gʻalabalar
2009–2010-yilgi mavsumda „Qorabogʻ“ Qurbon Qurbanov boshchiligidagi uzoq tanaffusdan soʻng UEFA Yevropa Ligasida qatnashadi. Ammo, UEFA Yevropa Ligasida „Qorabogʻ“ dan muvaffaqiyat kutganlar koʻp emas. Buning asosiy sababi tarkibda ozarbayjonlik yosh va tajribasiz futbolchilar borligi edi. Tarkibda Elvin Mammadov, Afran Ismoilov, Maksim Medvedev, Rauf Aliyev va Voqif Javadov kabi yosh va tajribasiz futbolchilar boʻlgan boʻlsa-da, Qurbon Qurbonov ularni UEFA Yevropa Ligasida "Qorabogʻ " ning asosiy oʻyinchisi sifatida ishlatgan.
2009-yilda "Qorabogʻ" mavsumni UEFA Yevropa Ligasining ikkinchi saralash bosqichida „Rozenborg“ ga qarshi safar uchrashuvi bilan boshladi. 16 iyul kuni Qurban Qurbanov shogirdlari Norvegiya klubi bilan 0:0 hisobida durang oʻynadi. Bir hafta oʻtgach, „Qorabogʻ“ Bokudagi Tofig Bahramov nomidagi Respublika stadionida „Rozenborg“ bilan javob uchrashuvini oʻtkazdi. Uchrashuvdagi yagona gol 45-daqiqada ajoyib jarima zarbasidan Rashad Sadigov tomonidan kiritildi. Norvegiyaning kuchli klubini magʻlub etgan „Qorabogʻ“ UEFA Yevropa Ligasining uchinchi saralash bosqichiga yoʻl oldi. Ushbu bosqichda Qurban Qurbanov shogirdlari Finlandiya vakili Xonka bilan oʻyinni kutishdi. Ikki oʻyin natijasida Qurban Qurbonov shogirdlari „Xonka“ni 3: 1 hisobida magʻlub etib, pley-offga yoʻl olishdi va Gollandiyaning „Tvente“ jamoasiga yutqazib qoʻyishdi.Keyingi mavsumlarda „Qorabogʻ“ klubi evrokuboklari natijalari koʻtarila boshladi.
2017–2018-yilgi mavsumda „Qorabogʻ“ Chempionlar Ligasida faolroq oʻynay boshladi. „Qorabogʻ“ Chempionlar Ligasi guruh bosqichiga yoʻl olgan birinchi ozarbayjon klubi boʻldi. Guruh bosqichida ular „Chelsi“, „Atletiko Madrid“ va Rim singari Yevropaning gigantlari bilan uchrashdilar va Chempionlar Ligasining guruh bosqichida ochko toʻplagan birinchi Ozarbayjon klubiga aylanishdi.
Tarixiy va meʼmoriy yodgorliklar
thumb|right|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|250px thumb|right|250px thumb|right|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|250px thumb|right|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|250px thumb|right|Firudin Bek Aslanbekovning Uy (arman ishg'olidan keyin)|250px thumb|right|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|250px thumb|right|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|250px thumb|right|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|250px thumb|right|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|250px thumb|right|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|250px thumb|right|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|250px thumb|right|Agʻdam arman ishg'olidan keyin|250px
Agʻdam tumani hududida qadimiy tarixga ega boʻlgan koʻplab meʼmoriy va badiiy yodgorliklar mavjud. Agʻdam shahridagi Uzerlik tepa yodgorligi, Xachindarband qishlogʻidagi Gutlu Sari Muso oʻgʻli gumbazi (1314), Kangarli qishlogʻidagi qabr va tosh yodgorliklari (XIV asr), Papavand qishlogʻidagi maqbaralar, masjid (XVIII asr), Xonoglu maqbarasi (XVII asr), Qorabog ʼ Agʻdam shahridagi xon Panaxali xonning binosi (XVIII asr), Natavan va uning oʻgʻlining maqbarasi (XIX asr), Shohbuloq qalʼasi va boshqalar. Kabi tarixiy va meʼmoriy yodgorliklar mavjud.
Agʻdamdagi tarixiy va meʼmoriy yodgorliklar turli xil tarixiy davrlarning noyob namunalaridir. Ushbu moddiy va maʼnaviy yodgorliklar turli xil boʻlinmalar asosida guruhlangan va ularning har biri tarixga asoslangan holda „Ozarbayjon Respublikasi hududida koʻchmas madaniyat yodgorliklarining davlat muhofazasida taqsimlanishi“ kitobiga kiritilgan.