Ajib_yangi_dunyo
Sujeti
Roman voqealari uzoq kelajakdagi Londonda sodir bo'ladi (eramizning 26-asrida, aniqrog'i 2540-yilda . Butun Yer yuzidagi odamlar yagona "progressiv" holatda yashaydilar, bu yerda quyidagi qadriyatlar asos qilib olinadi: beparvolik (ishning tabiiy istak sifatida e'tiborga olinmaydi), jinsiy erkinlik va iste'mol. Ford T paydo bo'lganidan so'ng yangi hisob-kitob davri - T davri hisoblana boshlaydi. Iste'mol kult darajasiga ko'tariladi, Genri Ford iste'molchi xudosining ramzi sifatida paydo bo'ladi va xoch belgisi o'rniga odamlar "T belgisi bilan o'zlariga soya soladilar". Syujetga ko'ra, odamlar tabiiy ravishda tug'ilmaydi, balki maxsus zavodlarda - inkubatorlardagi shishalarda o'stiriladi. Embrion rivojlanish bosqichida ular aqliy va jismoniy qobiliyatlari bilan farq qiluvchi beshta kastaga bo'linadi - "alfa", maksimal rivojlanishga ega bo'lganlardan tortib, eng ibtidoiy "epsilonlar"gacha. Bolalar urug'lantirish paytidan boshlab, ular bajarishi kerak bo'lgan ish turlariga tayyorlantiriladi. Quyi kastalarning odamlari (kelajakdagi qora ishchilar va xizmatchilar ) maxsus tarzda ongsizlantiriladilar, ularning embrionlari etil spirti bilan ezg'ilanadi va Bokanovskizatsiya usulida o'stiriladi ( zigotani qayta bo'linish va o'nlab bir xil egizaklarni olish uchun). Jamiyatning kasta tizimini saqlab qolish uchun gipnopediya orqali odamlarga o'z tabaqasiga mansubligidan g'ururlanish, yuqori tabaqaga hurmat va quyi tabaqalarga nisbatan nafrat, shuningdek, jamiyat qadriyatlari va xulq-atvor asoslari singdiriladi. Jamiyatning texnik rivojlanishini hisobga olgan holda, ishning katta qismini mashinalar bajarishi mumkin bo'ladi va odamlarga faqat bo'sh vaqtlarini o'tkazish uchun berilishi mumkin. Odamlar ko'p psixologik muammolarni narkotika - soma yordamida hal qilishadi, bu abstinent sindromini keltirib chiqarmaydi, lekin iste'molchilarni taxminan 60 yoshlar atrofida o'ldiradi. Tibbiyot yutuqlari tufayli, odamlar bu yoshga yetib kelganlarida qarishmaydi va natijada yosh va go'zal bo'lib o'lishadi. Hatto o'limni ham ular quvnoq kutib olishadi, doimiy ravishda sintetik musiqa, teleko'rsatuvlar va giyohvand moddalar bilan o'zlarini xushnud qiladilar. Axloq o'rniga, bolalikdan odamlar tushida iste'molga, kollektivizmga, sinfiy farqlarga va gigienaga elementar gipnopediya yo'li bilan singdiriladi, masalan: "Ba'zi som grammlari - va dramalar yo'q! ","Eskisini ta'mirlagandan ko'ra yangisini sotib olgan ma'qul", "Tozalik gudfordiyning kalitidir", "A, be, tse, D vitamini - baliq jigarida yog', suvda baliq". Roman qahramoni Lenina Crowne (talaffuzi Linayna Kraun) - inson ishlab chiqarish liniyasida ishlaydigan hamshira, beta kastasi a'zosi (plus yoki minus ekanligi aytilmagan). U Henry Foster (talaffuzi Genri Foster) bilan aloqada bo'ladi. Ammo do'sti Fanny Crowne (talaffuzi Fanni Kraun) Lenina hamma narsaning tartibiga rioya qilishni va boshqa erkaklar bilan birga bo'lishini ta'kidlaydi. Lenina Bernard Marx (talaffuzi Bernard Marks) ni yoqtirishini tan oladi. Bernard Marx alfa plyus, gipnopediya bo'yicha mutaxassis bo'lib, u o'z kastasining odamlaridan ham tashqi ko'rinish, ham psixologik jihatdan farq qiladi: kalta bo'yli va ko'p vaqtini yolg'iz o'tkazadi, shuning uchun u yomon obro'ga ega. U haqida mish-mishlar ham bor, "u shishada bo'lganida, kimdir xatoga yo'l qo'ygan- uni gamma deb o'ylashgan, qon o'rnini bosuvchi vositaga spirt quyib yuborishgan. Shuning uchun u xunuk ko'rinadi". U institutning ijod kafedrasi o‘qituvchi-lektori Helmholtz Watson bilan do‘st bo‘lib, ularni umumiy xususiyat – o‘z individualligini anglash edi. Lenina va Bernard dam olish kunlarida hindiston rezervatsiyasiga uchib ketishadi va u yerda tabiiy yo'l bilan tug'ilgan oq tanli Yovvoyi laqabli John (talaffuzi Jon)ni uchratishadi; u ikkalasi ham ishlayotgan o'quv markazi direktorining o'g'li va Linda hozirda tanazzulga uchragan ichkilikboz, hindlar orasida hamma nafratlangan va bir paytlar o'quv markazidan beta-minus bo'lgan. Linda va Johnni Londonga olib borishadi, u yerda John yuqori jamiyatda shov-shuvga aylanadi va Linda kasalxonaga yotqiziladi, u yerda hayotining qolgan qismini o'tkazadi va tez orada giyohvand moddalarni haddan tashqari iste'mol qilish natijasida vafot etadi. Leninaga oshiq bo'lgan John onasining o'limini qattiq tushkunlik bilan qabul qiladi. Yigit Leninani jamiyatda nomaqbul hisoblangan ehtirosli muhabbat bilan sevadi, unga tan olishga jur'at etolmaydi, "hech qachon aytilmagan va'dalarga bo'ysunadi". U qattiq hayron bo'ladi - ayniqsa dugonalari undan Yovvoyining qaysi biri uning sevgilisi ekanligini so'rayverishadi. Lenina Johnni yo'ldan ozdirmoqchi bo'ladi, lekin u uni fohisha deb ataydi va qochib ketadi. Jonning ruhiy tushkunligi onasining o'limi tufayli yanada kuchayadi, u quyi kasta "delta" ishchilariga go'zallik, o'lim, erkinlik kabi tushunchalarni tushuntirishga harakat qiladi. U ularning kundalik dori tarqatishini to'xtatib qo'yadi, soma tabletkalarini derazadan uloqtiradi. Olomon uni do'pposlashga tushib ketadi. Helmgolts unga yordam berishga harakat qiladi va Bernard esa yaqin joyda bo'la turib, qo'rqib ketadi va o'rtoqlarini tashlab ketadi, natijada uchtasi ham hibsga olinadi. G‘arbiy Yevropaning bosh gubernatori, dunyodagi haqiqiy hukmron kuchni ifodalovchi o‘n kishidan biri Mustapha Mond (talaffuzi Mustafa Mond)ning idorasida uzoq suhbat bo‘ladi. Mond ochiqchasiga " umumiy baxt jamiyati" haqidagi o'z shubhalarini tan oladi, ayniqsa o'zi ham bir vaqtlar iste'dodli fizik bo'lgan edi. Bu jamiyatda fan, san'at va din taqiqlangan. Distopiyaning himoyachilari va jarchilaridan biri, aslida, din kelajagi va jamiyatning iqtisodiy tuzilishi haqidagi qarashlarini taqdim etish uchun og'iz bo'lib qoladi. Natijada Bernard Islandiyaga, Helmgolts esa Folklend orollariga surgun qilinadi. Mond qo'shimcha qiladi: "Men sizga deyarli hasad qilaman, siz individualligi jamiyatda hayotga yaroqsiz bo'lib qolgan darajada rivojlangan eng qiziqarli odamlardan biri bo'lasiz". John esa tashlandiq minorada zohid bo'ladi. Leninani unutish uchun u o'zini gedonistik jamiyatning me'yorlariga ko'ra qabul qilib bo'lmaydigandek tutadi, bu yerda "tarbiya har kimni nafaqat rahm-shafqatli, balki o'ta jirkanch qiladi". Misol tariqasida, u o'z ehtiroslari bilan kurashadi va ibodat qiladi, o'zini sivilizatsiyalashgan dunyo iflosligidan tozalash uchun qayd qiladi va o'zini o'zi ta'minlashni uyushtiradi, bunga muxbir guvoh bo'lib qoladi. John ikkinchi marotaba sensatsiyaga aylanadi. U haqida film suratga olinadi, shundan so'ng yuzlab odamlar g'alati "yovvoyi" ni ko'rish uchun vertolyotlarda uning minorasiga uchib kelishadi. Lenina kelganini ko'rib, u o'zini yo'qotib qo'yadi, uni fohisha deb atab, baqirib, qamchi bilan uradi. U uni aldagani uchun kechira olmadi, chunki u sevgi va sadoqatga qodir emasdi, faqat uyatsiz jinsiy aloqaga qodir edi. Olomon g'azabga tushadi, o'zgarmas soma ta'sirida katta orgiya boshlanadi. John vasvasaga tushib qoladi va unga qo'shiladi. O'ziga kelgan John aybdorlik hissi bilan sindirilgan va vasvasalardan qutulish umidining barbod bo'lishi natijasida, osib qo'yish orqali o'z joniga qasd qiladi.