cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matematika
Bu davrda fransuz olimi M. Mersenn orqali dunyo olimlari oʻrtasida olib borilgan oʻzaro yozishmalar tufayli dastlabki xalqaro matematiklar jamoasi vujudga keldi, ular oʻrtasida ilmiy musobaqa muhiti kuchaydi, natijada yangi obyektlar (chiziqlar va tenglamalar) tadqiqotga tortildi, ekstremum topish, urinma yasash, yuzlarni hisoblash, kombinatorikaga oid yangi masalalar qoʻyish rayem boʻldi, funksiyalar, yaʼni oʻzgarishi bir-biri bilan bogʻliq kattaliklar bilan ishlashga toʻgʻri kela boshladi. Bunday masalalarni yechishda elementar usullar yetishmagani uchun cheksiz marta takrorlanadigan amallarga murojaat eta boshladilar. B. Kavalyeri aylanma jismlar hajmini hisoblashda „boʻlinmaslar usuli“ni qoʻlladi, F. Viyet ayniyatni, J. Vallis 12.32.52.72,. tenglikni, N. Merkator formulani topdi. I. Barrou egri chiziqli temperaturapetsiya yuzi bilan urinmaning oʻzgarishi orasidagi munosabatni payqadi. XVII asr oxirida bu yoʻnalishdagi izlanishlar differensial va integral hisob yaratilishiga olib keladi. G. Leybnits yangi hisobga „cheksiz kichik“ kattaliklar tushunchasini asos qilib oldi — bunday kattaliklar oʻz holicha aniq maʼnoga ega boʻlmasada, ularning nisbatlari va cheksiz yigʻindilari tayin qiymatlarga teng chiqar edi. Leybnits bu usul bilan geometriyaning avvaldan yechilmay kelgan koʻplab muammolarini hal etish mumkinligini koʻrsatdi (1782—86 yy.).
I. Nyuton differensial va integral hisob gʻoyasiga boshqa tomondan — mexanika masalalari orqali yondashdi. Bu yerda ham ahvol geometriyaga oʻxshash edi: tekis harakatlarni oʻrgangan G. Galiley uchun elementar geometriya ki-foya qilgan boʻlsa, murakkabroq harakatlar murakkabroq chiziqlarni tekshirishni talab etar edi. I. Nyuton 1669-yilda bu mavzudagi tadqiqotlari jamlangan „Flyuksiyalar metodi“ nomli asarini I. Barrou va J. Kollinzga taqdim etgan, lekin u 1736-yilda nashr etilgan.
18-asrda M. taraqqiyoti, asosan, differensial va integral hisobni rivojlantirish hamda tatbiq etish bilan bogʻliq boʻldi. Bernullilar oilasi, Eyler, Dʼalamber, Lagranj, Lejandr va Laplas kabi koʻplab atoqli olimlar yangi sohani atroflicha rivojlantirib, matematik analiz nomi bilan kuchli tadqiqot quroliga aylantirdilar. Uning asosida differensial tenglamalar, variatsion hisob va differensial geometriya kabi mustaqil sohalar vujudga keldi.
Bu davrda Parij, Berlin, Peterburg akademiyalari va Kembrij universiteti yirik fan markazlariga aylangani, dastlabki ilmiy jur.lar nashr etila boshlagani M. taraqqiyotini jadallashtirdi. Proyektiv geometriya, ehtimollar nazariyasi, chiziqli algebra va sonlar nazariyasi rivoj topdi, kompleks sonlar keng qoʻllanib, kompleks oʻzgaruvchili funksiyalar oʻrganila boshladi.
19-asrda ham M.ning rivoji asosan 2 yoʻnalishda: ham boʻyiga, ham ildizi tomon oʻsishda davom etdi. Bu davrda M.ning hozir universitetlar quyi kurslarining dasturini tashkil etadigan sohalari: matematik analiz, analitik geometriya va chiziqli algebra, differensial tenglamalar, haqiqiy hamda kompleks oʻzgaruvchili funksiyalar nazariyalari asosan shakllanib boʻldi va ular asosida mutlaqo yangi gʻoyalar kun tartibiga chiqa boshladi.
K. F. Gauss l darajali koʻphad kompleks sonlar maydonida pta chiziqli koʻpaytuvchiga ajralishini (algebraning asosiy teoremasini) bekamu koʻst isbotladi. Bir necha asr davomida 5 darajali tenglamani yechish masalasi matematiklarni bezovta qilib kelgan edi. P. Ruffini va N. Abel bu tenglama ildizini uning koeffitsiyentlari orqali toʻrt arifmetik amal hamda ildiz chiqarish orqali ifodalash mumkin emasligini asosladilar. E. Galua esa Lagranj, Lejandr gʻoyalarini davom ettirib, algebraik tenglama ana shu maʼnoda yechilishechilmasligi masalasi iLdizlarining simmetrik funksiyalari tenglamaning koeffitsiyentlari orqali ifodalanishiga bogʻliq boʻlishini koʻrsatdi. Bu yerda Galua birinchi marta simmetriyaning oʻlchovi vazifasini bajaradigan gruppa tushunchasini qoʻlladi. Bundan avvalroq shunga yaqin gʻoya asosida Gauss sirkul va chizgʻich yordamida muntazam koʻpburchak yasash muammosini hal qilgan edi. Galua gʻoyalaridan hosil boʻlgan maydonlar nazariyasi bunday yasashlar masalasini umumiy holda hal qilish im-konini berdi.
Gauss va Galua gʻoyalari taʼsirida avval mustaqil rivojlangan sohalarning bir-biriga aralashuvi boshlandi: kompleks oʻzgaruvchili funksiyalar differensial tenglamalar va sonlar nazariyasiga, algebra — sonlar nazariyasi va kristallografiyaga tatbiq etildi. Ayniqsa, Kleyn har bir almashtirishlar guruppasiga alohida geometriya mos kelishi asoslangan, fan tarixiga „Erlangen dasturi“ nomi bilan kirgan maʼruzasidan soʻng matematik krnuniyatlarning tagida yotuvchi tub tamoyillar ochila boshladi.
Ayni paytda M.ning „ildizlari“ ham oʻsdi. Evklid zamonidan rayem boʻlib kelgan tasdiqlarni qatʼiy isbotlash prinsipi ortga chekindi. Differensial va integral hisobni asoslamay qoʻllash, ayniqsa, cheksiz amallar bilan erkin muomala qilish paradokslar, anglashilmovchiliklar keltirib chiqardi. Masalan, I— I + 1 — 1 + 1 —… yigʻindining qiymati amallarni bajarish tartibiga qarab 0, 1 yoki S ga tengchiqar, log (— I)2 = logl2 tenglikka log a" = nloga formulani qoʻllab boʻlmas edi va h. k. Uzoq vaqt „differensial“, „cheksiz kichik“ tushunchalari taʼrifeiz qoʻllanilib kelindi, „funksiya“, „uzluksiz“ deganda nimani tushunish lozimligi ham munozaraga sabab boʻldi.
10-asr boshida O. Koshining differensial va integral hisob limit hamda uzluksiz tushunchasi asosida bayon etilgan dareligi bu vaziyatga ancha oydinlik kiritdi. Lekin uzluksiz funk-siyaning integrali mavjudligini is-botlashda bu tushunchalar kamlik qildi. Kemtikni toʻldirish yoʻlidagi urinishlar K. Veyershtrassni „haqiqiy son nima?“ — degan savolga olib keldi. Ayni paytda Evklidning mashhur beshinchi postulatini isbotlash uchun ming yillik samarasiz urinishlar noevklid geometriya ixtiro qilinishi bilan yakunlandi. Bu esa geometriya asoslarini chuqur taftish qilishni talab eta boshladi.
19-asr oxiriga kelib matematika asoslarini mustahkamlash boʻyicha katta qadamlar qoʻyildi: haqiqiy sonlar nazariyasi tugallandi (Veyershtrass, Dedekind), matematik mantiq shakllandi (Peano, Frege), funksiyalar nazariyasi yaratildi (Riman, Lebeg, Fubini, Stiltyes), geometriyaning aksiomalar sistemasi takomilga yetkazildi (Hilbert), toʻplam tushunchasining ahamiyati anglandi, bu tushuncha asosida geometriya kabi butun matematikani ham qatʼiy aksiomalar asosiga qurishga ishonch paydo boʻldi.
19-asr oxiri — 20-asr boshlari M. tarixida misli koʻrilmagan yuksalish yillari boʻldi. 1893-yilda Chikagoda Amerika qitʼasi ochilishining 400 yilligi munosabati bilan keng xalqaro miqyosda M. kongressi oʻtkazildi. Kongressda dunyo matematiklari muntazam uchrashib, eng yangi natijalar haqida maʼruzalar qilib turishlari zarurati eʼtirof etildi. Dastlabki rasmiy xalqaro M. kongresslari 1897-yilda Syurixda va 1900-yilda Parijda oʻtkazildi. Syurix kongressida A. Puankarening gʻoyalari yetakchi mavzuni tashkil etgan boʻlsa, Parij kongressida esa D. Hil-bert oʻzining mashhur 23 muammosini bayon etdi. Puankare gʻoyalari va Hil-bert konsepsiyasi M.ning 20-asr davomidagi taraqqiyotiga juda unumdor taʼsir koʻrsatdi.
Ammo M. asoslariga chuqurroq kirishilgani sayin muammolar ham oʻtkirlashib bordi — 20-asrning boshlari M. tarixidagi eng chuqur inqirozga toʻqnash keldi — M.ning asoslarida chuqur ziddiyatlar ochila boshladi (Burali — Forti, Rassel, Rishar, Grelling paradokslari). Ularni yengib oʻtish yoʻlidagi urinishlar natijasida toʻplamlar nazariyasining aksiomatik nazariyasi yaratildi (Sermelo, Frenkel, Bernays, J. Fon Neyman) va „M. binosi yaxlit mukammal loyiha asosiga qurilgani“ haqidagi Hilbert tasavvuri qayta tiklandi.
20-asrning 1-choragida M.da qatʼiy isbot gʻoyasi batamom shakllandi. Shu asosda N. Burbaki butun M.ning asosiy qismini yagona usul — natijalarni eng umumlashgan tarzda bayon qilish maqsadida „Matematika elementlari“ nomli koʻp jildli monografiyani chop etishga kirishdi. Burbaki targʻib qilgan uslub M.ning ayrim (abstrakt) sohalari rivojiga katta turtki berdi. Bir kator davlatlarda (jumladan, sobiq Ittifokda) M.ni oʻqitish „burbakizm“ uslubida isloh qilina boshladi, lekin muvaffaqiyatsiz chiqqan bu tajriba M. taʼlimida hozirgacha yengib oʻtilmagan muammolarni keltirib chiqardi.
20-asr oʻrtalaridan M. ikki yoʻnalishda rivojlana bordi: bir tomondan, ilmiytexnik taraqqiyot ehtiyoji bilan differensial tenglamalar, matematik fizika, chekli M., ehtimollar nazariyasi, hisoblash M.si klassik sohalar kengayib, oʻta tarmoqlashib ketdi, ikkinchi tomondan, M.ning ichkm rivojlanish qonunlaridan kelib chiqqan masalalar birinchi oʻrinda turuvchi, tatbiq doirasi juda tor, oʻta abstrakt sohalar (umumiy algebra, differensial va algebraik geometriya, topologiya, funksional analiz kabi) sohalar xilma-xil yoʻnalishlarni vujudga keltirdi. Rivojlangan mamlakatlarda shakllangan yirik ilmiy maktablar tor sohalar boʻyicha yoʻnalishlarga boʻlina boshladi. 20-asrgacha M. aloxida olimlarning mashgʻulot obyekti boʻlib kelgan boʻlsa, soʻnggi yuz yilda jamoaviy faoliyat tabiatini kasb eta boshladi. Ilmiy jur.lar, risolalar, ilmiy toʻplamlar, maqolalar soni geometrik progressiya boʻyicha oʻsa boshladi. Bu esa, oʻz navbatida, M. taraqqiyotida yana bir muammo — turli yoʻnalishlar oʻrtasida aloqalarning susayishi, bayon uslubining ogʻirlashib ketishi, isbotlarning toʻgʻriligini tekshirib koʻrishni hamda natijalarning toʻgʻriligi yo notoʻgʻriligiga ishonch hosil qilishni murakkablashtirdi, mavzularning gʻoyat maydalashib ketishiga olib keldi. Yaxlit „matematik“ kasbi „algebraist“, „geometr“, „topolog“, „ehtimolchi“ va „funksionalchi“ kabi oʻnlab ixtisoslarga, ularning har biri ham bir-birini deyarli tushunmaydigan yuzlab tor shoxobcha mutaxassislariga boʻlinib keta boshladi. Bu hodisani M. Klayn „M.ning yangi inqirozi“ deb baholadi.
Garchi bu tabiatan tashkiliy inqiroz hali toʻliq yengib oʻtilmagan boʻlsada, 20-asr nihoyasida M.da yangi koʻtarilish yuz berdi, xususan, Fermaning katta teoremasi isbotlandi (E. Uayls), M.ning bir-biridan yiroq sohalari oʻrtasida chuqur aloqalar ochila boshladi. M. sohasida taʼsis etilgan xalqaro Fields medaliga sazovor boʻlgan ishlarning koʻpchiligi M.ning bir-biridan mustaqil uch-toʻrt sohasiga oid tushuncha va usullar qoʻllanib olingan natijalar ekani „M. — yaxlit fan“ degan konsepsiyaga qaytadan jon bagʻishladi. AQSH lik matematik D. Knut tomonidan universal Tex matn muharriri ishlab chiqilishi va elektron aloqa vujudga kelishi 21-asrda M. rivojlanishi uchun yangi ufklarni ochib bermoqda. Bugun P. Dirakning quyidagi ramziy taʼrifi yana ham oʻrinliroq: „M. bu — istalgan tabiatli abstrakt tu-shunchalar bilan ishlash uchun maxsus moslashgan quroldir. Bu borada uning qudratiga cheku chegara yoʻq“.
Oʻrta asrlarda hozirgi Oʻzbekiston hududi va uning atrofidagi mintaqada yuksalishga erishgan M. fani taraqqi-yoti 16-asrdan toʻxtab qoldi. 20-asrning 2-choragidan bu sohada yangi yuksalish davri boshlandi. 1918-yilda tashkil etilgan Markaziy Osiyodagi birinchi universitet (hozirgi Oʻzbekiston milliy universiteti) da V. I. Romanovskiy M. professori boʻldi. Sharqona milliy qadriyatlarni chuqur hurmat qilgan, oʻzbek tilini oʻrgangan professor iqtidorli yoshlardan professional matematiklar yetishtirishga kirishdi va Toshkent ehtimollar nazariyasi va matematik statistika maktabiga asos soldi. Bu maktabdan T. A. Sarimsoqov, S. H. Sirojiddinov, T. Azlarov, Sh. Farmonov kabi yuzdan ortiq mutaxassislar yetishib chikdi. Xalqaro Bernulli jamiyatining I kongressi Toshkentda oʻtkazilgani (1986-yil) bu sohada Oʻzbekistonda olib borilayotgan tadqiqotlarning xalqaro miqyosda tan olinishi natijasidir.
20-asr 50-yillaridan boshlab respublika M.ning boshqa sohalari boʻyicha ham ilmiy maktablar vujudga keldi. T. A. Sarimsokrv funksional analiz sohasida, I. S. Arjanix, M. S. Salohiddinov va T. J. Joʻrayev — matematik fizika tenglamalari nazariyasi, I. S. Kukles — oddiy differensial tenglamalar nazariyasi, T. N. Qori-Niyoziy, S. H. Sirojiddinov, G. P. Matviyevskaya — matematika tarixi, V. Q. Qobulov, F. B. Abutaliyev, N. A. Bondarenko, T. Boʻriyev, A. F. Lavrik hisoblash M.si va sonlar nazariyasi yoʻnalishlariga asos soldilar. 20-asrning soʻnggi choragida optimal boshqaruv nazariyasi (N. Yu. Sotimov), invariantlar nazariyasi (J. Hojiyev), matematik fizikaning funksional usullari (Sh. O. Alimov), operator algebralari va kvant fizikasining matematik usullari (Sh. A. Ayupov) kup kompleks oʻzgaruvchili funksiyalar nazariyasi (A. S. Sadullayev) kabi eng zamonaviy sohalarida tadqiqotlar yoʻlga qoʻyildi, Oʻzbekiston matematiklari Moskva, Sankt-Peterburg, Novosibirsk, Kiyev, Yekaterinburgdagi ilmiy markazlar bilan anʼanaviy aloqalaridan tashqari yangi imkoniyatlarga ega boʻldilar. Buyuk Britaniya, Fransiya, AQSh ilmiy markazlarida oʻzbekistonlik matematiklar asarlari muntazam chop etila boshladi.
1999-yilda Oʻzbekiston matematiklari jamiyati tashkil etildi (raisi — T. J. Joʻrayev), 1991-yildan „Oʻzbek matematika jurnali — Oʻzbekskiy matematicheskiy jurnal“, 2001-yildan oʻquvchilar uchun „Matematika, fizika va informatika“ jurnali nashr etila boshladi. Bugungi kunda (2001-yil) respublikada 70 dan ortiq fan doktori, 300 dan ortiq fan nomzodi faoliyat koʻrsatmoqda.
Adabiyot
Metodologiyasi: Puankare A., O nauke, M., 1990; Klayn M., Matematika. Utrata opredelyonnosti, M., 1984; Klayn M., Matematika. Poisk istini, M., 1988; Matematicheskoye modelirovaniye, M., 1979; M. tarixi, toʻplamlar, T. 2000; Froydental G., Matematika kak pedagogicheskaya zadacha, Chasti 1 i 2, M., 1982-83.
250px|thumb|right|Matematika goʻzalligi va keng miqyosining namunasi 250px|thumb|right|Fraktal — [[Mandelbrot to'plami (zn+1 = zn2 + c)]]
Matemátika (yunoncha „μάθημα“ — „bilim“, „μαθηματικός“ — „bilimni oʻrganish“) — sonlar, strukturalar, fazolar hamda oʻzgarishlarni tadqiq etuvchi fan. Avvalboshda matematika hisoblash, oʻlchash, shuningdek fizik jismlar tabiatini deduktiv oʻrganish uchun qoʻllanilgan.
Bundan tashqari matematika matematik bilimlarning samarali uzatilishi uchun rasmiy til taklif etadi. Shuning uchun matematika tabiiy fanlar, iqtisodiyot, modellashtirishda eng muhim vositalardan biridir.
Matematika, uslublarning absolyut aniqligi va natijalarning xatosizligi kabi oʻziga xos xususiyatlarga ega. Uning shu xususiyatlari boshqa barcha fanlardan yaqqol ajratib turadi.
Eng qadimgi matematikaga oid qoʻlyozmalar miloddan avvalgi VI-asrda Yunonistonda Yevklid tomonidan yozib qoldiralgan.
Keng jamoatchilikda doirasida elementar metemetikakadan foydalaniladi. Qaysiki, uning yozdamida sonlar ustida amallar, amaliy masalalar, oddiy tenglamalar va geometrik obyektlar oʻrganiladi. Fizika, kimyo, informatika, iqtisodiyot va xok. sohalarda odatda amaliy matemetika qoʻllaniladi. Sof matemetikaning oʻzi faqatgina mavhum abstrakt tushunchalarni oʻrganib, haqiqiy hayotda amalda mavjud emas. Sof matematikaning baʼzi bir yoʻnalishlari falsafa va mantiq chegaralari bilan chambarchas bogʻliq.
Matematikaning uslub va maqsadlari
Boshqa fanlarga nisbatan matematika, abstraktsiyaning eng yuqori oʻlchamdaligi va aniqligi bilan ajralib turadi. Uning bu xususiyati "fanlar podshoxi" deyilishiga sababdir. Matematik bilimlarning nihoyatda mantiqiyligi, inson ongining boshlangʻich aqli yetmasligini namoyish etadi. Matemetik isbotlash xossa va tasdiqlarni haqiqiyligini belgilovchi eng ishonchli uslubdir.
XX-XXI asr zamonaviy matematikasi uchun eng yuqori aniqlik darajasiga erishish bu masalani toʻliq umumiylashtirishdir. Agar koʻrilayotgan boshlangʻich masalalarga isbot talab qilinmasa (aksioma), unda umumiylashtirish yordamida isbotni keltirib chiqarish mumkin.
Tarixi
Matematikaning rivojlanishida oʻrta asrlardagi islom dunyosining alohida oʻz oʻrni bor. U yunon matematikasidan farq qilgan holda, nisbatan koʻproq amaliy xarakterga ega boʻlgan. Matematika asosan savdo-sotiq, kasb-hunar, qurilish, geografiya, astronomiya va astrologiya, mexanika, optika va xok. yoʻnalishlarida keng qoʻllanilgan.
Islom dunyosining madaniy markazi Bog'dod hisoblanib, Bayt al-Hikmaga turli millat olim va ulamolar yigʻilishgan.
Abu Abdulloh Muhammad ibn Musa al-Xorazmiy (arab محمد بن موسى الخوارزمي) — (taxminan 780-850 yillarda yashagan) — mashhur O'rta Osiyolik musulmon matematigi, astronomi, astrologi, geografi, hamda qomusiy olimidir. Ayrim manbalarga koʻra, u forsiy boʻlgan.
U, taxminan, 780-yilda Xorazmda (hozirgi Xivada, Oʻzbekiston) dunyoga kelgan va 850-yillarda vafot etgan. Al-Xorazmiy oʻz umrining aksariyatini Bogʻdoddagi Bayt al-Hikmada olim sifatida ishlab oʻtkazdi.
Uning Algebra asari chiziqli va kvadrat tenglama larning tizimli yechimi toʻgʻrisidagi birinchi kitobdir. Shu sababdan, u Diofant kabi "algebra fanining otasi" degan unvonga sazovor boʻldi. Uning hind raqamlari haqidagi Arifmetika asarining Lotin tiliga tarjimasi 12-asrda Gʻarb olamiga oʻnlik raqamlar tizimi haqidagi tushunchani olib kirdi. Al-Xorazmiy Batlimus ning „Joʻgʻrofiya“ asarini koʻrib chiqib, yangiladi va shuningdek, uning oʻzi ham astronomiya va astrologiyaga oid bir qancha asarlar yaratdi.
Matematikaning goʻzalligi
Koʻpchilik matematiklar oʻz sohasini estetik miqyosda yetakchi deb baholashadi. Haqiqatdan ham, koʻpchilik matematik isbotlar "nodir" hisoblanib, ularning natijalari esa "goʻzallik" dir. Ularga misol qilib qoʻyidagilarni keltirish mumkin: Tpanstsendent soni, Eyler tenglamasi (eiπ + 1 = 0) va xok.
Charleston (Illinois)
Charleston AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Coles County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
20182 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 22,5 km2. Shundan 20,7 km2 quruqlik, 1,8 km2 esa suv maydonidir.
Yupiter
Yupiter asosan vodorod va geliydan tashkil topan. Sayyoraning markazida kuchli bosim ostidagi, ogʻir elementlardan tashkil topgan yadrosi bor. Sayyoraning atmosferasi bir nechta chiziqlarga boʻlingan, bu ularning chegaralarida kuchli boʻronlarni hosil qiladi. Buning sezilarli natijasi — Katta Qizil Dogʻ, ulkan boʻron. U odamlarga XVII asrdan buyon maʼlum. Atmosfera ichiga chuqurlashib borgan sari bosim va harorat oshadi. Yupiter kuchli magnitosferaga ega.
Yupiterning hozirga qadar 80 ta yoʻldoshi aniqlangan. Uning eng katta 4 ta yoʻldoshi Galileo Galilei tomonidan 1610-yil aniqlangan. Yupiterning yoʻldoshi Ganimedning diametri Merkuriynikidan katta. Yevropaning ichki qatlamida okean aniqlangan, Io boʻlsa Quyosh sistemasidagi eng kuchli vulqonlari bilan mashhur.
Yupiter NASAning 8 ta sayyoralararo stansiyalari bilan kuzatilgan. Eng ahamiyatlilari „Pioner“ va „Voyager“, keyinchalik sayyoraga zond tushirgan „Galileo“ boʻlgan. Yupiterga borgan oxirgi apparat „Yangi Ufqlar“, hozir u Plutonga yoʻl olgan.
Fizik tasnifi
Yupiterning Quyoshdan oʻrtacha uzoqligi 5,204 astronomik birlik (778,6 million km) ga teng. Orbitasining ekssentrisiteti 0,0484. Orbita tekisligi va ekliptika orasidagi burchak G18. Quyosh atrofida siderik aylanish davri 4332,59 sutka (11,862 yil), orbita boʻylab oʻrtacha tezligi 13,01 km/s. Yerdan Quyoshga nisbatan qarama-qarshi turishi har 398,88 sutkada qaytariladi (sinodik davr), yaʼni bunday roʻpara turish vaziyati har gal avvalgisidan deyarli bir oy kech keladi. Bu vaqtda Yupiter koʻzga ancha ravshan (Venera va Marsdzm keyin) sayyora boʻlib koʻrinadi. Uning koʻrinma yulduz kattaligi — 1,2 dan 2,7 gacha oʻzgarib turadi. Yupiter teleskopda elliptik disk shaklida koʻrinadi. Koʻrinma diametri 32" dan 50" gacha oʻzgarib turadi. 17-asr boshida Yupiterni Galilei birinchi boʻlib oʻz teleskopida kuzatgan. Yupiterning haqiqiy ekvatorial diametri 143600 km boʻlib, Yer diametridan 11,26 marta katta. Uning qutbiy diametri boʻyicha bosiqligi 1/16 boʻlib, qutbiy diametri ekvatorial diametridan 1100 km ga qisqadir. Yupiterning sirti Yer sirtidan 122 marta, hajmi 1345 marta kattgg, yoʻddoshlarining harakatlariga asosan aniqdangan massasi Yernikidan 318,36 marta katta, yaʼni 191029g; lekin zichliga Yer zichligining 0,24 qismiga teng, yaʼni 1,33 g/sm³. Yupiter sathidagi ogʻirlik — tezlanishi Yerdagidan 2,51 marta katta, kritik tezlik, yaʼni ogʻirlik kuchi taʼsirini yengib chiqish tezligi 59,5 km/s. Teleskopda kuzatilganda Yupiter sirtida ekvator boʻylab qora belbogʻlar qoʻrinadi. Bu belbogʻlar vaqt oʻtishi bilan oʻzgarib turadi, bundan koʻrinayotgan hodisalar uning sirtida emas, balki atmosferasiga tegishli, degan xulosa kelib chiqadi. Yupiter gardishida bunday oʻzgarib turadigan belbogʻlardan tashqari deyarli doimiy, oʻzgarmaydigan detallar ham quzatiladi. Masalan, 1878-yilda kashf etilgan qizil dogʻ elliptik shaklda boʻlib, uning oʻlchami 13000x40000 km. 1974-yilda AQShning „Pioner11“ sayyoralararo avtomatik styasining 43000 km masofadan yuborgan maʼlumotlariga qaraganda qizil dogʻ hozir ham rivojlanib borayotgan ulkan atmosfera toʻfonidan iborat ekanligi maʼlum boʻldi. Bu dogʻ Yupiter atmosferadagi juda kuchli qoʻzgʻalish jarayoni boʻlib, gaz massasining aylanishi boʻlishi mumkin degan taxmin bor, ammo bu hodisaning sababi aniq emas. Qizil dogʻ baʼzi yillarda keskin qizil rangda, baʼzi yillarda oqish rangda boʻlib, yaxshi koʻrinmaydi, hatto butunlay koʻrinmay qolishi ham mumkin.
Atmosfera
Yupiterning zichligi boshqa gigant sayyoralardagiga nisbatan kam boʻlgani uchun u, asosan, vodorod va geliydan iborat boʻlishi mumkin, degan xulosa kelib chiqadi. Yupiter atmosferasi 60 % molekulyar vodorod, 36 % geliy, 3 % neon, 1 % ga yaqin ammiak va metandan tashkil topgan. Yupiter atmosferasidagi vodorod va geliyning oʻzaro nisbati Quyoshdagidek. Shuningdek, Yupiterning magnit qutblari Yer magnit qutblariga qarama-qarshi ekanligi va kuchli radiatsion belbogʻlar mavjud boʻlib, Yernikidan 10 marta kuchli, radiatsion belbogʻlarida elektronlar konsentratsiyasining 1000 marta ortiqligi tasdiqlandi. Harakatlanuvchi detallarini kuzatish natijasida Yupiterning oʻz oʻqi atrofida aylanishi aniqlangan. Yupiter ekvator tekisligining ekliptika tekisligiga ogʻmaligi 3° G boʻlib, unda yil fasllari yoʻq va har xil kenglamalarda aylanish davri turlicha. Yupiter Yerga nisbatan Quyosh energiyasini 27 marta kamroq oladi, shuning uchun Quyosh nuri tushgan va eng koʻp isiydigan hududlari sirtidagi temperatura — 100—150°. Shuning uchun Yupiterdagi bulutlar past trada kondensatsiyalangan ammiak kristallaridan iborat deb hisoblanadi. Yupiterning 17 ta yoʻldoshi boʻlib, eng yirik 4 tasini 1610-yilda Galilei ochgan. Ular Io, Yevropa, Ganimed va Kallisto boʻlib, kichik durbinda koʻrinadi. Ularning orbitalari deyarli aylanadan iborat va Yupiterning ekvator tekisligida yotadi. Daniyalik astronom Ole Rømer 1675-yilda Yupiter birinchi yoʻldoshining tutilishi (Yupiterning orqasiga oʻtishi)ni kuzatib, yorugʻlik tezligini oʻlchagan, 4 ta yoʻldoshning sirtidagi detallarni kuzatib, ularning oʻz oʻqi atrofida aylanish davri Yupiter atrofida aylanish davriga tengligini va ular doim Yupiterga bir tomoni bilan turishini aniqlagan. Yupiterning yoʻldoshlarida atmosfera topilmagan. 19—20-asrlarda Yupiterning yana 13 ta juda kichik yoʻldoshlari topildi (17 yoʻldosh 1999-yil kashf etilgan). Bulardan 8 13 va 17 yoʻldoshlarning sayyora atrofida teskari tomonga harakatlanishi aniqlangan. Yupiterni tadqiq etishda AQShning Yupiter yaqinidan uchib oʻtgan „Pioner 10“ (1973), „Pioner 11“ (1974), „Voyager 1“, „Voyager 2“ (1979) sayyoralararo avtomatik st-yalari va sayyoraning birinchi sunʼiy yoʻldoshi „Galileo“ (1995—2001) kemasining hissasi juda katta boʻddi. Bu kema yordamida Yupiterning juda shaffof va yupqa tashqi halqasi borligi aniqlandi.
Skype
Skype  — foydalanuvchilarga internet tarmogʻi uzra telefon qilishi imkonini beruvchi dastur. Xizmatning boshqa foydalanuvchilariga (komputerdan komputerga) qoʻngʻiroq qilish tekin, biroq oddiy telefon va uyali telefonlarga qoʻngʻiroq qilish uchun haq toʻlanadi. Shuningdek, skype qisqa xabar yoʻllash, fayllar almashinuvi va video konferensiya kabi xususiyatlarga ham ega.
2011-yil 10-mayida Microsoft shirkati Skypeʼni $8.5 milliardga sotib oldi. Bu Microsoftʼning eng yirik xaridi boʻldi.
Marigny (Saône-et-Loire)
Marigny Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Chalon-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
118 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 5,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 23,5 km2.
Imom al-Buxoriy masjidi
thumb|150px|Qorasuv shahridagi juma masjidi Imom al-Buxoriy masjidi – Qorasuv shahar markazida joylashgan jomʼe masjid.
Imomlari
Masjidning boshchisi, yaʼni masjid rahbari – Alouddin Mansur, bosh imom hatibi – Ibrohimjon domla.
Asos solinishi
Imom al-Buxoriy jom’e masjidi 1998-yili shayx Alouddin Mansur tashabbusi bilan bunyod etilgan. Masjidga oldingi holatida 1200 namozxon sigʻgan. 2006-yili masjid qayta taʼmirlangan va masjid oldiga ikki qavatli 4 ta katta xonadan iborat honaqohlar qurilgan hamda yangi 14 kishiga moʻljallangan tahoratxona va masjidning oʻng tarafiga 40 metrlik yangi minora barpo etilgan.
Joylashishi
Qirgʻiziston respublikasi Oʻsh viloyati Qorasuv shahrida joylashgan Minoraning ahamyati shundaki, u Qirgʻiziston hududi boʻyicha eng baland minora boʻlib hisoblanadi. Markaziy Osiyo boʻyicha ikkinchi oʻrinni egallaydi, birinchi oʻrinni esa Toshkent shahridagi markaziy masjid minorasi egallaydi. Uning balandligi 60 metrni tashkil etadi.
Qayta qurilishi
Masjid 2006-yili qayta taʼmirlangandan keyin, masjid umumiy 4000 kishini oʻz bagʻriga sigʻdiradigan boʻldi. Ayrim holatlarda, masalan, iyd-ul fitr hayiti kunlari masjidga 6000 ga yaqin kishi keladi va ular ilojsizlikdan masjid tashqarisida namoz oʻqishadi.
Pazos de Borbén
Pazos de Borbén Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Pontevedra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 50 km2. Aholisi — 3159 kishi (2010).
Jeu-Maloches
Jeu-Maloches Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre departamenti Châteauroux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
128 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,3 km2.
Keskich
Keskich (mashinasozlikda) — metall va metallmas zagotovkalarga ishlov beruvchi kesuvchi asbob. Kesuvchi qismi maʼlum geometrik shaklga ega boʻlgan kallak va stanokka mahkamlanadigan tanadan iborat. Kallagining shakliga koʻra, K. toʻgʻri, qayirma (egilgan) kallakli; tutqichining shakliga koʻra, toʻgʻri toʻrtburchakli, kvadrat, doiraviy; kallakni tanaga tutashtirilishi boʻyicha yaxlit, payvand kallakli, kavsharlangan plastinkali va b. turlarga boʻlinadi. K.lar ishlov berish turiga qarab oʻtuvchi, qirqib oluvchi, yoʻnib kengaytiruvchi, kesib tushiruvchi, rezba ochuvchi, ariqcha yoʻnuvchi va b.ga boʻlinadi. K.ning yana xomaki ishlash (shilish), toza ishlash, yupqa yoʻnish, silliqlovchi turlari; chapaqay (zagotovka oʻngdan chapga tomon yoʻnaladi), oʻnaqay (chapdan oʻngga tomon) turlari bor. K.ning kallagi asbobsozlik, tezkesar poʻlatlar, volfram va titan karbitlari asosidagi qattiq qotishmalar, sintetik olmoslar, mineral-keramik materiallardan; tanasi esa konstruksion poʻlatlardan tayyorlanadi. K. tokarlik stanoklari, boshqa stanoklar yoki maxsus stanoklarga oʻrnatib ishlatiladi.
Waldbrunn (Odenwald)
Waldbrunn (Odenwald) Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Neckar-Odenwald-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 44,33 km2. Aholisi — 4823 kishi (2010).
Hududi
Waldbrunnning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Golden Brooks
Golden Brooks - amerikalik aktrisa. U o'z faoliyatini Showtime komediya seriyasida, Linc's (1998 – 2000)da bosh rolni o'ynashdan boshlagan va keyinchalik Timecode (2000) va Impostor (2001) filmlarida suratga tushgan.
2000-yildan 2008-yilgacha Bruks UPN / The CW komediya serialidagi Qiz do'stlarida Mayya Uilks rolini o'ynadi va buning uchun u Komediya seriyasidagi eng yaxshi aktrisa uchun ikkita NAACP Image mukofotini oldi. Shuningdek, u "Motivlar" (2004), "Go'zallik do'koni" (2005), "Yangi narsa" (2006) va "Eng qorong'u aqllar" (2018) filmlarida suratga tushgan. 2019-yilda u TNT cheklangan drama seriyasidagi "Men tunman" filmidagi ijrosi uchun tanqidchilarning olqishiga sazovor bo'ldi.
Yoshligi
Bruks 1970-yil 1-dekabrda Kaliforniya shtatining San-Fransisko shahrida tug'ilgan. Klassik tarzda tayyorlangan raqqosa, u balet, jazz va zamonaviy raqsni o'rgangan va dars bergan. U adabiyot va sotsiologiya bo'yicha o'qigan va UC Berkeley bitiruvchisi bo'lib, u yerda teatrda voyaga etmagan bola bilan ozchiliklarning ommaviy axborot vositalari vakili bo'lgan. Sara Lourens kollejida magistrlik darajasini oldi.
Karyerasi
O'zining dastlabki faoliyatida Bruks Rodney teatr kompaniyasida faol ishlagan. Televizorda u "Pit va Pitning sarguzashtlari", " Va'da qilingan yer ", "Link " va "Jeymi Foks shousi" filmlarida Jeymi Fancy bilan adashtirgan Nensi ismli qiz sifatida paydo bo'ldi. Bruks shuningdek, Do'zax oshxonasi, Timecode va Impostor kabi bir qator filmlarda paydo bo'lgan. 1998-yildan 2000-yilgacha u Pam Grier bilan birga Showtime komediya seriyasida, Linc'sda rol o'ynadi.
Bruks 2000-yildan 2000-yilgacha Tracee Ellis Ross, Persia White va Jill Mari Jones bilan birga rol oʻynagan “CW Girlfriends” sitcomida Joanning sobiq oʻtkir kotibi va hozirda mashhur muallif Mayya Uilks obrazi bilan mashhur. 2001-yilda u Moesha epizodida Mayya Uilksni tasvirlab berdi. Bruks shuningdek, 2006-yilda "Hustle & Dough" deb nomlangan epizodni boshqargan va 2007-yilda mehmon yulduzi Erykah Badu ishtirok etgan "Snap Back" nomli epizodni yozgan. Mayya qahramoni boshqa qahramonlar Joan, Toni va Lindan bir necha yosh kichik bo'lib tasvirlangan, ammo aslida Bruks to'rtta aktyorning eng kattasi hisoblanadi. "Qiz do'stlari" filmidagi ijrosi uchun Bruks 2004-yilda Komediya serialidagi eng yaxshi ikkinchi darajali aktrisa uchun BET mukofotini, shuningdek, 2003 va 2008 yillarda komediya serialidagi eng yaxshi aktrisa uchun NAACP Image mukofotiga ikkita nominatsiyani oldi.
Shaxsiy hayoti
Bruksning DB Vudsayddan 2009-yilda tug'ilgan qizi bor.
Steuerberg
Steuerberg Avstriyaning Karintiya yerida joylashgan kommunadir. Feldkirchen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 32.77 km2. 1712 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Sam J. Jones
Samuel Gerald Jones (1954-yilda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Qoʻrgʻontepa (maʼnolari)
Qoʻrgʻontepa:
Pe Ell
Pe Ell AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Lewis County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
686 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,5 km2. Shundan 1,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 183 m balandlikda joylashgan.
NGC 1501
NGC 1501 Camelopardalis yulduz turkumidagi PN (sayyoraviy tumanlik) tipli sayyoraviy tumanlikdir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
274301 Vikipediya
2008-yilning 25-avgust kuni ukrainalik astronomlar tomonidan kashf etilgan 274301 sonli asteroid „Vikipediya“ sharafiga nomlandi. Bu haqdagi qayd „Kichik sayyoralar sirkulyari“ ga 27-yanvar kuni kiritilgan (467-sahifa).
274301 sonli asteroid Ukrainaning Jitomir viloyatida joylashgan Andrushev astronomik observatoriyasida kashf etilgan edi. Fazoviy jism Quyosh atrofida taxminan 2,3 astronomik birlik masofada (taxminan 344 million kilometr) aylanadi, bitta toʻliq aylanib chiqishi uchun esa 3,68 yil kerak boʻladi.
Asteroidga nom berilgani toʻgʻrisidagi qaydnomada „Vikipediya“ ochiq onlayn-ensiklopediya ekanligi, undagi maʼlumotlar jamoaviy tarzda butun dunyodagi mualliflar tomonidan toʻldirib borilishi yozilgan.
Asteroidni „Vikipediya“ sharafiga nomlash taklifi „Vikimedia Ukraina“ jamoat tashkiloti boshqaruvi aʼzosi Andrey Maxukidan chiqqan. Vikipediya asteroidining nimadan tashkil topgani tugal aniq emas, biroq, taxminlarga koʻra bu metall va toshlardan tarkib topgan asteroiddir.
Cisterna d'Asti
Cisterna d'Asti Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Asti provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11 km2. 1270 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Schwarzburg
Schwarzburg Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Заальфельд-Рудольштадт tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,63 km2. 542 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Kesma koshin
Kesma koshin, koshin burish — yigʻma bezak naqsh; kesib, egovlab tayyorlangan rang-barang koshin parchalarini terib turlicha mujassamotli naqshlar hosil qilinadi.
Schwarzburg
Hududi
Schwarzburgning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Qoʻrgʻon
Qoʻrgʻon:
1) qum, tuproqdan hosil qilingan sunʼiy tepa. Q., koʻpincha aylana, oval, toʻgʻri toʻrtburchak, kvad-rat tarhli, atrofi devor bilan oʻralib, ichini qum, tuproq, shagʻal bilan toʻldirib sunʼiy hosil qilingan. Q.lar uzoq oʻtmishda mudofaa maqsadlari uchun xizmat qilgan. Oʻzbekiston hududidagi Tepaqoʻrgʻon, Chimqoʻrgʻon, Qumqoʻrgʻon, Tuproqqoʻrgʻon, Gʻishtqoʻrgʻon kabi qishloq nomlari shundan;
IC 3439
IC 3439 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Qoʻrgʻon
2) oʻrta asrlarda qalin va baland mudofaa devori bilan oʻrab qurilgan, asosan, bir darvozali shahar qalʼa. Tabiiy tepaliklarda, baʼ-zan baland supa ishlanib ustida bunyod etilgan;
3) baland devor bilan oʻralgan hovli, atrofi koʻpincha ekinzorlardan iborat boʻlgan; thumb|Mozorqoʻrgʻon 4) [[Mozorqoʻrgʻon]] - qad. qabriston turi (mozorqoʻrgʻon), Jan.-Sharqiy Osiyoda jasadni quydirish rasm boʻlgan xalqlarda marhumning xoki ustiga tulroq tashlangan, shu tarzda tuproq tashla-naverib, q. hosil boʻlgan. Amerika, Yev-ropa, Shimoliy Osiyoda yogʻoch, tosh, loy-tuproqdan maxsus inshootlar qurib dafn etiladigan joylar tayyorlangan, bu inshootlar ustiga tuproq yotqizilgan, goh gumbaz bilan yopilgan. Q.larning balandligi 3–6 m, diametri 3— 4m Oʻzbekistonning Namangan viloyatidagi 1—5-alarga mansub Goʻrimiron qoʻrgʻoni (balandligi 1–2 m, diametri 4–6 m)da marhumlar sopol idishlar, temir qurollar bilan dafn etilgan. Bunday qoʻrgonlar Toʻytepa, Chirchiq, Samarqand viloyatidan hamda Lavandak qabristonidan topilgan.
Granieu
Granieu Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti La Tour-du-Pin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
258 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 67,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,8 km2. Dengiz sathidan 214 – 311 m balandlikda joylashgan.
Tezoyuca
Tezoyuca Meksikaning Mexiko shtatida joylashgan kommunadir. Munitcipality 10,9 km² maydonni egallaydi.
IC 4972
IC 4972 Pavo yulduz turkumidagi Sbc (ixcham choʻziq spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Qoʻrgʻon dostonchilik maktabi
Qoʻrgʻon dostonchilik maktabi — oʻzbek folklorshunosligida baxshilik sanʼati markazlaridan.
Qoʻrgʻon dostonchilik maktabiga mansub baxshilar Mangʻishtov, Nurota togʻi, Oqtov etaklarida, Miyonqolga qadar choʻzilgan keng hududda yashaganlar. Ularning koʻpchiligi Qoʻrgʻon qishlogʻida tarbiya topgan. Ergash Jumanbulbul oʻgʻlining ota-bobolari asos solgan bu maktab 17—20-asrlarda yashagan Yodgor Us t a Qoʻlay oʻgʻli, Us t a La-fas Yodgor oʻgʻli, Tilla kampir, Mulla Tosh Usta Lafas oʻgʻli, Mulla Xolmurod Mulla Tosh oʻgʻli, Jolmon baxshi, Sulton kampir, Qulsamad baxshi, Jumanbulbul, Jossoq Mulla Xolmurod oʻgʻli, Yorlaqab baxshi, Ergash Jumanbulbul oʻgʻli, Darvesh baxshi, Poʻlkan shoir, Ollomurod baxshi, Egamberdi Ollomurod oʻgʻli, Us t a Xolqul, Ab-dumurod Berdixol oʻgʻli, Qurbonqul baxshi, Mardi shoir, Rahmatulla Yusuf oʻgʻli kabi oʻnlab dostonchilarni birlashtirgan. Bu baxshilar koʻproq ishqiy dostonlar kuylashgan. Oʻziga xos chuqur lirizm, chiroyli tasvirlar, noziklik va jimjimadorlik Qoʻrgʻon dostonchilik maktabim. uslubining asosiy belgilaridir. Bu hol Qoʻrgʻon dostonchilik maktabim.ning koʻproq yozma adabiyotdan anʼanalariga uygʻunlashib borganligini koʻrsatadi.
Jackson (Kentucky)
Jackson AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Breathitt okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2490 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 361,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,1 km2. Shundan 6,9 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 236 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Jackson manzarasi.
Kedek (Kemah)
Kedek — Turkiyaning Erzinjon viloyati Kemah tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda shodiyan qabilasiga mansub kurdlar istiqomat qiladi va 2022 yilda 36 kishi istiqomat qilgan.
G‘avururdu qishlog‘i qishloqqa tutashgan.
Richard Kind
thumb|Kind, [[2010]] Richard Kind (1956-yilda tugʻilgan) aktyor, komik va musiqachidir.
Chatsworth (Illinois)
Chatsworth AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Livingston County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1200 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Marizy
Marizy Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Charolles tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
453 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 31,7 km2.
La Berthenoux
La Berthenoux Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre departamenti La Châtre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
492 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 38,9 km2.
Kiefer Sutherland
thumb|Sutherland, [[2009]] Kiefer Sutherland (1966-yilda tugʻilgan) aktyor, komik va musiqachidir.
Eddie Izzard
thumb|Izzard, [[2008]] Eddie Izzard (1962-yilda tugʻilgan) aktyor, komik va musiqachidir.
Zwingenberg (Baden)
Zwingenberg (Baden) Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Neckar-Odenwald-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,70 km2. Aholisi — 679 kishi (2010).
Hududi
Zwingenbergning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Janeane Garofalo
thumb|Garofalo, [[2003]] Janeane Garofalo (1964-yilda tugʻilgan) aktyor, komik va musiqachidir.
Kesma va interval
Kesma va interval - asosiy geometrik shakllardan biri. Toʻgʻri chiziqning A va V nuqtalari orasidagi va shu nuqtalarni qoʻshib hisoblagandagi qismi kesma deyiladi. Kesma [A, V] koʻrinishda belgilanadi. A va V nuqtalar uning uchlari deyiladi. Kesmaning uchlari orasida yotuvchi ixtiyoriy nuqta uning ichki nuqtasi deyiladi. Kesmaning uzunligi uning uchlari orasidagi masofaga teng va A, V kabi belgilanadi.
Agar koʻrilayotgan toʻgʻri chiziq haqiqiy sonlar oʻqidan iborat boʻlsa hamda uning A va V nuqtalariga a va b haqiqiy sonlar mos kelsa (a<b), u holda a <x< b tengsizliklarni qanoatlantiruvchi barcha haqiqiy x sonlar toʻplami boʻladi va u [a, b] kabi belgilanadi. a<x<b tengsizliklarni qanoatlantiruvchi barcha x sonlar toʻplami interval deyiladi [a, ] yoki (a, b) kabi belgilanadi. K. va I.ning uzunligi -a soniga teng. Barcha hakiqiy sonlar oʻqi cheksiz interval [-<*>, +~] yoki (-°°, +°°) kabi belgilanadi. (-<", a) va (, +<*>) cheksiz intervallar nurdan iborat boʻladi.
IC 3440
IC 3440 Sunbula yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Yasar Guler
Yashar Guler (1954-yil 18-sentabrda tugʻilgan; Ardaxon) turk askari. Hozirgi TSK shtab boshligʻi.
Hayoti va harbiy martaba
1954-yil 18-sentabrda Ardaxonda Bayburtlik oilasida tugʻilgan.
1971-yilda Kuleli harbiy litseyini, 1974-yili Turkiya harbiy akademiyasini aloqa leytenanti unvoni bilan, 1975-yilda jangovar maktab va oʻquv markazini tamomlagan. 1984-yilgacha quruqlik qo‘shinlari qo‘mondonligining jangovar bo‘linmalarida vzvod va rota komandiri lavozimlarida xizmat qilgan. 1986-yilda Harbiy akademiyani tamomlab, shtab-ofitseri bo‘ldi. Shtab xodimi sifatida turli shtab-kvartiralarda reja boshlig‘i va filial boshlig‘i bo‘lib ishlagan. Silopidagi ichki xavfsizlik bataloni qo‘mondonligi, piyoda shtab boshlig‘i o‘rinbosari polkovnik Hulusi Akar, Bosniya-Gersegovina Turk ishchi guruhi qo‘mondoni, Bosh vazirlik Harbiy maslahat boshqarmasi loyiha xodimi, NATO janubiy mintaqaviy qo‘mondonligi (Nepal/Italiya) aloqa bo‘limi boshlig‘i o‘rinbosari Tinchlik mashgʻulotlari uchun Markaziy qoʻmondonlik va Bosh shtab mashqlari boʻlimi boshligʻi lavozimlarida ishlagan.
Peaceful Valley
Peaceful Valley AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Whatcom County okrugi tarkibiga kiradi.
Yasar Guler
Hayoti va harbiy martaba
2009-yilda general-leytenant u tegishli ravishda xaritaning umumiy qoʻmondonligi unvoni darajasiga koʻtarildi, Korpusda u qoʻmondonlik va Bosh shtab razvedkasi boshligʻi boʻlib ishlagan. U oʻz vaqtida Roboski qirgʻin aʼzosi sifatida PKK terror tashkiloti tomonidan oʻldirilganda, u Bosh shtab razvedka rahbari edi.[3]
Vasvar
Vasvar (Eisenburg, Lotincha: sobiq) — Vengriyaning Vas okrugida joylashgan shaharcha.
Peaceful Valley
Geografiyasi
Maydoni — 44 km2. Shundan 43,9 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir.
Vasvar
Tarixi
left|thumb|109x109px| —Vasvar 1907-yilda Vengriya Qirolligi Usmonlilar Markaziy Yevropaning katta qismini egallab olgan boʻlsalar ham, Balaton koʻlining shimolidagi mintaqa Vengriya Qirolligida(1538 −1867) qoldi(Balaton va Drava oʻrtasidagi kapitanlik). Shahar 1850-yilga qadar EISENBURG komitetining markazi edi. 1918-yilgacha VASVÁR Avstriya monarxiyasi tarkibiga kirdi, Vengriya viloyati, 1867-yilda Vengriya Qirolligida murosaga kelganidan keyin Transleytaniyada.
Ikkinchi Jahon urushi paytida Vasvar 1945-yil 31-martda Ukraina fronti Sovet qoʻshinlari tomonidan Nagykanizsa-Koʻrmend hujumi paytida qoʻlga olindi.
Ait Ishoq
Ait Ishoq (آيت إسحاق) — Marokashning Beni Mellal-Khenifra, Khenifra viloyatida joylashgan shaharcha boʻlib, Marokashning markazidagi Berber qishlogʻi hisoblanadi. Ait Ishoq Khenifra provinsiyasiga tegishli boʻlib, poytaxtdan 25 km janubda joylashgan. Uning tarkibiga 19 ta shahar atrofida joylashgan Ait Ishoq markazi kiradi. 36,652 kishi (2021-yildagi statistik maʼlumotlariga koʻra). Bu shahar hijriy XI asr o‘rtalarida Marokashda joylashgan eng qadimgi mintaqa, Daliya amirligining poytaxti edi. U Muhammad al-Haj ad-Dulay tomonidan asos solingan boʻlib, uni 1048 hijriy 16 rabi’ul-avval yakshanba kuni — 1638-yil 28-iyulda qurishni boshlagan. Oʻsha paytda u bu nom bilan atalmagan, balki „Zaviya al-Daliya“ deb nomlangan va u hijriy 1079-milodiy 1668-yillarda Sulton al-Mavlo ar-Rashid tomonidan bosib olinib vayron qilinmaguncha, bu nom bilan saqlanib qolgan. Shundan soʻng vayronaga aylanib, u yerda vayronalar boʻlib qoldi. Natijada, Xudovand bu shaharning yahudiylarini u yerda iqtisodiy faoliyatni faollashtirish uchun Fez shahriga koʻchirib, ular uchun Ibn Danan sinagogasini qurdi.
Jim Belushi
thumb|Belushi, [[2007]] Jim Belushi (1954-yilda tugʻilgan) aktyor, komik va musiqachidir.
IC 4973
IC 4973 Pavo yulduz turkumidagi S? (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Gümüştarla, Erzincan
Gümüştarla — Turkiyaning Erzinjon viloyatining Erzinjon tumaniga qarashli qishloq.
Ailoche
Ailoche Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Biella provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10 km2. 326 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Achern
Achern Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Ortenaukreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 65,24 km2. Aholisi — 25014 kishi (2010).
Hududi
Achernning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 1502
NGC 1502 Camelopardalis yulduz turkumidagi II3p tipli ochiq klasterdir.
Barcha yo'llar falsafaga olib boradi
2016 yil fevral oyida bu Vikipediyadagi barcha maqolalarning 97% ga toʻgʻri keldi, 2011-yilda bu koʻrsatkich 94,52% edi. Qolgan maqolalar chiquvchi wiki havolalari boʻlmagan maqolaga, mavjud boʻlmagan sahifalarga yoki halqada qolib ketishga olib keladi. Rus tilidagi Vikipediyada bu foiz pastroq. right|thumb|300x300px| Tasodifiy maqoladan falsafaga tasvirlangan yo'nalish bo'ylab harakatlanadigan [[Python skripti.]] [[Fayl:Getting_to_Philosophy_graph_of_Wikipedia_articles_by_Pine.png|right|thumb|300x300px| Grafik http://www.xefer.com/wikipedia vositasi yordamida yaratilgan (taxminan 2015 yil, aprel oyida).]] Bu fenomenning bir necha tushunchalari mavjud. Eng keng ko'p tarqalgan tushuncha, Vikipediya sahifalari "klassifikatsion tizim" boyicha yuqoriga ko'tarilishiga oid, ya'ni kichikroq tushunchalardan kengroq tushunchalarga yo'l yo'q. Vikipediya Preambulida mavjud bo'lgan taqrizga muvofiq, maqolalarni mavjud bo'lgan mavzuni aniqlash orqali boshlash tavsiya etiladi. Bu usul natijasida, maqola birinchi gap odatda aniqlanish so'ziga, "nima uchun [mavzu]?" savolining to'g'ri javobi sifatida, shuningdek, umumiy tushunchaga asoslanish orqali bo'ladi.
NGC 1502
Ushbu obyektni William Herschel 1787-yilda kashf etgan.
Barcha yo'llar falsafaga olib boradi
Usulning qisqacha tavsifi
Keyingi zanjir quyidagilardan iborat:
NGC 1502
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Barcha yo'llar falsafaga olib boradi
Usulning qisqacha tavsifi
Matematik Xanna Fry bu usulni 2016-yilda BBCning " Ma'lumotlar quvonchi " hujjatli filmining "Marmelad", "paypoq" va "Bir yo'nalish" bo'limlarida namoyish etdi.
Jordan Belfort
thumb|288x288px| Jordan Ross Belfort (Jordan Ross Belfort,  1962 yili 9 iyul kunida Bronks, Nyu-York, AQSH da tug'ilgan) amerikalik yozuvchi, kouch-motivator va sobiq broker.Qimmatli qog'ozlar bozori va arzon aksiya lar tashkilotlari bilan qilgan manipulyatsiyalari uchun firibgarlikda aybdor deb topilib, 22 oyga qamalgan
Barcha yo'llar falsafaga olib boradi
Kelib chiqishi
Bu hodisa kamida 2008 yilning 26 mayidan beri ma'lum bo'lib, ushbu sahifaning oldingi versiyasi foydalanuvchi J.Mark tomonidan yaratilgan. Ikki kundan so'ng, u Vikipediya haftalik podkastining 50-qismida tilga olingan, bu uning ommada birinchi tilga olinishi bo'lgan.
Eslatmalar
<references group="" responsive="1">
Grenay (Isère)
Grenay Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Vienne tumani tarkibiga kiradi.
Jordan Belfort
Yoshlik davri
Belfort Bronksda yahudiy oilasida tug‘ilgan. Uning ota-onasi Maks va Liya Belfort hisobchi bo'lgan; keyinchalik onasi advokat bo'ldi. Jordan Belfort Kvinsning Baysayd shahrida o'sgan. Vashingtondagi Amerika universitetini biologiya fakultetini tamomlagan. U, shuningdek, qisqa muddat Baltimor stomatologik jarrohlik kollejida tahsil oldi. Dekan stomatologiyaning " oltin davri " tugaganini va bu yer endi osonlik bilan ko'p pul topish mumkin bo'lgan joy emasligini e'lon qilganidan keyin Belfort kollejni tashlab ketdi.
Grenay (Isère)
Aholisi
1196 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 166,1 nafar kishi.
Jordan Belfort
Karyera
Belfort faoliyatini L.F.Rotshildda broker sifatida boshlagan.
Grenay (Isère)
Geografiyasi
Maydoni — 7,2 km2. Dengiz sathidan 220 – 321 m balandlikda joylashgan.
Jordan Belfort
Karyera
1990-yillarda u Stratton Oakmont brokerlik firmasiga asos solib, arzon aksiya larni telefon orqali sotadi va investorlarni soxta bitimlar tuzishga undadi. Bu yillar davomida Belfort bema'ni hayot kechirdi, ko'plab ziyofatlarga berilib ketdi, shuningdek, metakvalonga odatlanib qoldi. Stratton Oakmont 1000 dan ortiq xodimga va bir milliard dollardan ortiq moliyaviy operatsiyalarga, shu jumladan Stiven Medden poyabzal kompaniyasining IPOsiga ega edi. <small class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)  "Stiven Madden poyabzallari". 1990-yillar oxirida firmaning mashhurlikga erishishi ortidan  huquqni muhofaza qilish organlarining nishoniga aylandi 2000- yilda suratga olingan “Qozonxona” va 2013-yilda suratga olingan “Uoll-strit boʻrisi” filmlarini ilhomlantirgan boʻlib, ularning har ikkalasi ham katta ommani hayratda qoldirdi.
Porven
Porven — Qishloq Panjakent tumani jamoa Voro' qishlogʻi dagi. Rojdan shahar markaziga 47 km.
Jordan Belfort
Karyera
Alabama qimmatli qog'ozlar bo'yicha komissari Jozef Borg Stratton Oakmontni tekshirish uchun guruh tuzdi, uning idorasi firma brokerlari ustidan shikoyatlar bilan to'lib ketdi.