cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abayshunoslik
Abayshunoslik (Абайтану) — qozoq adabiyotshunoslik ilmining tarmogʻi. Abayshunoslik Abay Qoʻnanboyevning umri bilan ijodiy saʼnati, filosofiyasi, ijtimoiy, estetika koʻz qarashlari, qozoq poeziyasidagi sheʼr tarmogʻin, shoirlik tilni rivojlantirishga hissasi, musiqiy merosi haqida har xil izlanish mehnatlarin oʻz ichiga oladi. Abayning umri bilan ijodiy merosin izlanish haqiqiy maʼnoda Alixan Bukeyxanov, Ahmet Baytursinuli, Mirjaqip Dulatuli maqolalaridan boshlandi deb aytishga boʻladi.
Boshlanishi
Ahmet Baytursinuli 1913-yili „Qazaq“ gazetasuda chop etilgan „Abay — qozoqning bosh shoiri“ nomli maqolasida „Undan ortiq oldingi-soʻngi zamonda qozoq farzandida biz biladigan shoir boʻlgan yoʻq“ — deb Abayni juda yuqori taʼriflagan.
Abay ijodini yigʻib, qogʻozga yozib, tartiblab nashriyotga tayyorlash ishi shoir vafot boʻlgan soʻng koʻp oʻtmay qoʻlga olinganin isbotlaydigan aniq maʼlumotlar yetarli. Chop etilishiga bir qancha yil oldin tartibga solinib, 1909-yil Sankt-Peterburgda chop etilgan Abay sheʼrlarining toʻplamida shoirning yuz qirqta sheʼri (tarjima sheʼrlarin qoʻshib olganda) bilan „Eskendir“, „Masgʻut“ poemalari chop etilgani, yaʼni shu kunga belgili poeziya asarlarining koʻzga koʻringanlari toʻliq oʻz ichiga oladi.
Bu ilk toʻplamni tayyorlagan, chop etib chiqargan Kakitay Isqaquli bilan Abayning oʻgʻli Turagʻul edi. Abayning toʻplami, birinchi manbalar sifatida shu 1909-yil chop etilgan Abay asarlarining ilk toʻplamin, unga kirgan Kakitay yozgan shoirning ilk hayotini aytishga boʻladi. Abayning koʻzi ochiqligida chop etilgan asarlari ozgina ekanligi va shoirning oʻz qoʻlyozmalari saqlanmay, asarlari butunlay Murseyit Bikeulining qoʻlyozmalri orqali yetgani hisobga olinsa, bu ilk toʻplamning maʼnosi zoʻr ekanligi aniq. Boshqa toʻplamlarning hajmi oz, ularni Murseyit qoʻlyozmasida yoʻq sheʼrlarning oʻrni koʻp toʻltirilmagan. Shuningdek, ular qoʻshimcha manbalar sifatida eʼtirof etilishi oʻrinli.
Va keyingi toʻplamlarni aytganda, bir guruh oldin chop etilmagan yangi qoʻshiqlari 1916-yil Orenburgda Samat Abishuli bostirgan „Abay termasi“ nomli kitob ham chop etildi. 1922-yil Toshkentda, Qozonda chop etilgan toʻplamlar oldin bosmadan chiqqan asarlarni oʻz ichiga oladi. Toshkentda chiqqan toʻplamga tanqidiy fikr sifatida Ilyas Jansugirov 1923-yil „Tilshi“ gazetasida „Abay kitobi“ nomli maqola yozib, koʻp xato bosilgan soʻzlarni qanday toʻgʻirlab oʻqish kerak ekanligini ishonarli isbotladi.
Shoirning koʻzi ochiqligida 1903-yil Sankt-Peterburgda Bukeyxanov bergan maʻlumotlar boʻyicha bosilgan "Rossiya. Bizning Vatanimizning geografiyalik tavsifi" nomli koʻptomli toʻplamning 18-kitobida A.Sidelnikov yozgan maqolada: "Abay - qozoq adabiyotidagi yangi yoʻnalishning vakili" degan baho berilganligini koʻramiz. Abay asarlari shaxsiy kitob boʻlib bosilgancha xalq oʻrtasida qoʻl yozma turida va ogʻzaki tarqalgan. Baytursunov shoir qoʻshiqlari bilan 1903-yil qoʻl yozma orqali tanishganligini aytadi. 1914-yil Moskvada nashr etilgan “Vostochniy sbornik” kitobida Abay hayoti va ijodiga oid ma’lumotlar, bir qancha she’rlarining mazmuni rus tilida berilgan. 1914-yil Dmitriy Lvovich Sankt-Peterburgda chop etilgan “Po kiirgizskoy stepi” kitobida “Tatyana maktubi” mamlakatda kuylanayotganini qayd etadi.
20-yillarda va undan keyingi yillarda Abay she’rlari haqida ko‘p bahs-munozaralar bo‘lgan. Bu borada Baytursinovning “Qozoqning bosh shoiri” 1913 y. Uning e’lon qilingan maqolasida Abayga bergan bahosi, ulug‘ shoirning qozoq adabiyoti tarixida tutgan o‘rnini aniqlashi, uning badiiy betakrorligi, yuksak mahoratini e’tirof etishi o‘ziga xos uzoqni ko‘ra bilish, tajribalilik, she’riy ta’sirchanlik va nafosat namunasi desak arziydi. she’riyat qadrini chuqur anglay oladi. N.Bukeyxonov, Baytursinov, Dulatov bilan birga Abay ijodi haqida katta-kichik maqolalar yozib, shoir she’rlarini ommaga tanitgan. Ramazonov, G.Sag'di, I.Mustambayuli va N.N.Beloslyudov va boshqalar.
Aynan 1933-yilda Abay ijodiga tizimli va izchil to‘g‘ri yondashuv yana shakllana boshladi. Muxtor Omarxonuli Avezov tomonidan nashr etilgan to‘plamdan (Bu yerda shoirning tarjimai holi Auezov tomonidan yozilgan) va 1934-yil. Buni Ilyas Jansugirov, Ahmad Jubanov kabi taniqli adabiyot va fan arboblarining maqolalaridan ham bilish mumkin. Avezov Abayshunoslikni mustaqil fan sohasi darajasiga ko‘tardi. U “Abay yo‘li” dostoni bilan ulug‘ shoir va ma’rifatparvarning ulkan shaxsiyatini jahon kitobxonlariga ma’lum bo‘lgan adabiy obrazga olib kirdi, u ham fanda shunday murakkab asar yaratdi. Uning Abay haqidagi izlanishlari bu fanning mustahkam poydevoridir. 1933–57 va 1920-1986-yillarda shoir asarlarini nashr etish, ilmiy nashrini yaratishda katta mehnat qildi. Bu nashrlar shoirning 1909-yilgi to‘plami va Murseyit qo‘lyozmalari asosida amalga oshirilgan. Ayniqsa, 1957-yilda. Auezov rahbarligida va bevosita ishtirokida tayyorlangan “Yilm” nashriyotida chop etilgan ikki jildlik Abay asarlarining to‘liq to‘plami abayshunoslik fanida katta muvaffaqiyat bo‘lganini ta’kidlash lozim. Avezov uzoq yillar izlandi, turli ma’lumotlarni o‘rgandi, ularni tizimga soldi va Abayning ilmiy biografiyasini yozdi.
XX asrning 40-60-yillarida Abay hayoti va ijodini oʻrganish keng koʻlamda olib borilib, yangi bosqichga koʻtarildi. Abayning ijtimoiy, estetik, falsafiy qarashlari, psixologik-pedagogik qarashlari, she’riy tili, kompozitsion san’ati, tarjimalarini chuqur o‘rganuvchi asarlar chop etildi. Ular orasida S. Muqonov, K. Jumaliev, B. Kenjebaev, M.S. Silchenko, K. Muqamedxonov, Y. Duysenboev, T. Tojiboyev, B.G. Erzakovich, X. Suyinshaliev kabi olimlarning asarlari bor.
Abay markazlari
Abay markazlari Vyetnamning Xanoy Milliy pedogogika universitetida va Xitoy Xalq Respublikasining Gʻulja shahridagi Ili pedogogika universitetida ishlaydi.
Faringit
Faringit (yun. pharynx — halqum va itis — yalligʻlanish) — halqum (yutqin) shilliq pardasining yalligʻlanishi. F. kechishiga qarab oʻtkir va surunkali boʻladi. Oʻtkir respirator kasalliklar, gripp va boshqa infeksion kasalliklar oqibatida roʻy beradi. Halqum shilliq pardasiga bevosita taʼsir etadigan omillar (sovuq havoda gaplashish, nafas olish, juda issiq yoki sovuq ovqatlar isteʼmol qilish, spirtli ichimliklar ichish, chang havodan, gazlar bugʻidan nafas olish va boshqalar) ham F.ga sabab boʻlishi mumkin. Oʻtkir F.da halqum qurib, qichishadi, tupuk yutganda, ayniqsa, „quruq yutinganda“ ogʻriq paydo boʻladi, gavda temperaturasi normal turadi, baʼzan bir oz koʻtariladi. Kasallikning oldi olinmasa, surunkali shaklga oʻtishi mumkin. Surunkali F.da xdlqumda shilimshiq ajralma toʻplanadi, bemor koʻpincha yoʻtalib, balgʻam tashlaydi; yoʻtalganda baʼzan koʻngli aynib, qayt qilishi mumkin. Burun, murtak va chirigan tishlarning yiringli yalligʻlanishi, surunkali tumov, organizmda moddalar almashinuvining buzilishi kasalliklari natijasida surunkali F. paydo boʻladi. Havo quruqligi, traning keskin oʻzgarishi, chang va gazli muhit kabi zararli omillar xam F. sababchisidir. Kasallikni keltirib chiqargan omillar oʻz vaqtida yoʻqotilmasa, u surunkali tuye olib, halqum shilliq pardasining atrofiyasiga olib keladi. F.ning oldini olishda halqum shilliq pardasiga taʼsir etadigan zararli omillarni yoʻqotish, shamollashdan saklanish, organizmni chiniqtirish (halqumni sovuq suv bilan chayib turish), chang va gazli muhitda ishlovchilar maxsus himoya vositalaridan foydalanishlari lozim.
Oggaz
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Oggaz - Jazoirning Maskara viloyatida joylashgan shahar hisoblanadi. 1998-yildagi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shahar aholisi 10,120 kishini tashkil etadi.
Aysha bibi (qishloq)
Oysha-Bibi (Айша бибі, 1990-yilgacha — Golovachevka) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jambil tumanidagi qishloq. Oysha bibi qishloq okrugining maʼmuriy markazi. Viloyatning maʼmuriy markazi Taraz shahridan taxminan 6 km janubi-gʻarbda, dengiz sathidan 679 metr balandlikda joylashgan. Taraz-Chimkent avtomobil yoʻli Oysha-bibi qishlogʻidan oʻtadi. KATO kodi — 314033100.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2796 kishini (1413 erkak va 1383 ayol) tashkil qilgan. Qozogʻiston. Milliy ensiklopedia maʼlumotlariga koʻra, 2003-yilda qishloqda 3000 kishi yashagan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 4616 kishi (2375 erkak va 2241 ayol) istiqomat qilgan.
Manbalar
Ushbu maqolani yozishda „Qozogʻiston. Milliy entsiklopediya“ (1998-2007), Creative Commons BY-SA 3.0 Unported litsenziyasi ostida „Qozoq entsiklopediyasi“ tahririyati tomonidan taqdim etilgan maʼlumotlardan foydalanilgan.
Gʻulomlar
Gʻulomlar (arab. — bola, yigit, qul) — 1) oʻrta asrlarda musulmon mamlakatlaridagi qullar; 2) Abbosiylar xalifaligida xalifa Maʼmun davri (813—833) da chet ellardan sotib olingan yosh qullar (asosan, turklar)dan tuzilgan otliq gvardiya (qarang Mamluklar); 3) oʻrta asrlarda Usmonli turk imperiyalist zodagonlar koʻngilli qoʻshinining askarlari; 4) Dehli sultonligida turk qul navkarlari hamda ular orasidan chiqqan Dehli sultonlari (1206-90).
Villegouin
Aholisi
411 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 24,1 km2.
Font-rubí
Font-rubí Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 37,03 km2. Aholisi — 1466 kishi (2010).
Abbenans
Abbenans Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
347 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 31,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,0 km2. Dengiz sathidan 270 – 447 m balandlikda joylashgan.
Farididdin Attor
Farididdin Attor (taxallusi; asl ism sharifi Muhammad Abu Bakr ibn Ibrohim; taxminan 1148/51, Nishopur — 1219/21) — mutasavvif fors shoiri. Asarlarida tasavvufni targʻib qilgan. Mansur Halloj, Boyazid Bistomiy taʼlimotidagi gʻoyalarni davom ettirgan. Attor falsafasining asosini tavhid (Allohning yagonaligini tan olish) ilmi tashkil etadi. Unga koʻra, tavhid faqat Allohning yagonaligini tan olish emas, balki u bilan qoʻshilishga intilish, yaʼni insonning mutlaq Ruh tomon intilishini anglatadigan jarayondir. Attorning „Bulbulnoma“, „Mantiq ut-tayr“, „Ushturnoma“ asarlari ramziy-allegorik timsollar asosida yozilgan. „Javhar uz-zot“, „Xayloj“, „Asrornoma“, „Sharh ul-qalb“, „Musibatnoma“ kabi dostonlari bevosita muhokama-mushohada, fikriy-shuuriy bayonlar tarzida bitilgan. Bundan tashqari, „Xusravnoma“-ga oʻxshab majoziy ishqni kuylagan romantik-sarguzasht asari ham bor. Attorning 2 qismdan iborat „Javhar uz-zot“ asarida butun ruhiy va moddiy olamlar yagonaligi taʼriflangan. Iloh har bir zarrada mavjud, ammo uni oddiy koʻz bilan koʻrish mumkin emas. Alloh oʻz borligʻida ham pinhonu ham paydo, barcha ashyolar yolgʻiz javhardan kelib chiqqan. „Asrornoma“da bu fikr yanada aniqroq ifodalangan. Attor asarlarida xalq ogʻzaki ijodidan unumli foydalangan. „Mantiq ut-tayr“ (1175, bu asar „Maqomoti tuyur“ deb ham nomlangan) asari mashhur. Alisher Navoiy bolalik chogʻida bu dostonni yod olib, uning taʼsirida „Lison ut-tayr“ („Qush tili“) dostonini yozgan. Ushbu asar tasavvufning eng yirik adabiy yodgorligi hisoblanadi. Bundan tashqari, Attor „Pandnoma“, „Besarnoma“, „Devon“, "Vuslatnoma, " „Tazkirat ul-avliyo“ kabi asarlar muallifi. Uning „Ilohiynoma“ asari ham masnaviy yoʻlida bitilgan ishqiy-maʼrifiy, falsafiy-axloqiy dostondir. Masnaviyda 282 ta rivoyat, hikoyat va qissalar bayon etilgan. Attor Haq va haqiqat tushunchalarini hamma vaqt inson mohiyatiga bogʻlab tushuntirgan. Zero, tavhid mohiyati ham, haqiqat ham oxir oqibat inson mohiyati va haqiqati bilan izoxlangan. Shoirning 96 bobdan iborat „Tazkirat ul-avliyo“ asari nasrda bitilgan yagona va mashhur asar boʻlib, unda tasavvuf shayxlari, avliyoulloxlarning hayoti, kashfu karomatlari bayon etilgan. Asarning Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik institutida 10 dan ziyod qoʻlyozma nusxalari, Bombay va Lohurda 1877, 1887, 1895, 1900, 1903-yillarda nashr qilingan bosma nusxalari hamda Xojashoh ibn Sayyid Axmad Xorazmiy oʻzbek tiliga tarjima qilgan 4 qoʻlyozma nusxasi mavjud. Ushbu asarning Mirzo Kenjabek tomonidan oʻzbekchaga qilingan tarjimasi „Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi“ davlat ilmiy nashriyotida chop etilgan (1997).
Adabiyotlar
Habib Abdunazar.
.cm
.cm — Kamerun uchun yuqori darajali milliy domen.
Havolalar
סיומת אינטרנט Toppdomän
Eric Frederick Goldman
Amerikalik tarixchi, Erik Frederik Goldman 1916-yil 17-iyunda tugʻilgan. U Rollins Prinston universitetining tarix professori va prezident maslahatchisi edi.
Hayot
U Joanna R. Jeksonga uylangan (1980-yilda vafot etgan) Uning maqolalari Kongress kutubxonasi va Kaliforniya universiteti, Los-Anjelesda hanuzgacha saqlanadi.
Yozuvlar
Goldmanning eng taʼsirli asari 1952-yilda yaratilgan: Taqdir bilan uchrashuv: Zamonaviy Amerika islohoti tarixi, Grant maʼmuriyatidan Trumen yillarigacha boʻlgan islohotlarni qamrab olgan. Oʻnlab yillar davomida bu tarix boʻyicha bakalavriat oʻquv dasturining asosiy qismi boʻlib, oʻzining uslubi va zamonaviy Amerika liberalizmini namoyish etishi bilan yuqori baholangan. Priskilla Robertsga koʻra:
NGC 1662
NGC 1662 Orion yulduz turkumidagi I2p tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Goy
Goy (ko‘pligi goyim) - “Tavrot”da ushbu so‘z “xalq” degan ma’noni anglatib, yahudiylar yoki boshqa xalqlarning barchasi “goylar” deb yuritilgan. O'rta asrlarga kelib goy atamasi yahudiylik manbalarida aksar holda boshqa xalqlarga nisbatan qo'llanila boshlandi va o‘zining ilk ma’nosini o‘zgartirdi. Hozirda yahudiylardan boshqalar, ya’ni boshqa din vakillarini ifodalaydi. Bibliyada ushbu atama bir shaxsga nisbatan qo'llanilmaydi, aksincha, 620 marta ko‘plik (goyim), 136 marta birlik (goy) shaklida uchraydi.
Yeşilöz, Çerkeş
Yeşiloʻz — Chanqiri viloyatining Cherkes tumaniga qarashli qishloq.
Geografiyasi
Qishloq Chanqiri shahar markazidan 112 nuqtada joylashgan. Cherkes tumani markazidan 7km uzoqlikda joylashgan. Qishloq Cherkeşning janubi-sharqida joylashgan boʻlib, qishloq orqali tuman markazi bilan bevosita bogʻlangan.
Pioneer Village (Kentucky)
Pioneer Village AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Bullitt okrugi tarkibiga kiradi.
Oglesby (Illinois)
Oglesby AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. La Salle County okrugi tarkibiga kiradi.
Pioneer Village (Kentucky)
Aholisi
2555 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 844,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,0 km2. Shundan 3,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 167 m balandlikda joylashgan.
Oglesby (Illinois)
Aholisi
3641 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 10,4 km2. Shundan 10,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Faradey effekti
Faradey effekti yoki Faradey aylanishi, ba'zan magnito-optik Faradey effekti ( MOFE ) deb ataladi, fizik magnito-optik hodisadir. Faradey effekti yorug'lik tarqalish yo'nalishidagi magnit maydonning proeksiyasiga mutanosib bo'lgan qutblanish tekisligining aylanishi ga olib keladi. Ilmiy til bilan aytganda, bu dielektrik o'tkazuvchanlik tensori diagonal bo'lganda olingan giroelektromagnitizmning maxsus holatidir. Bu ta'sir ko'pchilik optik shaffof dielektrik materiallarda (shu jumladan suyuqliklarda) magnit maydonlar ta'sirida sodir bo'ladi.
A Darkling Plain
A Darkling Plain — Philip Reeve qalamiga mansub Mortal Engines Quartet kitob toʻplamining toʻrtinchi va final qismi.
Gernsbach
Gernsbach Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Rastatt tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 82,09 km2. 14 289 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Faradey effekti
Tarixi
thumb| [[Michael Faraday|Faradey magnitlanishning yorug'lik qutblanishiga ta'sirini ko'rsatish uchun ishlatgan shisha nayni ushlab turibdi, c. 1857-yil.]] 1845-yilga kelib, Fresnel, Malus va boshqalarning ilmiy ishlari orqali ma'lum bo'ldiki, turli materiallar yorug'likning qutblanish yo'nalishini to'g'ri yo'naltirilganda o'zgartirishga qodir, bu esa qutblangan yorug'likni shaffof materiallarning xususiyatlarini o'rganish uchun juda kuchli vositaga aylantiradi..Faradey yorug'lik elektromagnit hodisa ekanligiga va shuning uchun unga elektromagnit kuchlar ta'sir qilishi kerakligiga qat'iy ishongan. U elektrolitlarning parchalanishidan boshlab, hozirgi vaqtda elektro-optik effektlar deb nomlanuvchi yorug'likning qutblanishiga ta'sir qiluvchi elektr kuchlarining dalillarini izlash uchun ko'p vaqt sarfladi. Biroq, uning eksperimental usullari yetarlicha sezgir emas edi va ta'sir faqat o'ttiz yildan keyin Jon Kerr tomonidan o'lchandi.
Gernsbach
Hududi
Gernsbachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Faradey effekti
Tarixi
Keyin Faradey turli moddalardan o'tadigan yorug'likka magnit kuchlarning ta'sirini o'rganishga harakat qildi. Bir necha muvaffaqiyatsiz sinovlardan so'ng, u shisha ishlab chiqarish bo'yicha oldingi ishi paytida yasagan kremniy oksidi, borat kislotasi va qo'rg'oshin oksidining teng nisbati bo'lgan "og'ir" shisha parchasini sinab ko'rdi. Faradey qutblangan yorug'lik dastasi shishadan qo'yilgan magnit kuchi yo'nalishi bo'yicha o'tganda, yorug'likning qutblanishi kuchning qiymatiga mutanosib bo'lgan burchakka aylanishini kuzatdi. U qutbanishni o'lchash uchun Nikol prizmasidan foydalangan. Keyinchalik u kuchliroq elektromagnitlarni sotib olib, bir nechta boshqa qattiq moddalar, suyuqliklar va gazlardagi ta'sirni takror kuzatdi.
Bu kashfiyot haqida Faradeyning kundalik daftarida ham aytib o'tilgan. 1845-yil 13-sentyabrda 7504- bandda Og'ir shisha sarlavhasi ostida u shunday deb yozgan: "BUT, when the contrary magnetic poles were on the same side, there was an effect produced on the polarized ray, and thus magnetic force and light were proved to have relation to each other." Ya'ni: "...LEKIN, qarama-qarshi magnit qutblar bir tomonda bo'lganda, qutblangan nurda ta'sir paydo bo'ldi va shuning uchun magnit kuchi va yorug'lik bir-biriga bog'liqligi isbotlandi...." U o'z tajribalari natijalari haqidagi juda mashhur so'zlarini 1845-yil 30-sentyabrda №7718-paragrafda yozgan: "Still, I have at last succeeded in illuminating a magnetic curve or line of force, and in magnetizing a ray of light." Ya'ni: "...Shunday bo'lsa-da, men nihoyat magnit egri chizig'ini yoki kuch chizig'ini yoritishga va yorug'lik nurini magnitlashga muvaffaq bo'ldim...."
Fizik talqin
Faraday effektida aylanayotgan chiziqli qutblangan yorug'likni soat miliga teskari va soat mili yo'nalishida doiraviy qutblangan nurlarning superpozitsiyasidan iborat deb ko'rish mumkin (superpozitsiya prinsipi fizikaning ko'plab sohalarida asosiy hisoblanadi). Biz har bir komponentning (soat miliga teskari va soat mili yo'nalishida qutblangan) ta'sirini alohida ko'rib chiqamiz va bu natijaga qanday ta'sir qilishini ko'rishimiz mumkin.
Doiraviy qutblangan yorug'likda elektr maydonining yo'nalishi yorug'lik chastotasida soat mili yo'nalishi bo'yicha yoki soat miliga teskari yo'nalishda aylanadi. Bu elektr maydon kuchi materialni tashkil etuvchi zaryadlangan zarrachalarga ta'sir qiladi(katta solishtirma zaryadga egaligi tufayli elektronlarga eng ko'p ta'sir qiladi). Harakat aylanma bo'ladi va aylana bo'ylab harakatlanuvchi zaryadlar tashqi magnit maydonga qo'shimcha ravishda o'zlarining (magnit) maydonlarini hosil qiladilar. Shunday qilib, ikki xil holat bo'ladi: vujudga kelgan maydon bir (doiraviy) qutblanish yo'nalishi uchun tashqi maydonga parallel bo'ladi va boshqa qutblanish yo'nalishi uchun qarama-qarshi yo'nalishda bo'ladi - shuning uchun B maydon bir yo'nalishda kuchayadi va qarama-qarshi yo'nalishda susayadi. Bu har bir nur uchun o'zaro ta'sir dinamikasini o'zgartiradi va nurlardan biri boshqasidan ko'ra ko'proq sekinlashadi, bu soat miliga teskari va soat mili yo'nalishida qutblangan nurlar o'rtasida fazalar farqiga olib keladi. Ushbu faza siljishidan keyin ikkita nur qo'shilsa, natijada yana chiziqli qutblangan, ammo, qutblanish vektori(tekisligi) aylangan nur hosil bo'ladi.
Qutblanish tekisligining aylanish yo'nalishi yorug'lik yoritishi mumkin bo'lgan muhitning xususiyatlariga bog'liq. Soat miliga teskari va soat mili yo'nalishda doiraviy qutblangan nurning qaysi biri ko'proq sekinlashishini bilish uchun elektronlarning to'lqin funksiyasiga tashqi va nurlanishdan kelib chiqadigan maydonlarning ta'sirini hisobga olishi kerak va keyin bu o'zgarishning har bir qutblanish uchun muhit sindirish ko'rsatkichiga ta'sirini hisoblash kerak.
Kürük, Karlıova
Kürük — Bingoʻl viloyatining Karliova tumaniga qarashli qishloq.
Geografiyasi
Qishloq Karliova tumani markazidan 30 km, Bingol shahar markazidan 45 km uzoqlikda joylashgan.
Faradey effekti
Matematik talqin
Shaffof muhitdagi qutblanishning burilish burchagi va magnit maydoni o'rtasidagi bog'liqlik: thumb| Faraday effekti tufayli qutblanish tekisligining aylanishi
Musbat Verdet doimiysi tarqalish yo'nalishi magnit maydonga parallel bo'lganda soat miliga teskari va tarqalish yo'nalishi antiparallel bo'lsa, soat mili yo'nalishiga mos keladi. Shunday qilib, agar yorug'lik nuri muhitdan o'tib, undan qaytsa, aylanish ikki barobar ortadi.
Terbium galyum granatasi (TGG) kabi ba'zi materiallar juda yuqori Verdet konstantalariga ega (≈ -134 rad/(T·m) 632 nm yorug'lik uchun). Ushbu materialning bo'lagini kuchli magnit maydonga joylashtirish orqali Faraday burilish burchagini 0,78 rad (45 °) dan yuqori qiymatgacha o'zgartirish mumkin. Bu Faraday izolyatorlarining asosiy komponenti bo'lgan Faraday rotator(burgich)larini - yorug'likni faqat bitta yo'nalishda o'tkazadigan qurilmalarni qurish imkonini beradi. Faraday effekti orqali Verdet doimiysini Terbium qo'shilgan stakanda kuzatish va o'lchash mumkin.(-20 rad/(T·m) 632 nm yorug'lik uchun).
To'liq matematik tavsifni bu erda topish mumkin.
Yulduzlararo muhit
Ta'sir yorug'lik yulduzlararo muhit orqali tarqalish jarayonida paydo bo'ladi. Bu yerda ta'sir erkin elektronlar tomonidan yuzaga keladi va ikkita doiraviy qutblangan nur tarqalish jarayonida nur sindirish ko'rsatkichlari farqi sifatida tavsiflanishi mumkin. Demak, qattiq jism yoki suyuqlikdagi Faradey effektidan farqli o'laroq, yulduzlararo Faradey aylanishi (β) yorug'lik to'lqin uzunligiga (λ) bog'liqdir, xususan:
bu yerda ta'sirning umumiy kuchi aylanish o'lchovi RM(rotation measure) bilan tavsiflanadi. Bu o'z navbatida yulduzlararo magnit maydonining aksial komponenti Bundefined ga va elektronlarning konsentratsiyasi ne ga bog'liq va ikkalasi ham tarqalish davomida o'zgaradi. Gauss SGS birliklar sistemasida RM (aylanish o'lchovi) quyidagicha ifodalanadi:
yoki SI birliklarida:
bu yerda
Integral manbadan kuzatuvchigacha bo'lgan butun yo'lda olinadi.
Faradey aylanishi astronomiyada magnit maydonlarni o'lchash uchun muhim vosita bo'lib, uni elektronlar sonining zichligi haqidagi bilimni hisobga olgan holda RM aylanish o'lchovlari asosida baholash mumkin. Radio pulsarlari holatida, elektronlar sabab yuzaga keladigan dispersiya turli to'lqin uzunliklarida qabul qilingan impulslar orasidagi vaqtni kechiktirishga olib keladi, bu elektron zichligi yoki dispersiya o'lchovi nuqtai nazaridan o'lchanishi mumkin. Shunday qilib, dispersiya va aylanish o'lchovini o'lchash ko'rish chizig'i bo'ylab magnit maydonning o'rtacha o'lchovini beradi. Agar dispersiya o'lchovi tarqalish yo'lining uzunligi va tipik elektron zichligi haqidagi oqilona taxminlar asosida baholansa xuddi shu ma'lumotni pulsarlardan tashqari boshqa obyektlardan ham olish mumkin. Xususan, quyosh toji tomonidan yopilgan ekstragalaktik radio manbalaridan qutblangan radio signallarining Faradey RM aylanish o'lchovlari elektron zichligi taqsimotini ham, koronal plazmadagi magnit maydonning yo'nalishi va kuchini ham baholash uchun ishlatilishi mumkin.
Ionosfera
Yer ionosferasidan o'tadigan radioto'lqinlar ham Faradey effektiga duchor bo'ladi. Ionosfera yuqoridagi tenglamaga ko'ra Faradey aylanishiga hissa qo'shadigan erkin elektronlarni o'z ichiga olgan plazmadan iborat, musbat ionlar esa nisbatan massiv va kam ta'sirga ega. Yerning magnit maydoni bilan ta'sirlashuv natijasida radioto'lqinlar qutblanish tekisligining aylanishi sodir bo'ladi. Ionosferadagi elektronlarning zichligi har kuni, shuningdek, quyosh dog'lari aylanishi davomida o'zgarib turishi sababli, ta'sir kattaligi o'zgaradi. Biroq, ta'sir har doim to'lqin uzunligi kvadratiga mutanosib bo'ladi, shuning uchun hatto UHF( Ultra-High Frequency - chastotasi 300 MHz dan 3GHz gacha bo'lgan radioto'lqin)ning 500 MHz (λ = 60 cm) televizor chastotasida ham aylanish qutblanish o'qining to'liq aylanishidan ko'proq bo'lishi mumkin. Natijada, radio uzatuvchi antennalarning aksariyati vertikal yoki gorizontal qutblangan bo'lsa-da, ionosfera tomonidan qaytarilgandan so'ng o'rta yoki qisqa to'lqinli signalning qutblanishini oldindan aytib bo'lmaydi. Biroq, erkin elektronlar tufayli Faradey effekti yuqori chastotalarda (qisqa to'lqin uzunliklarida) tezda pasayadi, shuning uchun sun'iy yo'ldosh aloqasi tomonidan ishlatiladigan mikroto'lqinli chastotalarda sun'iy yo'ldosh va yer o'rtasida vujudga keladigan qutblanish saqlanib qoladi.
Yarimo'tkazgichlar
thumb| GaAs-Faradey aylanishi spektri Spin-orbitali o'zaro ta'sir tufayli, qo'shilmagan GaAs(galliy-arsenid) monokristalli SiO2( shisha)ga qaraganda ancha katta Faradey aylanishini namoyish etadi. Atomning joylashishi (100) va (110) tekislik bo'ylab boshqacha ekanligini hisobga olsak, Faradey aylanishi qutblanishga bog'liq deb o'ylash mumkin. Biroq, eksperimentatorlar 880-1600 nm to'lqin uzunligi oralig'ida o'lchovsiz anizotropiyani aniqladi. Katta Faradey aylanishiga asoslanib, juda tez javob berish vaqtini talab qiladigan teragers elektromagnit to'lqinining B maydonini kalibrlash uchun GaAslardan foydalanish mumkin. Taqiqlangan zona atrofida Faradey effekti rezonans holatini ko'rsatadi.
Umuman olganda, (ferromagnit) yarimo'tkazgichlar yuqori chastotali domenda ham elektro-giratsiyani, ham Faraday reaktsiyasini qaytaradi.Gyroelektromagnit muhitlar tomonidan tasvirlangan ikkalasining birikmasi ular uchun bir vaqtning o'zida giroelektriklik va giromagnitizm (Faradey effekti) paydo qilishi mumkin.
Organik materiallar
Organik materiallarda Faradey aylanishi odatda kichik bo'lib, ko'rinadigan to'lqin uzunligi sohasida Verdet doimiysi har bir metr uchun Tesla uchun(1/(m*T)) bir necha yuz darajaga teng bo'lib, bu sohada ga mutanosib ravishda kamayadi. Organik materiallarning Verdet doimiysi molekuladagi elektron o'tishlar atrofida ortib borsa-da, bu bilan bog'liq yorug'lik yutilishi ko'pgina organik materiallarni tajribalar uchun qo'llashni cheklaydi. Shu bilan birga, organik suyuq kristallarda Faradeyning katta aylanishi haqida alohida ma'lumotlar mavjud.
Plazmonik va magnit materiallar
Aytib o'tilgan kompozit magnit/plazmonik nanostruktura rezonansli optik bo'shliqqa o'rnatilgan magnit zarracha sifatida ko'rsatilishi mumkin. Bo'shliqdagi foton holatlarining katta zichligi tufayli yorug'likning elektromagnit maydoni va magnit materialning elektron o'tishlari o'rtasidagi o'zaro ta'sir kuchayadi, natijada soat mili yo'nalishidagi va soat mili yo'nalishiga qarshi yo'nalishdagi doiraviy qutblanish tezligi o'rtasidagi farq kattaroq bo'ladi, shuning uchun Faradey aylanishini kuchayadi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
IC 5155
IC 5155 Aquarius yulduz turkumidagi *2 (karrali yulduz) tipli yulduzdir.
Humus
Humus (hummus, xomus, hommus; حُمُّص ) noʻxat pyuresidan tayyorlanadigan gazak boʻlib, uning tarkibi: kunjut pastasi, zaytun yog'i, sarimsoq, limon sharbati hamda qizil qalampirdan iborat.
Arab tilida “hummus” soʻzi yashil noʻxat oʻsimligi degan maʼnoni anglatadi. Oʻtmishda Yaqin Sharq mamlakatlarida keng tarqalgan, bugungi kunga kelib u butun dunyoga mashhur boʻldi. U mustaqil taom yoki sous sifatida isteʼmol qilinadi. Tarkibi va tayyorlash usuliga koʻra masabaha, meshasha taomlariga oʻxshaydi.
Feings (Loir-et-Cher)
Feings Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Blois tumani tarkibiga kiradi.
Gʻulom Zafariy
Gʻulom Zafariy (1889 — 1938 yy.) — shoir va dramaturg.
Feings (Loir-et-Cher)
Aholisi
609 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 37,6 nafar kishi.
Gʻulom Zafariy
Tarjimai holi
U 1889 yili Toshkentning Beshyogʻoch dahasiga qarashli Kattabogʻ mahallasida tavallud topgan. Avval eski maktabda, keyin xususiy rus maktabida, Xoʻja Ahmad va Koʻkaldosh madrasasida taʼlim oldi.
1912–1924 yillarda Oʻsh shahrida oʻqituvchilik qildi. 1914 yildan boshlab Toshkentdagi Abdulla Avloniy tomonidan tashkil etilgan “Turon” truppasida aktyor va dramaturg sifatida faoliyatini davom ettiradi. 1917 yildan “Ishchilar dunyosi” jurnali, shuningdek, bilim yurtlarida faoliyat koʻrsatdi. Adib 1919–1921-yillarda "TurkROSTA" gazetasining Eski shahar boʻlimida mudir, 1922–1923-yillarda Buxorodagi musiqa texnikumida mudir muovini boʻlib ishlaydi. 1923-yilda xalq maorif komissarligiga qarashli Oʻzbek teatr bilim hayʼatiga rais vazifasida ishlaydi va Turkiston oʼlkasining turli hududlaridan folklor namunalarini toʼplash bilan shugʼullanadi. 1925-yilda Oʼzbekiston ijtimoiy shoʼrolar jumhuriyati Bosh siyosiy ong-bilim tarqatuv idorasi talabi bilan Termizga borib, musiqa bilim yurtida mudir boʼlib ishlaydi.
Gʻulom Zafariy Termizda 1927-yildacha faoliyat koʻrsatdi. Shundan soʼng Toshkentga kelib, ijod bilan mashgʼul boʼldi. Qoʼqon, Andijon shahar teatrlarida adabiy emakdosh va rejissor sifatida ish olib bordi. 1929–1931-yillarda u Samarqandda ochilgan Musiqa institutida boʼlim mudiri, Kitoblar palatasida direktor lavozimlarida ishladi. 1932-yilda GPU tomonidan millatchilikda gumon qilinib, Sibirga surgun qilinadi. U Sibir ayozlarini yengib, 1935-yilda oʼz yurtiga qaytib keladi. Adibni 1937-yilda "xalq dushmani' deb eʼlon qilishadi va u shu yili 29-oktabrda ikkinchi bor qamoqqa olingan, 1938-yil 4-dekabrda qatl etilgan.
Ijodi
1914-yildan "Oyina", "Sadoyi Fargʻona", "Al-Isloh" kabi nashrlarda sheʼr va maqolalarini eʼlon qila boshlaydi. Shu yildan boshlab, “Baxtsiz shogird” nomli bir pardali pyesa yozadi; “Bahor”, “Gunafsha”, “Toʻsqinchilik”, “Yorqinoy”, “Rahmli oʻqituvchi”, “Mozorlikda”, “Maqtangan kishi”, “Tatimboy ota” kabi pyesalar, “Choʻpon Temir” (1924), “Yoshlar endi berilmas” (1926) nomli dostonlar yaratadi. Gʻulom Zafariy dramaturg sifatida “Halima” pyesasi bilan mashhur boʻlgan. “Halima” 1920 yilda yozilgan boʻlib, oʻsha yilning 14 sentyabrida “Turon” truppasida Mannon Uygʻur tomonidan sahnalashtirilgan. Mazkur asar toʼngʼich milliy musiqali drama boʼlib, uning musiqiy bezagini ham muallifning oʼzi mashhur sozanda Shorahim Shoumarov hamda mulla Toʼychi Hofiz yordamida bajargan. Аyni chogʼda «Halima» oʼz davrida milliy opera sifatida baholangan. Professor Fitrat ham ushbu asarni opera deb atagan.
Oʼzbek musiqa madaniyati tarixida u musiqiy sahnaviy asarlar muallifi, milliy musiqa namunalari toʼplovchisi hamda tadqiqotchisi sifatida tanilgan. Gʼulom Zafariy va uning safdoshlari (Fitrat, V.Uspenskiy, Elbek) jonbozligi tufayli uyushtirilgan ilk musiqiy-folklor ekspeditsiyalari natijasida musiqa merosini toʼplash va oʼrganish tizimiga asos solindi: 1920-yillar boshida Buxoroda Tanbur chizigʼining nusxasi topildi, 1923—24 yillarda "Buxoro Shashmaqom", 1925 yilda Sh.Shoumarovdan Toshkent-Fargʼona maqom yoʼllari ilk bor notaga yozib olindi. Elbek bilan Fargʼonaga uyushtirilgan ekspeditsiya natijalari asosida milliy musiqiy folklorning birinchi (garchand nota yozuvisiz bajarilgan boʼlsa-da) tizimli nashri — "Аshulalar" toʼplami tayyorlandi.
Feings (Loir-et-Cher)
Geografiyasi
Maydoni — 16,2 km2.
Humus
Tarixi
XXI-asrning boshida xumus Amerika Qoʻshma Shtatlarida va boshqa rivojlangan mamlakatlarda vegetarianlar orasida mashhur boʻla boshladi.
Gnadendorf
Gnadendorf Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Mistelbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 48.25 km2. 1174 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Bönningstedt
Bönningstedt Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Pinneberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 12,05 km2. 4405 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Bönningstedtning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Muhammadniyoz Nishotiy
Xorazmda 1701-yilda tugʻildi. Ijodiy merosidan lirik sheʼrlari va „Husnu Dil“ dostoni yetib kelgan. Sheʼrlari „Gʻazaliyot va muxammasoti Nishotiy“, „Bayozi mutafarriqa“, „Bayozi majmuai ash’or“ kabi manbalarda jamlangan. 1903-yilda Muhammad Yusuf Chokar tomonidan koʻchirilgan devoni OʻR FA ShI da (inv.1197, 7013,1117, 1027, 7054) saqlanadi.
Yirik asari „Husnu Dil“ dostoni Buxoroda 1778-yil yozilgan. Husn va Dil sarguzashtining syujeti Sharq adabiyotida mashhur boʻlib, Yax’yo Saboq Fattohiy, Abdurahmon Mushfiqiy tomonidan ham shu nomda asarlar yozilgan. Doston 62 bobdan 15584 misradan iborat. Dostonning qahramonlari Fuod (arabcha, koʻngul), Husn, Aql, Ishq, Nazar, Himmat, Sabr, Vafo, Hayol, Gʻamza, Raqib, Nomus kabi ramziy timsollar orqali muallifning axloqiy-taʼlimiy gʻoyalari ifodalangan. „Qushlar munozarasi“ asari ham allegorik — majoziy harakterga ega boʻlib, 300 misradan iborat. Shoir 14 qushning oʻzaro bahsu-munozaralari orqali oʻz qarashlarini bayon etadi.
Nishotiy adabiy merosi V.Abdullaev, B.Valixoʻjaev, M.Qosimova va boshqalar tomonidan oʻrganilgan.
Humus
Kelib chiqishi
Humusning kelib chiqishi Isroildagi yahudiylar va arablar oʻrtasidagi tortishuv nuqtasidir. Isroillik yahudiylar koʻpincha bu taomini oʻzlashtirishadi va "milliylashtirishadi", baʼzida humusni "Isroil milliy taomi" deb atashadi. Tarixchi Dafna Xirshning taʼkidlashicha, baʼzi Falastin taomlari, jumladan, humus, Sharqiy Yevropadan kelgan yahudiy koʻchmanchilari tomonidan Yaqin Sharqda joylashish harakatlarining bir qismi sifatida qabul qilingan. Falastin-Isroil mojarosi, Isroil va qoʻshni arab davlatlari oʻrtasidagi urushlar va yahudiylarning musulmon mamlakatlardan koʻchirilishi isroillik yahudiylar orasida humus taomi mashhurligining oshishiga va uning falastinliklardan kelib chiqishini inkor etishiga olib keldi. Shunga qaramay, soʻnggi yillarda Isroil va boshqa mamlakatlarda humusni maqomini koʻtarish jarayoni sodir boʻldi.
Tarkibi va xususiyatlari
Humus qaynatilgan noʻxatdan tayyorlanadi, ular qoʻlda yoki zaytun yog'i, limon sharbati va kunjut xamiri qoʻshilishi bilan blender yordamida bir xil holga keltiriladi. Taʼbga koʻra ziravorlar (xususan, sarimsoq, tuz, piyoz, maydalangan zira, zaʼatar, chili) qoʻshish mumkin.
Humus oʻsimlik oqsili, xun tolasi, toʻyinmagan yogʻlar va temirga boy taom hisoblanadi. Humus retseptlari turlicha boʻlgani uchun, birinchi navbatda, noʻxat va suvning nisbatlariga qarab, uning ozuqaviy qiymati ham oʻzgaradi. Humus 100 gramm uchun taxminan 170 kaloriyani oʻz ichiga oladi va xun tolasi, B6 vitamini va boshqa minerallar manbai hisoblanadi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Cruyff burilishi
right|thumb|235x235px| Johan Cruyff va uning yagona Jahon kubogi turniri (1974) right|thumb|270x270px| [[:en:Hal_Robson-Kanu|Hal Robson-Kanu Uels terma jamoasining UEFA Evro-2016da Belgiyaga qarshi kechgan chorak finaldagi tarixiy gʻalabasida Cruyff burilishidan foydalandi. ]] Cruyff burilishi — (Gollandiyada Cruijff burilish deb ham yoziladi) futbolda qoʻllaniladigan qochqin dribling harakati boʻlib, gollandiyalik futbolchi Johan Cruyff nomi bilan atalgan.
1974-yilgi jahon chempionati guruh bosqichida Shvetsiyaga qarshi oʻyinning 24-daqiqasida Cruyff hujumkor vaziyatda toʻpni nazorat qilgan, lekin oʻz darvozasi oldida turgan va shved himoyachisi Jan Olsson tomonidan qattiq qoʻriqlanayotgan vaqtda Cruyff uzatmani oʻynatib yubordi, toʻpni tik turgan oyogʻining orqasida sudrab, 180 daraja burilish va tezlanishdan oldi. Oʻzining soddaligi, samaradorligi va oldindan aytib boʻlmaydiganligi bilan Cruyff burilishi zamonaviy futbolda eng koʻp tan olingan dribling harakatlaridan biri boʻlib qolmoqda.
Biroq, fintning Cruyff nomi bilan atalishi Cruyff bu harakatni birinchi boʻlib amalga oshirganligini anglatmaydi. Koʻpgina qochqin driblinglar, fintlar va nayranglarda boʻlgani kabi, buni birinchi boʻlib bajargan futbolchini ham aniqlash deyarli har doim ham mumkin emas.
Zellenbau konslageri
Zellenbau, Cellenbau, Prominentenbau, shuningdek, kazarma yoki bunker Cellenbau — lager va Gestapo qamoqxonasi, Zaksenxauzen konslagerida joylashgan. 1937-yilda qurilgan. Ushbu qamoqxonada Reyxning eng xavfli va muhim mahbuslari hisoblangan odamlar — taniqli siyosatchilar, davlat arboblari, shuningdek, Adolf Gitlerning shaxsiy dushmanlari deb eʼlon qilingan odamlar bor edi. Mahbuslar orasida OUN-B dirijyori Stepan Bandera ham bo‘lgan.
Tavsif
Zellenbau lagerning eng nozik hududi edi. Bu alohida bino bo‘lgan. Lagerning qolgan qismidan ajratilgan toʻrtta burchagida projektorlar va statsionar pulemyotlar oʻrnatilgan qorovul minoralari bor edi. Mahbuslar doimiy nazorat ostida bo‘lgan. Mahbuslar har birining maydoni bir necha kvadrat metr boʻlgan kichik bir kishilik kameralarda yashashgan. Har bir hujraning derazasi bor edi, u yogʻoch qalqon bilan yopilgan. thumb| Banderaning Zaksenxauzenda boʻlishi tasvirlangan sovet multfilmi. Bunker Zellenbau hashamatli restoran sifatida taqdim etilgan. Qamoqxona konslagerning boshqa sharoitlariga nisbatan eng yaxshi qamoq sharoitlari bilan ajralib turardi. Mahbuslarning aksariyati Qizil Xochdan yoki oʻz oilalaridan yordam oldi.
Mahbuslarning „dahshati“ dan biri blok komendanti, SS Gauptsharfürer Kurt Ekkarius (Ikarius) edi, uning fikricha, rejimni har qanday buzganlik uchun mahbusni shafqatsizlarcha qiynoqqa solishi yoki oʻldirishi mumkin edi.
Farmakognoziya
Farmakognoziya (yun. pharmakon — dori va gnosis — oʻrganish) — farmatsiyanmig bir boʻlimi. Oʻsimliklar va hayvonlardan olinadigan dorivor mahsulotlar, ularni birlamchi qayta ishlashdan hosil boʻladigan baʼzi moddalar (efir moylar, smolalar, sut shiralar, daraxt yelimlari va boshqalar)ni oʻrganadi. Asosiy vazifasi dorivor xom ashyolarni tadqiq etish, ulardagi taʼsirkor moddalarni aniklash usullarini ishlab chiqish, shuningdek, bu moddalarning oʻsimlik, hayvonlar aʼzo va toʻqimalarida joylashgan oʻrnini oʻrganishdan iborat. Bundan tashqari, yovvoyi dorivor oʻsimliklarning oʻsish joyi va zaxirasini aniqlash, ularni yigʻish, quritish, navlarga ajratish, qaytadan ishlash, saqlash va h.k. bilan ham shugʻullanadi. F. farmatsiyaning qad. sohalaridan boʻlib, yunon olimi Dioskorid unga asos solgan. Galen va Paratsels esa F.ni yangi yoʻnalishga solib yubordilar. Oʻrta asrlarda, ayniqsa, Abu Rayhon Beruniy, Abu Ali ibn Sino va Sharqning boshqa olimlari F. rivojiga ulkan hissa qoʻshdilar (qarang Tibbiyot), 18-asrda Rossiyada F. sohasida dorivor oʻsimliklarning qoʻllanishi haqida maʼlumotnoma va qoʻllanmalar paydo boʻldi. 1778-yilda birinchi rus farmakopeyasp bosilib chiqdi. Hozirgi Respublikamizda Oʻzbekiston kimyofarmatsevtika ilmiy tadqiqot instituti faoliyat koʻrsatib kelmoqda. F. ga oid tadqiqotlar farmatsevtika ilmiy tadqiqot institutlari va ftlari kafedralarida bajariladi. F. farmatsevtika taʼlimi sistemasiga kiritilib, oliy va oʻrta maxsus farmatsevtika bilim yurtlarida oʻqitiladi.
Xubansho Kirmanshoyev
Xubansho Kirmanshoyev (Хубоншо Кирмоншоев, 1900-yil Xorugʻ, Xorog tumani, Fargʻona viloyati, Rossiya imperiyasi — 1938-yil 9-noyabr, Oʻsh (Qirgʻiziston), Oʻsh tumani, Qirgʻiziston SSR, SSSR) — rus inqilobi, harbiy va siyosiy arbobi, RKP aʼzosi.
Biografiyasi
1900-yilda Xorugʻ (hozirgi Xorugʻ shahri, Tojikiston Respublikasi GBAO viloyat markazi), Pomir Rossiya imperiyasining Turkiston general-gubernatorligining Fargʻona viloyatida tavallud topgan. Pomir otryadi tomonidan Xorugʻdagi mahalliy aholi uchun shtab-kvartirasi boʻlgan Xorugʻdagi rus millatiga mansub maktabni tugatgan.
1918-yilda Pomirda Pomir otryadining bolsheviklar askarlari tub aholi bilan birgalikda Butun Pomir revkomini tashkil qildilar. Inqilobiy qoʻmita Pomirda qizil gvardiyaning qurolli otryadlarini tuza boshlaydi, uning safiga Kirmanshoyev Xubansho qoʻshiladi. Oʻsha yili Turkiston kurboshi general-gubernatori Fargʻona viloyati Oʻsh tumanidagi Gulcha qishlogʻida bosmachilarga qarshi qoʻzgʻolon olib borgan Madaminbek Kirmanshoyevni hibsga oladi. Tojikiston ASSR GBAOning janubi-sharqida, Afgʻoniston qirolligi bilan chegaradosh hududlar (1920 — 1927). Tojikiston Kommunistik partiyasi (b) Togʻli Badaxshon viloyat qoʻmitasining viloyat partiya nazorati komissiyasi raisi. Sovet hokimiyatini oʻrnatish yoʻlidagi faol kurashchi, Pomirda oq gvardiyachilar va Buxoro amirligi hukmronligini agʻdarish uchun qizil partizanlar qoʻmondoni, Darvaz va Sharqiy Pomirda bosmachilar bilan boʻlgan janglarda qatnashgan.Koʻp oʻtmay, oq gvardiyachilarning Qizil Armiya tomonidan Oʻsh shahridan siqib chiqarilishi paytida Kirmanshoev Oʻsh qamoqxonasidan ozod qilindi va Xorugʻga qaytgach, Pomirdagi qizil partizan otryadlarining tashkilotchisi boʻldi (1919).
1930—1933-yillarda Tojikiston Kommunistik partiyasi (b) Togʻli Badaxshon viloyat qoʻmitasining viloyat nazorat komissiyasi raisi etib tayinlandi. 1937-yil oktyabr oyining oxirida u NKVDning GBAO boʻyicha boshqarmasi tomonidan mintaqaviy darajadagi uchlikning koʻrsatmalariga muvofiq hibsga olingan.
Xubansho Kirmanshoyev 1938-yil 9-noyabrda Qirg‘iziston SSR O‘sh tumanidagi O‘sh shahar turmasida miyasiga qon quyilishi tufayli vafot etgan.
Alatoʻn
— Oʻzbekistonning Qashqadaryo viloyati Koson tumanidagi qishloq.
Drávasztára
Dravasztara ( xor . Starin ) — Vengriyaning Baranya okrugidagi qishloq.
Baş Əmirxanlı
Bash Amirxanli — Ozarbayjonning Davachi tumanidagi qishloq. Qishloqda Madaniyat va turizm vazirligida roʻyxatdan oʻtgan oʻrta asrlarga oid turar joy mavjud.
Montfalcon
Montfalcon Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
99 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,7 km2. Dengiz sathidan 410 – 552 m balandlikda joylashgan.
Abbotsford (Wisconsin)
Abbotsford AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Clark County va Marathon County (Wisconsin)|Marathon County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1935 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 7,9 km2. Shundan 7,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 412 m balandlikda joylashgan.
Villentrois
Villentrois Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre departamenti Châteauroux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
645 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,7 nafar kishi.
Kirakos Gandzaketsi
Kirakos Gandzaketsi (1200-1271) — arman tarixchisi. Moʻgʻullarda asirlikda boʻlgan. Asosiy asari "Armaniston tarixi" (4-asr boshlaridan — 1265-yilgacha, arman tilida 1961-yil nashr etilgan). Moʻgʻullar tomonidan Armanistonning bosib olinishi, Jaloliddin Xorazmshohning yurishlari va boshqa ni tasvirlagan.
Gelida
Gelida Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 26,71 km2. Aholisi — 6945 kishi (2010).
Saint-Julien-sur-Dheune
Aholisi
233 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,3 km2.
.cn
.cn — Xitoy uchun yuqori darajali milliy domen.
Havolalar
סיומת אינטרנט Toppdomän
Olney (Illinois)
Olney AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Richland County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
8426 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 14,9 km2. Shundan 14,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 134 m balandlikda joylashgan.
Xoʻjanazar Huvaydo
Xoʻjanazar Huvaydo (1704—1780) Isteʼdodli oʻzbek shoir, tasavvuf adabiyotining yirik namoyandasi. Xoʻjanazar Gʻoyibnazar oʻgʻli Chimyonda (1704) tugʻilgan. Nasl-nasabi oʻshlik boʻlib, otasi Gʻoyibnazar Sharq olamida mashhur qashqarlik Ofoq Xojaning muridi boʻlgan. Huvaydo dastlab Chimyonda, keyin Qoʻqon madrasalarida tahsil oldi. Chimyonda (1780) vafot etgan, qabri oʻsha yerda.
Huvaydoning devoni yetib kelgan, uning bir necha nusxalari bor. Devonga shoirning gʻazal, ruboiy, toʻrtlik, muxammas, musaddas, musamman, mustazod, masnaviy kabi sheʼriy janrlarda yaratgan asarlari va „Rohati dil“ dostoni kiritilgan. Doston 30 bobdan va Ibrohim Adham qissasidan iborat. „Rohati dil“ diniy-taʼlimiy asar. Unda islom va tasavvuf taʼlimotining umuminsoniy gʻoyalari ibratli hikoyatlar vositasida bayon etiladi.
Huvaydo asarlarining qoʻlyozma nusxalari turli fondlarda saqlanmoqda. (Devoni Huvaydo. SamDU FK, inv. № 3903; Bayozi Haziniy OʻR FA ShI inv. № 4184..).
Adabiyotshunoslikda Huvaydo ijodini oʻrganish borasida ancha ishlar amalga oshirilgan. Asarlari nashr etilgan. OʻzMUda ham Huvaydo ijodini oʻrganish borasida chuqur tadqiqotlar olib borilmoqda. Devoni tabdil etilgan. Asp. E.Rahmonov „Rohati dil“ dostoni poetikasi" mavzusida ilmiy-tadqiqot (ilm. rahbar prof. H.Boltaboev) olib bormoqda.
IC 5156
IC 5156 Piscis Austrinus yulduz turkumidagi SBab tipli galaktikadir.
NGC 1663
NGC 1663 Orion yulduz turkumidagi IV2p tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
.co
.co — Kolumbiya uchun yuqori darajali milliy domen.
Havolalar
Toppdomän
Adams (Wisconsin)
Adams AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Adams County okrugi tarkibiga kiradi.
Saint-Laurent-d'Andenay
Saint-Laurent-d'Andenay Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Chalon-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1047 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 91,8 nafar kishi.
Adams (Wisconsin)
Aholisi
1836 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Saint-Laurent-d'Andenay
Geografiyasi
Maydoni — 11,4 km2.
Adams (Wisconsin)
Geografiyasi
Maydoni — 7,6 km2. Shundan 7,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 291 m balandlikda joylashgan.
Аimbetov Nag‘met Qalliyevich
Аimbetov Nag‘met Qalliyevich – 1955-yil Nukus shahrida (Qoraqalpog‘iston Respublikasi) tug‘ilgan. Iqtisod fanlari doktori, professor.
Tarjimai holi
Аimbetov Nag‘met 1977-yili Toshkent davlat universitetining (hozirgi O‘zbekiston milliy universiteti) amaliy matematika va mexanika fakultetini tamomlagan. Shu yildan boshlab O‘zR Fanlar Аkademiyasi Qoraqalpog‘iston filialiga (hozirgi mintaqaviy bo‘lim) yo‘llanma asosida ishga kelgan. 1979-1982-yillarda Ukraina Fanlar Аkademiyasi V.M.Glushkov nomidagi Kibernetika instituti aspiranturasining kunduzgi bo‘limida tahsil olib, 1984-yilda mazkur institutda iqtisod fanlari bo‘yicha nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. 1985-yildan O‘zFА Qoraqalpog‘iston filialining N.Davqorayev nomidagi Tarix, til va adabiyot institutining ijtimoiy-iqtisodiy tadqiqotlar guruhida dastur bo‘yicha muhandis, kichik ilmiy xodim va katta ilmiy xodim lavozimlarida faoliyat olib borgan. 1986-yilda ushbu filialning Hisoblash markazi direktori lavozimiga tayinlangan. 2000-yildan boshlab Hisoblash markazi bazasida Orolbo‘yi ijtimoiy-iqtisodiy muammolar instituti tashkil qilingandan keyin Аimbetov mazkur institut direktori va 2002-2004-yillar davomida O‘zR Fanlar akademiyasi Qoraqalpog‘iston bo‘limi prezidiumi raisining o‘rinbosari lavozimida ishlagan.