cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shveysariyada korrupsiya
Hukumat
Transparency Internationalning 2021-yilgikorrupsiya ni idrok etish indeksida Shveytsariya 0 dan („judakorrupsiyalashgan“) 100 („juda toza“) gacha boʻlgan shkala boʻyicha 84 ball oldi. Ballar boʻyicha tartiblanganda, Shveytsariya Indeksdagi 180 mamlakat orasida 7-oʻrinni egalladi, bu yerda 1-oʻrinni egallagan davlat eng halol davlat sektoriga ega deb hisoblanadi. Transparency International 2020-yilgi hisobotida Shveytsariyada asosiy muammo siyosiy moliyalashtirish, maʼlumot tarqatuvchilarni himoya qilish va pul yuvishga qarshi kurash masalalari ekanligini taʼkidladi.
Politsiya va sudlar odatda ochiq va adolatli boʻlib, kam miqdorda poraxoʻrlik yoki korrupsiya mavjud. Migrantlar yoki boshpana izlovchilarga nisbatan haddan tashqari kuch ishlatish, uzoq vaqt hibsga olish va zoʻravonlik holatlari haqida xabar berilgan. Ayrim hollarda politsiya xodimlari shaxslarni hibsga olishda haddan tashqari kuch ishlatganliklari uchun shartli jazoga hukm qilingan yoki jarimaga tortilgan.
Nepotizm korrupsiyaga qarshi kurashda muammo hisoblanadi, chunki Shveytsariyadagi ijtimoiy, iqtisodiy va harbiy tuzilmalar yaqinligida koʻpchilik bir-birini taniydi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Astrodinamika
Astrodinamika – Osmon mexanikasining boʻlimi. Yerning sunʼiy yoʻldoshi, kosmik kema, sayyoralararo stansiya va kosmik apparatlarning harakat nazariyasini oʻrganadi. Astrodinamikani baʼzan „kosmodinamika“, „osmon ballistikasi“ debham atashadi. Har qanday sunʼiy kosmik kemani bir orbitadan ikkinchisiga oʻtkazish, optimal orbitalar topish, uni maʼlum yulduzlarga nisbatan oriyentirlash kabi qator muhim masalalar ham Astrodinamikada ishlab chiqiladi. Sayyoralararo uchishda Astrodinamikaning asosiy vazifasi kosmik apparat trayektoriyasini oldindan aniq hisoblab chiqishdir.U Oy va sayyoralarga parvoz qiladigan kosmik apparatni qachon, qanday tezliklarda va qaysi tomonga uchirish kerakligini, shart-sharoitga qarab eng qulay va optimal trayektoriyani oldindan koʻrsatib beradi. Astrodinamika Oy va sayyoralarning sunʼiy yoʻldoshlarini loyihalash ishlari bilan ham shugʻullanadi.
Kosogory, Permskiy oʻlkasi
Kosogori (Косогоры) — Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.
Li Kui
thumb|Li Kui Li Kui ( xitoycha : lǐ Kuī ; pinyin : Lǐ Kuī ; Wade – Giles : Li K'uei, miloddan avvalgi 455–395 y.) — xitoylik gidrotexnik, faylasuf va siyosatchi. U Vey shtatida Markiz Venning (miloddan avvalgi 403–387 yillar) hukumat vaziri va saroy maslahatchisi boʻlib ishlagan. Miloddan avvalgi 407 yilda u Qin va Xan sulolalarining kodifikatsiyalangan qonunlari uchun asos boʻlgan “Huquq kitobi”ni (Fajing, mìjí) yozgan.
Uning siyosiy dasturlari, shuningdek, “Huquq kitobi” keyinchalik Li Kuy islohotiga asoslangan huquqiy falsafani rivojlantiradigan Xan Feyzi va Shang Yang kabi keyingi mutafakkirlarga chuqur ta’sir ko‘rsatdi.
Li Kui Vey shtati rasman tan olinishidan oldin ham Markiz Ven xizmatida bo'lgan, ammo uning erta hayoti haqida juda kam narsa ma'lum. U maʼmuriy va siyosiy islohotlarni boshlash maqsadida miloddan avvalgi 422-yilda Vey nazoratidagi yerlarga kansler etib tayinlangan; Shunday qilib, Vey yetti urushayotgan davlatdan birinchi bo'lib zodagonlar ustunlik qiladigan emas, balki byurokratik boshqaruv shaklini yaratishga kirishadi.
Li Kui islohotlarining asosiy kun tartibiga quyidagilar kiradi:
Aleksandr Averyanov
Klublar
Aleksandr Averyanov futbolchi sifatida oʻz faoliyatini 1966-yilda SSSR oliy ligasida „Chernomorets-Odessa“ jamoasi safida boshlagan. 1966—1967-yillarda UEFA yoshlar oʻrtasidagi koʻplab turnirlar gʻolibi boʻlgan.
„Sudostroitel“ klubi
Averyanov „Sudostroitel“ klubi safida 1969—1971, 1973—1974, 1976-yillarda uch marta maydonga tushadi. SSSR chempionatlarida futbolchi 163 ta oʻyin oʻtkazib, jami 23 ta gol urgan. 1969-yilgi SSSR kubogi chorak finalida Moskvaning „Torpedo“ jamoasiga qarshi oʻyinda raqib darvozasiga 1 ta gol urishga muvaffaq boʻladi. Lvovning „Karpati“ jamoasi bilan kechgan yarim final bahslarida uning jamoasi magʻlubiyatga uchraydi. „Sudostroitel“ klubi tarkibida 1974-yilda boʻlib oʻtgan Ukraina SSR chempionatida gʻoliblikni qoʻlga kiritadi, xuddi shu musobaqaning 1971-yilgi bahslarida kumush medalni va 1973-yilgi oʻyinlarida esa bronza medallarini qoʻlga kiritadi. 1974- yilda Averyanov „Ikkinchi liga oʻyinlarining eng yaxshi 22 futbolchisi“ roʻyxatiga „oʻng qanot yarim himoyachisi“ sifatida kiritiladi.
„Lokomotiv“ klubi
Aleksandr Averyanov futbolchilik faoliyati davomida, shuningdek, Moskvaning „Lokomotiv“ klubi tarkibida bir nechta oʻyin oʻtkazgan.
Murabbiylik faoliyati
Averyanov oʻzining murabbiylik faoliyatini O‘zbekiston SSRda boshlagan va 5 yil davomida Oʻzbekistonning turli klublarida murabbiy sifatida faoliyat koʻrsatgan.
„Okean“ klubi
1989—1993-yillarda Averyanov „Okean“ klubiga murabbiylik qilgan. Jamoa bilan birgalikda 1989-yilda RSFSR kubogini qoʻlga kiritgan, 1991-yilda esa klubni SSSR chempionatining birinchi ligasiga olib chiqqan. 1992—1993-yillarda klub Rossiya chempionatining oliy liga bahslarida munosib ishtirok etgan.
„Atirau“
Aleksandr Averyanov 2006-yilda (iyul oyiga qadar) Qozogʻistonning „Atirau“ klubi bosh murabbiyi boʻlgan.
„Gazovik“ klubi
2006-yil 27-iyulda Averyanov '' Gazovik" klubiga murabbiylik qilib kelayotgan Boris Sinitsyn oʻrniga bosh murabbiy etib tayinlanadi. Uning qoʻl ostida jamoa uch marta (2006, 2007, 2008) Ikkinchi liga (Ural-Volga zonasi) kumush medali sohibiga aylanadi. 2008-yilda Rossiya kubogining 1/16 finaliga chiqishga erishadi, bu esa jamoaning futbol tarixidagi eng katta yutugʻi boʻlgan.
„Dinamo“
2009-yil 23-dekabrdan — Sankt-Peterburgning „Dinamo“ klubi bosh murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan. Biroq klub rahbariyati bilan kelishmovchiliklar tufayli Averyanov ushbu jamoada uzoq ishlamaydi va 2010-yil 15-aprelida oʻz xohishi bilan klubni tark etadi.
Oilasi
Kichik oʻgʻli Nikolay ham futbol bilan shugʻullanadi va maydonda yarim himoyachi sifatida oʻyin olib boradi. Futbolchi otasi murabbiylik qiluvchi Orenburgning „Gazovik“, „Dinamo“ Sankt-Peterburgning „Oryol“ va „Znamya Truda“ klublarida faoliyat koʻrsatgan.
Vafoti
2010-yilda Averyanovga jigar kistasi tashxisi qoʻyiladi. 2021-yilning 15-iyun kuni 72 yoshida vafot etadi.
Greenwater
Greenwater AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Pierce County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
91 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Concord (Kentucky)
Concord AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Lewis okrugi tarkibiga kiradi.
Uzunshoʻr neft-gazkondensat koni
Uzunshoʻr neft-gazkondensat koni — Buxoro viloyati Qorakoʻl tumanidagi kon, Buxoro shahridan 95 km jan.da, 1969-yilda ochilgan. Konning gʻarbiy qismi Turkmanistonning Lebap viloyati Forob tumani hududida. Kondan 80 km shim.sharqda Buxoro—Ural magistral, gaz quvuri oʻttan. Kon relyefi barxan qumlari va shoʻrxok tekislikdan iborat, 150– 190 m balandlikda joylashgan. Uzunshoʻr strukturasi Chorjoʻy tektonik pogʻonasining markaziy qismidagi Dengizkoʻl zanjirsimon koʻtarilmasi shim.gʻarbiy qismida joylashgan. Struktura shim.sharq yoʻnalishida choʻzilgan, 2tamustaqilkubbagaega. Shim.sharqiy qubba yirikroq, simmetrik tuzilgan. 2qubbada neft uyumi mavjud. Uzunshoʻr neft-gazkondensat konig.k. da jami 8 quduq qazilgan boʻlib, paleozoy, yura, boʻr, paleogen, neogentoʻrtlamchi davr jinslari ochilgan. Yura davri yotqiziqlari neftgazga mahsuldor boʻlib, ular terrigen, karbonat va tuzangidrit qatlamlaridan tarkib topgan. Bu yotqiziqlarda mahsuldor gorizontlar mavjud. Gazkondensat uyumi burmaning asosiy garbiy qubbasi bilan bogʻliq. Baʼzi gorizontlarda gazlar quruq, azotuglevodorod sinfiga mansub. Kondensant kam oltingugurtli. 15—16gorizontda ham neft, ham gaz uchraydi. 15gorizont qatlam suvlari sedimentatsion, metamorflashgan, xloridkaltsiy tarkibli namakoblardan iborat. Kon 2003-yil boshida sanoat miqyosida foydalanishga tayyorlangan.
Concord (Kentucky)
Aholisi
28 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 184,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,2 km2. Shundan 0,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 165 m balandlikda joylashgan.
Jantel Lavender
Jantel Lavender (1988-yil 12-noyabrda tugʻilgan) — Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (WNBA) Seattle Strom uchun amerikalik professional basketbolchi.U Los-Anjeles Sparks tomonidan 2011-yilgi WNBA draftida beshinchi umumiy tanlov bilan tuzilgan.
Kollej
Ogayo shtati universitetida Lavender oʻzining toʻrt mavsumida (2008-2011) Yilning eng yaxshi ayollar basketbolchisi deb topildi. Katta oʻnlik ikkita alohida POY mukofotini taqdim etadi, ulardan biri liga murabbiylari, ikkinchisi esa OAV aʼzolari tomonidan ovozga qoʻyilgan. Lavender 2008-yilda murabbiylar versiyasini, 2011-yilda media versiyasini va 2009- va 2010-yillarda ikkala mukofotni ham olgan. Oʻsha paytda bu uni toʻrt karra konferensiyada yilning eng yaxshi oʻyinchisi boʻlgan uchinchi NCAA I divizioni ayol futbolchisiga aylantirdi.
AQSH Basketbol
Lavender Kolorado shtatining Kolorado Springs shahridagi FIBA ​​Amerikasida oltin medalni qoʻlga kiritgan AQSh U18 ayollar terma jamoasi aʼzosi edi. Tadbir 2006-yil iyul oyida boʻlib oʻtdi, oʻshanda AQSh jamoasi Kanadani magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritgan. Lavender har bir oʻyinda oʻrtacha 4,8 ochko toʻpladi. Lavender Slovakiyaning Bratislava shahrida boʻlib oʻtgan FIBA ​​U19 jahon chempionatida oltin medalni qoʻlga kiritgan AQSh U19 ayollar terma jamoasi aʼzosi edi. Ushbu voqea 2007-yilning iyul va avgust oylarida boʻlib oʻtdi, oʻshanda AQSh jamoasi Shvetsiyani magʻlub etib, chempionlikni qoʻlga kiritgan. Lavanda birinchi davrada Litvaga qarshi o‘yinda 16 ochko, Ispaniyaga qarshi o‘yinda 28 ochko jamg‘ardi. U Chexiya ustidan qozonilgan g‘alabada 25 ochko jamg‘ardi. Turnir davomida u har bir o‘yinda o‘rtacha 16,0 ochko to‘plagan bo‘lsa, Mayya Murdan 16,3 ochko to‘plagan holda ikkinchi o‘rinda turadi. Lavanda ribaund boʻyicha jamoani boshqardi, har bir oʻyinda oʻrtacha 8,1. Lavender 2009-yilda Serbiyaning Belgrad shahrida boʻlib oʻtgan Jahon universitet oʻyinlarida AQSH sharafini himoya qilish uchun tanlangan. Jamoa oltin medalni qo‘lga kiritish uchun yettita o‘yinning barchasida g‘alaba qozondi. U Fransiyaga qarshi o‘yinda 16 ochko va 12 ta ribaund bilan dubl-dabl qayd etdi. Lavender oltin medal uchun oʻyinda oldin magʻlub boʻlmagan Rossiyaga qarshi oʻyinda 14 ochkoga ega edi.
WNBAdagi faoliyati
2015-yilda Lavender oʻzining yangi oʻyinchisi bilan shartnomasi tugaganidan soʻng Sparks bilan yana shartnoma imzoladi. Lavender 2015-yilda tanazzulga uchragan. Kandes Parker mavsumning birinchi yarmida dam olish uchun oʻtirganida, Lavender Sparksning boshlangʻich markaziga aylandi. U barcha 34 oʻyinda maydonga tushdi va har bir oʻyinda oʻrtacha 14,5 ochko va 8,3 ribaund toʻpladi. Oʻsha yili u faoliyatida birinchi marta WNBA yulduzi sifatida saylandi.
2016-yilgi mavsumda Lavender jamoa roʻyxatidagi zaxira markaz roliga qaytdi, Parker esa boshlangʻich markaz pozitsiyasiga qaytdi. Zaxira oʻrindigʻida Lavender Sparks uchun hali ham samarali edi, u har bir oʻyinda oʻrtacha 9,6 ochko toʻplagan va Connecticut Sunga qarshi qoʻshimcha vaqtda muntazam mavsumda gʻalaba qozongan holda faoliyatidagi eng yuqori 25 ball toʻplagan. Uning mavsumdagi faoliyati unga WNBA oltinchi yil ayoli mukofotini beradi. Sparks 26-8 hisobida yakunlanib, WNBA finaliga qadar yoʻl oldi va Minnesota Lynxni 3 oʻyinda 2 oʻyinda magʻlub etdi, chunki ular 2002- yildan beri birinchi chempionligini, shuningdek, Lavender birinchi chempionligini qoʻlga kiritdi.
Muvaffaqiyatli 2014-2015 moliyaviy yilidan soʻng (16,8 ochko, Yevroligadagi 3-oʻyin va 10,2 ribaund, 5-oʻrin), u 2015-2016-yilgi mavsumni Turkiyaning Yevroligadagi „Fenerbahche SK“ klubi bilan oʻtkazishga vaʼda berdi, u yerda u oʻzining Visla Allie Krakovdagi jamoadoshini topadi. WNBAga qaytib, u WNBA All-Star oʻyiniga birinchi tanlovini biladi: „Men juda koʻp ishladim va bu mening asosiy maqsadlarimdan biri edi. Shu oʻyinchilarning oʻrtasida boʻlish aql bovar qilmaydi. Men xursandman va minnatdorman.“
2016-yilgi WNBA mavsumida u 3-iyul kuni Sparks uchun ketma-ket 155-oʻyinini oʻtkazdi va DeLisha Milton-Jonsning rekordini yangiladi. „Sparks“ning asosiy oʻyinchisi, u oʻz faoliyatini 25 ochko va ribaund (10) bilan mavsumda eng yuqori darajaga koʻtardi, bu bilan Los-Anjelesga qoʻshimcha vaqtdan keyin Connecticut Sunga qarshi 21 oʻyinda 20-gʻalabasini qoʻlga kiritdi va shu tariqa mavsum boshlanishi bilan tenglashdi. Xyuston kometalari 1998-yilgi mavsumda.
2017-yilda Lavender Sparks bilan shartnomani uzaytirdi. 2017-yilgi mavsumda Lavender zaxiradan oʻrtacha 7,3 ppg koʻtardi. „Sparks“ oʻtgan mavsumda eʼlon qilgan xuddi shunday rekord bilan yana ligada 2-oʻrinni egallab, yarim finalga ikki marta xayrlashdi. Sparks Pheonix Mercuryni 3 oʻyinda yoʻq qilib, ketma-ket ikkinchi mavsumda Finalga chiqdi va Lynx bilan revansh oʻyinini oʻrnatdi. Biroq, „Sparks“ besh oʻyinda magʻlub boʻlib, ketma-ket chempionlikni qoʻlga kirita olmadi.
2018-yilgi mavsumda Lavender Nneka Ogvumike yoʻqligida asosiy hujumchi rolini toʻldirishga yordam berish uchun 7 ta start bilan 30 oʻyin oʻtkazdi. Sparks 19-15 rekord bilan yakunlanib, 6-raqamni egalladi. Birinchi raundda saralash oʻyinida Sparks Minnesota Lynxni 75-68 hisobida magʻlub etib, ketma-ket uchta Final oʻyinlari seriyasini yakunladi. Biroq, Sparks ikkinchi raundda 96-64 hisobida Washington Mysticlarga yutqazadi.
2019-yilgi mavsumdan bir necha kun oldin Lavender 2020-yilgi ikkinchi davra tanlovi evaziga Chicago Skyga almashtirildi. Lavender darhol Sky uchun boshlangʻich boʻldi. 2019-yilning 14-avgustida Lavender chap oyog‘idagi singan jarohatni tuzatish uchun oyog‘ida jarrohlik amaliyotini o‘tkazdi, bu esa 8-9 haftalik tiklanish davri bilan mavsumning qolgan qismini o‘tkazib yuborishiga sabab bo‘ldi. Lavender boʻlmaganida, Sky 20-14 mavsumni 5-raqamli urugʻ sifatida yakunladi, ular ikkinchi raundga qadar etib borishdi va u yerda Las-Vegas Acesga 93-92 hisobida magʻlub boʻlishdi.
2020-yil 30-iyun kuni Lavender yana chap oyog‘ida operatsiya qilinganidan keyin 2020-yilgi mavsumni o‘tkazib yuborishi maʼlum bo‘ldi. 2020-yil 28-avgust kuni Lavender Stefani Mavunga evaziga Indiana Feverga ikkinchi va uchinchi raund tanlovi bilan almashtirildi.
2021-yil fevral oyida Lavender Indiana Fever bilan koʻp yillik shartnoma imzoladi.
Chet eldagi martaba
2010—2011-mavsum oraligʻida Lavender Turkiyada Beshiktosh JK tarkibida oʻynadi. 2011-2012 mavsum oraligʻida Lavender Polshada CCC Polkowice jamoasida oʻynadi. 2012—2013 mavsum oraligʻida Lavender Italiyada PF Schio tarkibida Italiya chempionligini qoʻlga kiritdi. 2013-yildan 2015-yilgacha Lavender WBC Wisla Krakow uchun yana bir marta Polshada ikkita mavsumdan tashqari oʻynadi, bir nechta Polsha kubogi va milliy chempionatlarini qoʻlga kiritdi, shuningdek, ikkala mavsumda ham, Kubok seriyasida ham MVP unvonini qoʻlga kiritdi. 2015—2016-mavsum oraligʻida Lavender Turkiyaning Fenerbahche Istanbul jamoasida oʻynadi va Turkiya kubogi va Turkiya milliy chempionligini qoʻlga kiritdi. 2016-yil avgust oyidan boshlab Lavender 2016—2017-mavsumdan tashqari Fenerbahche Istanbul bilan qayta shartnoma imzoladi. 2017-yil sentyabr oyida Lavender 2017—2018-mavsum oraligʻida Yakin Dogu bilan shartnoma imzoladi va yana bir Turkiya kubogini qoʻlga kiritdi. 2018—2019-mavsum oraligʻida Lavender Italiya chempionati vakili Famila Skio bilan shartnoma imzoladi. 2020-yil yanvar oyida Lavender Turkiya ligasining Chukurova Basketbol bilan 2019-20-mavsumdan tashqari mavsum uchun shartnoma imzoladi, Turkiya/Yevroliga mavsumi oxir-oqibat COVID-19 pandemiyasi tufayli bekor qilindi.
Ogayo shtati statistikasi
Manba
Quymoq
Quymoq — tuxumga un solib, yogʻda qovurib tayyorlanadigan ovqat. Chuqurroq idishga tuxum chaqib, qoshiq bilan yaxshilab aralashtriladi, tuz bilan un qoʻshiladi. Oz-ozdan un solib, qumoqlari yoʻqolguncha aralashtriladi, soʻngra dogʻlangan yog'ga quyib pishiriladi.
George W. Bush
George Walker Bush (6-iyul 1946-yilda tugʻilgan) amerikalik siyosatchi va ishbilarmon boʻlib, 2001-yildan 2009-yilga qadar Amerika Qoʻshma Shtatlarining 43-prezidenti lavozimini bajargandir. Respublikachilar partiyasi aʼzosi boʻlgan Bush bungacha 1995-yildan 2000-yilga qadar Texas shtatining 46-gubernatori vazifasini bajargan. U AQShning sobiq prezidenti George H. W. Bushning toʻngʻich oʻgʻlidir.
IC 3222
IC 3222 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Vishegrad (Kardzhali)
Vishegrad — Bolgariyaning janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq.
George W. Bush
Bush yigirma yoshida Texas havo milliy gvardiyasida ikki yil muddat xizmat qildi. 1975-yili Harvard biznes maktabini tamomlagach, u neft sanoati sohasida ishladi. 1978-yilda Bush Vakillar palatasiga oʻz nomzodligini qoʻydi, ammo saylanmadi. Keyinchalik, u Texas Rangers nomli beysbol jamoasiga egalik qilib, 1994-yili Texas gubernatori etib saylandi. 1998-yilda Bush rekord darajadagi (69 foiz) ovozlar soni bilan ikkinchi muddatga qayta gubernator etib saylandi va buning ortidan Texas tarixida ikkinchi muddatga saylangan ilk gubernator boʻldi. U gubernatorlik davrida Texasni shamol energetikasini ishlab chiqaruvchi yetakchi shtatga aylantirishga koʻmaklashdi. Bush 2000-yilgi prezidentlik saylovlarida qatnashib, Demokratlar partiyasida boʻlgan amaldagi vitse-prezident Al Gore ustidan gʻalaba qozondi. Qayta sanash va sud jarayonlarini oʻz ichiga olgan bu saylov mamlakat tarixidagi eng bahsli saylovlardan biri boʻldi.
Kaf
Kaf (ing . cust and freight — qiymat va kira haqi) — xalqaro savdo ishlarida tovar yetkazib berish va haqini toʻlashning asosiy shartlaridan biri. K.ga koʻra, tovar sotuvchi yuklarni kontrakt da koʻrsatilgan muddatda kemaga yuklab berish, dengizda yuk tashish boʻyicha shartnoma tuzishi va yukni manzilga yetkazib berishi uchun kira haqini toʻlashi lozim. Yuk yetib kelgan portda yuklarni tushirish harajatlarini haridor toʻlaydi.
Quyimozor suv ombori
Quyimozor suv ombori — Buxoro viloyatida Quyimozor va Kogon temir yoʻl stansiyalari oraligʻida joylashgan. 1958 yilda Zarafshon daryosining etak qismidagi chuqurliklardan birining atrofini koʻtarib qurilgan. Suv omborining kosasi qumtosh aralash loyqalardan tashkil topgan yotqiziqlarda joylashgan. Dastlabki suv hajmi 280 mln. m³, maydoni 16,2 km². Eng keng joyi 5 km, oʻrtacha chuq 17 m, eng chuq. joyi 40 m. 1968 yilda suv ombori kosasining qirgʻ-oqtari 2 m dan ortiq baland marzalar bilan koʻtarildi. Uning suv hajmi 350 mln.m³ gacha, maydoni 17,3 km²ga yetdi. Quyimozor suv omborio.ga maxsus kanal (18 km) orqali Zarafshon daryosidan suv keltiriladi, shuningdek, Amu-Buxoro mashina kanalipyan 40 m³/s suv quyadigan Quyimozor nasos styasi qurildi. Jamgʻarilgan suv oʻz. 72 km va sek.iga 100 m³/s ga qadar suv oqadigan kanal orqali irrigatsiya shoxobchalariga tarqatiladi. Suv omborida suv sathi oʻzgarib turadi. Quyimozor suv omborio. tarkibiga Xorxoʻr va Duoba gidrouzellari kiradi. 1965-yildan beri Quyimozor suv omborio. Amu-Buxoro mashina kanali suvini tartibga solish maqsadida foydalaniladi. Magistral kanal bilan birgalikda suv ombori 94 ming ga yerni sugʻoradi.
[[Turkum:Suv omborlari)
George W. Bush
Lavozimiga kirishgach, Bush soliqlarni kamaytirish va taʼlimni isloh qilish toʻgʻrisida qonun loyihasi imzoladi. Kech abort qilishni taqiqlash toʻgʻrisidagi qonun va eʼtiqodga asoslangan tashabbuslar kabi ijtimoiy-konservativ harakatlarni ilgari surdi. Bush prezidentligi davrida 2001-yil 11-sentabr terror xurujlari natijasida terrorizmga qarshi kurashish uchun Milliy xavfsizlik vazirligi tashkil etildi. Bush Tolibonni agʻdarib tashlash, al-Qoidani yoʻq qilish hamda Osama bin Ladenni ushlash maqsadida AQSh armiyasini Afgʻonistonga bostirib kirishga buyruq berdi. U, shuningdek, terrorizmda gumon qilingan shaxslarni nazorat qilish vakolatini beruvchi Patriot qonunini imzoladi.
Bush 2004-yilgi prezidentlik saylovlarida ham qatnashib, Demokratlar partiyasidan nomzod John Kerryni magʻlub etdi hamda ikkinchi muddatga qayta prezident etib saylandi.
Dastlabki hayoti va karyerasi
thumb|upright=0.8|left|George W. Bush ota-onasi [[Barbara Bush|Barbara va George H. W. Bush bilan (c. 19470]]
George Walker Bush 1946-yil 6-iyulda Connecticut shtatining New Haven shahrida joylashgan Grace-New Haven shifoxonasida dunyoga keldi. U George Herbert Walker Bush va Barbara Piercelarning birinchi farzandi boʻlgan. Uning bolaligi Texas shtatining Midland va Houston shaharlarida oʻtgan. Uchta ukasi va bitta singlisi boʻlgan boʻlib, ular quyidagilardir: Jeb, Neil, Marvin va Dorothy. Boshqa bir singlisi Robin 1953-yili uch yoshida leykoz kasalligi tufayli vafot etgan. Uning ota tarafdan bobosi Prescott Bush Connecticut shtatidan senator boʻlgan. Georgening otasi 1981-yildan 1989-yilga qadar Ronald Reagan prezidentligi davrida vitse-prezident, 1989-yildan 1993-yilga qadar esa 41-AQSh prezidenti vazifalarini bajargan. Bush asosan ingliz va olmon (uzoqroq niderland, uels, irland, fransuz va shotland) kelib chiqishga ega boʻlgan.
Taʼlimi
Bush Texas shtatining Midland shahridagi davlat maktabida oʻqidi. U 7-sinfni tamomlaganida oilasi bilan Houston shahriga koʻchib oʻtdi. Keyin u Kinkaid maktabida ikki yil muddat tahsil oldi.
Bush keyinchalik Massachusetts shtatining Andover shahrida joylashgan Phillips Academy nomli maktab-internatda oʻqidi. U ushbu maktab-internatda oʻqigan yillarida beysbol oʻynagan. U 1964-yili Yale universitetiga oʻqishga kirdi va 1968-yilda uni tugatib, tarix boʻyicha bakalavrlik darajasini oldi. Yaleda oʻqigan yillarida u Delta Kappa Epsilonga aʼzo boʻlib, oʻrtoqchilik prezidenti oʻlaroq xizmat qildi. Bush, shuningdek, „Skull and Bones“ („Bosh suyagi va suyaklar“) jamiyati aʼzosi ham boʻlgan. U oʻzini oʻrtacha talaba oʻlaroq taʼriflaydi. U Yaleda dastlabki uch yilidagi GPAsi 77 ni tashkil etib, universitetdagi soʻnggi yilida ham xuddi shunday oʻrtacha koʻrsatkichga ega boʻlgan.
1973-yilning kuzida Bush Harvard biznes maktabiga oʻqishga kirdi. 1975-yili uni tamomlab, MBA darajasini oldi. U AQSh tarixida MBA darajasini olgan yagona prezidentdir.
Gölköy, Refahiye
Gölköy — Turkiyaning Erzincan viloyatining Refahiye tumaniga qarasli qishloq. Qishloqda shodiyan qabilasining kurdlari istiqomat qiladi va 2022-yilda 43 kishidan iborat edi.
Uzunqanot koʻrshapalaklar
Uzunqanot koʻrshapalaklar (Miniopterus) — silliq burunlilar oilasiga mansub koʻrshapsishklar urugʻi. Qanotlari uzun va ingichka, tez uchishga moslashgan. 10 ga yaqin turi bor. Afrika, Madagaskar, Janubiy Yevropa, Janubiy va Jan.
Sharqiy Osiyo, Avstraliya, Yangi Gvineya va Yangi Gibrid orollarida tarqalgan. Gʻorlarda hayot kechiradi. Koʻp minglab koʻrshapalaklardan iborat koloniya hosil qiladi. Oddiy Uzunqanot koʻrshapalaklar Karpatorti, Qrim, Kavkaz, Kopetdogʻ va Uzoq Sharq janubida uchraydi. Qrimda hozir yoʻq boʻlib ketgan.
Quymuch
Quymuch — odamda yon-bosh suyagining Q. kosalarini hosil qilishda qatnashadigan qismi; tanasi va undan pastga davom etgan yuqori butogʻi bor. Ana shu butoq burchak shaklida pastki butoqqa oʻtadi; Q. suyagi ikkala butogʻining oʻzaro birlashgan joyi kengayib yoʻgʻonlashgan Q. doʻmbo-gʻini hosil qiladi. Q. suyagi tanasining orqa tomonidagi oʻtkir uchli oʻsiq bilan Q. doʻmbogʻi orasida Q.ning kichkina oʻymasi joylashgan. Q. hamda qov suyaklarining butoqlari oʻzaro bir-biri bilan qoʻshilib, kattagina tuxum shaklidagi yopqich teshikni vujudga keltiradi.
Pontestura
Pontestura Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Alessandria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19 km2. 1519 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Sorel-Moussel
Sorel-Moussel Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Eure-et-Loir departamenti Dreux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1797 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 140,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,8 km2.
NGC 1280
NGC 1280 Kit yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Edouard Stephan 1881-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Sobrado
Sobrado Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. A Coruña provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 120,86 km2. Aholisi — 2139 kishi (2010).
Untermaßfeld
Untermaßfeld Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schmalkalden-Meiningen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,79 km2. 1307 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Untermaßfeldning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mir Imod Mashhadiy
Mir Imod Mashhadiy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. “Musaviy” taxallusi bilan ijod qilgan. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning donishmand, xushxulq va xushtabʼ kishi ekanligi, muammo ilmida mohirligi, Mashhad shoirlari uning huzurida yigʻilib, aytgan har bir soʻziga itoat qilish­lari haqida maʼlumot beradi.
“Majolis un-nafois”da uning Kamol Xoʻjandiyga javoban yozgan quyidagi bayti keltirilgan: Guft: Bo chashmat bigoʻ, to juz xayoli roʻyi mo,
Surati digar nayorad dar nazar, guftam: “Ba chashm”.
(Mazmuni: Koʻzingga ayt, bizning yuzimiz xayolidan boshqa hech bir suratni nazariga keltirmasin, dedi. Men “koʻzim ustiga” (yaʼni, jonim bilan), dedim).
Aach (Hegau)
Aach (Hegau)/Aax (Hegau) Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Konstanz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,69 km2. Aholisi — 2175 kishi (2010).
Hududi
Aachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
IC 4777
IC 4777 Telescopium yulduz turkumidagi SB0-a (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Muzli sut
Qoʻshma Shtatlarda muzli sut tarkibida 10 foizdan kam sut yogʻi bo‘lishi lozim. 1994 yilda Qoʻshma Shtatlar oziq-ovqat va farmatsevtika idorasi qoidalariga kiritilgan oʻzgartirish Qoʻshma Shtatlarda muzli sutni „yogʻsiz muzqaymoq“, „kam yogʻli muzqaymoq“ yoki „yengil muzqaymoq“ deb belgilashga ruxsat berdi (uning yogʻ tarkibiga qarab).
Addamslar oilasi
Addamslar oilasi (The Addams Family) 1991-yili katta ekranlarga chiqarilgan qora komediya janridagi AQSh filmi boʻlib, Orion Pictures va Paramount Pictures studiyalari tomonidan ishlab chiqarilgan. Film gʻoyasi multiplikator Charles Addams tomonidan yaratilgan 1964-yilgi shu nomli teleserialga asoslangan.
Kafan
Kafan — dafn oldidan marhumning jasadi oʻraladigan oq mato. Islomiy aqidaga koʻra, musulmon erkak yoki ayol vafot etgach, eng kami 3 qavat Kafan bilan dafn etish tiriklar zimmasidagi muqaddas burchlardan (farzi kifoya) hisoblanadi. Kafanlashdan oldin mayit, albatta, yuviladi. Shahidlar yuvilmaydi va kafanlanmaydi, balki oʻz kiyimlari bilan dafn etiladi. K.siz koʻmib yuborilganlar uchun marhum emas, balki unga sababchi kishilar javobgar sanaladi
Axel Ngando
Axel Ngando (1993-yil 13-iyulda Fransiyaning Asnier-syur-Seyn shahrida tugʻilgan) — fransuz futbolchisi, „Grenoble“ futbol klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Axel Ngando mashhur kamerunlik futbolchi Patrik Mbomning jiyani.
Klublardagi faoliyati
Axel Ngando „Paris Saint-Germain“ va „Rennes“ futbol klublari tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2013-yilning 2-fevralida u debyutini „Lorient“ futbol klubiga qarshi oʻtkazgan. Oʻsha oʻyinda Axel Ngando „Rennes“ futbol klubi safidagi ilk golini urgan. Yozda oʻyin amaliyotiga ega boʻlish uchun u „Oser“ futbol klubiga ijaraga oʻtgan. 16-sentyabr kuni „Brest“ futbol klubiga qarshi oʻyinda Axel Ngando debyut qilgan. 1-noyabr kuni „Tours“ futbol klubiga qarshi bahsda u „dubl“ni amalga oshirib, „Oser“ futbol klubi safida birinchi gollarini urgan.
Keyinchalik u „Angers“ futbol klubiga oʻtgan. 16-yanvar kuni „Arles-Avignon“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qilgan. 20-fevral kuni „Laval“ futbol klubiga qarshi bahsda Axel Ngando „Angers“ futbol klubi safida birinchi golini raqib darvozasiga kiritgan.
Xalqaro faoliyati
Fransiya yoshlar terma jamoasi tarkibida Axel Ngando Estoniyada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Ispaniya, Angliya, Xorvatiya va Serbiya jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.
2013-yilda Fransiya yoshlar terma jamoasi tarkibida Axel Ngando Turkiyada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati gʻolibi boʻlgan. Turnirda u AQSh, Ispaniya, Gana, Oʻzbekiston va Urugvay terma jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Kreatsionizm nazariyasi
Yosh Yer kreatsionizmi (ing. „Young Earth creationisms“). Bunga ko‘ra, Xudo - Yerning yaratuvchisi. U yerni Injilda qanday tasvirlangan bo‘lsa, shunday yaratgan. Bu hodisa bundan 6000 (protestantlarga ko‘ra) yoki 7500 (pravoslavlarga ko‘ra) yil avval ro‘y bergan. Aksariyat hollarda Yerning yoshi koinot yoshi bilan deyarli teng, deb hisoblanadi. Ularning fikricha Koinotning yerdan ko‘hnaroq ekanini tasdiqlovchi dalillar oz. Bu davrda makroevolyutsiya kechmagan. Yer ulkan suv toshqinidan so’ng qayta shakllangan.
Ko‘hna Yer kretsionizmi. Bu nazariyaga ko‘ra olamni Xudo yaratgan, ammo, bu to‘g‘ridan-to‘g‘ri bo‘lmagan. Bu qarash tarafdorlari astronomlar va geologlarning yerga va koinotga bergan yoshlari bahsli ekanini e’tirof etadilar.
Kompensatsion kreatsionizm. Bu nazariya Tavrotning Ibtido kitobida kelgan xabarga tayanadi: Avval Xudo osmon va Yerni yaratdi. (Ibtido 1:1-2). Demak, Yer bir muddat qorong‘ilik qa’rida bo‘lgan, so‘ng hayot boshlangan. Orada bo‘shliq bo‘lgan.
Kun kreatsionizmi. Bunga ko‘ra, Xudo dunyoni olti kunda yaratgan. Ibtido kelgan olti kun bu bizning kunlardek 24 soat emas. Kun so‘zi ibroniychada “yom” deyiladi va yosh, davr deb tarjima qilinadi. Bu nazariya tarafdorlarining ba’zilari biz hali ham yettinchi kunda yashayapmiz, deb ishonadilar.
Progressiv kreatsionizm. Bu fikrga ishonuvchilar Xudo turlarni yaratgach, ular Xudo belgilagan bosqichlar asosida rivojlanib borgani, ya’ni ularda evolyutsiya jarayoni yuz berganini ta’kidlaydilar.
Mehnat (Xuroson)
Mehnat (Xuroson) — Xuroson tumani Hiloliy aholi punktlari QFYga qarashli qishloq. Mehnat (Xuroson)dan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 12 km. Aholisi 5680 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Kauchuk
Kauchuk (tupi tilida „kau“ — daraxt va „uchu“ — oqmoq) — rezina va rezina buyumlari tayyorlashda ishlatiladigan elastik material. Tabiiy va sunʼiy (sintetik) xillarga boʻlinadi.kauchuk har xil boladi
Baʼzi sintetik kauchuklar texnik xossalari (mas, issiqqa, erituvchilarga, yemiruvchi muhitlarga va ishqalanishga, yorugʻlik va ozon taʼsiriga chidamliligi, gaz oʻtkazmasligi va b.)ga koʻra, tabiiy kauchukdan afzal. Sinetik kauchuklardan 50 mingga yaqin nomda mahsulotlar ishlab chiqariladi. Birinchi sintetik kauchukni 1879-yil G. Busharda (Fransiya) olgan; sanoat miqyosida ishlab chiqarishni S. V. Lebedev (Rossiya) 1932-yilda yoʻlga qoʻydi. Sintetik kauchuk olish iklim va geografik sharoitlarga bogʻliq boʻlmaganligi, mehnat unumdorligining yuqoriligi va arzon xom ashyo bazasining mavjudligi tufayli katta iktisodiy foyda beradi. Kauchuk shina, amortizatorlar, yelimlar, sanitariya-gigiyena mahsulotlari va b. ishlab chiqarishda qoʻllaniladi. Jahon miqyosida har yili 16,5 million tonna kauchuk (4,5 million tonna tabiiy va 12 million tonna sintetik kauchuk) ishlab chiqariladi.
Tri mogili
Tri mogili — Bolgariyaning janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq.
Hamilton (Washington)
Hamilton AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Skagit County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
361 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,6 km2. Shundan 2,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 29 m balandlikda joylashgan.
Quymuch nervi
Quymuch nervi — odam va umurtqali hayvonlardagi eng yirik nerv. Orqa miya oʻsiqlari va orqa miya tugunining sezuvchi tolalari (odamda 4, 5-juft bel va 1—3-juft dumgʻaza nervlari)dan hosil boʻladi. Bu nerv dumgʻaza chigalidan uzun tarmoqlar tarzida noksimon muskul osti teshigi orqali chiqadi. Quymuch nervi bitta yaxlit biriktiruvchi toʻqima pardasi bilan oʻralgan, katta boldir va kichik boldirning umumiy nervlaridan iborat. Bulardan biri oyoq kafti va boldirning orqa guruh muskullarini inner-vatsiyalaydi, u tizza, panja boʻgʻimi va panjaning kaft terisi bilan medial tomondagi terisiga tarmoklar beradi. Ikkinchisi umumiy kichik boldir ne-rvi chuqur (harakatlantiruvchi tolalar) va yuza (sezuvchi tolalardan iborat) shoxlarga boʻlinib, tovon va boldirning tashqi tomonidan terisini in-nervatsiyalaydi. Qn.ning ogʻriqli yalligʻlanishi — ishias koʻproq quzatiladi.
Topolchane
Topolchane — Bolgariyaning janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq.
IC 3223
IC 3223 Sunbula yulduz turkumidagi NF (hali noaniq) tipli obyektdir.
Masdevallia
Masdevallia, bogʻdorchilikda qisqartirilgan Masd bilan tanilgan, orxideya oilasining (Orchidaceae) bir qismi boʻlgan Pleurothallidinae kichik oilasiga kiruvchi turkum. 500 dan ortiq turlari mavjud boʻlib, ular bir nechta kichik turkumlarga birlashtirilgan. Bu turkum Ispaniyaning Charlz III saroyida xizmat qilgan shifokor va botanik boʻlgan Jose Masdevall (?-1801) sharafiga nomlangan.
Diapazon va morfologiya
Bu oʻsimliklar Meksikadan janubiy Braziliyagacha oʻsadi, lekin asosan Ekvador va Kolumbiya, Peru va Boliviyaning And togʻlarining yuqori mintaqalarida (2500-4000 m ASL) uchraydi. Ular epifitlar yoki nam jinslarda litofitlar shaklida oʻsadi.
NGC 1281
NGC 1281 Persey yulduz turkumidagi E5 tipli galaktikadir.
Masdevallia
Diapazon va morfologiya
Oʻsimliklar qisqa ildizpoyaga ega. Poyasi bitta, etli, tik va osilgan, tuxumsimon va lansetsimon bargga ega. Gullari uchburchak shaklida boʻlib, yakka oʻzi yoki rasemoz toʻpgullarda joylashadi. Ular koʻzga koʻrinadigan kosa va qisqargan toj bilan ajralib turadi.
Kultivatsiya
Turlar nomaqbul madaniy sharoitlarga sezgir. Noqulay sharoitlarda barglarning dogʻlanishi yoki tushishi bilan stress belgilarini koʻrsatadi. Ular odatda sfagnum yoki tuvaklarda oʻstirilishi mumkin, biroq bir nechta turlari tushuvchi toʻpgullarni hosil qiladi va savatlarda joylashtiriladi. Ikkala holatda ham ildizpoya chirishni oldini olish uchun muhit yuzasida qolishi kerak.
NGC 1281
Ushbu obyektni Johann Dreyer 1876-yilda kashf etgan.
Masdevallia
Kultivatsiya
Bu oʻsimliklarning aksariyati yuqori balandlikdagi bulutli oʻrmonlarda oʻsadi, yil davomida juda salqin sharoit va moʻl-koʻl namlikni talab qiladi. Ular quruqlikka, past namlikka yoki haddan tashqari haroratga toqat qilmaydilar va oʻsimliklarning qurishi juda oson. Qirib qolsa yoki yuqori haroratga duchor boʻlsa, oʻsimlik barcha barglarini toʻkadi va poyasi sinib tushadi. Bu turkumga mansub turlarning aksariyati Drakula turkumi oʻsimliklariga qaraganda yetishtirish unchalik qiyin emas.
Namlikning pastligi yoki oʻsimliklarni yuqori darajada erigan tuzlarni oʻz ichiga olgan suv manbai bilan sugʻorish barglarning sargʻayishiga olib keladi. Oʻsimliklar yomgʻir suvi, distillangan suv yoki juda toza suv manbai bilan taʼminlanishi kerak. Muhit har doim nam boʻlishi kerak, chunki oʻsimliklar koʻpchilik orxideyalar kabi suvni saqlash tuzilmalariga ega emas.
Taksonomiya
Masdevalliyaning polifiletik ekanligi aniqlandi. Guruhning taksonomiyasi hal qilinmagan, ammo hozirda qabul qilingan taksonomiya quyidagicha davom etadi : thumb|Masdevallia amplexa
Subgenera
right|thumb| Veitchning masdevallia, Masdevallia (Masdevallia) veitichiana, Masdevallia bo'limining Coccineae bo'limida joylashgan. thumb|Masdevallia coccinea thumb|Masdevallia angulata
NGC 1281
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Hollersbach im Pinzgau
Hollersbach im Pinzgau Avstriyaning Salzburg yerida joylashgan kommunadir. Zell am See (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 76,89 km2. 1157 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Ochildiy
Ochildi (Очилдӣ) — Tojikiston Respublikasining Fayzobod tumani, Qalaidashti shahariga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 0 km, tuman markaziga 0 km.
Aholisi
Aholisi — 1071 kishi.
IC 4778
IC 4778 Pavo yulduz turkumidagi SB0-a (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Prokrastinatsiya
thumb| Qiyinchilik koʻpincha kechiktirish bilan bogʻliq Prokrastinatsiya (kechiktirish, keyinga qoldirish) — bu salbiy oqibatlarga olib kelishini bilgan holda biror narsani keraksiz va ixtiyoriy ravishda kechiktirish yoki keyinga qoldirish harakatidir. Bu soʻz lotincha procrastinatus soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, oʻzi ham „oldinga“ maʼnosini bildiruvchi pro- prefiksi va „ertaga“ degan maʼnoni anglatuvchi crastinus soʻzlaridan kelib chiqqan. Koʻpincha, bu odatiy odamning xatti-harakati. Bu kundalik ishlarda kechikish yoki hatto uchrashuvga borish, ish hisoboti yoki akademik topshiriqni topshirish yoki sherik bilan stressli masalani muhokama qilish kabi muhim vazifalarni kechiktirish bilan bogʻliq boʻlgan odatiy inson tajribasidir. Odatda depressiya, oʻzini past baholash, aybdorlik va yetishmovchilik bilan bogʻliq boʻlgan mahsuldorlikka toʻsqinlik qiladigan salbiy xususiyat sifatida qabul qilingan boʻlsa-da, bu xavfli yoki salbiy natijalarni keltirib chiqaradigan baʼzi talablarga dono javob sifatida ham koʻrib chiqilishi mumkin.
Burayda as-Siyfazanjiy
'''Burayda ibn Muhammad ibn Burayda ibn Ahmad …. ibn al-Xasib al-Aslamiy, as-Siyfazanjiy (Abu Sahl)''' (milodiy 1025-yil (hijriy 416-yil)da tug‘ilib, milodiy 1100-yil (hijriy 493-yil)da vafot etgan) Siyfazanjda mashhur solih va obidshayx bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. Umrining oxirida taxminan yigirma yil ko‘zi ojiz bo‘lib qolgan.
Prokrastinatsiya
Madaniy va ijtimoiy nuqtai nazardan, Gʻarb va gʻarbiy boʻlmagan madaniyat talabalari akademik sustkashlikni namoyon qiladilar, ammo turli sabablarga koʻra. Gʻarb madaniyati talabalari ilgari qilganidan koʻra yomonroq ish qilmaslik yoki kerak boʻlgan darajada oʻrganmaslik uchun kechiktirishga moyil boʻladilar, gʻarblik boʻlmagan talabalar esa qobiliyatsiz koʻrinmaslik yoki undan qochish uchun kechiktirishga moyildirlar. Vaqtni boshqarishning turli madaniy istiqbollari kechiktirishga qanday taʼsir qilishi mumkinligini ham hisobga olish kerak. Misol uchun, vaqtga koʻp faol nuqtai nazarga ega boʻlgan madaniyatlarda odamlar ishni tugatishdan oldin toʻgʻri bajarilganligiga ishonch hosil qilish uchun koʻproq ahamiyat berishadi. Vaqtning chiziqli koʻrinishi boʻlgan madaniyatlarda odamlar vazifaga maʼlum vaqtni belgilashga moyil boʻlishadi va belgilangan vaqt tugagandan soʻng toʻxtashadi.
Kechiktirilgan qoniqish orqali kaptarlarning xulq-atvorini oʻrganish shuni koʻrsatadiki, kechiktirish odamlarga xos emas, balki baʼzi boshqa hayvonlarda ham kuzatilishi mumkin. Kabutarlar orasida „kechiktirish“ uchun aniq dalillarni topadigan tajribalar mavjud boʻlib, ular kabutarlar oson, lekin shoshilinch emas, balki murakkab, ammo kechiktirilgan vazifani tanlashga moyilligini koʻrsatadi.
Etimologiyasi
Lotin: procrastinare, pro- (oldinga), -crastinus (keyingi kungacha), cras (ertaga).
Tarqalishi
1984-yilda nashr etilgan Vermont universitetining akademik kechikish bo‘yicha tadqiqotida ishtirokchilarning 46 foizi „har doim“ yoki „deyarli har doim“ yozish ishlarini kechiktirishlarini, taxminan 30 foizi esa imtihonlar uchun o‘qishni va haftalik topshiriqlarni o‘qishni kechiktirishlarini bildirishgan. Sub’ektlarning deyarli toʻrtdan bir qismi bir xil vazifalarni bajarishda kechiktirish ular uchun muammo ekanligini maʼlum qilgan. Biroq, 65% ga yaqini qogʻozlarni yozishda kechiktirishni kamaytirishni xohlashlarini va taxminan 62% imtihonlarga oʻqish uchun va 55% haftalik topshiriqlarni bajarishni xohlashlari aniqlangan.
1992-yilgi tadqiqot shuni koʻrsatdiki, „soʻrovda qatnashgan talabalarning 52 foizi kechiktirish boʻyicha yordamga oʻrtacha va yuqori darajada ehtiyoj borligini koʻrsatdi“.
2004-yilda oʻtkazilgan tadqiqotda, universitet talabalarining 70 foizi oʻzlarini kechiktiruvchilar deb hisoblashgan boʻlsa, 1984-yilda oʻtkazilgan tadqiqotda, talabalarning 50 foizi doimiy ravishda kechiktirishadi va buni hayotlarida asosiy muammo deb bilishadi.
Universitet talabalari oʻrtasida oʻtkazilgan tadqiqotda, talaba topshiriqni bajarish uchun talab qilinadigan koʻnikmalarga ega emas deb hisoblagan vazifalardan koʻra, yoqimsiz yoki yuk sifatida qabul qilingan vazifalarni kechiktirish koʻproq ekanligini koʻrsatdi.
Yana bir dolzarb nuqta — sanoatdagi kechiktirish. „Rossiyadagi psixologiya“ jurnalida chop etilgan „Zamonaviy Rossiya sanoat korxonasi xodimlarining kechikishiga tashkiliy va shaxsiy omillarning taʼsiri“ jurnalining " State of Art " jurnalining tadqiqoti xodimlarning kechiktirish odatlariga taʼsir qilgan koʻplab omillarni aniqlashga yordam berdi. Ulardan baʼzilari samaradorlikni baholashning intensivligini, ularning kompaniyadagi burchlarining ahamiyatini, boshqaruv va/yoki yuqori darajadagi qarorlar haqidagi tushunchalari va fikrlarini oʻz ichiga oladi.
Psixologik nuqtai nazar
Lazzatlanish tamoyili kechikish uchun javobgar boʻlishi mumkin; bu stressli vazifalarni kechiktirish orqali salbiy his-tuygʻulardan qochishni afzal koʻrishni anglatadi. 201-yilda Rinaldi va boshqalar tomonidan oʻtkazilgan tadqiqotda oʻlchanadigan kognitiv buzilishlar kechikishda rol oʻynashi mumkinligini koʻrsatdi. Kechiktirish maqsadiga erishish muddati yaqinlashganda, ular koʻproq stressga duch kelishadi va shuning uchun bu stressdan qochish uchun koʻproq kechiktirishga qaror qilishlari mumkin. Baʼzi psixologlar bunday xatti-harakatni har qanday vazifani yoki qarorni boshlash yoki tugatish bilan bogʻliq tashvish bilan kurashish mexanizmi sifatida taʼkidlaydilar. Pirs Steel 2010-yilda tashvishlanish odamlarni erta ishga kirishishga undashi ehtimoli borligini va kechikish boʻyicha tadqiqotlarda asosiy eʼtibor impulsivlik boʻlishi kerakligini taʼkidladi. Yaʼni, tashvish odamlarni faqat impulsiv boʻlsa, kechiktirishga olib keladi.
Yengish choralari
Kechiktirishning salbiy javoblari vazifaga yoʻnaltirilgan yoki muammoni hal qilishga qaratilgan emas, balki qochish yoki hissiy boʻladi. Maqsadli va muhim shaxsiy maqsadlarni kechiktirish bilan bogʻliq stressni va kognitiv dissonansni kamaytirish uchun hissiy va qochishga qarshi kurash qoʻllaniladi. Ushbu variant darhol zavq bagʻishlaydi va shuning uchun qoʻlda erishish mumkin boʻlgan maqsadlarni kashf qilish nuqtasida impulsiv kechiktiruvchilar uchun juda jozibali. Freydning mudofaa mexanizmlari, yengish uslublari va oʻz-oʻzini cheklashga oʻxshash bir nechta his-tuygʻularga yoʻnaltirilgan strategiyalar mavjud.
Kechiktiruvchilarning javoblari quyidagilardan iborat:
Vazifalar yoki muammolarni hal qilish choralari kechiktiruvchining nuqtai nazaridan soliqqa tortiladi. Agar bunday choralar koʻrilsa, kechiktiruvchining kechiktiruvchi boʻlib qolishi ehtimoli kamroq boʻladi. Biroq, bunday choralarni koʻrish kechiktirishning takrorlanishining oldini olish va minimallashtirish uchun oʻz xatti-harakatlarini yoki vaziyatni faol ravishda oʻzgartirishni talab qiladi.
2006-yilda nevrotizmning kechikish bilan bevosita bogʻliqligi yoʻqligi va har qanday munosabatlar toʻliq vijdon bilan vositachilik qilishi taklif qilindi. 1982-yilda irratsionallik kechikishning oʻziga xos xususiyati deb taxmin qilingan edi. „Hatto soʻnggi lahzaga qadar kechiktirish, agar ular faqat shu daqiqani olishiga ishonish uchun asos boʻlsa, kechiktirish emas“. 2001-yilda tushuntirilgan, „harakatlarni kechiktirish kerak va bu kechiktirish yomon, notoʻgʻri yoki samarasiz rejalashtirishni anglatishi kerak“.
Madaniy nuqtai nazar
Holly McGregor va Andrew Elliotga (2002) koʻra. Christopher Wolters (2003), bakalavriat talabalari oʻrtasidagi akademik kechikish muvaffaqiyatga yoʻnaltirilganlikning toʻrt omilli modelining omillaridan biri boʻlgan „ishlashdan qochishga yoʻnaltirilganlik“ bilan bogʻliq deb aytgan. Andrew Elliot va Judith Harackiewicz (1996) shuni koʻrsatdiki, ishlashdan qochish yoʻnalishi boʻlgan talabalar oʻz tengdoshlari bilan oʻzlarini taqqoslash bilan shugʻullanishadi. Bu talabalar layoqatsiz koʻrinishni istamaslik yoki qobiliyatsizligini koʻrsatishdan qochish va tengdoshlari oldida bir vazifani bajarish uchun malakali fasadni qabul qilish natijasida kechiktirishadi.
Sushila Nilesning (1998) avstraliyalik talabalar va Shri-Lankalik talabalar bilan olib borgan tadqiqotlari bu farqlarni tasdiqladi va avstraliyalik talabalar koʻpincha shaxsiy maqsadlarga intilishlarini, Shri-Lankalik talabalar esa odatda koʻproq hamkorlik va ijtimoiy maqsadlarga intilishlarini koʻrsatdi. Kuo-Shu Yang va An-Bang Yu (1987, 1988, 1990) tomonidan olib borilgan koʻplab tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, koʻpchilik xitoylik va yaponiyalik talabalarning shaxsiy yutuqlari shaxsiy yutuqlarga emas, balki oʻzlarining oila tarmogʻi oldidagi majburiyatlari va mas’uliyatini bajarish bilan oʻlchanadi. Yang va Yu (1987) shuningdek, kollektivizm va konfutsiylik koʻplab gʻarbiy boʻlmagan madaniyatlarda muvaffaqiyatga erishish uchun juda kuchli turtki ekanligini koʻrsatdi, chunki ular oila birligi va jamiyatdagi hamkorlikka urgʻu beradi. Ushbu madaniy qadriyatlardan kelib chiqqan holda, shaxs intuitiv ravishda uning muvaffaqiyatga yoʻnaltirilgan omilini farqlovchi bosim darajasini sezadi, deb ishoniladi.
Salomatlik nuqtai nazari
Maʼlum darajada kechiktirish odatiy holdir va bu haqiqatan ham qadrli vazifalarni kechiktirish tendensiyasining pastligi tufayli vazifalar oʻrtasida ustuvorlikni aniqlashning foydali usuli sifatida qaralishi mumkin. Biroq, haddan tashqari kechiktirish muammoga aylanishi va normal faoliyatga toʻsqinlik qilishi mumkin. Bu sodir boʻlganda, kechiktirish sogʻliq muammolari, stress, tashvish, aybdorlik va inqiroz hissi, shuningdek, shaxsiy samaradorlikni yoʻqotishi va mas’uliyat yoki majburiyatlarni bajarmaslik uchun ijtimoiy norozilikka olib kelishi aniqlangan. Birgalikda bu his-tuygʻular keyingi kechiktirishga yordam berishi mumkin va baʼzi odamlar uchun kechikish deyarli surunkali holga keladi. Kechiktiruvchilar yordam soʻrashda qiyinchiliklarga duch kelishlari mumkin, ammo ular ijtimoiy stigmalar va dangasalik, irodaning yetishmasligi yoki ambitsiyalarning pastligi tufayli yuzaga keladi. Baʼzi hollarda muammoli kechikish baʼzi bir asosiy psixologik buzilishning belgisi boʻlishi mumkin.
Kechiktirishning fiziologik ildizlari boʻyicha tadqiqotlar prefrontal korteksning roli bilan bogʻliq edi, impulslarni nazorat qilish, diqqat va rejalashtirish kabi ijro etuvchi miya funktsiyalari uchun mas’ul boʻlgan miya sohasi. Bu prokrastinatsiya bunday funktsiyalar yoki ularning yetishmasligi bilan kuchli bogʻliq degan tushunchaga mos keladi. Prefrontal korteks shuningdek, miyaning boshqa qismlaridan chalgʻituvchi stimullarni kamaytiradigan filtr vazifasini bajaradi. Bu sohadagi zarar yoki kam faollashuv odamning chalgʻitishning oldini olish qobiliyatini kamaytirishi mumkin, bu esa yomon tashkilotga, eʼtiborni yoʻqotishga va kechikishning kuchayishiga olib keladi. Bu DEHBda prefrontal lobning roliga oʻxshaydi, bu yerda u odatda kam faollashadi.