cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reley sochilish qonuni
Quyosh nurlarining Yer atmosferasida Rayleigh tarqalishi diffuz osmon radiatsiyasini keltirib chiqaradi, bu esa kunduzgi va alacakaranlık osmonning koʻk rangiga, shuningdek, past quyoshning sargʻishdan qizgʻish ranggacha boʻlishiga sabab boʻladi. Quyosh nurlari, shuningdek, molekulalarning aylanish holatini oʻzgartiradigan va qutblanish effektlarini keltirib chiqaradigan Ramanning tarqalishiga tobe boʻladi.
Tarix
1869 yilda infraqizil tajribalar uchun ishlatgan tozalangan havoda ifloslantiruvchi moddalar qolishi yoki qolmaganligini aniqlashga urinayotganda John Tyndall nanoskopik zarrachalarga tarqaladigan yorqin yorugʻlik zaif koʻk rangga ega ekanligini aniqladi. Uning taxminiga koʻra, quyosh nurlarining xuddi shunday tarqalishi osmonga koʻk rang beradi, lekin u koʻk yorugʻlikni afzal koʻrishni tushuntira olmadi va atmosfera changlari osmon rangining intensivligini tushuntira olmadi.
1871 yilda Lord Rayleigh Tyndallning suv tomchilarida kichik zarrachalar hajmi va sinishi koʻrsatkichlari boʻyicha taʼsirini aniqlash uchun osmon yorugʻligining rangi va qutblanishi haqida ikkita maqola chop etdi. 1881 yilda Jeyms Klerk Maksvell 1865 yilda yorugʻlikning elektromagnit tabiatini isbotlagan holda, u oʻzining tenglamalari elektromagnetizmdan kelib chiqqanligini koʻrsatdi. 1899 yilda u zarrachalar hajmi va sinishi koʻrsatkichlarini oʻz ichiga olgan atamalar molekulyar qutblanish atamalari bilan almashtirilgan holda, ular alohida molekulalarga nisbatan qoʻllanilishini koʻrsatdi.
Kichik oʻlchamdagi parametrlarning taxminiyligi
Tarqaladigan zarrachaning oʻlchami koʻpincha nisbat bilan parametrlanadi
Bu yerda R — zarrachagacha boʻlgan masofa va th — tarqalish burchagi. Buni barcha burchaklar bo‘yicha o‘rtacha hisoblab chiqsak, Releyning sochilish kesimini beradi.
Birlik harakat uzunligi (masalan, metr) boʻylab zarrachalarning sochilishi natijasida tarqalgan yorugʻlikning ulushi — bu birlik hajmdagi zarrachalar sonining N koʻp qismidir. Masalan, atmosferaning asosiy tarkibiy qismi boʻlgan azotning Rayleigh kesimi 5.1 m2 ga teng.5.1 m2 toʻlqin uzunligi 532 nm (yashil chiroq). Bu degani, atmosfera bosimida, har bir kubometrda taxminan 2 molekula mavjud boʻlsa, har bir metr sayohat uchun yorugʻlikning 10-5 ga yaqin qismi tarqaladi.
Tarqalishining kuchli toʻlqin uzunligiga bogʻliqligi (~l-4) qisqaroq (koʻk) toʻlqin uzunliklari uzunroq (qizil) toʻlqin uzunliklariga qaraganda kuchliroq tarqalganligini anglatadi.
Molekulalarda sochilishi
thumb| Qizil nurga nisbatan atmosfera tomonidan tarqalgan koʻk yorugʻlikning katta qismini koʻrsatadigan rasm. Yuqoridagi ifodani yorugʻlikning elektr maydonidan kelib chiqqan dipol momentiga mutanosib boʻlgan molekulyar qutblanish a koʻrinishida sindirish koʻrsatkichiga bogʻliqligini ifodalash orqali alohida molekulalar boʻyicha ham yozilishi mumkin. Bunday holda, bitta zarracha uchun Reylning sochilish intensivligi CGS birliklarida tomonidan berilgan.
Fluktuatsiyaning taʼsiri
Qachon dielektrik doimiy \epsilon hajmning maʼlum bir mintaqasi V muhitning oʻrtacha dielektrik oʻtkazuvchanligidan farq qiladi, keyin har qanday tushayotgan yorugʻlik quyidagi tenglamaga muvofiq tarqaladi
bu yerda dielektrik doimiydagi tebranishning dispersiyasini ifodalaydi \epsilon.
Osmon moviy rangdaligi sababi
right|thumb| Tarqalgan koʻk yorugʻlik [[Yorugʻlikning qutblanishi|polarizatsiyalangan . Oʻngdagi rasm polarizatsiya filtri orqali oʻqqa tutiladi: polarizator maʼlum bir yoʻnalishda chiziqli polarizatsiyalangan nurni uzatadi.]] Tarqalishning toʻlqin uzunligiga kuchli bogʻliqligi (~l-4) qisqaroq (koʻk) toʻlqin uzunliklari uzunroq (qizil) toʻlqin uzunliklariga qaraganda kuchliroq tarqalganligini anglatadi. Buning natijasida osmonning barcha mintaqalaridan bilvosita koʻk nur keladi. Rayleighning tarqalishi — bu sochilish zarralari kichik oʻlchamga (parametr) ega boʻlgan turli xil muhitlarda yorugʻlik tarqalishining sodir boʻlish usulining yaxshi yaqinlashuvidir.
Quyoshning qizarishi u ufqqa yaqin boʻlganda kuchayadi, chunki undan toʻgʻridan-toʻgʻri qabul qilinadigan yorugʻlik atmosferaning koʻproq qismidan oʻtishi kerak. Taʼsir yanada kuchayadi, chunki quyosh nuri zichroq boʻlgan yer yuzasiga yaqinroq boʻlgan atmosferaning katta qismidan oʻtishi kerak. Bu kuzatuvchiga toʻgʻridan-toʻgʻri yoʻldan qisqaroq toʻlqin uzunligi (koʻk) va oʻrta toʻlqin uzunligi (yashil) yorugʻlikning muhim qismini olib tashlaydi. Shuning uchun qolgan tarqalmagan yorugʻlik asosan uzunroq toʻlqin uzunliklariga ega va qizilroq koʻrinadi.
Tarqalishining bir qismi sulfat zarralaridan ham boʻlishi mumkin. Katta Plinian otilishidan keyin yillar davomida osmonning koʻk rangi stratosfera gazlarining doimiy sulfat yuki tufayli yorqinroq boʻladi. Rassom J. M.V Turnerning baʼzi asarlari tirikligida Tambora togʻining otilishi tufayli yorqin qizil ranglariga qarzdor boʻlishi mumkin.
Kam yorugʻlik ifloslangan joylarda oydin tungi osmon ham koʻk rangga ega, chunki oy nuri quyosh nurini aks ettiradi, oyning jigarrang rangi tufayli rang harorati biroz pastroq. Biroq, oydin osmon koʻk sifatida qabul qilinmaydi, chunki past yorugʻlik darajasida insonning koʻrishi asosan hech qanday rang idrokini yaratmaydigan novda hujayralaridan keladi (Purkinje effekti).
Amorf qattiq jismlardagi tovush
Rayleighning tarqalishi, shuningdek, shisha kabi amorf qattiq jismlarda toʻlqin tarqalishining muhim mexanizmi boʻlib, past yoki juda yuqori boʻlmagan haroratlarda koʻzoynak va donador moddalarda akustik toʻlqinning soʻnishi va fononning soʻnishi uchun javobgardir. Buning sababi shundaki, yuqori haroratlarda koʻzoynaklarda Rayleigh tipidagi tarqalish rejimi anharmonik damping (odatda toʻlqin uzunligiga ~l-2 bogʻliqligi bilan) bilan yashiringan boʻlib, bu harorat koʻtarilgach, tobora muhimroq boʻladi.
Gazlarda Rayleighning tarqalishi, qatʼiy aytganda, koʻrinadigan yorugʻlikning elektromagnit maydonidagi mikroskopik dipol tebranishlari tufayli yuzaga keladi. Amorf qattiq jismlarda Rayleigh tipidagi sochilish elastik siljish modulidagi makroskopik fazoviy tebranishlardan toʻlqinlarning tarqalishi tufayli yuzaga keladi, degan nazariyalar taklif qilingan. Biroq, yaqinda, amortizatsiya koeffitsientining tovush toʻlqin uzunligiga, ~l-4 boʻlgan Rayleigh tipidagi kvartik bogʻliqligi atomlar yoki zarrachalarning mikroskopik harakatlaridan toʻlqinlarning tarqalishiga asoslangan birinchi printsiplardan kelib chiqdi (yaʼni, atomlarning mikroskopik qurilish bloklari) Amorf qattiq jismlarning elastikligi uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻlgan „nonaffin“ harakatlar sifatida tanilgan. Effekt Baggioli va Zaccone tomonidan olingan va Szamel va Flenner tomonidan mustaqil ravishda raqamli tasdiqlangan. Raqamli tahlil shuningdek, kesish modulining makroskopik tebranishlarining ~l-4 hissasi noffin harakatlarning ~l-4 tarqalishi hissasiga nisbatan miqdoriy jihatdan ahamiyatsiz ekanligini koʻrsatdi. Bundan tashqari, mikroskopik nazariya pastki toʻlqin vektorlarida hukmron boʻlgan diffuziv turdagi ~l-2 tarqalishidan yuqori toʻlqin vektorlarida Reyleigh tipidagi ~l-4 tarqalishiga krossoverni tiklashga qodir.
Amorf qattiq jismlarda — koʻzoynak — optik tolalar
Rayleigh saçılması, optik tolalarda optik signallarning tarqalishining muhim tarkibiy qismidir. Silika tolalari — zichligi va sinishi indeksining mikroskopik oʻzgarishiga ega boʻlgan koʻzoynaklar, tartibsiz materiallar. Bular quyidagi koeffitsient bilan tarqoq yorugʻlik tufayli energiya yoʻqotishlariga olib keladi:
Abu Abdulloh az-Zanjoniy (faylasuf)
Abu Abdulloh ibn Abdurrahim ibn Nasrulloh az-Zanjoniy — faylasuf va mufassir bo‘lgan. Baʼzi ilmlarni bilgan. U milodiy 1891-yil (hijriy 1309-yil) ribiʼu-l-avval oyi Zanjonda tug‘ilgan. Zanjon ulamolaridan islom fiqhi asoslari, arab tili va adabiyotidan saboq olgan. So‘ngra 1326-yildan 1329-yilgacha Eronning hakimlaridan biri — al-Mirzo Ibrohim az-Zanjoniydan falsafa va falakiyot ilmidan tahsil olgan. So‘ngra Tehronga borib, u yerda bir qancha muddat fransuz maktablaridan birida o‘qigan. So‘ng Zanjonga qaytib kelgan va Najafga borgan. Muhammad Kozim al-Yazdiy va Shayxushshariʼa al-Isfahoniydan fiqh va usulni o‘rgangan. Islom dinining ulug‘ peshvolari bo‘lgan Ibn al-Hasan al-Isfahoniy, al-Og‘a Mirzo Husayn an-Noiyniy, al-Og‘a Ziyouddin al-Iroqiylarning darslariga qatnashgan. U yerda to‘qqiz yil yashab, ijtihodda yuksak darajaga erishgan. 1338-yilning oxirlarida Zanjonga qaytgan. Yana Eronning baʼzi shaharlariga safar qilgan. So‘ngra Suriya, Falastin, Qohira va Makkaga ziyorat qilgan. Ushbu ziyorati davomida ko‘plab ilm ahillari bilan tanishgan. So‘ngra yana Zanjonga qaytib kelgan va shariat qozisi bo‘lib ishlash bilan bir qatorda fiqh, falsafa, tafsir va hadis ilmlaridan dars bergan. Hijriy 1347-yil muharram oyining 7-sanasida Damashqdagi arab akademiyasiga aʼzo etib yuborilgan. Uni Eron maorif vazirligi Tehron universitetining professori etib tayinlagan va o‘sha yerda tafsir, axloq, falsafa tarixidan taʼlim bergan. U hijriy 1360-yil (milodiy 1941-yil) jumaduloxir oyining 7-sanasi Zanjonda vafot etgan.
Reley sochilish qonuni
Amorf qattiq jismlarda — koʻzoynak — optik tolalar
Bu yerda n — sinishi indeksi, p — shishaning fotoelastik koeffitsienti, k — Boltsman doimiysi va b — izotermik siqilish. Tf — materialda zichlikning oʻzgarishi „muzlatilgan“ haroratni ifodalovchi xayoliy harorat.
Gʻovakli materiallarda
thumb| Opalescent oynada Rayleigh sochilishi: yon tomondan koʻk koʻrinadi, lekin toʻq sariq nur porlaydi. Rayleigh tipidagi l-4 tarqalishini gʻovakli materiallar ham koʻrsatishi mumkin. Nano gʻovakli materiallarning kuchli optik tarqalishi bunga misoldir. Sinterlangan aluminaning gʻovaklari va qattiq qismlari orasidagi sinishi indeksidagi kuchli kontrast juda kuchli sochilishga olib keladi, yorugʻlik oʻrtacha har besh mikrometrda yoʻnalishni butunlay oʻzgartiradi. l-4 tipidagi sochilish nano gözenekli struktura (~70 nm atrofida tor gözenek hajmi taqsimoti) tufayli yuzaga keladi) monodispersiv alumina kukunini sinterlash natijasida olinadi.
Boshqarma
Boshqarma — davlat boshqaruvi tizimida biror yirik tarmoq yoki xoʻjalik sohasida markaziy yoki oʻrta boʻgʻindagi boshqaruv idorasi (mas, Markaziy bankning viloyat boshqarmasi, Bojxona qoʻmitasining shahar boshqarmasi). B. vertikal (vazirlik, qoʻmita, korporatsiya darajasida sektor — boʻlim — boshqarma — bosh boshqarma) va gorizontal (ayrim vazifalarni bajaruvchi boʻlimlar) tizimda rahbarlikni amalga oshirishi mumkin. B. umuman boshqaruv vazifalarini, maqsadlarini amalga oshirish va boshqarish jarayonining uzluksiz hamda samarali ishlashini hududiy yoki tarmoq tamoyillari asosida tashkil etadi. Hozirgi paytda Oʻzbekistondagi boshqaruv amaliyotida B. oʻrniga departament atamasi kirib kelmoqda.
1290
Voqealar
Изгнание евреев из Англии указом Эдуарда I
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1290''
🇷🇺
Vyetnamning tarixiy nomlari
Vyet va Vyetnam mustaqil davlatlari mavjud boʻlgan davrda ularning rasmiy nomlari koʻp marta oʻzgargan, ular bilan birga norasmiy nomlari ham mavjud edi.
Sitkui
Sitkui nomi miloddan avvalgi 2879—2524-yillarda ishlatilgan.
Viet Thuong va Vyet
Vyet Thuong (Xitoy) " Yueshan ") -Miloddan avvalgi XII asr. Vyet (Xitoy. Yue) - 7-asr atrofida. Miloddan avvalgi 33- yil.
Chou Cheng-vang davridan boshlab Yueshan (Viet Thuong) urugʻi chaqirila boshlandi. Shuning uchun Viet (Yue) nomi.
Viet Thuong (Yueshan) va Vyet (Yue) 12—7-asrlarda Bat Viet ni tashkil etgan ikkita yirik qabila birlashmalaridir. Miloddan avvalgi 7-asrda paydo boʻlish uchun asos boʻlgan. Miloddan avvalgi Bat Vetning birinchi ikkita haqiqiy maʼlum boʻlgan davlat tuzilmalari — janubda Vanlang va sharqda Vyet.
Vanlang va Vyet
Vanlang — VII asr. Miloddan avvalgi e.(xronika manbalariga koʻra, miloddan avvalgi 2524-yildan) — miloddan avvalgi 258-yil. Vyet (Xitoy) Yue) - 7-asr atrofida. Miloddan avvalgi 333-yil.
Vanlang, Vyet va Ngo
Vanlang — VII asr. Miloddan avvalgi e.(xronika manbalariga koʻra, miloddan avvalgi 2524-yildan) — miloddan avvalgi 258-yil. Vyet (Xitoy) Yue) - 7-asr atrofida. Miloddan avvalgi — avvalgi 333-yil Ngo (Xitoy Vu) — miloddan avvalgi 585-yilgacha.
Miloddan avvalgi 585-yildan e. Xitoy-Vetnam qirolligi Ngo (Xitoy Vu) yilnomalarida tilga olinadi, uning hukmdori esa Vyong (xitoycha „van“) deb ataladi. Arxeologiya shuni koʻrsatadiki, mahalliy aholi Vet (Xitoy Yue) qirolligi xalqi bilan umumiy kelib chiqishi boʻlgan, yaʼni bu Vyet edi. Ngo qirolligining butun yozma tarixi, Vyetna qirolligi tomonidan bosib olinishigacha, taxminan 100 yil davom etadi.
Vanlang, Taiau, Manviet va Dongviet
Vanlang — VII asr. Miloddan avvalgi e.(boshqa manbalarga koʻra, miloddan avvalgi 2524-yildan) miloddan avvalgi −258-yil e. Teyau —miloddan avvalgi −258-yil.Manviet — miloddan avvalgi 334—110 yillar.Dong Viet —miloddan avvalgi 333-yilda. Vyetnam davlati Xitoyning Chu qirolligi tomonidan magʻlubiyatga uchragach, uning hukmron sulolasi janubga qochib ketdi, u yerda yangi Vyetnam davlati — Manvietga asos soldi va Vyetnam aholisining bir qismi yana janubga qochib, u erda joylashdi. boshqa Vyetnam davlat tuzilmalari — Dong Viet, Teiau va Vanlang.
Aulak va Manviet
Aulak — miloddan avvalgi 257—207-yillar e. Manviet — miloddan avvalgi 334—110-yillar e.
Dien, NamVet va ManVyet
Dien - IV asr. Miloddan avvalgi. Miloddan avvalgi −109-yil. Nam Vyet — miloddan avvalgi 207—111-yillar.Manviet — miloddan avvalgi 334-—110-yillar.
Zyaoti
" Zyaoti " nomi miloddan avvalgi 111-yilda bir nechta turli maʼmuriy birliklarga nisbatan ishlatilgan. e. — 39 N. e. va 43-299 va 1407-1427.
Linnam
40—43 Linnam — eramizning 40—43-yillarda vaqtincha ozod qilingan 65 dan ortiq Vyetnam shaharlari, sobiq Nam Vyetni hududining bir qismi. G. Xitoy hukmronligidan Chung opa -singillar.
Zaotyau
[[Fayl:Funan_Gupta_400ad.jpg|center|thumb|300x300px| Sharqiy Zin imperiyasining bir qismi
400-yilda]]
Vansuan
Vansuan soʻzi 544—602-yillarda mavjud boʻlgan davlatni bildirgan.
Annam dohofu
679—757 va 766—866
Annam doxofu--An nan du hu fu, Tinchlangan janubning vitse-qiroli Janubni tinchlantirish uchun general-protektorat)
Channam dohofu
757—766
Channam dohofu — (Zhen nan du hu fu)
Tinxaykuan
866—967
Debiganj
Debiganj ( দেবীগঞজ ,Debiganj ) — Bangladesh shimolidagi shahar, xuddi shu nomdagi tumanning maʼmuriy markazi. Qoratoya daryosining sharqiy sohilida joylashgan. Shaharning maydoni 8,76km². 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shaharda 9320 kishi yashagan, ulardan 51,14 %, ayollar - mos ravishda 48,86%. Aholi zichligi – 1064 nafar kishi. 1km². Aholining savodxonlik darajasi 43,4 % (Bangladesh uchun oʻrtacha 43,1%).
Boshqaruv
Boshqaruv (grammatikada) — sintaktik aloqa turi. Bunda tobe soʻz hokim soʻz talabiga koʻra muayyan grammatik shaklga kiradi va shu shakl orqali tobelanadi (tobe soʻz biror kelishik qoʻshimchasini oladi yoki koʻmakchi bilan birga keladi). B.ning ikki turi mavjud; kelishikli B. (mas, mustaqillikka erishmoq, ishdan qaytmoq); koʻmakchili B. (mas, qaychi bilan kesdi, inson uchun yaratmoq).
Abdulloh al-Bagʻviy
Abul Qosim Abdulloh ibn Muhammad ibn Abdulaziz ibn al-Marziyon ibn Shobur ibn Shahanshoh al-Bagʻviy — hadislarni yaxshi bilgan inson boʻlgan. Oʻz davrida Iroqning peshvo muhaddisi boʻlgan. Hijriy 213-yilda tugʻilib, hijriy 317-yilda vafot etgan.
Deh Chasht
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Deh Chasht (, Roman. Deh Chasht)  — Eronning Fars viloyati Marvdasht tumaniga qarasli Muhammadobod qishloq tumaniga qarashli qishloq. 2006- yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 184 nafar kishi hamda 46 oiladan iborat.
Vyetnamning tarixiy nomlari
Tinxaykuan
Tinxaykuan (Vyetnam: Tĩnh Hải quân, toʻliq: Tinhaikuan thiet chang, „Tinch dengiz hududi qoidasi“) — sobiq Annam hududi boshqaruv tizimining nomi "u yerda Tan hukmronligi tiklangan davrda, nanchjao armiyasi xitoylar tomonidan quvib chiqarilib, mahalliy aholi va zodagonlar qarshiliklari bostirilgandan keyin . „Tinxay“ atamasini oʻsha davrning mamlakat nomi deb hisoblash qiyin.
Daikovet
968—1054Daikovyet (Đại Cồ Việt ;) — mustaqil Vyetnam davlatining „shimolga qaramlik“ davridan keyin birinchi marta ega boʻlgan rasmiy nomi, bu nomning aniq sanasi Vyetna davlatini belgilash uchun 968 — 1054, yaʼni 968—1054-yillar. Din sulolasi va Li Tay Tongning Li sulolasidan imperator hukmronligi bilan tugaydi.
Dayvet
1054—1400 va 1428—1804-yillar Dayvyet (Đại Việt ;) — Vyetnam davlati 1054 -yilda keyingi Li sulolasi imperatori Li Txan Tong davrida olingan nom. Turli Vyet sulolalari tomonidan qoʻllaniladi: Tran, Le, Mak va Taishon. Rus tiliga tarjima qilingan „Buyuk Vyet“ degan maʼnoni anglatadi.
Dayngu
thumb|282x282px| [[1400-yilda Janubi-Sharqiy Osiyo Moviy : Daingu Sariq : Champa Toʻq yashil : Lan Xang Qizil : Khmer imperiyasi]] 1400—1407 Dayngu — 1400—1407-yillarda Vetnam davlatining rasmiy nomi. Xo sulolasi davrida.
Vyetnam
1804—1839-yillar Rasmiy hujjatlarda davlat nomi sifatida „Vetnam“ birinchi marta 1804-yilda Nguyen sulolasi imperatori Gia Long tomonidan ishlatilgan.
Daynam
1839—1887-yillar
Tonkin, Annam, Koxinxina (Fransuz Indochina qismi sifatida)
left|thumb| Tonkin, Annam va Kochinchina Fransiya Hind-Xitoy Ittifoqi tarkibida
Vyetnam imperiyasi
1945-yil
Vyetnam Demokratik Respublikasi (DRV)
1945—1946 (barcha Vyetnam hududi) va 1946—1954 (yer osti hukumati) va 1954—1976 (faqat Shimoliy Vyetnam)
Koxinxina avtonom respublikasi
1946—1948 yillar (faqat Koxinxina koloniyasi hududi)
Vyetnam davlati
1949—1954 (barcha Vyetnam hududi) va 1954—1955 (faqat Janubiy Vyetnam) thumb|317x317px| Janubiy Vetnam (Janubiy Vyetnam) 1954 yildan 1976 yilgacha G.
Vyetnam Respublikasi
1955—1975 (faqat Janubiy Vetnam)
Janubiy Vyetnam Respublikasi
1975—1976 (faqat Janubiy Vyetnam)
Vyetnam Sotsialistik Respublikasi (SRV)
1976-yildan hozirgi kungacha.
Murat Nasirov
Murat Ismailovich Nasirov (Мура́т Исмаи́лович Насы́ров;  — Olmota; 19-yanvar 2007-yil, Moskva) — kelib chiqishi asli uygʻur boʻlgan sovet davri, qozoq hamda rus estrada xonandasi. Murat Nasirov „Malchik xochet v Tambov“, „Ya — eto ti“, „Obmanula“, „Lovila na gubi“, „Kto-to prostit“, „Eti lunnie nochi“ (Alyono Apinoy bilan duetda kuylagan) kabi qoʻshiqlar muallifi.
Hayoti
Murat Nasirov 1969-yil 13-dekabrda Olmaota shahrida yashovchi uygʻur oilasida tugʻilgan. Onasi Nasirova Xotira Niyazovna (1937— 2020), plastmassa buyumlari zavodida ishlagan; otasi Ismoil Soʻfi Nasirov (1926—2003) taksi haydovchisi boʻlgan. Soʻfi Nasirov, shuningdek, shoir boʻlgan, Qur’onni yoddan bilgan, xalq qoʻshiqlarini kuylagan va turli uygʻur xalq cholgʻularini chalishni bilgan. Murat oilaning kenja farzandi boʻlgan. Uning ikki opasi — Farida va Marita hamda ikki akasi Najot va Rishat bor edi.
Murat Nasirov, Olmaotadagi 111-maktabni tamomlagan, matematika va fizika fanlariga katta qiziqish bildirgan. Maktabdan keyin armiyada xizmat qilgan. Dastlab Ashxoboddagi xizmat davomida diviziyaning musiqiy guruhi bilan hamkorlikda qoʻshiqlar kuylagan.
Xotira yozuv mashinasi
Xotira yozuv mashinkasi - bu matn va hujjatlarni saqlab qolishga imkoniyat yaratib beruvchi cheklangan hajmdagi xotirani sig'dira oladigan yozuv mashinkasi hisoblanadi. Xotira yozuv mashinkalari advokatlarga hujjatlarni qayta ko'rib chiqish uchun kerak bo'lgan vaqtni qisqartirishga yordam berdi.
Murat Nasirov
Musiqa olamiga kirib kelishi
Murat 8 yoshidan boshlab gitara chalishni oʻrgana boshlagan. Armiya xizmatidan soʻng Gnessin nomidagi Moskva musiqa maktabining vokal boʻlimida oʻqigan.
Xotira yozuv mashinasi
Xotira yozuv mashinkalari ilk marotaba 1940-yillarda katta hajmdagi takror boʼlib keluvchi matnlar bilan huquqiy shartnomalar yaratish uchun taqdim etilgan. Xotirali yozuv mashinkalari 1970-yillarda mashhurlik cho'qqisiga chiqdi va hozirda eskirgan deb hisoblanadi. Lekin ularni ishlab chiqaradigan oz sonli ishlab chiqaruvchilar hali ham bor.
Murat Nasirov
Musiqa olamiga kirib kelishi
1990-yillarning boshlarida u Disneyning „Darkwing Duck“ va „Oʻrdaklar sarguzashti“ animatsion seriyalining rus tilidagi qoʻshiq versiyalarini ijro etgan. 1994-yilda „AʼStudio“ guruhining „Soldat lyubvi“ konsert dasturida ishtirok etgan.
Çobanpınarı
Çobanpınarı— Turkiyaning Burdur viloyatining Bucak tumanidagi qishloq.
Murat Nasirov
Musiqa olamiga kirib kelishi
Nasirovni boʻlajak prodyuseri — Arman Davletyarov bilan AʼStudio gitarachisi Baglan Sadvakasov tanishtirgan. 1995-yilda Nasirov oʻzining musiqiy ishlarini „Soyuz“ studiyasiga olib boradi. Prodyuserlarga xonandaning ovozi yoqgan va ular „Eto lish son“ qoʻshigʻini ommaga namoyish qilishgan. Ammo xonandaning uchta qoʻshiqni oʻz ichiga olgan yangi kichik toʻplami yaxshi sotilmagan.
Birinchi albom allaqachon tayyorlangan edi, lekin Davletyarovning xotiralariga koʻra Nasirov albom uchun yorqin bir xit tarona yetishmayotganligini sezgan. Shoir Sergey Xarin „Malchik xochet v Tambov“ qoʻshigʻining matnini yozib bergan (braziliyalik Carrapicho guruhining „Tic Tic Tac“ qoʻshigʻining ruscha versiyasi, 1996-yili xitga aylangan). Murat Nasirov qoʻshiqni „Soyuz“ studiyasida hammadan koʻra yaxshiroq ijro qilgan va aynan shu qoʻshiq uni mashhur qilgan. Shunga qaramay, xonanda keyinchalik uning musiqiy uslubiga yaqin boʻlmagan qoʻshiqning konsert dasturlarining ajralmas qismiga aylanganidan afsusda ekanligini taʼkidlagan.
1996 — 1997-yillarda Aleksandr Iratov, prodyuser va Alyona Apinaning turmush oʻrtogʻi „Soyuz“ studiyasining konsert boʻlimida ishlagan va u Nasirovga hamkorlik qilishni taklif qilgan. Nasirov va Alena Apina birgalikda gastrollar uyushtirib, qoʻshiqlarini kuylashgan. Nasirov „Malchik xochet v Tambov“ qoʻshigʻi orqali mashhurlikka erishganda, Alyona Apinaning turmush oʻrtogʻi va prodyuseri Aleksandr Iratov ikki yulduzni birlashtirish va konsert dasturi bilan birgalikda mamlakat boʻylab gastrollar uyushtirish gʻoyasini ilgari surganlar. Shunday qilib bir yil muddatga shartnoma imzolangan. Unga koʻra musiqachilar barcha joyda: konsertlarda, intervyularda, kechalarda birga chiqishlari kerak edi. Nasirov "Eurovision qoʻshiq tanlovi 1975" gʻolibi „Ding-a-dong“ qoʻshigʻiga oʻxshatma tarzda Alyona Apina bilan „Lunnie nochi“ qoʻshigʻini duetda kuylagan. Juftlik, 1998-yil 1 va 2-aprel kunlari Rossiya davlat markaziy konsert zalida chiqishlar qilishgan. Oʻsha vaqtlarda Nasirovning repertuarida yangi sevgi mavzusidagi qoʻshiqlari paydo boʻla boshlagan, ulardan eng mashhuri „Ya — eto ti“ hisoblanadi. Xonanda keyinchalik „Moya istoriya“ albomini ham chiqargan.
1997-yilda „Malchik xochet v Tambov“ va 1998-yilda kuylangan „Ya — eto ti“ qoʻshiqlari uchun „Oltin Gramafon“ mukofotiga sazovor boʻlgan.
2000-yilda Nasirov „Imya Sheff“ albomiga kiritilgan reper Sheff uchun „Tsaritsa“ nomli kompozitsiyasini yozishda ishtirok etgan.
2002-yili xonanda ʼʼRazbudi menyaʼʻ albomini chiqargan. Albomdagi birinchi qoʻshiq uning oʻgʻli Akim Nasirovga bagʻishlangan.
2003-yilda Nasirov yana Sheff bilan hamkorlikda Vlad Valovning „Master Sloga Lomanogo“ yakkaxon albomi uchun „Nochnaya Moskva“ kompozitsiyasini tayyorlagan.
2004-yilda „Kaldim Yalguz“ („Qoldim yolgʻiz“) uygʻurcha albomini tayyorlash ishlarini yakunlagan. Nasirov albomni yozib olish jarayonida ham uygʻur milliy cholgʻu asboblaridan, ham zamonaviy cholgʻu asboblaridan foydalangan. Nasirov albomning instrumental qismlarini mustaqil ijro etgan, oʻz studiyasida ovozlarni tahlil qilgan. Oʻsha yili musiqachi Alla Pugachevaning „Fabrikoy zvyozd-5“ bilan hamkorlik qilish borasidagi taklifni qabul qilgan. Dastur soʻngida Nasirov ishtirokchi Yulianna Karaulova bilan birgalikda „Kto-to prostit“ qoʻshigʻini ijro etgan.
2005-yil 28-fevral kuni Olmotadagi Respublika saroyida Murat Nasirovning „Day mne znat“ konserti boʻlib oʻtadi. „Skalolazka i Posledniy iz Sedmoy kolibeli“ (2007) — Murat Nasirovning soʻnggi ishlaridan biri boʻldi. Qoʻshiq Rossiya davlat kinematografiya simfonik orkestri ishtirokida yozilgan.
2014-yilda „Moya istoriya“ albomi „Afisha“ jurnali tomonidan „30 ta eng yaxshi rus pop albomi“ roʻyxatiga kiritilgan.
Oʻlimi
Murat Nasirov 2007-yil 19-yanvardan 20-yanvarga oʻtar kechasi 38 yoshida olamdan oʻtgan. U Moskvadagi Vuchetich koʻchasi, 15/1, 5-qavatda joylashgan xonadonining balkonidan yiqilib tushgan va voqea joyidayoq halok boʻlgan. Voqea sabablari hozirga qadar nomaʼlumligicha qolmoqda. Jurnalistlar Nasirovning giyohvand moddalarni isteʼmol qilgani haqida qayta-qayta yozib kelishgan, ammo Botkin kasalxonasida oʻtkazilgan otopsi jarayonida hech qanday giyohvand moddalarning izlari aniqlanmagan. Rasmiy maʼlumotlarga koʻra, u tushkunlik holatida oʻz joniga qasd qilgan: voqeaga guvoh boʻlgan qizi ham buni tasdiqlagan. Gazeta maqolalarida, shuningdek, suratga olish burchagini ehtiyotsizlik bilan tanlash tufayli yiqilgan boʻlishi mumkinligi ehtimoli ham koʻrib chiqilgan (tergov maʼlumotlariga koʻra, u yiqilganida yonida kamera va portret boʻlgan). OAV maʼlumotlariga koʻra, 2006-yilning yoz oyida yoʻl-transport hodisasi sabab halok boʻlgan doʻsti, rossiyalik hamda qozogʻistonlik „AʼStudio“ guruhining gitarachisi Baglan Sadvakasovning (1968 — 2006) oʻlimi Nasirovni juda qattiq qaygʻuga solgan.
Nasirov, 2007-yil 22-yanvarda Olmotadagi Zarya Vostoka qabristoniga, otasining yoniga dafn qilingan.
2020-yil 7-sentabr kuni 83 yoshli onasi Xotira Niyozovna uzoq davom etgan xastalikdan soʻng vafot etgan.
Albomlari
Vadim Baykov bilan hamkorlikda Alsu tomonidan ijro etilgan „Tam, gde rojdaetsya svet“ qoʻshigʻini yozgan.
Alexander Büttner
Alexander Büttner (1989-yil 11-fevralda tugʻilgan) — gollandiyalik futbolchi, „De Graafschap“ klubi himoyachisi hisoblanadi.
Manchester United
21-avgust kuni Alexander Büttner „Manchester United“ futbol klubiga oʻtdi va klub bilan 5 yillik shartnoma imzoladi. Hamda, uning klubdagi rasmiy debyuti 2012-yilning 15-sentyabrida, premyer-liganing 4-turi doirasida „Wigan“ klubiga qarshi boʻlib oʻtgan. Shuningdek, oʻsha oʻyinda Alexander Büttner raqib darvozasiga gol urdi va shu bilan bir qatorda yana bir golli uzatmani amalga oshirdi.
Anderlecht
2016-yilning 1-fevralida Alexander Büttner Belgiyaning „Anderlecht“ klubiga ijaraga oʻtdi.
Vitesse
2017-yilning 16-yanvarida Alexander Büttner 2,5 yillik shartnoma imzolab, „Vitesse“ futbol klubiga qaytgan.
New England Revolution
2019-yil 1-noyabrda Alexander Büttner MLSning „New England Revolution“ futbol klubi bilan shartnoma imzoladi. Uning Shimoliy Amerika ligasidagi debyuti 2020-yil 9-iyul kuni MLS is Back Tournamentining „Monreal Impact“ futbol klubiga qarshi oʻyinida boʻlgan. Ammo, 2021-yil 20-yanvarda Alexander Büttner tomonlarning oʻzaro kelishuviga koʻra „New England Revolution“ bilan shartnomasini bekor qilgan.
Waalwijk
2021-yilning 12-iyulida Büttner bir mavsumlik shartnoma asosida „Waalwijk“ futbol klubiga qoʻshildi.
Xalqaro faoliyati
2008-yilda Alexander Büttner Niderlandiyaning 19 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi safida bitta oʻyin oʻtkazdi va yoshlar terma jamoasiga chaqirildi va u 8 oʻyinda maydonga tushgan.
2012-yil 7-may kuni Bert van Marveyk Alexander Büttnerni Yevropa chempionatiga boradigan Gollandiya terma jamoasi futbolchilarning kengaytirilgan tarkibiga kiritgan.
Heinola
Xeynola (fincha talaffuzi: [ˈhei̯nolɑ]) — Finlandiyaning Päijänne-Tavastia viloyatining sharqiy qismida, Janubiy Savo mintaqasi chegaralariga yaqin va 2023-yil 28-fevralda 18063 nafar aholiga ega shahar va munitsipalitet. Kymenlaakso viloyati. Bu mintaqadagi aholi soni bo'yicha Laxti va Xolloladan keyin uchinchi o'rinda turadi. Xaynolaning qo'shni munitsipalitetlari - Asikkala, Hartola, Iitti, Kouvola, Mäntyharju, Nastola, Pertunmaa va Sysmä. .
Geynol gerbida Tavastiyaning provinsiya hayvoni, Yevroosiyo silovsisi kamarli ko'prikka o'xshash to'siqni kesib o'tadi; Bu Kymi daryosining kichikroq qismi bo'lgan Yirangonvirtani kesib o'tuvchi 1932 yilgi Jyrängönsilta ko'prigiga ishora qiladi. Gerb Gustav fon Numers tomonidan ishlab chiqilgan va Xaynola shahar kengashi tomonidan 1958 yil 23 sentyabrdagi yig'ilishda tasdiqlangan. Gerb o‘sha yilning 11-noyabrida Ichki ishlar vazirligi tomonidan foydalanishga ruxsat etilgan.
Tarix
1776 yilda Shvetsiyalik Gustav III uni o'sha paytda joylashgan provinsiyaning hukumat markaziga aylantirgunga qadar, Xaynola o'sha paytdagi kattaroq Xollolaning chekka qishlog'i bo'lgan. Shahar markazining tarmoq rejasi o'sha davrga tegishli. Heinola, shuningdek, yaqin atrofdagi hududlar uchun savdo markaziga aylandi..
1809 yilda Finlandiya Rossiya tarkibiga kirgach, viloyat markazi davlat chegarasi bilan birga sharqqa ko'chirildi. Buning o'rnini qoplash uchun 1839 yil 26 dekabrda podsho Nikolay I Xeynolaga shahar huquqini berdi. Ikkinchi jahon urushi oldidan Xeynola kurort shaharchasi sifatida keng tanilgan va 1972 yilgacha u erda boshlang'ich maktab o'qituvchilari dars beradigan institut (seminari) joylashgan. Ularning ikkalasi ham 1890-yillarda tashkil etilgan va shahar hayotida muhim rol o'ynagan.
Geografiya
left|thumb| Taxtiniemi ko'prigi Heinola asosan ikki ko'l, Ruotsalainen va Konnivesi o'rtasida joylashgan. Ko'llarni bog'laydigan suv yo'li shaharni kesib o'tadi va shaharni kesib o'tuvchi esker bilan birga Geynolning xarakterli geografik xususiyati hisoblanadi. Avtomobil yo'li (Finlandiya milliy yo'li 4/E75) Heinolani Lahti (masofa 35 km yoki 22 milya) va Xelsinki (masofa 138 km yoki 86 milya) bilan bog'laydi; shuningdek, shaharning shimoliy qismidagi Tahtiniemi ko'prigida Ruotsalainen ko'lini kesib o'tadi. Heinola, shuningdek, Finlandiya milliy yo'li 5 ning janubiy boshlanishi bo'lib, u Kuopio va Kajaani shaharlari orqali Sodankylagacha 900 kilometrdan ko'proq shimolga o'tadi.
Iqtisodiyot
IIkkinchi jahon urushidan keyin Heinola, asosan, yog'ochni qayta ishlash sanoati tufayli iqtisodiy jihatdan sanoat shahar edi. Sanoat 1970-yillargacha savdo va xizmat koʻrsatish sohasi milliy tendentsiyaga mos ravishda oʻsib borgunga qadar eng katta bandlik manbai boʻlib qoldi.
Xeynola 2000-yillarning oxiridagi tanazzuldan qattiq zarba oldi. Ilgari davlat sektoridan keyingi eng yirik ish beruvchi bo'lgan UPM-Kymmene 2010 yilda Heinol yog'och va kontrplak zavodi yopilganini e'lon qildi.i
Diqqatga sazovor joylar
thumb| Heinola qushlar qo'riqxonasi Qushlar hayvonot bog'i eski avtovokzal yonida joylashgan. Qushlar hayvonot bog'ining asosiy g'oyasi transport, elektr uzatish liniyalari va shisha yuzalardan shikastlangan qushlarga yordam berish va ularni tabiatga qaytarishdir. Tomoshabinlar uchun parvarishda qolgan qushlar va tabiatga qaytish imkoniga ega bo'lmagan, ammo asirlikda to'liq hayot kechirishiga ishonilgan qushlarni tomosha qilish mumkin. Maktab guruhlari va sayyohlar uchun bu tabiatda osongina topilmaydigan ba'zi turlarni aniqlash uchun yaxshi imkoniyat bo'lishi mumkin. Yozda siz ichkarida qishlaydigan tropik qushlarni ham ko'rishingiz mumkin.
Ovqat
11980-yillarda Heinolning an'anaviy cherkov taomlari tappaiskeitto ("go'shtli sho'rva") va krep edi.
Abdulloh ibn Sharif
Abdulloh ibn Muhammad at-Tabriziy — „Sharif“ laqabi bilan mashhur boʻlgan shoir. Hirotga kelib, qolib ketgan. 1548-yilda (hijriy 955) vafot etgan. Sheʼrlaridan devon tuzgan.
Georgetown (Indiana)
Georgetown AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Floyd okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2227 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 480,4 nafar kishi.
NGC 4412
NGC 4412 Sunbula yulduz turkumidagi SBb/P tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Krinau
Krinau Shveysariyaning Sankt Gallen (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Maydoni – 7.23 km2. 273 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Krinauning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Panchià
Panchià Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20 km2. 740 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
1291
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1291''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1291''
🇷🇺
Jörg Albertz
Klub
Albertz yosh iqtidorli futbolchi va oʻrinbosar sifatida PSV va Myunxengladbaxning „Borussiya“ klublarida oʻynagan. Uning birinchi professional shartnomasi 1990-yilda Fortuna Dyusseldorf bilan imzolangan. Reyn jamoasi Bundesliganing ikkinchi bosqichiga koʻtarilgach, Albertz Gamburger SVga koʻchib oʻtgan va u yerda tez orada jamoaning asosiy oʻyinchisiga aylangan. Ikki mavsumdan soʻng u klub sardori boʻlgan.
Albertz 1996-yilda „Reynjers“ bilan 4 million funt sterling evaziga shartnoma imzolagan, ularga Shotlandiya ligasining toʻqqizinchi chempionligini qoʻlga kiritishga yordam bergan. Albertz „Reynjers“ muxlislarining sevimlisiga aylangan va uzoq masofadan kuchli zarbalari uchun „Bolgʻa“ laqabini olgan. 1998-yil iyun oyida murabbiy Valter Smit ketganidan soʻng yangi murabbiy tomonidan asosiy tarkibdan chetlashtirilgan. Shunga qaramay u 1999 va 2000-yillarda liga chempionligi medallarini qoʻlga kiritgan.
2001-yilda Gamburgga qaytgan.U umidlarini oqlay olmagan. 2002-03-yilgi mavsum boshlanishidan oldin u Xitoyning „Shanxay Shenxua“ klubiga oʻtgan. U birinchi marta 2003-yilda chempionlik unvonini qoʻlga kiritgan. 2003-yilda Xitoy futbol assotsiatsiyasi Shenxua bosh direktori Lu Shifang oʻsha mavsumdagi oʻyinlarda Shenxuaga ijobiy qarorlar berish uchun mansabdor shaxslarga pora bergani aniqlangach, liga chempionligini bekor qilingan.
Terma jamoada
1996-yildan 1998-yilgacha Germaniya terma jamoasida 3 ta oʻyin oʻtkazgan.
Géus-d'Arzacq
Géus-d'Arzacq Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
123 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 30,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,1 km2.
Maizy
Maizy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Léh
Léh — Vengriyaning shimoli-sharqidagi Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi qishloq.
Maizy
Aholisi
395 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 56,4 nafar kishi.
Riedwihr
Riedwihr Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Colmar tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
382 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 127,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,0 km2. Dengiz sathidan 177 – 184 m balandlikda joylashgan.
Isola Rizza
Isola Rizza Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Verona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,84 km2. 2877 nafar aholi istiqomat qiladi.
Oakland (New Jersey)
Oakland AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Bergen County okrugi tarkibiga kiradi.
Abu Abdulloh an-Naysoburiy (Abu Abdulloh)
Ahmad ibn Joj an-Naysoburiy (Abu Abdulloh) — faqih. Muhammad ibn al-Hasan ash-Shayboniy va Ibn al-Muborak hamda Sufyon ibn Uyaynalardan fiqh ilmidan saboq olgan. Abu Abdulloh an-Naysoburiy milodiy 852-yil (hijriy 237-yil) vafot etgan.
Oakland (New Jersey)
Aholisi
12.466 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 22,7 km2. Shundan 22,7 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 72 m balandlikda joylashgan.
Grieben (Mecklenburg)
Grieben  Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordwestmecklenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,21 km2. 169 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Griebenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Peio
Peio Italiyaning Trentino-Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 160 km2. 1845 nafar aholi istiqomat qiladi.
Beuvraignes
Beuvraignes Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Montdidier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
694 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 47,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,5 km2. Dengiz sathidan 77 – 104 m balandlikda joylashgan.
Abduvali Imomaliyev
Abduvali Imomaliyev (1931.5.12, Toshkent viloyati Boʻstonliq tumani, Burchmulla qishlogʻi — 1993.12.4, Toshkent) — biolog olim, Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi Fanlar akademiyasi (1991), VASXnil (1978), Ukraina, Belarus Qishloq xoʻjaligi Fanlar akademiyasi (1992) akademik, biol. fanlari doktori (1967), professor (1968). Toshkent Davlat Universitetning b iol.tu pro qshunoslik fakultetini tu-gatgan (1955). Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Genetika va oʻsimliklar fiziologiyasi institutida ilmiy xodim (1958—59), Oʻsimliklar eksperimental biologiyasi institutida laboratoriya mudiri (1960 y.dan; 1964—68 yillarda direktorning ilmiy ishlar boʻyicha oʻrinbosari), Toshkent qishloq xoʻjaligi instituti rektori (1968-75), VASXNIL Oʻrta Osiyo boʻlimida akademikkotib (1975—76), boʻlim Prezidiumi raisi (1990—91). SoyuzNIXI direktori (1976-83), "Soyuzxlopok" IIB bosh direktori (1983—86), "Biolog" IIB laboratoriya mudiri, bosh direktori (1987—1990). Oʻzbekiston Qishloq xoʻjaligi Fanlar akademiyasi Prezidenta (1991-1993).
Ilmiy ishlari oʻsimliklar defoliatsiyasi va desikatsiyasi, oʻsimliklarda meva shakllanishi va toʻkilishi fiziologiyasi, gʻoʻzada hosil toʻplanishi, oziqlanish jarayonlari, paxta tolasi sifatini oshirish, paxtachilikda defoliantlar, desikantlar, gerbitsidlar, oʻsishni boshqaradigan kimyoviy moddalarni qoʻllash va nazariy asoslash masalalariga bagʻishlangan. Oʻzbekistonning paxtachilikda erishgan ilmiy va xoʻjalik yutuqlarini koʻpgina xorijiy mamlakatlarda takdim etgan. Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1985).
1292
Voqealar
Процесс Эдуарда I о наследовании короны Шотландии. Королем избран Иоанн Баллиоль, признавший сюзеренитет Англии
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1292''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1292''
🇷🇺
Hernani
Hernani Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan shahardir. Guipúzcoa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 39,82 km2. Aholisi — 19285 kishi (2010).
Nuh ibn Janoh al-Mojarmiy
Nuh ibn Janoh al-Mojarmiy (arabcha: نوح بن جناح المجرمي— Abu Abdulloh Nuh ibn Janoh al-Mojarmiy) — Muhaddis. Nuh ibn Janoh al-Mojarmiy X asrda Samarqandga qarashli Mojram qishlogʻida tugʻilgan.
Ustozi
Nuh ibn Janoh al-Mojarmiy hadis ilmining sir-asrorlarini Qutayba ibn Said al-Bagʻloniy, Abu Alo Ismoil ibn Abdulloh al-Bagʻloniy, Abd ibn Hamid al-Kasiy, Abdulloh ibn Ahmad ibn Shabavayh al-Marvaziy kabi muhaddis va roviylardan oʻrgangan hamda ulardan hadislar rivoyat qilgan.
Shogirdlari
Nuh ibn Janoh al-Mojarmiy Ahmad ibn Solih ibn Ujayf, Abu Nazar Muhammad ibn Ahmad ibn Hakm al-Bazzoz, Ibrohim ibn Hamdvayh al-Ishtixoniy, Abu Abdulloh Muhammad ibn Usom al-Qatvoniy kabi olimlar taʼlim olgan va hadislar rivoyat qilgan.
Yezdigard I
Yazdikard I, Yazdigird I yoki Yazdijurd I ( oʻrta forscha : 𐭩𐭦𐭣𐭪𐭥𐭲𐭩‎ <yzdkrt undefined > Yazdekert, "Xudo tomonidan yaratilgan", hozirgi fors tilida یزدگرد), Sosoniylar davlati ninig 12-hukmdori bo‘lgan. Yezdigard III.Shopur (383-388)ning o‘g‘li. U Baxrom V.ning o‘limidan so‘ng Sosoniylar taxtiga chiqdi. 399-420-yillar davomida 21 yil  mamlakatni boshqargan.
U G'arb va Sharqiy Rim imperiyasi bilan samimiy munosabatlarda edi.
Yezdigard hukmronligining dastlabki yillarida nasroniy likni yaxshi qarshilagan keyin esa unga qarshi chiqqan. U "bezenger" laqabi bilan mashhur bo‘lib, bu sosoniy manbalarida gunohkor ma‘nosini bildirgan. Biroq bu laqab, Yezdigardning ba‘zi dinlarga nisbatan bag‘rikeng munosabati va ayniqsa, nasroniy larga nisbatan yumshoq munosabati tufayli zardushtiy ruhoniylarining tuhmati edi. Yezdigard rimliklar bilan tinch-totuvlikni saqlaganligi va fuqarolarga nisbatan bag‘rikenglik ko‘rsatganligi uchun “ramshahr” (“hokimiyatida tinchlikni saqlagan”) unvonini ham qo‘llagan. “Ramshahr” unvoni afsonaviy Keyoniy podshohlari tomonidan ham qoʻllanilgan va shu tariqa “ harrah ” shiori oʻrniga “Kay” unvoni ishlatila boshlagan va bu sosoniylarning Keyoniylar tarixiga qiziqishini boshlatgan. Nasroniylar Yezdegardning bag‘rikengligidan foydalanib, zardushtiylarga hujum qilishi - toqatsiz vazir Mihr Narsehning tayinlanishi natijasida nasroniylarga qarshi zulmga boshlanishiga sabab bo‘ldi.
420-yil 21-yanvarda Yezdigard oʻldiridi. Keyinchalik aristokratlar va ruhoniylar Yezdigard o‘g‘illarining taxtga chiqishiga to‘sqinlik qilishga urindilar. Yezdigardning toʻngʻich oʻgʻli Armaniston hokimi IV. Shopur tezda Sosoniylar davlatining poytaxti Tizponga borib, taxtga o‘tirdi.
Etimologiya
Yezdigard nomi qadimgi eron tilida yazata-"ilohiy mavjudot" va -karta "yaratilgan" so‘zlarining birikmasidir va shuning uchun fors Bagkart va yunon Theokistos tomonidan "Xudo tomonidan yaratilgan" degan ma'noni anglatadi. Yezdigard nomi, oʻrta forscha Yazdekert; suriy tilida Yazdegerd, Izdegerd va Yazdeger ; Talmudcha Izdeger va Azger ; Yazdeijerd arab tilida ; Yunonchada Isdigerdes nomi bilan tanilgan.
Hukmronligi
Yezdigard, III. U Shopurning (383-388) oʻgʻli boʻlib, o‘zinigng uch oʻgʻli bor: IV. Shopur, Narseh va V. Baxrom. U akasi IV. Bahrom 399-yilda o‘ldirilganda, uning o‘rniga tayinlangan. IV. Bahromni o‘ldirgan sosoniy askarlari uning go‘zal fe‘l-atvori tufayli unga zarar yetkazmagan. U mamlakatni tinchlikparvarlik bilan boshqargan.
===Rim bilan munosabatlari===
386-yilda Ostrogotlar isyoni, 387-yilda Maksim qoʻzgʻoloni, 387-yilda Antioxiya qoʻzgʻoloni, 388-yilda Galliya qoʻzgʻoloni, Salonikidagi qirgʻin, 393-yilda Arbagost va Yevgeniy qoʻzgʻolonlari Rim imperiyasi ni jiddiy zaiflashtirdi. 386—398-yillarda Afrikada mustaqil qirollikni boshqargan Marokashlik Gildo va 395-yilda Gotlar yetakchilari Alarik boshchiligida qurollanishni boshladilar. Biroq, butun hukmronligi davrida Yezdigard na Sharqiy Rim imperatori Arkadiyga, na G'arbiy Rim imperatori Gonoriusga qarshi tajovuzkor pozitsiyada bo‘lmadi. Yezdigard ning bu o‘ta xotirjamligi va Rim imperiyasiga bostirib kirishni istamasligi unga “Ramashtras”, “eng tinch” yoki “eng barqaror” unvonini olishiga sabab bo‘ldi.
===Theodosiusning asrab olinishi===
Taxminlarga ko‘ra, Yezdigard hukmronligining 9-yilida Sharqiy Rim imperatori Arkadiy vafotidan so'ng Vizantiya shahzodasi Feodosiyning g‘amxo‘rligini o‘z zimmasiga olgan. Ajablanarlisi shundaki, Arkadiy Feodosiyga g‘amxo‘rlik qilish uchun na ukasi Gonoriyni, na o‘zining taniqli fuqarolarini tanlamadi, balki o‘g‘lini Sosoniylar hukmdoriga ishonib topshirdi. Feodosiy taxtga o‘tirgunga qadar u yosh shahzodaning mulki, hokimiyati va hayotini himoya qilgan. Hatto bir yozuvchining ta‘kidlashicha, Arkadiy Yezdigardning bu yaxshiligi evaziga unga ming kilogramm sof oltin hadya qilgan.
Yosh imperatorning Konstantinopolga sayohatida hamrohlik qilish uchun Antiox ismli amaldor saylandi. Bu amaldor ko‘p yillar davomida shahzodaning yaqin do‘sti bo‘lgan. Theodosius opasi Pulcheriya tomonidan o‘ldirilishi yoki qirollikdan surgun qilinishi kerak edi. Antiox vafotidan keyin ham Yezdigard yosh hukmdorga yordam berishda davom etdi.
Biroq, bu hikoyalar Arkadiyning o‘limidan bir yarim asr o‘tgach yozilgan va zamonaviy yozuvchilar tomonidan rad etilgan.
O‘limi
Yazdigerd I 420 yilda vafot etgan. Biroq, shohning o‘limi bilan bog‘liq holatlar aniq emas. Qadimgi mashhur afsonaga ko‘ra, u Jurjonda bo‘lganida sehrli oqimdan chiqqan aql bovar qilmaydigan ot tomonidan o‘ldirilgan. Firdovskiyning so‘zlariga ko‘ra, bu voqea Tus yaqinida sodir bo‘lgan. Bu afsona zodagonlar o‘z qotilliklarini yashirish uchun ishlatgan uydirma hikoya bo‘lishi mumkin.
2011-yil Incheonda baliq ovlash hodisasi
2011-yil Incheon baliq ovlash hodisasi 2011-yil 12-dekabrda Socheong orolida, Incheon, Janubiy Koreyada sodir boʻlgan. Hodisa janubiy koreyaliklar tomonidan noqonuniy baliq tutayotgani xabar qilingan xitoylik baliqchi bilan bog‘liq. Toʻqnashuv chogʻida Incheon qirgʻoq qoʻriqchilarining ikki nafari pichoqlangan.
Voqea
Socheng orolidan 87 km janubi-g‘arbda 66 tonnalik xitoylik baliq ovlaydigan kemaYogeumuh Janubiy Koreya qirg‘oq qo‘riqlash kemasiga borib urilgan. Qayiq Janubiy Koreya qirgʻoq qoʻriqchilari tomonidan noqonuniy baliq ovlaganligi sabab qoʻlga olingan. Keyin xitoyl qayigʻi kapitani Incheondagi ikki qirg‘oq qo‘riqchisini pichoqlagan. Janubiy Koreya qirg‘oq qo‘riqchisi Li Chxon Xo qovurg‘alariga pichoq sanchilib, vafot etdi. Li Nak Xun qorin boʻshligʻiga pichoq bilan urilganidan keyin yaralanganligi maʼlum qilindi.
Malzy
Malzy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Vervins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
181 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,3 km2. Dengiz sathidan 103 – 176 m balandlikda joylashgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi
Oʻzbekiston respublikasi oliy sudi — Oʻzbekiston fuqarolik, jinoiy va maʼmuriy sud ishlarini yuritish sohasida sud hokimiyatining oliy organi. Oliy sudning tashkil etilishi va uning faoliyat koʻrsatishi masalalari Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi (110-modda), "Sudlar toʻgʻrisida"gi qonuni (yangi tahriri, 2000-yil 14 dekabr), Fuqarolik protsessual va Jinoyat protsessual kodekslari normalari, shuningdek, qonunchilikning boshqa hujjatlarida belgilab berilgan.
Ne'matulloi Asadullo (Xuroson)
Neʼmatulloi Asadullo (Xuroson) — Xuroson tumani Sadriddin Ayniy QFYga qarashli qishloq. Neʼmatulloi Asadullo (Xuroson)dan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 3 km. Aholisi 2310 kishi (2012), aholi tarkibi tojiklar.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudlari, viloyatlar, shaharlar, tumanlararo, tuman sudlari va harbiy sudlarning sudlov faoliyati ustidan nazorat olib borish huquqiga ega. Oliy sud ishlarni 1-instansiya sudi sifatida va nazorat tartibida koʻradi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Oliy sud raisi, uning 1-oʻrinbosari va oʻrinbosarlari, sudlov hayʼatlari raislari, Oliy sud sudyalaridan iborat. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudiga qonunchilik tashabbusi huquqi berilgan.
Oʻ.R.Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi " Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining axborotnomasi" (1989-yildan oʻzbek va rus tillarida), Oliy sud Plenumi qarorlari toʻplamini nashr etadi. "Kuch — adolatda" gaz.ning muassisi hisoblanadi.
Lichtensteig
Lichtensteig Shveysariyaning Sankt Gallen (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Maydoni – 2.82 km2. 1923 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).