cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Doubs
Tarixi
1793-yilda Mandeure Fransiyaga qoʻshib olindi va departament tarkibiga kiritildi. Ushbu tuman keyingi yillarda maʼmuriy jihatdan qayta tashkil etilgan. Ammo 1816-yilda sobiq Montbéliard knyazligi qoʻshib yuborilgan.
Biroq, Le Cerneux-Péquignot kommunasi 1814-yilgi Parij shartnomasi shartlariga koʻra Neyshatel kantoniga qoʻshildi va shundan beri Shveysariya hududi boʻlib qoldi.
Vaterloo jangida Fransiyaning magʻlubiyati va 1818-yil noyabri orasida Doubs Avstriya qoʻshinlari tomonidan bosib olingan.
Victor Hugo, Gustave Courbet, Armand Pejo, Auguste va Lui Lumière va Frank Darabontlar Doubsda tugʻilgan mashhur shaxslardir.
Geografiyasi
Doubs hozirgi Burgon-Fransh-Komte mintaqasining bir qismi boʻlib, Fransiyaning Yura, Haute-Son va Territoire de Belfort departamentlari hamda Shveysariyaning Vo, Neuchâtel va Yura kantonlari bilan oʻralgan.
Departament tarkibidagi Besancondan sharqda Yura togʻlari qad koʻtargan.
Asosiy shaharlari
Eng koʻp aholi yashaydigan kommuna Besanson hisoblanadi. 2019-yil holatiga koʻra, 10 000 dan ortiq aholisi boʻlgan 5 ta kommuna mavjud.
Demografiyasi
Departament aholisi doubiens deb ataladi.
Maʼmuriy jazo
Maʼmuriy jazo - maʼmurii huquqnn buzuvchi shaxslarga nisbatan davlat organi yoki mansabdor shaxslar tomonidan koʻriladigan chora. Maʼmuriy jazo maj-burlovchi, ayni vaqtda tarbiyaviy xususiyatga ega boʻlgan choradir. Maʼmuriy jazoning quyidagi turlari mavjud: jarima; maʼmuriy xuquqbuzarlikni sodir etish quroli hisoblangan yoki bevosita shunday narsa boʻlgan ashyoni haqini toʻlash sharti bilan olib qoʻyish; maʼmuriy huquqbuzarlikni sodir etish quroli hisoblangan yoki bevosita shunday narsa boʻlgan ashyoni musodara qilish; muayyan shaxsni unga berilgan maxsus xuquqdan (transport vositasini boshqarish huquqidan, ov qilish huquqidan) mahrum etish; maʼmuriy qamoqqa olish (Oʻzbekiston Respublikasining MJK, 23—29moddalar).
Maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etganlik uchun ajnabiy fuqarolar va fuqoroligi boʻlmagan shaxslar Oʻzbekiston Respublikasi hududidan maʼmuriy tarzda chiqarib yuborilishi mumkin.
Bodo Jan Moris Emil
BODO (Bandot) Jan Moris Emil (1845.11.9, Manyo, Fransiya — 1903.23.3, Parij yaqinida) — fransuz ixtirochisi. Koʻp qirrali ketmaket telegraflash masalasini amalda birinchi boʻlib hal qilgan; 1874-yilda ikki karrali ketmaket telegraflash apparati uchun, 1876-yilda besh karrali telegraflash tizimi uchun patent olgan. B. apparatlari birinchi marta ParijBordo liniyasiga oʻrnatilgan (1877). 1927-yildan telegraflash tezligi birligi (bod) B. nomi bilan atalgan.
Zoologiya
Zoologiya (zoo... va ...logiya) — hayvonlar toʻgʻrisidagi fan, biologiyannt bir sohasi. 3. hayvonot olamining xilma-xilligi va tarixiy taraqqiyotini, hayvonlarning tuzilishi, hayot kechirishi, tarqalishi, rivojlanishi, shuningdek, ularning yashash muhiti bilan munosabatlarini oʻrganadi. 3. keng tarmoqli kompleks fan boʻlib, bir qancha mustaqil fanlarni oʻz ichiga oladi. Sistematika turlarning xilma-xilligi, ularning oʻzaro oʻxshashligi yoki bir-biridan farq qiluvchi belgilari asosida hayvonlarni sistemaga solish bilan shugʻullanadi. Hayvonlarning tashqi tuzilishini morfologiya, ichki tuzilishini anatomiya oʻrganadi. Solishtirma va evolyusion morfologiya turli sistematik guruxlarga mansub boʻlgan hayvonlarning tuzilishi va tarixiy rivojlanishini, embriologiya embrional rivojlanishini, etologiya xulq-atvorini tekshiradi. Fi-logenetika hayvonot dunyosining tarixiy taraqqiyotini, paleozoologiya qad. geologik davrda yashab qirilib ketgan hayvonlarni, ekologiya hayvonlarning tashqi muhit bilan va oʻzaro munosabatlarini, fiziologiya hayvonlar organizmi funksiyasini, biokimyo hayvonlar organiz-mining kimyoviy tarkibini oʻrganadi.
Tekshirish obʼyektlariga binoan ham 3. bir kancha fanlarga ajratiladi. Maye, bir hujayralilarni protozoologiya, yaʼni protistologiya, parazit chu-valchanglarni gelmintologiya, mollyuskalarni malakalogiya, qis-qichbaqasimonlarni karsionolo-giya, oʻrgimchaksimonlarni araxnologiya, kanalarni akarologiya, hasharotlarni entomologiya, baliklarni ixtiologiya, qushlarni ornitologiya, sut emizuvchilarni teriologiya oʻrganadi.
3. boshqa biol. fanlari hamda tibbiyot, veterinariya va qishloq xoʻjaligi bilan uzviy boglik. Z.ning koʻpgina boʻlimlari esa parazitologiya, gidrobiologiya, epizootologiya, epidemiologiya kabi kompleks fanlar tarkibiga kiradi. Odam va hayvonlarning parazitlarini oʻrganish tibbiyot va veterinariya parazitologi-yasi uchun muhim ahamiyatga ega. Tuproqda yashovchi hayvonlarni oʻrganish esa tuproq hosil boʻlishi jarayonlarini tushunib olib, tuproq unumdorligini oshirish tadbirlarini ishlab chiqish imkonini beradi. Ekologo-zoologik tadqiqotlar chorvachilik, ipakchilik, baliqchilik kabi qishloq xoʻjaligi tarmoqlarini rivojlantirish, ovlanadigan hayvonlar sonini tartibga solish, foydali hayvonlarni iqlimlashtirish va koʻpaytirish, shuningdek, qishloq xoʻjaligi zararkunandalariga qarshi kurashni toʻgʻri tashkil etishga yordam beradi. Turli hayvonlar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni, shuningdek, hayvonlar organizmidagi biokimyoviy oʻzgarishlarni tadqiq etish parazit va zararkunanda hayvonlarga qarshi biologik kurash choralarini ishlab chiqishda muhim oʻrin tutadi. Zoologik tadqiqotlarda toʻplangan ilmiy maʼlumotlar organik olamning rivojlanishi toʻgʻrisidagi evolyusion taʼlimotni yaratish uchun asos boʻlib xizmat qilgan.
Hayvonlar haqidagi ilk yozma maʼlumotlar mil. av. 5—4 a.ga oid Misr, Xitoy va Yunon adabiyotlarida uchraydi. Z.ni rivojlantirishda Aristotel asarlari muhim rol oʻynaydi. U 452 tur hayvonning tuzilishi, hayot kechirishi va tarqalishi haqida maʼlumot bergan. Qad. Rim tabiatshunoslaridan Gay Pliniy (mil. 23—79 yillar) oʻzining 37 kitobdan iborat "Tabiat tarixi" asarida oʻsha davrda maʼlum boʻlgan barcha hayvonlarni taʼriflab bergan. Boshqa tabiiyot fanlari qatori Z.ning bundan keyingi rivojlanishi Uygʻonish davridan boshlanadi. Bu davrda Xristofor Kolumb, Marko Polo, Magellan kabi sayyoxlarning dengizlar osha sarguzashtlari natijasida ilgari no-maʼlum boʻlgan yangi hayvon turlari kashf etildi. Ayni shu davrda shveysariyalik vrach va naturalist K. Gesnerning (1516—1565) 17 jildli "Hayvonlar tarixi" ensiklopedik asari pay-do boʻladi.
Z.ning taraqqiyotida 17-asrda mikroskopning kashf etilishi katta ahami-yatga ega boʻldi. Golland olimi A. Le-venguk "Mikroskop yordamida ochilgan tabiat sirlari" asari orqali mikros-kopik hayvonot dunyosini ochib berdi. Italiyalik olim M. Malpigi umurt-qali xayvonlar qon aylanish, ayirish sistemasi va terisining tuzilishini tushuntirib berdi. 17-asr oxiri va 18-asrning 1-yarmida J. Rey va ayniqsa K. Linneyning ishlari tufayli hayvonot dunyosining zamonaviy sistemasiga za-min yaratildi. Aynan oʻsha davrdan 3. ayrim mustaqil tarmoklarga ajrala boshladi. K. Linney tur, urugʻ (avlod), turkum, sinf deb nomlangan sistematik kategoriyalarni umumlab berdi. Linney hayvonot dunyosini sut emizuvchilar, qushlar, sudralib yuruvchilar (suvda va quruqlikda yashovchilar bilan birga), baliqlar, hasharotlar va chu-valchanglar sinflariga ajratadi. U turni ikki nom bilan atash (binar nomenklaturshik taklif etadi. Fransuz J. Byuffon 3. sohasidagi barcha maʼlu-motlarni toʻplab, 36 jildli "Tabiat tarixi" asarini yozadi. Fransuz olimi J. Kyuvye qad. hayvonlarning kaznima qoldiqlarini oʻrganadi va organiz-mning bir butunligi, organlarning oʻzaro bogʻlikligi toʻgʻrisidagi organlar korrelyasiyasi taʼlimotini yaratdi. U fanga "tip" tushunchasini kiritdi va hayvonot olamini umurtqalilar, yumshoq tanlilar, boʻgʻimoyoklilar, ignaterililar tiplariga hamda 19 sin-fga ajratadi. 19-asrda biol.da tirik tabiatning murakkab formalari oddiy formalardan kelib chiqqanligidagi evolyusion gʻoyalarning rivojlanishida T. Shvan va M. Shleyden tomonidan hujayra nazariyasining ilgari suri-lishi katta ahamiyatga ega boʻldi. Turlarning oʻzgarishi va oddiy formalarning kelib chiqishini birinchi boʻlib J. B. Lamark tushuntirib berdi. U Linney sistematikasini takomillashti-rib, hayvonlarni 14 sinfga ajratadi.
Organik dunyo evolyusiyasi haqidagi materialistik taʼlimot asoschisi Ch. Darvin Z.ning rivojlanishiga ham be-vosita oʻz hissasini qoʻshgan, uning "Bigl" kemasida sayohatlari toʻgʻrisidagi "Izlanishlar kundaligi" (1839) asarida Jan. Amerika va unga yaqin orollardagi kemiruvchilar, qushlar, kaltakesaklar, toshbaqalar va b. hay-vonlar toʻgʻrisida ilk bor maʼlumot beriladi. Ayniqsa, uning boshchiligida tayyorlangan "Zoologiya" asari, "Moʻylovoyokli qisqichbaqasimonlar" monografiyasi (1851—54) katta ahamiyatga ega boʻldi. Z.da evolyusion gʻoyalar faqat Ch. Darvinning "Tabiiy tanlanish yoʻli bilan turlarning paydo boʻli-shi" asari nashr etilgandan soʻng toʻla-toʻkis oʻz asosini topdi. Olimning taʼ-limoti Z.ga qiziqishni yanada kuchay-tirib, bir qancha mamlakatlarda 3. jamiyatlari tashkil etildi. 1889-yildan boshlab zoologlarning xalqaro sʼyezdi, entomologlar va ornitologlarning xa-lqaro kongresslari chaqirila boshlandi. Dengiz, okean va quruqlik hay-vonlarini oʻrganish maqsadida juda koʻplab ekspeditsiyalar tashkil etiladi.
20-asrning 2-yarmidan boshlab sistematika sohasidagi tadqiqotlarda anʼ-anaviy usullar bilan bir qatorda tobo-ra koʻproq biokimyoviy, serologik, ka-riologik, molekulyar va genetik usullar keng tadbiq qilina boshladi. Bu borada DNK molekulasi strukturasining aniklanishi (A. N. Belozerskiy), tuproq hosil boʻlishida hayvonlar ahamiyatining koʻrsatib berilishi (Gilyarov), zararkunanda hasharotlarga qar-shi kurashning genetik usuliga asos solinishi (A. S Serebrovskiy) katta ahamiyatga ega boʻldi.
Oʻzbekistonda Z.ning rivojlanishi Sharqning buyuk allomalari nomi bilan bogʻliq. Abu Rayhon Beruniy 101 hay-von va ulardan olinadigan doridar-monlar toʻgʻrisida yozib qoldirgan. Uning "Hindiston" asarida (1030) bu oʻlka hayvonlari toʻgʻrisida qiziqarli maʼlumotlar keltiriladi. Abu Ali ibn Siyaoning "Kitob ash-shifo" asarida odamda parazitlik qiluvchi gelmintlar toʻgʻrisida maʼlumot beriladi. Bu asardagi ayrim gelmintlar nomi (qovoqsimon qurt, mitti qurt) xrzir-gacha saqlanib qolgan.
Oʻrta Osiyo, jumladan Oʻzbekiston hayvonot dunyosini oʻrganish boʻyicha maxsus ilmiy tadqiqotlar 19-asrning 2-yarmidan boshlandi. Rus olimi N.A. Seversov Orol dengizi, Ustyurt, Qi-zilqum, Sirdaryo, Pomir, Tyanshan hayvonlarini; A. P. Fedchenko Olay va Zarafshon vodiysi hayvonlarini oʻrganadi. V. F. Oshanin "Turkiston yarim qattiq qanotlilari faunasi" asarida hasharotlarning 700 dan ortiq turi toʻgʻrisida maʼlumot bergan. Uning ta-shabbusi bilan 1876-yilda Toshkentda tabiat muzeyi ochiladi. 20-asrning boshlarida olib borilgan zoologik tadqi-qotlar, asosan, mahalliy aholi oʻrta-sida keng tarqalgan parazit va kasallik tarqatuvchi hayvonlarni oʻrganish, ularga qarshi kurash choralarini ishlab chiqish bilan bogʻliq. Oʻrta Osiyoning turli xududlariga bir qancha ekspeditsiyalar uyushtirilib, bezgak chivini va rishtaning biol.si batafsil oʻrganil-di (L. M. Isayev, N. I. Xodukin). Bir qancha hududlarda bezgakni tadqiq qiladigan stansiyalar va Tropik kasalliklar instituti (hoz. Tibbiyot parazitologiya instituti) tashkil etildi. Bu tadbirlar tufayli 20-asrning oʻrtalariga kelib bezgak va rishta batamom tugatildi.
Oʻzbekiston hayvonot dunyosini oʻrganish, ayniqsa, Turkiston davlat unti tashkil etilgandan soʻng jadallashdi. Bu davrdagi zoologik tadqiqotlar hayvonlarning deyarli barcha taksonomik guruxlarini oʻz ichiga oladi. Untning zoologiya va gidrobiologiya kafedralarida tuproq hayvonlari (bir hujayralilar, nematodalar, yomgʻir chu-valchanglari), suv havzalari plankton tarkibi va hasharotlar oʻrganildi (A. L. Brodskiy, Ye. S. Kiryanova, S. D. Muraveyskiy, N. A. Keyzer, V. F. Gur-vich, V. P. Nevskiy). Zoologik tadqiqotlar miqyosi Oʻzbekistonning turli shaharlarida oliy oʻquv yurtlari va, ay-niqsa, Oʻzbekiston FA Zoologiya ins-tituti tashkil qilinishi tufayli yanada kengaydi. 20-asrning oʻrtalari va 2-yarmidagi asosiy tadqiqotlardan tuproq bir hujayralilari (A. L. Brodskiy, V. F. Nikolyuk va b.), oʻsimlik nematodalari (A. Toʻlaganov, Sh. Xurra-mov, 3. Norboyev, O. Mavlonov va b.), yovvoyi va qishloq xoʻjaligi hayvonlari gelmintlari (M. Sultonov, I. Ergashev, J. Azimov, T. Krbilov, N. Matjonov, Sh. Azimov, S. Dadayev va b.), oʻrgimchaksimonlar (N. Ergashev) va zararkunanda hasharotlarni (V. Yaxontov, S. Alimu-hamedov, R. Olimjonov, A. Muhammadiyev, A. Hamroyev, M. Ahmedov, G. Du-bovskiy, B. Allamurodov va b.) oʻrganish sohasida olib borilgan tadqiqotlar ayniqsa salmokli boʻldi. Parazit ikki qanotlilar va bir hujayralilarni oʻrganish va ularga qarshi kurash choralarini ishlab chiqish boʻyicha ham keng miqyosda tadqiqot ishlari olib borildi (E. Gan, M. Qodirova, A. Obidjonov, O. Davronov va b.). Oʻzbekistonda gidrobiologik tadqiqotlar suv hav-zalarining biologik mahsuldorligini oshirish, yangi tur hayvonlarni iqlimlashtirish bilan bogʻliq boʻldi (A. L. Brodskiy, S. D. Muraveyskiy, N. Kayzer, G. Bulgakov, V. Gurvich, A. Muhammadiyev, F. Komilov, M. Abdullayev, I. Mirabdullayev, A. Omonov va b.). Oʻzbekiston hududida umurtqali hayvonlar toʻgʻrisidagi ayrim maʼlumotlar 19-asrning 1-yarmida paydo boʻlgan. Lekin ularni keng miqyosda oʻrganish faqat 20-asrning boshlarida boshlandi. 20-asrning oʻrtalari va oxirida sut emizuvchilar (D. Kashkarov, T. Zohidov, O. Mitropolskiy. I. Kolesnikov, Ya. Dovlatov), kushlar (D. Kashkarov, R. Meklenbursev, A. Sagitov, O. Bogdanov, S. Baqoyev, E. Shernazarov), sud-ralib yuruvchilar oʻrganildi (T. Zohi-dov, O. Bogdanov), hayvonlar qazilma qoldiklari (B. Botirov va b.) tadqiq qilindi.
Soʻnggi yillarda 3. sohasidagi tadqiqotlarda ekologiya, biokimyo, biofizika bilan bogʻliq izlanishlarga keng oʻrin berildi. 3. sohasidagi asosiy mu-ammolar hayvonot dunyosi biologik xilma-xilligini hamda endemik, noyob va soni kamayib ketayotgan turlarni saklab qolish va koʻpaytirish bilan bogʻ-liq. Oʻzbekistonda 3. sohasidagi tad-qiqotlar Oʻzbekiston FA Zoologiya, Chorvachilik, Veterinariya, Q.x. ekinlarini himoya qilish intlarida, de-yarli barcha universitetlar, tibbiyot va pedagogika institutlari kafedralarida olib boriladi.
Adabiyot
Jaloliddin Azimov, Elmurod Shernazarov, Ochil Mavlonov.
Minsk
Minsk (Мінск, 1939-yilgacha — Менск deb atalgan Минск) — Belarus Respublikasining poytaxti, Minsk viloyati markazi. Transport yoʻli, avtomobil yoʻllari tuguni. Aeroport bor. Svisloch daryosining (Berezina irmogʻi) har ikkala sohilida joylashgan. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —6,9°, iyulniki 17,8°. Yillik yogʻin miqdori 646 m Minsk Aholisi 1719 ming kishi (1998), asosan, belaruslar, shuningdek, rus, ukrain, polyak va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Minsk birinchi marta 1067-yil yilnomalarida "Menesk" shaklida tilga olingan. 12-asr boshlarida Minsk knyazligining maʼmuriy markazi, 14-asrda Litva va Polsha qoʻl ostiga oʻtdi. 1569-yildan Minsk voyevodaligining markazi. 1793-yilda Rossiyaga qoʻshib olindi. 1919-yil 1-yanvardan Belarus shoʻrolar Respublikasi poytaxti. Ikkinchi jahon urushi davrida 80% tupap joy binolari, barcha fabrika va zavodlar, elektr stansiyalar, ilmiy muassasalar, teatrlar qattiq shikastlandi, baʼzilari yoʻq boʻlib ketdi. 1944-yil 3-iyulda Minsk nemis-fashistlar okkupatsi-yasidan ozod qilindi. Ikkinchi jahon urushida koʻrsatgan mardligi va qahramonligi va shaharning ozod qilinganligi munosabati bilan Minskga qahramon shahar unvoni berildi (1974-yil 26-iyun). Minsk 1991-yildan mustaqil Belarus Respublikasining poytaxti. Sanoatining yetakchi tarmogʻi — mashinasozlik va metallsozlik. "MTZ" traktor zavoddi, avtomobil "Belavto "MAZ" ishlab chiqarish birlashmasi, stanoksozlik, avtomatik liniyalar, motor, podshipnik, isitish uskunalari, elektrotexnika, sovitkich, asbobsozlik, elektron-hisoblash mashinalari, ressor zavodlari faoliyat koʻrsatadi. Kimyo sanoati (tibbiy pre-paratlar, lok-boʻyoq zavodlari), mebel qurilish materiallari (gips va chinni, kurilish materiallari va yirik blokli qurilish detallari kombinatlari, uysozlik zavoddlari), yengil (kamvol va mayin movut kombinatlari, koʻn, tikuvchilik, trikotaj fabrikalari), oziqovqat sanoatlari korxonalari (goʻsht, sut, un kombinatlari, qandolatpazlik, tamaki fabrikalari, non, margarin, pivo zavodlari), poligrafiya kombinati bor. 1984-yilda metropoliten ishga tushirilgan. Minskni mahalliy TETS va boshqa elektr stansiyalar elektr energiya bilan taʼminlaydi. 13 oliy oʻquv yurti, 29 ilmiy tadqiqot instituti, 7 teatr, 12 muzey, sanatoriylar bor.
Meʼmoriy binolardan Hukumat uyi (1930—33), sport saroyi (1966), suv sporti saroyi majmuasi (1965—69) mashhur.
Parvona mahallasi
Parvona mahallasi (Parvona koʻch., 46) — Mirobod tumanidagi mahalla. Baratxoʻja, „Matonat“, „Bilimdon“ mahallalari bilan chegaradosh. .
Tarixi
1987 yilgacha „Qoʻylik;“ deb atalgan. 1987 yilda maxalla nomi „Parvona“ deb oʻzgartirilgan.
Aholisi
Aholisi 2 mingdan ortiq;, asosan, o'zbeklar, shuningdek, rus, qozoq va boshqalar yashaydi.
Binolar
Maxalla hududida bolalar bogʻchasi, qandolat sexi, „Moxizarxon“ magazini, choyxona va boshqalar mavjud.
Oybek Turgʻunov
Oybek Turgʻunov (1962-yil 2-noyabrda tavallud topgan) — Oʻzbekiston Respublikasida hizmat koʻrsatgan sport ustozi faxriy unvoni bilan taqdirlangan. 1984-yilda Andijon davlat pedagogika institutini tamomlagan. Andijon olimpiya zahiralari kolleji oʻgʻir atletika boʻlimi murabbiysi. Senatning Mudofaa va havfsizlik masalalari qoʻmitasi aʼzosi.
Wittenheim
Wittenheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Mulhouse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
15.026 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 790,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,0 km2. Dengiz sathidan 223 – 254 m balandlikda joylashgan.
Avatar (film)
Avatar yoki James Cameronʼs Avatar 2009-yilda ekranlarga chiqqan, 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan ilmiy fantastika janridagi Amerika epik filmidir. Film rejissori, ssenariynavisi va produseri James Cameron boʻlib, kartinada Sam Worthington, Zoe Saldana, Stephen Lang, Michelle Rodriguez va Sigourney Weaver kabi aktyorlar suratga tushishgan. Film voqealari tafakkur mahsuli boʻlgan Pandora sayyorasida boʻlib oʻtadi. U yerdagi xalq Naʼvi deb nomlanadi.
Shuningdek, film sikvellari, yaʼni 17-dekabr 2021-yilda Avatar 2 va 22-dekabr 2023-yilda Avatar 3 filmlari ommaga havola etilishi rejalashtirilgan.
Razdan stadioni
Razdan Stadioni - Armaniston poytaxti Yerevanda joylashgan koʻp maqsadli stadion. Armanistonning eng yirik va ikki yarusli stadioni hisoblanadi. Stadion 1971-yilda qurib bitkazilgan. Sigʻimi 53.800 tomoshabinni sigʻdira oladi. «Razdan Stadioni»da «Ararat Yerevan» va «Uliss Yerevan» futbol klublari oʻz uy oʻyinlarini oʻtkazishadi.
Cilly
Aholisi
246 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,5 km2. Dengiz sathidan 81 – 167 m balandlikda joylashgan.
Razdan stadioni
300px
684
Vafot etgan
🇷🇺
Saint-Pierre-de-Clairac
Saint-Pierre-de-Clairac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Agen tumani tarkibiga kiradi.
684
Vafot etgan
680'erne
Saint-Pierre-de-Clairac
Aholisi
721 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 54,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,2 km2.
Bärschwil
Bärschwil Shveysariyaning Solothurn (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Thierstein (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 11.20 km2. 849 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Bärschwilning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 4081
NGC 4081 Katta Ayiq yulduz turkumidagi Sa tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Lewis Swift 1884-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Cape May Court House
Aholisi
4704 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 23,6 km2. Shundan 23,2 km2 quruqlik, 0,4 km2 esa suv maydonidir.
Sayyid Battol Gʻoziy ziyoratgohi
Sayyid Battol Gʻoziy (Shahid buva) ziyoratgohi — Fargʻona viloyati Uchkoʻprik tumanida joylashgan qabriston. Xalq orasida Shahid buva deb nom olgan ziyoratgoh toʻgʻrisida bir qancha rivoyat va afsonalar mavjud. Rivoyatlardan birida keltirilishicha, Sayyid Battol Gʻoziy ismli paxlavon, yosh yigit musulmonchilik yoʻlida matonatli kurashlar olib boribdi. Yigit Qoʻrgʻonchaning sohilga tutash joyiga kelib, bir lahza orom olishga tutinibdi-yu, uyquga ketibdi. Dushmanlar uni izlab kelayotganidan xabar topgan hukmdorning kichik xotini olma kattaligidagi kesakni otib, mehri tushgan paxlavonni ogohlantiribdi. Shunda gʻalati voqea sodir boʻlibdi. Yigit bir seskanib uygʻonibdi-yu koʻzdan gʻoyib boʻlibdi. Keyin odamlar bu joyni aziz tutib, Tangri suygan pahlavonga ramziy qabr koʻtargan ekanlar. Tarixda Sayyid Battol Gʻoziy laqabi bilan shuhrat qozongan Sayid Jaʼfar ibn Sayid Husayn 739-yilda Vizantiya imperiyasiga qarshi kurashda shahid boʻlib, Rum yerlarida dafn qilingan. Biroq, uning ismi bilan bogʻliq bir nechta ziyoratgohlar Markaziy Osiyoda, shuningdek, Fargʻona vodiysida ham mavjud. Buning sababi, Sayyid Battol Gʻoziy ismi oʻrta asrlarda islom olamida juda mashhur boʻlgan. Rivoyatlarga koʻra, u hiyla bilan Vizantiya imperatoridan Konstantinopol (hozirgi Istanbul)ning yarmini tortib olgan. Sayyid Battol Gʻoziyning hozirgi vaqtdagi qabri Turkiyaning Eski shahrida joylashgan. Turkiyadagi ziyoratgohga XX asrning boshlarida ham Markaziy Osiyodan ziyoratchilar borib turgan.
VIII asrning birinchi yarmida Fargʻona vodiysi arab qoʻshinlari tomonidan bosib olingach, yuz bergan voqealar silsilasida mashhur Islom dini targʻibotchilarining nomi, jumladan, Hazrat Ali avlodlarining obroʻ-eʼtiboridan foydalanish tufayli ular bilan bogʻlik ziyoratgohlar paydo boʻlganligi ehtimoli ham bor. Keyinchalik bu holat xalq ogʻzaki ijodida xam, tarixiy dostonlarda ham aks etgan.
Buti
Buti Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Pisa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 23 km2. 5722 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Odiljon Ziyodullayev
Odiljon Egamberdiyevich Ziyodullayev (1979-yil 1-fevral, Baxmal tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, kimyo fanlari doktori, professor.
Biografiyasi
Odiljon Ziyodullayev 1979-yil 1-fevral Baxmal tumani ishchilar oilasida tugʻilgan. 2000-yilda Samarqand davlat universiteti kimyo fakultetini bakalavriatini, 2003-yilda Oʻzbekiston Milliy universiteti „Neft va tabiiy gaz kimyosi“ mutaxassisligi boʻyicha magistraturani tamomlagan. 2003—2006-yillarda Oʻzbekiston Milliy universitetida „Organik kimyo“ ixtisosligi boʻyicha aspiranturada taʼlim olgan. 2006—2011 yillarda Oʻzbekiston Milliy universiteti kimyo fakultetida muhandis-texnik, 2011—2012-yillarda Toshkent kimyo-texnologiya instituti neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi kafedrasi assistenti, 2012-yilda shu institutning Yoqilgʻi va organik birikmalar kimyoviy texnologiyasi fakulteti maʼnaviy-maʼrifiy ishlar boʻyicha dekan oʻrinbosari, 2012—2017-yillarda Toshkent kimyo-texnologiya instituti „Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi“ kafedrasi mudiri, 2017-yilda Oʻzbekiston Milliy universiteti ilmiy va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash boʻlimi boshligʻi, 2017—2019-yillarda Chirchiq davlat pedagogika instituti oʻquv va ilmiy ishlar boʻyicha prorektori, 2019—2022-yillarda Chirchiq davlat pedagogika instituti ilmiy ishlar va innovatsiyalar boʻyicha prorektori lavozimida faoliyat olib borgan. 2022-yildan Chirchiq davlat pedagogika universiteti ilmiy ishlar va innovatsiyalar boʻyicha prorektori.
Ilmiy faoliyati
Odiljon Ziyodullayev 2011-yilda Organik moddalar texnologiyasi ixtisosligi boʻyicha kimyo fanlari nomzodi, 2016-yilda Organik kimyo ixtisosligi boʻyicha kimyo fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 2016-yilda dotsent ilmiy unvoni berilgan. „Neft-gaz kimyosi va fizikasi“ (2014), „Neft-gazni qayta ishlash texnologiyasi“ (2016) nomli darsliklar, „Neft va gazni qayta ishlash texnologiyasi“ (2013), „Neft va gazni qayta ishlash korxonalari jihozlari va loyihalash asoslari“ (2014), „Neft-gaz kimyosi va fizikasi“ (2015) nomli oʻquv qoʻllanmalari, „Atsetilen spirtlari: olinishi, xossalari, qoʻllanilishi“ (2017) nomli monografiya muallifi.
Helena Bergström
Helena Kristina Bergström Nutley - (1964-yil 5-fevralda tugʻilgan ) shved aktrisasi va rejissyori sanaladi. Aktyor oilasidan u oʻz faoliyatini 1982-yilda boshlagan. U Qirollik dramatik teatri (Dramaten) va Stokgolm shahar teatri sahnalarida paydo boʻlgan, ammo filmlardagi ishi bilan mashhur. "Tomdagi ayollar" filmi uning uchun ajoyib rol hisoblanadi. Uning eng koʻp mukofotlangan filmi "Soʻnggi raqs" boʻlib, u Monreal va Istanbulda „Eng yaxshi ayol roli“ va festival mukofotlari uchun Guldbagge mukofotini oldi. Uning turmush oʻrtogʻi Colin Nutley uni bir nechta filmlarda suratga olgan. 2007-yilda u birinchi marta „Mind the Gap“ filmiga rejissyorlik qildi. Shuningdek, u ssenariy muallifi va qoʻshiqchi boʻlgan edi.
Shaxsiy hayoti
Bergström Gothenburgning Kortedala shahrida tugʻilgan, aktrisa Kerstin Widgren va rejissyor va aktyor Hans Bergstryomning qizi edi. Uning onasi tomonidan bobosi Olof Widgren ham aktyor boʻlgan.
Bergstryom o‘smirlik chog‘ida AQShning Missisipi shahrida almashuv kursisida o‘qigan.
U Colin Nutley bilan turmush qurgan, uning Molli va Timoti ismli ikki farzandi va oʻgay oʻgʻli Daniel Nutley ham bor. Ular Blackjack suratga olish paytida uchrashishgan edi. O‘shanda keyin Nutleyga turmushga chiqqan va undan esa 20 yosh katta boʻlgan. Ular Stockholm markazidagi Kungsholmen orolida uning bobosi va buvisi yashagan kvartirada yashaydilar. Ularning ham mamlakatda uyi ham bor.
Faoliyati
U birinchi marta 1978-yilda otasi tomonidan suratga olingan „Sweet Home“ filmida suratga tushgan. Bergström 1982-yilda kino faoliyatini boshlagan, „Taym Out“ televizion mini-serialida ishlagan. Bir yil oʻtgach, u Vidöppet yoki ingliz tilida Wide Open satirik komediya seriyasida suratga tushadi. 1988-yilda u Stokgolmdagi „Teaterhögskolan“ teatr akademiyasini tamomlagan, shundan soʻng u Qirollik dramatik teatrida (Dramaten) va Stokgolm shahar teatrida ishlagan.
2008-yilda u Nobel mukofoti sovrindori yozuvchi Selma Lagerlöf haqidagi dramada ham rol oʻynadi. U „Miss Julie“ va "Farishtalar uyi" kabi filmlardagi ishi bilan ommaga tanilgan. "Tomdagi ayol" uni taniqli aktrisaga aylantirgan rol sifatida tasvirlangan. Garchi kassa muvaffaqiyati chiqmagan bo‘lmasada, kinotanqidchilar tomonidan yuqori baholangan. U 1939 -yilda Ikkinchi Jahon urushi paytida „qattiq shahar qizining yorqin tasviri“ dan keyin koʻproq eʼtiborga sazovor boʻldi. 1990-yilda u Shvetsiya kino akademiyasi Kurt Linder mukofotini va 1992-yilda Teaterförbundet Daniel Engdahl stipendiyasini ham qoʻlga kiritadi.
Molinos de Duero
Molinos de Duero Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27,39 km2. Aholisi — 182 kishi (2010).
Pennock (Minnesota)
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
508 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 185,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,75 km2. Shundan 2,75 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 344 m balandlikda joylashgan.
Orfeizm
Orfeizm-qadimgi Gretsiya ning mistik shoiri Orfeyga tegishli deb bilishadigan dogma lar, famoriy tamoyillar. Orfeizm qalb, ruh ning ilohiyligini,  tananing nopokligini taʼkidlagan. Oʻlim ozod boʻlish sifatida talqin etiladi. Orfeizmda kelajakdagi hayot masalasi markaziy oʻrinni egallaydi. Bu mistik taʼlimot koʻplab adabiy asarlarida xususan orfiq lirikada, oʻzining izini qoldirdi. Uning taʼsirini pifagorizmda ham koʻrishimiz mumkin. Antik davrning soʻngi davrigacha uning axloqiy taʼsiri saqlanib qoldi. Hatto Platonda biz orfeizmga xos boʻlgan hayotdagi begonalashuvni koʻrishimiz mumkin. Suqrot ham hozirgi hayot bu oʻlim, oʻlim esa hayotning boshlanishi boʻlishi mumkin, degan tarzda fikr yuritganligi orfeizmning taʼsiridan darak beradi.
Manbalar
Falsafa qomusiy lug‘at
Saint-Médard-d'Eyrans
Saint-Médard-d'Eyrans Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
685
685
Saint-Médard-d'Eyrans
Aholisi
2535 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 199,6 nafar kishi.
Orfeizm
Manbalar
www.ziyouz.com kutubxonasi
Saint-Médard-d'Eyrans
Geografiyasi
Maydoni — 12,7 km2.
685
Vafot etgan
🇷🇺
680'erne
Zoofiliya
Zoofiliya (zoo... va yun. philio — yoqtiraman) — oʻsimliklarning hayvonlar ishtirokida chetdan changlanish usuli. Evolyusiya jarayonida zoofil oʻsimliklar va ularni changlantiruvchi hayvonlar oʻrtasida oʻzaro moslanish yuzaga kelgan. Bunday moslanmalar tufayli oʻsimlik gullarining muayyan tuzilishi, rangi, hidi va nektar ajratishi, hayvonlar tanasining muayyan shakli, guldan nektar va chang yigʻish uchun za-rur boʻlgan maxsus moslanmalar paydo boʻlgan. Z.da hasharotlar (entomofiliya), qushlar (ornitofiliya), mollyuskalar (malakofiliya), ayrim sut emizuvchilar, mas, koʻrshapalaklar (xironterofiliya), kemiruvchilar yoki b. hayvonlar ishtirok etishi mumkin.
Avgolemono
ʻʻʻAvgolemonoʻʻʻ (gr Αυγολέμονο <span style="font-family: palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000, serif; font-size: 105%;">- Yogolimo yoki Αβγολέμονο <span style="font-family: palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000, serif; font-size: 105%;">- begolomono  ) anʼanaviy yunon milliy sho‘rvasi hisobanadi. Shuningdek, unga o‘xshagan bir qancha turdagi sho‘rvalarni  arab, turk, yahudiy, italyan va Bolqon xalqlarining oshxonalarida uchratish mumkin. Ushbu taomning asosiy tarkibi tuxum va limondan iboratligi sabab, uning nomi rus tiliga  „tuxum va limon“ deb tarjima qilinadi.
Tarixi
Manbalarda qayd etilishicha, dastlab avgolimonoga o‘xshash sho‘rva ispan yahudiylari tomonidan surgundan oldin tayyorlangan ekan. Sefardimlar orasida bunday sho‘rva „Agristada“ deb nomlangan, uni tayyorlash uchun verjus (uzum sharbati), anor sharbati yoki nordon apelsin sharbati asosiy mahsulot sifatida ishlatilgan, ammo sirka qo‘shilmagan.
Kelekçi (Dicle)
Kelekçi — Turkiyaga qarashli Diyarbakir viloyati Dicle tumanidagi qishloq. 1992-yil noyabr va 1993-yil aprel oylarida qishloq aholisi Qishloq qo'riqlash tizimining bir qismi bo'lishni istamagani uchun turk hukumati tomonidan aholi punktlari qirib tashlangan va vayron qilingan.
NGC 4082
NGC 4082 Sunbula yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Albert Marth 1865-yilda kashf etgan.
San Fele
San Fele Italiyaning Basilicata mintaqasida joylashgan kommunadir. Potenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 96 km2. 3751 nafar aholi istiqomat qiladi.
NGC 4082
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Haqiqiy sonlar
thumb|350px|[[Sonlar o'qi]]
Haqiqiy sonlar - har qanday musbat, manfiy son yoki nol. Haqiqiy sonlar toʻplami ratsional sonlar va irratsional sonlar toʻplamining birlashmasidan iborat. Haqiqiy sonlar toʻplami son oʻqi deb ham ataladi va \mathbb{R} bilan belgilanadi. \mathbb{R} chiziqli tartiblangan toʻplam va, koʻpaytirish, qoʻshish amallariga nisbatan maydon tashkil qiladi. ratsional sonlar \mathbb{R}ning hamma yerida zich joylashgan. Haqiqiy sonlar toʻplami bilan toʻgʻri chiziq nuqtalari oʻrtasida, tartiblanganlikni saqlagan holda, oʻzaro bir qiymatli moslik oʻrnatish mumkin. Haqiqiy sonlar toʻplamining muhim xususiyatlaridan biri uning uzluksizligidir. Uzluksizlik prinsipi turli shakllarda bayon qilinishi mumkin. Haqiqiy sonlar nazariyasi matematikaning muhim masalalaridan biri boʻlib, bu nazariya 19-asrning 2-yarmida Veyershtrass, R.Dedekind, G.Kantor tomonidan yaratilgan. Barcha fizik kattaliklarni oʻlchash natijalari Haqiqiy sonlar bilan ifodalanadi.
Mu'mar ibn Rashid
Abu Urva Mu’mar ibn Roshid (uning otasining kunyasi Rashid Abu Amr edi) Al-Azdiy, uning mavlosi al-Basriy (95 — 153 hijriy). Ahli sunna val jamoat ga koʻra ulamolardan va hadis roviylaridan biri hisoblanadi. Basra ahlidan boʻlib, u yerda tugʻilib keyinchalik, Yamanga koʻchib oʻtdi va Sanoda yashab, uning ahlidan biriga uylandi va oʻsha yerda vafot etdi.
Imomi Zuhriy uning soʻzlariga juda masalada amal qilgan va undan koʻp hadis eshitgan. Yamanda koʻplab halqalarga taʼlimot va fatvolar bergan va undan sodir boʻlgan koʻplab fatvolardan kishilar kifoyalanishgan. Zamondosh olimlar u kishining ishonchliligi haqida hamfikr boʻlishgan.
Suvaydodagi teraktlar
Voqealarning borishi
Sabzavot bozori hududida sodir boʻlgan oʻzini portlatishlar kamida 38 kishining qurbon boʻlishiga olib keldi.
Mu'mar ibn Rashid
U ilm talabida yurgan kezlari Hasan al-Basriyning dafn marosimida qatnashadi oʻsha payt Mu’mar ibn Roshid 14 yoshda boʻlgan, ,. Ahmad ibn Hanbal u kishi haqida: „U oʻttiz yoshida Basrani tark etdi“ degan. U Yamanliklar orasida birinchilardan boʻlib hadis tasniflagan kishi hisoblanadi.
Suvaydodagi teraktlar
Qurbonlar
Avvaliga Suvayd sogʻliqni saqlash boshqarmasi boshligʻi 96 kishi halok boʻlgani va jami 176 kishi yaralangani haqida xabar bergan edi. Keyinchalik, bir rasmiy hujumlarda 215 kishi halok boʻlgan va 180 kishi yaralanganini taʼkidlab, koʻproq qurbonlar haqida xabar berdi. Suriya Inson huquqlari observatoriyasi (shtab-kvartirasi Buyuk Britaniyada joylashgan tashkilot) 255 kishi halok boʻlgan, ulardan 142 nafari tinch aholi, 113 nafari xavfsizlik kuchlari va 63 nafari IShID jangarilari ekanligini, 200 dan ortiq kishi jarohatlanganini xabar berdi.
Tashkilotchilar
Suriya rasmiylari Suvaydodagi hujum uchun javobgarlikni IShID olganini aytishgan, biroq mahalliy kuzatuvchilar hujum ortida Asad hukumati turgani, shu tariqa Suvaydo xalqidan jang qilishdan bosh tortgani uchun qasos olayotganini taxmin qilishmoqda. Shunday qilib, terrorchilik hujumidan biroz oldin Suvaydo aholisining aralashuvisiz „Oq dubulgʻalar“ tashkiloti aʼzolari qishloq hududidan oʻtib, Darodagi hujum paytida hukumat qoʻshinlarining gʻalabasidan keyin chekinishdi, keyin esa „Oq dubulgʻalilar“ Suriya chegarasini kesib oʻtib, Isroil va Iordaniyaga evakuatsiya qilindi.
Mu'mar ibn Rashid
U Yamanda yigirma yildan ortiq yashab, 58 yoshida vafot etgan, hijriy 152 yoki hijriy 153 yili Ramazon oyida vafot etgani va Al-Voqidiy, Xalifa, Abu Ubayd va boshqalar uni dafn etishgani haqida maʼlumotlar keltirilgan. Ali ibn Al-Madiniy va Ahmad ibn Hanbal Yahyo ibn Moin va Abu Naim kabi olimlar esa u kishini Hijriy 154-yilda vafot etganligini aytishgan.
Ustoz va shogirtlari
Sobit al-Bananiy, Qatoda, Zuhriy, Osim al-Ahval, Ayyub, Al-Jod Abu Usmon, Zayd ibn Aslam, Solih ibn Kayson, Abdulloh ibn Tavus, Jaʼfar ibn Burqon, Al-Hakam ibn rivoyat qilgan. Ibon, Ash'as ibn Abdulloh Al-Hadani, Ismoil ibn Umayya, Tumama ibn Abdulloh ibn Anas, Bahz ibn Hakim, Sammak ibn Al-Fadl va Abdulloh ibn Usmon bin Xosim, Abdulloh bin Umar Al-Amri, Yahyo bin Abu Kasir, Hammam bin Munabbih, Hishom bin Urva , Muhammad bin Al-Mankadr, Amr bin Dinor, Ato Al -Xurosoniy, Abdul Karim Al-Jazariy va boshqalar.
Suvaydodagi teraktlar
Oqibatlar
Suvaydo gubernatori Amir al-Eshining aytishicha, shaharda qonun va tartib kechgacha tiklangan. „Ixbariya TV“ davlat telekanalining xabar berishicha, havo kuchlari IShID tomonidan bosib olingan al-Matuna, Duma va Tima aholi punktlariga bir qator bombali hujumlar uyushtirgan.
Mu'mar ibn Rashid
Asarlari
Ibn an-Nadim al-Mag‘oziy haqida kitob yozganini eslatib o‘tgan. Fuad Sezgin ushbu kitobni Amerika Qoʻshma Shtatlarida bir tadqiqotchi nashr etganiga ishora qilib, kitobning tuzilishi va uslubini oʻzi aytganidek taʼriflab berdi: „ Mu’mar ibn Rashid oʻz asarlarini zamondoshlari singari vaqt asosida tartibga solmagan. Aksincha, u zamonaviylikka eʼtibor qaratib, ishini ob’ektiv tartibda joylashtirilgan.“. Al- Kattaniy ham oʻzining keng qamrovli sunnat kitobi borligini taʼkidlagan.
Suvaydodagi teraktlar
Xalqaro munosabat
Misr parlamentining arab aloqalari qoʻmitasi raisi Saad al-Hamol terror hujumlarini qoralab, Suriyaning ichki ishlariga xalqaro aralashuv “terrorchilar uchun front boʻlib xizmat qiladi", deb hisoblaydi.
Turgʻunoy Egamberdiyeva
Turgʻunoy Ahmadjonovna Egamberdiyeva  (1942-yil 1-avgust, Marg`ilon, Fargʻona viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olima, pedagogika fanlari doktori, professor.
Grebbin
Grebbin Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Parchim tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,72 km2. 501 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Turgʻunoy Egamberdiyeva
Biografiyasi
Turgʻunoy Egamberdiyeva 1942-yil 1-avgust Margʻilon shahrida tugʻilgan. 1963—1967-yillarda Fargʻona pedagogika institutining pedagogika va boshlangʻich taʼlim metodikasi fakultetida, 1970—1972-yillarda Moskva shahridagi oliy partiya maktabi „Xalqaro munosabatlar“ fakultetida tahsil olgan. 1963—1970-yillarda Marg‘ilon shahar va Farg‘ona viloyatining komsomol qo‘mitasining kotibi, 1972—1990 yillarda Marg‘ilon shahar partiya qo‘mitasining kotibi, Farg‘ona viloyati ijroiya qo‘mitasi raisining o‘rinbosari, viloyat partiya qo‘mitasining kotibi, viloyat xotin-qizlar kengashi raisi, Farg‘ona viloyatlararo partiya-sovet xodimlari malakasini oshirish instituti direktori, 1990—1992-yillarda Fargʻona davlat pedagogika instituti pedagogika va boshlangʻich taʼlim fakulteti dekani, 1992—1997-yillarda Fargʻona davlat universitetining tarbiyaviy ishlar (1996-yildan maʼnaviy-maʼrifiy ishlar) boʻyicha birinchi prorektori, 1997—2007-yillarda jahon tarixi kafedrasi dotsenti lavozimida faoliyat olib borgan. 2007-yildan Oʻzbekiston tarixi kafedrasi professori.
Ilmiy faoliyati
Turgʻunoy Egamberdiyeva 1988-yilda „Oʻzbekiston Respublikasi qishloqlarining madaniy rivojlanish muammolari“ (1970—1980-yillar) mavzusidagi nomzdolik ishini yoqlab, tarix fanlari nomzodi ilmiy darajasini olgan. 2006-yilda „Oʻzbekiston Respublikasi maʼnaviy hayotida ayollar faolligini oshirishning ijtimoiy-pedagogik asoslari“ mavzusidagi doktorlik dissertasiyasini himoya qiladi.
Grebbin
Hududi
Grebbinning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Maʼmun akademiyasi
Maʼmun akademiyasi - 9-asr 1-yarmida Xalifa Maʼmun arrashid (813—833) tomonidan Bagʻdodda tashkil etilgan ilmiy markaz. Dastlab "Bayt ul hikmat" ("Bilim uyi" deb atalgan). Bu akademiyada Hunayn ibn Ishoq, Sobit ibn Kurra, Xubaysh, Baxtyashu, Qusto ibn Luqa al-Baaxbakkiy, Yahyo ibn Adiy, Ishoq al-Damashqiy, Masarjuvayxlar oilasi, Navbaxt, Ibn Muqaffa, Ibn Mojja, Ibn Vaxshiyalar tomonidan yunon, yahudiy, sanskrit, suryoniy, fors tilidan juda koʻplab ilmiy-adabiy, falsafiy-axloqiy asarlar arab tiliga tarjima qilindi va ularga sharxlar yozilib, musulmon dunyosiga yoyildi. Ayni shu tarjima va sharxlar tufayli yunon, hind olimlari asarlari bizgacha yetib kelgan. 828 yil Maʼmun akademiyasi qoshida Bagʻdodning ash-Shammasiya mahallasida birinchi rasadxona, 831 yil Damashq yaqinidagi Kosion togʻida rasadxonaning boʻlimi qurilgan. Rasadxonaga dastlab marvlik Abu Ali Yahyo ibn Mansur, keyinchalik Muhammad Xorazmiy rahbarlik qilgan. Maʼmun akademiyasida turli maqsadlarda ilmiy ekspeditsiyalar ham tashkil qilingan. Chunonchi 830 yil Xorazmiy boshchiligida Gʻarbiy Hindiston (hozirgi Sharqiy Afgʻoniston), Vizantiya, Volganing quyi oqimiga 3 ta ekspeditsiya uyushtirilgan. Maʼmun akademiyasida Xorazmiy bilan birga Xolid ibn al-Malik al-Marvarrudiy, Al-Abbos ibn Sayd al-Javhariy, Ahmad ibn Abdulloh alMarvaziy, Ahmad al-Fargʻoniy, Abu Fazl alhamid ibn Vaseʼ ibn Turk alXuttaliy, Abu Yusuf Yoqub ibn Sabbox al-Kindiy va boshqa koʻplab oʻrtaosiyolik olimlar ijod qilib, turli fanlar rivojiga katta hissa qoʻshdilar.
11 -a. boshida Xorazm poytaxti Gurganj (hozirgi Koʻhna Urganch) shahridagi ilmiy markaz ham Maʼmun akademiyasi deb nomlangan (qarang Xorazm Maʼmun akademiyasi).
Bientina
Bientina Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Pisa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29 km2. 7198 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Reilly
Reilly Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
165 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,4 km2. Dengiz sathidan 72 – 141 m balandlikda joylashgan.
Zooxlorellalar
Zooxlorellalar (Zoochlorella) — turli umurtqasiz hayvonlar (infuzoriyalar, gidralar, gʻovaqtanlilar va b.) tanasida simbioz yashaydigan bir hujayrali yashil suvoʻtlarning umumiy nomi. Z.ning hayvonlar bilan birga yasha-shi har ikkala organizm uchun ham foy-dali; fotosintez jarayonida 3. ishlab chiqargan uglevodlarni hayvon isteʼmol qilsa, oʻz navbatida, 3. hayvon hujayrasida yashash va koʻpayish uchun zarur sharoit topadi.
Ciry-Salsogne
Ciry-Salsogne Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Soissons tumani tarkibiga kiradi.
Maʼmuriy nazorat
Maʼmuriy nazorat - davlat va maxsus vakolatli organlar (mansabdor shaxslar) faoliyatining alohida turi. Maʼmuriy nazorat qonuniylikni va davlat intizomini taʼminlash usullaridan biri hisoblanadi. Maʼmuriy nazorat davlat organlari, tijorat va notijorat tashkilotlari, shuningdek, fuqarolarning davlat va jamiyat rivojlanishi uchun ahamiyatli boʻlgan umummajburiy qoidalarga qatʼiy rioya qilishiga qaratilgandir. Maʼmuriy nazorat davlat nazoratining boshqa turlaridan quyidagi oʻziga xos xususiyatlari bilan farq qiladi: birinchidan, Maʼmuriy nazorat mulkchilik shaklidan va mulkning kimga boʻysunishidan qatʼi nazar barcha yuridik va jismoniy shaxslar ustidan amalga oshiriladi. Masalan, fuqarolarning jamoat joylarida oʻrnatilgan umummajburiy qoidalariga qanday rioya qilayotganligi ustidan ichki ishlar organlari Maʼmuriy nazorat olib boradi; ikkinchidan, Maʼmuriy nazorat muayyan fuqarolar do-irasiga qaratilgan boʻlishi mumkin. Masalan, oʻqotar qurollarini saqlash va foydalanish ustidan yoki radioaktiv materiallarni saklash va foydalanishda mansabdor shaxslarning masʼuliyati ustidan amalga oshiriladigan Maʼmuriy nazorat va hokazo; uchinchidan, ichki ishlar organlari tomonidan ozodlikdan mahrum etish joylaridan boʻshatilgan shaxslar ustidan amalga oshiriladigan Maʼmuriy nazorat faqat maxsus vakolatli davlat organlari (mansabdor shaxslar) tomonidan amalga oshirilishi mumkin. Bunday organlarga davlat bojxona xizmati, davlat soliq xizmati, ichki ishlar organlari vazirlik va davlat idoralarining inspeksiyalari va nazorat organlari kiradi. Maʼmuriy nazoratni amalga oshirish jarayonida maʼmurii ogohlantiruvchi choralari (mas, karantin eʼlon qilish, ozodlikdan maxrum etish joylaridan boʻshab kelgan shaxslar ustidan Maʼmuriy nazorat oʻrnatish); maʼmurii cheklash choralari (mas, majburiy davolash, maʼmurii tartibda ushlab turish); maʼmuriy-protsessual choralar (buyumlarni yoki hujjatlarni olib qoʻyish) hamda maʼmurii jazo choralari qoʻllanilishi mumkin. Shu sababli, Maʼmuriy nazorat olib boruvchi davlat organlari (mansabdor shaxslar) bir vaqtning oʻzida maʼmurii yuristdiksion organ hisoblanadi. Erkin Hojiyev.
Saint-Pierre-sur-Dropt
Saint-Pierre-sur-Dropt Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
226 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,1 km2.
Lvov viloyati, Gorodok tumani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Gorodok tumani (Городоцький район) Gʻarbiy Ukrainadagi Lvov viloyatidagi tuman boʻlgan. Uning maʼmuriy markazi Horodok shahri hisoblanadi. Tumanning maydoni 727 km2 ni tashkil qiladi va Yavorov, Pustomyty, Nikolaev, Drohobich, Sambir, Mostyska tumanlari bilan chegaradosh. 2020-yil 18-iyulda Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatilib, Lvov viloyatidagi rayonlar soni yettitaga qisqardi. Gorodok tumani hududi yangi tashkil etilgan Lvov tumaniga birlashtirildi. Tuman aholisining soni oxirgi maʼlumotlariga koʻra 68,428 kishini tashkil qilmoqda. Gorodok tumani 1939-yilda tashkil etilgan.
Ciry-Salsogne
Aholisi
794 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 88,2 nafar kishi.
Ray (Shimoliy Dakota)
Ray AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Williams okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
592 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 226,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,72 km2. Shundan 2,62 km2 quruqlik, 0,10 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 693 m balandlikda joylashgan.
Sonlar oʻqi
Sonlar oʻqi — cheksiz toʻgʻri chiziq.
Son o`qi (yoki koordinatalar to`g`ri chizig`i) – unda musbat yo`nalish, sanoq boshi, o`lchov birligi tanlangan to`g`ri chiziq:
Unda sonlar o'z qonuniyatlari bilan joylashgan bo'lada.Son  o'qi markazida  0 joylashgan o'ng tomonida musbat chap tarafida manfiy sonlar  joylashadi.
Ong tomondagi son chap tomondagi sondan katta bo'ladi. 0 (nol)ning ishorasi bo'lmaydi.noldan baravar uzoqlikdagi sonlar o'zaro teskari sonlar deyiladi.Inson oynaga qarab o'ng qo'lini uzatsa ,aks chap qo'lni uzatgani kabi Ixtiyoriy musbat son nolga qarasa o'ziga o'xshagan manfiy sonni ko'radi.center|Sonlar oʻqi Fayl:Number-line.gif
直線
Kalmatay (Qorakulcha tumani)
Aholisi
Aholisi - 1 204 kishi.
Cape May Point
Cape May Point AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Cape May County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
230 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,8 km2. Shundan 0,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Günbatur (Kelkit)
Gunbatur — Gumushhane viloyatining Kelkit tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Mintaqada sodir boʻlgan urushlar taʼsirida aholi punkti vayron boʻlganligi sababli 1516-yil manbasida vayrona (boʻsh) qishloq sifatida qayd etilgan. Usmonli maʼmuriyati tomonidan mintaqada boshlangan koʻchirish siyosati natijasida 1530 va 1591-yilgi aholi roʻyxatida faqat musulmonlar yashagan aholi punkti sifatida qayd etiladi. 1642-yilgi avariz daftarida musulmonlardan iborat 6 xonadon topilgan. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra (faqat erkaklar hisoblangan), qishloqdagi 16 ta xonadonda 56 nafar erkak aholi yashagan. Turkiya Respublikasining tashkil topishi bilan Kelkit tumanidagi qishloq sifatida davom etgan.
Joylashuvi
Gumushanegacha 113 km, Kelkit tumanigacha 37 km uzoqlikda.
Bodom (maʼnolari)
Bodom:
686
Vafot etgan
🇷🇺
680'erne
Aljan
Aljan (Альжан; 2008-yilgacha Aljanka ) — Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Ayirtau tumanidagi qishloq. Lobanovskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 593248200 .
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 521 kishi (279 erkak va 242 ayol) istiqomat qilgan. 2009-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga ko'ra qishloqda 325 kishi (188 erkak va 137 ayol) istiqomat qilgan.
Montenegro de Cameros
Montenegro de Cameros Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Soria provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 55,32 km2. Aholisi — 92 kishi (2010).
Wittersdorf
Wittersdorf Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Altkirch tumani tarkibiga kiradi.
Zooxoriya
Zooxoriya (zoo... va yun. choreo — tarqataman) — oʻsimliklar mevasi, urugʻi, sporasi va b.ning hayvonlar yordamida tarqalishi. 3. bir necha xilga boʻlinadi: epizooxoriya — meva va urugʻlarning hayvonlar tanasi sirtiga yopishib tarqalishi; endozooxoriya — oʻsimliklar mevasi va urugʻini hayvonlar yeganida ularning ekskrementi orqali tarqalishi; sinzooxoriya — meva va urugʻlarning qishda oziq toʻplaydigan hayvonlar orqali tarqalishi; mirmekozooxoriya — meva va urugʻlarning chumolilar orqali tarqalishi; sinzooxoriyaning bir xili. Meva va urugʻlarning tuzilishida Z.ning muayyan usuliga moslanishi paydo boʻladi. Maye, epizooxoriyada meva urugʻlar sirti yopishqoq modda yoki turli xil ilmoqchalar bilan qoplangan; endozooxoriyada mevalar etli va sersuv boʻladi.
Wittersdorf
Aholisi
690 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 146,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,7 km2. Dengiz sathidan 277 – 388 m balandlikda joylashgan.
Bettlach (Solothurn)
Bettlach  Shveysariyaning Solothurn (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Lebern (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 12.20 km2. 4862 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Bettlachning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.