cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kipr Respublikasi
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
K.da 4 konservatoriya, bir qancha shaharlarda musiqa bilim yurtlari, havaskor xor jamoalari, ashula va raqs ansambllari bor.
Manbalar
Kipr, (Kipr Respublikasi) poytaxti — Nikosiya shahri. BMT aʼzosi. Kipr – O’rta er dengizidagi Kipr orollarida joylashgan davlat. 1960-yil 16-avgustda Buyuk-Britaniyadan mustaqillik olgan, Britaniya hamkorligi a’zosi. Yunon va turk jamoalari o’rtasida to’qnashuvni keskinlashuvi tufayli dekabr 1967-yilda «muvaqqat turk ma’muriyati» tuzilgan. 1975-yil 13-fevralda orolning shimoliy qismida, jahon hamjamiyati tomonidan tan olinmagan Turkiya federativ davlati e’lon qilingan, u 1983-yil 15-noyabrda Shimoliy Kipr Turk Respublikasi deb atalgan. Ma’muriy bo’linishi: 6 okrugdan iborat. O’zgartirish va qo’shimchalar bilan 1960-yil 16-avgustda qabul qilingan Konstitutsiya amal qiladi. Davlat boshlig’i – Prezident. U aholini 80% ni tashkil etuvchi yunon jamoasi tomonidan saylanadi. Vitse-prezident turk jamoasi tomonidan saylanadi. Ularning vakolat muddati 5 yil. Parlamenti – Vakillar palatasi, 80 ta deputatdan iborat. Ularning 56 tasi yunon jamoasi, 24 tasi turk jamoasi tomonidan saylanadi. 1963-yil dekabrdan boshlab turk jamoasi saylovda ishtirok etmayapti. Ijro hokimiyati Prezident va vitse-prezident tomonidan amalga oshiriladi. Ular hukumat – Ministrlar Kengashini tayinlaydi va uni boshqaradi. Turk jamoasi hukumatda ishtirok etmaydi.
Jean-François Le Gall
Jean-François Le Gall (1959-yil 15-noyabrda tugʻilgan) — fransiyalik matematik. Ehtimollar nazariyasi boʻyicha ishlari bilan tanilgan. 2019-yil Gregory Lawler bilan bir qatorda Wolf mukofoti bilan taqdirlangan.
Le Gall 1982-yil Pierre va Marie Curie universitetidan PhD darajasini olgan. 2013-yil Fransiya fanlar akademiya aʼzosi etib tayinlangan. Ayni damda Fransiya akademik instituti ishlamoqda.
Le Gall Brown harakati, Lévy jarayonlari, superjarayonlar hamda ularning qisman differensial tenglamalarga aloqasi boʻyicha ishlari bilan tanilgan. Shuningdek, olim tarmoqlanish jarayonlarini ham oʻrganib keladi.
Manbalar
NGC 2350
NGC 2350 Kichik It yulduz turkumidagi S0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Hacıbey (Kastamonu)
Hacıbey — Turkiyaning Kastamonu viloyatidagi Kastamonu tumaniga qarasli qishloq.
Küçüktekören, Bingöl
Küçüktekören — Bingoʻl viloyatining Merkez tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloqning eski nomi 1928-yil yozuvlarida Küçük Takviran sifatida qayd etilgan.
Geografiyasi
Qishloq Bingoʻl shahar markazidan 5 km uzoqlikda joylashgan.
Olga Romanovskaya
Olga Romanovskaya (Ольга Романовська, Ольга Романовская, Olga Koryagina Ольга Корягіна nomi bilan ham tanilgan; 22-yanvar 1986-yilda Nikolayev, Nikolayev viloyati, Ukraina SSRda tugʻilgan) — ukrainalik model va qoʻshiqchi.
Tarjimai hol
Olga Romanovskaya Nu Virgos pop-musiqiy guruhining aʼzosi edi.
2016-yil aprel oyidan "Juma!" Telekanalidagi "Revizorro" dasturining boshlovchisi boʻlgan.
Joppatowne (Maryland)
Joppatowne AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir.
Aholisi
11391 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 19,1 km2. Shundan 17,8 km2 quruqlik, 1,3 km2 esa suv maydonidir.
Lütau
Lütau Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Herzogtum Lauenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,24 km2. 717 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Lütauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Cooper Landing (Alaska)
Cooper Landing AQShning Alaska shtatida joylashgan aholi punktidir. Kenai Peninsula Borough okrugi tarkibiga kiradi.
Fortià
Fortià Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,8 km2. Aholisi — 642 kishi (2010).
Cooper Landing (Alaska)
Aholisi
289 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 181,1 km2. Shundan 170,9 km2 quruqlik, 10,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 123 m balandlikda joylashgan. thumb|left|200px|Cooper Landing manzarasi.
Villevallier
Aholisi
434 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 52,3 nafar kishi.
Dadra (Uttar Pradesh shtati, Jaunpur tumani)
Dadra — Hindistonning Uttar-Pradesh shtatidagi Jaunpur shahrida joylashgan qishloq.
Villevallier
Geografiyasi
Maydoni — 8,3 km2.
Karate
Karate — jangari sport turi. Vatani Yaponiya. Karate soʻzining maʼnosi „boʻsh qoʻllar“ hisoblanadi. Karate sport turini yaponiyalik Gichin Funakoshi yaratgan.
Karate (yaponcha — hech narsasiz qoʻl bilan) — qurolsiz oʻzini-oʻzi himoya qilish, inson tanasining nozik joylariga qoʻl yoki oyoq bilan zarbalar berishga asoslangan sport kurashining bir turi. Karatening hozirgi qoidalari 20-asrning boshlarida yaponcha jiujitsu yakkakurashini takomillashtirish asosida shakllangan. Uning dastlabki usul va qoidalarini Gichin Funakoshi (1869— 1957, Yaponiya) ishlab chiqqan. Karatechilar 8×8 m tatamida yakkama-yakka yoki jamoa boʻlib musobaqalashadi, bajarilgan zarba usullariga qoʻyilgan baholarga qarab gʻoliblar aniqlanadi. Xalqaro Karate federatsiyasi (WUKO)ra 1968-yilda asos solingan. U 157 milliy federatsiyani birlashtiradi (2002), Oʻzbekiston milliy Karate federatsiyasi unga 1996-yil kirgan. 1970-yildan jahon chempionatlari oʻtkazib kelinadi (har 2-yilda). Karate Osiyo, Lotin Amerikasi mamlakatlari, AQSH, Ispaniya, Fransiya va boshqa davlatlarda taraqqiy etgan. Oʻzbekistonda Karate 20-asrning 80-yillaridan ommalasha boshladi. 1995-yilda respublika Karatechilari bitta federatsiyaga birlashdi (Karateda 4 ta yoʻnalishda musobaqalar uyushtiriladi). Federatsiyaning barcha viloyatlarda boʻlimlari bor. Oʻzbekistonda 60 mingdan koʻproq kishi Karate bilan shugʻullanadi, 40 dan ziyod Karate klublari roʻyxatdan oʻtgan (2002). Nurxon Nafasov, Alisher Sodikrv, Mixail Golovanov kabi tajribali murabbiylar qoʻl ostida shugʻullangan Ilhom Karimov, Otabek Qosimov, Sofiya Kaspoʻlatova, Doniyor Xolmatov, Azamat Ali Qalandarov singari Karatechilar jahon kubogi va Osiyo chempionatlarida sovrinli oʻrinlarni egallashgan. shotokan karate ni ozbekistonga Zarip Boltaev olib kelgan,va federatsiyaga asos solgan.
Bifobiya
Bifobiya (bis — „ikki“ va boshqa yunoncha. phobos, phóbos, „qoʻrquv“) — ham geteroseksual, ham gey va lezbiyenlardan biseksual odamlarning mavjudligiga dushmanlik, kamsitish yoki sukunat hisoblanadi.
Bifobiya biseksuallikning mavjudligini va haqiqiy jinsiy orientatsiya ekanligini inkor etish shaklini anglatishi mumkin yoki u biseksuallarning salbiy stereotiplari, masalan, ular fohishalik yoki yolgʻon gapirishga moyil boʻlgan eʼtiqodlar shaklida boʻlishi mumkin deb qaraladigan kasalliklar.
Etimologiyasi va qoʻllanuvi
Bifobiya — gomofobiya atamasidan keyin modellashtirilgan soʻz boʻlib, bu soʻz inglizcha neoklassik "bi- " („ikki“ degan maʼnoni anglatadi) „biseksuallik“ va „fobiya“ (yunoncha: phós, phóbos, „qoʻrquv“) soʻzlaridan „gomofobiya“ atamasidan olingan. Transfobiya va gomofobiya bilan bir qatorda, bifobiya LGBT odamlariga nisbatan murosasizlik va kamsitishni tasvirlash uchun ishlatiladigan atamalar oilasining bir qismi hisoblanadi. "Bifobiya" sifatdosh shakli bifobiya bilan bogʻliq narsalar yoki fazilatlarni tavsiflaydi, kamroq tarqalgan bifob ism esa bifobik qarashlarga ega boʻlgan odamlar uchun belgi deb tushunish mumkin.
Bifobiya klinik psixologiyada taʼriflanganidek fobiya boʻlishi shart emas (yaʼni, tashvish buzilishi). Uning maʼnosi va qoʻllanilishi ayrim holatlarda ksenofobiya bilan mos keladi. Bifobiya gomofobiya yoki heterofobiya sifatida qaralmasligi kerak, chunki biseksuallar alohida guruhga xos salbiy munosabat va notoʻgʻri fikrga boʻysunadilar. Bundan tashqari, biseksuallar ham gomofobiya, ham geterofobiyani boshdan kechirishadi.
Bifobiya tushunchasi XX asrning oxirida juda tez va kutilmagan tarzda tarqaldi.
Koʻrinishlari
thumb| Biseksuallar koʻpincha LGBT hamjamiyatining oʻzi tomonidan kamsitish va notoʻgʻri qarashlarga duch kelishadi.
Rad etish va oʻchirish
Bifobiya odamlarni biseksuallikning „haqiqiy“ ekanligini inkor etishga olib kelishi mumkin, bu esa biseksual deb tanilgan odamlar haqiqatan ham biseksual emasligini yoki bu hodisa ular daʼvo qilganidan ancha kam uchraydi. Ushbu inkorning bir shakli heteroseksuallik yagona haqiqiy yoki tabiiy jinsiy orientatsiya degan geteroseksistik tushunchaga asoslanadi. Shunday qilib, bundan chetga chiqqan har qanday narsa psixologik patologiya yoki antisosial xatti-harakatlarning namunasidir. Bunday hollarda gomofobiya va bifobiya asosan bir-biriga mos keladi.
Rad etishning yana bir shakli jinsiy aloqaning ikkilik tushunchalaridan kelib chiqadi: odamlar monoseksual, yaʼni faqat gomoseksual (gey/lezbiyen) yoki geteroseksual hisoblanadi. 1980-yillarda zamonaviy jinsiy tadqiqotlarda heteroseksuallik va gomoseksualizm yagona mumkin boʻlgan yoʻnalish ekanligi haqidagi gʻoya ustunlik qildi va biseksuallikni „ikkinchi darajali gomoseksuallik“ deb rad etdi. Ushbu model biseksuallar yoki oʻzlarining „oddiy“ qiziqishlaridan tashqari jinsiy aloqa bilan tajriba oʻtkazadigan, geteroseksual koʻrinishini xohlaydigan yopiq lezbiyenler/geylar yoki shaxslar („har qanday“ yoʻnalishdagi) deb taxmin qiladi. „Odamlar yo gey yoki toʻgʻridan-toʻgʻri yoki yolgʻonchi“ kabi iboralar jinsiy orientatsiyaga nisbatan ushbu ikki tomonlama qarashni oʻzida mujassam etgan.
Baʼzi odamlar biseksuallikning nazariy mavjudligini qabul qilishadi, lekin uni tor doirada erkaklar va ayollar uchun teng jalb qilish deb taʼriflashadi. Shunday qilib, tengsiz jozibador koʻplab biseksual odamlar oʻrniga gomoseksual yoki heteroseksual deb tasniflanadi. Boshqalar ayollarda biseksualizm mavjudligini tan oladilar, lekin erkaklar biseksual boʻlishi mumkinligini inkor etadilar.
Baʼzilarning taʼkidlashicha, biseksual xulq-atvor yoki oʻziga xoslik shaxsiy xususiyat emas, balki faqat ijtimoiy tendentsiyadir (bunga „biseksual chic“ yoki gender bender misol boʻla oladi). Bir jinsdagi jinsiy faoliyat oddiygina qarama-qarshi jins vakillari bilan jinsiy aloqa oʻrnini bosuvchi yoki jinsiy qoniqishning yanada qulay manbai sifatida rad etiladi. Bunday xatti-harakatlarning namunasi sifatida jinsiy ajratilgan muhitda situatsion gomoseksualizm keltirilgan.
Bifobiya geteroseksual hamjamiyatda keng tarqalgan, lekin koʻpincha geylar va lezbiyenlar orasida ham oʻzini namoyon qiladi, odatda biseksuallar qarama-qarshi jinsning ijtimoiy umidlariga moslashish orqali geteroseksual taʼqibdan qutulishlari mumkin degan tushuncha bilan. Shu sababli, biseksuallar „u yoki bu etarli emas“ yoki „haqiqiy emas“ deb qabul qilinadi. Roffee va Waling tomonidan 2016-yilda avstraliyalik tadqiqot shuni koʻrsatdiki, biseksuallar lezbiyenlar va geylar hamjamiyatidagi odamlar tomonidan mikro tajovuzlar, qoʻrqitish va boshqa anti-mahalliy xatti-harakatlarni boshdan kechirishadi.
Oqibatlari
Biseksuallik jurnalida OIV yuqtirish xavfi yuqori boʻlgan ayollarni koʻrib chiqqan holda, oʻrganilgan yuqori xavfli kogortadagi biseksual ayollar koʻproq turli xil xavfli xatti-harakatlar bilan shugʻullanishadi va OIV infektsiyasini yuqtirish xavfi yuqori boʻladi degan xulosaga keldi. jinsiy yoʻl bilan yuqadigan boshqa kasalliklar. Bu xatti-harakat, biseksuallar hukm yoki kamsitish qoʻrquvi tufayli tibbiy xizmat koʻrsatuvchi provayderlar bilan jinsiy aloqalari va tegishli himoyasini muhokama qilmasliklari va shuning uchun bu masalalarda savodsiz boʻlishi mumkinligi bilan izohlanadi.
Ömerli
Ömerli —Turkiyaning Kastamonu viloyati Kastamonu tumanidagi qishloq.
Kia Carens
Kia Carens — Kia Motors tomonidan ishlab chiqarilgan ixcham MPV avtomobili. Hozir u toʻrtinchi avlod boʻlgan. Shimoliy Amerikada u Rondo nomi ostida sotiladi, bu Rondoning musiqiy shakliga ishora qiladi.
Birinchi avlod
1999-yilda Kia kichik oilaviy minivenlar uchun yangi global modaga amal qilishga va oʻz qatoriga ixcham MPV qoʻshishga qaror qildi. 2000-yilda Kia Carensning birinchi avlodi Amerika va Avstraliya bozorlarida mos ravishda Rondo va Rondo7 deb atalgan konveyerdan chiqdi. Model 5 oʻrindiqli va 7 oʻrinli versiyalarda ishlab chiqarilgan. Birinchisi 109 ot kuchiga ega 1,8 litrli benzinli dvigatel bilan jihozlangan boʻlib, u 5 pogʻonali mexanik yoki avtomatik uzatmalar qutisi bilan birlashtirilgan. Etti yoʻlovchini tashish uchun model 121 ot kuchiga ega 2,0 litrli benzinli dvigatel bilan jihozlangan. Ushbu dvigatel 1,8 litrli dvigatel bilan bir xil turdagi transmissiyalar bilan birlashtirilgan. Barcha modellar oldingi gʻildirakli edi.
Ikkinchi avlod
Carensning tashqi koʻrinishi oʻzgargan — old bamperning shakli, faralar oʻzgargan, radiator panjarasi kattalashgan va ikkita xrom gorizontal „qovurgʻa“ ga ega boʻlgan. Orqa eshigining shakli, shuningdek, orqa optika va bamperning shakli ham oʻzgargan. Avtomobil hajmi kattalashdi — tanasi 40 mm ga (4450 dan 4490 gacha), 20 mm ga (1730 dan 1750 gacha) kengaytirildi va 10 mm ga (1600 dan 1610 gacha) oshdi. Shu bilan birga, gʻildirak bazasi oʻzgarishsiz qoldi — 2570 mm. Carensning texnik jihozlarida oʻzgarishlar yuz berdi — u 103 ot kuchiga ega 1,6 litrli benzinli dvigatelga ega boʻldi, u faqat qoʻlda 5 pogʻonali uzatmalar qutisi bilan birlashtirilgan. Shuningdek, 113 „ot“ quvvatiga ega 2,0 litrli dizel dvigatel qoʻlda va avtomatik 4 pogʻonali uzatmalar qutisi bilan birlashtirilgan.
X trek modeli modeli
Kia Carensning ikkinchi avlodida Koreya bozori uchun ixcham furgonning yoʻltanlamas dizel modifikatsiyasi ishlab chiqarildi.
Uchinchi avlod
2006-yilda Kia Carensning uchinchi avlodi ommaga taqdim etildi. Oʻshandan beri model Rossiyada (Kaliningrad viloyati) ishlab chiqarila boshlandi. Uchinchi avlod modeli 2006-yil 25-mayda Madrid avtosalonida taqdim etilgan. Avtomobil Kia Magentis shassisida ishlab chiqilgan. Kia Motors Carens liniyasi ceeʼd va Carnival oʻrtasida joylashgan.
Texnik nuqtai nazardan, oʻzgarishlar ham boʻldi — 1,8 litrli dvigatel yoʻqoldi, oʻrniga 145 ot kuchiga ega 2,0 litrli dvigatel keldi. Shuningdek, avtomobillar zamonaviy 6 diapazonli mexanik uzatmalar qutisi bilan jihozlana boshladi. 2011-yilda model kichik koʻrinishdan oʻtdi, lekin oʻzgargan koʻrinish bilan u hali ham faqat Gʻarbiy Evropa bozorida sotiladi, Rossiyada esa bir xil tashqi dizayn bilan sotildi.
Texnik xususiyatlari
Amerika bozori uchun Carens kuchli 2,4 va 2,7 litrli benzinli dvigatellar bilan jihozlangan. Ular 6 pogʻonali mexanik va 5 pogʻonali avtomat uzatmalar qutisi bilan birlashtirilgan. Model Rondo deb ataladi.
Rossiya bozorida model uchta dvigatel bilan jihozlangan: ikkita benzin (1,6 va 2,0 litr, mos ravishda 126 va 145 ot kuchi) va bitta dizel (2,0 litr, 140 ot kuchi). Bundan tashqari, Carensning dizel versiyasi 6 pogʻonali mexanik uzatmalar qutisi bilan jihozlangan va 2,0 litrli benzinli dvigatelga ega model 5 pogʻonali mexanik uzatmalar qutisi va 4 pogʻonali „avtomat“ bilan jihozlangan. 1,6 litrli dvigatelli komplekt 5 pogʻonali „mexanika“ bilan jihozlangan.
Toʻrtinchi avlod
Toʻrtinchi avlod 2012-yil Parij avtosalonida taqdim etilgan. Yangi Carens kompaniyaning boshqa avtomobillari uslubidagi yangi tashqi koʻrinishga, shuningdek, tubdan oʻzgartirilgan interyerga ega boʻldi. 5 yoki 7 oʻrindiqli salon bilan 2 ta versiya mavjud edi.
Toʻrtinchi avlod Kia Carens 2013-yilda Euro NCAP tomonidan Sinfdagi eng yaxshi avtomobil deb topildi.
Chevrolet Cobalt
Chevrolet Cobalt — „General Motors“ tomonidan ishlab chiqilgan avtomobil. Ushbu avtomobil to‘rt turda ishlab chiqariladi.
Cobalt Oʻzbekistonda
Chevrolet Cobalt Andijonning Asaka zavodida yig‘ilib unga O‘zbekistondagi General Motors Powertrain Uzbekistan zavodida ishlab chiqarilgan hajmi 1,5 litr va 105 ot kuchiga ega bo‘lgan DOHC motori o‘rnatilgan. Bu motor 100 kilometrga 6,2 litr yonilg‘i sarflaydi. „GM Uzbekistan“ qo‘shma korxonasi Chevrolet Cobalt avtomobilini O‘zbekistonda 2012-yil 5 sentyabrda taqdim qilgan.
2013-yilda O‘zbekistonda 120 mingdan ziyod Chevrolet Cobalt ishlab chiqarish va uning yarmidan ko‘pini xorijga eksport qilish rejalagan.
Saules (Doubs)
Saules Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
191 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,8 nafar kishi.
Willard (Colorado)
Willard AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Logan County okrugi tarkibiga kiradi.
Saules (Doubs)
Geografiyasi
Maydoni — 7,7 km2. Dengiz sathidan 369 – 607 m balandlikda joylashgan.
Cordova (Alaska)
Cordova AQShning Alaska shtatida joylashgan shahardir. Valdez-Cordova okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 195,9 km2. Shundan 158,9 km2 quruqlik, 37 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 25 m balandlikda joylashgan. thumb|left|200px|Cordova manzarasi.
Eron taʼlim tizimi
Eronda taʼlim markazlashtirilgan K-12 dasturi va oliy taʼlimga boʻlingan. Boshlangʻich va oʻrta taʼlim tizimi Taʼlim vazirligi, oliy taʼlim Fan, tadqiqot va texnologiyalar vazirligi, barcha tibbiyot sohalari esa sogʻliqni saqlash va tibbiyot taʼlim vazirligi tomonidan boshqariladi.2016-yil holatiga koʻra,30-60 yosh oraligʻidagi eron aholisining 86%savodli hisoblanadi. Bu koʻrsatkich yosh avlodlar (15 yoshdan 24 yoshgacha) orasida esa gender tafovutlarisiz 97% gacha oshdi. 2007-yilning oxirida Eronda talabalar sonining ishchi kuchiga nisbati 10,2% ni tashkil etib, dunyodagi eng yuqori mutanosiblikga erishgan mamlakatlar qatoriga kirdi.
Boshlang'ich maktab (دبستان) 6 yoshdan boshlanuvchi 6 yil davomiylikga ega ilk taʼlim qadami. Kichik oʻrta maktab (دوره اول دبیرستان),7-sinfdan 9-sinfgacha boʻlgan dabirestânning 3 yillik taʼlim jarayonini oʻzida mujassamlashtirgan boshlangʻich oʻrta maktab. Katta oʻrta maktab(دوره دوم دبیرستان) ixtiyoriy soʻnggi uch yillik bitiruv yili sanalib, ushbu darajada oʻquvchi oʻz maqsad va qiziqishlariga binoan, aniq, gumanitar, texnologik yoki ijodiy yoʻnalishlarda taʼlim olishni davom ettirishi mumkin. Yuqoridagi har bir taʼlim dasturi oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlib, tizim yakunida oʻquvchilar oʻrta maktab diplomini qoʻlga kiritadilar. Oʻrta maʼlumot diplomiga ega boʻlish — nufuzli milliy universitetlar, yuqori taʼlim darajasiga ega oliygohlar, shuningdek,Eron universitetiga kirish imtihon(کنکور)larida ishtirok etish uchun birinchi darajali talab hisoblanadi. Bu fransuz bakalavr imtihoniga oʻxshash samarali, konkret tizim sifatida tatbiq etilgan.
„Inson huquqlarini barqarorlashtirish tashabbusi“ (IHBT)ning maʼlumotlariga binoan, mamlakat tomonidan xususiy sof daromad darajasidan kelib chiqqan holda taʼlim olish huquqi uchun ajratilishi lozim boʻlgan mablagʻning atiga 91,0% sarflanayotgani aniqlandi. Agar mamlakat daromad darajasiga eʼtibor qilinsa, davlat hatto 130-180%gacha mablagʻ tikishga qurbi yetadi, biroq, vaholanki, boshlangʻich taʼlim uchun 99,2%,oʻrta taʼlim uchun esa atiga 82,9%lik „eʼtibor“ sarflanmoqda.
Eronda taʼlim tarixi
Olimlar qadimgi Forsda (hozirgi Eron)dastlabki taʼlimga doir eramizdan avvalgi 550-yillardagi hujjatlarni topishganda bilim va taʼlim olish odamlarni Xudoni yaxshiroq tushunish va farovon hayot kechirish uchun undagan deb nazariya qiladilar. Diniy maktablar hukumatga xizmat qilish uchun ayrim cheklangan hududlardagina tashkil etilgan. Asosiy taʼlim va koʻnikmalar diniy fanlarga qaratilgan boʻlsa-da, boshqaruv, siyosat, texnik mahorat, harbiy, sport va sanʼatga oid saboqlar ham bor edi. Birinchi oliy taʼlim tashkiloti Gundeshapur yoki Jondishapur (hali ham mavjud) sosoniylar davrida, taxminan 3-asrda tashkil topgan.
Safaviylar sulolasi
Bu sulola Eronda zamonaviy taʼlimning birinchi namunasi boʻldi. Ushbu davrda islomiy qadriyatlar va ilm-fan yutuqlari yoʻlida oʻzgacha muhit yaraldi.
Muzaffariy davri
1898-yilda tashkil etilgan Maorif qoʻmitasi davlat tomonidan moliyalashtirilmagan taʼlim islohotini yoʻlga qoʻyish boʻyicha tashkil etilgan birinchi uyushma boʻldi. Qoʻmita tarkibiga xorijiy xizmat vakillari, ulamolar, boy savdogarlar, tabiblar va boshqa taniqli kishilar kirardi. Ishtirokchilarning oʻzaro ziddiyatli manfaatlari qonunni qabul qilish jarayonida qiyinchiliklarga olib kelganiga qaramasdan, koʻplab yangi boshlangʻich va oʻrta taʼlim maktablari ochilishiga muvaffaq boʻlindi. Shuningdek, qoʻmita jamoat kutubxonasini yaratdi, oliy taʼlim uchun darslikar taklif qildi, rasmiy gazeta nashr etdi va „Kitob bosma korxonasi“ nomli matbaa korxonasini tashkil qildi.
Savodxonlik korpusi (1969-1979)
Savodxonlik korpusi Muhammad Rizo Pahlaviy hukmronligi Oq inqilob davrida sodir boʻldi. Aholining koʻp qismi savodsiz ekanligiga amin boʻlgan hukumat „Savodxonlik Korpusi“ milliy dasturini oʻzgartirishga urindi. Dastur o‘rta maʼlumotli yosh yigitlarni „Savodxonlik korpusi“ga ishga qabul qilish, aksariyati 2-sinf taʼlimini ham olmagan 6 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan bolalarni o‘qishga o‘rgatish kabi vazifalarni oʻz ichiga olgan edi. Dasturning oliy maqsadi Eronda savodxonlikni arzon va samarali usulda oshirish boʻlgan, shuningdek, hukumat bu ish mahoratini ham yuksaltiradi deb ishonch bildirgan."Savodxonlik korpusi"da 200 000 nafar yigit-qiz ishtirok etib,2,2 million tengdoshlari va 1 milliondan ortiq katta yoshlilarga saboq berishdi. Koʻp hollarda, harbiy xizmatni tugatgan koʻngillilar keyinchalik ham oʻqituvchi sifatida ishlashni davom ettirdilar.
Islom inqilobidan keyin
Dastlab,1979-yildan keyingi Islom inqilobi taʼlim sohasidagi islohotlarga katta eʼtibor qaratdi. Siyosatchilar maktab tizimida islomiy qadriyatlar imkon qadar tezroq yoʻlga qoʻyilishini xohlashdi. Biroq,Eron-Iroq urushi va iqtisodiy nochorlik taʼlim rejalarini orqaga qaytishiga majbur qildi, chunki ayni vaziyatda mamlakat uchun harbiy va xavfsizlik masalalari ustuvor muammo edi. Tarang vaziyatga qaramasdan davlat baʼzi muhim oʻzgarishlar qilishga kuch topdi. Masalan, birinchi navbatda darsliklarni islomlashtirish boshlandi. Soʻng, maktablar oʻquvchilarning jinsiga qarab ajratildi.ilm dargohlarida islom qonunlariga rioya qilish majburiy holga aylandi va diniy marosimlar davom ettirildi.
Zamonaviy taʼlim
1979-yilgi inqilob mamlakatda taʼlimga boʻlgan eʼtiborni davom ettirdi, yangi hukumat bu jarayonda oʻzining muhim tamaltoshini qoʻydi. Asosiy, eʼtiborga molik oʻzgarish taʼlim tizimini islomlashtirish edi. Barcha oʻquvchilar jinsi boʻyicha sinflarga boʻlindi.1980-yil taʼlimda islom qadriyatlarini saqlab qolish va doimiy nazorat qilish uchun Madaniy inqilob qoʻmitasi tuzildi. Qoʻmitaning bir qismi hisoblangan „Darsliklar markazi“jamoasi(asosan ulamolardan iborat) 1983-yilga kelib islomiy qarashlarni aks ettiruvchi 3000 ta yangi kollej miqyosidagi darsliklarni nashr etdi. Islomga asoslangan oʻquv materiallari inqilobdan keyin 6 oy ichida boshlangʻich sinflariga tarqatildi.
Kuzatish
Kuzatish (psixologiyada) — voqelikdagi narsa va hodisalarni rejali, uzluksiz, batartib, mukammal idrok qilish; voqelikni hissiy bilish uslubi. K. Aristotel zamonidan hozirgi davrgacha kuzatuvchilarning asosiy tadqiqot vositalaridan biri sanaladi. U hissiy bilishning omillari, xususiyatlari, qonuniyatlari toʻgʻrisida dastlabki tasavvurlar hosil qilishga qaratilgan inson faoliyati shaklidir. K.ning qay darajada boʻlishi qoʻyilgan maqsadning aniqligiga, kuzatilayotgan narsa va voqealar haqida oldindan bilimga ega boʻlishga, kuchli, barqaror diqqat bilan faol fikrlashga va h.k. ga bogʻliq. K.da idrok va tafakkur uzviy bogʻlanadi. K.da tegishli xulosalar chiqariladi, fakt, voqealar nazariy tahlil etiladi, farazlar olgʻa suriladi. K.ning obyektiv (tashqi K.) va subyektiv (ichki, oʻzinioʻzi K.) turlari mavjud. K. orqali odamlarning diqqati, his-tuygʻulari, imoishoralari, sezgirligi, xulq-atvori, nutqi, faoliyati, muomala maromi va boshqa oʻrganiladi. Oʻzini-oʻzi K. (introspeksiya)dan foidalangan psixolog oʻzining xulqi, muomalasi toʻgʻrisida ilmiy, haqqoniy xulosa chiqara biladi. Vyursburg psixologiya maktabi (Germaniya) namoyandalari K. Byuler (1879— 1922), A. Messer (1867-1937), O. Kyulpe (1862—1915) psixologik tajribalarni dastavval oʻzini-oʻzi K. metodi yordamida oʻzlari ustida oʻtkazganlar.
K.ning sistemali, epizodli, dala sharoitli, laboratoriyaviy, tabiiy, davriy (bir martali) koʻrinishlari, shuningdek, turli vositalari va shakllari mavjud. K.da R. Beylzaning interaksiya (oʻzaro taʼsir) uslubini (bahs, munozara chogʻida oʻzaro taʼsir imkonini aniqlash maqsadida) qoʻllash ijobiy natijalar beradi.
Ergash Gʻoziyev.
Garriguella
Garriguella Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21 km2. Aholisi — 858 kishi (2010).
Patsch (Tirol)
Patsch  Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Innsbruck Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9.73 km2. 910 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Aurano
Aurano Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Verbano-Cusio-Ossola provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21 km2. 112 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Hiroshi Hirakawa
Hiroshi Hirakawa (平川 弘; 10-yanvar 1965-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1985-yili 21-mart Shimoliy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 13 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Xor musiqasi
Xor musiqasi — musiqa turi; xor ijrosi uchun moʻljallangan musiqa asarlaridan iborat. Xalq va professional, diniy va dunyoviy Xor musiqasiga ajratiladi. Professional Xor musiqasida messa, motet, madrigal, kantata, oratoriya, rekviyem kabi janrlar mavjud. Oʻzbekistonda Xor musiqasi 1930-yillarda yuzaga kelgan. Ilk namunalari oʻzbek xalq qoʻshiqlarining xor aranjirovkalari (mas, Yelena Romanovskayaning "Paxta teradi"), oʻzbek musiqali drama va ilk oʻzbek operalaridagi xorlardan iborat. Mustakil Xor musiqasi asarlari (kantata, oratoriya va boshqalar) 1940—60 yillarda rivoj topdi (Sulaymon Yudakov, M. Ashrafiy, Ik. Akbarov, M. Burhonov va boshqalar). Keyingi yillarda oʻzbek va boshqa xalk kuylarini kayta ishlash janrida M. Burhonov. S. Boboyev, B. Umidjonov, N. Sharafiyeva va boshqa samarali ijod qilishgan. M. Bafoyev, B. Lutfullayev, H. Rahimov, Feliks Yanov-Yanovskiy, N. Gʻiyosov, D. Omonullayeva va boshqa oratoriya, poema, kantata, xor simfoniyasi va boshqa turkumli asarlar yaratishgan.
Kuzatuvchilar
Kuzatuvchilar (diplomatiyada) — xalqaro konferensiyalar, tashkshitlar va organlar ishida qatvashish uchun davlat yoki xalqaro tashqilot tomonidan yuboriladigan vakil. Ularning mazkur anjumanlarda qatnashuviga oid tartib va huquq meʼyorlari rasmiy qoidalarga binoan belgilanadi. Odatda, K. ovoz berish, hujjatlarni imzolash va h.k. huquqlarga ega boʻlmaydi.
Chaponost
Chaponost Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Xor
thumb|281x281px|Xor Xor (yunoncha: choros — davra oʻyin qoʻshigʻi) — 1) antik davr teatr tomoshalarining jamoaviy ishtirokchisi; birgalikda kuylab, raqsga tushib dramatik holatlarga, qahramonlar harakatiga izoh beradigan aktyorlar guruhi; 2) xonandalar jamoasi. Tarkibiga koʻra, bir turdagi (erkaklar xori, ayollar xori, bolalar xori) va aralash, shuningdek, ijrochilar soniga qarab kamer (12— 20 kishidan iborat), kichik va katta [100—120 gacha; qoʻshma X.larda 500— 1000 va undan ortiq ishtirokchi qatnashishi mumkin] X.larga boʻlinadi. Yevropada professional unison X.lar xristian cherkovlarda 4-asrdan maʼlum (kliros). 10—13-asrlardaX. jamoasining ovoz (partiya)larga boʻlinishi boshlandi. Gomofoniya uslubi va mumtoz garmoniyanutt rivoji davri (17-asr)dan aralash X. jamoasi 4 ta (soprano, alt, tenor, bas) partiyaga ajratildi. X. ijrochiligi musiqa cholgʻulari joʻrligida va joʻrsiz (a kapella) boʻladi. Oʻzbekistonda koʻp ovozli X. ijrochiligi 19-asr oxiridan rivojlana boshladi (V. Sakovich, N. Mironov. S. Kuzmenko va boshqa rahbarligidagi jamoalar). Professional X.lar 20-asr oʻrtalarida tashkil topgan: Oʻzbek radiosi X.i (1947, V. Verov), Navoiy teatri X.i (1948), Oʻzbek filarmoniyasining Davlat akademik kapellasi (1952, S. Valenkov va A. Sultonov). Aynan shu davrdan boshlab X. ijrochiligi maxsus musiqa taʼlimi tizimiga kiritildi, professional jamoalar qatorida oʻquv, havaskor, bolalar X.lari keng rivoj topdi. Hozirda Oʻzbekistonda bir necha professional X. jamoalari faoliyat koʻrsatmoqda. Oʻzbekiston davlat akademik kapellasi (1978—2001-yillarda badiiy rahbari va bosh dirijyori — A. Hamidov, 2002-yildan D. Jdanov). Repertuaridan chet el kompozitorlari (Kerubini, Motsart, Verdi, Fore, Gendel, Taneyev, Chesnokov, Raxmaninov va boshqalar)ning mumtoz asarlari, shuningdek, qayta ishlangan oʻzbek xalk, qoʻshiqlari, Oʻzbekiston kompozitorlari asarlari oʻrin olgan. Oʻzteleradiokompaniyasi qoshidagi Respublikada xizmat koʻrsatgan xor jamoasi (tashkilotchisi — B. Umidjonov, 1960 y 16 dekabr; 2003-yildan badiiy rahbari — D. Malikova, dirijyori —B. Lutfullayev, J. Shukurov, C. Radjabova, I.Matyakubov.2013 y dan badiiy rahbar va dirijyor— Sh.Boboxonova Hozirda O'zb.R Madaniyat va sport ishlari boshqarmasi, Badiiiy jamoalar birlashmasi qoshidagi Respublikada xizmat ko'rsatgan Xor jamoasi). Ijro uslubida Yevropa xor anʼanalari bilan milliy xonandalik. uslublari uygʻunlashgan. Repertuaridan M. Burhonov, B. Umidjonov, S. Boboyev, Ik. Akbarov, M. Nasimov va boshqa qayta ishlagan xalq qoʻshiklari, M. Bafoyev, F. Alimov, B. Lutfullayev, D. Omonullayeva, N. Gʻiyosov va boshqa oʻzbek kompozitorlarining poema, kantata, oratoriyalari asosiy Urin tutadi. Xususiy tashkil etilgan "Ipak yoʻli" kamer xori (2001-2006, D. Jdanov) faoliyat yuritgan. Repertuaridan jahon xalqlari qoʻshiqlari, chet el mumtoz asarlari urin olgan (yana qarang "Bulbulcha").
Chaponost
Aholisi
7832 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 480,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,3 km2. Dengiz sathidan 180 – 336 m balandlikda joylashgan.
Xor
Barno Musaboyeva.
Grigoryevka
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Grigoryevka ( Григорьевка  ) — Rossiya Federatsiyasining Amur viloyati Romnenskiy tumaniga qarashli qishloq posyolkasi . 2018-yilda aholi soni 77 kishi edi 2 ta ko'cha bor.
Geografiya
Grigoryevka Romniydan (tumanning maʼmuriy markazi) 53 km janubi-gʻarbdagi avtomobil yoʻlida joylashgan. Vysokoye va Dalnevostochnoye unga eng yaqin qishloqlar sanaladi.
Chju Ven (yozuvchi)
Chju Ven 1967-yilda tugʻilgan. Xitoylik qissa yozuvchisi, rejissyor.
Hayot va yozuv
Chju Ven 1967-yilda Futszyan provinsiyasining Quanchjou shahrida tug‘ilgan. U Nankindagi Janubi-Sharqiy Universitetining elektr energetikasi fakultetida tahsil olgan. Davlatga qarashli issiqlik elektr stansiyasida 5 yil muhandis bo‘lib ishlagan. 1994-yilda ishdan bo‘shab, mustaqil yozuvchilik qilishni boshlagan. Uning birinchi nashr etilgan "Men dollarlarni sevaman" qissasi baʼzi tanqidchilar tomonidan „bezorilarning uyatsiz va odobsiz romani“ deb qoralangan. U 70 ga yaqin yozuvchiga so‘rovnomalar yuborgan, ulardan 55 ga yaqini javob bergan. Javoblar istehzoli va asosan norozilikni bildirgan va keyinchalik yozuvchilar oʻrtasida koʻproq mustaqillikni taʼminlovchi nashrlar paydo boʻlgan.
1991-yilda hikoya va romanlar ustida ijod qilishni boshlagan. U quyidagi romanlarni yozgan:
Uning yagona roman uzunlikdagi asari — axlat nima, sevgi nima.
Uning qisqa hikoyalaridan biri bu Julia Lovell tomonidan tarjima qilingan va 2007-yil yanvar oyida Kolumbiya universiteti nashriyoti tomonidan nashr etilgan.
Rejissorlik karyerasi
Chju 2000-yilda rejissyorlik qilishga qoʻl urdi. Uning soʻzlariga koʻra, u hayratga tushgan rejissyorlarning aksariyati kontinental Evropa va Rossiyadan, jumladan Andrey Tarkovskiydan.
Chilcha (Temurmalik)
Chilcha — Temurmalik tumani tarkibidagi qishloq. Chilcha mahalla markazigacha 18 km. Aholisi 1153 kishi (2017), tojiklar.
Chju Ven (yozuvchi)
Rejissorlik karyerasi
U Xitoy kinoijodkorlarining Oltinchi avlodi aʼzosi. Uning birinchi filmi Beydayxedagi politsiyachi va fohishaning doʻstligi haqida, “Dengiz mahsulotlari" filmi edi. Film 58- Venetsiya kinofestivalida hakamlar hay’atining bosh mukofotini qoʻlga kiritdi. Ishlab chiqarish taxminan 300 000 RMB turadi.
Ain Fares, M'Sila
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ain Fares — Jazoirning M'Sila provinsiyasidagi shaharcha va kommunadir.
Lütjenburg
Lütjenburg Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Plön tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,15 km2. 5399 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Lütjenburgning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Keedysville
Keedysville AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Washington County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
815 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2. Shundan 2,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 134 m balandlikda joylashgan.
Villiers-les-Hauts
Villiers-les-Hauts Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Avallon tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,0 km2.
NGC 2351
NGC 2351 Yakkashox yulduz turkumidagi *Grp (karrali yulduz) tipli yulduzdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1828-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Köprülü, Afyonkarahisar
Köprülü Afyonkarahisar viloyatining markaziy tumaniga tutashgan shaharchalardan biri.
Uygʻur (tuman)
Uygʻur tumani — viloyatning janubiy-sharqida joylashgan hudud. 1934-yili tashkil topgan. Maydoni 8,73 km2. Aholisi 62,586 kishi (2013). Tuman markazi — Chunja qishlogʻi.
Aholisi
Tuman aholisi 2013-yilgi statistika boʻyicha 62,586 kishini tashkil qildi, aholi zichligi 12ga 7,2 kishidan toʻgʻri keladi. Tuman aholisining milliy tarkibini quyidagi jadvaldan koʻrishingiz mumkin (1-yanvar 2010-yil) :
Geografiya
Tumanning koʻp qismi dala-dashtdan tashkil topgan. Tumanning eng baland choʻqqisi (Aspantau, 3652 m). Uning shimoliy hududida archa, qayin, tollardan tashkil topgan oʻrmon shakllangan. Qazilma boyliklaridan Koʻljat (Qaljat) tosh koʻmir koni, radioaktiv koni, Shoʻnji ohaktosh konlari mavjud. Shuningdek yer osti issiq suv koʻzlari ham (Alban-Arasan) bor. Tuman hududidan Ile, Sharin daryolari va Ketpen qoyasidan boshlanadigan Shoʻshanaysay, Oqsuv, v.h. kichik daryolar ham oqadi.
Iqlimi
Tumanning iqlimi keskin kontinental, qishi sovuq ayozli, yozi issiq. Yanvar oyining yillik oʻrtacha harorati −6-8 °C, iyulda 22-24 °C. Yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori — 250– 300 mm, togʻli hududlarida 400–500 mm.
Seeblick
Seeblick Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Havelland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 47,94 km2. 946 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Sub Pop Records
Leybl San'atkorlari
(leyblning o'tmish sanatkorlari kursivda yozilgan)
Seeblick
Hududi
Seeblickning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kuzatuv qudugʻi
Kuzatuv qudugʻi — yer osti suvlari va sugʻoriladigan yerdarda sizot suvlar rejimi (joylashgan chuqurligi, minerallashganlik darajasi, kimyoviy tarkibi)ni oʻrganishga moʻljallangan vertikal quduq. Chuqurligi bir necha metrdan 100 m gacha va undan chuqur, diametri 25–98 mm. Quduqqa quyi qismida suv tushishi uchun 3–4 mm li te-shikchalari (filtr) boʻlgan temirbeton, asbotsement, poʻlat, polietilen quvurlari oʻrvatiladi. Quvurga loyqa tushmasligi uchun filtr balandligida quvur va quduq devori orasi shagʻal (antifiltr) bilan toʻldiriladi. Quvur asosiga 10—15 sm qalinlikda shagʻal toʻshaladi. Quvur yer yuzasidan 60—70 sm chiqib turadi va u metall qopqoq bilan yopiladi. Sugʻoriladigan yerning yuqori, oʻrta va quyi qismlarida oʻrvatiladi va ularning soni xoʻjalikning yer maydoni va meliorativ sharoitidan kelib chiqqan holda aniqlanadi. Barcha quduqlar xoʻjalik yer tarhida belgilanib, ularning tartib soni koʻrsatiladi. Kuzatish jadalligi qoʻyilgan vazifadan kelyb chiqqan holda belgilanadi: sizot suv balansini aniqlash uchun yil davomida har oyda 2—3-marta, sugʻorishning sizot suv sathi oʻzgarishiga taʼsirini aniqlash uchun sugʻorish vaqtida har kuni yoki har 3 kunda 1-marta, nomavsumiy davrda har 10 kunda 1-marta kuzatiladi. Sizot suvlar minerallashganlik darajasi va kimyoviy tarkibini aniqlash uchun kuzatish ishlari bahorda, sugʻorish davrining oʻrtasida va koʻzda olib boriladi. Buning uchun quduqdagi suv 2—3-marta olib tashlangandan soʻng, unga yangi tushgan suvdan namuna olinadi. Quduqlardan 3–5 m uzoqlikda yangi kavlangan quduqdan namuna olish sizot suvlar minerallashganligi boʻyicha aniq maʼlumot olishga imkon beradi. Suv namunasi vasoslar yoki ingichka shlanglar yordamida olinadi. Sizot suv namunasi tarkibidagi quruq qoldiq, xlorion, sulfation va umumiy ishqoriylik (NSO,), ayrim holdarda Sa, Mg va Na aniqlanadi.
Shuningdek, Kuzatuv qudugʻilari sugʻorish kanallari, kollektor-zovur tarmoqlari, suv omborlari va boshqa suv manbalarida gidrostatik bosimni oʻrganishda ham qoʻllaniladi. Kuzatuv natijalari sugʻoriladigan dalalar suv-tuz balansini tuzish, meliorativ tadbirlar ishlab chiqish (gorizontal, vertikal va kombivaiiyalangan drenajlar hisobini qilishda), ekinlarning sugorish rejimini aniqlash va boshqarish, subirrigatsiya imkoniyatlarini aniqlashda qoʻllaniladi. Kuzatuv ishlari suv xoʻjaligi muassasalari, Geologiya va mineral resurslar davlat koʻmitasi ilmiy tadqiqot intining gidrorejim st-yalari tomonidan olib boriladi.
Ziyomiddin Lrtukmvtov.
Goʻdak
thumb|250px|Goʻdak
Goʻdak, emadigan bola — bir yoshgacha boʻlgan bola (shartli ravishda tugʻilganidan keyin toʻrt haftagacha — chaqaloq). Goʻdak organizmi hali tuzuk rivojlanmagan, aʼzolari takomillashmagan, turli xil kasalliklarga tez chalinadigan, shu sababli sinchiklab parvarish qilishga muhtoj boʻladi. Bu davrda bolaning boʻyi va vazni tez oʻsadi, unda energiya sarfi ortadi, shu bois uning koʻpgina, xususan hazm, nafas, yurak-tomir va boshqa sistemalari faoliyati jadal takomillasha boradi. Bolani yaxshi parvarish qilinsa va toʻgʻri, iloji boricha ona suti bilan boqilsa, u sogʻlom boʻlib, vazni oshaveradi. Goʻdak uchun eng zarur ovqat — ona suti, unda bolaning sogʻlom va toʻgʻri oʻsishi uchun zarur moddalar — oqsil, yogʻ, uglevod, tuz, suv, vitaminlar, shuningdek, himoya antitelolari bor, ular bola hayotining dastlabki oylarida baʼzi bir yuqumli kasalliklardan saqlab qoladi. Koʻkrak suti boshqa ovqatlarga qaraganda yaxshi hazm boʻladi va toʻla-toʻkis singadi, tarkibida mikroblar boʻlmaydi. Bolaning normal oʻsishi uni bekam-u koʻst ovqatlantirishga bogʻliq. Bola bir oylik boʻlishiga yaqin boʻyi 3-3,5 sm, bir yoshida esa 25-27 sm uzayadi. Dastlabki 3 oyda vazn hafta sayin 200-250 g dan, 6-oylarda 150-200 g dan oshib boradi. 6 oylik Goʻdak vazni tugʻilgandagi vazniga nisbatan ikki hissa, 1 yoshida uch hissa oshadi, bu davrda vazni 10–11 kg ga yetib qoladi. Bolaning harakat faoliyati va psixikasi juda tez rivojlanadi: avvaliga bola oʻtira boshlaydi, keyin emaklab ketadi va nihoyat, turadigan boʻladi, ota-onasini taniydi. Bir yoshga yaqin avval kattalar yordamida, keyin oʻzi yuradi; tili chiqadi va murgʻak qiyofasiga kiradi; u nimjonligiga qaramay oʻzining hissiyotlari, kechinmalari boʻladi. Bu davrda bola organizmining hamma aʼzo va sistemalari yana ham rivojlanadi, biroq uncha takomillashmagan va oʻziga xos boʻladi. Terisi nozik, salga shikastlanadigan va oʻziga xos parvarishni talab etadi. Dastlabki 3-4 oyda ter bezlari funksiyasi sust boʻlib, bu issiqlik idora etilishini yomonlashtiradi, harorat oʻzgarganida bola salga issiqlab ketishi yoki sovqotishi mumkin. Goʻdak yarim yoshligida ayniqsa yuzda teri osti yogʻ qavati yaxshi rivojlanadi. Goʻdak hayotining dastlabki oylarida suyaklari qisman togʻay toʻqimasidan iborat boʻlib, bora-bora suyak toʻqimasiga aylanadi. Togʻaylar sohasida suyaklanish nuqtalari paydo boʻladi. Katta liqildoq kechi bilan 1,5 yoshga borib yopiladi; kalla suyaklari oralig'idagi choklar 3-4 oyga borib sekin-asta zichlashadi. Bolaning umurtqa pogʻonasi juda mayin boʻlib, salga qiyshayadi. Bola notoʻgʻri parvarish qilinsa, u sof havoda kam boʻlsa, skeletining shakllanishi buziladi — bu raxit va boshqa kasalliklarning paydo boʻlishiga olib kelishi mumkin. taxminan 6 oygacha bolada tish boʻlmaydi; 6-8 oylikda tish chiqa boshlaydi, bola bir yasharligida 8 ta tishi boʻladi. Tish chiqishi maromida, hech qanday kasallik alomatlarisiz kechadi, baʼzan tishi chiqayotgan bola injiq boʻlib qoladi; darmonsizlanish, uyqusizlik, isitmalash, ich ketishi va boshqa kuzatilishi mumkin. Bu vaqtda darhol vrachga murojaat etish kerak.
Aʼzolarining oʻziga xosligi
Goʻdak hayotining dastlabki oylarida hazm aʼzolari faqat ona sutini hazm qila oladi, 1,5—2 oyligida vitaminlarga boy sabzavot va meva sharbatlari, asta-sekin 4—5 oylik boʻlganida sutli va sabzavotli omuxtalar, 6—7-oylarga kelib goʻshtli (qiymalangan) ovqatlar va tvorog berish mumkin. Bola 10—12 oylik boʻlganida xilma-xil ovqatlarni beraversa ham boʻladi. Bolaga ovqatni maʼlum tartib-qoidalarga amal qilgan holda, uning murgʻaqligini nazarda tutib tayyorlash talab etiladi. Aks holda meʼda-ichak va moddalar almashinuvining turli kasalliklari tez avj oladi. Bu davrda Goʻdakning muskul sistemasi hali tuzuk rivojlanmagan boʻlib, bola oʻsgan sari u takomillashib, birmuncha kuchli, chidamli boʻlib boradi. Bolani muntazam badan tarbiya qildirilganda muskullari juda toʻgʻri va bekamu koʻst rivojlanadi. Nafas muskullari ancha rivojlanadi va koʻkrak qafasi nafas olishda faol qatnashadi: oʻpka sigʻimi kattalashadi. Bu yoshda oʻpkaga ancha zoʻr keladi. Nafas yoʻllarining shilliq qavati nozik boʻladi, shu sababli, bola pala-partish parvarish qilinsa, nafas aʼzolari botbot kasallanadi. Yurak-tomir sistemasi birmuncha rivojlanib, takomillashib boradi, yurak vazni ortaveradi. Yuraktomir sistemasining oʻziga xos xususiyatlari qon aylanishini osonlashtiradi. Siydik-tanosil aʼzolari ham rivojlanib boradi; qovuq kattalashadi, siydik ajralishi ancha kamayadi. Goʻdakning nerv sistemasi juda tez rivojlanadi. Sezgi aʼzolari yaxshi rivojlangan boʻlib, ilk goʻdaklik kunlaridanoq bola shirin va achchiqni ajratadi; qattiq tovush kelganda seskanib tushadi, ravshan yorugʻlikka yalt etib qaraydi. Bir oylik bola rangli buyumlarga tikilib turadi. Bola tugʻilishidan hid biladi, ona koʻkragini yaqinlashtirsa, jonlanadi — boshini buradi, ogʻzini ochadi, soʻrish va yutish harakatlarini qiladi.
Pettnau
Pettnau Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Innsbruck Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.78 km2. 943 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Goʻdak
Nerv sistemasi
Goʻdakning nerv faoliyati birinchi va ikkinchi signal sistemasi rivojlanishiga bevosita bogʻliq. Goʻdak 2-oydan boshlab ixtiyoriy harakat qiladi; boshini koʻtara va tuta boshlaydi. Yoʻrgaklanganda qoʻli va oyoqlarini qimirlatadi, jilmayadi. Bu yoshda Goʻdak bir kecha-kunduzda taxminan 20 soatcha uxlashi kerak. 3—4 oylik Goʻdak chalqancha yotqizilsa, qaddini koʻtaradi, yon tomonga agʻdariladi. Qoʻl harakati faollashadi, oʻyinchoqqa intiladi, barmoqlarini ogʻziga tiqadi, yoʻrgakni tortadi. Unga tikilib karaganda guvranib bir qadar aniq tovush chiqaradi. 4 oylik bola suyab turilsa oʻtiradi, tanish-notanish kishilarni ajratadi, guvranib xonish qiladi, 5 oyligida onasini yaxshi taniydi, begonalarga bormaydi, qoʻltigʻidan ushlansa, oyoqda tekis turadi, 6 oyligidan hech narsaga suyanmay oʻtira oladi, emaklamoqchi yoki ushlab tursa, qadam tashlamoqchi boʻladi, sodda boʻgʻinlarni talaffuz qila boshlaydi. 8 oyligida bemalol emaklab ketadi, biror narsaga tirmashib oʻrnidan tura oladi, qoʻlidan ushlansa, qadam tashlaydi, "oyi", "ada" soʻzlarini aniq aytadi. 10 oyligida oʻrnidan bemalol turib "obke" yoki "ayt" deganingizni qiladi; "qilma", "qil" deganning farqiga yetadi, 10—15 tacha soʻzni biladi. Sutkada 14—16 soat uxlaydi. Bu davrda badan tarbiya va chiniqtirish muhim ahamiyatga ega, chunki chiniqqan bola turli kasalliklarga kamroq chalinadi. Nimjon bolalarda diatez, raxit, anemiya, gipotrofiya va boshqa kasalliklar kuzatiladi. Shuning uchun iloji boricha Goʻdakni ochiq havoda sayr qildirish, havo va quyosh vannalaridan bahramand etish, massaj, gimnastika va boshqa uning har tomonlama yetuk va sogʻlom oʻsishiga yordam beradi.
Garrigàs
Garrigàs Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,9 km2. Aholisi — 382 kishi (2010).
Goʻdak
Taomi
Goʻdakning ovqati ham oʻziga xos va rangbarang boʻlishi kerak. Bola notoʻgʻri ovqatlantirilsa, u zarur oziq moddalarni yetarlicha olib turmasa, bu uning jismoniy va aqliy jihatdan rivojlanishiga yomon taʼsir koʻrsatadi, natijada organizm turli xil kasalliklarga chidamsiz boʻlib qoladi. Haddan tashqari koʻp ovqat bermaslik kerak, aks holda bola xom semiz boʻlib, bot-bot kasallanadi. Ovqat tarkibida oqsil, yogʻ, uglevod, tuzlar va vitaminlar maʼlum miqdorda boʻlishi mumkin. Koʻkrakda sut kam degan bahona bilan bolani barvaqt koʻkrakdan ayirish yaramaydi, onaning hatto ozgina suti ham bolani chiniqtiradi. Mabodo sut kamligidan bola och qolib oza boshlasa, vrach bilan maslahatlashib qoʻshimcha ovqat beriladi.
Gigiyenasi
Ona tugʻruqxonadan chiqqach, goʻdakni bolalar poliklinikasi hisobga oladi, shifokorlar ona huzuriga borib, unga bolani toʻgʻri boqish va parvarishlashga oid tegishli maslahatlar berib turadilar.
Jismoniy belgilari
Yangi tugʻilgan chaqaloqning yelkalari va soni keng boʻladi, qorni esa yon tomonlaridan ozgina chiqib turadi. Ogʻirligi 2500 grammdan 4000 grammgacha boʻlishi mumkin, oʻrtacha vazni odatda 3200-3700 gramm boʻladi. Yangi tugʻilgan chaqaloq birinchi hafta ichida 200-300 grammga ozadi, bu oʻpkada toʻplangan suyuqlik va glukozaning bir qancha qismining chiqib ketishi bilan bogʻliq yuz beradi. Bola ona koʻkragiga qanchalik tez qoʻyilsa va tez emishni oʻrgansa yoʻqotilgan energiya tez tiklanadi va ozishni oldi olinadi. Birinchi oy chaqaloq 600 grammgacha semiradi, baʼzi hollarda esa 1 kilogrammgacha ogʻirlashishi mumkin.
Yangi tugʻilgan chaqaloqning uzunligi 48-58sm orasida boʻlib, odatda 52-53smda tugʻiladi. Boshining oʻlchovi esa 34-35sm atrofida boʻladi. Qiz bola chaqaloqlar oʻgʻil bola chaqaloqlarga qaraganda 200-300 grammga engil, 1-2smga kalta tugʻiladi.
Goʻdaklar boshining tepasida kichkina va katta liqildoq boʻladi, bu miya suyagining yaxshi qoʻshilmagan joyi boʻlib bola jarohatsiz tugʻilishiga yoki yiqilganda qattiq jarohat olmasligida muhim yordam vazifasini bajaradi. Vaqt oʻtishi bilan bola bir yoshga toʻlgunicha liqildoqning joyi bitib ketadi. Shu muhlat ichida bitib ketmagan liqildoq, bolada raxit kasalligi bor ekanligini belgisi boʻlishi mumkin.
Ovqatlanishi
Goʻdak istagini yigʻlash orqali ifoda qiladi. Bola yigʻlashining sabablari har xil boʻladi, bu uning qorni ochgani, bir narsa bezovta qilayotgani, isib yoki sovqotib ketganidan, zerikkanidan yoki boʻlmasam yolgʻizlanib qolganidan dalolat berishi mumkin.
Goʻdakni nima bilan boqish uning asab tizimlarining qanday rivojlanishini va kelajakda qanday odam boʻlib ulgʻayishini belgilaydi va shuning uchun ham bolaning ovqatlanishiga katta eʼtibor qaratish joizdir. Bu jarayonda ona koʻkrak sutining oʻrnini birinchi 6 oy ichida hech narsa bosa olmaydi. Goʻdakning dastlabki kunlarda tanasining bioritmi onasi bilan qattiq bogʻliq boʻladi, shuning uchun ham onaga nima boʻlsa bolada ham shu holat roʻy beradi.