cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kamoliddin Behzod
Asarlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Behzad_soltan_hossein_left.jpg/220px-Behzad_soltan_hossein_left.jpg|right|thumb|358x358px|Sulton [[Husayn Boyqaro|Husayn Mirzo sayrda, Muraqqoyi Gulshan, 62-bet]] Faqat bitta qo‘lyozmada Behzod imzosi qo‘yilgan rasmlar mavjud, deb barcha zamonaviy olimlar tomonidan haqiqiy deb baholangan: „Bogʻ“ asari Saʼdiy Sheroziy tomonidan Husayn Boyqaro kutubxonasi uchun tayyorlangan. Bu kitobda beshta illyustratsiya Behzod tomonidan imzolangan. Kolofon kotib Sulton Ali Mashhadiy tomonidan imzolangan va 1488-yil, miniatyuralardan ikkitasi 1488—1489-yillarga tegishli.
Behzodga yoki uning Hirotdagi yaqin hamkorlariga uslubiy jihatdan tegishli boshqa asarlar quyidagilardir:
Saʼdiyning 1478-yildagi „Boʻston“ nusxasi (haligacha bahsli) ;
„Zafarnoma“ nusxasi („gʻalaba kitobi“) Sharofiddin Ali Yazdiyning 1467-yilda yozilgan va Husayn Boyqaroga bagʻishlangan. Moʻgʻullar imperatori Jahongir tomonidan taʼriflangan Hindistonda koʻplab oʻzgarishlarga uchragan va unda usta qoʻli bilan sakkizta miniatyura borligi aytiladi ;
Farididdin Attorning „Mantiq al-tayr“ asariga chizilgan surati 1483-yildagi chizilgan surati ;
Alisher Navoiyning hijriy 890-yil / milodiy 1485-yildagi „Hamsa“ asarining Husayn Boyqaroning oʻgʻli Badi uz-Zamonga bagʻishlangan surati ;
Amir Xusrav Dehlaviyning „Hamsa“ asariga hijriy 890-yilda / milodiy 1485-yilda chizilgan surati ;
Saʼdiyning „Guliston“ asariga hijriy 891-yil / milodiy 1486-yilda chizilgan surati ;
Nizomiyning „Hamsa“ asari uchun ikki surat, biri hijriy 900-yili / milodiy 1494—1495-yili va ikkinchisi hijriy 846-yili / milodiy 1442-yili.
Sheila Canbyning fikricha, Parijda saqlanayotgan, 1496-yilga oid „Guliston“ asaridagi „Atirgul bogʻi“ miniatyuralarini oldin Behzodga tegishli ekanligiga ishonchli dalil yoʻq. Richard Ettinghausen esa Behzodga tegishli bir qancha alohida sahifalar ham borligini eslaydi. Xususan, shoir Xotifiyning 1511-yilga oid mashhur portretini misol keltiradi.
Uning Safaviylar hukmronligi davrida 1524—1525-yillardagi Orifiyning „Goʻyi Chuvgon“ asari, Sulton Muhammad, Mirak, Doʻst Muhammad va hatto Shoh Tahmaspning oʻzi kabi yirik qoʻlyozmalarga qoʻshgan hissalarini ham aytib oʻtish lozim.
Behzod uslubi
Behzod ijodiga xos bir qancha xususiyatlar uning o‘limidan keyin ham Hindiston va Eronda keng qo‘llaniladi.
Behzod jonli uslubi bilan ajralib turadi. Koʻpincha, uning kundalik hayotdagi yumushlar bilan shugʻullanadigan qahramonlari turlicha va unchalik pozitsiyalar, munosabat va his-tuygʻularda aks etadilar. Uning tasvirlari realizm va hatto maʼlum bir hazilomuzligi bilan ajralib turadi. Sheila Canby kabi olimlar, asarlarni tirik modellardan olingan boʻlishi mumkinligiga ishonishadi.
Behzod miniatyura sanʼatida oʻzidan oldin qoʻllanilgan ustun bezak jihatiga chek qoʻymaydi, balki elementlarni aralashtirib yuboradi. Zamonaviy kundalik hayot sahnalarini esa, koʻproq naturalistik tarzda aks ettiradi. Masalan, Saʼdiy Sheroziyning „Boʻston“ asaridagi miniatyuralarning naqshlarida islomgacha bo‘lgan zardushtiylikni tasvirlaydi.
Bu usul rassomchilikdagi yangicha yoʻnalish boʻlib, kompozitsiyalarning uygʻunligi bilan ajralib turadi. „Boʻston“ asaridagi Zulayho taʼqib qilayotgan Yusuf sahnasini aks ettiruvchi mashhur sahifani misol qilib keltirish mumkin. Behzod tasvir orqali o‘sha davr jamiyati va adabiyotida ustun bo‘lgan tasavvufiy mavzularni uyg‘otmoqchi bo‘lgan bo‘lishi mumkin.
Rangli asar ham Behzodga juda xos bo‘lib, uning kompozitsiyalari taʼsirini kuchaytiradi. Asarlarida asosan yorqin ranglardan foydalangan, lekin uning palitrasi, ranglari aralashgan va bir-biriga mutanosibdir. Uning boshqa rasmlarida, xususan Husayn Boyqaroning „Zafarnomasi“da ham yaxshi modulyatsiyalangan, yorqin ranglar bilan ajralib turadigan bu yumshoq palitrani topish mumkin. Behzod bu rang ilmiga o‘ta nazoratli, nozik va puxta chizmachilik ishini qo‘shadi.
Eronda
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Behzad_soltan_hossein_right.jpg/220px-Behzad_soltan_hossein_right.jpg|right|thumb|361x361px|Sulton [[Husayn Boyqaro|Husayn Mirzo sayrda, Moraqqoyi Gulshan, p. 55]] Naqshlarning aniqligi va tartibi Behzod uslubining muhim jihatidir. Bu uslub XVI asrning birinchi yarmida Hirot, Tabriz va Buxoroda faol boʻlgan Shayxzoda uslubida uchraydi. Usmoniylar imperiyasi tarixchisi Mustafo Alidan Shayxzoda Behzodning shogirdi bo‘lganligini, aynan u va uning zamondoshlari orqali Behzod uslubi Buxoro rassomlariga o‘tgani maʼlum.
Behzod merosi, ayniqsa, Tabriz ustaxonasida yaratilgan asarlarda yaqqol namoyon boʻladi. Kitobxonaga rahbarlik qilgan Behzod u yerda ishlagan rassomlarning koʻpchiligiga taʼsir oʻtkazgan. U yerda Shoh Tahmaspning „Shohnoma“si kabi ajoyib qoʻlyozmalar yaratilgan. Garchi bu asarga rahbarlik qilish Sulton Muhammadga, keyin esa boshqa rassomlarga ishonib topshirilgan boʻlsa-da, Behzodning uslubi u yerda ham mavjud. Sulton Muhammadning uslubi asta-sekin rassom Hirotiy tomonidan taʼsirlangan koʻrinadi: 1630—yillarda chizgan rasmlarida ranglarning yanada yumshoq diapazoni va kompozitsiyaga yanada oqilona yondashgani aks etadi. Lekin qo‘lyozmaning ikkinchi muallifi Mir Musavvir bilan Behzod uslubining hamohangligini aniq palitra, aniq va uygʻun kompozitsiyalar, aniq chizgilarda topish mumkin.
Boburiylar Hindistonida
Boburiy hukmdorlari Bobur, Humoyun, Akbar, Jahongir va Shoh Jahon qoʻlyozmalarida Behzodga tegishli asarlar mavjud. Humoyun 1536-yilda Hindistondan oʻzi bilan birga Behzod chizgan „Temurnoma Humoyun“ asarini olib ketdi. Uning vorislari qirollik kutubxonasiga boshqa jildlarni ham qo‘shadilar. Behzodga tegishli rasmlar ham Boburiylar davlati rassomlari uchun ilhom manbai boʻlgan. Asli eronlik ikki rassom Mir Saidali va Mir Abdusamad miniatyura sanʼatini Behzod ijodidan saboq oldilar.
Baltimordagi „Zafarnoma“, Britaniya kutubxonasidagi „Hamsa“ va „Guliston“ asarlaridagi baʼzi miniatyuralar bir qancha boburiy rassomlari uchun namuna boʻlganligini koʻrsatadi. Akbarning yilnomachisi Abulfazl Allomiy Boburiy saroyi sanʼatkorlari orasidan Behzodni namuna sifatida keltiradi. Imperiya kutubxonalaridagi albomlarda Behzodning rasmlari borligi uning asarlari obroʻ-eʼtiborini XVI—XVII asrlarda kuchayganligini bildiradi. Shohjahon o‘zining yangi shahri — Shohjahonobodning devoriy rasmlarini ham Behzod asarlariga qiyoslaydi. Boburiy imperatorlari yilnomalaridagi ko‘plab hujjatli maʼlumotlar Behzod imperiya sanʼati rivojlanayotgan davrda ko‘plab miniatyurachilarga namuna bo‘lganini ko‘rsatadi. Eng mashhur rassomlar uning ijodidan ilhomlanganligini koʻrsatadi.
Xotirasi
Behzodning asarlari 2006-yilda Adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori boʻlgan Orhan Pamuk tomonidan 1998-yilda turk tilida nashr etilgan „Benim Adım Kırmızı“ romanida aks ettirilgan.
Tojikiston milliy muzeyi 1959—2011-yillarda Kamoliddin Behzod nomida boʻlgan.
1982-yilda Buxoroda Kamoliddin Behzod nomidagi tasviriy sanʼat muzeyi ochilgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 23-dekabrdagi VM-559-sonli „Buyuk musavvir Kamoliddin Behzod tavalludining 545 yilligini nishonlash toʻgʻrisida“gi Qaroriga asosan Kamoliddin Behzod nomidagi memorial bog‘-muzeyi tashkil etilgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 6-noyabrdagi qarori bilan dastgohli rangtasvir, rangtasvir, grafika va miniatyura, haykaltaroshlik, amaliy sanʼat, dizayn, sanʼatshunoslik va muzeyshunoslik yoʻnalishlarida iqtidorli talabalarni ragʻbatlantirish uchun Kamoliddin Behzod nomidagi davlat stipendiyasi taʼsis etildi.
Manbalar
<references responsive="1" group="">
2003-yil yanvar oyida vafot etganlar
Quyida 2003-yil yanvar oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
La Sauve
La Sauve Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Boboqul To‘xtayev
Boboqul Yorqulovich To‘xtayev — introduktor, biologiya fanlari doktori, professor.
La Sauve
Aholisi
1333 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 71,7 nafar kishi.
Boboqul To‘xtayev
Tarjimayi holi
Boboqul To‘xtayev 1958-yil 13-oktyabrda Qiziltepa tumani Zarmetan qishlog‘ida tug‘ilgan. 1981-yilda Samarqand davlat universitetining biologiya fakultetini tugatgan. 1981-yilda Toshkent shahriga O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Botanika institutiga ishga keladi. Botanika institutida dastavval stajor-tadqiqotchi lavozimida ishlagan. 1982-yilda Navoiy viloyati Qiziltepa tumani Urug‘chilik inspeksiyasida agronom-metodist lavozimida faoliyat ko‘rsatgan.
La Sauve
Geografiyasi
Maydoni — 18,6 km2.
Boboqul To‘xtayev
Tarjimayi holi
Boboqul To‘xtayev 1991-yilda “Shirinmiyaning sho‘r tuproqlarda o‘zlashtiruvchi o‘simlik sifatida foydalanilishi va bioekologik xususiyatlari” mavzusida fan nomzodligi uchun dissertatsiyani himoya qiladi. 1992-yilda Buxoro davlat universitetida o‘qituvchi va dekan muovini lavozimlarida ishlaydi. 1993-yilda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi F.N.Rusanov nomidagi Botanika bog‘ining Tibbiyot botanikasi laboratoriyasida ish boshlaydi. Laboratoriyada dastlab kichik ilmiy xodim, katta ilmiy xodim va laboratoriya mudiri lavozimlarida ishlaydi.
U 2001-yilda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi „Botanika“ ilmiy ishlab chiqarish markazi tashkil etilgach Botanika bog‘i direktori, 2003—2008-yillarda „Botanika“ ilmiy ishlab chiqarish markazi laboratoriya mudiri lavozimida ishlaydi. 2008-yildan boshlab „Botanika“ ilmiy ishlab chiqarish markazi bosh direktori lavozimiga tayinlanadi.
Boboqul To‘xtayev 2009-yilda „O‘zbekistonning sho‘r yerlarida dorivor o‘simliklar introduksiyasi“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qiladi. 2012—2014-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi O‘simlik va hayvonot olami genofondi institutining direktori, keyinchalik „Dorivor o‘simliklar“ laboratoriyasining mudiri va loyiha rahbari  lavozimlarida faoliyat olib boradi. Institut qoshidagi doktorlik dissertatsiyasi himoyasi bo‘yicha ilmiy kengash a’zosi.
Boboqul To‘xtayev 120 dan ortiq maqolalar va tezislar muallifi.
Bibixonim
220px|right
Bibixonim (asl ismi Saroymulkxonim) (1341 — 1408) — Amir Temurning katta xotini, Chigʻatoy ulusi xoni — Qozonxonning qizi. Dastlab Amir Qazagʻonning nabirasi — Xusayn ibn Musallabga (1355), keyin (Xusayn qatl etilgach) Amir Temurga nikohlangan (1370). Shu bilan Amir Temur Koʻragon unvoniga musharraf boʻladi. Zotan xon avlodiga mansub Saroymulkxonim haramdagi barcha malikalardan ulugʻ hisoblanib, "Katta xonim" yoxud "Bibixonim" degan unvonga noil boʻladi.
Lascari
Lascari Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10 km2. 3125 nafar aholi istiqomat qiladi.
Bibixonim
Tarixiy manbalarning guvohlik berishicha, Bibixonim oʻz zamonasining yuksak idrokli, farosatli, tadbirkor, maslahatdosh va yetuk aql-zakovat sohibasi, shuningdek, husn-latofat bobida ham benazir edi. Bibixonim insonparvar, vatanparvar, mamlakatning siyosiy,ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy hayotidan yaxshigina xabardor boʻlgan, saltanat ishlarida dono maslahatlari bilan qatnashib turgan ayol edi. Ayniqsa, ilm-maʼrifatga aloxida eʼtibor berar, tolibi ilmlarga homiylik qilardi. Sohibqiron Amir Temurning harbiy yurishlarida koʻpincha hamrohlik qilgan. Bibixonim saltanatni boshqarishda vujudga kelgan ayrim muammolarni hal qilishda oʻzining oqilona maslahatlari bilan faol qatnashgan. Amir Temur Bibixonimga oshkora boʻysunmasa-da, biroq uning oqilona maslahatlariga oʻzida qandaydir ehtiyoj sezib turgan.
Bibixonim oʻz jamgʻarmasi hisobidan Samarqandda ulkan Madrasa (qarang Bibixonim madrasasi) qurdirgan.
Bibixonim farzand koʻrmagan boʻlsada, Sohibqiron oʻz nabiralari — Muhammad Sulton, Xalil Sulton, Ulugʻbek va boshqa mirzolarni bevosita zukko Bibixonim tarbiyasiga topshirgan edi.
Samarqandda Amir Temur Bibixonimga atab qurdirgan Bibixonim jome masjidi mavjud. Bibixonim haqida xalq orasida koʻplab rivoyatlar saqlanib qolgan. Turgʻun Fayziyev.
Saroymulkxonimning hayoti
Saroymulkxonim Chigʻatoy ulusiga mansub xonlardan biri, Qozonxonning qizi boʻlib, 1341-yilda tavallud topgan. Balogʻatga yetgach, Movarounnaxr hukmdori Amir Qozogʻonning nabirasi Amir Husaynga turmushga chiqadi. 1370-yilda, Amir Husayning Balx jangi vafotidan soʻng 26 yoshli Saroymulkxonimni Amir Temur nikohiga oladi. Yuksak insoniy fazilatlariga egaligi tufayli Saroymulkxonim, Amir Temur ahli ayollari –malikalarining ulugʻiga aylanadi hamda «kattaxonim» yoxud «Bibixonim» mavqei berildi. U oʻz zamonasining yuksak idrokli, farosatli, tadbirkor ayoli va aql-zakovat sohibasi boʻlgan. Shuningdek, husn-latofat bobida ham benazir boʻlgan. Saroymulkxonim siyosatdon, insonparvar, sahovatli malika sifatida saltanatni boshqarishda faol ishtirok etgan. Mamlakatning ijtimoiy va madaniy qurilish ishlariga, ayniqsa, tolibi ilmlarni har taraflama qoʻllab quvvatlash borasida nom qozongan. Aytishlaricha, Samarqanddagi xozirgi jomeʼ masjidning kun chiqar tomonidan madrasa qurdiradi. Madrasa nihoyatda mahobatli boʻlib, Amir Temur qurdirgan jomeʼ masjidiga tutash boʻlgan. Biroq turli sabablarga koʻra vayron etilgan.
Sohibqiron farmoniga binoan, 1399-1404-yillarda jomeʼ masjid qurib bitkazildi. Baʼzi rivoyatlarda Amir Temur masjidini dono va oqila xotini Saroymulkxonimga tuhfa qilgan, deyishadi. Shuning uchun boʻlsa kerak Amir Temur jomeʼ masjidi ham Bibixonim nomi bilan shuhrat topgandir. Temuriyzodalar tarbiyasi bevosita Bibixonim bilan bogʻliq. U Shohruh Mirzo, Mirzo Ulugʻbek, Muhammad Sulton, Xalil Sultonlarning ilm-maʼrifatni anglashida rahnamolik qilgan. Ayniqsa, Mirzo Ulugʻbek sogʻlom oʻsishi, diniy va dunyoviy bilimlarni mukammal egallashida, Bibixonimning mehnati beqiyosdir.
Ahmet Yalçınkaya
Ahmet Yalçınkaya (1963-yil tugʻilgan) - turk shoiri va akademigi.
Bibixonim
Saroymulkxonimning hayoti
Sohibqiron Temurning oʻlimidan soʻng, Samarqand taxti, uning nabirasi Xalil Sultonga oʻtdi shu davrda Bibixonim ancha qiyinchiliklarga duch keladi. 1409-yilda Samarqand taxtini Shohruh Mirzoning toʻngʻich oʻgʻli Mirzo Ulugʻbek egallaganda sevikli buvisi Bibixonim hayotdan koʻz yumgan edi.
Ahmet Yalçınkaya
Boshlangʻich va oʻrta sinflarni Gʻarbiy Olmoniyada, yuqori sinflarni esa Istanbulda oʻqidi (1981). Bogʻazichi Universiteti, Istanbul Texnika Universiteti, Anadolu Universiteti va Rutgers Universitetida muhandislik, robot va menejment boʻyicha taʻlim oldi. Turli korxonalarda yuqori lavozimlarda ishladi. Oʻzbekistondagi Namangan Muhandislik Pedagogika Institutida oʻqituvchilar kengashida faoliyat olib bordi. Qisqacha, Germaniyada oʻsdi, Turkiyada oʻqidi, AQShda yozdi va Oʻzbekistonda ishladi. Yaqinda Turkiyaga qaytdi. Hozirda boshqaruvchi lavozimida ishlab kelmoqda va Blekinge Texnologiya Institutida ilmiy ishlar bilan shugʻullanmoqda.
Turkiya, Olmoniya, Angliya, Gollandiya, Misr va Oʻzbekistonda nashr qilingan Mavera, Kiragʻi, Harman, Endulus, Vahdet, Zaman, Al-Ahram Weekly, Impakt, Das Licht ve Yosh Kuch kabi koʻplab gazeta va jurnallarda she`r, maqola, insho, xat, suxbat, nasr va nazm tarjimalari chop etildi. Koʻplab taxalluslar bilan ijod qildi va turli mukofotlarga sazovor boʻldi. Kiragʻi she`riy jurnalining Istanbuldagi vakili sifatida ishladi (1995-97). Endulus jurnalining nashriyot kengashiga a`zolik qildi (1997-98). Bir guruh doʻstlari bilan Mevsim jurnalini chop etish xarakatida tayorgarlik ishlarini olib bormoqda.
Dagʻlarda Yer Yok (Togʻlarda Joy Yoq, 1997), Yetim Kalan Shiirler (Yetim qolgan sheʻrlar, 2001), Yuragimning Koʻz Yoshi (Saylanma, 2001) va Oʻzlem Sularinda (Sogʻinch, Elektron kitob, 2004, 2005, 1-Nashr, 2005) nomli sheʻriy toʻplamlari va Richard Mildston bilan xamkorlikda yozilgan Poems of the Night (Tun she`rlari, 2005) nomli sheʻriy antologiya nashr qildi. Bundan tashqari Production and Utilisation of Biogas (Biogaz ishlab chiqarish va undan foydalanish, 1987, 2005) va Dual Sayıların Robot Kinematik ve Dinamigʻinde Kullanımı (Dual sonlardan robot dinamika va kinematikasida foydalanish, 1991, 2005) kabi texnik soxaga oid asarlari mavjud.
Najwa Alimi
Najwa Alimi afgʻon jurnalisti va inson huquqlari faoli. U inson huquqlari va so‘z erkinligini qo‘llab-quvvatlash borasidagi saʼy-harakatlari uchun 2019-yilgi „ Per Anger“ mukofotini qo‘lga kiritdi. Alimi Badaxshonning Fayzobod shahrida tug‘ilgan. U kimyo va jurnalistika fakultetlarida o‘qish uchun Kobulga ko‘chib o‘tdi. Alimi " Zan TV "da ishlaydi va doʻstlari bilan kitob kafesini boshqaradi.
Lancaster (Minnesota)
Lancaster AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Kittson County, Minnesota|Kittson
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
340 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 57,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,96 km2. Shundan 5,96 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 277 m balandlikda joylashgan.
Saša Balić
Saša Balić (1990-yil, 29-yanvarda tugʻilgan) — chernogoriyalik professional futbolchi, Ekstraklasa klubi Korona Kielceda himoyachi sifatida oʻynaydi. Chernogoriyadan tashqari Serbiya, Xorvatiya, Ukraina, Ruminiya, Bosniya va Gersegovina va Polshada ham o‘ynagan.
Klubdagi faoliyati
Balić oʻz faoliyatini FK Bokeljda boshlagan, avval Serbiyaning OFK Beograd jamoasiga oʻtgan, u yerda 2007-08-yilgi mavsumni oʻtkazgan va 2008-yilning iyulida FK Grbaljga oʻtgan. Grbalj klubi safida bir mavsum oʻtkazgandan soʻng, u 2009-yil iyun oyida erkin agentga aylandi va keyinroq 2009-yil noyabr oyida Xorvatiyaning NK Inter Zapresic jamoasiga qoʻshildi, garchi uning transferi qishki transfer davrida kuchga kirgan boʻlsada, shundang, u oʻynash huquqiga ega boʻladi. Inter safida 2009-10-yilgi mavsumdagi qishki tanaffusdan keyin.
2012-yil fevral oyining oxirida Balić Kryvbas Kryvyi Rih bilan toʻrt yillik shartnoma imzoladi.
2017-yil, 27-iyulda u Zaglebie Lubin klubi bilan shartnoma imzoladi. 2022-yilning 25-mayida, Balić besh yillik faoliyatdan so‘ng, 2022-yil iyun oyi oxirida Zagłębieni tark etishi eʼlon qilindi, garchi 2021-yildan beri jamoa sardori sifatida faoliyat olib borayotgan boʻlsada.
Xalqaro faoliyati
U Chernogoriya terma jamoasi safida 2011-yilning mart oyida O‘zbekiston terma jamoasiga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida debyut qilgan va jami terma jamoa safida 13 ta o‘yin o‘tkazib, birorta ham gol urmagan. Uning soʻnggi terma jamoadagi oʻyini 2020-yil noyabr oyida Qozogʻiston terma jamoasiga qarshi oʻrtoqlik oʻyini boʻlgan.
Abdulloh ibn Bakr as-Sahmiy
Abu Vahb Abdulloh ibn Bakr ibn Habib as-Sahmi al-Bahili al-Basriy, Bag'dodda yashovchi, Payg'ambarimiz(s.a.v) Hadis lari roviy laridan biri hisoblanadi.
Hayoti
Uning tug'lib katta bo'lishi Hishom ibn Abdulmalik davrida kechgan bo'lib, Ahmad ibn Hanbal va hadis olimlari unga ishonishgan. Uni faqih va hadis egalarining afzali deb hisoblashgan. U hadis otasi, Arab shayxi Bakr ibn Habib, Hamid at-Tavil, Ibn Aun, Said ibn Abu Oruba, Hishom ibn Hasan, Xotim ibn Abu Sagira, Shu’ba ibn al-Hajjoj kabi katta hadis sohiblaridan rivoyat qilgan. U kishidan keyinchalik Ali ibn Al-Madiniy, Ahmad ibn Hanbal, Abu Bakr ibn Abu Shayba, Ishoq al-Kusaj, Mahmud ibn G'aylon, Abdulloh ibn Munir, Abd ibn Homid, Abbos Douriy, Muhammad ibn Ahmad ibn Abu al-Avom, Muhammad bin Al-Faraj Al-Azraq, Al-Horis bin Abi Usama va Ali bin Al-Hasan bin Abdavih kabi roviylar hadis rivot qilishgan.
Vafoti
Hijriy 208-yilning Muharram oyida 90 yoshlar atrofida vafot etgani haqida aytiladi.
Manbalar
.
Andrés Gómez
Andrés Gomes Santos (1960-yil 27-fevralda tugʻilgan) — ekvadorlik sobiq professional tennischi. U 1990-yilda Fransiya Ochiq chempionatida erkaklar oʻrtasidagi yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi.
Uning oʻgʻli Emilio Gomes professional tennischi. Uning jiyani Nikolas Lapentti ham professional tennischi boʻlib, jahon reytingida 6-oʻrinni egallagan, yana bir jiyani Roberto Quiroz esa hozirda professional tennis bilan shugʻullanmoqda.
Faoliyati
Gomes 1979-yilda professionalga aylandi. Faoliyatidagi dastlabki muvaffaqiyatlar asosan juftlik musobaqalarida boʻlgan. U 1980-yilda beshta, 1981-yilda yetti marta juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi.
1986-yilda Gomes juftliklar boʻyicha dunyo reytingida 1-oʻrinni egalladi. Oʻsha yili u ettita juftlik musobaqasida gʻolib chiqdi, shu jumladan US Open erkaklar oʻrtasidagi juftlik chempioni (Slobodan Jivojinovich hamkori). Gomes 1988-yilda Fransiya Ochiq chempionatida (Emilio Sanches bilan hamkorlikda) erkaklar oʻrtasidagi " Katta dubulgʻa " turnirining ikkinchi sovrinini qoʻlga kiritdi.
Faoliyati davomida Gomes 21 ta yakkalik va 33 ta juftlik bahslarida gʻolib chiqqan. Uning soʻnggi yakkalik chempionligi 1991-yilda Braziliyada qoʻlga kiritilgan. Uning juftlik bahslaridagi soʻnggi chempioni 1992-yilda Barselonada boʻlgan.
Chappell
Chappell AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Deuel County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
914 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,4 km2. Shundan 1,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1128 m balandlikda joylashgan.
Jenaz
Jenaz Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Prättigau/Davos (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 25.91 km2. 1124 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Abduljalil al-Yazoxkasiy
Abu Muhammad Abduljalil ibn Muhammad ibn Abdulmavjud ibn Nasr ibn al-Yazoxkasiy az-Zahhok — Samarqanddagi Dor al-Jurjoniyaning xalifalaridan boʻlgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Hijriy 435-yil arafa kuni tugʻilib, hijriy 498-yilda vafot etgan.
Jenaz
Hududi
Jenazning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Saurischia
Saurischia (talaffuzi: Sauriskye; yunonchadan sauros (σαῦρος) „sudraluvchi“ va ischion (ἴσχιον) „kaltakesak“ degan maʼnoni anglatadi)  — son tuzilishi boʻyicha tasniflangan dinozavrlarning ikkita asosiy boʻlinmasidan biri (ikkinchisi — Ornithischia). Saurishchia va Ornithischia dastlab 1888-yilda Harry Seeley tomonidan turkumlar deb atalgan, ammo bugungi kunda koʻpchilik paleontologlar Saurishchia -ni turkum emas, balki unchalik katta boʻlmagan guruh sifatida tasniflashadi.
Tavsifi
Barcha yirtqich dinozavrlar (teropodlarning ayrim turlari) anʼanaviy ravishda barcha qushlar va fitofag dinozavrlarning ikkita asosiy turidan biri — sauropodomorflar kabi saurischianlar deb tasniflanadi. Boʻr davrining oxirida, boʻr-paleogen yoʻqolib ketish hodisasi jarayonida qushlardan tashqari barcha saurischialar yoʻq boʻlib ketishgan. Qushlar, bir guruh teropod dinozavrlarining toʻgʻridan-toʻgʻri avlodlari boʻlib, filogenetik tasnifga koʻra, saurischia dinozavrlarning kichik guruhidir.
Saurischia dinozavrlari anʼanaviy ravishda ornithischia dinozavrlariga oʻxshash uch qirrali tos tuzilishiga ega boʻlib, ularda tos suyagi oldinga qaraganligi bilan ajralib turadi. Ornithischialarning tos suyagi orqaga burilgan holda, tos suyagining pastki qismi bilan parallel ravishda toʻrt qirrali tuzilishga ega boʻladi. Saurischia dinozavrlarining son tuzilishi ularni „kaltakesak“ dinozavrlar deb atalishiga olib kelgan, chunki zamonaviy kaltakesaklar va boshqa sudralib yuruvchilarda ajdodlarining son anatomiyasini saqlab qolishgan.
Tasniflash
Seeley oʻz maqolasida dinozavrlarning ikki guruhini nomlashda boshqa paleontologlar tomonidan anʼanaviy dinozavrlar tartibini ajratish uchun ilgari surilgan tasniflash sxemalarini koʻrib chiqqan. U 1878-yilda Otniel Charles Marsh tomonidan ilgari surilgan, dinozavrlarni toʻrt turkumini (Sauropoda, Teropodlar, Ornithopoda va Stegosauria) oʻrgangan.
Biroq, Seeley dinozavrlar guruhlari oʻrtasidagi yagona asosiy farqni hisobga oladigan, ularni boshqa sudraluvchilardan ajratib turadigan xususiyatga asoslangan tasnifni shakllantirishni xohlagan. Seeley tasnif gʻoyasini son suyaklari konfiguratsiyasidan topgan va Marshning barcha toʻrtta turkumini ushbu son anatomiyasiga asoslanib ikkita katta guruhga ajratish mumkinligini aniqlagan. U Stegosauria va Ornithopoda turkumini Ornithischia ga, Terapod va Sauropoda ni Saurishchia ichiga joylashtirgan. Bundan tashqari, Seeley ikki guruh oʻrtasidagi son suyaklariga asoslangan va boshqa koʻplab farqlardan foydalanib, „dinozavrlar“ umuman tabiiy guruh emas, balki ibtidoiy arxozavrlardan mustaqil ravishda paydo boʻlgan ikkita alohida tartib ekanligini taʼkidlagan.
Calignac
Calignac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Nérac tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
373 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,4 km2.
Galesburg (Shimoliy Dakota)
Galesburg AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Traill okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
108 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 245,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,44 km2. Shundan 0,44 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 329 m balandlikda joylashgan.
Villemotier
Villemotier Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
508 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,0 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 197 – 261 m balandlikda joylashgan.
208
Vafot etgan
🇷🇺
2002-yil yanvar oyida vafot etganlar
Quyida 2002-yil yanvar oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Manfiy temperatura
Manfiy temperatura - oʻzgarmas umumlashgan koordinata f. da ichkin energiya Ye oʻzgarishiga qarab entropiya S oʻzgarishi manfiy ("^ZT/ < 0 boʻlgan tizim temperaturasi. Manfiy temperatura tushunchasi termodinamikaning asosiy tenglamasi, statistik fizika va kvant mexanika qonuniyatlaridan kelib chiqadi. Manfiy temperaturali tizimni 1951-yilda amerikalik fiziklar Ye. Parsell va R. Paund kuzatganlar. Agar kristall kuchli magnit maydonga joylashtirilsa, yadro spinlari qisman maydon yoʻnalishi boʻyicha yoʻnaltiriladi. Bunda temperatura ortishi bilan yoʻnaltirilish kucheizlanadi va yetarli darajada yuqori temperatura (T—>+°°) da kuchli maydon bulsada, yoʻnaltirilish yoʻqoladi va tizim chegaralangan katta energiya zaxirasiga ega boʻladi. Chegaralangan energiya qiymatidan kattaroq energiyani tizimga kiritish davom ettirilsa, hamma yadro spinlar yoʻnalishi maydon yoʻnalishiga qarama-qarshi boʻlgan holat yuzaga keladi. Bu holat Manfiy temperaturali boʻladi. Manfiy temperaturali tizim sunʼiy holda olinadi. Mutlaq nol temperaturaga erishish mumkin emasligiga asoslanib, temperatura shkalasini quyidagi sxema boʻyicha ifodalash mumkin: +0K, +1, +2, ..., ->, - ~, ..., -2, -1K. Bu yerda mil traning ortish yoʻnalishini koʻrsatadi. Jism T=+0K da oʻta sovuq, T=—0K da oʻta issiq boʻladi. Manfiy temperatura tushunchasi radiofizikada kup uchraydi.
Sandag’undak (Istaravshan)
Sandag'undak (Сандағундак)  — Tojikiston Respublikasining Istaravshan tumani, Qal'achai Kalon jamoatiga qarashli daha. Dahadan mahalla markazigacha 1 km, tuman markazigacha 3 km.
Aholisi
Aholisi — 1396 kishi.
Riedseltz
Riedseltz Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Wissembourg tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1120 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 112,0 nafar kishi.
NGC 3863
NGC 3863 Sunbula yulduz turkumidagi Sbc tipli galaktikadir.
Riedseltz
Geografiyasi
Maydoni — 10,0 km2. Dengiz sathidan 145 – 218 m balandlikda joylashgan.
NGC 3863
Ushbu obyektni Albert Marth 1865-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Sibir (Permskiy oʻlkasi)
Sibir (Сибирь) — Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.
Geografiyasi
Qishloq Permdan (tuman maʼmuriy markazi) 47 km uzoqda joylashgan.
Abdulloh al-Gʻomiziy
Abdulloh ibn Muhammad ibn Isʼhoq ibn Yazid ibn Nasr ibn Mahron al-G‘omiziy, al-Marvaziy (Abu Haysam) — muhaddis bo‘lgan. U „G‘omiz raʼsuh“, yaʼni „boshi achigan“ nomi bilan tanilgan. Abdulloh al-Gʻomiziy asli — marvlik bo‘lgan. Bag‘dodda yashagan. Uning hadislaridan tanlangan kitobi bor. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Abdulloh al-G‘omiziy hijriy 329-yilda vafot etgan.
Zangiota majmuasi
Zangiota majmuasi — Toshkent viloyati Zangiota tumanidagi meʼmoriy yodgorlik (15—20-asrlar). 3. m. Zangiota, Anbar bibi maqbarasi, darvozaxona, Madrasa, masjid, xonaqohshiypon, minora va hovuzdan iborat. Anbar bibi maqbarasi, hovuz, shiypon va darvozaxona alohidaalohida qilib qurilgan. Zangiota maqbarasi esa madrasa va masjid bilan yonmayon tushgan boʻlib, hovliga shim.sharq va shim, gʻarbdagi darvozalar orqali oʻtiladi. Minora ham shu hovlining oʻrtarogʻi Zangiota maqbarasiga, masjid va maqbaraga yaqinroq qilib qurilgan. 3. m.ga ikki tomoni terakzorli xiyobon orqali boriladi. Majmuaga jan.dan qad. qabriston tutashgan, uning atrofi devor bilan oʻralgan. Zangiota maqbarasi peshtoqi hovliga qaragan, qolgan uch tomoni esa qabristonga yondosh qilib qurilgan.
Zangiota maqbarasi dastlab 4 xonali (ziyoratxona, goʻrxona va uning ikki yonida kichik xona qodiqlari saklangan), bezaksiz boʻlgan. Ichki xona devorlari ravokli chorsi asosdan, burchaklaridagi bagʻal sakkiz qirrali, gumbazlari har xil. Darcha va tobadonlar ishlangan. Goʻrxonadagi oq marmar qabrtoshiga nafis oʻyma naqsh va arabiy xatlar bitilgan. Keyinchalik maqbara oldiga peshtoq qurilib koshinkori bezak berilgan. Peshtoq va xonalar tashqi devori, ziyoratxona va goʻrxona poygumbazi sayqallangan Zangiota majmuasidagi minora gʻishtchalar, oʻymakor rangbarang koshinlar bilan bezatilgan. Ichki xona izorasi parchinli, mehrobiga „P“ shaklida koshin va arabiy yozuv bitilgan. Gumbaz osti bezaklari ustiga zarhal berilgan. Peshtogʻidagi namoyon hoshiyalari sopol, sirkor gʻisht va yigʻma koshin terilib, unga sakkiz burchakli turunjlar ishlangan. Maqbara Amir Temur tomonidan qurilganligi (14-asr 80y.lari) va Ulugʻbek davrida (15-asrning 20y.lari) bezak ishlari bajarilganligi aniklangan. 16—17-asrlarda peshtoq va gumbazlari taʼmirlangan. Maqbara yoniga bir qavatli Madrasa va namozgoh masjidi qurilgan (1832). Madrasa bir qavatli qator hujra, 2 darvozaxona va 3 yirikroq xona (darsxona)dan iborat. 1870-yilda 3. m. taʼmirlanib, namozgoh masjidining peshayvoni qurilgan. Qoʻqonlik usta hoji Muhammad bezagan. Majmua atrofi obodonlashtirilib, tarixiy yodgorlik sifatida davlat muhofazasiga olingan.
La Neuville-Saint-Pierre
La Neuville-Saint-Pierre Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Clermont tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
140 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,1 km2. Dengiz sathidan 115 – 155 m balandlikda joylashgan.
Kobul tarixiy shahar
UMUMIY MAʼLUMOT
300px|rightKobul Kobul (dariycha: کابل) — Afgʻonistonning poytaxti. Kobul viloyatining maʼmuriy markazi. Kobul daryosi vodiysida, oʻrtacha 1820 m balandlikda, Asmon va Sherdarvoza togʻlari orasidagi vohada joylashgan. Iqlimi subtropik kontinental iqlim. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi G, iyulniki 26°, yiliga 317 mm yogʻin tushadi. Aholisi 750 ming kishi (2000). Ptolemey asarlarida K. Kobur shaklida uchraydi. Yunon-Baqtriya podsholigi, Kushon podsholigi, keyinchalik eftaliylar davlati tarkibida boʻlgan. Eftaliylar davlati tanazzulga uchragach (6-asr), K.ni buddizm dinidagi mahalliy hokimlar (Kobul shoxlari) idora qilgan. 7-asrda arablar, 9-asrda safforiylar bosib olgan. K. Somoniylar, Gʻaznaviylar, Temuriylar davlatlari tarki-biga kirgan. Shahar 1221 yilda Chingizxon qoʻshinlari tomonidan vayron qilindi. 1504 yil Bobur K.ni oʻzi asos solgan davlatning poytaxtiga aylan-tirdi. 1738 yil Eron shohi Nodirshoh Afshar egalladi. K. 1747 yil Durroniylar davlati tarkibiga qoʻshib olindi. Temurshoh Durroniy davrida (1773—93) K. poytaxtga aylantirildi. Durroniylar davlati tugatilgach (1818), K. Kobul amirligining markazi boʻlib qoldi. 1825 yilda amir Doʻstmuhammad afgʻon yerlarini bir butun qilib birlashtirishga harakat qildi, bu esa keyinchalik Afgʻoniston davlatini vujudga kelishida muhim rol oʻynadi. Birinchi (1838-42) va ikkinchi (1878-80) Angliya-Afgʻoniston urushlari davrida shaharning koʻp qismi buzildi. Sobiq shoʻrolar qoʻshinining 1979 yil dekabrda Afgʻonistonga tajovoʻz korona bostirib kirishi va 1992 yilda boshlangan ichki fuqarolar urushi davrida K. jiddiy zarar koʻrdi. Shaharni 1996—2002 yillarda mutaassib „tolibon“ ichki muxolifat kuchlari egallab turdi. Ulardan ozod qilish uchun olib borilgan aksilterror harbiy harakatlar tufayli K.da yana vayronagarchiliklar boʻldi.
Manfiy qarshilik
Manfiy qarshilik - elektr zanjiridan oʻtayotgan tok koʻpayganda zanjir boʻlagida kuchlanishning pasayishi. Zanjirning Manfiy qarshilikka ega boʻlgan boʻlagi elektr energiyani iyerof qilmaydi, balki zanjirda energiya ortadi. Bunday vazifani zanjir tarkibiga kirgan qoʻshimcha manba bajaradi. Manbaning energiyasi chekli boʻlganidan Manfiy qarshilik tok va kuchlanishning biror qiymatlarida mavjud boʻlishi mumkin. Mas, elektr zanjirga kiritilgan baʼzi bir gazrazryad asboblarda Manfiy qarshilik boʻladi.
Kobul tarixiy shahar
UMUMIY MAʼLUMOT
K. — mamlakatning siyosiy, iqtisodiy va madaniy markazi. Avtomobil yoʻllari tuguni. Bagrom harbiy aerodromi, xalqaro aeroport bor. Avtomobil yoʻllari orqali Pokiston, Hindiston, Eron, Oʻzbekiston va boshqa davlatlar bilan bogʻlangan. Afgʻonistonning eksport va import mollarining asosiy qismi K. orqali oʻtadi. K. va uning atrofida toʻqimachilik (ip gazlama kombinati, jun va ipak gazlamalar, trikotaj f-kalari), oziq-ovqat, harbiy, yogʻochsozlik, mashinalarni taʼmirlash va metall buyumlar tayyorlash korxonalari, gugurt, koʻn poyabzal, gilam toʻqish fabrikalari, lak-boʻyoq, chinni, qurilish materiallari zavodlari, issiqlik elektr stansiyasi, shahar yaqinida GES bor. Mayda hunarmandchilik korxonasi koʻp. K. — qorakoʻl teri bilan savdo qilinadigan markaz.
K.da Fanlar akademiyasi, Tarix jamiyati, bir necha oliy oʻquv yurti, jumladan, universitet, bosmaxona, teatr, Kobul tarix-etnografiya muzeyi, jamoat kutubxonasi ishlab turibdi. K. ikki qismdan iborat: eski shahar va yangi shahar. Yangi shahar qismida koʻplab zamonaviy binolar qurilgan. Shaharning koʻhna qismi Kobul daryosining janubiy sohilida. Meʼmoriy yodgorliklaridan Bolo-Hisor qalʼasi, Bogʻi Bobur, Temurshoh maqbarasi, Chihil Sutun bogʻi va saroyi, Muhammad Nodirshoh maqbarasi (20-asr) va boshqa saqlangan.
KOBUL HAQIDA ASARLAR
Kabul: a history Villem Vogelsang Ushbu kitob xuddi shu muallifning Kobul 1773-1948-yillardagi tadqiqotining tarjima qilingan va qayta ko'rib chiqilgan nashri: Naissance et croissance d'une capitale royale (Neapol 2008) va asrlar davomida sodir bo'lgan ko'plab o'zgarishlarni batafsil yoritadi. Kobul O'rta Osiyo va Hindiston yarimoroli o'rtasidagi qadimiy karvon yo'llari bo'ylab kamtarona shaharchadan Afg'oniston poytaxti va mamlakatning byurokratik markaziga aylanganida. Ko‘pchilik uchun Kobul nomi turli obrazlarni uyg‘otadi. Bir tomondan, 17-18-asrlarda o'zining bog'lari va jozibali iqlimi bilan mashhur bo'lgan ekzotik shahar. Zero, Kobul Temuriyzoda Bobur shimoliy Hindistonning ko‘p qismini bosib olib, shu orqali Boburiylar saltanatiga asos solgan. Uning dafn etilgan joyi, yaqinda qayta tiklangan Bog'i Bobur hanuzgacha Kobulning afg'onlar va chet ellik mehmonlar va ishchilar orasida eng mashhur joylaridan biri hisoblanadi. Boshqa tomondan, zamonaviy Kobul shahri 1970-yillarning oxirida fuqarolar urushi boshlanganidan beri doimiy zo'ravonlik, artilleriya bombardimonlari va xudkushlik hujumlari joyi bo'lib kelgan. Biroq, 1940-yillardan beri, binolar buzib tashlangan va eski shaharning yuragi orqali asosiy yo'llar qurilganidan beri u keskin o'zgarishlarni boshdan kechirdi. Kobulda uzoq yillar yashagan muallif o‘z kitobida shahar tarixi va 1940-yillarning o‘rtalarigacha bo‘lgan o‘zgarishlarni sinchkovlik bilan tasvirlab beradi. Bunda u turli manbalardan, jumladan afg‘on, hind, eron va g‘arb hisobotlari, sheʼrlar, fotosuratlar va og‘zaki hikoyalardan foydalanadi. Uning kitobidan koʻrinib turibdiki, uning shahar haqidagi bilimi juda keng.
Kobul shahrining tarix sahnasiga kirib keishi
1772-yilda Temurshoh afgʻon taxtiga oʻtirganidan koʻp oʻtmay, shu paytgacha kamtarona boʻlgan Kobul shahri Afgʻonistonning Afgʻoniston qirolligining poytaxtiga aylandi. Shinasi oʻz kitobida Kobul tarixidagi ushbu muhim daqiqadan soʻng sodir boʻlgan koʻplab oʻzgarishlarni muhokama qiladi. Temurshoh saltanat asoschisi Ahmadshoh Durroniyning o'g'li bo'lib, u o'z poytaxtini mamlakat janubidagi Qandahorda o'rnatgan va maqbarasi hozirgacha shaharning qadimiy markazida hukmronlik qiladigan ko'zga ko'ringan yodgorlik hisoblanadi. Temurshoh o'z saroyini Kobulga ko'chirdi va vafotidan so'ng, 1793- yilda u erda yaqinda ta'mirlangan va ilgari Mug'allar davri bog'i bo'lgan joyda qurilgan maqbaraga dafn qilindi. Keyinchalik bu maqbara, shuningdek, Temurshohning o'g'illaridan biri, 1839-yilda inglizlar tomonidan o'rnatilgan, ammo falokatdan ko'p o'tmay o'ldirilgan (Britaniya nuqtai nazaridan) obro'li Shoh Shujaning sharmandali qabristoniga aylandi. Schinasi Kobulning turli amirlar hukmronligi davridagi rivojlanishini tasvirlaydi: birinchi navbatda Do'st Muhammadxonning (1826-yildan 1863-yilgacha), keyin Amir Sher Ali( 1863-yildan 1878-yilgacha (qisqa oraliqlar bilan)) va nihoyat, 91880-yildan 1901-yilgacha) Amir Abdurrahmonxon hukmronligi.   19-asrning katta qismida Kobul deyarli o'zgarmadi;  Bu Birinchi va Ikkinchi Afg'on urushi davrida (1839-1842 va 1878-1880) inglizlar o'z kantonlarini qurgan joy edi.  Britaniya istilosi davrida Kobulning koʻplab yodgorliklari, jumladan qalʼa (Bala Hisor) va bozorning bir qismi vayron qilingan yoki jiddiy zarar koʻrgan
Kobul shahrining qayta tug`ilishi
Manbalar
https://www.amazon.com/Kabul-History-1773-1948-May-Schinasi/dp/9004323635
Amazon (https://www.amazon.com/Kabul-History-1773-1948-May-Schinasi/dp/9004323635) Kabul: A History 1773-1948 https://www.iias.asia/the-review/kabul-history
Lercara Friddi
Lercara Friddi Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 37 km2. 7386 nafar aholi istiqomat qiladi.
Gallin
Gallin Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ludwigslust tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 22,71 km2. 508 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Pinilla de Toro
Pinilla de Toro Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zamora provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,27 km2. Aholisi — 287 kishi (2010).
Abdulloh al-Xaraqiy
Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Muhammad ibn Sobit al-Xaraqiy (Abu Muhammad) — Xarq qozisi, ulamolar naslidan bo‘lgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilganlar. Abdulloh al-Xaraqiy taxminan hijriy 540-yilda vafot etgan.
Landfall (Minnesota)
Landfall AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Washington County, Minnesota|Washington
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
686 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 3783,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,23 km2. Shundan 0,18 km2 quruqlik, 0,05 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 297 m balandlikda joylashgan.
Gallin
Hududi
Gallinning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
209
Vafot etgan
🇷🇺
Qusqanatov
Qusqanatov  — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Bo‘zatov tumani tarkibiga kiradi.
Grottaglie
Grottaglie Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Taranto provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 101 km2. 32 746 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Marineo
Marineo Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 33 km2. 6885 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
La Teste-de-Buch
La Teste-de-Buch Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Arcachon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
22.970 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 127,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 179,9 km2.
2001-yil yanvar oyida vafot etganlar
Quyida 2001-yil yanvar oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Hacıömersolaklısı
Hacıömersolaklısi — viloyatining Kırıkkale Keskin tumanidagi qishloq.
Tarixi
Qishloq nomi 1862 yildagi manbalarda Soraklı yoki Savraklı deb qayd etilgan. Ilgari Kırşehir viloyatining markaziy tumani bilan bogʻlangan boʻlsa, 1933-yil 1-noyabrda Keskin tumani bilan bogʻlangan.
Joylashuvi
Bu qishloq Kırıkkale viloyat markazidan 54 km, Keskin tuman markazidan 27 km uzoqlikda joylashgan.
Abdulloh as-Simnoniy
Abdulloh ibn Muhammad ibn Abdulloh ibn Yusuf ibn Abdulloh as-Simnoniy (Abul Husayn) — Simnon ahliga mansub muhaddislardan bo‘lgan. Xuroson, Ray, Kufa, Misr va Shomda hadis aytgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. Abdulloh as-Simnoniy hijriy 303-yil (milodiy 915-yil)da vafot etgan. .
La Neuville-sur-Oudeuil
La Neuville-sur-Oudeuil Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
301 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 81,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,7 km2. Dengiz sathidan 148 – 187 m balandlikda joylashgan.
Manchester
Manchester — Buyuk Britaniyaning gʻarbiy qismidagi shahar. Katta Markazi. ko-nurbatsiyasining bosh shahri va metropoliten grafligining maʼmuriy markazi. Aholisi 430 ming kishidan ziyod (shahar atrofi bilan 2,6 mln. kishi). Transport yoʻllari tuguni. Eruell daryosi va Manchester kanalidagi yirik port (yillik yuk ortib-tushirish 10 mln. t dan ortiq). Mamlakatning mu-him sanoat va madaniy markazi. Sano-atining yetakchi tarmogʻi — mashinasozlik (jumladan, elektrotexnika). Kimyo (boʻyoqlar ishlab chiqarish), toʻqimachilik, tikuvchilik, qogʻoz, poligrafiya, oziq-ovqat sanoati korxonalari mavjud. Viktoriya universiteti (1903), shahar muzeyi, badiiy galereya, Fri-Treydxoll konsert zali bor. Shaharga 10-asrda rimliklar qishlogʻi oʻrnida asos solingan. Oʻrta asrlarda savdo va hunarmandchilik shahri boʻlgan. 19-asrda M. ip gazlama sanoatining dunyoda yirik markaziga aylandi. Meʼmoriy yodgorliklardan gotika so-bori (15—16-asrlar) ratusha, birja binosi (19-asr) saqlangan.
Magellanic pingvinlari
Magellanic pingvini (Spheniscus magellanicus) — Janubiy Amerika pingvinidir, Argentina, Chili va Folklend orollari, jumladan, Patagoniya qirgʻoqlarida koʻpayib boradi, baʼzilari esa Braziliya va Urugvayga koʻchib oʻtadi, ular vaqti-vaqti bilan Espirito Santogacha shimolda ham uchratish mumkin. Salvador, Antarktidadagi Qushlar oroli, Avstraliya va Yangi Zelandiyada vagrantlar topilgan. Bu Spheniscus pingvinlari orasida eng koʻp tarqalganlaridir. Uning eng yaqin qarindoshlari — Afrika pingvinlari, Gumboldt pingvinlari va Galapagos pingvinlari. Magellan pingviniga 1520-yilda qushlarni koʻrgan portugal tadqiqotchisi Ferdinand Magellan nomi berilgan ekan. Turlar IUCN tomonidan eng kam tashvishlanadigan turlar roʻyxatiga kiritilgan.
Pozoantiguo
Pozoantiguo Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zamora provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 37,68 km2. Aholisi — 282 kishi (2010).
Magellanic pingvinlari
Parhezi
Magellanic pingvinlari asosan suvda oziqlanadi, krevetka, kalamar, kril va boshqa qisqichbaqasimonlarni ovlaydi va oʻljasi bilan dengiz suvini yutadi. Ularning tuz chiqaradigan bezi tuzni tanadan olib tashlaydi. Voyaga yetgan pingvinlar muntazam ravishda chuqurlikda oʻlja olish uchun 20 mdan 50 m gacha gacha chuqurlikka shoʻngʻiydi. Koʻpayish davrida erkaklar va urgʻochilar oziq-ovqat qidirish va suvga shoʻngʻin tartibi, shuningdek, parhez tarkibiga oʻxshash faoliyatlarini bajaradilar, ammo suyak toʻqimalarining tahlili shuni koʻrsatadiki, tovuqlar boqish bilan bogʻliq cheklovlar olib tashlangandan soʻng, dietalar mavsumdan pigivinlarning ancha farqlanar ekan.
Magellan pingvinlari Galapagos pingvinlari kabi oziq-ovqat etishmovchiligini boshdan kechirmaydilar, chunki ular Janubiy Amerikaning Atlantika qirgʻogʻida joylashgan doimiy oziq-ovqat taʼminotiga ega. Atlantika okeanida katta qitʼa shelfining mavjudligi Magellan pingvinlariga oʻzlarining naslchilik koloniyalaridan uzoqda ozuqa topishga imkon beradi.
Naslchilik
left|thumb|A couple of penguins copulating in their nesting site in Punta Tombo left|thumb| Kattalar va joʻjalar Virgenes burnida, Patagoniya, Argentina left|thumb| [[Argentina|Argentinaning Tierra del Fuego shahridagi Isla Martilloda joʻja]]
Muhofaza qilish holati
right|thumb| Magellan pingvinlari Magellan [[Magellan boʻgʻozi|boʻgʻozida, Nombre de Jesús arxeologik maydoni yaqinida.]] Tur eng kam tashvishli va kamayib borayotgan turlar sifatida tasniflangan edi.
Tahdidlar
Magellanic pingvinlari populyatsiyalari turli bosimlarga duch keladi, jumladan, xabar qilingan va xabar qilinmagan neft toʻkilishi, oʻljalar mavjudligi va iqlim oʻzgarishi ularga katta taʼsir koʻrsatadi. Tabiiy yirtqichlik joʻjalarni ovlaydigan dengiz sherlari, yirik petrellar va leopard muhrlari tomonidan sodir boʻladi. Warra pingvinni yoʻq boʻlib ketishidan oldin ovlagan edi. Odamlarning oʻzaro taʼsiri ham pingvin joʻjalariga stressni keltirib chiqarishi mumkin. Sayyohlar tashrif buyuradigan yangi tugʻilgan joʻjalar qonida kortikosteron darajasi yuqori boʻlgan stressga javob berashar ekan. Koʻtarilgan kortikosteron mushaklarning kuchayishi, oʻsishi va immunitet funksiyasining rivojlanishiga salbiy taʼsir qilishi ibotlangan.
Iqlim oʻzgarishi
Iqlim oʻzgarishi baliq populyatsiyasini siqib chiqardi va baʼzi Magellan pingvinlari qoʻshimcha ravishda oʻz uyalaridan baliq ovlash uchun 25 mi suzishga sabab boʻladi. Pingvinlar qoʻshimcha 50 mi suzayotganda, ularning juftlari ovqatlana olmay, uyada oʻtirishadi. Washington universiteti professori P. Di Boersma tomonidan kuzatilayotgan koloniya, taxminan 1000 mi uzoqlikda yaʼni janubda Buenos-Ayresda joylashgan, soʻnggi 22 yil ichida 20 foizdan koʻproqqa tushib, 200 000 naslchilik juftlarini qoldirdi. Baʼzi yosh pingvinlar endi baliqlarga yaqinroq boʻlish uchun oʻzlarining naslchilik koloniyalarini shimolga koʻchirmoqdalar, lekin baʼzi hollarda bu ularni shaxsiy, himoyalanmagan yerlarga qoʻyib yuboradi. Ushbu oʻzgarishlar natijasida baʼzi pingvinlar yoʻqolgan yoki chalkashib ketganligi maʼlum boʻlgan. Hozirgi vaqtda pingvinlarning 17 turidan 12 tasi populyatsiyaning tez qisqarishini boshdan kechirmoqda. Professor Di Boersmaning yaqinda olib borgan tadqiqoti shuni koʻrsatdiki, iqlim oʻzgarishi ob-havo sharoitlariga taʼsir qiladigan yomgʻir boʻronlarining koʻpayishi joʻjalar populyatsiyasiga katta taʼsir koʻrsatgancA. Joʻjalar hali suv oʻtkazmaydigan patlarni oʻstirmagan, shuning uchun ular kuchli boʻron paytida hoʻl boʻlganda hipotermiyadan oʻlish ehtimoli koʻproq boʻlar ekan.
Saqlash
Chubut provinsiyasi hukumati eng yirik Magellanic naslchilik koloniyasi yaqinida pingvinlar va boshqa dengiz turlarini himoya qilish uchun dengiz qoʻriqlanadigan hududni yaratishga sodiq hudud hisoblanadi. MPAni yaratish, ehtimol, koloniyalarning naslchilik muvaffaqiyatini yaxshilaydi, shuningdek, oʻljalar mavjudligini oshiradi, emish masofasini qisqartiradi va oziqlantirish chastotasini oshirib bera ekan.
İslamlar, Kaş
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">