cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reika Kakiiwa
BWF Grand Prisi
BWF Grand Prisi ikki bosqichdan iborat: Grand Pri Oltin va Grand Pri. Bu oʻtkazilishi 2007-yildan beri Badminton Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan tasdiqlangan badminton turnirlari seriyasidir.
Ayollar juftligi
BWF xalqaro musobaqalari/seriyalari
Ayollar juftligi
Tanlangan raqiblarga qarshi rekordlari
Quyida Reika Kakiiwaning ayollar juftlik toifasidagi sherigi Mizuki Fujii bilan Superseriya finalchilari, jahon musobaqalarining yarim finalchilari va Olimpiada chorak finalchilariga qarshi rekordlari keltirilgan :
Həmidə Cavanşir
Hamida Ahmad bey qizi Javanshir (Həmidə Cavanşir) (1873-yil 19-yanvar – 1955-yil 6-fevral) – Ozarbayjonning birinchi maʼrifatparvar ayollaridan biri, tarixchi Ahmad Bey Javanshirning qizi, Jalil Mammadqulizodaning rafiqasi, tarjimon, xayriyachi va Ozarbayjon Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi.
Yoshligi
Oʻz oilasining Qahrizli qishlogʻidagi eski uyida tugʻilgan Hamida Javansher ozarbayjon tarixchisi, tarjimon va rus imperatori armiyasining zobiti Ahmad bey Javanshir (1828—1903) va uning rafiqasi Mulkijahonning toʻngʻich farzandi edi. U Qorabogʻning oxirgi hukmdor xoni Ibrohim Xalilxonning buvisi edi. Hamida va uning ukasi uyda oʻqigan; u toʻqqiz yoshga toʻlganda, rus oʻqituvchilari oilasi ularga taʼlim berish uchun ular bilan birga yashashga keldi. 14 yoshida u Yevropa va islom adabiyoti bilan tanish boʻlgan, rus va fransuz tillarida bemalol gapirgan.
1889-yili Hamida Javanshir Bardalik leytenant Ibrahim bey Davatdarovga uylanadi. Ular Brest-Litovskda (hozirgi Belorussiyada) joylashdilar. Tez orada ularning ikki farzandi Mino va Muzaffar dunyoga keldi. Javanshir bal raqslaridan saboq oldi, nemis va polyak tillarini oʻrgandi. 1900-yilda oila Karsga koʻchib oʻtdi va u yerda Davatdarov harbiy qal'a qoʻmondoni etib tayinlandi. Bir yil oʻtgach u vafot etdi, uning 28 yoshli xotinini beva qoldi; Hamidaning Moskvada tibbiyot oʻqish istagi amalga oshmay qoldi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Mina_Davatdarova.jpg/150px-Mina_Davatdarova.jpg|left|thumb|186x186px| Hamida Javanshirning qizi Mina Davatdarova 1923-yilgi vafotigacha Kahrizli maktabida ko'ngilli mutaxassis o‘qituvchi bo‘lgan.
Hayoti va faolligi
U otasidan Kahrizli mulkini meros qilib oldi va paxtachilik tadbirkorligini muvaffaqiyatli davom ettirdi. Vasiyatiga koʻra, “Qorabogʻ xonligining siyosiy ishlari toʻgʻrisida” 1747–1805 yillardagi tarixiy asari qoʻlyozmasini “Geyrat” nashriyotida chop etish uchun Tiflisga (hozirgi Gruziya poytaxti) olib boradi. Bu yerda, 1905-yil oktyabr oyida u ozarbayjon tilida chiqadigan “ Sharg-i rus ” gazetasining sharhlovchisi boʻlgan Jalil Mammadqulizoda bilan uchrashdi.Ular 1907-yilda turmush qurishdi (Mammadqulizoda oʻsha paytda ikki marta ajrashgan) va 1920-yilgacha Tiflisda yashagan. Ular 1908-yilda Midhat va 1911-yilda Anvar ismli ikki oʻgʻil koʻrdi U Mammadqulizoda bilan “ Molla Nasriddin ” satirik jurnalini nashr etishda ishlagan.
1907-yil Qorabogʻdagi ocharchilik paytida Hamida Javanshir ochlikdan azob chekayotgan qishloq aholisiga un va tariq tarqatgan, ikki yillik oʻzaro qirgʻinlardan soʻng mahalliy armanlar va ozarbayjonlar oʻrtasida vositachi boʻlgan.1908-yilda u oʻzining tugʻilib oʻsgan Kahrizli qishlogʻida oʻrta maktabga asos soldi va bu maktab oʻgʻil va qizlar bir sinfda oʻqishi mumkin boʻlgan birinchi ozarbayjon maktabiga aylandi. 1910-yilda Javanshir shahardagi ozarbayjon zodagonlarining ayol aʼzolari bilan birgalikda Kavkaz musulmon ayollari xayrixohlik jamiyatini tuzdi. Sovet davridagi chechak epidemiyasi paytida u vaksina sotib olib, Kahrizli aholisiga bepul tarqatdi.
1921-yilda Tabrizda bir yil yashagach, oila Bokuga koʻchib oʻtadi va u yerda esdaliklar yozadi, erining asarlarini tarjima qiladi. U 1930-yillarda “ Uygʻoning: musulmon ayolning hayoti haqida yodgorlik” nomli esdalik asarini nashr etdi, 1907—1931-yillarda Kavkaz va Eronning eng nufuzli satirik jurnali “Molla Nasreddin” , vafotidan keyin 1967-yilda nashr etildi.Jurnal Hasan Javadi va Villem Floor tomonidan ingliz tiliga tarjima qilindi U rus she’rlarini ham tarjima qilgan. U ikki farzandidan ayrildi: 1923-yilda Mino va 1935-yilda Midxat vafot etishdi .U 1955-yilda Bokuda vafot etdi. Kahrizlida uning hayoti va ijodiga oid muzey bor.
Pia Sundhage
Pia Mariane Sundhage (1960-yil 13-fevralda tugʻilgan) — shved futbol murabbiyi va sobiq professional futbolchisi. U Braziliya ayollar terma jamoasi bosh murabbiyi Oʻyinchi sifatida Sundxage faoliyatining katta qismini hujum chizigʻida oʻtkazgan va Shvetsiya terma jamoasining eng yaxshi toʻpurari sifatida nafaqaga chiqgan, ammo u yarim himoyachi sifatida ham oʻynagan.
Sundxage 2008-yildan 2012-yilgacha Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar terma jamoasining bosh murabbiyi boʻlgan va jamoani ikkita Olimpiya oltin medali va Jahon chempionatining kumush medaligacha olib kelgan. Uning muvaffaqiyati 2012-yilda FIFA Jahonning eng yaxshi murabbiyi nominatsiyasida gʻolib boʻlishini taʼminladi. Keyinchalik Sundxage 2012-yildan 2017-yilgacha oʻzining Shvetsiya ayollar futbol terma jamoasining bosh murabbiyi boʻldi va 2016-yilda Olimpiada kumush medalini qoʻlga kiritdi.
Jamoalardagi faoliyati
Sundhage futbolni IFK Ulricehamn bilan yosh oʻyinchi sifatida boshlangan va oxir-oqibat 1978-yilda Falköpings KIKga koʻchib oʻtgan. Keyin u 1979-yildan 1981-yilgacha Jitex BK jamoasiga qoʻshildi. Sundhage 1982—1983-yillarda Östers IF bilan oʻynagan, klub bilan birinchi mavsumida 30 marta gol urgan va ikkinchi mavsumida yana 35 ta gol urgan. 1984-yilda Jitex BKga qaytgan boʻlsa, 1985-yilda Sundhage Stattena IF, SS Lazio (u yerda 17 marta gol urgan). U 1986-yilgi mavsumni Hammarby IF DFF bilan oʻtkazdi, 1979-yildan 1989-yilgacha Jitex BK safida faoliyat yuritdi. Sundhage oʻz faoliyatini Hammarby IF DFF bilan yakunlagan,
thumb|200px U Jitex BK bilan toʻrtta Damallsvenskan chempionligini qoʻlga kiritdi, shuningdek, klub bilan ikkita qoʻshimcha Svenska Kupen sohibiga aylandi. U, shuningdek, Hammarby IF DFF bilan ikkita Svenska kubogini ham oʻz titullari orasiga qoʻshib qoʻygan.
Xalqaro karyera
Sundxage 1975-yilda 15 yoshida Shvetsiya terma jamoasi safida ilk bor maydonga tushgan va yakunda 146 ta oʻyin oʻtkazib, 71 ta gol urgan. Uning 71 ta gol urgan gollari Lena Videkull bilan Shvetsiya terma jamoasi tarixidagi eng koʻp gol muallifi degan nomni olib kelgan, bu rekord oʻshandan beri Hanna Lyungberg va Lotta Schelin tomonidan yangilangan xolos.
U Shvetsiya terma jamoasi safida 1991 (uchinchi oʻrin) va 1995-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon kubogi va 1996-yilgi yozgi Olimpiya oʻyinlarida qatnashgan. U 1984-yilgi UEFA ayollar chempionatida gʻolib chiqdi va eng yaxshi toʻpurar boʻldi. Uning surati 1988-yilda Shvetsiya pochta markasida paydo boʻlgan. 1989-yilda Sundxage – Uembli stadionida boʻlib oʻtgan ayollar oʻyinida birinchi golni urdi, Oʻshanda Shvetsiya Rous kubogi uchun Angliyani 2 – 0 hisobida magʻlub etgan.
2000-yilda Sundxage FIFAda asrning eng yaxshi ayol futbolchisi uchun ovoz berishda oltinchi oʻrinni egalladi.
Amerika Qoʻshma Shtatlari
Sundxage 1992-yildan 1994-yilgacha Hammarby IF DFFda ishlaganida futbolchi/murabbiy sifatida murabbiylik faoliyatini boshlagan. Keyin u Vallentuna BK (1998-yildan 1999-yilgacha) va AIK Fotboll Dam (2000) da yordamchi boʻlib ishlagan hamdaAmerika Qoʻshma Shtatlaridagi yangi Ayollar Birlashgan Futbol Assotsiatsiyasining Filadelfiya Mas'uliyati bilan yordamchi boʻlish uchun Atlantika okeani boʻylab yoʻlni bosib oʻtgan. Oxir-oqibat u Boston Breakers tomonidan bosh murabbiy sifatida ishga qabul qilindi, liga chempionligini qoʻlga kiritdi va bu jarayonda 2003-yilda WUSA yilning eng yaxshi murabbiyi deb topildi. WUSA yigʻilgach, u keyingi murabbiylik lavozimlarini egallash uchun Skandinaviyaga qaytib keldi.
Janasharua
Janasharua (Janasharua, Жаңашаруа — Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyati Ziryanov tumaniga qarashli qishloq. Solovyovskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi.
Pia Sundhage
Amerika Qoʻshma Shtatlari
Uning Boston Breakers bilan boʻlgan munosabati Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar terma jamoasi sardori Kristin Lilli va boshqa USWNT oʻyinchisi Keyt Markgrafni 2004-yilda Kolbotn IL bilan qisqa muddatdan soʻng Pia 2005-yildan 2006-yilgacha KIF Örebro DFFga murabbiylik qilganida Shvetsiya Damallsvenskanda unga qoʻshilishlariga olib keldi. Lilli Pia uchun yana oʻynashni xohlayotganini aytdi.
Janasharua
Aholi
1999-yilda qishloq aholi soni 499 kishini tashkil (249 erkak va 250 ayol) etadi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish ma'lumotlariga koʻra, qishloqda 376 kishi (189 erkak va 187 ayol) yashagan.
Pia Sundhage
Amerika Qoʻshma Shtatlari
Sundxage 2007-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionatida Xitoy ayollar terma jamoasi shtabida Marika Domanski-Lyforsning yordamchisi boʻlib ishlagan.
Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar terma jamoasi
Pia Sundxage 2007-yil 13-noyabrda futbol boʻyicha Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar terma jamoasi bosh murabbiyi sifatida eʼlon qilindi. U AQSh terma jamoasi tarixidagi yettinchi bosh murabbiy va uchinchi ayol murabbiy boʻldi. Loren Gregg 2000-yilda 3 ta oʻyinda bosh murabbiylik qilgan, Aprel Geynrixs 2000-2004 – yillarda terma jamoani boshqargan va 2004-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida AQSHni oltin mef=dallargacha olib borgan, Sundxage 2004-yilgi Olimpiada oʻyinlarida Amerika Qoʻshma Shtatlar terma jamoasi uchun skaut sifatida faoliyat yuritgan. right|thumb| 2012-yilgi yozgi Olimpiya o'yinlarida AQSh ayollar terma jamoasi Qoʻshma Shtatlar boshqaruvida boʻlganida, Sundxage 2008-yilgi Algarve kubogi va 2008-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida va 2012-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida oltin medallarni qoʻlga kiritdi. U 2009-yilgi Algarve kubogida gʻalaba qozonish arafasida edi, ammo Qoʻshma Shtatlar Penaltilar seriyasida Sandxagening vatani Shvetsiyaga imkoniyatni boy berib qoʻyishgan. Biroq, u bir yil oʻtib 2010-yilgi Algarve kubogida gʻolib chiqdi va finalda Jahon va Yevropa chempioni Germaniyani 3:2 hisobida magʻlub etishdi.
U ayollar terma jamoasini 2011-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi jahon chempionati finaliga qadar boshqargan, u yerda jamoa 1999-yildan beri birinchi marta finalga chiqdi. Biroq, ular Yaponiyaga penaltilar seriyasida 3:1 hisobida magʻlub boʻlishdi. Bir yil oʻtgach, Sundhage 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida USWNTga oltin medallarni olib kelgan boʻlsa  ayollar oʻrtasidagi Jahon kubogi finalida esa Yapniyadan revansh olib kunchiqar yurt vakillarini  2-1 hisobida magʻlub etishdi, Karli Lloyd ikkala golga mualliflik qilishgan.
2012-yilning 1-sentabr kuni Sundxage oʻzining vatani Shvetsiyada omadini sinab koʻrish istagini bildirgan holda AQSh ayollar terma jamoasi bosh murabbiyi lavozimini tark etishini e’lon qildi.
Shvetsiya ayollar terma jamoasi
UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2017 turniridan soʻng, 2017-yilning avgustida Sundhage ayollar terma jamoasini tark etdi. 2017-yilning noyabr oyida Shvetsiya futbol assotsiatsiyasi Sundxageni Shvetsiyaning 17 yoshgacha boʻlgan ayollar terma jamoasiga yangi bosh murabbiy sifatida tayinlanganini eʼlon qildi. Sundxage 2018-yilning 1-yanvarida yangi vazifalarini bajarishga kirishdi.
Braziliya ayollar terma jamoasi
2019-yil iyul oyida Sundxage Braziliya futbol konfederatsiyasidan (CBF) Braziliya ayollar milliy futbol jamoasining yangi murabbiyi boʻlish taklifini qabul qildi. Bugungi kunda ham u Braziliya terma jamosida faoliyat yuritib kelmoqda.
Shaxsiy hayoti
2010-yil yanvar oyida Sundxage shved televideniyesiga bergan intervyusida AQShda unga xech qanday qarshiliklar boʻlmaganini uning faoliyati uchun barcha shart sharoitlar yaratilgani va faoliyatiga aralashishlar boʻlmaganini taʼkidalab oʻtgan.
Oʻyinchi
🇸🇪Jitex BK
Shaxsiy yutuqlar
Murabbbiylik
🇺🇸Amerika Qoʻshma Shtatlari Ayollar terma jamoasi
Mukofotlar
Sundxage 2021-yilda Shvetsiya hukumati tomonidan sakkizinchi oʻlchamdagi Illis kvorumiga sazovor boʻlgan.
Horsham, Viktoriya
Horsham — Avstraliyaning gʻarbiy Viktoriya shtatidagi Vimmera mintaqasidagi shahar. Vimmera daryosining burilish qismida, shtat poytaxti Melburndan taxminan 300 km shimoli-gʻarbda joylashgan. 2021-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Horsham aholisi 20,429 kishidan iborat edi. Bu Wimmera shahridagi eng gavjum shahar va Horsham qishloq shahri mahalliy hokimiyat hududining asosiy maʼmuriy markazi hisoblanadi. Bu Viktoriya shtatidagi Melburn, Geelong, Ballarat, Bendigo, Vodonga, Mildura, Shepparton, Warrnambool, Traralgon va Wangarattadan keyin oʻn birinchi o`rindagi yirik shahar. thumb|Horsham ko`chasi Dastlabki koʻchmanchi Jeyms Monkton Darlot oʻzining tugʻilgan joyi Angliyadagi Horsham shahri sharafiga aholi punktiga nom berdi. U 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida Gʻarbiy Viktoriya bugʻdoy va jun sanoatining markazi sifatida oʻsib, 1910-yillarning boshlarida Vimmera va Gʻarbiy Viktoriyadagi eng yirik shaharga aylandi. Xorsham 1949-yilda shahar deb eʼlon qilingach, 2001-yilda Avstraliyaning eng ozoda shahri va 2021-yilda Viktoriyaning eng ozoda shahri deb topilgan.
Anʼanaviy mulkchilik
Viktoriya hukumati Wotjobaluk, Jaadwa, Jadawadjali, Wergaia va Jupagik xalqlarini Horsham hududining tub xalq egalari sifatida tan oldi. Ushbu besh millat Aboriginal Korporatsiyasi tomonidan tasdiqlangan.
Aholisi
2016-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Horshamda 16,250 kishi bor edi.
Gondreville (Meurthe-et-Moselle)
Gondreville Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meurthe-et-Moselle departamenti Toul tumani tarkibiga kiradi.
Parij milliy kutubxonasi
Parij milliy kutubxonasi — jahondagi eng qad. va yirik kutubxonalardan biri; Parij shahrida joylashgan. 1480-yilda Qirollik kutubxonasi sifatida asos solingan; 1795-yilda Konvent tomonidan milliy kutubxona deb eʼlon qilingan. Parij milliy kutubxonasik.da 12 boʻlim va 5 milliy markaz (bibliografiya, kitob ayirboshlash va boshqalar) faoliyat koʻrsatadi. Fondida koʻp qismi noyob va nodir nashrlar boʻlgan 300 mingdan ziyod qoʻlyozmalar saqlanadi, 6 mln. gravyura va estamplar, 500 ming nomdan ortiq davriy nashrlar, 800 ming kartinalar, 450 ming medal va tangalar va boshqa bor. Fransiya tarixi bilan bogʻliq koʻp sonli adabiyotlar va hujjatlar, taniqli fransuz siyosiy arboblari, olim va yozuvchilari dastxatlarining nodir toʻplami, 19-asr fransuz ensiklopedistlarining boy toʻplamlari mashhur.
Parij milliy kutubxonasik. fondidagi Vatan nashrlari 1537-yildan kutubxona oladigan mamlakat bosma nashrining majburiy nusxasi asosida yigʻiladi, xorijiy nashrlar bilimlarning barcha sohalari boʻyicha (koʻp qismi adabiyot, tarix va sanʼat boʻyicha ixtisoslashgan) umumiy xusu-siyatga ega boʻlgan ishlardan iborat.
Parij milliy kutubxonasik. 1839-yildan sistemali katalogni muntazam yuritadi, 1850-yildan uning alohida qismlari bosma kataloglar koʻrinishida chiqa boshlagan.
Jumladan, 1897-yildan "Milliy kutubxona bosma kitoblarining bosh katalogi. Mualliflik turkumi" nashr etiladi. Mualliflarning ismi, familiyasi, ular yashagan sanalar, asarlari nashr qilingan tillari boʻyicha tuzilgan avtomatlashtirilgan maʼlumotlar bazasini ishlab chiqqan.
1996-yilda Fransua Mitteran saydi tuzilgan, unda 200 mingdan ortiqjild ensiklopediyalar toʻplami yigʻilgan; 1998-yilda audio-video hamda bosma asarlar zamonaviy elektron saydga kiritilgan.
Vetnamliklar
Vetnamliklar - barcha Vetnam fuqarolari Vyetnam deb ataladi. Unvon xalqi-Vetlar. Bundan tashqari,mamlakatda yana 53 millat vakillari istiqomat qiladi. Osiyo turmush tarzi va madaniyatining oʻziga xos xususiyatlari yaqqol koʻzga tashlanadi. 2016-yilgi rasmiy maʼlumotlarga koʻra, Vetnamda 94 million 569 ming kishi istiqomat qiladi. Vetnamliklar mahalliy aholining 86% ni tashkil qiladi. Rasmiy ravishda Vetnamning barcha xalqlari bir nechta guruhlarga bo'lingan: (Vetnam, Xmer Khmer, Baxnar, Xmui, Katuys, Mang).
Tili
Vetnamda turli tillarda va oilalarda gaplashadigan ko'plab xalqlar yashaydi.Ba'zi manbalarga ko'ra,Vetnamda yuzdan ortiq tillar mavjud (ularning hammasi ham til sifatida tan olinmaydi,ba'zilari dialekt hisoblanadi).Aholining 85% vetnamliklar,ularning ona tili Vetnam tili,Vetnamning rasmiy tili.Vetnam tili Avstriya-Osiyo tillari oilasining Vetnam (ba'zan Mon-Kxmer deb ham ataladi) guruhiga kiradi.Vetnamning yozma tili tarix davomida o'zgargan.Birinchi yozuvlar xitoycha belgilarda yozilgan. Keyinchalik, belgilar Vetnam tiliga biroz moslashtirilgan. 17-asrda fransuz missioneri Aleksandr de Rodos Lotin alifbosiga asoslangan vetnam alifbosini yaratdi va u hozir ham qo'llaniladi.
Dini
right|325x325px right|267x267px right|200x200px right|200x200px right|200x200px thumb|301x301px right|267x267px right|200x200px right|439x439px right|200x200px right|200x200px Kommunistik mafkura ta’sirida vetnamliklar orasida oʻzini ateist deb hisoblaydigan odamlar qatlami shakllandi.Imonlilar daoizm va konfutsiylik bilan chambarchas bog'liq bo'lgan shimoliy buddizmga (Mahayana) amal qilishadi.Uchala e'tiqod ham qadimgi Xitoydan kelib Vetnamda paydo bo'lgan.Konfutsiylik davlat dini rolini o'ynagan va u paydo bo'lishidan oldin ajdodlarga sig'inishni qo'llab-quvvatlagan.Buddizm bizga o'limdan keyin yaxshilik va yomonlik uchun adolatli mukofot kutish orqali hayot qiyinchiliklariga dosh berishga yordam berdi.Oxir-oqibat,daoizm odamlarning ruhiy dunyo bilan munosabatlarini tartibga soldi.
Yevropaliklarning kelishi bilan xristianlik vetnamliklar orasida tarqala boshladi.Gʻarb missionerlari mamlakatning yaqin tarixida muhim rol oʻynagan.17-asrda iyezuit Aleksandr de Rod lotincha Kuok Ngy yozuvini yaratdi,u hozirda ierogliflarni butunlay almashtirdi.1954-yildan keyin AQShning mintaqada kuchayishi tufayli protestantizm Janubiy Vetnamda faol tarqala boshladi.
Tarixi
Miloddan avvalgi 1-ming yillik oʻrtalarida Szzyan va Xonxa daryolari havzalarida Vetnam qabilalari yashagan,ularning eng yirik va rivojlangani Lakvet guruhi edi.Vetnamlarning bevosita ajdodlari bronza davri qabilalaridir.Miloddan avvalgi 4—3-asrlarda ular vanlang qabila ittifoqini tuzdilar,bu ittifoqqa miloddan avvalgi yillarda asos solingan.267-yilda Teyau qabilalari g'alaba qozondi.Shimoliy Vetnam hududida ularning Avak davlati paydo bo'ldi,ammo Teyauning o'zi lakvetlar tomonidan assimilyatsiya qilingan.Bu vaqt Vetnamlarning shakllanishini o'z ichiga oladi.Miloddan avvalgi 207-yilda Aulak davlati miloddan avvalgi 111-yilda Xitoy tomonidan bosib olingan Namvit davlati tarkibiga kirdi. Vetnamliklar Xitoy madaniyatidan ta'sirlangan. Milodiy 10-asr boshlarida Vetnamlarning mustaqilligi tiklandi va markazlashgan feodal Vyetnam davlati barpo etildi.
So'nggi ikki ming yil ichida Vetnam to'rt marta Xitoy tomonidan bosib olindi,har safar qonli janglar va bosqinchilarga qarshi cheksiz qo'zg'olonlarda o'z mustaqilligi va o'zligini himoya qildi.Doimiy ravishda Xitoyga qarshilik ko'rsatgan vetnamliklar o'rta asrlarda mo'g'ullarning hujumlarini bir necha bor qaytardilar.Ushbu jasoratlardan so'ng,qariyb 18-asrda,Vetnam ming yildan ko'proq vaqt davomida umumiy hududda bo'lgan Cham imperiyasini deyarli butunlay bosib olishga va o'zlashtirishga muvaffaq bo'ldi
Ikkinchi jahon urushi davrida Fransiya Shimoliy Vyetnam hududini Yaponiyaga “berdi”.Yaponiya urushda magʻlubiyatga uchragach,Xo Shi Min Vetnamda hokimiyat tepasiga keldi va fursatdan foydalanib,Vetnam mustaqilligini eʼlon qildi.Fransuzlar barcha yirik janglarda mag'lub bo'lishdi va Vetnamdan chiqib ketishga majbur bo'lishdi,shundan so'ng AQSh ularga yordamga keldi.Vetnamning Qo'shma Shtatlar bilan qonli va halokatli urushi o'n yildan ortiq davom etdi va 1973-yilda amerikaliklarning to'liq itoatkorligi bilan yakunlandi.Keyin kuchli Vyetnam armiyasi qo'shni davlatga kirdi,mashhur diktator Pol Pot va Kambodjadagi qizil kxmerlar rejimi ag 'darildi.Bu Xitoyning noroziligiga sabab bo'ldi va bu Xitoy bilan uch oylik urushga olib keldi.Vetnamliklar bu urushda ham g'alaba qozonishdi va shundan keyingina tinchlik orzusi paydo bo'ldi.Qandaydir mo''jiza tufayli, hatto ikki ming yil davomida, barcha qiyinchiliklar, muvaffaqiyatsizliklar va to'qnashuvlarga qaramay, Vetnamliklar o'zligini saqlab qolishga va noyob davlatni yaratishga muvaffaq bo' lishdi.
Kasb-hunari
Uning asosiy mashg'uloti turmush tarzi,milliy taomlar menyusi,bayramlar va o'yin-kulgilarning tabiati edi.Vetnamliklar donning 200 ga yaqin navlari bilan tanish - oq,sariq,qizil va hatto qora.Janubiy Vetnamda "suzuvchi" guruch etishtiriladi,u har qanday suv toshqinida hosil beradi va suv qanchalik baland ko'tarilmasin,tez o'sadigan poyalari tufayli o'simlikning quloqlari doimo yuzada bo'ladi.Vetnam uchun "guruch" so'zi "ovqat" so'zi bilan sinonimdir.Sholi ekinlari qishloq xoʻjaligi erlarining 85% ini egallaydi.Ushbu ekinni etishtirish uchun butunlay suv bosgan dalalar yaratiladi.Shuningdek, ular baliq etishtirishadi.Guruchdan tashqari,quyidagi ekinlar etishtiriladi:makkajo'xori,shirin kartoshka, kassava, loviya, yeryong'oq. Tsitrus mevalari, papayya, banan va yetishtiriladi. Qishloqning har bir aholisi sabzavot va ildiz bog'iga ega. Deyarli har bir hovlida o'rdak, kurka va g'oz bor. Chorvachilik sust rivojlangan. Bufalolardan asosan dehqonchilikda foydalanilgan. Eng keng tarqalgan sanoat - baliq ovlash. Baliq daryolarda ham, dengizda ham ovlanadi. Yil davomida baliq ovlash kooperativlari mavjud.
Hunarmandchilik-duradgorlik,kulolchilik,qamishchilik,toʻquvchilik (savat, sumka, mebel, konussimon qalpoq), yogʻoch oʻymakorligi va boshqalar.Qadim zamonlardan beri Vetnam hunarmandlari bronza, tosh, yog'och, suyak, shox, qimmatbaho toshlar va metallar va boshqalarni yasashgan. san'ati bilan mashhur bo'ldi. Vetnamda yog'och o'ymakorligi 1000-yildan ortiq vaqtdan beri qo'llanilgan. Hunarmandchilik bilimi, sir-asrorlari avloddan-avlodga oʻtib kelmoqda.Bugungi vetnamliklar sanoat va transportda ishlaydi.
Uy-joy
Qishloqlar yo'llar bo'ylab,daryolar bo'yida,adirlar etagida,bambuk panjara bilan o'ralgan ko'chalarda joylashgan.Qishloqning markazida odatda kommunal uy (ding),ommaviy yig'ilishlar uchun joy mavjud.Uylar toʻrtburchak,devorlari somon,taxta,toʻqilgan bambuk va boshqalardan yasalgan aralash loydan yasalgan,tomi guruch somoni yoki palma barglari bilan qoplangan.Zamonaviy shaharchalarda har bir uyning birinchi qavati bir vaqtning o'zida do'kon,to'xtash joyi,yashash xonasi va oshxonadan iborat.Xuddi shu o'xshashliklarni har qanday Vetnam uyida ko'rishingiz mumkin:har bir uyda oilaviy biznes, kurort, kafe, ustaxona, do'kon, sartaroshxona mavjud. Kechasi esa uyga mototsikllar keltiriladi, buning natijasida bu uy (yashash xonasi / zal / ovqat xonasi) tungi vaqtda garajga aylanadi (oddiy vetnamliklar garaj qurish imkoniyatiga ega emas va kerak). Ko'pincha birinchi qavatda shisha eshiklar mavjud, kechqurun esa divanda o'tirgan, ovqatlanayotgan yoki televizor tomosha qilayotgan odamlarni ko'rishingiz mumkin. Yuqori qavatda siz tez-tez suv idishlarini, kir yuvish xonasini yoki eski narsalarni saqlash xonasini topishingiz mumkin. Ba'zi yuqori qavatdagi verandalar itlar yurishi uchun ishlatiladi. Vetnamliklar oʻzlarini quyoshdan himoya qilish uchun kunduzi derazalariga yogʻoch panjurlarni osib, uyni qoraytiradilar.
An'anaviy kiyimlar
Ko'pchilik Vetnam erkaklar oddiy jigarrang ko'ylak va oq shim kiyishadi.Oyoqlarga sandal kiyiladi.O'rta asrlarda oddiy odamlarga ochiq rangli kiyim kiyish taqiqlangan,bu zodagonlarning afzalligi edi.Shunday qilib,oddiy odamlar qora,oq yoki jigarrang kiyingan.Milliy Vetnam kostyumining yaratilishiga Xitoy sulolalarining uzoq vaqt hukmronligi kuchli ta'sir ko'rsatdi,ularning elementlari xitoylik xususiyatlarga ega.Zamonaviy ayollar kostyumlari erkaklarnikidan ko'ra chiroyliroq.Vetnamdagi eng mashhur kiyim turi-aozai.Bu yon tikuvlarda teshiklari bo'lgan uzun, tor ko'ylak. U shim kiyadi. Bayram va tantanalarda ular baxt va omad ramzi bo'lgan qizil ko'ylak kiyishadi. Ular konus shaklidagi somon shlyapa kiyishadi. Erkaklar ham, ayollar ham aozai kiyishlari va uni xandon (o'ralgan mato chizig'i) deb nomlangan shlyapa bilan to'ldirishlari mumkin. Qishloqlarda ular poyabzalsiz, ba'zan trikotaj sandallar bilan yurishadi. Yevropa kiyimlari keng tarqalmoqda.
Millliy taomlari
Asosiy taomlar-guruch,sabzavotlar,baliq mahsulotlari,baliq soslari.Bayramlarda go'sht yeyishadi.Asosiy ichimlik choy hisoblanadi.Vetnamliklarning tishlarini g'ijirlatib,betel barglarini chaynash odati bor edi.Oshxona o'zining noyob va nafis ta'mi bilan mashhur.Vetnam oshxonasi xitoy,koreys va yapon taomlaridan farq qiladi.Yalpiz barglari,koriander, limon o'ti,qisqichbaqalar,Nam Mom baliq sousi, zanjabil, qora qalampir, sarimsoq va rayhon Vetnam oshxonasiga o'ziga xos lazzat beradi. Vetnamliklar orasida maxsus ziravorlar, kam yog'li iste'mol, yangi ingredientlarga urg'u berish, guruch, sabzavotlar va dengiz mahsulotlaridan tayyorlangan turli xil idishlar juda mashhur. An'anaga ko'ra, mahalliy aholi orasida Vetnam oshxonasiga baliq, tovuq va cho'chqa go'shti, shuningdek pishirilgan sabzavotlar va guruch yoki noodle kiradi. Bundan tashqari, Vetnamda ular juda foydali va mazali mahsulot bo'lgan bambukning yosh kurtaklarini eyishadi.
Oila
Qadim zamonlardan beri Vetnamda o'choq eng yuqori qadriyat hisoblangan.Oilaga sadoqat,vafot etgan ajdodlarga hurmat,keksalarga hurmat–Vyetnamning son-sanoqsiz avlodlari ana shu tamoyillar asosida tarbiyalangan.Vetnamdagi oila an'anaviy ravishda patriarxaldir.So'nggi paytlarda,hatto o'z oilasi bo'lgan voyaga etgan o'g'illarning ham bo'ysunish kunlari tugadi.Ayollar haqida-an'anaviy Vetnam jamiyati "feminizm" va " emansipatsiya" tushunchalarini bilmagan. Qishloqda bir sulolaning bir necha avlodlari odatda bir mulkda yashagan. Qabila boshlig'i boshchiligida erkaklar oila sohasida birga ishlagan, ayollar esa patriarxning xotini nazorati ostida uy xo'jaligini boshqargan va bolalarni birga tarbiyalagan. Qabila boshligʻi oʻz uyida sodir etilgan nojoʻya ishlar uchun hokimiyat oldida toʻliq javobgar boʻlgan, hatto ruhoniy boʻlib ham oʻchoq boshida ota-bobolarining ruhiga, Xudoga sigʻinish marosimlarini bajargan.
Hatto zamonaviy Vetnam jamiyatida ham oila boshlig'i erkakdir.Uning yuksak mavqei ba'zan tafsilotlarda aks etadi. Masalan,ayol adolatlidir... Eriga palto berib,bir joyga kirganda oldinga siljishi mumkin.Er-xotin uchrashganda, birinchi bo'lib erkaklar gapirishadi.Vetnam oilasi notanish odamlar oldida o'z his-tuyg'ularini kamdan-kam hollarda ifodalaydi va ularning turmush o'rtog'i omma oldida ataylab qo'pol "yarim" ohangida gapirishlari mumkin.Ammo zamon oʻzgarmoqda.Bugungi kunda Vetnamdagi barcha turmush qurgan ayollarning yarmidan ko'pi uydan tashqari ishlar bilan shug'ullanadi.Ayol erkak bilan teng huquqlarga ega va ajralishni boshlashi mumkin - bu eski Vetnamda mumkin emas edi.
Bugungi vetnamliklar bugungi jahon hamjamiyatiga integratsiyalashmoqda,ammo ko'pchilik uchun ularning ichki an'analari va qadriyatlari katta ahamiyatga ega.Bu erda ular asrlar davomida shakllangan an'analarni saqlashga harakat qiladilar va ko'pincha turmush tarzi o'zgarishsiz qoladi.Ular xotirjam,mehribon,tabassum qiladilar,gaplashayotganda ko'zingizga qaramaslikka harakat qilishadi,bu uyatchanlik emas,bu erda kattalarni lavozimiga yoki yoshiga qarab hurmat qilishadi.Madaniyatlar orasidagi farq nutqda seziladi. Evropaliklar hissiyotli va ochiq, ko'pincha ularning yuzlarida quvonch yoki qayg'u bor. Vetnamliklar kimningdir iltimosini rad etsa ham, ular kulib, rad etishadi, bosim va'dalariga qaramay, hech narsa qilmaydilar va sevgi bilan rozi bo'lishadi. Vetnamliklar orasida qizg'in bahs-munozaralar yo'q.
Ko'pgina vetnamlik ayollar qo'llari bilan salomlashmaydilar,ular kaftlarini ko'krak darajasida bir oz egishga odatlangan.Vetnamliklar butun umri davomida turli marosimlardan o'tadilar.Shu bilan birga,aholining qariyb 80 foizi o'zlarini ateist deb hisoblaydi,ammo ular buni turli marosimlar bilan muvaffaqiyatli birlashtiradi.Vetnamdagi bunday taqiqlar va xurofotlarga quyidagilar kiradi:
Vetnamda bolalarning boshini silamaslik kerak.Shunday qilib,bolaning yovuzlikdan himoyalanishdan mahrum ekanligiga ishonishadi. Xuddi shunday, bolalarni maqtash kerak emas.
SSSRning qulashi
SSSRning siyosiy va ijtimoiy tuzilishi
1922-yilda, tashkil etilgan paytda, Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi Rossiya imperiyasi hududining ko'p qismida joylashgan [комм. 3], oʻz jamiyatining koʻp millatli tuzilishi va koʻp konfessiyali tuzilishini meros qilib oldi.
Ikkinchi Jahon urushi g'oliblaridan biri sifatida, uning natijalariga ko'ra va xalqaro shartnomalar asosida Sovet Ittifoqi o'z tarkibiga kiritilgan Evropa va Osiyodagi bir qator hududlarni nazorat qilish huquqini oldi [комм. 4], dengiz va okeanlarga chiqish, tabiiy va inson resurslari. Mamlakat qonli urushdan o'sha davr uchun sotsialistik tipdagi etarlicha rivojlangan iqtisodiyot bilan chiqdi <sup class="" style="white-space: nowrap">[ <span style="" title="Википедия:Нейтральная точка зрения">neytrallik?  ], mintaqaviy ixtisoslashuv va mintaqalararo iqtisodiy aloqalarga asoslangan bo'lib, ularning aksariyati mamlakat mudofaasi uchun ishlagan..
Ikkinchi jahon urushi tugagandan so'ng, sotsialistik lager deb ataladigan mamlakatlar SSSR ta'siri ostida edi. 1949-yilda O'zaro Iqtisodiy Yordam Kengashi tuzildi va keyinchalik sotsialistik mamlakatlarda muomalada bo'lgan kollektiv pul birligi - o'tkazma rubli muomalaga kiritildi.
Etnomilliy guruhlar ustidan qat'iy nazorat o'rnatilishi, SSSR xalqlarining buzilmas do'stligi va birodarligi shiorining ommaviy ongga kiritilishi tufayli separatistik yoki anti -millatlararo (etnik) nizolar sonini minimallashtirish mumkin bo'ldi. Sovet ishontirish. Shu bilan birga, 1960-yillarga kelib, SSSRda milliy masala "nihoyat hal qilingan" deb hisoblangan [2]. Ko'pincha 1960—1970-yillarda bo'lib o'tgan ishchilarning alohida chiqishlari Ijtimoiy ahamiyatga ega tovarlar, xizmatlar bilan qoniqarsiz ta'minlanganligi (ta'minoti), ish haqining pastligi va hokimiyatning "joylarda qarshi norozilik xarakteriga ega edi. [ betaraflik? <sup class="" style="white-space: nowrap">].
1960-yillardan beri sovet xalqi atamasi SSSR fuqarolari va rezidentlarining fuqarolik o'ziga xosligini anglatuvchi doimiy ravishda tarqalmoqda.
SSSR tarkibiga kirgan ittifoq respublikalari Konstitutsiyaga koʻra suveren davlatlar hisoblangan ; ularning har biriga Konstitutsiya tomonidan SSSRdan chiqish huquqi berilgan, lekin qonun hujjatlarida bu chiqish tartibini tartibga soluvchi huquqiy normalar yo'q edi. Faqat 1990-yil aprel oyida ittifoq respublikasining SSSR tarkibidan chiqish imkoniyatini ko'zda tutuvchi tegishli qonun qabul qilindi, ammo ancha murakkab va murakkab protseduralar amalga oshirilgandan so'ng [комм. 6].
Rasmiy ravishda ittifoq respublikalari xorijiy davlatlar bilan xalqaro munosabatlarga kirishish, ular bilan shartnomalar tuzish va diplomatik va konsullik vakillarini almashish, xalqaro tashkilotlar faoliyatida ishtirok etish huquqiga ega edi ; Masalan, Belorussiya va Ukraina SSR Yalta konferensiyasida erishilgan kelishuvlar natijalariga ko'ra, tashkil etilgan kundan boshlab BMTda o'z vakillariga ega edi. Shu bilan birga, bunday qoidalarni amalga oshirish ittifoqchi markazning roziligini talab qildi. Bundan tashqari, ittifoq respublikalari va muxtoriyatlarida asosiy partiya va xo'jalik lavozimlariga tayinlashlar markazda oldindan ko'rib chiqildi va tasdiqlandi, rahbariyat va KPSS Markaziy Qo'mitasi Siyosiy byurosi bir partiyaviy tizimda hal qiluvchi rol o'ynadi.
Hozirgi vaqtda SSSR parchalanishiga olib kelgan sabablarni yagona baholash va har tomonlama tahlil qilish yo'q. Ushbu jarayonga ta'sir qilgan ko'plab omillar orasida quyidagilar mavjud:
Daron Acemoglu va Jeyms Robinson " Nega ba'zi mamlakatlar boy, boshqalari esa kambag'al " kitobida SSSR parchalanishining asosiy sababini sotsialistik iqtisodiyot doirasida oshirishni rag'batlantirishning samarali tizimini yaratish mumkin emasligi deb atashadi. mehnat unumdorligi, bu SSSRda ko'pchilik sinovdan o'tgan rag'batlantirish sxemalarining nomukammalligi bilan bog'liq emas, balki KPSSning hokimiyatga to'liq monopoliyasi sharoitida bunday tizim printsipial jihatdan mumkin emasligi bilan bog'liq. Bunday tizimni qurish uchun qazib oluvchi iqtisodiy institutlardan voz kechish kerak edi va bu muqarrar ravishda mavjud siyosiy institutlarga xavf tug'diradi. Gorbachyov tomonidan ushbu institutlarni zaiflashtirishga urinish siyosiy tizimning tayanchi bo'lgan KPSSning siyosiy hokimiyat monopoliyasini yo'qotishiga olib keldi, shundan so'ng SSSR parchalanishi muqarrar bo'lib qoldi.
RSFSR Oliy Kengashining so'nggi raisi Ruslan Xasbulatov ta'kidladi:
1984-yilda AQShda sobiq KGB polkovnigi Anatoliy Golitsinning "Eskisining o'rniga yangi yolg'on" kitobi nashr etildi. Aldash va dezinformatsiyaning kommunistik strategiyasi”. Bir sharhlovchining yozishicha, kitob muallifi "Brejnevdan keyingi bosqich voqealarini bashorat qilgan: yangi bosh kotib namoyishkorona liberallashtirishni boshlaydi va erkin bozor iqtisodiyoti elementlarini kiritadi, tsenzura asosan yo'qoladi, erkin siyosiy partiyalar paydo bo'ladi, mamlakatda o'ta detensiya paydo bo'ladi. global miqyosda... Berlin devori quladi, kuch Polshada Birdamlikni oladi, Dubchek Chexoslovakiyada siyosiy sahnaga qaytadi... "
Akademik Andrey Saxarov 1989-yilda SSSRni konfederatsiyaga aylantirishni taklif qilgan yangi Konstitutsiya loyihasini ishlab chiqdi va nashr etdi. Loyiha Konstitutsiyaviy komissiyaning jiddiy muhokamasiga aylanmadi, ammo uning qonunchilik g'oyalari SSSR mavjudligining so'nggi davridagi ijtimoiy-siyosiy jarayonlarga sezilarli ta'sir ko'rsatdi.Самая большая опасность возникла, когда появилась идея заключения нового Союзного договора. Идея совершенно пагубная. Первый Союзный договор, объединивший Российскую Федерацию, Украину, Закавказье, был заключён в 1922 году. Он послужил основой первой советской Конституции в 1924 году. В 1936 году была принята вторая, а в 1977 — третья Конституция. И Союзный договор в них окончательно растворился, о нём помнили только историки. И вдруг он возникает вновь. Своим появлением он ставил под сомнение все предыдущие конституции, как бы признавал СССР нелегитимным. С этого момента дезинтеграция начала набирать силу.
<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote"> Самая болшая опасность возникла, когда титуции в 1924 году. В 1936 году была принята вторая, а в 1977 <templatestyles src="Шаблон:Конец цитаты/styles.css" /><div class="ts-Конец_цитаты-source">— ''Так разбивали Советский Союз. Беседа с Русланом Хасбулатовым''.
Gareth Barry
Gareth Barry (1981-yil 23-fevralda tug'ilgan) - yarim himoyachi sifatida o'ynagan sobiq ingliz professional futbolchisi. U Aston Villa, Manchester City, Everton va West Bromwich Albion klublarida jami 653 ta o'yin o'tkazgan.
İsfendiyar Bey
İsfendiyar Bey (İsfendiyar Bey) — 1291-1461-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan turk-islom bekligining beki boʻlib, u ushbu beklikni 1392-1440-yillar orasida boshqargan.
Beklik taxtiga chiqishi
Kötürüm Bayezid Isfendiyarning oldida vafot etishi ortidan beklik ikkiga boʻlindi. Kastamonuda Usmonli himoyasida Süleyman Paşa II oʻz bekligini eʼlon qildi. Sinopta esa Isfendiyar Bey bek boʻldi. 1392-yilda Boyazid I Yildirim tomonidan akasi Süleyman Paşa II oʻldirilgandan soʻng, beklik taxtining yagona vorisiga aylandi.
Isfendiyar davrida beklik otasining davriga nisbatan juda zaif edi. Ayniqsa, Boyazid Yildirimning Onadoʻliga hujumlari ortidan Usmonlilar va Candaroğulları koʻplab janglar oʻtkazib, katta hududlarini yoʻqotgan edi.
Anqara jangi
Amir Temurning yoniga borgan beklar orasida beklar ham bor edi. Amir Temur Boyazid Yildirim bilan jang qilishidan oldin, Arzinjonda Isfendiyar Bey bilan koʻrishgan. Isfendiyar Bey bu uchrashuvdan soʻng, Sinopga qaytib ketgan.
Amir Temur va Yildirim orasida sovuqchilik bor edi. Beklarning Amir Temur huzuriga borishi ular orasidagi adovatni yanada kuchaytirdi. Amir Temur jang qilishga qaror bergan edi. Ammo beklarning ham fikrini olish maqsadida bir majlis uyushtirdi. Onadoʻlining hamma beklari Amir Temurga bu jangda gʻalaba qozonishi haqida aytdilar.
Porut
Porut (Порут)  — Tojikiston Respublikasining Varzob tumani,Dehmaliq jamoatiga qarashli daha. Dahadan tuman markazigacha 25 km.
İsfendiyar Bey
Anqara jangi
Amir Temur Anqara jangida gʻalaba qozondi va Isfendiyar Bey eski hududlarini Usmonlilar imperiyasidan qaytarib olishga muvaffaq boʻldi. Isfendiyar Bey Amir Temur bilan Izmir qal’asining egallanishi vaqtida birga boʻlgan.
Porut
Aholisi
Aholisi — 382 kishi.
İsfendiyar Bey
Beklikning Anqara urushidan keyingi davrlari
Amir Temur Samarqandga qaytganidan keyin, Usmonlilar imperiyasida taxt uchun kurashlar boshlanib ketdi. Bu kurashlarda Isfendiyar Bey shahzodalarga dastak berib, aktiv rol oʻynadi. Karamanoğullarıning Usmonlilar imperiyasiga qarshi uyushtirgan urushi (1415-1416) vaqtida, Isfendiyar Bey oʻgʻli Kasim boshchiligida qoʻshinni Usmonlilarga yordamga joʻnatdi.
Beklikning parchalanishi
Isfendiyar Bey Çankırı, Kalecik, Tosya va Kastamonu hududlarini oʻgʻli Hizir Beyga bergan edi. Ammo boshqa oʻgʻli Kasim bunga norozi boʻldi va Usmonlilar yordami bilan otasi ustiga harbiy safar boshlatdi. Kastamonuga qilgan safarida, otasi Sinopga qochib ketdi. Chorasiz qolgan Isfendiyar Bey Kastamonu bilan Bakır hududlarini oʻziga qoldirishini, oʻgʻliga esa Çankırı bilan Kalecikni berdi. Shuningdek, usmonli sultoni Mehmed nomiga ham xutba oʻqitilishini ham qabul etdi.
1418-yilda musulmonlar Samsun shahrini Isfendiyar Bey qoʻlga kiritdi. Çelebi Mehmed Candaroğulları bekligi ustiga yurish qildi, ammo Samsun shahrini egallay olmadi. Ikki yil keyin, Usmonlilar shaharni egallashga muvaffaq boʻldilar.
Oxirgi yillari va vafoti
Isfendiyar Beyning oxirgi yillari haqida maʼlumotlar juda oz. Ammo oʻgʻli Ibrohimni valiahd qilib, qolgan ikki oʻgʻli Hizir va Murodga akasiga itoat qilishini vasiyat qilgani haqida maʼlumot bor. Isfendiyar Bey 1440-yilda 70 yoshlarida vafot etgan.
Lamborghini Espada
Lamborghini Espada — 1968—1978-yillar oraligʻida Italiya avtomobil ishlab chiqaruvchisi Lamborghini tomonidan ishlab chiqarilgan 4 oʻrindiqli grand touring kupe.
Tarixi
Mashina Bertone Marcello Gandini tomonidan ishlab chiqilgan. Gandini oʻzining 1967-yildagi ikkita Bertone shou avtomobillaridan, Lamborghini Marzal va Bertone Piranadan ilhom oldi.
Espada toʻrt oʻrindiqli GT boʻlib, dastlab Islero va oʻrta dvigatelli Miura bilan birga sotilgan. Espada va Islero ikkalasi ham 400 GT 2+2 oʻrnini bosdi va oʻxshash mexanik tayanchlarga ega boʻldi, Espada esa nisbatan konservativ va diskret Isleroga vizual jihatdan jasoratli alternativa.
Ispancha „Espada“ nomi (talaffuzi [esˈpaða]) „qilich“ degan maʼnoni anglatadi, bu torero buqani oʻldirish uchun ishlatadigan qilichga ishora qiladi.
Ishlab chiqarilgan oʻn yil davomida avtomobil baʼzi oʻzgarishlarga duch keldi va uch xil seriya ishlab chiqarildi. Bular S1 (1968—1970), S2 (1970—1972) va S3 (1972—1978) edi. Har bir modelda ichki dizayn, kichik mexanik yaxshilanishlar va kichik tashqi oʻzgarishlar mavjud edi. 1217 ta Espada ishlab chiqarildi, bu 1980-yillarning oʻrtalarida Countach ishlab chiqarish kengaytirilgunga qadar u eng koʻp va eng uzoq muddatli Lamborghini modeliga aylandi.
I seriya
Espada 1968-yil Jeneva avtosalonida Islero bilan bir qatorda taqdim etilgan. Espada I seriyali avtomobillarda 325 ot kuchiga (242 kVt; 330 ot kuchiga) ega boʻlgan 400 GT 2+2 da qoʻllanilgan dvigateldan olingan 3929 cc (240 cu dyuym) Lamborghini V12 dvigateli bilan jihozlangan. I seriyali asboblar paneli dizayni Marzal kontsept-karidan ilhomlangan boʻlib, asosiy asboblar uchun sakkiz burchakli korpuslardan iborat boʻlib, ikkinchi darajali oʻlchagichlar uchun qoʻshimcha binnacle bilan qoplangan. Qotishma gʻildiraklar Campagnolo tomonidan Miurada koʻrilgan bir xil dizayndagi nok-off markazlarida ishlab chiqarilgan. Orqa chiroqlar Fiat 124 Sport Coupé birinchi seriyasiga oʻrnatilgan bir xil birliklar edi. 186 tasi 1970-yil yanvaridan oldin qilingan.
III seriya
Espada S3 1972-yilda chiqarilgan. Ushbu qayta koʻrib chiqish bilan ichki qism endi qayta ishlangan alyuminiy bilan bezatilgan asboblar panelini oʻz ichiga oldi, u barcha asboblarni va koʻpchilik boshqaruv elementlarini (shu jumladan radioni) haydovchiga oson yetib boruvchi joyda saqlaydi. Bir qator tashqi oʻzgarishlar ham amalga oshirildi. Beshta tirgakli gʻildiraklardagi yangi ishlab chiqilgan gʻildiraklar oldingi oʻchirilgan gʻildiraklarni almashtirdi. Bu gʻildiraklar ham baʼzi kech S2 Espadas ishlatilgan. Ular kengroq Pirelli Cinturato 215/70WR15 CN12 shinalari bilan jihozlangan. Old panjara endi olti burchakli toʻr oʻrniga kvadratga ega. Alfa Romeo 1750 Berlinadan olingan yangi orqa chiroqlar ishlatilgan. Endi lyuk opsiya sifatida mavjud.
350 ot kuchiga ega (261 kVt; 355 ot kuchiga ega) dvigatel S2 dan koʻchirildi. ZF tomonidan quvvat boshqaruvi va konditsioner endi standart edi. Bahor va amortizatorni sozlash biroz oʻzgartirildi. 1974-yilda Chrysler Torqueflite 3 tezlikli avtomat uzatma variant sifatida sotuvga chiqarildi.
1975-yildan boshlab Amerika Qoʻshma Shtatlari xavfsizlik talablariga javob beradigan katta zarba bamperlari oʻrnatilishi kerak edi. AQShning emissiya talablari, shuningdek, zavodga ikkilamchi havo quyish pompasini qoʻshishga va karbüratörler va ateşleme tizimini maxsus sozlashga olib keldi. Baʼzi odamlar ushbu keyingi AQShga xos avtomobillarni alohida toʻrtinchi seriya deb bilishadi, biroq Lamborghini model nomini rasman oʻzgartirmagan.
Texnik xususiyatlari
alt=Lamborghini Espada semi-monocoque chassis|thumb| Lamborghini Espada yarim monokok shassisi Espada siqilgan poʻlat poʻlatdan va kvadrat qismli poʻlat quvurlardan qurilgan yarim monokok yagona korpusdan foydalangan. Kaput alyuminiydan qilingan. Ushbu shassi Miura va Islero shassilarini qurgan Modena Marchesi tomonidan ishlab chiqarilgan yangi dizayn edi. Yalangʻoch shassilar Marchesi shahridan Bertone shahriga joʻnatildi, u yerda kuzov, boʻyoq va bezaklar Lamborghini zavodida yakuniy yigʻilishdan oldin qoʻshildi. Poʻlat shassi va korpus zangdan aziyat chekdi, jurnalist Denis Jenkinson 1972-yilda yoʻl sinovi paytida 10 000 milya masofani bosib oʻtgan avtomobilda koʻrinadigan zangni kuzatdi.
Egizak yonilgʻi baklari 93 l benzin. Ikkita yonilgʻi quyish moslamasi ikkala C ustunida qora kosmetik panjaralar orqasida yashiringan. alt=A Lamborghini Espadaʼs V12 engine|thumb| Lamborghini Espada V12 dvigateli 3,929 kub kubik (240 kub dyuym) Lamborghini V12 dvigateli 400 GT 2+2 da ishlatilgan dvigateldan deyarli oʻzgarmagan. Giotto Bizzarrinining Lamborghini uchun asl dizayniga asoslangan ushbu dvigatel alyuminiy qotishma karterga ega boʻlib, quyma temir silindrli laynerlar, alyuminiy pistonlar, 24 ta klapan (har bir silindrda ikkitadan) va ikkita zanjir bilan boshqariladigan yuqori eksantrik miliga ega edi. Silindr teshigi 82 mm, zarbasi esa 62 mm edi. I seriyali dvigatellarda siqilish nisbati 9,5: 1 ni tashkil etdi, bu II / II seriyali dvigatellarda 10,7: 1 ga oshdi. Oltita Weber 40DCOE yon taʼsirli karbüratörleri, ateşleme uchun bitta distribyutor bilan jihozlangan. Yog 'sigʻimi 14 litr (3,7 AQSH gal) boʻlgan hoʻl idishni moylash ishlatilgan. Dvigatelning ogʻirligi faqat 232 kilogramm (511 lb) yoki transmissiya bilan birga 293 kilogramm (646 lb) edi. I seriyali avtomobillarning quvvati 7200 aylanish tezligida 325 ot kuchiga teng edi, II/III seriyali avtomobillar esa 7500 aylanish tezligida 350 ot kuchiga ega edi.
Espada transmissiyasi uzunlamasına, dvigatel bilan bir qatorda oʻrnatildi. Aksariyat Espadalar Lamborghini tomonidan ishlab chiqilgan 5 pogʻonali gidravlik debriyajli mexanik uzatmalar qutisi bilan jihozlangan. Ushbu transmissiyaning ichki komponentlari Miura va Islero-da qoʻllanganlar bilan bir xil edi, transmissiya korpusi Islero bilan ham taqsimlangan, ammo bu modelning koʻndalang oʻrta dvigateli joylashuvi tufayli Miuradan farq qilgan.
1974-yildan boshlab III Espada seriyasiga Chrysler Torqueflite 3 tezlikli avtomat uzatmalar qutisi bilan buyurtma berish mumkin. Bu mashhur boʻlmagan variant, chunki tezlashtirish va maksimal tezlik kamaydi. Ushbu uzatma bilan 55 ta Espada ishlab chiqarilgan.
Lankomatik suspenziya prototipi
Bitta Espada prototipi „Lancomatic“ deb nomlangan gidropnevmatik oʻz-oʻzidan tekislanadigan orqa suspenziya bilan jihozlangan. Ushbu mashina 1968-yilda Turin avtosalonida namoyish etilgan, ammo bir martalik tajriba boʻlib qoldi va ishlab chiqarishga kirmadi. Suspenziya tizimi osma komponentlar ishlab chiqaruvchi Ehrenreichga tegishli Germaniyaning Langen kompaniyasi bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan. Bu tizim Ferrari 365 GT 2+2 bilan raqobat qilish uchun ishlab chiqilgan boʻlishi mumkin, u ham oʻz-oʻzidan tekislanadigan orqa osma bilan jihozlangan. Lamborghini test haydovchisi Bob Uollesning soʻzlariga koʻra, Lancomatic suspenziyasi istiqbolli, ammo juda qimmatga tushdi va muhim texnik muammolarga, jumladan issiqlik va ishqalanish va qattiq haydash sifati tufayli muhrning ishdan chiqishiga ega.
Lamborghini Faena
thumb| Bir martalik Lamborghini Faena Espada asosida ishlab chiqarilgan. Lamborghini Faena bir martalik 4 eshikli salon boʻlib, II seriyali Espada asosidagi va vagon quruvchi Pietro Frua tomonidan qurilgan. U 1978-yil Turin avtosalonida debyut qildi va keyinchalik 1980-yilgi Jeneva avtosalonida namoyish etildi. Faena 1974-yilgi Espada Series II shassisida qurilgan (raqami 8224). Ushbu konvertatsiyadan soʻng shassi 18224 ga qayta nomerlandi. Faena sakkiz oy davomida qurilgan. Shassi mustahkamlandi va gʻildirak bazasi 18 cm kengaytirildi. orqa eshiklarni joylashtirish uchun. Natijada, u deyarli 2000 kg) ogʻirlikdagi Espadadan sezilarli darajada ogʻirroq edi. Ichki qismi oq teridan hashamatli tarzda ishlangan va yangi kuzovga Citroen SM ning orqa chiroqlari kiritilgan. 1980-yil Jeneva avtosalonida namoyish etilgandan soʻng, Faena Bazeldagi Lamborghini dileri Lambo-Motor AG tomonidan sotilgan. Hozirda u shveysariyalik kollektorga tegishli.
Obididatepa
Obididatepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—IX asrlar. Qashqadaryo viloyatining Koson tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Obidida“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Chiziqli kerevit iloni
Chiziqli kerevit iloni (Liodytes alleni) — Colubridae oilasiga mansub yarim suvda yashovchi Shimoliy Amerika iloni turi. Tur oʻzining umumiy nomini asosiy oʻlja, kerevitdan oladi. Bu ilon, shuningdek, Allen iloni, chiziqli botqoq iloni, chiziqli botqoq iloni yoki oddiygina botqoq iloni deb ataladi. Florida yarim oroli uchun endemik hisoblanadi. Yashirin xulq-atvori tufayli kamdan-kam uchraydigan boʻlsa-da, uni nam joylarda koʻp miqdorda topish mumkin, zichligi gektariga 1300 ilonga yaqinlashadi (har bir gektarga 525 ilon).
Etimologiya
Maxsus nom, alleni, amerikalik zoolog Joel Asaph Allen sharafiga berilgan, turi namunani toʻplagan.