cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mbombela Stadium
Qurilish
2009-yil yanvar oyida dahshatli boʻron paytida minora krani uchib ketdi va qisman qurib bitkazilgan tom ustiga tushib, uni buzdi. Oʻsha paytda stadion boʻsh edi va hech qanday jarohatlar boʻlmagan. Qurilishni yakunlash uchun jami 5,5 million kishi/soat talab qilingan.
Qurilish maydonchasi juda xavfsiz edi, eng yomon jarohat esa toʻpiqning sinishi edi. Ketma-ket jarohatlarsiz 2,4 million soatlik rekord oʻrnatildi.
Dizayn
Stadion dizayni uning yaqin atrofdagi Kruger milliy bogʻi bilan oʻzaro aloqasini aks ettiradi. Stadionning oʻziga xos xususiyati jirafalarga oʻxshash 18 ta tom tayanchidir. Oʻrindiqlar zebra chiziqlaridek bezatilgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Mbombela_Stadium_giraffe_roof_supports.jpg/220px-Mbombela_Stadium_giraffe_roof_supports.jpg|thumb| Jirafaga oʻxshash tomni ushlab turuvchi ustunlarning yaqindan koʻrinishi
Oʻrindiq
Bu maydon 2010-yildagi barcha maydonlar ichida eng ixcham arena hisoblanadi. Aksariyat oʻrindiqlar 95 % konsolli tom bilan qoplangan.
Oʻrindiqlar sigʻimi 43500 kishi. FIFA WC konfiguratsiyasida u 40 929 oʻringa ega. Oʻrindiqlar 3 qavatga boʻlingan, ular 21 000 pastki, 3 500 oʻrta va 19 000 yuqori qavatda joylashgan. Yuqori qavatga burchaklarda joylashgan 8 ta keng rampalar orqali kirish mumkin. Rampalar kichik yuk tashish vositalarini oʻz ichiga oladi. Liftlar orqali kiradigan oʻrta qavatda VIP zal, restoran, klub zallari va 25 ta shaxsiy xonalar mavjud. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Mbombela_Stadium_roof_view.jpg/220px-Mbombela_Stadium_roof_view.jpg|thumb| Jirafaga oʻxshash tomni ushlab turuvchi ustunlarning yaqindan koʻrinishi
Jahon chempionatidan keyin
Stadion Jahon chempionatidan keyin shartnoma asosida Platinum Sport Consulting tomonidan boshqariladi. Chunki bu provinsiyadagi yagona yirik maydon boʻlib, jahon chempionatidan keyin unchalik koʻp foyda keltirmaydi, degan taxminlardan farqli oʻlaroq, u yuqori darajada foydalanilgan.
Futbol
2010-yil 4-sentabrda 2012-yil Afrika Millatlar Kubogi saralashida Nigerni 2:0 hisobida magʻlub etgan Janubiy Afrika stadionidan yana foydalanilgan.
2010-yil 14-noyabrda stadionda futbol boʻyicha Premer-liganing birinchi oʻyini boʻlib oʻtdi. „Vits“ „Mamelodi Sandaunz“ga qarshi oʻyinni shu stadionga koʻchirdi.
Osmon koordinatalari
Osmon koordinatalari - osmon sferasida yoritqichlarning oʻrnini aniqlash uchun qoʻllaniladigan bir nechta koordinatalar sistemasining umumiy nomi (qarang Astronomik koordinatalar).
Osmiyli iridiy
Osmiyli iridiy - tugʻma elementlar sinfiga mansub minerallar guruhi. Osmiy va iridiyning tabiiy qattiq qorishmasi. Tarkibidagi komponentlar miqdoriga qarab har xil boʻladi. Qattiq qorishmalar geksagonal yoki kubik singoniyalarda kristallanadi, kristallar bir necha mkm dan 1 mm gacha tabletka yoki plastinka shaklida boʻladi. Metallsimon yaltiroq, magnit xossasi yoʻq. Tarkibida Ir koʻproq boʻlsa, rangi oq, Os koʻproq boʻlsa, qoʻngʻir-kulrang. Qattikligi 5— 7, zichligi 17600–22400 kg/m3. Osmiyli iridiy magmatik yoki gidrotermal yoʻl bilan hosil boʻladi. Oʻta asosli togʻ jinslarida tugʻ-ma platina, xromshpinelidlar, mis sulfidlari, baʼzan kvars tomirlarida tugʻma oltin bilan birga uchraydi. Tabiatda sochma holda juda kam miqdorda (100 mg/m3 gacha) boʻladi. Osmiyli iridiy minerallardan nevyanskit eng koʻp tarkal-gan, sisertskit kam; osmirid, tugʻma osmiy — juda kamyob minerallar. Osmiy, iridiy va ruteniy olishda xom ashyo sifatida ishlatiladi.
Referans
Referans Turkiya kundalik gazetasidir. Doğan Yayın Holding shirkati tomonidan asos solingan.
2004-yilda "Finansal Forum (Moliyaviy forum) " gazetasining nomi "Referans (Maʼlumotnoma) " ga oʻzgartirildi. " Zaman "dan ketgan va hali ham gazetaning Bosh muharriri boʻlgan Eyüp Can Sağlık oʻsha paytda gazeta rahbari etib tayinlangan edi. Biznes, ishlab chiqarish, iqtisod va moliyaga eʼtibor qaratgan holda, " Referans " gazetasi matbuotda „maʼlumotnoma jurnalistikasi“ toifasining vakili boʻlishni maqsad qilgan.
Professional menejerlar, Anadoludagi mahalliy salohiyatidan tashqariga chiqmoqchi boʻlgan biznes egalari, investitsiyalarini toʻgʻri baholamoqchi boʻlgan tejamkorlar, byurokratlar, akademiklar, universitet talabalari, kasaba uyushmalari, fuqarolik jamiyati yetakchilari, iqtisodiyot boʻyicha zarur boʻlgan yangiliklar, maʼlumotlar, tahlillar va biznes hayoti Referans Ular ichida topilgan.
„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 50 yilligi“ yubiley medali
"1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 50 yilligi" yubiley medali — Roosiya Federatsiyasining 1993-yil 7-iyuldagi 5336-1-sonli qonuni bilan 1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 50 yilligiga bagʻishlab taʼsis etilgan. Rossiya, Ukraina, Qozogʻiston va Belarus davlat mukofoti. Rossiya Federatsiyasi Prezidentining 2010-yil 7-sentyabrdagi 1099-sonli „Rossiya Federatsiyasining davlat mukofotlari tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida“gi Farmonidan keyin amaldagi davlat mukofotlari roʻyxatidan olib tashlangan.
Medalning tavsifi
„1941-1945 yillardagi Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 50 yilligi“ yubiley medali dumaloq, diametri 32 mm, tombakdan qilingan. Medalning old tomonida Kreml devori,Spasskaya minorasi,Avliyo Bazil sobri va bayramona otashinlar tasviri, medalning quyi qismida „Vatan urishi“ ordeni bilan dafna novdalari tasvirlangan.Medal tasvirining orqa tomonida  „1941-1945-yillardagi Ulug‘ Vatan urushidagi G‘alabaga 50 yil“, chap tomonida „1945“ oʻng tomonda „1995“ yozuvlari yozilgan.Quyi qismida „1941-1945 yillardagi Ulug‘ Vatan urushidagi G‘alabaga 50 yil“ yozuvni dafna novdalari medal aylansi boʻylab quyidan yarimigacha oʻrab turadi.Medaldagi barcha yozuvlar va tasvirlar qavariq qilib tasvirlangan.
Medal beshburchak blok bilan bogʻlangan boʻlib, eni 24 mm boʻlgan qizil ipak tasmasi bilan qoplangan.Lentaning chap chetida beshta chiziq bor: uchta qora va ikkita toʻq sariq.Chiziq #kengligi 2 mm, qora chiziqlar kengligi 1 mm boʻlgan toʻq sariq rangli chiziqlar bilan chegaralangan.
Sohiblari
Rossiya Federatsiyasi Chet el fuqarolari
Motamsaro haykali (Xotira maydoni)
Motamsaro haykali (Xotira maydoni) — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Monumental sanʼat yodgorligi. Obyekt davri: 2015-yil. Toshkent viloyatining Angren shahrida joylashgan. Obyekt manzili: Bunyodkor koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Saqimatov Umar
Saqimatov Umar — 1887-yili tug‘ilgan, Lenin rayoni Obod qishlog‘idan, quloqqa tortilgan, 1933 yili Jinoyat Kodeksining 166-moddasi bilan 3 yilga ozodlikdan mahrum etilgan, hibsga olingan vaqgda kolxozchi. Aksilinqilobiy targ‘ibot olib borganlikda, partiya va hukumat tadbirlariga qarshi aksilinqilobiy tuhmatlar qilganlikda va monarxik tuzumni maqtaganlikda ayblangan.
Chris Taylor
Chris Taylor (, 1972-yil 6-martda tugʻilgan) — Kanadalik sobiq professional xokkeychi. Hozirda Milliy Xokkey Ligasining (NHL) New Jersey Devils jamoasida yordamchi murabbiy. U New Jersey Devils, Boston Bruins va Buffalo Sabers jamoalari bilan 149 ta NHL oʻyinida oʻynagan. 2019-yilda u Sabers jamoasiga vaqtinchalik murabbiy yordamchisi sifatida chaqirilgan.
Jamoalardagi faoliyati
Taylor 1999-yildan 2006-yilgacha oʻynagan Amerika Xokkey Ligasining Rochester Americans jamoasi bilan ikki yillik shartnoma tuzishga rozi boʻlgan.
Murabbiylik faoliyati
2011-yil 31-avgustda Rochester Americans Taylorni 2011—2012-yilgi mavsum uchun jamoa tarkibiga sotib olinganini eʼlon qildi. Oʻsha mavsumdan soʻng u murabbiy yordamchisi lavozimiga koʻtarildi. 2016-yil 6-iyun kuni Rochesterning yangi bosh murabbiyi Dan Lambert Taylorni Americans murabbiylar shtabidan chiqarib yubordi. Keyinchalik Taylor 2016-yil 2-avgustda Pittsburgh Penguins jamoasining AHLdagi filiali boʻlgan Wilkes-Barre/Scranton Penguins jamoasiga yordamchi murabbiy sifatida qoʻshildi.
2017-yilning 30-iyunida Taylor Rochester Americans jamoasining bosh murabbiyi etib tayinlandi. 2019—2020-yilgi mavsum boshlanishidan bir necha kun oldin Don Granato tibbiy taʼtilga chiqishga majbur boʻlgani tufayli Taylor Buffalo Sabers jamoasiga vaqtincha yordamchi murabbiy sifatida chaqirildi.
2020-yil 23-oktyabrda u New Jersey Devils jamoasiga yordamchi murabbiy sifatida ishga qabul qilindi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Auray
Auray Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Morbihan departamenti Lorient tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,9 km2.
Eitting
Eitting Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Erding tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 35,63 km2. Aholisi — 2415 kishi (2010).
Hududi
Eittingning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Thomas Akers
Thomas Akers (1951-yil 20-mayda tugʻilgan) — NASAning Space Shuttle dasturidagi sobiq amerikalik astronavtidir.
Taʼlim
Akers 1969-yilda Missuri shtatining Eminens shahridan 29 kishilik katta sinfning aʼzosi edi. U yozni Eminens bilan chegaradosh 80 000 akr federal choʻlda park qoʻriqchisi boʻlib ishlagan. U 1973 va 1975-yillarda Missuri-Rolla Universitetini (hozirgi Missuri Fan va Texnologiya Universiteti) amaliy matematika boʻyicha bakalavr va magistr darajalari bilan tamomlagan. 24 yoshida u matematika oʻqituvchisi, keyinroq esa oʻrta maktab direktori boʻlish uchun Eminensga qaytib keldi. 1979-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-havo kuchlariga yollangan xodim oʻz stoliga oʻz talabalari uchun broshyuralarni qoldirganida, aynan Akers roʻyxatdan oʻtishga qaror qildi. U 1987-yilda astronavtlar dasturiga tanlangan va 1988-yilda rasman kosmonavt boʻldi .NASA bilan mashgʻulotlar doirasida Akers qisqa vaqt davomida Troy davlat universitetida fan darslarini oʻtkazdi.
NASA faoliyati
Akers toʻrtta marshrut parvozining faxriysi boʻlib, u orbitada 800 soatdan koʻproq vaqt oʻtkazgan, shu jumladan 29 soatdan ortiq yoʻldan tashqarida harakatlanish (EVA) tajribasini oʻtkazgan. Uning har bir parvozida uning roli missiya mutaxassisi edi.
STS-41
Uning birinchi kosmik parvozi 1990-yilda STS-41 da Space Shuttle Discovery ning 11-parvozi edi. U Yevropa kosmik agentligining Ulysses sunʼiy yoʻldoshini quyoshni oʻrganuvchi kemani joylashtirishda muhim rol oʻynadi, shuningdek, bir nechta ikkinchi darajali yuklarni va eksperimentlarni oʻtkazdi.
STS-49
right|thumb| STS-49 uch kishilik EVA. Chapdan oʻngga: Richard Hieb, Akers, Per J. Thuot. Uning keyingi missiyasi 1992-yilda Shuttle Endeavourning birinchi parvozi boʻlgan STS-49da boʻlgan. Ushbu missiyaning asosiy maqsadi ishlamayotgan Intelsat VI-F3 sunʼiy yoʻldoshini qoʻlga olish va taʼmirlash edi. Birinchi ikkita urinish muvaffaqiyatsiz tugadi; Akers uchinchi urinishga qoʻshildi va u muvaffaqiyatli oʻtdi. Bu insoniyat tarixidagi birinchi uch kishilik EVA hisoblanadi va ayni paytda oʻsha vaqtgacha oʻtkazilgan eng uzun EVA (8 soat, 29 daqiqa) edi.
STS-61
Akersning 1993-yilda STS-61 dagi uchinchi missiyasi, Endeavourning beshinchi parvozi, u Hubble kosmik teleskopini birinchi xizmat koʻrsatish missiyasida taʼmirlagan va yangilagan toʻrtta missiya mutaxassislaridan biri edi. Akers ikkita EVAda Endeavourdan tashqarida atigi 13,5 soat vaqt oʻtkazdi.
1994-yil 18-mayda Akers STS-61 ekipajining qolgan aʼzolari bilan birga uyni yaxshilashda oʻzi sifatida paydo boʻldi.
STS-79
Uning soʻnggi missiyasi 1996-yilda STS-79da, Atlantis moxibustionning 17-parvozi boʻlgan. Bu Rossiyaning „Mir“ kosmik stantsiyasini kutib olgan toʻrtinchi parvoz va amerikalik astronavtlarni Mir bilan almashtirgan, Shennon Lusidni Yerga qaytargan va Jon Blaxani tark etgan birinchi parvoz edi.
NASAdan keyin
Akers 1997-yilda NASA va Harbiy havo kuchlaridan 1999-yilda polkovnik unvoni bilan nafaqaga chiqdi va Missuri-Rolla universitetida matematika oʻqituvchisi boʻldi, 2008-yilda oʻz nomini Missuri Fan va Texnologiya Universitetiga oʻzgartirdi. Akers 2010-yilda oʻqituvchilikdan nafaqaga chiqdi.
Qoʻshimcha ish
Akers Touchstone Television-ning uyni obodonlashtirish telekoʻrsatuvida kamuflyaj koʻrinishida boʻldi. 3-seriya, 24-qism, „Haqiqat baytlari“da Akers va Hubble ekipaji Tool Time-da mehmon sifatida paydo boʻldi va kosmosda qoʻllagan baʼzi asboblarini namoyish etdi. Shuningdek, ular Tim Teylorning kosmik sayohat paytida aloqada qoʻllangan birinchi „chirillashi“ aks etgan videoni olib kelishdi.
Maxsus unvonlar
Unvonlari: Oʻrta maktab valediktori, Missuri-Rolla universitetini yuqori saviyada tamomlagan, AQSh havo kuchlari ofitserlar tayyorlash maktabi, eskadron ofitserlar maktabi va AQSh havo kuchlari sinov uchuvchilar maktabining taniqli bitiruvchisi nomiga sazovor boʻldi , Ikkita eman barglari klasteri bilan Mudofaa oliy xizmati medali oluvchi ; Legion xizmatlari uchun mukofoti; Mudofaadagi xizmatlari uchun medali; Harbiy havo kuchlari uchun xizmat koʻrsatish medali; Harbiy havo kuchlari uchun mukofot medali; Havo kuchlari muvaffaqiyati medali; NASA xizmatlari uchun medali; ikkita NASA maxsus xizmatlari medali; NASAning toʻrtta kosmik parvoz medali. 1992-yilda Missuri-Rolla universiteti faxriy muhandislik doktori unvoni bilan taqdirlangan UMR/S&T 2000-2010 dan oʻnta eng yaxshi oʻqituvchi mukofoti bilan taqdirlangan va Missuri gubernatorlari oʻqitish mukofoti 2004-yilda taqdirlangan.
Osmiy
Osmiy (yun. osme — xid; lot. Osmium), Os — Mendeleyev davriy sistemasining VIII guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib raqami 76, atom massasi, 190,2. Tabiiy Osmiy 7 ta barqaror izotopdan iborat: l84Os(0,018%), l86Os(l,59%), 187Os(l,64%), 188Os(13,3%), 189Os(16,l%), 190Os(26,4%), 192Os(41,l%). Osmiyning sunʼ-iy radioaktiv izotoplari ichida 184Os eng uzoq vaqt mavjud boʻluvchi (T|/2=700 kun). Osmiyni 1804-yilda Osmiy Tennant plati-nani zar suvida eritishda ortib qolgan moddalar tarkibidan topgan. Osmiyning OsO4 tarkibli angidridi oʻziga xos oʻtkir hidli (xlor hidiga oʻxshaydi), kukun holidagi Osmiy ham shunday hidga ega. Osmiy Yer poʻstining massa jihatidan. 5-10~6%nitashkil qiladi. Tabiatda iridiy bilan qotishma holida, platina guruhi metallarining rudalarida uchraydi. Oʻzbekistonda Olmaliq va Qizilqum hududlaridagi polimetall rudalari tarkibida tarqoq holda mavjud.
Osmiy — koʻkimtir tusli qattiq metall. Metallar ichida eng ogʻiri. Zichligi 22,6 g/sm3 (15°da), suyuqlanish temperaturasi 3027°, qaynash temperaturasi 5027°. Osmiy kimyoviy xossalari jihatidan platina guruhidagi boshqa metallardan keskin ajralib turadi; u baʼzan metallmaslik xossalarini ham namoyon qiladi. Osmiy havoda qizdirilsa, oksidlanib, OsO4 — osmiy (USH)-oksidga aylanadi.
Osmiyning 2,4 va 8 valentli oksidlari bor. Osmiy oksidlari 600—950° da uchuvchan. Osmiy monooksid yoki osmiy (P)-oksid, OsO — qora tusli kukun, suvda va kislotalarda erimaydi, juda tez oksidlanadi. Osmiy (I V) - o k -sid, OsO2 jigarrang yoki kora kukun modda, suvda va suyultirilgan kislotalarda erimaydi, zichligi 7,91 g/sm3 (22°da), 650° da parchalanadi. Havoda qizdirilganda osmiy (USH)oksidga aylanadi. Osmiy (USH)-oksid yoki osmiy angidrid OsO4 rang-siz kristall modda, zichligi 4,96 g/ sm3 (22°da), suyuqlanish temperaturasi 39,5°, kaynash temperaturasi 130°. Zaharli. Suv, spirt va efirda yaxshi eriydi. Suvdagi erit-masi osmat kislota H2[OsO4(OH)2] de-yiladi. Metall Osmiy kukuni ftor bilan 250° gacha qizdirilsa, osmiy (VIII) - ftorid OsF3 ga aylanadi. Qoʻshimcha sifa-tida OsF6 va OsF4 xdm paydo boʻladi. Osmiy xlor atmosferasida qizdirilsa, OsCl4, OsClj, OsCl2 lar vujudga keladi.
Osmiy tarkibida misnikelli sulfid rudalari va mis molibden boʻlgan rudalardan platina guruhi metallari bilan ajratib olinadi. Uni boshqa metallardan ajratishda OsO4 holidabosh-qa idishga oʻtkaziladi. Osmiy qotishmalari aniq oʻlchov asboblari oʻklarini tayyorlashda, radiotexnikada, kompozitsion materiallar olishda, birikmalari esa katalizatorlar sifatida tibbiyotda va fotografiyada ishlatiladi.
Istiqloliyat (deha)
Istiqloliyat (soʻzma-soʻz Xoʻjabuloq ) — Vahdat tumanidagi Karim Ismoilov qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Istiqloliyatdan shahar markazigacha 14 km. Aholisi 300 kishi (2017).
Osmiy
Omonulla Xoʻjayev.
Respublika ordeni (PMR)
Respublika ordeni — Pridnestroviya Moldaviya Respublikasining oliy davlat mukofoti boʻlib, PMR Prezidentining 1994-yil 15-dekabrdagi 310-son farmoni bilan taʼsis etilgan.
Nizom
Respublika ordeni Moldova Respublikasining mehnatdagi alohida xizmatlari, Pridnestroviya Respublikasini himoya qilish, xalqlar oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlikni rivojlantirish, tinchlikni mustahkamlash va Moldova Pridnestroviya Respublikasi oldidagi boshqa alohida xizmatlari uchun Moldova Respublikasining oliy mukofotidir.
Tekpinar Adiyaman
Tarix
Ko'yunning eski nomi Chokpınar bo'lib, 1914-yil yozuvlarida "ovozli buloq" deb ham ataladi va 1928-yil yozuvlarida kurdcha "qora baca" ma'nosini anglatuvchi Külükresh sifatida tilga olinadi.
Geografiya
Qishloq Adıyaman shahar markazidan 13 km uzoqlikda joylashgan. km uzoqlikda.
Respublika ordeni (PMR)
Nizom
Orden bilan Moldova Pridnestrovian Respublikasi fuqarosi boʻlmagan shaxslar, shuningdek, xorijiy davlatlarning korxonalari, muassasalari, tashkilotlari, aholi punktlari taqdirlanishi mumkin.
Robert Adams
Robert Adams 1937yilda Nyu-Jersida tugʻulgan. Uning oqlangan oq-qora fotosuratlari soʻnggi toʻrt oʻn yillikdagi Amerika gʻarbidagi sahnalarni hujjatlashtiradi va inson faoliyatining sahro va ochiq maydonning soʻnggi qoldiqlariga taʼsirini ochib beradi. Garchi koʻpincha inson sub’ektlaridan mahrum boʻlsa-da yoki aholisi kam boʻlsa-da, Adamsning fotosuratlari inson hayotining jismoniy izlarini aks ettiradi: axlat toʻkilgan yoʻl boʻyi, aniq oʻrmon, yarim qurilgan uy. Adamsning ish tanasidagi asosiy keskinlik-bu insonning borligi bilan koʻrinadigan darajada oʻzgargan yoki yaralangan landshaftlar va kamera tomonidan koʻrsatiladigan yorugʻlik va erning oʻziga xos goʻzalligi oʻrtasidagi ziddiyat. Adamsning murakkab fotosuratlari XIX asrdagi Amerika doktrinasining chuqurligini ochib beradi aniq taqdir, Gʻarb inson isteʼmoli uchun cheksiz tabiiy resursni anglatadi degan gʻoyadan (hali ham yigirma birinchi asrda tirik) gʻazablanishini ifoda etadi. Lekin uning ish ham oʻzgarish amalga oshirilishi mumkin, deb umid yetkazdi va u Gʻarbda ulugʻvor qoladi nima quvonch bilan gapiradi.
Respublika ordeni (PMR)
Nizom
Respublika ordeni bilan taqdirlanadi:
Robert Adams
Shaxsiy maʼlumot
Tavallud sanasi. 1937 Tavallud joyi Nyu-Jersi Adams Kaliforniyadagi Redlands universitetida bakalavr va Janubiy Kaliforniya universitetida ingliz tilida doktorlik dissertatsiyasini oladi.
Respublika ordeni (PMR)
Taqish qoidalari
Orden koʻkrakning chap tomonida kiyiladi va PMRning boshqa buyruqlari mavjud boʻlganda, ularning oldida joylashgan. PMR Prezidentining 2015-yil 31-avgustdagi 346-sonli farmoni bilan tartibni kiyish va tavsiflash qoidalariga oʻzgartirishlar kiritildi. Shunday qilib, boʻyin lentasida Respublika ordeni taqiladi. Kundalik kiyinish uchun ordenning miniatyura nusxasi ishlatiladi, u koʻkrakning oʻng tomonida kiyiladi.
Robert Adams
Mukofotlar
1.Ketrin T. Makartur fondi mukofoti (1994); 2.fotosurat uchun spektr xalqaro mukofoti (1995); 3.Deutsche b Uniforma fotografiya mukofoti (2006); 4.Yirik koʻrgazmalarga San-Fransisko zamonaviy sanʼat muzeyi (2005); 5.Denver sanʼat muzeyi (1993); 6.Filadelfiya sanʼat muzeyi (1989);
Respublika ordeni (PMR)
Ordenning tavsifi 2015-yilgacha
Respublika ordeni — sakkiz qirrali oddiy kumush yulduz boʻlib, markazida Dnestryanı Moldova Respublikasining gerbi tasvirlangan zarhal medalyon bor. Ordenning asosi mis-nikel qotishmasidan yasalgan boʻlib, koʻk rangli silikat emal bilan bezatilgan va oltin rangli rombsimon nurlar bilan chegaralangan relyef naqshga ega. Baza relyefi „Eski kumush“ ostida kimyoviy qorayish bilan taʼkidlangan.
Robert Adams
Manbalar
1.https://art21.org/artists/
Respublika ordeni (PMR)
Ordenning tavsifi 2015-yilgacha
Ordenning asosi beshburchak blokga biriktirilgan boʻlib, koʻz orqali ipak moire lentasi va quyidagi rangdagi oval tasma bilan qoplangan — koʻk, qizil, yashil, qizil, koʻk. Lenta kengligi — 24 mm.
== 2015-yildagi orden tavsifi == Respublika ordeni L-63 mis qotishmasidan sakkiz burchakli yulduz shaklida diametri 60 mm boʻlgan va uch qismdan iborat.
2 mm qalinlikdagi sakkiz burchakli oltin yulduz. Yulduzning qarama-qarshi nurlarining uchlari orasidagi masofa 60 mm va 45 mm. Yulduz qalinligi 1 mkm gacha boʻlgan oltin bilan qoplangan, silliqlashdan oldin nikel substrati 4 mkm gacha. Yulduzning orqa tomonida „ORDYeN RYeSPUBLIKI“ yozuvi boʻlib, ordenning tartib raqami oʻyib yozilgan.
Ordenning miniatyura nusxasi diametri 18 mm boʻlgan mis qotishmasidan quyish yoʻli bilan tayyorlanadi.
Mixail Tumakshin
Mixail Tumakshin — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Monumental sanʼat yodgorligi. Obyekt davri: 1999-yil. Sirdaryo viloyatining Guliston shaharda joylashgan. Obyekt manzili: Navoiy shoh koʻchasi, 26-uy. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Guliston shahar obodonlashtirish boʻlimi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Cuevas del Campo
Cuevas del Campo Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Granada provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 97 km2. Aholisi — 2054 kishi (2010).
Kalusha Bwalya
Kalusha Bwalya - Zambiyalik sobiq xalqaro futbolchi. U Zambiyaning eng ko'p o'yin o'tkazgan sakkizinchi futbolchisi va Godfrey Chitalu va Aleks Choladan keyin barcha vaqtlarning eng yaxshi to'purarlari ro'yxatida uchinchi o'rinda turadi. Kalusha 1988-yilda France Football jurnali tomonidan Afrikada yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi va 1996-yil FIFA tomonidan yilning eng yaxshi o'yinchisi nominatsiyasiga nomzod bo'ldi, u yerda u butun yil davomida o'ynaganidan keyin birinchi bo'lib dunyoning 12-eng yaxshi o'yinchisi deb topildi.
Uning akasi Benjamin Bwalya professional futbol o'ynagan, ukasi Joel Bwalya ham Zambiya terma jamoasida o'ynagan. Uning amakivachchasi Cardiff City va Welsh terma jamoasi sobiq futbolchisi Robert Earnshaw bo'lgan.
Uning futbolchi, murabbiy va Zambiya futbol assotsiatsiyasi prezidenti sifatidagi faoliyati qisman "Eightteam" hujjatli filmida ko'rsatilgan.
2016-yil 20-martda Kalusha Zambiya Futbol Assotsiatsiyasi (FAZ) saylovlarida taniqli biznesmen futbol amaldoriga aylangan Andrew Kamanga 163 va 156 ovoz bilan mag'lub bo'ldi.
2018-yil avgust oyida FIFA jahon futbol tashkiloti Bwalyani ikki yilga milliy va xalqaro miqyosda futbol bilan bog'liq barcha tadbirlardan chetlashtirdi. Mustaqil Etika qoʻmitasining FIFA hakamlar palatasi uni FIFA axloq kodeksining 16-moddasi (Maxfiylik) va 20-moddasi (Sovgʻalar va boshqa imtiyozlarni taqdim etish va qabul qilish) buzganlikda aybdor deb topdi. Ta`kidlanishicha, Bwalya Qatar rasmiysi Muhammad Bin Hammamdan sovg'a shaklida pora olgan. Kalusha Zambiya futboli tarixidagi eng buyuk futbolchilardan biri hisoblanadi.
Xalqaro martabasi
Bwalya 1988-yilgi Olimpiada o'yinlarida ishtirok etgan milliy terma jamoa a'zosi bo'lib, Italiyaga qarshi o'yinda (4:0) eng mashhur xet-trik bilan o'zini namoyon qildi. To'liq xalqaro miqyosda u 1983-yildan 2004-yilgacha 87 ta xalqaro o'yinda maydonga tushib, 39 ta gol urgan. U 1983-yil aprel oyida Ndoladagi Millatlar kubogi saralashida Dag Hammarskjoeld stadionida Sudanga qarshi debyut qildi va keyingi yili jahon chempionati saralashida Uganda darvozasiga birinchi golini urdi.
U 1994-yilgi Jahon chempionatiga saralash o'yinlari paytida milliy futbol terma jamoasining sardori bo'lgan bo'lsa-da, Kalusha 1993-yil 28-aprelda samolyot Atlantika okeaniga qulashi natijasida butun jamoa va uning rahbariyati halok bo'lgan baxtsiz parvozdagilar orasida emas edi. U PSV "PSV Eindhoven"da o'ynar ekan, uning jadvaliga ko'ra, jamoa samolyotida emas, jamoaga qo'shilish uchun Gollandiyadan Senegalga uchib ketgan. Afrikaning eng mashhur "11-raqami" Kalusha Bwalya keyingi yili milliy terma jamoaning tiklanishiga boshchilik qildi va 1994-yilda Tunisda bo'lib o'tgan CAF Afrika Millatlar Kubogida ikkinchi o'ringa ko'tarildi. Milliy terma jamoa 1996-yilda Janubiy Afrikada o'tkazilgan navbatdagi Afrika kubogida 3-o'rinni egalladi va Kalusha turnirning eng yaxshi to'purari sifatida "Oltin butsa" mukofotini qo'lga kiritdi.
U 2006-yilgi Afrika Jahon chempionati saralash o'yinlarida futbolchi-murabbiy bo'lgan. 2004-yil 5-sentyabrda Zambiya Liberiya bilan o'ynadi va o'yin tugashiga 0:0 daqiqa qolganida durang qayd etildi. 41 yoshli Kalusha ikkinchi bo'limda zaxiradan maydonga tushdi va to'g'ridan-to'g'ri jarima zarbasidan gol urib, Zambiyani 1:0 hisobida g'alaba qozondi va Afrikaning 1-guruhida peshqadamlik qildi.
Moʻmin Alladusov haykali
Moʻmin Alladusov haykali — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Monumental sanʼat yodgorligi. Obyekt davri: 1990-yil. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Kulluqsho“ MFY 7-son maktabi binosi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Kamongaroni Bolo
Kamongaroni Bolo — Vahdat tumani Bahor qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Kamongaroni Bolodan shahar markazigacha boʻlgan masofa 6 km. Aholisi 2787 kishi (2017-yil hisobida).
Ukeke
Ukeke (gav. 'ūkēkē) — Gavayi torli cholgʻu asbobi. Acacia koa turidagi qattiq yogʻochdan qilingan. Asbobning uzunligi 40-60 sm boʻlgan, kengligi esa 4 sm ga yaqin yogʻoch ramkada ikki yoki uchta torli boʻlgan. Yuqoridan skelet yassi, pastdan biroz egilgan. Baʼzan iplar orasiga mayda boʻlaklar qoʻyilib, ularning bir-biriga tegishiga toʻsqinlik qilgan.
Ijro paytida asbobning bir uchi ijrochining lablari orasida boʻlishi uchun boʻylab ushlab turildi. Keyin musiqachi barmoqlari bilan yoki hindiston yongʻogʻi bargining oʻrta qismi yoki oʻralgan dumaloq boʻlagi bilan torlarni tezda yulardi. Ukekening bir uchi ogʻizda boʻlgani uchun oʻyin davomida ogʻiz ham qoʻllanilgan (masalan, til va lablar harakati yordamida turli tovushlar chiqarilgan).
Baden (Morbihan)
Baden Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Morbihan departamenti Vannes tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 23,5 km2.
Winkelbach
Winkelbach Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Westerwaldkreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 1,34 km2. 244 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Winkelbachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Finsing
Hududi
Finsingning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kaftarxona (Vahdat tumani)
Kaftarxona — Vahdat tumani,Simiganji QFYga qarashli qishloq. Kaftarxonadan shahar markazigacha boʻlgan yoʻl 14 km dan iborat. Qishloq aholisi 249 nafar tojikni tashkil qiladi (2009).
Osmonsoy
Osmonsoy — Jizzax viloyati Forish tumanidagi soy. Nurota togʻining shimoliy yon bagʻridan boshlanib shim.ga oqadi. Uz. 24 km, havzasining maydoni 31 km². Oʻrtacha yillik suv sarfi 0,17m³/sek., oqim moduli 5,5 l/sek, km². Bahorda suvi koʻpayadi.
Atəşgah
Ateshgyax (ozarb. Atəşgah) — Ozarbayjondagi hindlarning otashparastlar ibodatxonasi Apsheron yarimorolida, Boku markazidan 30 kilometrda Suraxan tumanida Suraxan qishlogʻi chetlarida joylashgan, turli davrlarda zoroastriyaliklar, hindlar hamda sikxlar sigʻingan. XVII — XVIII asrlarda „mangu“ oʻchmaydigan olovlar joyida — tabiiy gazning yonib chiqishi sababli ibodatxona „Ateshgyax“ deb ataladi, bu „Olov uyi“, „Olov joyi“ maʼnosini bildiradi.
Meʼmoriy kompleksi olti qirrali tishli tashqi devor bilan chiqish portalidan iborat, hovli makazida toʻrt qirrali asosiy ibodatxona — mehrob qad koʻtargan, bu otashparastlarning ziyorat joyi boʻlgan. Kirish poratalida Apsheronda anʼanaviy boʻlgan mehmonxona (balaxan) boʻlgan.
Ibodatxona majmuasi qurilishi 1713-yilga mansub. Ibodatxona oldindan mavjud boʻlgan va oʻzining birlamchi rejalarini saqlab qolib bizning vaqtgacha yetib kelgan. Mehrob olovi Ozarbayjon hududida midiya davridan keng tarqalgan mehroblar qurilishini qadimgi anʼanalarini aks ettiradi. Olov mehrobi rejasi toʻrt ustun toʻrtburchaklar va gumbaz bilan yopilgan va toʻrt tomonga ochiq markaziy joyli anʼanaviy koʻrinishga egaligi shu yerdan kelib chiqqan.
Ozarbayjon prezidenti farmoniga koʻra ochiq osmon ostidagi muzey Davlat tarixiy- meʼmoriy qoʻriqxona deb eʼlon qilingan. Muzeyga tshrif buyurganlarning soni yiliga oʻrtacha 15000 kishini tashkil etadi.
1998-yilda „Ateshgyax“ Umumjahon meros obyektlari roʻyxatiga kiritish uchun YUNESKO ga taklif etilgan.
III—XVII asrlar
Kavkazortida Zoroastriya otashparastligi haqida eng erta maʼlumotlar, bu yerda otashparastlik ibodatxonalariga asos solgan Sosoniylar davriga mansub. Olib mobed Kartirning (III asr) „Kaaba Zoroastr“ dagi yozuvidan u Kavkazortidagi muqaddas olovlarni bagʻishlagani va ularga xizmat qilish uchun ruhoniyni tayinlagani aniqlangan "….Albamiya va Balasakan mamlakatlarigacha… Alban darvozalarigacha .. oʻsha mamlakatlarda boʻlgan afsungarlar va olovlarni, men boshqardim, talon tarojlik va kamsitilishga yoʻl qoʻymadim, ulardan olib qoʻyilgan har narsani men qaytarib berdim; men ularni oʻz oʻlkamga olib keldim, men yaxshi afsungarlarga ishonaman va ularni eng uligʻ qildim va ardoqladim ".
Moisey Xorenskiy ni Bagavan viloyatini tariflaganida Shohinshoh Ardashir I (227—241) tomonidan Bagavanda otashparastlik ibodatxonalarini tashkil etgani haqida qayd qilingan.
624 yilda imperator Irakliy Bokuga bostirib kiradi va forsiylar yonayotgan gazga sigʻingan koʻpgina ibodatxonalarni vayron qiladi.
Gevond (VIII asr) oʻchmas olovlar yongan Atshi-Baguan shahrini qayd etgan. Ayrim tatdqiqodchilarning fikricha Atshi bu — „Atash“ (olov) ning oʻzgargan nomi, Atashi-Baguan — „muqaddas olovlar joyi“, yaʼni hozirgi Boku joylashgan joy nazarda tutilgan. 930 yilda Istaxri „Yoʻllar va mamlakatlar kitobida“ Boku yaqinida aholisi zoroastriylar boʻlgan qishloqlar mavjud deb yozadi. Bu maʼlumotni arab geografi Abulfeda ham taʼkidlagan. Gruzin „Kartlis Tsxovreba“ yilnomasida Boku XIII asrgacha Bagavan deb atalgan.
1683-yilda Suraxani qishlogʻiga kelgan nemis sayohatchisi Kempfer Apsheronda toʻrtta sigʻinadigan olovli chuqurlar haqida takidlagan. .
XVII—XVIII asrlar
300px|right|thumb|Grigoriy Gagarinning rasmida 300px|right|thumb|Ateshgyaxdan Hind (yuqoridagi) va forsiy (zoroastriy, pastdagi) yozuvar 300px|right|thumb|Suraxan qishlogʻidagi yetti sigʻinadigan olovli chuqurlar va ibodatxona toʻsini. E.Kempfer rasmi, XVII asr oxiri Taxminan XV-XVI asrlardan Shirvonni Hindiston bilan diplomatik hamda savdo aloqalari kengayadi. Shimoliy Hindistonlik savdogarlar — toshlar va ziravorlar sotuvchi va shivaizm va monnas sikx sektasi tarafdorlari hisoblangan savdogarlar hisobiga Suraxan yonidagi otashparastlik joyi tiklanib hindlar va sikxlar ibodatxona  sifatida foydalanilgan. XVII asrda manbalarga koʻra, olovga sigʻinish uchun Bokuga kelgan hind ziyoratchilari tashrif buyurgan. Ibodatxonaning eng birinchi qurilmasi 1713-yilga mansub. Eng kech qurilmalarga 1810-yilda Kanchanagar sotuvchisi hisobiga qurilgan deb yozilgan yozuvga asosan markaziy ibodatxona — mehrob kiradi.
XVIII asr davomida muqaddas qadamjolar atrofida ibodatxona, hujra, karvon — saroylar qurilgan. Yodgorlik hujralarida toshiga koʻra turli xil yozuvlar mavjud, ular hind — davanagari va gumruki yozuvlarida bajarilgan. XIX asrning boshlarida ibodatxona bizgacha yetib kelgan koʻrinishga ega edi. Mahalliy meʼmorchilik anʼanalarida qurilgan Ateshgyax qadimgi olov mehroblari hususiyatlarini oʻz ichiga olgan. Bu besh burchakli qurilma tishli tashqi devor va kirish portaliga ega. Ichki hovli markazida asosiy ibodatxona — mehrobining toʻrtburchakli rrotondasi qad koʻtargan. Kirish portali ustida Apsheronda anʼanaviy mehmonxona — „balaxan“ tashkil etilgan.
Ibodatxona — muqaddas joy yaqinida hozirda toshlar bilan koʻmilgan, avval esa muqaddas olovda oʻlgan hindlarning tanalari yoqilgan toʻrtburchakli chuqur joylashgan. Ateshgyaxda yashagan, onʼgga yaqin darveshlar olovga sigʻingan, oʻz tanasini qiynoqlarga solib ruxini tozalab asketik hayot tarzini olib borishgan. Ular vazni 30 kilogacha yetadigan zanjirlarni oʻziga osgan, badanining ayrim qismlari oʻlmagunicha oʻchmagan kuya ustida yotishgan. Ular ishlamagan va hind savdogarlari sadaqalari hisobiga yashashgan. Darvishlar odam ruhi oʻlganidan soʻng qayta tugʻilib Yerga qaytisihiga ishongan. Qay koʻrinishda qaytishi esa, amaldor odam yoki biron bir hayvon koʻrinishidaligi yaxshi va yomon qilgan ishlariga bogʻliq.
Bundan tashqari, hindi va sikxlardan tashqari ibodatxonada zoroastriylar ham (fors va gebrlar) boʻlganligi haqida bir qator maʼlumotlar mavjud. XVII asrning 60 yillarida Sharden Shemaxidan ikki yoʻl narida, yaʼni Apsheron yarim orolidagi mangu yonuvchi olovga sigʻinadigan fors — gebrlar haqida maʼlumot bergan.
Grenfell Tower binosida yongʻin (2017)
Grenfell Tower binosida yongʻin - favqulodda holat, 14-iyun 2017-yili 27-qavatli Grenfell Tower binosida, Buyuk Britaniya poytaxti London shahrining en:North Kensington tumanida roʻy bergan. Yongʻin mahaliy vaqt bilan soat 00:54, Toshkent vaqti bilan soat 04:54 roʻy bergan. Yongʻin boshlanganda 600dan ortiq kishi boʻlgani haqida eʻlon qilindi.
Britaniya (allegoriya)
Miloddan avvalgi I asrga kelib, „Britaniya“ Buyuk Britaniya orolining asosiy lotin nomi sifatida „Albion“ oʻrnini egalladi. Miloddan avvalgi 43-yilda Rim istilosidan keyin bu atama, shuningdek, orolning janubiy uchdan ikki qismini qamrab olgan Rim viloyatini ham anglata boshlagan (qarang. Rim Britaniyasi). Rimliklarga Kaledoniya nomi bilan maʼlum boʻlgan orolning qolgan uchdan bir qismi hozirgi Shotlandiyada Fort daryosining shimolida joylashgan va Rim armiyasi tomonidan faqat vaqtincha ishgʻol qilingan. Bu nom Buyuk Britaniya uchun lotinlashtirilgan umumiy ingliz belgisi, Pretanī boʻlib, undan yunoncha Prettanike yoki Brettaniai ham kelib chiqqan.
Atəşgah
XVII—XVIII asrlar
1683-yilda Suraxaniga kelgan E.Kempfer otashparastlar orasida Hindistonga koʻchgan ikkita forslar avlodi mavjudligini yozadi, yaʼni ularni forsiylar deb ataydi.
Grenfell Tower binosida yongʻin (2017)
Yongʻin sabablari
Hozirda 14-iyun maʼlumotlari boʻyicha yongʻin nimadan boʻlgani aniq emas. Ayrim OAVlar xabar berishicha yongʻin muzlargichni deb boʻlgani  mumkin. Bu haqida toʻrtinchi qavatda yashaydigan odam etdi. Ular muzlatgichni portlashini bilishgan va qoʻshnilarni eshiklarini taqillatip yongʻin haqida aytgan.
Britaniya (allegoriya)
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Atəşgah
XVII—XVIII asrlar
1689-yilda Ozarbayjonda yashagan fransuz iezuiti Villot, Ateshgyaxga qadimgi forslarning avlodi hind va gebrlar sigʻinadi deb yozadi.
1733-yilda ibodatxonaga kelgan nemis sayohatchisi Lerx bu yerda otashparastlardan 12 gebr yoki qadimgi forsiy bor deb yozgan.
1770-yilda Atashgyaxga kelgan S.Gmelin Atashgyaxda hindlar va qadimgi gebrlar avlodi bor deb yozgan.
1820-yilda ibodatxonaga fransuz konsuli Jak Fransua Gamba keldi. Uning gapiga koʻra, ibodatxona Zartichigay deb atadi va u yerda qisman hindlar, fors gebrlar va Zoroastr avlodlari yashagan.
Ibodatxona qisman hindlar tomonidan ishlatilishiga qaramay, uning meʼmorchiligi hindlar ibodatxonasi meʼmorchiligidan farqlanadi: ibodatxona „chaxar-tag“ — dunyoning toʻrt tomoniga qaragan toʻrtta yarim aylana arkali qurilmadan iborat.
Otashparastlik ibodatxonalarini qurish chaxar-tag shaklida boʻlib sosoniylar uslubida qurilgan va imperiyaning gʻarbida tarqilgan. Bunday turdagi otashparastlik ibodatxonalari Anida (hozirda Turkiyaning Kars viloyatida), Niasar (Eronning Isfaxon shahrida) va boshqa viloyatlarida qurilgan.
Dj.Rasselning fikricha, Bokudagi ibodatxona hozirda majud boʻlgan qadamjo qurilishidan oldin Kavkazda zoroastriylar sigʻingan markaz boʻlgan.
Bagʻishlangan yozuvlar
Ayrim hujralar kirish joyida qisqa bagʻishlangan yozuvlar bilan toshli ustunlar joylashgan. Bugungi kungacha 14 hind, 2 sikx va bitta forsiy (zoroastriy) yozuvlar saqlanib qolgan.
XX asr boshlarida ibodatxonaga kelgan Djekson 18 yozuv borligini takidlagan. Bu yozuvlardan eng qadimgisi Samvat 1770 (eramizdan avvalgi 1713-yil).
Bu yozuvlardan 14 tasi „B.A.Dornning Kakaz va Kaspiy dengizining janubiy qirgʻogʻida sayohat Atlasi“ da joylashgan (SPb., 1895, III boʻlim, 7 ll. Shuningdek qarang: B.A.Dorn. Kavkaz va Kaspiy dengizining janubiy qirgʻoqlarida sayohat boʻyicha ilmiy hisobot. VOAO ishlari, VIII, ottisk, 1861, 36 bet.). 1950-yilda Dj.M.Unvala bu yozuvlardan 16 rasm va ulardan 2 gurmukxi alifbosida va devanagari alifbosida ayrim yozuvlari va bitta forsiy tarjimali yozuvlari mavjud. Dj.M.Unvala uning oʻzi va bir qator mashhur sanskritologlar toʻliq deshifrovka qila olmagani sababli devangari yozuvlari tarjimasini bermagan.
Ayrim yozuvlarning oxirida sanalar koʻrsatilgan, bu XVIII—XIX asrlarda bajarilgan deb taxmin qilishga imkon beradi. Ayrim hindiy yozuvlar shikastlangan va ularni oʻqish qiyinchilik tugʻdiradi.
Hindiy yozuvlar
Hindiy yozuvlar Hindustani va marvari dialektida tuzilgan va maxadjani alifbosining bir turi devanagri alifbosida yozilgan, uning unli harflari yozilmaydi va bu oʻqishni ancha qiyinlashtiradi.
Markaziy mehrobda joylashgan svastikali Nagari shriftida yozilgan yozuv eʼtiborni tortadi. 300px|right|thumb|Ateshgyax otashparastlik ibodatxonasining markaziy mehrobida hindiy yozuv Asl nusxasi
Transliteratsiya
Tarjimasi
1. Om, Ganeshga sigʻinish 2-3-4. Tinchlik! Hurmat qilinadigan shoh Vikramaditya davrida otashparastlik portali qurilgan. Sayohat qilgan asket Kanchangir darvishdir 5. Maxadevi Koteshvarlar, Ramadatlar shu yerda yashovchi. 6. 1866-yil asodjning qorongʻi qismining sakkizinchi kuni.
Izohlar
Ganesha — aql hudosi. Vikramaditya davri eramizdan avvalgi 58 yilga toʻgʻri keladi. Yozuv ohiridagi (6 qator) bu sana oʻsha davrni koʻrsatadi. Maxadeva bu — Shiva epiteti. Bu nomni yozuvda koʻrsatilishi, muallif (Kanchangir) — shiviatligini anglatadi. Asodja — hind kalendarining yettinchi oyi. Grigorian kalendarining sentabr oyi oxiri va oktabr oyi boshlariga toʻgʻri keladi. Vikramaditya erasining 1866-yili eramizning 1810-yiliga toʻgʻri keladi. Yozuvdagi til masalasida shuni taʼkidlash kerakki, faqatgina kirish soʻzlari: SriGanesayanamah toʻla maʼnodagi Sanskrit, yaʼni Sanskrit soʻzlaridan tashkil topgan hamda Sanskrit grammatikasi qoidalari boʻyicha yozilgan. Qolgan matn esa hindustanida yozilgan.
Sikx yozuvlari
Ikkala yozuv ham panjobida gurmuki yozuvida yozilib, yetti qatordan iborat. Qatorlar bir — biridan gorizontal chiziqlar bilan ajratilgan. Yozuvlarda sikxlarning kundalik tilovatlaridan Djapudji — saxib kirish formulalariga ega.
Transliteratsiya
l. EkOangKaar. Satināmkartāpurakh(u) nirbhāo
2. nirvair Akal moorat(i) ajoonee
3. saibhanggurprasad || Vahugurujisahai
4. baba [Ta] gadasaBamgevaleka chela Mela
5. ramajisaka chela [karatarama] udasi ||
6. [Sa]va [laji] dharatna [ki] jagabanāigayi
7. dha " guru " vara „ buja“
Tarjimasi
EkOangKar. (Ismi) Haqiqat, qoʻrquvsiz odam ato, nafratsiz, oʻlim shaklisiz, naslsiz (va) oʻzi paydo boʻlgan Guru bizga rahm qilsin.
Guru yordami bilan bizga rahm qilsin!
Shogirdi Usasi (Karatarama) boʻlgan, Bamgada yashovchi baba (Ta) gadasi boʻlgan.
Djavaladji (deb nomlangan) (Bu) muqaddas joy ……………. Qurilgan
2 yozuv
1. Omsafinamakaratapurakhanlrabhaii
2. niravaifra] akalamuratiajunisaibham
Jondavlat tepa
Jondavlat tepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. VII—V asrlar. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qishloqbozor” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Atəşgah
Sikx yozuvlari
3. guraprasadi || japnadi [sa] chujugadisa—
4. chuhaibhisachunanakahosibhisachu || satiguru [pra?]—
5. sadibavaJadusahs [sukha] jisaka chela
Hilgert
Hilgert Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Westerwaldkreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,57 km2. 1518 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Atəşgah
Sikx yozuvlari
6. bavaKagusa (a) ha ji [sa*] kachelaba (a) vaBamkesahajiskachle]—
Hilgert
Hududi
Hilgertning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Atəşgah
Sikx yozuvlari
7. !a " rasahadharamakijagahabana (a) i
Om. Haqiqat, qoʻrquvsiz odam ato, nafratsiz, oʻlim shaklisiz, naslsiz (va) oʻzi paydo boʻlgan Guru bizga rahm qilsin.
O Nanaka! (bu) doim mangu roʻyo haqida oʻyla va (bu) haqiqatdir (va) doim haqiqat boʻlib qoladi!
Rahmdil Guru rahm qilsin!
Izohlar
Bamga — Panjobdagi Djalundjara tumanidagi mashhur shahar. Yozuvda koʻrsatilgan shaxslarning ismlari odatdagi singxlarning ismlaridek singxga tugamaydi. Bu shaxslar aynan sigx emas, monnas (yaʼni „soqoli oʻlingan“) — shaxlar, sikxlar diniga sigʻingan, lekin sikxiylikda yozilgan tashqi udumlarga rioya etmaydigan shaxslar boʻlgan.
Birinchi yozuvda sikxlar sigʻinmaydigan hind xudosi — Djivaladji qayd etilgan. Nam-Dxari bir vaqtning oʻzida ham hind ham sikx diniga sigʻinishi mumkinligi bu holatni tushuntirishi mumkin.
Zoroastriy yozuvi
Yozuv sheʼr koʻrinishida yozilgan boʻlib toʻrt qatordan tashkil topgan : 300px|right|thumb|Ateshgyax otashparastlar ibodatxonasidagi zoroastriy yozuv Asl nusxa
جییبِوانیرسیدهتابادک
سالنونُزلمبارکبادگفت
خانۀشدروسنامد (؟) سنة ۱۱۵٨
Transliteratsiya
ātašisafkešidehamčondak
sāl-e nav-e nozlmobārakbādgoft
xānešodru *sombole sane-ye 1158
tarjimasi
uzun qator kabi yonat olov
Bavandan Isfaxonlik Badakgacha yetib keldi
1158-yilning Sombole (oyida) uy solingan edi.
Izohlar
Birinchi qatorda muallif ibodatxona atrofida hujralarda yonayotgan qator yoki aylana olov haqida soʻz ochgan.
Kichik sigʻinish olovi. Orqa planda — qator boʻlib yongan chaxartag va hujralar olovi. 1865-yil rasmi. 290px|right|thumb|Kichik sigʻinish olovi. Orqa planda — qator boʻlib yongan chaxartag va hujralar olovi. 1865-yil rasmi Ikkinchi qatorda muallif Isfaxon va Bavanlik ekanini va Badak shahriga yetganini aytadi. „Djey“ bu „Gay“ — Isfaxon shahrining erta nomlaridan birining arablashtirilgan shaklidir.
Bavan — Isfaxonning janubidagi kichik qishloq,. XVII asrning boshlaridan Isfaxon va uning atrofida zoroastriyalik jamoa mavjud boʻlgan. Shoh Sulton Husayn (1694—1722) davrida Isfaxonning deyarli barcha zoroastriyaliklari islom diniga kuch bilan oʻtkazilgan, bir oz qismigina oʻz dinida qolgan. Hozirgi vaqtda ham Yezda tumanida bunday qochoqlarning avlodlari boʻlgan oilalar mavjud. „Badak“ soʻzi Boku shahri nomining qisqartilgan nomi sifatida sheʼr qofiyasi uchun ishlatilgan. (Boku nomi XVI—XVIII asrlar manbalarida Badku, Bad-e kube deb yozilgan).
Uchinchi qatorda kirib kelayotgan Yangi Yil haqida gapirilgan, sheʼr soʻngida 22 avgustdan — 22 sentabrgacha sodir boʻladigan Sombola yulduz turkumi - Kolos (Sumbula) yulduz turkumi qayd etilgan. Oyning nomini yozganda usta soʻz ohirida l va h ni almashtirib qoʻygan. Yozuvning soʻnggi qatorida mahalliy yosh oʻymakori 1158-yilni koʻrsatgan bu eramizning 1745-yiliga toʻgʻri keladi va yonidagi eramizning 1745-yiliga toʻgʻri keladigan 1802 Samvat sanasi koʻrsatilgan hindiy yozuviga mos keladi. Eron zoroastriylari bahorgi tengkunlik kuni Yangi Yil (Navroʻz) ni nishonlab oʻz taqvimlarini yuritishgan. Lekin XI asrda zoroastriylarning taqvim tizimi kabisa interkalyatsiyasini oʻtkazmaganliklari sababli tanazzulga uchragan. Shunday qilib, Navroʻz ularning taqvimiga koʻra oʻzining birlamchi sanasiga koʻra surila boshlagan va 1745-yilga kelib Navroʻz 22 sentabrga toʻgʻri kelgan, yaʼni Kolos oyi davrida. Ushbu taqvim „kadmi“ deb atalgan va bahorgi tengkunlikda Navroʻzni nishonlash anʼanasini qayta tiklaganida Eron zoroastriylari tomonidan XX asrgacha foydalanilgan.
XIX—XX asrlar
290px|right|thumb|Brokgauz va Efron ensiklopedik lugʻatidan illustratsiya (1890—1907) XIX asrda rus — forsiy urushi tugaganidan soʻng va Kavkaz ortini Rossiya imperiyasi tarkibiga kirganida, Suraxan Atashgyaxi Rossiyada mashhur boʻldi va rus hamda Yevropa sayohatchilari tomonidan tez-tez ziyorat qilingan.
1820-yilda fransiya konsuli Gamba ibodatxonaga safar qiladi. Gambaning soʻzlariga koʻra, Zoroastriylar izdoshlari qisman hindlar va qisman gebrlar yashagan.
1835-yilgi „Kavkazorti oʻlkasining statistik tavsifida“ shunday yozilgan: <blockquote style="background-color:inherit;">''Boku provinsiyasi yashaydigan forslar hamda Boku provinsiyasi va Salyan orolida yashaydigan hindlar otashparastlar boʻlishgan. Ular Zoroastr oʻgitlariga rioya qilgan: olov hamda oliy mavjudod va yaxshilik elchisi Oromaza timsoliga sigʻinishgan, bunda yomon rux Arimanni yomonlik boshlovchisi deb bilishgan; ibodat vaqtida Zoroastr Zendavestasi yozilgan zendiy tilini ishlatishgan. Ularning ateshgi yoki sigʻinish joyi Boku yaqinida joylashgan.'' 290px|right|thumb|Boku. Suraxanlar. Otashparastlar ibodatxonasi. Imperiya shaharlari otkritkasi. 290px|right|thumb|Oʻchmas olovlarda karvon — saroy koʻrinishi. I.Berezinning „Dogʻiston va Kavkazortiga sayohat“ kitobidan rasm. 290px|right|thumb|Jan Pyer Mone rasmida. „LeTourduMonde“ da nashr etilgan (Parij, 1860) 290px|right|thumb|Atashgyaxda gebrlar udumi. Jan Pyer Mone rasmi. „LeTourduMonde“ da nashr etilgan (Parij, 1860) 290px|right|thumb|Ozarbayjon pochta markasida olov ibodatxonasi 1919-yil. 290px|right|thumb|Ateshgyaxda mobed Kurosh Niknam (Eron) boshchiligida zoroastriylar ibodati