cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Somali
Xoʻjaligi
Iqtisodiyotning asosini qishloq xoʻjaligi, jumladan, koʻchmanchi chorvachilik tashkil etadi. Tuya, qoramol, qoʻy va echki boqiladi. Qishloq xoʻjaligida makkajoʻxori, oq joʻxori, yer yongʻoq, sholi va boshqa ekiladi. Chetga sotish uchun banan, shakarqamish, paxta, tamaki yetishtiriladi. Sohilda baliq ovlash rivojlangan.
Sanoati, asosan, qishloq xoʻjaligi. xom ashyosi va baliqni qayta ishlaydigan ayrim korxonalardan iborat. Kisimayodagi goʻsht kombinati, Mogadishodagi sut zavodi, Laskoraydagi baliq konserva zavodi, Jouhardagi qandshakar zavodi ularning eng yiriklaridir. Toʻqimachilik, koʻnchilik, metall ishlash, paxta tozalash, yogʻ, binokorlik materiallari va boshqa korxonalar ham bor. Hunarmandchilik (zargarlik, qurolsozlik, suyak oʻymakorligi, toʻquvchilik, teri ishlash) rivojlangan. Oz miqdorda niobiy rudasi va toshtuz qazib olinadi. Transport yoʻli yoʻq. Qattiq qoplamali avtomobil yoʻllari uz. 2 ming km. Asosiy dengiz portlari: Berbera, Mogadisho, Kisimayo, Merka. Mogadishoda xalqaro aeroport bor. Chetga tirik chorva (eksportning 80% dan ortigʻi), banan, goʻsht, xom teri, goʻsht va baliq konservasi, qimmatbaho yogʻoch turlari chiqaradi. Chetdan sanoat mollari, mashina va transport uskunalari, neft mahsulotlari oladi. Saudiya Arabistoni, Yaponiya, Italiya, AQSH, Germaniya va boshqa mamlakatlar bilan savdo qiladi. Pul birligi — somali shillingi.
Tibbiy xizmati
Aholiga tibbiy yordam davlat davolash muassasalarida koʻrsatiladi (1970-yildan bepul.) Vrachlar Milliy universitetning tibbiyot fakultetida va chet ellarda tayyorlanadi.
Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari
20-asr boshlarida diniy va asr oʻrtalarida oʻrta maktablar ochila boshladi. 1974-yil majburiy 8 yillik taʼlim joriy etildi. Shundan soʻng quyidagi taʼlim tizimi vujudga keldi: 5—6 yoshli bolalar uchun diniy maktab, 7 yoshdan boshlab 4 y.lik boshlangʻich, 4 y.lik toʻliqsiz oraliq, 4 y.lik toʻliq oʻrta maktab. Boshlangʻich maktab uchun oʻqituvchilar oraliq maktab negizida 3 yil davomida, oraliq maktab uchun oʻqituvchilar esa 4 yil davomida tayyorlanadi, hunartexnika tayyorgarligi 2—4 yil davomida amalga oshiriladi. Mogadishodagi S. milliy universiteti (1954)da darslar somali, arab, ingliz va italyan tillarida olib boriladi. Mogadishoda industrial, tibbiyot, dengizchilik va baliqchilik, veterinariya, islom maktablari, Burao va Hargeysada texnika kollejlari bor. Ilmiy muassasalari: Madaniyat akademiyasi (1972), Haritagrafiya departamenti (1966), S. taraqqiyot va boshqaruv instituti (1966), Geol. departamenti (1964), Markaziy qishloq xoʻjaligi. ilmiytadqiqrt stansiyasi (1965), Gigiyena va kasalliklarning oldini olish laboratoriya va boshqa Milliy universitet kutubxonasi va boshqa kutubxonalar, Mogadishoda milliy muzey mavjud.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. Asosiy gazetalari "Xiddigta Oktobar" ("Oktabr yulduzi", somali tilida chikddigan kundalik xukumat gazeta, 1973-yildan), "Xorseyd" ("Ilgʻor", italyan va arab tillarida chikddigan xukumat haftanomasi, 1965-yildan), "Xegan" ("Sergak", ingliz tilida chikddigan xdftalik gazeta, 1978-yildan). S. milliy axborot agentligi (SONNA) hukumatga karashli boʻlib, 1963-yilda tashkil etilgan. S. radioeshittirish xizmati, Hargeysa radiosi, Mogadisho radiosi somali, arab, amhara, italyan, suaxili, fransuz va afar tillarida eshittirish olib boradi. Milliy telekoʻrsatuv xizmati 1983-yildan ishlaydi.
Adabiyoti
Somalilarning ogʻzaki ijodiyoti boy. Turli davrlarda sulton ViilVaal (16-asr), Raage Ugas (19-asr oxiri — 20-asr oʻrtalari), milliy qahramon Muhammad bin Abdullo Sayd alXasan (1860—1920), Ali Dux, Kaman Bulxan (19-asr oxiri — 20-asr 40 yillari), lashkarboshi Ismoil Mire (1884—1950) kabi shoirlar mashhur boʻlgan. Ikkinchi jahon urushidan keyin shoir Abdullohi Sulton (Timoadde), Abdullohi Qarshe (milliy madhiya muallifi), shoir va dramaturglar Husayn Ali Farah, Ali Sugulle, Hasan shayx Moʻmin milliy ozodlik va vatanparvarlik ruhida asarlar yozishdi. Qosim Hiloliy Skiffo, Abdulloqi Issa Sangub, Musohoji Ismoil Galal joʻshqin sheʼrlar bilan maydonga chikdilar. Nuriddin Farahning "Qiyshiq qobirgʻadan", Farah Muhammad Jomi Aulning "Jaholat — muhabbatning dushmani", Muhammad Daxir Afraxning "ManaFay" asarlari dastlabki somali romanlaridir. 20-asr oxirlarida Muhammad Ibrohim, Muhammad Xashi Dama, Abdi Qays kabi adiblar ijod qila boshladilar.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
Oʻtroq aholi novdadan toʻqib, sirti loy bilan suvalgan kulbalar va bostirmasimon sinchli imoratlar ("mondullo"), koʻchmanchilar esa novdadan toʻqilgan, somon, tuya terisi va boʻyra bilan qoplangan yigʻma oʻtovlar ("aggal"), sohil aholisi toʻrtburchak, yassi tomli, ikki nishabli uylar ("yarish") quradilar. 8-asrdan port shaharlarda arab meʼmorligi ruhida ohaktoshchigʻanoqdan binolar, masjidlar barpo etilgan. Zeyladagi machit (12-asr), Mogadishodagi ArbaRukun (1268), Faxriddin (1269), Abdul Aziz (1307), Bravadagi Abukar Said (15—16-asrlar) masjidlarining qoldiklari, Mogadishodagi minora (1238) saqlangan. 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida shaharlar qurilishi qorishiq meʼmorlik ruhida olib borildi. 60 yillardan boshlab shaharlarni rejalash va obodonlashtirish ishlari tartibga solindi, uyjoy qurilishi rivojlandi. Bu ishlarga X. Diri va boshqa meʼmorlar boshchilik qildi. Jamoat va sanoat inshootlari qurildi, milliy ozodlik kurashi qahramonlari sharafiga obidalar qoʻyiddi.
S.da tasviriy sanʼat uncha rivojlanmagan. Qad. yodgorliklar — mil. av. 1ming y.lik — 600 yillarga mansub qoyalarga oʻyib ishlangan yoki boʻyoq bilan chizilgan jonivorlarning rasmlari, tosh qabrlar, naqshlangan yodgorlik toshlari saqlangan. 1960-yildan keyin maxsus taʼlim olmagan boʻlsa ham rang-tasvirdan xabardor rassomlar ishlay boshladi. Us t a Abdi Muhammad mahalliy mavzularda manzarali kompozitsiyalarni chizadi, rassom Soʻfiy xalq turmushi, mahalliy urfodatlarni ifodalaydi. Badiiy hunarmandlikda yogʻochsozlik katta oʻrin egalladi. Yogʻochdan turli roʻzgʻor anjomlari, egar, bolalar oʻyinchoklari yasalib, ularga murakkab naqshlarsolinadi. Novdadan guldor savat, kajava, turli idish, bezaklar yasaladi. Kulollik, koʻnchilik rivojlangan. Koʻchmanchilarda buqa, fil, karkidon terisidan egarjabduq, juzdon, soyabon, qin yasash odat boʻlgan.
Musiqa madaniyati qadim zamonlarda vujudga kelgan. Oʻrta asrlardagi S. musiqasida arab madaniyatining taʼsiri seziladi. Bir qancha xalqdarda, ayniqsa, koʻchmanchilarda mehnat jarayoni va xalq turmushi bilan bogʻliq boʻlgan qad. musiqa shakllari hali ham saqdanib qolgan. Ov bilan bogʻliq musiqiy janrlar keng tarqalgan. Hayvon qiyofasiga kirib ijro etiladigan, ov boshlanishiga, yomgʻir mavsumiga, nikoh toʻyiga, farzand tugʻilishiga bagʻishlangan anʼanaviy raqs va qoʻshiklar bor. Qishloq joylarda dala ishlari, tuya sugʻorish bilan bogʻliq qoʻshiqlar yoniga siyosiy voqealarga bagʻishlangan qoʻshiqlar (xess) qoʻshildi. Cholgʻu asboblari — chapua barabani deb atalgan marosim cholgʻusidan tashqari dumaari, medonde, nasaro deb atalgan kattakichik barabanlar mavjud. Kinaanda udni, shareyero gitarani, seyeze bir torli skripkani eslatadi. Zamonaviy musiqada yevropacha sanʼatga, koʻprok, estrada janrlariga anʼanaviy shooba, berey va boshqa uslublar singdirib yuborilgan. M. A. Sanguba, A. Naji, Ali Jerir kabi kompozitorlar, Mugʻammad Jama Jof, Ali Elmi kabi xonandalar, Xadida Abdullohi Dalles, Harera Ismani Duniya kabi shoiraqoʻshiqchilar mashhur. Mogadishodagi Milliy teatrda musiqa festivallari oʻtkaziladi, Muhammad Issa rahbarligidagi S. raqs ansambli (1971-yilda tuzilgan) xorijiy mamlakatlarda gastrolda boʻladi.
Miravet
Miravet Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 32,3 km2. Aholisi — 798 kishi (2010).
Frenchtown-Rumbly (Maryland)
Frenchtown-Rumbly AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir.
Aholisi
96 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 21,6 km2. Shundan 10,7 km2 quruqlik, 10,9 km2 esa suv maydonidir.
Ana Cheminava
Ana Cheminava (ანა ჩემინავა; 1996-yil 1-fevralda tugʻilgan) — gruziyalik futbolchi, Turkiya ayollar Superligasi klubi Fomget GS va Gruziya ayollar terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.
Klub karyerasi
2015 va 2021-yillar oraligʻida Cheminava Litvaning ayollar A ligasi MFA Zalgiris klubida oʻynagan.
2021-yil dekabriga kelib Turkiyaga ko‘chib o‘tdi va 2021-22 Turkcell Ayollar Superligasida o‘ynash uchun Anqaraning „Fomget GS“ klubiga qo‘shildi <re>.
Sylacauga (Alabama)
Sylacauga AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Talladega okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
12616 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 261,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 48,3 km2. Shundan 48 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 166 m balandlikda joylashgan.
Kottayil Kovilakam
Kottayil Kovilakam - Hindiston, Ernakulam tumanidagi Paravur talukidagi kichik qishloq.
Qishloq tepalikda Krishnaga bag'ishlangan ibodatxona joylashgan.
Mokino, Permskiy oʻlkasi
Mokino (Мокино) — Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.
Geografiyasi
Qishloq Permdan (tuman maʼmuriy markazi) 27 km uzoqda joylashgan.
Ronchaux
Ronchaux Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
74 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,2 km2. Dengiz sathidan 283 – 593 m balandlikda joylashgan.
Langballig
Langballig Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,42 km2. 1484 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Langballigning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Tomalar
Tomalar, tama — oʻzbek xatqp tarkibiga kirgan 92 qabila-urugʻdan biri. Dastlab Raishduvdinutng "Jome ut-tavorix" asarida (14-asr) qayd etilgan. T. Dashti Qipchoqtagi Qoyuq xotigi. Noʻty Urdasi siyosiy hayotida muhim ro.t oʻinaganlar. 16—17-asrlarda boshqa koʻchmanchi etnik guruhtar bilan bprga Movarounnahr hududiga kelib. Toshkent. Nurota vohalarida oʻtroqlashgan. S.ʼ.Rad.yuviti’ maʼlumotiga koʻra, T. Kichik juz tarkibidagi 7 urug (jetiru) uyushmasiga (ja-galboy, kepte va T., tobin. kerayit. telov. ramadon) kirgan. Nurota togʻ etaklarida yashovchi T. sariq, koʻsa, kat. kur-ra, choʻmichli. oltibek kabi kichik urugʻlarga boʻlinadi. 1924 n.gi Oʻrta Osiyoni rayonlashtirish komissiyasi materi-allarida Zarafshon vohasida 1185 T. roʻyxatga olingan va ular 3 urug uyushmasiga kirgzn. Xorazm viloyatida 500 T. qayd etilgan. Asosan. chorvachilik va dehqonchilik bilan shutullanishadi.
Toma Bahodir Roziq oʻgʻli
Mate Vatsadze
Mate Vatsadze (1988-yil 17-dekabrda tugʻilgan) — gruziyalik futbolchi, Batumining „Dinamo“ klubida oʻynaydi.
Faoliyati
Vatsadze oʻzining professional faoliyatini Tbilisining „Dinamo“ klubida boshlagan, 2005—2010-yillar oraligʻida asosiy jamoa tarkibida 96 oʻyin oʻtkazib, 42 tagol urgan. 2011-yilda Rossiya Premyer-ligasida oʻynash uchun Nijniy Novgorodning „Volga“ klubiga oʻtgan. Rossiyada oʻynab yurgan chogʻida Vatsadze Gruziya milliy futbol jamoasining Xorvatiya va Isroilga qarshi Yevro-2012 saralash oʻyinlarida ishtirok etish uchun chaqirilgan, ammo viza ololmagan. Shuning uchun u tez orada Gruziyaga qaytib, mavsum oxirida Dila Gori jamoasi tarkibiga qoʻshildi. 2012-yil 2-sentyabrda u Daniya AGF jamoasi bilan  3+1⁄2 yillik shartnoma imzoladi.
Vatsadze 2019-yil yanvar oyida Latviyaning „Liepaya“ klubiga o‘tdi.
Groß Pankow (Prignitz)
Hududi
Groß Pankowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Trichey
Trichey Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Avallon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
53 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,3 km2.
NGC 2309
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Silt (Colorado)
Silt AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Garfield County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2667 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 238,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,3 km2. Shundan 7,3 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1663 m balandlikda joylashgan.
Kazuyoshi Nakamura
Kazuyoshi Nakamura (中村 一義; 8-aprel 1955-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1979-yili 4-mart Janubiy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 5 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Xoja Ubbon
Xoja Ubbon - Buxoro shahridan 50 km shim.gʻarbda, Dashti Urganjiy qumligida joylashgan shifobaxsh suvli quduq va qadamjo (sagʻanali daxma). Aslida u "Xoja Obbon" shaklida yuritilib, "suv qoʻriqchisi, suv homiysi" maʼnosini anglatgan.
Rivoyat qilinishicha, X.U.Amudaryo qayiqchi va kemachilarining shfi va suv muakkili: qoqshoq qoʻriq yerlar va dashtlarga bulutlarni haydab yomgʻir yogʻdiradigan avliyo hisoblangan. Shu boisdan Buxoro viloyatining suvsiz dashtliklaridagi ayrim qishloq va qadamjolar Ubbon, Sulton Xubbi, Hazrat Xubbin va Oqshix bobo kabi nomlar bilan ataladi. X.U. qudugʻining suvi mineral tuzlarga boy, taʼmi shoʻr va achchiq boʻlib, oʻtmishda teri kasalliklariga yoʻliqqan kishilarning davolanish maskani va ziyoratgohi boʻlgan.
X.U. ziyoratgohi ilgari bir necha inshootlar majmuidan iborat boʻlgan. Quduq usti pishiq gʻishtdan chortoq uslubida gumbazli bino, uning yonginasida xonaqoh va panja shaklida mis tugʻlar ishlangan, bir nechta sagʻanalarning bosh qismida arxar shoxlar oʻrnatilgan.
1964-yilda X.U. qudugʻi ustidan 14-asr meʼmoriy hamda nodir gidrotexnika obidasi buzib tashlangan. Biroq, koʻp vaqt oʻtmay u joyda yangi quduq kavlanib, yangi imoratlar qad koʻtardi, sagʻanalar taʼmirlandi, davolanuvchi ziyoratchilarning soni esa ortib bordi.
1920-yilgi Indianapolis 500
1920-yil 31-may, dushanba kuni Indianapolisda 8-Xalqaro 500-milli Indianapolis 500 poygasi boʻlib oʻtdi.
Xoja Ubbon
Ad. Ayniy S, Esdaliklar, T., 1953; Gʻulomov Ya., Xorazmning sugʻorilish tarixi. Qadim zamonlardan hozirgacha, T., 1959; Yoʻldoshev N., Buxoroavliyolariningtarixi, Buxoro, 1997.
Abdulahad Muhammadjonov.
August Krogh
thumb|August Krogh
August Krogh (1874.15.11, Greno, Yutlandiya — 1949.13.9, Kopengagen) — daniyalik fiziolog. Kopengagen universiteti professor (1916—45). Turli aʼzolardagi kapillyarlar devorining anatomikfiziologik xususiyatlarini va kapillyar qon aylanishining moddalar almashinuvidagi ahamiyatini aniqlagan. Kapillyarlar va aʼzolar faoliyati oʻrtasidagi oʻzaro bogʻliqlik, hujayralar faoliyati va biologik membranalar oʻtkazuvchanligida ionlarning ahamiyatini tadqiq etgan. Mikrotonometriya, differensial manometriya, odam yuragidan oʻtadigan qonning minutlik hajmini aniqlash kabi fiziologik usullarni ishlab chiqqan. Nobel mukofoti laureati (1920).
1920-yilgi Indianapolis 500
Saralash
1920-yilgi Indianapolis 500ning saralash poygasida toʻrt aylanish vaqti (10 mile) asosiy aylanib chiqish davrasi sifatida belgilandi. Ushbu qoida 1920-yilda joriy qilingan. Ilgari bir davrali poygalardan foydalanilgan. Ralf De Palma 99.65 mph bilan poul natijasini qayd etgan. Uning toʻrtta aylanishidan hech biri oldingi rekordga mos kelmagan (104.78 mph).
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Mora de Ebro
Móra d'Ebre Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 45,1 km2. Aholisi — 5795 kishi (2010).
Xoja Fazlulloh
Xoja fazlulloh, Xoja Jamoluddin Fazlulloh Abullaysiy (15-asr) — samarqandlik shoir, mudarris. Alisher Navoiynnnt ustozi. Falsafa, fiqh fanlarini, fors va arab tillarini yaxshi bilgan. Fiqh ilmi borasida "Ikkinchi Abu Hanifa" (qarang Mazhab) laqabini olgan. Alisher Navoiy Samarqandda oʻqib yurgan chogʻlarida (1465—69), X. F. xonadonida yashagan, taʼlim olgan. Navoiy keyinchalik "Majolis unnafois" tazkirasining 2majlisida u haqsa: "Faqih Abdullays avlodidandir. Fiqhda ani Abu Hanifai Soniy derlar edi va arabiyat (arab filologiyasi)da Ibn Hojib (arab tili grammatikasi boʻyicha "alKofiya" nomli mukammal darslik muallifi) kaffasida tutarlar erdi", deb yozadi. X.F. madrasada dars berish huquqini ustozi, buyuk tilshunos olim Sayid Sharifdan olgan.
X.F. katta tilshunos boʻlish bilan birga ijodiy ishlar bilan ham shugʻullangan. Uning sheʼrlari, xususan, muammolari oʻz davrida mashhur boʻlgan. X.F. 15-asr ilmiy va adabiy muhitida, maʼnaviy hayotida katta oʻrin tutgan.
Ad..Abdullayev V., Tanlanganasarlar, 1j., T., 2002; Valixoʻjayev B., Mumtoz siymolar, 1j., T., 2002.
Xoja Saʼd Joʻyboriy
Xoja Saʼduddin, Xoja Saʼd Xoja Kalon Xoja (1531—Buxoro — 1589.23.10. ) — Joʻybor xojalaridan, Buxoro shayx ulislomi. Xoja Muhammad Islomnint oʻgʻli. Otasi vafoti (1563)dan soʻng uning oʻrniga Abdullaxon II tomonidan Buxoro shayx ulislomi qilib tayinlangan. Abdullaxon II X.S. fatvosisiz birorta jiddiy ishga qoʻl urmagan. X.S.ga "Qutblar qutbi" va "Sayyidlar panohi" unvonlari berilgan.
X.S. otasi kabi katta yersuv va koʻchmas mulk egasi boʻlgan. Abdullaxon II unga Badaxshondagi Arxang viloyati va Koʻlobdagi Vaxshni hadya etgan.
Toshguzar
Toshguzar - BOYSUN QUMQURGʻON TEMIR YOʻLI — Oʻzbekistonning jan. hududida barpo etilayotgan yirik temir yoʻl magistrali. Yoʻlning umumiy uz. 220 km; temir yoʻl oʻtgan hududlarla 6 ta temir yoʻl st-yasi (Toshguzar. Dehqonobod, Oqravot, Darband, Boysun, Kumqoʻrg-on), 10 ta razʼyezd (Qayirma, Boʻzaxoʻr, Jarquduq, Qoradaxna, Chashmai Hofn-zon, Oqnazar, Shoʻrob, Pulhakim, tangimush, Oqjar), 44 ta koʻprik, 508 ta sunʼiy inshootlar barpo etish rejalashtirilgan. Temir yoʻlning qurilishi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasining 1995-yil 17 avgustdagi "Toshgu-zar — Boysun— Qumqoʻrgon" yangi temir yoʻl liniyasini loyihalash va qurish masalalari toʻgrisida" qarori asosida boshlapgan. Mazkur yoʻl mamlakatning yagona mustaqil temir yoʻl tarmogʻini yaratishda va unnng jan. viloyatlarni ijti.moiy-iqtisodiy rivojlantirishda. tabiiy yer osti boyliklarini oʻzlashtirishda muhi\1 ahamiyatga ega. Transport yoʻli liniyasi tula ii!ga tushirilishi bilan yuk tashish masofasining qisqarishi natijasila millii iqtisodiyotda transport sektori ishi samaradorlpgi ortadi; qoʻshni davlatlar t.yildan foydalanish uchun sarflanalpgan valyuta tuloatari tejalati; Transport yoʻli oʻtadigan hududlarda tabiiy gaz (Zevarda. A.tan. Oʻrtabuloq. Shoʻrtan. Muborak, Lalmikor va boshqalar). gaz kondensati va neft (Koʻktumshuq, Shimoliy Oʻrtabuloq), tosh-koʻ.mir (Boysun, Shargʻun). polimetall (Kandiza) kon.tarini oʻzlashgirish. tog-kon sanoati va q.\. sohalarini rivojlantirish hisobiga mintaqatarning i.ch. quvvatlarmpi oshirishga erishiladi. Transport yoʻlinnng bosh buyurtmachisi "Oʻzbekiston temiryoʻllari" davlat-aksiyadorlik kom-panpyasi. Uning loyihasi kompannyaning "Boshtransloyiha" va "Toshtsmiryoʻl-loyiha" ip-tlari tomonidan ishlab chiqilgan. Transport yoʻli liniyasi qurilishi lonihasining umumi!! qiymati 447,3 mlrd. soʻm ni tashkil etati (2004). Loyihapn amalga oshirish uchun Yaponiya Xalqaro hamkor.tik bankinnng 151,5 mln. AQSH lo.tlari miqdoridagi imtiyozli krediti j;tzb qilingan. 2004-yil 30 avgustda chashstralning 1-bosqichi — Tonpuzar — Dshkrnobod uchastkasi (56,8 km) qurnb bitkazildi va nshchi poyezdlari harakati tashkil etildi. 2005-yil 5 mayda magistralning 2-bosq-nchi — K\’mq\’’rgon — Boysun uchastkasn (59.1 k\!) qurilishi yakunlandi va poszdlarnmt ishchn harakati ochildi. 2005 p. oxiriga qadar "Dehqonobol" st-yasining uzviy lavomi boʻlgan 26.5 km li temir yoʻl qurilishn yakunlanli. Yoʻl resgpG)likaiagi jula koʻp q\’rilich1montaj kompaniyalarn va tashkploglarp ishtirokila qurilmoqda.
Ravil Gaynutdin
Ravil Gaynutdin (Равил Гайнетдин, Ravil Ismagilovich Gaynutdinov, Равил Исмәгыйл улы Гайнетдинев; 1959-yil 25-avgust, Shali, Pestrechi tumani, Tatar ASSR, RSFSR, SSSR) — sovet va rossiyalik din va jamoat arbobi, Rossiya Federatsiyasi musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, Rossiya Muftiylar kengashi raisi, tarixiy Moskva jomeʼ masjidi kengayish tashabbuskorlaridan biri. Etnik Qozon tatarlaridan. Jamoatchilik palatasi aʼzosi. Jahon Islom Ligasi Oliy Kengashining toʻliq aʼzosi, Islom mazhablarini yaqinlashtirish boʻyicha Butunjahon assambleyasi aʼzosi.
Tarjimai holi
Ravil Ismagilovich 1959-yil 25-avgustda Tatar Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasining Pestrechin tumanidagi Shali qishlogʻida tatar oilasida tugʻilgan.
Qozon televideniyesida rejissyor yordamchisi boʻlib ishlagan. 1979-yilda Buxorodagi (Oʻzbekiston) Mir Arab madrasasiga oʻqishga kirgan, oʻqishni tugatgach, Qozonning ikkinchi Nur Islom jome masjidining birinchi imom-xatibi etib tayinlagan. 1985-yilda Ufa shahridagi SSSRning Yevropa qismi va Sibir musulmonlari diniy boshqarmasining mas’ul kotibi. 1987-yilda Moskva sobori masjidi imom-xatibi, 1988-yilda bosh imom-xatib. 1991-yilda Moskva va Moskva viloyati Islom markazi prezidenti etib saylangan.
1994-yil 29-yanvarda Rossiya Markaziy Yevropa mintaqasi musulmonlari diniy boshqarmasi raisi, muftiy etib saylangan. 1996-yil 1-iyulda esa Rossiya Muftiylar kengashi raisi etib saylandi.
Uylangan, ikki qizning otasi.
Moskva islom universiteti, Xalqaro slavyan akademiyasi, Xalqaro axborotlashtirish akademiyasi professori, Rossiya Federatsiyasi Prezidenti huzuridagi Diniy birlashmalar bilan hamkorlik boʻyicha kengash aʼzosi.
Qarashlari va bayonotlari
Ravil Gaynutdin, teolog Sergey Filatovning fikriga koʻra, oʻz qarashlarida Yevro-Islomga yaqindir.
Ibrohimiy dinlarning hamkorligi tarafdori. 1999-yil dekabr oyida Rossiyadagi yahudiy diniy tashkilotlari va birlashmalari kongressining ochilishida soʻzga chiqib, iudaizm, nasroniylik va islom taʼlimotining yaqinligi talab qilinmaganligini taʼkidlagan.
2003-yilda vahhobiylikka oʻzining tinch koʻrinishidagi bagʻrikenglik munosabatini bildirib, vahhobiylikni ekstremistik mafkura deb hisoblash mumkin emasligini taʼkidlab, Shimoliy Kavkaz musulmonlarini muvofiqlashtirish markazining tanqidiga sabab boʻlgan.
2009-yil 24-sentyabr Moskvada Rossiya Federatsiyasi va Islom olamining oʻzaro hamkorligiga bagʻishlangan „Rossiya va Islom olami: barqarorlik yoʻlidagi hamkorlik“ konferensiyasida nutq soʻzlagan: XIX asrning taniqli rus tarixchisi Karamzinning „Moskva oʻzining buyukligi uchun xonga qarzdor“ degan fikriga qoʻshilish mumkin. Bu shuningdek, Rossiyaga ham tegishli; chunki Oltin Oʻrda xonlarining siyosiy irodasi tufayli tarqoq rus knyazliklarining Moskva atrofida toʻplanishi boshlangan. Oʻsha yilning 28-sentabr kuni xalqaro konferensiya yakunlariga bagʻishlangan matbuot anjumanida oʻz pozitsiyasini tasdiqlab, shunday degan: Rossiya dastlab slavyan va turkiy xalqlar tomonidan qurilgan — bu mening tarixni oʻrganishga asoslangan qatʼiy ishonchim. 2010-yil 16-dekabrda Moskvada boʻlib oʻtgan Rossiya Dinlararo Kengashi Prezidiumining yigʻilishida shunday deydi: „Agar mahalliy aholi ishlashni istamasa, ish haqi olgandan keyin ular 15-20 kun davomida gʻoyib boʻlishadi. Keyingi safar esa mashinalari ishlamay qoladi, bunday ishchilar bilan tayinli natijaga erishib boʻlmaydi“. Uning soʻzlariga koʻra, Rossiya immigrantlarni taklif qilishga majbur: „Ular ichmaydilar, intizomli, mehnatkash; maosh olsalar, oilalarini boqish uchun uylariga yuboradilar“.
Mukofotlari
thumb|300x300px|Ravil Gaynutdinov va Vladimir Putin 2015-yil 21-may kuni Kremlda Davlat mukofotlari va unvonlarini topshirish marosimida
Albigny-sur-Saône
Albigny-sur-Saône Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2763 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1062,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,6 km2. Dengiz sathidan 167 – 411 m balandlikda joylashgan.
Katádfa
Katádfa Vengriyaning Baranya okrugidagi kichik qishloqdir.
Kroket
Kroket (ing. va frans. croguet —ilgak) — sport tipidagi oʻyin. Bunda sharni yogʻoch toʻqmoqchada urib muayyan tartibda joylashgan sim darvozalar qatoridan oʻtkazilib, moʻljalga — raqib qoziqchasiga yetkazish va uni oʻz qoziqchasiga qaytarish kerak. K. 17-asrda Fransiyada kelib chiqqan, 19-asrdan koʻpgina mamlakatlarga tarqalgan. 1900-yildagi Olimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan.
Xalqaro Xokkey Federatsiyasi
Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF; Fédération internationale de hockey sur glace; Internationale Eishockey-Föderation) xokkey boʻyicha butun dunyo boʻylab boshqaruv organi hisoblanadi. Xalqaro Xokkey Federatsiyasining asosiy binosi Shveysariyaning Zurich shahrida joylashgan. Hozirda Xalqaro Xokkey Federatsiyasiga 83 ta davlatga aʼzodir.
IIHF xalqaro xokkey turnirlari asosida IIHF Jahon reytingini aniqlaydi. IIHF musobaqalari uchun oʻyin qoidalari Shimoliy Amerikadagi xokkey oʻyini qoidalari va Milliy xokkey ligasi (NHL) qoidalaridan farq qiladi. IIHF qarorlari ustidan Shveysariyaning Lozanna shahridagi Sport arbitraj sudi orqali shikoyat qilish mumkin. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) xokkey boʻyicha oʻzining shon-sharaf zaliga ega. IIHF shon-sharaf zali 1997-yilda tashkil etilgan. Bu shon-sharaf zali 1998-yilda Xokkey shon-shuhrat zali binosiga koʻchirilgan.
Ilgari IIHF ichki xokkeyni rivojlantirish oʻyinlarini ham boshqargan. Ammo 2019-yil iyun oyida IIHF vakillari ular endi ichki xokkey oʻyinlarini tashkil qilmaslik va ularni boshqarmasliklarini yoki ichki xokkey boʻyicha jahon chempionatini tashkil qilmasliklarini eʼlon qildilar.
Vazifalari
thumb| IIHFning Zurich shahridagi bosh qarorgohi (Villa Freigut, Enge). Xalqaro Xokkey Federatsiyasining (IIHF) asosiy vazifalari butun dunyoda xokkeyni boshqarish, rivojlantirish va tashkil etishdan iborat. Yana bir vazifa Xalqaro Xokkey Federatsiyasiga aʼzo boʻlgan milliy assotsiatsiyalar oʻrtasida doʻstona munosabatlarni rivojlantirish va sportning yaxshi tartibi uchun uyushqoqlik bilan faoliyat yuritishdir. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi oʻzining faoliyatini oʻz nizomlari va qoidalariga muvofiq olib borish, shuningdek, xokkey boʻyicha xalqaro miqyosda aniq yurisdiksiyaga ega boʻlish uchun zarur choralarni koʻrishi mumkin. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) barcha IIHF musobaqalari bilan bogʻliq homiylik, litsenziya huquqlari, reklama va merchandaysingni tashkil qilish uchun mas’ul organdir.
Xalqaro Xokkey Federatsiyasining yana bir maqsadi yosh xokkeychilarning rivojlanishiga, murabbiylar va oʻyin mutasaddilarining rivojlanishiga yordam berishdir. Boshqa tomondan, Xalqaro Xokkey Federatsiyasining (IIHF) barcha tadbirlari federatsiya tomonidan boshqa sport federatsiyalari yoki sport guruhlari bilan aloqa oʻrnatish va qoʻllab-quvvatlash bilan birga tashkil etiladi. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) xalqaro oʻyinchilarning transferlarini qayta ishlash uchun javobgardir. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi, shuningdek, Olimpiada oʻyinlarida va IIHF Jahon chempionatining barcha musobaqalarida xokkey boʻyicha raislik qiluvchi organdir. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi besh xil toifadagi 25 ta jahon chempionatini tashkil etishda mahalliy qoʻmitalar bilan hamkorlikda ishlaydi.
Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) xokkey boʻyicha jahon chempionatlarini va Chempionlar xokkey ligasi yoki Kontinental kubogi kabi bir nechta Yevropa klublari musobaqalarini tashkil qilish uchun javobgardir.
Xalqaro Xokkey Federatsiyasini IIHFning qonun chiqaruvchi organi — Bosh Kongress va ijro etuvchi organ — Kengash boshqaradi. Bosh Kongress Xalqaro Xokkey Federatsiyasi nomidan oʻyin qoidalari, nizomlari va nizomlari boʻyicha qarorlar qabul qilishga haqli. Bosh Kongress, shuningdek, prezident va kengashni saylaydigan organ hamdir. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) prezidenti, asosan, federatsiya vakili hisoblanadi. Prezident barcha tashqi masalalarda federatsiya manfaatlarini himoya qiladi va qarorlar federatsiya nizomi va qoidalariga muvofiq qabul qilinishi uchun ham javobgardir. Prezidentga bosh kotib yordam beradi. Bosh kotib ayni paytda Xalqaro Xokkey Federatsiyasining (IIHF) eng yuqori martabali xodimi hisoblanadi.
Tarixi
Xalqaro Xokkey Federatsiyasi 1908-yil 15-mayda Fransiyaning Parij shahridagi Rue de Provans koʻchasi 34-uyda Ligue Internationale de Hockey sur Glace (LIHG) nomi bilan tashkil etilgan. 1920-yilgi Olimpiada o'yinlari birinchi boʻlib xokkey sport turini oʻz dasturiga kiritdi. right|thumb| Polsha erkaklar milliy xokkey terma jamoasi 1928-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlarida debyut qildi. 1928-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlarida hamda xokkey boʻyicha jahon va Yevropa chempionatlarida ham yil davomida 11 ta davlat ishtirok etgan. 1936-yilgi qishki Olimpiada oʻyinlarida esa xokkey sport turi boʻyicha 15 ta ishtirokchi bilan yangi rekord oʻrnatildi.
1956-yilgi Vengriya inqilobi Vengriyaning Sovet Armiyasi tomonidan bosib olinishiga sabab boʻldi. Aynan shu tufayli, 1957-yilgi xokkey boʻyicha jahon chempionatining Moskvada oʻtkazilishiga boykot boʻlishiga olib keldi. Kanada va Qoʻshma Shtatlar boykotga boshchilik qildi va ularga Norvegiya, Gʻarbiy Germaniya, Italiya va Shveytsariya qoʻshildi.
Shundan soʻng, Amerikaning Colorado Springs va Denver shaharlari mezbonlik qilgan 1962-yilgi Jahon chempionati Sovet Ittifoqi va Chexoslovakiya tomonidan boykot qilindi. Bu esa Sharqiy blokning boshqa mamlakatlar tomonidan yana boykot qilinishiga olib keldi. Bu musobaqalarga jiddiy taʼsir koʻrsatdi. Chunki amerikaliklar Sharqiy Germaniya tomonidan Berlin devorini qurishga javoban Sharqiy Germaniya pasportlarini rad etishgan edilar.
1965-1966-yilgi mavsum uchun Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) Yevropa kubogini yaratdi. Bu turnir Yevropaning eng yaxshi xokkey klubi jamoalari oʻrtasida oʻtkazilgan edi. Yevropa kubogi musobaqasi Günther Sabetzki tomonidan tashkil etilgan boʻlib, u futbol boʻyicha Yevropa kubogi (hozirgi UEFA Chempionlar Ligasi) asosida tashkil etilgan. 1968-yilda Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) 19 yoshgacha boʻlgan oʻyinchilar uchun oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatini tashkil etdi. Keyinchalik 1977-yilda yosh chegarasi 18 yoshga tushirildi.
1980-yillarda Kanada davlati Jahon chempionati va Olimpiada oʻyinlarini boykot qilishni toʻxtatdi. Kanadaliklar 1970 va 1976-yillar oraligʻida ushbu turnirlarni boykot qilgan edilar. Chunki Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) ularga Stanley kubogi pley-off bosqichiga chiqa olmagan Milliy xokkey ligasi (NHL) jamoalaridan jahon chempionatida professional oʻyinchilarni roʻyxatga olishga ruxsat berishdan bosh tortgan edi. Prezident Sabetzki 1977-yildan boshlab Kanadaning xalqaro tadbirlarga qaytishiga olib kelgan murosaga erishdi. Kanada jamoalari pley-offdan chiqarib yuborilgan professional oʻyinchilarga raqobatlashishga ruxsat berildi va buning evaziga Kanada Jahon chempionatida ishtirok etishga rozi boʻldi. Kanada kubogini yaratish (Kanadada NHL tomonidan har toʻrt yilda bir marta oʻtkaziladigan musobaqa) Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) va Shimoliy Amerika professional xokkeyi oʻrtasidagi yangi kelishuvning bir qismi edi.
Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) aʼzolari soni 1980 va 1990-yillarda siyosiy voqealar va butun dunyo boʻylab xokkeyning doimiy oʻsishi tufayli oʻsishda davom etdi. Sovet Ittifoqining parchalanishi bilan uning aʼzoligi Rossiyaga oʻtdi va toʻrtta sobiq Sovet Respublikalari: Ozarbayjon, Belarus, Qozogʻiston va Ukraina Xalqaro Xokkey Federatsiyasi tarkibiga qoʻshildi. Bundan tashqari, 1930-yillarda Xalqaro Xokkey Federatsiyasiga (IIHF) aʼzo boʻlgan Estoniya, Latviya va Litva davlatlarining aʼzoliklari yangilandi. Yugoslaviyaning parchalanishi ham aʼzolar sonining koʻpayishiga olib keldi. Shundan soʻng, Xalqaro Xokkey Federatsiyasiga Xorvatiya va Sloveniya yangi aʼzolar sifatida qoʻshildi, eski Yugoslaviyaning aʼzoligi Yugoslaviya Federativ Respublikasiga oʻtkazildi (keyinchalik u Serbiya va Chernogoriya deb nomlandi va keyinchalik mustaqil Serbiya va Chernogoriya respublikalari tarkibiga tarqaldi). Chexoslovakiya parchalanib ketganda, uning aʼzolik huquqi Chexiyaga oʻtdi va Slovakiya yangi aʼzo sifatida qabul qilindi. Yangi aʼzolar oqimi Xalqaro Xokkey Federatsiyasining (IIHF) A guruhidagi turnir hajmini oshirishiga olib keldi. Turnir aʼzolari soni 1992-yilda 8 ta jamoadan 12 taga, 1998-yilda esa 12 tadan 16 tagacha oshdi.
2008-yilda Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) oʻzining 100 yilligini nishonladi. Bayramlar doirasida 2008-yilgi Jahon chempionati birinchi marta Kanadada boʻlib oʻtdi (turnir Galifaks va Kvebek shaharlari tomonidan birgalikda mezbonlik qilgan). Yubileyni nishonlash uchun ovoz berish yoʻli bilan IIHF Centennial All-Star jamoasi tanlandi.
XXI asrda Xalqaro Xokkey Federatsiyasi aʼzolar soni oʻsdi. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi tarkibiga XXI asrda Chili (2000), Bosniya va Gersegovina (2001), Lixtenshteyn (2001), Shimoliy Makedoniya (2001), Birlashgan Arab Amirliklari (2001), Makao (2005), Malayziya (2006)., Moldova (2008), Gruziya (2009), Quvayt (2009; dastlab 1985-yilda qoʻshilgan, lekin 1992-yilda chiqarib yuborilgan), Marokash (2010), Qirgʻiziston (2011), Yamayka (2012), Qatar (2012), Ummon Sultonligi (2014), Turkmaniston (2015), Indoneziya (2016), Nepal (2016), Filippin (2016), Jazoir (2019), Kolumbiya (2019), Eron (2019), Livan (2019), O‘zbekiston (2019) va Tunis (2021) kabi mamlakatlar aʼzo boʻldi.
Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) 2014-yilda Belorussiyada erkaklar o‘rtasida xokkey bo‘yicha jahon chempionatini o‘tkazgani uchun xalqaro tanqidga uchradi. Chunki mamlakatda inson huquqlari yomon ahvolda edi. Bir qancha inson huquqlari tashkilotlari „Diktator bilan oʻynamang!“ boykot kampaniyasi orqali AQSh Kongressi, Germaniya parlamenti va Yevropa parlamentidan murojaatlar boʻldi. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) 2021-yilda Belarussiyada xokkey boʻyicha erkaklar oʻrtasidagi jahon chempionatini qisman oʻtkazishni rejalashtirgani uchun yana tanqidga uchradi. 2021-yil yanvar oyida Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) 2021-yilgi Jahon chempionatini Minskdagi siyosiy tartibsizliklar, COVID-19 pandemiyasidan tashqari xavfsizlik va xavfsizlik muammolari tufayli olib tashladi va musobaqani faqat Riga (Latviya) shahrida oʻtkazishga qaror qildi.
2022-yil 28-fevralda Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) Rossiya va Belarus xokkey federatsiyalarining aʼzoligi mamlakatlarning Ukrainaga bostirib kirishi sababli keyingi ogohlantirishgacha toʻxtatilishini eʼlon qildi. Shunday boʻlsa-da, Rossiya klublaridagi rossiyalik boʻlmagan xokkeychilar shartnomalari bilan bogʻliq boʻlgan muommolar Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) qoidalariga koʻra, xokkeychilarning shartnomalari tugaguniga qadar yoki klublari tomonidan ularning shartnomalari bekor qilinmaguncha oʻz klublari va Rossiyani tark eta olmaydigan boʻldi. Agar oʻyinchilar baribir ketishsa, ular sudga tortilishi mumkin va boshqa klublarda oʻynashlari taqiqlanadi.
IIHF shon-sharaf zali
thumb| Torontodagi Xokkey shon-sharaf zali 1998-yildan beri IIHF shon-shuhrat zaliga mezbonlik qiladi. IIHF shon-shuhrat zali tashkil etilishidan oldin, Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) vaqtinchalik eksponatlarda Jahon chempionatlari va Olimpiada oʻyinlaridan olingan tarixiy artefaktlar toʻplamini namoyish etdi. 1992-yildan 1997-yilgacha Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) oʻz eksponatlarini Ontario shtatining Kingston shahrida joylashgan Kanadadagi Xalqaro xokkey shon-shuhrat zaliga topshirdi.
Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) tomonidan oʻzining shon-shuhrat zalini yaratish uchun birinchi qadam 1996-yilda qilingan taklif boʻlib, keyinchalik bu taklif 1997-yilda IIHF yozgi kongressida Zurich shahridagi muzeyni federatsiya shon-shuhrat zaliga oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinganidan soʻng, ratifikatsiya qilingan. Xalqaro Xokkey Federatsiyasining shon-shuhrat zali sobiq xalqaro xokkeychilar, murabbiylar (maʼmurlar) va xodimlarni sharaflash maqsadida IIHF tashkil etilganidan roppa-rosa 89 yil oʻtgach tashkil etildi. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) Milliy xokkey ligasi bilan 1998-yil 29-iyul oyida oʻz eksponatlarini Kanadaning Toronto shahridagi Xokkey shon-shuhrat zaliga oʻtkazishga kelishib oldi.
Klub
Hozirda IIHFning Zurich shahridagi shtab-kvartirasida yigirma nafar xodim faoliyat olib bormoqda.
Aʼzolar
thumb| IIHFning hozirgi aʼzolari bilan dunyo xaritasi. ( Qizil rang toʻliq aʼzolarni, koʻk - sherik aʼzolarni, yashil  — filial aʼzolarini va qora - roʻyxatdan chiqarilgan aʼzolarni bildiradi.) 2022-yil holatiga koʻra, Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) 83 ta aʼzoga ega.
Xalqaro Xokkey Federatsiyasining 60 ta toʻliq aʼzosi bor. Ular orasida ikkita roʻyxatdan chiqarilgan aʼzolar mavjud: Avstraliya, Avstriya, Ozarbayjon, Belarussiya (toʻxtatilgan), Belgiya, Bosniya va Gersegovina, Bolgariya, Kanada, Xitoy, Xitoy Taypeyi, Xorvatiya, Chexiya, Daniya, Estoniya, Finlandiya, Fransiya, Gruziya, Germaniya, Buyuk Britaniya, Gonkong, Vengriya, Islandiya, Hindiston, Eron, Irlandiya, Isroil, Italiya, Yaponiya, Qozogʻiston, Shimoliy Koreya, Janubiy Koreya, Quvayt, Qirgʻiziston, Latviya, Litva, Lyuksemburg, Malayziya , Mongoliya , Niderlandiya, Yangi Zelandiya, Norvegiya, Filippin, Polsha, Qatar, Ruminiya, Rossiya (toʻxtatilgan), Serbiya, Slovakiya, Sloveniya, Janubiy Afrika, Ispaniya, Shvetsiya, Shveytsariya, Tailand, Turkiya, Turkmaniston, Ukraina, Birlashgan Arab Amirliklari Amerika Qoʻshma Shtatlari. Xalqaro Xokkey Federatsiyasiga toʻliq aʼzo boʻlgan davlatlar xokkey sport turiga bagʻishlangan milliy organga ega va har yili xalqaro chempionatlarda qatnashadilar. Faqat toʻliq aʼzolar ovoz berish huquqiga ega hisoblanadi.
Bundan tashqari, xokkey sport turiga bagʻishlangan milliy organi boʻlmagan yoki xalqaro chempionatlarda muntazam qatnashmaydigan 22 ta assotsiatsiya aʼzolari mavjud. Bunday turdagi davlatlar qatoriga quyidagilar kiradi: Jazoir, Andorra, Argentina, Armaniston, Braziliya, Kolumbiya, Gretsiya, Indoneziya, Yamayka, Livan, Lixtenshteyn, Aomin, Moldova, Marokash, Nepal, Shimoliy Makedoniya, Ummon, Portugaliya, Puerto-Riko, Oʻzbekiston, Tunis va Singapur davlatlaridir.
Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) Chilini faqat ichki chempionatlarda qatnashadigan aʼzo aʼzo sifatida tan oladi.
Roʻyxatdan oʻtgan oʻyinchilar
Ushbu roʻyxatga 2022-yil oktabr holatiga koʻra, 100 dan ortiq roʻyxatdan oʻtgan xokeychiga Xalqaro Xokkey Federatsiyasiga aʼzo davlatlardan bir nechtasi kiritilgan.
IIHF Jahon reytingi
Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) Jahon reytingi mamlakatlar milliy terma jamoasi dasturining uzoq muddatli sifatini aks ettiruvchi vosita hisoblanadi. Xalqaro Xokkey Federatsiyasi (IIHF) Jahon reytingi har bir IIHF xokkey jahon chempionati va xokkey olimpiada turniridan keyin chiqariladi.
Esvatini
Esvatini (eSwatini) yoki Esvatini Qirolligi (Umbuso weSwatini; 2018-yilgacha Svazilend deb atalgan) — Janubiy Afrikada joylashgan davlat. Maydoni 17,4 ming km². Aholisi 1.16 million kishi (2020). Poytaxti — Mbabane shahri. Hukumat Mbabane shahrida, Qirol qarorgohi va qonun chiqaruvchi organlar Lobamba shahrida joylashgan.
Tabiati
Yer yuzasini gʻarbdan sharqqa tomon pasayib boruvchi Veld platosi (bal. 1445 m gacha) egallagan. Asbest, toshkoʻmir, temir va polimetall rudalari, barit, olmos konlari bor. Ikdimi qurgʻoqchil. Subtropikdan tropikka oʻtib turuvchi iqlim hukmron. Oʻrtacha oylik temperatura qishda 12—15°, yozda 20—24° gacha. Yillik yogʻin sharqda 500-700 mm, gʻarbda 1200-1400 mm. Serostona daryo koʻp, ular katta gidroenergiya zaxiralariga ega. Kizil va sariq tuproqlarda savanna va kserofit butalar usadi. Hayvonot dunyosi Sharqiy Afrika savannalariga xos. Sut emizuvchilardan „koʻk“ buyvol, burama shoxli kiyik, zebra, begemotlar, Quyi Veld daryosida timsohlar bor. Milliy bogʻi va Malotoj sharsharasi mashhur.
Aholisining asosiy qismini bantu tillarida soʻzlashuvchi xalqlar — svazi va zulular, shuningdek, tsongalar tashkil etadi. Qolganlari— yevropalik va afrikaner (bur)lar. Rasmiy til — ingliz va svazi tillari. Dindorlarining aksariyati xristian, salkam 3 qismi mahalliy anʼanaviy dinlarga eʼtiqod qiladi. Shahar aholisi 34 %. Muhim shaharlari: Mbabane, Manzini.
Tarixi
1830-yillar oxirida Esvatini xududida yirik svazi qabilalari shakllandi. Keyinchalik ular bilan zulu va boshqa qoʻshni qabilalar oʻrtasida toʻqnashuvlar boʻlib turdi. 1836-yilgi gʻalaba natijasida svazilar mustaqilligi saqlanib qolsi. 30-yillar oxirida mamlakat shimolda yangi yerlar qoʻshib olindi va svazi urugʻlari birlashtirildi. 1840-yillar boshida yevropalik mustamlakachilar — inglizlar, burlar, portugallar Esvatiniga koʻz olaytira boshladilar. Burlar, ayniqsa, faol harakat qilib, qirol Msvatidan kattagina yerlarni arzon narxda sotib oddilar. 1894-yil mamlakat hududi burlarning Transvaal respublikasi tarkibiga kiritildi. 1899—1902-yillardagi inglizburlar urushidan soʻng Buyuk Britaniya mulki, 1903-yildan esa uning protektorati deb eʼlon qilindi. Esvatini aholisi milliy ozodlik uchun toʻxtovsiz kurashdi. 1920-yillar oxiri — 1930-yillar boshida mahalliy ziyolilarning dastlabki tashkilotlari paydo boʻldi. 50-yillar oxiri — 60-yillarda mustamlakachilarga qarshi kurash yanadi kuchaydi. 1963-yil Buyuk Britaniya Esvatiniga cheklangan oʻzini oʻzi boshqarish huquqini berdi. 1968-yil 6-sentabr kuni Esvatini Hamdoʻstlik tarkibidagi mustaqil konstitutsiyali monarxiya deb eʼlon qilindi. Esvatini — 1968-yildan BMT aʼzosi. Milliy bayrami — 6-sentabr — Mustaqillik kuni (1968).
Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari
Ngvane milliy ozodlik kongressi, 1962-yilda tuzilgan; Imbokodvo milliy harakati, 1964-yil asos solingan; Esvatini birlashgan fronti, 1962-yil tashkil etilgan; Esvatini taraqqiyparvar partiyasi, 1960-yil tuzilgan. Esvatini kasaba uyushmalari federatsiyasi 1980-yil tuzilgan.
Xoʻjaligi
Maorifi, madaniy-maʼrifiy va ilmiy muassasalari. Boshlangʻich maktabda oʻqish muddati 7-yil (6 yoshdan), oʻrta maktabda 5-yil (3-yil quyi oʻrta va 2-yil yuqori oʻrta maktabda oʻqitiladi). Boshlangʻich maktabning kichik sinflarida darslar svazi tilida, yuqori sinflari va oʻrta maktabda ingliz tilida olib boriladi. Oʻrta maktabni bitirganlar universitetga kirish huquqiga ega boʻladilar. Boshlangʻich va toʻliqsiz oʻrta maktab negizida hunartexnika taʼlimi tashkil etilgan (1—3-yil). Manzinidagi 2 ta ped. kolleji boshlangʻich maktab va quyi oʻrta maktab uchun oʻqituvchilar tayyorlaydi. 1964-yil Kvalusenida (Manzini yaqinida) Esvatini davlat universiteti, en: University of Eswatini (UNESWA) tashkil etilgan. Manzinida milliy kutubxona (1972), Lobamba shahrida Milliy muzey (1972) va boshqa bor. Ilmiy tadqiqotlar bilan Loufeld (1964-yilda asos solingan), Malkernsdagi qishloq xoʻjaligi (1959), Mpisidagi chorvachilik tajriba stansiyalari, shuningdek, Mbabanedagi geol. departamenti shugʻullanadi.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. Esvatini da nashr etiladigan asosiy gazetalar: „News from Eswatini“ („Esvatini yangiliklari“, haftanoma), „Svazi news“ („Svazi xalqi yangiliklari“, haftanoma, 1983-yildan), „Eswatini Observer“ („Esvatini kuzatuvchisi“, ingliz tilida chiqadigan kundalik gazeta, 1981-yildan), „Times Of Swaziland“ (1968-yildan beri) „Esvatini vaqti“, ingliz tilida chiqadigan kundalik gazeta, (1897-yildan), „Tikxatsi Temasvati“ (svazi tilida chiqadigan kundalik gazeta, 1983-yildan). Milliy axborot agentligi yoʻq. Esvatini radioeshittirish va axborot xizmati 1966-yilda tuzilgan; hukumat tomonidan nazorat qilinadi. Esvatini televizion korporatsiyam, 1978-yil asos solingan.
Madaniyati
Esvatiniliklarning milliy kiyimlari guldor gazlama va hayvon terilaridan tikiladi, marjonlar bilan bezatiladi. Musiqa asboblari xilmaxil: kamonchali (koʻpincha osh qovoq poʻstiga oʻrnatilgan torlar), puflab chalinadigan (kiyik shoxidan yasalgan) asboblar, barabanlardan iborat.
Çevreli, Şahinbey
Çevreli— Gaziantep viloyatining Şahinbey tumaniga qarashli mahalla.
Tarixi
Çevreli dastlab qishloq sifatida mavjud boʻlgan. 2012-yilda amalga oshirilgan maʼmuriy-hududiy oʻzgarishlardan soʻng mahalla statusiga ega boʻlgan.
Talladega (Alabama)
Talladega AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Talladega okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
16735 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 244,2 nafar kishi.
Langwedel (Holstein)
Langwedel  Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rendsburg-Eckernförde tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,22 km2. 1403 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Langwedelning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Yuji Kishioku
Yuji Kishioku (岸奥 裕二; 2-aprel 1954-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1979-yili 31-may Indoneziya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 10 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Xoja Hasan Andoqiy
Xoja hasan andoqiy, Abu Muhammad Hasan ibn Husayn alAndoqiy (1069, Buxorodagi Andoq qishlogʻi — 1157.2.11, Buxoro) — xojagonlik tariqatining yirik namoyandasi. Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Xojagon — naqshbandiya tariqatining mashhur shayxi Xoja Yusuf Hamadoniyning isteʼdodli muridi va 2 xalifasi sifatida ustozi bilan birgalikda Xorazm va Bagʻdodga borgan. Oʻz umrini muridlar tarbiyalash bilan oʻtkazgan. Shuningdek, X.H.A. gpasavvufnint xojagonlik tariqatini ishlab chiqishda Abduxoliq Gʻijduvoniyta katta yordam bergan. "Rashahot" asarida yozilishicha, "u oʻz davrining buyuk shayxlaridan biri va tariqat yoʻlida eng yaxshi insonlardandir". Mashhur olim Samʼoniy Marvdagi Yusuf Hamadoniy xonaqosi va Buxorodagi xonaqoda ul zotdan hadis ilmini oʻrgangan.
Xoja Muhammad Porso
Muhammad ibn Mahmud Hofiziddin al-Buxoriy (Xoja Muhammad Porso) (1345, Buxoro — 1419, Madina) — naqshbandiya tariqati namoyandasi. Buxorodagi madrasalarda tahsil olgan. Qurʼon va hadislarni, kalom ilmini chuqur oʻrgangan. Bahouddin Naqshband uni shogirdlikka qabul qilgan va porso (taqvodor, dindor) taxallusini bergan. Bahouddin Naqshband vafotidan soʻng, uning oʻrniga tariqatga rahbarlik qilgan.
Jomiy, Navoiy, Safiy va boshqa allomalar Xoja Muhammad Porso haqida oʻz asarlarida yozganlar. Xoja Muhammad Porso Buxoro madrasalarida oʻqib, ilm olgan. oʻsha davrdagi siyosiy jarayonlarda faol ishtirok etgan. Movarounnahr hukmdori Xalil Sulton bilan muloqotda boʻlgan; Shohrux bilan turli masalalar boʻyicha yozishmalar olib borgan. Ulugʻbek saroyidagi (Samarqand va Buxoro) ilmiy munozaralarda qatnashgan.