cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jonkeldibiy xazirasi
Meʼmorchiligi
Xazira ichkarisi balandligi 2 metr, dahlizlar uzunligi 6 metr, maydoni esa 2 metrni tashkil etadi. Xazira ichkarisida maxfiy eshik boʻlib, bemalol kirish mumkin. Jonkeldibiy maqbarasida 14 ta tosh bitik mavjud. Qabrtoshlar ikkinchi marta ishlatilgan boʻlishi mumkin, yozuvlari koʻpchiligi oʻchib ketgan. Maqbara qibla tomonida qora marmartosh boʻlib, ustida suls xatida „Tavhid“ kalimasi keltirilgan. Marmartoshda shunday yozilgan: „Bu qabrtosh amir Mirjonkeldibiy Oysin Keldibiy oʻgʻliga tegishli. Vafot sanasi hijriy 999 yil“. Bundan tashqari lavhda „Oyat al-kursi“ ham bitilgan. Tarixchi Ibodat Rajabova tadqiqotlari natijasida ushbu maqbara toshbitiklari yozuvini tarjima qilgan.
Fromberg (Montana)
Aholisi
486 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Arbanats
Arbanats Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
821 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 108,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,6 km2.
Magden
Magden Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Rheinfelden (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 11.04 km2. 3437 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Navobod (Doʻstiy)
Navobod — Doʻstiy tumani Nuri Vaxsh QFYga qarashli qishloq. Navoboddan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 4 km, tuman markazigacha 21 kmni tashkil qiladi. Aholisi 3319 kishi (2017), tojiklar.
Dhubri Lok Sabha saylov okrugi
Dhubri Lok Sabha saylov okrugi--Hindistonning Assam shtatidagi Lok Sabha (quyi palatasi) saylov okrugi.
Angolada COVID-19 pandemiyasi
Epidemiyadan oldingi holat
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.
COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
Husomuddin Umar ibn Abdulaziz Buxoriy
Husomuddin Umar ibn Abdulaziz Buxoriy (1090-yil, Buxoro — 1141-yil, Samarqand yaqini) — mashhur fiqh olimi va adib.
Dhubri Lok Sabha saylov okrugi
Yig'ilish maydoni
Dhubri Lok Sabha saylov okrugi quyidagi assambleya okruglaridan iborat :
Husomuddin Umar ibn Abdulaziz Buxoriy
Tarjimayi holi
Husomuddin Umar ibn Abdulaziz Buxoroda tug‘ilgan. Shu yerda o‘qib ta’lim olgan. Saljuqiylar sultoni Sanjar (1118—1157) davrida butun Movarounnahrning qozilar qozisi bo‘lgan. Burhoniddin al-Marg‘inoniyning “Hidoya” asarida qayd etilishicha, Husomuddin Umar al-Marg‘inoniyga ustozlik qilgan. Qoraxoniylar tomonidan sulton Sanjar mag‘lubiyatga uchratilganda, 1141-yili Husomuddin Samarqandga yaqin joyda halok bo‘lgan. Shundan keyin u „Sadri shahid“ degan laqab olgan. Hozirgi kunda Tojikiston Respublikasi Isfara tumani Chorku qishlog‘ida Husomuddin Umar ibn Abdulaziz Buxoriy qadamjosi va muzeyi mavjud.
Asarlari
„Al-Voqeot al-Husomiyya fi mazhabi al-hanafiyya“ (Hanafiylik mazhabi haqida Husomiy voqeotlari). Bu asar „Kitob al-voqeot“ nomi bilan mashhur. Asarda fiqh voqeotlari va ularni hal etish masalalari fiqh shaxobchalari furu’ asosida berilgan va tahorat masalasi bilan boshlanib, meros qonuni bilan tugallangan. Kitob asosan Markaziy Osiyoda fiqhning amaliy masalalarini yoritilgani uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lgan. Uning qo‘lyozmasi O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik institutida saqlanmoqda (SVR, IV, № 3056).
„Jome’ as-sag‘ir“ (Kichik majmua). Asar „Jome’ Sadr ash-shahid“ nomi bilan yuritiladi. Bu kitob Muhammad ibn al-Hasan Shayboniy (vafoti 804)ning „Jome’ al-kabir“ asarining sharhlab, qayta ishlanganidir. Kitobning qo‘lyozmasi Sharqshunoslik institutida saqlanmoqda (SVR, IV, № 3034, 3035).
„Usul al-fiqh“ (Fiqh usullari). Buning bir qo‘lyozmasi O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida saqlanmoqda (SVR, IV, 3057).
Jingʻarchalar
Jingʻarchalar (Sorex) - sut emizuvchi hayvonlarning yer qazuvchilar oilasiga mansub bir urugʻi. Hasharotxoʻrlar turkumiga kiradi. Tashqi koʻrinishi sichqonga oʻxshaydi, lekin tumshugʻining hartumsimon choʻziqligi bilan undan farq qiladi. Tanasining uz. 30– 80 mm. Tishlarining yuqori yarmi qizgʻish-qoʻngʻir. Yevropa va Osiyoning tundra, oʻrmon-dasht zonalarida koʻp uchraydi. Tanasining uz. 38–53 mm keladigan mitti J. — hozirgi eng kichik sut emizuvchilardandir.
Jinssiz koʻpayish
Jinssiz koʻpayish - organizmlarning jinsiy jarayon sodir boʻlmaydigan, jinsiy hujayralar ishtirok etmaydigan koʻpayish usuli. Jinssiz koʻpayish ayniqsa bir hujayrali organizmlar orasida koʻp uchraydi, ammo koʻpchilik koʻp hujayralilar: zamburugʻlar, oʻsimliklar va hayvonlar ham jinsiy koʻpayish xususiyatiga ega. Jinssiz koʻpayish faqat toʻgarak chuvalchanglar va mollyuskalarda uchramaydi, boʻgʻimoyoqlilar va umurtqalilarda istisno tariqasida (poliembrioniya shaklida) uchraydi. Jinssiz koʻpayish ona organizmdan uning bir qismini ajralib chiqqan, yangi qiz organizmga aylanishi, shuningdek, koʻpayish vazifasini bajaradigan maxsus tuzilmalar (bir hujayralilarda — sporalar, gʻovaktanlilarda — gemmulalar, mshankalarda — statoblastlar) hosil qilib, keyinchalik yangi qizlik organizmini hosil qilish orqali sodir boʻlishi mumkin. Nemis biologi M. Gartman (1924) va ayrim biologlar Jinssiz koʻpayish agam sitogoniya, yaʼni jinssiz hujayralarning teng ikkiga va koʻp marta (shizogoniya) boʻlinishi (bir hujayralilarda) va ayrim qujayralar sporalarning boʻlinishi (koʻp hujayrali oʻsimliklarda) tarzida sodir boʻlishini koʻrsatishadi. Ona organizmdan uning bir kiyem hujayralari ajralishi orqali koʻpayish vegetativ koʻpayish deyiladi. Odatda, birturning oʻzida Jinssiz koʻpayish bilan birga jinsiy koʻpayish ham boʻladi. Shuning bilan birga bitta tur bir necha xil usulda Jinssiz koʻpayish mumkin. Masalan, oʻsimliklar spora hosil qilish, novdasi, ildizmevasi, tuganagi orqali; gʻovaktanlilar tashqi va ichki kurtaklar (gemmulalar, statoblastlar) orqali koʻpayadi. Jinssiz koʻpayish jinsiy koʻpayish bilan gallanib turishi mumkin (qarang Nasl gallanishi).
Guadramiro
Guadramiro Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 31,48 km2. Aholisi — 165 kishi (2010).
Saribozor
Saribozor— Buxoro viloyati Kogon tumanidagi qishloq. Bozorboshi maʼnosida. Tarixan bozorning boshlanish joyida qaror topgan qishloq. Hozirda bu joyda bozor mavjud boʻlmasa-da, atama oʻz tarixiyligini saqlab qolgan.
Bobo Mahmud Tusiy
Bobo Mahmud Tusiy – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Shayx Abdulloh Tusiyning muridi. Ilohiy jazba yetib, majzub va foniy boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.
Abu Hafs Umar ibn Mansur ibn Hanb Bazzoz
Abu Hafs Umar ibn Mansur ibn Hanb Bazzoz (vaf. 466/1074 y).
Eltarish
Eltarish, Qutlugʻ (? 691) - Turk xoqonligi hukmdori (680—691). Bumin xoqonning avlodi.
Dastlab tudun unvoni bilan Xitoyning shim.dagi turkiy qabilalarga rahbarlik qilgan. Asl ismi Qutlugʻ boʻlib, keyinchalik E. — davlatni, xalqni birlashtiruvchi degan nom olgan. U bir muddat Xitoyning Tan sulolasiga (618—907) qaram boʻlib qolgan Turk xoqonligining 681 yilda qaytadan mustaqil davlat boʻlishiga asosiy hissa qoʻshgan. Oʻrxun bitiktoshlari va Xitoy yilnomalarida Tabgʻach (Xitoy)ga qarshi E. boshchiligida istiqlol uchun olib borilgan harakatlar batafsil bayon qilingan. Jumladan, bitik toshlarda E. xoqon ayoli Elbilga xotun bilan birgalikda davlatni qaytadan barpo etgani taʼkidlanadi. Xitoy yilnomalarida Gudulu (Qutlugʻ) shaklida qayd qilingan E. xoqon Tan imperiyasiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan turkiy qabilalarga boshchilik qiladi va dastlab Xitoyning shimolidagi Chuqayquzi va Qoraqum (Xuanxe daryosining shim.) mavzelarida qarorgoh qurib, faoliyat yurita boshlaydi. U turkiy ashide qabilasining boshligʻi Toʻnyuquq (Yuanchjen) bilan birlashib kuchayadi va 682— 687 yillar orasida Shimoliy Xitoyning Pinchjou (682), Dinchjou (683), Guychjou (683), Lanchjou (683), Finchjou (683), Yuychjou (683), Shochjou (684), Shochjou (686), Daychjou (686), Chanpxin (687) Shochjou (687) viloyatlariga jami 11-marta yurish qiladi va yirik gʻalabalarga erishadi. E. 687 yilda yirik turkiy qabilaoʻgʻuzlarni yengib, Oʻtukan (Moʻgʻulistonning shim.gʻarbiy qismidagi Xangay togʻlarida joylashgan oʻrmonli vodiy)ni xoqonlik markaziga aylantiradi. Uning davrida Turk xoqonligi oʻzining ilgarigi qudratiga erishib, Oltoy, Janubiy Sibir va Moʻgʻulistonda istiqomat qiluvchi turkiy qabilalar bitta davlatga birlashtiriladi. Bu davrda Turk xoqonligining hududi shim.da Sayan togʻlaridagi vodiylarni, sharqda Kerulen va Oʻnon daryolari havzalarini, jan.da Xitoyning shim. viloyatlarini oʻz ichiga olgan yirik davlatga aylanadi.
Sug’diyon (Mascho)
Sugʻdiyon— Mascho tumani Soʻgʻd viloyatiga qarashli shahar.
Wirt (New York)
Wirt AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Allegany okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1111 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 93,1 km2. Shundan 93,0 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 578 m balandlikda joylashgan.
Vərdağ
Vərdağ (shuningdek, Verdakh, Verdag vaVerdekh ) Ozarbayjonning Khizi tumanida joylashgan qishloq. Munitsipalitet Baxışlı qishlog'ini o'z ichiga oladi.
Dobrenite
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Dobrenite - Bolgariyaning shimolidagi Gabrovo viloyatidagi Dryanovo munitsipalitetidagi qishloq.
Manbalar
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
Bayterek (Qorday tumani)
Bayterek (Байтерек, 2011-yilgacha — Rispole ) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi qishloq. Auxattin qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314833300.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 501 kishini (254 erkak va 247 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 337 kishi (171 erkak va 166 ayol) yashagan.
Altenhagen
Altenhagen Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Demmin tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,05 km2. 333 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Altenhagenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Marboz
Marboz Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Ghent (Minnesota)
Ghent AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Lyon County, Minnesota|Lyon
Marboz
Aholisi
2164 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 53,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 40,5 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 194 – 240 m balandlikda joylashgan.
Ghent (Minnesota)
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
370 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 420,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,88 km2. Shundan 0,88 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 357 m balandlikda joylashgan.
Gazibeyli (Keskin)
Tarixi
Bu qishloq 1928-yildan beri shu nomda atalib kelinmoqda.
Ondres
Ondres Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Dax tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3650 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 241,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,1 km2.
Elberta
Elberta — oʻrtapishar xoʻraki shaftoli navi. AQShda yaratilgan. Xitoy Chaynez King shaftoli navi urugʻkoʻchatini sariq etli shaftoli (Krauford chillakisi) navi bilan changlantirib chiqarilgan, deb taxmin qilinadi. Dogʻiston, Ukraina, Qozogʻiston, Gruziya, Ozarbayjon, Qirgʻiziston, Turkmaniston, Tojikistonda ekiladi. Tupi kuchli oʻsadi, daraxtining boʻyi baland, shoxshabbasi oʻrtacha, sharsimon. Gullari mayda, ikki jinsli, qizgʻishpushti rang. Mevasi vazni oʻrtacha 140— 150 g (350—400 g gacha), dumaloq ovalsimon, poʻsti qalin, tuki kam, etidan oson archiladi, eti sariq, mazasi nordon-shirin, sersuv, tarkibidagi qand miqdori 12—13%, nordonligi 0,75%. Mevasi yangiligida yeyiladi, qoqi va konserva qilinadi. Tashishga chidamli. 1959-yilda Oʻzbekistonning hamma viloyatlari uchun rayonlashtirilgan.
Oltin Oʻrda
Oltin oʻrda, Joʻji ulusi 13-asrning 40-yillari boshida Joʻjixonning oʻgʻli Botuxon (1238—1255) tomonidan asos solingan davlat. 1224-yil Joʻji ulusi Xorazm, Shimoliy Kavkazdan iborat edi. 1236—40 yillarda Botuxonning yurishlari natijasida Volga bulgʻorlari yurti, Dashti Qipchoq, Qrim, Gʻarbiy Sibir, Oltin Oʻrdaga qoʻshib olindi. Rus knyazlari Oltin Oʻrdaga qaram boʻlib, xiroj toʻlab turganlar. Rus manbalarida bu davlat Oltin Oʻrda, Sharq manbalarida Joʻji ulusi deb atalgan. Oltin Oʻrda markazi Botuxon davrida Quyi Volgada, Saroy Botu edi. Berkaxon (1255—66) davrida Saroy Berkaga koʻchirildi. Oltin Oʻrda oldin moʻgʻul qoniga qaram boʻlib, Botuning inisi Berka davrida mustaqillikka erishdi. Saroy Botu, Saroy Berka, Urganch, Sudak, Qofa (Feodosiya), Azoq savdo markazlari edi. Oltin Oʻrdani xon boshqargan. Zarurat tugʻilganda qurultoy chaqirilgan. Davlat ishlari bilan beklarbegi shugʻullangan. Devon ishlarini vazir boshqargan. Soliq yigʻish dorugʻa ixtiyorida boʻlgan. Zarur paytlarda bosqoqlar joʻnatilgan. Yana quyidagi mansab va amallar boʻlgan: alpaut (zodagon), tuman, tumanbegi, elchi, bosqoq, devon bitikchisi, tamgʻach (boj yigʻuvchi), tirnoqchi (tarozi-bon), shusunchi (taʼminotchi), yurtchi (meʼmor), yoʻl arachi (yoʻl noziri), tutqovul (qorovul), koʻpirchi, kemachi, yomchi, ovchi.
Qoʻshinlarga tumanbegi, noʻyon (amir), yuzboshilar qoʻmondonlik qilganlar. O.Oʻ. Joʻjining 14 nafar oʻgʻlining 13 ulusidan iborat edi. Ular oʻz uluslarini mustaqil boshqarishga intilganlar. Mustaqillik harakati Mangu Temur (1266—82) vafotidan keyin kuchaydi. Tuda Mangu (1282—87), Talabugʻa (1287—91) xonliklari davrida tumanbegi Noʻgʻayning nufuzi koʻtarildi. 5 yil oradan oʻtgach, yana isyon koʻtarildi. Unga Oʻzbekxon (1312—42) barham berdi. U va vorisi Jonibek (1342—57) davrlari O.Oʻ. harbiy salohiyatining eng kuchaygan davri boʻldi. Hokimiyat markazlashdi. Uluslar viloyatlarga aylantirildi, ularni amirlar boshqargan; qurultoylar chaqirilmay qoʻygan. Oʻzbekxon davrida O.Oʻ. qurolli kuchlari 300 mingga yetgan. Lekin, ichki ziddiyatlar 1357-yil Jonibekxonning oʻldirilishi bilan yana yuzaga chikdi. Shundan 1380 yilgacha 25 marta xon almashdi. 14-asrning 60-yillarida Xorazm mustaqil davlat boʻlib ajralib chikdi. Polsha va Litva davlati Dnepr daryosi havzasini bosib oldi. Hojitarxon (Astraxon) xonligi tashkil topdi. Faqat Toʻxtamish davri (1380—95) ga kelib isyonlar toʻxtadi. 1382-yil u Moskvani egallab, oʻt qoʻydi. Movarounnahrga tahdid sola boshladi. Amir Temurning 1389, 1391, 1395—96 yillari Toʻxtamishga qarshi yurishlari O.Oʻ.ni holdan toydirdi. Idiqu O.Oʻ.ni tiklashga hara-kat qildi, natija bermadi. 15-asrning 20-yillarida Sibir xonligi, 40-yil Noʻgʻay Oʻrda, 1438-yil Qozon xonligi, 1443 yil Qrim xonligi, 60-yillarda Qozoq xonligi tashkil topdi. 1480 yil Ahmad Rusni boʻysundirishga urindi. 16-asr boshlarida Oltin oʻrda quladi.
Oltin Oʻrdaning tashkil topishi
thumb|left|[[Suzdal shahri moʻgʻillar tomonidan yakson qilinyapti]] thumb|left|100px|Oltin Oʻrdada XIII-asrda ishlangan koʻza
Oltin Oʻrda XIII asr oʻrtalarida erkin yurt sifatida tashkil topgan. 1251-yilning boshida Qoraqorumda Joʻjilar va Tuluylar quroltoy tashkil qilishadi va Munkeni buyuk xon deb saylashadi. Botu esa <<urugʻda eng katta>> sifatida saylanadi, bu bilan Oltin Oʻrdaning erkinligi rasman tasdiqlanadi.
Botu paytida poytax Saroy Botu boʻlgan; XIV asr boshlarida poytaxt Saroy Berkaga koʻchiriladi.
Oltin Oʻrda koʻp millatli yurt boʻlgan. Saroy Botu, Saroy Berka, Urganch, Kaffa Oltin Oʻrdaning yirik shaharlari boʻlishgan.
Oltin Oʻrdaning tuzilishi
right|400px|thumb|Oltin Oʻrda Oltin Oʻrda ikkiga Oʻng qanot va Soʻl qanotga boʻlingan edi.
Oʻng qanot gʻarbiy Qozog'iston, Volgabo'yi, Shimoliy Kavkaz, don, dnepr dashtlari, Qirimni oʻz ichiga olgan edi. Markazi Volga boʻylarida joylashgan edi. Oʻng Qanot Botu avlodlari tomonidan toʻgʻgridan-toʻgʻti boshqarilar edi.
Soʻl qanot markaziy Qozog'iston va Sirdaryoni oʻz ichiga olgan edi. Bu yerda Botuning ukasi O'rdu-Ichenning avlodlari tomonidan boshqarilar edi. Poytaxti Sig'noq shahri boʻlgan. SibirdaOltin Oʻrdaga qaram boʻlgan mahalliy sulola — Taybug'inlar boshqarishardi.
Ugorelets
Ugorelets — Bolgariyaning shimolidagi Gabrovo viloyatidagi Sevlievo munisipalitetidagi qishloqlaridan biri.
Crèvecœur-le-Grand
Crèvecœur-le-Grand Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3154 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 256,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,3 km2. Dengiz sathidan 114 – 179 m balandlikda joylashgan.
Gardiner (Montana)
Gardiner AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Park County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
851 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 10 km2. Shundan 9,8 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1967 m balandlikda joylashgan.
Chegantsi
Chegantsi — Bolgariya janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq ,
Elba
Elba, Laba — Yevropadagi daryo, Chexiya va Germaniya hududlaridan oqadi. Uz. 1165 km, havzasining maydoni 154,8 ming km². Krkonoshe togʻlarining jan.gʻarbiy yon bagʻirlaridan boshlanadi. Yuqori oqimida 70 m balandlikdagi Elba sharsharasini hosil qiladi. Rudali togʻlar va Saksoniya (Shveysariya) togʻ tizmalaridagi daralardan, Maysen shahridan quyirokda Oʻrta Yevropa tekisligi boʻylab botqoq va koʻllar hos,il qilib keng vodiydan oqadi. Qirgʻoklarida toshqinga qarshi dambalar qurilgan. Daryo kengligi Drezden shahri yaqinida 100–150 m dan Gamburg shahrida 300–500 m gacha yetadi. Estuariy hosil qilib Shimoliy dengizga quyiladi. Asosiy irmoqlari: Yizera, Xafel, Vltava, Zaale. Oʻrtacha suv sarfi 920 m³/sek., bahor oylarida toshadi. Quyilish yeridan 950 km masofada kema qatnaydi, Gamburg shahrigacha dengiz kemalari ham kira oladi. Kanallar orqali Vezer, Ems, Reyn va Odra daryolari, Kil kanali orqali Boltiq dengizi bilan bogʻlangan. E. boʻyida Usti, Drezden, Magdeburg shahrilari, quyilish yerida Gamburg port shahri joylashgan.
Ustung (Koʻhistoni)
Ustung — Mascho Koʻhiston tumani Ivan-Tojki qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Ustungdan mahalla markazigacha boʻlgan yoʻl 22 km, tuman markazigacha 26 km ni tashkil qiladi. Aholisi 159 kishi (2017 y.), tojiklar.
Jingʻilsoy
Jingʻilsoy — Navoiy viloyati Nurota tumanidagi soy. Nurota togʻ tizmasining gʻarbiy tarmogʻi — Qoratogʻning shim. yon bagʻirlaridagi (880 m) buloqlardan boshlanib, asosan gʻarbiy va shim. yoʻnalishda oqadi. Uz. 30 km, havzasining mayd. 71 km2 boʻlib, Qizilqum choʻli bilan tutashib ketgan past togʻlarda joylashganligidan kam suvli. Kuchli jala quyganda va erta bahorda J. toʻlib oqadi, yozda suvi kamayadi va qurib qoladi. Yuqori oqimida, ayrim joylarida buloq, suvlari chiqib turadi.
Kamerunda COVID-19 pandemiyasi
COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Kamerunda ilk bor 2020-yil 6-mart kunida tarqaldi.
Epidemiyadan oldingi holat
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.
COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
NGC 3682
NGC 3682 Ajdaho yulduz turkumidagi S0-a tipli galaktikadir.
Jinsiy hayot
thumb|298x298px|"Odam va [[Momo Havvo|Momo Havoning birinchi o'pishi" rasmi, Salvador Viniegra, 1891 yil]] Jinsiy hayot — jinsiy halovat qaror topishiga qaratilgan murakkab jismoniy, ruhiy va ijtimoiy jarayonlar majmui. Jinsiy hayot urugʻ (avlod)ni davom ettirishi bilan birga erkak va ayol oʻrtasidagi maʼnaviy yaqinlikni ham ifoda etadi. Jinsiy hayotdagi ruhiy va jismoniy tomonning nisbati, shuningdek, seksuallikning har xil shakliga munosabat turli jamiyatda turlicha boʻlib, har bir jamiyatning oʻz jinsiy axloq normalari bor. Seksuallikka tegishli narsalar inson turmushida katta ahamiyatga ega, lekin uni inson hayotini belgilab beradigan asosiy omil deb qaramaslik lozim (qarang Jinsiy tarbiya). Har bir kishining jinsiy hayot xususiyatlari koʻpgina omillarga — irsiyati (tugʻma), gormonlari (qarang Jinsiy gormonlar), asablariga aloqador omillarga, shuningdek, shaxcning individual xususiyatlariga bogʻliq. Odamning yoshi, jinsi, shaxciy xususiyatlari va bosh omillarga qarab jinsiy hayot har xil boʻladi. Jinsiy hayot balogʻat yoshiga qarab boshlanadi (qarang Balogʻatga yetish). Jinsiy hayotni 18—20 yoshdan keyin boshlash kerak. Qiz bolaning 12—14 yoshda hayz koʻrishi — uni bu yoshda jinsiy hayotga tayyorligini bildirmaydi. Uning organizmi 18—20 ga borib mukammal shakllanadi. Qiz bilan yigit oʻrtasidagi muhabbat yoki er-xotin orasidagi yaqinlik munosabatlari OʻzRda oila va nikoh normalari asosida belgilangan. Oʻgʻil bolalarga nisbatan qizlar ertaroq (2—3 yil) balogʻatga yetadi, lekin erkakning yoshi ulgʻayganiga qaramay ularda bola tugʻdira olish funksiyasi hiyla uzoq davom etadi. Er-xotinlik munosabatlari ular oʻrtasidagi yosh tafovutlariga ham bogʻliq boʻlib, turmush qurayotganda uni nazarda tutish lozim. Jinsiy hayotning asosini jinsiy aloqa tashkil etadi, uning muhim tomonlari libido — jinsiy mayl, ereksiya — jinsiy qoʻzgʻalish, eyakulyasiya — shahvat toʻkilishi va xush yoqish — orgazmdir. Jinsiy aloqaning tez-tez yoki vaqt-vaqti bilan boʻlishi odamning tugʻma xususiyatlari, yoshi, sogʻligʻi, ijtimoiy omillar (olgan tarbiyasi, turmush sharoiti va b.)ga bogʻliq. Turmush qurgandan keyin jinsiy aloqa bir maromga tushadi. Jinsiy yaqinlik qilishni hammaga bir xil qilib — qolipga tushirib qoʻyish yaramaydi, chunki bir kishi uchun normal hisoblangan narsa boshqa odam uchun odatdan tashqaridek boʻlib koʻrinishi mumkin. Jinsiy hayot odam organizmidan juda katta kuch, his-hayajon va ehtiros talab etadi. Shu sababli oʻtkir miokard infarqti, insult, gipertoniya krizi, meʼda yarasining bot-bot qonab turishi va b. ogʻirroq hollarda jinsiy yaqinlik qilish xavfli hisoblanadi.
NGC 3682
Ushbu obyektni William Herschel 1793-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Maysa chivini
Maysa chivini (Hylemyia cilicrura Rd.) — ikki qanotlilar turkumi chin pashshalar oilasiga mansub hasharot; qishloq xoʻjaligi ekinlari zararkunandasi. Tanasining uz. 3–5 mm; qoramtir-qoʻngʻir. Kulrang qorni boʻylab qora ingichka yoʻl oʻtgan (erkaklarida yaqqolroq koʻrinadi). Choʻzinchoq tuxumlari (0,9 mm) oq. Lichinkasining (7 mm cha) orqa qismi yoʻgʻonroq, mayda tishchali jagʻi qora, baquvvat. Soxta pillasi choʻziq-ovalsimon (4–5 mm), jigarrang. Yevropa, Shim. Amerika, Sibir, Oʻrta Osiyo, Qozogʻiston va boshqa mamlakatlarda tarqalgan. Gʻoʻza, makkajoʻxori, kungaboqar, gʻalladoshlar va boshqalarga zarar keltiradi. Oʻrta mintaqalarda bir yilda 2—3, jan.da esa 3—4 avlod beradi. Urgochisi tuxumini (1—4) tuproq yuzasi va yorikdariga tarqoq qoʻyadi. 2—10 kunda lichinkalar chiqib, 3—5 sm chuqurlikda yashaydi va makkajoʻxori, sabzavot va boshqa ekinlarning maysasi, turli chirindilar, baʼzan boʻrtgan urugʻ, jumladan, chigit bilan oziqlanadi.
Jinsiy hayot
Ayol boʻyida boʻlib qolganida jinsiy aloqani davom ettirib borsa boʻladimi, degan masala muhim. Ginekolog va seksopatolog mutaxassislar bu davrda jinsiy yaqinlikdan butunlay voz kechish shart thumb|[[Usmonlilar imperiyasi|Usmonlilar imperiyasida jinsiy hayot]] emas, lekin aloqa vaqtida bir qadar ehtiyot boʻlish kerak, deb hisoblaydilar. Homiladorlikning dastlabki va oxirgi 2—3 oyi davomida, shuningdek, ayolning koʻzi yoriganidan keyin dastlabki 2 oy ichida jinsiy aloqadan oʻzni tiyib turish kerak. Bu erkak kishiga, agar u jinsiy jihatdan juda faol boʻlib kelgan boʻlsa ham, hech bir ziyon-zahmat bermaydi. Qanday boʻlmasin biror ishga berilib ketish odatda kishining diqqatini hirs qoʻzishidan chalgʻitadi. Maromida ovqatlanish, oilada totuvlik, shaxsiy gigiyena qoidalariga amal qilish, sogʻlom turmush tarzi Jinsiy hayotda hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Maysa chivini
Kurash choralari: tuzoq chuqurlardan foydalanish mumkin. Buning uchun dala atrofida 5—6 ta toʻrtburchak chuqur kavlab, unga insektitsidlar bilan zaharlangan va tuproq aralashtirilgan 10–15 kg kunjara solinadi.
Alovuddin Hamrayev.
Jinsiy hayot
Jinsiy aʼzolarning raso ishlab turishi boshqa ichki aʼzolar, xususan ichak va qovuqning holatiga ham bogʻlik. Jinsiy aʼzolarni, ayniqsa ayollar jinsiy aʼzolarini sovqotishdan va turli yalligʻlanish kasalliklaridan saqlash muhim. Baʼzan Jinsiy hayotni odatdagidek yoʻlga solib olish uchun mutaxassis seksopatolog bilan maslahatlashib olishga toʻgʻri keladi. Jinsiy tomondan oʻzgarishlar boʻlganda, albatta, vrachga murojaat qilish lozim.
Adabiyot
Berdimurod Saidqoriyev.
Kolga-Jaani
Kolga-Jaani — kichik tuman ( alevik  ) Viljandi cherkovi, Viljandi okrugi, markaziy Estoniya. 2017-yilda Estoniya mahalliy hukumatlarining ma'muriy islohotidan oldin u Kolga-Yaani cherkovining ma'muriy markazi edi. Kolga-Jaani aholisi 417 kishidan iborat.
Tutu (Muʼminobod)
Tutu — Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. Tutudan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 1 km, tuman markazigacha 22 km. Aholisi 811 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Arbis
Arbis Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
243 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,9 nafar kishi.
Ravanusa
Ravanusa Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Agrigento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 49 km2. 13 695 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Jir
Jir, yir — bir qancha turkiy xalqlarda qoʻshiq, sheʼr maʼnosini anglatuvchi tushuncha. Tatarlarda umuman xalq qoʻshiqlari, qozoq va qoraqalpoqlarda syujet asosiga qurilgan xalq sheʼriyati, koʻproq dostonlar J. deb ataladi.
Bozaba, Dicle
Bozaba — Turkiyaga qarashli Diyarbakir viloyati Dicle tumanidagi qishloq.
Hinojosa de Duero
Hinojosa de Duero Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan shahardir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 92,98 km2. Aholisi — 736 kishi (2010).
Mulgon
Mulgon  — Qirgʻiziston ichida joylashgan Oʻzbekiston Respublikasining  Fargʻona viloyatiga qarasli qishloq. Soʻx tumani tarkibiga kiradi.
Meisterschwanden
Meisterschwanden Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Lenzburg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 6.86 km2. 2369 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Meisterschwandenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Onesse-Laharie
Onesse-et-Laharie Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Mont-de-Marsan tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
927 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 6,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 140,1 km2.
Xanəgah
Xanəgah (shuningdek, Khanagya) Ozarbayjonning Khizi tumanida joylashgan qishloq.
Marokash avtomobilsozlik sanoati
Marokash avtomobil sanoatini — Fransiyaning Renault-Nissan Alyansi va PSA Group avtomobil kompaniyalari investitsiyalari boshqaradi. BYD Marokashda Xitoy sarmoyasini boshqaradi. Marokash hukumati investitsiya olib keladigan kompaniyalarni kelishini ragʻbatlantirish uchun dastlabki besh-yilda maʼlum soliqlardan ozod etdi. Fiat Marokashdagi ishlab chiqarish rolini 2003-yilda Somakadagi ulushini Renault kompaniyasiga sotish bilan yakunlagan.
Marokash ushbu sektor uchun xalqaro markaz sifatida oʻz mavqeini mustahkamlashga intilayotganligi sababli umumiy qiymati 1,23 milliard yevro (1,45 milliard dollar) ga teng 26 ta avtomobilsozlik loyihalari boʻyicha bitimlar imzoladi. Loyihalar Fransiya, Ispaniya, Italiya, Xitoy, Janubiy Koreya, Yaponiya va AQSh kompaniyalari bilan amalga oshiriladi va 11 500 dan ortiq ish oʻrinlari yaratilishi kutilmoqda, deyiladi hukumat bayonotida.
Marokash 2020-yilga kelib mahalliylashtirish darajasi 80 % boʻlgan bir million avtomobil ishlab chiqarishni kutmoqda. Natijada tovar aylanmasi 10 milliard yevroga va 160 000 ish oʻrni yaratilishiga olib keladi.
Renault
Kasablankadagi Somaka zavodi 1959-yilda ochilgan va hozirda 80 % Renault Group va 20 % PSA tomonidan egalik qiladi. Hozirda u Renault Kangoo, Dacia Logan va Dacia Sandero ishlab chiqaradi. Zavod-yiliga 80 mingta avtomobil ishlab chiqarish quvvatiga ega va 1 307 xodim ishlaydi. Renault 4 ning ishlab chiqarilishi 1993-yilda yakunlandi. Korxonada ilgari 5, 12 va 18 modellar ishlab chiqarilgan.
Renault-Nissan oʻzining Tangier zavodini 2012-yilda ochgan va Dacia Lodgy va Dacia Dokker ishlab chiqaradi. Dastlabki ishlab chiqarish quvvati bitta yigʻish liniyasida-yiliga 170 mingta avtomobil boʻlib, unda 5 086 xodim ishlaydi.
PSA guruhi
2015-yilda PSA yangi PSA Kenitra zavodiga 2019-yilda B va C segmentli dvigatellar va transport vositalarini ishlab chiqarish uchun ochilishi rejalashtirilgan, ishlab chiqarish quvvati 90,000 dvigatel va transport vositalarini ishlab chiqaradigan va 200 ming donagacha kengayishi mumkin boʻlgan 557 million yevro sarmoya kiritilganligini eʼlon qildi.
Fiat
Fiat ilgari Somaka zavodida Uno va Palio modellarini CKD toʻplamlari orqali yigʻgan edi. Palio 1997-yildan 2003-yilgacha ishlab chiqarilgan, shundan soʻng Fiat zavoddagi ulushini sotgan. Ilgari u shuningdek 127 va 131 modellarini 1980-yillarning boshlarida yigʻgan edi.
BYD
BYD Marokashda yirik avtomobil ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻygan uchinchi avtomobil ishlab chiqaruvchiga aylandi. BYD Marokashning Yevropa va Afrika bozoriga kirish eshigi sifatida joylashuvidan foyda koʻrishga umid qilmoqda.
Renault-ning Marokashdagi mahsulotlari
Fransiya avtomobil ishlab chiqaruvchi Renault-Nissan, Marokashning shimoliga Melloussa nomli kichik bir shaharda investitsiya kiritishga qaror qildi. Shahar strategik ahamiyatga ega, chunki u Marokashning eng katta Tanger-Med portidan yarim soat narida joylashgan boʻlib, yangi ishlab chiqarilgan avtomobillarni tashishni koʻpaytiradi va ularni portga imkon qadar tezroq Yevropaga yoki Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika mintaqasidagi baʼzi mamlakatlarga. eksportga etkazib beradi. Renault-Nissan ushbu zavodni hayotga qaytarish uchun 10 milliard dirham (deyarli 1 milliard yevro) miqdorida investitsiya kiritishga qaror qildi. Marokash sanoat vaziri Moulay Hafid El Alamining soʻzlariga koʻra, Renault-Nissan „sanoat ekotizimi“ ni yaratishni maqsad qilgan. Uning soʻzlariga koʻra, ushbu „sanoat ekotizimi“ Renault-Nissan avtoavtomobillari uchun avtomobil qismlar bilan taʼminlash uchun maʼlum qismlarni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan koʻplab kompaniyalarni jalb qiladi va Marokashning oʻsha mintaqasiga sarmoya kiritadi. Vazirning taʼkidlashicha, bu 20 milliard dirham (taxminan 2 milliard yevro) prognoz qilinadigan pul miqdorini yaratadi.
Kompaniyaning taʼkidlashicha, birinchi-yilda zavod 48 870 ta avtomobil ishlab chiqarishni boshlaydi va taxminlarga koʻra 2015-yilga kelib 250 000 dan ortiq transport vositalariga yetadi. Kompaniya, shuningdek, ishchilarga dam olish kunlarida ishlash uchun baʼzi imtiyozlarni taklif qilib, bir-yilda ishlab chiqarish quvvatini 400 000 taga oʻtish orqali strategiyani ishlab chiqdi. 2015-yilda kompaniya 288 053 dan ortiq avtomobillarni ishlab chiqarib (oʻsish 26 %), oʻz prognozlaridan oshganligini maʼlum qildi. Zavod, shuningdek, ishlab chiqarishning aksariyati Dacia Sanderoga toʻgʻri keladi, chunki u Marokash va Fransiyada sotish boʻyicha katta muvaffaqiyatga erishdi.. Bitta avtomobilning narxi taxminan 11 000 dollarni (8000 yevro atrofida) tashkil etadi, shuning uchun uni arzonligi sababli katta miqdorda sotishga majbur qildi. Kompaniyaning taʼkidlashicha, Sandero kompaniyaning deyarli 50 foizini tashkil qiladi, har-yili deyarli 140 000 dona ishlab chiqariladi, undan keyin ishlab chiqarilishning 25 foizini tashkil etuvchi Dacia Dokker turadi. Dacia Logan ham mavjud boʻlib, u umumiy ishlab chiqarishning 14 foizini tashkil qiladi, chunki deyarli 41 000 dona ishlab chiqarilgan, keyin esa Dacia Lodgy jami ishlab chiqarishning 11 foizini tashkil etib, deyarli 32 663 dona ishlab chiqarilgan. Biroq, Dacia Lodgy ishlab chiqarishi oʻsib bormoqda, chunki Marokash bozorida unga talab katta, chunki „Grand Taxis“ lar eski Mercedesdan yangi ekologik toza yangi avtomashinaga oʻtishga majbur boʻlmoqda. Bandlik masalasiga kelsak, Renault-Nissan guruhi Kasablankadagi Tanger fabrikasi va Somakadagi zavodda 10 000 kishi toʻgʻridan-toʻgʻri kompaniya ichida ishlayotganligini eʼlon qildi. Kompaniyaning taʼkidlashicha, yollanma foizlar atigi bir-yil ichida 20,6 foizga oʻsgan va deyarli har-yili kompaniya mahsulotiga talab yuqori boʻlganligi sababli oʻsishda davom etishi kutilmoqda. Kompaniya asosan Marokashda bu yerda ishlab chiqarilgan barcha mahsulotlarni Yevropaga va Yaqin Sharq va Shimoliy Afrika mintaqasidagi baʼzi mamlakatlarga eksport qilishga yoʻnaltirilgan, hozirgi vaqtda kompaniya dunyoning 22 dan ortiq mamlakatlariga avtomobillar eksport qilmoqda va 2020-yilga kelib bu sonni koʻpaytirishni rejalashtirmoqda. Tangier shahridagi zavod, Kasablankaning Somaka zavodidagi eksportning 94 % ga nisbatan deyarli 68 % avtomobillarini xorijga eksport qiladi.Renault-Nissan hozirda Marokash bozorining qariyb 38 foiz ulushini nazorat qiladi va koʻproq isteʼmolchilarni jalb qilish va hech boʻlmaganda mahalliy miqyosda koʻproq bozor ulushini olishga intilish uchun ishlab chiqarish va sifatni ularning mahsulotlari narxlari bilan bir vaqtda oshirishni maqsad qiladi.
Renault-Nissan fabrikasi toʻliq ishlashi uchun, Marokash hukumati tomonidan koʻplab kafolatlar va maʼlum sohalarda baʼzi mablagʻlar mavjud edi. Marokash kompaniyaga mamlakatga sarmoya kiritishi uchun maʼlum vaʼdalarni bajarishi kerak edi. Marokash hukumati yangi ishchilarga fabrikada olib boradigan ishlari toʻgʻrisida bilim olishga imkon beradigan markazni moliyalashtirishni vaʼda qilgan edi, shuningdek, Marokash yangi mashinalar uchun zarur boʻlgan barcha logistika ishini osonlashtiradigan barcha zarur infratuzilmani barpo etgan edi. Tanger-med portiga yetib borish uchun, Marokash fabrikani port bilan bogʻlaydigan yangi kichik avtomagistral va yangi temir yoʻl qurdi. Bularning barchasining sababi Marokashning qirollikda yangi avtomobilsozlik sanoatini rivojlantirishidir, chunki hukumat ushbu sanoat turlari koʻplab ish oʻrinlarini yaratadi va yuqorida aytib oʻtilganidek, baʼzi avtomobil qismlarini yaratadigan mamlakatga sarmoya kiritishga koʻproq ishonadi. .
Marokash hukumati uchun investitsiyalardan keladigan daromadlar
Fransiya kompaniyasining Marokashga qilgan ushbu katta sarmoyasi, Marokash sanoat vaziri soʻzlariga koʻra, Renault-Nissan yoki uning atrofida sarmoya kiritmoqchi boʻlgan boshqa kompaniyalarning barcha loyihalari yakunlanganda 20 milliard dirham sarmoya keltiradi. (1,8 milliard yevro). Fransiya kompaniyasi, shuningdek, ushbu qismlarni Marokash tuproqlarida ishlab chiqaradigan boshqa kompaniyalardan sotib oladigan mashina qismlariga sarfini ikki baravar oshirishga intiladi, bu qoʻshimcha 50 000 yangi ish oʻrinlarini yaratishga yordam beradi. Fransiyaning Marokashga kiritgan sarmoyasi asosan mamlakatda yangi sanoatni rivojlantirishga yoʻnaltirilgan edi, bu asosiy tosh qoʻyilgandan keyin yaratilgan barcha kompaniyalarda — Renault-Nissan yirik zavodida aks ettirilgan. Tangier shahrida zavod tashkil etilgan vaqtdan boshlab, u tomonidan avtomobil qismlariga boʻlgan ehtiyojni qondirish uchun 170 dan ortiq zavodlar tashkil etilgan va shu paytgacha 50 milliard dirham (deyarli 4,5 milliard yevro) daromad olgan va shu paytgacha 90 mingdan ortiq toʻgʻridan-toʻgʻri va bilvosita ish oʻrinlari yaratdi.
Marokash iqtisodiy tarixida birinchi marotaba Tangier yaqinidagi Melloussa shahriga yangi avtomobilsozlik sanoatiga qilingan sarmoyalar Marokash eksportini shu qadar fosfatlar eksportidan ham yuqori darajaga keltirdi. Endi Marokash avtomobil va avtomobil qismlarini eksport qiluvchiga aylandi va hozirda mintaqaning koʻplab mamlakatlariga va Yevropaga yetkazib bermoqda, Tangierdagi yangi zavod yangi texniklarni, yangi menejerlarni, yangi muhandislarni yollash bilan, yaqin atrofda yashovchilarning hayotini oʻzgartirdi. Xavfsizlik kompaniyasi va shu kabi yangi ish oʻrinlarining barchasi kichik bir boylikning paydo boʻlishiga olib keladi, chunki kompaniya Marokashning eng kam ish haqidan 25 % koʻproq maosh oladi va hozirda u yerda yashaydigan odamlar hech boʻlmaganda daromad manbaiga ega va hozirda pulga ega va bu mahalliy iqtisodiyotni yaxshilashga yordam beradi. Kompaniya tashkil etilishidan oldin qoʻshni hududda hech narsa yoʻq edi, endi yangi yuqori standartli yoʻllar, portni zavod bilan bogʻlaydigan kichik yangi magistral, yangi oʻrta maktab va oʻrta maktabda tahsil olayotgan talabalar uchun yangi yashash joyi mavjud. Renaultning hozirgi direktori Pol Karvaloning soʻzlariga koʻra Melloussa qishlogʻi yaqin orada Renault-Nissan zavodi tufayli eng boy qishloq boʻladi.
Avtomobilsozlik sanoatiga kelajakdagi sarmoyalar
Ushbu sarmoyaning muvaffaqiyatidan kelib chiqqan holda, Marokash eksport hajmini koʻpaytirish uchun avtomobilsozlik sanoatini kengaytirishga intilmoqda, soʻnggi paytlarda Marokash hukumati va „Group Peugeot-Citroen“ oʻrtasida Kenitra yaqinida yangi zavodning ochilishiga olib keladigan 6 milliard dirham (557 million yevro) sarmoya bilan yakuniy kelishuvga erishildi. Hozirgi vaqtda Marokash 2020-yilga borib-yiliga 10 milliard dollarni faqat avtosanoatdan eksport qilishni maqsad qilmoqda. Bularning barchasi Marokash iqtisodiyotiga jiddiy taʼsir qiladi, chunki birinchi navbatda bu YaIMning sanoat sektorini 20 % ga koʻtaradi. Renault va Peugeot-Citroen-dan qilingan sarmoyalar Renault erishgan muvaffaqiyat va Peugeot-Citroen guvohi boʻladigan kelajakni koʻrish orqali mamlakatga koʻproq sarmoyadorlarni jalb qiladi. Oldin aytib oʻtilgan yangi sarmoyalar yangi Peugeot-Citroen zavodi boʻladi, yangi kompaniya qirollikda ish boshlagan dastlabki-yillarida 200 000 ta avtomobil ishlab chiqarishni maqsad qilgan. Peugeot-Citroen yangi zavod zavodi rivojlanayotgan mamlakatlar uchun ularni arzon narxlarda sotadigan kichik xarajatli mashinalarni ishlab chiqarishni boshlaydi, Peugeot asosan Afrika mamlakatlari va Yaqin Sharq mamlakatlariga qaratilgan. Yangi zavod, ishlab chiqarilishi 200 000 avtomobilni tashkil etgunga qadar 4500 ishchini jalb qiladi va yaqin kelajakda bu son ham koʻpayishi mumkin. Yangi zavodning muhim jihatlaridan biri shundaki, kompaniya dvigatelni Marokashda ishlab chiqaradi va ehtiyot qismlarni yigʻishdan koʻra bu yerda ishlab chiqaradi, yangi kompaniya mahalliy ishlab chiqariladigan avtomobil qismlariga 13 milliard dirham (taxminan 1 milliard yevro) sarflashga rozi boʻldi va bularning barchasi Marokash iqtisodiyotiga olgʻa siljishga yordam beradi, chunki koʻplab Marokash kompaniyalari oʻz mahsulotlarini yangi xaridorlariga ega boʻlishadi.
Marokash yalpi ichki mahsulotiga taʼsiri
Hozirgi kunda qirollikdagi avtomobilsozlik sanoati Marokash yalpi ichki mahsulotining 16 foizini tashkil qiladi, ammo Peugeot ishlab chiqarishni boshlagandan soʻng bu 20 foizga oʻsadi. Sanoat vaziri Moulay Hafid El Alamining soʻzlariga koʻra, Marokash ushbu sohaga xorijiy investorlarni jalb qilish va ishontirishda davom etadi, u endi boshqa avtomobil va yuk mashinalarini ishlab chiqaruvchilar kelishga va sarmoya kiritishga qaror qilishiga umid qilmoqda, deydi u. sanoat eksporti ikki baravar ortadi. Vazirning taʼkidlashicha, uning vazirligi boshqa avtomobil kompaniyalari bilan, ayniqsa Italiya va Amerikadagi baʼzi kompaniyalar bilan ularni kelishishga ishontirish uchun „jiddiy va samarali“ muzokaralar olib borgan. Fiat-Chrysler va Ford kabi baʼzi yirik kompaniyalar, Marokash avtomobilsozlik sanoatiga sarmoya kiritmoqchi boʻlgan kompaniyalar qatoriga kiradilar, hozirda ular aytilganidek, ular barcha zarur kafolatlarga ega boʻlishlari uchun Marokash hukumati bilan muzokaralar olib borishmoqda. soliqlarni va hokazolarni olib boring, bu ikki gigant mamlakatda oʻz fabrikalarini qurishi uchun. Hozirgi vaqtda yangi Marokash avtomobilsozligi kutilganidan yuqori boʻlib, ayniqsa, eksport haqida gap ketganda rekordlarga erishdi. Hozirgi vaqtda u fosfat eksportidan tushgan daromaddan tashqari qishloq xoʻjaligining boshqa mahsulotlaridan yuqori boʻldi. Buni raqamlar bilan isbotlasak, Marokashning avtosanoatda eksporti 34 milliard dirham (2,9 milliard yevro atrofida) yetdi. Solishtiradigan boʻlsak, mamlakatning fosfat eksporti 31 milliard dirham (2,7 milliard yevro atrofida) va qishloq xoʻjaligi mahsulotlari esa 35 milliard dirham (taxminan 3 milliard yevroga) ni tashkil etadi. Peugeot bozorga chiqishi bilan Marokash har-yili mahalliy ishlab chiqariladigan 600 000 ta avtomobilga yetib boradi va yaqin-yillar ichida ularning soni millionga etadi. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">]
Elbrus
Elbrus (kabardincha — Oshxomaxo, bolqorcha — Mingitov) — Katta Kavkazning Yon tizma sistemasidagi eng baland togʻ massivi. Granit va kristalli slanetslardan tuzilgan baland sokolda joylashgan va, asosan, andezitdan tashkil topgan soʻngan vulkanning qoʻsh choʻqqili konusi. Gʻarbiy choʻqqining bal. — 5642 m, sharqiysi — 5621 m. Ular balandligi 5325 m boʻlgan togʻ beli bilan ajralgan. E.ning ustki qismi firn va muzliklar bilan qoplangan. Undan hamma tomonga muz parraklari radial yoʻnalishda tarqalgan. Muzliklarning (umumiy soni 50 dan ziyod) maydoni 134,5 km². Ulardan eng yiriklari Katta Azav, Irik, Terskoʻl. E. yonida, Baksan daryosining yuqori oqimida koʻchki va sellar lab.i joylashgan. E.ning sharqiy choʻqqisi ilk bor (1829-yilda) rus ekspeditsiyasining yoʻl boshlovchisi K. Xashirov (kabardin) tomonidan zabt etilgan, gʻarbiy choʻqqisiga esa F. Grove boshchiligidagi ingliz alpinistlari (yoʻl boshlovchisi bolqor A. Sottayev) chiqishgan (1874-yilda). Togʻ massivi yon bagʻrilaridan Shimoliy Kavkazning yirik daryolari (Kuban va Terek) boshlanadi. E.ga yondashgan hudud alpinizm va togʻ changʻi sporti, turizm markazlaridan biri.
Xushufag'on qishlog'i
Xushufagʻon (arabcha: خشوفغن)
Xushufagʻon — Oʻrta asrlarda Markaziy Osiyoning qadimiy Soʻgʻd viloyatiga qarashli Ishtixon va Kushoniya oʻrtasida joylashgan yirik bir qishloqning nomi. Hozirgi kunda bu qishloqning aniq oʻrni qaerda ekanligi nomaʼlum.
„Xushufagʻon“ soʻzi soʻgʻdcha „xshu“ — „olti“, „fagʻan“ — „ibodatxona“, yaʼni „Olti ibodatxona“ maʼnosini bildiradi. Bu qishloq XII asrgacha Xushufagʻon, XIII asrgacha arabcha „Roʻs al-qontara“ („Koʻprik boshi“), XIII asrdan XVI asrgacha esa forscha „Saripul“ („Koʻprik boshi“) deb atalgan.
Harry Harrison
Harrison 2012-yil 15-avgustida Angliya janubida vafot etdi.
William Giauque
Jiok (Gianque) Uilyam Frensis [1895.12.5, Niagara-Fole (Kanada) — 1982.29.3] — amerikalik fizik-kimyogar, AQSH Milliy Fanlar akademiyasi aʼzosi (1936-yildan). Kaliforniya universiteti professor (1934-yildan). Asosiy ishlari moddalarning termodinamik xossalarini, shu jumladan kondensirlangan gazlarning oʻta past temperaturalardagi xossalarini tekshirishga bagʻishlangan. Termodinamikaning 3-boshlanishini amaliy tadqiqotlar oʻtkazish natijasida tekshirgan. D. Mak-Dugal bilan hamkorlikda IK dan past temperaturalar xreil qilish va oʻta past temperaturalarni oʻlchash maqsadida adiabatik magnitsizlanish usulini ishlab chiqqan (1927). 0,5 K temperatura hosil qilishga erishgan. G. Jonston bilan hamkorlikda kislorodning “O va |8O izotoplari mavjudligini isbotlagan (1929). Nobel mukofoti laureati (1949).
Meni izlama
„Meni izlama“ — „Sahar“ oʻzbek rok guruhi ijro etgan qoʻshiq. 2001-yil eʼlon qilingan. Guruhning oʻsha yili eʼlon qilingan „Oʻsha sizmi?“ nomli albomiga uchinchi trek oʻlaroq kiritilgan. „Meni izlama“ pop-rok janrida boʻlib, mi minor tonalligida yozib olingan. Tarona 2000-yillarning birinchi yarmida Oʻzbekistonda hamda qoʻshni respubliklalarda eng keng ommalashgan xitlar safiga kiradi. Qoʻshiq soʻzini ham, musiqasini ham guruh solisti Anvar Joʻrayev yozgan.
Maysur
thumb Maysur — Jan. Hindistonda joylashgan tarixiy viloyat. Milodiy 3—11-asrlarda M. qududida gangalar sulolasi hukmronlik qilgan. Ular oʻzlaridan koʻra ancha kuchli imperiyalar — Gʻarbiy Chalukʼya, Rashtrakut, Chola sulolalariga tobe boʻlishgan. 12—14-asr oʻrtalarida M.ning deyarli barcha xududlari Xoysallar davlatiga, keyinchalik 16-asr oxirigacha Vijayanagar davlatiga qoʻshib olingan. 1399-yilda Vijayanagarga vassal boʻlgan M. knyazligi tashkil topgan. 1610-yilda M. mustaqillikka erishgan (Vodeyar sulolasi boshchiligida). taxminan 1761-yilda knyazlikdagi hokimiyat Haydar Alining qoʻliga oʻtgan. U markaziy hokimiyatni mustahkamlashga harakat qilgan, jumladan, kuchli armiyani vujudga keltirgan va muvaffaqiyatli urushlar natijasida kannara xalqiga mansub aholini tashkil qilgan butun hududni oʻz hokimiyati ostida birlashtirgan. Uning oʻgʻli Tipu Sulton (1782—99 yillarda hukmronlik qilgan) davrida M. Jan. Xindistondagi eng kuchli davlatga aylangan va Malabar, Andxra va Tamilnad davlatlariga qarashli yerlarning bir qismini bosib olgan. 18-asrning 2-yarmida 4-ingliz — M. urushlari natijasida M.ning hududi kichraygan. 19-asrda ingliz mustamlakachilari yangi taʼlim va yozuvni joriy etganlar. Sekin-asta shahar aholisining oʻrtahol qatlami shakllana borgan. M.ning ijtimoiy-iqgisodiy va madaniy rivojlanishiga qaratilgan qator islohotlar amalga oshirilgan. Hindiston mustaqillikka erishgandan keyin 1947-yil M. respublikaning shtatlaridan biriga aylangan. 1973-yilda ushbu shtatning nomi Karnataka deb oʻzgartirilgan.
Rimajon Xudoyberganova
Rimajon Xudoyberganova (1942-yil 22-aprel, Xorazm viloyati — 2022-yil 16-noyabr, Urganch tumani) — sovet va oʻzbek davlat, siyosat, jamoat arbobi. Xudoyberganova Xorazm viloyati partiya komitetining birinchi kotibi (1988—1991)  , Oʻzbekiston SSR Oliy Soveti (1987—1991) va SSSR xalq deputatlari syezdi (1989—1991)  deputati boʻlgan.
Tarjimayi holi
Rimajon Matnazarovna Xudoyberganova 1942-yil 22-aprelda Xorazm viloyatida tavallud topgan. 1960-yilda Urganch shahridagi Maksim Gorkiy nomidagi 1-oʻrta maktabni tamomlaydi. 1960—1966-yillarda Toshkent toʻqimachilik institutida oʻqigan hamda bir vaqtning oʻzida Toshkentdagi „Qizil Tong“ tikuvchilik fabrikasida tikuvchi-toʻquvchi boʻlib ishlagan. 1966-yilda institutni tugatgach, Urganch tikuvchilik fabrikasiga ishga yuborilib, brigada, boʻlimga rahbarlik qiladi. Xudoyberganova 1967-yildan bosh muhandis, 1972-yildan esa zavod direktori, 1976—1983-yillari Urganch va Xiva tikuvchilik fabrikalari negizida tashkil etilgan Xorazm viloyati tikuvchilik birlashmasi bosh direktori lavozimida ishlagan.
1976-yilda toʻqimachilik sanoatini rivojlantirishdagi alohida xizmatlari va faoliyatidagi muvaffaqiyati uchun u "Hurmat belgisi" ordeni bilan taqdirlangan. 1978-yilda SSSR oʻqituvchilarining birinchi syezdiga vakil (delegat) etib saylangan.
Belashov
Belashov (Белашов) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Qorday tumanidagi tugatilgan qishloq. Kenen qishloq okrugi tarkibiga kirgan. 1990-yilda tugatilgan.