cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gvatemala bayrogʻi
Tarixi
2008-yilda Bandera de Los Pueblos (Mahalliy xalqlar bayrog'i) deb nomlangan bayroq qonun bilan qabul qilindi va shundan beri u Gvatemala Prezidenti ishtirokidagi barcha tadbirlarda Gvatemala milliy bayrog'i bilan birga namoyish etildi. Bayroq to'rt qismga bo'lingan: qizil, sariq, oq va qora, ularning har biri mos ravishda Xinka, Garifuna, Mayya va Ladino xalqlarini ifodalaydi.
G‘iyosiddin Hasanov
Hasanov G‘iyosiddin  —  1886-yili  tug‘ilgan,  Buxoro  shahridan,  ruhoniy,  mudarris,  “Milliy  ittihod”  millatchi  aksilinqilobiy  tashkilotning  sobiq  a’zosi,  hibsga  olingan  vaqtda xizmatchi. Zararli va  isyonchi  aksilinqilobiy  guruh  rahbari bo‘lib, doimiy  ravishda  mag‘lubiyatchilik  targ‘iboti  olib  borganlikda,  sovet  hokimiyati  bilan  tashkiliy  ravishda  kurashishga chaqirganlikda ayblangan.
Kinoroman
Kinoroman – kino sanʼati janri. Dastlab abadiy romanlarning ekranlashtirilgan variantlariga nisbatan ishlatilgan boʻlib hozirda oʻzining xarakteri jihatidan adabiy roman janriga teng keluvchi, biroq maxsus kinossenariy sifatida yaratilgan asarlarga nisbatan qoʻllanilmoqda. Kinonovella va kinopovestga oʻxshash janrlardan sujet qamrovi tomonidan ajralib turadi.
San-Luis-Potosi (shahar)
San-luis-potosi - Meksikaning markaziy qismidagi shahar, Meksika togʻligida, 1877 m balandlikda joylashgan. SanLuisPotosi shtatining maʼmuriy markazi. Aholisi 669,3 ming kishi (2000). Transport yoʻllari tuguni. Konchilik (kumush, qoʻrgʻoshin, pyx, mis) rayoning qad. markazi. Qora va rangli metallurgiya, qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, kimyo, oziq-ovqat, toʻqimachilik sanoati korxonalari, temir yoʻl ustaxonalari; universitet bor. Shaharga 16-asr oxirlarida asos solingan. 17—18-asrlarga oid meʼmoriy yodgorliklari saqlangan.
Kinoroman
Tarixi
Kinoroman termini XX asrning 30-yillarning oxirida ovozli kino asarlari paydo boʻlgach yuzaga kelgan.
Manbalar
Jahon adabiyoti terminlarining izohli lugʻati
Kampus
Zamonaviy kampus — bu ilmiy yoki akademik boʻlmagan maʼlum bir muassasaga tegishli binolar va maydonlar toʻplami. Masalan, Googleplex va Apple Kampus.
Etimologiyasi
Bu soʻz lotincha „maydon“ soʻzidan olingan boʻlib, birinchi marta 1774-yilda Nyu-Jersi kollejining (hozirgi Prinston universiteti) Nassau zaliga tutash katta maydonni tasvirlash uchun ishlatilgan. Maydon Prinstonni yaqin atrofdagi kichik shaharchadan ajratib turardi.
Baʼzi boshqa Amerika kollejlari keyinchalik oʻz muassasalarida alohida sohalarni tavsiflash uchun soʻzni qabul qildilar, ammo „talabalar shaharchasi“ hali butun universitet mulkini tasvirlamagan edi. Maktabda kampus, boshqasi dala va boshqasi hovli deb ataladigan joy hisoblanadi.
Tarixi
Talabalar shaharchasi anʼanasi oʻrta asrlardagi Yevropa universitetlaridan boshlangan, ularda talabalar va oʻqituvchilar monastir muhitida birga yashab, ishlagan. Ilmiy hayotga moslashishning ahamiyati haqidagi tushuncha keyinchalik Amerikaga koʻchib oʻtdi va dastlabki mustamlakachilik taʼlim muassasalari Shotlandiya va ingliz kollejlari tizimiga asoslangan edi.
Talabalar kampusi Yevropadagi monastir modelidan Qoʻshma Shtatlardagi turli xil mustaqil uslublar toʻplamiga aylandi. Dastlabki mustamlaka kollejlarining barchasi xususiy buyurtma bilan qurilgan, baʼzilari Prinston universiteti kampusi kabi yakka binolarda joylashgan yoki Garvard kabi Amerika qadriyatlarini aks ettiruvchi monastir versiyasida joylashgan. Mamlakat boʻylab kampus dizayni ham, kollejlarning arxitekturasi ham keng dunyo tendensiyalariga javoban rivojlandi, koʻpchiligi turli xil zamonaviy, tarixiy uslublar va tartiblarni ifodalaydi.
Sahob Joʻraev
Sahob Joʻraev (1987-yil 19-yanvarda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik professional futbolchi, hozirda Oʻzbekiston ligasidagi „Olmaliq“ jamoasida oʻynaydi. U odatda chap qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.
Kampus
Foydalanish
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/University_of_Eastern_Finland_Kuopio.jpg/220px-University_of_Eastern_Finland_Kuopio.jpg|thumb| Kuopio shahridagi Sharqiy Finlandiya universitetining [[Kuopio kampusi. Shimoliy Savoniya, Finlandiya.]] Kampusning zamonaviy shakli XX asr davomida butun institutsional mulkni oʻz ichiga olgan holda kengaytirildi, eski shakli ham baʼzi joylarda 1950-yillargacha saqlanib qoldi.
Sahob Joʻraev
Futbolchilik faoliyati
MHSK oʻsmirlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi. Joʻraev faoliyatini Toshkentning „Lokomotiv“ klubida boshlagan va 2005-2007-yillarda oʻynagan. 2008-2014-yillarda „Bunyodkor“da oʻynagan. 2014-yilda yana Toshkentning „Lokomotiv“ klubiga o‘tdi va Ligada to‘rtta o‘yin o‘tkazdi. 2015-yilning fevral oyida Olmaliq FK bilan shartnoma imzoladi. 2016-yil boshida u „Oqtepa“ klubi bilan shartnoma imzoladi va bu shartnoma tez orada tugatildi, shundan soʻng futbolchilik faoliyatini yakunlab, biznes bilan shugʻullanadi va murabbiy sifatida oʻqishni boshlaydi.
Kampus
Ofis binolari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Googleplex_central_courtyard.jpg/220px-Googleplex_central_courtyard.jpg|thumb| Googleplex. Kaliforniyadagi korporativ kampus Baʼzan binolar bilan birga kompaniya ofis binolari joylashgan yerlar ham kampuslar deb ataladi. Vashingtonning Redmond shahridagi Microsoft kampusi bu foydalanishning yaxshi namunasidir. Kasalxonalar va hatto aeroportlar baʼzan oʻzlarining tegishli muassasalarining hududini tavsiflash uchun bu atamadan foydalanadilar.
Universitetlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/1_oxford_aerial_panorama_2016_%28cropped%29.jpg/220px-1_oxford_aerial_panorama_2016_%28cropped%29.jpg|thumb| [[Oxford|Oksford shahrining 2016-yildagi havodan koʻrinishi. Oksford universitetida markaziy kampus yoʻq, buning oʻrniga shahar boʻylab tarqalgan koʻplab binolardan foydalanadi.]] Kampus soʻzi Yevropa universitetlariga nisbatan ham qoʻllanilgan, garchi baʼzi bunday muassasalar (xususan, Boloniya, Padua, Oksford va Kembrij kabi „qadimgi“ universitetlar) keng tarqalgan emas, balki universitet shaharchasiga oʻxshash shahar sharoitidagi alohida binolarga egalik qilish bilan tavsiflanadi. Kampus binolar joylashtirilgan parkga oʻxshash maysazorlarni ham oʻz ichiga oladi.
Sahob Joʻraev
Xalqaro oʻyinlar
U 2009-yilning 11-fevralida Bahraynga qarshi o‘yinda debyut qilgan, O‘zbekiston 0:1 hisobida mag‘lub bo‘lgan. Oʻshandan beri Joʻraev Oʻzbekiston terma jamoasi safida 23 ta oʻyinda maydonga tushgan. U 2011 yilgi Osiyo Kubogida ham Oʻzbekiston 4-oʻrinni egallagan terma jamoa aʼzosi boʻlgan.
Bird Box
"Qush qutisi" (Bird Box) - rejissyor Suzanna Beer tomonidan suratga olingan 2018-yilda amerikalik post-apokaliptik dahshatli film. Ssenariy muallifi Erik Xayserer. Film 2014-yilda Josh Malermanning shu nomli romaniga asoslangan. Film Sandra Bullok oʻynagan ayol haqida. Ayol sirli qudratli yirtqich hayvonlarni koʻrib, aqlini yoʻqotib, oʻz joniga qasd qiladigan odamlardan oʻzini va ikki farzandini himoya qilishga harakat qiladi.
Filmning jahon premyerasi 2018-yilning 12-noyabrida Amerika Kino Instituti festivalida boʻlib oʻtdi va 2018-yil 14-dekabrda film AQShda cheklangan prokatga ega boʻldi. Va 2018-yil 21-dekabrdan boshlab film butun dunyo boʻylab Netflixda namoyish etildi.
Mazmuni
Besh yil oldin dunyoda tartibsizlik boshlandi: odamlar nimanidir koʻrib, oʻz joniga qasd qilishadi.Bu tartibsizlik avval Ruminiyada, keyin Rossiyada, keyin esa Yevropa mamlakatlarida boshlandi. Besh yil oldin Mallorining oyogʻi yomon edi va bu dunyo tartibsizliklari Mallori singlisi bilan kasalxonaga tekshiruv uchun borganida boshlandi. Tekshiruvdan soʻng,Mallori boshini shisha panelga urib, oʻz joniga qasd qiladi. Mallori singlisi Jessikaga bu tartibsizlik bizning mamlakatimizda ham boshlanganini aytadi, chunki bundan oldin u Yevropa mamlakatlarida va Rossiyada ommaviy tartibsizliklar va qon toʻkilishi boshlanganini yangiliklardan eshitgan.Ular mashinada uyga shoshilishdi. Ammo yoʻlda Jessika koʻrinmas yirtqich hayvonni koʻrib, oʻzini tuta olmay, avtohalokat uyushtirib, oʻz joniga qasd qilmoqchi boʻladi. Mallori undan qochib qutula olmaydi va mashina agʻdariladi. Vayron boʻlgan Mallori singlisi yuk mashinasi oldida turib oʻzini oʻldirganiga guvoh boʻladi.
Mallori endi piyoda qochib ketadi, bir ayol uyga kirishga chaqiradi, lekin eri unga qarshilik qiladi. Biroq, ayolni koʻrinmas yirtqich hayvon egallab oladi, oʻlgan onasi bilan gaplashadi, yonayotgan mashinaga oʻtiradi va tiriklayin yonadi. Tom va yuguruvchi Malori oyoqqa turishiga yordam berishdi. Bu uyda bir guruh odamlar toʻplanishdi. Keyinchalik ular odamlar koʻrinmas yirtqich hayvonni koʻrgandan keyin oʻz joniga qasd qilishlarini va yirtqich hayvonlarga ekran ham taʼsir qilishi mumkinligini aniqlaydilar. Ammo bu kashfiyot Gregning hayotini toʻlaydi.
Bu uyda yangi odam Olimpiya paydo boʻladi va uning oyogʻi ham yomon.Uyda oziq-ovqat tugashi bilan guruhning bir qismi supermarketga boradi. Mallori supermarketda uy hayvonlari qushlarini topadi va ularni oʻzi bilan olib ketishga qaror qiladi. Guruh Charlining supermarket eshigida qamalib qolgan dugonasiga yordam berishga harakat qiladi. U eshikni ochsa, yangi uy qushlari hayajonlanib, baland ovozda chiyillashmoqda. Maʼlum boʻlishicha, Charlining doʻsti oddiy odam emas, balki yirtqich hayvonlarning yordamchisi. Charli boshqa odamlarni qutqarish uchun oʻzini qurbon qiladi.
Keyin Olimpiya tanimaydigan notanish odam Garini uyga kiritadi. Keyinchalik, Malori va Olympia muammoga duch kelishadi. Olimpia qiz tugʻadi,Mallory esa oʻgʻil tugʻadi. Ayni paytda, Gari yirtqich hayvonlar tomonidan egallab olinadi va derazalarga yopishtirilgan barcha qogʻozlarni yirtib tashlaydi. Duglasga yirtqich hayvonlarni koʻrsatish uchun u garaj eshigini ochadi, Tomni hushini yoʻqotadi, qushlarni muzlatgichga qoʻyadi va ichkariga kiradi. Kichkina goʻdaklarga qiziqib, Olimpiya, Mallori, Sheril va ikkita chaqaloq joylashgan xonadagi qogʻozlarni yirtib tashladi. Mallori koʻzlarini yumishga muvaffaq boʻladi, Sheril qaychi bilan oʻzini oʻldiradi va Olympia derazadan sakrab oʻladi. Malori Olimpiya qizini qutqarishga muvaffaq boʻladi. Mallori ikki chaqaloq bilan koʻrpa ostiga yashirinadi. Gari Duglasni qaychi bilan oʻldiradi, Gari esa Tom tomonidan qurol bilan oʻldiriladi.
Besh yil oʻtgach, Tom va Malori „Boy“ va „Qiz“ ismli ikki farzandi bilan birga yashaydilar. Ular Rikdan uning xavfsiz ekanligi va oʻrmonda yashirinib yashashi haqida xabar olishadi. Toʻrttasi u erga borish niyatida, lekin yoʻlda ular bir guruh yomon niyatli odamlarga duch kelishadi. Tom tashqariga chiqadi va Mallori bolalar bilan orqa eshikdan qochib qutulishi uchun guruhni jalb qiladi. Biroq, guruh aʼzosi Mallori va bolalar qochib ketayotganini koʻradi. Keyin Tom koʻzlarini ochadi va guruhni otib tashlashga qaror qiladi. Ammo Tomning koʻziga yirtqich hayvon paydo boʻldi va uni egallab oldi. Ammo Tom bor kuchini yigʻib, guruhning oxirgi aʼzosini, keyin esa oʻzini otadi.
Mallori bolalar va qafasdagi qushlar bilan birga yirtqich hayvonlardan qochish uchun daryoni qayiqda kesib oʻtishga qaror qiladi. Daryoning burilish joyida qayiq agʻdariladi, lekin Malori yigit va qizni topadi. Keyin uchtasi ajralib ketadi va Mallori tepalikdan yiqilib, hushidan ketadi. Koʻrinmas yirtqich hayvonlar, Malori ovozi bilan, Yigit va Qizdan koʻr-koʻronalarini yechishni soʻraydilar. Mallori oʻziga kelib, ularni yechmaslikni va kuchli boʻlishni soʻraydi. Oxir-oqibat ular birlashadilar.
Nihoyat, ular oʻrmondagi boshpanaga etib boradilar. Bu boshpana avvallari koʻzi ojizlar maktabi boʻlgan.Ular Rik bilan uchrashadilar. U нerda Mallori besh yil oldin uning doyasi Lapham bilan uchrashadi. Shundan soʻng, ular qushlarni qutidan chiqarib yuborishdi, nihoyat, bolalarga „Tom“ va „Olimpiya“ deb nom berishdi va ular ona ekanligini tan olishdi.
Rivojlanish
"Qush qutisi" filmi uchun huquqlarni 2013-yilda Universal Pictures tomonidan sotib olingan va oʻsha paytda kitobning oʻzi nashr etilmagan. Skott Stuber va Kris Morgan filmni „U va onam“ filmi rejissyori Endi Muschetti bilan birga boshqarishi kerak edi. Ssenariy muallifi Erik Xayserer ssenariy yozish uchun muzokaralar olib borayotgan edi. 2017-yil iyul oyida Stuber Netflix badiiy filmlar boʻlimi rahbari etib tayinlanganidan soʻng, Netflix kitobga boʻlgan huquqlarni qoʻlga kiritgani va Jon Malkovich Sandra Bullok bilan birga suratga tushishi eʼlon qilindi. Film rejissyori sifatida Suzanna Beer eʼlon qilindi.
Otishma
Asosiy suratga olish 2017-yil iyul oyida Kaliforniyada boshlangan. Yovvoyi tabiat manzaralari shtatning eng shimoliy qismidagi Smit daryosida suratga olingan. Uyning tashqi koʻrinishi Monroviyadan olingan. Sahna qismlari Santa Kruzda ham suratga olindi va yakuniy sahna Klaremontdagi Skripps kollejida suratga olindi.
Suratga olish jarayonida jonli qushlardan imkon qadar koʻproq foydalanilgan va ular yana jazavaga tushganida raqamlashtirilgan.
Qabul
2019-yil oktabr oyida Netflix tomonidan eʼlon qilingan maʼlumotlarga koʻra, „Qush qutisi“ barcha filmlar va seriallar ichida eng koʻp koʻrilgan film boʻldi. U 80 million koʻrish bilan „Oʻlimga olib keladigan sir“ (73 million koʻrish) va „Gʻaroyib narsalar“ serialini (64 million koʻrish) ortda qoldirdi.
Davomi
2020-yil iyul oyida davomi ishlab chiqilayotgani eʼlon qilindi.
Emmanuel Boateng
Emmanuel Agyenim „Ema“ Boateng 1994-yil 17-yanvarda Gana poytaxti Akkrada tugʻilgan. Ganalik futbolchi „New England Revolution“ klubining vingeri.
Jamoalardagi faoliyati
Boateng Santa-Barbaradagi Kaliforniya universiteti jamoasida oʻynagan. Oilasi AQShga koʻchib oʻtgandan keyin u oʻsha yerda oʻqishini davom ettirgan.
2013-yilda „Ventura County Fusion“ jamoasi uchun toʻrtinchi divizionda oʻynadi.
Oʻsha yilning yozida Boateng Shvetsiyaning „Xelsingborg“ jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 5-avgust kuni „Djurgården“ga qarshi oʻyinda u „Allsvenskan“da debyut qildi. 2015-yilning 30-aprelida „Sundsvall“ga qarshi kechgan bahsda Emmanuel „Helsingborg“ safida ilk golini urdi.
2016-yil boshida Boateng AQShga qaytib, „Los Angeles Galaxy“ safiga qoʻshildi. 12-mart kuni u MLSdagi debyutini „Colorado Rapids“ga qarshi oʻtkazdi. 23-aprel kuni „Real Salt Lake“ ga qarshi bahsda Emmanuel „Los Angeles Galaxy“ safida oʻzining birinchi golini urdi va ikkita golli uzatma berdi, buning uchun u MLSda haftaning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. 2018-yilgi mavsum oxirida Boatengning „Los Angeles Galaxy“ bilan shartnomasi tugadi. Ammo 2019-yilning 14-yanvarida klub futbolchi bilan qayta shartnoma imzoladi.
2019-yil 7-avgustda Boateng „DC United“ga 250 000 dollarga sotildi. U „Washington“ klubidagi debyutini 17-avgust kuni „Vancouver Whitecaps“ga qarshi oʻyinda oʻtkazdi.
2020-yilning 14-avgustida Boateng „Columbus Crew“ safiga qoʻshildi. U „Crew“ uchun debyutini 20-avgust kuni „Chicago Fair“ga qarshi oʻtkazdi. 2020-yilgi mavsum oxirida „Columbus Crew“ Boateng bilan shartnomani uzaytirmadi.
2021-yilning 7-yanvarida Boateng „New England Revolution“ga bepul transfer orqali qo‘shildi. „New England Revolution“ uchun u 7 iyul kuni „Toronto“ga qarshi oʻyinda debyut qildi va ikkinchi boʻlimda zaxiradan maydonga tushib, golli uzatmani amalga oshirdi. 21-avgust kuni „Cincinnati“ga qarshi oʻyinda u „New England Revolution“ uchun birinchi golini urdi va golli uzatmani ham amalga oshirdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Gidravlik dvigatel
Gidravlik dvigatel - suyuqlikning mexanik energiyasini yetakchi zveno (val, shtok)ning mexanik energiyasiga aylantiruvchi mashina. Ishlash tarziga kura dinamik (gidravlik turbina, suv gʻildiragi) va hajmiy (gidrotsilindr) xillari bor. Dinamik G. d.da yetaklanuvchi zveno suyuqlik oqimining harakat miqdori momenti oʻzgarishi hisobiga siljiydi va faqat aylanma harakat qiladi. Hajmiy G. d.da uning ish organi suyuklikning gidrostatik bosimidan harakatlanadi; uning yetaklanuvchi zvenosi chegaralangan ilgarilanma-kaytma yoki ilgarilanma-burilma harakat ham (gidrotsilindrlarda), chegaralanmagan aylanma harakat ham (gidromonitorlarda) kilishi mumkin. G. d. ish qismining tuzilishiga koʻra porshenli va rotorli turlarga boʻlinadi. Porshenli G. d.da ish kamerasi qoʻzgʻalmas boʻlib, siqib chiqaruvchi qismi ilgarilanma-qaytma harakat qiladi; rotorli G. d.da ish kamerasi siljiydi, siqib chiqaruvchi qismi harakat qiladi. G. d.ning aksial rotorporshenli turi keng tarqalgan. Hajmiy G. d. mashinalarning gidravlik yuritmalarida qoʻllaniladi. Ish suyuqpigining bosimi 35 Mn/m2 (350 kg kuch/sm2). Quvvati 3000 kVt boʻlgan gidromonitorlar ishlab chiqariladi.
Oscar De La Hoya
De La Hoya 1995-yilda „The Ring“ jurnali tomonidan-yilning eng yaxshi jangchisi deb topildi va 1997- va 1998-yillarda dunyodagi eng yaxshi jangchi boʻldi. De La Hoya har bir tomosha uchun taxminan 700 million dollar daromad keltirdi va uni Floyd Mayweather va Manny Pacquaiodan oʻzib ketishdan oldin eng koʻp pul topuvchiga aylantirdi. U 16 yillik professional faoliyatidan soʻng 2009-yilda jangchi sifatida nafaqaga chiqqanini eʼlon qildi.
2002-yilda De La Hoya „Golden Boy Promotions“ ga asos soldi, u ham Xyuston Dinamosining 25 % ulushiga egalik qiladi. U milliy boks promouterlik firmasiga ega boʻlgan meksikalik birinchi amerikalik va hali ham faol boʻlgan paytda reklama mas’uliyatini oʻz zimmasiga olgan kam sonli bokschilardan biri. 2018-yilda u MMA oʻyinlarini ham targʻib qila boshladi, 2018-yilda uzoq muddatli raqiblar Chak Liddell va Tito Ortiz oʻrtasidagi trilogiya jangi, 2018-yil 24-noyabrda boʻlib oʻtgan Golden Boy MMA tadbiri bilan.
De La Hoya 2002-yilda Meksikaning Los-Anjelesdagi Bosh konsulligi unga Meksika fuqaroligini berganidan beri, uning merosini aks ettiruvchi Amerika va Meksika fuqaroligiga ega.
Havaskor faoliyati
De La Hoya 15 yoshida milliy oʻsmirlar Olimpiadasining 119 funt vazn toifasida gʻolib chiqdi, Uityerdagi turnirda Santa-Monikalik Leon Ernandesga yutqazganidan soʻng, keyingi-yili 125 kilogramm vaznda gʻolib chiqdi. Uning havaskor faoliyati 234 gʻalabani oʻz ichiga olgan — 163 nokaut va olti magʻlubiyat. Ushbu oltita yoʻqotishdan ikkitasi Sheyn Mosliga tegishli edi. 1989-yilda u yengil vazn toifasida Milliy Oltin qoʻlqoplar unvonini qoʻlga kiritdi. 1990-yilda, 17 yoshida, u yengil vaznda AQSh milliy chempionatida gʻolib chiqdi va oʻsha-yilgi yaxshi niyat oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritgan eng yosh AQSh bokschisi boʻldi. Uning onasi Sesiliya Gonsales De La Hoya (1950-yil 22-noyabr — 1990-yil 28-oktyabr) koʻkrak bezi saratoni bilan kasallanganligi haqidagi xabar gʻalaba quvonchini yoʻqotdi. U oʻsha oktyabr oyida vafot etdi va oʻgʻli bir kun kelib Olimpiya oltin medali sovrindori boʻlishiga umid bildirdi.
Barselonadagi 1992-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari yaqinlashar ekan, De La Hoya onasining orzusini mashgʻulotlar uchun kuchli diqqat markaziga aylantirdi. Birinchi raundda meksikalik bokschi Xulio Gonsales ustidan xafa boʻlgan gʻalabadan soʻng, De La Hoya germaniyalik bokschi Marko Rudolfni magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. Rudolf jangdan oldingi-yillarda uni magʻlub etgan yagona jangchi boʻlib, drama qoʻshdi. AQSh ommaviy axborot vositalari uning onasining oʻlim orzusini roʻyobga chiqarishga intilishi haqida eʼlon qildi va unga „Oltin bola“ laqabini berdi, bu butun faoliyati davomida u bilan birga qoldi. 2000-yilda Sesiliya Gonsales De La Hoya saraton markazi De La Hoya va uning ukalari tomonidan Oq yodgorlik tibbiyot markazida (WMMC) rasmiy ravishda De La Hoyaning onalari sharafiga 350 000 dollar xayriya qilgan holda ochildi.
Gidravlik zarba
Gidravlik zarba - qisuvli quvuroʻtkazgichda oqayotgan suyuqlik tezligining tez (bir onda) oʻzgarishi natijasida (mas, zulfin tez yopilganda) suyuqlikda bosimning keskin ortishi. G. z.da bosimning oʻsishi ushbu formula boʻyicha aniqpanadi:Ar =r(*0-v,)s1 bunda Ar — bosimning Pa da oʻzgarishi, r — suyuqlikning kg/m3 dagi zichligi, v„ va ■&, — zulfinni yopguncha va yopishdan keyin quvuroʻtkazgichda m/s da oʻlchangan oʻrtacha tezliklar, s — zarbiy toʻlqinning quvuroʻtkazgich boʻylab tarqalish tezligi. Mutlaq qattiq devorlar holida tovushning suyuqlikdagi tezligi a ga teng (suvda a =1400 m/s). G. z. bosimi juda katta qiymatlarga erishganda u halokatga olib kelishi mumkin. Ularning oldini olish maqsadida quvuroʻtkazgichlarda saqlagich qurilmalar (tekislagich havzalar, havo qopqoqlari buralma joʻmraklar va b.) oʻrnatiladi. tahrirladi: yusuf kasimov aloqa uchun: insta yusuf_ umidjanovich tg yusuf__umidjanovich
Akkuzulu
Akkuzulu — Turkiyaning Anqara viloyati Chubuk tumanidagi qishloq.
Usmontepa (5-boʻlim)
Usmontepa (5-boʻlim)  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Toshkent viloyatining Oqqoʻrgʻon tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Doʻstlik” QFY, “Dehqonobod” MFY, “Dehqonobod” qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari  milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Gidravlik zulfin
Gidravlik zulfin - gidrotexnika inshooti (toʻgʻon, shlyuz va b.) orqali oʻtadigan suv sarfini koʻpaytiribozaytirib turadigan, suv sathini zarur balandlikda saqlaydigan qurilma. Qayerda joylashganligiga qarab, G. z. sirtqi (suv sathida) va chuqur (suv sathidan pastga) joylashgan; vazifasiga qarab, asosiy (ish zulfini), taʼmirlash, falokat (avariya), qurilish va ehtiyot G. zlariga boʻlinadi. G. z. temir, taxta va temir-betondan quriladi. G. z.lar qoʻlda, mexanik tarzda va elektr mexanizmlar yordamida koʻtarib-tushiriladi. Sugʻorish shoxobchalarida suv sathi va sarfini rostlab turish uchun bir necha xil avtomat G. z.lardan foydalaniladi
Zangiotatepa
Zangiotatepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—VI asrlar. Qashqadaryo viloyatining Gʻuzor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Choʻmichli” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk  obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga  olingan.
Abdurahim Qurbonov
Biografiya
Qurbonov Abdurahim Eshonqulovich 1974-yil 10-mayda Surxondaryo viloyati Jarqo'rg'on tumanida tug'ilgan. 1996-yilda Termiz davlat universitetining tarix, sotsiologiya va davlat huquqi mutaxassisligini tamomlagan. Xuddi shu yili u Termiz davlat universitetida dars berishni boshladi. 1999-yildan 2001-yilgacha u aspirant, o'qituvchi, so'ngra universitetning katta o'qituvchisi. 2009-yilda u O'zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati sifatida ish boshladi va u yerda 2014-yilgacha ishladi. 2010—2019 yillarda Qonunchilik palatasining Qonunchilik, sud-huquq masalalari qo'mitasi a'zosi bo'lgan. 2019-yilda u Korrupsiyaga qarshi kurash va sud-huquqiy masalalar qo'mitasi a'zosi lavozimini egalladi.
Mukofotlar
2011-yilda Abdurahim Eshonqulovichga "O'zbekiston Respublikasi mustaqilligiga 20 yil" esdalik nishoni topshirildi. Keyin, 2016-yilda unga "O'zbekiston mustaqilligiga 25 yil" esdalik nishoni topshirildi. Keyinchalik, 2017-yilda u "O'zbekiston Konstitutsiyasiga 25 yil" esdalik nishonini oldi. 2019-yilda u "Sodiq xizmatlari uchun" medali bilan taqdirlangan.
Vafoti
Abdurahim Qurbonov 2021-yil 8-iyul kuni koronavirus infeksiyasi oqibatida vafot etdi.
Lena Oberdorf (germaniyalik futbolchi)
Lena Sofi Oberdorf (2001-yil 19-dekabrda tugʻilgan) — nemis futbolchisi, Frauen-Bundesliga klubi VfL Volfsburg va Germaniya terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Faoliyati
U Gevelsbergda tugʻilgan. 2017-yilgi UEFA U-17 ayollar chempionatida Germaniya oltinchi marta chempionlikni qoʻlga kiritdi va Oberdorf turnirning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. 17 yoshida u 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati uchun Germaniya terma jamoasiga tanlandi va shundan beri oʻzini terma jamoada boshlangʻich sifatida koʻrsatdi.
Shaxsiy hayoti
Oberdorfning akasi Tim Oberdorf ham futbolchi.
Germaniyadagi ayollar 18-asrning boshlaridan beri futbol bilan shug'ullanmoqdalar, ammo sport bilan shug'ullanadigan ayollarni keng aholi va fuqarolar yomon ko'rishardi. "Sportchi qiz" XX asrning 20-yillarida ayollar o'z klublarini tashkil qila boshlaguniga qadar modaga kira olmadi. 1955-yilda Germaniya futbol assotsiatsiyasi ayollarning zaifligi va o'zlariga shikast etkazmasdan sport bilan shug'ullana olmasliklarini aytib, uyushmaga ayollarni kiritmasligini e'lon qildi. 1960-yillarda Ayollar futbol assotsiatsiyasini tashkil etish to'g'risida munozaralar bo'lib o'tdi, ammo u hech qachon bekor qilinmadi.
Bu holatdan unumli foydalangan yosh sportchi qiz ham o`z karyerasini futbol bilan bo`glashga qaror qildi va hozirga qadar ushbu faoliyat bilan shug`ullanib kelmoqda.
Yutuqlar
VfL Volfsburg
Germaniya
Germaniya U17
Individual
Mukaddas Tirkasheva
Mukaddas Tirkasheva (1974-yil, 1-noyabr; Jizzax tumani, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — Oʻzbek siyosatchisi, biologiya oʻqituvchisi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasi deputati. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining xalqaro ishlar va parlamentlararo aloqalar boʻyicha qoʻmitasi aʼzosi. Oʻzbekiston Ekologik partiyasining aʼzosi. Biologiya fanlari nomzodi, dotsent. Jizzax politexnika instituti ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish kafedrasi mudiri.
Hayoti
Tirkasheva Mukaddas 1974-yil 1-noyabrda Jizzax viloyatining Jizzax viloyatida tugʻilgan. 1995-yilda Jizzax davlat pedagogika universitetini biologiya mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1995-yilda u Jizzax davlat pedagogika universiteti iqtidorli oʻquvchilar maktab-internatida dars berishni boshladi. 2001-yildan 2003-yilgacha u kimyoviy texnologiya kafedrasida assistent, keyin katta oʻqituvchi, keyinchalik Jizzax politexnika institutining muhandislik kommunikatsiyalari va atrof-muhitni muhofaza qilish kafedrasi mudiri boʻlib ishlagan.
2013-yildan Jizzax politexnika instituti ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish kafedrasi mudiri.
Muqaddas Rim Imperiyasi (Holy Roman Empire)
Muqaddas Rim imperiyasi (lotincha:Sacrum Romanum Imperium; nemischa: Heiliges Römisches Reich ), Gʻarbiy, Markaziy va Janubiy Yevropadagi davlat boʻlib, ilk oʻrta asrlarda tashkil topib,1806-yilda Napoleon urushlari natijasida parchalangan. 962-yilda Otton I taxtga oʻtirganidan to XII asrgacha imperiya Yevropadagi eng kuchli monarxiya edi. Tarixchi Endryu Xolt uni „ehtimol, Oʻrta asrdagi eng qudratli Yevropa davlati“ deb taʼriflaydi. Markazlashtirilgan boshqaruv 1250-yillarga kelib susuya boshladi.
Oʻzining eng gullab-yashnagan davrida imperiya tarkibiga: Germaniya, shimoliy va markaziy Italiya, Chexiya, shuningdek, Fransiyaning ayrim hududlari kirgan. 1034-yilgacha Muqaddas Rim imperiyasi rasmiy ravishda uchta qirollikdan: Germaniya, Italiya va Burgundiyadan iborat edi. 1041-yilda Bogemiya Knyazligi imperiya tarkibiga kirdi, u 1198-yilda Bogemiya qirolligiga aylandi (rasmiy ravishda imperiya ichidagi bu maqom unga 1212-yilda "Sitsiliya oltin buqasi" bilan berilgan edi). Sitsiliya qirolligi ham 1197-yildan boshlab, imperiya tarkibiga qoʻshildi.
Imperiya 962-yilda Germaniya qiroli Otton I tomonidan tashkil etilgan va qadimgi Rim imperiyasi va Buyuk Karl Frank imperiyasining bevosita davomi sifatida koʻrilgan. Imperiya mavjudligining butun tarixi davomida markaziy hokimiyat va imperiya tarkibiga kirgan davlatlar oʻrtasidagi munosabatlarni oʻzgartirish jarayonlari uzluksiz davom etdi. Imperiya oʻzining butun tarixi davomida bir necha yuzlab hududiy-davlat tuzilmalarini birlashtirgan murakkab feodal iyerarxik tuzilishga ega markazlashmagan davlat birlashmasi boʻlib qoldi. Imperiyaning boshida Imperator turar edi. Imperator unvoni merosiy emas edi, imperator saylovchilar kollegiyasi tomonidan saylov natijalariga koʻra tayinlangan. Imperatorning hokimiyati hech qachon mutlaq boʻlmagan, uning vakolatlari Germaniyaning yuqori tabaqa zodagonlari va XV asrning oxiridan boshlab imperiyaning asosiy davlatlari manfaatlarini ifodalovchi Reyxstag bilan chegaralangan edi.
Imperiya oʻzining dastlabki davrida feodal- teokratik davlat xarakteriga ega boʻlib, imperatorlar xristian olamida eng yuqori hokimiyatga daʼvogar edilar. Papa taxtining mustahkamlanishi va Italiyaga egalik qilish uchun koʻp asrlik kurash Germaniyada hududiy knyazlar kuchining bir vaqtning oʻzida oʻsishi imperiyadagi markaziy hokimiyatni sezilarli darajada zaiflashtirdi. Oʻrta asrlarning oxirlarida imperiya tarkibiga kirgan davlatlar yarim mustaqil yarim mustaqil edilar. Biroq, XV asr oxiri — XVI asr boshlarida amalga oshirilgan "imperator islohoti " markaziy hukumatning taʼsirini kuchaytirishga va imperator va imperiya tarkibidagi davlatlar oʻrtasida kuchlar muvozanatini shakllantirishga imkon berdi. Ammo Reformatsiya Yevropadagi 30 yillik urushdan soʻng inqirozga uchradi va Reyxstag imperiyaning asosiy kuchiga aylantirildi. Imperiya Yangi davrda oʻz fuqarolarining mustaqilligini, shuningdek, mulklarning anʼanaviy huquq va imtiyozlarini himoya qilishni taʼminladi. Vestfaliya tinchlik shartnomasidan soʻng imperiyada bir nechta diniy mazhablar shakllandi, Imperiya katoliklar va protestantlar oʻrtasida diniy urushlar kelib chiqarmaslikka harakat qildi. Oʻttiz yillik urush tugaganidan keyin imperiyada hokimiyatni markazlashtirishga urinishlar kuzatilmadi.
XVIII asrda imperiya tizimining markaziy hokimiyat taʼsirining pasayishi kuzatildi. Muqaddas Rim imperiyasi 1806-yilgacha mavjud boʻldi, Imperiya Napoleon urushlari vaqtida tugatildi, oxirgi imperator Frans II taxtdan voz kechdi, Imperiya oʻrnida Reyn konfederatsiyasi tashkil etildi.
Kelib chiqishi
Oʻrta asr Rim imperiyasi bilan bogʻliq boʻlgan sakrum („muqaddas“ degan maʼnoni anglatadi) atamasi 1157-yildan boshlab Fridrix I tomonidan ishlatika boshlangan. Ungacha bu davlat Rim imperiyasi hududi deb atalgan.
1512-yilda Kyoln imperatorlik qonun chiqaruvchi organining farmoni bilan imperiya nomi rasman Germaniya xalqlarining muqaddas imperiyasi (nemischa: Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation, lotincha: Imperium Romanum Sacrum Nationis Germanicæ) deb oʻzgartirildi. Muqaddas Rim imperiyasi oʻz nomini Rim imperiyasidan olgan va uning vorisi hisoblangan.
Karolinglar davri
V asrda Galliyadagi Rim hokimiyati mavqeyining pasayishi fonida mahalliy german qabilalari bu yerda nazoratni oʻz qoʻliga oldi. V asr oxiri va VI asr boshlarida Xlodvig I va uning vorislari boshchiligidagi merovinglar frank qabilalarini birlashtirib, Shimoliy Galliya va oʻrta Reyn daryosi vodiysi mintaqasi ustidan oʻz nazoratini oʻrnatdi. VIII asrning oʻrtalariga kelib, merovinglar yoʻboshchisiga aylangan Karl Martel boshchiligidagi karolinglar sulolasi amalda bu huddudda oʻz hukmronligini oʻrnatdi. Uning oʻgʻli Pipin Pakana 751-yilda rasman Franklar qiroli boʻldi va Rim papasining roziligini oldi. Karolinglar oilasi papa bilan yaqin ittifoq tuzishdi.
768-yilda Pipin Pakananing oʻgʻli Karl Franklar qiroli boʻldi va qirollik hududlarini kengaytira boshladi. Oxir-oqibat u oʻz mamlakati hududiga hozirgi Fransiya, Germaniya, Shimoliy Italiya, Markaziy Yevropa mamlakatlari hududlarini qoʻshib oldi. Endi Franklar qirolligi bevosita Papa yerlari chegaradosh boʻlib qoldi.
797-yilda Sharqiy Rim imperatori Konstantin VI oʻzini imperator deb eʼlon qilgan onasi Iren tomonidan taxtdan chetlatildi. Katolik cherkovi faqat erkak Rim imperatorini xristian olamining boshligʻi deb hisoblaganligi sababli, Papa Lev III yangi Rim imperatori uchun nomzod qidira boshladi.
Karlning lombardlarga qarshi Papa mulkini himoya qilishda cherkovga koʻrsatgan yordami uni ideal nomzodga aylantirdi. 800-yilning 25-dekabrda Rim papasi Lev III Buyuk Karlga imperatorlik tojini kiygazdi va Gʻarbda uch asr davomida birinchi marta imperatorlik unvonini tikladi. Bu papaning tanazzulga yuz tutayotgan Vizantiya imperiyasidan yuz oʻgirib, Karolinglar boshqaruvidagi franklar qirolligining yangi kuchga aylanishining ramzi sifatida koʻrish mumkin. Buyuk Karl Renovatio imperii Romanorum („Rim imperiyasining yangilanishi“) unvonini qabul qildi.
814-yilda Buyuk Karl vafot etgandan soʻng, imperatorlik toji uning oʻgʻli Lyudovik I Taqvodorga oʻtdi. 840-yilda Lyudovik I vafot etgandan soʻng, hokimiyat uning oʻgʻli Loterga oʻtdi. Bu vaqtda Buyuk Karl hududi bir necha hududlarga boʻlinib ketgan edi. IX asr oxirlarida Gʻarbiy Franklar qirolligi va Sharqiy Frank qirolligi hudularini qirol Karl Kal va Karl Semiz Imperiyani qisqa vaqt ichida birlashtira oldi. 888-yilda Karl Semiz vafotidan keyin Karolinglar imperiyasi parchalanib ketdi va hech qachon qaytib tiklanmadi.
Sharqiy Frank qirolligi
Taxminan 900-yilda Sharqiy Frank qirolligining gersogliklari (Frankoniya, Bavariy, Shvabiya, Saksoniya va Lotaringiya) qayta birlashdi. 911-yilda Karolinglar qiroli Lyudovik II vafot etganidan soʻng, Sharqiy Frank tojini kiyish uchun Gʻarbiy Frank qiroliga murojaat qilinmadi, balki uning oʻrniga Frankoniya gersogi Konradni Rex Francorum Orientalium qilib sayladi. 919-yilda oʻlimi oldidan Konrad tojni Saksoniyalik Genrix Faulerga (919-936-yillar) topshirdi.
Muqaddas Rim imperiyasining tashkil topishi
963-yilda Otton I hozirgi Ioann XIIni taxtdan agʻdardi va yangi Rim papasi sifatida Lev VIII ni papalikka koʻtardi. Ushbu voqea Sharqiy Rim imperiyasi bilan ziddiyatlarni yuzaga keltirdi, ayniqsa Otton I ning oʻgʻli Otton II imperator Romanorum unvonini qabul qilganidan keyin bu ziddiyat kuchaydi. Shunga qaramay, Otton II Vizantiya malikasi Teofanuga uylanib sharq bilan nikoh aloqalari orqali yangi munosabatlarni oʻrnatdi.
996-yilda Otton III oʻzining amakivachchasi Grigoriy V ni birinchi nemislardan boʻlgan Rim papasi etib tayinladi. Otton III 1002-yilda yosh vafot etdi va uning oʻrnini amakivachchasi Genrix II egalladi. Genrix II 1024-yilda vafot etdi va Saliyan sulolasidan boʻlgan Konrad II gersoglar va zodagonlar oʻrtasidagi bahs-munozaralardan keyingina qirol etib saylandi.
Shtaufenlar sulolasi
Saliyan sulolasi 1125-yilda Genrix V ning oʻlimi bilan tugagach, gersoglar uning yaqin qarindoshlarini emas, balki oʻrta darajada kuchli, ammo allaqachon keksaygan Saksoniya gersogi Lotarni tanladilar. U 1137-yilda vafot etganida, gersoglar yana yangi qirol tayinlashdi. Ular Shtaufenlar oilasidan imperator Genrix IV ning nabirasi Konrad III ni qirol etib saylashdi. Shtaufenlarning hokimiyta tepasiga kelishi Velflar bilan bir asrlik janjal keltirib chiqardi. Konrad Velflarni oʻz mulklaridan quvib chiqardi, ammo 1152-yilda vafotidan keyin jiyani Fridrix I „Barbarossa“ uning oʻrnini egalladi va Velflar bilan sulh tuzdi. thumb|340x340px|Franklar qirolligi Fridrix I Barbarossa 1155-yilda imperator taxtiga oʻtirdi. U qisman imperatorning kuchini papadan mustaqil ravishda oqlashga urinib, imperiyaning „Romanligi“ ni taʼkidladi.
Fridrix I ning siyosati birinchi navbatda Italiyaga qaratilgan boʻlib, u shimolning tobora badavlat va erkin shaharlari, ayniqsa Milan bilan toʻqnash keldi. U, shuningdek, Papa Aleksandr III (1159—1181-yillar) ga qarshi ozchilik tomonidan saylangan nomzodni qoʻllab-quvvatlab, Papalik bilan navbatdagi mojaroga aralashdi. Fridrix I 1177-yilda Aleksandr bilan nihoyat sulh tuzishgacha bir qator antipapalarni qoʻllab-quvvatladi. 1190-yilda Fridrix I Uchinchi Salib yurishida qatnashib, Kilikiya Armaniston Qirolligida vafot etdi.
Shtaufenlar davrida nemis knyazlari gʻarbiy slavyanlar yashamaydigan yoki kam yashaydigan erlarni muvaffaqiyatli, tinch yoʻl bilan sharqqa joylashtirishga yordam berishdi. Imperiyaning gʻarbiy qismidan nemis tilida soʻzlashuvchi dehqonlar, savdogarlar va hunarmandlar, ham nasroniylar, ham yahudiylar bu hududlarga koʻchib kelishgan. Bu yerlarning asta-sekin nemislashuvi murakkab hodisa boʻlib, uni XIX asr millatchiligining noxolis atamalarida talqin qilmaslik kerak. Sharqqa joylashish imperiyaning taʼsirini Pomeraniya va Sileziyani oʻz ichiga olgan holda kengaytirdi, shuningdek, mahalliy slavyan hukmdorlari bilan nikohlar orqali munosabtlarni normallashtirdi.
Fridrix I Barbarossaning oʻgʻli va vorisi Genrix VI davrida Shtaufenlar sulolasi oʻzining eng choʻqqisiga chiqdi. Genrix VI Sitsiliyaning Norman qirolligini oʻz hududlariga qoʻshib oldi, ingliz qiroli Richard Sheryuraknini asirlikda ushlab turdi. Fridrix Barbarossa vafotidan soʻng kenja oʻgʻli Shvabiyalik Filipp va toj uchun kurashgan Genrix Arslonning Brunsviklik oʻgʻli Otton ikki tomonlama saylandi. 1208-yilda Filipp janjalda oʻldirilganidan soʻng, Otton yakka hukmdorga aylandi.
Imperiya va Sitsiliyaning birlashishi tahdididan qoʻrqqan Papa Innokentiy III Germaniyaga yurish qilgan va Ottonni magʻlub etgan Fridrix II ni qoʻllab-quvvatladi. Gʻalabasidan soʻng, Fridrix ikki hududni alohida saqlash haqidagi vaʼdasiga amal qilmadi. Garchi u Germaniyaga yurishdan oldin oʻgʻli Genrixni Sitsiliya qiroli etib tayinlagan boʻlsa ham, u hali ham haqiqiy siyosiy hokimiyatni oʻzi uchun saqlab qolgandi. Bu jarayon Fridrix II 1220-yilda imperator taxtiga oʻtirgandan keyin ham davom etdi. Fridrix II ning kuchini oshishidan qoʻrqib, Rim papasi uni quvgʻin qildi. Yana bir munozarali nuqta Fridrix vaʼda qilgan, lekin qayta-qayta keyinga qoldirgan Salib yurishi edi. Keyinchalik, quvgʻin qilingan boʻlsa-da, Fridrix 1228-yilda Oltinchi Salib yurishiga rahbarlik qildi, bu jarayon Quddus Qirolligini vaqtincha tiklash bilan yakunlandi.
Uning imperatorlik daʼvolariga qaramay, Fridrixning hukmronligi imperiyada markaziy boshqaruvning parchalanishining asosiy burilish nuqtasi boʻldi. Sitsiliyada zamonaviy, markazlashgan davlatni barpo etishga eʼtibor qaratgan boʻlsa-da, u asosan Germaniyada boʻlmagan va Germaniyaning dunyoviy va cherkov knyazlariga keng koʻlamli imtiyozlar: 1220-yilda yepiskoplar tayinlash, tariflar oʻrnatish, tanga zarb qilishlarni bergan. thumb|339x339px|Muqaddas Rim Imperiyasi XI asr
Bogemiya Qirolligi
Bogemiya Qirolligi oʻrta asrlarda muhim mintaqaviy kuchga ega davlat edi. 1212-yilda qirol Ottokar I (1198-yilda „qirol“ unvonini olgan) imperator Fridrix II dan Sitsiliya Oltin buqasini (rasmiy farmon) olib, Ottokar va uning avlodlari uchun qirollik unvonini qabul qilib oldi va Bogemiya gersogligi qirollikka aylandi. Bogemiya qirollari Muqaddas Rim imperiyasi oldidagi imperator kengashlarida ishtirok etishdan tashqari barcha majburiyatlardan ozod qilindi. Karl IV Pragani Muqaddas Rim imperatorining qarorgohi qilib tanladi.
Interregnum
1250-yilda Fridrix II vafotidan keyin Germaniya qirolligi uning oʻgʻli Konrad IV va anti-qirol Gollandiyalik Vilgelm oʻrtasida boʻlingan. Konradning oʻlimidan keyin Interregnum sodir boʻldi, bu davrda hech bir qirol umumeʼtirofga erisha olmadi, bu esa knyazlarga oʻz mulklarini mustahkamlashga va hukmdor sifatida yanada mustaqil boʻlishga imkon berdi. 1257-yildan keyin toj uchun Guelf xonadoni tomonidan qoʻllab-quvvatlangan Kornuollik Richard va Shtaufenlar xonadonida tomonidan qoʻllab-quvvatlangan, lekin hech qachon nemis zaminiga qadam bosmagan Kastiliyalik Alfonso X oʻrtasida taxt uchun kurash boshlandi. 1273-yilda Richard vafotidan keyin Germaniyada qirol etib Rudolf I saylandi. U Gabsburglar orasida birinchi boʻlib qirollik unvoniga ega boʻlgan, ammo u hech qachon imperator tojini kiymagan. 1291-yilda Rudolfning oʻlimidan soʻng, Adolf va Albert qirol boʻlishdi ular ham hech qachon imperator tojini kiymagan.
Albert 1308-yilda oʻldirildi. Darhol Fransiya qiroli Filipp IV oʻzining akasi Karl Valuani Muqaddas Rim imperiyasining navbatdagi qiroli etib saylanishi uchun harakat qila boshladi. Filipp IV Fransiya papasi Klement V (1309-yilda Avinonda tashkil etilgan) qoʻllab-quvvatladi va uning imperiyani fransuz qirollik uyi taʼsiriga olib chiqish istiqbollarini olqishladi. U nemis saylovchilariga pora berish umidida fransuz pullarini hisobsizlik bilan tarqatdi. Koʻpchilik taxtda fransuz Karl Valuani koʻrishni xohlamasdi, Karlga asosiy raqib Palatin grafi Rudolf edi.
Oʻnlab yillar davomida imperatorsiz yashab kelgan saylovchilar, yirik hududiy magnatlar Karl Valuadan ham, Rudolfdan ham norozi edilar. Buning oʻrniga Lyuksemburg grafi Genrixni 1308-yil 27-noyabrda Frankfurtda olti ovoz bilan Genrix VII etib saylashdi. Shu tariqa Genrix VII 1309-yil 6-yanvarda Axenda qirol, 1312-yil 29-iyunda Rimda Rim papasi Klement V tomonidan imperatorlik tojini qabul qildi va bu interregnumni tugatdi.
Siyosiy tizimdagi oʻzgarishlar
XIII asrda yer boshqaruvidagi umumiy tuzilmaviy oʻzgarishlar siyosiy hokimiyatning aristokratik feodalizm hisobiga oʻsib borayotgan burjuaziya tomon siljishiga olib keldi. Shaharlarning yuksalishi va yangi shaharliklar tabaqasining vujudga kelishi feodalizmning ijtimoiy, huquqiy va iqtisodiy tartibini tugatdi. Shaxsiy majburiyatlar oʻrniga pul qishloq xoʻjaligida iqtisodiy qiymatni ifodalovchi umumiy vositaga aylandi.
Dehqonlardan borgan sari oʻz egalariga soliq toʻlash talab qilina boshlandi. XII asrda Ganza ittifoqi oʻzini imperiyaning hamda butun shimoliy va markaziy Yevropadagi shahar va shaharlar savdogarlarining tijorat va mudofaa ittifoqi sifatida tashkil topdi. U Boltiq dengizi, Shimoliy dengizda dengiz savdosida ustunlik qildi. Ittifoqdagi shaharlarning har biri oʻz suverenitetining huquqiy tizimini saqlab qoldi, Ittifoq tarkibidagi Imperiya erkin shaharlari faqat cheklangan darajadagi siyosiy avtonomiyaga ega edi. XIV asrning oxiriga kelib, ittifoq agar kerak boʻlsa, oʻz manfaatlarini harbiy vositalar bilan taʼminladi. Xususan, 1361-yildan 1370-yilgacha Daniya Qirolligi bilan urush olib borildi. Ittifoq 1450-yildan keyin oʻz mavqeyini yoʻqotdi. thumb|298x298px|1356-yilgi Oltin Buqa imzolanganda Muqaddas Rim imperiyasi
Voyaga yetmagan
Voyaga yetmagan — (lot . impubes, pupillus; ing, minor) — OʻzR huquqida 18 yoshga toʻlmagan shaxs. Ushbu tushuncha huquqning turli sohalarida 14 dan 18 yoshgacha boʻlgan shaxslarga nisbatan qoʻllaniladi. ''OʻzR MKning 77-m.siga muvofiq, ishga qabul qilishga oʻn olti yoshdan yoʻl quyiladi. Oʻn besh yoshga toʻlgan shaxslar ota — onasidan birining yoki ular oʻrnini bosuvchi shaxsning yozma ravishdagi roziligi bn ishga qabul qilinishi mumkin.'' Yoshlarni mehnatga tayyorlash maqsadida umumtaʼlim maktablari, hunar — texnika bilim yurtlari va oʻrta maxsus oʻquv yurtlarining oʻquvchilarini oʻn toʻrt yoshga toʻlganlaridan keyin ota — onasidan birining yoki ular oʻrnini bosuvchi shaxsning roziligi bn bolalarning sogʻligiga va kamol topishiga ziyon yetkazmaydigan va taʼlim olish jarayonini buzmaydigan engil ishlarni oʻqishdan boʻsh vaqtlarida bajarish uchun ishga qabul qilishga yoʻl quyiladi. Oʻn sakkiz yoshga toʻlmagan shaxslarni ishga qabul qilish OʻzR MKning 241 — m.sida nazarda tutilgan talablarga rioya etilgan holda amalga oshiriladi. Mehnat qonunchiligida Voyaga yetmaganlar voyaga etganlarga nisbatan qonun hujjatlarida oʻrnatilgan imtiyozlardan foydalanadilar. Fuqarolik huquqi oʻn toʻrt yoshdan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan Voyaga yetmaganlarni va oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan Voyaga yetmaganlarni ajratadi. Ular toʻla muomala layoqatiga ega emas. Emansipatsiya qilingan 16 yoshga toʻlgan Voyaga yetmagan shaxs toʻla muomalaga layoqatli hisoblanadi.
Muqaddas Rim Imperiyasi (Holy Roman Empire)
Hududiy oʻzgarishlar
Impratorni saylashdagi qiyinchiliklar, oxir-oqibat, knyaz saylovchilarning alohida birlashmasini (Kurfürsten) paydo boʻlishiga olib keldi, uning tarkibi va tartibi 1356-yilda Karl IV (1355-1378-yillarda hukmronlik qilgan) tomonidan chiqarilgan „Oltin buqa“ da bayon etilgan. 1346-yildan 1806-yilgacha amalda boʻlgan. Oltin Buqa Muqaddas Rim imperatorini saylash tizimini ham belgilab berdi. Endi imperator barcha yetti saylovchining roziligi bilan emas, balki koʻpchilik tomonidan saylanishi kerak edi. Saylovchilar uchun unvon meros boʻlib qoldi va ularga tanga zarb qilish huquqi berildi. Shuningdek, ularning oʻgʻillariga imperator tillarini — nemis, lotin, italyan va chex tillarini oʻrganish tavsiya etilgan. Karl IV ning qarori munozaralarga sabab boʻldi: bir tomondan, u Shtaufenlar davri tugaganidan soʻng fuqarolik toʻqnashuvlari avj olgan imperiya yerlarida tinchlikni tiklashga yordam berdi; boshqa tomondan, markaziy hokimiyat kuchsizlanib qoldi. Tomas Bredining fikricha, Karl IV ning maqsadi qirollik saylovlarini tugatish edi. Shu bilan birga, u Bogemiya (Chexiya)ni Lyuksemburglarning imperiyaning asosiy yerlari va ularning sulolaviy asosi deb eʼlon qildi. Uning Bogemiyadagi hukmronligi koʻpincha mamlakatning oltin davri hisoblanadi.
Shtaufenlardan keyingi qirollarning oʻz hokimiyatini saqlab qolishga urinishlari hokimiyatning oʻzgarishi bilan ham namoyon boʻldi. Oldin imperiyaning moliyasi imperiyaning Reyxsgut deb atalgan va u imperatorga tegishli boʻlgan. XIII asrdan keyin Reyxsgutning ahamiyati yoʻqoldi, garchi uning baʼzi qismlari 1806-yilda imperiya tugaguniga qadar saqlanib qolgan boʻlsa-da, Reyxsgut tobora koʻproq mahalliy gersoglarga boʻysungan.
Voyaga yetmagan
''OʻzR JKning 17 — m.siga asosan, jinoyat sodir etgunga qadar oʻn olti yoshga toʻlgan, aqli raso jismoniy shaxslar javobgarlikka tortiladilar. Jinoyat sodir etgunga qadar oʻn uch yoshga toʻlgan shaxslar javobgarlikni ogʻirlashtiradigan holatlarda qasddan odam oʻldirganliklari (OʻzR JK 97 — m.sining ikkinchi qismi) uchungina javobgarlikka tortiladilar. Jinoyat sodir etgunga qadar oʻn toʻrt yoshga toʻlgan shaxslar OʻzR JK 97 — m.sining birinchi qismi, 98 , 104 106 , 118 , 119 , 137 , 164-166 , 169 — m.lari , 173 — m.sining ikkinchi va uchinchi qismlari , 220 , 222 , 247 , 252 , 263 , 267 , 271 — m.lari , 277 — m.sining ikkinchi va uchinchi qismlarida nazarda tutilgan jinoyatlar uchun javobgarlikka tortiladilar. OʻzR JKning 122, 123 , 127 , 144 , 146 , 193-195 , 205-210 , 225 , 226 , 230-232 , 234 , 235 , 279-302 — m.larida nazarda tutilgan jinoyatlar uchun jinoyat sodir etgunga qadar oʻn sakkiz yoshga toʻlgan shaxslar javobgarlikka tortiladilar.'' Oʻn sakkiz yoshga toʻlgunga qadar jinoyat sodir etgan shaxslar umumiy qoidalarga muvofiq va OʻzR JKning umumiy qismi oltinchi boʻlimida nazarda tutilgan xususiyatlar xisobga olingan xolda javobgarlikka tortiladilar .
Muqaddas Rim Imperiyasi (Holy Roman Empire)
Hududiy oʻzgarishlar
1312-yilda Lyuksemburg sulolasidan Genrix VII Fridrix II dan keyingi birinchi marta Muqaddas Rim imperatori sifatida toj kiygan. Undan keyin barcha qirollar va imperatorlar oʻz oilasi (Hausmaxt) yerlariga tayanganlar:
Vittelsbaxlik Lyudovik IV (qirol 1314-yilda, imperator 1328—47-yillarda) Bavariyadagi yerlariga tayangan boʻlsa, Genrix VII ning nabirasi Lyuksemburglik Karl IV Bogemiyadagi oʻz yerlaridan kuch oldi.