cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paratsetamol
Dozalash rejimi
Ichish, koʻp miqdorda suyuqlik bilan, ovqatdan 1-2 soat oʻtgach (ovqatdan keyin darhol qabul qilish taʼsir boshlanishining kechikishiga olib keladi) yoki rektal. Kattalar va oʻsmirlar uchun (tana ogʻirligi 40 kg dan ortiq): maksimal yagona doza 1 g, maksimal sutkalik dozasi 4 g. Bolalar uchun: maksimal bir martalik doza 10-15 mg\kg, maksimal kunlik doza 60 mg\kg. Dozaning koʻpligi - 4maxal\kunda. Davolashning maksimal davomiyligi 5—7 дней. Paratsetamolni более 3 дней qoʻllash fonida davom etayotgan febril sindrom va более 5 дней ogʻriqlar bilan albatta shifokor maslahati talab qilinadi. Paratsetamolni qabul qilish paytida spirtli ichimliklarni isteʼmol qilmaslik kerak. Paratsetamolning muhim afzalliklaridan biri terapevtik dozaning katta kengligidir. Preparatning tavsiya etilgan sutkalik dozasi 2 tabletkadan iborat. (0,5 g) kuniga 4 marta, bu (4 g). Shu bilan birga, jigar shikastlanishi mumkin boʻlgan chegara dozasi (15 g) 30 tabletkani tashkil qiladi va oʻlim faqat kunlik (20 g) 40 tabletkadan keyin sodir boʻladi. Ammo paratsetamolning haddan tashqari dozasi bilan ham, jigar shikastlanishi atigi 3,9% hollarda sodir boʻlgan va oʻlim darajasi 0,9% ni tashkil etgan (AQSh tibbiyot muassasalari maʼlumotlari). Shunday qilib, har bir paketda mavjud boʻlgan koʻrsatmalarda koʻrsatilgan dozalash va preparatni qabul qilish qoidalariga oddiy rioya qilgan holda, paratsetamolning hayot uchun xavfli dozasini qabul qilish deyarli chiqarib tashlanadi.
Paratsetamol- dozalash shakllari
2014-yil iyul oyidan boshlab Rossiyada paratsetamolning quyidagi dozalash shakllari roʻyxatga olingan:
Koçar, (Akçakoca)
thumb Kochar — Düzce viloyatining Akçakoʻca tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi.
Geografiyasi
Qishloq Düzce shahar markazidan 46 kilometr uzoqlikda joylashgan. Akchakoja shahar markazidan 7 km uzoqlikda.
Sibel Kekilli
Sibel Kekilli (tav. 16-iyun 1980-yil) —Turkiyaning Kayseri shahridan ildizli German aktrisa va sobiq pornoartistdir.
Rossiyada 1905-07 yillar inqilobi (maʼnolari)
Rossiyada 1905-07 yillar inqilobi:
Trissolcus basalis
Tavsifi
Kichik perepon qanotli hujumchilar boʻlib, tanasining uzunligi taxminan 1 mm: urgʻochilari — 1,07-1,28 mm, erkaklari — 0,91-1,24 mm boʻladi. Ularning tanasi ixcham shaklga ega: bosh, koʻkrak va qora qorin. Lichinkalari Pentatomidae (Pentatomomorpha) burgalarining tuxumlarida rivojlanadi. Soya, guruch va paxtaning jiddiy zararkunandasi boʻlgan Nezara viridula burga-himoyachisining parazitoidi sifatida tanilgan.
Tasniflanishi
Ushb tur haqida ilk bora 1858-yilda ingliz entomologi Tomas Uollaston (1822-1878) tomonidan Telenomus basalis nomi bilan Telenomus jinsining bir qismi sifatida tasvirlangan. Trissolcus jinsining palearktik vakillari orasida T. basalis Trissolcus semistriatus ga eng oʻxshash boʻlib, u kabi episternal chuqurchalar ham postasetabulyar boʻshliqdan, ham mezoplevral chuqurchadan uzoqda joylashgan, mezoskutum va mesoscutellumda qoʻpol makroskulpturaga ega emas. Trissolcus basalis ham Trissolcus elasmuchae ga oʻxshaydi, undan metapleuronning ventral yarmida aniq belgilangan parakoksal sulkusning yoʻqligi va T. elasmuchae da posterior asetabulyar sulkusdan mezoplevral chuqurchaga qadar davomiy chiziqqa koʻra koʻproq yoki kamroq koʻrinadigan episternal chuqurchalar shaklida farqlanadi.
Rossiyada 1905-07 yillar inqilobi
Rossiyada 1905-07 yillar inqilobi - 1900-yil 27 yanvar shartnomasiga koʻra, Amudaryo qirgʻogʻidagi 10514 desyatina yer (Termiz va uning atroflari) harbiy istehkomlar va chegara toʻsiklari qurilishi uchun ajratilib, mustamlakachilar qoʻliga berildi. Yangi Termiz sh. Rossiya ixtiyoriga oʻtgan.
R.Rossiyada 1905-07 yillar inqilobi natijasida Buxoro amirligi oʻzining eng serhosil yerlari — Zarafshon vodiysining katta qismidan ajraldi, Sharqiy Buxorodagi mavqei zaiflashdi, Amudaryoning chap sohilidagi yerlarini Afgʻonistonga berishga majbur boʻldi, Rossiyaga siyosiy va iqtisodiy jihatdan tobe boʻlib qoldi.
Adriana Cerezo
Adriana Cerezo Iglesias (Adriana Cerezo Iglesias; tugʻ. 2003-yil 24-noyabr, Alcalá de Henares, Madrid, Ispaniya) — ispaniyalik taekvondochi, 49 kg gacha vazn toifasida, Ispaniya terma jamoasi aʼzosi. 2020-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari kumush medali sovrindori, 2021-yilgi taekvondo boʻyicha Yevropa chempioni va sovrindori.
Biografiya
2003-yil 24-noyabrda Adriana Serezo Alkala de Henaresda tugʻilgan. Taekvondo bilan 4 yoshidan shugʻullanadi. Ota-onasidan sir boʻlgan bobosi uni sport seksiyasiga olib kelgan.
Ajit Khan
Hamid Ali Khan (हामिद अली खान, Хамид Али Хан,1922-yil 27-yanvar ―1998-yil 22-oktabr) Ajit (अजीत, Аджит) ― nomi bilan mashhur hind filmlarida rollar ijro etgan hind aktyori edi. U deyarli qirq yil davomida ikki yuzdan ortiq filmlarda rollar ijro etgan. Ajit shuningdek, Beqasur, Nastik, Bada Bxai, Milan, Bara Dari kabi mashhur Bollywood filmlarida bosh rolni ijro etgani va keyinchalik Mughal-e-Azam va Naya Daur filmlarida rolni ijro etgani uchun ham eʼtirof etilgan.
Adriana Cerezo
Sport karyerasi
2020-yilda u birinchi marta kattalar oʻrtasidagi musobaqalarda qatnashadi va 2021-yilda Sofiya shahrida (Bolgariya) boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida gʻolib chiqadi.
Ajit Khan
Yoshligi
Ajit Hamid Ali Khan sifatida Haydarobod shahri tashqarisidagi tarixiy Golkonda qal’asi yaqinidagi Haydarobod shtatining Dekkani musulmon oilasida tugʻilgan. Hamid toʻrt farzandning biri edi; uning Vohid Ali Khan ismli ukasi va ikki singlisi bor edi. Ajitning ona tili urdu tili edi, ammo Dekkani lahjasi va urgʻusi boshqa joylarda aytiladigan tildan farqli edi va hind kino sanoatida qoʻllaniladi. Urdu tilidan tashqari, Hamid oʻsha mintaqa tili boʻlgan telugu tilida ham gapirgan. Ajit ilk taʼlimni Varangalda olgan va Yosh kollej Telangananing Varangal tumanidagi Hanamkonda. Hatto maktab oʻquvchisi boʻlganida ham uning aktyorlik mahorati va tashqi koʻrinishi unga kino qahramoni boʻlishga harakat qilish kerakligini tez-tez aytishgan. Ajit baribir oʻqishga unchalik qiziqmasdi va maktabni tugatgach, hind kino sanoati markazi boʻlmish Mumbayga yoʻl haqini toʻlash uchun kollej darsliklarini sotib, ota-onasiga xabar bermay joʻnab ketgan.
Faoliyati
Ajit odamlar bilan tanishish va har qanday loyihada qabul qilinish uchun kurashgan, oʻzini boqish uchun esa bir qancha filmlarda „qoʻshimcha“ (ikkinchi darajali rollar) sifatida ishlagan. Kollejdagi kitoblarini sotgandan keyin uyidan Mumbayga qochib ketgan Ajit 1940-yillarda filmlardagi faoliyatini boshlagan. Boshida omad unga kulmagan. Ajit 1946-yilda Geeta Bose bilan rol ijro etgan Shahe Misra filmidan boshladi, shuningdek, Sikander (Van Mala bilan), Hatimtai (1947), Aap Beeti (Xursheed bilan), Sone Ki Chidiya (Lila Kumari bilan), Dholak kabi filmlarni suratga tushgan. Meena Shori bilan va Chanda Ki Chandni (Monika Desai bilan) bosh qahramon sifatida rol ijro etadi. U Nalini Jayvant bilan eng koʻp (15 ta) film suratga tushgan. Ajit salbiy qahramonlarni ham ijro eta boshlagan. Uning salbiy qahramon sifatidagi birinchi filmi Suraj, undan keyin Zanjeer va Yaadon Ki Baaraat kabi filmlaridir.
Adriana Cerezo
Sport karyerasi
2022-yilda Manchesterda (Birlashgan Qirollik) taekvondo boʻyicha Yevropa chempionatlarida u 49 kg gacha vazn toifasida bronza medalni qoʻlga kiritdi.
Ajit Khan
Shaxsiy hayoti
Ajit uch marta uylangan. Qisqa sevgi munosabatlaridan keyin turmushga qurgan birinchi xotini ingliz-hind va nasroniy edi. Nikoh juda katta madaniy tafovutlar tufayli buzildi, bolalar yoʻq edi. Ajit ota-onalari tomonidan odatdagi hind uslubida ijtimoiy kelib chiqishi oʻziga oʻxshash yosh ayol Shohidaga uylandi. Uning oʻlimiga qadar davom etgan nikoh ahil boʻlib, uch oʻgʻil Shahid Ali Khan, Zohid Ali Khan va Obid Ali Khanlar. Keyin Ajit uchinchi marta uylandi uchinchi xotinining ismi Sarah edi. Ajitning uchinchi xotinidan Shezad Khan va Arbaaz Khan ismli yana ikkita oʻgʻli bor. Ajit aktyor Rajendra Kumar bilan mustahkam doʻstlikka ega edi. Rajendra Kumar Ajitning Suraj filmidagi Salbiy qahramon sifatida birinchi rolini olishida muhim rol oʻynagan.
Oʻlimi
Ajit yurak xurujidan vafot etdi. „Yovuz“ (salbiy qahramonlari ijrosi uchun shunday nom olgan) Amrish Purining aytishicha, Ajitning oʻlimi qaygʻuli yoʻqotishdir. „Ajit oʻziga xos mahoratli aktyor. Biz uning yangi avlod aktyorlari uchun yoʻl-yoʻriq boʻlgan oʻyin uslubini hali ham eslaymiz“. Ajit bilan birga Jugnu, Chupa Rustom va Ram Balram kabi koʻplab filmlarda ota va oʻgʻil jamoasi sifatida rol oʻynagan yana bir yovuz qahramon Prem Chopra Ajit oʻz ishiga sodiqligini aytdi. „U nozik hazil tuygʻusiga ega edi. U madaniyatli odam edi. Yangi avlodning salbiy qahramoni Kiran Kumar „uning Ajit amakisi“ vafot etganini eshitib, hayratda qoldi. Bizning munosabatlarimiz professionaldan koʻra shaxsiy edi.
Tabaré Vázquez
Tabaré Ramón Vázquez Rosas (17-yanvar 1940 - 2020) – Urugvaylik siyosatchi, mamlakatning 2005-2010 va 2015-2020 yillardagi Prezidenti. .
Rossiya-Buxoro shartnomalari
Rossiya-Buxoro shartnomalari — Rossiya imperiyasi bilan Buxoro amirligi oʻrtasida 1868, 1873, 1885, 1894, 1900-yillarda tuzilgan shartnomalar. Bu shartnomalar podsho Rossiyasiga Buxoro amirligi xududidan har tomonlama foydalanish imkoniyatini bergan.
1868-yil 23 iyun sulh shartnomasi. Buxoro bilan Rossiya qoʻshinlari oʻrtasida boʻlgan Zirabuloq jangidan keyin Samarqandda imzolangan. Bu shartnomaga binoan, Xoʻjand, Oʻratepa, Jizzax, Samarqand va Kattaqoʻrgʻon sh.laridan to Zirabuloqqacha boʻlgan Buxoro amirligining yerlari Rossiyaga kiritildi va Turkiston generalgubernatorligi tarkibida Zarafshon okrugi (keyinchalik Samarqand viloyati) tashkll qilindi. Buxoro amiri Muzaffar oltin hisobida 500 ming rubl harbiy tovon toʻlagan va rus savdogarlariga amirliqda erkin savdosotiq qilish uchun qulay shartsharoit yaratib berish majburiyatini olgan. Rus mollaridan ular qiymatining atigi 2,5% miqsorida boj oladigan boʻlgan.
1873-yil 28 sentabr shartnomasida Buxoro amirligi Rossiyaning protektorati (tobesi; homiyligi ostidagi hudud) deb eʼlon qilingan. Zarafshon daryosining yuqori qismi — Sharqiy Buxoro (Badaxshon, Pomir)dagi ayrim viloyatlar qoʻldan ketgan; Amudaryoning chap sohilidagi yerlar esa (Balx, Mozori Sharif, Shibirgʻon, Qunduz va boshqalar) Afgʻonistonga berilgan. Buxoroning xorijiy davlatlar bilan mustaqil aloqa yuritishi taqiklangan.
1885-yil 25 iyul shartnomasida Buxoro amirligi hududidan temir yoʻl oʻtkazishga kelishilgan. Yoʻl qurilishi uchun 6 ming desyatina yer ajratilib, rus maʼmurlari ixtiyoriga topshirilgan. 1885-yil 12 noyabr
da Buxoro amirligida "Rossiya imperatorligining siyosiy agentligi" taʼsis qilingan (qarang Buxorodagi vakolatxonalar).
1894-yil 27 may shartnomasi iqtisodiy xususiyatga ega boʻlib, unga koʻra har yili 15 noyabrdan 10 martgacha Zarafshon daryosining suvi amirlik yerlariga toʻliq, 10 iyundan 15 avgustgacha (dehqonchilik uchun suv eng kerak paytda) esa faqat 40% oqiziladigan boʻlgan.
Stefan Löfven
Kjell Stefan Löfven (21-iyul 1957) – Shvetsiyaning 43-bosh vaziri (2014—2021)
Macarköy, Gazipaşa
Macarkoy — Turkiyaning Antaliya viloyatining Gazipaşa tumanidagi qishloq.
= Manbalar =
Natalya Rudova
Natalya Aleksandrovna Rudova (1983 — yil 2-iyulda tugʻilgan, Paxtakor, Jizzax viloyati, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — rus teatr va kino aktrisasi. Uning uchun eng mashhuri " Tatyana kuni " teleserialidagi Tatyana Barinova va " Univer. Yangi yotoqxona " komediya serialidagi Kseniya Kovalchuk roli edi.
Biografiya
Natalya Aleksandrovna Rudova 1983-yil 2-iyulda Paxtakor shahrida (Oʻzbekistonning Jizzax viloyati) tugʻilgan. 12 yoshga qadar ularning oilasi Qozogʻistonning Shevchenko shahrida (1991-yildan Aktau) yashagan. Ota-onasi ajrashgandan soʻng, u onasi Valentina Pavlovna bilan 1995-yilda Ivanovoga koʻchib oʻtdi. 1999-yilda maktabni tugatgach, u Ivanovo viloyat madaniyat maktabiga Tanzili Raximzyanovna Shchekina kursiga oʻqishga kirdi va uni 2003-yilda tugatdi. Maʼlumki, oʻqish paytida Natalya bolalar kechalari tashkiloti sifatida yarim kunlik ishlagan.
Keyin Natalya Moskvaga koʻchib oʻtdi va Kutuzovskiy prospektidagi sport doʻkonida menejer boʻlib ishga kirdi, u moda modeli boʻlib ishladi.
Natalya uchun aktyorlik karyerasining boshlanishi uning Primadonna teleserialidagi kichik rolga roziligi edi. Asta-sekin aktrisa koʻproq mashhur telekoʻrsatuvlarda paydo boʻla boshladi: „Jinoyat ehtiroslari dunyosida“, „Uydagi xoʻjayin kim?“, „Stalinning xotiralari“, „Drijor“. Koʻp oʻtmay, Natalya 2007—2008-yillarda Birinchi kanalda namoyish etilgan „Tatyana kuni“ loyihasiga taklif qilindi. Shuningdek, 2007-yilda Natalya Dmitriy Koldun bilan „ Ikki yulduz“ dasturida ishtirok etdi. 2011-yilda „Univer. Yangi yotoqxona“ serialida u bosh rolini oʻynay boshladi.
2012-yilda aktrisa „Vasvasa“ nominatsiyasida „Top goʻzallik kinosi“ mukofotini, 2018-yilda „Yil aktrisasi“ nominatsiyasida „Fashion People“ mukofotini oldi. 2021-yil may oyida u Toni Rout konsertida (kulisda) koʻrindi.
2022-yil yanvar oyining boshida Dmitriy Nagiyev bilan " Swingers " romantik komediyasi rus prokatida chiqariladi, unda aktrisa ham asosiy rollardan birini oʻynagan.
2022-yil fevral oyida u TNT kanalidagi „Afrikadagi yulduzlar“ shousining ikkinchi mavsumi ishtirokchisi boʻldi.
Gay (maʼnolari)
Gay:
[[File:Rainbow flag and blue skies.
Xayrabodtepa
Xayrabodtepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. III—I asrlar. Surxondaryo viloyatining Angor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Yangi turmush“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Gaitilar
Gaitilar — xalq, Gaitining asosiy aholisi (6,6 mln. kishi). Shuningdek Dominikana Respublikasi, AQSH, Kuba, Bagama o.larida ham yashaydilar. Umumiy soni 7,2 mln. kishi (1992). Kreollashgan fransuz tilida soʻzlashadilar (gaiti kreol tili). Dindorlari — katoliklar, shuningdek sinkretik "suv"ga sigʻinuvchilar ham bor.
Darah tumani
Darah tumani  — Afgʻonistonning Panjshir viloyatidagi tuman. 2019-yilda aholi soni 15 407 kishini tashkil qilgan.
Rossiya fanlar akademiyasi
Rossiya fanlar akademiyasi - Rossiya Federatsiyasining oliy ilmiy muassasasi. 1991-yil taʼsis etilgan. Tarixi 1724-yilda tashkil etilgan Peterburg Fanlar akademiyasidan boshlanadi. 1917—25 yillarda Rossiya FA, 1925—91 yillarda SSSR Fanlar akademiyasi (oʻzbek olimlaridan O. Sodiqov akademiyaning haqiqiy aʼzosi, S. Yunusov, P. Habibullayev, E. Yusupov muxbir aʼzolari etib saylangan) deb nomlangan. Akademiya prezidiumi 1934-yildan Moskvada. Oʻzini oʻzi boshqaradigan ilmiy tashkilot. Sobiq SSSR Fanlar akademiyasi ning aʼzolari va yangi saylangan akad.lar Rossiya Fanlar akademiyasining aʼzolaridir.
860 dan ortiq haqiqiy, 1110 dan ziyod muxbir aʼzosi, 460 dan xorijiy aʼzosi bor. Fan tarmoq va yoʻnalishlari boʻyicha 13 boʻlimi (matematika; fizika; nanotexnologiyalar va axborot texnologiyalari; energetika, mashinasozlik, mexanika va boshqaruv jarayonlari; kimyo va materialshunoslik; biologiya; fiziologiya; Yer fanlari; ijtimoiy fanlari; global muammolar va xalqaro munosabatlar; tarix va filologiya; tibbiyot; qishloq xo'jaligi), mintaqaviy boʻlinmalari (Sibir, Ural, Uzoq Sharq) va ilmiy markazlari, 1000 ga yaqin ilmiy muassasasi, Rossiya fanlar akademiyasi floti bor. Ilmiy adabiyotlar nashr etadi. Ilmiy kadrlar tayyorlaydi. Olimlarning ilmiy ishlari uchun medallar va mukofotlar taʼsis etilgan.
SSSR va Rossiya Fanlar akademiyasining akademik lari I.Ye. Tamm, I.M. Frank, P.A. Cherenkov, N.G. Basov, A.M. Proxorov, P.L. Kapitsa, N.N. Semyonov, I.P. Pavlov, A.I. Soljenitsin, M.A. Sholoxov, A.D. Saxarov, L.V. Kantorovich, J.I. Alfyorov, A.A. Abrikosov, V.L. Ginzburg turli davrlarda Nobel mukofotiga sazovor boʻlishgan. Xalqaro ilmiy alokalar olib boradi. Prezidenta — Yu.S. Osipov (1991-2013), V.E. Fortov (2013-2017), V.V. Kozlov (2017), A.M. Sergeev (2017-2022), G.Ya, Krasnikov (2022-yilning 20 sentyabridan boshlab).
Ellen Gilbert
Ellen E. Gilbert (née Strong) (1837-yil 30-aprel — 1900-yil 12-fevral) 19-asrning kuchli yozishma shaxmatchisi va shaxmat tarixidagi birinchi muhim ayol oʻyinchilardan biri edi. U Jorj HD Gossipga qarshi oʻyindagi gʻalabasi bilan mashhur boʻldi. 1873-74 yillarda Shaxmatchilar xronikasining sirtqi shaxmat turnirida gʻolib chiqqan. „Baʼzilar tomonidan maʼlum boʻlgan eng kuchli yozishmachi deb hisoblangan“. Gilbert, 1879-yilda Angliyaga qarshi shaxmat boʻyicha yozishmalarda Amerika Qoʻshma Shtatlari uchun first board oʻynagan, Gossipga qarshi toʻrtta oʻyinning barchasida gʻalaba qozongan. Bu Amerika jamoasiga 27-23 hisobida gʻalaba qozonish imkonini berdi. Uning gʻalabalari bir oʻyinda 21 ta, ikkinchisida esa 35 ta harakatda announcing mate bilan birgalikda „shaxmat olamida sensatsiyaga sabab boʻldi“. Uni „Shaxmat malikasi“ deb olqishlardi va uning sharafiga sheʼrlar va kamida bitta shaxmat muammosi („Q“ shaklidagi donalardan iborat) yozilgan. Uning oʻyinlari birinchi jahon chempioni Vilgelm Shtaynits tomonidan tahlil qilindi va u tahlillarining toʻgʻriligini tasdiqladi. Gʻiybat jasorat bilan javob berib, unga oʻzining "Shaxmat ochilishi nazariyasi" kitobini bagʻishladi.
Afsuski, bu nafaqat uning shaxmat karerasidagi eng yuqori choʻqqi, balki deyarli oxiri ham boʻldi. 1883-yilda „aylanma oʻyin“da bitta harakatni oʻynashdan tashqari, uning Gʻiybatga qarshi gʻalabasi uning faoliyatidagi soʻnggi maʼlum voqeadir. Uning nekrologida soʻnggi yillarda koʻrish qobiliyatini yoʻqotish haqida soʻz boradi va u Gʻiybat oʻynaganida uning koʻrish qobiliyati allaqachon pasaygan boʻlishi mumkin.
U 1900-yil 12-fevralda Konnektikut shtatining Xartford shahrida vafot etdi.
Mashhur oʻyinlar
Gilbert va boshqalar. Gossip, Angliya-AQSh yozma shaxmat uchrashuvi, 1879-yil'''1. e4 e5 2. Nf3 Nc6 3. Bb5 a6 4. Ba4 Nf6 5. 0-0 Nxe4 6. Re1 Nc5 7. Bxc6 dxc6 8. Nxe5 Be7 9. d4 Ne6 10. Be3 0-0 11. Nc3 f6 12. Nd3 f5 13. Ne2 Bd6 14. f4 b5? 15. Rc1 Bb7 16. c4 bxc4 17. Nc5 Bc8 18. Rxc4 Rb8 19. b3 Qf6 20. Qd3 Qg6 21. Ra4 Nxc5 22. dxc5 Be7 23. Nd4 Kh8 24. Qc2 Bh4 25. Bf2 Bxf2+ 26. Qxf2 Re8 27. Nf3 Bb7 28. Ne5 Qe6 29. Rc4 Rbd8 30. Rc3 Qf6 31. Rce3 Rf8 32. Qe2 Rd4 33. Qh5 g6 34. Qh6 Rdd8 35. Rh3 Qg7''' (diagramma)Gilbert endi 21:36 da juftligini eʼlon qildi. Nxg6+ Kg8 37. Qxg7+ Kxg7 38. Nxf8 Rxf8 39. Re7+ Rf7 40. Rxh7+ Kxh7 41. Rxf7+ Kg6 42. Rxc7 Ba8 43. Ra7 Bb7 44. Rxb7 Kf6 45.h4 Kg6 46. Rc7 Kf6 47. Rxc6+ Ke7 48.h5 Kd7 49. Rg6 Ke7 50.c6 a5 51.c7 Kd7 52.h6 Kxc7 53.h7 a4 54.h8=Q axb3 55. Qh7+ Kd8 56. Rg8 #.
Jason Statham
Jason Statham (1967-yil 26-iyulda tugʻilgan) angliyalik aktyordir. Koʻplab jangari filmlarda salbiy rollar bilan tanilgan.
thumb|upright=0.7|Statham 2007-yilda thumb|upright=0.7|Statham [[The Expendables 2 filmi premyerasida (2012).]]
Biografiyasi
Jason Statham 1967-yil 26-iyulda Birlashgan Qirollikning Shirebrook shaharchasida tavallud topgan. Onasi — Eileen Statham (qizlik familiyasi: Yates), otasi — Barry Statham.
Jason Statham dastlab mahalliy bozor savdo nuqtalarida ishlab otasiga yordam berib yurgan. Uning otasi bokschi boʻlgan. U Guy Richie bilan birgalikda jang sanʼati bilan shugʻullangan. U Londondagi Crystal Palace milliy sport markazida shugʻullangan. Bir reklama agentligi unga jeans shim reklamasida suratga tushishni taklif qiladi va u bunga rozi boʻladi. Oradan vaqtlar oʻtgach, shu agentlik Stathamga prodyuserlik qiladi.
Gay (huquqshunos)
Gay (Gaius) (?—?)— 2-asr Sabin maktabiga mansub Rim huquqshunosi. Imperator mutlaq hokimiyati hamda cheklanmagan xususiy mulkchilik tarafdori boʻlgan. Rim xususiy huquqiga oid darslik ("Institutsiya") muallifi. G. darsligidan ayrim garb mamlakatlari qonunchiligida (mas, Fransiya fuqarolik kodeksi, 1804) foydalanilgan (yana qarang Rim huquqi).
Daniel Carleton Gajdusek
Daniel Carleton Gajdusek (9-sentyabr 1923 – 12-dekabr 2009) — Amerika vrachi, virusologi va epidemiologi. Odamda viruslar qoʻzgʻatib asta-sekin kechadigan kasalliklar (yashirin davri bir necha yil davom etadigan va asosan markaziy nerv sistemasiga zarar yetkazadigan kasalliklar)ni aniqdagan; bu kasalliklarning sabablari, kelib chiqish mexanizmlari va xususiyatlari, kechishi ustida tadqiqot olib borgan. Nobel mukofoti laureata (1976; B. Blamberg bilan hamkorlikda).
Gaiti (orol)
Gaiti, Aiti — Vest-Indiyayaati Katta Antil o.lari guruhidagi orol. Shimolida Atlantika okeani, jan.da Karib dengizi bilan chegaradosh. Kuba o.dan Shamolli boʻgʻoz, Puerto-Riko o.dan Mona boʻgʻozi orqali ajralib turadi. Maydoni yon atrofdagi mayda orollar bilan birga 77,2 ming km2. Aholisi 14,5 mln.dan ziyod kishi (1990-yillar oʻrtalari), asosan negr va mulatlar. G. vulkanik va mezokaynozoyning choʻkindi jinslaridan tashkil topgan. Relyef shakllarida togʻ tizmalari tektonik botiklar bilan almashinib turadi. Iklimi tropik passat iklim. Tekisliklarda oʻrtacha oylik temperatura 23—29°, yon bagʻirlarda yillik yogʻin 2000 mm, ichki vodiylarda esa 1300 mm, kuzda tez-tez dovullar boʻlib turadi. Orolni gʻarbdan sharqqa toʻrtta togʻ tizmasi kesib oʻtgan. Markaziy Kordilyera togʻ-laridagi Duarte choʻqqisi (3175 m) Vest-Indiyaning eng baland nuqtasidir. Aholi asosan tekisliklarda yashaydi. Qazilmalardan boksit, oltin bor. G.da zilzila boʻlib turadi. Shim.-sharqi va jan.da doim yashil tropik oʻrmonlar, togʻ orasidagi tekisliklarda savanna va kserofit oʻsimlikli siyrak oʻrmonlar bor. Orolni 1492-yilda X. Kolumb kashf etgan va uni Espanola deb atagan. G. da Gaiti va Dominikana Respublikasi joylashgan.
Megabayt
Megabayt (abbr. Mbayt; xalqaro abbr.: Mbyte, MB) — axborot miqdorini oʻlchash birligi; 106 (1 000 000) yoki 220 (1 048 576) baytni anglatishi mumkin.
Xalqaro birliklar tizimi "mega-" prefiksidan faqat 106ni belgilash uchun foydalanishni tavsiya qiladi, 220 bayt uchun esa mebibayt nomi qabul qilingan. Shu bilan birga, bu atama 220 baytga nisbatan qoʻllangan tarixiy amaliyot ham mavjud.
Tarix
Bir kuni informatika mutaxassislari 210 (1024) ning qiymati 1000 ga juda yaqin ekanligini payqashdi va ular 1024 baytdagi ma’lumotlar miqdorini belgilash uchun xalqaro birliklar tizimining SI “kilo-” prefiksidan foydalana boshladilar. Ushbu yondashuv bir nechta oʻn yillar davomida yaxshi ishladi, chunki bir kilobayt haqida gapirgan har bir kishi 1024 baytni nazarda tutgan. Ammo vaqt oʻtishi bilan ushbu sohada professional boʻlmagan koʻplab foydalanuvchilar kompyuterlarga qoʻshilishdi va ularning tasavvurlariga koʻra, kilo- prefiksi 1000 ni (bir kilometrda 1000 metr) anglatadi.
Sodir boʻlayotgan hodisaning ushbu xususiyatlarini hisobga olgan holda, Xalqaro Elektrotexnika Komissiyasi (XEK) qoʻmitasi mega- prefiksi an'anaviy va taniqli ma'noda (106) ishlatilishi kerak, deb qaror qildi, megabaytning ikkilik oʻlchami aniq koʻrsatilgan hollar bundan mustasno. XEK hujjatining birinchi versiyasi 1998-yilda nashr etilgan, ikkinchi nashri 2000-yilda chiqqan. Keyinchalik shunga oʻxshash qaror Xalqaro birliklar tizimida oʻz aksini topdi. Shunday qilib, "SI Broshyurasi" hujjatida 106 bayt qiymatini belgilash uchun "megabayt" nomidan foydalanish, 220 bayt qiymati uchun esa "mebibayt" nomidan foydalanish tavsiya etiladi.
Tarixiy jihatdan bir qator sohalarda megabaytni 220 deb belgilash amalda saqlanib qolgan. Shunday qilib, u alohida dasturiy ta'minotda (masalan, Windows oilasining operatsion tizimlarida) namoyon boʻlishi mumkin va 1999-yilgi JEDEC 100B.01 (ingl.) standartida mavjud.
Rossiyaning 2009-yildagi "Qiymatlar birliklari toʻgʻrisidagi Nizomga" muvofiq, "Megabayt" atamasi 220 bayt ma'nosida qoʻllaniladi, prefiksning oʻzi bosh harfdan yoziladi. Bunda, xalqaro belgilashdan XEK 60027-2 Xalqaro standarti tomonidan tavsiya etilgan "M" (MB, Mbyte) prefiksi bilan foydalanishga ruxsat beriladi.
Zabolottia, Volin viloyati
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Zabolottya (Заболоття, Zabłocie) — Ukrainaning Volin viloyati Kovel tumanida joylashgan shahar tipidagi aholi punkti. Gʻarbiy Bugʻun drenaj havzasida, Turske koʻlining gʻarbiy qirgʻogʻida, Belorussiya bilan chegaraga yaqin joyda joylashgan. Aholisi: 4,383 kishini (2022) tashkil etadi.
Transporti
Aholi punkti Ratne orqali Chernovtsini Ternopil va Lutsk orqali Kovel bilan bogʻlaydigan M19 avtomagistraliga chiqish imkoniyatiga ega.
Molly Sims
Molly Sims (talaffuzi: „Molli Sims“, 1973-yil 25-mayda tugʻilgan)  — amerikalik model va aktrisa. U Jimmy Choo, Escada, Giorgio Armani, Michael Kors va Chanel kabi bir qator yirik brendlarning kampaniyalarida qatnashgan. Sims 2000-yillarning boshlarida Sports Illustrated suzish kostyumi nashrida tez-tez model boʻlgan va 2001-yilda har yili oʻtkaziladigan Victoriaʼs Secret modalar koʻrgazmasining uchish-qoʻnish yoʻlagini bosib oʻtgan.
Erta hayot va taʼlim
Molly Sims 1973-yil 25-mayda Jim va Dottir Sims oilasida tugʻilgan. Bolaligida u Kentukki shtatining Mayfild shahrida, eski JU Kevil uyidagi Chappell sudida yashagan, keyin otasi Kentukki shtatining Murray shahrida joylashgan kitob kompaniyasida ishlashni davom ettirishi uchun Murreyga (Kentukki) koʻchib oʻtgan. Uning Todd ismli akasi bor. Sims onasi tomondan nemis millatiga mansub, otasi tomondan ingliz va cheroki millatiga mansub. 1991-yilda Murray oʻrta maktabini tugatgandan soʻng Sims Vanderbilt universitetiga siyosatshunoslik boʻyicha oʻqishga kirdi. 1993-yilda, Sims 19 yoshga toʻlganida modellik faoliyatini davom ettirish uchun oʻqishni tashladi. Vanderbiltda u Delta Delta Delta aʼzosi edi.
Modellashtirish
Suratlarini bir nechta model agentliklariga yuborgach, Sims Nyu-York shahridagi Next Models Management kompaniyasi bilan shartnoma imzoladi.
Sims Ispaniyaning Vogue jurnali 1997-yil aprel soni va Vogue Paris 1999-yil sentyabr sonining muqovasida tasvirlangan. 2001-yilda Sims „Old Navy“ ning „Siz bu koʻrinishni olishingiz kerak! “ rasmiy vakili boʻlgan. Sims 2001-yilda har yili oʻtkaziladigan Victoriaʼs Secret moda koʻrgazmasi uchun uchish-qoʻnish yoʻlagini bosib oʻtdi va keyingi yili CoverGirl bilan koʻp yillik shartnoma tuzdi. Molly, shuningdek, Veronik Leroy, Jerom L’Huillier, Givenchy, Ann Demeulemeester va Emanuel Ungaro uchun uchish-qoʻnish yoʻlagida paydo boʻlgan. U Ocean Drive, Lucky, Marie Claire, Elle, Cosmopolitan, Allure, Glamour, Shape, Self va Vanidades kabi koʻplab moda jurnallarining muqovasini bezatdi.
U 2000-, 2001-, 2002-, 2004- va 2006-yillarda Sports Illustrated mayo sonida paydo boʻlgan; 2006-yil sonida u Susan Rozen tomonidan olmosdan yasalgan 30 million dollarlik bikini kiygan suratda paydo boʻldi.
2004-yilda Sims boʻyinbogʻlar, sirgʻalar, uzuklar va bilaguzuklardan iborat boʻlgan zargarlik buyumlari qatorini Molly Sims tomonidan Grayce ishlab chiqardi. Toʻplam HSN, Henri Bendel, Scoop, Ron Herman va Matches Londonda mavjud.
Shaxsiy hayoti
Sims Netflix rahbari Scott Stuberga 2011-yil 24-sentabrda Napa vodiysida turmushga chiqdi. Er-xotinning uchta farzandi bor, 2012-yil 19-iyunda tug‘ilgan Brooks Alan, 2017-yil 10-yanvarda tug‘ilgan Gray Douglas va 2015-yil 25-martda tug‘ilgan qizi Scarlett May. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Molly_Sims_Heart_Truth6.jpg/224px-Molly_Sims_Heart_Truth6.jpg|thumb|336x336px| Sims The Heart Truth Fashion Show 2008-yilda modellashtirish
Gayduklar
Gayduklar (hayduklar) (vengercha hajduk — piyodalar) — 1) jan. slavyan xalqdari, moldavanlar va b.ning 15— 19-asrlarda usmonli turk istilochilariga qarshi qurolli kurashi katnashchilari. 1877—78 yillardagi rus-turk urushi davrida G. rus qoʻshinlari bilan birga Bolgariyani ozod qilishda qatnashganlar; 2) 18—19-asrlarda Vengriya va Polshadagi yirik magnatlar va pomeshchiklar xizmatida boʻlgan yengil kurollangan jangchilar; 3) Rossiyada Petr I zamonida boylarning otliq malay(qarol)lari.
Alexandra Botez
Alexandra Valeriya Botez — amerikalik-kanadalik shaxmatchi va sharhlovchi, Twitch strimeri va YouTuber. Oʻyinchi sifatida u besh karra Kanada milliy qizlar chempioni boʻldi va 15 yoshida AQSh qizlari milliy musobaqasida gʻalaba qozondi. U 2016-yilning mart oyida FIDE Elo reytingida eng yuqori reytingini 2092 ga erishgan va hozirda Xalqaro shaxmat federatsiyasining ayol FIDE ustasi unvoniga ega.
Botez 2016-yilda Stenford universitetida talaba boʻlganida onlayn shaxmat kontentini oqimlashni boshlagan. Oʻzining singlisi Andrea Botez bilan birgalikda u hozirda jami 1,750,000 dan ortiq obunachilarga ega BotezLive Twitch va YouTube kanallarini boshqaradi.
Taniqli shaxmatchi ayol sifatida u stipendiyalar va sovrinlar orqali oʻyindagi gender toʻsiqlarini yoʻq qilishni maqsad qilgan notijorat tashkiloti Syuzan Polgar jamgʻarmasi direktorlar kengashiga saylandi.
Erta hayot
Botezning ota-onasi u tugʻilishidan oldin Ruminiya Sotsialistik Respublikasidan qochib ketgan. Dallasda (Texas) tugʻilgan boʻlsada, u Vankuverga koʻchib oʻtgan va Vankuverda oʻsgan, Britaniya Kolumbiyasi, Kanada. Botezning otasi uni shaxmat bilan tanishtirib, olti yoshidayoq shugʻullantira boshlagan. Oxir-oqibat u shaxmat ustasi Valer Eugen Demian boshchiligidagi Ruminiya Jamoatchilik Markazining „Oltin ritsarlar“ shaxmat klubining aʼzosi boʻldi.
Shaxmat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Alexandra_Botez_%28cropped%29.jpg/220px-Alexandra_Botez_%28cropped%29.jpg|thumb| Botez 2010-yil 2004-yilda Botez sakkiz yoshida oʻzining birinchi Kanadadagi bolalar milliy chempionatida gʻolib chiqdi. Oxir-oqibat u 2010-yilda Kanada milliy jamoasida oʻynadi va yana toʻrtta Kanada yoshlar milliy chempionligini qoʻlga kiritdi. Qoʻshma Shtatlarga qaytganidan soʻng, Botez oʻn besh yoshida AQSh qizlari milliy tanlovida gʻolib chiqdi va ikki marta SPF Qizlar taklifnomasida Oregon shtatini himoya qildi. 2013-yilda Botez ayol FIDE ustasi unvoniga erishdi.
Oregondagi oʻrta maktabda oʻqiganidan soʻng, Botez Texas Dallas universitetida shaxmat boʻyicha toʻliq stipendiya oldi. ularni, akademiklarni birinchi oʻringa qoʻyishga qaror qilib, u Stenford universitetida Xitoyga eʼtibor qaratgan holda xalqaro aloqalar boʻyicha oʻqishni tanladi. 2014-yilda ikkinchi kursda oʻqiyotganda Botez 2005-yilda Sindi Tsaydan keyin Stenford universiteti shaxmat klubining ikkinchi ayol prezidenti boʻldi.
Botez shaxmat karerasidan tashqari qisqa muddat shaxmat sharhlovchisi sifatida ham ishlagan. U IM Daniel Rensh, IM Anna Rudolf va GM Robert Xess bilan birga shaxmat boʻyicha eng mashhur jamoaviy chempionat boʻlgan 2018 va 2019-yillardagi PRO Shaxmat Ligasi finallarini yoritgan.
Striming
2016-yilda Botez Stenford universitetida oʻqiyotganda Twitch’da shaxmat mazmunini translyatsiya qilishni boshladi. Uning kanali tezda qiziqish uygʻotdi va 2020-yilda unga singlisi Andrea Sesiliya Kristina Botez (2002-yil 6-aprelda tugʻilgan) qoʻshildi. Ular birgalikda 1,750,000 dan ortiq obunachilarni toʻplagan BotezLive Twitch va YouTube kanallariga mezbonlik qilishadi. Opa-singillar platformada GM Hikaru Nakamura va WGM Qiyu Chjou kabi boshqa shaxmatchilar bilan tez-tez hamkorlik qiladilar.
Botezning striming mashhurligi unga Chess.com platformasidagi eng taniqli yuzlardan biriga aylanishiga yordam berdi. Uning ayol shaxmatchi sifatida mashhurligiga javoban, asosiy ommaviy axborot vositalari Botezni koʻpincha Qirolichaning Gambiti qahramoni oʻylab topilgan Beth Harmon bilan taqqoslaydi.
Boshqa professional ish
2017-yilda Botez CrowdAmp ijtimoiy media kompaniyasiga asos solgan. 2019-yil may oyidan boshlab ushbu kompaniya oʻz faoliyatini toʻxtatdi.
2020-yil dekabr oyida opa-singil Botez Texasda joylashgan Envy Gaming kisport tashkiloti bilan shartnoma imzoladilar.
Botez 2022-yil 1-may kuni Hustler Live Casino tomonidan taqdim etilgan poker jonli efirida 456 900 dollar ishlab topdi va shu bilan birga mashhur poker profi Fil Xelmutning doimiy haqorati bilan shugʻullandi.
Oʻyin uslubi va diqqatga sazovor oʻyinlar
Botez shaxmatni tez-tez tajovuzkor, moslashuvchan oʻyin uslubi bilan oʻynaydi. 2016-yilda Norvegiyada boʻlib oʻtgan Shaxmat Olimpiadasida u raqibi Anzel Solomonsga qarshi oʻzining hujum uslubini namoyish etdi. Ushbu oʻyin davomida Oq rolida oʻynagan Botez 20-harakatdagi Sulaymonning ritsariga oʻz qoʻlini almashtirishni taklif qiladi. Sulaymon bu almashishga rozi boʻladi. Biroq, bu taktik xato boʻlib, oʻyinni Botez foydasiga burib yubordi. Fursatdan foydalanib, Botez oʻz episkopini 21-harakatda qurbon qiladi, natijada unga 22-harakatda oʻz malikasi bilan tekshirish va 23-harakatda ritsar bilan tekshirish imkonini beradi. Sulaymon 23-harakatda Botezning tekshiruvidan ozod boʻlish uchun oʻz malikasini qurbon qilishga majbur boʻladi. Qattiq ustunlikka ega boʻlgan Botez, Sulaymon oʻyinni isteʼfoga chiqarmaguncha, oʻzining qirol tomonidagi piyodalarni ilgari suradi.
1. d4 d5 2. c4 c6 3. Nf3 Nf6 4. Nc3 e6 5. e3 Nbd7 6. Bd3 Bd6 7. OO OO 8. b3 e5 9. cxd5 cxd5 10. Nb5 Bb8 11. dxe5 Nxe5 12. h3 Ne4 13. Bb2 Qf6 14. Nxe5 Bxe5 15. Bxe5 Qxe5 16. Rc1 Bd7 17. f4 Qe7 18. Nc7 Nc5 19. Nxd5 Qd6 20. Rxc5 Qxc5 21. Bxh7+ Kxh7 22. Qh5+ Kg8 23. Nf6+ gxf6 24. Qxc5 Bc6 25. Qf5 Kg7 26. Qg4+ Kh7 27. Qf5+ Kg7 28. e4 Rad8 29. Rf3 Rd1+ 30. Kh2 Rfd8 31. Rg3+ Kf8 32. Qc5+ Ke8 33. Rg8+ Kd7 34. Rxd8+ Kxd8 35. h4 Kc7 36. h5 Rd8 37. Qe7+ Rd7 38. Qxf6 Kc8 39. Qf5 1-0.
Botezning eng koʻp oʻynagan ochilishi qirolning hind mudofaasi boʻlib, unda Qora Oqga birinchi ikkita harakatda oʻz piyodalarini taxtaning oʻrtasiga ilgari surish imkonini beradi.
„Botez Gambit“ soʻzi oʻyinchi tasodifan oʻz malikasini yoʻqotib qoʻyganida tushuniladi. Bu Botezning oqimlarini tomoshabinlar tomonidan paydo boʻlgan, lekin Botez oʻzini masxara qilgan holda ishlatgan.
Shodmalikbobo maqbara
Shodmalikbobo maqbara  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XIII—XIV asrlar. Toshkent viloyatining Ohangaron tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Shodmalik qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Xushtepa-2
Xushtepa-2  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Mehnatobod“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Geneva Carr
Geneva Carr (1971-yil 6-mayda tugʻilgan) — amerikalik aktyorlik rezyumesi keng televideniye va sahna aktrisasi. U eng yaxshi CBS teleserialidagi Bullda Marissa Morgan roli va „Xudoga qoʻl“ filmining asl Brodveydagi aktyorlari rolidagi Margery roli bilan mashhur boʻlib, „Oʻyindagi eng yaxshi aktrisa“ nominatsiyasida Tony mukofotiga nomzod boʻlgan.
Erta hayot va martaba
Carr Missisipi shtatining Jakson shahrida George va Phyllis Carr oilasida tugʻilgan. Uning ikkita ukasi bor, George Carr II va Jozeph Carr.
Carr Mount Holyoke kollejida fransuz tilini oʻrgangan va aktrisa boʻlishga qaror qilishdan oldin dastlab bank sohasida karyera qilgan. Carr Parijda fransuz tilini oʻrgangan va ESCPda biznes boʻyicha MBA darajasini olgan. Aktyorlar studiyasida Jane Hoffman bilan aktyorlik mahoratini oʻrgangan. Oʻz mahoratini oshirish va qismlarni tinglashda oʻzini qoʻllab-quvvatlash uchun Carr stollarda kutib turdi, barmenlik qildi va ovozli aktrisa sifatida konsertlar berdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Shayxalitepa
Shayxalitepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—XII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Qarshi shaharda joylashgan. Obyekt manzili: „Shayxali“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Abdulaziz Mansur
Ilmiy ishlari
Shayx Abdulaziz Mansur amalga oshirgan “Qur’oni karim ma’nolarining tarjima va tafsiri” qayta-qayta nashr qilindi. Ustoz “Sahihi Buxoriy”ni tarjima va sharh qilib, ikki jildda nashr ettirgan. Shayx Abdulaziz Mansur O‘zbekiston musulmonlari idorasi huzurida tuzilgan diniy adabiyotlar nashri bo‘yicha maxsus hay’at raisidir.
Shichepshin
Shichepshin ( shikӏepshine , adig.  shikӏepshine , kabard.-cherk. shikӏepshine , shi — „ot“ dan, kӏe — „dum“, pщin(e) — „musiqiy asbob“) — Adigen xalq torli kamonchali cholgʻu asbobi.
Urchuqsimon shakldagi oʻyma korpus (kengligi 80–170 mm), boʻyin (uzunligi 140–250 mm) va dumaloq bosh qismi yaxlit yogʻoch boʻlagidan (nok, joʻka, chinor va boshqalar) tayyorlanadi. Umumiy uzunligi 650–770 mm. Yupqa taxtadan yasalgan yuqori qopqoq qavs, nuqtalar, yuraklar shaklidagi rezonatorli teshiklarga ega, ot dumining tolalari bogʻlamidan eshib tayyorlangan 2-3 ta tor yogʻoch taglikdan oʻtadi, pastda korpusning quyi qismidagi teshiklardan oʻtkazilgan charm sim tutqichlariga bogʻlanadi, yuqorida bosh qismidagi vertikal qoziqqaga biriktiriladi. Boʻyin qismidagi torlar charm halqa bilan tutib turiladi, uning boʻyin boʻylab harakati tovushni oʻzgartiradi. Odatda torlar kvinta, kamdan-kam hollarda kvarta, tovush diapazoni ikki oktavagacha sozlanadi. Boʻgʻiq tovush hosil qiladi.
Shichepshin chalinganda vertikal holda ushlab turiladi, korpusning pastki qismini tizzaga tiraladi.
Yakkaxon va xor boʻlib kuylashda, baʼzan kamil va pxachich bilan bir ansamblda ishlatiladi; Shichepshin ijrochisi odatda hikoyachi-xonanda boʻladi.
Rostgoʻylik
Rostgoʻylik — rostini, haqiqatni gapirishni, oʻzini va oʻzgalarni aldamaslikni anglatuvchi tushuncha; toʻgʻrisoʻzlik. Rostgoʻy kishi haqiqiy ahvol haqida toʻgʻri maʼlumot beradi, kamchiliklarni tan oladi, yuz berayotgan voqea va hodisalarga xolisona baho beradi. Rostgo'y jamiyatning barqarorligi va jamiyat aʼzolari oʻrtasidagi ishonchni taʼminlashga xizmat qiladi. Shu sababli u har bir insonning ajralmas xususiyati boʻlmogʻi lozim. Qurʼoni karim va hadislarda rostgoʻy boʻlishga, haq soʻzni soʻzlashga daʼvat etiladi, R. ezgulikka boshlovchi fazilat sifatida baholanadi.
Shichepshin
Shichepshin 19-asrning oxirigacha mashhur boʻlgan; undan asosan erkaklar kuy chalgan. Hozir kamdan-kam uchraydi. en:Category:Alphabetical musical instruments
Xasan tepa (Orolbobo tepa)
Xasan tepa (Orolbobo tepa) — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Surxondaryo viloyatining Denov tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Xoʻjaxalqi” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Rost
Rost — Oʻn ikki maqom, Shashmaqom va Xorazm maqomlaridan biri. Oʻrta asr musiqa risolalarida koʻp kuy va ashulalar R. tovushqatoriga mos kelgani uchun shu nom bilan atalganligi qayd etilgan. R. maqomi miksolidiy gammaga toʻgʻri keladi. Shashmaqomda R.ning cholgʻu qismlari Tasnifi R., Garduni R., Muhammasi R., Muhammasi Ushshoq, Muhammasi Panjgoh, Saqili Islimxon, Saqili rakraklardan iborat. Ashula boʻlimida 2 guruh shoʻʼbalar boʻlib, birinchisiga Saraxbori P., Talqini Ushshoq, Nasri Ushshoq, Navroʻzi Sabo, ularning taronalari va Ufari Ushshoq hamda suporish qismlari kiradi. 2 guruh shoʻʼbalari Savti Ushshoq, Savti Sabo va Savti kalon deb atalib, har birida 5 ta shoxobcha turkum tarzida ijro etiladi. R. maqomi shoʻʼbalari avjida Ushshoq, Segoh, Uzzol, Muhayyari Chorgoh namudlari va Zebo pari avji ishlatiladi.
George Hayter
George Hayter (1792-yil 17-dekabr — 1871-yil 18-yanvar) portretlar va baʼzi hollarda bir necha yuz shaxsiy portretlarni oʻz ichiga olgan yirik ishlarga ixtisoslashgan taniqli ingliz rassomi edi. Qirolicha Viktoriya uning xizmatlarini qadrladi va Xayterni oddiy rassom etib tayinladi va 1841-yilda unga ritsar unvonini berdi.
Yoshlik
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Self_portrait_of_Sir_George_Hayter%2C_1820.jpg/220px-Self_portrait_of_Sir_George_Hayter%2C_1820.jpg|left|thumb| George Xayterning 28 yoshli avtoportreti, 1820-yilda chizilgan (Milliy portret galereyasi) Hayter Charlz Hayterning (1761-1835) oʻgʻli edi, miniatyura rassomi va mashhur chizma ustasi va istiqbol oʻqituvchisi, malika Sharlottaga Perspektiv va chizmachilik professori etib tayinlangan va istiqbol va boshqa asarlarga taniqli kirish kitobini nashr etgan.
Dastlab otasi tomonidan oʻqitilgan, u 1808-yil boshida Qirollik Akademiyasi maktablariga bordi, lekin oʻsha yili sanʼat sohasidagi kelishmovchilikdan soʻng, Qirollik dengiz flotida midshipman sifatida dengizga qochib ketdi. Uning otasi uning ozod etilishini taʼminladi va ular Hayter oʻqishni davom ettirishda unga yordam berishi kerakligi haqida kelishib oldilar.
1809-yilda u otasining uyida yashovchi Sara Miltonga yashirincha uylandi (u 15 yoki 16 yoshda edi, qiz 28 yoshda edi), bu kelishuv 1811-yilgacha sir boʻlib qoldi Birgalikda ularning uchta farzandi bor edi: Georgiana, Leopold va Genri.
Qirollik akademiyasi maktablarida u Fuseli qoʻl ostida tahsil oldi va 1815-yilda malika Sharlotta tomonidan miniatyuralar va portretlar rassomi etib tayinlandi. Hayter Richard Peyn Knight tomonidan sotib olingan Ezra paygʻambar (1815; Daunton qal’asi) uchun tarixiy rasmlar uchun Britaniya institutining mukofotiga sazovor boʻldi.
Taxminan 1816-yilda uning rafiqasi maʼlum boʻlmagan sabablarga koʻra uni tark etdi. Keyinchalik u ser Uilyam Kotining qizi Luiza Koti bilan munosabatlarni boshladi, u bilan keyingi oʻn yil davomida ochiq yashadi va ulardan ikki farzand, Anjelo va Luiza tugʻildi (birinchi xotinidan ajrashishga intilmaganiga qaramay).
Italiyaga sayohat
Oʻzining homiysi, Bedfordning 6-gersogi Jon Rassell tomonidan daldalanib, 1816-yilda oʻqish uchun Italiyaga yoʻl oldi. U yerda u Kanova bilan uchrashdi, u oʻzining portretini chizish paytida studiyasida qatnashdi va u erda Kanovaning klassik uslubini oʻziga singdirdi. Shuningdek, u Kanovadan haykaltaroshlikni oʻrgangan deb ishoniladi. Kanova San-Luka akademiyasining (Rimning eng yirik sanʼat muassasasi) doimiy direktori boʻlgan va Rimda juda yaxshi qabul qilingan „Tribut Money“ kartinasi tufayli Hayterni faxriy aʼzolikka ilgari surgan. Shu tariqa Hayter Akademiyaning eng yosh aʼzosiga aylandi.
Tarixiy portret
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/A_Controversy_on_Colour_by_John_Hayter_enlg.jpg/220px-A_Controversy_on_Colour_by_John_Hayter_enlg.jpg|thumb| Jon Hayter (1800-1891) tomonidan "Rang boʻyicha bahs", chapdan oʻngga Charlz Hayter (Jon va Georgening otasi), Jon Hayter, Edvin Landsir va George Hayter (Shipley sanʼat galereyasi, Buyuk Britaniya) 1818-yilda Londonga qaytib kelgan Hayter yogʻlar va tarix rassomi boʻyicha portret rassomi sifatida mashq qildi. Uilyam Bekford tomonidan „Feniks“ deb nomlangan Hayter oʻz sanʼatkorlarini gʻazablantirgan dabdabani koʻrsatdi, lekin u koʻplab aristokratik oilalar bilan bemalol aralashdi. Uning gʻayrioddiy maishiy hayoti (xotinidan ajralgan, lekin bekasi bilan yashagan) uni Akademiyaning rasmiy doiralaridan ajratib turdi: u hech qachon Qirollik akademiyasiga saylanmagan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Iris_presenting_the_wounded_Venus_to_Mars_%28Venus%2C_supported_by_Iris%2C_complaining_to_Mars%29%2C_by_Sir_George_Hayter%2C_1820_-_Ante_Library%2C_Chatsworth_House_-_Derbyshire%2C_England_-_DSC03419.jpg/220px-thumbnail.jpg|left|thumb| Venera, Iris tomonidan qoʻllab-quvvatlangan, Marsga shikoyat, George Xayter. 1820-yilda RA koʻrgazmasi va 1823-yilda Qirollik akademiyasi yilning eng yaxshi rasmi gʻolibi (Chatsvort uyi, Buyuk Britaniya) Hayter 1820-yillarda eng samarali va innovatsion edi. George Agar-Ellis (keyinchalik Lord Dover) 1820-yilda Lordlar palatasida qirolicha Karolin ustidan sud jarayonini topshirdi (chiqish. Cauty’s Great Rooms, 80-82 Pall Mall, 1823; London, Milliy portret galereyasi); katta hajmda (2,33×2,66 m) chizilgan, Hayterning birinchi (va eng muvaffaqiyatli) zamonaviy tarixiy rasmi yuqori dramatik taʼmni samarali tarzda ochib berdi. 1683-yilda Old Beylida (1825; Woburn Abbey) Uilyamning sudida Lord Rassell Hayter qishloq uyi toʻplamining moda jadvallarini eslatuvchi ishda Jon Rassellning nasl-nasabini nishonladi.
Qitʼa sahifasiga qaytish
1826-yilda Hayter Italiyaga joylashdi. Karisfortning 1-grafi Jon Probi (1829-yilda Britaniya instituti koʻrgazmasi boʻlib oʻtgan) uchun Florensiyada cherkes ayollarini oʻldirishda gruzinlarga yordam berayotgan Kurdiston banditlari (taʼqib qilinmagan) filmi Hayterning zamonaviy fransuz romantik sanʼatining uslubi va ekzotik mavzularini oʻzlashtirganligini namoyish etdi.
1827-yilda uning bekasi Luiza Koti oʻzini mishyak bilan zaharlab, vafot etdi. Garchi bu baxtsiz hodisa boʻlsa-da, diqqatni jalb qilish uchun uni oʻz joniga qasd qilishga undagan deb taxmin qilingan va u janjal tufayli Florensiyadan Rimga koʻchib oʻtishga majbur boʻlgan.
1828-yil oxiriga kelib u Parijda boʻlib, u yerda ingliz jamiyati aʼzolarining portretlari (baʼzilari 1831-yilda Salonda namoyish etilgan) Fransua Jerar kabi soʻnggi fransuz portret rassomlarining ishiga stilistik jihatdan oʻxshash edi.
Qirollik homiyligi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Coronation_portrait_of_Queen_Victoria_1838.jpg/220px-Coronation_portrait_of_Queen_Victoria_1838.jpg|thumb| Qirolicha Viktoriyaning davlat portreti (Qirollik kolleksiyasi) 1831-yilda Hayter Angliyaga qaytib keldi. Uning " Islohotlar toʻgʻrisida "gi qonun loyihasi qabul qilingandan keyin birinchi majlisni boʻyash boʻyicha ulugʻvor rejasi 1833-yil 5-fevral (1833-1843; London, 1833-1843) eski jamoat palatasida Birinchi isloh qilingan parlament ochilishida tojga murojaatni koʻchirish rasmini yaratdi. NPG), buning uchun u yogʻda 400 ga yaqin portret ishlarini bajargan. Hayter islohot harakatining ashaddiy tarafdori edi va bu rasm buyurtma qilingan emas, balki barcha niyat va maqsadlar uchun sevgi mehnati edi. Bu uni oʻn yil davomida hech qanday moliyaviy mukofot kafolatisiz egalladi. Bu 1834-yilgi yongʻinda vayron boʻlgunga qadar eski Jamoatlar uyining ichki qismidagi soʻnggi tasvirlardan biridir. Rasm 1854-yilda, boshlanganidan 20 yil oʻtib, nihoyat hukumat tomonidan xalq uchun sotib olindi.