cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zarmiton oltin koni
ZARMITON (CHORMITON) OLTIN KONI — Samarqand viloyati Qoʻshrabot tumanida joylashgan. Nurota togʻining janubi-gʻarbiy chekkasida, Samarqand shahridan qariyb 100 km shimoli-gʻarbda joylashgan kon. 1952-yilda I. H. Hamroboyev tomonidan ochilgan. 1978-yil ishga tushirilgan. 1950-yillardan keyin konda olib borilgan geologik qidiruv va geofizik tadqiqotlar natijasida oltini bor bir qancha joylar aniqlandi. Kondagi asosiy ruda minerali — oltin va kumush; qoʻshimchalari: volfram, qoʻrgʻoshin, pyx, surma va geologik tuzilishida erta silur davri jazbuloq svitasiga taallukli vulkanogenterrigen jinslar ishtirok etgan. Ular izoklinal burmalar hosil qilgan va regional metamorfizm jarayoniga uchragan. Kondagi intruziv jinslar biotitamfibolli granosiyenitlardan iborat. Sanoat ahamiyatiga molik rudalar yertomir shaklida, ular 70—80° ostida shimol va shimoli-sharqqa enkaygan. Zarmitan konida oltin hosil boʻlishida tektonik, magmatik va litologik kabi omillar muhim rol oʻynagan.
Ravshan (Koʻlob, futbol klubi)
Ravshan Koʻlob futbol klubi (toj. Равшан Қӯлоб) - Tojikistonning Koʻlob shahri futbol klubi. Tojikiston Chempionati qatnashchisi. Tojikiston Chempionatining amaldagi chempioni.
Tarixi
Klub 1965-yilda tashkil etilgan. SSSR ikkinchi ligasida qatnashgan. Hozirda Tojikiston Chempionati ishtirokchisi.
Finn Vulfxard
Finn Vulfxard (ingliz Finn Wolfhard; tugʻilgan: 2002-yil 23-dekabr ; Vankuver, Britaniya Kolumbiyasi, Kanada)-kanadalik aktyor. „G‘aroyib narsalar“ serialidagi Mayk Uiler va „Bu“ qo‘rqinchli filmidagi Richi Tozier rollari bilan mashhur.
Yoshligi
Vulfxard Vankuverda tugʻilgan; U fransuz, nemis va yahudiy ildizlariga ega. Uning Nik ismli akasi bor. 2016-yildan beri u Vankuverdagi katolik maktabida tahsil oladi.
Faoliyati
2016-yilda u Netflixning mashhur "G‘aroyib narsalar " serialidagi Mayk Uiler roli tufayli dunyoga mashhur bo‘ldi .U kasal edi va videoyozuv orqali rol uchun tinglandi. Rol unga Skrinaktyorlar gildiyasi mukofotiga sazovor boʻldi,Volfard uni boshqa aktyorlar bilan baham koʻrdi.
2017-yilning kuzida „Bu“ dahshatli filmining premyerasi boʻlib oʻtdi, unda Vulfxard Richi Tozer rolini oʻynadi. 2019-yil sentabr oyida u yana Bu 2 rolga qaytdi.
2019-yil yanvar oyida Netflix  Carmen Sandiego  animatsion seriali premyerasi boʻlib oʻtdi, unda Vulfxard bosh qahramonning doʻsti va hamrohi „Oʻyinchi“ ovozini ijro etadi.
Bundan tashqari,Vulfxard 2014 va 2016-yillarda Kanadaning PUP punk-rok guruhi uchun ikkita videoda paydo boʻldi.
Gitara chaladi va oʻzining Calpurnia guruhida ijro etadi.
Gitara chaladi. 2017-yildan 2019-yilgacha u oʻzining Calpurnia guruhida kontsert berdi, ular bilan gastrol safarlarini uyushtirdilar, ularda oʻzlarining kompozitsiyalari va mashhur qoʻshiqlarning muqovalarini ijro etishdi. U qulagandan soʻng, u jamoaning yana bir aʼzosi Malkolm Kreyg bilan birgalikda yangi guruh — The Aubreys ni tashkil qildi.
Biotik omillar
Biotik omillar, muhitning biotik omillari — bir yoki har xil turga mansub oʻsimlik, hayvon va mikroorganizmlar hayot faoliyatining organizmlarga taʼsiri majmui. Ayniqsa biotsenoz organizmlari orasidagi munosabatlar juda yaqindan boʻladi. Biotik omillar har xil turdagi tirik organizmlarning oʻzaro taʼsiridan iboratligi bilan muxitning abiotik omimarchdan farq kiladi.
Abdukarim Zikiryoev.
Biotik potensial
Biotik potensial — tur populyatsiyalari individlari sonini cheklovchi omillar taʼsiri bartaraf etilganidan keyin mazkur tur uchun xos boʻlgan koʻpayish tezligining shartli koʻrsatkichi. Biotik potensial tugʻilishning oʻrtacha miqdori yoki mazkur tur individlarining faraz qilinganidek hech qanday toʻsiqsiz Yer sharini bir qavat tekis qoplashi tezligida koʻpayishi bilan belgilanadi. Bu tezlik fillar uchun 0,3 m/ s, ayrim mikroorganizmlar uchun bir necha m/s ga teng. Biotik potensial bilan populyatsiyalar individlarining amalda saqlanib qoladigan soni oʻrtasidagi farq muhit qarshiligini ifoda etadi. "Biotik potensial " va "muhit qarshiligi" tushunchalari populyatsiya individlari soni va kattakichikligi bilan bogʻliq boʻlgan cheklovchi omillarning birgalikda taʼsirini aniqlashda foydalaniladi.
Geyeh Dar
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Geyeh Dar (Gedar)  — Eron, Kirmonshoh viloyati, Kirmonshoh tumani, Firuzobod tumani, Usmonvand qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi 72 nafar kishi hamda 16 oiladan iborat.
Qizil-Tuu (Choʻn Oloy tumani)
Qizil-Tuu (Кызыл-Туу) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Choʻn Oloy tumaniga qarashli qishloq. Choʻn-Oloy ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Zarnuq
Zarnuq, Zarnuj, UjuqZarnuq, Zerinuh (Saritoq) — qad. shaharqalʼa. Sirdaryoning soʻl sohilida joylashgan. Abu Abdullo Xorazmiyning "Mafotix alulum" asarida "zurnu istilohi chigʻir" maʼnosini anglatgan. Shunga qaraganda 3. qalʼasi chigʻir yordamida suv chiqariladigan balandlikda joylashgan. Chingizxon 1220 y. fevralda Buxoroni olgach, moʻgʻullar Chingizxonning kenja oʻgʻli Tuli rahbarligida Z.ni qamal qilganlar. Chingizxon qamaldagilarga oʻzining xos kishisi Donishmand hojibni joʻnatib taslim boʻlishni taklif etgan. 3. ahli kuchlar teng emasligi boisidan taslim boʻlgan. Moʻgʻullar Z.ga "Qutlugʻ baligʻ" deb nom qoʻyganlar.
Qizil-Tuu (Choʻn Oloy tumani)
Aholisi
Aholisi - 300 kishi.
Hurdsfield (Shimoliy Dakota)
Hurdsfield AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Wells okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
84 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 120,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,70 km2. Shundan 0,70 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 583 m balandlikda joylashgan.
Francofonte
Francofonte Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Siracusa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 73,95 km2. 12 684 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Long Pine
Long Pine AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Brown County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
342 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,5 km2. Shundan 1,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Marka (pul birligi)
thumb|1000 Markalar (Germaniyada) Marka:
1) Germaniya Federativ Respublikasi pul birligi. 1871-yildan butun Germaniya hududida yagona valyuta sifatida joriy qilingan. 1 M.= 100 pfennig . Xalqaro ifodasi DEM. Xalqaro valyutalar kursi boʻyicha 1 AQSH D. = 2,21 M., 1 M. = 306,27 soʻm (2002-yil 5-fevral) boʻlgan;
2) Finlandiya pul birligi. 1860-yildan joriy etilgan. I M. = 100 penni. Xalqaro ifodasi FIM. Xalqaro valyutalar kursi boʻyicha 1 AQSH D. = 6,73 M. = 100,75 soʻm (2002-yil 5 fev) boʻlgan. 2002-yil 1 yanv,dan Yevropa Ittifoqi tarkibidagi davlatlarning yagona pul birligi yevrota oʻtishi sababli muomaladan toʻxtatilgan.
Nayson (Doʻstiy)
{Bilgiquti aholi punkti
}}
Nayson — Chiliqo`li QFY, Doʻstiy tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi. Naysondan mahalla markazigacha va tuman markazigacha 3 km ni tashkil etadi. Aholisi 1513 kishi (2017), tojiklar.
Huang Xianfan
Huang Xianfan (xitoycha 黄現璠/ 黄现璠, 13-noyabr, 1899 – 18-yanvar, 1982) xitoylik tarixchi.
Tarjimai holi
Huang Xianfan 1899-yil 13-noyabr Xitoy, Guangxi shtati, Fusui shahrida tugʻilgan. 1922-yili shunday nomli stipendiyaga sazovor boʻladi va 1926-yilgacha Nanning kollejida oʻqiydi. 1935-yilda Xitoydagi Beijing universitetining tarix fakultetini tamomlagan va 1937-yilda Yaponiyadagi Tokiyo universitetining tarix fakultetini tamomlagan. Yozuvchi 1982-yil 18-yanvarda Guilinda hayotdan ko'z yumadi.
Paxsa devor
Paxsa devor
Paxsa devor – loyni pishitib, maxsus texnik usul bilan ustma-ust bosib uriladigan devor.
Slobozia-Rașcov
Slobozia-Rașcov (Слобода-Рашків, Sloboda-Rashkiv ; Слобода-Рашков , Sloboda-Rashkov) — Moldova, Dnestrboʻyi Moldova Respublikasining Kamenka tumanidagi qishloq
Paxsa devor
Tarixi
Paxsa devordan qurilgan uylar tarixi mil. avv. davrlarga borib taqaladi. Paxsa devorlar qadimdanoq iqlimi issiq hududlarda yaxshigina boshpana vazifasini oʻtagan.
Slobozia-Rașcov
Geografiyasi
Slobozia-Raşcov qishlogʻi Sharqiy Yevropaning 47.95167°N, 28.94889°W koordinatasida joylashgan
Biotip
Biotip (bio... va yun. typos — namuna, nusxa) — mahalliy populyatsiya tarkibiga mansub oʻsimlik turining tashqi koʻrinishi bilan farqlanmaydigan, lekin biologik va fiziologik xususiyatlari boshqacha va oʻzgarmas boʻlgan guruhi. Chetdan changlanuvchi turlar populyatsiyalarida avlodni alohida ajratib qoʻyib takroriy tanlash (qarang Takroriy chatishtirish) bilan yoki bir-biriga yaqin turlarni koʻp martalab chatishtirib (qarang Inbriding) koʻpaytirish yoʻli bilan B. chiqarish mumkin. Baʼzan koʻp turlardan tashkil topgan va muayyan yashash sharoitlaridan foydalanishiga koʻra oʻxshash moslanishlarga ega boʻlgan organizmlarning katta guruhlari ham biologik tiplar yoki xayotiy formalar deb ataladi.
Paxsa devor
Tarixi
Qadimgi Xorazm davlati hududidan topilgan mil. avv. VI—V asrlarga oid manzilgohlar paxsa va xom gʻishtdan qad rostlagan. Temir davriga kelib, paxsa devorlardan keng foydalanila boshlangan. Qadimda baʼzi shaharlarning devorlari, qalʼa qoʻrgʻonlari paxsadan ishlangan. Ular mudofaa ahamiyatiga ega boʻlganligi sababli juda mustahkam qurilgan. Shahar devorlarining ikki chekkasi paxsadan koʻtarilib, oʻrtasi tuproq bilan toʻldirilgan (Teshik qalʼa, Qoʻyqirilgan qalʼa, Tuproq qalʼa va boshqalar). Dastlab paxsa qamish yoki yogʻoch poydevor (tirnoq) ustiga urilgan boʻlsa, hozir beton, pishiq gʻisht yoki tosh poydevor ustiga qoʻyiladi.
Afzalligi
Paxsa devorlar odatda tabiiy xom ashyo — loydan uriladi. Paxsa devorli uylar “nafas oladi”, yaʼni havo aylanishini yaxshi taʼminlaydi. Bu esa issiqlik energiyasi va konditsioner quvvatini 20 foizgacha tejash imkonini beradi. Paxsa devorlarining qalinligi odatda 50-60sm.ni tashkil qiladi. Devorlarning bunday qalinligi sovuq kunlari uyni issiq, issiq kunlarda esa salqin saqlanishini taʼminlaydi.
Slobozia-Rașcov
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Paxsa devor
Afzalligi
Paxsa devorlar pishiq gʻishtli uylarga nisbatan issiqlikni 25 foizga kamroq oʻtkazadi. Bu esa issiq iqlimli oʻlkalarda xona haroratini moʻtadil saqlanishini taʼminlaydi.
Paxsa devorlar ustiga somon aralashtirib qilingan loy suvoq havo ifloslanishining oldini olish xususiyatiga ega, bakteriya va mogʻorning rivojlanishiga yoʻl qoʻymaydi.
Paxsa devordan qurilgan uyda yashovchi odamlar allergiya va shamollash kasalliklari bilan kamroq ogʻriydi.
Paxsa devorli uylarga biror xavf bilan oʻt ketgan taqdirda uyning devorlari butun saqlanadi va qayta taʼmirlashda arzonga tushadi.
Kamchiligi
Quruvchilar oʻrtasida paxsa devorli uylar zilzilabardosh emas, degan qarashlar yuradi. Chunki, xom gʻisht va paxsadan qurilgan uylarning eng zaif joylari, pishiq gʻishtdan qurilgan uylar kabi, devorlarning burchaklari hamda boʻylama va koʻndalang devorlarining tutashgan joylari hisoblanadi. Zilzila vaqtida ham, dastavval uyning shu qismiga ziyon yetadi, yorilishi mumkin.
Zilzilabardoshlilik xususiyatini oshirish
Paxsa devorning zaif joylari metall toʻr (setka) yoki qamish bilan kuchaytiriladi. Agar qamish butun devor boʻylab yotqizilsa, uning samarasi yanada koʻproq boʻladi. Bunda birinchi chokda qamish boʻylama yoʻnalishida, ikkinchisida esa koʻndalang yotqiziladi. Armatura sifatida ishlatiladigan qamish yaxshi pishgan, quruq, toza va chirimagan boʻlishi kerak. Qamishning ustidan yotqizilgan loy qorishma qamishni toʻliq qoplashi kerak. Qamishlar orasidagi masofa 4-5 sm boʻlishi kerak. Burchaklarda hamda boʻylama va koʻndalang devorlar tutashgan joylarda loy qorishma qamishga yaxshi yopishishi uchun, qamish yogʻoch bolgʻacha bilan pachaqlanadi. Natijada devorlarning bir-biri bilan yaxshi bogʻlanishiga va yer qimirlaganda ularning oʻzaro ajralishining kamayishiga erishiladi.
Paxsa devor uchun loyni pishitish
Paxsa devor uchun asosiy ashyo boʻlgan tuproqning sifati muhim. Paxsa devor uchun toza soz tuproq ishlatilib,  u O’zbekiston iqlim sharoitida koʻp uchraydi. Soz tuproq tarkibi yoki unga qoʻshiladigan suv tuz, ohak, temir va boshqa moddalardan xoli boʻlishi kerak, aks holda bu devor sifatiga putur yetkazadi.
Eng avvalo, loy tayyorlash uchun yer yumshatiladi, mabodo boshqa joydan devorbop tuproq olib kelinsa, loy tayyorlashdan avval, loy oʻrni yaxshilab shibbalanadi. Baʼzi holatlarda biror taglik material toʻshaladi. Qattiq yaxlit taxt toʻshama boʻlishi ham mumkin. Soʻng suv bilan sepilib ivitiladi, keyin ketmon yordamida agʻdarilib pishitiladi.
Tuproq oz-ozdan suvlantirilib, ketmon bilan agʻdarilib hamda tepkilab pishitiladi. Bir necha kishi ishtirokida bu jarayon tez va pishiq amalga oshiriladi. Yaxshi pishgan loy oyoq yoki maxsus belkurakka ilashmaydigan boʻladi. Baʼzilar loyni 1-2 kunlab pishitadi. Shundan soʻng, tayyor qorishma havoning haroratiga qarab 3-4 kun dimlab qoʻyiladi. Bunda plyonka yoki brezent koʻrinishli  materiallardan foydalanilsa maqsadga muvofiq. Tayyor pishgan loyni avvaldan qoʻyilgan poydevor ustidan qoʻyib, paxsa uriladi.
Paxsa devorlar urilganda, navbati bilan 1, 2, 3-paxsalar uriladi. Bunda har bir paxsa urib boʻlingach, yaxshilab quritilishi lozim. Shunda devorning mustahkamligi ortadi.
O’ziga xos xususiyati
Paxsa uchun ishlatiladigan loy tarkibida mikroskopik zarra trombositlar mavjud boʻlib, namgarchilikda bu zarralar bir-birini itarib, kengayadi. Agar paxsa uchun ishlatiladigan tuproqqa koʻp miqdorda suv quyilsa, trombotsitlar kengayib, suyuq qorishma hosil boʻladi. Loy tarkibidagi suv parlanib ketib, paxsa devor quriganda uning tarkibidagi trombotsitlar bir-biriga tortilib, zichlashadi. Bu jarayon qancha koʻp takrorlansa, devorning zichligi shuncha ortib boraveradi.
Helpt
Helpt Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Mecklenburg-Strelitz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 22,37 km2. 359 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Helptning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
SSKA Pomir (Dushanbe, futbol klubi)
SSKA Pomir Dushanbe, Tojikiston poytaxti Dushanbe shahri futbol klubi. Tojikistonning bayroqdor jamoalaridan biri. Tojikiston Chempionati ishtirokchisi.
2009-yil noyabr oyida vafot etganlar
Quyida 2009-yil noyabr oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Barenton-sur-Serre
Barenton-sur-Serre Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,2 km2. Dengiz sathidan 61 – 122 m balandlikda joylashgan.
MacBook
thumb| Paketdagi 13 duymli MacBook Pro MacBook — 2006-yildan beri, Apple kompaniyasining macOS operatsion tizimidan foydalanadigan Apple Inc. tomonidan ishlab chiqilgan va sotiladigan Mac noutbuklari brendi. 2005-yilda eʼlon qilingan Mac Intel protsessorlariga oʻtish paytida, u PowerBook va iBook brendlariga almashtirildi. Hozirgi qator MacBook Air (2008-yildan hozirgi kungacha) va MacBook Pro (2006-yildan hozirgi kungacha) modellaridan iborat. Oddiygina „MacBook“ deb nomlangan ikki xil qurilma modeli 2006-yildan 2012-yilgacha va 2015-yildan 2019-yilgacha mavjud edi.
Umumiy koʻrinish
MacBook oilasi dastlab oʻzidan oldingi iBook va PowerBook liniyalariga oʻxshash dizaynlarda boʻlib, endi yagona alyuminiy konstruksiyasidan foydalaniladi. Ushbu yangi konstruksiyada birinchi marta MacBook Airda qoʻllangan qora plastik klaviatura ham mavjud boʻlib, uning oʻzi asl polikarbonat klaviaturasidan ilhomlangan. Endi standartlashtirilgan klaviatura MacBook liniyasiga mos keladi, metall alyuminiy korpusdagi qora tugmachalarga ega.
MacBook oilasining ustki qoplamasi mexanik loʻkidoni boʻlmagan magnit bilan yopilgan, bu dizayn elementi birinchi marta polikarbonat MacBook bilan taqdim etilgan. Xotira, drayvlar va batareyalar MacBookning eski qatorida mavjud edi, ammo eng yangi ixcham toʻplam bunday komponentlarning barchasini bir joyda birlashtiradi. Barcha joriy MacBooklar orqadan yoritilgan klaviaturalarga ega.
MacBook 2012-yil fevralidan 2015-yil martigacha, ultraportable dizayni va butun metall korpusga ega yangi model taqdim etilgunga qadar toʻxtatildi. 2019-yil iyul oyida 3-avlod MacBook Air narxining pasayishi va 2-avlod modelining to‘xtatilishi natijasida u yana ishlab chiqarishdan to‘xtatildi.
MacBook Air
MacBook Air Apple kompaniyasining eng arzon noutbuki hisoblanadi. 1-avlod 2006-2012-yillardagi MacBookdan yuqorida joylashgan premium ultra portativ sifatida chiqarilgan boʻlsa-da, keyingi iteratsiyalarda narxlar pasaygan va MacBookning toʻxtatilishi uni Mac portativi sifatida xizmat qilishga majbur qildi. 2010-yildan 2017-yilgacha boʻlgan asosiy model 13 dyumli ekranga ega boʻlib, 2015-yil mart oyida MacBook taqdimotiga qadar, Apple kompaniyasining eng nafis noutbuki boʻlgan. Ushbu MacBook Air modelida ikkita USB Type-A 3.0 porti va Thunderbolt 2 porti, shuningdek, SDXC karta uyasi (faqat 13 duymli modelda) mavjud. MacBook Airning ushbu modelida Retina displey yoʻq edi. 11 dyuymli ekranga ega MacBook Air modeli 2010-yilning oktyabridan 2016-yilning oktyabrigacha sotuvga chiqarildi. 2017-yilda MacBook Air protsessori tezligi 1,8GHz ga oshdi.
2018-yil 30-oktabrda MacBook Air dizayni katta o‘zgarishlarga uchradi, USB Type-A portlari, MagSafe va SD-karta uyasi ikkita USB-C/Thunderbolt 3 porti va naushnik uyasi bilan jihozlandi. U Retina displey va Intel Y-seriyali Amber Lake i5 protsessorlari, shuningdek, Force Touch trekpad, uchinchi avlod kapalak mexanizmi klaviaturasi va to‘rtinchi avlod MacBook Proda mavjud Touch ID sensori bilan yangilandi. 2017-yil modelining asosiy konfiguratsiyasi 2019-yil 9-iyulgacha saqlanib qolgan bo‘lsa-da, Retina MacBook bilan birga ishlab chiqarish to‘xtatilgan bo‘lsa-da, asosiy narx ham oshirildi. Ushbu modelning asosiy narxi ham shu kuni 1099 dollarga (talabalar uchun 999 dollar) tushirildi.
2020-yil 10-noyabrda, Apple MacBook Air yangi Apple M1 tizimidan chipda foydalanishini eʼlon qildi. M1 Airda ventilyator yoʻq, bu uning jim ishlashni taʼminlaydi, shunga qaramay barqaror operatsiyalarda M1 chip tezligini cheklaydi. Ishlash koʻpchiligi hozirgi Intel noutbuklaridan yuqori ekanligi daʼvo qilingan.
MacBook Pro
2021-yil 18-oktabrda Apple onlayn tadbir davomida yangi 14 duymli va 16 duymli MacBook Pro modellarini eʼlon qildi. Ular M1 Pro va M1 Max, Apple kompaniyasining chipdagi birinchi professional yoʻnaltirilgan ARM tizimiga asoslangan. Ushbu nashr oldingi avlodning koʻplab tanqidlarini koʻrib chiqdi. Sensor paneli, HDMI 2.0 porti, SDXC oʻquvchi va MagSafe zaryadlash oʻrniga qattiq funksiyali tugmachalar qayta joriy qilindi.
Hacıosmanlar, Çaycuma
Hojiosmanlar — Zonguldak viloyatining Çaycuma tumaniga qarashli qishloq.
MacBook
MacBook Pro
2022-yil 6-iyun kuni, Apple chipdagi Apple M2 tizimiga asoslangan yangilangan 13 duymli MacBook Proni eʼlon qildi. U avvalgi M1 MacBook Pro bilan bir xil shassida joylashgan.
Sněžné (Žďár nad Sázavou District)
Sněžné Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 729 ga yaqin aholisi bor.
Cuelgamures
Cuelgamures Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zamora provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15 km2. Aholisi — 118 kishi (2010).
349
Vafot etgan
🇷🇺
MacBook
Toʻxtatilgan modellar
Retina MacBook 2015-yil mart oyida taqdim etilgan Mac portativ kompyuterlari qatori boʻlgan. U 2019-yil 9-iyulda to‘xtatildi, chunki uning o‘rnini 13 duymli Retina MacBook Air egalladi. Uning narxi pastroq boʻlib, qo‘shimcha USB-C / Thunderbolt 3 portlari va yaxshi ishlash imkoniyatiga ega edi.
Intel asosidagi barcha MacBook Air va MacBook Pro modellari mos ravishda, 2020-yil noyabr va 2021-yil oktabr oylarida ishlab chiqarish toʻxtatildi va ularning oʻrniga Apple kremniyli modellari almashtirildi.
Hacıosmanlar, Çaycuma
Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.
Le Vauroux
Le Vauroux Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Lugos (kommuna)
Lugos Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Le Vauroux
Aholisi
489 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 50,4 nafar kishi.
Lugos (kommuna)
Aholisi
558 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 9,4 nafar kishi.
Le Vauroux
Geografiyasi
Maydoni — 9,7 km2. Dengiz sathidan 149 – 236 m balandlikda joylashgan.
Loup City
Loup City AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Sherman County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
914 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,3 km2. Shundan 2,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 632 m balandlikda joylashgan.
350
Vafot etgan
🇷🇺
Lussac (Gironde)
Aholisi
1333 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 56,5 nafar kishi.
Singrist
Singrist Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Saverne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
334 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 95,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,5 km2. Dengiz sathidan 244 – 343 m balandlikda joylashgan.
NGC 3924
Ushbu obyektni William Herschel 1790-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Havolalar
NGC 3924 NGC 3924
Mathon (Graubünden)
Mathon  Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Hinterrhein (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 15.13 km2. 55 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Mathonning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mayer (Minnesota)
Mayer AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Carver County, Minnesota|Carver
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Entrala
Entrala Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zamora provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10 km2. Aholisi — 158 kishi (2010).
Mayer (Minnesota)
Aholisi
1749 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 485,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,68 km2. Shundan 3,60 km2 quruqlik, 0,08 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 293 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Mayer manzarasi.
Brian Johnson
Brian Johnson (talaffyzi: Brayan Jonson; 1995-yil 5-noyabrda tugʻilgan) — Amerika vakili sifatida muz ustida raqs musobaqalarida qatnashgan sobiq muz raqqosi. Jessica Calalang bilan birga uch karra AQSh milliy chempionatining kumush medali sovrindori (2020-22) va uch karra Challenger musobaqasining sovrindori, shu jumladan 2019 CS Warsaw Cup turnirining oltin medali sohibi boʻlgan.
Faoliyatining boshida Chelsea Liu bilan juftlikda konkida uchib, u bilan birga Xalqaro konkida uchish ittifoqi (ISU) tominidan oʻtkazilgan Challenger musobaqalarida ishtirok etib, ikkita medalni qoʻlga kiritgan. Shuningdek, ular bir marta ISU Oʻsmirlar Gran-pri finalida va ikki marta Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida birga ishtirok etishgan.
Shaxsiy hayoti
Brian Johnson 1995-yil 5-noyabrda Michigan shtatining Royal Oak shahrida tugʻilgan.
Faoliyati
Brian Johnson konkida uchishni 2001-yilda boshlagan.
Chelsea Liu bilan
Brian Johnson 2014-yilning may oyida Liu bilan juftlik hosil qilgan. Ularga Kaliforniyaning Orinj okrugida Todd Sand va Jenni Meno murabbiylik qilgan.
Liu / Johnson juftligi 2014 — 2015 -yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri seriyasida ishtirok etgan. Germaniyada va Drezden shahrida boʻlib oʻtgan Gran-pri bosqichida bronza medalini qoʻlga kiritgan va Xorvatiyaning Zagreb shahridagi turnirda toʻrtinchi oʻrinni egallagan. Juftlikning natijalari ularga Ispaniyaning Barselona shahrida boʻlib oʻtgan 2014 — 2015-yilgi Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri finalida ishtirok etish huquqini bergan va bu juftlik finalda oltinchi oʻrinni egallagan. 2015-yilgi AQSh chempionatida oʻsmirlar oʻrtasidagi kumush medalni qoʻlga kiritgach, juftlik 2015-yilda Estoniyaning Tallin shahrida boʻlib oʻtadigan Oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempionatida qatnashish uchun yoʻllanma olgan. Bu juftlik chempionatning qisqa dastur namoyishi bo‘yicha 5-o‘rin, erkin dasturda esa 8-o‘rinni egallab, umumiy hisobda 7-o‘rindan joy olgan.
Natijalari
GP: Gran-pri ; CS: Challenger seriyasi ; JGP: Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri
Dinamo MVD
Dinamo MVD - Qirg'iziston poytaxti Bishkek shahri futbol klubi. Qirgʻiziston Oliy Divizioni ishtirokchisi. 1930-yilda tashkil etilgan. Oʻz tarixi dvomida nomini 9 marta oʻzgartirgan.
Léglantiers
Léglantiers Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Clermont tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
452 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 58,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,7 km2. Dengiz sathidan 77 – 122 m balandlikda joylashgan.
Dinamo (futbol klubi, Dushanbe)
Dinamo Dushanbe futbol klubi (toj. ФК.Динамо Душанбе) - Dushanbe shahri futbol klubi. SSSR chempionatida ishtirok etgan. 1937-yildan keyin tashkil etilgan. Ushbu klub haqida oxirgi eslatuv 1971-yilda havaskorlar jamoaga aylangan paytiga to'g'ri keladi.
Markazdan qochma kuch
Markazdan qochma kuch — moddiy nuqta (jism) ning erkin harakatini cheklab, uni egri chiziq boʻylab harakatlanishga majbur etadigan kuch. Miqdor jihatdan mv2/p ga teng (t — jism massasi, x> — jism tezligi, r — moddiy nuqtaning egrilik radi-usi) va egrilik markazidan markazga intilma kuchga qarama-qarshi yoʻnalgan. Masalan, arqonga bogʻlangan tosh (moddiy nuqta) gorizontal tekislikda aylantirilsa, markazga intilma kuch arqon tomondan toshga taʼsir etib, uni aylana boʻyicha harakatlanishga majbur etadi. Markazdan qochma kuch k. esa tosh tomondan arqonga taʼsir etib, arqonni taranglashtiradi va, hatto, uzishi mumkin.
Ordona
Ordona Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Foggia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 40 km2. 2584 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Biotop
Biotop (bio... va yun. topos — joy) — Yer sirti (quruqlik yoki suv havzasi)ning muhit sharoitlari bir xil va muayyan biotsenoz bilan band boʻlgan qismi; turlarning makoni. Maye, qumloq choʻlning tabiiygeografik sharoiti parpioyoq, jun oyoqli koʻshoyoq, qumsichqon kabi parrandalar, qizilqumloq, matrap kaltakesakcha kabi gazandalar, qumsabzi, temir tikan, isiriq kabi oʻsimliklar hayotini taʼmin etadi.
Mirzachól (Roʻdakiy tumani)
Mirzachól  — Roʻdakiy tumanidagi Charyakkaran qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Mirzachóldan tuman markazigacha 27 km, mahalla markazigacha 5 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 9600 kishi (2017 y.), tojiklar.
2016-yil dekabr oyida vafot etganlar
Quyida 2016-yil dekabr oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Inkster (Shimoliy Dakota)
Inkster AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Grand Forks okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
50 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 19,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,59 km2. Shundan 2,59 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 314 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Inkster manzarasi.
Lyons (Nebraska)
Lyons AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Burt County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
896 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,8 km2. Shundan 1,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 394 m balandlikda joylashgan.
Alcamo
Alcamo Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan shahardir. Trapani provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 130 km2. 44 959 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Medel (Lucmagn)
Medel  Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Surselva (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 136.22 km2. 464 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Husnabad (Roʻdakiy tumani)
Husnabad  — Roʻdakiy tumanidagi Charyakkaran qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Husnabaddan tuman markazigacha 26 km, mahalla markazigacha 8 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 2580 kishi (2017 y.), tojiklar.
Erkin tushish
Erkin tushish — Nyuton fizikasida jismning har qanday harakati, unda tortishish kuchi unga taʼsir qiluvchi yagona kuchdir. Umumiy nisbiylik nuqtai nazaridan, tortishish fazo-vaqt egriligiga qisqargan holda, erkin yiqilishdagi jismga hech qanday kuch taʼsir qilmaydi.
351
Vafot etgan
🇷🇺
Erkin tushish
„Erkin tushish“ atamasining texnik maʼnosidagi obyekt bu atamaning odatiy maʼnosida yiqilib tushishi shart emas. Yuqoriga qarab harakatlanayotgan jismni odatda yiqilayotgan deb hisoblash mumkin emas, lekin agar u faqat tortishish kuchi taʼsirida boʻlsa, u erkin qulashda deyiladi. Shunday qilib, Oy Yer atrofida erkin qulab tushadi, garchi uning orbital tezligi uni Yer yuzasidan juda uzoq orbitada ushlab turadi.
„Erkin tushish“ atamasi koʻpincha yuqorida tavsiflangan qatʼiy maʼnoga qaraganda ancha erkin qoʻllaniladi. Shunday qilib, oʻrnatilgan parashyut yoki koʻtarish moslamasi boʻlmagan atmosfera orqali yiqilish ham koʻpincha erkin tushish deb ataladi. Bunday vaziyatlarda aerodinamik tortishish kuchlari ularning toʻliq vaznsizlik hosil qilishiga toʻsqinlik qiladi va shuning uchun parashyutchining terminal tezlikka erishgandan soʻng „erkin tushishi“ tana vaznini havo yostigʻida ushlab turish hissini keltirib chiqaradi.
Tarix
16-asrgacha Gʻarbiy dunyoda, odatda, yiqilgan jismning tezligi uning ogʻirligiga mutanosib boʻladi, yaʼni 10 ga teng boʻladi, deb taxmin qilingan. Qadimgi yunon faylasufi Aristotel (miloddan avvalgi 384-322) mexanika boʻyicha eng qadimgi kitoblardan biri boʻlgan "Fizika" da (VII kitob) qulab tushgan jismlarni muhokama qilgan (qarang Aristotel fizikasi). Garchi 6-asrda Jon Filopon bu dalilga qarshi chiqdi va kuzatuv natijasida ogʻirliklari juda xilma-xil boʻlgan ikkita toʻp deyarli bir xil tezlikda tushishini aytdi.
12-asrda Iroqda Abul-Barakat al-Bagʻdodiy yiqilayotgan jismlarning tortishish tezlashishini tushuntirib bergan. Shlomo Pinesning fikriga koʻra, al-Bagʻdodiyning harakat nazariyasi "Aristotelning asosiy dinamik qonunining eng qadimgi inkori [yaʼni, doimiy kuch bir tekis harakat hosil qiladi] va [demak] asosiy qonunni noaniq tarzda kutishdir. klassik mexanika [yaʼni, doimiy ravishda qoʻllaniladigan kuch tezlanishni keltirib chiqaradi].
Galileo Galiley
Apokrif boʻlishi mumkin boʻlgan ertakga koʻra, 1589-92 yillarda Galiley Piza minorasidan ikkita teng boʻlmagan massali narsalarni tashladi. Bunday yiqilish tezligini hisobga olsak, Galiley bu tajribadan juda koʻp maʼlumot olishi mumkinligi shubhali. Uning yiqilgan jasadlar haqidagi kuzatuvlarining aksariyati haqiqatan ham jasadlarning rampalardan pastga tushishi edi. Bu ishlarni shu darajada sekinlashtirdiki, u vaqt oraligʻini suv soatlari va oʻz pulslari bilan oʻlchay oldi (sekundomerlar hali ixtiro qilinmagan). U buni „toʻliq yuz marta“ takrorladi, u „ikki kuzatuv orasidagi ogʻish hech qachon puls urishining oʻndan biridan oshmaydigan aniqlikka“ erishdi. 1589-92 yillarda Galiley "De Motu Antiquiora" asarini yozdi, u yiqilib yotgan jismlar harakati haqida nashr etilmagan qoʻlyozma.
Misollar
Erkin tushishdagi ob’ektlarga misollar:
Texnik jihatdan, ob’ekt yuqoriga qarab harakatlanayotganda yoki harakatning yuqori qismida bir zumda tinch holatda boʻlsa ham, erkin yiqilishda boʻladi. Agar tortishish taʼsir qiluvchi yagona taʼsir boʻlsa, u holda tezlanish har doim pastga qarab boʻladi va barcha jismlar uchun bir xil kattalikka ega boʻladi, odatda belgilanadi — g.
Biotexnologiya
Biotexnologiya (bio... va yun. techne — mahorat, sanʼat, logos — soʻz, taʼlimot) — qishloq xoʻjaligi, sanoat va tibbiyotning turli sohalarida tirik organizm va biologik jarayonlardan foydalanadigan sanoat usullari majmui. Biol. va texnika imkoniyatlarini birlashtiradigan ilmiy yoʻnalish. "B." terminining vujudga kelishiga Stenford universiteti (AQSH; 1973) bir guruh olimlarining har xil xossaga ega irsiy molekulalarini biriktirib rekombinant DNK (istalgan organizmdan ajratilgan DNKning ikki yoki undan ortiq qismlarini in vitro sharoitida birikishidan vujudga kelgan hosila) olishi sabab boʻldi. Shundan keyin biol. fani yutukdaridan kelib chiquvchi, yaʼni tirik organizmlar hayot faoliyatida ishtirok etadigan barcha kimyoviy, fizikaviy va biologik jarayonlarni oʻrganish natijalari tatbiq etilgan texnologik jarayonlarni ifodalashda "B." terminidan foydalanila boshlandi. B. mikrobiologiya, biokimyo, bioorganik kimyo, molekulyar biologiya, fiziologiya, genetika, molekulyar genetika, genetik injeneriya va boshqa yutugʻiga asoslanadi. B.ning mikrobiologik B., membranalar B.si, immobillashgan fermentlar B.si, xujayra B.si, gen va xujayra injeneriyasi B.si kabi sohalari mavjud.
Erkin tushish
Misollar
Erkin tushmaydigan jismlarga misollar:
Zarkosa
Zarkosa — Bobotogʻ tizmasidagi eng baland choʻqqi. Surxondaryo viloyatining shimoli-sharqida, Uzun tumani hududida joylashgan. Oʻrtacha balandligi 2290 metrni tashkil etadi. Sharqiy yon bagʻri Kofarnihon daryosi vodiysiga hamda shimoli va shimoli-sharqiy yon bagʻri Surxondaryo vodiysi tomon tik tushgan. Janubi va janubi-sharqiy yon bagʻri qiyaliklardan iborat. Togʻ qishda qor bilan qoplanadi. Zarkosadan sharqqa tomon kichik soy oqadi, gʻarbida esa buloqlar bor. Choʻqqi atrofida archazor, pistazor, bodomzorlar keng tarqalgan.
Erkin tushish
Misollar
Hali parashyutni ishga tushirmagan parashyutchining yiqilib tushishi misoli fizika nuqtai nazaridan erkin yiqilish hisoblanmaydi, chunki ular terminal tezligiga erishgandan soʻng ularning ogʻirligiga teng boʻlgan tortishish kuchini boshdan kechiradilar (pastga qarang).
Biotexnologiya
Mikrobiologik B. mikroorganizmlar hayot faoliyatidagi jarayonlarga asoslangan boʻlib, bu sohada fermentli preparatlar, antibiotiklar, aminokislotalar, gormonlar, oqsil moddalari va xalq xoʻjaligining turli tarmoklari uchun zarur metabolitlar sintez qilinadi. Masalan, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Mikrobiologiya institutida mikrobiologik B. asosida oʻsimlik chiqindilari (gʻoʻzapoya, changʻaloq, somon va chiqindilar)dan chorva mollari uchun ozuqa tayyorlashga erishildi; ayrim mamlakatlar (Braziliya)da maxsus mikroblar vositasida sellyulozadan qand yoki spirt olish, mol goʻngidan metan gazi olish B.si (ayniqsa, Xitoy, Braziliya va Yevropa mamlakatlarida) juda yuqori iqtisodiy samara bermoqda.
Zarkosa
Joylashishi
Zarkosa choʻqqisi Hisor tizmasining bir boʻlagi boʻlgan Bobotogʻ tizmasining eng baland choʻqqisi hisoblanadi. Bu togʻ ancha yemirilib, paslashib qolgan. Zarkosaning balandligi 2289 metga yetadi. Bobotogʻ gʻarbga va janubga tomon asta-sekinlik bilan pasayib boradi. Tizmadagi togʻlarning oʻrtacha balandligi 1200-1500 metrga yetadi. Bobotogʻ okrugi relyefi Hisor-zarafshon okrugi relyefidan tubdan farq qiladi.
Erkin tushish
Misollar
thumb| Har xil balandliklardan tushgan kichik poʻlat sharning oʻlchangan tushish vaqti. Maʼlumotlar kuzning taxmin qilingan vaqti bilan yaxshi mos keladi \sqrt{2h/g}, bu erda h — balandlik va g — tortishish taʼsiridan erkin tushish tezlanishi. Yer yuzasiga yaqin joyda vakuumda erkin qulagan jism taxminan 9,8 m/s2ga tezlashadi. Uning massasidan mustaqil. Tushgan ob’ektga havo qarshiligi taʼsir qilganda, ob’ekt oxir-oqibat 53 m/sga teng boʻlgan terminal tezligiga etadi. (190 km/soat yoki 118 mph ) parashyutda uchuvchi odam uchun. Terminal tezligi massa, tortishish koeffitsienti va nisbiy sirt maydoni kabi koʻplab omillarga bogʻliq va faqat tushish etarli balandlikdan boʻlsa erishiladi. Oddiy burgut holatida uchuvchi 12 soniyadan soʻng terminal tezligiga erishadi va shu vaqt ichida ular taxminan 450 m (1500 ft)ga tushgan boʻladi.
Biotexnologiya
Membranalar va immobillashgan fermentlar B.si vositasida xilmaxil jarayonlarni oʻlchash va nazorat qilish uskunalari ishlab chiqarish mumkin. Shuningdek, fermentlar imobillashganda (biror bir sathga kimyoviy biriktirilganda) ularning aktivligi ortib, funksional holati bir qadar muddatga uzayadi. Bundan foydalanib biotexnologik jarayonlar (mas, membranalar oʻtkazuvchanligini boshqarish usuli, fermentlarni mobillash va boshqalar) yaratilgan. Bu sohada Oʻzbekiston milliy universiteti biol. va kimyo fakulteti (B. O. Toshmuhamedov, O. K. Toshmuhamedova, A. I. Gagelgans, M. M. Rahimov va boshqalar)ning hissasi katta.
Zarkosa
Joylashishi
Asosan paleogen va yura davri ohaktoshlari, gil, alevrolit, qumtoshlardan tarkib topgan. Zarkosa choʻqqisi joylashgan hududning sharqiy yon bagʻri tik va ensiz, togʻ oldi tekisliklari Kofarnihon daryosi terrasalariga yaqin yerda joylashgan. Gʻarbiy yon bagʻri ancha yotiq va keng boʻlib, asosiy qismi past togʻlardan tarkib topgan. Togʻ tizmasining yon bagʻirlari koʻplab quruq soylar oʻtganligi sababli parchalangan. Bu yerda karst keng tarqalgan. Mazkur hududdagi togʻlar orasida koʻplab botiqlar mavjud, ular neogen va antropogen davri yotqiziqlari bilan toʻlgan.
Erkin tushish
Misollar
Erkin tushish 1971 yil 2 avgustda astronavt Devid Skott tomonidan Oyga koʻrsatildi. U bir vaqtning oʻzida oy yuzasidan bir xil balandlikdan bolgʻa va patni qoʻyib yubordi. Bolgʻa ham, pat ham bir xil tezlikda tushib, bir vaqtning oʻzida yuzaga urildi. Bu Galileyning havo qarshiligi boʻlmagan taqdirda barcha jismlar tortishish taʼsirida bir xil tezlanishni boshdan kechirishini koʻrsatdi. Oyda esa tortishish tezlashuvi taxminan 1,63 m/s2 ni tashkil qiladi yoki Yerdagidan atigi 1 ⁄ 6 ga teng.
Zarkosa
Oʻsimliklar dunyosi
Zarkosa choʻqqisida turli oʻsimliklar mavjud. Jumladan togʻ oldi hududlarida archazor, bodomzorlar mavjud. Shuningdek togʻ piyozi, kiyikoʻt, marmarak, yovvoyi beda, chayonoʻt, qiziltikan kabilar ham keng tarqalgan.
2022-yilda bu yerdana bir nechta yangi turlar aniqlangan. Jumladan, Piyoz (Allium L.) turkumiga mansub boʻlgan oʻsimlik turi aniqlangan. Mazkur piyozning boʻyi 15-20 sm boʻlib, gullari mayda va och pushti rangda. Bu turning eng yaqin qardoshi Eron, Afgʻoniston va Markaziy Osiyo hududidagina uchraydi.
Gontaud-de-Nogaret
Gontaud-de-Nogaret Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
Biotexnologiya
Xujayra B.si oʻsimlik, hayvon va odam xujayralarining sunʼiy sharoitda oʻsishi hamda koʻpayishi mikroorganizmlarnikiga oʻxshashligiga asoslangan. Odam va hayvon xujayralarini sunʼiy oʻstirish nodir biologik preparatlar, antitelalar va oqsil gormonlarini sanoat miqyosida ishlab chiqarish imkonini berdi. Oʻsimlik, hayvon va odam kasalliklarini aniqlash uchun monoklonal antitelalar (boshlangʻich birgina xujayra avlodlari ishlab chiqaradigan antitelalar) asosida oʻta sezuvchan diagnostik vositalar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi. Jumladan, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi instituti krshidagi "Radiopreparat" korxonasida va Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saklash vazirligining Onkologiya va radiologiya institutida rak kasalligining ayrim turlarini oddindan aniklaydigan biotexnologik vositalar ishlab chiqarilmoqda. Fiziologik aktiv ikkilamchi birikmalarni sintez qilish faqat oʻsimlik xujayralariga xos xususiyatdir. Bunday moddalarga tibbiyotda va sanoatning turli sohalarida ishlatiladigan alkaloidlar, glikozidlar, jumladan steroidli saponinlar, steroidli gormonal preparatlar olishda ishlatiladigan moddalar, efir yogʻlar, polisaharidlar, fitogormonlar va h. k. kiradi. Oʻstirilayotgan hujayra, odatda qaysi oʻsimlikdan olingan boʻlsa, shu oʻsimlikka xos ikkilamchi moddalarni sintez qiladi. Ammo xujayralarda sintez kdpinadigan biomassa miqdori oʻsimlik organlaridagiga nisbatan ancha kam boʻladi. Shuning uchun rentabelligi sanoat usulidagi xujayra B.si uchun tez oʻsadigan, yuqori biosintetik xususiyatga ega, oddiy ozuqali muhitda ham oʻsadigan, osmotik va mexanik taʼsirotlarga chidamli mutant liniyalar kerak.
Gontaud-de-Nogaret
Aholisi
1565 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 52,5 nafar kishi.
Erkin tushish
Nyuton mexanikasida erkin tushish
Havo qarshiligisiz bir xil tortishish maydoni
Biotexnologiya
Gen va hujayra injeneriyasi B.si genetik injeneriya hamda hujayra injeneriyasining sintezidan vujudga keldi. B.ning bu soxasi yordamida mavjudotning maqsadga muvofiq foydali xossaga ega mikrob shtammlari, hujayra xillari, oʻsimlik navlari va hayvon zotlarini yaratish mumkin. Gen va hujayra injeneriyasi B.si injenerlik usuli bilan tirik mavjudotlarning oʻzgartirilgan irsiyati molekulyar genetikasini mukammal oʻrganish, foydali genlarni izlab topish va kerakli miqdorda ajratib olish, begona genlarni hujayra ichiga kiritib, irsiyatga ulash, ulangan genlarni yangi irsiyatda aktiv faoliyatini taʼminlab beruvchi vektor molekula (tarkibida restriktaza uchun fakat birgina eng qulay kesilish joyiga ega, transformatsiya boʻlgan hujayralarni saralashni osonlashtiruvchi marker gen saqlovchi va maksadga muvofiqyot genni xoʻjayin irsiyatiga ulab, uning mustaqil ishlashini taʼminlovchi molekulyar konstruksiya) yaratish, irsiyati oʻzgartirilgan hujayradan dori-darmon, ozuka moddalar, diagnostik vositalar ajratib olish yoki oʻsimlik navlarini yaratish maqsadida irsiyati uzgartirilgan hujayradan mukammal oʻsimlik formasini olish, har xil irsiy belgilarga ega va tabiiy sharoitda changlanmaydigan oʻsimlik hujayralari protoplastlarini elektr impulsi yoki polivinilpirrolidon ishtirokida^iriktirib, har ikkala oʻsimlikning foydali xususiyatlariga ega mukammal oʻsimlik yetishtirish (Germaniyadagi Maks Plank instituti xodimlari pomidor va kartoshka xujayrasini biriktirib, iddizida kartoshka tuganagi, poyasida pomidor mevasi yetiladigan yangi gibrid oʻstirdi) boʻyicha talaygina muvaffaqiyatlarga erishdi.
Erkin tushish
Nyuton mexanikasida erkin tushish
Bu sayyora yuzasiga yaqin masofada kichik masofaga tushgan jismning vertikal harakatining „darslik“ holatidir. Ob’ektga tortish kuchi havo qarshiligi kuchidan ancha katta boʻlsa yoki shunga oʻxshash ob’ektning tezligi har doim qarshiliksiz tezligidan ancha past boʻlsa, bu havoda yaxshi yaqinlikdir (pastga qarang). alt=Free-fall|right|200x200px| Erkin tushish
Biotexnologiya
B.ning fan sifatida shakllanishi va rivojlanishida M. A. Aytxojin, A. A. Bayev, R. G. Butenko, G. P. Gorgiyev, Yu. Yu. Gleba., V. G. Debabov, G. K. Skryabin, K. G. Skryabin, J. A. Musayev, B. O. Toshmuhamedov, A. F. Xolmurodov va boshqalarlarning hissasi katta.
Erkin tushish
Nyuton mexanikasida erkin tushish
bu yerda
Agar boshlangʻich tezlik nolga teng boʻlsa, u holda boshlangʻich pozitsiyadan tushgan masofa oʻtgan vaqtning kvadrati sifatida oʻsadi. Bundan tashqari, toq sonlar mukammal kvadratlarga toʻgʻri kelganligi sababli, ketma-ket vaqt oraligʻida tushgan masofa toq sonlar bilan oʻsib boradi. Yiqilgan jismlarning bunday tavsifi Galiley tomonidan berilgan.
Havo qarshiligi bilan bir xil tortishish maydoni
thumb| Kichik meteoroidning Yer atmosferasiga turli xil boshlangʻich tezliklarda kirganda tezlashishi Bu holat parashyutchilar, parashyutchilar yoki har qanday massaga tegishli m, va tasavvurlar maydoni, A, Reynolds soni kritik Reynolds sonidan ancha yuqori boʻlsa, havo qarshiligi tushish tezligi kvadratiga proportsional boʻladi, v, harakat tenglamasiga ega:
bu yerda \rho havo zichligi va qarshilik koeffitsienti doimiy deb hisoblanadi, garchi u umuman Reynolds soniga bogʻliq boʻlsa.
Jismning tinch holatdan yiqilishi va havo zichligi balandlik bilan oʻzgarmasligini taxmin qilsak, yechim quyidagicha boʻladi:
terminal tezligi bu yerda berilgan
Vaqt funksiyasi sifatida vertikal holatni topish uchun ob’ektning vaqtga nisbatan tezligi vaqt oʻtishi bilan birlashtirilishi mumkin:
56 m/s raqamidan foydalanish Insonning oxirgi tezligi uchun boʻlsa, u 10 soniyadan keyin 348 metrga yiqilib, terminal tezligining 94% ni, 12 soniyadan keyin esa 455 m ga tushib, terminal tezligining 97% ga erishadi. . Biroq, havo zichligini doimiy deb hisoblash mumkin boʻlmaganda, masalan, yuqori balandlikdan tushgan ob’ektlar uchun, harakat tenglamasini analitik tarzda echish ancha qiyinlashadi va harakatning raqamli simulyatsiyasi odatda zarur boʻladi. Rasmda Yer atmosferasining yuqori qatlamidan tushgan meteoroidlarga taʼsir qiluvchi kuchlar koʻrsatilgan. HALO sakrashlari, jumladan Jo Kittinger va Feliks Baumgartnerning rekord sakrashlari ham shu toifaga kiradi.
Teskari kvadrat qonuni tortishish maydoni
Aytish mumkinki, koinotda bir-birining orbitasida aylanib yuruvchi ikkita jism boshqa kuchlar boʻlmaganda bir-birining atrofida erkin qulab tushadi, masalan, Oy yoki sunʼiy yoʻldosh Yer atrofida yoki sayyora Quyosh atrofida „tushadi“. . Sferik jismlarni taxmin qilish, harakat tenglamasi Nyutonning universal tortishish qonuni bilan boshqarilishini anglatadi, tortishish ikki jismli muammoning yechimlari Keplerning sayyoralar harakati qonunlariga boʻysunadigan elliptik orbitalardir. Yerga yaqin tushadigan jismlar va orbitadagi jismlar oʻrtasidagi bu bogʻliqlik fikrlash tajribasi, Nyutonning toʻp oʻqi bilan eng yaxshi tasvirlangan.
Burchak impulsisiz bir-biriga lamel ravishda harakatlanadigan ikkita jismning harakatini eksantriklik (radial elliptik traektoriya) elliptik orbitasining maxsus holati deb hisoblash mumkin. Bu radial yoʻlda ikkita nuqta ob’ektining erkin tushish vaqtini hisoblash imkonini beradi. Ushbu harakat tenglamasining yechimi ajratish funktsiyasi sifatida vaqtni beradi:
bu yerda
Oʻrnini bosish y = 0 biz erkin tushish vaqtini olamiz.
Vaqt funksiyasi sifatida ajratish tenglamaning teskarisi bilan beriladi. Teskari aniq analitik kuch qatori bilan ifodalanadi:
Bu natijalarni baholash:
Umumiy nisbiylik nazariyasida erkin tushish
Umumiy nisbiylik nazariyasiga koʻra, erkin yiqilishdagi ob’ekt hech qanday kuchga taʼsir qilmaydi va geodezik boʻylab harakatlanadigan inertial jismdir. Kosmos-vaqt egriligining har qanday manbalaridan uzoqda, fazo vaqti tekis boʻlgan joyda, Nyutonning erkin tushish nazariyasi umumiy nisbiylik nazariyasiga mos keladi. Aks holda, ikkalasi rozi boʻlmaydi; Masalan, faqat umumiy nisbiylik nazariyasi orbitalarning presessiyasini, tortishish toʻlqinlari tufayli ixcham binarlarning orbital emirilishini yoki ilhomlanishini va yoʻnalishning nisbiyligini (geodezik presessiya va ramkaning tortishishini) hisobga oladi.
Galiley taʼkidlaganidek, erkin tushishdagi barcha jismlarning bir xil tezlikda tezlashishini eksperimental kuzatish, keyin Nyuton nazariyasida tortishish va inersiya massalarining tengligi sifatida mujassamlangan va keyinchalik Eötvös tajribasining zamonaviy shakllari bilan yuqori aniqlik bilan tasdiqlangan. ekvivalentlik printsipining asosi boʻlib, dastlab Eynshteynning umumiy nisbiylik nazariyasi asos solgan.
Kublank
Kublank Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Mecklenburg-Strelitz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,49 km2. 163 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Kublankning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Barisis-aux-Bois
Barisis-aux-Bois Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
669 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,6 nafar kishi.
Solbach
Solbach Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Molsheim tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
100 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,7 nafar kishi.
Mya Mason
Mya Mason (3-noyabr, 1984) amerikalik pornoaktrisadir.