cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tomáš Skuhravý
Terma jamoada
Chexiya terma jamoasi uchun Tomaş Skuxrava oʻzining birinchi oʻyinini 1994-yil 25-mayda Litva terma jamoasiga qarshi oʻtkazdi va u chexlarning 5:3 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlandi. Skuxrava 1996-yilgi Evropa chempionati saralash turnirida ishtirok etgan, ammo u Chexiya jamoasi finalga chiqqan turnirning oʻziga bormagan. Tomas Chexiya terma jamoasidagi soʻnggi oʻyinini 1995-yil 6-sentabrda 1996-yilgi Yevropa chempionati saralash turnirida Norvegiya jamoasiga qarshi oʻtkazdi, oʻsha uchrashuv chexlarning 2:0 hisobidagi gʻalabasi bilan yakunlandi va Skuxravaning oʻzi jamoasining birinchi golini kiritdi. 6-daqiqada penaltidan gol urdi, shundan soʻng 81-daqiqada uning oʻrniga terma jamoada debyut qilgan Vratislav Lokvenets tushdi. Umuman olganda, Tomas Skuxrava Chexiya terma jamoasi safida 6 ta o‘yin o‘tkazib, 3 ta gol urgan.
Pilad
Pilad (Πυλάδης) — qadimgi yunon mifologiyasidagi qahramon. Fokida shohi Strofiy va Agamemnonning singlisi — Anaksibiyaning oʻgʻli. left|thumb|180x180px| Pilad Orestning sevimli doʻsti. Orest otasidan qasos olganida, Pilad Egisfga yordamga kelgan Navpliyning oʻgʻillarini oʻldirgan.
Kezishlardan qaytgach, u Orestning singlisi — Elektraga uylangan. Bu nikohdan Medont va Strofiy tugʻilgan.
Pilad — Esxilning „Hoeforalar“, Sofoklning „Elektra“ (soʻzsiz), Yevripid „Elektra“ (soʻzsiz), „Orest“ va „Tavriddagi İfigeniya“, Pakuviyaning „Xris“, Senekaning „Agamemnon“ (soʻzsiz) tragediyalarining bosh qahramoni.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Tulki va it 2
Tulki va it 2 (The Fox and the Hound 2) 2006-yilda diirect-to-video turida chiqarilgan AQSh animatsion filmidir. Walt Disney Pictures va Disneytoon Studios studiyalari tomonidan ishlangan. Film 1981-yilda ishlangan Tulki va it animatsion filmining davomidir.
Rəhimli (Agsu)
Rəhimli (shunungdek, Ragimli) Ozarbayjondagi  Agsu Rayonni qishloq. Umumiy aholi soni 741.
Yosh kuch (shaharcha)
Yosh kuch — Oʻzbekiston Respublikasi Xorazm viloyati Xonqa tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Evan Fournier
Fransiya (2009–2012)
2009-yil sentyabr oyida Fournier LNB Pro B kompaniyasining JSF Nanterre bilan bir yillik shartnoma imzoladi. 2010-yil iyun oyida u LNB Pro A ning Poitiers Basket 86 ikki yillik shartnomasini imzoladi.
Denver Naggets (2012–2014)
2012-yil 28-iyun kuni Fournier 2012-yilgi NBA loyihasida Denver Naggets tomonidan 20-chi umumiy tanlov bilan tanlandi. 2012-yilning 11-iyulida u Nuggets bilan yangilik shartnomasini imzoladi. Keyin u 2012 yilgi NBA yozgi ligasi uchun Nuggets jamoasiga qo'shildi. Naggetsning 2012-13 yilgi mavsumdagi dastlabki 73 o'yinida Fournier ularning atigi 29 tasida maydonga tushgan va bir marta 10 yoki undan ko'p ochko jamg'argan. U muntazam mavsumni yakunlash uchun to'qqizta o'yinda maydonga tushdi, shu jumladan so'nggi uchta o'yinni boshladi. Mavsum oxirida u o'rtacha 12,3 ball to'pladi va to'rtta o'yinda 17 yoki undan ko'p ochko to'pladi, shu jumladan 2013-yil 14-aprelda mavsumdagi eng yaxshisi 24 ochko edi.
2013-yil iyul oyida Fournier 2013-yilgi NBA Yozgi Ligasi uchun Nuggets tarkibiga qayta qo‘shildi. 2013-yil 30-oktyabrda Naggets Fournier bilan yangi shartnoma asosida uchinchi yillik jamoaviy opsiyasini amalga oshirdi va shartnomani 2014-15 yilgi mavsumgacha uzaytirdi. 2014-yil 23-fevralda Fournier Sakramento Kingsga qarshi o‘yinda o‘sha paytdagi eng yuqori 27 ochkoni qo‘lga kiritdi.
Orlando Magic (2014–2021)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Evan_Fournier%2C_Marcin_Gortat_%2833236436056%29.jpg/200px-Evan_Fournier%2C_Marcin_Gortat_%2833236436056%29.jpg|left|thumb|261x261px| Fournier 2017-yilda Marcin Gortatga qarshi o'ynaydi 2014-yilning 26-iyunida Fournier Arron Afflalo evaziga Devyn Marblega, Orlando Magicga loyiha huquqi bilan birga sotildi. 2013-yil 26-oktyabrda Sehrgarlar Fournier bilan yangi shartnoma bo'yicha to'rtinchi yil jamoaviy opsiyasini amalga oshirdi va shartnomani 2015-16 yilgi mavsumgacha uzaytirdi. 2014-yil 12-noyabrda Fournier Nyu-York Niks ustidan 97-95 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda 8/14 otish bo‘yicha o‘sha paytdagi eng yuqori 28 ochkoni qo‘lga kiritdi.
2015-yilning 3-noyabrida Fournier Nyu-Orlean Pelikans ustidan 103-94 hisobida g‘alaba qozonib, 30 ochko to‘plagan holda karerasida yangi rekord o‘rnatdi. 2016-yilning 15-martida Fournier Denver Naggetsga qarshi o‘yinda 30 ochko to‘plagan holda o‘z karerasidagi eng yuqori natijaga erishdi. 2015–16-yillarda Fournier o‘z martaba yili bo‘lib, u gol urish (15,4 nuqta), ribaund (2,8 nuqta), assistentlik (2,7 marta), to‘p o‘tkazib yuborish (1,2 daqiqa) va daqiqalarda (32,5 millik to‘p) o‘rtacha ko‘rsatkichga erishdi. U jamoani 19 marta gol urish bo'yicha boshqargan, 24 ta 20 ochkolik va ikkita 30 ochkolik o'yin o'tkazgan.
2016-yilning 7-iyulida Fournier Sehrgar bilan yana besh yillik 85 million dollarlik shartnoma imzoladi. 2016-yilning 3-noyabrida u “Sacramento Kings”ga qarshi o‘yinda mavsumdagi eng yuqori 29 ochkoni qo‘lga kiritdi.
2018-yilning 16-yanvarida Fournier Minnesota Timberwolves ustidan 108-102 hisobida g‘alaba qozonib, karyerasidagi eng yuqori 28 ochko va 4 ochko jamg‘ardi. 2018-yilning 7-martida Los-Anjeles Leykersga qarshi o‘yinda Fournier chap medial kollateral bog‘lamini buzib tashladi. Keyinchalik u "aniqroq vaqt" uchun safdan chiqdi.
2019-yilning 1-dekabrida Fournier “Golden Steyt” ustidan 100:96 hisobida g‘alaba qozongan o‘yinda 32 ochko jamg‘arib, faoliyatidagi rekordini o‘rnatdi.
Boston Seltiks (2021)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Evan_Fournier%2C_Boston_Celtics_vs_Orlando_Magic_on_May_5%2C_2021_%28cropped%29.jpg/220px-Evan_Fournier%2C_Boston_Celtics_vs_Orlando_Magic_on_May_5%2C_2021_%28cropped%29.jpg|right|thumb| Fournier 2021-yil may oyida savatga qarab harakatlanmoqda 2021-yil 25-martda Fournier Boston Seltiksga Jeff Tig va kelajakdagi ikkita ikkinchi davra tanlovi evaziga almashtirildi. Fournier 26 o'yinda maydonga tushdi va o'ynadi va o'rtacha 19,7 ochko, 2,9 ribaund, 3,7 assist va 1,0 to'p o'tkazdi, shu bilan birga Magic bilan mavsum davomida uch ochkolik masofadan 38,8 foiz to'p tepdi. 29-mart kuni Fournier “Seltiks” safida “Nyu Orlean Pelikans”ga qarshi debyut qildi, ammo 33 daqiqada gol o‘tkazmadi. 2 aprel kuni Fournier Xyuston Rokets ustidan 118-102 hisobida g'alaba qozonib, 23 ochko to'pladi va karyerasidagi rekord darajadagi yettita 3 ochkolik natijaga erishdi. Fournier to'rtinchi chorakda o'zining 23 ochkolik ko'rsatkichining 20 ochkosini qo'ydi va Pol Pirsdan keyin chorakda 100 foizlik zarba bilan 20 ball to'plagan ikkinchi Seltik futbolchisiga aylandi. U NBAning COVID-19 sog'liq va xavfsizlik protokollari tufayli bir nechta o'yinlarni o'tkazib yubordi.
Nyu-York Niks (2021-yildan hozirgacha)
2021-yilning 17-avgustida Nyu-York Niks Fournierni Seltiks bilan imzolash va savdo-sotiq shartnomasi asosida sotib oldi. 20-oktabrda Fournier o‘zining sobiq jamoasi “Boston Seltiks” ustidan 138–134 hisobida qo‘shimcha vaqtda g‘alaba qozonib, “Niks” safida debyut qildi va karerasidagi rekord darajadagi 32 ochkoga erishdi. 2022-yilning 6-yanvarida Fournier “Seltiks” ustidan 108-105 hisobida g‘alaba qozonib, o‘nta uch ochkolik to‘pni ortda qoldirib, 41 ochko to‘plagan holda, 8 ta ribaunt to‘plagan holda, karyerasidagi eng yuqori ko‘rsatkichni ortda qoldirdi. 23 mart kuni Sharlotta Hornets ustidan 121-106 hisobida g'alaba qozonib, u bir mavsumda eng ko'p 3 ochko to'plash bo'yicha Niksning rekordini yangiladi va Jon Starksning 1995-yilda o'rnatilgan rekordini ortda qoldirdi (217).
Shaxsiy hayoti
Fournier va rafiqasi Lauraning o'g'li bor. 2020-yilda er-xotin Florida shtatidagi Winter Parkda 2,9 million dollarlik mulk sotib olishdi.
Tom Felton
thumb Thomas Andrew Felton (1987-yil 22-sentabrda tugʻilgan) angliyalik aktyordir. Harry Potter filmlar seriyasida jonlantirgan Draco Malfoy roli ortidan olamshumul shuhrat qozongan.
Chevrolet Agile
Chevrolet Agile — Braziliyada Chevrolet tomonidan ishlab chiqilgan va Argentinada ishlab chiqarilgan subkompakt avtomobildir. 2008-yil San-Paulu avtosalonida taqdim etilgan „GPiX kontseptsiyasi“ asosida Agile 2009-yilda sotuvga chiqqarilgan va Volkswagen Fox va shunga oʻxshash modellar bilan raqobatlashadi. Ikkinchi avlod Chevrolet Montana kupe dasturi Agile bilan bir xil platformani baham koʻradi. Chevrolet Agile oila 1 dvigateli 1,4 L egiluvchan yonilgʻi dvigateli bilan jihozlangan.
Xususiyatlari
left|thumb| 2012-yilda ishlab chiqarilgan Chevrolet Agile 1.4 LS Spiritning orqa koʻrinishi. Agile ikkita trim darajasida mavjud edi bular LT va LTZ, baʼzi bozorlarda asosiy LS bilan LTZ modelida blokirovkaga qarshi tormoz tizimlari mavjud.
Dvigatellari
Koʻpgina Janubiy Amerika bozorlarida 1389cc dvigatel 92 PS ni ishlab chiqaradi va 120 Nm. Braziliyalik Agile Flexfuel 1,4 litrli 8 valfli dvigatel 97 PS dona ishlab chiqaradi va 129 Nm benzin bilan va 102 PS va 132 Nm etanol bilan chiqarilgan.
Xavfsizligi
Chevrolet Agile oʻzining eng oddiy Lotin Amerikasi konfiguratsiyasida havo yostigʻisiz va ABSsiz 2013-yilda Lotin NCAP tomonidan mutlaqo xavfli deb baholandi va kattalar uchun nol yulduz va bolalar uchun ikkita yulduz bilan baholangan.
Oʻzgartirish
Agilening ishlab chiqarilishi 2016-yilda yakunlandi, vanihoyat Onix uning oʻrniga ishlab chiqarila boshladi.
Tasman dengizi
Tasman dengizi — Tinch okeanning chekka dengizi. Gʻarbdan Avstraliya bilan Tasmaniya o., sharqdan Yangi Zelandiya, Norfolk va Yangi Kaledoniya o.lari oʻrab turadi. Maydoni 3336 ming km². Eng chukur joyi 6015 m. Suvining temperaturasi yuza qismida fevralda shimolida — 27°dan janubida 14—15°gacha, avgust oyida shimolida 23°dan janubida 9—11°. Shoʻrligi 35—35,5%o. Suv koʻtarilishi har yarim sutkada takrorlanadi (5,3 m gacha). Baliq ovlanadi. Asosiy portlari: Sidney, Brisben, Nyukasl, Oklend, NyuPlimut. Dengiz sayyox. A. Tasman nomi bilan atalgan.
Qurbonobod (Erondagi qishloq)
Qurbonobod (   Qorbānābād;, shuningdek, Qorbānabad sifatida romanlashtirilgan ; Cheshmeh-ye Nargesī)) — Eron, Fors viloyati, Kazerun tumani, Jere va Balade tumani, Dadin qishloq okrugiga qarashli qishloq . 2006 yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 159 nafar va 35 ta oiladan iborat.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Hikoya jurnalistikasi
Adabiy jurnalistika deb ham ataladigan hikoya jurnalistikasi aniq, yaxshi toʻliq oʻrganib chiqilgan vatahlil qilingan maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan ijodiy noaniq adabiyot sifatida belgilanadi. Bu yozuvchi oʻrganayotgan mavzusida shoshilmasdan mavzuni uzoq vaqt davomida (haftalar yoki oylar) kuzatib boradi va shaxsning tajribasini chuqur shaxsiy nuqtai nazardan batafsil bayon qiladigan immersion jurnalistika bilan bogʻliq.
Tarixi
Surishtiruv jurnalistikasining birinchi „fantastik boʻlmagan“ romanlaridan biri argentinalik Rodolfo Walsh tomonidan 1957-yilda tugallangan " Operasion Masacre " edi. Truman Kapotning „ Sovuq qonda“ (1966) asari janrning ingliz tilidagi birinchi namunalaridan biri boʻlib, shundan soʻng u roman koʻrinishidagi hikoyaviy jurnalistikaning tarixiy namunasi sifatida shakllangan. Kapote yozuvchilarga jurnalistika koʻrsatmalarini saqlab qolgan holda ijodiy usullardan foydalanish imkoniyatini koʻrsatdi.
Kapote jurnalistikaning ushbu yangi shaklini (yaʼni, „Yangi jurnalistika“) ixtiro qilganini daʼvo qilsa-da, adabiy jurnalistikaning kelib chiqishini ancha oldinroq kuzatish mumkin. XVIII asrda Deniel Defo, shuningdek, XIX asrda Mark Tven va XX asr boshi va oʻrtalaridagi Jeyms Eyji, Ernest Xeminguey va Jon Steynbekning asarlarida hikoya jurnalistikasining oʻziga xos xususiyatlarini topish mumkin. Misol uchun, Jek Londonning qashshoqlik haqidagi tergov reportaji "Tubsizlik odamlari" (1903) koʻpincha hikoya jurnalistikasining dastlabki namunasi sifatida koʻriladi, chunki London sersuv qiyofasida — hikoyaning faol ishtirokchisi va muallifi hisoblanadi.
Kapotning zamondoshi Tom Vulf 1974-yilda "Yangi jurnalistika" ni yozgan va jurnalistikada hikoya qilishning maqsadga muvofiqligi haqidagi munozaralarni ommalashtirishga hissa qoʻshgan. U Gey Taleseni „The Gey Taese Reader“ asarida Yangi jurnalistikaning „otasi“ sifatida tilga olib, Talese hikoya jurnalistikasining asoslarini misol qilib koʻrsatishini taʼkidlaydi.
Bugungi kunda koʻplab ilmiy romanlar oʻz hikoyalarini ommafa taqdim qilish uchun shu turdan foydalanadi foydalanadi. Harper’s, The New Yorker, Esquire, Rolling Stone va The Village Voice kabi bosma nashrlar ham hikoya qiluvchi jurnalistlar uchun uydir.
Koʻpgina asosiy gazeta nashrlari vaqt va makon cheklovlari tufayli hanuzgacha hikoya jurnalistikasini qoʻllab-quvvatlashdan ehtiyot boʻlishadi, ammo baʼzilari yakshanba kungi nashrlarda yoki qoʻshimcha jurnallarda vaqti-vaqti bilan hikoyalarni chop etishadi.
Narrativ jurnalistikaning taʼriflari
Narrativ jurnalistikaning taʼriflari turlicha. Baʼzilar adabiy vositalar yoki uslublardan foydalanishni taʼkidlash uchun janrni „adabiy publitsistika“ deb atashni afzal koʻrsalar, boshqalari janrni „qattiq“ jurnalistikadan farqlash uchun „ijodiy non-fantastika“ keng atamasidan foydalanadilar. Oddiy qilib aytganda, rivoyat — bu voqeaning maʼlum bir nuqtai nazardan va voqealarni tartibga solish orqali qurish usuli. 2001-yilda boshlangan Narrativ jurnalistika boʻyicha Nieman dasturi hikoya jurnalistikasini oʻrgatish, oʻrganish va amaliyoti uchun markazni taʼminlashga qaratilgan. Nieman jamgʻarmasi hikoya jurnalistikasini shunchaki hikoya qilishdan koʻra koʻproq taʼriflaydi: bu koʻp qatlamli va kontekstli murakkab janr boʻlib, yaxshi bajarilganda gazetalarni isloh qilish va ularni muhim va jozibali qilish qobiliyatiga ega. Umuman olganda, hikoya jurnalistikasining baʼzi muhim elementlariga quyidagilar kiradi:
Mark Kramer, Nieman dasturining hikoyaviy jurnalistika boʻyicha sobiq direktori, „bu oʻquvchini robot deb hisoblamaydigan, oʻquvchi koʻp narsani bilishini va his qilishini, kulib, vahshiy boʻlishini tan oladigan jurnalistika“, deydi. Kramer ovozning muhimligini taʼkidlaydi. Oʻquvchilar ertalab gazeta bilan qahva ichishadi, deydi u. Ular yangilik ovozini tushunishni va hatto uni aniqlashni xohlashadi; lekin muntazam xabarlar anonim va cheklangan boʻladi. Agar sizning auditoriyangiz juda koʻp turli xil odamlardan iborat boʻlsa, eng past umumiy maxrajga murojaat qilish va shunchaki faktlar haqida gapirish olijanoblik boʻlib tuyuladi. Ammo yangiliklar ovozining shaxsiyatsizlanishi sodir boʻladi — hikoya jurnalistikasi inson ovozini nonushta stoliga qaytarishga qaratilgan. Kramer hikoya jurnalistikasini quyidagi elementlarni oʻz ichiga olgan yozuv sifatida belgilaydi:
Onlayn hikoya jurnalistikasi
Onlayn hikoya jurnalistikasidan samarali foydalanishning yuqori darajadagi misollaridan birini Filadelfiya Inquirerning „Black Hawk Down“ nomli badiiy boʻlmagan serialida topish mumkin. 1997-yilgi onlayn gazetalar seriyasi Amerikaning Mogadishuga boʻlgan dramatik reydi haqida hikoya qiladi va ularning hikoyalari jangda qatnashgan askarlar bilan suhbatlarga asoslanadi. Hikoya qisman tasvirlangan kitob, qisman hujjatli film va qisman radio dasturiga aylandi va oʻquvchilarga hikoyani chuqur oʻrganishga imkon berdi.
Bugungi kunda onlayn bepul nashrlar mavjudligi bilan hikoya jurnalistikasi diqqatga sazovor voqealar va jamoat muammolari boʻyicha shaxsiy nuqtai nazarini bildirishni istagan yozuvchilar tomonidan qoʻllaniladigan mashhur shaklga aylandi. Bu sohada ijjod qilyaotga jurnalsitlar informatsiyani yumshoqroq va davriy boʻlmagan shaklda taqdim etish imkoniyatiga ega boʻladi
Hikoya jurnalistikasi bilan bogʻliq muammolar
Hikoya jurnalistikasining asosiy qismalrida yozuvchi oʻz tajribasini qayta tiklashga asoslanganligi sababli, yangiliklar sohasidagi koʻplab mutaxassislar ushbu uslubdan foydalanishdan ehtiyot boʻlishadi, chunki hikoya ichidagi faktlarni tekshirish koʻpincha qiyinroq. Jeyson Bleyrdan keyingi davrda, halol xabar berish va yozish etikasi bilan shugʻullanadiganlar oʻquvchini koʻproq hissiyotga jalb qilish uchun faktlarni manipulyatsiya qilishlari mumkin boʻlgan jurnalistik hikoyalardan ehtiyot boʻlishadi.
Bundan tashqari, hikoya jurnalistikasi yangiliklar boʻlimining oʻziga xos xususiyati tufayli hali ham oʻz uyini topa olmadi. Uzoq muddatli jurnalistika — bu koʻpchilik jurnalistlar oʻqitilmagan narsadir va aql bovar qilmaydigan qattiq xabarlar boʻyicha jurnalistlar ajoyib hikoyachilar boʻlishi shart emas.
Narrativ jurnalistikani har qanday sharoitda qoʻllash mumkin emas.
Durang natija
Durang natija — musobaqa boʻlib oʻtgan deb hisoblangan, biroq gʻolib aniqlanmagan sport turniri yoki sport oʻyinidagi natija. Durang natija shartlari sport qoidalari asosida belgilanadi va maʼlum bir turnir qoidalari bilan toʻldirilishi mumkin. Sport qoidalariga koʻra mumkin boʻlgan durang natija baʼzi holatlarda, aksincha, turnir qoidalari bilan cheklanishi yoki taqiqlanishi mumkin.
Durang natijaning qabul qilinish shartlari
Durang natija quyidagi holatlardan birida berilishi yoki kelishilgan boʻlishi mumkin:
Durang natija qayd etilishi mumkin boʻlmagan oʻyinlar:
Baʼzi sport turlarida durang natija texnik jihatdan inkor etiladi. Bular:
Durang natijani sunʼiy ravishda bekor qilish.
Ayrim musobaqalarda koʻp holatda oʻyin durang bilan tugashiga yoʻl qoʻyilmaydi. Vaholanki, durang nazariy jihatdan taqiqlanmagan boʻlsa ham. Bunday musobaqalarda durang natijaning mavjudligi turnir ishtirokchilari tomonidan toʻplangan ochkolarni hisoblash mexanizmini murakkablashtiradi hamda turnirda bir nechta ishtirokchilarning bir xil miqdordagi ochko toʻplash ehtimolini oshiradi. Bundan tashqari, toʻgʻridan-toʻgʻri yoki soʻzsiz kelishuv asosida raqiblar „durang uchun“ oʻynaydigan belgilangan oʻyinlar ham boʻladi. Bunday holat mavjud turnir holatiga koʻra, durang ikkala raqibga ham mos kelganda sodir boʻladi.
Yuqoridagi holatga yorqin misol Shveytsariya tizimi boʻyicha oʻtkaziladigan intellektual oʻyinlardagi turnirlar boʻlib, unda gʻalaba yoki magʻlubiyat darhol ishtirokchini turnir jadvalida sezilarli darajada koʻtaradi yoki pasaytiradi, durang esa pozitsiyani saqlab qolish imkonini beradi. Bu kuchli oʻyinchilarni „passiv“ taktikaga undaydi. Kuchlar nisbati oʻzaro teng boʻlgan holatlarda raqiblar gʻalaba qozonish uchun oʻynashdan koʻra, „ochko ishlab olish“ maqsadida durangni maʼqul koʻrishadi. Bu kabi oʻyinlarda asosan, tomosha reytingi sezilarli darajada pastlab ketadi. Kuchli ishtirokchilar oʻrtasidagi qiziqarli keskin bahslar oʻrniga tomoshabinlar har ikki tomonning oʻta ehtiyotkor, himoyalangan, qiziqarli voqea-hodisalarga boy boʻlmagan sunʼiy oʻyinni koʻrishga majbur boʻladi. Kuchlilar partiyasidagi „Grossmeysterlar durangi“ bunga misol boʻla oladi.
Ushbu sabablarga koʻra, koʻpincha durangni mutlaqo taqiqlovchi yoki oʻyinchilarni durangga yoʻl qoʻymaslik uchun faol choralar koʻrishga undaydigan turnir qoidalari qoʻllaniladi. Bular: Shuningdek, oʻyinda durang natijani oldini olish maqsadida asosiy qoidalarga quyidagi tartibda qoʻshimchalar ham kiritilishi mumkin:
Frizon
Frizon Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,6 km2. Dengiz sathidan 297 – 381 m balandlikda joylashgan.
Tasavvuf
Etimologiyasi
Tasavvuf arab tilidagi لصُّوفِيَّ -  so‘zidan olingan bo‘lib, tasavvuf ( التَّصَوُّف ) nomi bilan tanilgan. Islomdagi tasavvuf ,,islom eʼtiqodining tasavvufiy ifodasi”, ,,Islomning botiniy oʻlchovi” , ,,Islom ichidagi tasavvuf hodisasi” , ,,islomiy e'tiqod va amaliyotni botinlashtirish va kuchaytirish” kabi turlicha taʼriflangan. Boshqa bir izohda bu so‘zning lug‘aviy ildizi arabcha ,,poklik” degan ma’noni anglatuvchi ,,safha” ( صفاء ) ga borib taqaladi va tasavvufning yana bir g‘oyasi tazkiya ( تزكية – ,,o‘z-o‘zini tozalash”) so‘fiylikda keng qo‘llaniladi. Bu ikki izohni so‘fiy ar-Rudhabariy (vaf. 322 hijriy) birlashtirib, ,,So‘fiy poklik ustiga jun kiygan kishidir” degandi. Boshqa bir ta’rifda bu so‘z ahl as-suffa (“suffa ahli”) atamasidan kelib chiqqan deb taxmin qilingan va Muhammad alayhissalomning sahobalarining guruhi muntazam ravishda zikr yig‘inlarini o‘tkazar edilar. Masjid an-Nabaviyda o‘tirgan bu erkak va ayollarni ba'zilar birinchi so‘fiylar deb biladilar.
Tarixi
Islom tarixida tasavvuf Umaviylar xalifaligining (661 – 750) dunyoviyligiga qarshi norozilik sifatida paydo bo‘lgan. So‘fiylar islom qonunlariga qat’iy rioya qilganlar va islom fiqhi va ilohiyotining turli maktablariga mansub edilar. So‘fiylarning mutlaq ko‘pchiligi, sunniy islom tarafdorlari bo‘lib qolsa-da, so‘fiylik tafakkurining ba'zi yo‘nalishlari o‘rta asrlarning oxirlarida shia islomiga o‘tdi. Bu, ayniqsa, Safaviylar Eronni qabul qilgandan keyin Irfan tushunchasi ostida sodir boʻldi. So‘fiylik ibodatining muhim yo‘nalishlari zikr, ya’ni Xudoni zikr qilish amaliyotini o‘z ichiga oladi[6]. So‘fiylar o‘zlarining ma’rifiy faoliyatlari bilan islom dinini yoyishda muhim rol o‘ynaganlar.
Zamonaviy davrda so‘fiylik tariqatlarining nisbatan kamayishi, salafiylar va vahhobiylar hujumlariga qaramay, so‘fiylik islom olamida, ayniqsa, sunniy Islomning neotraditionalcha tarmog‘ida muhim rol o‘ynashda davom etdi[8]. Tasavvuf atamasi Yevropa tillariga dastlab XVIII asrda sharqshunos olimlar tomonidan kiritilgan.
- Qur’on tarjimasi, 48:10 So‘fiylar qonuniy so‘fiy shayxga bay’at berish bilan Muhammad(s.a.v)ga bay’at qilish, deb hisoblashadi va izlovchi bilan Muhammad (s.a.v) o‘rtasida ma’naviy aloqa o‘rnatiladi. Muhammad (s.a.v) orqali so‘fiylar Xudoni bilish, tushunish va u bilan bog‘lanishni maqsad qilganlar. Ali sahobalar orasida bevosita Muhammad(s.a.v)ga bay'at bergan Ali (r.a.) orqali Muhammad(s.a.v) haqidagi bilim va aloqaga erishish mumkinligini ta'kidlaydilar. Bunday tushunchani so‘fiylar sahih deb bilgan Muhammad(s.a.v)ning: ,,Men ilm shahriman, Ali esa uning darvozasidir”, degan hadisda tushunilishi mumkin.
Tasavvuf amaliyotchilarining fikricha, so‘fiylik o‘zining dastlabki rivojlanish bosqichlarida islomni ichkilashtirishdan boshqa narsaga ishora qilmagan. Bir nuqtayi nazarga ko‘ra, so‘fiylik o‘zining kelib chiqishi va rivojlanishida to‘g‘ridan-to‘g‘ri Qur’ondan kelib chiqqan, doimiy tilovat qilingan, tafakkur qilingan va tajriba qilingan. Boshqa amaliyotchilar so‘fiylik Muhammad(s.a.v)ning yo‘lidan qat’iy taqlid qilishdir, bu orqali qalbning ilohiy bilan aloqasi mustahkamlanadi, deb hisoblashadi[4].
Oʻrta asrlarning soʻnggi tasavvufchisi, fors shoiri Jomiyning soʻzlariga koʻra, Abdulloh ibn Muhammad ibn al-Hanafiya (vafoti 716 y.) birinchi boʻlib ,,soʻfiy” deb atalgan. Tarixan, so‘fiylar ko‘pincha tariqa deb nomlanuvchi ,,tartiblar”ga mansub bo‘lgan  ulug‘ ustoz valiy atrofida tuzilgan jamoatlar, ular o‘z ta’limotlarini Islom payg‘ambari Muhammad(s.a.v)ga qadar bo‘lgan ketma-ket o‘qituvchilar zanjiri orqali kuzatib boradilar. Hadisi sharifda tafsilot qilinganidek, ular ehsonga intiladilar: ,,Ehson – Allohga go‘yo Uni ko‘rayotgandek ibodat qilishingdir, agar sen Uni ko‘rmasang, U seni ko‘rib turuvchidir”. So‘fiylar Muhammad(s.a.v)ni al-Inson al - Komil, mutlaq haqiqat sifatlarini ifodalovchi komil inson deb biladilar va uni o‘zlarining yakuniy ruhiy yo‘lboshchisi deb bilishadi. XI asrdan islom taqvosida Abdulqodir Gʻiloniy, Gʻazzoliy va Sulton Salohiddin kabi islomning eng koʻzga koʻringan himoyachilarining soʻfiylik bilan bogʻliqligi tarixan isbotlangan. Islom sivilizatsiyasining yuksalishi islomda so‘fiylik falsafasining tarqalishi bilan mos keladi. Tasavvufning tarqalishi islom dinining tarqalishida, yaxlit islom madaniyatlarini yaratishda, ayniqsa, Afrika va Osiyoda hal qiluvchi omil hisoblangan. Xoja Ahmad Yassaviy, Rumiy kabi so‘fiy shoir va faylasuflar Islom madaniyatining Anadolu, O‘rta Osiyo va Janubiy Osiyoda tarqalishini ancha kuchaytiradilar.
6 Risi
<indicator name="0-coord"> 06ch 30m 47,11s +58° 09′ 45,48″ 20px|link=Ikkinchi ekvatorial koordinata tizimi|Ekvatorial koordinatalar 6 Risi (6 Lyncis) ― Risi yulduz turkumida Quyoshdan taxminan 186 yorugʻlik yili uzoqlikda joylashgan yulduzdir. Uning aniq kattaligi +5,88 ga teng, yaʼni yulduzni juda yaxshi sharoitlarda (yorugʻlik ifloslanishining toʻliq yoʻqligi, aniq ob-havo) oddiy koʻz bilan koʻrish mumkin. Yulduzning kamida bitta sayyorasi bor.
Sayyora tizimi
2008-yil iyul oyida Sato boshchiligidagi yapon astronomlari guruhi 6-sonli Risi b sayyorasi kashf etilganligini eʼlon qildi. Uning minimal massasi 2,4 Yupiter massasi; u zaif elliptik orbita boʻylab aylanib, taxminan 899 Yer kunida toʻliq inqilob qiladi.
Havolalar
[[Turkum:Lynx (yulduz turkumi)]
Gullanbogʻ
Gullanbogʻ — Oʻzbekiston Respublikasi Xorazm viloyati Xiva tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Pifiya
Pifiya (Πῡθία, Pythia) — Qadimgi Yunonistonda Parnas togʻining yonbagʻrida joylashgan Delfidagi Apollon ibodatxonasida Delfi orakulining kohin — folbini. Pifiya nomi (Πύθων) Delfiy orakulining qoʻriqchisi boʻlgan ilon Pifondan kelib chiqqan. To Apollon ilonni oʻqlar bilan yengib bosib olinmaguncha u yerni qoʻriqlagan.
Ehtirom
thumb| Jon Kollier. Delfiy Pifiya Delfiy orakuli miloddan avvalgi VIII asrda tashkil etilgan va milodiy 393-yilda imperator Feodosiy I butparast ibodatxonalarni yoʻq qilishni buyurgunicha davom etgan. Uning mavjudligi davomida juda obroʻli edi va butun Yunonistondan odamlar va hattoki, Iskandar Zulqarnayn bu yerga bashoratlarini soʻrash uchun kelishgan.
Qadimgi taʼriflarga koʻra, qadimgi davrlarda Delfiy ibodatxonasida orakulga murojaat qilganlarida, chamasi, yiliga bir marta, ikkita pifiya — ularning biri oʻrnini bosuvchisi boʻlgan. Keyinchalik, orakulga bunday murojaatlar davomida faqat bitta Pifiya boʻlgan. Pifiya sezgir pastki qatlamlardan tanlab olinib, ibodatxonaga joylashtirilgan va u yerda dunyoviy hayotdan ajralib, kohin sifatida bashorat qilish qobiliyatini rivojlantirgan. U Kastal bulogʻida uch kunlik roʻza va poklanish bilan bashoratchilikka tayyorlandi. Bashorat qilishdan oldin u hashamatli kiyimlarni kiyib, boshiga dafna gulchambarini qoʻygan, Kassotida bulogʻining suvini ichgan va muqaddas dafna bargini chaynagan. Keyin u qoya yorigʻi ustida turgan ulkan uch oyoqli kursiga (sariq misdan, boshqa variantda — oltindan yasalgan) oʻtirdi va gangituvchi bugʻlardan hayajonga tushib, bashorat qilgan. Bu bugʻlar zararli edi. Maʼlum boʻlgan bir holatga koʻra, Pifiya uch oyoqli kursidan sakrab turib, hushidan ketib, vafot etgan. L. P. Krisinning izohli lugʻat tavsifiga koʻra, „mast qiluvchi bugʻlar koʻtarilgan qoya yorigʻi ustida oʻtirib, ularning taʼsiri ostida ruhoniylar tushunarsiz nutqlarni folbinlik, bashorat sifatida talqin qilishgan“.
Baʼzi zamonaviy olimlar bunday taʼriflarga shubha bilan qarashgan.
Pifiya koʻpincha bir-biriga bogʻliq boʻlmagan soʻzlarni talaffuz qilgan va bu Delfi kohinlari tomonidan Apollon bashorati shaklida ifodalangan yoki gekzametrda qayta tartibga solingan va talqin qilingan, soʻngra noaniq, tushunarsiz yoki mujmal iboralarni orakulga murojaat qilganlarga yetkazishgan. Shundan, „pifiya kabi gapiradi“ iborasi (eskirgan ibora) tarqalgan, buning maʼnosi tushunarsiz, mujmal gapirishdir.
Uning turli qahramonlar haqidagi bashoratlari miflarda qayta-qayta tilga olinadi.
Esxilning „Evmenidlar“ tragediyasining, Yevripidning „Ion“ tragediyasining bosh qahramoni.
Viktor Kovalenko
Viktor Viktorovych Kovalenko (Віктор Вікторович Коваленко Viktor Viktorovich; 1996 yil 14-fevralda tugʻilgan) — ukrainalik professional futbolchi, A Seriyaning „Atalanta“ yarim himoyachisi va Ukraina terma jamoasi aʼzosi.
Shaxtyor Donetsk
Kovalenko Donetskning Shaxtyor yoshlar jamoasi tarbiyalanuvchisi. U 2015-yil 28-fevralda PoltavaningVorskla klubiga qarshi o‘yinda „Shaxtyor“ safida Ukraina Premer-ligasida debyut qilgan 2015-yil 9-mayda u „Shaxtyor“ ning „Xoverla Ujgorod“ ustidan 7-3 hisobida g‘alaba qozonilgan o‘yinda beshinchi va oltinchi gollariga assistentlik qildi. 2020-yilning 20-fevralida Kovalenko Yevropa Ligasi 1/32-raundining birinchi o‘yinida „Shaxtyor“ning „Benfika“ ga qarshi o‘yinida (2:1) g‘alabasida oʻz golini kiritdi.
Atalanta
2021-yilning 1-fevralida „Shaxtyor“ bilan shartnomasi tugashiga olti oydan kamroq vaqt qolganida Kovalenko Italiya A Seriyasining „Atalanta“ klubi bilan 700 ming yevro evaziga transfer qilindi va to‘rt yarim yillik shartnoma imzoladi. U klubdagi debyutini 21-mart kuni „Verona“ga qarshi o‘yinda hamyurti Ruslan Malinovskiyning 87-daqiqasida o‘rniga maydonga tushdi.
Speziaga ijara
2021-yil 8-avgustda Kovalenko A Seriya jamoasi Spezia jamoasiga bir mavsumga ijara asosida qoʻshildi.
Terma jamoadagi faoliyat
Kovalenko 2015-yilda Yangi Zelandiyada boʻlib oʻtadigan 20 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etish uchun Ukraina terma jamoasidan chaqiruv oldi. U Myanma ustidan 6:0 hisobidagi g‘alabada ikkita gol urdi va AQSHga qarshi o‘yinda xet-trik qayd etd. U 2015-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida beshta gol kiritib „Oltin butsa“ni qo‘lga kiritdi.
Yutuqlar
Shaxsiy sovrinlar
Ahmad Nasir Safi
Ahmad Nazir Safi (1983-yil 21-yanvarda tugʻilgan) — afgʻonistonlik futbolchi.
José Sá
José Pedro Malheiro de Sá (1993-yil 17-yanvarda tugʻilgan) — Portugaliyalik professional futbolchi, Premyer-liganing “Vulverxempton” klubida darvozabon sifatida oʻynaydi.
U o'z faoliyatini Maritimo B bilan boshlagan, 2013-yilda asosiy jamoada debyut qilgan, 2016-yilda FC Porto bilan shartnoma imzolagan. Sa 2018-yilda Gretsiya Superligasining "Olimpiakos" jamoasiga bir yillik ijara shartnomasi asosida ijaraga olingan edi; shartnoma mavsum oxirida doimiy qilib qo'yildi. "Olimpiakos" bilan Sa Gretsiya Superligasi va Gretsiya Futbol Kubogini qo'lga kiritdi, birinchisi 2020-yilda mahalliy dublni qo'lga kiritgan jamoaning bir qismi edi. 2021-yilda u "Vulverxempton" bilan shartnoma imzoladi.
Sá sobiq 21 yoshgacha bo'lgan Portugaliya jamoa a'zosi bo'lib, 2015-yilda Yevropa chempionati finaliga chiqdi. U 2017-yilgi Konfederatsiyalar kubogida uchinchi o'rinni egallagan to'liq tarkibning bir qismi bo'lgan va Portugaliya o'z maydonida g'alaba qozongan UEFA Millatlar Ligasi 2019 final bosqichiga ham kiritilgan.
Maritimo
Braga shahrida tug'ilgan Sa o'z rivojlanishini Madeyraning Maritimo bilan yakunladi va 18 yoshida klubga qo'shildi. 2013-yil 23-yanvarda u B jamoasida professional debyutini o'tkazdi va Segunda Liga chempionatida "Oliveyrense"ga qarshi 0–0 hisobidagi durang o'yinnig to'liq 90 daqiqasida o'ynadi.
2013-yilgi mavsum oralig'ida Sa murabbiy Pedro Martins tomonidan asosiy tarkibga ko'tarildi. U Primyeradagi birinchi o'yinini 18-avgust kuni "Benfika" ustidan 2–1 hisobida g'alaba qozongan va keyingi o'yinda o'z o'rnini saqlab qoldi, "Portu"da 3–0 hisobida mag'lub bo'ldi.
Funshaldagi faoliyati davomida Sa fransuz Romain Salinning yordamchisi sifatida ishlagan.
2016-yil 25-yanvarda Sa va jamoadoshi Mussa Marega Portuga to'rt yarim yillik shartnomalar asosida qo'shildi, birinchisining xizmatlari 1,5 million yevroga sotib olindi. O'zining dastlabki mavsumida u Ispaniya terma jamoasi futbolchisi Iker Kasilyasdan keyengi ikkinchi tanlov edi.
Sá 2017-yil 17-oktabrda UEFA Chempionlar ligasida debyut qildi, guruh bosqichida RB Leyptsigga safarda 3–2 hisobida magʻlub boʻldi va sakkizinchi daqiqada qoʻpol xatoga yoʻl qoʻydi va bu raqibning birinchi goliga sabab boʻldi. O'sha paytdan boshlab u asosiy tarkib o'yinchisiga aylandi, ammo o'sha musobaqada "Liverpul" ga qarshi o'z uyida 5–0 hisobida mag'lub bo'lgach, yana o'z o'rnini yo'qotdi.
Olimpiakos
thumb|200x200px| Sá 2019-yilda "Olimpiakos"da o'ynayapti 2018-yil 31-avgustda menejer Sergio Conceicao tomonidan ortiqcha deb topilgan Sa Olimpiakosga mavsumiy ijara asosida qo'shildi. U kelganidan ko'p o'tmay, Andreas Gianniotisga nisbatan birinchi tanlovga aylandi, chunki jamoani uning hamyurti va Maritimoning sobiq xo'jayini Martins boshqargan.
2019-yil 15-mayda Sá doimiy to'rt yillik shartnomaga rozi bo'ldi. Kampaniya davomida u jami 18 ta oʻyinda maydonga tushmadi, chunki Pirey jamoasi dublni qoʻlga kiritdi, ammo jarohat tufayli kubok finalini oʻtkazib yubordi.
Sá 2020–21-yilda yana liga g'olibi bo'ldi. Ammo uning jamoasi PAOK tomonidan kubokda mag'lub etildi.
Vulverxempton Uonderers
2021-yil 15-iyulda Sa Angliyaning “ Vulverxempton Uonderers” klubiga 8 million yevro evaziga besh yillik shartnoma asosida qoʻshildi; u "Roma"ga o'tgan tajribali hamyurti Rui Patricio o'rniga kelib shartnoma imzoladi va unga Carl Ikeme 2018-yilda leykemiya tashxisi tufayli nafaqaga chiqqanidan beri Molineux klubida kiyilmagan 1-raqamli futbolka topshirildi. U Premer-ligadagi debyutini 14-avgust kuni “Lester Siti”ga safarda 1–0 hisobida mag'lub bo'ldi. Sentabr oyida u "Sautgempton"ga qarshi o'yinda Raul Jimenezga 1–0 hisobida g'alaba qozongan golli uzatmani amalga oshirdi va u 2009-yil oktabr oyida Wayne Nennesseydan keyin Premer-ligada buni amalga oshirgan birinchi "bo'rilar" darvozaboni bo'ldi. Uning har tomonlama yaxshi o'yinlari, jumladan taqsimlash va zarbani to'xtatib turishi "bo'rilar"ga uchta o'yin o'tkazib, klubning oyning eng yaxshi o'yinchisi bo'lishiga yordam berdi, "Manchester Yunayted" ning sobiq futbolchisi Gari Nevill Sani mavsumning imzosi sifatida maqtadi. 11-noyabr kuni “Manchester Siti” ga 1–0 hisobida magʻlub boʻlganiga qaramay, Sa oʻz oʻyini uchun bir qancha maqtovlarga sazovor boʻldi va “Boʻrilar” tanaffusga oz qolganda 10 kishi bo'lib qolganiga qaramay bir necha muhim seyvlarni amalga oshirdi, faqat penaltini qaytara olmadi. 2022-yil 15-may kuni Sá “Boʻrilar”ning 2021–22-yilgi mavsumdagi eng yaxshi oʻyinchisi va 2021–22-yilgi mavsumning eng yaxshi oʻyinchisi sovrinlarini qoʻlga kiritdi.
Yoshlar jamoasi
Sá 2013-yilgi FIFA U-20 Jahon chempionatida Portugaliyani himoya qilgan. U Turkiyadagi barcha o'yin va daqiqalarni 1/8 finalda o'ynadi.
2013-yilning 6-avgustida Sá Shveysariyaga qarshi o'rtoqlik o'yiniga 21 yoshgacha bo'lganlar jamoasiga birinchi chaqiruv oldi. U 5–2 hisobidagi g'alabali o'yinning ikkinchi yarmida, 14-kuni maydonga tushdi. Sá 2015-yilgi 21 yoshgacha bo'lgan futbolchilar o'rtasidagi Yevropa chempionatida birinchi tanlov bo'ldi, barcha o'yinlarda o'z darvozasini daxlsizligini raqladi, ammo milliy terma jamoa Chexiya Respublikasida ikkinchi o'rinni egalladi; finalda u Eden Arenadagi golsiz durangdan keyin penaltilar seriyasida shvetsiyalik Abdul Khalilining zarbasidan qutqarib qoldi.
Kattalar jamoasi
2017-yil 25-may kuni Sá birinchi marta to'liq tarkibga chaqirildi va murabbiy Fernando Santos tomonidan o'sha yilgi FIFA Konfederatsiyalar kubogi uchun vaqtinchalik 24 kishilik tarkibga kiritildi. Maydonga tushmagan jamoaning bir qismi bo'lib u iyun oyida o'z maydonida 2019-yilgi UEFA Millatlar ligasi finalida g'olib chiqqan, ammo maydonga tushirilmagan.
Yutuqlar
Porto B
Portu
Olimpiakos
Portugaliya
Individual
Tasmaniya
Tasmaniya — Avstraliyaning jan.sharqiy qirgʻogʻi yaqinidagi orol. Materikdan Base boʻgʻozi orqali ajralgan. Atrofidagi orollar bilan Avstraliyaning Tasmaniya shtatini tashkil etadi. Shtat maydoni 68,4 ming km². Aholisi 470 ming kishi (2000), asosan, inglizavstraliyaliklar. Maʼmuriy markazi — Xobart sh. Orol qirgʻoklari qoyali, tik. Markaziy qismi oʻrmonlar, baland boʻyli oʻtlar bilan qoplangan plato, eng baland joyi 1617 m (Ossa togi). Iqlimi shimolida subtropik, janubida moʻʼtadil nam iklim. Yiliga 600–2100 mm yogʻin yogʻadi. Daryolari sersuv va serostona. Tuproklari qoʻngʻir oʻrmon, togʻoʻtloqi sariq va qizil tuproq. Evkaliptli va igna bargli oʻrmonlar, oʻtloq va botqoqliklar bor. Hayvonot dunyosi Avstraliya zoogeografik oblastit mansub.thumb|TasmaniyaT. — mamlakatning sanoati rivojlangan shtatlaridan. Energiya koʻp talab etuvchi sanoat tarmoklari yetakchi oʻrinda. GES koʻp. Foydali qazilmalardan mis, temir, rux, qoʻrgʻoshin, qalay, oltin, mis, toshkoʻmir qazib olinadi. Yirik rangli metallurgiya korxonalari, sellyulozaqogʻoz, toʻqimachilik va oziqovqat sanoati korxonalari mavjud. Yogʻoch tayyorlanadi. Mineral oʻgʻitlar ishlab chiqariladi. Qishloq xoʻjaligida chorvachilik (koʻychilik, qoramol boqish) yetakchi oʻrinda. Dehqonchilikda, asosan, yemxashak ekinlari, donli ekinlardan bugʻdoy ekiladi. Sabzavotchilik, bogʻdorchilik bilan shugʻullaniladi. Asosiy porti — Xobart.
Orol 1642-yildagi A. Tasman ekspeditsiyasidan keyin yevropaliklarga maʼlum boʻlgan. 1788-yilda Angliya mustamlakasi deb eʼlon qilingan. 1853-yilgacha VanDimen Yeri, oʻsha yildan T. deb atalgan. 1815-yilda T.ga oʻzinioʻzi boshqarish huquqi berilgan. 1901-yilda Avstraliya Ittifoqi tuzilgach, T. uning tarkibiga shtat boʻlib kirdi.
Oshqozon saratoni
Oshqozon saratoni — oshqozon shilliq qavati epiteliy toʻqimasidan kelib chiqadigan yomon sifatli oʻsma. Oshqozon saratoni eng keng tarqalgan onkologik kasalliklardan biri hisoblanadi. U oshqozonning har qanday qismida rivojlanib, boshqa aʼzolarga, ayniqsa, qiziloʻngach, oʻpka va jigarga tarqalishi mumkin.Dunyoda ushbu kasallikdan har yili 800 000 kishi halok boʻladi (2008-yil maʼlumotlariga koʻra).
Epidemiologiyasi
Metastazlar meʼda saratoni bilan kasallangan bemorlarning 80-90 foizida kuzatiladi, kasallik erta tashxislanganda 6 oy hayot qolish koʻrsatkichi 65 foizni, jarayonning kech bosqichlarida esa 15 foizdan kamni tashkil qiladi. Oʻrtacha, oshqozon saratoni boʻyicha omon qolishning eng yuqori darajasi Yaponiyada hisoblanadi (53 %), boshqa mamlakatlarda u 15-20 % dan oshmaydi.
Oshqozon saratoni rivojlanishiga bir qancha shartlar yordam beradi. Eng aniq tasdiqlanganlar H. pylori bakteriyasi bilan infektsiya, semirish, spirtli ichimliklarni isteʼmol qilish, qizil goʻshtni yutish va chekishdir. Biroq past ijtimoiy -iqtisodiy maqom, shuningdek odamni katta xavf ostiga qoʻyishi mumkin. Oilada oshqozon saratoni bilan ogʻrigan odamlarda genetik moyilligi boʻlmaganlarga qaraganda koʻproq imkoniyat bor. Osiyoliklar, janubiy amerikaliklar va belarusliklarning oshqozon saratoni bilan kasallanish ehtimoli koʻproq.
Oshqozon karsinomasi (GK) dunyo boʻylab toʻrtinchi eng keng tarqalgan malign oʻsma (989,600 yilda yiliga 2008 ming yangi holat) va butun dunyo boʻylab oʻlimning ikkinchi sababi (har yili 738,000 oʻlim) boʻlib qolmoqda. Kasallik rivojlangan bosqichda simptomatik boʻladi. Besh yillik omon qolish darajasi faqat Yaponiyada nisbatan yaxshi boʻlib, u 90 % ga etadi. Yevropa mamlakatlarida omon qolish darajasi ~10 % dan 30 % gacha oʻzgarib turadi.Yaponiyada yuqori omon qolish darajasiga endoskopik tekshiruvlar va ketma-ket erta tashxis qoʻyish orqali erishiladi.
Kasallik keng geografik oʻzgarishni koʻrsatadi. Yangi holatlarning 50 % dan ortigʻi rivojlanayotgan mamlakatlarda uchraydi. Xavf darajasi yuqori va eng past boʻlgan populyatsiyalar oʻrtasida 15-20 baravar farq bor. Xavfli hududlar Sharqiy Osiyo (Xitoy va Yaponiya), Sharqiy Evropa, Markaziy va Janubiy Amerika hisoblanadi. Kam xavfli hududlar Janubiy Osiyo, Shimoliy va Sharqiy Afrika, Shimoliy Amerika, Avstraliya va Yangi Zelandiya.
Soʻnggi bir necha oʻn yillikda butun dunyoda GK bilan kasallanish koʻrsatkichlarining barqaror pasayishi kuzatilmoqda, bu tendentsiya, ayniqsa, kardiologik boʻlmagan, sporadik, GK ning ichak turi boʻlgan yosh bemorlarga taalluqlidir. Boshqa tomondan, Amerika tadqiqotida irq va yosh subpopulyatsiyalari, shuningdek oshib boruvchi tendentsiyaga ega boʻlgan oshqozon-ichak saratoni anatomik kichik turi farqlanadi. Shunga qaramay, GK bilan kasallanishning umumiy pasayishi yuqori gigiena standartlari, oziq-ovqat mahsulotlarini konservatsiyasini yaxshilash, yangi meva va sabzavotlarni koʻp isteʼmol qilish va shu bilan izohlanishi mumkin.
Etiologiyasi
Oshqozon saratoni rivojlanishiga hissa qoʻshadigan omillar orasida ovqatlanish xususiyatlari va atrof-muhit omillari, chekish, yuqumli va irsiy omillar ajratiladi.
Oshqozon saratoni bilan kasallanishda quyidagi omillarning taʼsiri mavjudligi isbotlangan:
Oldini olish
Faqat oshqozon saratonining oldini olish mumkin emas. Biroq rivojlanish xavfini kamaytirishingiz mumkin :
Tim Smith (xokkeychi)
Jamoalardagi faoliyati
Smith Spokane Chiefs va Swift Current Broncos jamoalari bilan toʻrt mavsum davomida WHLda oʻynagan. Jamoalarda 96 ochko toʻplaganiga qaramay, Smith liga oʻyinchilari orasida gol urish boʻyicha beshinchi oʻrinni egallagan va 2000-yilgi NHL draftida Vancouver Canucks jamoasi tomonidan 272-oʻrinda jamoa tarkibiga tanlagan.
Oshqozon saratoni
Oldini olish
Baʼzi hollarda, shifokorlar hatto oshqozon saratoni xavfini kamaytirishga yordam beradigan dori-darmonlarni buyurishlari mumkin. Odatda bu saraton kasalligiga sabab boʻlishi mumkin boʻlgan boshqa kasalliklarga chalingan odamlar uchun amalga oshiriladi.
Shuningdek, erta skrining tekshiruvidan oʻtishni oʻylashingiz mumkin. Ushbu test oshqozon saratonini aniqlashda foydali boʻlishi mumkin. Shifokoringiz oshqozon saratoni belgilarini tekshirish uchun quyidagi skrining testlaridan birini qoʻllashi mumkin:
Tim Smith (xokkeychi)
Jamoalardagi faoliyati
Smith 2002—2003-yillarda ECHLning Columbia Inferno jamoasida oʻynagan. Uning ECHLdagi mavsumi muvaffaqiyatli boshlangan. Keyingi mavsumni u Inferno va Manitoba Moose jamoalari bilan oʻynagan.
Oshqozon saratoni
Oshqozon saratoni va Helicobacter pylori
Oshqozon saratoni va Helicobacter pylori bakteriyasi bilan infektsiyalanganlik orasida bogʻliqlik mavjudligi toʻgʻrisida ishonchli maʼlumotlar mavjud. Ushbu bakteriya bilan kasallangan odamlarda oshqozon saratoni rivojlanish xavfi yuqori ekanligi statistik jihatdan isbotlangan deb hisoblanadi (nisbiy koeffitsient 2.5).
Tim Smith (xokkeychi)
Jamoalardagi faoliyati
2005—2006-yillarda Smith Germaniya 2-Bundesligasining EHC Freiburg jamoasi bilan oʻynash uchun chet elga koʻchib oʻtgan. U Germaniyadagi birinchi mavsumida 51 oʻyinda 51 ochko toʻplagan. 2006—2007 yillarda Smith Osiyo xokkey ligasiga oʻtgan. U Kangwon Land xokkey jamoasida oʻynagan. 2007—2008-yillarda u 1-Oliy xokkey ligasida oʻynash uchun Osiyo xokkey ligasiga qaytgan. Ligada u 30 o‘yin o‘tkazib, yilni 46 ochko bilan yakunlagan. Smith 2008—2009-yilgi mavsumda Yevropaga qaytgan va Shveytsariyaning B jamoasida oʻynashni boshlagan. U jamoa bilan 9 ta o‘yin o‘tkazib, 4 ochko bilan yakunlagan.
Parchanxos
Parchanxos — Oʻzbekiston Respublikasi Xorazm viloyati Xiva tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Tim Smith (xokkeychi)
Jamoalardagi faoliyati
2010-yil 18-mayda Smith High 1ga qaytish uchun yuqori tartibdagi shartnoma imzolagan.
Oshqozon saratoni
Oshqozon saratoni va Helicobacter pylori
1994-yilda JSST Saraton xastaliklari boʻyicha tadqiqotlar xalqaro agentligi (IACR) tomonidan H. pylori 1-guruh kantserogenlari qatoriga kiritilgan. Ushbu bakteriya saraton rivojlanishiga olib keladigan gistologik oʻzgarishlarni keltirib chiqaradi, jumladan shilliq qavat atrofiyasi, ichak metaplaziyasi va epitelial displaziya
Alomatlari
Erta bosqichlarda oshqozon saratoni, qoida tariqasida, yaqqol ifodlanmaydigan klinik belgilar va nospetsifik alomatlarga ega (dispepsiya, ishtaha yoʻqolishi) boʻladi. Kasallikning boshqa belgilari („kichik belgilar“ sindromi deb ataladi) — asteniya, goʻshtli ovqatlarni hush koʻrmaslik, kamqonlik, vazn yoʻqotish, „oshqozonda noqulaylik“ koʻpincha jarayonning tarqalgan shakllarida kuzatiladi.
Shaxsiy tibbiy tarixingiz oshqozon saratonini rivojlanish xavfiga taʼsir qilishi mumkin boʻlsa-da, turmush tarzining ayrim omillari ham rol oʻynashi mumkin. Oshqozon saratoniga chalinish ehtimoli yuqori boʻlishi mumkin, agar siz:
Makroskopik tasvir
Oʻsmaning makroskopik shakli boʻyicha oshqozon saratonining eng koʻp ishlatiladigan tasnifi Bormann tasnifi (1926) sanaladi. Unga koʻra:
Gametogen metagenez-koʻpincha portal tomir boʻylab jigarga metastazlanish uchraydi. Bunda jigarda kichik boʻrtiqlar paydo boʻladi, portal gipertenziya, jigar hujayralari yetishmovchiligi rivojlanadi.
Tashxislash
Oshqozon saratoni diagnostikasi usullari quyidagilardan iborat:
Differentsial diagnostika
Oshqozon saratonini gastrit, oshqozon yarasi, yaxshi sifatli oʻsmalar (poliplar, leyomioma, fibroma), boshqa xavfli oʻsmalar — MALT limfoma, sarkomalar (leyomiosarkoma, fibrosarkoma), gastrointestinal stromal oʻsmadan (GIST) farqlash kerak.
Meʼda saratonining dastlabki, davolash mumkin boʻlgan bosqichlarining klinik tasviri hazm qilish tizimining koʻpgina boshqa kasalliklari alomatlaridan koʻp farq qilmaydi, shuning uchun differentsial tashxisda oshqozon devoridan olingan biopatnining gistologik tekshiruvi muhim ahamiyatga egadir.
Davolash
Odatda butun oshqozon olib tashlanadi (gastrektomiya). Bunga koʻrsatma sifatida oʻsmaning oshqozon burchagidan yuqori joylashganligi, oshqozonning subtotal yoki total shikastlanishi xizmat qiladi.
Kamroq holatlarda (kasallikning dastlabki bosqichlarida) uning rezektsiyasi (odatda subtotal) amalga oshiriladi:
Bundan tashqari, katta va kichik charvi, mintaqaviy limfa tugunlarning olib tashlanishi amalga oshiriladi. Agar lozim boʻlsa, boshqa organlar qisman yoki butunlay olib tashlanadi: Krukenberg metastazlarida tuxumdonlar, oshqozon osti bezi dumi, taloq, jigarning chap segmenti, koʻndalang chambar ichak, chap buyrak va buyrak usti bezi, diafragma boʻlimi va boshqalar.
Oshqozon saratonida limfa tugunlarini olib tashlash koʻrsatiladi. Hajmi boʻyicha limfodissektsiyaning quyidagi turlari farqlanadi:
Operatsiyaning radikalligi D2-D4 variantlari bilan taʼminlanadi.
Dispanserizatsiya
Saraton kasalligini erta tashxislashda ushbu kasallikning rivojlanish xavfi yuqori boʻlgan odamlar dispanserizatsiyasi katta ahamiyatga ega.
Kuzatuv guruhiga quyidagi kasalliklarga chalingan 40 yoshdan katta bemorlarni kiritish kerak:
Ushbu bemorlarni har 6 oyda najasda yashirin qon mavjudligiga tekshirish va har yili endoskopik va rentgenologik monitoringdan oʻtkazish kerak.
Prognoz va omon qolish
Boshqa koʻplab saraton turlari singari, hozirda oshqozon saratonini  davolashning natijasi va samaradorligi kasallikning bosqichiga bogʻliq.
Koʻpgina hollarda, oshqozon saratoni faqat kech bosqichlarda aniqlanadi va bu vaqtga kelib keng tarqalishga ulgurgan boʻladi, bu holda, 5 yillik umr koʻrish darajasi atigi 15 % ni tashkil qiladi. Agar bemor dastlabki 5 yilni yashagan boʻlsa, unda keyingi omon qolish darajasi oshadi — 10 yillik omon qolish koʻrsatkichi 11 % ni tashkil etadi, bu 5 yillik omonlikdan atigi 4 % pastdir.
Boshlangʻich davolanishda sizning oshqozoningizning ichki qatlamida saratonga aylanishi mumkin boʻlgan zararli hujayralar guruhi mavjud. Jarrohlik odatda uni davolaydi. Shifokor sizning oshqozoningizning bir qismini yoki barchasini, shuningdek, yaqin atrofdagi limfa tugunlarini — tanangizning mikroblarga qarshi kurash tizimining bir qismi boʻlgan kichik organlarni olib tashlashi mumkin.