cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Munojot Yoʻlchiyeva
Mukofot va unvonlari
„Fidokorona xizmatlari uchun“ ordeni (2004-yil 23-avgust) — xalq maʼnaviyatining intellektual salohiyatini yuksaltirish, ilm-fan, taʼlim, madaniyat, adabiyot, sanʼat, sog‘liqni saqlashni rivojlantirishdagi ulkan xizmatlari hamda jamiyat hayotini mustahkamlashga qo‘shgan munosib hissasi uchun. Vatan mustaqilligi, yurt tinchligi va barqarorligini saqlash, ko‘p yillik jamoat faoliyati uchun.
„Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni (2011-yil 24-avgust) — Vatan mustaqilligini mustahkamlash, milliy g‘oya rivoji, maʼnaviyatni tiklash, xalqning o‘zligini anglashini yuksaltirishga qo‘shgan salmoqli hissasi, yorqin isteʼdodi va bunyodkorlik, ilmiy faoliyat, fidokorona mehnat, barkamol avlodni Vatan va xalqqa muhabbat, istiqlol g‘oyalariga sadoqat va jamiyat hayotida faol ishtirok etish ruhida tarbiyasi uchun.
„Mehnat shuhrati“ ordeni (2019-yil 29-avgust) — xalqning ilmiy, intellektual va maʼnaviy salohiyatini yuksaltirish, taʼlim, madaniyat, adabiyot, sanʼat, sog‘liqni saqlash, jismoniy tarbiya va sportni rivojlantirishga qo‘shgan hissasi, ijtimoiy-siyosiy madaniyatni mustahkamlashga qo‘shgan munosib hissasi uchun.
O‘zbekiston Qahramoni (2021-yil 24-avgust) — mamlakat iqtisodiy salohiyatini mustahkamlash, xalqaro nufuzini oshirish, Vatan ravnaqi va xalq farovonligini taʼminlashdagi ulkan xizmatlari, jadal va fundamental taraqqiyot jarayonida tashabbuskorligi uchun Yangi O‘zbekistonda keyingi yillarda amalga oshirilgan islohotlar, davlat va xalq manfaati yo‘lidagi fidokorona mehnat, ishlab chiqarish va ijtimoiy-maʼnaviy sohalardagi ko‘p yillik samarali va ibratli faoliyati, yoshlarimizni maʼnaviyatli qilib tarbiyalashga qo‘shgan ulkan hissasi vatanparvarlik, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat, shuningdek, mamlakatning ijtimoiy hayotida faol ishtiroki uchun.
Mesnil-Saint-Nicaise
Mesnil-Saint-Nicaise Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
517 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 76,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,8 km2. Dengiz sathidan 65 – 82 m balandlikda joylashgan.
Sonkajärvi
Sonkajärvi ( Finnish pronunciation: [ˈsoŋkɑˌjærʋi] ; ilgari Rutakko nomi bilan mashhur ) Finlandiyadagi munisipalitetdir. U Shimoliy Savoniya viloyatida, 105 km Kuopio shimolida. Munitsipalitet 3,661 aholiga ega (28 February 2023).
Aholi zichligi –. Munitsipalitet bir tilda fin tilidir.
Sonkanjärvi gerbi mintaqadagi suv oqimining surati nazarda tutilgan ko'plab suv tegirmonlaridan va g'ildirak ustidagi alangalardan ishora qiladigan o'tmishdagi o't-o'lanlardan ilhomlangan. Gerb Axti Hammar tomonidan ishlab chiqilgan va Sonkajarvi shahar kengashi uni 1954-yil 15 iyuldagi majlisida ma'qullagan. O‘sha yilning 15 oktyabrida Ichki ishlar vazirligi gerbni foydalanishga ruxsat berdi.
Geografiya
Sonkajärviga qo'shni shaharlar - Iisalmi, Kajaani, Lapinlahti, Rautavaara, Sotkamo va Vieremä.
Tabiat
Sonkajärvi hududida 204 ta koʻl bor. Ulardan eng kattalari Laakajarvi, Sälevä va Kiltuanjärvidir.
Sonkajärvi munitsipalitetidabir qancha noyob tabiatning diqqatga sazovor joylari mavjud. Masalan, Finlandiyaning eng shimoliy qismi, Kangaslampi ko'li yaqinida, 63° 45' shimoliy Salmisenmäki tepaligi 63° 43′ 42" N yaqinida yovvoyi mayda bargli lima (Tilia cordata) yashash joylari ishonchli tarzda qo'riqlanadi.
Tarix
thumb| Sonkajarvi cherkovi Munitsipalitet 1922-yilda tashkil etilgan. Undan oldin Sonkajärvi Iisalmen maalaiskuntaning bir qismi edi.
Transport
5-magistral ( E63 ) taxminan 10 km masofada joylashgan Sonkajärvi markazidan g'arbda joylashgan.
Raqobat olib borayotgan xotin
Sonkanjärvi butun dunyo bo'ylab muqobil xotin olib yurish sporti uchun (akankanto yoki eukonkanto) shuhrat qozondi  muqobil xotin olib yurish sporti uchun ( akankanto  yoki eukonkanto ). Birinchi jahon chempionati 1994-yilga to'g'ri keladi, ammo tanlovning tashkil etilishi, uning hazil-mutoyibalaridan tashqari, mahalliy tarixda ham chuqur ildizlarga ega. XIX asrning oxirida bu hududda Rosvo-Ronkainen ismli bir qo'riqchi bo'lgan va u o'z qo'shinlariga faqat qiyin vaziyatlarda o'zini ko'rsata olgan odamlarni qabul qilgan. O‘sha paytlarda qo‘shni qishloqlardan ayollarni o‘g‘irlash ham odatiy hol edi.
Xotinni ko'tarish musobaqasida har bir jamoada bitta erkak va bitta ayol a'zo bo'lib, maqsad erkak ayolni maxsus to'siqli yo'ldan olib o'tishdir. Asosiy qoidalar shundaki, ayol 17 yoshdan katta bo'lishi va kamida 49 kg bo'lishi kerak. Agar uning vazni bu vazndan past bo'lsa, unga shunday og'ir ryukzak yuklanishi kerak, shunda erkakning umumiy vazni kamida 49 kg bo'lishi kerak. Ruxsat etilgan yagona jihoz - bu tashuvchi tomonidan kiyilgan kamardir.
Mirogʻ
Mirogʻ  — Rogʻun tumanidagi Sicharogʻ jamoatiga qarashli daha. Mirogʻdan shahar markazigacha 15 km, tuman markaziga 50 km. Aholisi 40 kishini tashkil qiladi (2017). Aholining hammasi tojiklardir.
Butunjahon Gagauzlar kongressi
Butunjahon Gagauz kongresi — har 3 yilda bir marta ATU Gagauziya poytaxti Komrat shahrida boʻlib oʻtadi. Ushbu tadbir butun dunyodan gagauzliklarni toʻplaydi.
Kongresslar
thumb|left|Gagauziya bayrogʻi [[2009-yilda Gagauz Kongressida]]
Multi...
Multi... (lot. multum — koʻp, ancha) — oʻzlashma qoʻshma soʻzlarning tarkibiy qismi boʻlib, biror narsaning koʻpligini, koʻp kaytarilishi (karraliligi)ni bildiradi (mas, multivibrator).
Butunjahon Gagauzlar kongressi
I kongress
Avtonom taʼlim tarixidagi birinchi Gagauz Kongressi 2006-yilda tashkil etilgan va 20-21-iyul kunlari boʻlib oʻtdi. Ikki kun davomida uning ishtirokchilari Gagauziyaning tarixi va hayoti bilan tanishdilar, madaniy va tarixiy korxonalariga tashrif buyurdilar. Kongressda Bolgariya, Gretsiya, Rossiya, Ukraina, Turkiya, Kanada, AQSh, Braziliya va dunyoning gagauz diasporalari joylashgan bir qator boshqa mamlakatlardan 220 ga yaqin delegat qatnashdi. Kongressning asosiy maqsadi amalga oshirildi — tadbirning barcha ishtirokchilari ushbu fikrga qoʻshildi. Kongress Gagauziya va chet eldagi Gagauz diasporasi vakillari oʻrtasida yaqin ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy aloqalarni oʻrnatishga muvaffaqiyatli hissa qoʻshdi.
II kongress
Gagauziyaning ikkinchi Kongressi 2009-yil 18-19-avgust kunlari boʻlib oʻtdi. Birinchidan, Komratning markaziy koʻchasi boʻylab Gagauziya va boshqa mamlakatlarning milliy folklor guruhlarining paradi boʻlib oʻtdi. Keyin, markaziy maydonda Gagauziyaning turli shaharlari va qishloqlarining milliy bogʻlarining tantanali marosimi boʻlib oʻtdi. Milliy liboslar, idishlar, uylarning namunalari va turli xil tomoshalar namoyish etildi. Kechqurun chet-el badiiy jamoalari va Gagauziya jamoalari, shuningdek, Gagauz va Moldaviya yulduzlari ishtirokida konsert tashkil etildi.
III kongress
Uchinchi Kongress 2012-yil 2-3-noyabrgacha boʻlib oʻtdi. Ushbu tadbir 2012-yil 9-sentabrda boʻlib oʻtgan Gagauziya parlament saylovlari munosabati bilan avgustdan noyabrgacha qoldirildi. Gagauziya ham 4-noyabr kuni Vino kunini nishonlaydi, shuning uchun kongress ishtirokchilari ushbu tadbirda qatnashish imkoniyatiga ega boʻlishdi. Uchinchi kongressda dunyoning 18 mamlakatidan 200 ga yaqin gagauz vakillari tashrif buyurishdi. Gagauzlarning aksariyati Ukrainadan, Rossiya, Bolgariya, Gretsiyadan kelgan.
IV kongress
Toʻrtinchi Kongress 2017-yil 5-6-may kunlari boʻlib oʻtdi. Butunjahon Gagauz Kongressi uchun Ukraina gagauzlari haqida film tayyorlangan. Gagauziyaning ilmiy yutuqlariga bagʻishlangan „Bilgular“ jurnali tuzildi. IV Gagauz kongressi sana Gagauziyaga koʻplab yuqori martabali mehmonlar kelishi bilan bir vaqtga toʻgʻri keldi. Ular orasida Turkiya Bosh vaziri Binali Ylddirim, Moldova prezidenti Igor Dodon, Moldova Bosh vaziri Pavel Filip, shuningdek Gagauziya mamlakatlarining 20 vakili bor.
Abulqosim madrasasi
Abulqosim (Eshon) madrasasi — Toshkentdagi me’moriy yodgorlik. Madrasa, masjid va xonaqohdan iborat. Qurdirgan shayx nomi bilan atalgan. Eng eski binosi — xonaqoi Moʻyi Muborak 1820-yil bunyod etilgan, 1850-yil madrasa qurilgan. Dastlab bir qavatli boʻlgan. Madrasa chortoq tarhli (55×46 metr), hovlisi (22×28 metr) atrofida miyonsaroy, darsxona, masjid, toʻrda Moʻyi Muborak xonaqohi (6,1×6,1 metr) joylashgan. Hovliga old va orqa tomonidagi peshtoq orqali kiriladi. Binoni bezashda asosiy eʼtibor bosh tarziga qaratilgan boʻlib, peshtoqning (balandligi 16 m) ikki yonida guldasta-minoralar qad koʻtargan. Ularning tepa qismi gumbazli mezanalar bilan yakunlangan. Darsxona, maktabxona (murabba tarhli — 6,12×6,12 metr), ikki qavatli hujralardan iborat. Madrasa oldidagi hovuz, keyinchalik qurilgan hammom 1940-yillarda buzilgan. Madrasa eshiklarini oʻratepalik Usta Hasanboy oʻyma naqsh bilan bezagan. Taʼmirlashda A. Solihov, X. Nishonov, O. Polvonovlar qatnashgan (1979). Madrasada Abdulla Qodiriy oʻqigan. 1983-yildan Oʻzbekiston tarixiy va madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish jamiyatining Toshkent boʻlimi joylashgan.
Nabi Rizaev
Nabi Ubaydullayevich Rizaev (1929-yil 15-mart,SSSR, Oʻzbekiston SSR, Namangan — 2000-yil 9-oktyabr) — kimyo texnologiyalari va injeneriyasi sohasida faoliyat koʻrsatgan oʻzbek olimi. Texnika fanlari doktori, professor.
Biografiyasi
1929-yil 15-martda O‘zbekiston SSR Namangan shahrida dunyoga kelgan.
Oʻrta Osiyo politexnika institutining kimyo-texnologiya fakulteti yogʻlar texnologiyasi yoʻnalishi boʻyicha muhandis-texnolog mutaxassisligi bilan tamomlagan (1949-yil).
1949—1950-yillarda Kattaqoʻrgʻon neft-ekstraksiya zavodida muhandis, 1950—1951-yillarda Konibodom neft-ekstraksiya zavodida bosh muhandis, 1951—1952-yillarda „Oʻzglavmolmyasoprom“da bosh muhandis boʻlib faoliyat yuritgan.
1952—1953-yillarda SSSR Davlat nazorati vazirligi qoshidagi kurslarga qatnashgan. 1953—1956-yillarda D. I. Mendeleyev nomidagi Moskva kimyo-texnologiya institutining Kimyoviy texnologiya jarayonlari va apparatlari kafedrasi aspiranturasini tamomlagan (ilmiy rahbar: A. G. Kasatkin). 1957-yilda „Eritmalardan erigan moddalarning adsorbsiyasiyalash sharoitida massa almashish jarayonini tekshirish“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan.
1957—1959-yillarda assistent.
1959—1966-yillarda jarayonlar va apparatlar kafedrasi dotsenti, laboratoriya mudiri.
1966 yildan Toshkent politexnika instituti prorektori.
1965-yilda „Eritmalardan adsorbsiyalanish sharoitida massa almashish jarayonini tadqiq etish“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.
1969-1978 yillarda SSSR Kimyo sanoati vazirligi Paxta sellyulozasi kimyosi va texnologiyasi ilmiy-tadqiqot institutida oʻzi tomonidan yaratilgan „Kimyoviy texnologiya jarayonlari va apparatlari“ kafedrasiga rahbarlik qilgan. Ilmiy-tadqiqot institutida kimyoviy tolalar va yuqori toza moddalarni olish texnologiyasining nazariy asoslari bo‘yicha ilmiy tadqiqotchilik ishlariga rahbarlik qilgan.
1978-yildan 1986-yilga qadar — oʻquv ishlari boʻyicha prorektor.
1986—1989-yillarda Toshkent toʻqimachilik va yengil sanoat instituti issiqlik texnikasi va gidrotexnika kafedrasi professori.
1996-yildan 2000-yilgacha „Kimyo“ kafedrasi professori.
Nabi Rizayev ekstraksiya va ion almashinish jarayonlari texnologiyasi, kimyoviy texnologiya jarayonlari va apparatlari sohasidagi ilmiy yoʻnalishlarning asoschilaridan biri.
500 dan ortiq ilmiy ishlar, shu jumladan 5 ta monografiya va 42 ta ixtiro muallifi. Rahbarligi ostida 100 dan ortiq fan nomzodlari yetishib chiqqan, 10 dan ortiq shogirdlari doktorlik dissertatsiyasini himoya qilishgan. Ular orasidan akademiklar Soyibjon Neʼmatov, Zokirjon Salimov va Nodirbek Yusupbekov, professorlar I. P. Chap, M. Yusipov, V. Saidahmedov kabi ilm fidoyilari oʻrin olgan.
1982—1986-yillarda Oʻzbekiston SSR kurash federatsiyasi raisi.
Paese
Paese Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Treviso provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 38 km2. 21 346 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Nabi Rizaev
Biografiyasi
SSSR Olimpiya qoʻmitasi aʼzosi.
Mukofotlari
O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan fan va texnika arbobi. 2000-yilda "Shuhrat" medali bilan taqdirlangan.
1961-yilda chiqindilardan tartarik kislota olish usulini ishlab chiqish va joriy etishdagi ilmiy rahbarligi uchun Xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmalarining kumush medali bilan taqdirlangan.
Abulfayzxon
Abulfayzxon (1695—1747) — Buxoro xoni (1711—1747), oʻzbeklarning Ashtarxoniylar sulolasidan.
Subhonqulixonning oʻgli. Abulfayzxon davrida xonliklararo nizolar kuchaygan, mamlakat chuqur iqtisodiysiyosiy tanazzulga yuz tutgan. Nodirshoh qoʻshinlarining Movarounnahrga qilgan yurishlari (1747) natijasida Abulfayzxon taxtdan agʻdarilib, qatl etilgan. Fitrat Abulfayzxon haqida „Abulfayzxon“ dramasini yaratgan (1924).
Buxoro xonligi hukmdori
Tarixchi A. Jumanazarovning Abu Abdurahmon Abdullohning „Tarixi Buxoro va tarjumat ul-ulamo“ asariga tayanib Abulfayzxonni 10 yoshda taxtga oʻtirganligini keltiradi. Xonning hokimiyatga kelishi akasi Ubaydullaxonga uyushtirilgan suiqasddan soʻng roʻy bergan.
Tashqi siyosati
Abulfayzxon hukmronligi davrida Turkiya, Rossiya va boshqa koʻplab mamlakatlar bilan diplomatik aloqalar olib borgan.
Usmonlilar imperiyasi bilan diplomatik aloqalari
Abulfayzxon hukmronligi davrida 1719-yilda Usmonli davlati poytaxti Istanbulga elchi qilib qoʻriqchiboshi Olloberdini yuborgan. Abulfayzxon elchi bilan yuborgan maktubida shunday yozilgan edi: „Otamdan qolgan taxtni islom anʼanalariga koʻra xalq manfaatlarini ustun qoʻyib boshqarmoqdamiz. Sizga boʻlgan hurmatimiz kundan-kunga ortmoqda. Elchimiz ahvolimiz haqida yanada koʻproq maʼlumot beradi“. Usmonli humdor Ahmad III Abulfayzxonga javob tariqasida bir maktub yuboradi. Ahmad III maktubda shunday yozadi: „Elchingiz orqali yuborgan maktubingizni oldik. Oʻqib juda quvondik. Doʻstligimizning boqiy boʻlmogʻi uchun harakat qilamiz“. 1720-yilda ikkinchi marta Abulfayzxon Xoʻja Muhammad boshchiligidagi elchilarni Istanbulga yuboradi. Bu davrga kelib, Ashtarxoniylar sulolasi inqiroz yoqasiga kelib qolgan edi. Hech bir tashqi kuch ushbu sulolaning saqlab qolinishda yordam qoʻlini choʻza olmadi. Abulfayzxon uchinchi marotaba 1721- yilda Abdusamiy Yasovulxonni Usmonli imperiyasiga elchi qilib yuborgan. Abulfayzxon elchi orqali shialaga nisbatan adovatda borligini bildirgan. Usmonli sultoni Ahmad III javob maktubida biror-bir amaliy yordam koʻrsatmagan.
Rossiya bilan diplomatik munosabatlar
1716-yil fevralda Buxoro xoni elchisi Xonquli toʻpchiboshi Astraxanga boradi. Elchi bilan birgalikda savdogar Asan bobo, xotini va bolalari hamda ikki yasovul borgan. Abulfayzxon Rossiya podshosi Pyotr I ga 36 nafar rus asirlarini ham ozod qilib yuborgan. Abulfayzxon Astraxan ober-komendanti Chirikov nomiga yozilgan yorliqda oʻzaro yaxshi qoʻshnichilik aloqalari va savdo-sotiq aloqalarini davom ettirish maqsadida elchi yuborayotgani bildiradi. Shuningdek, ushbu elchilik orqali Rossiyaning Kaspiy dengizi sharqiy qirgʻoqlarida shahar-qal’alar qurish rejasini qoʻllab-quvvatlashini ham bildirgan.
Nodirshoh bosqini
Asli turkmanlardan boʻlgan Eron hukmdori Nodirshoh (1736-1747) Buxorodagi ogʻir iqtisodiy va siyosiy vaziyatdan unumli foydalandi. 1740-yil boshida Nodirshoh Movarounnahrga yurish qiladi. Abulfayzxon katta qoʻshinga bosh boʻlib, Rizaquliga (Nodirshohning oʻgʻli) ga qarshi jangga chiqadi. Buxoro xonligi qoʻshinlari son jihatdan 4 baravar koʻp boʻlishiga qaramay Eron qoʻshinidan yengiladi. Bunga eronliklarning oʻtochar quroli va artileyerasining sifat jihatdan ustunligi sabab boʻlgan. Abulfayzxon Muhammad Hakimbiyni Nodirshoh huzuriga elchilikka yuboradi. Muhammad Hakimbiy shoh qarorgohiga kelib, uning hurmatini qozondi, bu unga mamlakatda katta vakolatlar berdi. Hakimbiy shohdan katta ishonch va yorliqlar olib Buxoroga joʻnaydi. U endi Abulfayzxonning elchisi sifatida emas, Nodirshohning vakili sifatida keladi.
1743-yilda Muhammad Hakim vafot etdi. Oʻrnini oʻgʻli Muhammad Rahimbiy egalladi. Muhammad Rahimning qarindoshlari va tarafdorlari eng yuqori davlat lavozimlariga tayinlangan. U kuchli qoʻshin tuzgan va qoʻshin boshliqlari etib oʻzining ishonchli vakillarini qoʻygan. Nodirshoh vafot etgach (u 1747-yilda oʻldirilgan) u tuzgan davlat parchalana boshlaydi. Shunday sharoitda 1747-yilda Muhammad Rahimbiy Buxorodagi Mir Arab hujralaridan birida Abulfayzxonni oʻldirtiradi. Shundan soʻng Rahimbiy birin-ketin Abulfayzxonning ikki oʻgʻli Abdulmoʻmin va Abdullani ham qatl qildirib, 1753-yilda amir unvoni bilan Buxoro taxtiga oʻtiradi.
McCall (Idaho)
McCall AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Valley okrugi tarkibiga kiradi.
Mil. av. 810
'''Mil. av. 810'''
McCall (Idaho)
Aholisi
2991 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Mil. av. 810
Vafot etgan
🇷🇺
Lenox (Iowa)
Lenox AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Taylor, Adams County, Iowa|Adams okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1407 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 274,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,34 km2. Shundan 5,13 km2 quruqlik, 0,21 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 395 m balandlikda joylashgan.
Kryukovo (Xarovsk tumani, Vologda)
Kryukovo (Крюково)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 39 km, Gori munitsipaliteti markaziga to'g'ri chiziqda - 13 km. Eng yaqin aholi punktlari - Burchevskaya, Larionixa, Lukinskaya, Maksimovskaya, Nikulinskoye, Dorogushixa, Ratnovskaya.
2002 yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 122 nafar (58 erkak, 64 ayol). Millati asosan ruslar (97%).
Aholisi
Aholisi - 85 kishi (2010).
Mil. av. 809
'''Mil. av. 809'''
Vafot etgan
🇷🇺
Burg‘uloq madaniyati
BURG‘ULUQ MADANIYATI – Toshkent vohasidagi ilk dehqonchilik manzilgohi (mil. avv. IX-IV asrlar). Bu madaniyatga tegishli yodgorlik dastlab Toshkent dengizi atrofidagi Burg‘uluqsoy bo‘ylab topilgani uchun Toshkent vohasidagi qadimgi dehqonchilik madaniyatiga shu nom berilgan. Manzilgohda ilk bor 1940-yilda A. I. Terenojkin qazish ishlarini olib borgan. Burg‘uluq madaniyati ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi natijasida vohaning qadimgi shaharlari tashkil topgan. Burg‘uluq manzilgohi Chust yodgorligiga yaqin. Bu yer aholisi yerto‘lalarda yashaganlar. Ularning mehnat qurol- yarog‘lari jez va toshdan yasalgan. Burg‘uluq madaniyati yodgorliklari Farg‘ona vodiysidagi Chust madaniyati, Surxondaryodagi Kuchuktepa, Mirshodi, Bandixon, Jarqo‘ton, Janubiy Turkmanistondagi Yoztepa va Shimoliy Afg‘onistondagi Tillatepa yodgorliklariga ko‘p jihatdan o‘xshashdir. A.A.Asqarov va M. Filanovich Sosh moddiy madaniyat tarixini Shoshtepa materiallari asosida 2 bosqich – Burg‘uluq madaniyatining tugallanish bosqichi (mil. avv. VI-IV asrlar) va Burg‘uluq madaniyatining Qovunchi madaniyatiga o‘tish bosqichi (mil. avv. III-II asrlar)ga ajratadi.
Adabiyotlar
1. Bekmuhammadov H.Y. Tarix terminlarining izohli lug‘ati. Toshkent, O‘qituvchi, 1986.
2. Boboyeva M. Q., Qurbongaliyeva R.S. Qadimgi dunyo tarixidan izohli lug‘at. Toshkent, O‘qituvchi, 1992.
3. Qadimgi dunyo tarixi: (maktab, akademik litsey, kasb-hunar kolleji o‘quvchilari, abiturientlar va tarix fani o‘qituvchilari uchun qo‘shimcha qo‘llanma).Tuzuvchi-mualliflar: F.Sultonov va boshq.; O‘zR xalq ta’limi vazirligi, Respublika Ta’lim markazi, O‘zR FA Tarix instituti. –T.; O`zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi “Fan” nashriyoti, 2007.
Manbalar
1. Ergashev Sh. Qadimgi sivilizatsiyalar. – Toshkent: “O‘zbekiston” NMIU, 2016.
2. Boynazarov F.A. Qadimgi dunyo tarixi. –T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 2004.
3. Kabirov A. Qadimgi Sharq tarixi. – Toshkent: “Tafakkur”, 2016.
Felipe Mattioni
Felipe Mattioni Rohde (1988-yil 15-oktyabrda tugʻilgan) Mattioni nomi bilan tanilgan, braziliyalik oʻng qanot himoya futbolchisi.
U Italiya fuqaroligiga ham ega va faoliyatining koʻp qismini „Espanyol“da oʻtkazdi va bir nechta jarohatlar uning faoliyatiga toʻsqinlik qildi.
Gremio
2009-yilning 15-yanvarida Italiyaning “Milan” klubi Mattionini ijaraga oldi, “ rossoneri ” mavsum oxirida futbolchini sotib olish imkoniyatiga ega edi. U oʻzining birinchi oʻyinini „Reynjers“ ga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida (2:2) oʻtkazdi, biroq oyogʻidagi jarohatlar tufayli oʻz oʻyini toʻliq namoyish etolmadi, 3-may kuni A Seriyadagi " Kalsio Kataniya " bilan oʻyinda 2:0  ikki daqiqa harakat qildi.
2009-yil iyun oyida „Milan“ klub Mattionini sotib olish imkoniyatidan foydalanmasligini eʼlon qildi. 26-avgust kuni RCD Mallorca uni ham Associação Maga Esporte Clube kompaniyasidan oldindan belgilangan 2 million evroga ijaraga oldi. Mavsum davomida u Xosemi bilan asosiy tarkib uchun uchun kurashdi. Atletiko Madridga qarshi 4:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda 40 metrdan gol urdi, Balear orollari jamoasi yakunda beshinchi oʻrinni egalladi va UEFA Yevropa Ligasiga yoʻllanma oldi (keyinchalik bekor qilingan).
Mullovalad (Rogʻun)
Mullovalad   — Rogʻun tumanidagi Sicharogʻ jamoatiga qarashli daha. Mullovaladdan shahar markazigacha 13 km, tuman markaziga 48 km. Aholisi 55 kishini tashkil qiladi (2017). Aholining hammasi tojiklardir.
Felipe Mattioni
Espanyol
2010-yilning may oyida „Malyorka“ jiddiy moliyaviy qiyinchiliklarda boʻlishiga qaramay, Mattioni bilan 2 million yevro evaziga shartnoma imzoladi. Soʻngida, kelishuv muvaffaqiyatsizlikka uchradi va u La Liganing boshqa vakili Magadan RCD Espanyol safiga qoʻshildi.
Kataloniyadagi mashgʻulotining boshida Mattioni tizzasidan ogʻir jarohat oldi - chap old xoch ligasi - 2010-11-yilgi mavsumni oʻtkazib yubordi. Qayta tiklanganidan koʻp oʻtmay, u oʻng oyogʻida xuddi shunday jarohat oldi, dastlab yana olti oy va oxir-oqibat deyarli ikki yilni maydondan tashqarida oʻtkazdi.
2012-yilning 1-noyabrida Mattioni nihoyat safga qaytdi va Ispaniya Kubogining saralash bahsida “Sevilya”ga qarshi safarda 1:3 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda zaxiradan maydonga tushdi. Uning birinchi ligadagi oʻyini keyingi yilning 2-fevralida boʻlib oʻtdi, chunki u „Levante UD“dan 3:2 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda toʻliq 90 daqiqa harakat qildi.
Dalton (Pennsylvania)
Dalton AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Lackawanna County okrugi tarkibiga kiradi.
Felipe Mattioni
Everton
2015-yil 29-sentabrda Mattioni Premer-liga klubi Evertonning 21 yoshgacha boʻlgan jamoasida „ Norvich Siti“ ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda maydonga tushdi. Bir oy soʻng, u mavsum oxirigacha shartnoma imzoladi, ammo darhol birinchi liganing Donkaster Rovers jamoasiga ijaraga berildi. U 7-noyabr kuni Angliya kubogining birinchi bosqichida „ Kemoat“ stadionida yarim professional „Stalibrij Seltik“ ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozonilgan oʻyinda toʻliq 90 daqiqa harakat qildi.
Dalton (Pennsylvania)
Aholisi
1229 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Felipe Mattioni
Braziliyaga qaytish
2017-yilning 7-fevralida Boa Esporte Clube Mattioni bilan mavsum oxirigacha shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. U B seriyadagi uchinchi oʻyinida jarohat oldi va jamoadagi oʻrniga qayta olmadi.
Dalton (Pennsylvania)
Geografiyasi
Maydoni — 8,2 km2. Shundan 8,0 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 355 m balandlikda joylashgan.
Felipe Mattioni
Braziliyaga qaytish
Mattioni Veranópolis Esporte Clube Recreativo e Culturalga 2017-yil oktyabr oyida Campeonato Gauchoning yaqinlashib kelayotgan mavsumi oldidan qoʻshildi. Keyingi aprelda u ikkinchi diviziondagi Esporte Clube Juventude bilan kelishuvga rozi boʻldi, Gremio Esportivo Brasilga qarshi safarda 1:1 hisobida durang oʻynadi, soʻng jamoasini ligadan tushib ketish bilan yakunlandi.
2018-yil dekabr oyida erkin agent Mattioni Coritiba Foot Ball Clubga oʻtdi.
Khisa
Khisa yoki Kisa — Botsvananing Kgalagadi tumanidagi qishloq. U Janubiy Afrikaning chegarasi yaqinida, tuman poytaxti Tshabongning shimoli-sharqida joylashgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 383 kishini tashkil etgan.
NGC 4988
NGC 4988 Kentavr yulduz turkumidagi S0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Chantelle
Chantelle Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Moulins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1040 nafar aholi istiqomat qiladi (1999-yil). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 94,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,0 km2.
Kavaklık, Tercan
Kavaklik — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi. Qishloqda Arel qabilasining kurdlari istiqomat qiladi. Aholisi 2021-yilda 12 kishidan iborat edi.
Isroil Mirzayev
Isroil Mirzayev (1938-2006) Hayoti Taniqli adabiyotshunos olim, filologiya fanlari doktori, Samarqand davlat universiteti professori, O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a’zosi Isroil Mirzayev 1938 yilning 8 yanvarida Qashqadaryo viloyatining Koson tumanidagi Po‘loti qishlog‘ida tavallud topgan.
Ilmiy faoliyati
1960 yilda Alisher Navoiy nomidagi Samarqand davlat universitetining filologiya fakultetini bitirgan. 1960-1965 yillarda Samarqand viloyat ro‘znomasida adabiy xodim va bo‘lim mudiri bo‘lib ishlagan. 1966-1970 yillarda Samarqand davlat universiteti aspiranturasida tahsil ko‘rgan. Shundan keyingi butun hayotini mazkur universitetning o‘qituvchisi, katta o‘qituvchisi, prorektori va professori sifatida ilmiy-pedagogik faoliyatga bag‘ishlagan.
Ijodi
Isroil Mirzayevning dastlabki kitobi — “Rahmat Fayziy” adabiy portreti 1970 yilda nashr etilgan edi. Shundan buyon o‘tgan sermahsul ilmiy faoliyat mobaynida olimning “Ijodkor baxti”, “Mehnat insonni sharaflaydi”, “Voqelikning badiiy tadqiqi”, “Ijodkor burchi”, “Adabiyot va davr dardi”, “Nasrimiz badiiy olami”, “Adabiyot va tabiat” kabi jami o‘ndan ortiq kitoblari nashr etilgan.
Mukofotlari
Isroil Mirzayev 2002 yilda “Mehnat shuhrati” ordeni bilan taqdirlangan.
Henri Roys
Ser Frederik Henri Roys (1963 yil 23 mart - 1933 yil 22 aprel) Charls Styuart bilan birgalikda Rolls-Royce kompaniyasiga asos solgan.
Balge
Hududi
Balgening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Şekerci (Kovancılar)
Şekerci  — Elazig viloyatining Kovancılar tumaniga qarashli qishloq.
Pederobba
Pederobba Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Treviso provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29 km2. 7285 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Borghi
Borghi Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Forlì-Cesena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 30 km2. 2390 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mulloi Girdak
Mulloi Girdak  — Rogʻun tumanidagi Sicharogʻ jamoatiga qarashli daha. Mulloi Girdakdan shahar markazigacha 5 km, tuman markaziga 40 km. Aholisi 16 kishini tashkil qiladi (2017). Aholining hammasi tojiklardir.
Mil. av. 808
'''Mil. av. 808'''
Vafot etgan
🇷🇺
Vakillik organi
Vakillik organi — aholi tomonidan saylanadigan deputat (vakil)lardan iborat davlat hokimiyati yoki mahalliy oʻz-oʻz boshqarish hay‘at organlarining umumlashtirilgan va qadimdan qabul qilingan nomi. Ushbu organ aholi manfaatlarini koʻzlab, (ifodalab) oʻz vakolatlariga taalluqli masalalarni hal etadi.
Franz Aepinus
Franz Ulrich Theodor Aepinus (1724-yil 13-dekabr — 1802-yil 10-avgust) — nemis matematigi, olimi va tabiat faylasufi. Aepinus elektr va magnitlanish boʻyicha nazariy va eksperimental tadqiqotlari bilan mashhur.
Faoliyati
Bir muncha vaqt tibbiyotni oʻrganganidan soʻng, Franz Aepinus fizika-matematika fanlariga qiziqib qoladi va oʻzini shu sohaga bagʻishlaydi. U tez orada shu qadar mashhurlikka erishdiki, u Prussiya Fanlar akademiyasining aʼzoligiga qabul qilindi. 1755-yilda u qisqa muddat Astronomiches Rechen-Institut direktori boʻldi. 1757-yilda u Rossiya Fanlar akademiyasining aʼzosi va fizika professori sifatida Sankt-Peterburgga joylashdi va 1798-yilda nafaqaga chiqqunga qadar oʻsha yerda qoldi.
Qolgan umrini Dorpatda oʻtkazadi. U Rossiya imperatori Yekaterina II ning oʻgʻli Polga oʻqituvchi qilib tayinladi va uning rahbarligi ostida imperiya boʻylab oddiy maktablar yaratishga harakat qildi. 1761-yilda Aepinus Shvetsiya Qirollik Fanlar akademiyasining chet ellik aʼzosi etib saylandi.
1764-yilda u Rossiyaning kriptografiya xizmati boshligʻi etib tayinlandi va bu lavozimni (33 yil) 1797-yilgacha bajardi.
Ilmiy ishlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/Aepinus.png/220px-Aepinus.png|thumb| Uning 1759-yilgi kitobining sarlavha sahifasi Uning 1759-yilda Sankt-Peterburgda nashr etilgan „Tentamen Theoriae Electricitatis et Magnetismi“ („Elektr va magnitlanish nazariyasiga kirish“) asari ushbu fanlarni oʻrganishda matematik fikrlashni qoʻllashga qaratilgan birinchi tizimli urinish boʻldi. Shuningdek, u 1761-yilda „ De Distributione Caloris per Tellurem“ (Yerdagi issiqlikning tarqalishi toʻgʻrisida) risolasini nashr etdi. Bu risolaning parchalari astronomiya, mexanika, optika va sof matematikaning turli mavzulariga bagʻishlangan Sankt-Peterburg va Berlinning jurnallari arxivida saqlanadi.
Uning sayyoraning quyosh diskidan oʻtishidagi paralaksning taʼsiri haqidagi muhokamasi XVII asrda (1764-yilda) sodir boʻlgan Veneraning ikkita tranziti hodisasidan soʻng omma orasida katta qiziqish uygʻotdi.
Elektr nazariyalari
Aepinus va Henri Kavendish bir-biridan bexabar holda elektr nazariyalarini ishlab chiqadilar. Aepinus oʻz nazariyasini Kavendish nazariyasidan taxminan oʻn yil oldin nashr etgan. Ularning nazariyalari asosan zamonaviy nazariyalar boʻlib, ular oxir-oqibat ikkita suyuqlik gʻoyasiga barham beradi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/%D0%9C%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D0%B0_%D0%AD%D0%BF%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B0.jpg/220px-%D0%9C%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BB%D0%B0_%D0%AD%D0%BF%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B0.jpg|thumb| Raadi qabristonidagi Aepin qabri, [[Tartu, Estoniya]] Ularning nazariyalarida shunday deyiladi
Kavendish va Aepinus elektr suyuqligi haqidagi quyidag fikrlarga ishonishgan
Manbalar
Original maqolada ham manba yoq ekan. "citation needed"
Kosarka, Bulgaria
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Kosarka — Bolgariyaning markaziy qismidagi Gabrovo viloyatining Dryanovo munitsipalitetidagi qishloq.
Yoʻrgʻa tuvaloq
thumb| Chlamydotis undulata Yoʻrgʻa tuvaloq (Chlamydotis undulata) — tuvaloqsimonlar oilasiga mansub qushlarning bir turi. Vazni 1,1 kg dan 2,4 kg gacha; qanoti 350–450 mm. Boʻynida uzun patlardan iborat „yoqa“ boʻlishi bilan boshqa tuvaloqlardan farq qiladi. Patlari sargʻish qum rangida, boshqarish patlarida qoramtir qoʻngʻir koʻndalang yoʻllarining boʻlishi uni choʻl sharoitida yirtqichlardan pana qiladi. Yerda tez (soatiga 35–40 km gacha) yuguradi. Shim. Afrika, Arabiston ya. o., Kichik, Gʻarbiy va Oʻrta Osiyo, Jan. Qozogʻiston, Gʻarbiy Moʻgʻuliston va Sinszyanning choʻl va yarim choʻl mintaqalarida tarqalgan.
Oʻzbekistonda Qizilqum va ochiq dashtlarda uchraydi. Arealining janubiy qismida oʻtroq yashaydi; shim. qismidan Arabiston, Gʻarbiy Osiyo va Turkmanistonga qishlash uchun uchib keladi. Asosan, hasharotlar, qisman oʻsimliklar bilan oziqlanadi. Yer yuzasiga uya qura-di: aprel — may oylarida 1—3 ta tuxum qoʻyadi. Tuxumlarini faqat modasi bosadi. Shim. hududlardan qishlov joyiga avgust—sent. oylarida uchib ketadi. Ov qushlari qatoriga kiradi. Soni keskin kamayib ketgani tufayli Oʻzbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.
Noron-l'Abbaye
Noron-l'Abbaye Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
223 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,5 km2.
NGC 4989
NGC 4989 Sunbula yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Mil. av. 807
'''Mil. av. 807'''
Vafot etgan
🇷🇺
Kirazlı, Çanakkale
Kirazlı — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 122 nafar (2021).
El Xachimia
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> El Hachimia — shahar,Jazoirning Bouïra Province dagi commune hisoblanadi. . 1998 yilgi aholini ro'yxatga olinishiga uning aholisi 13,482 kishini tashkil qiladi.
Mil. av. 806
'''Mil. av. 806'''
Vafot etgan
🇷🇺
Leon (Iowa)
Leon AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Decatur okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1977 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 240,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,24 km2. Shundan 8,21 km2 quruqlik, 0,03 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 343 m balandlikda joylashgan.
Muhammad al-Allubiy
Muhammad al-Allubiy (arabcha: محمد العلوبى — Abunnazr Muhammad al-Allubiy.) — Roviy.
Toʻliq ismi Abunnazr Muhammad ibn Bakr ibn Muhammad ibn Masʼud ibn Aluviya ibn Maxlad al-Qurashiy as-Samarqandiy al-Allubiy. Unga katta bobosini ismi nisbat berilib, xalq orasida "al-Allubiy" nisbasi bilan tanilgan. Muhammad al-Allubiy 337/949-yilda haj ibodatini ado qilish niyatida Makkaga borgan. Hajga borishda Bagʻdod shahrida bir muddat qolib, u erdagi muhaddislardan hadislar tinglagan. Keyinchalik ulardan hadislar rivoyat qilgan.
Huarte-Araquil
Huarte-Araquil Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 38,17 km2. Aholisi — 866 kishi (2010).
Abumuslimnoma
"Abumuslimnoma" −10-11-asrlarga oid jangnoma. Fors tilida yozil-gan, keyinchalik arab, turkiy tillarga tarjima qilingan. Abu Muslim (Xuro-son va Movarounnahr amiri) haqidagi rivoyat va afsonalardan iborat. Mu-allifi Abu Tohir Tarsusiydir. „A.“ qadimiy qissa uslubida yozilgan boʻlib, unda afsonaviy timsollar, 10-asrda taraqqiy topgan sharqona er yigitlik (futuvvat, bagʻri kenglik) xususiyatlari va talablari oʻz aksini topgan. Asar Eron, Turkiya, ayniqsa, Turkistonda kat-ta shuhrat qozongan. Turkistonda uning ayrim qismlari asosida mustaqil yirik asarlar („Zamchinoma“ va boshqalar) yaratilgan. „A“.ning oʻzbek tilida nashr etilgan nusxalari (mas, „Abu Muslim jangnomasi“, 1992) va boshqa ham bor.
Chapeau
Chapeau Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Moulins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
220 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 6,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 33,0 km2.
Verghereto
Verghereto Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Forlì-Cesena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 117 km2. 2027 nafar aholi istiqomat qiladi (2001).
Marklohe
Marklohe Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nienburg/Weser tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 32,94 km2. 4440 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Marklohening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Saidon (Rogʻun)
Saidon   — Rogʻun tumanidagi Sicharogʻ jamoatiga qarashli daha. Saidondan shahar markazigacha 6 km, tuman markaziga 41 km. Aholisi 180 kishini tashkil qiladi (2017). Aholining hammasi tojiklardir.
Abusalik
Abusalik — oʻn ikki maqom tizi-midagi (baʼzan Busalik deb ham nomla-nadigan) maqom.
Abusaid Mahzum
Abusaid mahzum (19-asrning 2- yarmi — 20-asr boshlari) — samarqandlik oʻlkashunos, xattot, sharq qoʻlyozmalari bilimdoni. V. L. Vyatkinning koʻngilli yordamchilaridan boʻlgan, Ab. M. Vyatkinga 5Ulugʻbek rasadxonasi haqidagi xalq ri-voyatlarini toʻplashda yaqindan yordam bergan va ana shu rasadxona haqidagi sharq qoʻlyozmalarida yozilgan maʼlumotlarni axtarib topib, tayyor holda koʻchirib ber-gan. Ulugʻbek rasadxonasi joylashgan yerni aniqlab olishda, bu yerda qazishma ishlarini olib borishda Ab. M.ning yor-dami juda katta boʻlgan.
Métigny
Métigny Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
88 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,5 km2. Dengiz sathidan 29 – 119 m balandlikda joylashgan.
Parnay (Cher)
Parnay Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Saint-Amand-Montrond tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
59 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 3,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,0 km2.
Mil. av. 805
'''Mil. av. 805'''
Vafot etgan
🇷🇺
McCammon (Idaho)
McCammon AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Bannock okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
805 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 218,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,7 km2. Shundan 3,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1458 m balandlikda joylashgan.
Neytronlarni aniqlash
Neytronni aniqlash - bu yaxshi joylashtirilgan detektorga kiradigan neytronlarni foydali aniqlash. Neytronlarni samarali aniqlashning ikkita asosiy jihati mavjud: jihoz va dasturiy ta'minot. Aniqlash uskunasi ishlatiladigan neytron detektori turiga (hozirda eng keng tarqalgan turi bu sintilatsiya detektori ) va aniqlashni tuzatishda ishlatiladigan elektronikaga ishora qiladi. Bundan tashqari, apparatni sozlash manba-detektor masofasi, qattiq burchak va detektor ekrani kabi muhim eksperimental parametrlarni ham belgilaydi. Aniqlash dasturi detektorga to'qnashgan neytronlarning soni va energiyasini o'lchash uchun grafik tahlil kabi jarayonlarni bajaradigan tahlil jihozlardan iborat.
Neytronni aniqlash mumkin bo'lgan imzolar
Atom va subatomik zarralar o'z atroflari bilan o'zaro ta'sir qilish orqali hosil bo'lgani bilan topiladi. O'zaro ta'sirlar zarrachalarning asosiy xususiyatlaridan kelib chiqadi.
Gaz proportsional detektorlari
Gaz proportsional detektorlari neytronlarni aniqlash uchun moslashtirilishi imkonini berishi mumkin. Neytronlar odatda ionlanishga olib kelmasa ham, yuqori neytron kesimli nuklid qo'shilishi detektorga neytronlarga javob berishga imkon beradi. Buday yo'nalishda ko'plab ishlatiladigan nuklidlar geliy-3, litiy-6, bor-10 va uran-235 hisoblanadi. Bu materiallar termal neytronlar bilan reaksiyaga rrishishi ehtimoli yuqori bo'lganligi sababli (ya'ni, atrof-muhit bilan muvozanatni sekinlashtirgan neytronlar), ular odatda energiyani so'ndirish va aniqlash foizini oshirish uchun moderator materiallar bilan o'ralgan.
Neytron signalini boshqa turdagi nurlanish ta'siridan farqlash uchun odatda qo'shimcha takomillashtirish kerak bo'ladi. Termal neytronning energiyasi nisbatan past bo'lganligi sababli, zaryadlangan zarrachalar reaktsiyalari diskretdir (ya'ni, asosan monoenergetik va energiyaning tor tarmoqli kengligida yotadi), gamma reaktsiyalari kabi boshqa reaktsiyalar esa keng energiya diapazonini qamrab oladi, shuning uchun ularni farqlash mumkin. manbalar.
Sinf sifatida gaz ionizatsiyasi detektorlari neytronlarning energiyasini emas, balki sonini ( hisoblash tezligini ) o'lchaydi.
Noron-la-Poterie
Noron-la-Poterie Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Bayeux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
297 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 99,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,0 km2.
Danville (Pennsylvania)
Danville AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Montour County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4574 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 4,1 km2. Shundan 4,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 179 m balandlikda joylashgan.
Povegliano
Povegliano Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Treviso provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12 km2. 4109 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Sor (Panjakent tumani aholi punktlari)
Sor — qishloq Panjakent tumani jamoa Mogʻiyon qishlogʻi tarkibiga kiradi. Maydonchai Mogʻiyondan shahar markazigacha 44 km.
Aholisi
Aholisi −3542 kishi
Manbalar
Tojikiston joy nomlari reestri 2013. — 332 s. — ISBN 978-99947-33-54-5
NGC 4990
NGC 4990 Sunbula yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1865-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Sangi Surx (Rogʻun)
Sangi Surx  — Rogʻun tumanidagi Sicharogʻ jamoatiga qarashli daha. Sangi Surxdan shahar markazigacha 15 km, tuman markaziga 50 km. Aholisi 184 kishini tashkil qiladi (2017). Aholining hammasi tojiklardir.
Muslim as-Sinjiy
Muslim ibn Ayyub as-Sinjiy (Abu Rajo). U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar. Muslim as-Sinjiy milodiy 868-yil (hijriy 254-yil)da vafot etgan.
Multivibrator
Multivibrator (multi... va lot. vibro — tebrataman) — ikki kuchaytirgich (lampa) li elektr tebranishlar generatori. Ikkala kuchaytirgich oʻzaro musbat teskari aloqa bilan bogʻlangan. M.ning elektron lampalar, tranzistor, tiristor va integral sxemapardan yasalgan bir necha variantlari bor. M.da tebranish birdaniga bir holatdan (lampa L1 — ochiq, lampa L2 — berk) ikkinchi teskari holatga (lampa L, — berk, lampa L2 — ochiq) oʻtadi (1rasm). M.da Gs dan minglarcha kGs chastotali toʻlqinlar hosil qilish mumkin. Tranzistorli M. keng qoʻllanadi. Agar bir tipdagi (r—p—r yoki p—r—p) tranzistorlardan foydalanilsa, kuchaytirgichlar galmagal uygʻonadi (G, vaqtda bir kuchaytirgich, T2 vaqtda ikkinchi kuchaytirgich uygʻongan holatda boʻladi, 2rasm). Bunday M. ikki fazali M. de-yiladi. Koʻp fazali (p fazali) M.lar ham bor. M. televideniye, radiolokatsiya va boshqalarda aloqa impulyelari olish, chastotani koʻpaytirish va boʻlish hamda elektr zanjirlarni kontaktsiz almashlab ulashda qoʻllanadi. Multivibratorning uch xil asosiy ish rejimi mavjud:avtomatik, tebranish, sinxronizatsiya va kutib turish rejimidir. Avtomatik tebranish rejimida multivibrator o'z-o'zidan uyg'onadigan generator kabi ishlaydi, ya'ni tebranish sistemasining ichki jarayonlar hisobiga hosil bo'ladi. Shuning uchun impulslarning davomiyligi, chastotasi va boshqalar qurilmaning paraametrlariga bog'liq. Sinxron;ash rejimida multivibrator o'z-o'zidan uyg'onuvchi generator singari ishlaydi. Lekin ishlab chiqarilayotgan tebranishlarning chastotasi tashqaridan ta'sir etuvchi sinxronlovchi impulsning chastotasi bilan boshqariladi. Umumiy holda sinronlovchi impulsning chastotasi multivibrator ishlab chiqarayotgan tebranishning chastotasidan kichik bo'ladi. Lekin sxemasi elementlarini tanlash yo'lii bilan teng qilib olish mumkin. Kutib turish rejimida multivibrator tashqi turtki ta'sirida ishlovchi generator hisoblanadi. Shuning uchun u har safar maxsus tashqi impuls ta'sir etgandan keyin ishlaydi.
O'zMU Fizika fakulteti talabasi Choriyeva Turg'unoy tomonidan Wikita'lim loyihasi asosida yaratildi.
Gazsimon ionlanish detektorlari
thumb|300x300px|Simli silindrli gazsimon nurlanish detektori uchun ion juft oqimining qo'llaniladigan kuchlanishga nisbatan o'zgarishi grafigi. Gazsimon ionlanish detektorlari zarrachalar fizikasida ionlashtiruvchi zarralar mavjudligini aniqlash uchun va radiatsiyaviy himoya dasturlarida ionlashtiruvchi nurlanishni o'lchash uchun ishlatiladigan nurlanishni aniqlash asboblari.
Ular gaz bilan to'ldirilgan sensorda radiatsiyaning ionlashtiruvchi ta'siridan foydalanadilar. Agar zarracha gaz atomini yoki molekulasini ionlash uchun etarli energiyaga ega bo'lsa, hosil bo'lgan elektronlar va ionlar o'lchash mumkin bo'lgan oqim oqimini keltirib chiqaradi.
Gazli ionizatsiya detektorlari nurlanishni aniqlash va o'lchash uchun ishlatiladigan asboblarning muhim guruhini tashkil qiladi. Ushbu maqola asosiy turlarning qisqacha ko'rinishini beradi va batafsilroq ma'lumotni har bir asbob bo'yicha maqolalarda topish mumkin. Qo'shilgan chizma doimiy nurlanish uchun o'zgaruvchan qo'llaniladigan kuchlanish bilan ion juftlari hosil bo'lishining o'zgarishini ko'rsatadi. Uchta asosiy amaliy faoliyat hududi mavjud bo'lib, ularning har bir turi foydalanadi.
Turlari
Gazli ionlanish detektorlarining uchta asosiy turi: 1) ionlash kameralari, 2) proportsional hisoblagichlar va 3) Geiger-Myuller quvurlari.
Bularning barchasi havo yoki maxsus to'ldiruvchi gaz bilan ajratilgan ikkita elektrodning bir xil asosiy dizayniga ega, ammo har biri yig'ilgan ion juftlarining umumiy sonini o'lchash uchun boshqa usuldan foydalanadi. Elektrodlar orasidagi elektr maydonining kuchi va to'ldiriladigan gazning turi va bosimi detektorning ionlashtiruvchi nurlanishga javobini aniqlaydi.
Ionizatsiya kamerasi
right|thumb|300x300px|Ion kamerasining sxematik diagrammasi, ionlarning siljishi ko'rsatilgan. Elektronlar odatda musbat ionlarga qaraganda 1000 marta tezroq siljiydi, chunki ularning massasi ancha kichikdir. Ionizatsiya kameralari gazning ko'payishi sodir bo'lmaydigan qilib tanlangan past elektr maydon kuchida ishlaydi. Ion oqimi ion va elektrondan iborat "ion juftlarini" yaratish orqali hosil bo'ladi. Elektr maydoni ta'sirida ionlar katodga, erkin elektronlar esa anodga o'tadi. Agar qurilma "ion kamerasi hududida" ishlayotgan bo'lsa, bu oqim qo'llaniladigan kuchlanishdan mustaqildir. Ion kameralari yuqori nurlanish dozalari uchun afzallik beriladi, chunki ularda "o'lik vaqt" yo'q; Geiger-Myuller naychasining yuqori dozalarda aniqligiga ta'sir qiluvchi hodisa.
Multiplikator (maʼnolari)
Multiplikator:
Gazsimon ionlanish detektorlari
Ionizatsiya kamerasi
Afzalliklari - gamma-nurlanishga yaxshi bir xil javob berish va umumiy dozani aniq o'qish, juda yuqori nurlanish tezligini o'lchashga qodir, barqaror yuqori radiatsiya darajalari to'ldirilgan gazni yomonlashtirmaydi.
Kamchiliklari 1) murakkab elektrometr sxemasini talab qiladigan past ishlab chiqarish va 2) namlikdan osongina ta'sirlanadigan ishlash va aniqlikdir.
Proportsional hisoblagich
Afzalliklari - bu nurlanish energiyasini o'lchash va spektrografik ma'lumotlarni taqdim etish, alfa va beta zarralarini ajratish va katta maydon detektorlarini qurish mumkin.
Kamchiliklari shundaki, anod simlari nozik bo'lib, cho'kma tufayli gaz oqimi detektorlarida samaradorlikni yo'qotishi, to'ldirilgan gazga kislorodning kirishiga ta'sir qiladigan samaradorlik va ishlash va katta maydon detektorlarida osongina shikastlangan o'lchov oynalari.
Geiger-Myuller trubkasi
thumb|300x300px|UV fotonlari yordamida Townsend ko'chkilarining tarqalishini vizualizatsiya qilish Geiger-Myuller quvurlari Geiger hisoblagichlarining asosiy komponentlari hisoblanadi. Ular har bir ion jufti qor ko'chkisini hosil qiladigan darajada yuqoriroq kuchlanishda ishlaydi, ammo ultrabinafsha fotonlarning emissiyasi natijasida anod simi bo'ylab tarqaladigan bir nechta ko'chkilar hosil bo'ladi va qo'shni gaz hajmi bitta iondan ionlanadi. juftlik hodisasi. Bu operatsiyaning "Geyger mintaqasi". Ionlashtiruvchi hodisalar natijasida hosil bo'lgan joriy impulslar hisoblash tezligi yoki radiatsiya dozasini vizual ravishda ko'rsatishi mumkin bo'lgan qurilma.
Mil. av. 804
Vafot etgan
🇷🇺