cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toshkent viloyati
Viloyatni ikkiga boʻlish taklifi
Koʻp yillik tadqiqotlar natijasida Toshkent viloyati arxeologik xaritasiga 760 ta qad. manzilgoh, shahar va qishloq xarobasi, qad. konlar, qabristonlar, mudofaa va irrigatsiya inshootlari tushirildi. Toshkent viloyatida ibtidoiy odamlar krldirgan dastlabki izlar paleolit davriga toʻgʻri keladi. Bu davrga oid odamlar yashagan gorlar va och iq manzilgoxlardan biri Koʻlbuloq makonidir. Koʻlbuloq yaqinidagi Qizilolmasoy va Qoʻshsoydan qad. tosh qurollar yasalgan ustaxona topilgan. Mustye davriga oid manzilgoxlar Obirahmat gʻorildm, Xoʻjakent qishlogʻi yaqinidan, Chirchiq vohasida esa Qoraqamish va Shoʻralisoydan topilgan. Yangi tosh davri (neolit)ga oid ashyo Toshkent shahrining garbida Qoʻshilish degan joydan topilgan. Bu davrda kurollar maydalashgan va soni koʻpaygan. Toshkent viloyatiningjez davri (mil. av. 2ming yillik) topilmalari Andronovo, Tozabogʻyop madaniyatiga oiddir. Tosh va toʻkma tuproqdan qilingan qabriston qoʻrgʻonlar Chirchiq va uning irmoqlari boʻyida, Obirahmat, Burchmulla (qarang Burchmulla xazinasi) qishloqlari, Iskandar shaharchalarida ochilgan. Qabrlardan Andronovo madaniyatiga xos qoʻlda yasalgan sopol idishlar, bilaguzuk, marvarid va marjonlar topilgan. Jez davridan boshlab rangdor va qimmatbaho metallar togʻ yon bagʻridagi konlardan qazib olina boshlagan. Temir davrida viloyat xududida skif qabilalarning sakmassaget ittifoqiga kirgan elatlar yashagan. Ularga tegishli yodgorliklar mil. av. 6-4asrlarga oiddir. Bu davr qabristonlaridan (Burchmulla yaqinida) tirnab bezalgan sopol idishlar, tosh va kumushdan yasalgan zebziynat buyumlari topilgan. Chirchiq vodiysida Burganlisoydan temir davriga oid sopol, metall, toshdan yasalgan uyroʻzgʻor buyumlari, jumladan, choynaksimon tumshukli va quloqli qozonlar va mehnat qurollari topilib oʻrganilgan. Idishlar dumaloqshaklda boʻlib, sirtiga angob boʻyogʻi berilgan. Mil. av. 1 — mil.ning 1-asrlarida Toshkent viloyati hozirgi hududi Qangʻ davlati tarkibiga kirgan. Toshkent viloyati oʻtroq xalklarining madaniyati koʻshni koʻchmanchi chorvador xalklar madaniyati bilan chambarchas aloqada boʻlgan. Koʻchmanchi chorvador xalqlar yodgorliklaridan Qovunchitepa yaxshi oʻrganilgan. Ohangaron daryosining quyi oqimida joylashgan Qanqa (qarang Xarashkat) xarobasi eng qad. shaharlardan biri boʻlgan. Shahar mil. av. 3-2 asrlarda vujudga kelgan. 1-asrga oid shaharlar Sirdaryo vodiysida Banokat, OhangaronOqqoʻrgʻon oraligʻida Kindiktepa va Qovunchitepalar boʻlgan. Bu yerlardan Toshkent hokimligining birinchi tanga pullari topilgan. Bu davrda hamma mayda shahar va qoʻrgʻonlar Shosh (Choch) va Iloq (Eloq)qa birlashgan. 7-asrda qalʼalari va mayda shaharchalari koʻpligi uchun Shoshni ming qalʼali davlat deb taʼriflaganlar. Shulardan biri Toshkentning shimolida (hozirgi shahar hududida) joylashgan Oqtepa qoʻrgʻoni boʻlib, u mustahkam mudofaa devorlari bilan oʻralgan. Ilk oʻrta asr shaharlarining arki va shahristoni boʻlgan.
Shaharlarda hukumat uylari, savdo va xunarmandchilik rastalari tartib bilan joylashgan. Ularning maydoni 20 ga dan 65 ga gacha yetadi. Atrofdagi togʻlardan oltin, kumush, mis qazib olish natijasida hunarmandchilik yuksalgan. Kulolchilik va chorvachilik rivojlangan. Shosh va Iloq davlatlari oʻz nomlaridan tanga pullar zarb qilgan. Tangalarning yuz tomoniga vahshiy hayvonning rasmi (silovsin yoki bars), orqa tomoniga panshaxaga oʻxshash tam/a tushirilgan.
Ilk oʻrta asrlarda aholi oʻrtasida otashparastlik keng yoyilgan. Ossuariyga odam suyaklari solib koʻmilgan qabrlar Toʻytepa, Qoraxitoy va Tuyaboʻgʻizdan (qarang Tuyaboʻgʻiztepa) topilgan. Ossuariylar tuxumsimon shaklda boʻlib, qopqogʻiga hayvon suratlari solingan.
9-10-asrlarda Toshkent viloyati Somoniylar davlati tarkibiga kirgan. Bu davrda shaharlar har tomonlama rivojlangan. 10-asr arab geograflari Istaxriy, Muqaddasiy va boshqa koʻrsatishicha, Xuroson va Movarounnahrda Shosh viloyati eng koʻp shagʻarli (40 taga yaqin) oʻlka boʻlgan. Eng yirik shaharlardan viloyat poytaxti Binkat, Iloq (Eloq) davlatining poytaxti Tunkat va yirik savdohunarmandchilik markazlari Xarashkat, Shuturkat, Nujkat boʻlgan.
Toshkent hunarmandlari tomonidan yasalgan xunarmandchilik va zargarlik buyumlari, qurolaslahalar butu n sharqsa shuhrat qozongan.
Toshkent vohasi oʻz tarixida takdirning koʻp sinovlarini, shahar va qishlokdarni vayronaga aylantirgan moʻgʻullar bosqini kabi ogʻir davrlarni boshidan kechirgan. Tarixiy manoalardan maʼlum boʻlishicha, faqat Amir Temur davriga kelib, vohada qaytadan rivojlanish boshlangan. Koʻplab shaharqishloklar yangidan kad rostlab, obod boʻlgan. Viloyat hududidagi mashhur Zangiota majmuasi Amir Temur tomonidan qurildi. Bu yodgorlik majmuining qurib bitkazilishi keyinchalik Mirzo Ulugʻbek tomonidan oxiriga yetkazilgan.
Tarixdan maʼlumki, sohibqiron Amir Temur Toshkent sh. va Toshkent vohasiga koʻp marta tashrif buyurgan. Sirdaryo boʻyidagi moʻgʻullar vayron qilgan Banokat shahrini qayta tiklab uni oʻgʻli Shohrux nomiga Shohruxiya deb atagan.
Aholisi
Toshkent viloyatidagi aholining zichligi oʻrtacha 1 km² ga 157 kishini tashkil etadi, asosan, oʻzbeklar (60,9 %), shuningdek, rus (8,1 %), qozoq (14,3 %), tatar (2,5 %), tojik (5,0 %), koreys (2,8 %), ukrain va boshqa millat (turk, qirgʻiz, uygʻur, nemis va boshqa jami 80 millat) vakillari yashaydi (2004). Chorvokdan tortib Sirdaryogacha viloyat aholisi zich joylashgan. Ayniqsa, bir qancha yirik shaharlar zanjiridan tashkil topgan Toshkent aglomeratsiyasida aholi juda koʻp. Toshkent viloyatidagi koʻpchilik shaharlar poytaxtni ulkan shoda shaklida oʻrab olgan.
Iqtisodiyoti
Toshkent viloyati mamlakatning sanoati yuqori darajada rivojlangan viloyatlardan biridir. Uning geografik oʻrni iktisodiyotining ravnaq topishiga imkon beradi. Viloyat xoʻjalik kompleksi, asosan, poytaxt xoʻjalik kompleksini toʻldiradi. Ayni paytda viloyat respublika sanoat mahsulotining 20 %ni, elektr energiyasining 45 %ni, koʻmirning 98 %ni, sementning 43 %ni, poʻlat va metall prokatining 100 %ni, rangli metallarning asosiy qismini ishlab chiqaradi. Vshtoyatda 190 ta sanoat, 160 dan ortiq qoʻshma, 20 mingdan ortiq kichik va oʻrta biznes subyektlari faoliyat koʻrsatadi. Eng muximlari: „Gʻishtchi“ (Angren), „Agat va Farhod“ (Boʻstonliq tumani), „Metallurfemont“ (Bekobod), „Orion“ (Qibray tumani).
Sanoatining yetakchi tarmoklari — energetika, mashinasozlik, metallurgiya, koʻmir, kon metallurgiyasi, kimyo sanoati, poyabzal, paxta tozalash, oziq-ovqat sanoati, toʻqimachilik hamda qishloq xoʻjaligi. mahsulotlarini qayta ishlash.
Chirchikdagi „Elektrkimyosanoat“, Olmalikdagi „Ammofos“ va Angrendagi „Oʻzbekrezinatexnika“ ishlab chiqarish. birlashmalari Respublika kimyo sanoatidagi yirik korxonalardan xisoblanadi. Bu korxonalarda qishloq xoʻjaligi. va boshqa tarmoqdar uchun azotli va fosforli oʻgʻitlar, ammiakli selitra, kaprolaktam ishlab chikariladi. „Oʻzbekkimyomash“, „Chirchiq qishloq xoʻjaligi mashinasozligi“, „Transformator“ korxonalarida qishloq xoʻjaligi. uchun zarur boʻlgan paxta seyalkalari, kultivatorlar, podborshchiklar va ehtiyot qismlar va boshqa ishlab chikariladi.
Viloyatdagi „Toshkenttibtexnika“ (Qibray tumani), „OʻzBMZ“ (Toshkent tumani), „Gidravlika“, „Uskuna quruvchi“ (Zangiota tumani), Dalvarzin taʼmirlash zavodi (Bekobod tumani), Togʻ transporti uskunalarini taʼmirlash zavodi, „Angrengazmash“ (Angren sh.,) korxonalari yirik korxonalardan qisoblanadi.
Viloyatda, shuningdek, „Ohangaronsement“, „Santexquyma“, „Ohangaronshifer“, „Ohangaronlinplast“, „Bekobodsemtaʼmir“, „Gʻazalkentoyna“ kabi qurilish materiallari ishlab chikaradigan va qayta ishlaydigan korxonalar ham mavjud boʻlib, ularda sement, shifer, keramika, oyna, gʻisht, linoleum, temirbeton konstruksiyalari kabi mahsulotlar tayyorlanadi.
Oziq-ovqat sanoati xam rivojlangan. Bunda, asosan, mahalliy xom ashyodan mahsulot tayyorlanadi. Bu sanoat goʻshtsut, yogʻmoy, unqandolat, vinoaraq, tamaki va boshqa tarmoklarni oʻz ichiga oladi.
Oziq-ovqat sanoati paxtachilik mahsulotlari, bogʻdorchilik, tokchilik, sabzavotchilik, chorvachilik va boshqalarga asoslanadi. Viloyatda 4 un zdi, konserva, pivo, araq, non va non mahsulotlari zdlari, sholi tozalash korxonalari bor. Yangiyoʻl sh. viloyat oziq-ovqat sanoatining markazlaridan biri. Bu yerda yogʻ, konserva, vino va spirt zdlari, qandolat fabrikalari mavjud. Chirchiq, Olmaliq, Angren shaharlari, Bekobod, Qibray, Zangiota, Toshkent, Boʻstonliq tumanlarida ham oziq-ovqat korxonalari koʻp.
Qishloq xoʻjaligining asosiy tarmoklari: paxtachilik, bogʻdorchilik, tokchilik, pillachilik; togʻ etaklarida lalmikor dehqonchilik (asosan, bugʻdoy va arpa yetishtiriladi). Ayniqsa, mustaqillik yillarida sohada iktisodiyetning koʻp tarmokli turlari shakllanib borayapti. Toshkent viloyatida 50 mingdan ortiq dehqon xoʻjaligi va 7,5 mingdan ortiq fermer xoʻjaligi faoliyat koʻrsatadi. Bugungi kunda dehqon va fermer xoʻjaliklarining yalpi mahsulotdagi salmogʻi 72 %ni tashkil etadi (2004).
Soʻnggi 10 yilda paxta urugʻchiligini rivojlantirishga eʼtibor ortib borayapti. Viloyat paxta seleksiyasi va urugʻchilik sohasida ilmiy izlanishlar natijasida jahon talablarini qondiruvchi tola, yuqori hosilli va tez pishar navlar yaratilmoqda.
Toshkent viloyati 1990-yillargacha SSSRda kanop yetishtiriladigan yagona region edi. Sirdaryo va Chirchiq sohillarida sholi yetishtiriladi. Keyingi yillarda viloyatda qishloq xoʻjaligi. ekinlari strukturasini oʻzgartirishga alohida ahamiyat berilyapti. Paxtachilik, gʻallachilik asosiy oʻrinlarni egallaydi. Toshkent viloyatida shuningdek, kartoshka, meva va rezavor mevalar, uzum yetishtirish ham yil sayin ortib borayapti. Pillachilik bilan shugullaniladi. Chorvachilik rivojlangan. Toshkent viloyatida 168 shirkat xoʻjaligi, 8 parrandachilik fabrikasi bor. Chorvachilik goʻshtsutga ixtisoslashgan.
Toshkent viloyatidagi barcha jamoa va xususiy xoʻjaliklarida 425,5 ming bosh kramol (shu jumladan, 190,3 ming sigir), 20,2 ming choʻchqa, 446,1 ming qoʻy va echki, 4018,2 ming parranda bor (2003).
Chirchiq — Ohangaron vodiysi obikor dehqonchilikning asosiy rnidir. Viloyatdagi barcha ekin maydoni 315 ming ga, shu jumladan, yerning 108,0 ming gektariga paxta, 135 ming gektariga boshokli don ekinlari, 5,8 ming gektariga texnika ekinlari, 17,4 ming gektariga kartoshka, sabzavot va poliz, 39,7 ming gektariga yemxashak ekinlari ekiladi. Bogʻ, tokzor 30,8 ming ga va 8,5 ming ga oʻrmonzorlar bilan band, pichanzor va yaylovlar 198,5 ming gektarni egallaydi (2003). Ekinlarni sugʻorishda, asosan, Chirchiq daryosi, qisman Ohangaron va Sirdaryodan foydalaniladi.
Toshkent viloyati respublika poytaxti aholisiga sut, goʻsht, tuxum, mevasabzavot yetkazib beradi. Kartoshka va sabzavot, asosan, Toshkent, Chirchiq, Yangiyoʻl, Angren shaharlari atrofidagi xoʻjaliklarda ekiladi. Zangiota va Qibray tumanlari Toshkent sh. aholisini kartoshka va sabzavot bilan taʼminlashga ixtisoslashgan. Viloyatda tokchilik va bogʻdorchilik ham yaxshi rivojlangan. Bogʻlarda asosan, nok va olma oʻstiriladi. Bogʻlarning asosiy qismi Boʻstonliq, Qibray, Yangiyoʻl, Parkent, Ohangaron, Zangiota, Toshkent, Quyi Chirchiq tumanlarida joylashgan. Sharqiy togʻli va togʻ etaklaridagi tumanlarda, asosan, qoʻy va echkilar boqiladi. Echkilarning 40 % angor echkilari, qoʻylar esa hisor va jaydari qoʻylardir.
Viloyatda Quyi Chirchiq „Baliqchi“ tajriba namunaviy baliqchilik birlashmasi, Zangiotada Damachi balikchilik kti, Yangiyoʻl baliq chavoqlari yetishtirish davlat xoʻjaligi, Ixtiopatologiya markazi (Toshkent) va boshqa bor.thumb|m³9|alt=
Transport
Toshkent viloyatidagi temir yoʻl uzunligi 354,2 km. Viloyat hududidan Oʻrta Osiyodagi mustaqil davlatlarni Sharqiy Yevropa shaharlari bilan bogʻlaydigan temir yoʻl liniyasi (shu jumladan, Moskva — Toshkent — Turkmanboshi) oʻtadi. Angren sh. va Chorvoq shaharchasi yoʻnalishidagi temir yoʻl tarmoqlari Toshkentdan boshlanadi. Toshkent atrofidagi temir yoʻl elektrlashtirilgan. 2004-yildan boshlab Toshkent — Samarqand yoʻlovchilar tashuvchi elektr poyezdi qatnay boshladi. Viloyatda avtomobil yoʻllarining tarmogʻi zich. Viloyat ahamiyatidagi avtomobil yoʻllarining umumiy uz. 6,6 ming km (shu jumladan, qattiq qoplamalisi — 5,9 ming km). Muhim avtomobil yoʻllari: Katta Oʻzbekiston trakti, Toshkent-Andijon-Oʻsh- Qashqar avtomobil yoʻli.
Madaniy maorif, sogʻliqni saqlash va sport
2003/04 oʻquv yilida viloyatda 897 umumiy taʼlim maktabida 519,8 mingga yaqin oʻquvchi taʼlim oldi, 2 mehribonlik uyi (264 tarbiyalanuvchi) faoliyat koʻrsatdi.
Viloyatda kadrlar tayyorlash milliy dasturi asosida yangi taʼlim tizimi shakllanmoqda. 2000-yilda viloyatning 45 nafar oʻquvchisi „Umid“ jamgʻarmasi orqali chet ellardagi nufuzli oliy oʻquv yurtlariga joʻnatildi. 2004-yilda Boʻstonliq tumanidagi 38maktab qoshida AQSH USAJD tashkilotining Oʻrta Osiyo va Qozogʻistonda sport va sogʻlomlashtirishni targʻibot qilish dasturi asosida maktab oʻquvchilari bilan sport haftaligi oʻtkazildi. Toshkent viloyatining barcha shaharlarida hamda Qibray, Piskent tumanlarida „Bogʻchamaktab“ majmualari tashkil etilgan. Bu majmualarda bolalarga chet tili, kompyuter savodxonligini oʻrgatish, alifbosiz oʻqishga eʼtibor berilgan. „Mehr va muruvvat yili“ munosabati bilan Olmaliq shahridagi 80sonli maxsus internat maktabi binosini mukammal taʼmirlash uchun Olmaliq togʻmetallurgiya kombinati tomonidan 350 mln soʻm miqdorida mablagʻ ajratilib, taʼmirlash ishlari olib borilmoqda. 1998—2003-yillarda yangi qurilish va qayta taʼmirlash hisobiga 29 ta kasbhunar kolleji, 4 akademik litsey foydalanishga topshirildi. Toshkent viloyati oʻrta maxsus, kasbhunar taʼlimi boshqarmasi tasarrufida 4 akademik litsey va 67 ta kasbhunar kolleji mavjud boʻlib ularda 57,4 mingga yaqin oʻquvchi taʼlim olmoqda. 2004-yilda Toʻytepa shahrida ijtimoiyiqtisodiy kasbhunar kolleji foydalanishga topshiriladi.
Oʻrta maxsus, kasbhunar taʼlimi tizimi boʻyicha 2003-yilda Amerika hamkorlik tashkiloti (AKSELS) tomonidan „Aʼlo taʼlim uchun mukofot“ dasturi asosida litseylar va kasbxunar kollejlari direktorlari, ingliz tili oʻqituvchilarining taqdimot seminarlari oʻtkazildi.
2004-yilda 757 oʻquvchi oʻqishni imtiyozli diplom bilan tugatdi. Viloyatda 2 oliy oʻquv yurti (Toshkent agrar universiteti, Toshkent viloyat pedagogika instituti) bor. Ularda 10,1 ming talaba taʼlim oladi (2004).
Toshkent viloyatida eng yirik ilmiy tadqiqot institutlari, bogʻdorchilik, tokchilik va vinochilik, gʻoʻza seleksiyasi va urugʻchiligi, paxtachilik, chorvachilik, ipakchilik va oʻrmon xoʻjaligi, sugʻorish texnikasi ilmiy tadqiqot institutlari, qishloq xoʻjaligi.gini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish Oʻrta Osiyo instituti, Oʻrta Osiyo rangli metallurgiya loyigʻalash, Sholikorlik ilmiy tadqiqot instituti va boshqa joylashgan.
Toshkent viloyatida 4 oʻlkashunoslik muzeyi, 501 ommaviy kutubxona (7141,6 ming nusxa asar), 169 klub muassasasi, 35 bolalar musiqa va sanʼat maktabi (6323 oʻquvchi), madaniyat uylari, 746 badiiy havaskorlik jamoalari, 3 madaniyat va istirohat bogʻi bor. Toshkent viloyati va Toshkent shahridan Toʻychi hofiz, Zokirovlar, Rajabovlar sulolalari, akauka Shojalilovlar; Oʻzbekiston xalq hofizlari: Muhammadjon Karimov, Faxriddin Umarov, Ochilxon Otaxonov; Oʻzbekiston xalq artistlari: Turgʻun Alimatov, Orif Alimahsumov, Nuriddin Haydarov, Oʻzbekistonda xizmat I ■ ʻ koʻrsatgan artist Toshpoʻlat Matkarimov va boshqa yetishib chiqdilar. Viloyatda xalq hunarmandchiligi rivojlangan.
Sogʻliqni saqlash. Toshkent viloyatida 10361 oʻrinli 96 kasalxona muassasasi, 42 dorixona, viloyat tez tibbiy yordam markazi boʻlimlari, 334 ambulatoriyapoliklinika muassasasi ishlab turibdi. Shulardan 174 qishloq vrachlik punkta, 43 qishloq vrachlik ambulatoriyasi, 11 stomatologiya poliklinikam, talabalar poliklinikasi va 195 feldsherakusherlik punkti va boshqa tibbiyot muassasalari faoliyat koʻrsatadi.
Toshkent viloyatida oʻtgan 1996—2003-yillar mobaynida 174 qishloq vrachlik punktlari barpo etildi, 119 qishlok, shifokorlik ambulatoriyasi va feldsherakusherlik punktlari qishloq shifokorlik punktlariga aylantirildi. 1999- 2003-yillarda viloyatda 150 oʻrinli viloyat klinik shifoxonasi, 170 oʻrinli viloyat tugʻruq majmuasi, 90 oʻrinli viloyat yuqumli kasalliklar shifoxonasi, 60 oʻrinli narkologiya dispanseri, 120 oʻrinli viloyat ruhiyasab kasalliklari dispanseri, 100 oʻrinli viloyat silga qarshi kurash dispanseri, ayollar reproduktiv salomatligini tiklash markazi, Yuqori Chirchiq tumanida 40 oʻrinli „Nuroniy“ shifoxonasi, Bekobod, Toshkent, Oʻrta Chirchiq, Qibray tumanlarida yangi tugʻruq majmualari ishga tushirildi. Ular zamonaviy tibbiyot apparatlari, asbobuskunalar bilan jihozlandi. Toshkent viloyatidagi barcha tibbiy muassasalarda 5032 dan ziyod vrach, 22106 oʻrta tibbiy xodim ishlaydi. Viloyat hududida 95 ta bolalar oromgoxdari, 5 ta dam olish zonalari, 10 sanatoriy, 14 ta sanatoriyprofilaktoriy, 3 dam olish uylari, 7 ta pansionat, 2 bolalar sanatoriysi faoliyat koʻrsatadi. Toshkent shahridan 90 km shim.sharkda Chatqol togʻ yon bagʻirlarida „Chimyon“ dam olish zonasi joylashgan.
Sport
Oʻtgan davr mobaynida viloyatda oʻnlab jahon, Osiyo, respublika chempionlari yetishib chikdi. D. Mansurov erkin kurash, R. Saidov va I. Alborovlar boks, E. Akbarov, S. Zokirov, A. Bobojonov va M. Kalikulovlar dzyudo, M. Inoyatova stol tennisi, D. Turchin, M. Tarasov, Yu. Borzova. D. Strijkovlar baydarka va kanoe, V. Smirnov yengil atletika, S. Soy suzish boʻyicha Afina 2004 Olimpiadasiga yoʻllanmalarni qoʻlga kiritishdi. Katar davlati poytaxti Doxa shahrida boʻlib oʻtgan stol tennisi boʻyicha Osiyo chempionatida A. Dyugay oltin medalga sazovor boʻddi. 2004-yil may oyida Dogʻistonning Maxachqala shahrida oʻtkazilgan yirik xalqaro turnirida D. Mansurov 1oʻrinni egalladi. Viloyat jamoasi respublika miqyosida uloq, yengil atletika, boks, dzyudo, stol tennisi, qoʻl toʻpi, voleybol va boshqa sport turlari boʻyicha 1 va sovrinli oʻrinlar sohiblari boʻlishdi.
Viloyatda sport turlari orasida futbol tobora ommaviylashmoqda. Futbol boʻyicha mamlakat chempionatining oliy ligasida „Doʻstlik“ (Toshkent viloyati), „Metallurg“ (Bekobod), „Kimyogar“ (Chirchiq), „Semurgʻ“ (Angren) jamoalari viloyat sharafini himoya qilmoqdalar. „Doʻstlik“ komandasi ikki bor mamlakat chempioni va bir marta billur sovrini sohibi boʻldi.
Toshkent viloyatida xalqaro toifadagi sport ustalari, sport ustaligiga nomzodlar, 1toifadagi sportchilar tayyorlandi.
Adabiyoti
Toshkent vohasi Sharq adabiyotining qad. markazlaridan. Shayx Ahmad Taroziyning Mirzo Ulugʻbekka bagʻishlab yozilgan asarida Mavlono Lutfiyning ona vatani Toshkent boʻlgan, degan fikr ilgari surilgan. 14-16-asrlarda shoir Badriddin Chochiy, mashhur tarixchi, huquqshunos, tarjimon Koʻhakiy, 16-asrda Zayniddin Vosifiy T.da yashab ijod qilganlar. Xoja Ahror taklifi bilan Toshkentda Jomiy ham boʻlgan va ulugʻ mozorotlarni ziyorat qilgan. Toshkentlik tarixchi va geofaf olim Muhammad Solih „Tarixi jadidai Toshkand“ asarini yezdi. Dilkash, Gulshan, Almaiy, Kamiy kabi shoirlar voya ga yetdi. Avloniy, Nozimaxonim, Mirmuxsin Shermuhamedov, Sidqiy Xondayliqiy (Shavkat), Xislat, Miskin, Tavallo kabi isteʼdodlar yetishib chikdi. Shoir Akmal yetuk olim sifatida ham nom chiqargan. Dilafgorning toshbosmada devoni chop qilingan, Elbek turkologtilshunos, tarjimon va jurnalist sifatida ijod qildi. 20-asrning 20-30-yillaridagi Toshkent adabiy hayotida Abdulla Qodiriy, Oybek, Gʻafur Gʻulom. Botu, Ziyo Sayd, Oydin, Zulfiya, Gʻayratiylarning oʻrni katta. Toshkent viloyatida V. Gʻafurov, A. Ubaydullayev, Muzayyana Alaviya, M. Samadov, Usmon Umrzodalar ijod qiddilar. Oʻzbekiston xalq shoiri Rauf Parfi, yozuvchi H. Sultanov, shoirlar Abdulla Sher, Sh. Salimova, M. Toirov, O. Otaxonovlar Toshkent viloyatida tugʻilib kamol topgan adabiyot namoyandalaridir. Matbuot, radio va televideniyesi.
Toshkent viloyatida 2 ta viloyat („Toshkent haqiqati“, „Tashkentskaya pravda“), 16 tuman, 9 shahar gazeta chiqadi. Viloyatda, shuningdek, 17 tarmoq, 7 jamoat gazeta va 1 jurnali nashr etiladi. 38 matbaa korxonasi faoliyat koʻrsatadi.
Toshkent viloyatida (Toshkent shahrida) tajriba radioeshittirishlar dastlab 1926-yil boshlangan. 1927-yil 11-fevralda quvvati 2 kVt boʻlgan ommaviy radiostansiya ishga tushirilib, muntazam radioeshittirishlar olib borilgan. 1929-yildan boshlab muntazam radiogazeta eshittirishlari berilgan. 1930-yildan quvvati 20 kVt boʻlgan RV radiostansiyasi ishlay boshlagan.
Respublika miqyosidagi eshittirishlardan tashqari, Toshkent shahar va viloyat radio tinglovchilari uchun har kuni Toshkent shahar va Toshkent viloyat radioeshittirish bosh tahririyati tayyorlagan eshittirishlar beriladi (1971-yildan). Shuningdek, „Oriat Dono“, „Oriat GʻM“ radiostansiyalari faoliyat koʻrsatadi.
Televizion eshittirishlar 1956-yil 5-noyabrdan boshlangan. 1971-yildan rangli televizion koʻrsatuvlar berilmoqda. Toshkent sh. va Toshkent viloyati uchun moʻljallangan koʻrsatuvlar bosh tahririyati „Oʻzbekiston“ axborot dasturi, „Shahar yumushlari“, „Davra suhbati“, „Muloqot“, „Hamshaharlar“, „Shahar portreti“, „Oila“, „Mezon“, „Oltin beshik“, „Bahs“ kabi koʻrsatuv turkumlarini tayyorlaydi. Viloyatda, shuningdek, „Olmaliq-TV“, „Poʻlat“, „Chirchiq-TV“, „Bekobod oynai jahon“, „Orbita TRK“ telestudiyalari ishlab turibdi.
Meʼmoriy yodgorliklari. Viloyat hududida ilk oʻrta asrlarda bunyod etilgan shahar, koʻshk va saroylar xaroba holida tuproq ostida qolib ketgan. Oʻrta asrlarga oid yirik meʼmoriy binolarning aksari kismi Tbshkent shahrida bunyod etilgan. Ulardan 14-19alarda qurilgan maqbara va madrasalarning ayrimlarigina hozirgacha saqlangan.
Zangiota majmuasi Toshkent viloyatidagi eng mashhur, Oʻrta Osiyodagi noyob meʼmoriy yodgorlikdir. Zangiota qishlogʻida joylashgan mazkur yodgorlik 15- 20-asrlar davomida qurilgan. Zangiota maqbarasi, peshtoqli ayvon, ziyoratxona, goʻrxonalardan iborat. Majmua tarkibida Anbar bibi maqbarasi ham bor.
Tabiati
Har bir viloyat, tuman, xar kaysi shahar va kishlok-xammasining uziga xos kiyofasi, fayzu tarovati bor. Shular orasida Toshkent viloyati aloxida ajralib turadi. Toshkent viloyati deganda, inson kuz ungida Chotkrl, Ugam, Kurama, Chimyon kabi purvikrr toglari, serxrsil dalalari, ulkan sanoat korxonalari, zamonaviy shaharlari, fayzli va tarovatli kishlokgshri, sulim bogu poflari bulgan guzal bir voxa namoyon buladi.
Bu tupima ran emas. Yukoridagi fikrlar yurtboshimiz Islom Karimov tomonidan 1999-yil dekabr oyida viloyat saylovchilari bilan bulgan uchrashuvda bildirilgan.
Prezident Toshkent viloyati xakida suz yuritar ekan, bu voxaning Buyuk ipak yulidagi ilm-fan, xunarmandchilik, madaniyat tarakkiy etgan makonlardan biri bulganligiga aloxida eʼtibor karatdi.
Prezident Toshkent viloyati xakida suz yuritar ekan, bu voxaning Buyuk ipak yulidagi ilm-fan, kunarmandchilik madaniyat tarakkiy etgan makonlardan biri bulganligiga aloxida eʼtibor karatdi.
Darxakikat, Xujakent yakinidagi gordan topilgan tosh davriga mansub odam suyagining koldiklari va koyalardagi suratlar bu voxdtsa ajdodlarimiz juda uzok zamonlardan beri yashab kelganidan dalolat beradi.
Bu mukaddas zamin uz tarixida takdirning kup-kup sinovlarini, shahar va kishloklarni vaironaga ailantirgan mugullar boskini kabi balo-kazolarni xam boshidan kechirgan.
Zangi OtaTarixiy manbalarning shoxidlik berishicha, fakat sox;ibkiron Amir Temurdavriga kelib, voxdtsa kaytadan rivojlanish boshlangan. Kuplab shahar-kishloklar yangidan kad rostlab, obod bulgan.
Shu maʼnoda viloyat xududidagi mashxur sufiy alloma Oyxuja ibn Toshxuja Zangiota makbarasining bunyod etilishi bilan boglik ibratli tarixiy voqealar teran ramziy maʼnoga ega, desak xech kanday mubolaga bulmaydi.
Maʼlumki, bobomiz Amir Temur xazrat Yassaviyga makbara kurish xarakatini boshlaganida, nima uchundir, ish xadeganda yurishavermagan. Bu xrlning sababini bilolmay, xayron bulib yurganida, u bir kechasi tush kuradi. Tushida nuroniy bir zot Yassaviyga makbara kurishdan avval Zangiotaning kabrini obod kilish lozimligini soxibkiron bobomizga ayon kiladi.
Butun islom dunyosida maʼlum va mashxur Zangiota majmuining keyingi yillarda tubdan kayta taʼmirlanib, guzal va obod bir ziyoratgoxga aylantirilgani viloyat axlining savobli ishlaridan biridir.
Yana bir misol. Tarixdan maʼlumki, buyuk soxibkiron Amir Temur mamlakatimiz poytaxtiga, Toshkent viloyatiga juda kup tashrif buyurgan. Chinoz, Okkurgon tumanlarida buyuk zotning muborak izlari krlgan. Xatto Okkurgon tumanida Banikent nomli shaharni kayta tiklab, uni sevimli farzandi Shoxrux nomiga „Shoxruxiya“ deb atagan.
Hozirgi Okkurgon tumanida joylashgan bu azim gusha, jaxrngir bobomiz bunyod etgan shahar — Shoxruxiyada Amir Temur bogi barpo etilgan.
Bu misollar ushbu zaminning nakadar mukaddasligidan dalolat beradi.
Toshkent viloyati ulkan va noyob saloxiyatga ega. Bu erdagi bexisob imkoniyatlar, rivojlangan kommunikatsiya tarmoklarini olasizmi, shakllangan infratuzilmani olasizmi, suv taʼminoti yoki yuksak malakali kadrlarni olasizmi — ularning barchasi Toshkent viloyatida mavjud.
Bugungi kunimiz va ertangi xayotimizning tarakkiyoti ustida ishlayotgan, ilmu fan va maʼrifat sohasiga uzining munosib xissasini kushayotgan kuplab tashkilotlarning xizmatini aloxida taʼkidlash lozim.
Viloyat xududida birgina kishlok xujaligi muammolari bilan shugullanuvchi undan ortix ilmiy tekshirish instituti, nufuzli tadkikrt markazlari ishlab turibdi.
Bu erda usimliklar genetikasi, sholikorlik kartoshka va sabzavotchilik paxtachilikka ixtisoslashgan bir kator ilmiy tadkikrt institutlari, Shreder nomidagi Uzumchilik va bogdorchilik ilmiy ishlab chikarish birlashmasi, respublikamizning barcha viloyatlariga mutaxassislar tayyorlab berayotgan, mamlakatimizda yagona bulgan Agrar universitet faoliyat kursatmokda.
Shu nuxtai nazardan Toshkent viloyati xalk xujaligi sohasida paydo bulayotgan barcha yangilik va ixtirolarni sinab kuradigan katta bir tajriba maydoni, deb nom olgan bulsa, bu xam tabiiy bir xrldir.
Bunyodkorlik voxasi deb nom olgan viloyatning fayzu tarovati va boshqa uziga xos xususiyatlari yana nimada namoyon buladi?! Yaxshisi, shu xakda:
Toshkent viloyati Ozʼbekiston Respublikasining shimoliy-shartsida joylashgan. Maydoni 15.3 ming kv.km. Viloyatda 15 ta tuman, 16 ta shahar, 18 ta shahar kurgoni va 146 ta kishlok fukarolari yiginlari mavjud. Mamlakat poytaxti — Toshkent shahri bir vakxning uzida viloyatning maʼmuriy markazi xamdir.
Yirik shaharlari: Angren, Chirchiq, Olmaliq, Bekobod, Yangiyo'l va Oxangarondir.
Viloyatda 2,4 mln. kishi istikrmat kiladi va axrli soni jixatidan respublikada uchinchi urinda turadi. Axrli zichligi jixatidan xar bir kv.km.ga 155 kishi tugri keladi.axolining milliy tarkibi: uzbeklar, ruslar, kozoklar, tojiklar, kirgizlar, uygurlar, tatarlar, koreyslar, ukrainlar va boshqa 80 ga yakin millat xam da elatlardan iborat.
Viloyatning shimoliy-sharqiy va sharkiy kismini Chotkol, Qurama, Piskom va Ugam tizma tog;lari tashkil qiladi. Hududining katta kismi janub va janubiy garbga tomon Sirdaryoga kiya tushgan togoldi tekisligidan iborat. Viloyat yukrri seysmik zonada joylashgan. Ik/1imi kontinental. 1 xishi nam, nisbatan yumshok Yozi issik, KURUK-Yanvarning urtacha xarorati — 1.3 S dan — 1.8 S gacha, iyulniki 26.8 S. Yiliga tekisliklarga 250 mm, togoldilariga 350-400 mm, togparga 500 mm. yogin tushadi. Kor koplami fakat toglarda turgun. Vegetatsiya davri tekisliklarda kariyb 210 kun. Asosiy daryolari: Sirdaryo (Toshkent viloyatida uzunligi 125 km) va uning irmokgshri, Chirchiq; (Pekom bilan birga) xamda Angren xisoblanadi.
Tekislikda buz tuprok, togoldilarida (500-600 m. balandlikkacha) — tipik buztuprok, undan yukorida chimli-kungir, utloki — dasht tuproklar tarkalgan. Dare terassalarining kuyi kismida, shuningdek er osti suvlari er yuzasiga yakin joylarda, dare vodiylarida allyuvial tuprok/iap bor. Tekislik kismi xaydalib, ekin ekiladi. Fakat Sirdaryo soxillarida tukayzorlar bor. Toglarrr 1200-1400 m. balandlikkacha togdashtlari, undan yukrrida archazorlar, 2000 metrdan yukorida subalp va alp utloklari uchraydi.
Key Biscayne
Key Biscayne AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Miami-Dade County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
10033 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2. Shundan 3,3 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 4 m balandlikda joylashgan.
Villotte-sur-Ource
Aholisi
114 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,5 km2.
Schneider
Schneider — nemis tillarida topilgan familiya::
Gotha
Gotha Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Gotha tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 69,52 km2. 45 593 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Gothaning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mealsgate
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Mealsgate — Angliyaning Cumbria shahridagi qishloq, tarixiga nazar soladigan boʻlsak, Cumberland hududida joylashgan.
Mealsgate Karlayl va Rim qal’asi Derventio oʻrtasidagi eski Rim yoʻlida, Papcastle NY110315 da joylashgan. Bu yoʻl endi A595 nomi bilan tanilgan. Mealsgate 5.6 mi da joylashgan Vigtonning bozor shahridan, 16.2 mi chegaradagi Karlayl shahridan 15.1 mi, Keswickdan va 10 mi, Cockermouth shahridan esa Mealsgate Lake okrugi milliy bogʻining chekkasida joylashgan.
Temir yoʻl aloqasi
Mealsgate Meriport va Karlayl temir yoʻlining Bolton Loopdagi toʻxtash joyi boʻlib, halqadagi boshqa bekatlar singari Fletchertownga xizmat qilgan.
Boshqaruvi
Qishloq Workington parlament saylov okrugida joylashgan, Mark Jenkinson esa parlament aʼzosi hisoblanadi.
Mahalliy hukumat ehtiyojlari uchun Allerdale Kengashining Boltons okrugida joylashgan bo'lib, qishloq Cumbria okrugi kengashining Aspatria va Tursbi okruglari bilan chegaradoshdir.
Mealsgate oʻzining cherkov kengashiga ega emas, u Allhallows cherkov kengashining bir qismi hisoblanadi. Allhallows cherkovi uchta Baggrow, Fletchertown va Watch Hill qishloqlarini va Pine Grove deb nomlanuvchi Mealsgate hududlarini oʻz ichiga oladi.
Belgilari
1 mi atrofida janubi-gʻarbda — Uaytxoll, XIX asrda yangi minorali uy Entoni Salvin tomonidan qayta tiklangan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Material
poʻlatdan yasalgan oshxona idishi terrakota gulli idishlar plastmassalar yogʻoch palletlar Mikro tuzilishga koʻra tasniflangan turli xil materiallar. Yuqoridan chapdan soat yoʻnalishi boʻyicha: poʻlatdan yasalgan oshxona idishi (metalllar), terakota gulli idishlar (keramika), plastmassalar (polimerlar) va yogʻoch palletlar (kompozitlar). Material — obyektni tashkil etuvchi modda yoki moddalar aralashmasi. Materiallar sof yoki nopok, yoki jonsiz moddalar boʻlishi mumkin. Materiallar fizik hamda kimyoviy xossalari yoki geologik kelib chiqishi hamda biologik funksiyasi asosida tasniflanishi mumkin. Materialshunoslik — bu materiallarni, ularning xususiyatini hamda qoʻllanilishini oʻrganadigan fan.
Xom ashyoni tozalash hamda shakllantirish yoki boshqa materiallar ni biriktirish orqali ularning xususiyatlariga taʼsir qilish uchun turli usullar bilan qayta ishlanishi mumkin. Xom ashyodan sintez yoʻli bilan yangi materiallar ishlab chiqarilishi mumkin.
Sanoatda materiallar mahsulot yoki murakkabroq materiallarni ishlab chiqarish uchun ishlab chiqarish jarayonlariga kirishdir.
Tarixiy elementlar
Materiallar insoniyat tarixini tasvirlaydi. Tarixdan oldingi uch asrlar tizimi (tosh davri, bronza davri, temir davri) tarixiy asrlarga ega boʻldi: XIX asrda poʻlat asri, keyingi asrning oʻrtalarida polimer davri (plastik asr) hamda ikkinchi yarmida kremniy XX asr davri.
Foydalanish boʻyicha tasniflash
Materiallarni ulardan foydalanish boʻyicha keng toifalarga boʻlish mumkin, masalan:
Materialni tanlash — bu maʼlum bir dastur uchun qaysi materialdan foydalanish kerakligini aniqlash jarayoni.
Tuzilishi boʻyicha tasniflash
Materiallarning tegishli tuzilishi materialga qarab turli uzunlik shkalasiga ega. Materialning tuzilishi va tarkibini mikroskop yoki spektroskopiya yordamida aniqlash mumkin.
Mikro tuzilma
Texnikada materiallarni mikroskopik tuzilishiga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘lish mumkin:
Kattaroq tuzilma
Metamaterial — bu tabiiy materiallarda uchramaydigan xususiyatga ega boʻlish uchun ishlab chiqilgan har qanday material, odatda kompozitsiyani hosil qilish uchun bir nechta materiallarni birlashtirish hamda / yoki kerakli xususiyatga erishish uchun shakli, geometriyasi, oʻlchami, yoʻnalishi hamda tartibini sozlash.
Koʻpiklar hamda toʻqimachilikda kimyoviy tuzilma katta hajmdagi materiallarga qaraganda darhol kuzatiladigan xususiyatlarga kamroq taalluqlidir: koʻpiklardagi teshiklar hamda toʻqimachilikdagi toʻquv.
Xususiyatlari boʻyicha tasniflash
Materiallarni katta hajmdagi fizik xossalari bilan solishtirish hamda tasniflash mumkin.
Mexanik xususiyatlar
Mexanik xususiyatlar materialning qoʻllaniladigan kuchlarga qanday javob berishini aniqlaydi.
Bunga misollar kiradi:
Issiqlik xususiyatlari
Materiallar turli haroratlarda yomonlashishi yoki xususiyatlarini oʻzgartirishi mumkin. Issiqlik xususiyatlari, shuningdek, materialning issiqlik energiyasini uzatish hamda saqlash bilan bogʻliq boʻlgan issiqlik oʻtkazuvchanligi hamda issiqlik sigʻimini ham oʻz ichiga oladi.
Boshqa xususiyatlar
Materiallarni har xil sharoitlarda xatti-harakatlarining har qanday miqdoriy oʻlchovi boʻyicha taqqoslash va tasniflash mumkin. Eʼtiborga molik qoʻshimcha xususiyatlar materiallarning optik, elektr va magnit harakatlarini oʻz ichiga oladi.
Dajt
Dajt — Albaniyaning Tirana okrugidagi Zall-Bastar munisipalitetida joylashgan qishloq. 2015-yilda mahalliy hukumat islohotida u Tirana munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Charlotte Court House
Charlotte Court House AQShning Virginia shtatida joylashgan shahardir. Charlotte County okrugi tarkibiga kiradi.
Kaynak, Shenkaya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Kaynak — Turkiyaning Erzurum viloyati Shenkaya tumaniga qarashli mahalladir.
Anjō
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Yaponiyaning Aichi prefekturasida joylashgan shahardir. 2019-yil 1-oktabr holatiga ko‘ra, shahardagi 76087 ta xonadonda 188693 nafar aholi istiqomat qiladi, aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2193 nafarni tashkil etadi. Shaharning umumiy maydoni 86,05 kvadrat kilometrga (33,22 milya) teng.
Geografiyasi
left|thumb|200x200px|Anjo shahrining markazi thumb|200x200px|Meiji irrigatsiya kanali Anjō Aichi prefekturasining janubida, Nagoya markazidan taxminan 30 km uzoqlikda, Okazaki tekisligining markazida, Yahagi daryosining gʻarbiy sohilida joylashgan. 1-milliy yoʻnalish va 23-milliy yoʻnalish shahar orqali sharq-gʻarbiy yoʻnalishga borishlikni taʼminlaydi, Aichi prefekturali yoʻnalishi 48 ham shahar oʻrtasidan oʻtadi.
Iqlimi
Shahar issiq va nam yoz hamda nisbatan yumshoq qish bilan tavsiflangan iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa). Anjōda oʻrtacha yillik harorat 15,6 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1576 mm, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 27,7 °C atrofida, eng past harorati esa yanvarda, 4,4 °C atrofida boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Anjō aholisi soni soʻnggi 70 yil ichida tez oʻsgan.
Kelib chiqishi
Hozirgi Anjō hududi eramizdan avvalgi davrlardan beri doimiy ravishda qoʻldan-qoʻlga oʻtgan. Arxeologlar Yaponiya paleolit davriga oid koʻplab qoldiqlarni va Kofun davriga oid kurqanlarni topganlar.
Qadimgi tarixi
Nara davrida bu hudud qadimiy Hekikai okrugiga berilgan va Heian davrida bir necha shoenlarga boʻlingan, asosan Fujivara urugʻi yoki Taira urugʻi nazorati ostida boʻlgan.
Oʻrta davrlar
Biroq, Kamakura davrida hududning bir qismi turli xil samuray sulolalarining, ayniqsa Matsudaira urugʻining dunyoviy hokimiyatiga qarshi chiqqan Jodo Shinshu sektasining nazorati ostida boʻlgan.
IC 2457
IC 2457 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Anjō
Oʻrta davrlar
Sengoku davrida bu hududda koʻplab istehkomlar qurilgan.
Ilk zamonaviy davr
Tokugava Ieyasu mintaqani birlashtirdi va Azukizaka jangida (1564) Jōdo Shinshū sektasining kuchini yoʻq qildi. Edo davrida, hozirgi Anjōning yarmi Okazaki domeni tomonidan, ikkinchi yarmi esa Tokugava syogunati ostida Kariya domeni tomonidan nazorat qilingan, Tenryo hududining baʼzi tarqoq qismlari toʻgʻridan-toʻgʻri syogunat tomonidan boshqarilgan. Bu davrda hudud paxta va toʻqimachilik mahsulotlari yetishtirish bilan ajralib turar edi.
Keyingi zamonaviy davr
Meidzi davrining boshida, 1889-yil 1-oktyabrda Anjō zamonaviy munitsipalitetlar tizimini oʻrnatish orqali Aichi prefekturasi Hekikai tumanida tashkil etilgan qishloqlaridan biri edi. 1906-yil 1-mayda u shaharcha maqomiga koʻtarildi. Meidzi irrigatsiya kanalining ochilishi 1920-1930-yillarda hududni oʻsha davrning qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi mintaqalaridan biriga aylantirib, oʻsha paytda dunyodagi eng ilgʻor qishloq xoʻjaligi mamlakati hisoblangan Daniya bilan taqqoslanilishiga sabab boʻldi. Bu Anjōning „ nomini olishiga sabab boʻldi, u Den Park, Daniya parki, shuningdek, parkda mavjud boʻlgan Den Beer koʻrinishida ham nomlangan.
Hukumat
thumb|200x200px| Anjo shahar hokimiyati Anjo toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer hamda 28 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shahar Aichi prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzoni qoʻshish huquq mavjud. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Aichi tumani tarkibiga kiradi.
Iqtisodiyoti
Anjō — sanoat va qishloq xoʻjaligi aralash iqtisodiyotga ega mintaqaviy savdo markazi hisoblanadi.
Qishloq xoʻjaligi
Guruch, bugʻdoy va soyadan tashqari, anjir, yapon noki va bodring muhim qishloq xoʻjaligi mahsulotlari sifatida yetishtiriladi.
Ishlab chiqarish
Anjō qoʻshni Toyota Sitidagi Toyota kompaniyasining turli zavodlariga yaqinligi tufayli, bu yerda avtomobil sanoatiga butlovchi qismlar yetkazib beruvchi koʻplab zavodlar joylashgan.
Maktablar
Anjoda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 21 ta davlat boshlangʻich maktabi va sakkizta davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi. Shaharda Aichi prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat yuqori maktabi mavjud. Bundan tashqari, prefekturada nogironlar uchun bitta maxsus taʼlim maktabi bunyod etilgan.
Shaharda Escola São Paulo — Braziliya maktabi (Ensinos Fundamental e Médio) ham faoliyat yuritadi.
Kasbiy rivojlanish maktabi
Shuningdek, shaharda Denso Texnik mahorat akademiyasi korpusi ham joylashgan.
Fretigney-et-Velloreille
Fretigney-et-Velloreille Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.
Anjō
Temir yoʻllar
Tokaido Shinkansen yoʻli Mikava-Anjo stansiyasida toʻxtaydi, ammo Tokaido magistral liniyasidagi Anjo stansiyasi va Meitetsu Nagoya magistral liniyasidagi Shin-Anjo stansiyasi hamda Nishio liniyasi shaharning savdo markaziga xizmat qiladi.
Fretigney-et-Velloreille
Aholisi
645 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,1 nafar kishi.
Qarqaralar
Qarqaralar, qoʻtonlar — laylaksimonlar turkumining oilasi. 32 urugʻi va 66 turi maʼlum. Qutb hududlaridan boshqa hamma joylarda tarqalgan. Oʻzbekistonda 5 uruqqa mansub 8 turi uchraydi. Tanasi 28—140 sm, qanoti 13,5—47 sm, ogʻirligi 1,25— 2 kg. Boʻyni, oyoqlari va barmogʻi uzun, oʻrta barmoq tirnogʻi tishchali. Tumshugʻi toʻgʻri, uchli. Patlari koʻkimtir, kulrang, qoʻngʻir, oq, koʻpincha xolli. Oʻrta mintaqadagi Q. mavsumiy, tropik va subtropik mamlakatlarda oʻtroq yashaydi. Suv havzasi qirgʻoqlaridagi chakalakzorlarda, oʻtloq yoki ochiq yerlarda hayot kechiradi. Boshqa qushlar bilan birga koloniya boʻlib, daraxt, butalar shoxiga yoki qamishdan uya yasaydi. Ikkala jins navbat bilan 2428 kun bosadi. Mayda baliq, baqalar, mollyuskalar, hasharotlar, baʼzan kemiruvchilar, qushlar va boshqalar hayvonlar bilan oziqlanadi. Joylarda baliqchilikka birmuncha ziyon yetkazadi. Oʻrta Osiyo hududida oq qoʻton, qoʻk qoʻton, jiyron qarqara va boshqalar turlari tarqalgan.
Fretigney-et-Velloreille
Geografiyasi
Maydoni — 22,2 km2. Dengiz sathidan 222 – 403 m balandlikda joylashgan.
Anjō
Yoʻllar
thumb|200x200px| Anjoning nol kilometri
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Mavlono Faxriy
Mavlono Faxriy, Sulton Muhammad ibn Amir Muhammad (15–16-asr) – shoir va adabiyotshunos, Navoiy asarlari tarjimoni.
Ijodi
Mavlono Faxriy “Majolis un-nafois”ni “Latoifnoma” nomi bilann forsiy tilga tarjima qilib, unga 189 yangi shoir haqidagi maʼlumotni qoʻshgan. Mavlono Faxriyning “Tuhfat ul-habib” (Doʻstlar tuhfasi), “Javohir ul-ajoyib”, “Ravzat us-salotin” (Sultonlar jannati) kabi turli mavzudagi asarlari va “Sanoeʼ ul-hasan” (Goʻzal sanʼatlar) nomli badiyat masalalariga bagʻishlangan risolasi, “Radoyif ul-ashʼor” deb atalgan har xil shoirlar sheʼriyatidan radiflar boʻyicha tuzilgan majmuasi maʼlum.
Shuningdek, “Haft kishvar” (Yetti mamlakat) nomli afsona, asotirlar va axloqiy masalalardan bahs etuvchi asar, taxminan 5 ming baytdan iborat sheʼrlar devoni ham Mavlono Faxriyga nisbat beriladi.
Navoiy eʼtirofi
Alisher Navoiy “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida Mavlono Faxriyning nomini tilga olib, quyidagi matlaʼsini keltiradi: Gufti, ki hargizam ba tudil mehrubon nabud,
Ey sarvi nozanin, ba tuam in gumon nabud.
(Mazmuni: Ey sarvi nozanin, hech qachon senga dil mehribon boʻlmagan, deb aytding. Sendan mening bunday gumonim boʻlmagan).
Vafoti
Mavlono Faxriy taxminan 969–970-hijriy-qamariy (milodiy hiosbda 1562–63) yilda Hindistonda vafot etgan.
Valdehorna
Valdehorna Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8.09 km2. Aholisi — 35 kishi (2010).
Andalo Valtellino
Andalo Valtellino Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Sondrio provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6 km2. 548 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
NGC 588
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1861-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Trinitrotoluol
Trinitrotoluol, trotil, tol, C7H5 O6N3 — portlovchi modda; rangsiz, lekin saklanganda sargʻayadigan kristall. Mol. m. 227,13. Atseton va benzolda yaxshi, suvda oz eriydi; suyuqlanish temperaturasi 80,85°, zichligi 1641 kg/m3 (25° da). Kimyoviy barqaror, uzoq vaqt mobaynida parchalanmaydi va portlash xususiyatini yoʻqotmaydi. Portlaganda koʻp miqdorda zaharli uglerod (II)oksid (CO) hosil boʻladi. T. toluolni nitrat va sulfat kislota aralashmasi bilan nitrolab hosil qilinadi. T. oʻqdorilarda va portlatish ishlarida qoʻllanadi.
Germantown (Ohio)
Germantown AQShning Ohio shtatida joylashgan shahardir. Montgomery okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5547 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni — 9,3 km2. Shundan 9,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 220 m balandlikda joylashgan.
Zbarbar
Zbarbar — shahar,Jazoirning Bouïra Provincedagi commune hisoblanadi .1998-yilgi aholini roʻyxatdan olish maʻlumotlariga koʻra, uning aholisi 4,525 kishidan iborat.
Altenberg bei Linz
Altenberg bei Linz Avstriyaning Yuqori Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Urfahr-Umgebung (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 36 km2. 4257 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Val de San Martín
Val de San Martín Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25.50 km2. Aholisi — 79 kishi (2010).
Velyka Novosilka tumani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Velika Novosilka tumani (Великоновосілківський район) —Ukrainaning janubi-sharqida joylashgan Donetsk viloyatining rayonlaridan biri boʻlgan. Tumanning maʼmuriy markazi Velyka Novosilka shahar tipidagi aholi yashash punkti boʻlgan. 2020-yil 18-iyulda Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatilgan, buning natijasida Donetsk viloyatining tumanlari soni sakkiztaga qisqargan, ulardan faqat beshtasi hukumat nazoratida qolgan. Tuman aholisining oxirgi maʼlumotlariga koʻra 37,144 kishi.
Illerrieden
Illerrieden Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Alb-Donau-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,17 km2. Aholisi — 3367 kishi (2010).
Frost/Nixon
Frost/Nixon — 2008-yilda suratga olingan tarixiy dramatik film. 2006-yilda Peter Morganning shu nomli pyesasiga asoslangan. Film Frost va Nixonning 1977-yildagi intervyulari haqida hikoya qiladi. Film rejissyori — Ron Howard. Universal Pictures tomonidan tarqatilgan. Film beshta Oscar nominatsiyasiga sazovor boʻlgan.
Qarshi choʻli
Qarshi choʻli, Qarshi dashti — Oʻrta Osiyoning janubidagi tekislik. Qarshi choʻli zamini paleozoy davrida vujudga kelgan. Keyingi geologik davrlarda bir necha marta suv ostida qolgan. Paleogenning oxiri va neogenning boshlarida dengiz suvi chekinib quruqlikka aylangan. Yer yuzasining ustki qavati, asosan, daryo va soylar oqizib keltirgan oqiziqlar — loyqalar, qumoq va qumloq yotqiziqlar qum bilan qoplangan. Qarshi choʻlida Qoʻngʻirtov, Kosontogʻ, Maymanoqtov, Aloviddin, Doʻltalitov, Qoraqir, Saksondara kabi qirlar, Shoʻrsoy, Choragʻil kabi botiqlar bor.
Frost/Nixon
Frost/Nixon filmi premyerasi AQShda 2008-yil 5-dekabrda, Buyuk britaniyada 2009-yil 23-yanvarda boʻlib oʻtdi. Tanqidchilarning yuksak eʼtirofiga qaramay, film kassada past natijalarga erishdi.
Mazmuni
1972-yildagi Watergate ishi va 1974-yilda uning isteʼfoga chiqishidan soʻng, Nixon Marine Oq uyni tark etishini butun dunyo boʻylab 400 million odam televizor orqali tomosha qildi. Tomosha qilganlar orasida oʻsha paytda Avstraliyada tok-shou yozayotgan britaniyalik jurnalist Devid Frost ham bor edi va u oʻsha kuni Nixondan intervyu olishga qaror qilgan.
Qarshi choʻli
Joylashuvi
Qashqadaryo viloyatining gʻarbiy va Turkmanistonning sharqiy qismida joylashgan. Umumiy maydoni 13 ming km² ni tashkil etadi. Sharqda Hisor va Zarafshon togʻlarining togʻ oldi oʻydim-chuqur qiya tekisliklari, shimolida Qarnob choʻli, gʻarb va janubi-gʻarbda Devxona platosi, janubiy va janubi-sharqda Amudaryo va Qashqadaryo havzalarini ajratuvchi tepaliklar bilan chegaralangan. Qarshi choʻlining asosiy qismini Qashqadaryoning deltasi egallagan. Qarnob choʻli bilan Qarshi choʻli oʻrtasidagi tabiiy chegara Shoʻrsoy botigʻidan oʻtadi.
Mazkur choʻlning chegarasi haqida turlicha qarashlar mavjud. Bu borada M.Qoriyev, A.Hisomov, N. N. Hojiboyev, G. A. Mavlonov va I. A. Hasanov izlanishlar olib borgan. Shulardan eng maquli I. A. Hasanovning 1981-yilda oʻtkazgan tadqiqotlariga asoslanadi.