cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Abdullo Qoʻchqor masjidi
Abdullo Qoʻchqor masjidi — Oʻzbekistonning Buxoro shahri tarixiy markazida joylashgan madaniy meros yodgorligi. Oʻzbekiston moddiy va madaniy merosining koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Abdullo Qoʻchqor guzarida 1744-yilda bunyod etilgan. Hozirda tashlandiq holatida boʻlib, kapital restavratsiyaga muhtoj.
NGC 5285
NGC 5285 Sunbula yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Edouard Stephan 1881-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Doğangir
Doğangir— Turkiyaning Choʻrum viloyati İskilip tumaniga qarashli qishloq.
Gruziya temir yo‘llari
Gruziya temir yoʻli (საქართველოს რკინიგზა — Sakartvelos rkinigza)-Gruziya temir yoʻllariga texnik xizmat koʻrsatish va foydalanish bilan shugʻullanadigan transport kompaniyasi.
Valdetorres
Valdetorres Ispaniyaning Estremadura mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Badajoz provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 40 km2. Aholisi — 1292 kishi (2010).
Gruziya temir yo‘llari
Tavsif
Gruziya temir yoʻli Gruziya hududida joylashgan. Magistral liniyalarning ekspluatatsion uzunligi 1323,9 km. Gruziya temir yoʻlining asosiy yoʻnalishlarining uzunligi, Abxaziya hududidagi liniyalarni hisobga olgan holda, taxminan 1612 km. 1422 ta koʻprik, 32 ta tunnel, 22 ta yoʻlovchi stansiyasi va 114 ta yuk ortish stansiyasi faoliyat koʻrsatmoqda .Sadaxlo stansiyasi Armaniston temir yoʻli bilan tutashgan joy boʻlib, Gruziya va Ozarbayjon temir yoʻllarining chegarasi Gruziya-Ozarbayjon davlat chegarasiga toʻgʻri keladi.
Gruziyadagi temir yoʻllar deyarli toʻliq elektrlashtirilgan va hatto 1970-yillarga qadar, Axalkalaki — Kartsaxi — 2017-yil 30-oktyabrda ochilgan 1435 mm kalibrli Turkiya bilan chegarasi bundan mustasno. 2017-yilda Marabda-Axalkalaki filialini rekonstruksiya qilish va toʻliq elektrlashtirish ishlari yakunlandi, shundan soʻng zamonaviy Gruziyaning 1520 mm kalibrli barcha temir yoʻllari toʻgʻridan-toʻgʻri oqim bilan elektrlashtirildi.
Aylant
Aylant, sassiq daraxt (Ailanthus) – aylantdoshlar (simarubdoshlar) oi-lasiga mansub daraxtlar turkumi, 10 tacha turi ma’lum. Shar-qiy Osiyo va Hindistonda koʻproq tarqalgan. Ukraina, Qrim, Shimoliy Kavkaz, Belarus va Oʻrta Osiyoda novcha A. yoki Xitoy zaranggi (A. altissima) degan bir turi xushmanzara oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Shu tur Oʻzbekistonda (umuman Oʻrta Osiyoda) ham oʻstiriladi. A.ning barglari yirik, pat-simon murakkab, badboʻy. Gullari mayda, ikki jinsli (ba’zi turlarida bir jin-sli), shingil toʻpgullarga yigʻilgan A. tez oʻsadi. Deyarli barcha turlari mebel tayyorlashda, qurilish materiali sifatida, buyumlar yasashda hamda qogʻoz tayyor-lashda ishlatiladi. Xitoyda A. bargi bilan aylant ipak qurti boqiladi.
Gruziya temir yo‘llari
Tavsif
Asosiy tarmoqlari: Natanebi-Ozurgeti, Marneuli-Bolnisi-Kazreti, Gurjaani -Tsnori, Post 89 km — Dedoplistskaro, Gori — Nikozi, Kutaisi — Tkibuli, Kutaisi — Tsxaltubo, Zestaponi — Chiatura — Sachxere, Xashuri — Suram.
Rinard (Iowa)
Rinard AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Calhoun okrugi tarkibiga kiradi.
Gruziya temir yo‘llari
Eslatmalar
<references group="" responsive="1">
Rinard (Iowa)
Aholisi
52 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 20,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,59 km2. Shundan 2,59 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 356 m balandlikda joylashgan.
Verneuil-en-Bourbonnais
Verneuil-en-Bourbonnais Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Moulins tumani tarkibiga kiradi.
Cotronei
Cotronei Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan kommunadir. Crotone provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 78 km2. 5525 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Verneuil-en-Bourbonnais
Aholisi
283 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,2 nafar kishi.
Kedikaya, Karacabey
Kedikaya — Turkiyaning Bursa viloyati Karacabey tumanida joylashgan qishloq.
Verneuil-en-Bourbonnais
Geografiyasi
Maydoni — 14,0 km2.
Anglards-de-Saint-Flour
Anglards-de-Saint-Flour Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Cantal departamenti Saint-Flour tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
283 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,6 nafar kishi.
Kedikaya, Karacabey
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Anglards-de-Saint-Flour
Geografiyasi
Maydoni — 12,5 km2.
IC 18
IC 18 Kit yulduz turkumidagi SBb (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Aylantiruvchi moment
Aylantiruvchi moment – ay-lanayotgan jismning burchak tezligini oʻzgartiruvchi tashqi ta’sirlar oʻlchovi. U aylanish oʻqi (Mayl)ga nisbatan jismga ta’sir etuvchi barcha kuchlarning momentlari yigʻindisiga teng (qarang Kuch momenti). Ayl.m. vektori aylanish oʻqida yotadi. Yoʻnalishi parma qoidasiga muvofiq to-piladi.
Mil. av. 50
'''Mil. av. 50'''
Vafot etgan
🇷🇺
Agon-Coutainville
Aholisi
2723 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 219,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,4 km2.
Negaunee (Michigan)
Negaunee AQShning Michigan shtatida joylashgan shahardir. Marquette okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4568 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 130,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 37,43 km2. Shundan 35,12 km2 quruqlik, 2,31 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 418 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Negaunee manzarasi.
Moʻlton
Moʻlton — Pokistondagi shahar. Panjob viloyatida, Chinob daryosi yaqinida. Aholisi 1,2 mln. kishi (1998). Mamlakatning muhim sanoat markazi va transport yoʻllari tuguni. Toʻqimachilik (asosan, ip gazlama) sanoati rivojlangan. Kimyo, oynashisha, oziq-ovqat sanoati korxonalari, issiqlik elektr st-yasi bor. M.ga Sun gaz konidan quvur orqali gaz keltiriladi.
M. — badiiy hunarmandchilik (koshin va keramika, gilam, charm buyumlari tayyorlash)ning qad. markazi. Meʼmoriy yoDgorliklardan Shoh Yusuf Gardizi (1150-52), Rukni Aʼlam (1320-24), Shamsi Tabrizi (1780) maqbaralari saqlangan. Shahar miloddan avvalgi 4-asrda barpo etilgan. Miloddan avvalgi 326 yilda Aleksandr Makedoniyalik bosib olgan. 713 yilda arablar egallagan. 8-asrda mustaqil hokimlik markazi. 10-asrda Qarmatlar davlatining eng katta shahri boʻlgan. 11-asrda Mahmud Gʻaznaviy qoʻl ostiga oʻtgan. 12-asrda Gʻuriylar davlatiga qoʻshilgan, 1228-yildan Dehli sultonligi tarkibida. 1398-yildan Amir Temur, 1527-yilda Bobur qoʻshinlari egallagan va 1752-yilgacha Boburiylar saltanati tarkibida boʻlgan. 1818-yilda sekxdar davlatiga qoʻshilgan. 1947-yildan Pokiston tarkibida.
Crucoli
Crucoli Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan kommunadir. Maydoni — 50 km2. 3377 nafar aholi istiqomat qiladi.
Vadim Kirichenko
Futbolchi faoliyati
U 1957-yilda Bishkekda „Spartak“/"Alga Frunze" jamoasi safida SSSR Birinchi ligasida o‘z debyut amalga oshirgan.
Murabbiylik faoliyati
U hali futbolchilik vaqtidayoq murabbiylik faoliyatini boshlagan. 1964-yilda „Zarafshon“ (Navoiy) jamoasining futbolchi bosh murabbiyi boʻlgan. 1967-yilda u Frunze „Alga“ klubiga murabbiylik qilgan. 1968-yildan 1969-yil iyungacha „Zarafshon“ (Navoiy) klubi bosh murabbiyi. 1969-yil iyuldan 1970-yil oxirigacha u Ivano-Frankivsk ning „Spartak“ jamoasini boshqargan. Keyin yana „Alga“ jamoasiga qaytib, avvaliga bosh murabbiy, keyin esa jamoa boshligʻi lavozimiga oʻtdi. 1972-1973-yillarda Xerson ning „Lokomotiv“ klubini boshqargan. Keyin yana „Spartak“ni (Ivano-Frankivsk) boshqardi. 1978-yildan 1980-yilgacha Grozniy ning „Terek“ jamoasida ishlagan. Avvaliga u mashgʻulotlarga yordam berdi, keyin esa jamoani boshqardi. 1984-yilda „Zarafshon“ (Navoiy) klubi bosh murabbiyi va 1988-yilda Xersonda „Kristal“ ga yordam berdi.
DMOZ
thumb|alt= Open Directory Project (DMOZ ) - Ochiq katalog loyihasi.
Norton gumbazi
thumb|300x300px| Norton gumbazining koʻndalang kesimi, bu yerda h va x birliklarda oʻlchanadi 2g^2/(3b^4). Norton gumbazi Nyuton mexanikasi doirasida deterministik boʻlmagan tizimni koʻrsatadigan fikrlash tajribasidir. U 2003-yilda Jon D. Norton tomonidan ishlab chiqilgan. Bu Sanjay Bhat va Dennis Bernshteyn tufayli 1997-yildagi umumiy misollar sinfining alohida cheklovchi holati. Norton gumbazi muammosi fizika, matematika va falsafadagi muammo sifatida qaralishi mumkin.
Tavsifi
Model dastlab tenglamasi bilan tavsiflangan ideallashtirilgan radial simmetrik ishqalanishsiz gumbaz choʻqqisida harakatsiz oʻtirgan ideallashtirilgan zarrachadan iborat:
Nyutonning ikkinchi qonunidan sirtda ishqalanishsiz turgan nuqta massasidagi tezlanishning tangens komponenti:.
Harakat tenglamalari yechimlari
Norton bu tenglamaning matematik yechimlarining ikki klassi mavjudligini koʻrsatadi. Birinchisida, zarracha gumbaz choʻqqisida abadiy oʻtirib qoladi. Ikkinchisida, zarracha gumbaz choʻqqisida bir muddat oʻtiradi va keyin ixtiyoriy vaqtdan keyin gumbazdan oʻzboshimchalik bilan pastga siljiy boshlaydi. Ushbu ikkinchi holatda koʻrinib turgan paradoks shundaki, bu hech qanday sababsiz va boshqa ob’ektlar tomonidan unga hech qanday radial kuch taʼsir qilmasdan sodir boʻladi, bu fizik sezgi va oddiy intuitiv sabab va taʼsir tushunchalariga ziddir. Harakat hali ham Nyutonning harakat qonunlari matematikasiga toʻliq mos keladi.
Harakatning barcha tenglamalari fizik jihatdan mumkin boʻlgan yechimlar ekanligini koʻrish uchun Nyuton mexanikasining vaqtning qaytarilishidan foydalanish foydali boʻladi. Koptokni gumbazni shunday dumalab koʻtarish mumkinki, u chekli vaqt ichida va nol energiya bilan choʻqqiga yetib boradi va u yerda toʻxtaydi. Vaqtni teskari aylantirish orqali, bu toʻpning tepada bir muddat turishi va keyin istalgan yoʻnalishda pastga tushishi uchun toʻgʻri yechimdir. Biroq, xuddi shu dalil gumbazlarning odatiy turlariga (masalan, yarim sharga) nisbatan qoʻllanilmaydi, chunki choʻqqiga chiqish va u yerda qolish uchun toʻgʻri energiya bilan uchirilgan toʻp aslida cheksiz vaqtni oladi.
Paradoks qarorlari
Nortonning fikrlash tajribasiga koʻp tanqidlar qilingan boʻlsa-da, masalan, Lipschitzning uzluksizligi prinsipining buzilishi (Nyutonning ikkinchi qonunida paydo boʻladigan kuch Lipschitzning zarracha traeyktoriyasining uzluksiz funksiyasi emas — bu mahalliy eksperimentdan qochish imkonini beradi. oddiy differensial tenglamalar yechimlari uchun yagonalik teoremasi) yoki fizik simmetriya tamoyillarini buzgan holda yoki u qandaydir tarzda boshqa maʼnoda „fizik boʻlmagan“ boʻlib, uning tanqidchilari oʻrtasida nima uchun uni notoʻgʻri deb hisoblashlari toʻgʻrisida konsensus yoʻq.
Noaniq hosilalar
bir oz vaqt uchun \Delta t, lekin bu nuqtada sirtning ikkinchi hosilasi mavjud emasligi sababli, kuch noaniq. Shuning uchun obyektning cheksiz kichik harakati ham noaniq ekanligi toʻliq tushunarli.
Bu paradoksni ikkinchi hosilasi boʻlmagan sirt fizik emasmi degan savolga olib keladi.
Süpplingen
Süpplingen Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Helmstedt tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,35 km2. 1700 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Süpplingenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
2013-yilgi UEFA ayollar chempionati A Guruhi
thumb|{{Legend|#2b42a3|Chempion jamoa}}{{Legend|#34c0be|2-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#269c5a|3-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#81c846|4-o`rinni olgan jamoa}}{{Legend|#e4e454|Chorak finalga chiqqan jamoalar}}{{Legend|#b94954|Guruh bosqichidan chiqa olmagan jamoalar}} 2013-yilgi UEFA ayollar chempionati, odatda ayollar chempionati Evro-2013 deb ataladi, UEFA tomonidan ayollar milliy futbol jamoalari uchun 11-UEFA ayollar chempionati chempionati. 2013-yilning 10—28-iyul kunlari Shvetsiyada boʻlib oʻtgan 2013-yilgi UEFA ayollar chempionati UEFA ayollar chempionati tarixidagi eng koʻp tomosha qilingan turnirga aylandi. 2013-yilgi UEFA ayollar chempionati finalida Germaniya Norvegiya ayollar miliy terma jamoasini magʻlub etib ketma-ket oltinchi va umumiy sakkizinchi UEFA ayollar chempionati gʻolibi boʻldi.
Ayollar oʻrtasidagi Evro-2013 musobaqasining A guruhi Daniya, Finlandiya, Italiya va mezbon Shvetsiyadan iborat edi. 2013-yilgi UEFA ayollar chempionati A Guruhi oʻyinlari 2013-yil 10-16-iyul kunlari Gothenburg va Halmstad shaharlarida boʻlib oʻtdi.
2013-yilgi UEFA ayollar chempionati A Guruhi qisqacha tafsiloti
Shvetsiya ayollar terma jamoasi guruhda gʻalaba qozondi va guruh ikkinchi oʻrinni egallagan Italiya ayollar terma jamoasi bilan birga pley- off bosqichiga yoʻl oldi. Daniya uchinchi oʻrinni egallagan eng yaxshi jamoalardan biri sifatida pley-offga koʻtarildi. Finlandiya terma jamoasi guruhda oxirgi oʻrinni egalladi va 2013-yilgi UEFA ayollar chempionatidan chiqib ketdi.
2013-yilgi UEFA ayollar chempionati Guruh bosqichi
2013-yilgi UEFA ayollar chempionati guruh gʻoliblari va ikkinchi oʻrin egalari, shuningdek, eng yaxshi ikkita uchinchi oʻrinni egallagan jamoalar 2013-yilgi UEFA ayollar chempionati pley-off bosqichiga yoʻl olishadi.
Baholash mezonlari
Guruh oʻyinlari yakuniga koʻra ikki yoki undan ortiq jamoalar ochkolari boʻyicha tenglashgan boʻlsa, quyidagi tay-brek mezonlari qoʻllaniladi.
Moʻmin mirzo
Moʻmin mirzo, Muhammad Moʻmin Mirzo (1486—1497) — te-muriy shahzoda. Badiuzzamonttt oʻgʻli. Husayn Boyqaro nevarasi. Aqlli, ziyrak va jasoratli boʻlgan. 11 yoshida As-trobodda otasi oʻrnida hokim. M. M. amakisi Muzaffar Husayn Mirzo As-trobodni undan tortib olmoq niyatida qoʻshin bilan kelayotganini otasi yuborgan maktub orqali bilgach, shoshilinch ravishda jangga hozirlanib, shahar tashqarisiga chiqib jang qilgan. Lekin, kuchlar teng boʻlmagani tufayli M.M. asirga olinib, Hirotgajoʻnatilgan va Ixtiyoriddin qalʼasiga qamabqoʻyilgan. Husayn Boyqaroning xotini Xadicha begim oʻgʻli Muzaffar Mirzoning taxtni egallashida asosiy gʻov deb M.M.ni bilardi. U vazir Nizomulmulk bilan kelishib, Husayn Boyqaroning qattiq mastligidan foydalanib, M.M.ni zudlik bilan qatl qilish haqidagi farmonga muhr bostirib olgan.
Jaynapur
Jaynapur - Hindistonning Karnataka shtati janubida joylashgan Belgaum tumanidagi qishloq.
Tibbiyot muassasalari
Govt birlamchi tibbiy yordam Jaynapur
Suv resurslari
Dehqonlar va qishloq aholisining 90 foizi yomg'ir suviga bog'liq.
Qishloq aholisining kasbi
Qishloq aholisining aksariyati fermerlar, ba'zilari o'qituvchilar, muhandislar, avtobus haydovchilari / konduktorlari, kotiblar, Hindiston armiyasi, politsiyachilar ba'zilari xususiy sektorlarda ishlaydi.
NGC 5286
NGC 5286 Kentavr yulduz turkumidagi V tipli sharsimon klasterdir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
New Baltimore (Michigan)
New Baltimore AQShning Michigan shtatida joylashgan shahardir. Macomb okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
12084 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1012,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,43 km2. Shundan 11,94 km2 quruqlik, 5,49 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 178 m balandlikda joylashgan.
Anglards-de-Salers
Anglards-de-Salers Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Cantal departamenti Mauriac tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
772 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 49,6 km2.
Aymara
Aymara – Boliviya, Peru va Chi-lida yashovchi indeys xalqi. Umumiy soni 2,55 mln. kishi (1992). Aymara tilida soʻzlashadi, dini – katolik, le-kin hayotida qadimgi din qoddiqlari katta oʻrin egallaydi. A.lar dehqonchilik va chorvachilik, shuningdek baliqchilik bilan shugʻullanadilar.
Herndon (Pennsylvania)
Herndon AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Northumberland County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
357 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 4,6 km2. Shundan 2,1 km2 quruqlik, 2,5 km2 esa suv maydonidir.
Shaken Aymanov
Shaken Kenjatoyevich Aymanov (1914.15.2 – 1970.23.12) – qozoq aktyori va rejissyor Qozoq milliy badiiy kinosining boshlovchilaridan. 1933-yildan M.Avezov nomidagi Qozoq drama teatrida, 1940-yildan kinoda ishlagan. "Jambul", "Abay qoʻshiqlari", "Nayzatosh etagida" va boshqa filmlarda suratga tush-gan. Uning "Sevgi haqida qissa" fil-mi bilan Qozogʻistonda muntazam badiiy filmlar ishlash odat tusiga kirdi. Janr jihatdan xilma-xillik, milliylikka, muammolar ahamiyatiga e’tibor bilan filmlar ishlash A. ijodiga xos. Mashhur filmlari: "Sahro qizi" (K. Gakkel bilan hamkorlikda), "Biz shu yerda yashaymiz", "Otalar yeri", "Bir tumanda", "Atamanning tugatilishi" va boshqa 1984-yildan "Qozoqfilm" A. nomi bilan yuriti-ladi.
Mil. av. 49
'''Mil. av. 49'''
IC 19
IC 19 Kit yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Mil. av. 49
Vafot etgan
🇷🇺
Ağaçbükü (Cide)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ağaçbükü — Turkiyaning Kastamonu viloyatining Cide tumaniga qarasli qishloq. Aholisi 192 nafar (2021).
Ilok
Ilоk, Elok (Элок) — Tojikiston Respublikasining Fayzobod tumani, Qalaidashti shahariga qarashli daha.
Ilok Hisor vodiysida, Dushanbe shahridan 75 km sharqda joylashgan. Shimolda Vahdat tumani, gʻarbda Boboiy Vali qishlogʻi, sharqda Miskinobod qishlogʻi, janubda Dashti Marzo qishlogʻi bilan chegaradosh.
Ilok — Tojikiston Respublikasi Fayzobod tumanidagi Qalʻai-Dasht qishloq fuqarolar yigʻini hududidagi eng katta va eng qadimgi qishloqlardan biri. 2010 yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 2949 kishi.
Moʻmina xotun maqbarasi
thumb
Pirilər
Pirilər (Pirilar) Ozarbayjonning Kalbajar tumani tarkibiga kiruvchi qishloq.
Mil. av. 48
'''Mil. av. 48'''
Vafot etgan
🇷🇺
Moʻminobod
Moʻminobod quyidagilardan birini anglatadi:
Vernusse
Vernusse Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Montluçon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
165 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 20,7 km2.
Qizil boshmoqcha va yetti gnom
Qizil boshmoqcha va yetti gnom — 2020-yilda Next Entertainment World tomonidan tarqatilgan Janubiy Koreya kompyuter-animatsion filmi.
Karib tillari
Karib tillari — indeys tillari oilasiga mansub tillar guruhi. taxminan yuzdan ortiq tillarni oʻz ichiga oladi. Jan. Amerikadagi Gayana, Surinam, Fransiya Gvianasi, Venesuela va qisman Kolumbiya va Braziliya hududlarida tarqalgan. K.t.da taxminan 170 ming kishi soʻzlashadi (1992). Genetik tasnifi ishlanmagan. Fonologik tizimida undoshlar kam, faqat portlovchi jarangli jarangsiz va sirgʻaluvchi jarangsiz undoshlar mavjud. Unli tovushlar katorida choʻziq burun unlilari va diftonglar bor.
Ashuroning 31-divizioni
31-Ashuro diviziyasi islom inqilobi qo'riqchilari korpusining piyoda bo'linmasi bo'lib, qarorgohi Tabrizda joylashgan hisoblanadi. Bu boʻlinma Eron-Iroq urushi davrida tashkil topgan boʻlib, uning kuchlari Sharqiy Ozarbayjon, Gʻarbiy Ozarbayjon, Zanjon va Ardabil viloyatlaridan taʼminlangan.
Operatsiya
“31-Ashuro diviziyasi” ishtirok etgan operatsiyalar va maxsus topshiriqlar orasida jumladan: “Kurdistondagi urush(Eron-Iroq urushi boshlanishidan oldin) shaharlarni tozalash bilan birga va Saqqez,Ashnoyeh,Shohindej,Takab, Bukan, Pironshahr, Sardasht, Divan Dareh ", "Sosangard janubida joylashgan Sosangard shahrini qamal qilish bo'yicha operatsiyalar", " Hoiseh janubidagi Hoizehdagi operatsiyalar", "Jang" Sosangerd shahrining gʻarbida joylashgan Imom Mahdiy, “Ramazon oyi operatsiyalari dizayneri Hamidiya ”, “Susangard oʻrnida shahid Madaniy jangi” va “ Saman al-Aima operatsiyalari, Sosangard qamalining magʻlubiyati”, "Xuziston viloyatida Imom Mahdiy va Imom Ali operatsiyalari","Tariq al-Quds operatsiyalari, Boʻston shahri joylashgan joyda", "Bomdodning boshida, Zahab koʻprigi boshidagi operatsiyalar", " Muhammad operatsiyalari" Rasululloh (s.a.v.), Nausud shahri joylashgan joyda”,“ Chazabada joylashgan Moulay Motaqyan operatsiyalari”, “ Fathul -Mobin, Dezful, Shush, Karxa daryosi, Xosraviy janubidagi amaliyotlar”. Bu “Bayt operatsiyasi” edi.
31-Ashuro diviziyasiga tayinlangan boshqa operatsiyalarga quyidagilar kiradi: "Iroqning Basra shahrining janubi-sharqidagi Ramazon operatsiyasi"," Muslim bin Aqil operatsiyasi, g'arbning umumiy hududida,Somar va Salmon o'ldirildi"," Dastlabki Val-Fajr operatsiyasi, Feke va Chazaba", Feke, Shiler vodiysi va Marivan shimolidagi "Val-Fajr 2 " va "Val-Fajr 4 "," Kyber operatsiyasi, Xoueyza, Majnun orollari . " va " Badr operatsiyasi, Iroqdagi Dajla daryosining sharqida", Xurramshahrning janubidagi Arvand yo'li ", " Karbalo jangi 5, Shalamcheh, Basra sharqi", "Val-Fajr jangi, ozodlikning buyuk g'alabasi. Iroqdagi strategik Basra shahri”, “Mahdiy yoki Sohib az-Zamon jangi, Basra tuz zavodi, Umm al-Qasr va Ras al-Bisheh yo‘li”, “ Karbalo jangi 4,“ Karbalo jangi 8, Basraning sharqi” ", " Val-Fajr 1 operatsiyasi, " Nasr jangi 7, G'arbiy umumiy hudud, Sardasht ", "Bayt al-Maqdis jangi 2, G'arbiy Sulaymoniya, Mavt, Iroq umumiy maydoni","Jang of Mursad, viloyati G'arb generali Kushak fronti mobil mudofaa, Kushak fronti va nol chegara hududi va mobil mudofaa Bane fronti,Kurdiston Bane Safar Marzi.
Cutro
Cutro Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan shahardir. Maydoni — 131 km2. 10 474 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Oʻzbekiston havo yoʻllari
Oʻzbekiston havo yoʻllari (Uzbekistan Airways) Oʻzbekiston Respublikasining 1992-yilda asos solingan davlat aviakompaniyasidir.
Tarixi
„Oʻzbekiston havo yoʻllari“ — xalq xoʻjaligi va aholini aviatsiya xizmati (yuk, yoʻlovchi tashuvlari, maxsus aviaishlar) bilan taʼminlovchi Oʻzbekiston Respublikasi milliy aviakompaniyasidir. Aviakompaniya 1992-yil 28-yanvarda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov Farmoniga binoan tashkil etilgan. Ana shu vaqtdan boshlab samolyot parkini zamonaviylashtirish, yangi aerovokzallar qurish, havodagi harakatni boshqarish tizimini tubdan oʻzgartirish, aerodromlarni yangi zamonaviy texnika bilan taʼminlash, yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlovchi baza hamda menejment tizimini takomillashtirishga yoʻnaltirilgan respublika Fuqaro aviatsiyasini rivojlantirish davlat dasturi amalga kirdi. Oʻtkazilgan islohotlar Oʻzbekiston aviatsiya transportining xalqaro, iqtisodiy, diplomatik va madaniy aloqalarini rivojlantirishda yetakchi sohalardan biriga aylanishiga omil yaratdi.
Samolyotlar
thumb|Airbus A310-300 thumb|Boeing 757-200 thumb|Iljushin Il-76TD
2017-yil Yanvar oyi maʼlumotlariga koʻra kompaniya tarkibida 36 ta samolyot mavjud.
Oʻzaro kod ulashuv
Oʻzbekiston havo yoʻllari quyidagi aviakompaniyalar bilan oʻzaro kod ulashuvga kelishgan:
Ringsted (Iowa)
Ringsted AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Emmet okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
422 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 150,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,80 km2. Shundan 2,80 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 391 m balandlikda joylashgan.
Wolsdorf
Wolsdorf Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Helmstedt (tuman) tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,17 km2. 1052 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Wolsdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
New Buffalo (Michigan)
New Buffalo AQShning Michigan shtatida joylashgan shahardir. Berrien okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2200 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 6,4 km2. Shundan 6,3 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 195 m balandlikda joylashgan.
Aymara tili
Aymara tili – aymara xalqining tili. Boliviyadagi 3 ta rasmiy tilning biri. An’anaga koʻra indeyslar tillarining kechumara (kechua-aymara) oilasiga mansub. Yozuvi lotin alifbosi asosida.
Villar de Rena
Villar de Rena Ispaniyaning Estremadura mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Badajoz provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 82 km2. Aholisi — 1455 kishi (2010).
Adhanur, Tiruchirappalli tumani
Adhanur - Hindistonning Thuraiyur taluk shtatidagi Tiruchirappalli tumani Srirangam talukidagi qishloq.
Demografiyasi
2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Adhanurda 971 erkak va 933 ayol bo'lgan va jami 1,904 aholi istiqomat qilgan. Jinslar nisbati 961, savodxonlik darajasi 64,16 ni tashkil etadi.
Plutoniy reaktori
Reaktor (re… va lot. actor — harakatga keltiruvchi) — 1) elektr Reaktorlar— qisqa tutashuv tokini cheklash va tarmoqda qisqa tutashuv sodir boʻlganda taqsimlash qurilmalari shinalarida yetarlicha kuchlanishni tutib turuvchi yuqori voltli elektr apparati. Induktivlik gʻaltagiga oʻxshash yasaladi. Elektr uzatuvchi liniyaning sigʻim oʻtkazuvchanligini kompensatsiyalaydigan shuntlovchi Reaktorlar qisqa tutashish tokini cheklaydigan tok cheklovchi Reaktorlar yerga ulash sigʻim toklarini kompensatsiyalaydigan, yerga ulanadigan, yey soʻndiruvchi Reaktorlarga boʻlinadi; 2) kimyoviy Reaktorlar — kimyoviy reaksiyalar oʻtkaziladigan apparat. Alomatlariga koʻra, gomogen tizimlar va geterogen tizimlarda oʻtkaziladigan reaksiyalar uchun past, oʻrtacha va yuqori bosimli xillarga boʻlinadi. Sanoatda kolonka, kamera, avtoklav va boshqa nomlar bilan ataladi; 3) biologik Reaktorlar (fermentyor) — mikroorganizmlarni ozuqa muhitida va xoli sharoitda koʻpaytirib turli biologik mahsulotlar olishga moʻljallangan apparat. Davriy va uzluksiz oʻstirish, aerob (aeratsiya uchun havo berib turiladigan) va anaerob oʻstirish xillariga boʻlinadi; 4) yadro Reaktorlari — boshkariladigan zanjir reaksiyasi — atom yadrolarining parchalanish reaksiyasi sodir boʻladigan qurilma. Birinchi yadro R. AQSH da (1942), keyin SSSRda (1946) ishga tushirilgan (yana qarang Atom reaktori).Reaktor darajasidagi plutoniy (RGPu)  — yadroviy energetika reaktori ishlatadigan uran-235 asosiy yoqilgʻisi yonib ketganidan keyin ishlatilgan yadro yoqilgʻisida topilgan plutoniyning izotopik darajasi. Neytron tutilishi natijasida plutoniy izotoplarining koʻp qismi olinadigan uran-238 fuqarolik reaktorlarining past boyitilgan uran yoqilgʻisida U-235 bilan birga topilgan.
Odatda qurol darajasidagi plutoniyni (WGPu/ <sup id="mwEw">239 Pu) ishlab chiqarish uchun talab qilinadigan haftalar yoki oylarning kam yonishidan farqli oʻlaroq, reaktor darajasidagi plutoniyni ishlab chiqaradigan reaktorda uzoq vaqt ishlash boʻlinishning katta qismini, nisbatan uzoq vaqt davomida oʻzgarishiga olib keladi. yarimparchalanish davri <sup id="mwGA">239 Pu izotopi plutoniyning kamroq parchalanadigan yoki koʻproq radioaktiv boʻlgan boshqa bir qator izotoplariga aylanadi. Qachon 239  239 neytronni yutadi, u har doim ham yadro parchalanishiga uchramaydi. Baʼzida neytronning yutilishi oʻrniga 240 hosil qiladi240  240 neytron harorati va yoqilgʻi tarkibidagi odatdagi engil suv reaktorlarida mavjud boʻlib, konsentratsiyasi 240   240 uzoqroq nurlanish bilan doimiy ravishda koʻtarilib, vaqt oʻtishi bilan past va past darajadagi plutoniy ishlab chiqaradi.
Ikkinchi avlod issiqlik-neytron reaktorlari (hozirgi eng koʻp atom elektr stantsiyalari) reaktor darajasidagi plutoniyni faqat cheklangan darajada MOX yoqilgʻisi sifatida va faqat ikkinchi davr uchun qayta ishlatishi mumkin. Tez neytronli reaktorlar, bugungi kunda bir necha yarim oʻnlab qurilish ishlari olib borilmoqda, ishlatilgan yadro yoqilgʻisi / yadro chiqindilaridagi transuran miqdorini kamaytirish vositasi sifatida reaktor darajasidagi plutoniy yoqilgʻidan foydalanishi mumkin. Rossiya, shuningdek, reaktor sinfidagi plutoniyni 1% yoki undan kam konsentratsiyada toʻgʻridan-toʻgʻri qayta ishlaydigan yangi yoki qayta boyitilgan uran yoqilgʻisiga aylantiradigan yangi turdagi Remix yoqilgʻisini ishlab chiqardi.
Izotopik tarkibi boʻyicha tasnifi
Sanoat miqyosida ishlab chiqarishning boshida, urush davrida ishlab chiqarilgan reaktorlarda plutoniy-239, izlarning ifloslanishi yoki plutoniy-240 bilan birgalikda ishlab chiqarilishi dastlab kuzatilgan, bu izlarning miqdori Yupqa odam qurol dizaynining ishlamasligiga olib keldi. Soflikdagi farq, qanchaligi, yadroviy tarqalish va qurollardan foydalanish kontekstidagi ahamiyatni baholashda muhim boʻlib qolmoqda. thumb|400x400px| Foizlar har bir nuklidning LWR’dagi umumiy transmutatsiya tezligi boʻlib, koʻp boʻlinmaydigan [[Aktinoidlar|aktinidlar uchun past boʻladi. Reaktorni tark etgandan keyin faqat parchalanish sodir boʻladi.]] Reaktor darajasidagi plutoniyning DOE taʼrifi 1976 yilda oʻzgartirildi. Bungacha uchta baho tan olinardi. 1976 yilgacha 7% dan ortiq Pu-240 tarkibiga ega boʻlgan plutoniyning reaktor darajasi taʼrifidagi oʻzgarish, 19% yoki undan koʻp Pu-240 ni oʻz ichiga olgan reaktor darajasiga, 1962 yildagi maʼlumotlarning 1977 yildagi nashriga toʻgʻri keladi. „ reaktor darajasidagi yadroviy sinov“. 1962 yilgi „reaktor darajasidagi“ sinovga qanday taʼrif yoki belgilash, eski yoki yangi sxema qoʻllanilishi masalasi rasman oshkor etilmagan.
1976 yildan boshlab toʻrtta sinf tan olindi:
Fuqarolik-elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi yoki quvvatli reaktor dizaynining eng keng tarqalgan sinfi boʻlgan LWR (masalan, PWR yoki BWR) ishlatilgan yoqilgʻini qayta ishlash yoki qayta ishlash yoqilgʻi turini emas, balki reaktor darajasidagi plutoniyni (1976 yildan beri belgilanganidek) qayta tiklaydi.
Reaktor darajasidagi plutoniydagi izotoplarning fizik aralashmasi ishlov berish va hosil qilishni juda qiyinlashtiradi va shuning uchun qalin qoʻlqoplar bilan nisbatan xavfsiz ishlov berilishi mumkin boʻlgan qurol darajasidagi plutoniydan farqli oʻlaroq, uning qurol yaratuvchi modda sifatida istalmaganligini tushuntiradi.
Qurol darajasidagi plutoniyni ishlab chiqarish uchun uran yadro yoqilgʻisi olib tashlanishidan oldin reaktor yadrosida bir necha haftadan koʻp boʻlmagan vaqtni oʻtkazishi kerak, bu esa yonilgʻining kam yonishini yaratadi. Buni bosimli suv reaktorida amalga oshirish uchun — elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun eng keng tarqalgan reaktor dizayni — reaktor yaqinda yoqilgʻi yoqilgandan soʻng, sovuqni muddatidan oldin oʻchirishi kerak, yaʼni reaktor parchalanadigan issiqlikni sovutishi kerak boʻladi. uning reaktor bosimli idishini bosimsizlantirish, soʻngra yonilgʻi tayogʻi yonilgʻi quyish. Agar bunday operatsiya oʻtkazilsa, uni osongina aniqlash mumkin va reaktorni juda qimmat modifikatsiya qilishni talab qiladi.
PWRlarda bu jarayonni qanday aniqlash mumkinligiga misollardan biri shundaki, bu davrlarda juda koʻp ishlamay qolish vaqti boʻladi, yaʼni reaktor tarmoqqa elektr energiyasi ishlab chiqarmaydi. Boshqa tomondan, „reaktor darajasi“ plutoniyining zamonaviy taʼrifi faqat reaktor yuqori yonishlarda ishlaganda va shuning uchun yuqori elektr ishlab chiqarish quvvati koeffitsientini ishlab chiqarganda ishlab chiqariladi. AQSh Energetika Axborot Maʼmuriyati (EIA) maʼlumotlariga koʻra, 2009 yilda AQSh atom elektr stantsiyalarining quvvat koeffitsienti energiya ishlab chiqarishning boshqa barcha turlaridan yuqori boʻlgan, bunda atom reaktorlari taxminan 90,3% va koʻmir issiqlik elektr stansiyalari 63,8% energiya ishlab chiqaradi., ishlamay qolish vaqtlari oddiy muntazam parvarishlash va yonilgʻi quyish uchun. left|thumb| Sinovdan koʻp oʻtmay Trinity (yadroviy sinov) kraterining havodan surati. Nagasakida qoʻllanilgan Fat Man bombasi bilan deyarli bir xil dizaynga ega boʻlib, ikkalasi ham hozirda oʻta qurol darajasidagi plutoniy deb taʼriflanadigan narsadan foydalangan U yakuniy portlovchi energiyaning taxminan 1/4 qismini tashkil etgan tabiiy urandan foydalangan. va jami 22 kiloton yoki 22 000 tonna [[Trotil ekvivalenti|TNT ekvivalenti boʻlgan taxminiy energiya chiqarildi. Janubi-sharqiy burchakdagi kichikroq krater 0,1 kiloton yoki 108 tonTNT yuqori portlovchi moddalarning anʼanaviy massasidan foydalangan oldingi kalibrlash sinovi portlashidan edi. .]] Odatda II avlod reaktorining yuqori yonish bilan ishlab chiqarilgan reaktor darajasidagi plutoniyning yadroviy qurol yaratish uchun qurol darajasidagi plutoniyga qaraganda kamroq foydaliligi darajasi biroz munozaralarga sabab boʻladi, koʻplab manbalar maksimal nazariy rentabellik gazning portlashi bilan chegaralanishini taʼkidlaydilar. Fat Man tipidagi qurilmada 0,1 dan 2 kilotongacha. Hisob-kitoblar shuni koʻrsatadiki, agar 240 Pu tarkibi 5% dan (deyarli qurol darajasidagi plutoniy) 15% (2 kt) va 25% (0,2 kt) ga oshsa, yadroviy portlovchining energiya chiqishi bir va ikki darajaga kamayadi. mos ravishda. Ushbu hisob-kitoblar nazariy boʻlib, Pu-238 foydalanish mumkin boʻlmagan qurollarning koʻpligi tufayli issiqlik hosil boʻlishi bilan bogʻliq ahamiyatsiz muammoni hal qilish mumkinligini nazarda tutadi.) Pu-240 ning oʻz-oʻzidan boʻlinishining muddatidan oldin boshlanishi bunday qurilmada past portlovchi rentabellikni taʼminlaganligi sababli, qoʻlbola yadroviy qurilmani qurishda ikkala muammoning ham hal qilinishi Semiz odam uchun „qoʻrqinchli“ toʻsiqlar sifatida tasvirlangan — eraning portlashi dizayni va terrorchilarning ushbu fizzle hosiliga erishish ehtimoli mavjud xavfsizlik choralari bilan „ortiqcha“ qoʻrquv sifatida baholanadi.
Boshqalar nazariy asoslarga qoʻshilmaydilar va ular uzoq vaqt davomida raketa ustida toʻplash yoki joylashtirish uchun yaroqsiz boʻlsa-da, ishonchli darajada yuqori boʻlmagan hosildorlikka erishish mumkinligini taʼkidlaydilar,  [ Pu-240 ning mavjudligi natijasida yuzaga kelgan portlashdan oldingi muammoni yengish uchun termoyadroviyni kuchaytiruvchi tritiy va tajribaga ega yaxshi moliyalashtirilgan korxona uchun „nisbatan oson“ boʻlishini taʼkidlaydi. Manipulyatsiya moslamasi yuqori radioaktiv gamma-nurlarini chiqaradigan bomba komponentlarini yigʻishda foydalanish mumkin, shuningdek, chuqurdagi plutoniy zaryadining erishini oldini olish uchun saqlash paytida qurol chuqurini sovutish vositasi va portlash mexanizmlarini yuqori darajada ushlab turadigan dizayn. portlovchi moddalar chuqurning issiqligida parchalanishidan. Biroq, ushbu asosiy dizayn mulohazalarini hisobga olgan holda, agar birlamchi reaktorning boʻlinish komponenti 0,2 kilotondan ortiq hosil bermasa, bu termoyadroviy kuchaytirilgan reaktor darajasidagi plutoniy hali ham yonib ketadi, bu termoyadroviy kuyishni boshlash uchun zarur boʻlgan minimal energiya hisoblanadi. . Yonilgʻining yonish qiymati oshgani sayin, parchalanish moslamasining ushbu chegara hosildorligiga erisha olmasligi ehtimoli ortadi. thumb|259x259px| Upshot minorasi-Knothole Ruth testi. Yadroviy portlovchi qurilmalarning dastlabki rivojlanishi davrida anʼanaviy maxsus yadroviy material shakllaridan farq qiladigan mavjud boʻlinadigan materiallar sinovdan oʻtkazildi. Rasmda uran gidrid qurilmasining natijalari. 200 tonna trotilda (0,2 kiloton) kimyoviy energiya chiqargan bir xil yadroviy energiyaga ekvivalent deb baholangan gazli portlashdan soʻng cheklangan strukturaviy zarar sinov minorasini buzib tashlay olmadi, faqat unga ozgina zarar yetkazdi. Jamoat mulkida mavjud boʻlgan hech qanday maʼlumot shuni koʻrsatadiki, har qanday yaxshi moliyalashtirilgan tashkilot zamonaviy, yuqori yonib ketadigan, reaktor darajasidagi plutoniyga oʻxshash izotopik tarkibga ega boʻlgan yadro qurolini yaratishga jiddiy kirishgan. Barcha yadroviy qurolga ega davlatlar uranni boyitish yoki ishlab chiqarish reaktorlari sifatida ishlashga qodir boʻlgan reaktorlarda past yonish, „yoqilgʻi“ va qurol darajasidagi plutoniy ishlab chiqarish yoʻli bilan yadroviy qurolga oʻtishning anʼanaviy yoʻlini tanladilar., eng keng tarqalgan tijorat quvvatli reaktor dizayni tomonidan yaratilgan bosimli suv reaktori, hech qachon qurol ishlatish uchun toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrib chiqilmaydi.
2012-yil aprel holatiga koʻra, fuqarolik atom elektr stansiyalariga ega boʻlgan oʻttiz bir davlat boʻlgan, ulardan toʻqqiztasi yadroviy qurolga ega va deyarli har bir yadroviy qurolga ega davlat tijorat atom elektr stansiyalari oʻrniga birinchi navbatda qurol ishlab chiqarishni boshlagan. Fuqarolik yadro sanoatining harbiy maqsadlar uchun qayta yoʻnaltirilishi Yadro qurollarini tarqatmaslik toʻgʻrisidagi shartnomani buzish boʻladi.
Yadro reaktorlarining konstruksiyalari xilma-xil bo‘lishi va baʼzan vaqt o‘tishi bilan takomillashtirilganligi sababli, bir konstruksiyada „reaktor darajasidagi plutoniy“ deb hisoblanadigan narsaning izotopik nisbati boshqasiga nisbatan sezilarli darajada farq qilishi mumkin. Misol uchun, Britaniya Magnox reaktori, I avlod gazli sovutilgan reaktor (GCR) dizayni kamdan-kam hollarda 2-5 dan ortiq yoqilgʻi yonishiga olib kelishi mumkin. GWd / t U. Shuning uchun „reaktor darajasidagi plutoniy“ va Pu-239 ning zaryadsizlangan magnoks reaktorlaridan tozaligi yonish qiymatiga qarab taxminan 80% ni tashkil qiladi. Bundan farqli oʻlaroq, umumiy fuqarolik bosimli suv reaktori muntazam ravishda ishlaydi (2015 yil II avlod reaktoriga xos) 45 GWd /tU kuyish, natijada Pu-239 ning tozaligi 50,5% ni tashkil qiladi, Pu-240 ning 25,2% ni tashkil qiladi, Qolgan qismi issiqlik hosil qiluvchi Pu-238 va Pu- ning koʻp qismini oʻz ichiga oladi. Magnox reaktoridan olingan „reaktor darajasidagi plutoniy“ dan 241 ta izotop mavjud.
= = "Reaktor darajasidagi" plutoniy yadroviy sinovlari = Reaktor darajasidagi plutoniy yadroviy sinovi 1962 yilda AQShning Nevada poligonida oʻtkazilgan qurolsiz plutoniydan foydalangan holda „past rentabellikdagi (20 kilotondan past)“ er osti yadroviy sinovi edi Ushbu sinovga oid baʼzi maʼlumotlar 1977 yil iyul oyida prezident Jimmi Karterning koʻrsatmalariga binoan, AQShda yadroviy qayta ishlashni taqiqlash toʻgʻrisidagi qaroriga asos boʻlib, maxfiylikdan chiqarildi.
1962 yil sinov qurilmasi uchun ishlatiladigan plutoniy Birlashgan Qirollik tomonidan ishlab chiqarilgan va 1958 yilgi AQSh-Buyuk Britaniya oʻzaro mudofaa kelishuvi doirasida AQShga taqdim etilgan.
Magnox reaktorini loyihalash uchun uni vakolat bergan davlat organi, UKAEA orasida dastlabki kod nomi bosimli qoziq ishlab chiqarish quvvati va plutoniy (PIPPA) edi va bu kod nomidan koʻrinib turibdiki, reaktor ham elektr stansiyasi sifatida ishlab chiqilgan, ham u bilan ishlaganda. kam yoqilgʻi „yonishi“; Britaniyada yangi paydo boʻlgan yadroviy qurol dasturi uchun plutoniy-239 ishlab chiqaruvchisi sifatida. Sovuq urushning dastlabki davrida ishlab chiqarish reaktorlari sifatida ishlashi mumkin boʻlgan elektr quvvatli reaktorlarni qurishga qasddan ikki maqsadli yondashuv koʻplab mamlakatlarning I avlod reaktorlariga xos edi. Ushbu dizaynlar bilan birga, ularning barchasi qisqa vaqt yonib ketganidan keyin yoqilgʻiga kirishni taʼminlashga qaratilgan, bu onlayn yonilgʻi quyish deb nomlanadi.
Shimoliy Koreyaning 2006 yilgi yadroviy sinovi, KXDR tomonidan birinchi boʻlib, Shimoliy Koreyadagi Yongbyon yadroviy ilmiy tadqiqot markazida ishlaydigan, plutoniyning ildiz manbai sifatida Magnox reaktoriga ega boʻlgani aytiladi. Ushbu sinov portlashi natijasida past rentabellikli gazli portlash paydo boʻldi, bu esa oshkor etilmagan izotopik tarkibdan taxminan 0,48 kiloton hosil qildi. 2009 yilgi Shimoliy Koreya yadro sinovi ham plutoniyga asoslangan edi. Ikkalasi ham mos ravishda 0,48 dan 2,3 kiloton trotil ekvivalentini ishlab chiqardi va ikkalasi ham past rentabelliklari tufayli gazlama hodisalari sifatida taʼriflandi, baʼzi sharhlovchilar hatto 2006 yilgi sinov uchun past rentabellik boʻyicha portlash ekvivalent boʻlgan boʻlishi mumkinmi, deb taxmin qilishdi. 100 000 AQSh dollari miqdorida ammiakli selitra
1962 yilgi AQSh-Buyuk Britaniya sinovining izotopik tarkibi ham xuddi shunday tavsiflangan reaktor darajasidan tashqari oshkor etilmagan va ushbu sinov uchun materialni reaktor darajasi sifatida tavsiflashda qaysi taʼrifdan foydalanilgani oshkor etilmagan. Aleksandr DeVolpining soʻzlariga koʻra, 1962 yilgi AQSh-Buyuk Britaniya sinovida ishlatilgan plutoniyning izotopik tarkibi biz hozirda reaktor darajasida deb hisoblagan narsa boʻlishi mumkin emas edi va DOE endi plutoniy yoqilgʻi ekanligini bildiradi, lekin tasdiqlamaydi. daraja. Xuddi shunday, Jahon Yadro Assotsiatsiyasi 1962 yilgi AQSh-Buyuk Britaniya sinovida kamida 85% plutoniy-239 borligini koʻrsatadi, bu odatda ishlaydigan fuqarolik reaktorlarining sarflangan yoqilgʻida mavjud boʻlganidan ancha yuqori izotop kontsentratsiyasi.
2002 yilda MAGATE Bosh direktorining sobiq oʻrinbosari Bruno Pelaud DoE bayonoti notoʻgʻri ekanligini va sinov Pu-240 tarkibidagi yonilgʻi sinfining zamonaviy taʼrifiga ega boʻlishini aytdi
2008 yilgi maqolada Kessler va boshqalar. Termal tahlildan foydalanib, sferik portlovchi linzalari boʻlgan Fat Manga oʻxshash „past texnologiyali“ dizaynlardan foydalangan holda, yonish qiymati 30 GVt/t boʻlgan reaktordan olingan reaktor darajasidagi plutoniydan foydalangan holda gipotetik yadroviy portlovchi qurilma „texnik jihatdan mumkin emas“ degan xulosaga keldi; yoki „oʻrta texnologiya“ dizaynlari uchun 55 GVt / t.
Kessler va boshqalarga koʻra. Tajribali yadroviy qurolga ega davlatlar (NWS) tomonidan ishlab chiqarilishi mumkin boʻlgan „yuqori texnologiyali“ gipotetik yadro portlovchi qurilmalari (HNED) mezonlariga koʻra, issiqlik hosil qiluvchi Pu-238 ning taxminan 9% dan koʻprogʻini oʻz ichiga olgan reaktor darajasidagi plutoniy bilan texnik jihatdan yaroqsiz boʻladi. izotop.
Reaktor darajasidagi plutoniyning tipik izotopik tarkibi
Bundan farqli oʻlaroq, masalan, umumiy fuqarolik bosimli suv reaktorining odatdagi II avlod reaktoridan keyin ishlatilgan yadro yoqilgʻisining izotopik tarkibi 45 Kuyishning GWd /tU 1,11% plutoniyni tashkil qiladi, shundan 0,56% Pu-239 va 0,28% Pu-240, bu Pu-239 ning 50,5% va Pu-240 ning 25,2% ga toʻgʻri keladi. 1989 yilda eʼlon qilingan 43 000 MVt / t dan past umumiy yonish tezligi uchun plutoniy-239 tarkibi reaktorda ishlatilgan barcha plutoniy izotoplarining 53% ni tashkil etdi. AQSh NRC maʼlumotlariga koʻra, hozirda uylarni elektr energiyasi bilan taʼminlovchi LWRlarning tijorat parki 1995 yilda oʻrtacha 35 GVt/MTU yonib ketgan boʻlsa, 2015 yilda oʻrtacha koʻrsatkich 45 GVt/MTU ga yaxshilangan.
Energiya reaktorlari texnologiyasi rivojlanib borar ekan, bir maqsad — yoqilgʻi samaradorligini oshirish va bir vaqtning oʻzida boʻlinish elektr stantsiyalarida ishlab chiqariladigan elektr energiyasining iqtisodiy samaradorligini oshirish uchun ishlamay qolish vaqtlarini imkon qadar qisqartirish orqali sarflangan yadro yoqilgʻisi hajmini kamaytirishdir. Shu maqsadda AQSHdagi reaktorlar oʻrtacha yonish tezligini 1970-yillarda 20 dan 25 GWd/ MT U dan 2000-yillarda 45 GWd/ MT U ga ikki baravar oshirdi. Qurilayotgan III avlod reaktorlarining yonish tezligi 60 ga teng GWd/tU diapazoni va har 2 yilda bir marta yonilgʻi quyish zarurati. Masalan, Evropa bosimli reaktori 65 uchun moʻljallangan GWd/t, va AP1000 oʻrtacha 52,8 zaryadsizlanish uchun moʻljallangan. GWd/t va maksimal 59,5 GWd/t. Dizayndagi IV avlod reaktorlarining yonish tezligi hali ham yuqori boʻladi.
Reaktorlarda qayta foydalanish
right|thumb| 1940-1950 yillardagi nam-kimyoviy PUREX usuli bilan uran va plutoniyni ishlatilgan yadro yoqilgʻisidan ajratish. Ushbu kimyoviy jarayon munozarali, chunki u ham kimyoviy jihatdan toza WGPu ishlab chiqaradigan yoʻldir. thumb|375x375px| 1990-yillarda integral tez reaktor (IFR) kontseptsiyasida taklif qilingan 200+ GWd/TU yonib ketadigan yoqilgʻi aylanishi, shuningdek, piroprocessing texnologiyasining animatsiyasi ham mavjud. Butun dunyo boʻylab PUREX ajratishning standart amaliyotidan farqli oʻlaroq, plutoniy ushbu uchuvchi miqyosda, qayta ishlash siklida mustaqil ravishda ajratilmaydi, aksincha, barcha [[Aktinoidlar|aktinidlar parchalanish mahsulotlarining „haqiqiy chiqindilaridan“ " elektro-yutilgan " yoki „tozalangan“ boʻladi. sarflangan yoqilgʻi. Shuning uchun plutoniy oʻrniga koʻplab oʻgʻirlik stsenariylarida „oʻzini himoya qiladigan“ barcha gamma va alfa chiqaradigan aktinidlar bilan aralashib ketadi. Ushbu aralash aktinid yoqilgʻisini toʻliq yuklashda reaktor ishlashi uchun tez neytron spektrli reaktorlar istisnosiz, mumkin boʻlgan yagona variant hisoblanadi.]] thumb| IFR kontseptsiyasi (aniqroq matnli qora va oq). Piroprocessing tsikli tasvirlangan IFR kabi natriyni tez ishlaydigan reaktorlar bilan cheklanmaydi, boshqa koʻplab kontseptual reaktorlar, masalan, Stabil tuz reaktori PUREX emas, balki undan yoqilgʻiga tayanishga moʻljallangan. Bugungi moderatorli/ termik reaktorlar asosan bir martalik yoqilg‘i aylanishida ishlaydi, lekin ular bir martalik reaktor darajasidagi plutoniyni cheklangan darajada aralash oksid yoki MOX yoqilg‘isi ko‘rinishida qayta ishlatishi mumkin, bu ko‘pgina mamlakatlarda odatiy tijorat amaliyoti hisoblanadi. AQSh yadroviy boʻlinishning barqarorligini oshiradi va yuqori darajadagi yadroviy chiqindilar hajmini kamaytiradi.
Termal reaktorda amaliy yoqilgʻi muddati oxirida energiya/boʻlinishning uchdan bir qismi plutoniydan iborat boʻlib, tsiklning oxiri U-235 foiz tushganda sodir boʻladi, reaktor ichidagi neytron iqtisodini boshqaradigan asosiy yoqilgʻi va pasayish. yangi yoqilgʻi talab qiladi, shuning uchun konstruksiyani oʻzgartirmasdan, yangi yoqilgʻi yukidagi parchalanuvchi yoqilgʻining uchdan bir qismi boʻlinadigan reaktor darajasidagi plutoniy boʻlishi mumkin va zanjir reaktsiyalarini yangidan davom ettirish uchun past boyitilgan uranning uchdan bir qismi kamroq qoʻshilishi kerak. qisman qayta ishlash.
Odatdagi 5,3% reaktor darajasidagi plutoniy MOX yonilgʻi toʻplami, uning oʻzi yana yondirilganda, frantsuz termal reaktorlariga xos boʻlgan amaliyot, ikki marta oʻtkaziladigan reaktor darajasidagi plutoniyga, izotopik tarkibi 40,8% 239 ga oʻtkaziladi.239  239   va 30,6% 240   240   tsikl oxirida (EOC). MOX toifali plutoniy (MGPu) odatda 30% 240 dan ortiq boʻlgan deb taʼriflanadi.240  240.
Tez reaktorlardagi vaziyatdan farqli oʻlaroq, termal reaktorlarda qayta ishlash sonining cheklanishi mavjud, chunki termal neytron spektrida plutoniyning faqat toq massali izotoplari boʻlinadi, shuning uchun juft massali izotoplar barcha yuqori termal reaktorlarda toʻplanadi. — spektrning yonish stsenariylari. Plutoniy-240, teng massali izotop, termal neytron spektrida, uran-238 kabi unumdor material boʻlib, neytronni ushlab turganda parchalanuvchi plutoniy-241ga aylanadi; biroq, teng massali plutoniy-242 nafaqat termal spektrda neytronni ushlab turish kesimiga ega, balki parchalanuvchi nuklidga aylanishdan oldin u 3 ta neytronni ushlab turishni talab qiladi.