cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Chegaradagi shaxsiyat buzulishi
Chegaradagi shaxsiyat buzilishi kimga taʼsir qiladi?
ChShB tashxisi qoʻyilgan odamlarning qariyb 75 foizi tugʻilish paytida ayolga tayinlangan odamlardir (AFAB). Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, tugʻilishda erkak (AMAB) tayinlangan odamlar ChShB bilan bir xil darajada taʼsirlanishi mumkin, ammo ular travmadan keyingi stress buzilishi (TSSB) yoki depressiya bilan notoʻgʻri tashxis qoʻyilgan boʻlishi mumkin.
Toksikologiya
thumb|right|282px|
Chegaradagi shaxsiyat buzulishi
Chegaradagi shaxsiyat buzilishi qanchalik tez-tez uchraydi?
Chegaraviy shaxsning buzilishi nisbatan kam uchraydi. AQShning kattalar aholisining taxminan 1,4 foizi ChShBga ega.
Toksikologiya
Toksikologiya, veterinariya toksikologiyasi — zaharli moddalar xususiyatlari va ularning qayvonlar (qishloq xoʻjaligi. hayvonlari, ovlanadigan va boqiladigan yovvoyi hayvonlar, baliqlar, asalarilar) organizmiga taʼsirini, pestitsidlar qoldiklari va boshqa zaharli moddalar bilan ifloslangan ozuqalarni veterinariyasanitariya jihatidan baholash, zaharli oʻsimliklar, mikroskopik zamburugʻlar, suv oʻtlaridan zaharlanish va ularning oldini olish, zaharlangan xayvonlarni davolash, ozuqalarda, xesh goʻsht mahsulotlaridagi zaharli kimyoviy birikmalarning ruxsat etilgan qoldiq miqdorini aniklash, ularni tahlil kilish va boshqa masalalar bilan shugʻullanadi.
Chegaradagi shaxsiyat buzulishi
Sabablari
Boshqa ruhiy kasalliklarda boʻlgani kabi, chegaradagi shaxsiyat buzilishining sabablari toʻliq tushunilmagan. Atrof-muhit omillariga qoʻshimcha ravishda, masalan, bolalarga nisbatan zoʻravonlik yoki beparvolik tarixi — chegaradagi shaxsiyat buzilishi quyidagilar bilan bogʻliq boʻlishi mumkin:
Toksikologiya
Veterinariya toksikologiyasi sohasida 20-asrning 70-yillarida Oʻzbekiston veterinariya institutoʻ toksikologiya boʻlimida, Samarqand qiimoq xoʻjagik instituti veterinariya fti kafedralarida ilmiy tadqiqotlar amalga oshirildi. Oʻzbekiston hududida oʻsadigan zaharli oʻsimliklardan kampirchopon, mingdevona, bangidevona singari oʻsimliklar, gallani zararlovchi krrakuya, chorva ozukasida ishlatiluvchi kunjara, sheluxa, chigit singari paxta chiqindilari tarkibidagi gossipol moddalari, shuningdek, kimyoviy pestitsidlar bilan qishloq xoʻjalik hayvonlarining zaharlanishini tashxis qilish, ozuqa va chorvachilik mahsulotlarini veterinariyasanitariya jihatidan baholash masalalari boʻyicha muhim ilmiy ishlar olib borildi. Veterinariya T.si rivojlanishiga oʻzbekistonlik olimlardan X.Z. Ibragimov, N. X. Shevchenko, F.I.Ibodullayev, R.X.Xaitov, T.B.Boymurodov, Q.Norboyev, N. Davlatov, V.R.Xaitov, D.Sh.Muratov va boshqa muhim hissa qoʻshdilar.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat veterinariya xizmati tizimiga kiruvchi Respublika veterinariya lab.da, Qoraqalpogʻiston, viloyatlar va Toshkent sh. veterinariya lab.larida kimyotoksikologiya boʻlimlari mavjud boʻlib, ular tomonidan hayvonlar zaharlanishida diagnostik tekshirishlar, shuningdek, pestitsidlar koldiqlarini saqlovchi chorvachilik mahsulotlari hamda ozuqalarini veterinariyasanitariya ekspertizasi oʻtkaziladi.
Adabiyot
Hoshim Nurmamatov.
Dahanasoy
Dahanasoy (yuqori oqimida Shogan, Arikli, Bosmandisoy, oʻrta oqimida Yangiariq, Mozorsoy, Shirinsoy) — Tojikiston Respublikasi Oʻratepa tumanidagi soy, Sirdaryonsng chap irmogʻi. Turkiston tizma togʻining shim. yon bagʻirlaridan boshlanadi. Uz. 108 km, havzasining mayd. 780 km2. D. qor, yomgʻir, koʻproq buloq va qisman kichik muzliklar suvlaridan toʻyinadi. Oʻrtacha suv sarfi 1,82 m3/sek, quyi oqimida 1,22 m3/sek. Oqimi yil davomida oylar boʻyicha kam oʻzgaradi. Toʻlinsuv davri may-iyunda kuzatiladi. D. suvi asosan sugʻorishga sarflanadi.
Ocean's (filmlar seriyasi)
Oceanʼs - Amerika'ning Steven Soderbergh tomonidan ishlangan film qismlari.
Dahana va qayroqqum mozorlari
Dahana va qayroqqum mozorlari — soʻnggi jez davri (mil. av. 2-ming yillikning oxirgi choragi — 1-ming yillikning boshlari) qabilalarining yodgorligi. Arxeologlar A. P. Okladnikov (1954) va B. A. Litvinskiy (1955—56) tomonidan oʻrganilgan. Fargʻona vodiysining shim.-gʻarb tomonidagi Qayroqqum choʻli va Asht tumani (Tojikiston)ning Dahana qishlogʻidan topilgani uchun shu nom bilan yuritiladi. D. va Q.m.da olib borilgan arxeologik qazishlar vaqtida 10 qabr ochib tekshirilgan. Qabrlar taxta toshlardan yasalgan tobut (sarkofag)lardan iborat. Mayyitlar bukchaytirilgan holda yonbosh bilan qoʻyilgan. Har bir qabrdan sirti naqshlangan sopol parchalari, jez bilaguzuklar, qoʻngʻiroqsimon isirgʻalar, koʻplab munchoqlar topilgan. D. va Q. m.ga oid yodgorliklar oʻzining naqshi, shakli, ishlanish usuli bilan Jan. Sibir, Qozogʻiston va Oʻrta Osiyo choʻllarida keng tarqalgan Andronovo madaniyatiga oʻxshash ekanligini koʻrsatadi. D. va Q.m.da dafn etilgan ajdodlarimiz qabrlaridan topilgan ashyolardan maʼlum boʻlishicha, ularning hayotida chorvachilik muhim rol oʻynagan. Ular Fargʻona vodiysiningChust madaniyati qabilalari bilan yaqin aloqada boʻlganlar.
Yavuzlar, Yüreğir
Yavuzlar Adana viloyatining Yuregir tumaniga qarashli mahallalardan biridir.
E pluribus unum
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Great_Seal_of_the_United_States_%28obverse%29.svg/220px-Great_Seal_of_the_United_States_%28obverse%29.svg.png|thumb| E pluribus unum Amerika Qoʻshma Shtatlarining Buyuk muhriga kiritilgan boʻlib, muhr yaratilgan paytdagi xalq shiorlaridan biri E pluribus unum (, klassik lotincha: [eː ˈpluːrɪbʊs ˈuːnʊ̃], lotincha talaffuz: [e ˈpluribus ˈunum]) — lotincha "Ko‘plarning biri" (shuningdek, „Ko‘pdan biri“ yoki „Ko‘pdan bir“ deb tarjima qilingan) — anʼanaviy shior. Amerika Qoʻshma Shtatlarining Buyuk muhrida Annuit cœptis (lotincha „u majburiyatni tasdiqlaydi“ [lit. „bajarilgan ishlar“]) va Novus ordo seclorum (lotincha „asrlarning yangi tartibi“) shiorlari bilan birga tasvirlangan. Buyuk muhrning orqa tomoniga bu shiorning kiritilishi 1782-yilda Kongress akti bilan tasdiqlangan. Uning milliy shior sifatidagi maqomi koʻp yillar davomida norasmiy boʻlgan boʻlsa-da, E pluribus unum hali ham Amerika Qoʻshma Shtatlari mustaqilligining dastlabki yillaridanoq de-fakto shiori sifatida tanilgan. Oxir-oqibat, Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi 1956-yilda „In God We Trust (Biz Xudoga ishonamiz)“ jumlani rasmiy shior sifatida qabul qilingan hujjatni (HJ rezolyutsiyasi 396) rasman qabul qildi.
E PLURIBUS UNUM oʻn uchta harfdan iborat boʻlganligi sababli uning ishlatilishini AQSh bayrogʻidagi oʻn uchta chiziq kabi oʻn uchta asl koloniyaning ramzi sifatida etirof etiladi.
Shiorning maʼnosi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/SealOfTheUS_Prototype.png/215px-SealOfTheUS_Prototype.png|right|thumb|215x215px| Per Eugene du Simitiere tomonidan yaratilgan Buyuk muhr uchun original 1776-sonli dizayn. Oltita xalq: Angliya (atirgul), Shotlandiya (qushqoʻnmas), Irlandiya (arfa), Niderlandiya (Gollandiya) (sher), Fransiya (fleur-de-lis) va Germaniya (burgut) kelib chiqishi ramzlarni oʻrab turgan [[Oʻn uchta koloniyalar|13 ta mustamlakaning 13 bosh harfi yozilgan qalqonlar. Ostki qismga E Pluribus Unum shiori yozilgan .]] Bu iboraning maʼnosi dastlabki oʻn uchta mustamlaka birlashmasidan yangi yagona xalq paydo boʻlgan degan tushuncha asosida kelib chiqadi. U oʻram qogʻoziga yozilgan va Amerika Qoʻshma Shtatlarining Buyuk muhrida burgut tumshugʻiga qisilganholda tasvizlangan.
Kelib chiqishi
13 harfdan iborat shior 1776-yilda Per Eugene du Simitiere tomonidan muhrni ishlab chiqish uchun mas’ul etib tayinlangan qoʻmitaga naʼmuna sifatida taklif qilingan. Amerika inqilobi davrida bu ibora ilk bor, 1731-yilda asos solingan Londonning mashxur jurnallaridan biri Gentlemanʼs Magazine ning sarlavha sahifasida muntazam chop etilgan. Mazkur jurnal koʻplab manbalardan foydalangan holda oʻz davrining mashxur maqolalarni bitta davriy nashrga toʻplagan. Bu qoʻllanish oʻz navbatida Londonda joylashgan Gugenot Piter Entoni Motteuxga tegishli boʻlib, u oʻzining "The Gentlemanʼs Journal(Jentlmenlar jurnali)" yoki „The Monthly Miscellany(Oylik turfa xillik“ (1692-1694) nomi bilan tanilgan jurnalida bu jumladan koʻp foydalangan. Bu ibora Geraklit haqidagi asaroʻninchi boʻlagining lotincha tarjimasiga oʻxshaydi: "Bir narsa hamma narsadan iborat va hamma narsa bir narsadandan kelib chiqadi". Bu iboraning yana bir varianti „Moretum“ qoʻshimchasiga tegishli boʻlgan "Virgiliana" sheʼrida qoʻllanilgan. Sheʼr matnida rang est e pluribus unus turli ranglarning bir rangga qo‘shilishini tasvirlaydi. Avliyo Avgustin oʻzining „Confessions (Eʼtiroflar)“ asarida ex pluribus unum facere (koʻp narsadan bir narsa yasa) iborasining boshqacha bir variantini ishlatgan . Ammo bu ibora Sitseronning „De Officiis“ asarida, Pifagorning jamiyat va davlatlarning kelib chiqishi sifatidagi asosiy boʻgʻin: oila va ijtimoiy rishtalar deb hisoblangaligi xususidagi munozarasini tilga oladi. Mazkur munozaraning bir qismi sifatida aytgan soʻzlar ayni Epluriubus Unum shioriga ishora qilinganga oʻxshab jaranglaydi: "Har bir inson bir-birini shunchalik sevsa. Pifagor hamma narsaning doʻstlikda boʻlishini istaganidek, oʻzi ham koʻpdan birni yaratadi (unum fiat ex pluribus).
Boğaköy, Amasya
Bogʻakoʻy — Turkiyaning Amasiya viloyati Amasiya tumaniga qarashli qishloq.
E pluribus unum
Kelib chiqishi
Annuit cœptis („U bizning tashabbuslarimizni qoʻllab-quvvatlaydi“) va Novus ordo seclorum („Asrlarning yangi tartibi“) shiorlari katta muhrning orqa tomonida joylashgan boʻlsa, E Pluribus Unum shiori muhrning old tomonida (Charlz Tomson tomonidan ishlab chiqilgan dizaynga asosan) joylashgan. Uning tasviri AQShning milliy gerbi sifatida ishlatiladi va pasport kabi rasmiy hujjatlarning jild qismida tasvirlanadi. Shuningdek, bu simbol Prezident muhrida va Qoʻshma Shtatlar vitse-prezidenti, Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi, Amerika Qoʻshma Shtatlari Vakillar Palatasi, Amerika Qoʻshma Shtatlari Senati muhrlarida va Amerika Qoʻshma Shtatlari Oliy Sudining muhrida tasvirlangan.
Tangalarda foydalanilishi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/1807_half_dollar_rev.jpg/220px-1807_half_dollar_rev.jpg|thumb| Yarim dollar (revers), 1807 yil
E pluribus unum boʻlgan birinchi tangalar 1786-yilda Nyu-Jersi shtatining Rahvey shahrida Tomas Goadsbi va Albion Koks tomonidan Nyu-Jersi shtatining ruxsati bilan zarb qilingan. Shiorning Nyu-Jersi bilan bogʻliqligi yoʻq edi, bu shunchaki Uolter Mold tomonidan avvalgi yil uchun berilgan muvaffaqiyatsiz federal tangalar takliflaridan biri hisoblanib, Uolter Mold, Nyu-Jersi shtatida ushbu shior bilan shtat mis tangalarini zarb etishga ham ruxsat oldi va buni 1787-yil boshida Nyu-Jersi shtatining Morristown shahrida amalga oshiradi. Massachusets shtatidagi Uksbrij shahridan boʻlgan podpolkovnik Seth Read AQSh tangalariga E pluribus unum shiorining qoʻyilishda muhim rol oʻynagan. Seth Read va uning ukasi Jozef Readga 1786-yilda Massachusets Bosh sudi tomonidan mis tangalar ishlab chiqarishga ruxsat berilgan edi. 1786-yilning mart oyida Seth Read Massachusets Bosh sudiga, palataga va Senatga mis hamda kumush tangalar zarb qilish huquqini berishi toʻgʻrisida ariza bilan murojaat qildi va „bu kelishuvga erishildi“. Katta harflar bilan yozilgan E pluribus unum jumlasi koʻpgina AQSh valyutalarida yozilgan, harflar oraligʻidan baʼzi oʻzgarishlar(masalan, dimening reversi) mavjud. Shuningdek, u dollar tangalarining chetida naqshinkor tarzda oʻyib yozilgan.
AQSh Gʻaznachiligi maʼlumotlariga koʻra, E pluribus unum shiori birinchi marta 1795-yilda AQSh tangalarini zarb etishda qoʻllanilgan, oʻshanda yarim burgut aks ettirilgan (5 dollarlik oltin) tanganing reversi (teskari tomoni)da Qoʻshma Shtatlar Buyuk muhrining asosiy belgilari aks etgan. E pluribus unum Buyuk Muhrning oʻram qogʻozida yozilgan. Bu shior 1798-yilda baʼzi kumush tangalarga ham yoziladigan boʻldi va tez orada qimmatbaho metallardan (oltin va kumush) yasalgan barcha tangalarda aks ettirila boshladi. 1834-yilda tangalarning standart nozikligi oʻzgarishi sababli avval zarb etilgan oltin tangalarning koʻpchiligidan oʻz qiymatini yoʻqotdi. 1837-yilda mazkur ibora kumush tangalarda ham yozilmay qoʻydi, bu qayta koʻrib chiqilgan zarb kodeksi qoidalariga asosan yuz berdi. 1873-yilgi tangalar toʻgʻrisidagi qonun Amerika Qoʻshma Shtatlari tangalaridagi yozuvni qonun talabiga mos boʻlishi lozimligi haqida edi. E pluribus unum hozirda ishlab chiqarilayotgan barcha AQSH tangalarida, shu jumladan 2007-yilda ishlab chiqarila boshlagan Prezident dollarlarida ham aks ettirilgan, uning chetida „In God We Trust“ jumlasi, kupyura chiqarilgan yil va zarb belgisi tasvirlangan. Inqilobdan soʻng, Nyu-Jersi shtatidagi Rahway E pluribus unum yozuvi tushirilgan tanga yaratgan birinchi milliy zarbxonaning uyiga aylandi.
2007-yilning boshida sifat nazorati xatos sabbali Filadelfiya zarbxonasi chetida E pluribus unum jumlalari yozilmagan bir necha dollarlik tangalarni zabt etdi; bu tangalar oʻshandan beri kolleksiyanerlar toʻplamlaridan joy egallagan.
thumb|Estoniya skautlar batalyoni logotipidagi E pluribus unum
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Lockheed C-130 Hercules
Tarixi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Lockheed_C-130_Hercules_-Canadian_Forces_Base_Greenwood%2C_Nova_Scotia%2C_Canada-7Aug2013.jpg/309px-Lockheed_C-130_Hercules_-Canadian_Forces_Base_Greenwood%2C_Nova_Scotia%2C_Canada-7Aug2013.jpg|thumb|309x309px| Kanada kuchlarining Grinvud bazasidan (Yangi Shotlandiya) C-130 link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/C-130_airdrop.jpg/220px-C-130_airdrop.jpg|thumb| M551 Sheridanni C-130 dan uchuvchi trubkasi (LARES qo'nish tizimi) yordamida juda past balandlikdan tushiring. Samolyot dizayni eskirgan C-119 Flying Boxcar, C-47 Skytrain va C-46 Commando transport samolyotlarini almashtirishni qidirayotgan AQSh Harbiy-havo kuchlarining iltimosiga binoan boshlandi. Koreya urushi tajribasi asosida ishlab chiqilgan AQSh havo kuchlari qo'mondonligiga ko'ra, yangi mashina o'zgargan urush sharoitlariga javob berishi kerak edi. Mijozlar loyiha uchun quyidagi talablarni taqdim etdilar: samolyotda 92 yo'lovchi yoki to'liq jihozlar va qurollarga ega 72 askar yoki qurol, texnika va parashyutlarga ega 64 parashyutchi bo'lishi kerak. 1100 dengiz mili parvoz masofasi va bitta dvigatel nosozligi bilan parvozni davom ettirish imkoniyati talab qilingan. Alohida talab tayyorlanmagan dala aerodromlaridan uchish qobiliyati edi.
Gap year
Taʼtil yili sifatida tanilgan boʻsh yil odatda kollej yoki universitetdan oldin yoki undan keyin bir yillik tanaffus davri boʻlib, bu taʼtil davomida talabalar turli xil taʼlim va taʼlimni rivojlanishga qaratilgan tadbirlar, masalan, sayohat yoki muntazam ish bilan shugʻullanishadi. Boʻshliq yillar odatda oʻrta maktab va kollej oʻrtasida yoki kollejni tugatgandan keyin va aspiranturaga kirishdan oldin sodir boʻladi. Boʻsh yilni boshidan kechirayotgan shaxslar, masalan, matematika yoki tilshunoslik boʻyicha kurslarda ishtirok etishi, hunar oʻrganishi, sanʼat bilan mashgʻul boʻlishi, koʻngilli boʻlishi, sayohat qilishi, amaliyot oʻtashi, sport bilan shugʻillanishi mumkin. Tadqiqotlarga koʻra, boʻsh yilga ega boʻlgan talabalar oʻqimaydiganlarga nisbatan yaxshiroq tahsil olishadi, ammo koʻpchilik ota-onalar farzandlari oʻqishni davom ettirishni xohlamasliklari yoki oʻqishni kechiktirishlari mumkinligi haqida xavotir olishadi.
Raghistan tumani
Raghistanning oʻziga xosliklaridan biri shundaki, deyarli aholining barcha qismi sof fors - dari tilida soʻzlashadi. Raghistan Tojikiston Respublikasi va Badaxshonning Yaftal Bala, Yaftali Sufla, Khvahan, Kuf Ab, Maimay, Shighnan, Arghanj Khva va Shahri Buzurg tumanlari bilan chegaradosh.
Raghistanning Yavan, Ravinj, Siab Dasht, Du Dara va Rahe Dara kabi daryolari mashhur daryolar hisoblanadi. Raghistanda bir nechta maktablar bor. Aholisining asosiy qismi dehqonchilik va chorvachilik shugʻullanishadi.
Melba (shirinlik)
Melba (Peach Melba) — opera divasi Nelli Melba sharafiga 1892 yoki 1893-yillarda Auguste Escoffier (Londondagi Savoy mehmonxonasining fransuz oshpazi) tomonidan yaratilgan klassik muzqaymoq shirinligi. Shirinlik tozalangan shaftoli yarmi, malina sousi va vanilli muzqaymoq bilan tayyorlanadi.
Yaratilish tarixi
1892-yilda Nelli Melba Kovent Gardenda Richard Vagnerning Lohengrin asarida chiqqan. Orlean gertsogi Filipp gʻalabasini nishonlash uchun uning sharafiga kechki ovqat marxamat qiladi. Shu munosabat bilan Ogyust Escoffie yangi shirinlik yaratdi. Shirinlikni tanishtirar ekan, Ogyust Escoffie uni vanil muzqaymoq asosida shaftoli boʻlgan oqqushning muz haykali bilan bezatadi. Mish-mishlarga koʻra, xonanda muzqaymoqni juda yaxshi koʻrar, lekin tomogʻiga shamollab, ovozini buzmaslik uchun uni tez-tez yeyishga jur’at etmasdi. Muzqaymoq shrinlikning masalliqgʻidan biri edi, shuning uchun bunday shirinlik qoʻshiqchining vokal kordlariga bunday zararli taʼsir koʻrsatmadi. Shirinlikni bezash uchun oqqush tasvirini tanlash tasodifiy emas edi. Aynan oqqush tortgan qayiqda (jodugar kichkina shahzoda Gotfridni unga aylantirgan) operaning birinchi va uchinchi qismlarida ritsar „Lohengrin“ ikki marta suzib yuradi. Lohengrin operasi oqqush ritsarining afsonalari asosida yaratilgan.
1900-yilda Escoffier shirinlikning yangi versiyasini yaratadi. Oʻzi bosh oshpaz boʻlgan „Karlton“ mehmonxonasining ochilishi munosabati bilan Escoffier endi muz oqqushidan foydalanmay, shaftoli ustiga malina pyuresini qoʻydi. Ushbu shirinlikning boshqa manbalarga shaftoli yoki malina sousi oʻrniga nok, oʻrik yoki qulupnay ishlatiladi. Yana bir variant — malina pyuresi oʻrniga eritilgan qizil smorodina jelesi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Minamitori
thumb|right|Minamitori oroli Minamitori (南鳥島, Minamitori-sima yoki Markus) — Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy qismidagi izolyatsiya qilingan atoll oroli. Maydoni — 1,2 km². Ilgari Anson arxipelagiga kiritilgan. Maʼmuriy jihatdan Tokio prefekturasining Ogasavara okrugiga kiradi.
Dahbed
Dahbed — Samarqand viloyati Oqdaryo tumanidagi shaharcha (1978 y.dan). D. Miyonkoʻlning sharqida, Oqdaryoning chap sohilida joylashgan. Dahbed nomi fors. dah — oʻn, bed — tol dan deb talqin qilinadi. Dahbed yaqin temir yoʻl stansiyasi — Zarafshondan 9 km. Aholisi 7400 kishi (2000). Paxta qabul qilish punkti, MTP, xususiy tikuvchilik korxonasi, mexanizatsiyalashgan koʻchma qurilish korxonasi bor. Dahbedni Katta Oʻzbekiston trakti kesib oʻtgan. D.da tarixiy obidalardan Maxdumi Aʼzam majmuasi (16-asr; 1996—98 yillarda taʼmirlangan) saqlangan. 3 umumiy taʼlim maktabi, Samarqand mexanika iqtisodiyot kolleji, kasb-hunar maktabi, 2 kutubxona, madaniyat markazi mavjud.
Ocean's Eleven
Oceanʼning 11 doʻsti (inglizcha: Oceanʼs Eleven) 2001-yil Amerika tomonidan ishlangan film.
Tokembriy
Tokembriy — Yer tarixida birinchi geologik formatsiyalar paydo boʻlishidan kembriy sistemasi (davri)tacha oʻtgan davr. T. Yer tarixining 6/7 kismini tashkil qiluvchi vaqtini va Yer poʻstining shu davrda hosil boʻlgan qad. qatlamlarini oʻz ichiga oladi. Bu davrning geologik tarixi uzoq vaqt fanga nomaʼlum boʻlib kelgan. Faqat 20-asrning boshlaridagina T. stratigrafiyasi va geoxronologshgsini oʻrganishda radiometrik metodlar qoʻllanila boshladi. T. bizga maʼlum boʻlgan 3500 mln. yoshga yakin qad. geologik jinslar hosil boʻlgan davrdan to kembriy davri boshlanishiga qadar 2900 mln. yildan ortiq vaqt davom etgan. 19-asrning 2yarmida Shimoliy Amerikada tarixiy geologik maʼlumotlar, jinslarning metamorfizm darajasi va boshqa belgilari asosida T.ni arxey yoki arxeozoy va proterozoy ga bulish taklif etilgan. Ular orasidagi chegara, bundan 2500—2700 mln. yil ilgari yirik burmalanish va granitlanish davriga tugʻri keladi. T. yotqiziqdari barcha qitalarda: Sharkiy Yevropa, Sibir, Janubiy Xitoy va Hindiston, shuningdek, Shimoliy Amerika, Afrika, Avstraliya va Antraktidaning qad. platformalarida tarqalgan. Yuqori T. hosilalari, koʻpincha, qad. platformalar choʻkindi qoplamining quyi qismini tashkil qiladi. Ular, tarkibida, hatto kuchsiz metamorfizm taʼsirida yemiriluvchi glaukonit va boshqa minerallar saklangan, kamroq oʻzgargan jinslardan tarkib topgan. Quyi T. hosilalari gneys, migmatit, turli kristalli slanetslar, amfibolitlar, qisman jespilit, kvarsit va marmarlardan iborat. Ular qalin qatlamlarni tashkil qiladi. Bu esa, qatlamlarda quyi T.da barcha materiklarda keng tarqalgan harakatchan rivojlanish (geosinklinal)dan dalolat beradi. Quyi T. oxirida platforma tipidagi formatsiyalar paydo boʻlgan. Yuqori T. formatsiyalari turiga koʻra, paleozoy formatsiyalari turiga yaqin turadi, ular kvars qumtoshlari va kvarsitlar, gilli slanetslar va fillitlar, turli vulkanogen jinslar, stromatolitli dolomitlar va ohaktoshlardan tarkib topgan kalin qatlamlardan iborat. T.ning eng oxirida molasslarga oʻxshash jinslar qatlami paydo boʻlgan. T. yotqiziklarida fanerozoyning stratigrafik shkalasini tuzishda asos boʻlib xizmat qiladigan skeletli hayvonlar yoʻq, shunga qaramay organik hayot izlari koʻp. Koʻkyashil suvoʻtlar (stromatolitlar) va bakteriyalar (onkolitlar)ning hayot mahsullari mavjud. T. qatlamlarida ilgari spora deb hisoblangan suvoʻtlardan kelib chiqqan juda mayda (50 s oʻlchamli) yumaloq tanachalar ("akritarx" yoki "sferomorfid"lar) uchraydi.
Hayvonot dunyosi oʻsimliklarga qaraganda kam taraqqiy etgan. T.ning koʻpgina toshqotgan jinslari yetarlicha aniqlanmagan. Avstraliya, Janubiy Afrika qumtoshlarida kamdankam uchraydigan noyob topilmalar vendning hayvonot dunyosi ancha boy boʻlganligidan dalolat beradi.
Oʻrta Osiyo, Qozogʻiston, Uzoq Sharq bukilmali sistemalarida ham T. davriga mansub jinslar aniqlangan. Bu yerlarda quyi T., shuningdek, rifeyga oid yotqiziqlar mavjud boʻlib, ular choʻkindi va vulkanogen geosinklinal qatlamlarni tashkil etadi. Oʻzbekistonda T. majmuasi quyi va yuqori proterozoy yotqiziqlaridan tashkil topgan. Quyi proterozoy KosonQoraterak (Teraksoy, Semizsoy svitalari) rnida, Boysuntogʻda (Qoratosh, Xujaboʻzbarak, Aylangar, Shotut svitalari), Tomditogʻda (Uchquduqtogʻ, Yurgantogʻ svitalari), Boʻkantogʻda (Cholcharatogʻ va Qumloq svitasining quyi qismi). Ular gneys, kristalli slanets, amfibolit, kvarsit, marmarlardan tarkib topgan, tirik mavjudot qoldiqlari topilmagan. Oʻzbekiston gʻarbida oʻrta va yuqori rifey yotqiziqlari topilgan. Turli xil kimyoviy elementlar (oltin, uran, selen, vanadiy, molibden va boshqalar)ning konsentratsiyasi yuqori. Bu esa shu regionda sanoat obʼyektlarini shakllanishiga sababchi boʻladi. Oʻzbekistonning T. kesmalarida topilgan rifey biotasi qoldiqlarining boy majmui va birgalikda topilgan turli guruhlar uzoq oʻtmishning geologik voqealari toʻgʻrisida juda qiziqarli ilmiy maʼlumotlar beradi. Bu esa, Janubiy Tyanshanning qad. geologik rivojlanishi tarixini yangicha talqin qilishga imkon yaratadi. Oʻzbekistonda T. qatlamlari borligini ilk bor geolog olim M. A. Ahmadjonov aniqlagan. T. foydali qazilmalarga juda boy. Bu davr yotqiziqlarida temir rudalari (temir kvarsitlari, jespilit), alyuminiy xom ashyosi (kianit, sillimanit), marganets, oltin va uran, mis, nikel, kobalt rudalari, qoʻrgʻoshinrux, slyuda (muskovit), keramika xom ashyosi va nodir metallar (T.ning eng keyingi hosilalarida qad. neft konlari) bor.
Garhakota
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Garhakota Hindistonning Madhya Pradesh shtatidagi Sagar tumanidagi shahar va munisipalitetdir.
Geografiya
Garhakota joylashgan23.77°N, 79.15°W. Uning o'rtacha balandligi 373metr.
Demografiyasi
Ko'plab arxeologik tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, u ko'plab sivilizatsiyalar uchun muhim joy bo'lgan.
Pt. Hozirda MP hukumatida nogironlar bo'yicha vaziri bo'lgan Gopal Bhargav shu shahardan keladi.
U Rehli saylov okrugiga kiradi va Sagar tumanining boshqa shaharlariga nisbatan yaxshi rivojlangan.
Turizm
thumb|250x250px| Shree 1008 Parshvanatha Digambar Jain Atishay Kshetra Pateriya Ji Bu ibodatxonaning yoshi 200-yildan oshadi. U Set Radha Kishanjun Shoh tomonidan milodiy 1782-yilda (VS 1839) da paxta savdosidan olgan bir kunlik daromadi evaziga qurilgan. Patriyaning asosiy xudosi - Lord Parsvanat (23-Teerthankar). Bu butning balandligi ikki metr bo'lib, Padmasana holatida uchta ilon qalpoqli orqa toshdan qurilgan. Bu ibodatxonaning shpali 27 metr balandlikda qalin devor bilan o'ralgan.
Ushbu ma'bad 1891yilda qurilgan, balandligi o'n sakkiz metrli shpilga ega. U 63 ta butdan iborat bo'lib, bu ibodatxonaning moolnayaki 1000 ta ilon qalpoqli Lord Parsvanatning butidir.
Shri. Qazish. Jain Mahavir Jinalay
Garxakota shahridagi yangi qurilgan jain ibodatxonasi butun Sagar tumanidagi eng yaxshi jain ibodatxonasidir. Bu 2015-yilda qurilgan. Dunyoga mashhur Panchkalyanak Garhakota shahrida 250 yil o'tgach, 25-12-2015 dan 30-12-2015 yilgacha ushbu juda mashhur Jain ibodatxonasi uchun bo'lib o'tdi.
Ushbu ma'badning mulnayaki o'z nomi bilan yaxshi tanilgan Lord Mahavir Jaynizmning va oxirgi tirtankaridir.
Puja Gurudev shree Kanji Swami duolari bilan bu ma'bad to'liq Sagar tumanidagi boshqalarga nisbatan eng yaxshi infratuzilmaga ega.
Garxakota qal'asining ikki tomonida Sunar va Gadhairi daryolari bor. 11 gektar maydonni egallaydi. Bu qal'a Garxakotadagi Rajput qirollarining qarorgohi edi. 1857-yilda Hindistonning birinchi ozodlik kurashi paytida Jansi Lakshmi Baydan Rani Garxakotalik Raja Mardan Singx Bahodurga ingliz qo'shinlariga qarshi tayyorgarlik ko'rish va ularni Sagarda to'xtatish uchun xat yozdi. Jangda Mardan Singx va Guntay Pateriya halok bo‘ldi. Qal'a 1858-yilda Ghadar davrida ser Hugh Rose tomonidan bostirib kilingan va buzib tashlangan.
Yana bir qal'a asosiy qal'aning orqasida joylashgan bo'lib, u Patriyaning qarorgohi edi. Ular Pateriya Riyasatning Zameendarlari va Garxakotadagi Rajput qirollarining yaqin sheriklari edi. Ular Jijhotiya Brahminlar edi. Pateriya ularning asl familiyasi emas edi. Bu ularning unvoni yoki "upadhi" bo'lib, Bundela qiroli Jujhar Singx tomonidan 17-asrda mo'g'ullarga qarshi janglarda g'alaba qozongan ishtiroki uchun berilgan. Miloddan avvalgi 16-asrda Pateriya qal'asi, Gopalji Krishna ibodatxonasi, Jagannatji Pateriya Vishnu ibodatxonasi va Shiv ibodatxonasi qurilgan. Gadar hujumidan keyin Pateriya qal'asi tashlab ketilgan. Yer yozuvlari dalillari Rehli tehsil daromad idorasida mavjuddir. 1947-yilda mustaqillikka erishgandan so'ng, Garxakotadagi Munna Lal Patriya nomidagi 1874 akr.
Toksikologiya (fan)
Toksikologiya, veterinariya toksikologiyasi — zaharli moddalar xususiyatlari va ularning qayvonlar (qishloq xoʻjaligi. hayvonlari, ovlanadigan va boqiladigan yovvoyi hayvonlar, baliqlar, asalarilar) organizmiga taʼsirini, pestitsidlar qoldiklari va boshqa zaharli moddalar bilan ifloslangan ozuqalarni veterinariyasanitariya jihatidan baholash, zaharli oʻsimliklar, mikroskopik zamburugʻlar, suv oʻtlaridan zaharlanish va ularning oldini olish, zaharlangan xayvonlarni davolash, ozuqalarda, xesh goʻsht mahsulotlaridagi zaharli kimyoviy birikmalarning ruxsat etilgan qoldiq miqdorini aniklash, ularni tahlil kilish va boshqa masalalar bilan shugʻullanadi.
Veterinariya toksikologiyasi sohasida 20-asrning 70-yillarida Oʻzbekiston veterinariya institutoʻ toksikologiya boʻlimida, Samarqand qiimoq xoʻjagik instituti veterinariya fti kafedralarida ilmiy tadqiqotlar amalga oshirildi. Oʻzbekiston hududida oʻsadigan zaharli oʻsimliklardan kampirchopon, mingdevona, bangidevona singari oʻsimliklar, gallani zararlovchi krrakuya, chorva ozukasida ishlatiluvchi kunjara, sheluxa, chigit singari paxta chiqindilari tarkibidagi gossipol moddalari, shuningdek, kimyoviy pestitsidlar bilan qishloq xoʻjalik hayvonlarining zaharlanishini tashxis qilish, ozuqa va chorvachilik mahsulotlarini veterinariyasanitariya jihatidan baholash masalalari boʻyicha muhim ilmiy ishlar olib borildi. Veterinariya T.si rivojlanishiga oʻzbekistonlik olimlardan X.Z. Ibragimov, N. X. Shevchenko, F.I.Ibodullayev, R.X.Xaitov, T.B.Boymurodov, Q.Norboyev, N. Davlatov, V.R.Xaitov, D.Sh.Muratov va boshqa muhim hissa qoʻshdilar.
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat veterinariya xizmati tizimiga kiruvchi Respublika veterinariya lab.da, Qoraqalpogʻiston, viloyatlar va Toshkent sh. veterinariya lab.larida kimyotoksikologiya boʻlimlari mavjud boʻlib, ular tomonidan hayvonlar zaharlanishida diagnostik tekshirishlar, shuningdek, pestitsidlar koldiqlarini saqlovchi chorvachilik mahsulotlari hamda ozuqalarini veterinariyasanitariya ekspertizasi oʻtkaziladi.
Adabiyot
Hoshim Nurmamatov.
Dahbedi
Dahbedi — qovunning ertapishar navi. Shakli tuxumsimon, dum tomoni toʻmtoq, uz. 15—25 sm, ogʻirligi 1,7—3 kg. Sirti tekis, sertoʻr. Tusi och yashil. Poʻstining qalinligi oʻrtacha. Etining qalinligi 3,5—4,5 sm, och yashil, kuvrak, xushxoʻr, tarkibida 8—10,5% qand, shu jumladan 5,4—6,7% saharoza bor. Urugʻxonasining yarmini urugʻdonlar egallaydi. Urugʻi ekilganidan keyin 70—75 kunda pishadi. Hosildorligi 250—300 s/ga. Samarqand va Surxondaryo viloyatlarida ekiladi. D.dan qovun-qoki ham solinadi (qarang Qovun).
Mo‘minov Mulla Jo‘ra
Mo‘minov Mulla Jo‘ra — 1883-yili Asaka rayoni Boyston qishlog‘ida tug‘ilgan, din xizmatchisi, imom. 1932-yili quloq qilingan, kolxozga qarshi faoliyati uchun 1933-yili 2 yil qamoq jazosiga tortilgan. Aksilinqilobiy ruhoniylar guruhi ishtirokchisi sifatida bir necha yig‘inlar o‘tkazib, ularda sovetlarga qarshi targ‘ibot vositasi bilan hozir bo‘lganlarga aksilinqilobiy yo‘nalishda ta’sir o‘tkazganlikda, o‘zining aksilinqilobiy chiqishlarida sovet hokimiyatiga qarshi kurash olib borishga chaqirganlikda, doimiy ravishda aksilinqilobiy, mag‘lubiyatchilik, antikolxoz targ‘ibot olib borganlikda, dinga ishonuvchilarni dinga qarshi turgan faollarni o‘ldirishga chaqirganliqda ayblangan.
Toksoplazmalar
Toksoplazmalar (Toxoplasma) — koksidiyalar turkumiga mansub eng sodda parazit hayvonlar urugi. Bitta T. gondii turi maʼlum. Uzunligi 7 mkm gacha. T. mushuk va boshqa mushuksimonlar ingichka ichagida murakkab rivojlanish siklini oʻtib, undan 2 ta sporali ootsistsporozoitlar hosil boʻlishi bilan tugaydi. Yetuk ootsistlar esa mushuksimonlarni qaytadan zararlashi mumkin. Ootsistlar boshqa sut emizuvchilar (mas, sichqonlar) yoki odam hamda qushlarga oʻtib, jinssiz urchiydi. T. — sut emizuvchi hayvonlar va odam paraziti; toksoplazmoz kasalligini qoʻzgʻatadi.
Sidi Boushaki sheʼri
Sidi Boushaki she'ri (arab. أرجوزة سيدي بوسحاقي) — molikiy ilohiyotchisi va arab tilshunosi Sidi Boushaki (1394-1453) tomonidan yozilgan arab grammatikasi she’ri.
Sidi Boushaki haqida
U Abu Ishoq Ibrohim ibn Fayd az-Zavaviy, Qurʼon tafsiri, huquqshunos va tilshunos boʻlib, Jurdjura asarlaridan Teniya shahri yaqinidagi Somaa qishlogʻida 796 hijriyda tugʻilgan va hijriy 857 yilda vafot etgan va keyingi dafn etilgan. Xachna tog'laridagi Zawiyet Sidi Boushakidagi Meraldene daryosiga.
Uning bir nechta kitoblari bor, ulardan eng mashhurlari:
Tavsif
U Sidiy Boushakiy kitoblari orasida arab grammatikasi boʻyicha eng mashhur yozuvlardan biri sanaladi va bu sheʼrni “Arguzat az-Zavaviy grammatikada” (arabcha: أرجوزة الزواوي في النحو) nomi ostida sharhlovchi va izohlovchi bir qancha qoʻlyozmalar va nashr etilgan kitoblar mavjud.
Tarkib
Gramolog Sidi Boushakiy o'z she'rini rajaz deb nomlangan arab she'riyati o'lchagichiga muvofiq 150 baytda yozgan.
U bu matnda arab prozodikasi va she’riyatidagi mahoratini namoyish etgan, bu she’rni qabul qilgan, hayratga solgan va dunyoda keng tarqalgan.
Xulosa
thumb|Sidi Boushaki she'ri Muallif o'zining uzun she'rini uchta asosiy bo'limga, ya'ni kirish, so'ngra asosiy va nihoyat, xulosaga ajratdi.
Dastlabki olti baytda muallif arab tili grammatikasini va arab tili talabalari tomonidan oson yodlanadigan ibora boʻlgan ʻIʿrab tilini rajaz turiga koʻra oʻrgatish maqsadini koʻzlagan she’r mazmunini qisqacha bayon qilgan.
Keyin toʻrt bobga boʻlingan 138 misrali she’r matni keldi, birinchi bob gap haqida (arab. الجملة), ikkinchi bob bosh gap va ergash gap (arab. الجار والمجرور), uchinchi bobda Tahlil qilishdagi istisno soʻzlar, toʻrtinchi bob esa tahlildagi maxsus iboralar haqida.
Ocean's Twelve
Oceanʼning 12 doʻsti (inglizcha: Oceanʼs Twelve) 2004-yil Amerika tomonidan ishlangan film.
Sidi Boushaki sheʼri
Xulosa
Yozuvchi oʻz she’rini xulosa bobida yakunlab, unda oʻzining kompozitsiyasini umumlashtirish, Allohga hamd aytish va Muhammadga duo qilish uchun olti oyatni ajratib koʻrsatdi.
Gavle qalʼasi
Tarixi
1583-1593-yillarda qirol Ioxan III „cherkov-qal’a“ binosini qurishni boshlagan: cherkov markaziy oʻrinni egallagan. Qal’aning koʻrinishi bugungidan butunlay boshqacha boʻlgan. Vasa sulolasining boshqa qal’alari singari, u gumbazli minoralar va hashamdor bezatilgan tomlarga ega. Uning meʼmori saroy ustasi Villem Boy boʻlgan va bino 1597-yilda qurib bitkazilgan. 1600-yilda gubernator Ibrohim Brahe va uning oilasi qal’aga joylashgan. Bir necha yillik eʼtiborsizlikdan soʻng, qal’a 1650-va 1660-yillarda qayta tiklangan va bino okrug gubernatorining qarorgohiga aylangan.
1726-yilda mahalliy aholi Shvetsiya qirolidan qal’ani cherkovga aylantirishni soʻrashgan, ammo 1727-yil Pasxa arafasida qal’ada yongʻin sodir boʻlgan. Qal’a cherkovi vayronaga aylangan va uning yuqori qavati butunlay vayron boʻlgan. 1741-yilda uni taʼmirlash va okrug gubernatorining qarorgohi sifatida tiklash toʻgʻrisida qaror qabul qilinishidan oldin qal’a bir necha yilga tark etilishi kerak boʻlgan. Ushbu loyihaga arxitektor Karl Xorleman rahbarlik qilgan. Barcha ishlar tugallangandan soʻng, Gavle qal’asi oʻzining hozirgi koʻrinishiga ega boʻlgan, aksariyat qismi bugungi kungacha saqlanib qolgan. 1754-yilda birinchi gubernator Axel Johan Griepenhjelm (Aksel Yoxan Gripenxelm) u yerga koʻchib oʻtishga muvaffaq boʻlgan.
Qal’a devorlari ichida, janubi-sharqiy burchagida qamoqxona boʻlgan. Ehtimol, dastlab oziq-ovqat ombori boʻlgan, ammo XVII asrda u qamoqxona sifatida ishlatila boshlangan. U 1727-yilda yongʻin paytida qal’a ham yonib ketgan, ammo 1732-yilda qayta qurilgan. Bugungi kunda u yerda Shvetsiya qamoqxona muzeyi joylashgan.
Dambüyük, Elâzığ
Dambüyük — Turkiyaning Elazigʻ viloyatining Elazigʻ tumanida joylashgan qishloq. Qishloqda, asosan, turklar istiqomat qiladi.
Infratuzilmasi
Qishloqda mahalliy boshlang‘ich maktab bor, lekin undan hozirda foydalanilmaydi. Qishloqda ichimlik suvi tarmog'i mavjud, ammo kanalizatsiya yo'q. PTT filiali yoki PTT agentliklari mavjud emas. Tibbiyot markazlari va sog'liqni saqlash punktlari mavjud emas. Elektr va telefon stansiyalar mavjud, shuningdek, qishloqqa kiradigan yo'l asfaltdan qilingan.
Henry Boucha
Henry Charles Boucha (1951-yil 1-iyunda tugʻilgan) — amerikalik sobiq professional xokkey markaziy oʻyinchisi.
Ərəbmehdibəy
Ərəbmehdibəy (shuningdek, Arabmekhdibey, Arabmekhdybey, Arabmekhtibek va Arabmekhtibeyli) Ozarbayjonning Agsu tumanidagi qishloq va munitsipalitet. Aholisi 1,580. Munitsipalitet Ərəbmehdibəy, Dədəli, Qasımbəyli va Mustafalı qishloqlarini o'z ichiga oladi.
Henry Boucha
Faoliyati
Boucha faoliyatining Minnesota shtatidagi Warroad shahridagi Warroad oʻrta maktab xokkeyi jamoasida oʻynagan.
AQSh armiyasida xizmat qilayotganda, Boucha 1970-yilda AQSh milliy xokkey jamoasiga toʻliq vaqtli asosda qoʻshilgan. U 1971-yilda Shveytsariyaning Bern shahrida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida qatnashgan va u yerda AQSh terma jamoasi safida oʻnta oʻyinda 7 ta gol urgan. Boucha, shuningdek, 1972-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari Olimpiya xokkey jamoasining kumush medalini qoʻlga kiritgan eng katta yulduzlaridan biri boʻlgan.
Boucha 1971-yilgi NHLga kirish draftining ikkinchi bosqichida Detroit Red Wings jamoasi tomonidan umumiy hisobda 16-oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan (u ham birinchi boʻlib raqib WHAning Minnesota Fighting Saints tomonidan tuzilgan, ammo WHAga oʻtmaslikni tanlagan). U oʻzining Olimpiya oʻyinlaridan keyingi birinchi NHL oʻyinida gol urgan va oʻzining birinchi toʻliq NHL mavsumida Detroitda yilning eng yaxshi xokkeychisi deb topildi.
Boucha 1975—1976-yillarda WHAning Minnesota Fighting Saints jamoasiga qaytishga harakat qilgan.
Boucha xokkeyni kutilmaganda erta tark etishi tufayli qiyin kunlarga tushib qolgan (uning agenti Shimoliy Yulduzlar bilan toʻrt yillik shartnoma boʻyicha muzokaralar olib bordi, ammo jarohati tufayli muzokaralar hech qachon yakunlanmadi). U 1980-yillarda hayotini toʻgʻrilashdan oldin ajralish, giyohvandlik va spirtli ichimliklarni isteʼmol qilish davrini boshdan kechirgan.
Imperator Daoguang
Imperator Daoguangning ( 道光帝; 1782-yil 16-sentabr - 1850-yil 26-fevral) bolalikdagi ismi Mianning. Sin sulolasining yettinchi imperatori va 1820-yildan 1850-yilgacha hukmronlik qilgan Xitoyni tegishli ravishda boshqargan oltinchi Sin imperatori edi. Uning hukmronligi "tashqi falokat va ichki qoʻzgʻolon"lar bilan belgilanadi. Bularga birinchi afyun urushi va sulolani deyarli qulatgan Taypin qoʻzgʻolonining boshlanishi kabilar kiradi. Tarixchi Jonatan Spens imperator Daoguangni "sulola atrofidagi ichki va tashqi muammolar haqida hech narsa aytmasa ham, purist nuqtai nazarni taqdim etgan" amaldorlarni qoʻllagan "yaxshi ma'noli, ammo samarasiz odam" sifatida tavsiflagan.
Yoshlik yillari
thumb| Imperator Daoguang imperatori ish joyida Imperator Daoguang 1782-yilda Pekindagi Yopiq shaharda tugʻilgan va unga Mianning (绵宁) nomi berilgan. U imperator boʻlganidan keyin ismi Minning (旻宁) deb oʻzgartirilgan. Bunga sabab nisbatan keng tarqalgan Mian xarakteridan qochish uchun uning shaxsiy ismining birinchi belgisi Miandan Minga oʻzgartirilgan. Bu yangilikni uning bobosi, hukmronlik qilayotgan imperator Syanlun kiritgan boʻlib, u uzoq vaqtdan buyon tabu qoʻyish amaliyoti tufayli imperatorning shaxsiy nomida umumiy belgidan foydalanishni oʻrinsiz deb hisoblagan.
Mianning shahzoda Yongyanning ikkinchi oʻgʻli, imperator Syanlunning 15-oʻgʻli va merosxoʻri edi. U Yongyanning ikkinchi oʻgʻli boʻlsa ham, bobosi taxti uchun merosxoʻrlikda shahzoda Yongyandan keyingi birinchi navbatda turgan. Buning sababi, dishu tizimiga koʻra uning onasi Xitara xonim Yongyanning asosiy turmush oʻrtogʻi boʻlgan, katta akasi esa Yongyanning kanizakidan tugʻilgan. Mianningni bobosi imperator Syanlun yaxshi koʻrgan. U ov safarlarida bobosiga tez-tez hamroh boʻlgan. Shunday sayohatlardan birida, toʻqqiz yoshida, Mianning bugʻuni muvaffaqiyatli ovladi, bu imperator Syanlunni juda xursand qildi. Imperator oʻsha voqeadan besh yil oʻtgach, 1796-yilda, Mianning 14 yoshda boʻlganida taxtdan voz kechdi. Mianningning otasi shahzoda Yongyan keyinchalik imperator Jiasin sifatida taxtga oʻtirdi, shundan soʻng Xitara xonim (Mianningning onasi) imperatritsa boʻldi. Keksa Syanlun 1799-yilda, Mianning 17 yoshda boʻlganida, 87 yoshida vafot etdi.
1813-yilda hali ham shahzoda boʻlganida, Mianning Yopiq shaharga bostirib kirgan sakkiz trigram bosqinchilarini qaytarish va oʻldirishda muhim rol oʻynadi.
Hukmronlik
thumb| Imperator Daoguang [[Imperator saroyi|Yopiq shaharning Meridian darvozasi oldida oʻz qoʻriqchilarini tekshirmoqda]]
Shinjondagi Xoʻja qoʻzgʻoloni
thumb|imperator Daoguangga 1828-yilda Meridian darvozasida [[Shinjon-Uygʻur muxtor rayoni|Shinjondagi isyonchilarni tinchlantirish guruhi asirlari taqdim etilmoqda.]] 1820-yil sentabrida 38 yoshida imperator Szyaning noma’lum sabablarga koʻra toʻsatdan vafot etganidan soʻng Mianning taxtni meros qilib oldi. U otasining qonuniy toʻngʻich oʻgʻli boʻlgan birinchi Sin imperatoriga aylandi. Hozir imperator Daoguang sifatida tanilgan ushbu shaxs gʻarbliklarning Xitoy chegaralariga bostirib kirishi bilan tanazzulga yuz tutgan imperiyani meros qilib oldi. Uning davri nomi, "Daoguang", "nurli yoʻl" degan ma'noni anglatadi. Afaqixoʻja qoʻzgʻolonlarida Xojalarning surgun qilingan vorisi Jahongir Xoʻja Qoʻqondan Shinjonga hujum qilganda imperator Daoguang hukmronligining oltinchi yili edi. 1826-yil oxiriga kelib sobiq Sin shaharlari Qashqar, Yorkand, Xoʻtan va Yangihisor qoʻzgʻolonchilar qoʻliga oʻtdi. 1827-yilning mart oyida bir doʻsti xiyonat qilganidan soʻng, Xoja temir qamoqda Pekinga joʻnatilgan va keyinchalik qatl etilgan. Sin imperiyasi esa yoʻqotilgan barcha hududlarini qayta nazorat ostiga olgan. Uygʻur musulmon sayyidi va naqshbandiy soʻfiy qoʻzgʻolonchisi Jahongir Xoja 1828-yilda Singa qarshi qoʻzgʻolonga boshchilik qilgani uchun manjurlar tomonidan oʻldirilgan (Lingchi qilib).
Birinchi afyun urushi
Imperator Daoguang davrida Xitoy ingliz savdogarlari tomonidan Xitoyga olib kelingan afyun bilan bogʻliq katta muammolarni boshdan kechirdi. Imperator Yongchjen davrida afyun Xitoyga kela boshlagan, ammo yiliga 200 sandiq bilan cheklangan edi. Syanlun davriga kelib, bu miqdor 1000 sandiqga, Jiasin davrida 4000 sandiqga va Daoguang davrida 30000 dan ortiq sandiqga koʻpaydi. thumb| Birinchi afyun urushi paytida Xitoyning urush kemalarini yoʻq qilish Imperator Daoguang 1820 va 1830-yillarda afyunni taqiqlovchi koʻplab imperator farmonlarini imzoladi. Ushbu farmonlarni imperator komissari etib tayinlangan Lin Zexu amalga oshirdi. Lin Zexuning Xitoyda afyun tarqalishini toʻxtatishga qaratilgan harakatlari toʻgʻridan-toʻgʻri Birinchi afyun urushiga olib keldi. Xitoy urushda magʻlub boʻlgach, Lin Zexu aybdor boʻldi. Imperator Daoguang uning vakolatlarini olib tashladi va Yiliga surgun qildi. Urushdagi magʻlubiyat Sin Xitoyining texnologik va harbiy jihatdan Yevropa davlatlaridan ortda ekanligini ochib berdi. Imperator 1842-yil avgustida Nankin shartnomasida Gonkongni inglizlarga berishga majbur boʻldi Shu bilan birga, Himoloyda Sikh imperiyasi Tibetni bosib olishga harakat qildi, ammo Xitoy-Sikx urushida magʻlubiyatga uchradi (1841-1842).
Xristianlikka qarshi kurash
1811-yilda Buyuk Sin Huquqiy Kodeksida "Sehrgarlar va sehrgarlarga nisbatan taqiqlar" deb nomlangan nizomga katoliklikni tarqatganlik uchun yevropaliklarni oʻlimga hukm qilish haqidagi band qoʻshildi. Protestantlar Sin hukumati protestantizm va katoliklik oʻrtasida farqni tushunadi deb umid qilishgan. Chunki qonunda katolik nomi tilga olingan, ammo protestant missionerlari xitoyliklarga nasroniy kitoblarini berganidan keyin  1835 va 1836-yillarda imperator Daoguang Guanchjoudagi “xoin mahalliy aholi” kimligini, kim ularni kitoblar bilan ta’minlaganligini aniqlashni talab qildi.
Zodagonlik unvonlari
thumb| Imperator Daoguangning fotosurati Imperator Daoguangga "Vujing Boshi" (五經博士) unvoni berilgan. Avlodlariga esa Ran Qiu unvonini meros qoldirgan.
Oʻlimi va merosi
Imperator Daoguang 1850-yil 26-fevralda Eski yozgi saroyda vafot etdi. Ushbu saroy Pekindan 8 km/5 milya shimoli-gʻarbda joylashgan. Oradan oʻn yil oʻtgach, Ikkinchi afyun urushi paytida ingliz-fransuz qoʻshinlari tomonidan yoqib yuborilishidan oldin oʻsha saroyda vafot etgan oxirgi Sin imperatori edi. Uning oʻrniga omon qolgan toʻngʻich oʻgʻli Yiju imperator Syanfen sifatida taxtga oʻtirdi. Imperator Daoguang yevropaliklarning niyati yoki giyohvand moddalarga qarshi urushning asosiy iqtisodiy oqibatlarini tushuna olmadi. Garchi yevropaliklar soni koʻp boʻlsa-da va oʻz vatanlaridan minglab mil uzoqlikda boʻlsa-da, ular Xitoy qirgʻoqlari boʻylab har qanday aloqa nuqtasida yuqori oʻq otish qudratiga ega boʻlishlari mumkin edi. Sin hukumati taraqqiyoti Buyuk Kanal orqali janubiy Xitoydan soliqlarning kelishi davom etishiga juda bogʻliq edi. Britaniya harbiy kuchlari Chjenjiangʻda ushbu tarmoqni osongina kesib tashladi. Imperator Daoguang Britaniya va gʻarbiy Yevropa boshdan kechirgan sanoat inqilobi haqida yomon tushunchaga ega boʻlgan. Aytishlaricha, imperator Britaniya yerning qayerida joylashganini ham bilmagan. Uning 30 yillik hukmronligi davrida 1911-yilda Sin sulolasining qulashiga olib keladigan iqtisodiy keskinliklar, mazhablararo beqarorlik va chet el aralashuvi kuzatildi.
Imperator Daoguang Mu ("Sogʻinch" yoki "Hayrat") maqbara majmuasida dafn etildi. Ushbu majmua Pekindan 120 kilometr/75 milya janubi-gʻarbda joylashgan.
Tokugava
Tokugava — Yaponiyada syogunlar sulolasi (1603—1867). Tokugava Ieyasu tomonidan asos solingan. Davlatn" mustaxkamlash uchun T. hukmdorlari bir necha bor islohotlar oʻtkazishgan. Xususan, har bir tabaqaning majburiyati va huquqi qatʼiy belgilab berilgan; dehqonlar yerga biriktirib qoʻyilgan; savdosudxoʻrlik kapitali taraqqiyoti cheklangan, knyazlar ustidan qatʼiy siyosiy nazorat oʻrnatilgan. Mamlakatdagi tartiblarni oʻzgarishsiz saqlab qolish, shuningdek, tashqi xavfxatarning oldini olish maqsadida T. hukumati 17-asrning 30-yillarida Yaponiyani tashki dunyodan ajratib qoʻygan. 18-asr oxirida T. davlati tanazzulga uchragan. 1853-yil AQSH harbiy kemalari mamlakatga bostirib kirgan. AQSH va Yevropa davlatlari T. hukumatining Yaponiyani tashki dunyodan ajratib qoʻyish siyosatini bekor qilishga majbur qilib, 1854—58-yillarda u bilan tengsiz Ansey bitimlarini imzolashgan. 1867—68 yillardagi Meydzi isin inkilobi natijasida T. hokimiyati barham topgan.
Dahkat
Dahkat, Dukenttepa — oʻrta asr shahar harobasi (6—16-asrlar). Ohangaron daryosi irmogʻi Dukentsoyning oʻng qirgʻogʻida, Angren sh.dan taxminan 8 km shim.dagi Dukent qishlogʻida joylashgan. D. oltin va kumush konlariga boriladigan yoʻl yoqasidagi mustahkam qalʼa-shahar hisoblangan. Sharq manbalari (mas, "Hudud ul-olam", 10-asr)da yozilishicha, D. Shoshning obod shaharlaridan sanalgan, D. harobasini 1958-yil arxeolog V. D. Jukov tekshirib, kumush tangalar topgan. Yu. F. Buryakov arxeologik qazish va kuzatuv ishlari olib borgan (1959, 1960, 1966), D. ark (mayd. 0,5 ga) va shahriston (mayd. 7,5 ga) dan iborat boʻlgan. Arkning bal. 6– 8 m. Ilk oʻrta asrga oid sargish, och kizil rang bilan boʻyalgan sopol (Mingoʻrik topilmalariga oʻxshash), shisha buyumlar, yorgʻuchoqlar, burama kumush bilaguzuklar (10— 12-asrlar), kumush va mis tanga xazinalari (11 — 12; 13— 16-asrlar) topilgan.
Changalak (Varzob tumani)
'Changalak''' (Ҷангалак)  — Tojikiston Respublikasining Varzob tumani, Chorbog jamoatiga qarashli daha. Dahadan tuman markazigacha 15 km.
Toksinlar
Toksinlar — mikroorganizmlarning hayot faoliyatida hosil boʻladigan zaharli moddalar. Hayvonlar va odam organizmiga tushganda ularni kasallantirish yoki halok qilish xususiyatiga ega. Bakteriyalar paydo qiladigan T. ancha toʻla oʻrganilgan. Bakterial T. ekzotoksinlar (bakteriyalar toksinni tashqi muhitga ajratib chiqaradi) va endotoksinlarga (ular bakteriyaning struktura komponenti boʻlib, bakteriya hujayralari yemirilganidan keyin atrofmuhitga tarqaladi) boʻlinadi. Ekzotoksinlar va endotoksinlar oʻz xususiyatlariga koʻra bir-biridan farq qiladi. Ekzotoksinlar juda zaharli. Tozalangan T. bir necha yuz marta faol boʻladi. Ekzotoksinlarning organizmga taʼsiri maʼlum yashirin davrdan soʻng yuzaga chiqadi. Endotoksinlar ancha tez taʼsir qiladi, lekin ularning zaharliligi ekzotoksinlarnikicha emas. Koʻpchilik ekzotoksinlar 60—80° da 10—20 min.da parchalanadi. Endotoksinlar issiqqa juda chidamli — ancha yuqori trada yoki uzoq vaqt qaynatilganda parchalanadi. T. muzlatilganda va muzdan tushirilganda kuchi qirqilmaydi. Ular quritilgan holatda ham yaxshi saqlanadi. Formalin va issiq taʼsirida ekzotoksinlarning zaharlilik xususiyati yoʻqoladi, biroq bunda immunitetning kuchaytirish xususiyati saklanib qoladi. Bir qancha infeksion kasalliklarning oldini olish va davolashda qoʻllanadigan anatoksinlarni olish shunga asoslangan.
Hayvonlar va oʻsimliklardan olinadigan bir qancha mahsulotlarning biologik xususiyatlari bakterial T.ga juda yaqin, mas., oʻsimlik zaharlari, ilon, chayon, qoraqurt zahari va boshqa
Rautio
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Rautio — sobiq munitsipalitet, hozir Finlandiyaning Kalajoki shahridagi kichik bir qishloq. U 1973-yilda Kalajokiga birlashtirildi.
Tarixi
Rautio nomi „temirchi“ degan maʼnoni anglatadigan soʻzdan kelib chiqqan. Rautio kamida 1547-yildan beri mavjud boʻlib, oʻsha paytda u faqat uchta fermaga ega edi. Fermalar Kalajoki cherkovining bir qismi edi.
Rautio 1826-yilda cherkov jamoati hududiga aylantirildi. 1912-yilda u alohida cherkov va munitsipalitetga aylandi.
1973-yilda Rautio yana Kalajokiga birlashtirildi.