cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Sauveur-en-Rue
Aholisi
1105 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 30,1 km2. Dengiz sathidan 600 – 1359 m balandlikda joylashgan.
Wiesenaue
Wiesenaue Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Havelland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 46,73 km2. 777 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Gökpınar (Taşova)
Tarixi
Qishloq nomi 1928-yildagi yozuvlarda Orsu yoki Orso deb qayd etilgan.
Joylashuv
Qishloq Amasiya shahar markazidan 69 km uzoqlikda joylashgan. Taşova shahar markazidan 21 km uzoqlikda joylashgan.
Junji Kawano
Junji Kawano (川野 淳次; 11-iyul 1945-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1968-yili 31-mart Australia terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 2 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Wildermieming
Wildermieming Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Innsbruck Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 31.24 km2. 794 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
NGC 2253
NGC 2253 Camelopardalis yulduz turkumidagi NF tipli dir.
Ushbu obyektni William Herschel 1788-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Xiromiy
Xiromiy (taxallusi; ismi Mullo Qurbon) (1796, Kitob viloyati Charmgaron guzari — ?) — shoir. Baʼzi manbalarda Mirzo Qurbon, Muhammad Qurbon deb ham tilga olingan. Kenagas urugʻidan. Buxorodagi Mir Arab madrasasida tahsil koʻrgan. Iqtisodiy tanglik tufayli madrasani tugata olmagan, 25 yoshida Kitobga qaytgan. Xattotlik, tabiblik, charmgarlik qilib roʻzgʻor tebratgan. X. Nasrullaxonttg bosqinchilik siyosatiga qarshi kurashuvchilar safida turgan, Kitob mudofaasida qatnashgan.
X. 19-asr hayotidagi yaramas illatlarni, adolatsiz hukmdorlar, noqobil hokimlar, zamin, zamon, kishilar toʻgʻrisidagi qarashlari ifodalangan "Chor darvesh" (1834), "Mahfil oro" (1844—56), "Toʻtinoma" (1854), "Raʼno va Zebo" (1856), "Yusuf va Zulayho" (1862) dostonlarini yozgan. Bularning orasida keng tarqalgani "Chor darvesh" dir. Asar qoliplash usulida yozilgan, qoliplovchi xikoya Ozodbaxt hikoyasi, dir. Ozodbaxt oʻz farzandsizligidan soʻz boshlab, darveshlar sarguzashtini tinglaydi. Doston Ozodbaxtning Baxtiyor ismli farzand koʻrib, parilarning ulugʻ shoiri Malik Shohboz yordamida murodmaqsadlariga yetishi bilan tugaydi.
Asarning bosh goyasi — vafo va sadoqat. Toʻtining barcha hikoya va qissalari shu gʻoyani asoslash, isbotlashga qaratilgan. "Raʼno va Zebo" dostoni ham qoliplash usulida boʻlib, qoliplovchi hikoya Raʼno va Zebo sarguzashtlaridir. Pok muhabbatni ulugʻlash dostonning asosini tashkil etadi. Unda inson huquqi, ijtimoiy tenglik, adolat, olijanoblik kabi gʻoyalar yoritilgan.
Crisfield
Crisfield AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Somerset County okrugi tarkibiga kiradi.
Xiromiy
Adabiy merosining umumiy hajmi 30 ming misra atrofida. Asarlari qoʻlyozmalari Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida ("Chor darvesh", inv.№359, 9251, 1675, 7713, 4819, 7847, 217 (II); "Toʻtinoma", inv. №1795; "Raʼno va Zebo", inv. №217; "Yusuf va Zulayho", inv. №1799) va SamDUning asosiy kutubxonasida saqlanadi.
Crisfield
Aholisi
2792 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Xiromiy
Manbalar
Ad.:Qorayev T., Xiromiy Mulla Qurbon, T., 1975; Oʻzbek adabiyoti tarixi [5j.li], 4j., T., 1978.
Al Hamam
Al Hamam — Yamanning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan qishloq hisoblanadi. U Abyan gubernatorligida joylashgan.
Xiromiy
Manbalar
Begali Qosimov
Sainte-Colombe-sur-Loing
Sainte-Colombe-sur-Loing Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
211 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,6 km2.
Osage (Wyoming)
Osage AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Weston County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 5 km2. Shundan 5,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1317 m balandlikda joylashgan.
Theodor Mommsen
Theodor Mommsen (1817.30.11, Garding — 1903.1.1 1, Sharlottenburg) — nemis tarixchisi, Peterburg Fanlar akademiyasining xorijiy faxriy aʼzosi (1893). Leypsig (1848-yildan), Syurix (1852-yildan), Breslau (Vrots-lav) (1854-yildan), Berlin (1858 — 1903) universitetlari professor 1848—49 yillardagi inqilob davrida nemis burjua-ziyasining soʻl qanotida boʻlib, Shlez-vigni Prussiyaga qoʻshilishi tarafdori boʻlgan, ShlszvigGolsh-teyn muvaqqat hukumatining nashriy organiga muharrirlik qilgan. Pro-gresschilar partiyasidan prus landtagi va Germaniya reyxstagiga deputat qilib saylangan (1863—66 va 1873— 79 yillarda landtag deputati, 1881—84 yillarda reyxstag deputati). Qad. Rim va Rim huquqiga oid 1500 dan ziyod tarixiy asarlar muallifi. Asosiy asari "Rim tarixi"da, asosan, Rimning miloddan avvalgi 46 yilgacha boʻlgan harbiy-siyosiy tarixini yoritgan va Rim provinsiyalari tarixini bayon qilgan. Nobel mukofoti laureati (1902).
Kollmoor
Kollmoor Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Steinburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,34 km2. 32 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Kollmoorning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kremenchug
Kremenchug — Ukrainaning Poltana viloyatidagi shahar. Dnepr daryosidagi port. Kremenchug tuguni. Aholisi 243 ming kishi (1997). K.da mashinasozlik va metallsozlik, kon sanoatlari, ("AvtoKrAZ" ishlab chiqarish birlashmasi, vagonsozlik, yoʻl mashivalari zavodlari, kon boyitish kombinati), neftni qayta ishlash, metall quyish va shtampovkalash, qurum, temirbeton shpallari, silikat va boshqa zavodlar bor. Oziq-ovqat (goʻsht, non kombinatlari, kandolatchilik fabikasi, likyor-araq, sut zavodlari), yengil sanoat (koʻn kombinati, badiiy buyumlar, trikotaj, poyabzal, tikuvchilik fabikalari, mebel, uysozlik kombinatlari) mavjud. Tarix-oʻlkashunoslik, A. S. Makarenko muzeylari ishlab turibdi. K. 1571-yil vujudga kelgan.
Crofton (Maryland)
Crofton AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Anne Arundel County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
20091 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 13 km2. Shundan 13,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Saint-Sixte (Loire)
Saint-Sixte Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Montbrison tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
583 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 38,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,2 km2. Dengiz sathidan 390 – 656 m balandlikda joylashgan.
Moroni
thumbnail|left|Moroni 2008 da Moroni — Qamar Orollari poytaxti, Ngazidja orolda, vulkan etagida joylashgan. Aholisi 25 ming kishidan koʻproq. Dengiz porti. Avtomobil yoʻllari chorrahasi. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Prezident qarorgohi, hukumat va maʼmuriy binolar joylashgan. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash korxonalari mavjud. Vanil, kakao, kopra bilan savdo qilinadi. Meʼmoriy binolardan masjidlar (minoralari bilan) arab meʼmorligi uslubida qurilgan.
Yoshio Kikugawa
Yoshio Kikugawa (菊川 凱夫; 12-sentyabr 1944-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1969-yili 12-oktyabr Janubiy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 16 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Pont-les-Moulins
Pont-les-Moulins Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
170 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,0 km2. Dengiz sathidan 269 – 426 m balandlikda joylashgan.
Les Paüls
Les Paüls Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 43,8 km2. Aholisi — 598 kishi (2010).
Hubble ketma-ketligi
right|thumb|250x250px| Hubble galaktika ketma-ketligi Hubble ketma-ketligi 1925-yilda Edwin Hubble tomonidan ishlab chiqilgan galaktikalarni tasniflash sxemasidir. Bu format shuningdek sanchqi (inglizcha tuning fork) sifatida ham ma'lum.
Keyin galaktikalar S0 yoki lentikular galaktikadan boshlab ikkita alohida toʻplamga ajratiladi. Yuqori tartib spiral galaktikalarni oʻz ichiga oladi. S spiralni bildiradi, keyingi harf spirallarning taqsimlanishini tavsiflaydi. 0 spiral qoʻllar yoʻqligini, keyingi harflar esa galaktikada juda ochiq va koʻzga koʻringan qoʻllar borligini bildiradi. Pastki qatorga kashakli spiral galaktikalar kiradi. Galaktika markazda joylashgan kashak B ramzi bilan ifodalanadi.
Kreking
Kreking (ing. cracking — parchalanish) —neft yoki uning fraksiyasini destruktiv (strukturasini buzib) qayta ishlash jarayoni; ogir uglevodo-rodlar molekulalarining parchalanishi (ajralib chiqishi) va qayta joylashishiga asoslangan. Asosan motor yonilgʻisi, plastik massalar, tolalar, eritgichlar uchun kimyoviy xom ashyo olishda qoʻllaniladi. K.ning 2 asosiy (termik va katalitik) turi bor. Term i k K. yuqori temperatura taʼsirida amalga oshadi; uning 3 ta: yuqori bosim ostida suyuq fazali (40—60 at. bosimda, 470 — 540° temperaturada), past bosim ostida yoki bug fazali (3 at., 500—550°), past bosim va yuqori temperaturada yoki piroliz (1 at., 650—750°) usullari bor. Katalitik K. bir vaqtda yuqori temperatura va katalizatorlar taʼsirida amalga oshiriladi. 1918-yilda N. D. Zelinskiy birinchi boʻlib katalitik K.ni tatbiq etgan. Katalizator sifatida alyuminiy-xlorid ishlatilgan. 1936-yilda fransuz muhandisi Ud-ri yangi texnologik sxema (katalizator — alyumosilikat) yaratgach, katalitik K. keng qoʻllanila boshladi. Bu esa oktan soni 80 — 85 boʻlgan yuqori sifatli aviatsiya benzini olishga imkon berdi. Neftning kerosin — gazoyl fraksiyasi xom ashyo boʻlib xizmat qildi. Katalitik K.lash 450—520° ga yaqin temperatura va 2—3 atm. bosimida amalga oshadi. K. suv bugʻi ishtirokida, vodorod bosimi ostida ham boradi (gidro kreki n g). Shuningdek, K. jarayonining borish sharoiti (temperatura, bosim) ga, xom ashyoning vazifasi va turiga, texnologik jiqozlanishiga bogʻliq boʻladi. Jarayonning borish sharoitiga qarab gaz, benzin bugʻi va ogʻir fraksiyalar (ligroinli, kerosinli, gazoylli, solyarli va qoldiq) dan tashkil topgan mahsulotlar aralashmasi hosil boʻladi. Zavonaviy K. koʻpgiva kimyoviy mahsulotlar (atsetilen, etilen, benzol, ksilollar, vaftalin va boshqalar), shuningdek, qayta ishlanayotgan mahsulot massasiga nisbatan 70% gacha benzin olishga imkon beradi.
Hubble ketma-ketligi
Somon yoʻli, biz joylashgan galaktika, SBbc turiga kiradi. Bu shuni anglatadiki, uning kashagi qisqa va qoʻllari soni oʻrtacha.
Ushbu sinflarga toʻgʻri kelmaydigan galaktikalar tartibsiz deb taʼriflanadi va Irr bilan belgilanadi.
Multimedia
Multimedia (lotincha — koʻp va — vositachi boʻlmoq) — kompyuterning matn, grafik, tovushli va videomaʼlumotlar bilan ishlashga imkon beruvchi qurilmasi. Ana shunday qurilma oʻrnatilgan kompyuter multimedia kompyuter deyiladi. Hozirda deyarli barcha kompyuterlar multimedia qurilmalar bilan taʼminlangan. Bularga SE-KOM, SE-K\U kompakt disklarini oʻqiydigan disk yurituvchi qurilmalar, tovush platalari, videokartalar va boshqalar kiradi. Keyingi vaqtlarda multimedia qurilmalar standartiga grafik tezlatgichlar va katta hajmli universal kompakt disklar ham qoʻshildi.
Midfield (Alabama)
Midfield AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5365 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 839,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,7 km2. Shundan 6,7 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 156 m balandlikda joylashgan.
Amanat (Sharqiy Qozogʻiston viloyati)
Amanat (Аманат) — Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyati Kurshim tumaniga qarashli qishloq. Baliqshinskiy qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 635237200.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 307 kishi (154 nafar erkak va 153 nafar ayol) boʻlgan. 2009-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 372 kishi (204 nafar erkak va 168 nafar ayol) yashagan.
Ibrohim as-Saffor
(Abu Isʼhoq) Ibrohim ibn Ismoil as-Saffor al-Buxoriy, al-Hanafiy (hijriy 534-yil rabiulavval oyining 26-sanasi (milodiy 1140-yil)da Buxoroda vafot etgan) Ismoilning o‘g‘li bo‘lgan. U kalom ilmining olimlaridan bo‘lib, „az-Zohid as-Saffor“ nomi bilan mashhur edi. U Abu Ibrohimning o‘g‘lidir. U xushomadgo‘ylikdan uzoq, sultonlarga taʼsir o‘tkazish va podshohlarning qahrini qo‘zg‘atishda bamisoli otasi kabi diyonatli va zohid imom bo‘lgan. Uzoq muddat Marvda yashagan va Movarounnahr hokimligini ham egallagan edi. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Kreml (maʼnolari)
Kreml:
Al Hisn (Yaman)
Al Xin — Yamanning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan qishloq hisoblanadi. U Abyan gubernatorligida joylashgan.
Wiesenburg/Mark
Wiesenburg/Mark Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Potsdam-Mittelmark tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 218,20 km2. 4461 nafar aholi istiqomat qiladi (2013).
Hududi
Wiesenburg/Markning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ordway (Colorado)
Ordway AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Crowley County Seat okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1248 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 624 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2 km2. Shundan 2 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1314 m balandlikda joylashgan.
Gültepe, Bergama
Gultepe — Izmir viloyatining Bergama tumanidagi mahalla.
Tarixi
Gultepe; Ilgari maʼmuriy boʻlinma sifatida qishloq boʻlgan boʻlsa, 2012-yilgi qonun oʻzgarishidan keyin mahallaga aylandi.
Xirurgiya markazi
Xirurgiya markazi, Vohidov Vosit Vohidovich nomidagi ixtisoslashtirilgan jarrohlik ilmiy markazi — Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligiga qarashli ilmiy tadqiqot va davolash muassasasi. 1975-yil Butunittifoq klinik va eksperimental xirurgiya ilmiy tadqiqot institutining Toshkent filiali sifatida tashkil etilgan. 1991-yildan hozirgi nomi bilan faoliyat koʻrsatadi. Markaz ilmiy va amaliy faoliyatining asosiy yoʻnalishlari koʻkrak qafasi va qorin boʻshligʻi aʼzolarida boshqa oʻxshashligi boʻlmagan, oʻziga xos jarrohlik amaliyotlarini oʻtkazadi, bularga, birinchi navbatda, hayot uchun muhim aʼzolar, yurak nuqsonlari, yirik qon tomirlar, oʻpka, jigar va meʼda osti bezi rekonstruktivtiklash jarrohligi va boshqa kiradi. Xirurgiya markazining vazifasi Oʻzbekistonda jarrohlik muammosi bilan boglik masalalarga rahbarlik qilish va boshqarish, respublikada xirurgiya xizmatini tashkil etish; yuqori malakali ixtisoslashgan ilmiy va amaliy xirurg mutaxassislar tayyorlash va boshqalardan iborat. Markazda 12 klinik boʻlim: jigaroʻt yoʻllari va portal gipertenziya jarroxdigi, lazer va meʼdaichak jarrohligi, yurakqon tomir jarroxdigi, koʻkrak qafasi jarroxdigi, rekonstruktivplastik jarrohlik, rentgenendovaskulyar jarrohlik va intervension radiologiya, shuningdek, patomorfologiya va lazer terapiyasi, anesteziologiya va reanimatologiya, mikrobiologiya va klinik biokimyo, eksperimental jarroxlik kabi fundamental va amaliy boʻlimlar, 370 oʻrinli klinik kasalxona va poliklinika ishlab turibdi. Xirurgiya markazi da 90 dan ziyod ilmiy xodim, jumladan, 22 fan doktori va professor, 50 fan nomzodi xizmat qiladi (2004). Markazda drlik va nomzodlik dissertatsiyalari himoyasi boʻyicha maxsus ilmiy kengash faoliyat koʻrsatadi. Markaz olimlari koʻpgina yirik ilmiy anjumanlarda qatnashib keladi. Xirurgiya markazi ilmiy toʻplam, monografiya, darslik va turli qoʻllanmalar chop etadi, ixtirolar qiladi. Markaz bazasida Toshkent birinchi tibbiyot institutining gospital xirurgiya, magistratura hamda Toshkent vrachlar malakasini oshirish instituti 1-son xirurgiya kafedrasi bor.
Kveda-Kldeeti
Kveda-Kldeeti— Gruziyaning Mhara-Imeretiya yerida joylashgan shahar; Zestafoni munitsipalitetining maʼmuriy markazi.
Jarrohlik
A. Levenguk (1632—1723) tomonidan mikroskop, V.K. Rentgen tomonidan rentgen nurining kashf etilishi kasalliklarni aniklashda (diagnostika) muxim rol oʻynadi.
1731 yilda Parijda Xirurglar Akademiyasiga asos solindi. Shundan soʻng Xirurgiya fan sifatida taraqqiy eta boshladi.
Umuman Xirurgiya 3 bosqichda rivojlandi: 1) qad. zamonlardan antiseptika davrigacha (1860); 2) antiseptika davri (1860—1890); 3) aseptika davri — hozirgacha davom etmoqda.
19-asrning 2-yarmida narkoz, antiseptika, aseptikaning joriy etilishi Xirurgiya taraqqiyotida ijobiy yutuklarga olib keldi (qarang Antiseptika, Aseptika). Shunga kura meʼda, ichaklar, oʻpka va boshqa ichki aʼzolarda yirik operatsiyalar muvaffakiyatli oʻtkazila boshlandi. 19—20-asrda turli mamlakatlarning xirurglari oʻtkazgan keng eksperimental tadqiqotlar eng murakkab operatsiyalarni: meʼdani, ichak yoki oʻpkaning bir qismini olib tashlash, tomirlar va nervlarni tikish, shuningdek, singan suyaklar, jarohatlar, kuyishni davolashning operatsiya usullari va texnikasini ishlab chiqish imkonini berdi. Xirurgiyaning tarmoqlari koʻpayib, travmatologiya, ortopediya, urologiya, neyroxirurgiya, bolalar xirurgiyasi kabi mustaqil ilmiy amaliy sohalar vujudga keldi.
Hozirgi zamon Xirurgiya fani kimyo, fizika, molekulyar biologiya kabi sohalardagi yutuqlar natijasida rivojlanib bormoqda. Shunga koʻra yurak klapanlari va tomirlarni protezlash, aʼzolar hamda toʻqimalarni koʻchirib oʻtkazish, sunʼiy boʻgʻimlar yaratish, sunʼiy yurak vujudga keltirishga doir ishlar amalga oshirildi. Miokard infarktini operatsiya yoʻli bilan davolash, mikroxirurgiya (butunlay uzilgan barmoqni tiklash yoki yurakning mayda tomirlarida yangi qon oqimini vujudga keltirish), lazerlar, maxsus kameralarda yuqori kislorod bosimi, yaʼni giperbarik oksigenatsiya qoʻllash, yarador va kuyganlarga davo kilishda mikrobsiz sharoitlar yaratish, sunʼiy va qoʻshimcha qon aylanishi va boshqa Xirurgiyada yangi yoʻnalishlar boʻlib qoldi.
Oʻzbekistonda Xirurgiyaning shakllanishi 1920 yil Turkiston universitetining tibbiyot qoshida xirurgiya kafedrasi tashkil etilishi bilan bogʻliq. Keyinchalik Toshkent, Samarqand, Andijon, Buxoro tibbiyot instituti, Toshkent pediatriya tibbiyot instituti, shuningdek, Toshkent vrachlar malakasini oshirish intlarida, Butunittifoq klinik va eksperimental xirurgiya institutining Toshkent filiali (1977 yil hozirgi V. Vohidov nomidagi ixtisoslashtirilgan Xirurgiya markazi) da xirurgiya kafedralari faoliyat koʻrsata boshladi. Mazkur ilm maskanlarida vrachlar tayyorlash va turli xirurgik muammolar ustida tadqiqot ishlari olib borilmoqda.
Oʻzbekistonda Xirurgiyaning rivojlanishida S.A. Maʼsumov, Oʻ. O. Oripov, V.V. Voxidov, M. Ashrafova, P.M. Nurmuhamedov, Sh.I. Karimov, D.S. Gʻulomov, F.G. Nazirov, S. M. Aʼzamxoʻjayev, S.A. Dolimov, L.D. Vasilenko, A.M. Gʻofurov, K.X. Tohirov va boshqalarning xizmatlari katta.
Hozirgi ilmfan va texnikaning rivojlanishi, yangi tadqiqot va davolash usullarini ishlab chiqish va tatbiq etish (endoskopiya, ultratovush, kompyuter tomografiyasi, yadromagnit rezonansli tomografiya, laparoskopiya, lazer nurlari va boshqalar) Xirurgiyani yanada rivojlanishiga olib keldi. 1998 yil Toshkentda shoshilinch tibbiy yordam markazi hamda viloyatlarda uning filial va subfiliallari tashkil etiddi.
Kremen
Kremen — kristalli va amorf kremnezyom, yaʼni qumtuproq (opal, xalsedon yoki kvars)dan tashqil topgan mineral tuzilma. K. Yer poʻstida konkretsiya, gʻurra, linza va qatlam koʻrinishida keng tarqalgan, koʻpincha, ohaktoshlar va boʻr yotqiziqlari orasida muvofiq holda yotadi. Kimyoviy tarkibida SiO2 koʻproq. Qattiqligi minera-logik shkala boʻyicha 7. Rangi sariq, qoʻngʻir yoki qora. Choʻkindilarning diagenezi, togʻ jinslari katagenezi va nurash natijasida hosil boʻladi. Sinishi chigʻanoqsimon. Singanda chekkasi oʻtkir qirra hosil qilganligi uchun juda qadimdan temir davrigacha odamlar tomonidan tosh qurollar yasashda ishlatilgan (qarang Tosh davri). Fayans, emal, glazur va h.k. tayyorlashda foydalaniladi.
NGC 2254
NGC 2254 Yakkashox yulduz turkumidagi I2p tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Crownsville
Crownsville AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Anne Arundel County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1670 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 14,4 km2. Shundan 14,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Sainte-Magnance
Sainte-Magnance Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Avallon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
365 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,1 km2.
Ibrohim al-Bobiy
(Abu Isʼhoq) Ibrohim ibn Muhammad ibn Isʼhoq al-Asadiy, al-Buxoriy al-Bobiy (hijriy 548-yil ramazon oyi (milodiy 1153-yil)da vafot etgan) ulamolardan, ulamolar esa undan hadis rivoyat qilganlar.
Tsuyoshi Kunieda
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1969-yili 16-oktyabr Australia terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 2 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Kremenchug magnit anomaliyasi
Kremenchug magnit anomaliyasi — Dnepr daryosining chap sohilidagi yirik temir rudasi rayoni, Ukrainaning Poltana viloyatida. Umumiy maydoni qariyb 100 km². Kremenchug magnit anomaliyasia. 1924—28 yillarda topilgan. Qidiruv va razvedka ishlari 1931-yilda boshlangan. Temir rudasi 1970-yildan oliva boshladi.
Kremenchug magnit anomaliyasia.ning geologik tuzilishida tokembriyning kristalli va metamorfik jinslar (amfibolitlar, kristalli slanetslar, temirli kvarsitlar va boshqalar) katvashgan. Ularning ustini umumiy qalinligi 600–800 m li paleozoy, mezozoy va kaynozoy davriga oid choʻkindi qum-gilli yotqiziklar qoplagan. Kon rayonida ruda maydonlarini tashqil qilgan magnit anomaliyalari mavjud. Kon joylashgan rayon eni 0,2— 3,5 km, oʻz. 45 km. Bashorat qilingan za-xirasi 15 mlrd.t dan ziyod (Gʻe miqdori 25 dan 58,2% gacha). Anomaliyaning jan. qismida ochiq usulda qazib olish imkoni boʻlgan toʻrtta yirik temirli kvarsit koni mavjud. Yer ostidan qa-zib olish zahirasi ham bashorat qilingan. Temirli kvarsitlar choʻkindi (terrigen-xemogen) formatsiyaga mansub. Boy rudaning hosil boʻlishini baʼzi tadqiqotchilar kvarsitlar poʻstining yemirilishidan deb hisoblasa, boshqalari gipergen-metamorfogen genezis yoʻli bilan deb izohlaydilar. Yiliga 30 mln. t dan ortiq ruda qazib olinadi.
Millbrook (Alabama)
Aholisi
14640 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 441,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 33,9 km2. Shundan 33,2 km2 quruqlik, 0,7 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 58 m balandlikda joylashgan.
Götzens
Götzens Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Innsbruck Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9.72 km2. 3742 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Kotzenbüll
Kotzenbüll Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordfriesland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 7,77 km2. 220 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
NGC 2255
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Al Jawl
Al Jawl — Yamanning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan qishloq hisoblanadi. U Abyan gubernatorligida joylashgan.
Umumiy koʻrinishi
Mahalliy aholining turmushi qishloq xoʻjaligiga bogʻliq hisoblanadi. Sohil tekisligi boʻlgan er yaqin atrofdagi Wadi Bana suvi bilan taʼminlanadi va u qishloqning gʻarbidan dengizga oqib oʻtadi. Al Jawl qirgʻoqdan bir necha kilometr uzoqlikda, qirgʻoq boʻyidagi Al Kavd shahridan shimolda joylashgan hisoblanadi.
Karimjon Moʻminov
Karimjon Moʻminov (1938.19.6, baliqchi tumani) — Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi (2003). Andijon pedagogika institutini tugatgan (1963). 1956-yildan Baliqchi tumanidagi maktablarda boshlangʻich sinf oʻqituvchisi, 1963-yildan 8-internat maktabda kimyo, 1969-yildan 29-maktabda kimyo-biol. oʻqituvchisi.
Tadao Onishi
Tadao Onishi (大西 忠生; 18-aprel 1943-yilda-29-iyun 2006-yilda) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1969-yili 10-oktabr Australia terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan.
Saint-Symphorien-de-Lay
Saint-Symphorien-de-Lay Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Roanne tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 33,8 km2. Dengiz sathidan 305 – 621 m balandlikda joylashgan.
Muxtorjon Murtazoyev
Murtazoyev Muxtorjon (1909.5.5 - Qoʻqon — 1994.2.3) — xonanda, sozanda (gʻijjak, dutor, tanbur), bastakor. Fargʻona vodiysi zamonaviy bastakorlik maktabining asoschilaridan. Anʼanaviy musiqa yoʻllarini Mahram hofiz va gʻijjakchi Qodirjon Ham-damovlardan oʻrgangan. Qoʻqon shahri Temiryoʻlchilar madaniyat saroyida musiqa rahbari (1929—33), Qoʻqon teatrida sozanda (1933—41) va musiqa rahbari (1957-yildan), Yangiyoʻl teatri (1942—45), Muqimiy teatri (1945 — 57)da gʻijjakchi-konsertmeyster, Qoʻqonda maqomchilar ansamblining badiiy rahbari (1957-yildan). Mumtoz va zamondosh shoirlarning sheʼrlariga yaratgan qoʻshiq va ashulalari ("Oʻrta-ma", "Gulzor makoni", "Sogʻinish", "Jonim ila jonim", "Bir ishva bilan", "Ey koʻngil", "Jafo ham qilmading" va boshqalar) M.Ahmedov, O.Imom-xoʻjayev, K.Moʻminov va boshqa hofizlar repertuaridan oʻrin olgan. Ayniqsa, T. Qodirov talqinidagi "Fargʻona tong otguncha", "Bizni tashlab" kabi badiiy yetuk asarlari ommaviylashgan. "Doʻstlar" (Uygʻun pʼyesasi), "Qumrining murodi" (J.Mashrabiy), D.Jalilov bilan birgalikda "Ishqobod" (S.Abdulla), "Xolisxon" (Hamza) kabi spektakllarga musiqa bastalagan.
Owl Creek
Owl Creek AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Hot Springs County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
11 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 16,8 km2. Shundan 16,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Pontarlier
Pontarlier Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
18.360 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 444,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 41,3 km2. Dengiz sathidan 811 – 1320 m balandlikda joylashgan.
Mobile (Alabama)
Mobile AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Mobile okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
195,111 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Xitin
Xitin (yun. chiton — kiyim, teri, qobiq) — polisaxaridlar guruhiga mansub tabiiy birikma; boʻgʻimoyoqlilar va bir qator umurtqasiz hayvonlar tashqi skeletining asosiy komponenti; zamburugʻlar, bakteriyalar va ayrim suvoʻtlarning hujayra devori tarkibida boʻladi. Tayanch vazifasini bajaradi. X. NatsetilDglyukozamin qoldigʻidan iborat. Suv, suyultirilgan kislota, ishqor, spirt va boshqa organik erituvchilarda erimaydi; konsentrlangan kislotalarda eriydi. X.ning tuzilishi, fizikkimyoviy xossasi va biologik ahamiyati oʻsimlik sellyulozasiga oʻxshash.
Sainte-Pallaye
Sainte-Pallaye Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
97 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,0 km2.
Vaxrunixa (Xarovsk tumani, Vologda)
Vaxrunixa (Вахруниха)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 61 km, Popovka munitsipaliteti markaziga 7 km. Eng yaqin aholi punktlari - Pichixa, Lobanixa, Timonika, Alferovskaya. 2002 yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 2 kishi.
El Perelló (Tarragona)
El Perelló (Tarragona) Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 100,7 km2. Aholisi — 3303 kishi (2010).
Hnífsdalur
Hnífsdalur  — Ísafjarðarbær munitsipalitetidagi kichik qishloq, Bolungarvik va Ísafjörður oʻrtasida joylashgan. Nomining toʻgʻridan-toʻgʻri maʼnosi „Pichoqlar vodiysi“. Baʼzilar, togʻ tizmasining ingichka yoki oʻtkir chizigʻi pichoqqa oʻxshash deb taxmin qilishadi.
Tarix
1910-yilda Hnifsdalurda qor koʻchkisi 20 kishining hayotiga zomin boʻldi, 20-asrdagi Islandiyadagi eng halokatlilaridan biri.
2010-yil 25-sentyabrda Bolungarvikurgong, Hnifsdalur va qoʻshni Bolungarvik shaharlari oʻrtasidagi 5,156 m (16,916 fut) tunnel ochildi.
Otis (Colorado)
Otis AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Washington okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
534 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 485,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,1 km2. Shundan 1,1 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1329 m balandlikda joylashgan.
Togg T10X
Togg T10X — C-segmentiga kiruvchi toʻliq elektrlashgan krassover (SUV) boʻlib, Turkiyaning avtomobil ishlab chiqaruvchisi boʻlmish Togg kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariluvchi elektromobildir.
Tarixi
Ilk turk elektromobili 2022-yil 29-oktabr kuni namoyish etilgan.
Avvaliga ishlab chiqaruvchi 2023-yil aprel oyida mijozlarga 12 000 dona avtomobil yetkazib berishi kerak edi. Lekin mijozlar tomonidan qiziqish yuqoriligi sababli aprel oyida 20 000 dona avtomobil yetkazib berdi. Ilk xaridorlar qur’a tashlash yoʻli bilan aniqlandi.
Nomi
T10X kodi quyidagi maʼnoni anglatadi:
TK
Togg T10X dastlab bitta dvigatelli va ikkita akkumulyator opsiyasi bilan sotiladi: 52,4 kVt/soat va 88,5 kVt/soat quvvatga ega batareykalari mos ravishda 314 va 523 kilometr masofani bosib o'ta oladi. T10X ning birinchi versiyasi 100 km/soat tezlikka 7,6 soniyada tezlasha oladi, 29-oktabrdan yetkazib berishi boshlanadigan ikkinchi versiya esa 4,8 soniyada 100 km/soat tezlikka erishadi.
T10X avtomobillari bir quvvatlanishda 314 km masofa bosib o‘tadigan standart versiya va 523 km masofa bosib o‘tadigan versiyaga ega. Akkumlyotorlar 28 daqiqada 80% gacha quvvatlanadi.
Ishlab chiqarish
Elektromobil Turkiya g‘arbidagi Bursa viloyatidagi zavodda yig‘iladi. 2023-yilda 20 ming dona elektromobil ishlab chiqarish rejalashtirilgan.
Narxi
2023-yil 14-mart kuni T10X elektromobili sotuvga chiqdi (oldindan buyurtma qilish). Bir quvvatda 314 km masofa bosib o‘tadigan standart versiya 923 ming turk lirasi (2023-yil aprel oyidagi valyuta kursi boʻyicha 554 mln so‘m), 523 km masofa bosib o‘tadigan versiya 1,215 million turk lirasi (2023-yil aprel oyidagi valyuta kursi boʻyicha 730 mln so‘m) turadi.
Eksport
Avvaliga elektromobil MDH davlatlari bozoriga chiqarilishi rejalashtirilgan. Xususan, Turkiya TIV Mehmet Chovushoʻgʻlining maʼlum qilishicha Turkmaniston ushbu avtomobilning oq rangga boʻyalgan versiyasini buyurtma qilgan.
2023—2024-yillar davomida Togg elektromobillarini faqatgina Turkiya bozorida sotish, keyinchalik esa Germaniya, Fransiya va Yevropaning boshqa mamlakatlariga eksport qilish rejalashtirilgan.
Sovgʻa
2023-yil 4-aprel kuni ushbu elektromobilning ilk modeli Rajab Toyib Erdogʻon va uning rafiqasiga yetkazib berildi. Erdogʻonga toʻq koʻk rangdagi, uning rafiqasiga esa qizil rangli avtomobillar taqdim etilgan.
"Bugun biz xalqimizning 60 yilli orzulari amalga oshganini kuzatib turimmiz."
Shuningdek, shu kunning oʻzida Ozarboyjon prezidenti Ilhom Aliyevga ushbu elektromobil sovgʻa tariqasida yetkazib berildi. Aprel oyida Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻan Istanbuldagi mitingdagi chiqishi chog‘ida O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyevga yaqin kunlarda yangi Togg T10X elektromobili sovgʻa qilinishi haqida maʼlum qildi.
"Togg allaqachon Turkiya yo‘llarida kezib yuribdi. Ulardan birini birodarim, Ozarboyjon prezidenti Ilhom Aliyev qabul qilib oldi. Ana shunday mashinalardan birini ikkinchi birodarim, O‘zbekiston prezidenti Shavkat Mirziyoyevga jo‘natyapmiz."
2023-yil 12-aprel kuni Turkiyaning sanoat va texnika vaziri Mustafo Varank Shavkat Mirziyoyevga Togg T10X elektromobilini kalitini topshirdi. Prezident ushbu elektromobilni ruliga oʻtirib uni haydab koʻrdi.
Lesoto
Lesoto (Lesotho), Lesoto Qirolligi (Kindom of Lesotho) — Janubiy Afrikadagi davlat. Hamma tomoni JAR xududi bilan oʻralgan. Maydoni 30,3 ming km². Aholisi 2,177 mln. kishi (2001). Poytaxti — Maseru shahri Maʼmuriy jihatdan 10 okrug (district) ga boʻlingan.
Davlat tuzumi
Lesoto — konstitutsiyali monarxiya. Amaldagi konstitutsiyasi 1993-yilda qabul qilingan (2001-yil martda tuzatishlar kiritilgan). Buyuk Britaniya boshchiligidagi Hamdoʻstlik tarkibiga kiradi. Davlat boshligʻi — qirol (1996-yildan Letsiye III). Qonun chiqaruvchi hokimiyat ikki palatali parlament — Millat majlisi va se-natdan iborat. Ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi.
Tabiati
Lesoto togʻli mamlakat, Basuto platosida (oʻrtacha balandligi 2300–3000 m) joylashgan. Platoni sharq va janubiy tomondan Drakon togʻlari oʻrab turadi. Iqlimi tropik, quruq kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi 25—26°, iyul-niki 10°, biroq tez-tez sovuq boʻlib turadi, togʻlarga qor tushadi. Yillik oʻrtacha yogʻin 750–1000 mm. Daryolari gidroenergiyaga boy; eng kattasi — Oranj. Tuproqdari mamlakat gʻarbida qumli, unumsiz, sharqida unumdor, vulkan tuproqlar. Lesoto dashtlarida gʻallasimon oʻsimliklar oʻsadi; Drakon togʻlarida butazorlar, oʻtloqlar bor.
Aholisining 98%ga yaqini afrikaliklar, asosan, suto xalqi, shuningdek, zulular, inglizlar va boshqa yashaydi. Rasmiy til — sesuto va ingliz tillari. Aholining koʻp qismi (70% dan koʻprogʻi) xristian (katolik, protestant)lar, qolgan qismi anʼanaviy dinlarga eʼtiqod qiladi. Shahar aholisi 19%. Yirik shaharlari: Maseru, Leribe, Mafeteng.
Tarixi
Lesoto davlatining qad. tarixi kam oʻrganilgan. 17—18-asrlarda mamlakat tub aholisi—bushmenlar shimolidan kelgan sutolar tomonidan siqib chiqarildi va qabila boshligʻi Moshesh 1 hokimiyati ostiga birlashtirildi. 1836-yildan Lesotoni burlar va yevropaliklar (inglizlar) egallay boshladi. 1884-yil Lesoto rasmiy ravishda Buyuk Britaniyaning Basutolend protektoratiga aylantirildi va Buyuk Britaniya Lesotoda "bevosita boshqarish" tizimini joriy etdi. Oqibatda Basutolend Buyuk Britaniyaning Janubiy Afrikadagi sanoati va mustamlakalari uchun arzon ishchi kuchi manbaiga aylanib qoldi. 1907-yil Basutolend taraqqiyparvar uyushmasi tashkil topdi. Bu tashkilot maorif, savdo-sotiq va boshqa sohalarda bir qator islohotlar oʻtkazdi. Keyinroq Kambagʻallar ligasi tuzildi. U xalq hayotini demokratlashtirish va mustamlakachilikni tugatishni talab qildi hamda Basutolendni zoʻrlik bilan oʻziga qaram qilib olmoqchi boʻlgan Janubiy Afrika Ittifoqi (1961-yildan JAR) irqchilariga qarshi qattiq kurash olib bordi. Ikkinchi jahon urushi davrida minglab sutolar Yevropa, Afrika va Yaqin Sharqdagi urushda ingliz qoʻshinlari tomonida qatnashdi. Urushdan keyin milliy ozodlik harakati kuchaydi.
1952-yil Basutolendda birinchi siyosiy partiya—Basutolend Afrika kongressi (BAK) tuzildi. 1960-yil oʻtkazilgan saylovda BAK negizida tashkil etilgan Kongress partiyasi gʻalabaga erishdi va mahalliy hokimiyat organlari tashkil topdi. 1965-yil kuchga kirgan konstitutsiyaga muvofiq, Basutolend oʻzini oʻzi ichki boshqaruv huquqiga ega boʻldi; parlamentga saylov oʻtkazildi. Lesoto Jonatan bosh vazir qilib tayinlandi. 1966-yil 4-oktabrda Basutolend mustaqillikka erishdi va shu yili qabul qilingan yangi konstitutsiyaga binoan, Basutolend Lesoto Qirolligi deb atala boshladi. Lesoto — 1966-yil 17-oktabrdan BMT aʼzosi. Lesoto xukumati demokratik kuchlar harakatini bostirish maqsadida JAR hukumati bilan aloqalarni yanada mustahkamlash tadbirini koʻra boshladi. 1970-yil 27-yanvarda boʻlib oʻtgan parlament saylovida Milliy partiya magʻlubiyatga uchradi. Shundan keyin Lesoto Jonatan favqulodda holat joriy etdi, saylov natijalarini bekor qildi, konstitutsiya faoliyatini toʻxtatdi. 1973-yilda favqulodda holat bekor qilindi. 1990-yilda hokimiyatni harbiylar qoʻlga oldi. 1993-yilda keyingi 23 yil mobaynida birinchi marta demokratik saylov oʻtkazildi, unda parlament saylandi. Harbiy kengash ijroiya hokimiyatni fuqarolardan iborat hukumatga top-shirdi. Milliy bayram — 4-oktabr Mustaqillik kuni (1966).
Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari
Basuto milliy partiyasi, 1959-yilda tuzilgan; Basuto kongressi partiyasi, 1959-yilda asos solingan; Marematlu ozodlik partiyasi, 1962-yilda tuzilgan; Lesoto kongressi demokratiya uchun partiyasi, 1997-yilda asos solingan; Lesoto bir-lashgan demokratik partiyasi; 1969-yilda tuzilgan. Lesoto erkin kasaba uyushmalari kongressi faoliyat koʻrsatadi.
Iqtisodiyoti
Lesoto — Afrikada iqtisodiy jihatdan zaif rivojlangan agrar mamlakatlardan biri. Mehnatga layoqatli aholining koʻpgina qismi JARga borib ishlashga majbur. Yalpi ichki mahsulotda sanoatning ulushi 12%, qishloq xoʻjaligi ulushi 12,3%.
Sanoatida olmos qazib oladigan, shaʼm, oʻgʻit, gʻisht, gilam, kiyim-kechak, mebel ishlab chiqaradigan, televizor yigʻadigan korxonalar bor. Kulolchilik, toʻquvchilik birmuncha rivojlangan. 1 yilda oʻrtacha 1 mln. kVt-soat elektr energiya hosil qilinadi. Kumir, kvars, uran konlari bor.
Avtomobil yoʻllari uz. — 5200 km (2100 km qattiq qoplamali). Poytaxtdan JAR chegarasigacha 1,7 kmli temir yoʻl qurilgan. Milliy aviakompaniya va Maseruda xalqaro aeroport bor. Tashqi savdoda eksportning 85% va importning 90% JARga toʻgʻri keladi. Chetga qishloq xoʻjaligi mahsuloti, jun va jun mahsuloti, chorva mollari, olmos chiqariladi; chetdan sanoat mollari, oziq-ovqat, neft, mashina-uskunalar keltiriladi. 1986-yilda muomalaga kiritilgan milliy pul birligi — loti (maloti) bilan bir qatorda JAR pul birligi — randdan bemalol foydalaniladi.
Tibbiy xizmati va maorifi
Vrachlar chet elda tayyorlanadi. 6 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun majburiy taʼlim joriy qilingan. Boshlangʻich taʼlim bepul, oʻrta va oliy taʼlim pulli. Boshlangʻich maktabda oʻqish muddati 7— 8 yil, oʻrta maktabda 5 yil Roma shahrida milliy universitet, Maseruda qishloq xoʻjaligi kolleji, geol. xizmati, qishloq xoʻjaligi tajriba stansiyasi, universitet kutubxonasi, davlat kutubxonasi va arxivi bor.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
Kundalik gazetalari yoʻq. Davriy nashrlaridan yiriklari: "Lesoto tudey" ("Lesoto bugun", ingliz tilidagi haftalik gazeta, 1986-yildan), "Moyeletsi oa basuto" ("Basuto maslahatchisi", sesuto va ingliz tilidagi haftanoma, 1933-yildan), "Mochochonono" ("Kometa", sesuto va ingliz tilidagi haftalik gazeta, 1974-yildan), "Leseliniana la Lesoto" ("Lesoto nuri", sesuto va ingliz tilida 2 haftada chiqadigan gazeta, 1863-yildan). Lesoto milliy radioeshittirish xizmati mavjud. Radiostansiyalari sesuto hamda ingliz tillarida eshittirish olib boradi. 1971-yildan telekoʻrsatuvlar boshlangan. Lesoto Hukumat axborot agentligi 1983-yildan ishlaydi.
Meʼmorligi
Asosiy aholisi (sutolar) tartibsiz qurilgan katta-katta qishloqlarda yashaydi. Doirasimon turar joylar tosh yoki xom gʻishtdan tiklangan va qamish bilan kuloh shaklida yopilgan. Toʻgʻri burchakli uylar ham tosh yoki xom gʻishtdan qurilgan, tomi 2 nishabli yoki 4 nishabli kilib yopilgan. Uy devorlari qizil yoki sariqrang bilan boʻyalgan va geometrik naqsh ishlangan. 20-asr 2-yarmida Maseruda zamonaviy bino va inshootlar (aeroport, Ichki ishlar vazirligi, mehmonxona va boshqa binolar) qurildi.
Tasviriy sanʼati
Lesoto hududida qoyalarga bitilgan yozuv va naqshlar sakdangan. Ular bushmenlarning ijodi deb taxmin qilinadi. Badiiy xunarmandchilik, ayniqsa, yogʻoch oʻymakorligi rivojlangan. Roʻzgʻor buyumlari (koʻza, quti, bolishlar)ga turli shakllarda naqsh solinadi. Yogʻoch haykalchalar va sopol idish (choynak, guldon)lar yasaydilar. "Karossa" deb ataluvchi poʻstinlarni munchoklar bilan bezatadilar. Rangli munchoqlardan marjon shodalar tayyorlaydilar.
Musiqasi
Sutolar hayotida musiqa muhim ahamiyatga ega. Cholgʻu asboblari juda xilma-xil boʻlib, ulardan yakka ijrochilikda ham, qoʻshiq yoki raqs joʻrligida ham foydalaniladi. Musiqa folklorida qoʻshiqlarning 2 guruhi mavjud: ka maoto deb ataluvchi guruhga mansub qoʻshiqlar aytilganida raqs tushiladi va mehnat jarayonini aks ettiruvchi sahnaviy harakatlar qilinadi. Xo engoye guruhidagi qoʻshiqlar harakatsiz ijro etiladi. Jangda halok boʻlgan botirlar taqsirini tasvirlovchi qoʻshiq ijro etilganida erkaklar jangovar ruxdagi raqsga tushadilar. Tabiat hodisalariga bagʻishlangan qoʻshiqlar, toʻy va diniy qoʻshiqlar, madhiyalar, marsiyalar, albatta, musiqa joʻrligida ijro etiladi.
Lesoto  poytaxti - Maseru shahri. BMT a'zosi
Xislat
Xislat (taxallusi; asl ismsharifi Haybatullaxoʻja Orifxoʻja oʻgʻli) (1880.10.5 Toshkent 1945.8.6) - shoir va tarjimon. Oʻzbek mumtoz adabiyotining soʻnggi namoyandalaridan biri. 16—17 yoshlarida Toshkent sh.
Kesaqqoʻrgʻon mahallasidagi madrasaga oʻqishga kirib, arab va fors tillarini mukammal oʻzlashtirgan; uzbek, ozarbayjon, turk, fors va arab adabiyotlarini puxta oʻrgangan. 1908—09 yillarda Navoiy ijodini mutolaa qilib, "Farhod va Shirin" hamda "Layli va Majnun" dostonlarining soddalashtirilgan nasriy nusxalarini tayyorlagan va oʻz hisobidan nashr etgan. 1910—14 yillarda madrasadoshi Sidqiy Xondayliqiy bilan hamkorlikda "Armugʻoni Xislat", "Hidoyai Xislat", "Savgʻoti Xislat", "Tuhfai Xislat" kabi bayozlarini nashr ettirgan. Bu bayozlarda shoirning 100 dan ziyod lirik sheʼrlari eʼlon qilingan. X.ning lirik sheʼrlarida Bobur, Mashrab va, ayniqsa, Navoiy ijodining taʼsiri kuchli. Bu taʼsir uning "Naylaram bogʻu chaman sayrini jonon boʻlmasa", "Qandoq qilay", "Ey nigorim", "Iqlimi devona qilgan bir pari savdosidur", "Oʻldim asiring, ey yor", "Ey xublar sarosi", "Orazingmu yo guli raʼnomidur", "Ey parivash" singari gʻazallarining badiiy qurilmasida ham, gʻoyaviy yoʻnalishida ham yaqqol koʻrinadi. X.ning dunyoviy gʻoyalar bilan yoʻgʻrilgan bir qancha gʻazallari Mulla Toʻychi Toshmuhamedov va Hamroqul qori kabi mashhur hofizlar tomonidan ijro etib kelingan.
X. 1917 yildan keyin ham badiiy ijod bilan shugʻullanib, zamonaviy mavzularda gʻazal va muxammaslar yaratgan. Ammo Sovet davlatining jadid shoirlarga nisbatan sovuq munosabati tufayli u yoshlikda egallagan hunari — duradgorlikni davom ettirib, 1940 yilga qadar imoratsozlik ishlari bilan koʻproq mashgʻul boʻlgan.
X.ning adabiy merosida tarjima asarlar katta oʻrin egallaydi. U Nizomiyning "Layli va Majnun" dostoni, Firdavsiyning "Shohnoma" dostoni asosida nasrlashtirilgan "Barzuyi sher", "Pahlavoni Ahmad", Ubayd Zokoniyning "Mushuk va sichqon" asarlarini fors tilidan tarjima qilgan, arab va fors mumtoz adabiyotlaridagi bolalarbop rivoyatlar va masallarni sheʼriy tarjima qilib, "Non va halvo" degan majmua tuzgan. Toshkent shahridagi koʻchalardan biri X. nomi bilan ataladi.
Mirishkor tumani
Mirishkor tumani — Oʻzbekiston Respublikasining Qashqadaryo viloyatidagi tuman. 2003-yil 6-yanvarida Usmon Yusupov va Bahoriston tumanlarining birlashtirilishi natijasida tashkil etilgan. Mirishkor tumani Qashqadaryo viloyatining janubi-gʻarbida joylashgan. Tuman shimoldan Muborak, sharqdan Kasbi, Qarshi, Nishon tumanlari, gʻarbdan Buxoro viloyatining Olot va Qorakoʻl tumanlari, janubdan Turkmanistonning Lebap viloyati bilan chegaradosh. Mirishkor tumanida 40 fuqarolar yigʻini (Avazchoʻl, Vori, Guliston. Gulshanbogʻ, Jeynov, Mirishkor, Navbahor, Obod, Pomuq, Chamanzor, Chandir, Yangiobod) bor. Maydoni 3,1 ming km2. Mirishkor tumani hududi jihatidan Qashqadaryo viloyatida 3 oʻrinda turadi. Aholisi 124,100 kishi (2022-yil 1-yanvar). Eng yirik aholi punti -Jeynov shaharchasi (26,4 ming kishi) Tuman markazi - Yangi Mirishkor qishlogʻi. Aholisi, asosan, oʻzbeklar, shuningdek, arab, turkman, tojik, rus va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholi zichligi 1 kmʼ ga oʻrtacha 28,1 kishi (2005).
Tabiati
Tuman hududi Qarshi choʻli zonasida joylashgan. Relyefi, asosan, tekisliklardan iborat boʻlib, sharqdan janubi-gʻarb tomon biroz pasayib boradi (Qorabuloq botigʻida 280 m gacha pasayadi). Mirishkor tumani huludidagi qirlardan chorva uchun yaylov sifatida foydalanilali.
Tumanning gʻarbiy va janubiy hududi yarim mustahkamlangan qumli maydonlar bilan band. Koʻchma qum barxanlari, eol-akkumulyativ, yaʼni shamol yotqiziqli qumtepa-joʻyakli relyef shakllari, gil yotqiziqli yassi yuzali tekisliklar bor. Toʻrtlamchi davrning choʻkindi yotqiziqlari tagida neogen va paleogen davrining giltosh, qumtosh, ohaktosh, gips-angidritli dengiz yotqiziqlari, boʻr va yura davrlarining issiq va sernam sharoitli dengiz yotqiziqlari uchraydi. Mirishkor tumanida bir qancha berk botiqlar: Qorabuloq, Dengizkoʻl, Xoʻjam Sayot, Qirqchashma va boshqa bor. Ularda shifobaxsh balchiqlar, tuz qatlamlari hosil boʻlgan. Tuman hududida Alang, Pomuq, Kultogʻ, Koʻkdumaloq, Oʻrtabuloq, Zevarda, Dengizkoʻl kabi neft, gaz va kondensatga boy konlar mavjud.
Iqlimi keskin kontinental. Yanvarning oʻrtacha harorati 2°, iyulniki 28°— 29,5°. Yozi issiq, quruq, davomli. Eng past harorat —28°, eng yuqori harorat 47°. Yozda garmsel shamoli taʼsirida oʻt-oʻlanlar qurib qoladi. Vegetatsiya davri 242 kun. Yillik yogʻin 130–200 mm. Tuproqlari gil, shoʻrxok, oʻtloq, oddiy boʻz tuproqlar. Yovvoyi oʻsimliklardan °juzgʻun, iloq, silen, shayton-kovush, karrak, qizil qandim, yetmak, saksovul, shuvoq, shoʻra, tuyaqorin, yantoq, qoʻngʻirbosh, ]lolaqizgʻaldoq, qamish, yalpiz, isiriq, chitir, chuch-moma, zira va boshqa oʻsadi. Yovvoyi xayvonlardan tulki, chiyaboʻri, jayron, sichqon, kalamush, tipratikan, yumronqoziq, sudraluvchilardan echkemar, kaltakesak, har xil ilonlar; qushlardan tustovuq, kaptar, chumchuq, burgut, turna, laylak, qaldirgʻoch, musicha, sassiqpopishak va boshqa bor. Tuman yerlari Amudaryodan suv oladigan Mirishkor kanalidan sugʻoriladi.
Mahallalar
Mirishkor tumani 40 ta mahalla fuqarolar yigʻinidan tashkil topgan.
Wiesengrund
Wiesengrund Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Spree-Neiße tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 50,08 km2. 1516 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Mirishkor tumani
Moddiy madaniy meros obyektlari
Mirishkor tumanida 18 ta obyekt Oʻzbekiston Respublikasining Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan.
Wiesengrund
Hududi
Wiesengrundning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mirishkor tumani
Arxeologiya yodgorliklari
Tumanda jami 9 ta arxeologiya yodgorligi davlat muhofazasiga olingan.
Keklikdüzü, Bitlis
Keklikdüzü — Turkiyaning Bitlis viloyati da joylashgan Bitlis tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi.
Mirishkor tumani
Arxitektura yodgorliklari
Tumanda jami 6 ta arxitektura yodgorligi davlat muhofazasiga olingan.
Monumental sanʼat yodgorliklari
Tumanda jami 2 ta monumental sanʼat yodgorligi milliy roʻyxatga kiritilgan.
Diqqatga sazovor joylar
Tumanda jami 1 ta diqqatga sazovor joylar milliy roʻyxatga kiritilgan.
Cumberland (Maryland)
Cumberland AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Allegany County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 23,5 km2. Shundan 23,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 229 m balandlikda joylashgan.
Kremniy vodorodlar
Kremniy vodorodlar, silanlar — kremniyning vodorodli birikmalari. Umumiy formulasi SinH2n+2Mac, SiH4, Si2H6, Si3H8, Si4H10 va h.k. Si—Si bogʻlanish S—S bogʻlanishga nisbatan juda kuchsiz boʻlganligi sababli kremniy atomlari uglerod atomlari singari uzun zanjirlar hosil qilmaydi. Silanlar fizik xossalariga koʻra uglevodlarga oʻxshash, lekin havo va suvda beqaror moddalardir. Ularni metall silitsidlarga mineral kislotalar taʼsir ettirish yoʻli bilan olish mumkin. Mas, monosilan SH4 magniy silitsidga xlorid kislota taʼsir etishidan hosil boʻladi: Mg2Si + 4HC1 = SiH4 + + 2MgCl2. Monosilan suv bilan quyidagi reaksiyaga kirishadi: SiH4+2H2O-> ->SiO2 +4H2T. Havo kislorodi taʼsirida u oʻz-oʻzidan yonib ketadi: SiH4+2O2—" ->SiO2+2H2O. Silanlar kuchli qaytaruvchi moddalar.