cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xitoy qoshig'i
Tarix
Qoshiq asta-sekin yo'q bo'lib ketdi, xan davrida, taxminan eramizning 1-asrida, bug'doy yanada kengroq ekila boshlangan. Tegirmon texnologiyasi lag'mon va chuchvara ishlab chiqarish uchun etarlicha murakkablashdi. Ular tayoqchalar bilan osonroq ko'tarilganligi sababli, qoshiq taxminan Song sulolasi yoki 10-asrda o'z ahamiyatini yo'qotdi. O'sha paytda Vetnamdan olib kelingan ertapishar guruchni tayoqchalar bilan iste'mol qilish osonroq edi, chunki u bo'laklarga ajraladi
Birinchi kompaslar Xitoyda Xan davrida yoki Xan davridan keyin bronza plastinkada aylanadigan qoshiq shaklidagi lodestone yordamida yaratilgan (quyidagi rasmga qarang)
18-asrda tuzilgan Kangxi lug'atida qo'llaniladigan tasniflash tizimida Radikal 21 "qoshiq" dir.
<references group="" responsive="1">
Kızılca, Tercan
Kızılca — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi. Qishloq 2021-yilda 24 kishidan iborat edi.
Luana (Iowa)
Luana AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Clayton okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,72 km2. Shundan 2,72 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 345 m balandlikda joylashgan.
Gulhane o'quv va tadqiqot kasalxonasi
Tarixi
Kasalxona ilk bor 1898-yil 30-dekabrda Sulton II Abdulhamidning tugʻilgan kunida “Gulhane Seririyat kasalxonasi” nomi bilan tantanali ravishda ochildi. Tibbiyot maktabini „Gulhane“ nomi bilan tashkil etilgandan soʻng, tugatgan harbiy shifokorlar xizmat joylariga borishdan oldin Haydarpasha harbiy kasalxonasi oʻrniga bir yil shu yerda amaliy koʻnikmalarini oshira boshladilar.
Respublika e’lon qilingandan keyin
Turkiya II. Ikkinchi jahon urushiga kirish ehtimoli tufayli harbiy maktablar va Gulhaneni Istanbuldan Anqaraga koʻchirishga qaror qilindi va 1941-yil 21-iyulda Istanbuldan 28 vagonlik poyezdga oʻralgan barcha buyumlar va xodimlar Sirkejidan Jebeji markaziy kasalxonasiga koʻchirildi.
2016-yilgacha Turk Qurolli Kuchlariga tegishli boʻlgan GATA, Turk Qurolli Kuchlari uchun sogʻliqni saqlash sohasida harbiy kadrlar tayyorlaydigan muhim qoʻmondonlik edi. 15-iyuldagi harbiy toʻntarishdan soʻng 2016-yil 31-iyulda chiqarilgan qonun qarori bilan sogʻliqni saqlash boʻlinmalari bilan birgalikda Sogʻliqni Saqlash Vazirligiga bogʻlandi va nomi Gulhane oʻquv va tadqiqot kasalxonasiga oʻzgartirildi. GATAga qarashli oliy taʼlim boʻlimlari Sogʻliqni Bilimlari Universitetiga oʻtkazildi.
Avellino (provinsiya)
Avellino  Italiya provinsiyalaridan biridir. Campania mintaqasi tarkibiga kiradi. Poytaxti – Avellino. Maydoni – 2 751 km2. 374 376 nafar aholi istiqomat qiladi.
NGC 5021
NGC 5021 Canes Venatici yulduz turkumidagi SBb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1830-yilda kashf etgan.
Mil. av. 734
'''Mil. av. 734'''
Gümüşgöze (Kelkit)
Öbektaş Turkiyaning Gumushhane viloyatidagi Kelkit tumaniga qarashli shaharcha (belde). Aholisi 2022-yil holatiga koʻra 2670 nafar.
Mil. av. 734
Vafot etgan
🇷🇺
Naqibxoʻja madrasasi
Naqibxoʻja madrasasi — Samarqand madrasasi. Naqibxoʻja madrasasi Kattaqoʻrgʻon shahridagi Soʻfi guzarida bunyod etilgan. Madrasada „Miriy“ taxallusi bilan tanilgan shoir Ochildi Maxdum (mulla Ochildi, qozi Ochildi) taʼlim oladi. Mazkur madrasaning hozirgi kunda masjid qismi saqlanib qolgan. Madrasa hujralari shoʻrolar qarovsizligidan buzilib ketgan va masjid binosi omborxonaga aylantirilgan. Tadqiqotchi Abdusattor Jumanazar izlanishlariga koʻra madrasa hijriy 1208-yili (1793—1794) qurilgan va unda Zubaydulloh ibn Qudratulloh ismli mudarris dars oʻtgan. Hozirgi kunda masjid binosi ancha yirik vaayvonini ikki qator eski yogʻoch ustunlar tutib turibdi. Ularning birida arab imlosida yozuvlar mavjud. Bitikda madrasa qurilgani va unda faoliyat yuritgan mudarris nomi yozib qoldirilgan. Abdusattor Jumanazarov fikriga koʻra Naqibxoʻja madrasasi oʻrni keng va masjidi mahobatli boʻlgan. Madrasa katta vaqf mulklariga ega boʻlgan. Dargoh Samarqanddagi 4-oliy toifali madrasa hisoblangan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Madrasa hujralarida ikki nafar talaba istiqomat qilgan. Uzurli sabasiz 2 oyi 10 kun darsga qatnashmagan talabalar oʻqishdan chetlashtirilgan. Madrasa mutavvali tomonidan nazorat qilib borilgan. Madrasa Kattaqoʻrgʻon tumanida joylashgan boʻlgan va mashhur madrasalardan biri boʻlgan. Rossiya imperiyasi davrida ushbu madrasaning vaqf hujjatlari saqlanib qolgan.
NGC 5021
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Alishoh masjidi
Alishoh masjidi — Eronning Sharqiy Ozarbayjon ustonida joylashgan masjid. „Alishoh arki“ deb ham ataladi. Aslida Alishoh arki Alishoh masjidi qoldiqlaridan vujudga kelgan boʻlib, hijriy-qamariy XVIII asrda Oʻljoytuning vaziri Tojiddin Alishoh tomonidan qurdirilgan. Masjidning janubiy qismida katta ark boʻlib, rivoyatlarga qaraganda, ark juda tez muddatda barpo etilgan va shu sababdan tez orada ark qulagan.
Naqibxoʻja madrasasi
Meʼmorchiligi
Naqibxoʻja madrasasi Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Alishoh masjidi
Binoning kengligi 30 metr, balandligi 26 metr, devorlarining kengligi 10 metr boʻlib, devori usti yopilgan ikki devordan tashkil topadi. Hozirgi kunda ushbu bino sayilgoh vazifasini oʻtamoqda.
Aventin bloki
Aventin bloki – Italiyada fashistlar diktaturasiga qarshi kurashgan antifashistik partiyalar bloki. Sotsialist deputat, antifashist Mateotti fashistlar tomonidan oʻldirilgach (1924-yil 10-iyun), muxolifiyatdagi deputatlar bundan gʻazablanib, parlamentdan chiqib ketadilar va Rimdagi Aventin tepali-gida toʻplanib "Oppozitsiyami fraksiyalar komiteta" ni tuzadilar. Shu tariqa mazkur uyushma "Aventin bloki" nomini oldi. Blokka xalq partiyasi (katoliklar), respublikachilar, sotsialistlar va boshqa partiyalar vakillari hamda partiyasiz deputatlar uyushdilar. Mussolini hukumati Aventin blokining qat’iyatsizligi va zaifligidan foydalanib, 1926-yilda uni tor-mor qildi. Ommadan ajrab qolgan blok a’zolari fashizmga qarshi izchil kurasha olmay, tezda tarqab ketdi.
Montigny-les-Jongleurs
Montigny-les-Jongleurs Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
82 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,9 km2. Dengiz sathidan 70 – 142 m balandlikda joylashgan.
Kavaler
Kavaler (frans. cavalier, aynan — chavandoz) —1) oʻrta asrlarda diniyritsarlik ordeni aʼzosi, ritsar; Italiya va Ispaniyada dvoryanlar unvoni;2) orden bilan mukofotlangan kishi;3) yigitcha, xushtor.
Trevignano
Trevignano Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Treviso provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27 km2. 10 005 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Yasunari Kawabata
Kavabata Yasunari (1899.11.6, Osaka shahri — 1972.16.4, Dzusi) — yapon yozuvchisi. Yapon sanʼat akademik aʼzosi (1953). 20-yillarda yangi sensualistlarning modernistik guruhiga yaqinlashgan. Birinchi asari — "Idzunlik oʻyinchi" (1926)da bolalik xotiralari lirik hikoya qilingan. K.ning oʻziga xos badiiy uslubi shoirona his-tuygʻulardan iborat "Qorli oʻlka" (1937) qissasida namoyon boʻlgan. Sanʼat darajasiga koʻtarilgan qad. urf-odatlar — choy bilan bogʻliq udum "Ming qanotli turna" (1951) qissasining asosiy mavzuini tashkil etadi. "Togʻlar nolasi" (1953), "Eski poytaxt" (1961) romanlari ichki lirizm bilan sugʻorilgan, "Uyqudagi nozaninlar" (1961) qissasi yolgʻiz qolgan keksa inson hayoti haqida. K. bir qator esselar ("Goʻzallikning yaratilishi va mavjudligi" va boshqalar) muallifi. "Uyqudagi nozaninlar" qissasi oʻzbek tiliga tarjima qilingan (2001 yil, tarjimon Uchqun Nazarov). Nobel mukofoti laureati (1968).
Mil. av. 733
'''Mil. av. 733'''
Davron Gaipov
Davron Gaipov (1961-yil 7-oktyabr, Urganch, Xorazm, Oʻzbekiston SSR — 7-oktyabr 2022-yil) — oʻzbek rock-n-rol qoʻshiqchisi. Oʻzbek rokining rivojlanishiga katta hissa qoʻshgan. 1982-yildan Original guruhi badiiy rahbari boʻlgan. Bolalar guruhining solisti Tohir Sodiqov Gaipovni ustoz deb biladi.
Mil. av. 733
Vafot etgan
🇷🇺
Davron Gaipov
Hayoti
Davron Gaipov 1961-yil 7-oktyabrda Urganch shahrida tugʻilgan. Otasi Ruzmet Gaipov (05.03.1922-1985) Xiva shahrida tugʻilgan. Xorazmlik boʻlgan. Sobiq Ittifoq davrida 1964—1983-yillarda Oʻzbekiston SSR Kommunistik partiyasining Qashqadaryo viloyati qoʻmitasining 1-kotibi boʻlgan (hozirgi viloyat xokimiga teng lavozim). Oʻgli Aybek Gaipov 09.03.1982-yilda Qarshi shahrida tugʻilgan, Rossiyaning Krasnodar shahrida yashaydi. Davron Gaipovning 2000-yillardagi xotini mashhur xonanda Iroda Iskandarova boʻlgan. Oxirgi xotini Marina Goncharova, qizi Aida 2012-yilda tugʻilgan. 1980-yillar oʻrtalarida akasi Arslon Gaipov (1946—2008) Toshkent aeroporti boshigʻi boʻlgan.
Ijodi
Davron Gaipov 17 yoshidan gitarada juda yaxshi ijro etgan va 1980-yilgacha Yalla guruhi gitaristi boʻlgan. Yosh boʻlishiga qaramay 1981-yilda oʻzing „Original“ guruhini tuzadi va tez orada mashhur boʻlib ketadi. Uning „Kerak emas shahlo koʻzlaring“, „Toʻxta, toʻxta, shoshmagin“, „Bu nima bu?“ va yana bir qator qoʻshiqlari hozir ham sevib tinglanadi. Davron Gaipovni oʻzbek „afsonaviy oʻzbek rock qoʻshiqchisi“ deb hisoblashadi. 1980-yillar oʻrtalaridan 1990-yilgacha uning ijodida chekinish boʻladi, 1984—1989-yillarda Rossiyaning Irkutsk viloyati Angarsk tumanida boʻladi. Ijodga qaytishi bilan 1990-yilda „Bu nima bu?“ nomli musiqali filmda Obid Asomov bilan suratga tushadi. Bu Obid Asomov uchun debyut roli edi. Film aka-uka egizaklar taqdiri haqidadir. Davron Gaipovni mashhur oʻzbek qoʻshiqchisi Tohir Sodiqov ustoz deb biladi.
Vafoti
Davron Gʻoyipov 2022-yilning 7-oktyabr kuni vafot etdi. Shu kuni u 61 yoshni qarshilagan edi. Yaʼni oʻz tugʻilgan kunida vafot etdi. Uning oʻlimiga buyrak yetishmovchiligi va qon bosimining koʻtarilishi sabab boʻlgan.
Xonandaning shogirdi Shuhrat Ortiqov „ Daryo “ muxbiriga uning vafoti sabablari haqida quyidagilarni soʻzlab berdi :
"Davron aka uzoq yillardan beri qandli diabet kasalligi bilan kurashardi. Bundan tashqari, 10 yil avval bitta buyragini ham olib tashlashgandi. Uning salomatligi shu yilning fevral oyida boshlab yanada yomonlashdi. U yomgʻirli kunda Surxondaryodagi tadbirdan qaytayotganda jiddiy avtohalokatga uchragani sabab boʻlgan.
Oʻshanda mashina „Qamchiq“ davonidan agʻanab, Davron akaning umurtqasi jiddiy jarohatlangandi. Yozning deyarli har kunini muolaja bilan oʻtkazdi.15 kundan beri Qarshidagi kasalxonaning jonlantirish boʻlimida davolanayotgandi. Uning oʻlimiga buyrak yetishmovchiligi va qon bosimining koʻtarilishi sabab boʻldi."
Kabul tekstaylz
"KABUL TEKSTAYLZ" - Jan. Koreyadagi korporatsiya. Aka-uka ishbilarmonlar Cha-Ka va Cha-Ol tomonidan 1950-yil da tashkil qilingan. Paxta tolasidan kalava ip, dagʻal ip, gazlama, satin, chit matolar ishlab chiqaradi. Bosh idorasi Seul sh.da. "K.t."ning xorijda 6 ta vakolatxonasi (AQSH, Germaniya, Xitoy, Shri Lanka, Gongkong, Oʻzbekistonda), Koreyada 3 ta korxonasi, xorijda 10 ta qoʻshma korxonasi bor. AQShda 1 (LosAnjelesda), Xitoyda 4, Tojikistonda 1 (Xoʻjand sh.da) va Oʻzbekistonda 3 (Toshkent, Toʻytepa, Fargʻona sh.larida) qoʻshma korxona tashkil qilingan (2002). Jan. Koreyadagi 3 ta korxonasida ip yigirish, toʻqimachilik, gazlamaga gul bosish jarayonlari bajariladi, yalpi quvvati 300 ming urchuqdan iborat. Ishlab chiqariladigan mahsulot hajmi yiliga taxminan 200 mln. AQSH dollarini, har bir korxonada xodimlar soni 2000—2500 nafarni tashkil qiladi. Oʻzbekistonda qoʻshma korxonalarni tashkil qilish uchun Toʻytepadagi "Kabul-Toʻytepa LTD" qoʻshma korxonaga (1996-yilda ishga tushirilgan) 107 mln., Toshkent (Koʻkcha)dagi "Kabul-Oʻzbek" qoʻshma korxonaga (1999-yil) 114,9 mln., Fargʻonadagi "Kabul-Fargʻona" qoʻshma korxonaga (2001Y.) 115,0 mln. AKSH dollari miqdorida investitsiya kiritilgan. Toshkent, Toʻytepa, Fargʻonadagi korxonalarida ip yigiruv va toʻqimachilik f-kalari tashkil qilingan boʻlib, Toʻytepada 101760 urchuq, Toshkentda 115576 ta, Fargʻonada 110 mingdan ortiq urchuq oʻrnatilgan. Toʻquv fabrikalarida "Pikanos" rusumli dastgohlardan Toʻytepada 34 ta, Toshkentda 84 ta, "Vamateks" rusumli dastgohdan faqat Toʻytepadagi korxonada 96 ta oʻrnatilgan. Barcha qoʻshma korxonalarda ishlab chiqariladigan mahsulotlar: paxta tolasidan yigirilgan ip, spandeks bilan yigirilgan ip (10-nomerdan 40-nomergacha), dagʻal ip gazlama (100 g/m — 400 g/m gacha), dagʻal ip gazlama spandeks bilan (100g/m—400g/m gacha).
Toʻytepadagi korxona yiliga 21600 t, Toshkent va Fargʻona korxonalar 26500 t dan kalava ip ishlab chiqaradi. Dagʻal ip gazlama ishlab chiqarish boʻyicha yillik quvvatlar Toʻytepada 14 mln., Toshkent va Fargʻonadagi korxonalarning har birida 9,0 mln.m ni tashkil kiladi.
Oʻzbekistonda 3 qoʻshma korxona boʻyicha bir yilda sotiladigan mahsulot hajmi 150 mln. AQSH dollarini tashkil qiladi. Oʻzbekistonda qurilgan korxonalarda keyinchalik matolarga gul bosish va tayyor kiyim mahsulotlari ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻyish moʻljallangan.
Großenkneten
Großenkneten Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Oldenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 176,17 km2. 14 232 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Großenknetenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kavaleriya
Kavaleriya (frans. cavaleria) — otliq askarlar, suvoriylar. Quruqlikdagi qoʻshin turi. Qadimda va oʻrta asrlarda qoʻshinning asosiy turi hisoblangan. 19-asr oʻrtalarida harbiy texnikaning rivojlanishi natijasida K.ning ahamiyati pasaygan. 20-asrning 50-y.larida tugatilgan (yana q. Otliq askarlar).
Dravosburg
Dravosburg AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Allegheny County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1859 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,9 km2. Shundan 2,6 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir.
Mil. av. 732
'''Mil. av. 732'''
Vafot etgan
🇷🇺
Chouvigny
Chouvigny Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Montluçon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
238 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,3 km2.
Borkasiy
Ahyad ibn Hakim Borkasiy — muhaddis va roviy bo‘lgan.
Munojot (kuylar turkumi)
"MUNOJOT" (arab. — yalinish, yolvorish) — yirik shakldagi oʻzbek mumtoz cholgʻu kuylar turkumi. 3 asosiy qismdan tashkil topgan: "M.", "Savti M." va "Ufari M.". Turkumli ijroda baʼzan "Savti M."dan keyin "Oromijon" nomli kuy ulanib, soʻngra "Ufari M." yangraydi. Umumiy parda tuzilishi hamda bosh kuy mavzui boʻyicha ular Dugoh va Chorgoh maqom yoʻllariga mos keladi. "M." turkumining tarkibiy qismlari bir-biridan asosan usul negizi bilan farqlanadi (saraxbor, kashqarcha, ufar). Shu bilan birga oʻzbek musiqa merosida "Moʻgʻulchai M.", "Muxayyari M.", "Qashqarchai M." nomli cholgʻu kuylar ham mavjud.
Oʻtmishda "M." Alloxdan najot, madad tilab kilinadigan tungi yoki yashirin ibodat, uning ruhiy holati bilan bogʻliq holda yuzaga kelgan boʻlsada, "M." kuylari keng dunyoviy moxiyatga ega, lirik kayfiyatni aks ettiradigan jozibali, maftunkor, badiiy yetuk asarlardir. Shuningdek, I. Ikromov 1940-yillarda Navoiy qalamiga mansub "Kecha kelgumdur debon ul sarvi gulroʻ kelmadi" gʻazalni "M." kuyiga mohirona bogʻlab, ashula yoʻlini yaratgan. Uni A. Haydarov, B. Dovidova, B. Is-hoqova kabi atoqli xonandalar oʻziga xos ijro uslublari bilan keng ommaga tanitgan. "M."ning "Oromijon" kismi esa "Qoshlari qalamlar" xalqsoʻzlari bilan aytilib kelinadi. "M." kuylaridan oʻzbek bastakorlari va kompozitorlari tomonidan har xil shakl va janrlarda unumli foydalanilgan (mas, F. Mamadaliyev — koʻp qismli yangicha "M." turkumi, D. Soatqulov — "Fargʻonacha kvarteti", M. Tojiyev — 3, 11simfoniyalari va boshqalar).
Ravshan Yunusov.
Shuhrat Sirojiddinov
Taʼlim
1978—1984-yillarda Toshkent davlat universitetining Sharq fakultetida tahsil olgan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Davlat va jamiyat qurilishi akademiyasi, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Samarqand filiali hamda Oksford islom tadqiqotlari markazida (Buyuk Britaniya) ham ilmiy tadqiqotlar olib borgan.
Mehnat faoliyati
1987 — 1993-yillarda Samarqand davlat universiteti oʻqituvchisi, 1993—1998-yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Samarqand boʻlimining katta ilmiy xodimi, bosh ilmiy kotibi boʻlgan. 1998 — 2003-yillarda ,,Imom Buxoriy" xalqaro jamgʻarmasi boshqaruvi raisining oʻrinbosari, 2003 — 2005-yillarda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universitetining falsafa va jahon madaniyati kafedrasi professori, kafedra mudiri, 2005 — 2012-yillarda Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti prorektori, 2012 — 2014-yillarda Samarqand davlat chet tillar instituti rektori boʻlgan. 2014— 2015yillarda Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy universiteti oʻquv ishlari boʻyicha birinchi prorektori, 2015 — 2016-yillarda Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston milliy universiteti rektori lavozimlarida faoliyat yuritgan . O‘zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti Islom Karimovning 2016-yil 13-maydagi farmoni bilan Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti tashkil etilishi belgilangan. Yangi tashkil etilgan universitetga Shuhrat Sirojiddinov rektor qilib tayinlangan. 2016-yildan hozirgi vaqtgacha ushbu lavozimda faoliyat yuritib kelmoqda.
Mukofotlari va ilmiy unvonlari
Shuhrat Sirojiddinovning 300 dan ortiq ilmiy va o‘quv-uslubiy ishlari eʼlon qilingan, jumladan, u 15 ta darslik va o‘quv qo‘llanma, 13 ta monografiya, 230 ta ilmiy va ilmiy-ommabop maqolalar muallifidir. Chingiz Aytmatov nomidagi mukofot bilan taqdirlangan. Samarqand shahrida o‘tkazilgan MDH Parlamentlararo Assambleyasining yalpi majlisida Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti rektori, professor Shuhrat Sirojiddinovga Chingiz Aytmatov nomidagi mukofotni berish to‘g‘risida MDH PA Kengashining qarori qabul qilingan. Yalpi majlisda olimga mukofotni Qirg‘iziston delegatsiyasi rahbari Nurlanbek Shakiyev topshirilgan. „Alisher Navoiy: manbalarning qiyosiy-tipologik,  tekstologik tahlili“ monografiyasi uchun O‘zbekiston Respublikasining Adabiyot sohasida 1-darajali Davlat mukofoti laureati boʻlgan(2013). 2021-yilda Shuhrat Sirojiddinovga O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti qaroriga muvofiq Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi faxriy unvoni topshirilgan.
Ozarboyjon Fanlar akademiyasi faxriy doktori. Dobrolyubov nomidagi Nijniy Novgorod davlat lingvistika universiteti faxriy professori (Rossiya). Markaziy Osiyo tadqiqotlari Xalqaro assotsiatsiyasining hamraisi (Koreya). New York Fanlar akademiyasi aʼzosi. Kaliforniya Fanlar akademiyasi aʼzosi. Yevroosiyo turkiy tadqiqotlar instituti ilmiy maslahatchisi (Koreya). Filologiya fanlari boʻyicha doktorlik ilmiy darajasini berish boʻyicha ilmiy kengash raisi (Toshkent, Oʻzbekiston). Toshkent davlat sharqshunoslik instituti, Oʻzbekiston davlat jahon tillari universiteti, Oʻzbekiston Milliy Universiteti huzuridagi doktorlik ilmiy darajasini berish boʻyicha kengashlar aʼzosi. Oʻzbekiston Respublikasi Atamashunoslik komissiyasi rais oʻrinbosari. Oʻzbekiston yozuvchilar uyushmasi aʼzosi. Oʻzbekiston Markaziy saylov komissiyasi aʼzosi. Saylovlar boʻyicha Butun jahon Assotsiatsiyasining 2015-yil avgust oyida Koreyada oʻtkazgan seminarida Oʻzbekiston delegatsiyasiga boshchilik qilgan. Buyuk Britaniyada 2015-yil may oyida boʻlib oʻtgan Parlament saylovlarida Oʻzbekiston nomidan kuzatuvchilik qilgan.
Xalqaro ilmiy jurnallardagi faoliyati
Shuhrat Sirojiddinov “Turkologiya” (Ozarbayjon), “Müqayiseli edebiyyatşünasliq” (Ozarbayjon), “The Journal of Eurasian Turkic Studies” (Koreya), “The World of Central Asia. International Journal of Humanities” (O‘zbekistan) “Jahon adabiyoti” (O‘zbekiston), “Karabuk degrisi” (Turkiya), “Zvezda Vostoka” (O‘zbekiston), “Imom  Buxoriy saboqlari” (O‘zbekiston), “Filologiya masalalari” (O‘zbekiston), “Yer yuzi” (O‘zbekiston), “Yoshlik” jurnallari (O‘zbekiston) kabi ilmiy nashrlar tahririyati a’zosi hisoblanadi.
Muharrirlik faoliyati
2012 — 2014 — „Xorijiy filologiya“ jurnali bosh muharriri. 2014 — 2016 — „OʻzMU xabarnomasi“ bosh muharriri 2018 — hozirga qadar — „Oltin bitiklar“ jurnali bosh muharriri. 2019 — bugungi kungacha – xalqaro „Uzbekistan: Language and culture“ jurnali bosh muharriri.
Chemal tumani
Chemal tumani yoki viloyati ( Rossiya Federatsiyasining Oltoy Respublikasi tarkibidagi ma'muriy-hududiy birlik va munitsipalitet okrug ).
Shuhrat Sirojiddinov
Navoiyshunoslik va oʻzbek adabiyotining targʻiboti
Shuhrat Sirojiddinovning qator monografiyalari Alisher Navoiyning hayoti va ijodiga bagʻishlangan. 5 nafar fan doktori va 11 nafar filologiya boʻyicha falsafa doktoriga ilmiy rahbarlik qilgan. „Alisher Navoiy: manbalarning qiyosiy-tipologik, tekstologik tahlili“ fundamental monografiyasida Alisher Navoiyning turkiy xalqlar madaniyatiga qoʻshgan hissasi ochib berilgan.
Chemal tumani
Maʼmuriy markazi — Chemal qishlogʻi.
Geografiya
Hudud Oltoy Respublikasining shimoliy qismida, Shimoliy Oltoyning tog'-dasht zonasida, Katun irmoqlari bo'lgan kichik tog 'daryolari tizimida joylashgan bo'lib, Iolgo va Seminskiy tizmalarining bir qismini qamrab oladi.
Shuhrat Sirojiddinov
Turkologiyani rivojlantirishdagi xizmatlari
Shuhrat Sirojiddinov Oʻzbekiston va turkiy tilli davlatlar oʻrtasida taʼlim va gumanitar sohalar, shuningdek, madaniy aloqalarni rivojlantirishda ishtirok etib kelmoqda. Oʻzbekiston va Turkiya, shuningdek turkiy tilli davlatlarning ilm-fan sohasi va oliy taʼlim muassasalari oʻrtasida aloqalarini rivojlantirishga bevosita oʻz hissasini qoʻshib kelmoqda. Sirojiddinov boshchiligida AQSh, Yaponiya, Koreya Respublikasi, Xitoy, Hindiston, Buyuk Britaniya, Olmoniya, Afgʻoniston universitetlarida oʻzbek tilini oʻqitish ishlari olib borildi. Shu bilan birga, uning boshchiligida Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat oʻzbek tili va adabiyoti universiteti qisqa vaqt ichida bir qator muvaffaqiyatlarga erishdi. Jumladan, ToshDOʻTAU dunyoning 50 dan ortiq taʼlim muassasalari bilan hamkorlik aloqalarini oʻrnatdi, 3 ta xalqaro assotsiatsiya (Koreya: Markaziy Osiyoni oʻrganish xalqaro assotsiatsiyasi, Rossiya: Butunjahon universitetlar assotsiatsiyasi, AQSH: Oʻzbekiston-Amerika jamiyati) aʼzosiga aylandi; Rossiya, Xitoy, Hindiston, Ozarbayjon Respublikalarida Alisher Navoiy nomidagi oʻzbek tili va madaniyati markazlari ochildi.
Chemal tumani
Tarixi
Chemalskiy tumani Oltoy Respublikasining eng yosh tumanidir. U 1992-yilda, ma'muriy-hududiy islohot paytida, Shebalinskiy tumanining bo'linishi natijasida tashkil topgan.
Shu paytgacha tuman bir necha bor qayta tashkil etilgan:
Shuhrat Sirojiddinov
Asarlari
Shuhrat Sirojiddinov taniqli navoiyshunos va manbashunos olim. Uning Alisher Navoiy ijodini oʻrganish va tahlil qilishga oid bir qancha asarlari mavjud. Bular — „Alisher Navoiy aqidalari“, ''„Alisher Navoiy. Manbalarning qiyosiy-tipologik tekstologik tahlili“, „Mir ‘Alī Shīr Navā’ī the Great“, „Navoiy navosidan bahra olib“, „Navobaxsh baytlar jozibasi“, oliy oʻquv yurtlari talabalari uchun moʻljallangan „Navoiyshunoslik“ darsligi, „Amir Alisher“, „Ilm va tahayyul sarhadlari“, „Navoiy Zamondoshlari eʼtirofida“'' kabilardir. Bundan tashqari matnshunoslikka oid „Matnshunoslik saboqlari“, „Oʻzbek matnshunosligi qirralari“, shu bilan birga „Hijriy va milodiy yillarni oʻzaro tabdil qilish usullari“, „Islom falsafasiga kirish: Kalom ilmi“, „Ozbek mumtoz adabiyotining falsafiy sarchashmalari“, „XV - XVI asrlar tarixiy va tazkira-esdalik asarlarida Alisher Navoiy hayoti va faoliyati talqini“, „Религии мира“, „Mavlono Lutfulloh“, „Soʻfi Olloyor ilohiyoti“, „Sheʼriyatda inson ruhiy kamoloti talqini“, „Oʻrta osiyolik allomalarning falsafiy qarashlari“, „Ilm va taxayyul sarhadlari“, „Bagʻrikenglik dinlarning maʼrifiy asosi“ va „Badiiy tarjima asoslari“ kabi bir qator asarlar muallifi.
Chemal tumani
Iqtisodiyot
Go'sht va sut chorvachiligi davlat xo'jaliklarining qayta tashkil etilishi bilan to'xtadi, bu 1990-yillarning boshlarida sodir bo'ldi. Ayni paytda viloyat aholisining turmush darajasi pastligi tufayli hatto shaxsiy chorva mollarini boqish ham talab darajasida yo‘lga qo‘yilmagan. Otchilik yuqori daromadli biznes turi sifatida har birida 50 dan 200 boshgacha bo'lgan ko'plab dehqon xo'jaliklari tomonidan amalga oshiriladi. “Maral” naslchilik xo‘jaliklari mahsulotlarning arzonligi tufayli tanazzulga yuz tutmoqda, shox va gematogen juda arzon narxlarda xarid qilinmoqda. Shu bilan birga, 250 boshdan kam podani saqlash ham foyda keltirmaydi. Asalarichilik kam rivojlangan, chunki tog'larda asalari oilalarini parvarish qilish arzon emas va tog 'asalining narxi Oltoy o'lkasi tomonidan to'xtatiladi, bu erda 1 kg mahsulot narxi 2-2,5 baravar past.
Tomorqadan go‘shtni tekinga sotish taqiqlangani hudud aholisi uchun jiddiy muammo tug‘dirdi. Qoramol, otlarni sotib olish Oltoy o'lkasi va Kemerovo viloyatidagi go'shtni qayta ishlash zavodlari tomonidan amalga oshiriladi. 2010-yilda viloyatda o‘zining so‘yish sexiga ega birinchi oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash korxonasi ish boshladi. Uning mahsulotlari viloyatda sotish uchun, shuningdek, ulgurji sotuvchilarga tashrif buyurish uchun yetrali bo'ladi
OAV
Tumanda ikkita gazeta chiqadi: tuman hokimligiga qarashli “Chemalskiy vestnik” va mustaqil “Delovoy chemal”.
Turizm
right|thumb|300x300px| Chemal daryosi Mayminskiy kabi Chemal tumani ham o'zining qulayligi, qulay iqlim sharoiti, noyob go'zal landshafti va madaniy-tarixiy obidalari tufayli turizm jihatidan eng rivojlangan tumanlardan biridir. Viloyatga har yili tashrif buyuradigan sayyohlar soni mahalliy aholidan o'n baravar ko'p. Ammo shunga qaramay, mintaqaning sayyohlik salohiyati tugamaydi. Bu yerda ekologik-etnografik turizmni rivojlantirish uchun keng imkoniyatlar yaratilmoqda.
Keyingi yillarda viloyatda avtomobil yo‘llari tarmog‘i jadal rivojlanib, 2010-yilda Askat ko‘prigidan Anos qishlog‘igacha asfalt yotqizildi. Dam oluvchilar mahalliy aholining shaxsiy uylariga joylashtiriladigan sport, diqqatga sazovor joylar, professional, biznes, festival turizmi, shuningdek, qishloq yoki yashil turizm jadal rivojlanmoqda. Uyushtirilgan va "yovvoyi" turizm tabiiy muhit holatiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. So‘nggi paytlarda viloyat hokimligi tomonidan hududning ayrim tabiiy ob’yektlariga texnogen yuklamalarni tartibga solishga harakat qilinmoqda.
Jurnalist
Jurnalist — asosiy faoliyati jurnalistika bilan shugʻullanish boʻlgan, muhim faktlar, voqealar, odamlar, hodisalar haqidagi axborotni yigʻish, qayta ishlash va uni auditoriyaga yetkazish orqali OAVni axborot bilan toʻldiruvchi kishi. Jurnalistlar asosan publitsistik faoliyatga yoʻnalgan boʻlib (kolumnistlar), ular oʻz oldiga maʼlum ijtimoiy fikrni shakllantirish, shuningdek, davlat hokimiyatining u yoki bu qaror va harakatlariga tahrirlovchi sifatida taʼsir qilish va nashr, radio yoki telekanal taʼsischilari belgilagan chegaralar doirasida jamiyat va davlat oʻrtasidagi vositachi boʻlishni maqsad qiladi.
Muxbir (arabcha — xabar beruvchi, xabarchi) — 1) tahririyat tarkibida jurnalist sifatida xizmat qiluvchi xodim; 2) bevosita tahririyatda ishlamaydigan, ammo ommaviy axborot vositalarida muntazam ijodiy hamkorlik qiluvchi shaxs; 3) boshqa ommaviy axborot vositalarida chiqish uyushtiruvchi gazeta, jurnal, radio, televideniye tahririyati xodimi (jamoatchi muxbir).
OAV fotograf (suratkashi) reportyor yoki muxbir bilan birgalikda ishlashi yoki mustaqil ravishda oʻz nashri uchun fotoreportajlar tayyorlashi mumkin. Bu jarayonda u fotojurnalistga aylanishi mumkin.
Mavzuga oid
Журналіст ނޫސްވެރިން fa:خبرنگار Rojnamevan Žurnalistas Willay kamayuq Novinar Журналист wuu:记者 記者 記者
Munozara
Munozara:
1) bahs, fikrlar tortishuvi;
2) mumtoz adabiyotda keng tarqalgan janr. Fikrlar kurashi shaklida yozilgan badiiy asar. Munozarada turli narsa, hodisa, tushuncha, holat va boshqalar konfliktga kirishadi. Obrazlar koʻpincha ramziy mohiyat kasb etib, munozara qiladilar. Baʼzan Munozara da maqtov (pane-gerik) qism ham boʻladi. Unda mazkur asarni yozishga turtki bergan odam maqtaladi. Ammo bu hamma asarlarda ham boʻlavermaydi. Munozaraning qissadan qissa chiqarish yoki muallifning muayyan masala haqidagi xulosasi bilan tugallangan shakllari ham boʻladi. Asadi Tusiyning (11-asr) "Kecha va kunduz munozarasi", "Nayza va yoy munozarasi", Ami-/shyning "Bang va Chogʻir orasidagi munozara" (15-asr), YaqiniRtnnt "Oʻq va yoy orasidagi munozara" (15-asr). Fuzuliyning "Bangu boda", "Sihat va maraz" asarlari Munozaraning namunalaridir. Hozirgi zamon oʻzbek sheʼriyatida ham bu janrda asarlar yaratilgan (Sulton Joʻra, "Tinish belgilar majlisi").
Arab xalifaligi dinori
thumb|220x220px| Xalifa [[Abdulmalik tasvirlangan oʻtish davrining birinchi arab dinorlaridan biri. taxminan 695-yil]] Arab xalifaligi dinori — oʻrta asr oltin tangasi boʻlib, 7-asr oxiridan XIII asr oʻrtalarida moʻgʻullar xalifalikni tugatgunga qadar Arab xalifaligi hududida pul birligi vazifasini bajargan. Xalifalik xarobalaridan vujudga kelgan musulmon davlatlari ham pul birligi sifatida dinor nomli oltin tangalardan foydalangan. Zamonaviy arab dunyosining koʻpgina mamlakatlarida, shuningdek, sobiq Yugoslaviyaning ayrim respublikalarida dinor hali ham pul birligi sifatida qoʻllanilmoqda.
Tashqi koʻrinish uchun zaruriy shartlar
VII asrda yangi paydo boʻlgan Arab xalifaligi hududida Vizantiya va Sosoniy pul tizimlari dastlab parallel ravishda ishlab turgan. Asosiy foydalanilgan pul Vizantiya pul birligi edi. Ushbu pul ogʻirligi 4,45 gramm boʻlgan oltin nomimal boʻlib, old tomonida imperator portreti tasvirlangan. Sosoniylar puli ogʻirligi taxminan 4 gramm boʻlgan kumush draxma boʻlib, old tomonida qirollik ramzi bor edi. Arabistonning koʻp qismi draxmadan foydalanar edi. Oltin tangalar faqat shimoli-gʻarbiy qismda ustunlik qilgan, ammo har ikkala tizim tangalari hisob-kitoblarda erkin qabul qilinardi. Ular asta-sekin arabcha nomlarga ega boʻlib bordi. Bu nomlar hatto Qur’onda ham eslatib oʻtilgan. Arablar Vizantiya oltin tangasini dinor, sosoniylar kumushini draxma- dirham deb atay boshladilar.
Saqlanib qolgan manbalarga koʻra, oʻsha davrda Makkada 1 dinor 10 dirhamga teng boʻlgan. Oʻsha paytda Arabiston yarim orolidan tashqarida tegishli kurs haqida hech qanday maʼlumot yoʻq. Ushbu nisbatga asoslanib, tadqiqotchilar Arabistonda kumushning haddan tashqari qimmatligini taʼkidlaydilar. Chunki 40 gramm kumush uchun 4,45 gramm oltin berilgan (oʻsha davrdagi Vizantiyada kumush oltindan 14,4 baravar arzon edi). Bu holat qisman xalifa Umar hukmronligining oxirida (vaf. 644) valyuta kursi 1 Vizantiya dinoriga 12 Fors dirhami, keyinroq esa 14 ga 1 nisbatga tushib qolganligini qisman tushuntiradi. Baʼzi manbalarga koʻra, turli ogʻirlikdagi dirhamlar mavjud boʻlgan.
Tashqi koʻrinishi
Al-Makriziyning yozishicha, umaviylar xalifasi Muoviya I (vaf. 680) birinchi bo‘lib o‘z dinorlarini zarb qilgan. Uning dinorlarida xalifa kamarida qilich bilan tasvirlangan. Biroq, koʻpchilik mualliflar arab pul tizimining paydo boʻlishini xalifa Abdulmalik 695-697-yillarda amalga oshirgan pul islohoti bilan bogʻlaydilar (Abdulmalikning hozirgi kungacha saqlanib qolgan eng qadimgi oʻtish davri dinori). Xalifalik poytaxti Damashqda arab yozuvlari bilan tilla dinorlarni zarb qilishni boshlagan birinchi zarbxona qurildi. Bizgacha yetib kelgan namunalarga ko‘ra, dastlabki dinorlarni imperator tasviri tushirilgan Vizantiya tangalaridan faqat yozuvlar bo‘lgan arab dinorlariga o‘tish davri deb atash mumkin. Birinchi dinorlarning old tomonida tik turgan xalifa Abdulmalik siymosi qo‘lida uch dumli qamchi, qilich belbog‘i bilan tasvirlangan. Xalifa siymosi atrofida arab tilida „Bismillah, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Muhammad Allohning rasulidir“ shahodati yozilgan. Orqa tomonning markazida deformatsiyalangan xoch tasviri mavjud boʻlib, uning atrofida zarb qilingan yilni koʻrsatadigan arabcha yozuv yozilgan. 77-hijriy (696-697) yilda Damashqda Qur’ondan iqtibos keltirilgan 4,25 — 4,27 gramm ogʻirlikdagi yangi dinor zarb qilish boshlandi. Ushbu dinorlarda Qurʼondan quyidagicha iqtibos keltirildi: (9:33) „Muhammad Allohning rasulidir, hidoyat va haq dinni barcha dinlardan ustun qoʻyish uchun Alloh uni yubordi“. Dinorning yangi turi (tasvirsiz, faqat arabcha yozuvlar bilan) paydo boʻlishi baʼzan arab tarixchilari tomonidan hijriy 74 yoki 76-yilga toʻgʻri kelishi aytiladi, ammo bu yillarda zarb qilingan dinorlarning yangi turi halicha topilmagan. Dinorning yangi turi 1, 1/2 va 1/3 dinor nominallarida zarb qilingan. Kasrli nominallarning vazni nomaʼlum.
Damashqdan tashqari Hims, Tabariya, Halab, Quddus, Amman, Kuris, Baʼlabak, Edessa, Giyerapol, Harran va Qinnesrinda arab tangalarini zarb qilish zarbxonalari tashkil etilgan. Abdulmalik oʻz islohoti davomida dinorning standart ogʻirligini 4,25 gramm (20 karat x 3 xabbas) qilib belgiladi, bu ogʻirlik oʻlchovi sifatida taxminan 1 va 3/7 dirhamga toʻgʻri keladi. Dirham ogʻirlik oʻlchovi sifatida 3,125 gramm etib belgilandi. Damashqda dinor muomalaga chiqarilishi bilan bir vaqtda Iroqda al-Hajjoj valisi 3 gramm og‘irlikdagi dirhamning yangi turini zarb qila boshladi. Bu dirhamda 9-suraning 33-oyati to‘liq ko‘chirildi. Natijada valyuta kursi 14 dirhamga 1 dinor qilib belgilandi. Xalifalik hududida yangi dinorni joriy etish bosqichma-bosqich amalga oshirildi. Iroq, Eron va Armanistonda islomgacha boʻlgan turdagi tangalar zarb qilish davom etgan, lekin xalifalikda ulardan foydalanish doimiy ravishda kamayib borgan va bu mamlakatlar islomlashgani sari ularning zarb etilishi ham toʻxtagan. Eski turdagi tangalar musodara qilinib, eritilib, arab tangalariga aylantirilgan. Xalifalikning turli viloyatlaridagi pul muomalasida dinor va dirham oʻrtasidagi miqdoriy nisbat ham har xil boʻlgan. Masalan, Armanistonda dinor keng qoʻllanilmagan. Bu yerda asosan hisob-kitoblarda kumush dirham qoʻllanilgan. Armanistonning oʻzidagi bir nechta zarbxonalarda ham tangalar zarb qilingan. Xuddi shunday holat xalifalikning boshqa chekka viloyatlarida ham kuzatilgan.
Vali Fahribey
Vali Fahribey  — Elazig viloyatining Kovancılar tumaniga qarashli qishloq.
Arab xalifaligi dinori
Tashqi koʻrinishi
Al-Maqriziyning yozishicha, tanga zarb qilish ustidan bevosita nazoratdan voz kechgan birinchi xalifa Horun ar-Rashid bo‘lib, tegishli vakolatni o‘zining sevimlisi Jaʼfar Barmakidga topshirgan. Oʻshandan beri bu anʼanaga aylanadi. Buning natijasida dirham asta-sekin vazn yoʻqota boshlagan. 9-asrda dinor va dirham oʻrtasidagi nisbat 1 dan 20 ga oʻzgargan. Abbosiy xalifalari qudratining zaiflashishi tangalarda xalifalikni yoki uning qismlarini amalda boshqargan shaxslarga nisbatan ishoralarning paydo boʻlishi bilan birga kechdi. 945-yilda xalifa al-Mustakfi Billoh tangalarda nafaqat oʻzi va oʻgʻlini, balki Buvayhiy Ahmad ibn Buvayh ismini ham yozishni buyurdi.
Keyinchalik, Abbosiylar xalifaligi alohida davlatlarga parchalana boshlagach, ularning baʼzi hukmdorlari Abdumalik meʼyoridan biroz farqli boʻlgan dinorlarni zarb qila boshladilar. Masalan, Muvahhidlar va Ayyubiylar davlatlarida 4,722 gramm ogʻirlikdagi dinorlar zarb etildi. Bizgacha yetib kelgan 10-asr oʻrtalari — 12-asr oxiri dinorlari, asosan, Abbosiy xalifalarining oʻzlari emas, balki hukmronligi rasman tan olingan xalifalikning mustaqil qismlari hukmdorlari zarb qilgan dinorlardir. Ushbu qismlar Bagʻdod xalifalarining oʻzlari ustidan hukmronligini rasman tan olganlari uchungina tangalarida xalifalarning nomlarini koʻrsatgan. Dinor va dirhamlardan iborat ommaviy pul birliklarining vaqtincha tiklanish davri, ehtimol, xalifa an-Nosir (1180-1225) davrida sodir boʻlgan boʻlib, u tangalarda oʻzining va toʻngʻich oʻgʻli, boʻlajak xalifa az-Zohirning ismini yozdirgan. Keyingi xalifalar 1258-yilda moʻgʻullar xalifalikni tugatgunga qadar oʻzlarining dinor tangalarini zarb qilishni davom ettirdilar.
Pul muomalasiga taʼsiri
thumb|320x320px| [[Tunis dinori 1988-yil]] Arab dinori Arab xalifaligidan keyin ham uzoq vaqt saqlanib qoldi va hanuzgacha musulmon dunyosining asosiy pul birligi boʻlib qolmoqda. Hozirda dinor nomli pul birliklari Oʻrta yer dengizi va Fors koʻrfazining 10 ta davlati tomonidan qoʻllaniladi. Ushbu mamlakatlarning aksariyatida dinor (yoki Makedoniyada boʻlgani kabi denar) pul birligidir. Faqat Eronda savdolashish vositasidir (100 Eron dinori = 1 rial). Qizigʻi shundaki, dinor asosan musulmon boʻlmagan Yugoslaviyada pul birligi boʻlgan. Bu holat davlat hududining katta qismi uzoq vaqt davomida Usmonli imperiyasi tarkibida boʻlgani bilan bogʻliq. Yugoslaviya parchalanganidan keyin paydo boʻlgan koʻplab davlatlar ham oʻzlarining pul birliklari uchun dinor nomini qabul qildilar.
Zamonaviy dunyoda dinor deb nomlangan yangi musulmon pul birliklarini, shu jumladan xalqaro valyuta sifatida yaratishga urinishlar qilinmoqda. 1990-yillar oʻrtalarida Turkiya Bosh vaziri Erbakan musulmon davlatlarining umumiy valyutasi sifatida AQSh dollariga muqobil boʻladigan islom oltin dinori yaratish loyihasini boshladi. Bu gʻoyani Marokash qiroli Hasan II va Malayziya Bosh vaziri Mahathir Mohamadlar ham qoʻllab-quvvatladi. 2000-yilda "E-dinar" elektron toʻlov tizimi ishga tushirildi. Oltin dinor va kumush dirhamlarni zarb qilish boʻyicha ikkita korxona — „E-dinar Ltd“ (Labuan) va E-dinar FZ-LLC (Dubay) tashkil etildi. 2001-yil noyabr oyida Dubayda 4,25 grammlik oltin dinorlar va 3 grammlik kumush dirhamlarni muomalaga kiritish boʻyicha taqdimot boʻlib oʻtdi. 2006-yil kuzida Malayziyaning Kelantan sultonligida ham 1, 1/2 va 1/4 dinorlik oltin tangalar zarb qilina boshlandi. 2008-yilda Indoneziya bozorida oltin dinorlar muomalasi boshlandi.
2015-yil yozida "Islomiy davlat" guruhi 1 dinor (4,25 gramm og‘irlikdagi) va 5 dinor (og‘irligi 9,5 gramm) nominalidagi o‘zining oltin tangalarini zarb qilishni boshladi. Guruh tomonidan belgilangan rasmiy kurs 1 dinor uchun 139 dollar edi.
Parviz Parastuiy
Parviz Parastuiy —(forscha-پرویز پرستویی) Eron lik aktyor 1955-yil 24-iyunda Hamadonda fermer oilasida tugʻilgan. U uch yoshligida ota-onasi bilan yaxshi hayot kechirish uchun Tehron ga koʻchib ketishadi. U oʻn besh yoshida rejissyor Bahrom Beyzayning teatr sahna guruhiga qoʻshilish bilan boshlaydi.
Qazvin province
Viloyat 2014-yil 22-iyunda faqat muvofiqlashtirish va rivojlantirish maqsadida viloyatlar 5 ta hududga boʻlingan holda 1-mintaqa tarkibiga kiritilgan
Parviz Parastuiy
Keyinchalik u Kouch teatr guruhiga aktyor Behzod Faraxani orqali qoʻshildi. U koʻp yillar davomida bolalar va yosh kattalarning intellektual rivojlanishi institutida chiqish qildi. Parastuiy 19 yoshida biologiya boʻyicha oʻrta maktab diplomini oldi va 20 va 21 yoshida „Kiosk“ va „Submitters“ dagi chiqishlari uchun yoshlar saroyidan mukofotlarga sazovor boʻldi. Tashkil etilganidan keyin Eron Islom Respublikas i, u dramatik sanʼat boʻyicha Madaniyat va Islomiy rahbarlik vazirligidan ilmiy darajaga ega boʻldi va doimiy aktyor boʻlishdan oldin sud qabulxonasi sifatida ishladi.
Faoliyati
Uning kinodagi birinchi chiqishi „ Oshiqlar mamlakati“ filmida boʻlgan(1984) " Sevishganlar uchrashuvi ", ushbu roʻli uchun u 28 yoshida Tehrondagi „Fajr“ xalqaro kinofestivalida „Ikkinchi plandagi eng yaxshi aktyor“ nominatsiyasida faxriy diplom bilan taqdirlangan. Oʻshandan beri u komediyadan tortib turli janrdagi koʻplab filmlarda bosh rolni ijro etgan. drama, shu jumladan, Eronda koʻp yillar davomida taqiqlangan " Qor odam " (1995) („Qor odam“) filmidagi kamtar, ammo ishonchli Javad, „Leyli men bilan“ (1996) („Leyli men bilandir“) nomli munozarali filmdagi travmatofobik firibgar Sodiq Meshkini. „Farj“ kinofestivalining bosh roldagi eng yaxshi aktyori uchun faxriy diplom, „Oʻzgargan odam“ nomli noyob, ommabop va tanqidiy komediya filmida uni ishga qabul qilmaydigan kir yuvish vositalarini ishlab chiqaruvchi kompaniyaning tanasida miyasi qoʻyilgan olim.(1998) (Notoʻgʻri odam), Eron-Iroq urushining sobiq qoʻmondoni Haj Kazem, „ Shisha agentligi“ filmida (1998), bu unga „Fajr“ kinofestivalining eng yaxshi bosh rol ijrochisi uchun birinchi „Kristal Semurg“ mukofotini keltirdi. Uning "Qizil lenta " (1999) filmidagi ijrosi ham diqqatga sazovor. Uni dunyoga tanitgan film bu „ Kaltakesak“ (2004) komediyasi boʻlib, u qamoqdan qutulish uchun mulla kiyimida qochoq oʻgʻri rolini oʻynagan. U „Fajr“ kinofestivalidagi ijrosi uchun hakamlar hay’atining maxsus mukofotiga sazovor boʻldi. Majid Majidiyning „ Tol daraxti“ asarida(2005) filmida u yana koʻrish imkoniyatiga ega boʻlganida xotinidan boshqasini sevib qolgan koʻr odamni oʻynadi. U „Fajr“ kinofestivalidagi ushbu filmdagi roli uchun „Eng yaxshi erkak roli“ uchun ikkinchi „Kristal Semurg“ mukofotini, „Ota nomi bilan“ (2006) filmidagi ijrosi uchun esa „Burlur Semurg“ mukofotini „Eng yaxshi bosh roldagi erkak roli“ uchun qo‘lga kiritdi. Parastuiy, Dovud Mir-Bag‘iriy, Kamol Tabriziy , Muhammad Rizo Honarmand , Ibrohim Xotamikiya , Fereydun Jeyroniy , Ahmad Rizo Darvish va Majid Majidiy kabi eron kinosining eng zoʻr rejissyorlari bilan ishlagan.
Qazvin province
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, viloyat aholisi 1,2 million kishi boʻlgan, ularning 68,05 foizi shaharlarda va 31,95 foizi qishloqlarda istiqomat qilgan. Erkaklar va ayollar nisbati 50,7 dan 49,3 % gacha. Viloyat aholisining 99,61 foizi musulmonlar, qolganlarning 0,39 foizi boshqa din vakillari edi. Savodxonlik darajasi 82 % dan yuqori boʻlib, Eronda 7-oʻrinni egallaydi.
Qazvinda turli etnik guruhlar yashaydi. Qazvin shahrida asosan fors tilida qazviniy talaffuz bilan gaplashadigan etnik forslar istiqomat qiladi. Viloyatning janubi-sharqiy qismida ozarbayjon tilida gaplashadigan ozarbayjonlar yashaydi. Tats viloyatning markaziy qismida, Takestan atrofida yashaydi va tati tilida gaplashadi. Nihoyat, viloyatning shimoliy qismidagi Alamutdagi aholining aksariyati gilakiy tilining lahjasida gaplashadigan gilaklardir. Biroq, boshqa manbalarning taʼkidlashicha, Alamutdagi koʻpchilik „tats“ mozanderani boʻlishi mumkin.
Geografiya va iqlim
right|thumb|300x300px| Ovan koʻli, Alamut left|thumb| Barajin Viloyat 15821 tani qamrab oladi km 2 uzunlikdagi Grinvich meridianidan 48-45 — 50-50 sharqda va ekvatordan 35-37 — 36-45 shimoliy kenglikda. Viloyat shimolda Mozandaron va Gilon, gʻarbda Hamedon va Zanjon, janubda Markazi, sharqda Tehron viloyatlari bilan chegaralangan. Viloyatning mashhur togʻlari Sialan, Shah Alborz, Khashchal, Sehidkuh, Shojae Din, Alehtareh, Ramand, Agh Dagh, Kharaghan, Saridagh, Soltan Pir va Siahkuh togʻlari boʻlib, ularda Sialan balandligi Alborz va 175 m. Bu eng baland 4056 m. Hammasi Alborz markaziy zanjirining bir qismidir. Viloyatning eng past nuqtasi Tarom e Soflada joylashgan.
Viloyatning shimoliy qismlarida iqlimi qishda sovuq va qorli, yozda mo '' tadil. Janubda iqlim yumshoq, qishi nisbatan sovuq va yozi issiq.
Tarixi
Qazvin Fors imperiyasining sobiq poytaxti boʻlgan va 2000 dan ortiq meʼmoriy va arxeologik obidalarni oʻz ichiga oladi. Bu butun tarix davomida ommaviy madaniyat markazi boʻlgan bugungi kunda viloyat markazidir.
Qazvin tekisligidagi arxeologik topilmalar miloddan avvalgi 7000-yillarda shahar qishloq xoʻjaligiga oid aholi punktlari mavjudligini koʻrsatadi. „Qazvin“ yoki „Kasbin“ nomi ming yillar oldin Kaspiy dengizining janubida yashagan qadimgi qabila Casdan olingan. Kaspiy dengizining oʻzi aslida oʻz nomini xuddi shu kelib chiqishidan olgan. Qazvin geografik jihatdan Tehron, Isfahon va Fors koʻrfazini Kaspiy dengizi qirgʻogʻi va Kichik Osiyo bilan bogʻlaydi, shuning uchun uning butun asrlar davomida strategik joylashuvi.
Qazvin Eron tarixidagi tarixiy oʻzgarishlar oʻchogʻi boʻlgan. Islom davrining dastlabki yillarida Qazvin arab qoʻshinlari uchun tayanch boʻlib xizmat qilgan. Chingizxon (13-asr) tomonidan vayron qilingan Safaviy podshohlari 1548-yilda Qazvinni Safaviylar imperiyasining poytaxtiga aylantirib, faqat 1598-yilda Isfahonga koʻchirishgan. Qojarlar sulolasi va hozirgi davrda Qazvin Tehronga yaqinligi tufayli doimo eng muhim hukumat markazlaridan biri boʻlgan. Valiahd shahzoda va savdo vaziri Abbos Mirzo ham Qazvin hokimi edi.
Restoran tanqidchisi
Restoran tanqidchisi — ommaviy ovqatlanish joylari to‘g‘risida professional taqriz yozuvchi kulinariya va restoran biznesi bo‘yicha mutaxassis. Odatda, restoranlar, barlar va kafelar haqida taqrizlarni e‘lon qiluvchi biror-bir davriy bosma (gazeta, jurnal) yoki internet-nashr xodimi (jurnalist) yoki kolumnisti bo‘ladi. Uning qiziqishlari doirasiga oshxonaga berilgan baho, vinolar kartasi, xizmat ko‘rsatish darajasi, interyer va ovqatlanish joyidagi umumiy muhit kiradi. Restoranlar haqidagi taqrizlar restoranlar bo‘yicha yo‘llanma sifatida alohida nashr bo‘lib nashr etilishi ham mumkin.
Qazvin province
Tarixi
General Rizo Xonning Rossiyada oʻqitilgan kazak brigadasi bilan davlat toʻntarishi Qazvindan boshlangan. 1921-yilda Pahlaviylar sulolasining asos solishiga olib keldi.
Averroizm
Averroizm – arab mutafakkiri Ibn Rushd (lot. Averroes) va uning ta-rafdorlarining falsafiy ta’limoti. A. vakillari oʻrta asr va ilk Uygʻonish davrida Aristotel, Forobiy, Abu Ali ibn Sino falsafasining ilgʻor tomonlarini rivojlantirdi. A. musulmon aqidachiligi va katolitsizm falsafa-siga qarshi chiqib, arab xalifaligida va Gʻarbiy Yevropa mamlakatlarida sxo-lastikaga qarshi kurash olib borishda qoʻl keldi. Dunyoning abadiyligi, uning hech kim tomonidan yaratilmaganligi haqidagi gʻoyalari, shuningdek bilimni e’tiqodga, falsafani ilohiyotga qarshi qoʻyganligi sababli A. ruhoniylarning gʻazabiga duchor boʻldi. Ibn Rushd Fo-robiy va Ibn Sino fikrlarini yanada taraqqiy ettirib, "Ikki tur haqiqat" ta’limotiga asos soldi. Bu ta’limotga koʻra, "falsafiy haqiqat" va "liniy haqiqat" mustaqil ravishda mavjud boʻlib, ular turli sohalarda yetakchilik qiladi, xususan ilm-fanda "falsafiy haqiqat"ga rioya etish zarur. Bu ta’limot falsafani, ilmni mustaqil taraqqiy et-tirishda katta ahamiyatga ega boʻldi. Ibn Rushd asarlari lotin tiliga tarjima qilinganligi tufayli A. Gʻarbiy Yevropa mamlakatlariga keng yoyildi. Xususan 13-asrda Parij untida A.ning ta’siri kuchli edi. 14–16-asrlarda A. Shimoliy Italiya, Fransiyada keng tarqaldi. A. katolik cherkovi tomonidan keskin qoralandi, uning tarafdorlari quvgʻin va ta’qib qilindi (yana qarang Ibn Rushd).
Qazvin province
Tarixi
1962-yil Buin Zahra zilzilasida 12225 kishi halok boʻldi.
Restoran tanqidchisi
Shuningdek, kulinariya tanqidchilari va kulinariya yozuvchilari ham bo‘lib, ular u yoki bu taom haqida ta’rif va taqriz yozish, taomlarning tayyorlanishidagi o‘ziga xosliklar haqida yozishadi, ammo butun bir ovqatlanish joyiga baho berish bilan shug‘ullanishmaydi.
Benevento (provinsiya)
Benevento  Italiya provinsiyalaridan biridir. Campania mintaqasi tarkibiga kiradi. Poytaxti – Benevento. Maydoni – 2 071 km2. 287 042 nafar aholi istiqomat qiladi.
Avia...
Avia... (lotincha: avis – qush) – qoʻshma soʻz boʻlagi; aviatsiyaga oidlikni bildi-radi. Mas, aviagorizont, aviatrassa.
Lucas (Iowa)
Lucas AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Lucas okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
216 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 86,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,54 km2. Shundan 2,51 km2 quruqlik, 0,03 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 272 m balandlikda joylashgan.
Mil. av. 731
'''Mil. av. 731'''
Saint-Amand-Montrond
Saint-Amand-Montrond Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Saint-Amand-Montrond tumani tarkibiga kiradi.
Mil. av. 731
Vafot etgan
🇷🇺
Saint-Amand-Montrond
Aholisi
11.447 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 566,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 20,2 km2.
Aventin
Aventin (Aventinus) — Rim mifologiyasidagi qahramon, Gerkules va ruhoniy Reining oʻgʻli. Turnusning ittifoqchisi sifatida tasvirlangan Virgilning „Aeneid“ asaridagi qahramon.