cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Buloqlar
Buloqlar, chashmalar — yer osti suvlarining tabiiy holatda yer yuzasiga chiqishi (quruqlikda yoki suv ostida). B. suvli qatlamlarni daryo vodiylari, jarliklar, koʻl choʻkmalari kesib oʻtishidan, tektonik yoriklar, otqindi va choʻkindi jinslar kontakt zonalari mavjudligidan, suvli jinslar filtratsiya xossasining bir xil emasligidan paydo boʻladi. B. 2 ga boʻlinadi: 1) qaynar B.— yer ostidan gidrostatik bosim, gaz va bugʻlar taʼsirida yer yuzasiga chiqadi. Fargʻona vodiysida (Shoʻrsuv, Jalolobod), Tojikistonda (Obigarm, Issiqbuloq) koʻp. Qaynar B. paydo boʻlish sharoitiga qarab erozion va gaz bosimliga boʻlinadi. Bu B. artezian suvli qatlamlarning erozion kesilishi, tektonik yoriklardan otilib chiqishi hamda jarlik, soy va daryo vodiylarining suvli qatlamlarni kesib oʻtishi natijasida paydo boʻladi. Bunday B. Buxoro va Qoraqum neftgazli rayonlarida uchraydi; 2) sokin B.— sizot suvli katamlarning oldini suv oʻtkazmaydigan jinslar toʻsib qolishi yoki ochilib qolishi, karst buloklarining yer yuzasiga chiqishidan hosil boʻladi. Karst B.ning kattalari koʻp suvli (voklyuz). Ayrim karst B.dan sek. iga 200—250 l suv chiqadi. Bunday B. Fargʻona vodiysi jan. da, Zarafshon va Qashqadaryo vodiylarida koʻp, ulardan aholi keng foydalanadi. Bulardan tashqari sek.iga 1000—1100 l suv beradigan yirik B. ham bor. Oʻzbekistonda bunday B.lardan Qorabuloq (Qashqadaryo), Nurota va Deytbaland (Samarqand viloyati)da mavjud. B.dan chiqayotgan suvning oʻzgarishiga kura doimiy, davriy va oʻzgaruvchan, temperaturasi boʻyicha sovuq (0°—20°), issiq (20°—42°), qaynoq (40°—100°), juda qaynoq (100° dan ortiq) B.lar boʻladi. B.dan ekinlarni sugʻorishda, sanoatda, aholini suv bilan taʼminlash va davolanishda (Xoʻjaipok bulogʻi, Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida) foydalaniladi. Suvi ichiladigan va sugʻorishda foydalaniladigan B. Fargʻona, Zarafshon, Qashqadaryo, Nurota, Toshkent vohalarining togʻ oldi joylarida koʻp. Bu yerlarda ayrim B.ning byoradigan suvi sek.iga 10—15 l ga yetadi. Shifobaxsh B. Tojikiston (Garmchashma, Xoʻjaobigarm), Qirgʻiziston (Jalolobod, Issiqota, Jetioʻgʻuz, Oqsuv), Oʻzbekiston (Shohimardon) va boshqa yerlarda bor. Toshkent shahri Chorsu maydonida ham 1960- yillar oxirlarigacha "Chorsu" mehmonxonasi oʻrnida Ukkosha bulogʻi mashhur boʻlgan. Sanoat ahamiyatiga ega shoʻr (tarkibida yod, bor, brom va boshqa elementlar boʻlgan) B. togʻ oldi, togʻ orasidagi botiq, artezian xavzalar (Fargona, Buxoro, Qarshi, Qoraqum)da uchraydi. Oʻzbekistonda B.dan toʻgʻri foydalanish maqsadida buloqli joylarning gidrogeologiya sharoitlari, B.lar paydo boʻlishi jarayoni, suv temperaturasi, tarkibi va chiqadigan miqsori oʻrganiladi.
West Orange (New Jersey)
West Orange AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Essex County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
44943 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 31,7 km2. Shundan 31,4 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir.
Klassik markaziy kuch masalasi
Klassik mexanikada markaziy kuch muammosi bitta markaziy potentsial maydonda zarrachaning harakatini aniqlashdir. Markaziy kuch — bu zarrachadan toʻgʻridan-toʻgʻri kosmosdagi sobit nuqtaga, markazga ishora qiluvchi va kattaligi faqat ob’ektning markazgacha boʻlgan masofasiga bogʻliq boʻlgan kuch (ehtimol manfiy). Bir nechta muhim holatlarda muammoni analitik tarzda, yaʼni trigonometrik funktsiyalar kabi yaxshi oʻrganilgan funktsiyalar nuqtai nazaridan hal qilish mumkin.
Asoslar
Markaziy kuch masalasining mohiyati markaziy F kuchi taʼsirida harakatlanuvchi zarrachaning r holatini t vaqtga bogʻliq holda yoki ph burchagiga nisbatan echishdan iborat. kuch markazi va ixtiyoriy oʻq.
Markaziy kuchning taʼrifi
alt=A long arrows runs from the lower left to the upper right. At the lower left, the arrow begins with a black point labeled „O“; at the upper right, the arrow ends at a solid red circle labeled „P“. Above this arrow is a shorter, thicker arrow labeled „F sub att“ that points from the center of P towards O.|right|thumb| P holatidagi jismga taʼsir qiluvchi jozibali markaziy kuch (qizil rangda koʻrsatilgan). Taʼrifga koʻra, markaziy kuch qoʻzgʻalmas O nuqtasiga (agar jozibador boʻlsa) yoki undan uzoqroqqa (agar itaruvchi boʻlsa) ishora qilishi kerak. Konservativ markaziy kuch F ikkita belgilovchi xususiyatga ega. Birinchidan, u zarralarni toʻgʻridan-toʻgʻri yoki toʻgʻridan-toʻgʻri kosmosdagi qoʻzgʻalmas nuqtadan, koʻpincha O deb belgilangan kuch markazidan uzoqlashtirishi kerak. Boshqacha qilib aytganda, markaziy kuch zarrachaning hozirgi holati bilan O ni tutashtiruvchi chiziq boʻylab harakat qilishi kerak. Ikkinchidan, konservativ markaziy kuch faqat O va harakatlanuvchi zarracha orasidagi masofa r ga bogʻliq; u aniq vaqtga yoki pozitsiyaning boshqa tavsiflovchilariga bogʻliq emas.
Ushbu ikki xil taʼrifni matematik tarzda quyidagicha ifodalash mumkin. Koordinatalar tizimining kelib chiqishi sifatida O kuch markazini tanlash mumkin. O ni zarrachaning hozirgi holatiga birlashtiruvchi r vektori pozitsiya vektori deb nomlanadi. Shuning uchun markaziy kuch matematik shaklga ega boʻlishi kerak.
Ip
thumb Ip — tolalar (paxta, ipak, jun, zigʻir dan ingichka qilib yigirilgan yoki yigirilmagan toʻquvchilik va tikuvchilik materiali; pishiq va ka-yishqoq mahsulot. Gazlamalar, trikotaj toʻqish, kiyim-kechak tikish va b. koʻp maqsadlarda ishlatiladi. Ip olish uchun ishlatiladigan tola turiga qarab ip tabiiy, sunʼiy, miner"al, kimyoviy xillarga boʻlinadi. Iplar dastlabki, birlamchi va ikkilamchi turlarga ham ajratiladi. Dastlabki ip boʻylama yoʻnalishda qismlarga boʻlinmaydi. Bularga elementar va yakka (mono ip) iplar kiradi. Birlamchi ip toʻqimachilik tolalaridan tayyorlanadigan kalava ip, bir necha elementar iplardan eshib olinadigan kompleks iplardan ibo-rat. Ikkilamchi iplar bir necha birlamchi ipni eshib (pishitib) olinadi. Iplar bir xil toladan hamda har xil toladan (tabiiy tola bilan boshqacha tabiiy tola, sunʼiy tola bilan tabiiy tolani aralashtirib) tayyorlanishi mumkin. Iplarni pishitish yoki eshish darajasi ularning ishlatilishiga boglik. Mas, gazlama toʻqish uchun asosiy ip (tanda) koʻp pishitiladi, arqoq ip esa kamroq pishitiladi, trikotaj toʻqish uchun ip yanada kam pishitiladi. Pilla tolalaridan yigirilgan ipak ip; viskoza, atsetat, kapron va b. kimyoviy tolalardan kompleks iplar olinadi.
Klassik markaziy kuch masalasi
Markaziy kuchning taʼrifi
bu yerda r vektor kattaligi | r | (kuch markaziga masofa) va r̂ = r / r mos keladigan birlik vektori. Nyutonning ikkinchi harakat qonuniga koʻra, markaziy kuch F zarrachaning massasi m ga teng boʻlgan parallel tezlanishni hosil qiladi:
Ip
Bejamdor iplar olish texnologiyasi ham bor. Ular, asosan, matolar va trikotaj mahsulotlarning ustki qismini bezashda ishlatiladi. Kaprondan olingan yakka ip paypoq toʻqish sanoatida ishlatiladi. Toʻqimachilik tolalaridan tashqari, qogʻoz (kordel), kauchuk va b.dan ip olinadi. Yukrrida ay-tilgan iplarning hammasi toʻqimachilik sanoatining xom ashyosi hisoblanadi. Bulardan tashqari, uy-roʻzgʻorda va xalq xoʻjaligida ishlatiladigan iplar ham bor. Bularga turli tikish (gʻaltak iplar), chatish, kashtachilik, attorchilik va jarroxlikda ishlatiladigan iplar kiradi.
Klassik markaziy kuch masalasi
Markaziy kuchning taʼrifi
Jozibador kuchlar uchun F (r) manfiydir, chunki u markazga r masofani kamaytirish uchun ishlaydi. Aksincha, itaruvchi kuchlar uchun F (r) ijobiydir.
Potensial energiya
Agar markaziy kuch konservativ kuch boʻlsa, u holda markaziy kuchning kattaligi F (r) har doim vaqtga bogʻliq boʻlmagan potentsial energiya funksiyasi U(r) hosilasi sifatida ifodalanishi mumkin.
Blainville-sur-Orne
Blainville-sur-Orne Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Caen tumani tarkibiga kiradi.
Klassik markaziy kuch masalasi
Potensial energiya
Shunday qilib, zarrachaning umumiy energiyasi — uning kinetik energiyasi va potentsial energiyasi U yigʻindisi — doimiy; energiya saqlanishi aytiladi. Buni koʻrsatish uchun kuch tomonidan bajarilgan W ishi ular orasidagi bosib oʻtgan yoʻlga emas, balki faqat boshlangʻich va oxirgi pozitsiyalarga bogʻliq boʻlishi kifoya.
Blainville-sur-Orne
Aholisi
4390 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 618,3 nafar kishi.
Klassik markaziy kuch masalasi
Potensial energiya
Ekvivalent, F kuch maydonining burmasi nolga teng boʻlishi kifoya; sferik koordinatalarda kıvrılma formulasidan foydalanib,
Blainville-sur-Orne
Geografiyasi
Maydoni — 7,1 km2.
Klassik markaziy kuch masalasi
Potensial energiya
chunki markaziy kuch uchun qisman hosilalar nolga teng; F kattaligi th va ph burchakli sferik koordinatalarga bogʻliq emas.
Skayar potentsial V(r) faqat r ning koordinata nuqtasigacha boʻlgan masofaga bogʻliq boʻlganligi sababli, u sferik simmetriyaga ega. Shu nuqtai nazardan, markaziy kuch muammosi umumiy nisbiylik boʻyicha Shvartsshild geodeziyasiga va sferik simmetriya potentsiallarida zarrachalarning kvant mexanik ishloviga oʻxshaydi.
Bir oʻlchovli masala
Agar zarrachaning dastlabki tezligi v pozitsiya vektoriga toʻgʻri kelsa r, u holda harakat r bilan belgilangan chiziqda abadiy qoladi. Buning sababi shundaki, kuch va Nyutonning ikkinchi qonuni boʻyicha a tezlanishi ham r ga toʻgʻri keladi. Bu harakatni aniqlash uchun tenglamani yechish kifoya
Yechim usullaridan biri jami energiyani tejashdan foydalanishdir
Oʻzaro va integratsiyani olib, biz quyidagilarni olamiz:
Bir jinsli aylanma harakat
Har bir markaziy kuch bir tekis dumaloq harakatni keltirib chiqarishi mumkin, agar boshlangʻich radius r va tezlik v markazga qoʻyuvchi kuch tenglamasini qanoatlantirsa.
Agar bu tenglama dastlabki momentlarda qanoatlansa, keyingi barcha vaqtlarda qanoatlantiriladi; zarracha r radiusli aylana boʻylab v tezlikda abadiy harakat qilishda davom etadi.
Klassik ikki jism muammosi bilan aloqasi
alt=|left|thumb| Ikki jismning x 1 va x 2 pozitsiyalari ularning nisbiy boʻlinishi r va massa markazining pozitsiyasi bilan ifodalanishi mumkin R sm. Markaziy kuch muammosi ideal vaziyatga („bir jism muammosi“) taalluqlidir, bunda bitta zarra kuch markazi boʻlgan qoʻzgʻalmas O nuqtadan tortiladi yoki qaytariladi. Biroq, jismoniy kuchlar odatda ikki jism oʻrtasida; Nyutonning uchinchi qonuniga koʻra, agar birinchi jism ikkinchisiga kuch taʼsir etsa, ikkinchi tana birinchisiga teng va qarama-qarshi kuch taʼsir qiladi. Shuning uchun ikkala jism ham, agar ular oʻrtasida kuch mavjud boʻlsa, tezlashadi; hech qanday mukammal qoʻzgʻalmas kuch markazi yoʻq. Biroq, agar bir jism boshqasidan koʻra koʻproq massiv boʻlsa, uning boshqasiga nisbatan tezlashishini eʼtiborsiz qoldirish mumkin; yanada massiv jismning markazi taxminan sobit deb hisoblanishi mumkin. Misol uchun, Quyosh Merkuriy sayyorasidan koʻra kattaroq massaga ega; demak, Quyoshni qoʻzgʻalmas kuch markazi sifatida taxmin qilish mumkin, bu muammoni Quyosh tomonidan qoʻllaniladigan kuchga javoban Merkuriyning harakatiga qisqartiradi. Biroq, aslida, Quyosh Merkuriy sayyorasi tomonidan qoʻllaniladigan kuchga javoban (bir oz boʻlsa ham) harakat qiladi.
Biroq, bunday taxminlar kerak emas. Nyutonning harakat qonunlari har qanday klassik ikki tana muammosini mos keladigan aniq bir tana muammosiga aylantirish imkonini beradi. Buni koʻrsatish uchun x 1 va x 2 ikkita zarrachaning joylashuvi va r = x 1 — x 2 ularning nisbiy pozitsiyasi boʻlsin. Keyin, Nyutonning ikkinchi qonuniga koʻra, alt=|right|thumb| Har qanday klassik ikki tana muammosi ekvivalent bir tana muammosiga aylantiriladi. Bitta ekvivalent jismning m massasi ikkita asl jismning kamaytirilgan massasiga, r holati esa ularning pozitsiyalari farqiga teng.
bu yerda \mu kamaytirilgan massa hisoblanadi
Maxsus holat sifatida, ikkita jismning markaziy kuch bilan oʻzaro taʼsiri muammosini bitta jismning markaziy kuch muammosiga qisqartirish mumkin.
Planar harakat
alt=The image shows a yellow disc with three vectors. The vector L is perpendicular to the disk, the vector r goes from the center of the disk to a point on its periphery, and the vector v is tangential to the disk, starting from the point where r meets the periphery.|right|thumb| Planar harakatning tasviri. Burchak momentum vektori L doimiy; shuning uchun pozitsiya vektori r va tezlik vektori v L ga perpendikulyar sariq tekislikda yotishi kerak. Zarrachaning markaziy F kuchi ostidagi harakati har doim uning dastlabki holati va tezligi bilan aniqlangan tekislikda qoladi. Buni simmetriya orqali koʻrish mumkin. R pozitsiyasi, v tezlik va F kuch bir xil tekislikda joylashganligi sababli, bu tekislikka perpendikulyar tezlanish hech qachon boʻlmaydi, chunki bu tekislikning „yuqorida“ va „pastida“ simmetriyani buzadi.
bu yerda m — zarrachaning massasi va p — chiziqli momentum. Shuning uchun burchak momentum vektori L har doim zarrachaning pozitsiya vektori r va tezlik vektori v bilan aniqlangan tekislikka perpendikulyar boʻladi.
Umuman olganda, L burchak momentining oʻzgarish tezligi aniq moment r × F ga teng
Birinchi m v × v hadi har doim nolga teng, chunki bir xil yoki qarama-qarshi yoʻnalishga ishora qiluvchi har qanday ikkita vektor uchun vektor oʻzaro mahsuloti har doim nolga teng. Biroq, F markaziy kuch boʻlsa, qolgan r × F atamasi ham nolga teng, chunki r va F vektorlari bir xil yoki qarama-qarshi yoʻnalishda ishora qiladi. Shuning uchun burchak momentum vektori L doimiydir. Keyin
Binobarin, zarrachaning holati r (va demak, tezligi v) har doim L ga perpendikulyar tekislikda yotadi.
Polar koordinatalar
Harakat tekislik va kuch radial boʻlgani uchun, qutb koordinatalariga oʻtish odatiy holdir. Bu koordinatalarda r pozitsiya vektori radial masofa r va azimut burchagi ph bilan ifodalanadi.
Vaqtga nisbatan birinchi hosilani olish zarrachaning tezlik vektori v hosil qiladi
Xuddi shunday, zarrachaning r holatining ikkinchi hosilasi uning tezlanishi a ga teng
Tezlik v va tezlanish a ni radial va azimutal birlik vektorlari bilan ifodalash mumkin. Radial birlik vektori yuqorida tavsiflanganidek, r pozitsiya vektorini uning r kattaligiga boʻlish yoʻli bilan olinadi.
Azimutal birlik vektori bilan berilgan.
Shunday qilib, tezlikni quyidagicha yozish mumkin
tezlanish esa quyidagiga teng
Maxsus burchak momenti
alt=|right|thumb| Maxsus burchak momenti h tezlik v marta r ⊥, tezlik vektoriga perpendikulyar boʻlgan pozitsiya vektorining komponenti r v ga teng. h shuningdek, radial masofa r tezlikning azimutal komponenti v ph ga teng. Bu formulalarning ikkalasi ham rv cos b ga teng. Nyutonning ikkinchi harakat qonuni boʻyicha F = m a boʻlgani uchun va F markaziy kuch boʻlganligi sababli, tezlanishning faqat a radial komponenti nolga teng boʻlishi mumkin; aph burchak komponenti nolga teng boʻlishi kerak
Shuning uchun,
Qavs ichidagi bu ifoda odatda h bilan belgilanadi
tezligi v marta r ⊥ ga teng, tezlikka perpendikulyar radius vektorining komponenti. h — oʻziga xos burchak momentining kattaligi, chunki u burchak momentumining L kattaligiga zarrachaning m massasiga boʻlinishiga teng.
Qisqartirish uchun burchak tezligi baʼzan ω yoziladi
Biroq, ω doimiy deb oʻylamaslik kerak. h doimiy boʻlgani uchun ω radius r bilan formula boʻyicha oʻzgaradi.
Doimiy maydon tezligi
alt=|left|thumb| Chunki A maydoni tengr ⊥ vt, maydon tezligi dA / dt (A ni zarrachadan chiqarib yuborish tezligi) tengr ⊥ v= soat. h ning kattaligi, shuningdek, maydon tezligining ikki barobariga teng, yaʼni markazga nisbatan zarracha tomonidan maydonni supurib tashlash tezligi. Shunday qilib, har qanday turdagi markaziy kuch taʼsir qiladigan zarracha uchun maydon tezligi doimiydir; Bu Keplerning ikkinchi qonuni. Aksincha, agar F konservativ kuch taʼsirida harakat tekis boʻlsa va radius r va tezlikning barcha boshlangʻich shartlari uchun doimiy maydon tezligiga ega boʻlsa, u holda azimutal tezlanish aph har doim nolga teng boʻladi. Demak, Nyutonning ikkinchi qonuni F = m a boʻyicha kuch markaziy kuchdir.
Maydon tezligining doimiyligini bir xil aylana va chiziqli harakat bilan tasvirlash mumkin. Bir tekis aylanma harakatda zarracha r radiusli aylana atrofida doimiy v tezlik bilan harakatlanadi. Burchak tezligi ω=v/r doimiy boʻlgani uchun, Δt vaqt ichida supurib tashlangan maydon ωr2Δt ga teng; demak, teng maydonlar Δt teng vaqtlarda supurib tashlanadi. Bir tekis chiziqli harakatda (yaʼni, Nyutonning birinchi harakat qonuni boʻyicha kuch yoʻqligidagi harakat) zarracha oʻzgarmas tezlik bilan, yaʼni chiziq boʻylab doimiy v tezlik bilan harakat qiladi. Δt vaqt ichida zarracha maydonni supurib tashlaydi vΔtr⊥ (zarba parametri). Zarracha chiziq boʻylab harakat qilganda r⊥ masofa oʻzgarmaydi; u chiziqning markazga eng yaqin yaqinlashish masofasini ifodalaydi O (zarba parametri). Tezlik v ham xuddi shunday oʻzgarmasligi sababli, maydon tezligi vr⊥ — harakat doimiysi; zarracha teng vaqtlarda teng maydonlarni supurib tashlaydi.
alt=|right|thumb| Aylana sektorining A maydoni teng r2φ=ωr2t=rvpht . Demak, maydon tezligi dA/dt ga teng rvph=h . Bir tekis aylana harakati uchun r va vph doimiydir; shunday qilib, dA/dt ham doimiydir.
Ekvivalent parallel kuch maydoni
Oʻzgaruvchilarni oʻzgartirish orqali har qanday markaziy kuch muammosi ekvivalent parallel kuch masalasiga aylantirilishi mumkin. Oddiy x va y Dekart koordinatalari oʻrniga ikkita yangi pozitsiya oʻzgaruvchilari ξ = x / y va η = 1/ y, yangi vaqt koordinatasi t kabi aniqlanadi.
ξ va η uchun mos keladigan harakat tenglamalari berilgan
ξ ning oʻzgarish tezligi doimiy boʻlgani uchun uning ikkinchi hosilasi nolga teng
Bu ξ yoʻnalishidagi tezlanish va Nyutonning ikkinchi qonuni boʻyicha F = ma boʻlganligi sababli, ξ yoʻnalishidagi kuch nolga teng degan xulosaga keladi. Demak, kuch faqat η yoʻnalishi boʻylab, bu parallel-kuch masalasi uchun mezondir. Aniq, η yoʻnalishidagi tezlanish teng
chunki y yoʻnalishdagi tezlanish quyidagiga teng
Bu yerda F y markaziy kuchning y -komponentini bildiradi va y / r y oʻqi va radial vektor oʻrtasidagi burchakning kosinusiga teng r.
Benken (Zürich)
Benken  Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Andelfingen okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 5.67 km2. 750 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Benkenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bulogʻochun
Bulogʻochun — qadimgi turkiy urugʻlardan biri. Bulogʻochun Rashiduddinning "Jome attavorix" va Abulgʻoziy Bahodirxonning "Shajarayi turk" asarlarida uchraydi. Rashiduddin bu urugʻni burqutlarta qoʻshib sanaydi. Bulogʻochun yozma nasabnomalarning baʼzilarida 92 oʻzbek urugining biri sifatida qayd etilgan.
Gülderesi, Sungurlu
Gulderesi — Turkiyaning Choʻrum viloyati Alaja tumaniga qarasli qishloq. Aholisi 81 nafar (2022).
1574
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1574''
🇷🇺
Bulungʻur
Bulungʻur (moʻgʻulcha bulugar — loyqa suv) — Zarafshon vodiysidagi eng qadimiy kanallardan biri. Uzunligi 90 km, suv sarfi 21 m³/s. Miloddan avvalgi qazilgan. Zarafshon daryosidan suv oladi. Ulugʻ qishlogʻi yonidan boshlanadi. Bulungʻur va Poyariq tumanlaridagi yerlarni suv bilan taʼminlaydi, Oqdaryota quyiladi.
St. John (Indiana)
St. John AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Lake okrugi tarkibiga kiradi.
Bulungʻur (maʼnolari)
Bulung‘ur:
Vigodarzere
Vigodarzere Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19 km2. 12 235 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Oʻn ikki imom
Oʻn ikki imom — shialikdagi asosiy oqim — imomiylar (baʼzan "oʻn ikkichilar" — "isno ashʼariya" deb ataladi) oʻrtasida eʼtiqod qilinadigan imomlar sulolasi. Xalifa Ali bilan Fotimadan tarqalgan avlodlardan iborat. Ular paygʻambar avlodi deb eʼtirof etiladi. Imomiylar ularni islomning qonuniy rahnamolari deb tanib, xalifalar hokimiyatini gʻayriqonuniy deb hisoblaydi. Bular:
Imomlarning baʼzilarigina oʻldirilgan yoki zaharlangan, lekin shunga qaramay imomiylar ularning barchasini xalifalar tomonidan oʻldirilgan deb hisoblaydi, ularni jabrdiyda va din yoʻlida shahid boʻlganlar deb motam tutadi. 12 imom — Muhammad alMahdiyni "yashiringan" deb hisoblab, u zamona oxir boʻlganda yerga qaytib kelib adolat oʻrnatadi deb tasavvur qilish shialar orasida saqlangan (qarang Mahdiy, Mahdiylik). Imomlar va imomzodalar dafn etilgan maqbaralar hozir ham shialar uchun muqaddas ziyoratgoh hisoblanadi, hatto ular uchun haj oʻrnini bosadi. Bunday muqadsas joylar Najaf, Karbalo, Kozimayn (Iroq), Madina (Saudiya Arabistoni), Mashhad, Qum, Shoh Abdul Azim (Eron) shahrilarida joylashgan.
Sprakensehl
Sprakensehl Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 83,82 km2. 1299 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Qasımkənd (Khizi)
Qasımkənd (shuningdek, Kasymkend) Ozarbayjon ning Khizi tumani da joylashgan qishloq. Munitsipalitet Ağdərə qishlog'ini o'z ichiga oladi.
Sprakensehl
Hududi
Sprakensehlning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Staranzano
Staranzano Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Gorizia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18 km2. 7013 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Аli al-Bazdaviy
Аli al-Bazdaviy
1575
Voqealar
'== Tugʻilgan == ''См. также: Категория:Родившиеся в 1575''
Аli al-Bazdaviy
Аbul Hasan Аli ibn Muhammad al-Bazdaviy bu nisbat bilan mashhurdirlar. «Faqihu Movarounnahr» (Movarounnahrning faqihi) va «Ustoz ul-aimma» (Imomlarning ustozi) unvonlarining sohibi. Tariqatda shayx boʼlib, Аbu Hanifa mazhabida edilar.
1575
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1575''
🇷🇺
Аli al-Bazdaviy
1009-yilda Nasaf yaqinidagi Bazda (Pazda) qishlog'ida tug'ilgan. Fiqhga oid 6 asar yozgan. Samarqand madrasalarida mudarrislik qilgan.
Puisieux-et-Clanlieu
Puisieux-et-Clanlieu Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Vervins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
292 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,9 km2. Dengiz sathidan 99 – 160 m balandlikda joylashgan.
Benisa
Benisa Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 69,71 km2. Aholisi — 13369 kishi (2010).
Fatma Shahin
Fatma Shahin (1966- yil 20- iyunda tug'ilgan, Gaziantep ), turk siyosatchisi va Gaziantep shahar hokimi. U sobiq Oila va ijtimoiy siyosat vaziri va Gaziantepning birinchi ayol deputati. Turkiya munitsipalitetlari ittifoqi (TBB) raisi.
Tarjimai holi
Ish faoliyatini Gaziantepdagi Sanko Holdingda Operatsion muhandisi va Operatsion menejeri sifatida boshlagan. U ushbu kompaniyada 18 yil ishlagan. 2001-yilda Adolat va taraqqiyot partiyasining Gaziantep viloyati asoschisi bo‘ldi. 2002 yilgi umumiy parlament saylovlarida Gaziantepdan birinchi ayol deputat etib saylangan. Turkiya Oliy Millat Majlisida 22, 23 va 24-chi qonunchilik davrida Gaziantep deputati sifatida ishlagan.
Turkiya Buyuk Millat Majlisidagi faoliyati davomida Sanoat, savdo va energetika komissiyasi a’zosi, Turkiya-Yevropa Ittifoqi qo’shma parlament komissiyasi a’zosi, ayollar va bolalarga nisbatan zo’ravonlik tadqiqot komissiyasi raisi lavozimlarida ishlagan.
Turkiya Buyuk Millat Majlisida odat va nomusdan qotillik va bolalarga nisbatan zo'ravonlik bo'yicha tergov komissiyasi raisi bo'lib ishlagan. U AK Partiya Xotin-qizlar bo'limi vitse-prezidenti bo'lib, bir muddat tashkilot uchun mas'ul, boshqa muddat esa siyosiy ishlardan mas'ul bo'lgan. U sobiq energetika va tabiiy resurslar vazirlari Cumhur Ersümer va Zeki Chakan haqida tuzilgan parlament tergov komissiyasi va Tuz ko'li tadqiqot komissiyasida ishlagan. AK Partiya 2. Navbatdagi Qurultoyda Markaziy Qaror Ijroiya Kengashiga saylangan.
Fatma Shahin Bosh qarorgoh Ayollar bo'limi rahbari sifatida tashkilotda ishlagan 3000 nafar ayolni 2 oy davomida Anqaradagi Bosh qarorgohga olib keldi va ularga turli mavzularda ta'lim berdi.
AK Partiyadagi ayollar nomli ilk xalqaro uchrashuvlar Fatma Shahin raisligidagi Bosh qarorgoh Ayollar bo'limi tomonidan o'tkazildi. Har yili jami 3 ta xalqaro yig'ilish o'tkazildi. Bular:
Turkiya Nogironlar jamg'armasi Vazir Fatma Shahinni nogironlar bilan bog'liq ishlari uchun "Yil ayoli" deb tanladi.
2014-yil 30-mart kuni boʻlib oʻtgan mahalliy saylovlarda AK Partiyadan Gaziantep shahar hokimligiga nomzod qilib koʻrsatilgan va saylangan. U 2019-yil 31-mart kuni boʻlib oʻtgan mahalliy saylovlarda Gaziantep shahar hokimi etib qayta saylangan.
U 2016-2019 yillarda Osiyo merlari forumi prezidenti, 2016-2019 yillarda Birlashgan shaharlar va mahalliy hukumatlar (UCLG) vitse-prezidenti, Birlashgan shaharlar va mahalliylarning Yaqin Sharq va G‘arbiy Osiyo bo‘limi rahbari lavozimlarida ishlagan. 2016-2019 yillar uchun hukumatlar (UCLG-MEWA). Shuningdek, u 2014-yildan buyon Yevropa shahar va mintaqalar kengashi (CEMR) vitse-prezidenti lavozimida ishlab kelmoqda. 2021-- yilda u Turkiyadan OECD chempioni prezidentlari tashabbusiga saylangan birinchi shahar hokimi bo‘ldi.
2018-yilning iyun oyida ayollar va bolalar uchun qilgan ishlari uchun Italiya Respublikasining oliy davlat mukofoti – “Buyuk xizmatlari uchun” ordeni bilan taqdirlangan.
U Gaziantepning 2021-yil noyabridan boshlab Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki (YTTB) tomonidan Yashil shahar dasturiga kiritilganini ma’lum qildi.
BMT Habitat London Iqtisodiyot maktabi va Innovatsiyalar va jamoat maqsadlari instituti tomonidan yaratilgan Shahar tashabbuslari kengashining ta'sischi a'zosiga aylandi.
2021- yil noyabr oyida u Yaponiya tashqi ishlar vaziri mukofotiga sazovor bo'ldi.
Oilali va ikki farzandi bor Shahin, Turkiya munitsipalitetlari ittifoqi va Gaziantep shahar munitsipaliteti sifatidagi vazifalarini hamon davom ettirmoqda.
2019 yilgi mahalliy saylovlarda yana nomzod bo'lgan Shahin 53,97% ovoz oldi va ikkinchi marta Gaziantep shahar hokimi etib saylandi.
Shaxsiy hayoti
Oilali, 3 farzandning onasi.
Oʻzbek xalq shevalari lugʻati
„Oʻzbek xalq shevalari lugʻati“ — 1971-yilda chop etilgan kitob Oʻzbekiston, Qozogʻiston va Qirgʻizistonning janubiy tumanlari hamda Qoraqalpogʻistonda yashovchi oʻzbeklarning qorluq, qipchoq, oʻgʻuz lahjalariga oid shevalar boʻyicha toʻplangan maʼlumotlar orqali tayyorlangan maxsus lugʻatdir. Kitob turkologlar va hozirgi oʻzbek tili, til tarixi hamda dialektologiyasi bilan shugʻullanuvchi va qiziquvchi ommaga moʻljallangan. Ushbu lugʻat 30—40-yillarda boshlangan ilmiy izlanishlarning natijasi oʻlaroq 2 ming nusxada chop etilgan.
NGC 4583
NGC 4583 Canes Venatici yulduz turkumidagi SB0-a tipli galaktikadir.
Oʻzbek xalq shevalari lugʻati
Tuzuvchilar
Lugʻat filologiya fanlari doktori Shonazar Shoabdurahmonov, filologiya fanlari kondidatlari Ahmad Ishayev, Shukur Nosirov va Haydarali Uzoqov va kichik ilmiy xodim Doʻstmurod Abdurahmonovlar tomonidan tuzilgan. Lugʻat uchun kerakli maʼlumotlar professor V. V. Reshetov, professor K. K. Yoʻdaxin, professor A. K. Borovkov, professor Polivanovlarning hamda filologiya fanlari kondidatlari B. J. Joʻrayev, A. Y. Aliyev, H. Gʻulomov, Y. Jumanazarov va boshqa oʻzbek dialektologlarning eʼlon qilingan asarlaridan olingan. Lugʻat kitobning oxiriga „Oʻzbek shevalarining qarindoshlik terminlari“ (A. Ishayev) hamda oʻzbek shevalarining fonetik-morfologik ocherki (SH. Shoabdurahmonov) ilova qilingan.
NGC 4583
Ushbu obyektni William Herschel 1786-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Abdulloh ar-Roziy
Abdulloh ar-Roziy (arabcha: عبد الله الرازی — Abu Muhammad Abdulloh ibn Muhammad ibn Abdulloh ar-Roziy ash-Shaʼroniy,? — 353/964,?) — so‘fiy.
Biografiyasi
Manbalarda hayotiga oid maʼlumotlar juda kam. Asli Raylik bo‘lib, Nishopurda tug‘ilib o‘sgan. Junayd al-Bag‘dodiy va Abu Abdulloh al-Bushanjiy kabi mashhur so‘fiylarning suhbatida bo‘lgan. Abu Usmon al-Hiriyning mashhur muridlaridan biri bo‘lgan.
Shamsuddin az-Zahabiy Abdulloh ar-Roziyni Hakim at-Termiziyning majlislariga qat­nashgani hamda undan Hokim va as-Sulamiy kabi muhaddislar hadis rivoyat qilganini aytgan. Nisba, kunya va ismlaridagi o‘xshashlik sababidan uni Abdulloh al-Xarroz (vafoti: 310/922-yili) bilan adashtiradilar.
Daours
Daours Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
768 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 88,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,7 km2. Dengiz sathidan 22 – 96 m balandlikda joylashgan.
West Paterson
West Paterson AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Passaic County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
11234 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 8,099999 km2. Shundan 7,7 km2 quruqlik, 0,4 km2 esa suv maydonidir.
Vigonza
Vigonza Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 33,32 km2. 20 421 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Ip oʻrash mashinasi
Ip oʻrash mashinasi - toʻqimachilikda kalava ip, ipak, sunʼiy iplar va b. iplarni gʻaltak yoki bobinalarga qayta oʻraydigan mashina. Masalan, kalava ipni qayta oʻraydigan mashinalar arqoqni qayta oʻrash va tandani qayta oʻrash mashinalariga boʻlinadi. Ular oʻz navbatida ipni parallel oʻraydigan va ayqash oʻraydigan xillarga ajraladi. Iplar parallel oʻralganda ikki flanets (chetki devor)li gʻaltak ishlatiladi. Iplarni ayqash (xochsimon) qilib oʻrashda devorsiz bobinadan foydalaniladi. Ipni bobinaga oʻrashda yigirish mashinalaridan olingan naychalar / qoʻzgʻalmas shpilkalarga kiygiziladi, naychalardan boʻshalib chiqayotgan ip kronshteyn 2 ga oʻrnatilgan taranglagich 3 dan oʻtadi. Ip oʻrash barabanchasi 4 ning vintsimon oʻyigʻi boʻylab oʻtib, aylanib turuvchi bobina 5 ga oʻraladi. Bobinadan ip, dastlab, konussimon qogʻoz patron 6 ga oʻraladi. Bu patronlar tutgich 9 ga oʻrnatilgan oʻq 8 dagi urchuq 7 ga kiygiziladi. Arqoq ipi oʻralgan ka-lavalar toʻquv stanogining mokisiga toʻgʻri kelmasa yoki ip yaxshi oʻralmagan boʻlsa, I. oʻ. m. yoki avtomatlarda mokiga toʻgʻri keladigan naychalarga qayta oʻraladi. Tayyorlangan tanda (oʻrish) va arqoq iplari toʻqish sexiga beriladi.
Monein
Aholisi
4183 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 51,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 80,6 km2.
Berg am Irchel
Berg am Irchel Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Andelfingen okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 7.06 km2. 576 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Berg am Irchelning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Vladimir Nazarov
Vladimir Nazarov (8-iyun 2002-yil) Oʻzbekiston lik futbolchi, Oʻzbekiston U23 va "Neftchi" klubi darvozaboni hisoblanadi.
Saint Leon (Indiana)
Saint Leon AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Dearborn okrugi tarkibiga kiradi.
Buckeye (Iowa)
Buckeye AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Hardin okrugi tarkibiga kiradi.
Saint Leon (Indiana)
Aholisi
387 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Buckeye (Iowa)
Aholisi
108 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 41,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,59 km2. Shundan 2,59 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 353 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Buckeye manzarasi.
Yenihacılarhanı, Sungurlu
Yenihacılarhanı — Turkiyaning Chorum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 21 nafar (2022).
1576
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1576''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1576''
🇷🇺
Christian Wilhelmsson
Christian Ulf Wilhelmsson (1979-yil 8-dekabrda tugʻilgan), shved sobiq professional futbolchisi, qanot himoyachisi sifatida oʻynagan. Faoliyatini 1990-yillarning oxirida Mjällby AIF bilan boshlagan, u Norvegiya, Belgiya, Fransiya, Italiya, Ispaniya, Angliya, Saudiya Arabistoni, AQSH va Qatar klublarida 2015-yilda Mjällbyda nafaqaga chiqqan. Vilgelmsson 2001—2012-yillar oraligʻida Shvetsiya terma jamoasi safida 79 ta oʻyinda gʻalaba qozongan va oʻz mamlakatini 2006-yilgi FIFA Jahon chempionatida va uchta Yevropa chempionatlarida (2004, 2008 va 2012) himoya qilgan.
Dastlabki yillar va Anderlext
Malmyo shahrida tugʻilgan Vilgelmsson oʻz faoliyatini 1997-yilda Mjällby AIF bilan boshlagan va klub bilan ikkinchi divizionda uchta mavsumda oʻynagan. Keyin qoʻshni Norvegiyada Stabæk jamoasi bilan shuncha yil oʻtkazgan.
2003-yilning yozida Vilgelmsson Belgiyaning RSC Anderlext jamoasiga qoʻshilgan, u oʻz faoliyati davomida poytaxt jamoasining 2004 va 2006-yilgi ligadagi gʻalabalarida toʻqqizta gol urgan.
Nant
2006-yilda Vilgelmsson Fransiya 1- ligasining „Nant“ jamoasiga oʻtgan.
Roma ijara
Biroq, keyingi yilning 10-yanvarida u " Roma "ga mavsum oxirigacha ijara asosida qoʻshilgan, oʻshanda italiyaliklar 3 million yevroga sotib olish imkoniyatiga ega boʻlgan. U A Seriyadagi debyutini 14-yanvar kuni Messina FC ga qarshi oʻtkazgan „Roma“ sotib olish imkoniyatidan foydalanmagan va Vilgelmsson mavsumdan soʻng Nantga qaytgan.
Bolton Uonderers ijara
Premer-liganing turli klublari yoki Shotlandiyaning " Seltik " klubiga oʻtish haqidagi mish-mishlardan soʻng u Bolton Wanderersga 12 oylik ijaraga shartnmasiga imzo chekgan va 20ta oʻyindan keyin shartnomani doimiy qiilish toʻgʻrisida bandlar ham mavjud boʻlgan.
Al-Hilol
2008-yilda Vilgelmsson Saudiyaning „ Al-Hilol“ klubi bilan taxminan 9 million yevro evaziga uch yillik shartnoma imzolagan. U oʻzining ikkinchi yilida klubga chempionlikni qoʻlga kiritishga yordam bergan, 20ta oʻyinda 9ta gol urgan va 10ta golli uzatmani amalga oshirgan; u mavsumning eng yaxshi oʻyinchisi sovrinini qoʻlga kiritgan.
Al Ahli ijara
Vilgelmsson 2011-12-yilning birinchi yarmini Qatarning „ Al Ahli“ jamoasida ijara asosida oʻtgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Christian_wilhelmsson.jpg/200px-Christian_wilhelmsson.jpg|right|thumb|253x253px| Vilgelmsson 2011-yilda " Al Ahli "da oʻynagan.
LA Galaxy
Vilgelmsson 2012-yil 5-sentabrda Los- Angeles Galaxy futbolchisi sifatida eʼlon qilingan. U toʻqqiz kun oʻtib, Kolorado Rapidsga qarshi 2:0 hisobida gʻalaba qozonib, Oliy ligadagi debyutida gol urgan.
Baniyas
2013-yil 14-yanvarda Vilgelmsson Baniyas SC bilan bir yarim yillik shartnoma imzolagan.
Xalqaro faoliyati
2001-yilda oʻzining birinchi chempionligini qoʻlga kiritgan Vilgelmsson Shvetsiyani UEFA Yevro-2004, Yevro-2008, Yevro-2012 va 2006 FIFA Jahon Chempionatida himoya qilgan, milliy terma jamoaning oxirgi turnirdagi toʻrtta oʻyinining har birini asosiy tarkibda boshlagan.
2006-yil 4-sentabrda u tungi vaqtda komendantlik soatini buzgani uchun uyiga joʻnatilgan uchta xalqaro oʻyinchidan biri boʻlgan, qolgan ikkitasi Olof Mellberg va Zlatan Ibrahimovich edi.
Ipak
thumb
Christian Wilhelmsson
Shaxsiy hayot
Vilgelmsson 2010-yil may oyida Las-Vegasda rossiyalik model Oksana Andersson bilan oila qurgan. Shved tilidan tashqari, u ingliz tilida ham yaxshi gapiradi.
Ipak
Ipak, pilla tolasi — ingichka, pishiq, yaltiroq, tovlanib turadigan tola; ipak qurtining ipak ajratuvchi ikkita bezidan chiquvchi suyuqlikdan hosil boʻladigan tabiiy toʻqimachilik xomashyosi. Ipak - ipak qurti pillasini oʻrab turgan uzunasiga bir-biriga yopishmagan, seritsin (ipak yelimi) bilan qoplangan va yelimlangan ikki toladan iborat. Bu tolada 70—75% fibroin (oqsil modda), 20—25% seritsin, 2—3% turli mineral moddalar, 1 — 1,5% mum va yogʻlar bor. Ipak qurtining turiga qarab, pilla tolasining uzunligi 400—1500 m, ingichkaligini ifodalovchi koʻrsatkich — metrik nomeri (№) 2500—3500 yoki 0,4—0,3 teks boʻladi. Bitta pilladan olinadigan tola juda ingichka boʻlgani sababli sanoatda ishlatilmaydi. Pillakashlik fabrikasida pillani qaynatib, har bir pilladagi tola uchini topib, chuviladi. Tolalarning 5—10 tasi uzunasiga qoʻshib yigirilib, kalava holidagi xom ipak olinadi. Qaynatilgan pillaning hammasidan ipak chiqmaydi; pilla tolasining 10—15% gʻumbak bilan birga qoladi.
Christian Wilhelmsson
Yutuqlar
Anderlecht
Ipak
Bu qoldiq pilla chiqindisidir. Ularni ham yigirib ipak olinadi. Nam Ipak tolasining pishiqligi 10—15% ga kamayadi. Ipak yaxshi elektr izolyatsiya materiali hisoblanadi. Ipak olish uchun katta mehnat sarf boʻladi. Shu sababli ipak qimmatbaho toʻqimachilik xomashyosiga kiradi. Ipakdan shoyi toʻqish, pishitilgan ip tayyorlash va texnika, aviatsiya, kosmonavtika, elektrotexnika maqsadlarida foydalaniladi (qarang Pillachilik).
1954—1955-yillarda Avstraliya boʻylab MCC gastrollari
right|thumb|Denis Kompton Avstraliya boʻylab uchinchi va oxirgi safarini amalga oshirdi.
Ipak (maʼnolari)
Ipak:
Christian Wilhelmsson
Yutuqlar
Roma
Al-Hilol
LA Galaxy
Baniyas
Shvetsiya
Shahsiy yutuqlar
Mir .
MIR (arab. amir). — amirnshnt qisqartirilgan shakli. Oʻr ta Osiyoda murakkab tarkibli soʻz boʻlaklarida "mutasaddi" maʼnosida keladi (mas, mirshikor — ov amiri, mirob — suv amiri, mirshab — tun amiri). Kishi ismlarida M. (Mirali, Mirmuhammad va boshqalar) "xukmdor"ni anglatadi.
Opor (ovqat)
Opor (opor) — Indoneziya oshxonasi taomlar qatoriga qoʻshiladi. U kokos sutiga maʼlum bir ziravorlar qoʻshish orqali tayyorlanadi. Shu ketma-ketlikda taomga turli xil istalgan hayvon va kamroq tarqalgan sabzavot mahsulotlarini qoʻshish ham mumkin.
Eng mashhur goʻshtlar: tovuq va Oʻrdak goʻshti hisobalandi. Ushbu taomlar uchun retseptlarning alohida xilma-xilligi ularning vatani — Java oroli boʻlganligi bilan ajralib turadi. Chunki bu yerda bu maxsulotlar juda koʻp uchraydi. Yava orasida Musulmonlar Qurbon hayiti bayramiga bagʻishlangan tantanali dasturxonda anʼanaviy ravishda asosiy taomlardan biri sifatida dasturxonga tortiladi.
Kelib chiqishi va tarqalishi
Hindiston yongʻogʻi sutida qaynatish Indoneziyaning koʻp joylarida anʼanaviy pishirish usuli boʻlib, u yerda pishgan mevalarda Kokos daraxtidan olinadigan bu suyuqlik keng tarqalgan. Oporning o‘zi Yavanlarning asl taomidir va ayniqsa Markaziy va Sharqiy Yavanlarda mashhur Yavanliklar oʻzlarining asl yashash hududidan tashqarida ommaviy tarqalishi tufayli, Indoneziyaning boshqa koʻplab mintaqalarida turli xil oporlarni tayyorlash amaliyotini qoʻllay boshlashdi. Qoʻshni Malayziya va Singapur, shuningdek Niderlandiyada maʼlum darajada mashhur boʻlishga erishdi, mustamlaka davridan beri Hindiston bilan ancha yaqin ijtimoiy-madaniy aloqalarni saqlab kelmoqda.
Tayyorlanishi va turlari
Opor — Kokos suti va koʻplab ziravorlar bilan tayyorlangan shoʻrva. Turli xil hayvonlar va kamroq oʻsimlik mahsulotlaridan tayyorlanishi mumkin. Koʻpincha tovuq, oʻrdak goʻshti va har xil turdagi sakat qaynatiladi, shuningdek, tovuq yoki oʻrdak tuxumi -oldindan pishirilgan va tozalangan boʻladi.Baliq (ayniqsa, sazan va kichik sharqiy orkinoslar), dengiz mahsulotlari, tofu.Sabzavotlarning ayrim turlari ham ishlatiladi. Masalan sabzavotlardan(loviya, no’xat, kartoshka, sabzi), shuningdek jakfruit pulpa va mevalar, Non daraxti mevasi. Odatda, opor bir komponentli boʻlib, tegishli nomga ega: tovuq opori (opor ayam), mol goʻshti opori (opor sapi). Baʼzan taomga bir nechta ingredientlar ham qoʻshiladi: masalan, tovuq goʻshti yoki tuxum, tofu yoki sabzavotlar ham qoʻshilishi mumkin.
Manba mahsulotlari odatda katta boʻlaklarga boʻlinadi (pods loviya, dengiz mahsulotlari, tuxum butun pishiriladi) va katta hajmdagi hindiston yongʻogʻi sutida pishgunicha qaynatiladi. Hindiston yongʻogʻi suti koʻp miqdorda ziravorlar, bilan oldindan qizdiriladi, ularning baʼzilari qozon tubida kam yoki umuman Oʻsimlik yogʻi umuman qovurilgan boʻlishi mumkin. Koʻpincha ziravorlar toʻplamiga koriander, galangal, simbopogon, lumbang, xushbo'y qalampir, sarimsoq, piyoz, shalot, zanjabil, tuz, muntazam yoki xurmo shakari va pulpa, sharbat yoki ohaka bo'laklari. Retseptga qarab, ziravorlar tarkibi har xil boʻlishi mumkin, ammo anʼanaviy ravishda u deyarli hech qachon Indoneziya pazandachiligida juda mashhur boʻlgan za'fran va chili qalampir ni oʻz ichiga olmaydi, ular idishlarga nafaqat oʻtkir taʼm, balki yorqin rangli soyalar — mos ravishda, yorqin sariq yoki qizil-toʻq sariq. Natijada, opor odatda oʻrtacha achchiq taʼmga ega va pishirish oxirida biroz qalinlashgan kokos suti tabiiy rangini biroz oʻzgartiradi. Bu uni hindiston yongʻogʻi sutida pishiriladigan boshqa Indoneziya taomlaridan ajratib turadi — gulaya, rendang, sayur-lode, ular koʻproq kuyish va rang berish tufayli tez-tez ziravorlar oladiva juda yorqin ranglar va oʻtkir taʼmga ega. Baʼzida hindiston yongʻogʻi sutiga zerdeçal qoʻshilsa, tayanchdagi suyuqlik sariq rangga aylanadi.
Taomni isteʼmol qilinishi
thumb|right|260px|Bozordagi doʻkondagi Longtong opor qozon Opor odatda pishirgandan keyin imkon qadar tezroq istemol qilinadi. Baʼzan Indoneziya oshxonasining boshqa koʻplab asosiy taomlari kabi, osteʼmol qilinishidan oldin unga krupukom yoki qovurilgan piyoz sepiladi. Opor — uyda pishiriladigan mashhur taom boʻlib, koʻpincha Indoneziya milliy taomlariga ixtisoslashgan umumiy ovqatlanish korxonalarida tanovul qilinadi, shuningdek, anʼanaviy bozorlardagi doʻkonlardan sotiladi. Hamma joyda bu kundalik taom, ammo Javada, shu bilan birga, u anʼanaviy ravishda musulmonlarning Hayit Bayramini nishonlash paytida asosiy taomlardan biri boʻlib xizmat qiladi, bu erda „Idul-Fitri“ deb ataladi.(Idul Fitri).
Merich Chag'ri Aktash
Tug'ilgan yili : 1995, Manavgat - Antaliya Kasb: yozuvchi Mirach Chag'ri Aktash kim? Ijtimoiy tarmoqlarda muxlislarining katta e'tiboriga sazovor bo'lgan Mirach Chag'ri Aktash Antaliyaning Manavgat shahrida tug'ilgan. 1995-yil 1-dekabrda tug‘ilgan yozuvchi boshlang‘ich maktabni Manavgat shahrida tamomlagan. U o‘rta maktabda o‘qib yurgan kezlarida o‘tkazilgan kompozitsiya tanlovlarida o‘z iste’dodi bilan birinchi o‘ringa chiqdi. 16 yoshida “Seni sevaman dema Sev” nomli ilk kitobini nashr etgan adib o‘shanda  “Sevaman dema his ettir”, “ seni sevaman dema menga turmushga chiq” Kitoblarini  nashr ettirdi. xuddi shu nomdagi seriyaning davomi. Yaqinda 2019-yilda o‘z o‘quvchilariga “O'zingizga xush kelibsiz” nomli kitobini taqdim etgan muallifning jami yettita kitobi nashr etilgan. O‘zining romantik shaxsiyati bilan asrlardan oshib ketgan tuyg‘ularni olib yurgan yosh yozuvchi turk adabiyotining yorqin yulduzlaridan biridir.Mirach Chag'ri Aktash Asarlari "Hayot yo'qotgan joyingdan boshlanadi" "O'zingizga xush kelibsiz" " O'n yetti yoshimsan" " Yurak daftari" "Seni sevaman dema Menga uylan"  "Seni  sevaman dema his ettir"
Manbalar
https://kitapdiyari.com.tr/biyografiler/mirac-cagri-aktas/
Avram Bernghard
Avraam Bernxard - 1762-1832 (Xristianlik dinini qabul qilingan) - rus shifokori hamda yahudiylarni turli jinoyatlarida ayblanishlariga qarshi yozilgan asarlar muallifi.
U Shimoliy-G'arbiy o'lkaning turli hududlarida fuqarolar shifokori va harbiy shifokor bo'lib faoliyat olib borgan, shuningdek, tibbiyotga aloqador bir qator asarlarni yaratgan. Uning Pavlus I ga yuborgan "O'z-o'zini Xudoning zulmatidagi yorug'lik" deyilgan yozuvi, tarixchilarning fikriga ko'ra, yahudiylarga qarshi urush kelib chiqishiga sabab bo'lgani uchun bu narsa imperatorga sezilarli ta'sir ko'rsatdi.
Biografiya
U 1762 yilda tug'ilgan. 1789-yilda Londonda o'qigan, Gazenpoteda amaliyot o'tagan. 1798- yilda Peterburg tibbiyot texnikumida shifokor sifatida ish boshlab, Shavlida (Vilna viloyati) shifokorlikka tayinlangan.
1802-yilda Bernxard kasallik tufayli xizmatdan bo'shatilgan, ammo 1805-yilda u armiyaga yuborilgan hamda Kobrin harbiy gospitalida xizmat qilgan(1806), shuningdek Litva dagi barcha kasalxonalarning bosh shifokori lavozimini egallagan(1808) (shu bilan birga u sud maslahatchisi lavozimida ham faoliyat yuritgan), keyinchalik Slonim vaqtinchalik harbiy gospitalida ishlagan va 1810-yilda u yana xizmatdan chetlatilgan. Ishdan bo'shatilgandan so'ng, Bernhard Mitauda amaliyot o'tadi, keyin Moskva ga jo'natildi, lekin 1812-yilda Minsk tibbiyot kengashiga inspektor etib tayinlandi; ammo, Bernhard keyingi yili yana ishdan bo'shatildi. 1819-yilda u Vilna tibbiyot kengashiga inspektor etib tayinlandi, ammo 1822-yilda u yana xizmatni tark etishga majbur bo'ldi Biroq, 1824-yilda (Yulius Gessen o'sha paytda Bernhard suvga cho'mgan deb taxmin qiladi) yana Minsk tibbiyot kengashiga tayinlandi; keyingi yili imperator Aleksandr I Bernxardning “Vilna shahrining tibbiy-topografik tavsifi” asari nemis tilida nashr etilishi munosabati bilan uning maoshini oshirishni buyurdi. 182-yilda Bernxard ichki ishlar vaziri Vasiliy Lanskiyga "Beiträge zur medicinischen Policey und geschichtlichen Arzneikunda" inshosini chop etishga ruxsat so'rab murojaat qildi, unda u boshqa narsalar qatorida yahudiylarga erta turmush qurishni taqiqlashni taklif qildi va e'tiborni tortdi va yahudiylarning tezlashtirilgan dafn etilishi (insho [[Mediko konferentsiyasi tomonidan tasdiqlangan) - Jarrohlik akademiyasi edi.
U 1832-yilda vafot etgan. Zulmatdagi nur xotiralari Aleksandr I ning o'limidan so'ng ofisidan topilgan qog'ozlar orasida "tibbiyot doktori Bernard Shavelning" maktubi va u bilan birga yahudiylar haqida "O'z-o'zini zulmatdagi yorug'lik", "O'rta asrlarda yahudiylarning ta'qib qilinishining umumiy tavsifi bilan, ayniqsa, Pasxa bayramlarida ular tomonidan iste'mol qilingan nasroniy bolalarning qonini olish uchun o'ldirganlikda gumon qilingan ikkita tergov ishi to'g'risidagi ma'lumotlar va Qonunning turli dalillari bilan Muso va Talmud haqidagi bunday ayblovga qarshi edi.
Nytvenskiy tumani
Geografiya
U Kamaning oʻng qirgʻogʻida, uning kichik irmoqlari — Nitva va Syuzva daryolari havzalarida joylashgan. Tumanning maydoni 1655 km². Hudud qulay iqtisodiy va geografik mavqega ega va Perm shahar aglomeratsiyasining bir qismidir.