Qizilo‘ngach_kuyishi.
Davolash
Qiziloʻngach kuyishlarini davolanishi bolaning boqilishi va qusishning chaqirilishi yoki oshqozonning nay orqali yuvilishi bilan boshlashadi. Bunda oshqozon yuvilishi qancha erta va toʻliqroq oʻtkazilgan boʻlsa, zaharlanish yoki qiziloʻngach ogʻir kuyishi rivojlanishining xavfi shuncha kam boʻladi. Kaliy permanganat kristallari askorbin kislota qorishmasida namlangan tampon bilan olib tashlanishi kerak. Ifodalangan disgafiya holatlari va ogʻriqlarda bolaga narkotik analgetik, antipiretiklargacha ogʻriqsizlantiruvchi belgilashadi. Zaharlanish alomatlari ifodalanganligiga qaramasdan, sorbentlardan foydalangan holda infusion, detoksikatsion terapiyani oʻtkazishadi. Hiqildoq shishishi va nafas yetishmovchiligi holatlarida burun ichida novokain blokadasini amalga oshirishadi, kislorod ingalyatsiyasini belgilashadi, vena ichiga gidrokortizon, kalsiy xloridi qorishmalarini kiritishadi, sedative (ogʻriq qoldiruvchi) terapiya oʻtkazishadi. Nafas yetishovchiligini ifodalovchi traxeostomiyadan saqlanish imkonini beradigan burun orqali traxeyaga intubatsiyasi (trubka kiritish) tavsiya etilishi mumkin. Bolaning gidrobalans va samarali ovqatlanishi saqlab turilish uchun oldindan zaytun yogʻi yoki oʻsimlik yogʻi, maxsus „dori qorishma“ boʻtqalarni yutgan holda, suyuq ovqatni qabul qilish, nayli ovqatlanish va talabga javob beradigan ingradiyentlarning parenterial (ogʻiz orqali) kiritilishi muhim hisoblanadi. Qiziloʻngach kuyishlarini davolashda qiziloʻngachning qoʻpol chandiqli qisilishi rivojlanishiga uchramaslik imkonini beradigan qiziloʻngachning erta profilaktik bujlanishi oʻta muhim hisoblanadi. maʼlumotlariga koʻra profilaktik bujlash oʻtkazilganida, bolalik davrida chandiqli torayish kamdan kam holatlarda shakllanadi. Bolalarda profilaktik bujlashni qiziloʻngachning II va III darajali kuyishlarida oʻtkazishadi va odatda, oʻtkir yalligʻlanish toʻxtashi bilanoq, jarohatdan soʻng 7-8 kun oʻtib boshlashadi. Bu maqsadda uchi toʻmtoq plastmassali termolabil (issiqlik taʼsiriga omonat) bujlardan foydalanishadi. Bunday buj issiq suvda qizdirilganida u oʻq boʻyicha kuchga qattiqligini saqlagan holda yumshoq va qayishuvchan boʻladi. Bujlarni yosh oʻlchamlarida amalga oshirish maqsadga muvofiq, kichik oʻlchamdagi bujlar qiziloʻngachning chandiqli qisilishi rivojlanishining oldini olmaydi. Profilaktik bujlash uchun bujlarning yosh oʻlchamlari 1-jadvalda keltirilgan. Bujlash statsionar sharoitlarda (teshilish xavfi), bolani oldindan oʻsimlik yogʻi va 1-2%li lidokain qorishmasi bilan toʻydirgan holda oʻtkazishadi. Bujlash seanslari soni FEGDS yakunlari boʻyicha aniqlanadi, odatda, haftasiga 3 marta. Toʻliq epitelizatsiya haqida guvohlik qiladigan kuyishning II darajasi boʻlgan bolalarda 3-4 haftadan keyingi nazorat FEGDS (hammasi boʻlib 5-6 seans) 2-3 oydan soʻng endoskopik nazorat bilan bujlashni toʻxtatish uchun asos beradi. Kuyishning oʻgʻir darajasida 3 martali bujlashni (haftasiga) 3-4 haftagacha va keyinchalik endoskopik nazorat ostida 2-3 oy mobaynida haftasiga 1 marta, keyin 2-3 oy davomida oyiga 2 marta va 6 oy davomida oyiga 1 marta oʻtkazish maqsadga muvofiq. Oshqozonga endoskop oʻtkazish imkonini bermaydigan shilliqda ommaviy (oʻtkir) yalligʻlanish jarayoni va mediastenit alomatlari qiziloʻngach devorining regidligi (oʻtkazuvchanligi) tufayli aks etgan disfagiya bilan kuzatiladigan qiziloʻngachning ogʻir kuyishlarida toʻgʻri bujlashni oʻtkazish mumkin emas. Shuningdek, davolanmagan bolalarda va kuyishdan soʻng, 4-5 va undan koʻp haftadan keyin qiziloʻngach oʻtkazisining buzilishi shikoyatlari bilan kelganlarida, toʻgʻri bujlashni oʻtkaish notoʻgʻri va xavfli hisoblanadi. Bunday holatlarda simoʻtkazgichda bujlash yoki gastrostomaning shakllanishi va ip bilan bujlash maqsadga muvofiq hisoblanadi.