London_milliy_galereyasi
Faoliyati
1910—1915-yillarda galereyaga ilk bor XIX asr fransuz rassomlarining kartinalari kelib qoʻshiladi. Bularga J.Russo, E.Mane, Dega, K.Lorren kabi rassomlarning asarlari ki-radi. Galereya tashkil etish uchun mister Angersteynning 38 ta kartinasi asos boʻldi. kartinalarning orasida klodning manzaralari, Sebastyano del Piomboning „Lazarning tirilishi“, Titianning „Venera va Adonis“, Rubensning „Sabinyankalarning oʻgʻirlanishi“, shuningdek, Angliyadan chiqqan rassomlardan Xogartning „Rasm boʻlgan nikoh“, Reynoldsning „Admiral Xitfildning portreti“, Uilkinning „Derevenskiy prazdnik“ kabi asarlari eʼtiborlidir. Bulardan tashqari, yana bir qancha kolleksionerlar ham boʻlgan. Bomontning topshirgan kartinalari tufayli galereyada ularning soni 54 gacha koʻpaydi. Galereya ish faoliyatining birinchi oʻn yilliklarida Pussenning „Vakxanaliya“, Titianning „Baxus va Ariadna“, Korredjoning „Savatli Madonna“ kabi asarlari sotib olinadi. 1831-yili esa yirik kolleksioner hisoblangan Xoluell-karr galereyaga oʻzining noyob va badiiy qiymatga ega boʻlgan kolleksiyalarini vasiyat orqali topshiradi. Galereya faoliyatining ilk davrida 44 ta italyan kartinalaridan tashqari, 17 ta boloniyaliklarning polotnolari, 13 ta venetsiyaliklar, 23 ta angliyaliklar, 20 ta fransuzlar (ulardan 10 tasi Klod Lorrenning asarlari), 9 ta flamand, 8 ta golland rassomlari (6 tasi Rembrand qalamiga mansub) ning ishlari mavjud edi. Ispanlar maktabi esa hali toʻlaligicha oʻzini namoyon etmagan edi. Bu noyob sanʼat asarlarning barchasi kolleksioner Angersteynning uyida joylashtiriladi. Vaqt oʻtishi bilan kartinalar koʻpayib boradi va toʻplangan asarlarga joy yetmay qoladi. shu sababli 1831-yil maxsus galereya binosini qurish ishi amalga oshiriladi. Qurilma meʼmor Uilyam Uilkins loyihasi boʻyicha quriladi. Maxsus bino uchun joy Trafalgar maydonining shimoliy qismidan ajratiladi. Binoning markaziy qismi gumbaz bilan yopiladi. Fasad qismida esa antik davrga xos 8 ustunli peshayvon joylashtiriladi. 1838-yilgacha Angersteyn uyida joylashgan galereya ushbu binoga koʻchirilib, omma uchun tantanavor ravishda ochiq deb eʼlon qilinadi. har yili tomoshabinlar soni oshib boradi. Masalan, 1839-yili ularning soni 114 ming boʻlsa, 1841-yili 538 mingga yetadi. shu bilan birga, kolleksionerlarning soni ham oʻsib boradi. Jumladan, 1838-yili lord Farnbru galereyaga Pussen, Reysdal, Gvardi, Rubens kabilarning kartinalarini berishni vasiyat qiladi. 1851-yili esa taniqli ingliz rassomi Djozef Mallard Uilyam Tyorner 300 ga yaqin kartina va 19 mingga yaqin chizmatasvir, akvarel xomaki ishlanmalarini davlatga topshiradi. 1897-yili Tyornerning asarlari Teyt galereyasiga koʻchirilib, u yerdan 9-zalni egallaydi. Milliy galereyada esa Tyornerning „Didone, karfagen“, „Tumandagi tong otishi“ kabi asarlari qoladi. 1855-yili Charlz Istleyk galereyaga direktor etib tayinlanadi. U boshqargan davrda galereya gullab]]-yashnaydi, uning fondi boyib boradi. Uning galereyaga qilgan xizmati nihoyatda katta. Istleyk ilk Niderlandiya, Germaniyaning Uygʻonish davriga oid kartinalarini, Venetsiya, Bolonya maktabiga oid kvatrachento davriga doir kartinalarni yigʻib, galereyaga toʻplaydi. Istleykdan soʻng, Uilyam Bonsxol galereyani boshqargan paytida Mikelanjeloning „Tobutga qoʻyish“, „Avliyo Ioann va goʻdak ushlagan Madonna“ kabi asarlarni qoʻlga kiritadi. kartinalar soni oʻsib bordi. shu boisdan galereyaga qoʻshimcha bino qurilishi uchun yana harakatlar boshlanadi.thumb|Titian. Baxus va Ariadna thumb|Sebastian Piombo. Lazarning tirilishi. 1517-1519