cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tom Gullikson
Tennis faoliyati
Tennischi sifatidagi faoliyati davomida Gullikson 16 ta yuqori darajadagi juftlik unvonlarini qoʻlga kiritdi, ulardan oʻntasi oʻzining bir xil egizak akasi Tim Gullikson bilan hamkorlik qildi, u ham taniqli murabbiy edi. 1995-yilda Timga miya saratoni tashxisi qoʻyilgach, 1996-yilda vafot etishidan oldin Tim oʻsha paytdagi dunyoning birinchi raqamli futbolchisi Pete Samprasga murabbiylik qilgan. Aka-uka 1983-yilda Wimbledonda erkaklar oʻrtasidagi juftlik musobaqasida ikkinchi oʻrinni egallagan. Gullikson, shuningdek, 1984-yilda Manuela Maleeva bilan US Openda aralash juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi.
Tom 1981-yilgi Wimbledon chempionatining birinchi bosqichida vatandoshi John McEnroe bilan oʻynadi, u oʻzining mash’um „Siz jiddiy boʻla olmaysiz!“ undov.
Gullikson bitta yuqori darajadagi yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi (1985-yilda Nyuportda). Uning karyerasidagi eng yuqori reytingi yakkalik bahslarida dunyoda 34-oʻrinni, juftlik bahslarida esa 4-oʻrinni egallagan (1984 va 1983-yillarda). 1987-yilda u professional turni tark etdi.
Oʻyinchi sifatida nafaqaga chiqqanidan soʻng, u Todd Martin, Jennifer Kapriati va Endi Roddik kabi oʻyinchilarga ustozlik qilib, Qoʻshma Shtatlar Tennis Assotsiatsiyasining Oʻyinchilarni rivojlantirish dasturining asl aʼzolaridan biriga aylandi. U 1997-yildan 2001-yilgacha ushbu dastur uchun murabbiylik direktori lavozimida ishlagan.
Gullikson 1994-yildan 1999-yilgacha Qoʻshma Shtatlar Devis kubogi sardori boʻlgan. U 1995-yilda Devis kubogini qoʻlga kiritgan va 1997-yilda ikkinchi oʻrinni egallagan jamoalar sardori boʻlgan. 1996-yilda Gullikson tennis boʻyicha AQSh erkaklar olimpiya terma jamoasi murabbiyi boʻlgan va Andre Agassiga Atlantadagi Olimpiya oltin medalini qoʻlga kiritishga rahbarlik qilgan.
2001-yil dekabridan 2002-yil fevraligacha Gullikson Pete Samprasga qisqacha murabbiylik qildi.
Terabayt
Terabayt (qisqartma: Tbayt, TB; xalqaro qisqartma: TB, TByte) — axborot miqdorini oʻlchash birligi; 1012 (trillion) yoki 240 baytni anglatishi mumkin.
Xalqaro birliklar tizimining asosiy hujjati „SI Broshyurasi“ „tera-“ prefiksidan foydalanishni faqat 1012ni belgilash uchun va 240 uchun esa, Xalqaro elektrotexnika komissiyasi tomonidan kiritilgan tebibayt nomidan foydalanishni tavsiya qiladi. Ikkilik boʻlmagan manzilli xotira qurilmalari (masalan, qattiq disklar) ishlab chiqaruvchilari trillion baytni terabayt deb ham atashadi.
Tarixiy jihatdan va bugungi kungacha bir qator sohalarda (asosan, operativ xotira va flesh xotira kabi ikkilik manzilli xotira hajmini koʻrsatish uchun; Windows oilasining operatsion tizimlarida; JEDEC memory standards va Rossiyaning 2009-yildagi „Miqdor birliklari toʻgʻrisidagi Nizom“ ga muvofiq ) 240 (1 099 511 627 776) bayt qiymatida ishlatiladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Futbol boʻyicha 1995-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi
1995-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi mavsumi. 1992-yilda Sovet Ittifoqidan mustaqillikka erishgandan keyin Oʻzbekistonda oliy saviyadagi 1- darajali chempionatining 4-mavsumi boʻldi.
Umumiy koʻrinish
Aynan Uch karra chempion Fargʻonaning „Neftchi“ jamoasi yakuniy turnir jadvalida birinchi oʻrinni egallab, Toshkentning „MHSK“dan ​​ikki ochko, Namanganning „Navbahor“ jamoasidan toʻrt ochko oldinda boʻlib chempionlikni qoʻlga kiritdi. Bu klub tarixidagi toʻrtinchi Oʻzbekiston chempioni boʻldi.
Lisa Robertson
Lisa Robertson (1992-yil 16-mayda tugʻilgan) — shotlandiyalik futbolchi. Hozirda SWPL 1ning Celtic jamoasida oʻynaydi.
Hibernian
Robertson oʻzining birinchi yirik kubogini 2010-yilda Shotlandiya ayollar kubogi finalida 18 yoshida Rangers ga qarshi oʻynaganida qoʻlga kiritdi. Finalda Hibs 2:1 hisobida gʻalaba qozondi.
Spokane Shine
2012-yilning yozida Robertson Shotlandiyadan Qoʻshma Shtatlarga joʻnab ketdi va u yerda yozda Ayollar Premer-Ligasida Spokane Shine Ladies jamoasida oʻynadi.
Glasgow City
U Qoʻshma Shtatlardan qaytib keldi va 2012-yil dekabr oyida Glasgow City bilan shartnoma imzoladi. 2014-yilgi mavsum uchun Hibs bilan shartnoma imzolashdan oldin bir yil Cityda oʻynadi.
Xorvatiya ID kartasi
Xorvatiyaning ID kartasi (Osobna iskaznica) Xorvatiyada berilgan shaxsni tasdiqlovchi hujjatdir. Xorvatiyada istiqomat qiluvchi har qanday Xorvatiya fuqarosi ID kartasini olishi mumkin va u 18 yoshdan oshgan barcha fuqarolar uchun majburiydir. Ushbu hujjat Ichki ishlar vazirligi nomidan politsiya tomonidan beriladi.
ID kartaning 2003-yilgi, 2013 va 2021-yilgi versiyalari Yevropaning aksariyat qismida sayohat hujjatlari sifatida amal qiladi. 2003-yildan oldingi versiya faqat Xorvatiyada amal qiladi.
Tarixi
SR Xorvatiya 1974-yildan beri SFR Yugoslaviya davrida ID kartalar chiqargan. Mamlakat mustaqillikka erishgach, yangi ID kartalar eskisini ikki yillik bo`ldi.
Ko'rinish
ID karta kredit kartaga o'xshaydi va to'rtburchak shaklida bo'lib, o'lchamlari 86 sm dan 54 sm gacha.
2003-yilgi versiyasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Croatian_ID_card_specimen.jpg/200px-Croatian_ID_card_specimen.jpg|thumb|247x247px| 2003/2013-yillarda chiqarilgan versiya Chap tomonda gologramma, o'ng tomonda tashuvchining fotosurati. Kartaning yuqori chetida Xorvatiya Respublikasi nomi ikki tilda, xorvat va ingliz tillarida ( REPUBLIKA HRVATSKA / RESPUBLIC OF CROATIA ), pastda karta nomi bir xil ikki tilda mavjud ( OSOBNA ISKAZNICA / IDENTITY CARD ) ).
Maydonlarning tavsiflari xorvat va ingliz tillarida chop etilgan.
Jarimalar
18 yoshdan oshgan va haqiqiy ID kartasi bo'lmagan shaxslar 3000 dan 4500 kn (Xorvatiya valyutasi) gacha jarima to'lashlari mumkin. Jamoat joyida politsiya xodimiga haqiqiy ID kartani ko'rsatmaslik 200 kn (Xorvatiya valyutasi) jarimaga olib kelishi mumkin.
Sayohatlar
Xorvatiya Yevropa Ittifoqiga qo'shilganidan beri, 2011-yildagi qo'shilish to'g'risidagi shartnomaga muvofiq, 2013-yil 1- iyulda Xorvatiyaning shaxsiy guvohnomasi (2003-yilgacha bo'lgan versiyadan tashqari) butun Yevropa iqtisodiy hududi doirasida haqiqiy sayohat hujjatiga aylandi. Xorvatiya 2013- yil noyabr oyida EEAga qo'shilish bo'yicha muzokaralarni yakunladi .
Bugungi kunda karta deyarli barcha Yevropa davlatlari ( Belarus, Rossiya, Ukraina va Buyuk Britaniyadan tashqari), shuningdek, Gruziya va Fransiyaning chet el hududlarida amal qiladi.
Rovoch
Rovoch, rivoch (Rheum) — torondoshlar oilasiga mansub koʻp yillik oʻtsimon oʻsimliklar turkumi, sabzavot ekini. Asosan, Osiyoda oʻsadigan 50 ga yaqin turi bor. Oʻzbekistonda 3 turi yovvoyi holda oʻsadi. Dehqonchilikda sabzavot P. (R. undulatum) turi Yevropa mamlakatlari, AQSH, Xitoy, Oʻrta Osiyoda ekiladi. Ildizi yoʻgʻon, sertarmoq, ildizpoyali. Poyasi tik, boʻyi 2 m gacha boradi. Bargi yirik, oddiy, bandi uzun (1,5 m gacha), sersuv, nordon, yeyishli, limon va olma kislotasiga boy. Gullari mayda, toʻpguli roʻvaksimon. Gultojbargi 6 ta, oqishpushti yoki qizil. Mevasi 3 qirrali, qizilqoʻngʻir pistacha. Barg bandi koʻklamdan boshlab isteʼmol qilinadi, undan souslar, kompot, kisel, murabbo, konfet, kvas tayyorlashda foydalaniladi. Ayrim turlarining ildizi qadimdan oshlovchi modda sifatida ishlatiladi. Ildizi va ildizpoyasi tarkibida 3—6% antraglikozid, 6—12% oshlovchi b. moddalar bor. Panjasimon P. (R. palmatum) dorivor oʻsimlik sifatida oʻstiriladi. Iddizidan tayyorlangan preparatlar (kukun, damlama va nastoykalar) surunkali kabziyat hollarida surgi sifatida ishlatiladi. R. urugʻi, koʻchati va ildiz bachkilaridan koʻpaytiriladi. Ekilganidan keyin 2yildan barg bandi olib ishlatiladi. Hosildorligi 6—7yili 250—400 s/ga.
Whitney Chadwick
Whitney Chadwick (1943-yilda tugʻilgan) — amerikalik sanʼatshunos va pedagog boʻlib, u zamonaviy sanʼat, modernizm, surrealizm, gender boʻyicha kitoblar nashr qilgan. Uning „Ayollar, sanʼat va jamiyat“ kitobi birinchi marta 1990-yilda Thames & Hudson nashriyoti tomonidan chop etilgan. Chadwick San-Fransisko Davlat Universitetining Sanʼat maktabida faxriy professor hisoblanadi.
Nashrlari
„Ayollar, sanʻat va jamiyat“ (Women, Art and Society) (1990) ga qoʻshimcha ravishda, Chadwick „Leonora Carrington: la realidad de la imaginacion;Women Artists and the Surrealist Movement; Myth in Surrealist Painting; Amazons in the Drawing Room: The Art of Romaine Brooks“; kitobini nashr qilgan va Liz Rideal tomonidan yozilgan „Mirror Images: Women Surrealism, and Self-Representation“ kitobiga hissa qoʻshgan. Chadwick Isabelle de Courtivron bilan „Significant Others: Creativity and Intimate Partnership“; va Tirza True Latimer bilan „The Modern Woman Revisited: Paris between the Wars“ kitobini tahrirlangan. Uning „Framed“ romani 1998-yilda nashr etilgan.
Mukofotlari
Chadwick koʻplab mukofot va sharaflarga sazovor boʻlgan, jumladan Sterling va Francine Klark Sanʼat Institutida ilmiy xodim sifatida xizmat qilgani uchun eʼtirof etilgan (2002) ; Upsala universitetida sanʼat, tillar va ilohiyot boʻyicha ilgʻor tadqiqotlar forumida Harvard universitetining Radcliffe institutidan ishtirokchi/rezident (2010-2011) boʻlgan. 1999-yilda u Milliy sanʼat maʼmurlari kengashi tomonidan Award of Distinction mukofoti bilan taqdirlangan.
Gaz generatori
Gaz generatori (gaz... va lot. generator — hosil qiluvchi) — 1) aso-san qattiq va suyuq yoqilgʻilardan yonuvchi gaz hosil qiladigan apparat. G.g.ning transport va muqim (statsionar) turlari bor. Transport G.g.da oʻtin, pistakoʻmir, antratsit va torf kabi qattiq yoqilgʻilardan avtomobil va traktorlarning dvigatellari uchun yonuvchi gaz olinadi. Muqim G.g. qizitish, pishirish va eritish pechlari oʻrnatilgan sanoat korxonalari uchun gaz ishlab chiqaradi. G.g. koʻpincha ichki devorlari oʻtga chidamli gʻishtdan teriladigan shaxtadan iborat boʻladi. Bu shaxtaga yuqoridan yoqilgʻi solib turiladi, pastdan havo yuboriladi, yoqilgʻi qatlamini kolosnikli panjara koʻtarib turadi. G.g.ning ishi yonilgʻini yuqori temperaturalarda havoda oksidlashga va suv bugʻida oksidlashga asoslangan. Bosim ostida va bugʻkislorod aralashmasidan foydalangan holda koʻmirdan tarkibida 15% gacha metan boʻlgan shahar gazi hosil boʻladi; 2) suyuqlikli raketa dvigateli generator i — yoqilgʻi yoki uning komponentlari yonishi yoki parchalanishi (termik, katalitik va h.k.) hisobiga qaynoq gaz (temperaturasi 200—900°) ishlab chiqariladigan apparat. Bunday gaz turbonasos ag-regatini harakatga keltirish uchun ish jismi hisoblanadi. Bunday G.g.ning asosiy ish organlari — aralashtirish kallagi va kallak.
Kazino kokteyli
Kazino (Casino) — asosi jin, maraskino gilosidan tayyorlangan rangsiz quruq mevali likyor, apelsinli bitter va limon sharbatidan boʻlgan alkogolli kokteyl. Kun boʻyi kokteyl sifatida tasniflanadi (All day cocktail). Xalqaro barmenlar uyushmasining (IBA) „Unutilmaslar“ toifasidagi (Unforgettables) rasmiy kokteyllaridan biri.
Kokteyl Garri Kreddokning „The Savoy Cocktail Book“ (1930) kitobida eslatib oʻtilgan, u yerda jin (taxminan 40 ml) asosida oz miqdorda teng nisbatda qolgan ingredientlar qoʻshilib, aralashtiriladi (har biri taxminan 10 ml). Kokteyl gilosi garnir sifatida ishlatiladi. Kokteyl muallifligi Kreddokga tegishli boʻlib, uni Parijdagi barida yaratgan, 1910-yillarda Nyu-Yorkda paydo boʻlgan „Aviatsiya“ kokteyli esa prototip sifatida nomlangan.
Rasmiy IBA kokteyli retseptida Old Tom jin (40 ml) asos boʻlib, 10 ml miqdorida maraskino, apelsinli bitter va yangi siqilgan limon sharbati qoʻshiladi. Ingredientlar muz bilan sheykerda aralashtiriladi, yaxna kokteyl bokalga suziladi va kokteyl gilosi va limon qobigʻi aylanalari bilan bezatiladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Johann Schneider-Ammann
Johann Niklaus Schneider-Ammann (, 18-fevral 1952) — Shveytsariya Prezidenti (2016), vitse-prezidenti (2015), taʼlim vaziri (2014)
Biografiya
Bern kantonidagi Sumisvald shahrida tugʻilgan. 1977-yilda Syurix universitetini elektrotexnika boʻyicha tamomlagan va 1983-yilda Fransiyadagi INSEAD universitetida biznes boshqaruvi magistri darajasini olgan. 1990 yildan 2010 yilgacha u toʻrtinchi avlodda oilasining mashinasozlik kompaniyasi Ammann Group rahbari boʻlib ishlagan va kompaniya boshqaruvini ikki farzandiga topshirgan. Shnayder-Ammann uylangan, ikki farzandi bor va Langenthalda yashaydi.
1999-yilgi federal saylovda Erkin Demokratik partiya (FDP/PRD) aʼzosi sifatida Bern kantoni boʻyicha Shveysariya Milliy kengashiga saylandi. 1999 yildan u Swissmem korporativ uyushmasini ham boshqargan. U 2003 va 2007 yillarda Milliy Kengashga qayta saylangan. 2008 yildagi moliyaviy inqiroz sharoitida Shnayder-Ammann moliya sohasiga beriladigan bonuslar borasida tanqidiy pozitsiyani egallagan. Biroq, Schneider-Ammann kompaniyasi katta miqdordagi mablagʻni oʻsha yili Jersi shtatiga, soliq jannatiga koʻchirdi.
2009-yilda Shnayder-Ammann yangi tashkil etilgan FDPga aʼzo boʻldi. 2010 yilgi saylovda u Hans-Rudolf Merzning vorisi sifatida Shveysariya Federal Kengashiga saylangan. 2010-yilning 1-noyabrida Iqtisodiy ishlar, taʼlim va tadqiqot federal departamenti, 2013-yilda Federal Iqtisodiyot Departamenti boshligʻi lavozimini egallagan. U avvalroq, agar saylansa, korporativ mas’uliyatidan hamda turli boshqaruv aʼzolaridan voz kechish niyatini eʼlon qilgan edi.
2015 yilda u Shveysariya prezidenti Simonetta Sommaruga davrida vitse-prezident lavozimini egalladi. U 2016-yil 1-yanvarda vitse-prezident Doris Leuthard bilan birgalikda Shveysariya Konfederatsiyasi Prezidenti lavozimiga kirishdi. 2016-yil mart oyida u koʻpchilikni qaygʻuli deb hisoblagan kulgi haqidagi nutqidan soʻng Internet memiga aylandi. 2016-yil 1-iyun kuni Shveysariya Prezidenti sifatida Shnayder-Ammann Germaniya kansleri Angela Merkel, Fransiya Prezidenti Fransua Olland va Italiya Bosh vaziri Matteo Renzi bilan birga dunyodagi eng uzun temir yo‘l tunneliga aylangan Gottar baza tunnelining rasmiy ochilish marosimida ishtirok etdi.
2018-yil 31-dekabrda Federal Kengashni tark etdi.
Kevin Porter Jr.
Bryan Kevin Porter Jr. (2000-yil 4-mayda tugʻilgan) uning bosh harflari KPJ bilan ham tanilgan, Milliy Basketbol Assotsiatsiyasining (NBA) Xyuston Rokets jamoasi uchun amerikalik professional basketbolchi. U Rainier Beach oʻrta maktabida oʻrta maktab basketboli oʻynadi va toʻrtinchi kursligida Vikinglarni davlat pley-off bosqichiga olib chiqdi. U USC troyanlari uchun kollej basketboli oʻynagan.
Yoshligi
Porter Vashingtonning Sietl shahrida Ayanna va Bryan Kevin Porter oilasida tugʻilgan. Uning otasi 1990-yillarda Sietldagi Rainier Beach oʻrta maktabida futbol, basketbol va beysbol oʻynagan. Kichik Porterning otasi Brayan Kevin Porter 1993-yilda 14 yoshli qizni otib oʻldirishda ayblangan. U birinchi darajali odam oʻldirishda aybini tan oldi. U yil qamoqqa hukm qilindi. Natijada u onasi qoʻlida katta boʻlib, onasi unga namuna boʻldi.
Kollej jamoasidagi faoliyati
Porter 2018-yil 6-noyabrda USC uchun debyut qildi va Robert Morris ustidan 83-62 hisobida gʻalaba qozonib, 6/7 otishmada zaxiradan 15 ochko toʻpladi. 20-noyabr kuni Missuri shtatiga qarshi oʻyinda u toʻrt boshli bosh miyasi chayqaldi. U 1-dekabr kuni Nevadaga qarshi oʻyinda qaytdi, ammo jarohat tufayli toʻsqinlik qilgani uchun toʻrt daqiqadan soʻng uni tark etdi. U toʻrtta kontuziya bilan toʻqqizta oʻyinni oʻtkazib yubordi va 2019-yil 10-yanvarda 25 daqiqada besh ochko toʻplagan holda yana qaytdi. Biroq, uch kundan keyin u USC tomonidan "shaxsiy xulq-atvor muammolari" uchun nomaʼlum muddatga toʻxtatildi. Nima boʻlishidan qatʼiy nazar, Porter mavsumni jamoa bilan yakunlashini va keyin mavsumning soʻnggi uchta oʻyinida maydonga tushishini aytdi. U USC ning 33 ta oʻyinidan 21 tasida oʻynagan, 22 daqiqada oʻrtacha 9,8 ochko, toʻrtta ribaund va 1,4 golga assistentlik qilgan.
Oʻzining birinchi kurs mavsumi yakunida, Porter qolgan kollej huquqidan voz kechish va 2019 NBA loyihasi uchun eʼlon qilish niyatini eʼlon qildi.
Klivlend Kavalers (2019-2021)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/13/Kevin_Porter_%2848836273567%29_%28cropped%29.jpg/220px-Kevin_Porter_%2848836273567%29_%28cropped%29.jpg|thumb| Porter 2019-yilda Rocket Mortgage FieldHouse ning tantanali ochilish marosimida 2019-yilgi NBA loyihasida Porter Milwaukee Bucks tomonidan 30-oʻrinda tanlandi, ammo keyinchalik Detroit Pistons orqali Klivlend Kavalersiga almashtirildi. 2019-yil 3-iyul kuni Klivlend Kavalers Porter bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. 23-oktyabr kuni Porter NBAdagi debyutini oʻtkazdi, u Orlando Magicga 85-94 hisobida magʻlub boʻldi va bir ribaund, ikkita assist va toʻp toʻplash bilan yakunladi. 4-noyabr kuni Porter oʻyin rasmiysi bilan notoʻgʻri aloqa qilgani uchun toʻlovsiz bir oʻyinga diskvalifikatsiya qilindi. Uning Cavaliers uchun NBAdagi ilk starti 19-noyabr kuni Nyu-York Niksga qarshi 123-105 hisobida magʻlub boʻldi va u 31 daqiqada oʻsha paytdagi faoliyatidagi eng yuqori 18 ochkoni qayd etdi
Porter 2020-21 yilgi mavsumni mavsumdan tashqari qurol zaryadi tufayli nofaol boshladi, keyinchalik u bekor qilindi. 2021-yilning 18-yanvarida Cavaliers Porterni Bruklin Netsdan Taurean Prinsni sotib olganidan keyin shkafi oʻzgarishi bilan bogʻliq norozilikdan soʻng, Porter almashtirilishi yoki qoʻyib yuborilishini eʼlon qildi. 2020-21-yilgi mavsumda u „Kavalers“ bilan birorta ham oʻyin oʻtkazmagani uchun uch kundan keyin „Rokets“ga almashtirildi.
Xyuston Rokets (2021-yildan hozirgacha)
2021-yil 21-yanvarda Porter Xyuston Rocketsga boʻlajak top-55 himoyalangan ikkinchi raund tanlovi uchun almashtirildi. Keyinchalik u Roketsning G ligasi filialiga, 2021-yil 10-fevralda Vipers uchun mavsum ochilishida debyut qilgan Rio Grande Valley Vipers jamoasiga tayinlandi. 25-fevral kuni u G-liga mavsumidagi ilk tripl-dublni qayd etdi va 27 ochko toʻpladi, 11 ta ribaund va 14 ta golli uzatmani amalga oshirdi. 29-aprel kuni u Miluoki Baksga qarshi oʻyinda 50 ochko toʻpladi va 11 golga assistentlik qildi va NBA tarixida bir oʻyinda 50+ ochko va 10+ assist qayd etgan eng yosh basketbolchiga aylandi.
Oʻyinchi profili
Tahlilchilar uning oʻyinini yaxshilash nuqtasi sifatida uning zarba tanlashi, assistentlik nisbati va qoidabuzarliklarni maydondan tashqari boshqa turli tashvishlar bilan bir qatorda aniqladilar.
Shaxsiy hayoti
2020-yil 15-noyabr kuni Mahoning okrugi politsiyasi kichik Porterni avtohalokatga uchragani uchun transport vositasida oʻqotar qurolni notoʻgʻri ishlatgani uchun aybladi. Klivlend Kavalersi bayonotida: "Biz kichik Kevin Porter bilan bogʻliq vaziyatdan xabardormiz va maʼlumot yigʻish jarayonidamiz. Biz Kevin bilan gaplashdik va jarayon rivojlanib borar ekan, bu haqda u bilan alohida gaplashishda davom etamiz."
Mahoning okrugidagi katta hakamlar hay’ati Porterni qurolli qurol bilan ayblashda ayblashdan bosh tortdi. Haydovchilik guvohnomasisiz haydash ayblovlari ham olib tashlandi.
2022-yil yanvar oyida Washington Wizards diktori Glenn Konsor kichik Porterdan uzr soʻradi, Konsor kichik Porter „oʻzining otasi kabi, toʻgʻri vaqtda qoʻlqopni tortdi“ deb izoh berdi. Konsor buni kichik Porter Wizards-Rockets oʻyinida asosiy zarbani amalga oshirgandan soʻng, kichik Porter 1983-yilda nafaqaga chiqqan Vashingtondagi sobiq posbon Kevin Porterning oʻgʻli degan notoʻgʻri ishonch ostida aytdi. Kichik Kevin Porterning otasi Brayan Kevin Porter Sr., birinchi darajali odam oʻldirishda aybini tan oldi, qamoq jazosini oʻtagan va keyinroq Porter toʻrt yoshga toʻlganida otishmada vafot etgan.
Tanglay yorig'i (xeylolizis)
Tanglay yorigʻi (Yoriq lab) Cheiloschisis— homiladorlikning ikkinchi yoki uchinchi oylarida sodir boʻlgan homila rivojlanishining patologiyasi. Koʻpincha bu bosh suyagining suyaklari shakllanishining buzilishi, maxillofasiyal elementlarning shakllanishi davrida homilaning anormal rivojlanishi tufayli yuzaga keladi. Bolaning yuqori labida yoriq hosil boʻladi va koʻpincha burun boʻshligʻiga chuqurlashadi. Qusur baʼzan bir tomondan paydo boʻladi, u ikki tomonlama yoki labning oʻrtasida joylashgan. Koʻpincha, deformatsiyalangan lablar qattiq tanglayning boʻlinishi bilan birlashtiriladi, bu esa yoriqlar kasalligi deb ataladi. Zamonaviy fan hali ham bachadonda sodir boʻladigan barcha jarayonlarni toʻliq tushuna olmaydi. Barcha testlar va tekshiruvlar homilaning normal rivojlanishini koʻrsatsa ham, tibbiy yordam talab qiladigan xususiyatlar tugʻilgandan keyin topilishi mumkin. Ulardan biri yopiq emas yuqori lab, bu hatto burun jarayonlarining shakllanishi paytida ham paydo boʻladi. Bu osongina yoʻq qilinadigan konjenital patologiyalardan biridir. Agar bolada labda yoriq yoki uning boʻri tanglayi bilan birikmasi paydo boʻlsa, plastik jarrohlik talab qilinadi.
Qolqəti
Qolqəti (shuningdek, Kolgaty) Ozarbayjonning Agʻdam tumanidagi qishloq va munitsipalitetdir. Uning aholisi 1,329 kishidan iborat.
Tanglay yorig'i (xeylolizis)
Statistika
Turli mamlakatlar uchun deformatsiyaning paydo boʻlishi statistikasi har xil. Bunday patologiya 2500 bolaga 1 ta holatda yuzaga kelganda minimal daraja hisoblanadi, maksimal 500 ta 1. Oʻgʻil bolalarda koʻpincha bunday turdagi tugʻma nuqsonlar mavjud. 3 oylikdan olti oygacha boʻlgan davrda lab yorigʻini yoʻq qilish uchun operatsiya qilinadi. Kelajakda tish shifokori va nutq terapevtiga tashrif buyurish talab qilinishi mumkin, ular olti yoshga toʻldiriladi. Keyinchalik chandiqlarni olib tashlash uchun operatsiya qilinadi.
Koʻrinishlari
Qusur tashqi xunuklik bilan namoyon boʻladi: bu bir yoki ikki tomonda joylashgan labda boʻshliqdir. Umumiy— bir tomonlama yoriq, lablar oʻrta chizigʻining chap tomonida joylashgan. Ikki tomonlama yoriq boʻlsa, boshqa jagʻ-fasial nuqsonlarning mavjudligi ham tez-tez uchraydi. Bolada toʻliq boʻlmagan yoriq ham bor. Chuqur nuqsonning mavjudligi koʻpincha patologik taʼsirga olib keladi, yuqori jagʻ quyonga vizual oʻxshashlikni yuzaga keltiradi. Baʼzi hollarda nuqson yuqori jagʻning alveolyar jarayoniga taʼsir qiladi. Oʻziga xos „quyon labi“ hisoblanishi mumkin boʻlgan boʻri ogʻzi borligida osmonning yorilishi boshqacha. Bu kichik teshik boʻlishi mumkin. Qattiq va yumshoq toʻqimalarning deformatsiyasi bilan keng tanglay yorigʻi mumkin. Odamlarda tanglay yorigʻi gen mutatsiyasidan kelib chiqadi.
Sabablari
"Quyon labi" va tanglay yorigʻi Van der Vud sindromi yoki Stikler sindromi kabi genetik anomaliyalar natijasida paydo boʻlishi mumkin. Bolada labda yoriqlar paydo boʻlish ehtimolini oshiradigan bir qator omillar mavjud. Xavf omillari oʻz ichiga oladi:
Kech homiladorlik—40 yoshdan keyin tugʻilish homilada nuqson paydo boʻlishiga olib kelishi mumkin.
Spirtli ichimliklar va chekish
Onaning virusli kasalliklari
Erta tugʻuriq Genetik kasalliklar
Yomon ekologiya
Homiladorlik paytida surunkali stress yoki boshqa kasalliklar
Irsiyat. Quyon labda tugʻilgan odamlarning oilasida mavjudligi patologiyaning paydo boʻlishining sababi boʻlishi mumkin.
Klassifikatsiyasi
Koʻpgina hollarda, yoriq yuqori labda chapdan, oʻrta chiqizdan ozgina oʻng tomonda joylashgan. Baʼzida nuqson har ikki tomonda ham paydo boʻladi. Yengil holatlarda yoriq faqat tashqi yumshoq toʻqimalarga taʼsir qiladi. Qusurning ogʻir shakllarida tanglay va yuqori jagʻning suyaklari deformatsiyalanishi mumkin. Baʼzi hollarda burun deformatsiyasi paydo boʻladi. "Quyon labi" quyidagicha boʻlishi mumkin:
1. Bir tomonlama boʻlinish:
Toʻliq boʻlmagan — labning toʻqimalarining bir qismi yuqori qismida tegmasdan qoladi. Toʻliq — bu yuqori labning toʻliq boʻlinishi. Yashirin — faqat labning mushaklari boʻlinadi va teri qoplami va shilliq qavat buzilmagan. 2. Ikki tomonlama boʻlinish:
Nosimmetrik — har ikki tomonda toʻliq boʻlmagan yoki toʻliq yoriq. Asimmetrik — bir tomondan, toʻliq boʻlmagan yoki yashirin, boshqa tomondan, toʻliq (va boshqa variantlar).
Kasallikning Xavfliligi
Ushbu anatomik nuqsonning mavjudligi bolaning sogʻligʻiga bevosita taʼsir qilmaydi, ammo bu noqulaylik tugʻdiradi. Yoriq lablari boʻlgan bolalar boshqa bolalarning masxara ob’ektiga aylanishi mumkin. Deformatsiya nutqni, ovqatlanishni qiyinlashtiradi, bola sovuqni osonroq sezadi. Kamchilikni chaqaloqlik davrida eng erta va imkon qadar tezroq tuzatish tavsiya etiladi. Voyaga yetganida, anatomik foydalilikni tiklash ancha qiyin boʻladi.
Diagnostika
Baʼzi hollarda homiladorlikning 14-haftasidan boshlab ultratovush tekshiruvida bolada nuqson mavjudligini koʻrish mumkin. Shuni esda tutish kerakki, bunday tashxisning aniqligi hech qachon mutlaq boʻlmaydi. Chaqaloq tugʻilgandan soʻng, ota-onalar nuqson mavjudligini darhol sezishlari mumkin. Boshqa anomaliyalarni aniqlash uchun bolaning koʻrishi, eshitishi tekshiriladi, tananing holati va rivojlanishiga umumiy baho beriladi.
Davolash
Hozirda jarrohlik aralashuvi tanglay yorigʻini butunlay yoʻq qiladi. Bunday nuqson bilan tugʻilgan baʼzi odamlar balogʻat yoshida allaqachon bunday muammoga duch kelishgan. Agar individual kontrendikatsiyalar boʻlmasa, bu tashxisga ega boʻlgan barcha bolalar uchun lab yorigʻini tuzatish tavsiya etiladi. Yangi tugʻilgan chaqaloqda boshqa patologiyalar yoki sariqlik boʻlsa, operatsiya rad etilishi mumkin. Shifokorlar bolaning boshqa patologiyalari yoʻqligiga ishonch hosil qilishlari kerak, oshqozon-ichak trakti, yurak-qon tomir, endokrin va asab tizimi. Shunda u hech qanday vazn yoʻqotmaydi. Bolada davolash qanchalik tez amalga oshirilsa, operatsiya natijasi shunchalik kam sezilarli boʻladi. Yangi tugʻilgan chaqaloqlarning fiziologiyasining oʻziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda, operatsiya uch oydan olti oygacha qoldiriladi. Jarrohlik amaliyoti natijasida yoriqni yoʻq qilish, toʻqimalarning yaxlitligini tiklash, maxillofasiyal qismning normal rivojlanishi kuzatiladi. Uch yoshga kelib, tuzatish tugallanishi kerak. Bu yoshda nutqni shakllantirish jarayoni boshlanadi va barcha tovushlarni bola tomonidan toʻgʻri talaffuz qilish muhimdir. Nutqda ishtirok etuvchi barcha muskullar, shu jumladan, yuz mushaklari ham oʻz ishlarida hech qanday toʻsiqlarga duch kelmasligi kerak. Baʼzi hollarda nutq terapevtining yordami kerak boʻlishi mumkin. Alveolyar jarayonning yorigʻi mavjud boʻlganda, operatsiya oʻrta maktab yosh davrida, yaʼni taxminan 8-11 yoshda amalga oshiriladi. Zamonaviy tibbiyot bunday bemorlarga yordam berishga qodir genetik kasallik. Yordamida plastik jarrohlik siz bolalardagi lab yoriqlarini toʻliq va muammosiz yoʻq qilishingiz mumkin. Yoriq labda plastik jarrohlikning 3 turi mavjud: Operatsiya nuqsonning tabiati va konfiguratsiyasini hisobga olgan holda tanlanadi va umumiy behushlik ostida amalga oshiriladi.
Jarrohlik aralashuvi faqat tugʻilgan bolalarda amalga oshirilishi mumkin muddati va hech qanday kontrendikatsiyaga ega boʻlmagan: jiddiy patologiyalar hayotiy ahamiyatga ega muhim organlar, jiddiy kasalliklar(yurak-qon tomir, nafas olish yoʻllari boshqalar), tugʻilish jarohatlari va boshqalar.
Operatsiya hayotning 1-oyligida mumkin. Ammo qoida tariqasida, operatsiya uch oydan olti oygacha boʻlgan chaqaloqlarda amalga oshiriladi. Biroq, chuqur jarohatlar bilan davolash bolaning hayotining 1-haftasidayoq boshlanishi mumkin.
Operatsiyalar deyarli toʻqson foiz hollarda kasallikni butunlay yoʻq qilishi mumkin. Toʻliq natijani operatsiya vaqtidan bir yil oʻtgach baholash mumkin. Sheiloplastika — lab yorigʻini yoʻq qilish operatsiyasi. Cheiloplastikadan oldin chaqaloqni toʻliq tibbiy koʻrikdan oʻtkazish majburiydir. Tugʻma yoriqlarni tuzatish koʻpincha rekonstruktiv cheiloplastikaning bir necha bosqichlarini talab qiladi. Operatsiya paytida toʻqimalar kesiladi va qayta biriktiriladi, burun yoʻllariga tamponlar qoʻyiladi, soʻngra choklarning ochilishiga yoʻl qoʻymaslik uchun naychalar joylashtiriladi, ular 10 kundan keyin chiqariladi. Operatsiya bir necha soat davom etadi. Kesishning bir necha yoʻli mavjud:
Chiziqli. Operatsiyadan keyingi deyarli sezilmaydigan chandiqni qoldiradi, u faqat kichik nuqsonlar uchun qoʻllaniladi.
Uchburchak qopqoq usuli. Ushbu kesish usuli bilan labni sezilarli darajada uzaytirish va uni nosimmetrik qilish mumkin, ammo chandiq qoladi.
Toʻrtburchaklar usuli. Chuqur yoriqlarni tuzatish uchun ishlatiladi. Operatsiyadan taxminan oʻn kun oʻtgach iplar chiqariladi. Koʻpincha, asosiy operatsiyadan soʻng, labda yoriqning qolgan oqibatlarini tuzatish uchun kelajakda qoʻshimcha kosmetik va boshqa protseduralar amalga oshiriladi.
Rinoxeyloplastika
Rinoxeylognatoplastika — alveolyar jarayonning patologiyasini bartaraf etish zarur boʻlganda va bosh suyagining yuz qismining ogʻir anomaliyalarida qoʻllaniladigan murakkab operatsiya. Bu ogʻiz mushaklarining normal holatini shakllantirishga yordam beradi. Operatsiya yuqori labning shaklini yaxshilaydi, burun xaftaga tushadigan nuqsonni kamaytiradi va dentoalveolyar anomaliyalarni rivojlanish ehtimolini yoʻq qiladi. Rinoxeiloplastika koʻproq murakkab operatsiya, bu nafaqat labda yoriqni yoʻq qiladi, balki ogʻiz va burun xaftaga muskullarini ham tuzatadi. Rekonstruktiv plastik jarrohlik har qanday yoshda amalga oshiriladi. Qusurning ogʻirligiga qarab, boladagi qoldiq nuqsonlarni tuzatish uchun protseduralar oʻtkazilishi mumkin. Burun septumi orqali yuqori lab tuzatiladi. Operatsiya koʻpincha integratsiyalashgan dastur jarrohlik davolash yoʻli bilan amalga oshiriladi. Birlamchi davolash vaqtida burun tomondan tushadi, yuqori labning yorigʻi yoʻq qilinadi. Keyingi operatsiyalar tanglay yorigʻi va boshqa nuqsonlarni tuzatadi. Operatsiyadan keyingi dastlabki kunlarda bola odatdagidek ovqatlana olmaydi, shuning uchun u maxsus qoshiqdan yoki prob bilan oziqlanadi. Operatsiyaning davomiyligi bir necha soat. Koʻpgina bemorlar burun deformatsiyasini tuzatish uchun keyingi operatsiyani talab qiladi. 4 yoshdan 6 yoshgacha boʻlgan davrda burun qanotlarini tuzatish va burun septumining teri qismini uzaytirish boʻyicha operatsiya oʻtkazishga arziydi. Va burunni tuzatish boʻyicha yakuniy operatsiya 16-18 yoshda eng yaxshisi amalga oshiriladi, chunki bu yoshda bolalarda oʻsish sekinlashadi. yuz skeleti yoshga bogʻliq oʻzgarishlar bilan bogʻliqlik. Dudakdagi chandiqni olib tashlash uchun sizga plastik jarrohlik ham kerak boʻladi.
Rinoxeylognatoplastika
Ushbu operatsiya baʼzan cheiloplastika bilan birgalikda amalga oshiriladi va agar lab yorigʻi tanglay yorigʻiga qoʻshni boʻlsa, qoʻllaniladi. Bemorni davolash paytida shilliq qavat boʻshliqning chetidan chiqariladi, buning natijasida alveolyar jarayon yaqinidagi burun teshigi tiklanadi. Operatsiya burun boʻshligʻini oʻz ichiga oladi, koʻpincha burun xaltaga taʼsir qiladi. Kelajakda bola ortodontistga tashrif buyurishi kerak.
Operatsiyadan oldingi davr
Operatsiyadan oldingi taʼsir qilish davrida maxsus tish splintlari, quyma tish inleylari va tibbiy yopishqoq lentalardan foydalanish koʻrsatiladi.
Operatsiyadan keyingi davr
Operatsiyadan soʻng, tikuv joyini shilimshiq va oziq-ovqatdan himoya qilish va burun teshigining torayib ketishining oldini olish uchun burun yoʻliga doka tampon oʻrnatiladi. Gazli tamponni olib tashlaganingizdan soʻng, burun qanotlarining torayishi va deformatsiyasini oldini olish uchun burun yoʻliga 3 oy davomida plastik naycha oʻrnatilishi mumkin. 7-10-kuni tikuvlar chiqariladi.
Plastik jarrohlikdan soʻng, taʼsirni kuchaytirish uchun bola yuqori labdan oʻtadigan va bosh va yonoqlarga biriktirilgan maxsus bosh kiyim kiyishi kerak. Ushbu qurilma tufayli bolaning lablari choʻzishdan himoyalangan, tikuvlar buzilmagan holda qoladi. Bosh kiyim operatsiyadan keyin lablarning shifo berishiga yordam beradi. Plastik jarrohlikdan soʻng ota-onalar ham quyidagi qoidalarga rioya qilishlari kerak:
INFEKTSION yara kirmasligi uchun barcha zarur choralarni koʻrish. Bolani muntazam ravishda jarrohga koʻrsating, pediatrik stomatolog va ortodontist bilan maslahatlasish.
Operatsiya taʼsiri
90 % hollarda plastik jarrohlik lablari yorigʻi bilan tugʻilgan bolalarga yaxshi funktsional va estetik natijalarga erishishga, ularni toʻliq ijtimoiy hayotga moslashtirishga yordam beradi. 70-80 % hollarda keksa yoshdagi burun va lablarning qoldiq deformatsiyasini tuzatish uchun qoʻshimcha aralashuvlar talab qilinishi mumkin (tabassum chizigʻidagi nosimmetrikliklar tuzatish, operatsiyadan keyingi chandiqni olib tashlash). Qoʻshimcha operatsiyalarni oʻtkazish vaqti odatda oʻsmirlik davriga qadar (balogʻatga etishish boshlanishidan oldin) kechiktiriladi. 70-80 % hollarda keksa yoshdagi burun va lablarning qoldiq deformatsiyasini tuzatish uchun qoʻshimcha aralashuvlar talab qilinishi mumkin (tabassum chizigʻidagi nosimmetrikliklar tuzatish, operatsiyadan keyingi chandiqni olib tashlash). Qoʻshimcha operatsiyalarni oʻtkazish vaqti odatda oʻsmirlik davriga qadar (balogʻatga etishish boshlanishidan oldin) kechiktiriladi.
Sulton Olamtepa
Sulton Olamtepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Buxoro viloyatining Shofirkon tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Juynov” MFY, Joʻynov qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy  merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat  muhofazasiga olingan. == Manbalar ==
Panipak Wongpattanakit
Panipak Wongpattanakit (พาณิภัค วงศ์พัฒนกิจ;tugʻ. 1997-yil 8-avgust, Surat Thani, Tailand) — tailandlik taekvondochi, 46 va 49 kg gacha vazn toifasida, Tailand terma jamoasi aʼzosi. 2020- yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari chempioni, 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari bronza medali sovrindori, ikki karra Jahon chempioni, ikki karra Osiyo chempioni va Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlari chempioni, Yozgi Osiyo oʻyinlari chempioni.
Biografiya
1997-yil 8-avgustda Panipak Wongpattanakit Surat Thani shahrida tugʻilgan. U toʻqqiz yoshida taekvondo bilan jiddiy shugʻullana boshlagan, 2011-yildan boshlab u ushbu sport turi boʻyicha turli yoshlar musobaqalarida faol ishtirok etgan.
U 2013-yilgi mavsumda kattalar oʻrtasidagi xalqaro miqyosdagi birinchi jiddiy muvaffaqiyatiga erishdi, u Tailand terma jamoasining asosiy jamoasiga kirganida va Myanmada boʻlib oʻtgan Janubi-Sharqiy Osiyo oʻyinlariga tashrif buyurganida, kumush medalni olib keldi.
2014-yilda Toshkentda (Oʻzbekiston) boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida u 46 kg gacha vazn toifasida gʻolib chiqdi, Nankindagi oʻsmirlar Olimpiada oʻyinlarida birinchi oʻrinni, Inchxondagi Osiyo oʻyinlarida bronza medalini qoʻlga kiritdi. Mavsum oxirida ushbu ajoyib sport yutuqlari uchun u IV-darajali Direkgunabhorn ordeni bilan taqdirlandi.
U Chelyabinskda (Rossiya) boʻlib oʻtgan 2015-yilgi Jahon chempionatida gʻalaba qozondi va u erda super engil vazn toifasida turnir jadvalidagi barcha raqiblarini magʻlub etdi, shu jumladan finalda ukrainalik sportchi Irina Romoldanovani magʻlub etdi va shu tariqa oltin medalni qoʻlga kiritdi.
Bir qator muvaffaqiyatli chiqishlari tufayli u 2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida mamlakat sharafini himoya qilish huquqiga ega boʻldi — bu erda 49 kg gacha vazn toifasida u birinchi raqibidan muvaffaqiyatli oʻtdi, ammo ikkinchi jangda Chorak final bosqichida u koreyalik Kim So-huiga magʻlub boʻldi va yakunda ushbu oʻyinlar gʻolibiga aylandi. Shu bilan birga, uchinchi oʻrin uchun tasalli beruvchi uchrashuvlarda Wongpattanakit ikkala raqibini magʻlub etib, Olimpiya oʻyinlarining bronza medalini qoʻlga kiritdi.
Braziliya Olimpiadasidan keyin Panipak Tailand taekvondo terma jamoasining asosiy tarkibida qoldi va yirik xalqaro turnirlarda ishtirok etishda davom etdi. Shunday qilib, 2017-yilda u oʻz rekordini Taypeydagi Yozgi Universiadada olgan oltin mukofotini qoʻshdi, shuningdek, Mujudagi Jahon chempionatining kumush medali sovrindori boʻldi — hal qiluvchi final uchrashuvida uni serbiyalik taekvondochi Vanja Stanković toʻxtatdi.
Yashirin nuqtalar
Yashirin nuqtalar (points secrets)- zarbxonani bildiruvchi va XIV asr oxiridan Fransiya tangalaridagi dumaloq afsonaning baʼzi harflari ostida zarb qilingan kichik nuqtalar.1389-yildan beri tanga zarb qilish joyini belgilashning ushbu usuli barcha 20 fransuz zarbxonalariga tatbiq etildi va 1539-yilda Fransisk I pul tizimini isloh qilish paytida nuqtalar zarbxonaning harf belgisi bilan almashtirildi.
Nuqtalarning koʻrinishi
1388-yil 3-noyabrda 1380-yilda toj kiygan voyaga etmagan Sharl VI qirollik kengashi majlisida nihoyat hokimiyatni oʻz qoʻliga oladi. Qirol ikkita amakisini kengash tarkibidan chetlatadi va aslida hokimiyatni boshqa sud partiyasi „Marmuzets“ ga oʻtkazadi, bu asosan otasi Sharl V ning sobiq maslahatchilaridan iborat edi. Qisqa tekshiruvdan soʻng maʼlum boʻldiki, kichik qirolning regentlari boʻlgan Sharl VI amakilari oʻzlarining bir nechta yurishlarini gʻazna hisobidan moliyalashtirganlar, gʻaznaning oʻzi katta talon-toroj qilingan va Languedok provinsiyasi hukmronlik ostida qolib ketgan. Berri gersogining boʻyinturugʻi. Bularning barchasi, shuningdek, Marmouzetning hashamatga boʻlgan muhabbati Fransiyani ogʻir moliyaviy ahvolga solib qoʻydi.
Ayni paytda mamlakatda pulni tashkil etish yoʻlida muhim chora koʻrilmoqda. 1389-yil 11-sentyabrda Sharl IV tanga zarb qilingan zarbxonani koʻrsatish uchun „ustaxona punktlari“ yoki ular ham maʼlum boʻlganidek „maxfiy nuqtalar“ni joriy etishga qaror qiladi :
Nuqtalarning turlari va joylashuvi
Nuqta toʻla yoki boʻsh boʻlishi mumkin (koʻproq ringlet kabi), shuningdek, yarim oy yoki xoch shaklida boʻlishi mumkin. Shakl emissiyaga bogʻliq edi, shuning uchun, masalan, 1389-yilgi birinchi tanga toʻliq nuqtaga ega, 1411-yilgi toʻrtinchi tanga esa boʻsh edi. Afsonaning harfi ostida tanganing ikki tomonida nuqta bor edi, uning seriya raqami ustaxona raqamiga toʻgʻri keladi (ortga sanash afsonaning birinchi harfidan soat yoʻnalishi boʻyicha boshlangan). Masalan, Parij zarbxonasi 18 harf ostida nuqta, Crémieu esa birinchi harf ostida. Ushbu chora ustaxonalarni nazorat qilishni osonlashtirdi, oʻsha paytdagi 20 ta fransuz zarbxonasining har bir mahsulotini farqlashga yordam berdi, qalbakilashtirishdan qoʻshimcha himoyani joriy qildi va tangalardagi metall tarkibini birlashtirishga imkon berdi.
Har bir zarbxona uchun seriya raqami oʻzboshimchalik bilan tanlangan va ustaxonaning geografik joylashuviga bogʻliq emas edi. Shuningdek, uni tartibga soluvchi qirollik farmoni ham maʼlum emas. Yangilikni kim boshlaganligi aniq emas — saroy marmuzets kengashi yoki qirolning oʻzi. Biroq, emissiya nuqtasi bilan tangalarni zarb qilish amaliyoti uzoq vaqtdan beri butun qirollikni qamrab olgan Dofine provinsiyasida mavjud edi. Sharl VI bilan boshlangan anʼanaga koʻra, taxt vorisi tugʻilganda daupin unvonini va xuddi shu nomdagi provinsiyani oldi. Bu haqiqat qirolning oʻz domenining amaliyotini butun davlatga kengaytirish istagini ham, marmuzetslarning qirolga oʻlpon toʻlash istagini ham, tanga zarb qilishni boshqarishning qulay usulini ham koʻrsatishi mumkin
davrining oxiri
Ehtimol, maxfiy nuqtalar faqat oltin ekyuda zarb qilingan, chunki ular oʻsha davrning boshqa tangalarida kuzatilmagan. Sharl VII, Lyudovik XI, Sharl VIII va Lyudovik XII tangalarida maxfiy nuqtalar zarb qilinishi davom etdi. Yashirin nuqtalar 1539-yil 17-yanvarda, Fransisk I oʻz farmoni bilan ularni har bir zarbxona uchun harf belgisi bilan almashtirganida rasman oʻz mavjudligini tugatdi. Biroq, anʼana davom etdi va rasman bekor qilingan maxfiy nuqtalar Lui XIV tangalarida, ular bekor qilinganidan keyin 100 yil oʻtgach topilgan.
Yashirin nuqtalarga boshqa havolalar
Yashirin nuqtalar, shuningdek, 1758-yilgi Anhalt-Bernburg knyazligining harbiy sexetellarida (kriegssextels) kichik nuqtalar deb ataladi. Taxminlarga koʻra, bu nuqta 1756-1763 yillardagi Etti yillik urush paytida emissiya belgisi boʻlib xizmat qilgan. Taxminan sekstel (nemischa sechtel — olti) 1/6 talerga teng tangani bildiradi.
Tog‘li Qorabog‘ sulh bitimi (2020)
2020-yil Togʻli Qorabogʻdagi sulh bitimi — 2020-yilgi Togʻli Qorabogʻ urushiga yakun yasagan sulh bitim. 9-noyabrda imzolanganOzarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev, Armaniston Bosh vaziri Nikol Pashinyan va Rossiya Prezidenti Vladimir Putin tomonidan 2020-yil 10-noyabr, Moskva vaqti bilan soat 00:00 dan boshlab Togʻli Qorabogʻ hududidagi barcha harbiy harakatlar toʻxtatildi. Artsax Respublikasi prezidenti Arayik Arutyunyan ham harbiy harakatlarni toʻxtatishga rozi boʻldi.
Tarixi
Togʻli Qorabogʻdagi ozarbayjonlar va armanlar oʻrtasidagi koʻp asrlik etnik-siyosiy mojaro SSSRdagi qayta qurish yillarida (1987-1988-yillar), Armaniston va Ozarbayjonda milliy harakatlarning keskin kuchayishi fonida yangi dolzarblik kasb etdi. 1988-yil noyabr-dekabr oylariga kelib mojaro Togʻli Qorabogʻning mahalliy muammosi doirasidan chiqib, „ochiq millatlararo qarama-qarshilik“ga aylangan.
Umumiy koʻrinish
Shartnomaga koʻra, urushayotgan tomonlarning ikkalasi ham harbiy asirlar va vafot etganlarni jasadlarini almashishga kelishib oldilar. Arman qoʻshinlari Togʻli Qorabogʻni oʻrab turgan armanlar tomonidan bosib olingan hududlardan 1 yilga chiqib ketishi kerak edi. Rossiyaning quruqlikdagi 2000 ga yaqin tinchlikparvar kuchlari kamida besh yil muddatga mintaqaga joylashtirilishi kerak edi. Uning vazifalaridan biri Armaniston va Artsax Respublikasi oʻrtasidagi qolgan yagona oʻtish joyi boʻlgan Lachin koridorini himoya qilish edi. Bundan tashqari, Armaniston Ozarbayjon va uning Naxechivan anklavi oʻrtasidagi transport aloqalarining „Xavfsizligini kafolatlash“ majburiyatini oldi. Rossiya chegara qoʻshinlari transport aloqalarini nazorat qiladigan boʻldi.
Shartnoma shartlari
thumb|275x275px Bunday sharoitda Rossiya Federatsiyasi tashabbusi bilan 9-noyabrdan 10-noyabrga oʻtar kechasi Togʻli Qorabogʻ mojarosi hududida toʻliq oʻt ochishni toʻxtatish va barcha harbiy harakatlar toʻgʻrisida uch tomonlama bayonot imzolandi.
1. 2020-yil 10-noyabr Moskva vaqti bilan soat 00:00 dan boshlab Togʻli Qorabogʻ mojarosi hududida toʻliq oʻt ochishni toʻxtatish va barcha harbiy harakatlar eʼlon qilinadi. Ozarbayjon Respublikasi va Armaniston egallab turgan pozitsiyalari haqida toʻxtalib oʻtmoqda.
2. Agdam viloyati 2020-yil 20-noyabrgacha Ozarbayjon Respublikasiga qaytariladi.
3.Togʻli Qorabogʻdagi oʻzaro bogʻlanish chizigʻi va Lachin yoʻlagi boʻylab Rossiya tinchlikparvar kontingenti 1960 nafar harbiy xizmatchidan kichik oʻqotar qurollar, 90 ta bronetransportyor, 380 ta mashina va maxsus texnikadan iborat boʻlgan harbiy xizmatchilardan iborat boʻlgan harbiy xizmatchilardan iborat boʻlgan Rossiya kontingenti joylashtirilmoqda.
4.Rossiya Federatsiyasining tinchlikparvar kontingenti Armaniston qurolli kuchlarining olib chiqilishi bilan parallel ravishda joylashtirilmoqda. Rossiya Federatsiyasi tinchlikparvar kontingentining boʻlish muddati 5 yilni tashkil etadi. Agar tomonlardan hech biri ushbu qoidani qoʻllashni toʻxtatish niyati muddati tugashidan 6 oy oldin eʼlon qilmasa, keyingi 5 yillik davrlarga avtomatik ravishda uzaytiriladi.
6.2020-yilning 15-noyabriga Armaniston Kelbajar viloyatini Ozarbayjonga, Lachin viloyatini esa 2020-yil 1-dekabrgacha qaytarishi kerak edi. Togʻli Qorabogʻ va Armaniston oʻrtasidagi aloqani taʼminlaydigan va shu bilan birga Shusha shahriga taʼsir qilmaydigan Lachin yoʻlagi (eni 5 km) Rossiya Federatsiyasi tinchlikparvar kontingenti nazorati ostida qolmoqda. Uch yil ichida Togʻli Qorabogʻ va Armaniston oʻrtasidagi aloqani taʼminlovchi Lachin yoʻlagi boʻylab yangi marshrut qurish rejasi belgilanadi. Keyinchalik bu yoʻnalishni himoya qilish uchun Rossiya tinchlikparvar kontingenti qayta joylashtiriladi. Ozarbayjon Lachin yoʻlagi boʻylab har ikki yoʻnalishda fuqarolar, transport vositalari va yuklarning xavfsizligini kafolatlaydi.
7.Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qochqinlar boʻyicha Oliy Komissarligi boshqarmasi nazorati ostida Togʻli Qorabogʻ va unga tutash hududlarga ichki koʻchirilganlar va qochqinlar qaytmoqda.
8.Harbiy asirlar va boshqa mahbuslar, halok boʻlganlarning jasadlari almashtirilmoqda.
9.Mintaqadagi barcha iqtisodiy va transport aloqalari ochilgan. Armaniston Ozarbayjonning gʻarbiy viloyatlari va Naxichevan Muxtor Respublikasi oʻrtasida fuqarolar, transport vositalari va yuklarning ikki yoʻnalishda toʻsiqlarsiz harakatlanishini tashkil etish maqsadida transport aloqasi xavfsizligini kafolatlaydi. Transport aloqalarini nazorat qilish Rossiya FSBning Chegara xizmati tomonidan amalga oshiriladi. Tomonlar kelishuviga koʻra, Naxichevan Muxtor Respublikasini Ozarbayjonning gʻarbiy viloyatlari bilan bogʻlovchi yangi transport kommunikatsiyalari qurilishi taʼminlanadi.
Armanlarni evakuatsiya qilish
thumb|250x250px| Oʻt ochishni toʻxtatish kelishuvidan soʻng [[Xonkandi|Stepanakertga qaytgan armanlar]] Armaniston Bosh vaziri Nikol Pashinyan kelishuvni imzolaganidan soʻng, „Bu gʻalaba emas, lekin siz oʻzingizni magʻlub deb hisoblamaguningizcha magʻlubiyat boʻlmaydi. Biz hech qachon oʻzimizni magʻlub deb hisoblamaymiz va bu bizning milliy davrimizning yangi boshlanishi boʻladi“ degan edi. Oʻt ochishni toʻxtatish kelishuvi eʼlon qilinganidan keyin Yerevanda shiddatli norozilik namoyishlari boshlandi. Armaniston parlamenti spikeri Ararat Mirzoyan tinchlik bitimi eʼlon qilinganidan keyin parlamentga bostirib kirgan gʻazablangan olomon tomonidan kaltaklangan. Biroq Pashinyan Mirzoyanning hayotiga „xavf ostida emasligi“ va u jarrohlik amaliyotidan sogʻ-omon chiqqanini taʼkidladi.
Ozarbayjon
thumb|250x250px| Kelishuvdan keyin [[Boku|Bokudagi bayramlar]] Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev kelishuvga munosabat bildirdi: „Bu bayonot Armanistonning taslim boʻlishini tashkil qiladi. Bu bayonot koʻp yillik ishgʻolga chek qoʻyadi“. Kelishuv haqidagi xabar eʼlon qilinganda Ozarbayjon boʻylab, ayniqsa poytaxti Bokuda keng koʻlamli bayramlar boʻlib oʻtdi.