cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Khmer imperiyasi
XV asrdan keyin Angkor
Qanday boʻlmasin, Angkordan yana foydalanganlik haqida dalillar mavjud. Tailandni vaqtinchalik qoʻlga kiritishga muvaffaq boʻlgan qirol Barom Reachea I (hukmronlik qilgan 1566-1576) davrida qirollik saroyi qisqa muddatga Angkorga qaytarildi. XVII asrdagi yozuvlar qolgan Khmerlar bilan bir qatorda yapon aholi punktlari borligidan dalolat beradi. Eng mashhur yozuv Ukondayu Kazufusa haqida, u 1632-yilda u yerda khmer Yangi yilini nishonlagan. Biroq, keyingi oʻn yilliklarda yapon jamoasi yangi yaponiyaliklarning yoʻqligi va ularning jamiyatini yangilash imkoniyati juda kam boʻlganligi sababli mahalliy khmer jamiyatiga singib ketdi.
Madaniyat va jamiyat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/An_artists_representation_of_Angkor_Thom_Cambodia_at_mus%C3%A9e_Guimet.jpg/220px-An_artists_representation_of_Angkor_Thom_Cambodia_at_mus%C3%A9e_Guimet.jpg|right|thumb| Angkor Thom markazi Prasat Bayon rekonstruksiya. Qadimgi khmer jamiyati haqida maʼlum boʻlgan narsalarning koʻp qismi koʻplab barelyeflardan va shuningdek, XIII asr Kambodja va undan oldingi davrlar haqida maʼlumot beruvchi Chjou Daguanning qoʻlyozmalaridan kelib chiqadi. Bayondagi kabi Angkor ibodatxonalarining barelyeflari qadimgi Khmer qirolligining kundalik hayotini, jumladan, saroy hayoti sahnalarini, daryo yoki koʻllardagi dengiz janglarini va bozorning umumiy sahnalarini tasvirlaydi.
Iqtisodiyot va qishloq xoʻjaligi
Qadimgi Khmerlar anʼanaviy qishloq xoʻjaligi jamoasi boʻlib, asosan sholi yetishtirishga ixtisoslashgan. Podsholik aholisining asosiy qismini tashkil etgan dehqonlar ko‘l yoki daryo qirg‘oqlariga, o‘z qishloqlarini o‘rab turgan sug‘oriladigan tekisliklarga yoki pasttekisliklar suv bosganda adirlarga sholi ekishgan. Sholi ekinlari katta va murakkab gidravlika tizimi, shu jumladan kanallar va baraylar yoki ulkan suv havzalari orqali sugʻorilgan. Bu tizim Khmer shaharlari atrofida yirik sholi yetishtiruvchi jamoalarni shakllantirish imkonini berdi. Qishloqlar bogʻlarida palma daraxtlari, mevali daraxtlar va sabzavotlar yetishtirilib, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarining boshqa manbalari, masalan, palma shakari, palma sharobi, kokos, turli xil tropik mevalar va sabzavotlar bilan taʼminlangan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Bayonmarket01.JPG/220px-Bayonmarket01.JPG|alt=|thumb| Bayondagi khmer bozori Katta Tonle Sap koʻli boʻyida, shuningdek, koʻplab daryolar va hovuzlar yaqinida baliqchilik rivojlangan boʻlib, koʻplab khmerlar tirikchilik uchun baliq ovlashga tayangan. Baliq ovlash aholiga oqsilning asosiy manbasini berdi, u prahokga aylandi — banan barglariga oʻralgan, quritilgan yoki qovurilgan yoki bugʻlangan baliq pastasi. Guruch baliq bilan birga asosiy oziq-ovqat edi. Boshqa oqsilning manbalari choʻchqalar, qoramollar va parrandalardan olingan.
Angkor bozorida binolar boʻlmagan. Bu ochiq maydon boʻlib, u yerda savdogarlar toʻqilgan somon toʻshaklarida yerga oʻtirib, oʻz mahsulotlarini sotganlar. Baʼzi savdogarlar quyoshdan oddiy soyabon bilan himoyalangan. Bozorda savdogarlar egallagan har bir joy uchun amaldorlar tomonidan maʼlum turdagi soliq yoki ijara haqi undirilar edi. Angkor bozoridagi savdo va iqtisodiyotni asosan ayollar boshqargan.
Khmer imperiyasining savdo va iqtisodiyotida ayollar katta huquq va erkinliklarga ega boʻlganligini koʻrsatadi. Ularning erta turmush qurish amaliyoti imperiyaning yuqori tugʻilish darajasi va katta aholisiga hissa qoʻshgan boʻlishi mumkin.
Jamiyat va siyosat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Angkor_Thom-Bayon-78-Frauen-2007-gje.jpg/220px-Angkor_Thom-Bayon-78-Frauen-2007-gje.jpg|left|thumb| Qirollik saroyining ayollari link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Naval_Battle_Bayon1108.jpg/220px-Naval_Battle_Bayon1108.jpg|alt=|thumb| [[Tyamlar|Cham, Bayonga qarshi dengiz jangi]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Angkor_-_Bayon_-_052_At_Home_%288581882636%29.jpg/220px-Angkor_-_Bayon_-_052_At_Home_%288581882636%29.jpg|right|thumb| Uy hayoti tasvirlangan barelyef, Bayon khmer imperiyasi qishloq xoʻjaligi sholi yetishtiruvchi jamoalarning keng tarmoqlari asosida tashkil etilgan. Mintaqada aholi punktlarining aniq ierarxiyasi mavjud. Kichik qishloqlar Fimaydagi kabi viloyat markazlari atrofida toʻplangan, ular oʻz navbatida Xitoydan kulolchilik va savdo buyumlari kabi boshqa tovarlar evaziga oʻz mahsulotlarini Angkor kabi yirik shaharlarga joʻnatishgan. Podshoh va uning amaldorlari irrigatsiyani boshqarish va suv taqsimoti bilan shugʻullangan, ular kanallar, xandaklar va baroylar deb ataladigan ulkan suv omborlari kabi murakkab gidravlika infratuzilmasidan iborat boʻlgan.
Jamiyat hind kasta tizimini aks ettiruvchi ierarxiya boʻyicha tuzilgan, bu yerda sholi yetishtiruvchilar va baliqchilar aholining katta qismini tashkil qilgan. Kshatriyalar — qirollik, zodagonlar, sarkardalar, askarlar va jangchilar — boshqaruv elitasini va hokimiyatni tashkil etdilar. Boshqa ijtimoiy tabaqalarga braxmanlar (ruhoniylar), savdogarlar, duradgorlar, kulollar, metalluruvchilar, zardoʻstlar va toʻqimachilik ustalari kabi hunarmandlar kiradi, eng quyi ijtimoiy qatlam esa qullar edi.
Keng koʻlamli sugʻorish loyihalari katta aholini boqishi mumkin boʻlgan guruchning ortiqcha qismini toʻpladi. Davlat dini hinduizm edi, lekin Devarajaga sigʻinish taʼsiri boʻlib, khmer qirollarini Vishnu yoki Shivaning mujassamlanishi bilan bogʻliq boʻlgan yer yuzidagi tirik xudolarning ilohiy sifatiga ega sifatida koʻtardi. Siyosatda bu maqom podshoh hukmronligini ilohiy asoslash sifatida qaraldi. Bu imkoniyat Khmer qirollariga yirik meʼmoriy loyihalarni boshlashga, qirolning yer yuzidagi ilohiy hukmronligini nishonlash uchun Angkor Vat va Bayon kabi ulugʻvor yodgorliklarni qurishga imkon berdi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Angkor_-_Bayon_-_057_Childbirth_%288580786377%29.jpg/220px-Angkor_-_Bayon_-_057_Childbirth_%288580786377%29.jpg|right|thumb| Tugʻilish tasvirlangan barelyef, Bayon Angkor davridagi meʼmoriy uslublar roʻyxati: link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e4/Bas-reliefs_du_Bayon_%28Angkor%29_%286912550571%29.jpg/220px-Bas-reliefs_du_Bayon_%28Angkor%29_%286912550571%29.jpg|left|thumb| Chapdagi Khmer askari oʻngdagi Cham raqibiga qarshi kurashadi. Champa [[Tyamlar|Cham Khmer imperiyasining asosiy raqiblari edi. Bayon ibodatxonasidagi barelyeflarda Cham har doim Magnolia champaca guli shaklidagi dubulgʻa kiygan holda koʻrinadi.]]
Ravshan Akbarov (General-leytenant)
General-leytenant Rovshan Telman oğlu Akbarov (Rövşən Əkbərov Telman oğlu) ozarbayjon generali va harbiy rahbari.
Erta hayot va martaba
1965-yilda Bokuda tug'ilgan. 1972—1979-yillarda 42-sonli oʻrta maktabda taʻlim olgan. 1979-yil Jamshid Naxchivanskiy nomidagi harbiy litseyga oʻqishga kirdi. 1982-yilda Kiev Oliy qo'shma qurollar qo'mondonlik maktabiga (hozirgi Odessa harbiy akademiyasi) o'qishga kirdi. Oʻqishni tamomlagandan soʻng u Sovet Armiyasi Zaqafqaziya harbiy okrugida xizmatga borib, Naxchivondagi 75- motooʻqchilar diviziyasining 342-motooʻqchilar polkiga vzvod komandiri etib tayinlandi.
1987-yili u Sovet-Afg'on urushi paytida Afg'onistonga xizmat qilish uchun yuborilgan. 1988-yilda Ozarbayjon Sovet Sotsialistik Respublikasiga qaytib keldi va u yerda 409-motoo'qchilar polkida bo'linma boshlig'i bo'ldi.
Ozarbayjon armiyasi
Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi yillarida Beylagan tumani harbiy komissarining yordamchisi, keyinroq Ozarbayjon Qurolli kuchlarida turli lavozimlarda ishlagan. 1992-yildan 1993-yilgacha u 777-sonli maxsus kuchlar polki komandirining o'rinbosari, keyinchalik 1997-yilgacha bo'linmani boshqargan Akbarov 1995-yilning mart oyida Rovshan Javadov boshchiligidagi OPON boʻlinmasi qoʻzgʻolonini bostirishda qatnashgan. 1997-yili vazirlikning Kadrlar va harbiy ta'lim boshqarmasi boshlig'ining o'rinbosari, 1998-yilning may oyida esa Boku armiyasi korpusi qo'mondoni etib tayinlangan. 1999-yilda Boku oliy dengiz maktabi, 2002-yilda esa Ukraina harbiy akademiyasining talabasi boʻlgan Ukrainadan qaytgach, unga general-leytenant unvoni berildi. 2011-yilda 3-Shamkir armiya korpusi qoʻmondoni boʻldi
Tanqid
Akbarov bosh shtab sobiq boshlig'i Najmiddin Sodiqov tarafdori ekani aytiladi. Sodiqov singari, u ham ijtimoiy tarmoqlarda, xususan, 2020-yil iyul oyida Armaniston-Ozarbayjon toʻqnashuvlarida davlatga xiyonatda ayblangan. Ijtimoiy tarmoqlarda Sadiqov va Akbarovlar haqida ham bir qancha mish-mishlar tarqalib, ular Armaniston Qurolli kuchlari bilan hamkorlik qilganliklari va armiyadagi jangovar boʻlmagan oʻlimlarga sabab boʻlganliklari iddao qilingan.
Nafaqaga chiqishi va hibsga olinishi
thumb| Rovshan Akbarov va [[İlham Əliyev|Ilhom Aliyev korpusda.]] 2020-yilning fevral oyida u Mudofaa vaziri, general-polkovnik Zokir Hasanov buyrugʻi bilan general-mayor Xogʻani Jabrayilov bilan birga zaxiraga yuborilgan. Oradan bir yil oʻtib Akbarov Ukrainada tadbirkor Elchin Aliyevni oʻldirganlikda ayblanib, hibsga olingan. U 3-mart kuni Bosh prokuratura huzuridagi Tergov departamenti tomonidan tergov qilinayotgan jinoyat ishi doirasida hibsga olingan.
Russell Baker
Russell Wayne Baker — amerikalik jurnalist, hikoyachi, Pulitser mukofoti sohibi, satirik sharh va oʻzini-oʻzi tanqidiy nasr muallifi. U 1925-yil 14-avgustda tugʻilgan, 2019-yil 21-yanvarda vafot etgan. Pulitser mukofotiga sazovor boʻlgan „Oʻsib -ulgʻayish“ (1983-yil) avtobiografiyasi muallifi. U 1962-yildan 1998-yilgacha The New York Times gazetasining sharhlovchisi boʻlgan va 1992-yildan 2004-yilgacha PBS Masterpiece Theatre shousini boshqargan. Forbes Media Guide Five Hundred, 1994-yil shunday dedi: „Baker jiddiy, hatto fojiali voqealar va tendentsiyalarga yumshoq hazil bilan munosabatda boʻlish kabi noyob sovgʻasi tufayli Amerika institutiga aylandi“.
Fon
Virjiniya shtatining Loudoun okrugida tugʻilgan Beyker Benjamin Rex Baker va Lucy Elizabethning (nee Robinson) oʻgʻli edi. Oʻn bir yoshida, oʻzini „doʻzaxga zarba“ deb taʼriflagan Baker yozuvchi boʻlishga qaror qildi, chunki u „yozuvchilarning qilgan ishlarini hatto ish sifatida ham tasniflab boʻlmaydi“ deb oʻyladi. Maktabni tugatgandan soʻng, u 1942-yilda Johns Hopkins universitetida stipendiya oldi va bir yil davomida oʻqidi va dengiz flotiga stajyor uchuvchi sifatida qoʻshildi. U 1945-yilda John Hopkins universitetida ingliz tili boʻyicha oʻqishni davom ettirib, 1947-yilda bakalavr darajasini oldi.
Columnist
Sakkiz yil davomida The New York Times gazetasida Oq uy, Amerika Qoʻshma Shtatlari Kongressi va Amerika Qoʻshma Shtatlari Davlat departamentini yoritganidan soʻng, Baker 1962-yildan 1998-yilgacha gazeta uchun milliy sindikatlashtirilgan Observer ruknini yozdi, Dastlab siyosatga yoʻnaltirilgan bu ustun 1974-yilda New-York shahriga koʻchib oʻtganidan keyin boshqa mavzularni qamrab ola boshladi. Esseist, jurnalist va biograf sifatidagi uzoq yillik faoliyati davomida u The New York Times Magazine, Sports Illustrated, The Saturday Evening Post va McCalls kabi milliy davriy nashrlarda doimiy ravishda qatnashgan. U 1993-yilda Amerika sanʼat va fanlar akademiyasining aʼzosi etib saylangan.
Garni
thumb Garni — qad. qalʼa va turar joy qoldigʻi. Yerevandan 27 km sharqda joylashadi arman podsholarining yozgi qarorgohi (mil. av. 2-asr— mil. 17-asr). Qalʼa devorida 7 toʻgʻri burchakli minora bor. Devor va minora chegalar bilan oʻzaro mustahkamlangan yirik bazalt toshlardan tiklangan. Arxeologik qazishlar natijasida Garnining eneolit va jez davridan tortib, to oʻrta asrlargacha boʻlgan bir necha madaniy qatlami aniqlangan. Sathiga rangbarang tosh terilgan katta hammom harobasi (3-asr) va bir necha ibodatxona bor. Ibodat-xonalarning eng kattasi (4,82x16,02) majusiy qabilalarga mansub boʻlib, Kichik Osiyo yarim oroldagi ibodatxonalariga oʻxshashdir. Garni qabrlaridan jez va temirdan qilingan mehnat qurollari, harbiy aslahalar, zebziynat buyumlari topilgan.
Russell Baker
Yozuvchi
Baker oʻn ettita kitob yozgan yoki tahrir qilgan. Bakerning birinchi Pulitser mukofoti unga „Observer“ (1979-yil) ruknlari uchun ajoyib sharhi uchun, ikkinchisi esa „Oʻsib borayotgan“ (1982-yil) avtobiografiyasi uchun berildi, u Sanʼat va adabiyot (avtobiografiyasi uchun) va jurnalistika (oʻz ustuni uchun) uchun Pulitser mukofotiga sazovor boʻlgan olti kishidan biridir. U 1989-yilda oʻz tarjimai holining davomini yozgan, "Yaxshi vaqtlar". Uning boshqa asarlari: "Washingtondagi amerikalik" (1961-yil), "Vahimaga sabab yoʻq" (1964-yil), "Bechora Rassellning almanaxi" (1972-yil), "Orqaga nazar: qahramonlar, shafqatsizlar va Amerika tasavvuridagi boshqa piktogrammalar" (2002-yil) va uning turli antologiyalari. ustunlar. U The Norton Book of Light Verse (1986-yil) va Rassel Bakerning Amerika hazil kitobi (1993-yil) antologiyalarini tahrir qilgan.
Baker 1979-yilda Ronny Cox oʻynagan, musiqasi Cy Coleman, soʻzlari Barbara Frid, xoreografiyasi Onna White, rejissyori Gene Saks boʻlgan Ronny Cox ishtirokidagi "Uyga yana, yana uy " musiqiy pyesasining librettosini yozgan. Konnektikut shtatining Stratford shahridagi Amerika Shekspir teatrida muvaffaqiyatsiz sinovdan soʻng, shou Torontoda yopildi va Broadwayga etib bormadi. „Bu ajoyib tajriba edi“, dedi Beyker 1994-yilda Hartford Courantga bergan intervyusida. „Haqiqatan ham dahshatli, lekin qiziqarli. Men juda yaxshi vaqt oʻtkazganim uchun [shou] buklanganidan afsusdaman. Ammo bir marta kifoya qiladi“.
Televizion boshlovchi va hikoyachi
1993-yilda Baker Alistair Cookeni PBS telekanalining Masterpiece Theatre teleserialining doimiy boshlovchisi sifatida almashtirdi. „Bu gap-soʻzli gap“, dedi u. „Televideniye men oʻylagandan ham qiyinroq. Oʻzimga qarashga toqatim yoʻq. Men oʻzimni nihoyatda maftunkor, zukko va kelishgan yigitman deb oʻylardim, mana esa sochlari notoʻgʻri taralgan, qoʻpol chol“.
1995-yilda u PBS telekanalida Amerika tajribasi uchun Ric Burnsning "Gʻarb yoʻli" hujjatli filmini hikoya qilib berdi.
Shaxsiy hayoti va vafoti
1950-yilda Baker 2015-yilda vafot etgan Miriam Nashga uylandi. Er-xotinning Allen, Kasia, Michael va Phyllis ismli toʻrt farzandi bor edi.
Baker 2019-yil 21-yanvar kuni Virjiniya shtatining Leesburg shahridagi uyida yiqilishdan keyin asoratlardan keyin vafot etdi. U 93 yoshda edi.
Merosi
Neil Postman „Vijdonli eʼtirozlar“ kitobining soʻzboshisida Bakerni „Imperiyaning qulashidan zavqlangan va qiziqqan, lekin hali ham uning tugashini tezlashtiradigan ahmoqliklarni masxara qilish uchun etarlicha qaygʻuradigan IV asrning Rim fuqarosi kabi“ deb taʼriflagan. Menimcha, u qimmatbaho milliy boylikdir va u oʻzining telekoʻrsatuviga ega boʻlmasa, Amerika Rossiyadan kuchliroq boʻlib qoladi" (1991-yil, xii).
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Sabzavot poliz ekinlari kartoshkachilik instituti
Oʻzbekistonning issiq iqlim sharoitida kartoshkaning ertagi va kechki muddatda isteʼmol uchun va urugʻlik maqsadida yetishtirish, yaʼni mahalliy nav yaratish, tuganaklarning aynib ketishini bartaraf etish, navlar boʻyicha mintaqalarda joylashtirish, ekish muddatlarini anikdash, yuqori hosil olish texnologiyasi ishlab chikildi. Sabzavot, poliz va kartoshka ekinlarida uchraydigan zararkunanda va kasalliklar biologiyasi oʻrganilib, ularga qarshi kurash choralari ishlab chiqarishga keng joriy qilindi. Institut Pokiston, AQSH, Koreya, Gollandiya, Turkiya, Hindiston, Xitoy, Qozogʻiston davlatlarining ilmiy muassasalari bilan hamkorlik qiladi. Institut faoliyati olimlardan G. O. Zeman, A. K. Karimov, V. N. Yermoxin, P. N. Dudko, M. N. Kulakova, K. Yusupov, N.
G. Kuznetsova, O. Ya. Fonina, V. Ya. Volkov, A. A. Abdukarimov, S. K. Qoʻchqorov, N. R. Bakuras, A. S. Shchukina, A. Obidov, A. B. Boqiyev, A. S. Hakimov va boshqa nomlari bilan bogʻliq. Institutda R.A. Haqimov, A. M. Abbosov, X. 3. Umarov, Ye. V. Yermolova, M. X. Aromov, V. V. Brejneva, A. I. Rasulov va boshqa dolzarb muammolar ustida tadqiqotlar olib bormoqdalar. Institut 400 dan ortiq, shu jumladan 40 ta xalqaro koʻrgazmalarda ishtirok etgan. Institutda aspirantura, muzey, ilmiy kutubxona bor.
Salas-e Babajani tumani
Salas-e Bobojoniy tumani (Salasi Bawajani (شارستانی سەلاسی باوەجانی) Eronning Kirmonshoh viloyatida joylashgan. Tuman markazi — Tozehobod shahri. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra okrug aholisi 37 ming 056 nafar kishi va 7 ming 734 ta oiladan iborat.
Tarix
alt=فارسی: The approximate extreme extent of the Derteng or Bajalan dynasty to the center of Derne in the 16th century AC; according to the article of „ Derne, the lost city in the Salas Babajani“, by Dr. Mohammad Salmasizadeg & Borhan Abasi- Scientific Specialty Journal of Research in Art and Humanity, Second year, Number 5, Aug/ Sep 2017, P 100, ISSN: 2538-6298 فارسی: حدود تقریبی امارت درتنگ یا باجلان به مرکزیت درنه در اوج گسترش آن در قرن ۱۶میلادی. برگرفته از مقاله „ درنه، شهری فراموش شده در ثلاث باباجانی“/ دکتر محمد سلماسی زاده، برهان عباسی*** نشریه علمی تخصصی پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال دوم، شماره ۵، شهریور ۹۶، ص۱۰۰- شاپا: ۶۲۹۸ -۲۵۳۸ فارسی: به ربڵاوی سنووره کانی وڵاتی „ ده رته نگ“ یان ' باجه ڵان" له کاتی زۆرترین ده سه ڵاتداری دا له سه ده ی١٦ زایینی. له وتاری" ده ڕنه، شارێکی له بیرۆ چوو له سه لاسی باوه جانی"/ دوکتۆر محه مه دی سه لماسی زاده، بورهان عه باسی*** گۆڤاری زانستی پسپۆڕی لێکۆڵینه وه له هونه ر و زانستی مرۆڤی، ساڵی دووهه م، ژماره ی٥، خه رمانانی ٩٦(هه تاوی)، لاپه ڕه ی ١٠٠، ISSN: 2538- 6298|thumb| fạrsy̰: Miloddan avvalgi 16-asrda Derteng yoki Bajalan sulolasining Derne markazigacha boʻlgan taxminiy chegarasi; Doktor Mohammad Salmasizadeg va Borhan Abasi tomonidan „Salas Babajanidagi yoʻqolgan shahar Derne“ maqolasiga koʻra — Sanʼat va insoniyat boʻyicha ilmiy ixtisoslik jurnali, Ikkinchi yil, 5-son, 2017 yil avgust/sentyabr, P 100, ISSN: 2538-6298 Darne /Derne Gerodot (miloddan avvalgi 5-asr) va Ptolemey (milodiy 1-asr) tomonidan tilga olingan Salas-e Bobojoniy okrugidagi tarixiy joylardan biridir. Oʻnlab yillar davomida Darneh/Derne Derteng, Xulvan va Bajalan sulolalarining poytaxti boʻlib kelgan, ammo hozir Salas-e Babajani okrugining markaziy tumanidagi Doli Dere mintaqasidagi kichik bir qishloq hisoblanadi.
Taniqli odamlar
Xona Qubadiy (1700-1759 yillar), Derteng poytaxti Derne shahrida yashagan vaBajelan hozirgi zamonda joylashgan sulolalar Salas-e Bobojoniy tumani, tarjimasi Qur’on tarixda birinchi marta kurd tiliga. Afsuski, uning tarjima kitobi ekstremistlar tomonidan yoqib yuborilgan edi, shunga koʻra u sudga qochishga majbur boʻldi. Baban sulolasining poytaxti Shahrizor. Dernada yashagan yana bir shoir Vali Devandir. Vali Devoniyning tarjimai holi Majnun kabi, undan ham koʻproq oshiq boʻlgan.
Eron inqilobiy sudida qamoqqa olingan advokat va Gonabadiy darveshi Kasra Nuriy Salas-i Bobojoniy uchun ikki yillik surgunga hukm qilindi.
2017-yil 12-noyabr Zilzila
2017-yil 12-noyabr soat 18:18 daUTC (21:48).Eron standart vaqti, 21:18 Arabiston standart vaqti), an zilzila bilan moment kattaligi 7,3 da sodir boʻldi Eron-Iroq chegarasi, faqat ichkarida Eron, in Ezgeleh, Salas-e Bobojoni tumani, Kirmonshoh viloyati , bilan epitsentr taxminan 30 kilometr (19 mil) shahridan janubda Xalabja , Kurdiston viloyati.
Sabinlar
Sabinlar — Tibr, Aternus va Anio daryolari oraligʻidagi hududda yashagan italiy qabilalari. Rim tepaliklarida yashagan S.ning bir qismi Rim xalqining shakllanishida muhim rol oʻynagan.
Betametazon
Qoʻllanishi
Betametazon — kortikosteroid boʻlib, u tabletka sifatida, inʼektsiya yoʻli bilan va teri uchun malham, krem, loson, gel yoki aerozol (sprey) va bosh terisi uchun koʻpik sifatida mavjud. Inyeksiya orqali yuborilganda, yalligʻlanishga qarshi taʼsir taxminan ikki soat ichida boshlanadi va 7 kun davom etadi.
Ekzemadan yalligʻlanish va qichishish xususiyati yoʻqotish uchun krem sifatida ishlatiladi. Mahalliy psoriaz kasalligini davolashda betametazon dipropionat va salitsil kislotasi yoki kalsipotriol/betametazon dipropionat birikmasi sifatida ishlatiladi. Betametazon natriy fosfat ogʻiz orqali va boshqa steroidlar bilan bir xil koʻrsatmalar bilan inʼektsiya yoʻli bilan qoʻllaniladi. Betametazonga asoslangan koʻplab farmatsevtika preparat steroidni valerat esteri sifatida oʻz ichida saqlaydi.
Nojoʻya tasirlari
Ushbu dorini terining keng joylarida, singan yoki xom terida, teri burmalarida yoki havo o'tkazmaydigan kiyim ostida uzoq vaqt davomida qo'llash kamdan-kam hollarda tananing boshqa qismlariga nojo'ya ta'sir ko'rsatish uchun etarli darajada kortikosteroidning so'rilishiga olib kelishi mumkin; masalan, buyrak usti bezlari tomonidan tabiiy gormonlar ishlab chiqarishning pasayishiga olib kelishi bilan.
Betametazon, shuningdek, o'pkani nafas olishga tayyorlashga yordam berish uchun erta tug'ilgan chaqaloq tug'ilishidan oldin ham qo'llaniladi. Biroq, betametazon o'zining foydali ta'siri uchun zarur bo'lgan yo'ldoshni kesib o'tganligi sababli, u bachadonda ta'sirlangan yangi tug'ilgan chaqaloqlarda gipoglikemiya va leykotsitoz kabi asoratlar bilan ham bog'liq bo'lishi mumkin.
Qish uyqusi (film)
Qish uyqusi — 2014-yilda suratga olingan turk filmi. Rejissyor Nuri Bilge Jeylan. Film 2014-yilda Kann kinofestivalida „Oltin palma yaprogʻi“ni qoʻlga kiritdi. Film, shuningdek, xuddi shu festivalda FIPRESCI mukofotiga sazovor boʻlgan. Filmning birinchi namoyishi 2014-yilning 16-mayida festival doirasida bo‘lib o‘tdi. Bu Yilmaz Güney rejissyorligida "Yoʻl' dan keyin Oltin palma toʻpini olgan ikkinchi turk filmidir.
Filmning qismlari Anton Chexovning qissalari asosida yaratilgan.
Sujeti
Oydin (Bilginer) nafaqadagi aktyor. Aktyorlikni tashlab, kunlarini Markaziy Anadoludagi kichkina mehmonxonada oʻtkazadi. Uning hayotida ikki ayol bor: har jihatdan uzoq va sovuq boʻlgan yosh rafiqasi Nihal (Sözen) va ajrashib kelgan opasi Necla (Akbağ). Aktyorlikdan nafaqaga chiqqandan soʻng, Oydin otasidan meros qolgan mulkni boshqarish uchun rafiqasi va singlisi bilan Kapadokiyadagi mehmonxonaga koʻchib oʻtdi. Kapadokiyadagi mehmonxonada Oydinning hayoti juda barqaror, chunki u atrofida sodir boʻlayotgan voqealar uchun hech qanday javobgarlikni oʻz zimmasiga olishga ehtiyoj sezmaydi.
Filmda asosiy eʼtibor „ziyoli“ga qaratilgan boʻlib, hikoyadagi boshqa qahramonlar „ziyoli“ning holatiga oydinlik kiritish vazifasini oladi. Filmdagi „ziyoli“lar vakili bo‘lgan Oydinning eng katta muammosi „dangasalik“ boʻlib koʻrinadi. Uning opasi Necla bilan boʻlgan suhbatida opasi shafqatsizlarcha taʼkidlaganidek, Oydin mas’uliyatni oʻz zimmasiga olishdan qoʻrqadigan va oʻziga qarama-qarshilik koʻrsatadigan odam. Bu tanqidlarni qilgan Necla, Oydinning ham qattiq tanqidiga duchor boʻladi. U faqat xafa qilish, shikoyat qilish va kamsitishdir. Bu ikki tur boshqalarning ziddiyatlarini koʻrishda juda yaxshi, lekin ular oʻzlarini tan olishda juda johildirlar. Oydinning yosh rafiqasi esa bu vaziyatni buzish uchun yagona pozitsiyani egallagan. Oydin va Nihalning dialoglarida koʻzga tashlanadigan narsa Oydinning bilim, yosh va tajriba kabi afzalliklaridan foydalanib Nihalni qoʻrqitishga harakat qilishi, Nihal esa Oydindan toʻygani. Bu uch kishi yondosh qahramonlardan biri Suavi (Levent) bilan birga „yuqori tabaqa“ vakillaridir.
Ishlab chiqaruvchi
Film rejissyorning prodyuserlik kompaniyasi NBC Film, Turkiyaning Zeynofilm, Germaniyaning Bredok Film Production va Fransiyaning Memento Films kompaniyalari hamkorligida suratga olingan. Film Eurimages tomonidan 450 000 yevro miqdorida yordam oldi. Suratga olish ishlari qish mavsumida Kapadokiyada ikki oy, Istanbuldagi studiyada toʻrt hafta davom etdi. Rasmga tushirish uchun Sony F65 kamerasi ishlatilgan.
Kino afishasida Ilya Glazunov suratining illyustratsiyasi afzal koʻrilgani daʼvo qilingan.
Tanqidiy mulohazalar
"Qish uyqusi" tanqidchilardan yuqori baholarni oldi. Koʻrib chiqish jamiyati saytida Rotten Tomatoes, 75 ta sharhni baholagan, u 88 % foizga erishdi va 10 balldan 8,4 ball oldi. Metacritic -da 100 balldan 88 ball bilan „universal eʼtirof“ maqomi bilan roʻyxatga olingan, bu yerda 27 ta sharh baholangan.
Garmser
Garmser, Dashtiston — 1) Eron jan. va Pokistonning gʻarbida joylashadi choʻl. Ummon qoʻltigi va Hoʻrmuz boʻgʻozi sohilida, Zagros va Makron togʻlari etagida. Eni 80 km.gacha, uz. 1000 km dan ziyod, G. dengiz boʻyi payettekisligiga oʻtib boruvchi, baʼzi joylari botqoqlashgan qiya prolyuvial tekislikdan iborat. Sohilboʻyi qismi bir necha qator qum tepalardan tashkil topgan. Ularni tor vodiylar ajratib turadi. Iqpimi tropik iqlim, yogʻin kam (oʻrtacha yillik yogin 120 mm). Yanv. oyining oʻrtacha temperaturasi 19,4°, iyulniki 32,5°. Tuprogʻi shakllanmagan choʻl tuproq, ayrim yerlari shoʻrxok. Choʻl oʻsimliklari usadi, dare vodiylarida oʻsimlik nisbatan koʻproq. Qish oylarida G. efemer oʻsimliklar bilan qoplanadi. Sohil boʻylab mangra toʻqayzorlari uchraydi. Yaylov chorvachiligi rivojlangan. 2) Afgʻoniston jan.-gʻarbidagi choʻl.
Dmitriy Samorukov
Dmitriy Samorukov (1999-yil 16-iyunda tugʻilgan)—rossiyalik professional xokkeychi. Dmitri Samorukov hozirda Amerika Xokkey Ligasi (AHL) vakili „Springfield Thunderbirds“ klubi uchun Milliy Xokkey Ligasi (NHL) vakili „St. Louis Blues“ xokey klubi jamoasida oʻynaydi.
Sabo (maʼnolari)
Sabo:
Dmitriy Samorukov
Oʻyin faoliyati
Dmitri Samorukov „Guelph Storm“ xokkey klubi bilan Ontario Xokkey Ligasida asosiy oʻsmirlar jamoasi safida xokkey oʻynagan va u 2017-yilgi NHL kirish loyihasida „Edmonton Oilers“ xokkey klubi safiga umumiy 84-oʻrindagi tanlov asosida qoʻshilishga muvaffaq boʻlgan. Dmitri Samorukov 2017-yil 7-sentyabrda „Edmonton Oilers“ xokkey klubi bilan boshlangʻich darajadagi shartnoma imzolashga kelishib olgan edi. 2020—2021-yilgi mavsumda Dmitri Samorukov Shimoliy Amerika xokkeyidagi COVID-19 pandemiyasi bilan bogʻliq toʻxtashlar tufayli Rossiyaning „CSKA Moscow“ xokkey klubi bilan Kontinental Xokkey Ligasida (KHL) bir mavsum oʻynadi. Shundan soʻng, Dmitri Samorukov keyingi mavsum uchun „Bakersfield“ klubi safiga qaytishini eʼlon qildi.
2022-yil 9-oktabrda „Oilkers“ xokkey klubi Dmitri Samorukovni „St. Louis Blues“ xokkey klubi aʼzosi rossiyalik Klim Kostin evaziga almashtirishga kelishib oldi.
Shaxsiy hayoti
Dmitri Samorukov 1999-yil 16-iyunda Rossiyaning Volgogrod shahrida dunyoga kelgan. Dmitri Samorukov Rossiya sharafini Rossiya milliy xokkey terma jamoasining turli yosh toifalarida xalqaro miqyosda himoya qilgan.
Catherine Parr
Catherine Parr (c. 1512-yil avgust – 1548-yil 5-sentabr) — Angliya qiroli Henry VIII ning oltinchi va oxirgi xotini (1543-1547). Angliyaning barcha malikalaridan koʻp nikoh qurgan — Henrydan tashqari u yana uch marta erga tekkan.
Kulomye pishloq
thumb|right|250px Kulomye (Coulommiers) — sigir sutidan tayyorlangan yumshoq pishloq boʻlib, oʻz nomini oʻrta asrlardan beri maʼlum boʻlgan bunday pishloqlarni ishlab chiqarish Fransiyaning Kulommerlar kommunasi (Ile-de-Frans markaziy mintaqasining Sen va Marna departamentida joylashgan) nomidan olgan. Zamonaviy kulomye — mashhur bri pishlogʻining bir turi. U baʼzan kichik bri deb ham yuritiladi. Kichkina bri sifatida Kulomyedan kattaroq, moʻrt brini oʻz ichiga olgan transport muammosidan kelib chiqqan deb ishoniladi.
Catherine Parr
Bolalik va yoshlik
Catherine Parr taxminan 1512-yilda ser Thomas Parr va ledi Maud Greenning birinchi farzandi sifatida tugʻilgan. Tugʻilgan joyini koʻrsatish ham qiyin — bu Vestmorlend okrugidagi otasiga tegishli Kendal qal’asida ham, Parr oilasining Blekfriars hududidagi uyida ham yoki ega Londonda ham sodir boʻlgan boʻlishi mumkin.
Kulomye pishloq
Kulomye oʻlchami boʻyicha Modan ortda qoladi (Brie de Meaux): diametri 13-15 sm, balandligi 3 sm gacha, vazni 500 grammgacha (taqqoslash uchun, Modan bir xil parametrlar: 36-37 sm, 2,8 kg). Taʼmi va ishlab chiqarish usullari boʻyicha kulomye bri pishloqlaridan bir oz farq qiladi. Ammo 1980-yilda AOC sertifikatini olgan ikkinchisidan farqli oʻlaroq, Kulomye hali bu sertifikatga ega boʻlmagan (garchi bu haqda 2009-yildan beri bahs-munozaralar mavjud boʻlsa ham ).
Catherine Parr
Bolalik va yoshlik
Yosh Catherine Parr 14 yoki 15 yoshida oltmish uch yoshli lord Edward Boroga turmushga chiqqan. Toʻy 1526-yilda boʻlib oʻtgan. Ularning oilaviy hayoti juda baxtli edi. Bundan tashqari, Catherine oʻzidan deyarli ikki baravar katta boʻlgan Lord Boroning bolalari uchun haqiqiy ona boʻlishga muvaffaq boʻldi. Biroq, 1529-yilda Ledi Boro beva qoldi.
Catherine Parr sanʼatda
1530-yilda yosh beva ayol turmush qurish taklifini oldi. Bu beva qolgan lord Latimer edi. Ushbu taklifni qabul qilib, Catherine xonim Sneyp qal’asiga erining yoniga koʻchib oʻtdi. Bu erda u yana oʻgay ona maqomini oldi — Latimerning birinchi turmushidan Margaret ismli qizi bor edi.
1530-yillarning ikkinchi yarmida Latimerlar oilasi koʻpincha qirolning saroyida mehmon boʻlishdi. Henry VIII bu juftlikka juda doʻstona munosabatda boʻlgan.
Beshinchi xotini Catherine Xovard qatl etilgandan soʻng, Genri koʻproq aqlli va samimiy Latimer xonimga eʼtibor qaratdi. Latimer xonim allaqachon oʻttiz bir yoshda edi, bu XVI asr meʼyorlariga koʻra bu yoshdagi ayollar yosh deb hisoblanmagan, ammo qirolning oʻzi ham yosh emas edi.
Angliya qirolichasi
Latimer xonimning qirolning „keksalikdagi tasalli“ boʻlish taklifiga birinchi munosabati yomon edi. Lekin bu Henryning Catherinega uylanish niyatini yoʻq qila olmadi va uning roziligini oldi.
1543-yil 12-iyulda toʻy Xempton sudining qirollik cherkovida boʻlib oʻtdi. Toʻy Vindzorda boʻlib oʻtdi, er xotinlar qirollik saroyida avgustgacha qolishdi.
Oʻgay ona va qiz oʻrtasida mustahkam doʻstlik aloqalari paydo boʻldi — ular faol yozishmalarni olib borishdi va tez-tez samimiy suhbatlar qurishdi. Catherine Henryning boshqa qizi malika Mary bilan doʻstona munosabatlarga ega emas edi. Chunki katolik Maryamning protestant Catherine Parrga nisbatan diniy murosaga kela olmas edi. Shahzoda Edward oʻgay onasini darhol yoqtirib qolmadi, lekin Catherine uni oʻz tomoniga oʻtkazishga muvaffaq boʻldi. Bundan tashqari, malika taxt vorisi tarbiyasini diqqat bilan nazotat qilib bordi.
Seymour xonim
thumb|Gloucestershire, Sadli qal’asidagi Catherine Parrning qabr toshi Thomas Seymour uzoqni koʻra oladigan odam edi va Catherine xonimga turmush qurishni taklif qildi uning maqsadi regentning eri boʻlish edi. Biroq uning umidlari oʻzini oqlanmadi. Bundan tashqari, Henryning qizlari — malika Elizabet va Mary nikohga juda yomon munosabatda boʻlishdi. Edward, aksincha, sevimli togʻasi va oʻgay onasi oila qurganidan xursand ekanligini bildirdi.
Lord Seymour va sobiq qirolichaning oilaviy hayoti yaxshi emas edi. Catherine allaqachon oʻrta yoshda eri esa barcha yosh goʻzallar uchun jozibali edi. Yosh malika Elizabeth ham Thomas Seymourga muhabbat izhor etgan va Thomas ham unga javob bergan degan taxmin mavjud. Biroq, bu taxmin jiddiy asoslarga ega emas.
Toʻgʻri, Catherine homilador boʻlganida, Thomas Seymour yana sodiq turmush oʻrtogʻiga aylandi. 1548-yil avgust oyining oxirida ularning qizi Mary tugʻildi. Catherine Parrning oʻzi 1548-yil 5-sentabrda tugʻilsh paytidagi isitmadan vafot etdi va bu davridagi koʻplab ayollar bunday isitmadan vafot etishardi.
Catherine Parr Glostershirdagi Sadli qal’asiga dafn etilgan.
Parr toʻrt marta turmushga chiqqan boʻlsa-da, Mary Seymour uning yagona farzandi edi. Mary Seymourning keyingi taqdiri haqida deyarli hech narsa maʼlum emas; otasi qatl etilgan va mulki musodara qilinganidan keyin u qirolichaning yaqin dugonasi, Suffolk gertsoginyasi qaramogʻida qolgan. U oxirgi marta 1550-yilda ikki yoshida esga olingan; u bolaligida vafot etgan yoki noaniq hayot kechirgan boʻlishi mumkin (bular haqida noaniq dalillarga asoslangan bir qator taxminlar mavjud).
Gordiy Sablukov
Gordiy Semyonovich Sablukov (1804, Ufa yaqinida — 1880.29.1, Qozon) — rus sharqshunosi. Ruhoniy oilasida tugʻilgan. Orenburg diniy seminariyasi (1826) va Moskva diniy akademiyasi (1830)ni tugatgan. S. Saratov diniy seminariyasi (1830—49) hamda Sharq va klassik tillar boʻyicha Qozon diniy akademiyasi (1849—62)da oʻqituvchi. S. Volgaboʻyi, qipchokdar va Oltin Oʻrda tarixi, numizmatikasi, arxeologiyasi, etn.siga oid asarlar muallifi. Qurʼonni arab tilidan rus tiliga tarjima qilgan va nashr ettirgan (1878). Abulgʻoziy Bahodirxonning "Shajarayi turk" asarini ruschaga tarjima qilgan, 1906-yilda Qozonda chop etilgan.
Futbol boʻyicha 2011-yilgi Oʻzbekiston Ikkinchi ligasi
Ikkinchi liga klublari oʻrtasida 2011 yil futbol boʻyicha 20- Oʻzbekiston chempionati. 2011 yil noyabr oyida 3 ta guruhda (14 ta klub ishtirokida) 1 turda oʻtkazildi.
Liga formati
Ikkinchi bosqichda 14 ta jamoa uch guruhga bo‘lingan holda: Qarshi, Farg‘ona va Buxoro ishtirok etdi. Har bir guruh gʻolibi Birinchi ligaga chiqadi
Ikkinchi bosqich
Birinchi divizionga „Zomin“, „Neftchi Xamza“, „Yujanin“ va „Bukhoro-2“ yoʻl olishdi. Zomin Xisor oʻrniga birinchi ligaga koʻtarildi, chunki Xisor musobaqa qoidalarini buzdi. Tartib-intizom qo‘mitasi „Xisor“ning „Zomin“, „Lokomotiv“ BFK va „Neftchi“ Qumqo‘rg‘onga qarshi o‘yinlarini „Xisor“ jamoasining 2011-yilgi o‘yinlarda ishtirok eta olmagani uchun mag‘lubiyat (0:3) hisobidan mag‘lubiyatga uchraganligini eʼlon qildi.
A guruhi
Uchrashuvlar Qarshida boʻlib oʻtdi.
B guruhi
Uchrashuvlar Fargʻonada boʻlib oʻtdi.
C guruhi
Oʻyinlar Buxoroda boʻlib oʻtdi.
Manbalar
Championat.uz
pfl.uz
Barduk
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Beyduh (, romanizatsiya qilinganda Beyduh, Beydook va Bayduk) — Eronning Gʻarbiy Ozarbayjon ustoni, Urmiya tuman okrugi tarkibidagi Sumay-ye Beradust tumani, Sumay-ye Jonubi qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Beyduh aholisi 368 nafarni tashkil qilib, ular 64 ta oiladan iborat bo'lgan. Ushbu qishloq Eron-Turkiya chegarasi yaqinida joylashgan.
Toj Mahal nusxalari va hosilalari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Taj_Mahal_in_March_2004.jpg/220px-Taj_Mahal_in_March_2004.jpg|right|thumb| Toj Mahal, 2004-yildagi koʻrinishi Hindistonning ramziy inshooti boʻlgan Toj Mahalning koʻplab nusxalari va hosilalari turli xil davlatlarda mavjud, ana oʻsha ajoyib tarzda qurilgan inshoot juda ham ilhomlantirgan sababli ham barpo qilishgan. „Toj“, norasmiy ravishda, hozirda Uttar-Pradesh shtatining Agra shahridagi asosiy sayyohlik maskani boʻlib, dunyoning yangi yetti moʻjizasidan biri sifatida eʼtirof etilgan holda tan olingan. 1632-yildan boshlab, Mugʻal imperatori Shoh Jahon oʻzining sevimli rafiqasi boʻlgan Mumtoz Mahalning qabrini joylashtirish uchun Toj qurishni boshlaganidan buyon, u koʻplab mashhur nusxalarni ilhomlantirgan edi va asosiy hosila tuzilmalari ham imperatorning nabirasining 1678-yilda boshlangan loyihasini oʻz ichiga olgan edi. Baʼzilari masshtabli modellar yoki boshqa yoʻl bilan koʻproq yoki kamroq ishonchli nusxalar boʻlish uchun moʻljallangan, boshqalari esa boshqa maqsadlarga xizmat qilish uchun moslashtirilgan Toj arxitekturasining yumshoq yoki ekstremal talqinlari bilan yaratilgan boʻlgan. Uning ichidagi yaʼni „Toj mahal“ ning ichki qismidagi turli xil joylari dunyoning turli hududlarda keltirilgan toshlar, marmarlar va qimmatbaho toshlar bilan bezatilgan. Koʻnishi va uning arxitekturasida noanaʼnaviy tarzda qurib barpo etilgan. Dunyoning yetti moʻjizasidan biri sifatida bejiz eʼtirof etilmagan.
Hindiston
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Bibi_ka_Maqbara.JPG/220px-Bibi_ka_Maqbara.JPG|thumb| Hindistonning Maxarashtra shahridagi Bibi Ka Maqbara Hindiston, asl Tojning vatani, butun mamlakat boʻylab tarqalgan bir nechta nusxalarga ega:
Indoneziya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Masjid_Al-Hakim_MTQN_2020_crop.jpg/220px-Masjid_Al-Hakim_MTQN_2020_crop.jpg|thumb| Al-Hakim masjidi, Padang, Indoneziyada
Quvayt
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Siddiqa_Fatima_Zahra_Mosque.jpg/220px-Siddiqa_Fatima_Zahra_Mosque.jpg|thumb| Quvaytdagi As-Siddiqa Fotima Az-Zahra masjidi As-Siddiqa Fotima Az-Zahra masjidi kichik masjid va Toj Mahalning nusxasi. U Quvayt xalqaro aeroporti yaqinidagi Dahiya Abdulloh Muborak jamoasida joylashgan.
Qoʻshma Shtatlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Trump_Taj_Mahal%2C_2007.jpg/220px-Trump_Taj_Mahal%2C_2007.jpg|thumb| AQShning New-Jersi shtatidagi Trump Taj Mahal kazinosi link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Tripoli_Shrine_Temple.jpg/220px-Tripoli_Shrine_Temple.jpg|thumb| Tripoli ibodatxonasi, Viskonsin, AQSh
Kolumbiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Taj_Mahal%2C_Parque_Jaime_Duque.jpg/220px-Taj_Mahal%2C_Parque_Jaime_Duque.jpg|thumb| Jaime Duque bogʻidagi Toj Mahal nusxasi, Bogota, Kolumbiya
Tyananmen maydoni
Tyananmen maydoni ( xàn'ānmén; Pinyin: Tiān'ānmén; Vayd-Jayles: Tʻien1-an1-mên 2) — Xitoyning Pekin shahri markazidagi shahar maydoni boʻlib, uni Taqiqlangan shahardan ajratib turadigan shimolda joylashgan Tyananmen ("Samoviy tinchlik darvozasi") shahri nomi bilan atalgan. Maydonda «Xalq Qahramonlari» yodgorligi, Xalqlar Zali, Xitoy Milliy muzeyi va Mao Szedun maqbarasi joylashgan. Mao Tsedun 1949-yil 1-oktabrda maydonda Xitoy Xalq Respublikasi tashkil topganini e’lon qildi; bu voqeani bayram sifatida har yili ushbu maydonda nishonlanadi. Tyananmen maydonining oʻlchami 765x282 metr (215 730 m² yoki 53,31 akr)ni tashkil qiladi. Bu maydon katta madaniy ahamiyatga ega, chunki u Xitoy tarixidagi bir qancha muhim voqealar sodir boʻlgan joydir. Xitoydan tashqarida, maydon 1989-yildagi norozilik namoyishlari va harbiy bosqin bilan yakunlangan qirg'in bilan mashhur boʻlib, u „Tyananmen maydonidagi qirgʻin“ yoki „4-iyun qirgʻini“ deb ham ataladi. thumb|300px|Tyananmen maydoni
Tarixi
Tarixda "Buyuk Min darvozasi" nomi bilan mashhur boʻlgan Imperator shahrining janubiy darvozasi maydon markaziga yaqin joylashgan. U Qing sulolasi davrida "Buyuk Qing darvozasi", Respublika davrida esa "Xitoy darvozasi" deb oʻzgartirildi. Pekindagi Tyananmen va Chjenyan darvozasi kabi boshqa darvozalardan farqli oʻlaroq, bu sof tantanali darvoza boʻlib, uchta arkaga ega, ammo qoʻrgʻonlari boʻlmagan, uslubi Min qabrlarida topilgan marosim darvozalariga oʻxshash edi. Bu darvoza “Xalq darvozasi” sifatida alohida maqomga ega boʻlganini uning ketma-ket nomlaridan ham koʻrish mumkin. Odatda, imperator oʻtganida ochilib, qolgan vaqtlarda yopiq boʻlgan. Umumiy harakat mos ravishda maydonning gʻarbiy va sharqiy chekkalaridagi yon darvozalarga yo'naltirilgan. Panjara bilan oʻralgan ushbu maydonda harakatlanishning bu kabi xilma-xilligi tufayli darvoza janubida katta "Shaxmat toʻri koʻchalari" deb nomlangan gavjum bozor paydo bo'ldi. thumb|undefinedTyananmen maydonining ramziy tasviri. 1919-yil 4-may 1860-yilda, Ikkinchi afyun urushi paytida, ingliz va fransuz qoʻshinlari Pekinni egallab olib, darvoza yonida lager quradilar va qisqa vaqt ichida darvoza va Taqiqlangan shaharni yoqib yuborish haqida oʻylashdi. Oxir-oqibat, ular Taqiqlangan shaharni saqlab qolishga va uning oʻrniga Eski yozgi saroyni yoqib yuborishga qaror qilishdi. Oxir-oqibat, imperator Syanfen Gʻarb davlatlariga kazarma qoʻshinlarini joylashtirishga va keyinchalik bu hududda diplomatik missiyalar oʻrnatishga ruxsat berishga rozi boʻldi, shuning uchun maydonning sharqida Elchilar kvartallari bor edi. 1900-yilda Bokschilar qoʻzgʻoloni boʻlayotgan paytida Sakkiz Millat Alyansi kuchlari Pekinni qamal qilganda, ular ofis majmualariga jiddiy zarar yetkazdilar va bir nechta vazirliklarni yoqib yubordilar. Bokschilar qoʻzgʻoloni tugagandan soʻng, bu hudud Sakkiz Millat Alyansi oʻz harbiy kuchlarini yigʻish uchun maydonga aylandi. thumb|Tyananmen maydonining ichidan koʻrinishi, 2017-yil. thumb|248px|Tyananmen maydonining aerokosmik tasviri 1958–1959-yillar. 1954-yilda Xitoy darvozasi buzib tashlandi, bu esa maydonni kengaytirish imkonni berdi. 1958-yil noyabr oyida Tyananmen maydonini kengaytirish boshlandi va ishlar 11 oydan soʻng, 1959-yil avgustida yakunlandi. Bu Mao Zedongning maydonni 500 000 dan ortiq odamni sigʻdira oldigan dunyodagi eng katta va eng ajoyib maydonga aylantirish haqidagi fikri asosida boʻldi. Bu jarayonda koʻplab turar-joy binolari va boshqa inshootlar buzib tashlandi. Uning janubiy chekkasida Xalq qahramonlari haykali oʻrnatildi. Shu bilan birga, 1958-1959-yillarda Xitoy Xalq Respublikasining (XXR) oʻn yilligini nishonlash uchun qurilgan o'nta buyuk binolarning bir qismi sifatida maydonning gʻarbiy tomonida Xalq majlislari zali va sharqiy tomonida Inqilobiy tarix muzeyi (hozirgi Xitoy Milliy muzeyi) qad rostlagan.
XXRning birinchi oʻn yilligining har yili Milliy kun (1-oktabr) bayrami ongli ravishda Bolsheviklar inqilobi Sovet bayramiga taqlid qilib, Tyananmen maydonida katta harbiy parad bilan nishonlandi. "Buyuk sakrash" falokatidan soʻng, XKP har 10 yilda bir marta harbiy parad bilan katta bayram qilishni, xarajatlarni kamaytirib, har yili kichikroq Milliy kun bayramini nishonlashga qaror qildi. Biroq, Madaniy inqilobning tartibsizliklari 1969-yil Milliy kun bayramida (1966 va 1970-yillarda u yerda paradlar ham boʻlib oʻtgan) parad boʻlishiga deyarli toʻsqinlik qildi. Oʻn yil oʻtgach, 1979-yilda XKP yana keng koʻlamli bayramni oʻtkazmaslikka qaror qildi, bu Den Syaopin hokimiyatni mustahkamlayotgan va Xitoyning Vyetnam bilan chegara urushida qarshilik koʻrsatayotgan bir paytga keldi. 1984-yilga kelib, vaziyat ancha yaxshilangan va barqarorlashgani sababli, XXR 1959-yildan beri birinchi marta harbiy parad oʻtkazdi. 1989-yil oktabr oyida Tyananmen maydonidagi xunrezlikdan soʻng bu kabi tadbirlar oʻtkazilmadi, ammo harbiy paradlar 1999 va 2009-yillarda XXR tashkil topganining 50 va 60 yilligi munosabati bilan oʻtkazildi. 2015-yil 8-may kuni Ikkinchi jahon urushi tugaganining 70 yilligiga bagʻishlangan harbiy parad ham boʻlib oʻtdi.
Mao vafotidan bir yil oʻtgach, maydonning shimoliy-janubiy asosiy oʻqi boʻylab sobiq Xitoy darvozasi oʻrniga maqbara qurilgan. Ushbu loyiha munosabati bilan maydon yanada kengaytirildi va toʻliq toʻrtburchaklar shaklga ega boʻldi va 600 000 kishini sigʻdira oladigan darajaga yetdi.
Maydonning shahar konteksti 1990-yillarda uning yaqinida Milliy Buyuk Teatrning qurilishi va Milliy muzeyning kengayishi bilan oʻzgartirildi.
Panorama
thumb|800px|centre|Tyananmen maydoning 180° li panorama tasviri
Konfiguratsiya
thumb|Tyananmen maydonining sunʼiy yoʻldosh tasviri (1967-yil 20-sentabr), shimoldagi Tyananmen darvozasi. 1970-yillarda ushbu rasmda koʻrsatilgan maydonning janubidagi binolarni darhol buzish orqali ochiq maydonni kengaytirish boʻyicha keyingi ishlar amalga oshirildi. Tashkil topganidan beri ommaviy yigʻinlar oʻtkaziladigan joy sifatida foydalanilgan unda balandligi 38 metrli (125 ft) — "Xalq qahramonlari yodgorligi" va "Mao Tsedun maqbarasi" bilan ajralib turadi. Maydon ikkita qadimiy, ulkan darvoza oʻrtasida joylashgan: shimolda Tyananmen va janubda Jengyangmen (koʻproq «Qianmen» nomi bilan mashhur). Maydonning gʻarbiy tomoni boʻylab Buyuk xalqlar zali, sharqiy tomonida esa Xitoy Milliy muzeyi joylashgan (1919-yildan oldingi Xitoy tarixiga bagʻishlangan). 1989-yilda oʻrnatilgan gʻarb ramzini ifodalovchi Ozodlik haykali mashʼalani maydon uzra ushlab turadi. Paradlar uchun foydalaniladigan Changan koʻchasi Tyananmen va maydon oʻrtasida joylashgan. Maydonning sharqiy va gʻarbiy chekkalari daraxtlar bilan oʻralgan, lekin maydonning oʻzi ochiq, na daraxtlar, na oʻrindiqlar (skameykalar) bor. Maydon videokameralar bilan jihozlangan katta chiroq ustunlari bilan yoritilgan. Uni politsiyachilar qattiq nazorat qiladi.
Voqealar
Tyananmen maydonida koʻplab siyosiy tadbirlar va talabalar norozilik namoyishlari sodir boʻlgan.
Bu yerda sodir boʻlgan eng diqqatga sazovor voqealar 1919-yil 4-may harakati paytidagi norozilik namoyishlari, 1949-yil 1-oktabrda Mao Tsedun tomonidan Xitoy Xalq Respublikasining eʼlon qilinishi, 1976-yilda Chjou Enlay oʻlimidan keyin Tyananmen maydonidagi norozilik namoyishlari va Xu Yaobang oʻlimidan keyin 1989-yildagi Tyananmen maydonidagi harbiylar tomonidan bostirilgan va yuzlab, balki minglab tinch aholi vakillarining oʻlimiga olib kelgan norozilik namoyishlari hisoblanadi. Ushbu norozilik namoyishlari paytidagi sodir boʻlgan eng mashhur voqealardan biri, bir odam harakatlanayotgan tanklar qatori roʻparasida turib, harakatlanishdan bosh tortgani, maydon yaqinidagi Changan koʻchasida xibsga olinganidir. thumb| Tyananmen maydonidagi xavfsizlik videokameralari bilan jihozlangan katta yoritish ustunlari. Boshqa muhim voqealar: 1984-yil Xitoy Xalq Respublikasining 35 yilligiga bagʻishlangan harbiy parad, u Den Syaopinning hokimiyat tepasiga kelishiga toʻgʻri keldi; 1999-yil Xitoy Xalq Respublikasining 50 yilligiga bagʻishlangan harbiy paradlar; 2001-yilda Tyananmen maydonidagi oʻz-oʻzini yoqib yuborish hodisasi; 2009-yilda Xitoy Xalq Respublikasining 60-yilligiga bagʻishlangan harbiy paradlar, 2013-yilda esa avtomobil piyodalarni bosib ketgani bilan bogʻliq hodisa shular jumlasidandir.
Kirish
Shahar markazida joylashgan maydonga jamoat transporti orqali osongina kirish mumkin. Pekin metrosining 1-liniyasi Changan prospektidagi maydonning Gʻarbiy Tiananmen va Sharqiy Tyananmendagi stantsiyalarda toʻxtaydi. 2-liniyaning Qianmen stantsiyasi maydondan janubda joylashgan.
1, 5, 10, 22, 52, 59, 82, 90, 99, 120, 126, 203, 205, 210 va 728-sonli shahar avtobuslari Maydon shimolida toʻxtaydi. 2, 5, 7, 8, 9, 17, 20, 22, 44, 48, 53, 54, 59, 66, 67, 72, 82, 110, 120, 126, 301, 337, 608, 76-avtobuslar, 729, 901, 90, 2, 4 va 7 Maydonning janubida toʻxtaydi.
Maydon odatda jamoatchilik uchun ochiq, ammo qattiq xavfsizlik nazorati ostida boʻladi. Kirishdan oldin tashrif buyuruvchilar va ularning buyumlari tintuv qilinadi, bu Xitoyning koʻplab sayyohlik joylarida odatiy holdir, garchi maydon biroz gʻayrioddiy boʻlsa-da, mahalliy tashrif buyuruvchilarning koʻpincha shaxsiy hujjatlari tekshiriladi va ularning tashrifining maqsadi soʻraladi. Hududda oddiy kiyimdagi, ham uniforma kiygan politsiya xodimlari patrul qiladi. Agar namoyishchi oʻzini-oʻzi yoqib yuborishga urinsa, alangani oʻchirish uchun hududda koʻplab oʻt oʻchirish moslamalari oʻrnatilgan.
Yalpoqtepa-3
Yalpoqtepa-3  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Payariq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Choshtepa“ �FY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Michelle Weis
Michelle Weis (1997-yil 10-aprelda tugʻilgan) — Daniyalik xokkeychi va Daniya milliy xokkey jamoasi aʼzosi, hozirda Shvetsiya Ayollar Xokkey Ligasining (SDHL) Djurgårdens IF xokkey jamoasidan Shvetsiya Damettanining Malmö Redhawks Damda ijara asosida oʻynaydi.