cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iskandariya kutubxonasi
Kutubxona xizmatlari
Nobel boʻlimi
1901 yildan hozirgi kungacha adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlarining kitob toʻplamlarini oʻz ichiga oladi. Nobel boʻlimi Shvetsiya qirolichasi Silviya va Norvegiya qirolichasi Sonya tomonidan 2002 yil 24 aprelda ochilgan.
Uchta muzey
Antikvarlar muzeyi
2001 yilda tashkil etilgan Iskandariya kutubxonasi qadimiy buyumlar muzeyi kutubxonada joylashgan birinchi arxeologik muzeydir. Muzeyning asosiy maqsadlari ilmiy tadqiqotlar, ijodkorlik va madaniy ta'limni rivojlantirishdir. 1316 ga yaqin eksponatlarni oʻz ichiga olgan qadimiy buyumlar muzeyi kollektsiyasida Misr tarixi fir'avnlar davridan Buyuk Iskandarning zabt etilishigacha, Misrda Islom paydo boʻlishidan oldin Rim davriga qadar boʻlgan. Toʻplam Oʻrta er dengizi tubidan Sharqiy bandargoh va Abukir koʻrfazi yaqinidagi suv osti antik davrlarini oʻz ichiga oladi.
Muzey eksponatlarning tavsiflarini uchta tilda taqdim etadi: ingliz, Arab va fransuz.
Qoʻlyozmalar muzeyi
Qoʻlyozmalar muzeyi tashrif buyuruvchilar va tadqiqotchilarga noyob qoʻlyozmalar va kitoblarni taqdim etadi. 2001 yilda tashkil etilgan qoʻlyozmalar muzeyida dunyodagi eng yirik raqamli qoʻlyozmalar toʻplami mavjud. Bu Iskandariya kutubxonasining filiali boʻlgan akademik muassasa. Muzeyning belgilangan maqsadlari-merosni saqlash, qoʻlyozmalarni saqlash va tiklashda inson kadrlarini tarbiyalash, yangi restavratorlar avlodini shakllantirish.
Qoʻlyozmalar muzeyi qoʻlyozmalar markazi bilan parallel ravishda ishlaydi, muzey kollektsiyasidagi 6000 dan ortiq Nodir kitoblar, xaritalar va hujjatlarga raqamli kirishni ta'minlaydi. Muzeyda uchta boʻlim mavjud:
Sadat Muzeyi
Ushbu muzeyda Misr prezidenti Anvar Al-Sadatning koʻplab shaxsiy buyumlari saqlanadi. Toʻplamga uning formasi, Nobel mukofoti, Qur'on nusxasi, bir nechta maktublari, oʻzi va oilasining fotosuratlari va oʻldirilgan kuni kiygan qonli formasi kiradi. Shuningdek, muzeyda Sadatning Qur'ondan parcha va u haqida yozilgan turli gazeta maqolalarini oʻqiganligi haqidagi yozuv mavjud.
Doimiy ta'sir qilish
Elektron toʻplam
Shaxsiy toʻplamlar
Madaniyat
Madaniyatama zali diametri 10 metr boʻlgan ulkan 180 daraja panoramali interaktiv kompyuter ekranidan iborat boʻlib, u yarim doira shaklida joylashtirilgan toʻqqizta alohida tekis ekran va bitta kompyuter tomonidan boshqariladigan toʻqqizta video proektordan iborat. Culturama odatdagi kompyuter displey tizimi bilan hech qachon aniq koʻrsatib boʻlmaydigan ma'lumotlarni namoyish qilishni oʻz ichiga olgan.
U Misrning madaniy va tabiiy merosni hujjatlashtirish markazi tomonidan ishlab chiqilgan va 2007 yilda patent olgan.
U Misr tarixidan 3 davrni aks ettirgan:
VISTA
Virtual immersiv ilmiy va texnik dasturlar. U gʻor texnologiyasidan foydalanadi. VISTA bir nechta loyihalarni oʻz ichiga oladi, jumladan:
center|thumb|594x594px|Planetariy bilan panoramali fotosurat.
Qoʻllanma
Ta'sischi direktor Ismoil Sirajeddin [en] boʻlib, u 2017 yil may oyigacha ushbu lavozimni egallagan. Shuningdek, u Aleksandrin kutubxonasining har bir filiali ilmiy-tadqiqot institutlari va muzeylari direktorlar Kengashining raisi boʻlgan. Uning oʻrnini hozirgi boshqaruvchi doktor Mustafo el-Feki egalladi.
Inqilobdan keyingi faoliyat
2011 yilda Iskandariya kutubxonasi Misr jamiyatini qoʻllab-quvvatlash uchun bir qator simpoziumlar oʻtkazdi va 2011 yilgi Misr inqilobi, Misr Konstitutsiyasi va Arab mamlakatlaridagi demokratik hukumatga alohida e'tibor qaratdi. Shuningdek, kutubxonada 2011 yil 25 yanvarda inqilob fotogalereyasi namoyish etiladi va uni turli formatlarda hujjatlashtirish ustida ish olib borilmoqda. Shahardagi tartibsizliklar paytida, inqilob paytida, Iskandariya aholisi kutubxona atrofida tirik zanjirga joylashib, uni talon-toroj qiluvchilardan himoya qilishdi, ular hamma narsani yoqib yuborishdi.
Bastardo
Bastardo — Portugaliyadan keltirilgan vinobop uzum navi. Tupi oʻrtacha, baʼzan zaifroq oʻsadi. Uzum boshi silindr konussimon shaklda, kichik (boʻyi 8 — 12 sm, eni 6 — 8 sm), tigʻiz, bandi qisqa, vazni 90 — 120 g. Gʻujumi mayda (8 – 12 mm), dumaloq, qora, sershira, pusti pishiq. Faol harorat yigʻindisi 2900 — 3100° boʻlganda 145— 150 kunda pishadi. Sentabrning 2-yarmida yetiladi, tarkibidagi qand 28 — 32% ga yetadi. Hosiddorligi 100 — 120 s/ga. Sovuqqa chidami oʻrtacha. Kasallik va zararkunandalarga chidami past. Novdalari oʻrtacha uzunlikda kesilib, kamroq qoldiriladi. B. bilan Saperavi navini chatishtirib chiqarilgan Magarach bastardosi navi (I. V. Papanov) koʻproq ekiladi (qarang Tok.).
Jakarta
Jakarta — Indoneziyaning poytaxti. Java orolning shimoli-gʻarbiy sohilida, Chilivung daryosining Java dengiziga quyilish joyida. Iutimi tropik ekvatorial; yillik oʻrtacha temperatura 27°. Yiliga 1800 mm yogʻin yogʻadi; havoning namligi 80%. Aholisi 9,5 mln. kishi (1996). 16-asr boshida hozirgi Jakarka oʻrnida Tajajdaran knyazligining Sundakelapa port shahri boʻlgan. 1527 yilda uni Bantam knyazligi egallagan va shahar Jayakerta (ulkan qalʼa) deb atalgan. 17-asrda gollandlarning Ost-Indiya kompaniyasi bosib olib vayron qilgan. 1619 yilda gollandlar shahar oʻrnida Bataviya qalʼasini qurganlar. Keyinchalik uning atrofida shahar vujudga kelib, 1945 yilgacha general gubernator karorgohi va mustamlaka markazi boʻlgan. 1945 yil 17 avgustdan mustaqil Indoneziya davlatining poytaxti. Gollandiya agressiyasi vaqtida (1946—49) poytaxt vaqtincha Jokyakartaga koʻchirildi; 1949 yildan Bataviya yana Jakarta deb atala boshladi.
Jakarta — mamlakatning yirik iqtisodiy markazi. Oziq-ovqat (choy, kofeni qayta ishlash, sholi oklash, un tortish, yogʻ, baliq konservalash va b.), kauchukka ishlov berish, rezina va koʻn poyabzal, toʻqimachilik, metallsozlik va mashinasozlik korxonalari, mexanika ustaxonalari, kema verfi, avtomobil yiguv zavodi va boshqa bor. Hunarmandchilik kadimdan rivojlangan.
Jakarta — xalqaro dengiz va havo yoʻllarining tuguni. Xalqaro Kemayoran aeroporti bor. Jakarta porti (Tanjungpriok avanporti) orqali chetga kauchuk, choy, kofe, xinin, shakarqand va b. chiqariladi; chetdan koʻproq sanoat uskunalari keltiriladi. Meʼmoriy yodgorliklardan Penang darvozasi (1671), cherkov (1695), shahar boshqarmasi binosi (1710—12), 17—18-asrlarda qurilgan binolar, kanal va koʻpriklar va boshqalar saklangan. Zamonaviy binolardan sport majmuasi (1956—62), markaziy gospital (1962—63), Prezident saroyi (19—20-asrlar), Mustaqillik monumenta (1964) Jakartaning yangi qurilgan qismida joylashgan. Jakartada davlat universiteti, bir necha xususiy universitetlar, Milliy texnika instituti, Fanlar instituti, Madaniyat instituti, kutubxonalar, muzeylar, Kartinalar galereyasi, teatrlar va bodhqa bor.
Begdili
Begdili qabilasi (shuningdek, Bekdili, Bekdili yoki Bigdeli; Oʻrta turkiy tilda: بَكْتِلى Begtili; Begdili taýpasy; Turkcha: Beğdili boyu; Ozarboyjoncha: Bəydili boyu) — Oʻgʻuz xon dostonida keltirilgan Oʻgʻuzlarning 24 qabilalaridan biri va Mahmud Qoshgʻariyning Devoni Lugʻati turk asarida nomi kechgan 22 oʻgʻuz qabilasining yettinchisi. Ramzi 30px shaklida boʻlgan.
Bozoklarga mansub boʻlgan Begdili qabilasi manbalarda Beydili shaklida ham qayd etilgan. Bundan tashqari manbalarda Bagdili, Begdilu, Begdilli, Begdillu shaklida ham uchraydi. Begdili urugʻuning oʻngoʻni oltin burgutdir. Shimoliy va oʻrta Onadoʻlu hududlarida Begdili nomli koʻplab joy nomlari mavjud. Shuningdek, hozirgi vaqtda Ozarboyjon hududida Begdili hamda Begdilli shaklidagi ikkita joy nomi bor. Shimoli-sharqiy Eronning Astrobodida Atrak va Rude Gorgan daryolari orasida Goʻklang Begdili (Čāqū Beğdili shaklida ham uchraydi) nomli joy nomi ham bor. Bularga qarindosh oʻlaroq Pank, Aman-Koja (Aman-Ḵōja), Boran (Borān) va Kareshmaz (Qarešmaz) nomlari berilgan. Pierre Oberlingning maʼlumot berishicha, janubiy Erondagi ikki kichik Bigdeli qabilasi Qashgʻaylar birligidagi Kashkuli (Keshkoʻlli) qabilasiga oiddir.
Begdili qabilasi Saljuqiylar sulolasi bilan birga V va XI asrlar orasida Eron hamda Onadoʻli egallanishida katta rol oʻynaydi. Boshqa qismi boʻlsa VII-XIII asrlar orasida Moʻgʻullar istilosidan qochib, katta qiyinchilik bilan Suriya hududlariga kirib kelgan va Mamluklar bilan kuchlarini birlashtirishga muvaffaq boʻlganlar. Xorazmshohlar nomi ostida 1077-yildan 1231-yilga qadar Oʻrta Osiyoning keng hududlarini boshqargan Anushteginiylar Begdili urugʻidan chiqqan suloladir. Moʻgʻullarni Ayn Jolut jangida yengan Mamluklar sultoni Qutus ham aslida Begdili qabilasiga mansubdir. Begdili qabilasi Suriyaning janubi va sharqiy Onadoʻlu hududlarida tashkil topgan Oqqoʻyunli va Safaviylar davlati qurilishida muhim ahamiyatga ega boʻlganlar. Mashhur tarixchi Yusuf Halaçoğluning keltirib oʻtishicha, Hazar xoqonligiga ham aslida Begdili urugʻi asos solgan.
Shumerlar
Shumerlar, shumeriylar — Janubiy Mesopotamiya (hozirgi Iroq)da yashagan qadimiy xalq. Oz sonli lingvistik va toponimik maʼlumotlarga koʻra, Sh. mamlakatning tub joy aholisi boʻlmagan. Ular bu hududga kamida mil. av. 4-ming yillikda kelishgan. Antropologik jihatdan yevropeoid boʻlishgan. S.P. Tolstovning fikricha, Sh. tili koʻp jihatdan Oltoy til guruhiga mansub turkiy tillarga oʻxshash boʻlgan (qarang Shumer shili).
SH. dastlab, Mesopotamiyaning katta qismini egallashgan. Mil. av. 3-ming yillikning 2-choragida (ehtimol undan avvalroq) Janubiy Mesopotamiyaning shim.ga joylashgan sharqiy somiylar — akkadlar tomonidan jan.roqqa siljiganlar. Mil. av. 2-ming yillikning 1-yarmida Sh. va sharqiy somiylar yagona — akkad xalqi boʻlib birlashganlar. shahrida boshqa dinlar qatori tangrichilik ham tarqalgan. Shumer tili Mesopotamiyada din va ilm-fan tili sifatida mil. av. 2—1-asrlargacha saqlanib qolgan. Sh. Mesopotamiyada eng qadimiy yozuv — mixxatning ijodkorlari hisoblanadi. shahrining madaniy merosi haqida q. BobilOssuriya madaniyati.
Bas-ter
Bas-ter — Gvadelupa o.dagi shahar, Vest-Indiyada, Fransiya mulki boʻlmish Gvadelupaning maʼmuriy markazi. Aholisi 53 ming kishi (1990). Dengiz porti. Shakar, banan, kakao, kofe, vanil chetga chiqariladi. Oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Shaharga 1643-yilda asos solingan.
Stanberry
Stanberry AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Gentry County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1162 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 3,4 km2. Shundan 3,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 291 m balandlikda joylashgan.
Bourdalat
Bourdalat Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Mont-de-Marsan tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
213 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,3 km2.
Akyumak, Iğdır
Akyumak — Iğdır viloyatining Merkez tumaniga qarashli qishloq.
Tarix
Qishloq nomi 1901 va 1928-yilgi manbalarda Kızılzakir nomi bilan atalgan, 1960-yilda „Akyumak“ deb oʻzgartirilgan.
Geografiya
Qishloq Iğdır shahar markazidan 5 km uzoqlikda joylashgan.
Aholi
1886-yilda qishloqda 184 arman va 300 ozar turklari yashagan.
Makarovskaya (Xarovsk tumani, Vologda)
Makarovskaya (Макаровская)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 54 km, Arzubixa munitsipaliteti markaziga 5 km. Eng yaqin aholi punktlari - Arzubixa, Pereks, Polutixa.
2002 - yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 18 kishi.
Aholisi
Aholisi - 11 kishi (2010).
Onanì
Onanì Italiyaning Sardiniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Nuoro provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 72 km2. 473 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Sazköy, Kaynaşlı
Sazkoʻy — Turkiyaning Düzce viloyati Kaynashli tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 139 nafar (2022).
30-mart
30-mart — Grigoriy taqvimida yilning 89- (kabisa yilida 90-) kuni. Yil yakuniga 276 kun qoladi.
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:30-mart bayramlari
Voqealar
right|130px Yana qarang: Turkum:30-mart voqealari
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:30-martda tugʻilganlar
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:30-martda vafot etganlar
Sergio Rodríguez
Sergio Rodríguez Cidoncha (1989-yil 5-oktabrda tugʻilgan) — ispaniyalik professional futbolchi, Andorraning „Santa Coloma“ klubida chap qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.
Klub faoliyati
Ekstremaduraning Merida shahrida tugʻilgan Rodriges yoshligida oʻzining tugʻilib oʻsgan klubi „Mérida UD“ jamoasidan „Levante UD“ klubiga koʻchib oʻtdi va 2008-yilning 13-aprelida Segunda B Divizionida „CF Gava“ klubiga qarshi oʻz uyida 3:2 hisobida magʻlub boʻlgan oʻyinda zaxiradan maydonga tushib debyutini oʻtkazdi. Mavsum davomida yana 3 ta oʻyin oʻtkazdi. Keyingi uch yil davomida u Granada CF, Valencia CF Mestalla (u ham tushib ketgan) va UD Melilla jamoalarida ham asosan zahira oʻyinchisi boʻlib qoldi.
Rodriges 2011-yilda „SD Ponferradina“ klubi bilan shartnoma imzoladi va birinchi yilidayoq Segunda divizioniga koʻtarilishiga yordam berdi. Uning birinchi professional oʻyini 2012-yil 1-sentabrda boʻlib oʻtdi, oʻshanda u „Jirona“ga qarshi kechgan 1:0 hisobidagi magʻlubiyatning soʻnggi 14 daqiqasida Didakning oʻrniga maydonga tushgan. U „Estadio El Toralin“ klubidagi faoliyati davomida jami 57 ta oʻyin oʻtkazdi, shu jumladan Ispaniya Kubogida 8 ta oʻyin oʻtkazdi.
2013-yilning 2-iyulida „Real Ovyedo“ning uchinchi divizion jamoasiga ikki yillik shartnoma asosida ketganidan soʻng, Rodriges oʻz faoliyatining katta qismi uchun Uchinchi dvizionda davom ettirdi va Sestao River Club, Marbella FC, Extremadura UDda oʻynadi. va Koruxo FK; U Tercera Divisiónʼda CF Lorca Deportiva bilan ham oʻynagan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
NGC 3445
NGC 3445 Katta Ayiq yulduz turkumidagi SBm tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Baster
Baster — Sent Kitts va Nevis poytaxti. Sent-Kristofer (Sentkits) orolda joylashgan. Aholisi 18,5 ming kishi (1985). Dengiz porti. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Qand-shakar zavodi bor, ichimliklar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan. Savdo markazi. Turizm rivojlangan.
Jakeriya
Manbalar
Fransiya yagona davlatga birlashtirishni tugallash oson vazifa emas edi.Chunki birlashtirish siyosati nafaqat ichki,ayni paytda,tashqi tosiqlarga uchragan.Eng katta tashqi to'siq Angliya edi.Fransiyaning Akvitaniya viloyati Angliya qo'l ostida edi.U bu viloyatni Fransiyaga qaytarib berishni istamagan.Buning ustiga,markaziy hokimiyatga bo'ysunmaslik uchun kurashayotgan Flandriya viloyati Angliya tomonidan qo'llab-quvvatlangan.Angliya qiroli Eduard-3 Fransiya qiroli Filipp-6 (1328-1350) (qizining o'g'li)ning nabirasi bo'la turib, Fransiyaga qarshi siyosat yurita boshladi.Bu omillar Fransiya-Angliya munosabatlarini tobora keskinlashtirgan.Endi bu ikki davlat o'rtasida urush chiqishi muqarrar edi. Urushning boshlanishi uchun bir bahona kerak edi,xolos.Filipp-6 vafotidan so'ng Eduard-3 Fransiya taxtiga da'vogarlik qilib chiqdi.Biroq Fransiya qonunshunoslari ayol tomonidan bo'lgan avlod qirollik taxtiga o'tira olmaydi,degan xulosani berdi.Bu esa urush boshlashga bahona boldi.Urush 1337-yilda Angliyaning hujumi bilan boshlandi.Flandriya urushda Angliyaning yaqin ittifoqchisiga aylandi.
Saint-Crépin-d'Auberoche
Saint-Crépin-d'Auberoche Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Périgueux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
276 nafar aholi istiqomat qiladi (2007). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,5 km2.
Alfedena
Alfedena Italiyaning Abruzzo mintaqasida joylashgan kommunadir. L’Aquila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 40 km2. 800 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Şipali
Şipali — Turkiyaning Bursa viloyatining İnegöl tumanidagi qishloq.
Benson (Minnesota)
Benson AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Swift County, Minnesota|Swift
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3240 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 417,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,82 km2. Shundan 7,77 km2 quruqlik, 0,05 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 319 m balandlikda joylashgan.
Shumgʻiya
Shumgʻiya, shumgiyoh — shumgʻiyadoshlar oilasiga mansub bir yoki koʻp yillik xlorofillsiz tekinxoʻr oʻsimliklar turkumi. Moʻʼtadil va subtropik mintaqalarda 150 dan ortiq turi tarqalgan. Oʻrta Osiyoda 7 dan ortiq turi — kungaboqar Sh.si, sershox Sh., karam Sh.si, misr Sh.si va boshqalar sabzavot va poliz ekinlari, kungaboqar, kartoshka, pomidor va boshqalar ekinlar dalalarida oʻsadi. Poyasi ochqoʻngʻir, sariqpushti yoki koʻkimtir etli, boʻyi 50 sm gacha. Ildizi kalta etli toʻqima (gaustoriy) ga aylangan. Gullari roʻvaksimon toʻpgulga yigʻilgan, chetdan changlanadi, mevasi koʻp urugʻli koʻsakcha. Shamol va suv orqali tarqalib, 15 yildan keyin ham unib chiqishi mumkin. Har bir turi bir xil oʻsimlik turida tekinxoʻrlik qiladi. Poliz ekinlari, kungaboqar, pomidor, tamaki va boshqalar oʻsimliklarga katta zarar yetkazadi. Sh. oʻsimliklar ildiziga soʻrgʻichlari bilan yopishib oladi va undan suv, oziq moddadarni soʻradi. Natijada oʻsimlik kuchsizlanadi, mevasining taʼmi yomonlashadi, hosiddorlik 50—70% ga kamayadi yoki oʻsimlik nrbud boʻladi. Kurash choralari: Sh. urugʻi pishmasdan oldin oʻtab tashlanadi, gerbitsidlar sepiladi, biologik kurash usulida lichinkasi Sh. urugʻi bilan oziklanadigan fitomiza pashshasidan foydalaniladi.
Razzoqov (qishloq)
Razzoqov (Раззаков) (eski nomi Lenin) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati Laylak tumaniga qarasli qishloq. Qulundu ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Shungit
Shungit (Kareliyadagi Shunga qishlogʻi nomi bilan atalgan) — tokembriy davriga mansub, tarkibida yopiq kristalli uglerod mavjud boʻlgan togʻ jinsi. Metamorfizm jarayonida grafitoidlar va yopiq kristalli grafitlarga aylanadi. Toʻq qora rangli, mumsimon yaltiroq. Qattiqligi 3—4, zichligi 1,8— 1,9 g/sm3. Sh. qurilish va sanoat uchun qimmatli xom ashyo, alohida koʻrinishli turlari bezakqurilish materiali hisoblanadi. Betonda yengil toʻldiruvchi sifatida foydalaniladi.
Jakkard mashinasi
Jakkard mashinasi - toʻquv sta nogining homuza (zev) ochish mexanizmi. Yirik gulli va katta rapportli gazlamalar (maye, dasturxon, adyol, choyshab, deraza parda va b.) toʻqishda qoʻllaniladi. Fransuz mexanigi J. M. Jakkard kashf etgan(1808).J.m. asosan ikki qism: koʻtarish mexanizmi va gul (naqsh) mexanizmidan iborat. Har qaysi tanda ipini yoki tanda iplar dastasini alohida yoʻnaltirishga imkon beradi. Unda arqoq ipi bir-biridan mustaqil harakatlanadigan ilmoqlar yordamida koʻtariladi. J. m.ning boshqa homuza ochish mashinalaridan farqi shundaki, uning yordamida tanda iplari qismlar boʻyicha emas, balki har biri alohida koʻtariladi va tushiriladi. J. m. bir koʻtarilmali va ikki koʻtarilmali boʻlishi mumkin. Bir koʻtarilmalisida ochiq yoki yopiq, ikki koʻtarilmalisida ochiq yoki yarim ochiq homuza, yaʼni gazlama toʻqish uchun tanda iplarining bir qismi koʻtarilib, ikkinchi qismi pastga tushib turganda boʻshliq hosil boʻladi. Unga moki yordamida arqoq iplari tashlanadi. Koʻtarish mexanizmi asosan pichoq va ilgaklardan iborat boʻladi. J. m. asosan 400, 600, 800, 1320 va undan koʻp ilgakli boʻlishi mumkin (qarang Toʻquvchilik).
Asswiller
Asswiller Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Saverne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
230 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 38,3 nafar kishi.
St. Armand (New York)
St. Armand AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Essex okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1,548 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni — 148,8 km2. Shundan 146,4 km2 quruqlik, 2,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 472 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|St. Armand manzarasi.
Shumtol
Shumtol — zaytundoshlarga mansub daraxtlar turkumi. Tabiiy hodda uchraydigan 65 turi maʼlum. Oʻrta Osiyo togʻlari yon bagʻirlarida va togʻ daryolari vodiylarida suriya Sh.i, daryo boʻyi Sh.i va sugʻd Sh.i oʻsadi. Oʻrta Osiyoning shahar va qishloqlarida pensilvaniya Sh.i (qora shumtol), oddiy Sh., amerika Sh.i (oq shumtol), bezakli Sh. va nashtarbarg Sh. turlari manzarali daraxt sifatida ekiladi. Sh. yorugʻsevar, qurgʻoqchilikka chidamli oʻsimlik. Koʻklamgi qorasovuqlardan koʻproq zararlanadi. Daraxtlari 150— 350 yil yashaydi, 15—20 yoshida gullaydi. Ildizi baquvvat, yon tomonga keng tarqalgan. Daraxtining bal. 30–50 m, tana aylanasi 1,5 m, shoxshabbalari uzuntuxumsimon. Bargi patsimon murakkab, kuzda toʻkiladi. Gullari chetdan changlanadi. Mevasi uzun, qanotli pista yoki yongʻoqcha, qish davomida daraxtda saqlanadi. Sh. urugʻidan va toʻnka bachkisidan koʻpayadi. Urugʻlari kuzqishda teriladi, bahorda sepiladi. Koʻchatlarini bir yoshda koʻchirib ekish mumkin. Himoya oʻrmonlari barpo etishda, park va xiyobonlarni koʻkalamzorlashtirishda foydalaniladi. Yogochi yogʻochni qayta ishlash sanoatida ishlatiladi.
Shunqor
Shunqor — lochinsimonlar oilasiga mansub qush. Itolgʻining ikkinchi nomi.
Veganzones
Veganzones Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Segovia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 28,42 km2. Aholisi — 266 kishi (2010).
Bwin
Bwin Group — 2006-yilgacha betandwin.com nomi bilan mashxur boʻlgan tashkilot. Avstriyaning onlayn oʻyin biznesi bilan shugʻullanuvchi kompaniyasi hisoblanadi. Hozirda 2 mln.ga yaqin faol mijozi mavjud. Kompaniya xalqaro va mintaqaviy litsenziyalar asosida ish yuritadi. Kompaniyaning bosh ofislari Vena, Stokgolm va Gibraltarda joylashgan.
Bwin quyidagi sport jamoalari va ligalari homiysi hisoblanadi: Real Madrid, Manchester Yunayted, Bavariya Myunxen, Moto GP, Yevropa basketol ligasi, futbol bo'yicha Italiya chempionati B seriyasi.
Bastakorlik
Bastakorlik - Yaqin va Oʻrta Sharq mamlakatlarida anʼanaviy, mumtoz musiqa uslubi zaminida yuzaga kelgan badiiy anʼana, ijodiy kasb turi, musiqa ijodchiligi. Quyidagi ijod shoxobchalarini oʻz ichiga oladi: 1) xalq orasida tanilgan muayyan kuy yoki ashula yoʻlining oʻzgacha mustaqil koʻrinishi (qayta ohangga va usulga solib, mualliflashtirilgan namunasi)ni yaratish. Mas, Rost maqomining "Ushshoq" shoʻʼbalari asosida yaratilgan "Ushshoqi Hoji" yoki "Samarqand Ushshogʻi I—II" (Hoji Abdulaziz Abdurasulov), "Toshkent Ushshogʻi I — I" (Mulla Toʻychi Toshmuhamedov), "Ushshoqi Sodirxon" (Sodirxon Bobosharifov) kabi asarlar; 2) maʼlum cholgʻu kuylarning — ashula, ashula yoʻllarining — cholgʻu variantlarini yaratish (I. Ikromov ashulalashtirgan "Munojot", "Choʻli Iroq" singari); 3) bir necha kuy, qoʻshiq yoki ashulalarni umumlashtirib bir asar yaratish (H. A Abdurasulovning "Bozurgoniy", "Bebokcha" asarlari kabi); 4) mustaqil asarlar (oʻtmishda asosan kuy, qoʻshiq va ashula yoʻllari, hozirgi davrda boshqa janrlarda ham) ijod etish.
Ad: Gafurbekov T., Tvorcheskiye resursi natsionalnoy monodii i ix prelomleniye v oʻzbekskoy sovetskoy muzike, T., 1987; Musiqa ijodiyoti masalalari, T., 1997.
Tuxtasin Gʻafurbekov.
Rathebur
Rathebur Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ostvorpommern tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,14 km2. 164 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Ratheburning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Arsy
Arsy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
898 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 123,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,3 km2. Dengiz sathidan 62 – 106 m balandlikda joylashgan.
Jayhoniy
Abu Abdulloh Muhammad ibn Ahmad ibn Nasr Jayhoniy (taxminan 870-yillar — 942-yil) — olim, Somoniylar amiri Nasr ibn Ahmadning vaziri. Falsafa, astrologiya, astronomiyani qunt bilan oʻrgangan, geografiyaga oid bir qancha asarlar yozgan. Jayhoniy IX asr oxirida tug‘ilgan bo‘lsa, 914-yildan to vafotiga qadar vazirlik qilgan. U 942-yilda zilzila vaqtida halok bo‘lgan.
Hayoti va faoliyati
X asrda Buxoro somoniylar davlatining poytaxti edi. 914-yili Ahmad bin Ismoilning vafotidan so‘ng, go‘dak o‘g‘li shahzoda Nasr bin Ahmad taxtga o‘tirdi, ammo u davlatni boshqarishga hali yoshlik qilardi. Shu davrda butun ishni ulug‘ vazir Jayhoniy bajardi. U, ayni vaqtda buyuk geograf olim hamdir. Al-Maqdisiyning yozib qoldirishicha, Jayhoniy falsafa, ilmi nujum va hay’at fanlaridan xabardor bo‘lgan.
Jayhoniy o‘zining yuksak lavozimidan ilm-fan manfaatlari uchun foydalangan. Xususan, geografik mashg‘ulotlarga va sayohatlarga homiylik qilib, mashhur Abu Zayd Balxiyga ko‘mak bergan, Abu Dulofni sayohatga yo‘llagan, arab sayyohi Ibn Fadlonni 921-yil sentyabrda Buxoroda qabul qilgan. Ibn Fadlonning Volga va Bulg‘ordan keltirgan ma’lumotlaridan o‘zi ham foydalangan.
Asarlari
Jayhoniy fanning bir necha sohalariga oid ko‘pgina asarlar yozdi. Arab geografi Maqdisiy kutubxonada Jayhoniyning yetti jildlik geografiya kitobini ko‘rganini yozgan. Kitobning nomi „Kitob ul-Masolik val mamolik“ („Masofalar va mamlakatlar kitobi“) bo‘lganini Abu Rayhon Beruniy o‘zining „Osor al-boqiya“ asarida qayd etib o‘tgan. Kitob yana „Kitob ul-Masolik fi ma’rifat ul-mamolik“ („Mamlakatlarni bilishda masofalar kitobi“) deb atalgani ham ma’lum.
Kitob taxminan 907—922-yillar orasida yozilgan. Asar X—XII asrlarda juda mashhur bo‘lgan. Jayhoniyning asl asari topilmagan bo‘lsa-da, undan ko‘chirilgan parchalar ko‘pgina kitoblarda, turli olimlarning asarlarida keltirilgan. Ushbu kitobdan Beruniy, „Hudud ul-olam“ asarining noma’lum muallifi, ibn Rusta, al-Bakriy, Gardiziy, Avfiy, Xaraqiy, Idrisiy va boshqalar ham foydalanganlar.
Al-Mas’udiyning ma’lumot berishicha, Jayhoniy yozgan kitobda dunyoning tasviri, undagi ajoyibotlar, shaharlar, poytaxtlar, dengizlar, daryolar, xalqlar va ularning makonlari haqida va boshqa turli qiziqarli hikoyalar mavjud. Beruniyning „Osor al-boqiya“ va „Mineralogiya“ kitoblarida ham Jayhoniy va uning asari bir necha marta tilga olingan.
Jayhoniy yozma manbalardan, jumladan Ibn Hurdodbeh asaridan foydalanish bilan birga, talay geografik ma’lumotlarni bevosita turli mamlakat odamlari bilan suhbatlashib yig‘gan. Maqdisiyning aytishicha, Jayhoniy chet ellik sayyohlar va mehmonlarni suhbatga chaqirib, ulardan mamlakatlari, boradigan yo‘llari, daromadlari, yulduzlarning balandligi va soya tushishi, falakning aylanishi to‘g‘risida surishtirib turgan. Hatto Rus, Hindiston, Xitoy va boshqa mamlakatlarga xatlar yuborib, u mamlakatlarning holati, saroy va devon tartibi va urf-odatlarini so‘rab bilgan. Jumladan, Tunkatdan to Xitoyning poytaxtigacha 140 kunlik masofa ekanligini elchilardan surishtirib bilgan. Jayhoniy o‘z asarida Sharq mamlakatlariga ancha o‘rin bergan. Unda Markaziy Osiyo va O‘rta Osiyo, Hind vodiysi, turk qabilalari, Uzoq Sharq to‘g‘risida yangi ma’lumotlar ko‘p.
O‘zidan keyingi asarlarga ta’siri
Tarixiy geografiya fanida Jayhoniy asarining umumiy mazmunini tiklashga ko‘p urunildi. Chunki Jayhoniy o‘zidan keyingi geografik adabiyotga juda katta ta’sir ko‘rsatgan edi. Bu ta’sirning yo‘llari I. Markvart tuzgan sxemada ayniqsa yaqqol ko‘rinadi. Bu sxemaga ko‘ra, Ibn Rusta va Bakriy — Jayhoniy asaridan bevosita ko‘chirib olganlar, Avfiy esa „Hudud ul-olam“dan, Gardiziy — Jayhoniyga bevosita bog‘liq bo‘lgan noma’lum mualliflar orqali material olgan.
Jayhoniyning Sharqiy Yevropa va Kaspiy viloyatlari to‘g‘risida yozgan ma’lumotlari keyinchalik butun O‘rta Osiyo — Xuroson olimlarining shu yerlar to‘g‘risidagi tasavvuriga asos bo‘ldi, chunki boshqa olimlar Jayhoniy so‘zlariga tayanib, uni sal kengaytirib yozdilar.
Apátfalva
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
right|thumb|300x300px| [[Vengriya|Vengriyadagi Chongrad okrugining joylashuvi]] Apátfalva — Vengriya janubidagi Buyuk tekislik mintaqasida joylashgan Chongrad okrugidagi qishloq.
Geografiyasi
U 53.77 km2 maydonni egallaydi  va 2290 kishi aholisi bor (2015).
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Bastiliya
thumb|right|Prise de la Bastille ([[Jean-Pierre-Louis-Laurent Houel)]]
Bastiliya (la Bastille) — Parijdagi qalʼa, 1370 — 1382-yillarda qurilgan; 15-asrdan davlat turmasi. Qoʻzgʻolon koʻtargan xalq tomonidan Bastiliyaning shturm qilinishi (1789-yil 14-iyul) Buyuk Fransuz inqilobini boshlab bergan (1880-yildan har yili Fransiyaning milliy bayrami sifatida nishonlanadi). 1790-yil Bastiliya buzib tashlangan.
Lepuix
Lepuix Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Territoire de Belfort departamenti Belfort tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1116 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 38,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 29,4 km2. Dengiz sathidan 489 - 1244 m balandlikda joylashgan.
Shuruppak
Shuruppak, Shurippak (hozirgi Fara shahri xarobasi) — Shumerdagi qadimiy shahar. Shumer afsonasiga koʻra, donishmand Ziusudra (bobilcha — Utnapishti, yun. — Ksisutr) vatani boʻlib, u xudoning maslahatiga koʻra, kema qurib toʻfondan omon qolgan. shahridan mil. av. 26-asrga oid xoʻjalik va yuridik hujjatlar hamda oʻquv qoʻllanmalari arxivi topilgan. Mil. av. 3mingʻ yillik oxiriga kelib Sh. oʻz ahamiyatini yoʻqotgan.
Polyudovo
Polyudovo (Полюдово)— Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.
Geografiyasi
Qishloq Permdan (tuman maʼmuriy markazi) 28 km uzoqda joylashgan.
Chorsada (Istaravshan)
Chorsada (Чорсада)  — Tojikiston Respublikasining Istaravshan tumani, Guli Surx jamoatiga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 25 km, tuman markaziga 11 km.
31-mart
31-mart — Grigoriy taqvimida yilning 90- (kabisa yilida 91-) kuni. Yil yakuniga 275 kun qoladi.
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:31-mart bayramlari
Voqealar
Yana qarang: Turkum:31-mart voqealari right|120x120px
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:31-martda tugʻilganlar
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:31-martda vafot etganlar
Atirau
300px|thumb|right|Atirau shahridagi Ural daryosi Atirau — Atirau viloyatining markazi, Qozogʻistonning gʻarbida, Yoyiq daryosining yoqasida joylashgan shahar. Temir yoʻl stansiyasi. Neftni qayta ishlash va kimyo sanoati rivojlangan. 1640-yil asos solingan va Rossiya hukumatining keyinroq Oʻrta Osiyoga bosqinchilik yurishlarida tayanch istehkomlaridan biri boʻlgan.
Nomi
1640-yili Yaitskiy gorodok deb nomlangan shaharcha barpo etilgan. Yoyiqning yuqorida Verxniy Yaitskiy gorodok (hozirgi Oʻral shahri) degan shaharcha barpo etilgan, Nijniy Yaitskiy gorodok deb nomlangan, keyinchalik — Ust-Yaitskiy gorodok. Rossiya malikasi Ekatarina II Yoyiq daryosini Ural deb nomlanishiga farmon berganida, shaharning nomi Guryev gorodok, Guryev deb oʻzgartirilgan.
Xitoy choyi
thumb| Oolong choyi barglari gayvanga cho'mgan Choy - choy o'simliklari barglari va qaynatilgan suvdan tayyorlangan ichimlik. Choy barglari an'anaviy xitoy usullari yordamida qayta ishlanadi. Xitoy choyi kun bo'yi, shu jumladan ovqatlanish vaqtida, oddiy suv o'rnini bosuvchi, farovonlik yoki oddiy zavq uchun iste'mol qilinadi. Dori va choy qo'shilsa, odamlar kasalliklarni davolash uchun choy ichishlari mumkin.
Atirau
Nomi
1920-yili maʼlum muddatga bolsheviklar Gurevni Chapaev deb qayta nomlagan.
1992-yildan buyon shahar nomi — Atirau.
Xitoy choyi
Tarix
Choy ichish amaliyoti Xitoyda uzoq tarixga ega bo'lib, u yerda paydo bo'lgan. Choy Xitoyda paydo bo'lgan bo'lsa-da, Tang sulolasi davrida xitoy choyi odatda qadimgi Xitoydan meros bo'lib qolgan usullar yordamida qayta ishlangan. Afsonaga ko'ra, choyni Xitoy imperatori Shen Nong miloddan avvalgi 2737-yilda imperator qaynayotgan suvga yaqin atrofdagi buta barglari tushganda topgan. Choy Xitoy tarixi va madaniyatiga chuqur singib ketgan. Ichimlik o'tin, guruch, yog', tuz, soya sousi va sirka bilan birga Xitoy hayotining yettita ehtiyojidan biri hisoblanadi.
Atirau
Nomi
Atirau degan soʻzi qozoq tilidan tarjшmasi delta degan maʻnosini bildiradi.
Geografiyasi
Atirau va Astana shaharlarining oraliq masofasi — 1810 km.
Xitoy choyi
Tarix
Xitoy choyini oltita o'ziga xos toifaga bo'lish mumkin: oq, yashil, sariq, oolong, qora va fermentatsiyadan keyin. Boshqalar xushbo'y va siqilgan choylar uchun toifalarni qo'shadilar. Bularning barchasi Camellia sinensis o'simlikining navlaridan keladi. Ko'pgina xitoy choylari Xitoyda etishtiriladi va iste'mol qilinadi, so'nggi yillarda butun dunyo bo'ylab Xitoy oshxonasi iste'molining ortishi tufayli xalqaro miqyosda eksport ham qilinmoqda. U odatda butun dunyo bo'ylab Xitoy restoranlari va oziq-ovqat do'konlarida mavjud. Yashil choy Xitoyda eng keng tarqalgan choy turi hisoblanadi.
Choyning ushbu asosiy toifalarida alohida ichimliklarning keng turlari mavjud. Ba'zi tadqiqotchilar ushbu ichimliklarning 700 dan ortiq turini sanashgan. Boshqalar esa bu raqamni 1000 dan ortiq deb hisoblaydilar. Ba'zi o'zgarishlar Camillia o'simlikining turli navlari bilan bog'liq. Choy plantatsiyalari uchun eng mashhur hududlar - bu Yunan viloyati va Fujian provinsiyasi. Hozirgi vaqtda choy plantatsiyalari sanoati Xitoyning aksariyat viloyatlarida mavjud. Tieguanyin, masalan, Fujian provinsiyasidagi Anxi shahrida topilgan bitta o'simlikka borib taqaladi. Boshqa choylar o'zlarining ba'zi xususiyatlarini mahalliy etishtirish sharoitlaridan oladi. Biroq, keng o'zgarishlarning eng katta omili choy barglari yig'ib olingandan keyin choyni qayta ishlashdagi farqlardan kelib chiqadi. Oq va yashil choylar issiqlik bilan ishlov berilad ko'pincha barglardagi tabiiy fermentlar natijasida hosil bo'lgan fermentatsiya deb ataladigan oksidlanishni oldini olish uchun terib olingandan so'ng tez orada. Oolong choylari qisman oksidlanadi. Qora choylar to'liq oksidlanadi. Boshqa farqlar qayta ishlash bosqichlaridagi o'zgarishlardan kelib chiqadi.
Luan choyi
thumb| Lu'an qovun urug'i choyi Luan choyi ( 六安茶    ), uni Lu'an qovun urug'i choyi deb ham atashadi, asosan  Xitoy tibbiyotida ishlatiladi. U faqat to'g'ri pishirilganda o'z hidini chiqarishi mumkin. Ushbu choyning o'ziga xos sifati juda yaxshi deb hisoblanadi. Ushbu turdagi choy ayniqsa oshqozon muammolari bilan og'rigan odamlar uchun foydalidir.
Luan choyi hali ham Xitoyda, Anhui provinsiyasida ishlab chiqariladi. Jinjay okrugidagi Bat g'orida yetishtirilgan Luan choyi yuqori sifatli hisoblanadi, chunki g'ordagi minglab yarasalar choy o'simliklari uchun ideal o'g'it bo'ladi.
Atirau
Aholisi
Aholisi 1897-yili 9,3 ming, 1923-yili 12,5 ming, 1939-yili 41,5 ming, 1997-yili 265 ming, 2006-yili 269 ming kishini tashkil qildi. 2012-yilda esa 206,656 kishi boʻlib qoldi, unga asosiy sabablardan biri koʻplab slovyan xalqlarining chet ellarga koʻchib ketishidir.
2007-yili 1-yanvarda shaharning aholisi 207,2 ming kishini tashkil qildi, shu jumladan: Atirau viloyatida 84 millat vakillari istiqomat qilishadi.
Xitoy choyi
Songluo choyi
Songluo choyi Xitoyning Anxuy provintsiyasidagi Xiuning okrugining shimolida joylashgan Songluo tog'ida yetishtiriladi. Choy plantatsiyalari tog'dan olti-etti yuz metr balandlikda tarqalgan.
Atirau
Iqtisodiyot
2007-yil 1-yanvarda roʻyxatdan oʻtgan korxonalarning soni 5195 tani tashkil qildi, shularuning 4875 kichik, 275 oʻrta, 45 yirik. 2006-yil 3319,5 ming tonna neft mahsuloti qayta ishlandi, undan 493,7 ming tonna motorli oʻtin (benzin); 1122,2 ming tonna gazoyl; 1389,9 ming tonna mazut; 123,6 ming tonna neftli koks olindi. Elektr quvatini ishlash 1442,9 mln kVt/soat; issiqlik quvvati — 1624,4 ming kKal tashkil qildi.
Xitoy choyi
Longjing va Tianmu choyi
thumb| Longjing choyi Longjing choyi va Tianmu choyi o'sayotgan hududlardagi ob-havo tufayli Heaven Pool choyiga mos kelishi mumkin. Tog'larga sovuq mavsum erta kelgani uchun qishda qor ko'p bo'ladi, shuning uchun choy o'simliklari kechroq unib chiqadi
Atirau
Iqtisodiyot
Asosiy oziq ovqat mahsulotlaridan: 18 tonna sosiska; 5784 tonna quritilgan baliq; 323 tonna qayta ishlangan sut mahsulotlari; 7370 tonna yangi yopilgan non olindi.
Xitoy choyi
Longjing va Tianmu choyi
Longjing choyi Xitoyning Xanchjou shahridagi G'arbiy Leyk tumanida ishlab chiqariladi. Longjing, tom ma'noda "Ajdaho qudug'i", Fengxuang tog'ida joylashgan. Tyanmu tog'i Zhejiang provintsiyasining shimoli-g'arbidagi Lin'an okrugida joylashgan. Ikkita 1500 metrlik cho'qqi bor, ularning har birining tepasida ko'zga o'xshagan tiniq suv bilan to'ldirilgan hovuz bor, shuning uchun Tianmù ( 天目, yoqilgan. "jannat ko'zi").deb nomlangan.
Atirau
Iqtisodiyot
Atirau shahrining iqtisodiy rivojiga „QazMunayGaz“, „Atirau munay ondeu zavodi“, „Qaztransoyl“, „Atiraubaliq“, „Zaman grupp“, MChB, „Atirau jariq“, „Obltransgaz“, „Atirausushar“, „Atirau su arnasi“, v.b. mahkamalar koʻp hissasini qoʻshmoqdalar.
Xitoy choyi
Madaniyat
thumb|220x220px| Xitoy choyi idishi, shu jumladan uchta gayvan
Atirau
Ijtimoiy soha
Atirauda neft korxonasining rejalash instituti, neft va tabiiy tuzlar ilmiy instituti, universitet, drama teatri, filarmoniya, oʻrta maxsus oʻquv yurtlati, taʻlim beruvchi musiqa va sport maktablari, kutubxonalar, kinoteatrlar, madaniyat va hordiq parki, mehmonxonalar, bola bogʻchalar, tibbiy mahkamalar faoliyat yuritadi.
Xitoy choyi
Idishlar
thumb| Gayvan, choy tovoqlari, Yixing choynaklari va boshqa choy idishlari to'plami
Choyxona
Xitoy choyxonalari odamlar choy ichish va bo'sh vaqtlarini o'tkazish uchun yig'iladigan jamoat joyini anglatadi. Xitoy choyxonalari uzoq tarixga ega. U birinchi marta Tang sulolasi Kayyuan davrida (713–714) shakllangan va Song sulolasi davrida keng tarqalgan. Ming va Qing sulolalaridan boshlab choyxona madaniyati mintaqaviy madaniyatning ajralmas qismiga aylangan.
Bastion
Bastion (frans. bastion — mustahkam qoʻrgʻon) — atrofi mustahkam devor bilan oʻralgan, beshburchak shaklida qurilgan harbiy istehkom. B.da zambaraklarni oʻrnatish uchun maxsus koʻtarmalar quriladi, mudofaa devori va xandaqning oldi, yon tomonini oʻqqa tutish uchun oʻt ochish nuqtalari oʻrnatiladi. B. birinchi marta Italiyada 15-asrda paydo boʻlgan. B. oʻz vaqtida zoʻr va ishonchli istehkom vazifasini oʻtagan. B. 19-asr oʻrtalarigacha qoʻllanilgan.
Baliqchi tumani
Baliqchi tumani, Andijon viloyatidagi tuman. Viloyatning shim.-gʻarbiy qismida. 1926-yil 29-sentabrda tashkil etilgan. Namangan viloyatining Norin tumani va Andijon viloyatining Izboskan, Shahrixon, Oltinkoʻl, Boʻz, Ulugʻnor tumanlari bilan chegaradosh. Mayd. 0,34 ming km2. Aholisi.150 mingdan ziyod. Baliqchi tumanida 2 ta shahar (Chinobod va Baliqchi) va 8 qishloq fuqarolari yigʻini (Alimbek, Boʻston, Guliston, Oxunboboyev, Siza, Xoʻjaobod, Eski Haqqulobod, Oʻrmonbek) bor. Markazi — Baliqchi shahri.
Aholisi
Aholisi, asosan oʻzbeklar; ruslar, tatarlar, tojiklar, uygʻurlar va b. ham yashaydi. 1 km2 ga 416 kishi toʻgʻri keladi.
Xoʻjaligi
Tuman, asosan, paxtachilik va gʻallachilikka ixtisoslashgan. Tumanda 6 sanoat korxonasi bor: Baliqchi notoʻqima matolar i.ch. aksiyadorlik jamiyati, Alisher Navoiy nomidagi Interneyshnl Oʻzbek-Amerika qoʻshma korxonasi, Chinobod paxta tozalash aksiyadorlik jamiyati, Baliqchi notoʻqima matolar ishlab chiqarish aksiyadorlik jamiyati korxonasining ip oʻrash sexidasport buyumlari i.ch. aksiyadorlik jamiyati, Baliqchi non i.ch. aksiyadorlik jamiyati, „Baliqchi tongi“ aksiyadorlik jamiyati. 2 mexanizatsiyalashgan Koʻchma aksiyadorlik jamiyati boʻlib, biri suv inshootlari qurish va yangi yerlarni oʻzlashtirish bilan shugʻullanadi, ikkinchisi xoʻjaliklararo qurilish boshqarmasi. Boʻrdoqchilik bazasi, Baliqchi va Chinobod mashina traktor parklari mavjud. Tumanda Baliqchi matlubot aksiyadorlik jamiyati, Chinobod matlubot aksiyadorlik jamiyati faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 1 ta qoʻshma korxona, mingdan ortiq kichik va xususiy korxona mavjud. Bulardan eng mashhurlari: „Muhammad“ savdo va i.ch. firmasi, „Nargiz“ firmasi, „Navroʻz — 9“ savdo i.ch. firmasi, Chinobod fermer xoʻjaligi.
Xoʻjaliklar chorvachilik, bogʻdorchilik, pillachilik, polizchilik, sabzavotchilik va sholikorlik bilan shugʻullanadi. Q. x.da sugʻoriladigan yerlar 23,0 ming ga, ekinzorlar 19,0 ming ga, shu jumladan 11,3 ming ga yerga paxta, 6,0 ming ga yerga bugʻdoy, 0,3 ming ga yerga sabzavot, 0.05 ming ga yerga kartoshka, 1,3 ming ga yerga yem-xashak ekinlari ekiladi. B. t.da 19 jamoa va shirkat xoʻjaligi, 525 fermer xoʻjaligi bor. Xayrixon Ergasheva nomidagi, „Chinobod“, „Paxtakor“, „Oʻzbekiston“. A. Moʻminov nomidagi. „Boʻston“, Ulugʻbek nomidagi shirkat xoʻjaliklari tumandagi yirik va mashhur xoʻjaliklardir.
Baliqchi tumani 2000-2019-yillarda davlatga qariyb 1.2 million tonna paxta, 1.5 million tonnadan ortoq bugʻdoy topshirib, shartnoma rejasini ortigʻi bilan bajardi.
Tuman jamoa va shaxsiy xoʻjaliklarida 37,9 ming qoramol, 26,7 ming quy va echki, 70,1 ming parranda boqiladi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi — Haqqulobod (tuman markazidan 29 km). 1999/2000 oʻquvHayrixon Ergasheva nomidagi shirkat xoʻjaligining paxta dalalarida yilida 52 umumiy taʼlim maktabi boʻlib, 32,7 ming oʻquvchi, 1 gimnaziyada 252 oʻquvchi, 1 akademik litseyda 207 oʻquvchi, 1 maxsus maktab-internatda 250 oʻquvchi, 2 kollejda 1200 oʻquvchi, 1 iqtisodiyot litseyida 251 oʻquvchi taʼlim oldi. Madaniyat saroyi, markaziy kutubxona, musiqa maktabi, 50 ommaviy kutubxona, 13 madaniyat uyi, ijodkorlar uyi, 2 koʻchma klub, 740 oʻrinli 4 kasalxona va dispanser, 10 qishloq ambulatoriyasi, 350 oʻrinli bolalar va oʻsmirlar sport maktabi, 200 oʻrinli bolalar musiqa va sanʼat maktabi, 42 tibbiyot punkti boʻlib, ularda 250 vrach, 1996 nafar oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim ishladi (2000). 1932-yildan „Gʻalaba“ tuman gazetasi chiqadi (adadi 3000).
Onifai
Onifai Italiyaning Sardiniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Nuoro provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 43 km2. 766 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Baliqchi tumani
Maʼmuriy boʻlinishi
Baliqchi tumanida oʻz ichiga 60ta qishloqni olgan 2ta shahar 8ta qishloq fuqarolari yigʻini bor.
Geografiyasi
Baliqchi tumani hududi tekisliklardan iborat. Yanvarning oʻrtacha harorati — minus 4 daraja, iyulniki — 26 daraja. Yiliga oʻrtacha — 195-210 mm yogʻin tushadi. Vegetatsiya davri — 235 kun. Tuman hududidan Qoradaryo, Mazgʻilsoy, Chinobodsoy va Katta Andijon kanali oqib oʻtadi. Tuprogʻi oʻtloqi boʻz, kuchsiz shoʻrlangan tuproq, oʻsimliklardan shoʻra, shuvoq, momaqaymoq, qamish, mingdevona, yantoq, yulgʻun, oqbosh, otquloq, qirqboʻgʻin, gʻumay, qoʻypechak, yalpiz oʻsadi. Echkiemar, toshbaqa, tulki, quyon, ilon, kaltakesak, qushlardan laylak, oʻrdak, chumchuq, soʻfitoʻrgʻay, qargʻa, musicha uchraydi.
Aholisi
Aholisi — 150 mingdan ziyod. Aholisi, asosan oʻzbeklar; ruslar, tatarlar, tojiklar, uygʻurlar va boshqa millat vakillari yashaydi. 1 kvadrat kilometrga 446 kishi toʻgʻri keladi.
Qatran (Laylak tumani)
Qatran (Катран) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati Laylak tumaniga qarashli qishloq. Qatran ovul okrugi tarkibiga kiradi, okrug markazi. 2009-yilgi aholi sanogʻiga koʻra, Qatranning aholisi oʻsha yili 5 095 kishi boʻlgan.
Mamadmuso Mamadazimov
Mamadmuso Mamadazimov (1942-yil, Xovos tumani, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik astronom olim, pedagogika fanlar doktori (2005), professor (2007).
Biografiyasi
Mamadmuso Mamadazimov 1942-yil Toshkent viloyati, Xovos tumani, Balandchaqir qishlogʻida (hozirgi Jizzax viloyati, Yangiobod tumani markazi) tugʻilgan. 1948—1958-yillarda qishloqdagi Alisher Navoiy nomidagi 1-maktabda oʻqigan. 1958—1963-yillarda Toshkent davlat pedagogika institutining fizika-matematika fakultetida tahsil olgan. 1963—1966-yillarda oʻzi oʻqiga maktabda matematika va astronomiyadan dars beradi. Dastlab Toshkent Astronomiya institutida tadqiqotlar olib boradi, so‘ng Leningradga SSSR Fanlar akademiyasi qoshidagi Astronomiya observatoriyasiga stajyor-tadqiqotchisi sifatida oʻqishga jo‘natiladi. 1971-yilda „Quyosh dog‘larining yarim soyasida plazma harakatining nozik strukturasi“ mavzusida nomzodlik ishini yoqlagan, 2005-yilda „Теоретические основы содержание астрономии и методики ее преподавания в системе непрерывного образования“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilib, pedagogika fanlar doktori ilmiy darajasini olgan. 2007-yilda professor ilmiy unvoni berilgan. 1971—1985-yillari Toshkent davlat pedagogika instituti Nazariy fizika kafedrasi katta oʻqituvchisi, dotsent, 1985—1989-yillarda kagedra mudiri, 1989—1990-yillarda oshkent davlat universiteti Astronomiya kafedrasi oʻqituvchisi vazifasida ishlagan, 1997-yildan Toshkent davlat pedagogika universiteti Fizika-matematika fakultetining Umumiy fizika kafedrasi mudiri. Mamadmuso Mamadazimov fizika va astronomiya oid darsliklar, o‘quv-metodik qo‘llanmalar, ilmiy-ommabop risolalar va 200 ga yaqin maqolalar, shuningdek, „Dumli yulduzlar“ (1981), „Tanishing yulduzlar“ (1987), „Yer hammamiz uchun yagona uy“, „Kosmik kelgindilar va uchar tarelkalar“, „Ulug‘bek va uning rasadxonasi“ kitoblari muallifi.
Maksimixa (Xarovsk tumani, Vologda)
Maksimixa (Максимиха)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 28 km, Sorojin munitsipaliteti markaziga to'g'ri chiziqda - 17 km. Eng yaqin aholi punktlari - Kolibanixa, Gora, Fedorovskoye, Korkinskoye, Zimnitsa, Kudryavtsevo.
2002 yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 1 kishi.
Aholisi
Aholisi - 3 kishi (2010).
Mirzo Hayit Sahbo
Mirzo Hayit uning asl ismi boʻlib, Sahbo esa taxallusidir. Buxoro amirligida ma‘muriy amaldorlardan bo‘lgan. Ba‘zi adabiyotlarda to‘pchiboshi lavozimida ishlagan. Shuning uchun ham Mirzo Hayit to‘pchiboshi deb ham atalgan. Sahbo Buxoro amirligidagi Vobkent nohiyasining Arabon qishlog‘ida tugʻilgan. Ilm olish maqsadida Buxorodagi madrasaga o‘qishga borgan. Madrasada o‘qib yurgan kezlari aql-zakovati tufayli amir Muzaffarxon uni o‘g‘li Abdulahad xodimlari qatoriga qo‘shib qo‘yadi. Muzaffar vafot etganda Abdulahadxon Karmanadan Buxoroga qaytadi va Sahboni muhim lavozimlardan biri bo‘lgan eshik og‘asi vazifasiga tayinlaydi. Sahbo ikki tilda she‘r yozgan zullisonayn shoirlardan biridir. Bir qancha she‘rlari qo‘shiq sifatida ham kuylangan. Bizgacha 20 ga yaqin she‘ri yetib kelgan. Abdulagadga Sahboning haqiqatgo‘yligi yoqmay uni saroydan chetlatib, miroblikka tayinlaydi. O‘sha paytda miroblarga xazinadan mablag‘ ajratilmas, ular yashash uchunbsuv sotishga majbur bo‘lganlar. Biroq Sahbo ikki yil davomida bu lavozimda halollik bilan ishladi. Keyinchalik Abdulahadxon uni shahar mirshabi etib tayinlaydi. Muzaffarxon davrida amirlikda o‘g‘rilik, kazzoblik ko‘payib mirshablar ham ularga sherik bo‘lib hatto amirlik mulkiga tajovuz holatlari ham uchrab turgan. Sadriddin Ayniyning yozishicha, mirzo Hayit faqirona kun kechirsa-da, o‘g‘ri va qimorbozlarga sherik boʻlmagan.
1917-yillarda amir askarlari tomonidan qamoqqa olinadi. Keyinchalik ozod qilinib, 1918-yilda Kobodiyonga hokim qilib yuboriladi. Kolesov voqeasi ro‘y vergan paytda ham Kobodiyon hokimi mirzo Hayit bo‘lgan. 6 oy hokimlik davridan soʻng shaharga Davronbek ismli yangi hokim tayinlanadi. Davronbek bir qancha askarlar, Kobodiyon Jom‘e masjidi xatibi, ba‘zi odamlarni ergashtirib, Sahboning gazeta o‘qishi, yoqasi tugmali kamzul kiyishini pesh qilib, jadidlardan degan vaj bilan o‘ldirib yuboradilar. Davronbekning o‘zi ham hokimligining ikkinchi oyi bir dehqon tomonidan otib oʻldirilgan.