cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gulshira
Gulshira, nektar — oʻsimlikning shira bezlaridan chiqadigan shirin suyuqlik. Shira bezlari koʻpincha gulning ichida, kamdan-kam barg bandida, barg chetlarida, yonbarglarda va gulyonbarglarda joylashadi; ular gʻudda, boʻrtmacha, chuqurcha, halqacha, tarnovcha shakllarida boʻladi. G. murakkab modda boʻlib, qandning suvdagi eritmasi (glyukoza, fruktoza, saharoza)dan iborat. Uning tarkibida koʻp miqdorda spirt (manit), dekstringa oʻxshash boʻyovchilar, azotli va aromatik moddalar, mineral tuzlar, kislota va fermentlar boʻladi. G. chetdan changlanishni taʼminlaydigan asalari va b. hasharotlar (ari, tukli ari, kapalaklar) uchun ovqat hisoblanadi. Oʻsimlikning G. ajratish jarayoni koʻp jihatdan uning yoshi, gullash fazasi, kecha-kunduzga, havo harorati va namlikka bogʻliq (mas, gʻoʻzaning har bir guli bir kecha-kunduzda oʻrtacha 8,08 — 12,32 mg G. ishlab chiqaradi). Tarkibida koʻp miqdorda shirasi boʻlgan oʻsimlikda nektar ajralishi fotosintezga bogʻliq. Shuning uchun unga quyosh nuri zarur. Bundan tashqari turli vaqtda yoki turlicha oʻsimliklardan yigʻilgan G.da qand miqsori bir xil boʻlmaydi. Bu esa ularning sifat jiqatidan bir-biridan farq qilishiga olib keladi. Asalari organizmida qayta ishlangan G.dan asal hosil boʻladi.
Lutfulla Abdurahmonov.
Sharon Gless
Sharon Marguerite Gless (1943-yil 31-mayda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa. Oʻzining televizion, jumladan, Switch (1975—1978) teleserialida Maggie Philbin, Cagney & Lacey (1982—1988) nomli politsiya protsessual dramasida serjant Christine Cagney, The Trials of Rosie O'Neill (1990—1992) serialida Rosie Oʻneil, Showtime kabel televideniyesida efirga uzatilgan Queer as Folk (2000—2005) televizion serialida Debbie Novotny hamda Burn Notice (2007-2013)da Madeline Westen kabi rollarni ijro etishi orqali tanilishga erishgan.
Faoliyati
Faoliyatining boshida Gless koʻplab teleseriallar va telefilmlarda suratga tushgan. Xususan, 1973-yilda Revenge of the Stepford Wives hamda Faraday & Company filmalarida Dan Dailey va James Naughton bilam birgalikda harakat qilgan boʻlsa, 1975-yilda Emergency!ning 6-mavsumning 24-epizodida Adam sifatida hamda 1975-yilda The Rockford Filesda haykaltarosh sifatida koʻrinish bergan. Aktrisa 1974-yildan 1976-yilgacha, unga Kathleen Faverty rolini taklif etilguniga qadar, Marcus Welby, M.D (1969—1976)da kichik rollarni ijro etgan.
Bu televideniyedagi turli xil mehmon rollariga qoʻshimcha boʻladi, jumladan, yosh kotiba Maggie Philbin rolida CBS efirga uzatgan xususiy detektiv/firibgarlikka oid teleserial Switch (1975—1978)da Eddie Albert va Robert Wagner bilan birgalikda koʻrinish bergan. Shouda yangi ishtirokchi boʻlishiga qaramay, u Albert va Vagner bilan ekranda va undan tashqarida ham juda yaxshi til topishga muvaffaq boʻldi. Uchinchi mavsumdan soʻng serial bekor qilinganda, Albert va Vagnerga oʻz faoliyatini boshlagani uchun minnatdorchilik bildirdi va ular bilan yaqin doʻst boʻlib qoldi.
Shaxsiy hayoti
1991-yilda Gless Cagney & Lacey teleseriali produseri Barney Rosenzweigga turmushga chiqqan.
Bada
Choi Sung-hee (1980-yil 28-fevralda tugʻilgan), professional ravishda Bada nomi bilan tanilgan, janubiy koreyalik qoʻshiqchi, bastakor, aktrisa va teleboshlovchi. U 1997-yilda Janubiy Koreyaning S.E.S. qizlar guruhi aʼzosi sifatida debyut qilgan. S.E.S. 2002-yil dekabr oyida tarqatib yuborilganidan soʻng, u oʻzining birinchi „A Day of Renew“ yakkaxon studiyaviy albomini 2003-yil oktyabr oyida chiqargan. Oʻshandan beri qoʻshiqchilik faoliyatini Aurora, Eyes, V.I.P, GoGoGo, Queen va Mad kabi qoʻshiqlar bilan davom ettirgan.
Gulchilik
thumb Gulchilik — gulli manzarali oʻsimliklarni bogʻ va xiyobonlarga, yoʻl yoqalariga ekish, binolar ichini bezash, guldastalar yasash maqsadlarida oʻstirish; dehqonchilik sohasi. Ochiq va isitiladigan yerdagi G.ka boʻlinadi. Ochiq yer (dala)dagi G.da bir yillik (qashqargul, itogʻiz, gulbeor, xushboʻy tamaki), ikki yillik (kapalakgul, boʻtakoʻz, chinnigul) va koʻp yillik (gulsapsar, pion, floks va b.) gullar oʻstiriladi. Isitiladigan yer (issiq,xona, oranjereya)dagi G.da nozik va chiroyli gullaydigan, yaproqlari hamisha yashil oʻsimliklar (lola, chinnigul, xrizantema, palma, fikus va b.) oʻstiriladi. G.ni ochiq va isitiladigan yerlarda qoʻshib olib borish yil davomida gul yetishtirishni taʼminlaydi.
Bada
Qoʻshiq yozish va ijro etishdan tashqari Notre-Dame de Parij, 200 pounds Beauty, Legally Blonde va Mozart! kabi sahna musiqalarining asl va koreys talqinlarioda ishtirok etishi orqali oʻzini aktrisa sifatida ham namoyon qilgan. U Eng yaxshi aktrisa sifatida uchinchi Musical mukofotini qoʻlga kiritgan va shu kungacha oʻnta klipda rol ijro etgan.
Gulchilik
Koʻpgina mamlakatlarda, jumladan Oʻzbekistonda G. juda qad. tarixga ega. Amir Temur, Bobur yaratgan bogʻlarda gul oʻstirishga alohida eʼtibor berilgan (qarang Amir Temur bogʻlari).
Bada
Faoliyati
Bada S.E.S. bilan 1997-yilda debyut qilgan. Guruh 1997-yil 1-noyabrda I’m Your Girl debyut albomini chiqargan. Keyinchalik S.E.S. eng koʻp albomi sotilgan K-pop qizlar guruhiga aylangan. Guruh debyutidan keyin beshta koreys, ikkita yapon albomini chiqargan. Guruh tarqalishidan oldin 2002-yil oxirida „Friend“ nomli koreys albomini chiqardi. Aʼzolar Bada va Eugene SM Entertainmentdan ajralib chiqqan, Shoo esa 2006-yilgacha kompaniyada qolishni tanlagan.
Gulchilik
Oʻzbekistonda gul va manzarali oʻsimlik koʻchatlari, qalamcha va urugʻlari hamda tuvaklarda ustiriladigan gullar yetkazib beradigan xoʻjaliklar, gul va koʻchat sotadigan maxsus "Toshkent gullari" firmasi tashkil etilgan. G. boʻyicha ilmiy tadqiqot ishlarini R. R. Shreder nomidagi Bogʻdorchilik, uzumchilik va vinochilik ilmiy tadqiqot instituti olib boradi; malakali gulchilarni shu institut kolleji, shuningdek, Toshkent agrar universiteti tayyorlaydi. Gul urugʻlari, koʻchatlari, piyozlari yetishtiradigan maxsus gulchilik xoʻjaliklari bor (qarang Gul urutiligi).
Bada
Faoliyati
2020-yil 19-aprelda Bada butun dunyo boʻylab COVID-19 ga qarshi kurashayotgan tibbiyot mutaxassislari uchun Yang Hee-eunning „Evergreen“ qoʻshigʻining yangicha talqinini ijro qilgan hamda 19-aprel inqilobining 60 yilligini nishonlash uchun 33 nafar qoʻshiqchi bilan sahnada chiqish qilgan.
Shaxsiy hayoti
2017-yil 13-yanvarda uning agentligi oʻzidan toʻqqiz yosh kichik restoran egasiga turmushga chiqishini tasdiqlagan. Uning toʻyi 2017-yil 23-martda Seulda boʻlib oʻtdi. 2020-yil 30-avgust kuni Bada oʻzining fanakkauntida homiladorligi haqida post joylashtirgan. 2020-yil 7-sentyabrda u birinchi qiz farzandini dunyoga keltirgan.
Gulchilik
Chet mamlakatlarda, ayniqsa, Yevropada G. rivojlangan. GFR, Niderlandiya, Italiya, Fransiya, Bolgariya va b.da G. iqtisodiyotning muhim tarmogʻini tashkil qiladi, uning mahsulotlari eksport qilinadi. Masalan, Niderlandiya lola, nilufar, sunbul piyozlarini yetishtirishga, GFR atirgul va chinnigulni sanoat usulida yetishtirishga ixtisoslashgan.
Adabiyotlar
Lutfulla Abdurahmonov.
Oʻsimlik nektari
Nektar — turli oʻsimliklarning (gullarda boʻlishi yoki boʻlmasligi mumkin) asal bezlari tomonidan chiqariladigan shakarga boy sharbat. Tarkibiga koʻra, nektarlar saxaroza, glyukoza, fruktoza, maltozaning oz miqdorda kislotalar (odatda aspartik va glutamik [1]), spirtlar, mineral tuzlar, fermentlar va turli xil murakkab aromatik moddalarning suvli eritmalaridir.
Duxiyev daromad uyi
thumb|right|300px right|thumb|280x280px|Qurilish yili Duxiyev daromad uyi — Shimoliy Osetiyaning Vladikavkaz shahridagi meʼmoriy yodgorlik. Rossiyaning aniqlangan madaniy meros obyekti va Shimoliy Osetiyaning madaniy merosi. U shaharning tarixiy markazida, Tamayev koʻchasi, 21-uyda joylashgan.
Ikki qavatli Art Nouveau — modern uslubida barpo qilingan bino 1912-yilda shahar meʼmori E. I. Deskubes loyihasi asosida qurilgan. Xonadonlar oʻrta daromadli fuqarolarga ijaraga berishga moʻljallangan edi. Ularda minimal kommunal qulayliklar mavjud edi. Hojatxonalar hovlida joylashgan boʻlib, u quduq koʻrinishida boʻlgan.
Hozirda bino turar-joy hisoblanadi.
Uyning rejasi keskin nishabli murakkab yerda ishlab chiqilgan. Meʼmor oʻsha paytdagi vaziyatdan unumli foydalanib, yertoʻlada qoʻshimcha turar-joylar yaratdi.
Binoning poydevori tabiiy toshdan yasalgan. Dastlab qizil tusli tosh bilan qoplab chiqilgan devorlar keyinchalik ohak bilan boʻyalgan. Fasad devorlarida Art Nouveau — modern uslubiga xos boʻlgan vertikal chiziqlar mavjud.
TP-Link
Tarixi
TP-Link 1996-yilda ikki aka-uka Chjao 赵建军 tomonidan asos solingan. Chjao Jiànjūn) va Chjao Jiaxing (赵佳兴) Zhào Jiāxīng), ular ishlab chiqqan tarmoq kartasini ishlab chiqarish va sotish uchun. Kompaniya nomi Aleksandr Graham Bell tomonidan ixtiro qilingan, elektromagnit xalaqitlarni kamaytiradigan kabelning bir turi, shuning uchun kompaniya nomidagi “TP” ning “Twisted Pair Link” konsepsiyasiga asoslangan edi.
TP-Link oʻzining birinchi xalqaro kengayishini 2005-yilda boshlagan. 2007-yilda kompaniya Shenchjendagi yuqori texnologiyalar sanoat parkidagi 100 000 kvadrat metrlik yangi bosh qarorgohiga va obyektlariga koʻchib oʻtdi. TP-Link USA 2008-yilda tashkil etilgan.
2016-yil sentabrida TP-Link yangi logotip va shiorni taqdim etdi, “Reliably Smart”; yangi logotip kompaniyani “hayot tarzi”ga yoʻnaltirilgan brend sifatida koʻrsatish uchun moʻljallangan, chunki u aqlli uy mahsulotlarini ishlab chiqaruvchiga aylanayotgan edi.
Mahsulot assortimenti
TP-Link mahsulotlari orasida yuqori tezlikdagi kabel modemlari, simsiz routerlar, mobil telefonlar, ADSL, diapazonni kengaytirgichlar, routerlar, kalitlar, IP kameralar, quvvat liniyasi adapterlari, printer serverlari, media konvertorlari, simsiz adapterlar, quvvat banklari, USB hublar va aqlli uy qurilmalari mavjud. TP-Link shuningdek, Google uchun OnHub routerini ishlab chiqardi. 2016-yilda kompaniya smartfonlar uchun yangi Neffos brendini ishga tushirdi. TP-Link oʻzining Kasa Smart va Tapo mahsulotlari qatorida aqlli uy qurilmalarini ishlab chiqaradi. alt=5-Port Gigabit Ethernet Switch from TP-Link|none|thumb| TP-Link 5-Port Gigabit Ethernet kaliti alt=|thumb| TP-LINK AC1900 simsiz ikki tarmoqli Gigabit ADSL2+ modem routeri TP-Link global miqyosda bir nechta savdo kanallari, jumladan anʼanaviy chakana sotuvchilar, onlayn chakana sotuvchilar, ulgurji distribyutorlar, toʻgʻridan-toʻgʻri bozor sotuvchilari (“DMR”lar), qoʻshimcha qiymat sotuvchilari (“VAR”) va keng polosali xizmat koʻrsatuvchi provayderlar orqali sotadi. Uning asosiy raqobatiga Netgear, Buffalo, Belkin, Linksys, D-Link va Asus kabi kompaniyalar kiradi.
Tapo
2019-yil 30-sentabrda TP-Link Tapoʼni ishga tushirdi, uning dastlabki takliflaridan biri mini smart Wi-Fi Plug — Tapo P100. Smart vilka 2,4 GHz dan ortiq ishlaydi, simsiz ulanish Amazon Alexa va Google Assistant bilan integratsiyalashgan. Tapo kompaniyasining boshqa takliflari qatoriga uy xavfsizlik Wi-Fi kameralari va aqlli yoritish moslamalari qatori kiradi.
Deko
Deco – bu tarmoqli mahsulotlar oilasi. Ushbu toifaning birinchisi TP-Link M5 edi, undan keyin M9 Plus M5 bilan solishtirganda baʼzi hollarda foydalanish mumkin boʻlgan tarmoqli kengligi boʻyicha qayta ishlash mosligi yaxshilandi. Shu bilan birga, TP-Link Deco P7 ni ham taqdim etdi, bu boshqa Deco mahsulotlarining simsiz uzatishlari bilan solishtirganda, tugunlar turar joyning elektr simlari orqali bogʻlanishini anglatuvchi elektr tarmogʻiga ulangan tarmoq tizimi edi. Oʻshandan beri Deco P7 yangi Deco P9 bilan almashtirildi, u estetik jihatdan boshqacha, lekin bir xil simsiz ishlashga ega. Seriyadagi soʻnggi mahsulotlarga Deco M4 va S4 kiradi, ular bir xil simsiz tarmoqli kengligiga ega, dizayndagi ozgina farqlar bilan. Boshqa mahsulotlar, jumladan, yangi bazaviy model sifatida Deco X20 va Deco X60 yuqori oʻtkazish qobiliyatiga ega, lekin bir xil umumiy dizaynga ega oʻrta darajadagi model sifatida taqdim etildi. Deco X90 hozirgi Deco oilasining eng kuchlisi boʻlib, X60 modeliga nisbatan oʻtkazish qobiliyati ikki baravar koʻproq va boshqa modellarga nisbatan kattaroq dizaynga ega.
Ishlab chiqarish
TP-Link original dizayn ishlab chiqaruvchilari (ODM) ga autsorsing qilishdan farqli oʻlaroq, oʻz mahsulotlarini oʻzida ishlab chiqaradigan bir nechta yirik simsiz tarmoq kompaniyalaridan biridir. Kompaniyaning taʼkidlashicha, komponentlar va taʼminot zanjiri ustidan nazorat asosiy raqobatdosh farqlovchi hisoblanadi.
Gulden
thumbnail|300px|Gulden 1811-yil, Vilgelmina. [[Kumush.]] Gulden — Niderlandiya pul birligi. 1816-yilda muomalaga chiqarilgan. 1 G.=100 sent. Xalqaro ifodasi ANG. Valyutalar kursi boʻyicha, 1 AQSH dollari =2,52 G.; 1 G.= 160 soʻm 05 tiyin (2001, avg).
Kristen Bell
Kristen Anne Bell (1980-yil 18-iyunda tugʻilgan) amerikalik aktrisadir.
Albissola Marina
Albissola Marina - Italiyaning Liguriya mintaqasida joylashgan kommunadir,Genuyadan g'arbda va taxminan 4 km Savona shimoli-sharqida joylashgan.
Tarix
Albissola Marina Ligurlar qabilasining aholi punkti bo'lib, keyinchalik rimliklar tomonidan bosib olingan va Alba Docilia (hozirgi Albisola Superiore kommunal hududida) joylashgan.G'arbiy Rim imperiyasining qulashi paytida vahshiylar bosqinlari shaharning biri dengiz bo'yida, ikkinchisi tepaliklar etagida joylashgan ikki xil tumanga bo'linishiga olib keldi. Oʻrta asrlarda Vado grafligi, keyin esa Savona va Albisola grafligining bir qismi boʻlgan (1122).12-asr boshlarida ikki Albissola qoʻshilgan kommunaga asos solgan,uning asosiy faoliyati savdo,qishloq xoʻjaligi,baliqchilik va kulolchilik ishlab chiqarishni oʻz ichiga olgan.Ko'p yillik kurashlardan so'ng 1251 yildan boshlab genuya nazoratiga o'tdi.1343 yilda Albisola Celle Ligure va Varazze kommunalari bilan birgalikda 1797 yilgacha Napoleon qo'shinlari tomonidan bosib olingunga qadar ular (ma'lum darajada avtonomiya bilan)qolgan Genuya Respublikasiga sodiqlikka qasamyod qildilar. 1815 yildan keyin Albissola Sardiniya Qirolligi va keyinchalik Italiya Qirolligi tarixini kuzatib bordi.U1927 yilda yangi tashkil etilgan Savona provinsiyasi tarkibiga kirdi.
Gollandiya kasalligi
Iqtisodiyotda Gollandiya kasalligi maʼlum bir sektorning iqtisodiy rivojlanishining oʻsishi (masalan, tabiiy resurslar) va boshqa tarmoqlar (masalan, ishlab chiqarish sektori yoki qishloq xoʻjaligi)dagi pasayish oʻrtasidagi aniq sababiy bogʻliqlikdir.
Bu atama 1977-yilda The Economist tomonidan 1959-yilda yirik Groningen tabiiy gaz konining tashkil etilishidan so‘ng Niderlandiyada ishlab chiqarish sektorining pasayishini tasvirlash uchun kiritilgan
Taxmin qilingan mexanizm shundan iboratki, oʻsib borayotgan sektorda (yoki chet el yordami oqimi) daromadlar koʻpayganligi sababli, ushbu davlat valyutasi boshqa davlatlar valyutalariga nisbatan mustahkamlanadi (batarlanadi) (valyuta kursida namoyon boʻladi). Bu mamlakatning boshqa eksporti boshqa mamlakatlar uchun qimmatroq boʻlishiga va importning arzonlashishiga olib keladi va bu sektorlarni raqobatbardoshligini kamaytiradi.
Bu koʻpincha tabiiy resurslarni topishga ishora qilsa-da, " chet el valyutasining katta oqimiga olib keladigan har qanday rivojlanish, jumladan, tabiiy resurslar narxlarining keskin oʻsishi, xorijiy yordam va toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar " ni ham nazarda tutishi mumkin.
Model
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Natural_gas_NL.png/220px-Natural_gas_NL.png|thumb| Niderlandiyadagi tabiiy gaz imtiyozlari. Bugungi kunda Niderlandiya Yevropa Ittifoqidagi barcha tabiiy gaz zaxiralarining 25 % dan ortigʻini tashkil qiladi. Gollandiya kasalligini tavsiflovchi klassik iqtisodiy model 1982-yilda iqtisodchilar V. Maks Korden va J. Piter Neari tomonidan ishlab chiqilgan. Modelda sotilmaydigan sektor (xizmatlarni oʻz ichiga oladi) va ikkita savdo sektoridan iborat : rivojlanayotgan sektor va orqada qolgan (yoki rivojlanmagan) savdo sektori. Rivojlanayotgan sektor, odatda, neft, tabiiy gaz, oltin, mis, olmos yoki boksit kabi tabiiy resurslarni qazib olish yoki qahva yoki kakao kabi ekinlarni ishlab chiqarishdir. Qolgan sektor odatda ishlab chiqarish yoki qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullanadi.
Taʼsiri
Savdoning oddiy modellari mamlakatning qiyosiy ustunlikka ega boʻlgan sohalarga ixtisoslashishi kerakligini koʻrsatadi; shuning uchun baʼzi tabiiy resurslarga boy mamlakat ushbu tabiiy resurslarni qazib olishga ixtisoslashgani yaxshiroqdir.
Biroq, boshqa nazariyalar, bu, masalan, tabiiy resurslar tugashi bilan, zararli ekanligini koʻrsatadi. Bundan tashqari, narxlar pasayishi mumkin va raqobatbardosh ishlab chiqarish tezda qaytib kela olmaydi. Bu sodir boʻlishi mumkin, chunki texnologik oʻsish rivojlanayotgan sektorda va savdo boʻlmagan sektorda rivojlanmagan savdo sektoriga qaraganda kichikroq. Ushbu iqtisod boshqa mamlakatlarga qaraganda kichikroq texnologik oʻsishga ega boʻlganligi sababli, uning rivojlanmagan savdo tovarlari boʻyicha qiyosiy ustunligi qisqaradi, shuning uchun firmalar savdo sektoriga sarmoya kiritmaslikka olib keladi.
Shuningdek, tabiiy resurslar narxining oʻzgaruvchanligi va shu tariqa real ayirboshlash kursi xususiy firmalarning investitsiyalarini cheklaydi, chunki firmalar kelajakdagi iqtisodiy sharoitlar qanday boʻlishini bilmasalar, sarmoya kiritmaydilar. Xomashyo kabi tovar eksporti valyuta qiymatini oshiradi. Bu iqtisodiyotning boshqa tarmoqlarida raqobatning yoʻqligiga olib keladi. Tabiiy resurslarni qazib olish ham juda katta kapital talab qiladi, buning natijasida bir nechta yangi ish oʻrinlari yaratiladi.
Lampetiya
Lampetiya — yunon mifologiyasidagi qahramon, Geliadlar (Geliosning qizlari)dan biri. Afsonaning bir versiyasiga koʻra, u Asklepiyning sevgilisi edi.
Mifologiyada
right|thumb|362x362px| Santi di Tito. Faetonning opalari teraklarga aylanadi. XVIasr Lampetiya Geliadlar qatoriga kiradi — Gelios va Klimenaning qizlari, Faetonning opa-singillari (bir versiyaga koʻra, ularning yerlik otasi ham bor edi — Merop). Psevdo-Giginning soʻzlariga koʻra, Geliadalar yettita, Ovidiyning soʻzlariga koʻra, faqat uchta boʻlgan, lekin ikkala muallif ham Lampetiyani oʻz roʻyxatiga kiritgan. Gomer nimfa Neerani, Odisseyaga sxoliya muallifi — Rodani Lampetiyaning onasi deb ataydi.
Lampetiya oʻz singlisi Faetusa bilan birgalikda Trinakriya orolida sigir boqar edi. Aynan u otasiga qirgʻoqqa qoʻngan Itakiyaliklar Odissey boshchiligida goʻsht uchun muqaddas hayvonlarni soʻyishganini aytdi; Natijada, xudo Odisseyga gʻazablandi va u yana uzoq vaqt davomida uyiga qayta olmadi. Faetonning oʻlimiga motam tutib, u va uning opalari teraklarga, ularning koʻz yoshlari esa qahraboga aylandi.
Aristofan komediyalariga sxoliyalarda tilga olingan Germippning soʻzlariga koʻra, Lampetiya Asklepiyning sevgilisi boʻlib, undan Maxaon, Podaliriy, Iaso, Panakeya va Egluni dunyoga keltirgan; boshqa qadimgi mualliflar bu roʻyxatga Yanisk va Aleksenorni qoʻshadilar.
Jens Weißflog
Faoliayti
Weißflog Erlabrunn shahrida (hozirgi Breitenbrunnning bir qismi, Saksoniya) Erzgebirge hududida tugʻilgan.
XCHF Shimoliy changʻi boʻyicha jahon chempionatida Weißflog yakka tartibli oddiy tepalikda ikkita oltin (1985-yil, 1989-yil), yakkalik bahslarda katta tepalik turida (1989-yil) va jamoaviy katta tepalikda (1984-yil va 1995-yil) uchta kumush va yakkalik katta tepalik (1991-yil, 1993-yil) va jamoaviy katta tepaliklari bahslarida toʻrtta bronza medalini qoʻlga kiritgan (1985-yil va 1991-yil). Shuningdek, XCHF changʻi uchish boʻyicha jahon chempionatida 1985-yilda kumush va 1990-yilda bronza bilan ikkita medalni qoʻlga kiritgan.
Weißflog Xolmenkollen changʻi festivalida ikki marta (1989-yil, 1990-yil) changʻida sakrash musobaqasida gʻolib boʻlgan. U 1991-yilda Xolmenkollen medali bilan taqdirlangan (Vegard Ulvang, Trond Einar Elden va Ernst Vettori bilan birgalikda).
Bugungi kunda Jens Weißflog oʻzining tugʻilgan shahridagi Oberwiesenthalda joylashgan mehmonxonasiga ega va ZDF nemis televideniyesining asosiy sharhlovchisi hisoblanadi.
Gulqalam
Gulqalam, duv-duv — pichoq tigʻiga xat, sana oʻyib yozishda ishlatiladigan, poʻlatdan yasalgan bigizsimon asbob. Sana qalam, bigiz qalam, poʻlat qalam kabi turlari mavjud. Gulkash turi esa taroqqa gul solish, xat bitish uchun ishlatiladi.
Guloʻyin
"GULOʻYIN" — oʻzbek mumtoz raqsining Fargʻona maktabiga mansub "Katta oʻiin" turkumidagi ayollar raqssyuitasi. U asosan ashula joʻrligida, professional yallachi va havaskorlar tomonidan ijro etilgan. Ayniqsa Qoʻqonda keng tarqalgan. Syuitaning mazmuni lirik harakterda boʻlib, ruhiy kechinmalar ifodalangan. "G." dastlab firoq azobi, sogʻinishni, soʻngra kuchli iroda, dadillikni ifodalaydi, shodlik va quvnoq hayotni ulugʻlaydi. "G." turlaridan birida ijrochining qoʻl harakatlari gul (gulsapsar, lola, binafsha)ning ochilish paytini ifodalaydi. "G" maxsus milliy kiyimda ijro etiladi. "Guloʻyin", "Guloʻyin yallamasi", "Guloʻyin jilvoni" kabi usullari boʻlib, ular mazmuni, ijro usuli bilan bir-biridan farq qiladi. 1927 yil Us t a Olim Komilov va Tamaraxonim "G."ning ritmoplastik usulidagi zamonaviy, ommaviy va doira zarblari ostida tushiladigan yakka sahna raqslarini yaratdilar. Bu raqslarda oʻzbek ayolining iffat ila yoʻgʻrilgan goʻzalligi ulugʻlanadi. "G." raqsi yangicha talqin va kostyumda "Farhod va Shirin" (Xurshid asari; kompozitorlar V. Uspenskiy, G. Mushel) musiqali dramasiga kiritilgan va 1937 yil Moskvada boʻlib oʻtgan birinchi oʻzbek sanʼati va adabiyoti dekadasida namoyish etilgan.
Newlands stadioni
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Proudly_South_African.jpg/220px-Proudly_South_African.jpg|right|thumb Homiylik sababli DHL Newlands deb ataladigan Newlands stadioni Janubiy Afrikaning Keyptaun shahrida joylashgan. Stadion sigʻimi 51 900 kishiga moʻljallangan.
Turli sport jamoalari stadiondan uy stadioni sifatida foydalanadilar, jumladan:
Stormers oʻz tarixida birinchi marta 2012-yilgi Super Regbi mavsumida birinchi oʻrinni egalladi. Gʻarbiy provinsiya ham uy oʻyinlari uchun maydondan foydalanadi. Shaharning „ Ayaks Keyptaun“, " Santos " va tugatilgan " Vasko da Gama " futbol klublari oʻtmishda vaqti-vaqti bilan „Nyulendlar“ stadionida oʻyin oʻtkazishgan.
Tarixi
Stadion joylashgan maydonni sotib olish toʻgʻrisida qaror 1888-yilda Gʻarbiy viloyat regbi va futbol ittifoqi tomonidan qabul qilingan. Nyulenddagi birinchi rasmiy oʻyin 1890-yil 31-mayda boʻlib oʻtdi, oʻshanda Stellenbosh u yerda 2400 ga yaqin muxlis oldida qishloqliklarni magʻlub etdi. Keyingi yili Britaniya sherlari Janubiy Afrikaga sayohat qilganda stadion birinchi regbi oʻyini oʻtkazildi.
1919-yilga kelib birinchi doimiy beton maydon tribunalar oʻrnatildi. Keyinchalik, 1927-yilda yangi tribuna oʻrnatildi va maydon sxemasi shimoldan janubga qarab oʻzgartirildi. 1931-yilda janubiy tribuna ham kengaytirilganda yana oʻzgarishlar yuz berdi.
1950-yillarda yangi tribunaning qismlari, shuningdek, janubiy tribunaning qismlari qurib bitkazildi, liftlar va Prezident xonasi kabi inshootlar qoʻshildi, tribunaga toʻrtinchi koʻrfaz qoʻshildi.
1995-yil regbi boʻyicha jahon chempionati
1995-yilda stadion Janubiy Afrikada boʻlib oʻtgan regbi boʻyicha jahon chempionatiga mezbonlik qilgan joylardan biri boʻlgan. Stadion A hovuzida ikkita bilyard oʻyinini oʻtkazdi. Stadion shuningdek, chorak finalning biriga mezbonlik qildi va Angliya Avstraliyani 25-22 hisobida magʻlub etdi. Keyin stadion Angliya va Yangi Zelandiya oʻrtasidagi yarim final uchun mezbolpik qilgan, Angliya 29-45 hisobida magʻlub boʻlgan.
Kelajagi
WP regbi Nyulendlarni sotishi va Stormers va Gʻarbiy provintsiya uy oʻyinlari uchun yangi qurilgan Keyptaun stadionida oʻz uy uchrashuvlarini oʻtkazishi taxmin qilingan edi. Biroq, Gʻarbiy provinsiya regbi ittifoqi ular stadiondan foydalanmaslikka va Nyulendda qolishga qaror qilishdi.
Stadion 2022-yilda uy-joy va chakana savdo obʼyektlari qurilishi uchun buzib tashlanishi tasdiqlandi.
Hacıyusuf, Kahta
Hacıyusuf — Adıyaman viloyatining Kâhta tumaniga qarashli qishloq.
Tarix
1928-yil yozuvlarida qishloqning eski nomi Boʻzmish, 1968-yil yozuvlarida esa Sarıdana.
Geografiya
Qishloq Adıyaman shahar markazidan 48 kilometr uzoqlikda joylashgan boʻlib, kaxta shahar markazidan 15 km uzoqlikda.
Aleksandr Kochetkov
Aleksandr Petrovich Kochetkov (1933-yil 28-oktabrda Moskva shahrida tugʻilgan. 2015-yil 1-iyul kuni shu yerda vafot etgan.) — Sovet futbolchisi, hujumchi va murabbiyi sifatida faoliyat olib borgan. RSFSR va Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan futbol murabbiyi.
Futbolchilik faoliyati
Moskvaning „Spartak“ futbol maktabi tarbiyalanuvchisi. Aleksandr oʻzining mohirona oʻyinlarini 1957—1960-yillarda Rossiyaning „SKA-Xabarovskiy“ futbol klubida oʻtkazgan. Ushbu jamoa tarkibida u 100 ga yaqin oʻyinda ishtirok etgan. 1961-yilda futbolchi Vladivostokdagi „Luch“ klubiga oʻyinchi murabbiy sifatida oʻtgan.
Murabbiylik faoliyati
1960-yillarda Kochetkov Vladivostokning „Luch“ klubi murabbiylari shtabining aʼzosi boʻlgan. U yerda bir necha bor bosh murabbiy sifatida ishlagan. 1963-yilda Aleksandr ilk marota bosh murabbiy etib tayinlanadi va shu bilan futbolchilik faoliyatini yakunlaydi. 1965-yilda „B“ toifasidagi hudud turnirida uning jamoasi gʻalaba qozonib, „A“ toifasining ikkinchi guruhiga (birinchi liga) chiqadi.
Aleksandr 1970-yilda Vladivostokni tark etadi. Murabbiylik faoliyatining keyingi yillarda u „Ximik“ (Dzerjinsk), „Amur“ (Blagoveshchensk), „Alga“ (Bishkek) jamoalarida faoliyat olib boradi. Uning boshchiligidagi „Amur“ klubi 1972-yilda ikkinchi liganing Yettinchi (Sharqiy) hudud gʻolibiga aylanadi va hududlar gʻoliblari oʻrtasidagi finalda jamoa toʻrtinchi oʻrinni egallaydi.
1977-yilda Toshkentning „Paxtakor“ klubini boshqargan. Ikki mavsum mobaynida jamoaga ustozlik qilgan. 1977-yilda Kochetkov jamoani birinchi ligada gʻalabaga olib chiqib, uni oliy ligaga qaytaradi, biroq keyingi mavsumda „Paxtakor“ muvaffaqiyatsiz oʻynab, jamoaga Kochetkov oʻrniga Oleg Bazilevich murabbiy etib tayinlanadi. Kochetkov „Paxtakor“ni tark etgach, 1977—1981-yillarda Moskvaning „Spartak“ maktabini boshqargan. Soʻngra „Spartak Orjonikidze“ jamoasiga ustozlik qilgan. 1983-yilda u yaqinda oliy ligadan tushib ketgan „Kuban“ jamoasiga murabbiy etib tayinlangan. Jamoa bilan turnir jadvalining yuqori yarmidagi oʻrinlarni band etgan, ammo uni oliy ligaga qaytara olmagan. Kochetkovning murabbiylik faoliyatidagi soʻnggi klubi Saratovning „Sokol“ jamoasi boʻlib, u bu klubni bir yarim yil (1989—1990-yillarda) boshqargan. 1989-yilgi ikkinchi liga hudud turnirida jamoani ikkinchi pogʻonaga olib chiqishga erishgan.
Umrining soʻnggi yillarida Kochetkov ogʻir kasallikka chalinib, 2015-yilning 1-iyul kuni Moskvada, 82 yoshida vafot etgan.
Gulqand (maʼnolari)
Gulqand:
Rebecca Adlington
thumb Rebecca Adlington OBE (1989-yil 17-fevralda tugʻilgan)—xalqaro musobaqalarda erkin kurash boʻyicha ixtisoslashgan britaniyalik sobiq suzuvchi. U 2008-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida 400 metrga erkin va 800 metrga erkin suzishda ikkita oltin medalni qoʻlga kiritdi va 800 metrga finalda Janet Evansning 19 yoshida qayd etgan  jahon rekordini yangiladi. Adlington Britaniyaning 1988-yildan beri suzish boʻyicha birinchi Olimpiya chempioni va 1908-yildan beri ikkita Olimpiya oltin medalini qoʻlga kiritgan birinchi britaniyalik suzuvchi edi. 2011-yilda 800 metrdan oshiq jahon chempionatida birinchi oltin medalni qoʻlga kiritganidan soʻng, xuddi shu uchrashuvda 400 metrga kumush medal bilan birga, 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiya oʻyinlarida ayollar oʻrtasida 400 metr va 800 metrga erkin usulda suzish boʻyicha bronza medallarini qoʻlga kiritdi. 2013-yilning 5-fevralida Adlington 23 yoshida suzish boʻyicha barcha musobaqalarni tark etdi. Raqobatchi sifatida nafaqaga chiqqanidan beri u BBC telekanalida Olimpiya oʻyinlari va suv sporti boʻyicha Jahon chempionatida suzish boʻyicha ekspert sifatida ishlagan va boshqa turli ommaviy axborot vositalarida chiqish qilgan.
Yoshligi va taʼlim
Adlington Nottingemshir shtatining Mansfild shahrida tugʻilgan va u yerda 2012-yildan Brunts akademiyasi nomi bilan mashhur boʻlgan Brunts maktabida oʻqigan. 2009-yilda u „suv sporti olami“ dan 94 kishidan biri boʻlib, sportdagi mukammallik mukofotidan (AASE) foydalanish uchun potentsial elita sportchilarni integratsiyalashgan akademik yutuqlarga erishish va musobaqalar uchun mashgʻulotlarni davom ettirish imkoniyatiga ega boʻlishni maqsad qilgan.
Adlington Sherwood Colliery Swimming Club bilan suzishni boshladi va Nottingemshire okrugi elita guruhiga (Nova Centurion Swimming Club) tanlangan. U 2010-yil may oyida Milliy Speedo 'B' finalida qatnashib, Nottingem Leander suzish klubi uchun mahalliy suzish ligalarida suzdi. Adlingtonning amakisi „Derby County“ning sobiq darvozaboni Terry Adlington edi va u Derbyning ashaddiy muxlisi.
Gulqand
Gulqand — oʻrtapishar pomidor navi. Oʻzbekiston sabzavotchilik, polizchilik va kartoshkachilik ilmiy tadqiqot institutida "Vitaminli" navi namunasidan tanlash yoʻli bilan yaratilgan (1986). 1990-yildan issiqxonalarda kuzgi-qishki mavsumda yetishtirish uchun rayonlashtirilgan. Boʻyi 120 — 150 sm ga boradi, boʻgʻimlari orasi 4—10 sm. Bargi oddiy, yirik, och yashil, yon bargchalari kam. Mevasi dumaloq, choʻqqisi silliq, qizil, urugʻi kam. Tarkibida 3— 3,2% quruq modda, 1,6— 1,7% qand, 9,6–12 mg % askorbin kislotasi bor. Bir dona mevasining oʻrtacha ogʻirligi 120 g. Nihollar toʻliq unib chiqqanidan keyin birinchi mevalari 95 — 120 kunda pishadi. Hosildorligi oʻrtacha 4,5 kg/m2. Bir poya qoldirib shakl beriladi (bosh poya chilpilmaydi). Fuzarioz viltga chidamli.
Rebecca Adlington
Shaxsiy hayoti
2014-yilda Adlington sobiq suzuvchi Harry Needsga turmushga chiqdi. Er-xotinning 2015-yilda tugʻilgan qizi bor edi. 2016-yil mart oyida Adlington Ehtiyojlardan ajralishini eʼlon qildi.
Lala
Lala (Larunda, baʼzan, shuningdek, Larunde, Laranda, Lara) ― nayada-nimfa, Olmon daryosining qizi. Ovidiyning „Fasty“ dostonida tilga olingan. Ovidiy asari ― u haqida eslatib oʻtilgan, bugungi kungacha saqlanib qolgan yagona manba boʻlib. Lala oʻz goʻzalligi va koʻp gapirishi bilan mashhur edi (dadasi bu xususiyatni jilovlashga koʻp urinib koʻrgan, ammo omadsiz).
Rebecca Adlington
Shaxsiy hayoti
2021-yil 4-mart kuni Adlington va yigiti Andy Parsons oʻgʻillari tugʻilganini eʼlon qilishdi. U 2021-yil 5-sentabrda er-xotin turmush qurganini eʼlon qildi.
Lala
Nayada-nimfa sir saqlashga qodir emas edi va shuning uchun Yupiterning rafiqasi Yunonaga uning Yuturna (u Lala singari nimfa va Yanusning xotini boʻlgan) bilan boʻlgan munosabatlari haqidagi sirini ochib berdi. Ishonchini suisteʼmol qilgani uchun jazo sifatida Yupiter Laraning tilini kesib tashladi va psixopomp Merkuriyga uni Avernga ― yer osti dunyosi va Pluton qirolligi darvozalariga olib borishni buyurdi. Biroq, Merkuriy Larani sevib qoldi. Lala undan ikki farzandni dunyoga keltirdi, ular lar ― koʻrinmas uy xudolari deb ataladi. Biroq, Yupiter uni topa olmasligi uchun u oʻrmondagi yashirin kulbaga yashirinishi kerak edi.
Lala, ehtimol, Muta ― „soqov“ va Tatsita ― „kamgap“ bilan tenglashtirilishi kerak. Oxirgi ikkitasi ham nimfalar va kichik xudolar hisoblangan.
Ovidiy Feraliya bayrami (21-fevral) munosabati bilan Lala va Merkuriy haqidagi afsonani eslatib oʻtadi. Lara/Larunda ham baʼzan bayrami ― larentaliya boʻlgan Akka Larentiya bilan tasavvur qilinadi, bu bayram rimliklar tomonidan 23-dekabrda nishonlanadi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Siyohlar to‘plami
thumb| Polesskiy temir yoʻllari boshligʻining siyoh toʻplami, ikkita siyoh idishi, qalam uchun stakan va oʻrtada press-shisha. Litva temir yoʻllari muzeyi. [[Vilnyus]] Siyohlar toʻplami — bu bir xil materiallardan bir xil uslubda ishlab chiqilgan, majburiy elementlari plita-tagliki va siyoh idishi boʻlgan ish stoli yozuv asboblari toʻplami. Bir yoki ikkita siyoh idishidan tashqari, siyoh toʻplami quyidagilarni oʻz ichiga olishi mumkin: press-byuvar, ruchka va qalamlar uchun stakan, tozalash uchun stakan, kuldon, gugurt qutisi, qogʻoz qisqich va qalqpoqli  chiroq. Siyohlar toʻplami 9 tagacha elementni oʻz ichiga olishi mumkin.
Siyoh toʻplamlari oq yoki kulrang monolit marmardan va rangli va rang-barang marmarga oʻxshash ohaktoshlardan, yogʻoch va plastmassadan yasalgan. Metall boʻlmagan qismlarni yasashda va oʻrnatishda nikel bilan qoplangan, qoraytirilgan yoki oksidlangan metall ishlatilgan. Odatda toʻrtburchaklar shaklida boʻlgan siyoh toʻplamining asosi yuzasida qalamlar uchun tarnovcha va siyoh idishlari uchun rozetkalar boʻlgan va koʻpincha quyidagi haykaltaroshlik detallari bilan bezatilgan: yozuvchilar, siyosatchilar va olimlarning portretlari. Siyoh idishlari odatda marmar, shisha yoki metalldan yasalgan. SSSRda siyoh asboblari ham plastmassa, organik shisha va yogʻochdan ishlab chiqarilgan.
Novosibirskda o‘rnatilgan fashizmning voyaga yetmagan asirlari uchun yodgorlik
Novosibirskda oʻrnatilgan fashizmning voyaga yetmagan asirlari uchun yodgorlik — fashistlar Germaniyasining konslagerlarida qamoqda oʻtirgan Ulugʻ Vatan urushi bolalariga bagʻishlangan janrdagi haykaltaroshlik kompozitsiyasi. Yodgorlik Novosibirskdagi Shon-sharaf yodgorligi oldidagi bogʻda joylashgan.
Tarixi
Yodgorlik Novosibirsk fashistlar konslagerlarining sobiq voyaga yetmagan mahbuslari ittifoqi tashabbusi bilan shahar va mintaqaviy grantlar hisobidan yaratilgan. Yodgorlikni yaratish va uni Shon-sharaf monumenti hududiga oʻrnatish boʻyicha ishlar 2014-yilda boshlangan va toʻrt yil davom etgan. Dastlab, haykaltaroshlik kompozitsiyasini qurish Gʻalabaning 70-yilligini nishonlashgacha yakunlanishi rejalashtirilgan edi; mablagʻ yigʻish eʼlon qilingan. 2015-yilda yodgorlikni oʻrnatish tashabbusi viloyat va shahar hokimiyatlari tomonidan qoʻllab-quvvatlandi va loyiha shahar va viloyat grantlari doirasida amalga oshirildi: uni yaratish uchun 1,5 million rubldan ortiq mablagʻ sarflandi, shundan 746 ming rubl Novosibirsk meriyasi, qolgan 828 ming — viloyat hukumati tomonidan ajratildi.
Yodgorlik Sankt-Peterburgda har birining ogʻirligi 70-200 kilogramm boʻlgan quyma temir va bronzadan alohida bloklarga quyilgan, soʻngra qismlarga boʻlib Novosibirskga olib kelingan va u yerda arka toʻliq payvandlangan.
Haykaltaroshlik kompozitsiyasining tantanali ochilishi 2017-yil 31-may kuni, Bolalar kuni arafasida boʻlib oʻtdi. Marosimda faxriylar, maktab oʻquvchilari, Novosibirsk meri Anatoliy Lokot, shahar meriyasi va viloyat hokimiyati mutasaddilari, deputatlar ishtirok etdi. Ogʻir kasallikka qaramay, loyiha muallifi, haykaltarosh Aleksandr Bortnik ham ochilishga keldi.
Tavsifi
Yodgorlik arka shaklida qurilgan boʻlib, uning ustida tosh zindonlar, panjaralar, ozgʻin odamlarning zoʻrgʻa ajralib turuvchi siluetlari tasvirlarini koʻrish mumkin. Old tomonda konslager mahbuslarining och qolgan bolaning zarhallangan silueti tasvirlangan. Arkaning oʻzidan bronzadan yasalgan bolalik timsollari — futbol toʻpi, tepa va ayiq bolasi zanjirlarda osilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Gulqand (shirinlik)
Gulqand — gulbarg bilan shakardan tayyorlanadigan shirinlik. Ochilgan qizil atirgullar terib olinadi, oʻgʻirda tuyib, shakar aralashtiriladi, idishga solinib, oftobga qoʻyiladi. Gulbarglarni yana tuyib, shakar qorib idishga solinaveradi. Oftobda uzoq turib, shakar ezilgan gulbarglariga singadi va G. hosil boʻladi. G. xalq tabobatida bedarmonlik, kamqonlik, yoʻtal kabilarga davo sifatida isteʼmol etiladi. G.ni baʼzi joylarda oftobigulqand deb qam ataydilar.
Times Higher Education World University Rankings
Times Higher Education World University Rankings — Times Higher Education (THE) jurnali tomonidan universitetlar reytingining yillik nashri. Quacquarelli Symonds (QS) bilan hamkorlikda 2004-yildan 2009-yilgacha THE-QS World University Rankings qoʻshma reytingini nashr etish uchun Thomson Reutersga 2010-2013-yillarda yangi reyting tizimi uchun murojaat qilgan. Jurnal 2014-yilda Elsevier bilan yangi shartnoma imzoladi, u endi ularga reytingni tuzishda foydalanadigan maʼlumotlarni taqdim etadi.
Zaxarivka
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Zaxarivka (Захарівка), 1927-yil 7-noyabrdan 2016-yil 19-maygacha — Frunzivka (Фрунзівка), Ukrainadagi Odessa viloyati Rozdilna tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti (shahar). Aholisi:5,237. left|thumb|200x200px| Markazda piyodalar yoʻli left|thumb|200x200px| Supermarket left|thumb|200x200px| Markazdagi koʻcha
Times Higher Education World University Rankings
Nashr hozirda dunyoning umumiy, mavzu va obroʻ-eʼtibor reytinglarini, shuningdek, uchta mintaqaviy reyting jadvallarini:"Osiyo", „Lotin Amerikasi“ va „BRIKS va Rivojlanayotgan davlatlar“ ni oʻz ichiga oladi.
Zaxarivka
Ukraina
2001-yilda aholi soni 5111 kishi edi.
Times Higher Education World University Rankings
THE Rankings koʻpincha Jahon Universitetlari Akademik Rankingi va QS World University Rankings bilan birgalikda eng koʻp kuzatilgan universitet reytinglaridan biri hisoblanadi. 2010-yildan beri yangi, takomillashtirilgan reyting metodologiyasiga ega boʻlgani uchun maqtovga sazovordir.
Tarix
Original Times Higher Education — QS World University Rankingsning yaratilishi Ben Vildavskiyning „ Buyuk miya poygasi: Global universitetlar dunyoni qanday oʻzgartirmoqda“ kitobida aytilishicha Jon OʻLiriga tegishli boʻlgan. Times Higher Education maʼlumotlarni yetkazib berish uchun QS taʼlim va martaba boʻyicha maslahat kompaniyasi bilan hamkorlik qilishni tanladi.
2009-yilgi reytingdan soʻng Times Higher Education QSdan chiqish toʻgʻrisida qaror qabul qildi va Thomson Reuters bilan 2010-yildan boshlab yillik Jahon universitetlari reytingi maʼlumotlarini taqdim etish boʻyicha shartnoma imzoladi. Nashr oʻz oʻquvchilari, tahririyat kengashi va Thomson Reuters bilan maslahatlashgan holda yangi reyting metodologiyasini ishlab chiqdi. Thomson Reuters Times Higher Education nomidan reytinglarni tuzishda foydalanilgan maʼlumotlarni toʻplaydi va tahlil qiladi. Birinchi reyting 2010-yil sentabrida chop etildi.
Fil Bati, yangi Times Higher Education World University Rankings muharriri, Inside Higher Ed nashrida shunday eʼtirof etdi: „Jurnalim soʻnggi olti yil davomida nashr etib kelayotgan va butun dunyo eʼtiborini oʻziga tortgan dunyoning eng yaxshi universitetlari reytingi unchalik katta emas. Darhaqiqat, 40 foiz ballni tashkil etgan va Times Higher Education yaqin vaqtgacha himoya qilgan obroʻ soʻrovlarida jiddiy zaif tomonlar bor edi. Va bizning tadqiqot choralarimiz gumanitar fanlardan koʻra ilm-fanni afzal koʻrgani aniq.“
U "Avstraliya " jurnalida oʻzaro koʻrikdan oʻtkazish boʻyicha oldingi urinishlarini taʼriflab: „Namuna juda kichik va ogʻirligi juda katta edi, jiddiy qabul qilish mumkin emas edi“.shday dedi. THE oʻzining yangi metodologiyasidan foydalangan holda oʻzining birinchi reytingini 2010-yil 16-sentabrda, oldingi yillarga qaraganda bir oy oldin eʼlon qildi.
Times Higher Education World University Rankings, QS World University Rankings va World University Rankings akademik reytingi bilan bir qatorda uchta eng nufuzli xalqaro universitetlar reytingi sifatida tasvirlangan. 2010- yilda Globe and Mail Times Higher Education World University Rankings reytingini „eng taʼsirli“ deb taʼriflagan.
2014-yilda Times Higher Education TES Global bosh kompaniyasi tomonidan oʻtkazilgan strategik tekshiruvdan soʻng oʻzining eng muhim THE World University Rankings reytingiga va universitet faoliyatining global tahlillari toʻplamiga bir qator muhim oʻzgarishlarni eʼlon qildi.
Mezonlar
Dastlabki 2010-2011 metodologiyasi besh toifaga ajratilgan,13 ta alohida koʻrsatkichni oʻz ichiga oladi: Oʻqitish (yakuniy ballning 30 foizi), tadqiqot (30 foiz), iqtiboslar (tadqiqot taʼsiri) (32,5 foiz), xalqaro (5 foiz), sanoat daromadi (2,5 foiz). Koʻrsatkichlar soni 2004 va 2009-yillar oraligʻida nashr etilgan Times-QS reytingidan yuqori boʻlib, unda oltita koʻrsatkichdan foydalanilgan.
Inauguratsion metodologiya loyihasi 2010-yil 3-iyunda eʼlon qilindi. Loyihada dastlab 13 ta koʻrsatkichdan foydalanish va kelgusida reytinglarda bu koʻrsatkich 16 taga koʻtarilishi mumkinligi aytdi. Kategoriyalarning nomlari va har birining foizini 2010-yil 16-sentabrda chop etilgan yakuniy metodologiyada oʻzgartirildi. Yakuniy metodologiya, shuningdek, quyida koʻrsatilgan 13 koʻrsatkichning har biri uchun imzolangan foizini oʻz ichiga oladi: The Times Higher Education metodologiyani „mustahkam, shaffof va murakkab“ deb eʼlon qilib, yakuniy metodologiya 10 oylik „jahon oliy taʼlim sohasidagi yetakchi ekspertlar bilan batafsil maslahatlashuvlar“, „50 ta yuqori martabali arbobning 250 sahifasi“ fikr-mulohazalarini koʻrib chiqishdan soʻng tanlanganligini taʼkidladi. Umumiy reyting ballari maʼlumotlar oʻrtasida yaxshiroq taqqoslash uchun umumiy miqyosda turli xil maʼlumotlar turlarini standartlashtirish uchun barcha maʼlumotlar toʻplamlarini Z-ballarini qilish orqali hisoblab chiqilgan.
Reytingning obroʻli komponenti (umumiy ballning 34,5 foizi — oʻqitish uchun 15 foiz va tadqiqot uchun 19,5 foiz) 2010-yil bahorida Tomson Reuters tomonidan oʻtkazilgan Akademik obroʻ soʻrovidan olingan. Soʻrovda olimlar oʻrtasida „global oliy taʼlimning geografik va fanlar aralashmasining statistik vakili“ 13 388 ta javob toʻplangan. Jurnal ushbu maʼlumotlardan „yuqori sifatli bilimlarni uzatish uchun proksi“ sifatida foydalanganligini va kelgusi yillarda bu toifa uchun koʻproq koʻrsatkichlarni qoʻshishni rejalashtirganini taʼkidladi.
Jurnal 2011-yil 5-sentabrda 2011-2012-yillardagi Jahon universitetlari reytingi 2011-yil 6-oktabrda eʼlon qilinishini eʼlon qildi Shu bilan birga, jurnal yangi reytinglar bilan joriy qilinadigan reyting formulasiga oʻzgartirishlar kiritdi. Metodologiya beshta keng toifadagi 13 koʻrsatkichdan foydalanishni davom ettiradi va oʻzining „asosiy asoslarini“ saqlab qoladi, lekin baʼzi oʻzgarishlar bilan. Oʻqitish va tadqiqot har biri umumiy ballning 30 foizini, sanoat daromadi esa 2,5 foizni tashkil qiladi. Biroq, yangi „xalqaro qarash — xodimlar, talabalar va tadqiqot“ joriy etiladi va yakuniy ballning 7,5 foizini tashkil qiladi. Bu toifa har bir muassasadagi xalqaro xodimlar va talabalar ulushini (2011-2012-yillardagi reytingga „xalqaro xilma-xillik“ toifasi ostida kiritilgan) oʻz ichiga oladi, shuningdek, har bir institut tomonidan chop etilgan va hammuallif boʻlgan ilmiy maqolalar ulushini ham qoʻshadi. kamida bitta xalqaro hamkor bilan. 2011-2012-yillardagi bir koʻrsatkich, yaʼni muassasaning davlat tadqiqot daromadi tushiriladi.
2011-yil 13-sentabrda Times Higher Education oʻzining 2011-2012-yillardagi roʻyxatida faqat 200 ta eng yaxshi taʼlim muassasasi reytingi boʻlishini eʼlon qildi. Fil Batining yozishicha, bu „adolat manfaatlariga“ javob beradi, chunki „jadvallar qanchalik past boʻlsa, maʼlumotlar shunchalik koʻp toʻplanadi va institutlar oʻrtasidagi farqlar shunchalik ahamiyatsiz boʻladi“. Biroq, Batining yozishicha, reyting maʼlumotlari va metodologiyasiga koʻra rasmiy 200 talikdan darhol tashqarida boʻlgan 200 ta muassasani oʻz ichiga oladi, biroq 201 dan 400 gacha boʻlgan „qolganlarning eng yaxshisi“ roʻyxati undirilmaydi va alifbo tartibida roʻyxatga olinadi. Batining yozishicha, jurnal qasddan dunyo universitetlarining atigi 1 foizini tashkil qiladi va „har bir universitet global tadqiqot elitasidan biri boʻlishga intilmasligi kerak“. Biroq, Times Higher Education World University Rankingsning 2015/16 yilgi nashri 800 ta universitetni oʻz ichiga oladi, Fil Bati esa 2016-yil 21-sentabrda chiqadigan 2016/17 nashri „79 mamlakatdan 980 ta universitet“ reytingini egallashini eʼlon qildi.
Reytinglar metodologiyasi 2011-12 yilgi reyting jarayonida oʻzgartirildi, oʻzgartirilgan metodologiya tafsilotlari bu erda. Reyting muharriri Fil Batining taʼkidlashicha, THE World University Rankings universitetning oʻquv muhitini oʻrganuvchi yagona global universitet reytingidir, chunki boshqalar faqat tadqiqotga eʼtibor qaratadi. Bati shuningdek, THE World University Rankings sanʼat, gumanitar va ijtimoiy fanlar boʻyicha tadqiqotlarni fanlar bilan teng darajaga qoʻyadigan yagona reyting ekanligini yozgan. Biroq, bu daʼvo endi haqiqat emas. 2015-yilda QS iqtiboslar maʼlumotlari hayot fanlari va muhandislik boʻyicha ixtisoslashgan universitetlarning ortiqcha afzalliklarga ega boʻlishiga yoʻl qoʻymaydigan tarzda tortilishini taʼminlab, QS World University Rankings reytingiga fakultet hududini normallashtirishni kiritdi.
2014-yil noyabr oyida jurnal TES Global bosh kompaniyasi tomonidan koʻrib chiqilgandan soʻng metodologiyada keyingi islohotlarni eʼlon qildi. Asosiy oʻzgarish, barcha institutsional maʼlumotlarni yigʻish Thomson Reuters bilan aloqani uzib, uyda sotib olinadi. Bundan tashqari, tadqiqot nashrlari maʼlumotlari endi Elsevierning Scopus maʼlumotlar bazasidan olinadi.
Qabul
Metodologiyani qabul qilish har xil edi.
Melburn institutidan Ross Uilyams 2010-2011-yillar loyihasini sharhlar ekan, taklif etilayotgan metodologiya yanada kengroq dasturlar va bakalavrlarga ega boʻlgan muassasalar hisobidan koʻproq yoʻnaltirilgan „nisbatan kam bakalavrlarga ega boʻlgan fanga asoslangan institutlarni“ qoʻllab-quvvatlashini taʼkidladi. Buyuk Britaniya Universitetlari prezidenti Stiv Smit yangi metodologiyani „obroʻni sub’ektiv baholashga unchalik ahamiyat bermaslik va yanada mustahkamroq iqtibos choralarini qoʻllash“ni maqtadi, bu esa baholash usuliga ishonchni mustahkaladi. Buyuk Britaniyaning Universitetlar va fanlar boʻyicha davlat vaziri Devid Uillets reytingni yuqori baholab, „bu safar obroʻ-eʼtibor kamroq, taʼlim va taʼlim sifatiga koʻproq eʼtibor qaratilayotganini“ taʼkidladi. 2014-yilda Devid Uiletts Times Higher Educationga strategik maslahatlar berish uchun mas’ul TES Global maslahat kengashi raisi boʻldi.
Tanqid
Times Higher Education reytinglarni yaratish uchun iqtiboslarga katta ahamiyat beradi. Samarali taʼlim koʻrsatkichi sifatida iqtiboslar koʻp jihatdan muammoli boʻlib, ingliz tilini asosiy til sifatida ishlatmaydigan universitetlarni noqulay ahvolga soladi. Ingliz tili koʻpgina akademik jamiyatlar va jurnallar uchun xalqaro til sifatida qabul qilinganligi sababli, ingliz tilidan farqli tildagi iqtiboslar va nashrlarni uchratish qiyinroq. Ingliz boʻlmagan anʼanaga ega universitetlar uchun ikkinchi muhim kamchilik shundaki, ijtimoiy va gumanitar fanlar doirasida nashr qilish uchun asosiy vosita raqamli iqtiboslar yozuvlari bilan qamrab olinmaydigan yoki kamdan-kam uchraydigan kitoblardir.
Times Higher Education, shuningdek, „qattiq fanlar“ ni oʻrgatadigan va ushbu sohalarda yuqori sifatli tadqiqot natijalariga ega boʻlgan muassasalarga nisbatan kuchli tarafkashligi, koʻpincha ijtimoiy va gumanitar fanlar kabi boshqa fanlarga yoʻnaltirilgan institutlarning noqulayligi uchun tanqid qilindi. Masalan, sobiq THE-QS World University Rankings da London Iqtisodiyot maktabi (LSE) 2004 va 2005-yillarda dunyoda 11-oʻrinni egallagan boʻlsa, 2008 va 2009-yillarda 66 va 67-oʻrinlarga tushib ketdi. 2010-yil yanvar oyida THE ular nomidan soʻrov oʻtkazgan Quacquarelli Symonds tomonidan qoʻllanilgan usul notoʻgʻri boʻlib, ayrim institutlarga, jumladan LSEga nisbatan tarafkashlik joriy qilingan degan xulosaga keldi.