cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koguryo
Koguryo qirolligi
Koguryo (Goguryo) qirolligi — Shimoliy Koreya va Manchjuriyaning oʻrta va janubiy qismida mavjud boʻlgan 3 qirollikdan biri. Koguryo37 — milodiy 668-yillarda mavjud boʻlgan. Koguryo dastlab qabilaning nomi boʻlgan. I asr boshlarida koguryoliklar Yalutszyan (koreyscha Amnokkan) daryosining oʻrta oqimi boʻyida istiqomat qilishgan. Koguryo haqidagi birinchi batafsil maʼlumot Xitoy sulolalari tarixi (San go chji, III asr)da koʻrsatib oʻtilgan. Unga koʻra, Kochoson urushidan keyin, koguryoliklar Syuantu okrugi tarkibiga kiritilgan. Koguryo 37-yilda esa Koguryo qirolligi tashkil topgan.
Koguryo qirolligiga Tonmyonson asos solgan. Uning tugʻilishi haqida bir afsona bor. Bir Puyo podshosi daryolar xudosi Xebo („Daryo xudosi“)ning qizini oʻziga xotin qilib olgan. Podsho darhol xotinini qamab qoʻyadi, ammo u quyosh nurlaridan homilador boʻlib qoladi va katta tuxum tugʻadi. Podsho tuxumni yoʻq qilmoqchi boʻladi, lekin hech narsa qila olmagach, tuxumni xotiniga qaytarib beradi va u tuxumni parvarishlaydi. Tez orada tuxumdan bolakay chiqadi, unga Jumong (Chjumen) deb ism qoʻyishadi, uning ismi „mohir mergan“ maʼnosini anglatgan. Puyoliklar uni oʻldirmoqchi boʻlishgan, biroq podsho bunga ijozat bermagan. U Jumongga otlarni boqish uchun farmon berdi. Qishki ov paytida Jumong birgina kamon oʻqidan foydalanib, hayvonlarni toʻldirib tashladi va bu buyuk odam rashkdan ularni oʻldirishni xohlab qoldi. Onasining maslahati bilan Jumong janubi-sharqdagi Yanveydonga joʻnab ketadi. Taʼqibdan qochayotgan paytida Jumong daryodan uni himoya qilishini soʻraydi, keyin esa baliq va toshbaqalardan koʻpirik yasalib, Jumong daryodan kesib oʻtadi. U qirgʻoqning narigi tarafida 3 ta odamni uchratadi va ular Jumong bilan birga Xeshengu shahriga borishadi. Bu yerda Jumong Koguryo (xitoycha Gaogouli yoki Gaoszyunli) davlatiga asos soladi. Puyo asoschisi bilan Tonmyon haqidagi afsonalar bir-biri bilan bogʻliq. Dastlabki qirollarning roʻyxatlari Samguk Sagi va Xitoy xronikasi Beyshida keltirilgan. Jumongning xotini Puyoda qolgan va oʻgʻil farzand Shilyuyseni dunyoga keltirgan. Jumong Koguryoni boshqaryotgan paytda, Shilyuyseni ismini Lyuyda-Yurimyon bilan almashtirishadi va u onasi bilan otasining oldiga joʻnab ketadi. U oʻgʻliga davlat ishlarini oʻrgatdi. Jumong oʻlgach, uning vorisi Yuri, keyin esa nabirasi Juli-Temusin boʻldi. Julidan keyin esa uning oʻgʻli Molay-Mobon boshqardi.
Poytaxti — Cholbon (m.a. 37 — milodiy 4), Kunne (4—427), Pyongyan (Pxenyan; 427—668). Koguryo 244—246-yillarda Vey davlati bilan urush olib boradi. 313-yilda esa Dayfan va Lolan okruglarini bosib olib, xitoyliklarni butunlay oʻz hududidan quvib chiqaradi. Shundan soʻng Koguryo kuchli qirollikka aylanadi. Kvangetxo Buyuk davrida esa oʻz qudratining choʻqqisiga erishadi. Koguryo 598—614-yillardagi Suy bosqinchilarining ham yurishlarini mardonavor qaytaradi. 645-yilda esa Tan imperatori Li Shi Min 700 ming kishilik qoʻshin bilan bilan Koguryoga yurish boshlaydi. 648-yilda esa Tan imperiyasining qoʻshinlari butunlay tor-mor keltiriladi. 661-yilda esa ikkinchi Koguryo-Tan urushi boʻlib oʻtadi. Bu safar ham Koguryo gʻalaba qozonadi. Biroq 666-668-yillardagi uchinchi urushda Silla-Tan ittifoqi Koguryoni tamomila bosib olishadi. Shu 645-yilgi Koguryo-Tan urushi. tariqa, shimoli-sharqiy Osiyodagi 5 ta qudratli davlatdan biri sharmandalarcha magʻlub etildi. Imperiya bosib olingan 5 viloyat, 176 shahar, 667000 (Samguk Sagi boʻyicha: 990000) xonadonni 9 dududfu (noiblik), 42 viloyat va 100 uyezdga aylantirishadi. Ularning barchasi Andun duxufu (harbiy noiblik) tarkibiga kiritiladi. Uning birinchi noibi Syue Jenguy boʻlgan.
Qoʻshimcha maʼlumotar. 612-yilda Xitoyning Suy sulolasi bosqinchilik yurishlarini qaytargan. Bu kurashda qoʻmondon Ul Chimundoq gʻalaba qozongan. 645-yil bahorda Tan imperatori Min (Li Shi Min; 627-649 yy) Koguryoga yurish boshlaydi. Imperator Minning 700 ming kishilik qoʻshini bor edi. Imperator Min Anʼsi qal’asiga hujum qiladi. Anʼsi qal’aboshisi Yan Manchun imperator Minni qaqshatqich magʻlubiyatga uchratadi. Imperator Minning esa bir koʻzi jarohatlanadi. Imperator orqaga chekinayotgan paytida Lauze botqogʻida Koguryoning bosh qoʻmondoni Yon Kesamun unga yetib oladi. Botqoqdan koʻp sonli qurbonlar yoʻqotib, Tan poytaxti Chanʼanga zoʻrgʻa yetib boradi. Tarixiy manbalarga koʻra, imperator Min 649-yilda ogʻir kasallikdan vafot etadi. 661-yilda Tan imperiyasi oliy qoʻmondon Li Chin boshchiligida Koguryoga ikkinchi yurishini boshlaydi. Bu yurish ham kutilgan natija bermaydi. Qoʻmondon Yon Kesamun Tan gazandalarini quvib borib, Buyuk Xitoy devorini kesib oʻtadi va Pekin hamda Shandun oʻlkalarini qoʻlga kiritadi. Yon Kesamunning bu yurishidan soʻng Pekin va Shandun oʻlkalarida Koʻryochjen, Koʻryopan jugʻrofiy nomlari vujudga keladi. 666-yilda Tan imperiyasi Koguryoga uchinchi yurishini boshlaydi. Urushga bahona vazifasidan chetlashtirilgan marhum Yon Kesamunning toʻngʻich oʻgʻli Yon Namsengni vazifasiga qaytarish edi. Bu paytda Yon Namgeun Koguryo qoʻshining bosh qoʻmondoni edi. Bu safar ham Tan qoʻshiniga qoʻmondon Li Chin boshchilik qiladi. 667-yil sentabr oyida Tan qoʻshinlari Lyadonning old himoya chizigʻi boʻlgan Sin qal’asini qoʻlga kiritadi. Buning natijasida atrofdagi 16 ta mayda qal’alar dushman qoʻl ostiga oʻtadi. 668-yil fevral oyida oliy qoʻmondon Li Chin sarkarda Syue Jenguyga Koguryoning asosiy taʼminot zaxirasi boʻlgan Puyo qal’asini egallashni buyuradi. Puyoning egallanishi Lyadonning janubiy sarhadlari ancha zaiflashganini bildirardi. 668-yil Silla qiroli Munmu 200 ming kishilik qoʻshin bilan Koguryoning ikkinchi poytaxti hisoblanuvchi Xan qal’asini qoʻlga kiritadi. Munmuning maqsadi Xan qal’asini bosib olib, butun Xvanxe hududini egallash edi. Nihoyat, Silla qoʻshini Pyongyanga yetib kelib, Tan qoʻshini bilan birlashadi. 668-yil sentabrda ittifoqchilar Pyonyganni egallashadi. Ular Pyongyanni yoqib yuborib, Koguryoning soʻngi 28-qiroli Pojon va oʻz joniga qasd qilib omon qolgan Yon Namgeunni asir olishadi. Shu tariqa shimoli-sharqiy Osiyodagi 5 ta qudratli davlatdan biri sharmandalarcha barham topadi. Tan imperiyasi Koguryoni 9 ta viloyat, 42 ta boʻlinma va 100 ta tumanga boʻlib, boshqarish oson boʻlishi uchun markazi Pyongyan boʻlgan Andun ulusini tashkil qilishadi. 3 qirollik tarixiy manbalariga koʻra, Andun ulusiga noib etib sarkarda Syue Jenguy tayinlangan.
Volesvres
Volesvres Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Charolles tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
585 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,4 km2.
Kodlash
Kodlash — bir kodnish belgilarini yoki belgilar guruhini boshqa kod belgilariga yoki belgilar guruhiga keltirish. Biror aloqa kanaliga yoki qandaydir boshqa qurilmaga axborot shaklini moslashtirish talab etilganda amalga oshiriladi. Mas, harflar ketma-ketligi koʻrinishidagi axborotlar telegraf kodi yordamida maʼlum impulsi toklarga aylantiriladi. Boʻlarni hisoblash qurilmasiga kiritilganda oʻnli sistemadagi sonlar ikkilik sistemasiga oʻzgartiriladi va boshqa K.dan koʻp sohalarda foydalaniladi. Mas, informatsiyalar nazariyasila haddan tashqari koʻp (ortiqcha) xabarlarni ixchamlashtirish, xabarlarni aloqa kanali boʻyicha uzatishda ularni buzuvchi radioxalaqitlar taʼsirini kamaytirish maqsadida qoʻllaniladi. Shuning uchun, mas, telegraf kodida koʻp uchraydigan harflar oʻrniga ancha qisqa nuqta va tirelar uygʻunlashuvidan foydalaniladi (qarang Kod).
IC 3748
IC 3748 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Ibrohim Hamroyev
Ibrohim Hamroyev (1916.25.12, Buxoro — 1999.17.1, Toshkent) — kompozitor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1975), Oʻzbekiston xalq artisti (1988). Toshkent konservatoriyasi (A. F. Kozlovskiy sinfi; 1945)ni tugatgan. 1939-yildan Toshkent konservatoriyasida pedagog (1977-yildan dotsent). Toshkent musiqa bilim yurti direktori (1950—1957). Operalar („Oyjamol“, 1969; „Choʻl chaqmogʻi“, 1973), musiqatkdrama va komediyalar („Shoirning orzusi“, „Meli xobbonu Nabi tovon“, „Bir gʻuncha ochilguncha“), vokal-simfonik asarlar („Oʻzbekiston xotin-qizlari“ kantatasi va boshqalar), orkestr joʻrligida chang uchun, fortepiano joʻrligida rubob uchun konsertlar, qoʻshiqlar („Tinglang meni, sayyoralar“, „Oʻzbekistonim mening“ va boshqalar), shuningdek, bolalar uchun musiqali spektakllar, xorlar muallifi. Musiqa oʻquv yurtlari uchun darslik va metodik qoʻllanmalar yozgan (2 qismli „Solfejio“, T., 1971, 1978 va boshqalar). Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1959, 1970).
Chenecey-Buillon
Chenecey-Buillon Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
512 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 31,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,5 km2. Dengiz sathidan 266 – 491 m balandlikda joylashgan.
Neudorf bei Staatz
Neudorf bei Staatz Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Mistelbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 40.13 km2. 1390 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
NGC 1801
NGC 1801 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Oleg Mochulyak
Oleg Leonidovich Mochulyak ( Олег Леонідович Мочуляк; 1974-yil 27-sentyabr, Odessa, Ukraina SSR, SSSR ) - sovet, ukrainalik futbolchi, SSSR yoshlar terma jamoalari va Ukraina yoshlar terma jamoasi hujumchisi.
Tarjimai holi
U Odessadagi „Chernomorets“ sport maktabida murabbiy O.V. Galitskiy qo'l ostida shg'ullana boshladi. U bolalar jamoasida o'zini yaxshi ko'rsatdi, ko'p gol urdi va tez orada SSSR yoshlar terma jamoasidan taklif oldi. SSSR yoshlar terma jamoasi tarkibida Mochulyak jahon chempionatiga chiqish uchun kurashgan. Shveysariyada bo'lib o'tgan 17 yoshlilar o'rtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan. Tez orada u shaharning asosiy jamoasi — „Chernomorets“ ga taklif qilindi. Chernomorets jamoasi hujumida tajribali Ivan Getsko va Sergey Gusev harakat qilyotgan edi. O'n yetti yoshli yigit uchun ular bilan raqobatlashish qiyin kechdi. So'nggi SSSR chempionatida Mochulyak asosiy tarkibda atigi uchta o'yin o'tkazdi.
Hujumchi mustaqil Ukrainada birinchi mavsumni Chernomorets-2da o'tkazdi. Navbatdagi chempionatni yuqori ligadagi Ternopil Nivada boshladi. Uni klub prezidenti Vladimir Grigoryevich Aksyonov taklif qildi. Aksyonov ilgari Ukraina yoshlar terma jamoasini boshqargan va Mochulyakning imkoniyatlarini yaxshi bilar edi. Jamoani boshqa hujumchi, taniqli sobiq futbolchi Leonid Buryak boshqargan. V.Ternavskiy, D.Tyapushkin, S.Lejentsev yetakchi bo‘lgan jamoada Mochulyak ikkinchi davrada 7ta gol urib, asosiy tarkib o'yinchisiga aylandi. 1993-1994 yilgi mavsumda esa u 14 ta gol urib, chempionat to'purarlari ro'yxatida to'rtinchi bo'ldi.
Ternopil jamoasidagi ikki muvaffaqiyatli mavsumdan so'ng Mochulyak chet eldan ko'plab yaxshi takliflar oldi. Ammo o'zi tarbiyalangan klubda o'ynash orzusi va o'sha paytda Chernomoretsni boshqargan Leonid Buryakning o'z klubida futbolchini ko'rish istagi hujumchini Odessa jamoasini tanlashiga sabab bo'ldi. Avvaliga hammasi yaxshi bo'ldi, Mochulyak muntazam ravishda tarkibda paydo bo'la boshladi, ikkita gol urdi. Ammo keyin u pnevmoniyaga chalindi. Uzoq davom etgan muolajalardan so'ng tuzalib ketdi. Lekin asosiy tarkibga kira olmadi.
1995-yilda u Belgiyaning „ Anderlext“ klubida ko'rikda bo'lib, u yerda ijobiy taassurot qoldirdi. Ammo transfer amalga oshmadi. Chunki klublar futbolchining narxi bo'yicha kelisha olmadi. Belgiyadan qaytgach, Isroildagi klublardan biridan taklif tushdi. Ammo viza muammolari tufayli mamlakatga kirishga ruxsat berilmadi.
1996-yilni Mochulyak Rossiya chempionatining oliy ligasida ishtirok etgan Yekaterinburg ning Uralmash jamoasida o'tkazdi. Jamoa uchun birinchi rasmiy o'yinda (chempionatning 1-turi - Moskva Torpedo bilan mehmon o'yini, 1:1) Mochulyak gol urdi. Intertoto kubogida „Uralmash“da o'ynagan. Ammo klubda moliyaviy muammolar paydo bo'la boshladi. Ko'plab futbolchilar jamoani tark eta boshladi. Jumladan Mochulyak ham. Odessaga qaytib, u Rossiyaning „Gazovik-Gazprom“ klubi bilan shartnoma imzoladi. Elista klubining birinchi ligadagi g'alabasiga hissa qo'shganiga qaramay Mochulyak jamoani tark etib, Odessaga qaytib keldi va u yerda „Ribak-Dorojnik“ havaskorlar jamoasiga o'tdi. Shu vaqt ichida faoliyatini davom ettirish uchun bir qancha takliflar oldi. Mochulyak SC Odessa variantni tanladi. Odessaning ikkinchi klubida bir yarim mavsum o'ynaganidan so'ng Chernomoretsga qaytib keldi. U muntazam ravishda asosiy tarkibda o'ynadi. Ammo 1999—2000-yilgi mavsum oxirida klub yana quyi divizionga tushib ketdi. 2001-yilga kelib, klub bilan tuzilgan shartnoma muddati tugadi va Mochulyak uni uzaytirmaslikka qaror qildi.
2001-yilda „Tavria“ bilan shartnoma imzoladi. Yil boshi Mochulyak uchun unchalik omadli kelmadi: to‘pig‘idagi jarohat futbolchini ikki oyga safdan chiqishiga sabab bo'ldi. Ammo jarohati jiddiy emasligi uchun yana safga qaytdi. Tayanch yarim himoyachi pozitsiyasida harakat qilayotganiga qaramay yangi klubidagi faoliyati yaxshi ketayotgandi. Biroq bir yildan so'ng futbolchi transferga qo'yildi.
Garchi u Kishinyov klubida o'ynashni maqsad qilmagan bo'lsa ham hujumchining faoliyatidagi keyingi klub Moldaviyaning „Zimbru“ klubi bo'ldi. O'zi bilan 12 nafar hamyurtini olib kelgan ruminiyalik murabbiy Gabi Stan kelishi bilan asosiy tarkibda Mochulyakga o'rin qolmagan. Boshqa klubga o'tish uchun esa Zimbru rahbariyati katta summa so'ragan. Majburiy tanaffus davrida u Odessaning „Ivan“ va „Signal“ havaskor klublarida o'ynab, o'z formasini saqlab qoldi. Faqatgina Ukraina futbolchilari ittifoqi yordamida erkin agent maqomiga erishishni uddalagan.
2005-yildan boshlab futbolchining Osiyodagi faoliyati boshlandi. Osiyodagi faoliyati deyarli 5 yil davom etdi. „Taraz“ klubi bilan ilk mavsumda Qozog'iston kubogini qo'lga kiritdi. Ikki marta — 2004 va 2006-yillarda klubning mavsumdagi eng yaxshi to'purariga aylandi. 2005-yilda u yarim mavsum „Atirau“da o'ynadi, u yerdan „Jenis“ (Astana) klubiga o'tdi va ikkinchi marta Qozog'iston kubogini qo'lga kiritdi. 2006-yilda yana Tarazga qaytdi. Legioner hisoblanmaslik uchun u Qozog'iston fuqaroligini qabul qildi. 2008-yilda „ Buxoro“ klubi bilan shartnoma imzolab, O'zbekistonga jo'nab ketdi. Bu yerda futbolchi uch oy davomida chempionat yakuniga qadar oʻynamadi. Kelgan o'zbek klubining yangi rahbariyati legionerlar ko'p maosh olmoqda, degan qarorga kelib, futbolchi oldidagi shartnoma majburiyatlarini bajarishdan bosh tortdi. Shundan so'ng futbolchi tomonidan kelishuv bir tomonlama bekor qilindi va bu ish bo'yicha hujjatlar FIFAning tegishli komissiyasiga yuborildi. Ko‘p o‘tmay „ Mash’al“ ustozi Vladimir Bondarenkodan ushbu klubda o‘ynash taklifini oldi. Ammo mahalliy federatsiya bu transferga to‘sqinlik qildi. Ushbu voqealar natijasida futbolchi olti oyga futboldan chetda qoldi.
2009-yilda O'zbekistondan qaytgach, futbolchi faoliyatini yakunlash haqida o'ylayotgan edi. Biroq birinchi ligadagi „Dnestr“ (Ovidiopol) klubidan yana bir taklif tushdi va Oleg yana professional futbolga qaytdi. Chempionatning kuzgi qismida 8 ta o'yin o'tkazib, 5 ta gol va 3 ta golli uzatmani amalga oshirdi. Ovidiopol jamoasi safida eng yaxshilardan biri bo'ldi. 2010-yilning yozida Mochulyak faoliyatini yakunladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Kodon
Kodon — genetik kodning muayyan (diskret) birligi. K. informatsion ribonuklein kislotaning bir qismi boʻlib, triplet harakteriga ega, yaʼni ketma-ket joylashgan uchta nukleotidlar toʻplamidan iborat. K. bitta aminokislota qoldigʻini, oqsil sintezining boshlanishi (insiatsiya K.i) yoki tamom boʻlishi (terminatsiya K.i)ni ifodalovchi belgi hisoblanadi. 64 ta K.dan 61 tasi aminokislotalarni, oqsil biosintezining boshlanishi va tugʻallanishini ifodalaydi. Bitta aminokislotaga bittadan (fenilalanin) oltitagacha (leysin) K. toʻgʻri keladi. Yonma-yon turgan K.lar bir-birini qoplamaydi, yaʼni birinchi K.ning oxirgi nukleotidi undan keyingi K.ning boshlangʻich nukleotidi boʻlolmaydi. K.lar universal harakterga ega, yaʼni barcha tirik organizmlar uchun umumiy boʻladi.
Limeray
Aholisi
1030 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 72,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,3 km2.
Wakendorf I
Wakendorf I Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Segeberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,34 km2. 430 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Flagman
Flagman (gollandcha) —1) flot yoki harbiy kemalar (eskadra, diviziya) qoʻshilmasi qoʻmondoni; 2) Qoʻmondon tushgan kema (F. kemasi)ning qisqartirilgan nomi; 3) 1935—40 yillarda sobiq SSSR HarbiyDengiz flotida admiral unvoni joriy qilinishiga qadar qoʻllanilgan harbiy unvon; oliy qoʻmondonlar tarkibiga berilgan (1va 2rang F.).
Wakendorf I
Hududi
Wakendorf Ining hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Sularbaşı, İliç
Sularbaşı - Turkiyaning Erzincan viloyati İliç tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 31 nafar (2022).
Aïssatou Tounkara
Aïssatou Tounkara (1995-yil 16-martda tugʻilgan) — fransuz professional futbolchisi, Ispaniyaning Atletico Madrid klubi va Fransiya terma jamoasi himoyachisi.
Jamoalardagi faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/20121209_PSG-Juvisy_-_referee_03.jpg/220px-20121209_PSG-Juvisy_-_referee_03.jpg|left|thumb| Tounkara 2012-yil 9-dekabrda Juvisy jamoasida o‘ynab sariq kartochka olmoqda. Tounkara oʻz faoliyatini Buttes Chaumont FC klubida boshlagan va u yerda 2008-yilning kuzigacha Football Féminin Issy-les-Moulineauxga qoʻshilgan, uning jamoasi oʻsha paytda Ayollar 2-divizionida edi. 2010-yil mafsumda tashqari davrda Tounkara FCF Juvisy jamoasiga 1-divizionda Fémininega qoʻshildi.
Xalqaro karyera
Fransiyada tug‘ilgan Tounkara asli Gambiyalik. U Fransiyaning bir qancha yoshlar terma jamoalarida ishtirok etgan. U 2011-yilning 4-iyulida Norvegiyaga qarshi Fransiya U16 terma jamoasi safida debyut qildi. Tounkara ko‘plab xalqaro musobaqalarda ham Fransiya sharafini himoya qilgan. 2012-yilda u 17 yoshgacha boʻlgan ayollar oʻrtasidagi UEFA chempionatida ishtirok etgan va Fransiya ikkinchi oʻrinni egallagan. Oʻsha yilning sentabr oyida u Ozarbayjonda boʻlib oʻtgan 2012-yilgi FIFA U-17 ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida Fransiyani himoya qilishga chaqirildi. Tounkara butun turnir davomida titulli boʻldi va final oʻyinida Fransiya Shimoliy Koreyani penaltilar seriyasida magʻlub etdi va chempion boʻldi. 2013-yil avgust oyida Tounkara 2013-yilgi UEFA 19 yoshgacha bo‘lgan ayollar o‘rtasidagi chempionatida Fransiya U19 terma jamoasini himoya qilish uchun Uelsga yo‘l oldi. Jamoa juda yaxshi oʻynadi, katta finalda Angliyani magʻlub etdi va chempionlikni qoʻlga kiritdi. 2014-yil avgust oyida Tounkara Kanadada boʻlib oʻtgan 2014-yilgi FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionatida Fransiya U20 terma jamoasini himoya qilishga chaqirildi. Fransiya terma jamoasi uchinchi o‘rinni egalladi. 2017-yilda u UEFA Ayollar oʻrtasidagi Yevro-2017da Fransiyani himoya qilgan jamoaning bir qismi edi.
Phillips (Wisconsin)
Phillips AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Price County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1547 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 9 km2. Shundan 7,2 km2 quruqlik, 1,8 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 440 m balandlikda joylashgan.
Kogon
thumbnail Kogon (1935-yilgacha Yangi Buxoro) — Oʻzbekiston Respublikasi Buxoro viloyatida oʻzining xoʻjalik-maʼmuriy potensiali jihatidan viloyat markazi boʻlmish Buxorodan keyingi ikkinchi yirik shahar. Buxorodan 12 kilometr janubi-sharqda, Buxoro — Qarshi avtomobil yoʻli yoqasida, Kanpir devor qoldiqlari ichkarisidagi obod yerda joylashgan.
Kogon tumanining maʼmuriy markazi. Kogon shahri va Kogon tumani hokimiyatlari shahar markazida yonma-yon joylashgan.
Temir yoʻl tuguni. Shaharda Buxoro viloyatining eng katta temir yoʻl stansiyasi va viloyatda yagona boʻlgan vokzal joylashgan.
Shahar 220 m balandlikdagi tekis yerda joylashgan. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi —0,6°, iyulniki 29,6°. Yillik yogʻin 125 mm. Hargush kanalidan suv oladi. Maydoni 14,7 km². Aholisi 53,3 ming kishi (2002), asosan, oʻzbeklar, shuningdek, tojik, rus, tatar va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholisining aksari qismi temir yoʻl transportida ishlaydi.
Hermann Emil Fischer
Hermann Emil Fischer (1852.9.10, Eyskirxen — 1919.15.7, Berlin) — nemis organik kimyogari. Strasburg universitetini tugatgan (1874). Myunxen (1879-yildan), Erlanger (1882-yildan), Vyursburg (1885-yildan), Berlin (1892—1919) universitetlari professor Ilmiy ishlari uglevodorodlar, oqsillar, purin birikmalari kimyosiga oid. Purinning fiziologik faol hosilalaridan — kofein, teobromin, ksantin, gipoksantin, teofillin, guanin va adeninni (1897), siydik kislota (1899), shuningdek, purinni (1898) sintez qilgan. Qandlar (1887-yildan), mannoza, fruktoza va glyukoza (1890) sintezini amalga oshirgan. Koʻpgina oqsillarning parchalanish mahsulotlarida valin (1901), prolin va oksiprolin (1902) mavjudligini ochgan, polipeptidlar sinteziga asos solgan va ilk bor sof dipeptid olgan (1902). Nobel mukofoti laureata (1902).
Kogon
Shahar maydoni — 0,01 ming km2. Aholisi — 58,5 ming kishi (2015). Buxoro viloyati temir yoʻl vokzali shahar ichida va „Buxoro“ aeroporti shahardan 8 kilometr masofada joylashgan.
1929-yildan shahar maqomini Yangi Buxoro nomi bilan olgan. 1935-yil sharning nomi Kogonga oʻzgartirilgan.
Boshqa nomi
Ushbu aholi yashash maskani 1935-yilga qadar „Yangi Buxoro“ nomi bilan yuritilgan va shu sababga koʻra hozirgi koʻhna Buxoro shahrining nomini 1940-yilarga qadar, asosan rus manbalarida, „Eski Buxoro“ deb atash urf boʻlgan.
Shahar nomining etimologiyasi
Kogon nomining kelib chiqishi turli xil manbaalarga asoslanadi:
XIX asr oxiridagi tarixiy manbalarda yozilishicha, Yangi Buxoro shahriga asos solinganda shahar tarixini Rossiyadan kelgan Kogan ismli bir muhandis chizgan ekan. Keyinchalik Yangi Buxoro shahriga Kogon nomi uning familiyasi tarzida berilgan degan farazlar mavjud.
Bir guruh izlanuvchilarning qarashlariga asosan, „Kogon“ soʻzi „Kohkon“ soʻzining buzib talaffuz etilishi natijasida kelib chiqqan boʻlib, forschadan somon koni maʼnosinin anglatadi. Rus alifbosida „h“ harfi boʻlmaganligi sababli rusiyzabon aholi Kohkon soʻzini „Kagan“ tarzida talaffuz qiladi. Natijada qishloq shu tarzda aytila boshlangan.
Boshqa bir manbalarga koʻra „Kogon“ nomi „kordon“ soʻzidan kelib chiqqan deyiladi. Ushbu nom bu hududda temirchilik, beshikchilik, kulolchilik, oynasozlik, o'roqchilik, pichoqchilik, egarchilik, matolarga naqsh bosish kabi hunarlar bilan mashgʻu boʻlgan insonlar yashagani va qishloqlar nomi shu kasb-hunar nomi bilan atalgani taʼkidlanadi. Misol tariqasida hozirgi Kogon shahridan unchalik yiroq boʻlmagan Degrez, Oynasoz, Ganchkash, Quruvchilar, Konchilar, Po'latchi qishloqlari misol qilib keltiriladi.
Tabiati
Kogon shahri oʻrni subtropik kenglikda va dengiz sathidan 222 metr balandlikda boʻlib, relefi tekislik. Kunduzi quyosh gorizontdan balandda turishi bilan farqlanadi.
Kogon shahri Qizilqum va Qoraqum sahrolarining oʻrtasidan oʻrin olgan boʻlib, janubiy subtropik choʻllarga xos iqlimiy xususiyatlarga egadir. Shahar hududi uchun subtropik belgilarga xos boʻlgan keskin kontinental choʻl iqlimi xarakterlidir.
Kecha bilan kunduz, qish bilan yoz haroratlari oʻrtasidagi issiqlik nisbatan sernam, injiqli bahor, uzoq quruq jazirama issiq aprel—sentabrda davom etsa, qish va kuz oylari nihoyatda qisqa boʻladi. Eng sovuq oy — yanvar, eng issiq oy — iyul oyi hisoblanadi.
Shamol esadigan oylar koʻp boʻladi. Qish qaslida shimoldan esadigan shamol tezligi 3,7 — 4,5 m/sek. boʻlsa, yoz faslida shimoldan gʻarbga esadigan shamolning tezligi 5,0 — 5,4 m/sek. ga yetadi. Shamolning asosiy esish yoʻnalishi sharqdan gʻarbga boʻladi.
Shaharning yillik bulutlik darajasi 3,8 ballga, minimal koʻrsatkich esa 1,5 ballga teng. Yil davomida ochiq oftobli kunlar 157 kun boʻlib, yillik oʻrtacha yogʻin 125 millimetrni tashkil etadi. Vegetasiya davri 214 kun. Tuproq och qp’ngʻir, qumloq choʻl va shoʻrxok.
Tarixi
Bir guruh izlanuvchilaning qarashlariga asoan, XII—XIII asrlarda hozirgi Kogon shahri oʻrnida Kohkon qishlogʻi mavjud boʻlgan. Ushbu qishloq aholisi ziroatkorlik bilan shigʻullanib, gʻalla mahsulotlarini yetishtirgan. Buxoro bozorlarida bu qishloq aholisi tomonidan sotilgan bugʻdoy va somon xaridorgir boʻlgan.
Shahar sanoat tarmoqlarining shakllanishi Buxoro amirligi davrida mahalliy aholi kuchi bilan qurilgan (1888) Zakaspiy (Krasnovodsk — Toshkent) temir yoʻlning Yangi Buxoro orqali oʻtishi bilan bogʻliq.
1888-yildan boshlab, Rossiya imperiyasidan koʻchirib kelingan aholi Kohkon qoʻrgʻoniga joylashtirilgan. Buxoro amirligi hududiga 1888-yilda temir yoʻl kelishi munosabati bilan Yangi Buxoro shahri vujudga kelgan va bu yerda amirlik siyosiy boshqarivini nazorat qiluvchi Rossiya imperiyasining siyosiy agentligi oʻz faoliyatini olib borgan. Keyinchalik, shaharda amir Abdulahadxon tomonidan saroy qurdirilgan. Shahrda rus-tuzem maktabi boʻlgan.
1907-yilda Kogon—Buxoro, 1915-yilda Kogon—Termiz temir yoʻllari ishga tushirilgan.
1912-yil Kogonda Buxoro jadidilari gazetalari chop etilgan: „Buxoroyi sharif“ (tojik tilida chop etilgan birinchi gazeta) va „Turon“ (oʻzbek tilida chop etilgan).
1917-yil 2-dekabrda Kogonda boʻlib oʻtgan amirlik hududidagi rus manzilgohlari kengashlarining 2-syezdida amir tuzumini agʻdarib tashlab, hokimiyatni Yosh buxoroliklarga berishga qaror qilingan va uch oydan soʻng tarixda Kolesov voqeasi nomi bilan mashhur boʻlgan, amirlikka qarshi qizil armiya tomonidan qurolli hujum uyushtirilgan.
1920-yillargacha Kogonda yogʻ zavodi qurilgan, toshbosma (unda Narshaxiyning „Buxoro tarixi“ va boshqa asarlar bosilgan), temir yoʻl idorasi qoshida maktablar, paxta firmalari, turli savdo banklarining boʻlimlari ochilgan.
Buxoro amirligi hududidagi ilk gazeta Kogonda tashkil etilgan bosmaxonada chop etilgan. Bu bosmaxonada Ahmad Yassaviyning "Devoni hikmat“ sheʼriy majmuasi, Xiromiyning „Chor daarvesh“ dostoni (Dabiriy chop ettirgan) chop etilgan.
Buxoro amirligi tugatilishidan oldin, Buxoro bosqini uchun tuzilgan 4 ta zarbdor guruhning biri Kogonda joylashtirilgan. Ushbu bosqindagi asosiy vazifa Kogon guruhi zimmasiga yuklatilgan. U Eski Buxoroni egallashi, amir Olimxonni asir olishi va Arkdagi xazinani egallashi kerak boʻlgan.
Sovetlar hukumati davrida yangi sanoat korxonalari va madaniy obʼyektlar qurilgan. 1950-yilarda Gazli—Kogon, Muborak—Kogon va Kogon-Zirabuloq gaz quvurlari oʻtkazilgan, 1961-yilda gaz kompressor stansiyasi ishga tushirilgan.
Rossiya koʻngilli havo floti jamiyatining („Dobrolyot“) O'rta Osiyo boʻlimi Kogonda joylashgan boʻlgan. Undan, uzunligi 450 kilometr boʻlgan Kogon—Oq-toʻqay—Dargʻonota—Xiva havo yoʻli orqali yoʻlovchilar, pochta joʻnatmalari va yuklar tashilgan.
Administrativ-hududiy boʻlinishi
Bugungi kunda Kogon shahri hududida 21 ta mahalla fuqarolar yigʻini mavjud.
Aholisi
Shaharning tub aholisi oʻzbeklar (77,1 %) boʻlib, ular 58,5 ming kishini tashkil etadi. Shuningdek, shahrda rus (10,2 %), tojik (4,5 %), ukrain (0,5 %), ozarbayjon (0,5 %), turkman (0,5 %), qozoq (0,3 %), tatar (0,3 %), arman (0,3 %), belorus (0,1 %), yahudiy (0,5 %) va boshqa millat vakillariga mansub (5,6 %) kishilar yashashadi.
2015-yildagi maʼlumotga asosan, shaharda yashovchi 32900 nafar aholi mehnat yoshida boʻlib, jumladan, sanoatda 4100 kishi, qurilishda 1000 kishi, transporda 9500 kishi, aloqa sohasida 300 kishi, savdo, umumiy ovqatlanish, moddiy taʼminot, tayyorlov korxonalarida 2800 kishi, uy-joy kommunal xoʻjaligi, maishiy xizmatda 900 kishi, sogʻliqni saqlash, jismoniy taʼminotda 1400 kishi, xalq taʼlimida 1900 kishi, madaniyat va sanʼatda 40 kishi, sugʻurta va moliya sohasida 160 kishi, boshqaruv organlarida 20 kishi, boshqa soha va tarmoqlarda 10600 kishi ish bilan band.
Sanoati
Kogon shahrida sanoatning koʻpgina tarmoqlari rivojlangan boʻlib, bugubgi kunda bu korxonalarda qurilish materiallari, yengil sanoat mahsulotlari va oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarilmoqda. Shaharda 3 ta yirik sanoat korxonalari — „Kogon yogʻ“ hissadorlik jamiyati, „Oltin tola“ ochiq aksiyadorlik jamiyati, „Kogondonmahsulotlari“ ochiq aksionerlik jamiyatlari mavjud. Ulardan tashqari shaharda un kombinati, paxta titish fabrikasi, oxak zavodi, yigʻma temirbeton buyumlari zavodi oʻz faoliyatini yuritadi.
Ernst Otto Fischer
thumb|270px|right|Ernst Otto Fisherning qabri, Solln qabristoni, Myunxen (2012-yil iyul) Ernst Otto Fischer (1918.10.11, Solna – 2007.23.7 Munhen) — nemis organik kimyogari. Myunxen oliy texnika maktabini tugatgach, shu maktabda ishlagan (1949-yildan), professor (1964-yildan). Ilmiy ishlari metallorganik birikmalar kimyosiga oid. Texnetsiy (Ts) va transuran elementlarning [plutoniy (Ri) dan kaliforniy (Cf) gacha] metallorganik hosilalarini sintez qilgan, uglerod bilan 5f elektron konfiguratsiyali metallar orasida kimyoviy bogʻ hosil boʻlishi mumkinligini aniqlagan. Ilk bor oraliq metallarning barqaror karben komplekslarini olgan, oraliq metall — ikki valentli uglerod bogʻining fizik xossalarini mukammal oʻrgangan (1964), metallarning karbin komplekslarini sintez qilgan (1973). Nobel mukofoti laureati (1973, Geoffrey Wilkinson bilan hamkorlikda).
Kogon
Transporti
Kogon shahr aholisi asosan avtomobil va temir yoʻl transportidan foydalanadi. Shahar hududidan Kogon — Qiziltepa, Kogon — Qarshi magistral yoʻllari oʻtgan. Avtomobil yoʻllar yoqasida avtomobillarga yoqilgʻi va gaz quyish shahobchalari qurilgan boʻlib, shundan 10 tasi benzin, 5 tasi propan gazi, 1 ta metan gazi quyish bilan xizmat koʻrsatadi.
Shaharda „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ davlat aksiyadorlik temir yoʻl kompaniyasi Buxoro boʻlimiga qarashli boʻlgan Buxoro-1 stansiyasi, Buxoro lokomotiv va vagon depolari, Buxoro yoʻl masofasi korxonasi, Harbiy qoʻriqchilik xizmati, Mashina-hisoblash stansiyasi, Aloqa va signalizasiya korxonasi (yoki ShCh-9), Taʼminot boʻlimi joylashgan.
Buxoro-1 stansiyasi
Bugungi kunda nafaqat Oʻzbekistonda, balki butun Markaziy Osiyoda yirik saralash stansiyalardan biri darajasiga koʻtarilgan, yuqori mexanizasiyalashgan va yangi texnologiyalar bilan jihozlangan Buxoro-1 stansiyasining yoshi bir asrdan oshgan.
Taʼlim tizimi
Kogon shahrida 11 ta umumtaʼlim maktablari, 15 ta maktabgacha taʼlim muassasalari va 1 ta musiqa maktabi mavjud. Bulardan tashqari shaharda „Kogon maktabgacha taʼlim va xizmat koʻrsatish kasb-hunar kolleji“ va „Kogon sanoat va transport kasb-hunar kolleji“ mavjud.
Sogʻliqni saqlash
Shahrda 6 ta tibbiyot birlashmasi mavjud boʻlib, jumladan, 1 ta stasionar muassasa, 1 ta shahar markaziy kasalxonasi, 1 ta kasalxona, 1 ta stomatologiya poliklinikasi, 1 ta tuman DSENM va temir yoʻl kasalxonalari faoliyat koʻrsatadi.
Bugungi kunda Kogon shahrida turli xil kasalliklarni davolovchi xususiy korxonalar ham tashkil etilgan.
Arxeologiya va arxitektura yodgorliklari
Shaharda 2 ta arxeologiya va 38 ta arxitektura yodgorliklari mavjud. Arxeologik yodgorliklar Zirabodtepa va Xoʻja Bargitepalar boʻlib, ular oʻrta asrlarga tegishli deb baholanganlar. Arxitektura yodgorliklarining esa barchasi 19 asrning oxiri — 20 asrning boshlariga tegishli boʻlib, ulardan eng mashhurlari: Amir saroyi (1947-yildan shahar temiryoʻlchilari madaniyat saroyi), Pravoslav cherkovi, Rossiya imperiyasi davrida Siyosiy Agentlik binosi (tashlandiq holatda), Telegraf binosi (tashlandiq holatda) va Sinagoga (tashlandiq holatda) vazifasini oʻtagan meʼmoriy yodgorliklar.
Yuqorida koʻrsatilgan barcha yodgorliklar O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 04.10.2019-yildagi 846-son qaroriga asosan „Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk ob’yektlari milliy roʻyxati“ga kiritilgan boʻlib, hozirda davlat himoyasidadirlar. Ushbu roʻyxatga kiritilmagan tarixiy-meʼmoriy yodgorliklardan Shohmasjid va Shohinajib (Zirobod) masjidlari, Amir saroyi kompleksi tarkibida boʻlgan va u bilan bir vaqtda qurilgan 3 ta bino ham mavjud.
Ommaviy axborot vositalari
„Kogon hayoti“ gazetasi bugungi kunda Kogon shahar va tuman hokimligining rasmiy nashri boʻlib hisoblanadi. Ushbu gazeta 1931-yil 5-sentabrda „Kogon zarbdori“ nomi ostida nashr etila boshlangan. Undan keyingi davrlarda, gazeta nomi turli sabablarga koʻra bir necha marotaba oʻzgartirilga: „Kogon udarnigi“ (1935-yildan), „Kommunistik mehnat uchun“ (1965-yildan), „Mehnat bayrogʻi“ (1989-yildan). Gazeta oxirgi nomini 1996-yilda olgan. Oʻzbek tilida nashr etiladi.
Kogonda 1990-yil 12-oktabrdan boshlab nashr etila boshlangan „Temiryoʻlchi ovozi“ („Golos jeleznodorojnika“) gazetasi ikki tilda — oʻzbek va rus tillarida chop etiladi.
Jambil (Jambil tumani, Jambul viloyati)
Jambil (Жамбыл) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Jambil tumaniga qarashli qishloq. Koʻlqaynar qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 314045300.
Aubrey (Arkansas)
Aubrey AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Lee okrugi tarkibiga kiradi.
Jambil (Jambil tumani, Jambul viloyati)
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 379 kishini (195 erkak va 184 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 646 kishi (395 erkak va 251 ayol) yashagan.
Aubrey (Arkansas)
Aholisi
221 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 245,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,9 km2. Shundan 0,9 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 62 m balandlikda joylashgan.
Ajziy
Ajziy (taxallusi; asl ismi Saidahmad Hasanxoʻja oʻgʻli Siddiqiy) (1864 — Samarqand — 1927) — maʼrifatparvar shoir, tarjimon. Milliy uygʻonish davrining yirik vakillaridan biri. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi (1926). Ajziy 1864-yil Samarqand viloyatining Jomboy tumani Halvoyi qishlogʻida hunarmand oilasida tavallud topdi. Yoshligida otasi vafot etib, bobosi qoʻlida voyaga yetdi. Yangasi qoʻlida savod chiqardi. Samarqand, Buxoro madrasalarida oʻqigan. arab, fors, ozarbayjon tillarini mukammal bilgan. Keyinroq rus tilini ham oʻrgangan. 1901-1903-yillarda Kavkaz, bir qator Arab mamlakatlari va Rossiyaga sayohat qilgan. Jiddada maʼlum muddat rus elchixonasida tarjimon boʻlgan. Samarqandga qaytgach, shahar yaqinidagi Halvoyi qishlogʻida yangi usuldagi maktab ochib, oʻqituvchilik qilgan. Lev Tolstoy hikoyalarini, Krilov masallarini, Gogolning „Shinel“ povestini oʻzbek va tojik] tillariga tarjima qilgan (1908-1910). Darslik yozib, tarjimalaridan namunalar kiritgan.
Sobiq sovet davlatlari
[[Fayl:USSR Republics Numbered Alphabetically.png|upright=1.6|thumb|Sobiq Sovet davlatlari: 1. Armaniston
2. Ozarbayjon
3. Belarus
4. Estonia
5. Gruziya
6. Qozogʻiston
7. Qirgʻiziston
8. Latviya
Ajziy
Ijodi
Ajziy 80-yillardan sheʼr yoza boshlagan. „Ayn ul-adab“ („Odob chashmasi“, 1916), „Ganjinai hikmat“ („Hikmat xazinasi“, 1914) kabi sheʼriy toʻplamlari, „Mir’oti ibrat“ („Ibrat oynasi“, 1914), „Anjumani arvoh“ („Arvohlar yigʻini“, 1912) dostonlari nashr qilindi. „Mir’oti ibrat“da Turkistonning oʻsha davrdagi fojiali ahvoli va undan qutulish choralari haqida bahs yuritgan. Ilm-fan, davlat, til, qonun — bularsiz hech bir millatning istiqboli yoʻq, bu toʻrt narsani qoʻlga kiritmagan millat halokatga mahkumdir, deydi. „Anjumani arvoh“da esa xonlikdagi turgʻunlik tanqid qilingan. Sheʼrlari chuqur falsafiy mazmuni, ijtimoiy-siyosiy mushohadalari, Fuzuliy va Bedilona uslubi bilan ajralib turadi. U milliy uygʻonish davrining barcha shoirlari singari keng ommani maʼrifatga boshlash, haq-huquqini anglatishni adabiyotning bosh mavzui deb bildi. Ajziy 1917-yil fevral inqilobidan keyin ijtimoiy harakatda bevosita ishtirok etdi. 1918-1921-yilda Viloyat Adliya komissari lavozimida ishladi. 1922-yildan yana oʻqituvchilikka qaytgan. Samarqandda oʻzbek va tojik tillaridagi „Mashrab“, „Mulla Mushfiqiy“ kabi hajviy jurnallarni, „Zarafshon“ gazetani chiqarishda faol ishtirok etgan. „Mayna“, „Ginagina“, „Shashpar“, „Tir“, „Gumnom“, „Olmos“ imzolari bilan hajviy asarlar yozgan. Ularda shoʻro tuzumida yuz berayotgan oʻzgarishlarni xushlamaslik, kelajakdan xavotirlanish kayfiyatlari seziladi. 1903-yilda Halvoyi qishlogʻida shoirning oʻzi qurdirgan maktab hali ham bor, hozir uning nomida.
Sobiq sovet davlatlari
9. Litva
10. Moldova
11. Rossiya
Ajziy
Ijodi
Shoir adabiy merosi professor Begali Qosimov tomonidan toʻplab, nashr qilingan. „Ayn ul-adab“ („Odob koʻzi“, Samarqand, 1916, oʻzbekcha), „Ganjinai hikmat“ („Hikmat xazinasi“, Samarqand-Toshkent, 1914, tojikcha) sheʼriy toʻplamlari, „Mir’oti ibrat“, „Anjumani arvoh“ kabi poemalari, publitsistik maqolalari, Gogol „Shinel“i tarjimasi, hikoyalari ijodining serqirraligidan dalolat beradi.
Sheʼrlari Kavkazda „Mulla Nasriddin“, „Dirilik“ jurnallarida bosilgan.
Saint-Michel-les-Portes
Saint-Michel-les-Portes Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Sobiq sovet davlatlari
12. Tojikiston
13. Turkmaniston
14. Ukraina
15. Oʻzbekiston]]
Davlatlar
[[Fayl:PostSoviet Regions Map.png|upright=1.15|thumb|right|Sobiq Sovet Ittifoqi davlatlarining mintaqaviy tasnifi:
{{legend|#0065c8|Boltiq davlatlari}} {{legend|#ffc600|Sharqiy Yevropa}} {{legend|#f2553e|Rossiya}} {{legend|#f18cbf|Kavkazorti}} {{legend|#688856|Markaziy Osiyo}}]]
Boltiq davlatlari
Saint-Michel-les-Portes
Aholisi
171 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,0 nafar kishi.
Sobiq sovet davlatlari
Davlatlar
Sharqiy Yevropa
Saint-Michel-les-Portes
Geografiyasi
Maydoni — 21,4 km2. Dengiz sathidan 558 – 2082 m balandlikda joylashgan.
Sobiq sovet davlatlari
Davlatlar
Yevrosiyo
Kavkazorti
Qapanlı (Qaraağacı), Tartar
Qapanli — Ozarbayjon Tartar tumanining Qaraağacı munisipalitetiga qarashli qishloq.
Maxammadjon Butaboyev
Mahammadjon Tuychiyevich Butaboyev – (1951-yil 6-aprelda Farg‘ona viloyati Toshloq tumanida tug‘ilgan.) Iqtisod fanlari doktori, professor.
Ilmiy yutuqlari
Professor M.T.Butaboyev ilmiy-pedagogik faoliyati davomida 6 nafar iqtisod fanlari nomzodi va 3 nafar iqtisod fanlari doktoriga ilmiy raxbarlik qilgan.
Qozogʻistonlik oʻzbeklar
right|thumb|320 px|[[Almati shahridagi oʻzbek madaniyat markazining koʻrgazmasi (2008)]]Qozogʻistonlik oʻzbeklar — Qozogʻistondagi millatlar ichida soni boʻyicha uchinchi oʻrinni egallaydi. 2009-yilgi sanoq boʻyicha oʻzbeklar Qozogʻiston aholisining 2,8 %-ini tashkil qildi (457 200 kishi). Qozogʻistonlik oʻzbeklar asosan qishloq xoʻjaligi, kichik va oʻrta biznes bilan shugʻullanadi, shuningdek Qozogʻistonlik oʻzbeklar kirill alifbosidan foydalanadi. Biroq so'ngi yillarda Oʻzbekistondan ko'p oʻzbeklar ko'chib kelayapti va asta sekin lotin alifbosi bilan foydalanadigan odamlarning soni ko'payib borayapti.
Joylashuvi
2012-yilgi statistika boʻyicha Qozogʻistonda oʻzbeklar soni 494 ming kishini tashkil qilgan. Soʻnggi oʻn yili ichida oʻzbeklar tezlik bilan koʻpaygan (1,2 % 1990-yilda, 2,3 % 2000-yilda). Yoshi jihatidan oʻzbeklar qozoqlarga qaraganda ancha yosh.
Madaniyat
Qozogʻistonlik oʻzbeklarning asosiy qismi (87,9 %) Janubiy Qozogʻiston viloyatida istiqomat qilishadi. Janubiy Qozogʻiston viloyati boʻyicha oʻzbek madaniyat markazining 11 filiali faoliyat yuritadi. Viloyat miqyosida yiliga „Til, urf-odat va madaniyat kunlari“ bayramini, „Ofarin“, „Lapar“ konkurslari, „Askiya“ kulgu festivali oʻtkaziladi. Viloyat aholisi „Umid“, „Nur“, „Parvoz“, „Gʻuncha“, „Sayram“, „Nulifar“, „Koʻngil“, „Yulduzcha“, „Sadaf“ shekilli ansambllarni yaxshi bilishadi. Viloyat oʻzbek drama teatri faoliyat yuritadi. Viloyatda toza oʻzbek tilida bilim beruvchi 64, aralash 78 maktab faoliyat yuritadi. Viloyat markazida oʻzbek tilida 10 ta gazeta-jurnallar chiqariladi. Bundan boʻlak viloyat „Qazaqstan-Shimkent“, „Otirar“, tuman „Sayram“ telekanallarida oʻzbek tilida yangiliklar va dasturlar efirga uzatiladi.
Flajolet
Flajolet (frans. ﬂ ageolet — kichik fleyta) — 1) puflama musiqa cholgʻu asbobi, boʻylamasiga chalinadigan yuqori registrli fleyta. Silindr yoki konussimon kanalining uz. 30— 45 sm. Yuqori qismida xushtakcha, yon tomonida barmoq (yoki klapan)lar bilan yopiladigan 6 ta chalgʻich teshigi mavjud. Diapazoni 2 oktava atrofida; 2) organ, fisgarmoniya registri; 3) torli sozlarning oʻziga xos (chiyillaydigan) tembrga ega, toriga barmoq bilan sal tegish orqali hosil qilinadigan yuqori ton (oberton)lar. F. cholgʻusi tovushini eslatgani uchun shunday nom olgan.
Hillary Clinton
1947-yil 26-oktabrda Chikagoda dunyoga kelgan Hillary Diane Rodham Clinton — taniqli AQSh davlat va jamoat arbobi, mamlakatning 67-davlat kotibi, 2016-yilgi prezidentlk saylovlarida Demokratlar partiyasidan nomzod.
Klintonlarning hukmronlik davri
Klintonlarning hukmronlik davri silliq kechmadi. 1994-yilda „Whitewater“ kompaniyasi atrofida kechgan mashmashalar, 1998-yilda Bill Klinton — Monica Levinsky ishqiy mojarolari olamshumul voqealardan boʻlgani shubhasiz. Xillari erining ishqiy munosabatlariga koʻz yumib keta olgani esa yanada shov-shuvli boʻldi. Tabiiyki, Xillari Klinton bu ishda oʻzining siyosiy kelajagini ham oʻylagan edi. Axir siyosiy faoliyatini eri prezidentlik kursisidan tushganidan keyin ham davom ettirishi kerak edi-da. Shunday boʻldi ham. 2000-yilda u Demokratlar partiyasi vakili sifatida Nyu-Yorkdan senatorlikka nomzod boʻldi. Uning raqibi Nyu-York meri Rudolph Giuliani edi. Ammo Juliani sogʻligʻi bois saylov musobaqasidan voz kechdi. Xillari Klinton esa navbatdagi raqib Rik Latsioni yenga oldi. Biroq Xillari Klintonning siyosiy qarashlari nafaqat respublikachilarga, balki demokratlarning oʻziga ham yoqmay qola boshladi. Ayniqsa, u respublikachi prezident George W. Bushning Iroqqa qurolli hujumini yoqlaganidan keyin. Ammo shunga qaramasdan, Xillari Klinton demokratlarning prezidentlikka eng sara nomzodlaridan biri sifatida qolmoqda edi.
2006-yil 7-noyabrda Klinton xonim senatga qayta saylandi. Bu safar u John Spenserning ustidan gʻalaba qozondi. 2007-yil 20-yanvarida Xillari Klinton prezidentlik kursisi uchun oʻtkaziladigan saylovda demokratlar vakili sifatida ishtirok etishi maʼlum qiladi. Xillarining partiyadosh raqibi esa qora tanli Barak Obama edi. Agar Klinton xonimning saylovoldi kampaniyasi yaxshi tugagan va Amerika xalqi uni boʻlajak prezident sifatida qarshi olganida edi, kelgusi yildan ulkan davlatni boshqarish birinchi ayol prezidentning chekiga tushardi. Ammo partiya ichida oʻtkazilgan saylovlar uloqni Barak Obama ilib ketishiga olib keldi. 2008-yil 7-iyun kuni Xillari Klinton oʻzining saylovoldi kampaniyasi nihoyasiga yetganini maʼlum qildi va saylov musobaqasini tark etdi.
Koronar sinus
Koronar sinus (lotinchadan coronar „toj“) yurakning eng katta venasi. Kislorodsiz qonning yarmidan koʻpi yurak mushagidan oʻng atriumga gʻorchaga oqib chiqadi. U yurakning orqa tomonida, chap atrium va chap qorincha oʻrtasida boshlanadi. Katta yurak venasi va chap atriumning qiyshiq venasining birlashishidan boshlanadi. U bir nechta tarmoqlarni oladi. U yurakning orqa tomoni boʻylab chap atrium yaʼni gʻorchaga va chap qorincha orasidagi nayboʻylab oʻtadi, soʻngra koronar sinusning teshigida (odatda koronar sinus qopqogʻi bilan bogʻlangan va himoyalangan) oʻng atriumga oqadi.
Kelib chiqishi
Koronar sinus yurakning orqa tomonida chap atrium yaʼni chap gʻorcha va chap qorincha oʻrtasida yuzaga keladi. Koronar sinus katta yurak venasi bilan chap atriumning qiyshiq venasining birlashuvidan boshlanadi. Koronar sinusning kelib chiqishida katta yurak venasining oxirgi nuqtasida joylashgan koranar sinusning Vieussens qopqogʻi bilan belgilanadi.
Yoʻnalishi
Koronar sinus cor yurakning orqa tomonidagi chap atrioventrikulyar qorinchalararo chuqurchada (koronar sulkus koronar egat) koʻndalang yoʻnalishida oʻtadi. Sinus oʻng atriumga kirishdan oldin va sezilarli darajada kengaygan va deyarli kichik barmoq uchi kattaligigacha keladi.
Koronar sinus oʻng atriumning orqa devori orqali koronar sinusning teshigidan oqib chiqadi. Bu teshik oʻng atriumning orqa-past tomonida, faqat medial va pastki kavak vena teshigining chap tomonida va pastki kavak vena va oʻng atrioventrikulyar teshik trikuspidal qopqogʻi oʻrtasida joylashgan. Teshik odatda koronar sinusning qopqogʻi (oʻng atrium foramen yaʼni teshigining oldingi pastki qismida joylashgan yupqa yarim oy shaklidagi qopqoq) bilan himoyalangan.
Tarmoqlari
Koronar sinus tojsimon boʻshliq qonni aynan kichik, oʻrta, katta va qiyshiq yurak tomirlaridan oladi. Shuning uchun, u chap chekka venadan va chap orqa qorincha venasidan qon oladi.
Chap atriumning yaʼni qorinchaning qiyshiq venasidan tashqari boshqa barcha arteriyalar koronar sinusga tushadigan barcha venalarning koronar sinus tojsimon sinus bilan tutashgan joyida klapanlar mavjud.
Yurakning oldingi venalari koronar sinusga tojsimon sinus yaʼni boʻshliqqa tushmaydi, balki toʻgʻridan-toʻgʻri oʻng atriumga tushadi. Besian venalari deb nomlanuvchi baʼzi kichik tomirlar toʻgʻridan-toʻgʻri yurakning toʻrta kamerasidan biriga oʻtib boradi.
Mikroanatomiyasi
Koronar sinus devori qisman mushaklidir.
Funksiya
Koronar sinus yurak qon taʼminotining taxminan 55% venoz qon qaytishi uchun javobgardir.
Klinik ahamiyati
Elektrodlar yurakning elektrofiziologiyasini oʻrganish uchun koronar sinusga va orqali kiritilishi mumkin. Bu koronar sinus elektrogrammasini oʻz ichiga oladi. Koronar sinus toʻgʻridan-toʻgʻri oʻng atrium oʻng boʻlmachasi bilan bogʻlanadi. Oʻpka gipertenziyasi kabi oʻng atrial bosimning oshishiga olib keladigan har qanday holat natijasida kengayadi. Kengaygan koronar sinus tojsimon boʻshliq baʼzi tugʻma yurak-qon tomir kasalliklarida ham kuzatiladi, masalan, doimiy chap yuqori vena kavak va oʻpka venasining umumiy anomaliyasiga qaytadi.
The Thomson Corporation
Thomson — Dunyoda eng yirik mediakompaniyalardan biri. Thomson Buyuk Britaniya va AQSH da eng yirik mediaguruhlardan biri boʻlgan, u Times va Sunday Times Britaniya gazetalari, Glove va Mail Kanada gazetalarini boshqargan.1981yilda kompaniya qariiyb barcha gazeta biznesini sotdi, faqatgina moliya, yuridik va medisina boʻlimlarini oʻzida saqlab qoldi.
thumb|right|250px|Thomson kompaniyasi bosh ofisi
Boshqaruv
Kompaniya 70% aksiyalari Kanadalik Tomsonlar oilasiga tegishli.
Faoliyati
2006-yilda Thomson Corp. ning daromadi — $6,64 mlrd ni, sof foydasi esa — $1,12 mlrdni tashkil etdi
Daisy Shah
Daisy Shah (1984-yil 25-avgustda tugʻilgan) hind aktrisasi, modeli va raqqosasi boʻlib, u asosan hind va kannada filmlarida suratga tushadi. U xoreograf Ganesh Acharyaning yordamchisi boʻlib ishlagan. Uning birinchi yutugʻi 2011-yilda Kannada filmi Bhadrada bosh rolni oʻynash uchun tanlanganida sodir boʻlgan. Keyin u 2014-yilda Jai Xo hind filmida Salman Khan bilan birga rol ijro etgan. 2015-yilda u Hate Story 3 filmidagi aktyorlar tarkibining bir qismi boʻlgan.
Yoshligi
Shah Gujarati oilasiga mansub, lekin Maharashtra shtatining Mumbay shahrida tugʻilib oʻsgan. Shah 10-sinfda oʻqiyotganida mahalliy savdo markazida MS Dombivli tanlovida Miss Photogenic mukofotini qoʻlga kiritadi. Daisy Shah Mumbaydagi Xalsa kollejida sanʼat boʻyicha tahsil olgan. Maktab davrlarida u sportga asosan suzishga qiziqqan va turli xil musobaqalarga borib yuqori oʻrinlarni egallab kelgan.