cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yevropa oliy taʼlim hududi
Vazirlar konferensiyasi
Praga bayonotida, 2001-yildan boshlab, aʼzo davlatlar soni 33 taga koʻpaydi va u erda ham kengaytirish maqsadlari bor edi, uzluksiz taʼlim sharoitida, faol ishtirokchilari sifatida talabalar ishtirokida oliy taʼlim Evropa makon jozibadorligini va raqobatbardoshligini oshirish.
Vazirlar darajasida navbatdagi konferentsiya 2003-yilda Berlinda boʻlib oʻtdi, Berlin bayonoti Boloniya jarayonida ishtirok etadigan mamlakatlar sonini 40ga oshirdi.Ushbu bayonotning asosiy qoidalari Evropa oliy taʼlim makonining Evropa ilmiy makoniga aloqalarini ragʻbatlantirish nuqtai nazaridan maqsadlarni kengaytirishni nazarda tutadi. Evropa tadqiqot hududi (European Research Area), shuningdek, sifatli taʼlimni taʼminlashga qaratilgan chora-tadbirlar.
2005-yilda bergen shahrida Vazirlar konferensiyasi boʻlib oʻtdi. Yakuniy bayonotda oliy taʼlimni yanada qulayroq qilish, shuningdek, dunyoning boshqa mintaqalarida Evropa oliy taʼlim makonining jozibadorligini oshirish muhimligini taʼkidladi.
2007-yil London bayonotida ishtirok etuvchi mamlakatlar soni 46 taga kengaytirildi.
2009-yilda Belgiya Leuven shahrida (Louvain-La-Neuve — New Leuven) konferentsiya boʻlib oʻtdi, asosiy ish masalalari keyingi oʻn yil uchun rejalar haqida edi. Bu masalalarning barchasi Boloniya jarayonining yangi yoʻnalishini — Boloniya jarayonini amalga oshirishni yakunlashni taʼminlaydigan chuqurroq islohotni koʻrsatadigan yakuniy kommyunikeda tasvirlangan. Yana bir oʻzgarish Boloniya kengashi raisligi bilan bogʻliq ichki mexanizmlarga tegishli. Agar ilgari Boloniya jarayoniga ЕС raisligi raislik qilgan boʻlsa, endi bu jarayonga ikki davlat: ЕС raisligi ham, Yevropa ЕС aʼzo boʻlmagan davlatlar ham alifbo tartibida raislik qiladi.
Keyingi Vazirlar konferentsiyasi yuqorida aytib oʻtilganlardan bir yil oʻtib, aniqrogʻi, mart oyida 2010-yilda boʻlib oʻtdi. Budapesht-Vena makoni, Boloniya konferentsiya jarayonining oʻn yillik yubileyiga toʻgʻri keldi. Boloniya deklaratsiyasida belgilangan maqsad amalga oshirildi, degan maʼnoni anglatadi. Evropa oliy taʼlim makonini tashkil etish boʻyicha rasmiy eʼlon boʻlib oʻtdi. Bundan tashqari, ushbu konferentsiyadan boshlab, Evropa oliy taʼlim maydoni 47 mamlakatlariga kengaytirildi.
Evropa oliy taʼlim makonining aʼzolari Boloniya jarayonining barcha ishtirokchilari: 2020-yil uchun bu 48 mamlakat va Evropa komissiyasidir. Shu bilan birga, Belgiyadan bu jarayonda va shunga koʻra, faqat Flamand va fransuz jamoalari ishtirok etadilar. Belgiyaning nemis tilida soʻzlashuvchi jamiyati universitetlar yoʻqligi sababli taʼlim integratsiyasi jarayonidan tashqarida qolishni afzal koʻrdi. Shuningdek, universitetlar yoʻqligi sababli Monako va San-Marino EPPOda qatnashmaydi.
Maqsadlar
Boloniya jarayonining maqsadi oliy taʼlim olish imkoniyatini kengaytirish, Yevropa oliy taʼlimining sifati va jozibadorligini yanada oshirish, talabalar va oʻqituvchilarning harakatlanishini kengaytirish, shuningdek, barcha ilmiy darajalar va boshqa malakalarning mehnat bozoriga yoʻnaltirilishi kerakligi sababli universitet bitiruvchilarining muvaffaqiyatli ishga joylashishini taʼminlashdir. Boloniya jarayoniga Rossiya qoʻshilishi oliy kasb-hunar taʼlim modernizatsiyasiga yangi turtki beradi, Evropa komissiyasi tomonidan moliyalashtiriladigan loyihalarda Rossiya oliy oʻquv yurtlari ishtirok etish uchun qoʻshimcha imkoniyatlar ochadi — va oliy oʻquv yurtlari talabalari va oʻqituvchilari — Evropa mamlakatlari universitetlari bilan akademik almashinuvida Yevropa mamlakatlaridagi universitetlar bilan qoʻshimcha imkoniyatlar ochadi. Shuning uchun Rossiyaning 2003-yilda boʻlib oʻtgan Boloniya jarayoniga qoʻshilishi oliy kasbiy taʼlimni rivojlantirish vositasi sifatida koʻrib chiqildi. Yagona Yevropa taʼlim makonini yaratish Boloniya kelishuvining asosiy maqsadi boʻlgan va bu maqsadga 2010-yilda erishilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Xalqaro suzish federasiyasi
Xalqaro suzish federasiyasi (Fédération Internationale de Natation qisqartma. FINA) — bu suv sportining ayrim (eng ommabop) turlarini rivojlantirishning asosiy yo‘nalishlarini belgilaydigan milliy suzish federasiyalarining aksariyatini birlashtirgan tashkilot. Ayni paytda ularga: suzish, suvga sakrash, sinxron suzish, suv polosi, ochiq suvda suzish kiradi. FINA egidligi ostida suv sporti bo‘yicha jahon chempionati va boshqa xalqaro musobaqalar o‘tkaziladi. Shveysariyaning Lozanna shahrida FINAning shtab-kvartirasi joylashgan. FINA XOQ tomonidan rasman tan olingan va Olimpiya o‘yinlarida suzish bo‘yicha musobaqalarni tashkil etishda hamda uning hamkorlaridan biri hisoblanadi. Ayni paytda tashkilotga 207 ta milliy suzish federasiyalari a’zo.
Tarixi
Xalqaro suzish federasiyasi 1908-yil 19-iyunda Buyuk Britaniyaning London shahrida, 1908-yil yozgi Olimpiya o‘yinlari yakunlangandan so‘ng, eng mashhur suv sporti turlari bo‘yicha musobaqalar qoida va me’yorlarini standartlashtirish bo‘yicha sa’y-harakatlarni birlashtirish maqsadida tashkil etilgan. Ushbu tashkilotga asos solinishida milliy suzish federasiyalari Belgiya, Buyuk Britaniya, Vengriya, Germaniya, Daniya, Finlandiya, Fransiya va Shvesiya davlatlari bosh bo‘lgan:. 1928-yilga kelib tashkilotni 28 ta a’zosi bo‘lgan. 1978-yilga kelib esa ularning soni 75 taga oshadi, 2000-yilda 174 ta milliy federasiyalar, ayni kunda FINAga 207 ta milliy suzish federasiyalari a’zo bo‘lgan.
2009-yildan buyon FINA prezidenti doktor Julio Sezar Maglione sanaladi.
FINA homiyligidagi musobaqalar
Bundan tashqari, FINAning bevosita ishtirokida har yili o‘tkazadigan bir qator sport musobaqalari bor, undagi tashkilot homiy sifatida ishtirok etadi, bular:
Tashkilot a'zolari
2009-yil mart holatiga ko‘ra, 207 ta milliy suzish federasiyasi tashkilotga a’zo bo‘lgan. Tashkilot safida eng so‘nggi o‘rinni Chad va Jibuti milliy suzish federasiyalari egalladi. Tarkibiy jihatdan, FINA butun dunyo bo‘ylab qit’alar va mintaqalar darajasida suzish musobaqalarini boshqaradigan 5 ta konfederasiyaga bo‘lingan. Milliy federasiyalar ham FINA, ham ularning mintaqaviy konfederasiyasi a’zolari hisoblanadi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/World_Map_FINA.svg/400px-World_Map_FINA.svg.png|left|400x400px
Adabiyot
XOQ va Xalqaro sport uyushmalari: qo'llanma. ''Comp. A. O. Romanov'' - M .: Jismoniy tarbiya va sport, 1979 yil.
O'zgarmas xarajat
Ishlab chiqarish hajmining oʻzgarishiga (qisqarishi yoki ortishi) bogʻliq boʻlmagan tovarlarning hajmiga taʼsir etmaydigan xarajatlar oʻzgarmas(doimiy) harajatlar deyiladi. Oʻzgarmas(doimiy) (ingliz til. Fixed cost FC) ishlab chiqarish hajmiga bogʻliq boʻlmaydi, uning oʻsishiga ham bevosita taʼsir etmaydi va ishlab chiqarishning har qanday, hatto nolinchi hajmida ham mavjud boʻladi. Bunga korxonaning toʻlov majburiyatlari (zayomlar boʻyicha foiz va boshqa), soliqlar, amortizatsiya ajratmalari, ijara haqi, qoʻriqlash xizmatiga toʻlov, uskunalarga xizmat koʻrsatish sarflari, boshqaruv xodimlari maoshi va shu kabilar kiradi.¹
FC=TC-VC Bu yerda: FC-oʻzgarmas(doimiy) xarajat, TC- umumiy xarajat , VC- o'zgaruvchi xarajat
Korxona foydalanadigan koʻplab resurslar miqdori, yaʼni jonli mehnat, xom-ashyo, yonilgʻi va energiya sarflari tovar hajmining oʻzgarishiga tez va oson taʼsir qiladi. Boshqa resurslar sarfi taʼsirida tovar hajmi oʻzgarishi uchun uzoq vaqt talab qilinadi. Masalan, ogʻir sanoat tarmoqlarining ishlab chiqarish quvvatlari ancha uzoq vaqt oraligʻida mahsulot miqdori oʻzgarishiga taʼsir qilishi mumkin. Demak, ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olishga vaqt omili, yaʼni xarajat qilingandan pirovard natija olinguncha oʻtgan davr sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Shu sababli vaqt omilidan kelib chiqib, ishlab chiqarish xarajatlarini qisqa va uzoq muddatli davrda alohida taxlil qilinadi. Korxona ishlab chiqarish hajmini oʻzgartirshl uchun qisqa muddatli davrda faqat oʻzining oʻzgaruvchi xarajatlari miqdorini oʻzgartirishi mumkin. Bu qisqa muddatli xarajatlardir. Ishlab chiqarish quvvatlari esa (ishlab chiqarish inshootlari maydoni, mashina va uskunalar miqdori) doimiy boʻlib qoladi hamda bu davr faqat ulardan foydalanish darajasini oʻzgartirish uchun yetarli boʻlishi mumkin. Boshqacha aytilganda qiska muddatli davr oraligʻida korxonaning ishlab chiqarish quvvatlari oʻzgarishsiz qoladi, ishlab chiqarish hajmi esa koʻp yoki kam miqdorda jonli mehnat, xom ashyo va boshqa resurslarni qoʻllash yoʻli bilan oʻzgarshii mumkin. Mavjud ishlab chiqarish quvvatlaridan esa koʻp yoki kam darajada intensiv foydalanish mumkin. Uzoq muddatli davr bu korxonaning ishlab chiqarish quvvatlarini ham oʻz ichiga olgan, butun band boʻlgan resurslari miqdorini oʻzgartirish uchun yetarli boʻlgan davrdir. Bu davr davomida boshqa tarmoqda faoliyat qilib turgan korxonalar mazkur tarmoqqa kirib kelishi mumkin. Bu yerda shuni taʼkidlash lozimki, ishlab chiqarish quvvatlarining oʻzgarishi taqozo qiladigan qisqa va uzoq muddatli davr davomiyligi ayrim tarmoq va korxona xususiyatidan kelib chiqib farqlanish mumkin. Masalan, yengil sanoat tarmogʻida kiyim-kechak ishlab chiqaradigan kichkina firma, bir nechta qoʻshimcha tikuv mashinasi oʻrnatish bilan oʻzining ishlab chiqarish quvvatlarini qisqa vaqtda (bir necha kunda) oshirish mumkin. Ogʻir sanoat tarmoqlarida yangi quvvatlarni ishga tushirish uchun bir necha yil talab qilinadi. Oqibat natajada barcha xarajat turlari oʻzgaradi va oʻzgaruvchi miqdorlar boʻlib qoladi.
Manba
'Maqola Olimjon Aktamov tomonidan yaratildi. Qo'shimcha va o'zgartirishlar kiritish uchun fikringizni yozib qoldiring'
Mardiya jangi
Mardiya jangi, shuningdek , Campo Mardiense jangi Campus Mardiensis) deb ataladi.) yoki Campo Ardiense jangi (Campus Ardiensis), 316-yil oxiri yoki 317-yil boshida Rim imperatorlari Buyuk Konstantin (r. 306-337) va Licinius (r. 308-324) qo'shinlari o'rtasida, sodir bo'lgan qurolli to'qnashuv edi. Hozirda bu hudud Bolgariyaning Harmanli shahriga toʻgʻri keladi. Ushbu jang avgust oyida Konstantin va Licinius o'rtasidagi bir qator to'qnashuvlarning bir qismi bo'lib, bu tetrarxiya deb ataladigan boshqaruv tizimining tanazzuliga olib keldi va Rim imperiyasida yagona imperatorning tiklanishi bilan yakunlandi.
Mardiya jangi Konstantinning Sibalis jangidagi g'alabasidan ko'p o'tmay sodir bo'ldi va uning Frakiyadan tashqari deyarli barcha Bolqon yarim orolini zabt etganligini tan olishga imkon berdi.
Tarix
Imperator Konstantin 312-yil 28-oktabrda Milvian koʻprigidagi jangda Maxentiyni   magʻlub etgan boʻlsa, Licinius 313-yilda Tzirallum jangida Maximinus Dayani magʻlub etgan;  Natijada gʻoliblar Rim imperiyasini ikki qismga boʻlishdi, har birida imperatorlardan biri hukmronlik qildi. Konstantin Maksiminus bilan urush paytida Liciniusning ittifoqchisi bo'lib qoldi, ammo u raqobatdosh imperatorlardan xalos bo'lgach, bu ittifoq buzildi.
Ikki imperator o'rtasidagi tinchlik uzoq davom etmadi. Konstantinga suyuqasd boʻlgandan soʻng Konstantin tomonidan Basianoning ukasi Senecio, Liciniusdan fitnachini topshirishni talab qildi, lekin uning rad etishiga duch kelgandan soʻng 314 yil 8-oktabrda  yoki 316,   Cibalis jangida  bir-birlariga qarshi turishga qaror qilishdi. Bu janrda Konstantin g'alaba qozongan.
Licinius musobaqada mag'lubiyatga uchraganini ko'rib, Sirmiumga qochib, Adrianopolda (bugungi Edirne) boshpana topdi va u yerda Avgust sha'niga ko'tarilgan Doge Valerius Valens yordamida ikkinchi qo'shinni to'pladi. Shu bilan birga, Licinius tinchlik muzokaralarini olib borishga harakat qildi, lekin uning g'alabasiga ishongan Konstantin Valensni tayinlash uchun uni haqorat qildi va taklifni rad etdi.
Konstantin markaziy Sirmiyga bostirib kirdi va Sava daryosi ustidagi ko'prikni tikladi, uning raqibi yurishini kechiktirish uchun koʻprikni vayron qildi. Ko'p o'tmay u Bolqon tog'lari bo'ylab yurishini davom ettirdi va Filippi yoki Filippopolisda o'z bazasini o'rnatdi. Tarixchilar bu harbiy istehgomni Adrianopolning janubi-gʻarbida, Arda daryosi (eski Harpeso) havzasida joylashgan boʻlardi, deb taxmin qilishadi. U yerdan u oʻz qoʻshinining asosiy qismi bilan Frakiyada boʻlgan raqibiga qarshi yoʻlga chiqdi va u Bolgariyadagi Mardiya oldidagi tekislikka yetib bordi.
Jang va oqibatlari
left|thumb| Valeriy Valens (r. 316-317) tasviri bilan [[Iskandariya Follisi.]] thumb| 323-yilda Konstantinning [[Gotlar ustidan qozongan gʻalabasini nishonlash uchun Sirmiyda chiqarilgan Krispus (317-326-yillar hukmronligi) tasviri tushirilgan Vizantiya mustahkamligi.]] Konstantin qo'shini tunda jang bo'ladigan joyga etib keldi. Keyingi tongda, Konstantin o'z qo'shinlariga jangga tayyorgarlik ko'rishni buyurganida, Licinius raqibini o'z kuchlarini uyushtirganini ko'rdi va o'z odamlarini ham safga qo'ydi. Birinchi hujum boshida ikkala qo'shin ham ma'lum masofani ushlab, kamonchilardan foydalanishdi, lekin barcha o'qlar tugagach, ular nayza, qilich va xanjar bilan qo'l urishdi.
Konstantin 5000 askardan iborat guruhga yaqin atrofdagi tepalikni zabt etishga buyruq berib, jangda gʻalaba qozondi bu manevr bu kishilarga Licinius qoʻshinlariga orqa tomondan hujum qilish imkonini berdi va unga katta talofatlar yetkazdi. Litsiniya qoʻshini ikki jabhada tezkorlik bilan tashkillashtirib, falokatning oldini olishga muvaffaq boʻldi va kechgacha jangni davom ettirdi, shunda ular dushmandan qochib, togʻlarda panoh topishga muvaffaq boʻlishdi. Taxminlarga ko'ra, ikkala tomonda ham ko'p o'lik bo'lgan.
Licinius o'z qo'shinlari bilan shimolga, Augusta Trajana shahriga (hozirgi Stara Zagora) yo'l oldi. O'z navbatida, Konstantin o'z dushmani Vizantiyaga qochib ketishiga ko'proq ishondi, shuning uchun u Kichik Osiyoga yo'l oldi, lekin o'zini o'zi bilmagan holda juda zaif ahvolga solib qo'ydi, chunki Litsiniyalik kuchlar uning G'arb bilan aloqa liniyalariga xalaqit berishdi.. Ushbu vaziyat tufayli ikkalasida ham tinchlikka chaqirish uchun sabablar bor edi, ammo mag'lubiyatdan hali ham o'ziga kelmagan Licinius Mestrianusni Konstantin bilan muzokaralar olib borish maqsadida elchi sifatida yubordi, ammo imperator uni kechiktirishga qaror qildi. jangovar harakatlar qayta boshlanmasligiga ishonch hosil qilmaguncha muzokaralar olib boradi. Muzokaralarni qabul qilishning mumkin bo'lgan sababi dushmanning to'satdan hujumi tufayli uning ta'minoti va uning imperator atrofi qo'lga olingani haqidagi xabar bo'lishi mumkin edi.
Serdikada kelishilgan tinchlikka muvofiq, 317-yilning 1-martida, Konstantin ataylab otasining koʻtarilgan yilligi sifatida tanlagan sanada Licinius gʻolib Konstantinni oliy hukmdor deb tan oldi va Frakiyadan tashqari barcha Yevropa viloyatlarini unga berdi va o'zining imperatori Valeriy Valensni taxtdan ag'dardi, u ko'p o'tmay qatl qilindi. Konstantin va Licinius konsul etib tayinlandi va birinchisining oʻgʻillari Krisp (h.k. 317—326) va Konstantin II (317—340) va uning oʻgʻillari Litsiniy II (317—324) sezarlar etib tayinlandilar.
Ragʻa
Ragʻa — tokning yuqumli zamburugʻli kasalligi. Tokning yosh novdalari, barglari, shoʻra va uzumlarini zararlaydi. Novda, barglarda har xil kattalikda kulrang gʻuborlar paydo boʻladi, keyinchalik gʻuborlar jigarrang tuye oladi, soʻngra bir-biri bilan qoʻshilib, qorayadi. Kasallik erta muddatda avj olganda kasal uzumlar soʻliydi, kech muddatda avj olganda esa yoriladi, gʻujumlar kattalashmay qotib qoladi, chiriydi, badboʻy hid chiqaradi. Kasallik tok yaxshi parvarish qilinmaganda, mayda madanglar va bachki novdalar koʻpayib ketganda, xomtok oʻz vaqtida oʻtkazilmaganda, oʻsuv davrida tokzor tez-tez va bostirib sugorilganda avj oladi. Yogʻingarchilik koʻp boʻlgan yillari ayniqsa keng tarqaladi.
Kurash choralari: tokni kesish davrida madanglar va kurtaklar sonini har tup tokning kuchiga qarab qoldirish; zang va novdalarni simbagʻaz yoki ishkomga tarashda quyosh nurining yaxshi tushishi va yaxshi shamollaydigan boʻlishiga eʼtibor berish. Kuzda tokni koʻmishdan oldin yoki erta koʻklamda kurtaklar yozilguncha 5% li ohakoltingugurt kaynatmasi yoki 2% li nitrafen eritmasi purkaladi. Oʻsuv davrida oltingugurt va ohak kukuni yoki oʻtin kuli aralashmasi changitiladi. Kasallik avj olganda 5% li ohakoltingugurt qaynatmasi yoki 0,01—0,05% li kaliy permanganat eritmasi, 1% li bordo suyukligi purkaladi va boshqa (yana qarang Kul, Oidium).
Sulton Alimuhmedov.
Rúben Dias
Rúben dos Santos Gato Alves Dias (1997-yil 14-mayda Portugaliyada tugʻilgan) — portugaliyalik futbolchi, „Manchester City“ futbol klubi va Portugaliya terma jamoasi himoyachisi. 2018-yilgi jahon chempionati ishtirokchisi. Dias „Estrela da Amadora“ va „Benfica“ futbol klublari tarbiyalanuvchisi hisoblanadi.
Xalqaro faoliyati
2014-yilda Rúben Dias yoshlar jamoasi tarkibida Maltada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan. Turnirda Rúben Dias Shotlandiya, Shveytsariya, Germaniya va Angliyaga qarshi oʻyinlarda maydonga tushgan.
2016-yilda Portugaliya yoshlar terma jamoasi tarkibida Rúben Dias Germaniyada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan. Turnirda Rúben Dias Avstriya, Germaniya va Italiya jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.
2017-yilda Portugaliya yoshlar terma jamoasi tarkibida Rúben Dias Janubiy Koreyada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etgan. Turnirda Rúben Dias Zambiya, Kosta-Rika, Janubiy Koreya va Urugvay jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.
2018-yilning 28-may kuni Rúben Dias Portugaliya terma jamoasi safida Tunisga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida debyut qilgan. Oʻsha yili Rúben Dias Rossiyada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etgan. Ammo Turnirda Rúben zaxiradan maydonga tushmagan.
Jiří Hřebec
Jiří Hřebec (1950-yil 19-sentyabrda tugʻilgan) — isteʼfodagi chexiyalik professional tennischi. U oʻz faoliyati davomida ATP Tourda uchta yakkalik va toʻrtta juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi. Hřebec 1974-yil aprel oyida oʻzining eng yuqori yakkalik reytingida 25-oʻrinni egalladi.
Hozirda u Chexiyalik eng yaxshi tennis murabbiylaridan birihisoblanadi. Marketa Vondroushovaning Jan Hernix bilan birga ikki eng yaxshi murabbiyi sifatida ishlaydi.
Lassana Diarra
Lassana Diarra (Lassana Diarra; 10-mart 1985, Parij) — fransiyalik futbolchi, Fransiya terma jamoasi va Maxachqal’aning „Anji“ jamoasi yarim himoyachisi.
"Gavr"
Lassana Diarra oʻzining professional faoliyatini Fransiyaning „Gavr“ klubida boshlagan va jamoadagi muvaffaqiyatli ishtiroki natijasida tayanch yarimhimoyachi sifatida Fransiya U-21 terma jamoa safiga chaqirilgan. Terma jamoada u „Chelsi“ kuzatuvchilari nigohiga tushdi va uni yoshi katta boʻlgan, yaqin orada alishtirilishi kerak boʻlgan Klod Makelele oʻrnini bosuvchi sifatida qarashdi. 2005 yilning iyul oyida 1 mln. funt sterling evaziga Chelsi safiga qoʻshildi.
"Chelsi"
Oʻzining „Chelsi“dagi birinchi mavsumida asosiy tarkibda koʻp oʻyin amaliyotiga ega boʻlmasa ham jamoaning 2005/06 mavsumdagi eng yaxshi yosh oʻyinchi deb topildi. 2006/07 mavsumda himoya chizigʻidagi ketma-ket yuz bergan jarohatlar sababi jamoaning bosh murabbiyi Jose Mourinho Diarrani oʻng qanot himoyachisi sifatida oʻynata boshladi. Bu vaqtda Diarraga nisbatan „Arsenal“ klubi qiziqish bildira boshladi va „Chelsi“ raxbariyati futbolchi bilan tuzilgan shartnoma 2008-yilning yanvarida muddati tugashini inobatga olgan holda oʻz raqobatchilariga Lassanani 2007-yilning 31-iyulida qoʻyib yuborishga rozi boʻlishdi.
"Arsenal"
„Arsenal“ jamoasiga 2 mln. funt sterlingga oʻtgan Diarra oʻziga Frederik Yungberg ketganidan soʻng, boʻsh boʻlgan sakkizinchi raqamni oldi. Jamoa bosh murabbiyi Arsen Venger Diarrani jamoaga juda foydali oʻyinchi ekanligini, uning koʻpqirralik futbolchi ekanligini taʼkidladi.
Bu orada Diarra oʻzi xohlagandek yetarlicha oʻyin amaliyotiga ega boʻlmadi va uni transfer qilishlarini talab qildi. Arsenalga qoʻshilganiga 5 oy oʻtmasidanoq Diarra „Portsmut“ tarkibiga 5.5 mln. funt sterling evaziga borib qoʻshildi.
"Portsmut"
Diarra Portsmutga 2008-yil 11-yanvarida oʻtdi, uni jamoaga kelib qoʻshilishiga „Arsenal“ tarkibida yetarlicha oʻyin amaliyotiga ega boʻlmaganligi, buning natijasida 2008 yilda oʻtadigan Yevropa chempionatida qatnasha olmay qoʻlishi mumkinligi sabab boʻldi. Portsmutda u asosiy tarkib oʻyinchisiga aylandi va uning klubdagi va terma jamoadagi oʻyinlari Yevropaning grand jamoalari eʼtiborini tortdi. Dekabrning oʻrtalaria Portsmut madridning „Real“ jamoasi bilan oʻyinchi transferi boʻyicha kelishuvga erishdi. Kelishuvga koʻra, Diarra 20 mln. funt sterling evaziga Madridliklar safiga oʻtadigan boʻldi.
"Real Madrid"
Diarraning „Real“ safiga qoʻshilishi rasman 2009-yil 1-yanvarida, transfer oynasi ochiladigan kuni amalga oshirildi. Yangi jamoada u jarohati sababli mavsumning oxirigacha safdan chiqqan Mamadu Diarraning raqamida oʻynay boshladi. Adashtirmaslik uchun uning maykasiga „Lass“ deb yozildi. 2011-yil 26-noyabrda Diarra „Real“dagi oʻzining 100-nchi oʻyinini oʻtkazdi.
"Anji"
2012-yil 31-avgustda transfer oynasining yopilishiga sanoqli vaqtlar qolganida, „Real“ Diarrani „Anji“ jamoasiga sotib yubordi. Transfer "Anji"ga 5 mln. yevroga tushdi. Diarra yangi jamoasi bilan "3+1" tizimida shartnoma imzoladi. Fransuz "Anji"da 2012-yil 16-sentabrda "Krasnodar"ga qarshi kechgan 8-tur o'yinida o'z debyutini nishonladi. O'yin 5:2 hisobida "Anji" g'alabasi bilan yakunlandi.
Erishgan natijalari
„Chelsi“
„Portsmut“
„Real Madrid“
Shaxsiy
Mariann Aalda
right|thumb|250px| Mariann Aalda TEDx nutqida yoshga boʻlgan munosabatga qanday qarshi turish kerakligini koʻrsatadi. Mariann Aalda — amerikalik televideniye, sahna, kino aktrisasi, ijrochi rassom va stendap komik.
Faoliyati
Aalda dastlabki afro-amerikan kino aktrisalaridan biri sifatida televideniyedagi faoliyati bilan mashhur boʻlib, ABC telekanalining The Edge of Night serialida 1981-yildan 1984-yilda shou bekor qilinguncha DiDi Bannister-Stoner rolini ijro etgan. Bundan oldin koʻp yillar davomida u New Yorkdagi „Off Center Theatre“ eskiz komediya truppasida ssenarist-ijrochi sifatida faoliyat olib borgan hamda Bostonda joylashgan The Proposition nomli guruhda taniqli animatsion dublyaj aktyori va rejissor Charlie Adler bilan gastrollarda sayohatlar uyushtirgan. Keyinchalik u CBS telekanalining Guiding Light shousida paydo boʻladi. U, shuningdek, Redd Foxx va Della Reeselarning qizi va HBO telekanalida efirga uzatilgan serial hisoblanmish 1st &amp; Tenda qahramon OJ Simpsonning rafiqasi sifatida, CBS sitcomda The Royal Family serialida muntazam rollarni ijro etgan.
Aalda, shuningdek, CBS Designing Women sitcomida, Entonining doʻzaxdan chiqqan qiz doʻsti Lita Ford va NBC telekanalida efirga uzatilgan serial Sunset Beachda fojiali tarzda buzilgan Lena Hart roli orqali mashhurlikka erishadi. U USA Networkda Designs for Living koʻrsatuviga mezbonlik qiladi va NOW jurnali shousining muxbiri boʻlgan. Uning koʻplab yulduz sifatida tanitgan rollari asosan sitkomlardir.
Aalda, shuningdek, kinofilmlarda paydo boʻlgan, " Class Act „ nomli shahar diniy filmida reper Kidning nomaʼlum onasi va “Nobody’s Perfect filmida murabbiy Harrison rolida ishtirok etgan. U Garry Marshall va Sidney Lumet rejissorligidagi „The Wiz“, „Beaches“ hamda „Pretty Woman“ filmlarida taniqli oʻyinchi edi.
U TEDx Talk va AARP tomonidan „Yoshni buzuvchi“ sifatida tan olingan ijobiy qarish harakatining yetakchisi. U „Qarishning uyatli joyi yoʻq“ mavzusidagi podkastning mehmoni boʻlgan. U Age Anarxist for Women of Color Unite (WOCU) rezidenti boʻlib, koʻngilochar industriyada ham yuqorida, ham pastda ishlaydigan rangli ayollar uchun 5000 dan ortiq aʼzolarga ega targʻibot guruhidir. U, shuningdek, stendap komik sifatida ijobiy qarish haqidagi xabarini va oʻzining yakkaxon „ekzistensial komediya“ shousini taqdim etadi.
Johnny Mack Brown
John Brown (talaffuzi: „Djon Braun“, 1904-yil 1-sentyabr — 1974-yil 14-noyabr) — amerikalik kollej futbolchisi va kino aktyori, ekrandagi faoliyati choʻqqisida John Mak Brown nomi bilan atalgan. U asosan Gʻarb filmlarida rol oʻynagan.
Yoshlik
Alabama shtatining Dotan shahrida tugʻilib oʻsgan Brown Ed va Mattie Brownning sakkiz aka-ukadan biri boʻlgan oʻgʻil farzandi edi. Uning ota-onasi doʻkondor boʻlgan. U oʻrta maktab futbol jamoasining yulduzi boʻlib, Alabama universitetiga futbol stipendiyasini qoʻlga kiritdi. Uning kichik ukasi Tolbert „Red“ Brown 1925-yilda „Mack“ bilan oʻynagan.
Kinodagi faoliyati
Brownning goʻzal koʻrinishi va kuchli fizikasi uni Wheaties donli qutilarida tasvirlanganini koʻrdi va 1927-yilda kino ekran sinovlari uchun taklif berishiga olib keldi. Bu Gollivudda uzoq va muvaffaqiyatli martaba olib keldi. Oʻsha yili u Metro-Goldwyn-Mayer bilan besh yillik shartnoma imzoladi. U ovozsiz kino yulduzi Mary Pickfordning oʻzining birinchi „Coquette“ (1929) filmida sevgi qiziqishini oʻynadi, bu film uchun Pikford Oskarni qoʻlga kiritdi.
Brown 1930-yilgacha qirol Vidor rejissyorlik qilgan "Billi Kid" nomli Gʻarb filmida yulduz rolini ijro etgunga qadar kichik rollarda paydo boʻldi. Keng ekranli film John Wayne ishtirokidagi "The Big Trail" filmi bilan bir qatorda, xuddi shu yili ishlab chiqarilgan filmda Pat Garret rolida ham Wallace Beery ishtirok etadi. Brown keyingi uch yil ichida MGMning eng koʻp maosh oluvchi aktyori hisoblangan. Shuningdek, 1930-yilda Brown Montana Munda Joan Crawfordning sevgan yigiti rolini oʻynadi.
Shaxsiy hayot
Braun 1926-yildan 1974-yilda vafotigacha Cornelia „Conni“ Foster bilan turmush qurgan va ularning toʻrt farzandi boʻlgan.
Oʻlim
Brown Kaliforniyaning Vudlend Hills shahrida yurak yetishmovchiligidan 70 yoshida vafot etdi. Uning kuydirilgan qoldiqlari ochiq kolumbariyda, Glendeyldagi Forest Lawn Memorial Park qabristonida dafn etilgan.
Rashiduddin
Rashiduddin, (toʻliq ismi) Rashiduddin Fazlulloh ibn Imomuddavla Abulxayr Hamadoniy, at-Tabib — Eron tarixchisi va davlat arbobi.
Islohotlari
Gʻozonxon hukmronligining boshida davlat chuqur iqtisodiy inqirozga yuz tutdi. Oʻzgarishlar zarurligini anglagan Gʻozonxon, taxtga oʻtirishdan oldin ham, amir Navroʻzning maslahati bilan islomni qabul qildi va keyin uni davlat diniga aylantirdi. Ushbu qadam unga markaziy hukumatni mustahkamlashdan manfaatdor boʻlgan Eron maʼnaviy va byurokratik zodagonlari bilan yaqinlashishga imkon berdi. Merosxoʻr rasmiy Rashiduddinning eng yuqori lavozimiga koʻtarilish xuddi shu maqsadga xizmat qildi. Rashiduddin oʻzining xronikasida islohotlarni amalga oshirishdagi barcha xizmatlarni faqat elxon tashabbusi ekanligini taʼkidlaydi. Biroq, Rashidning yozishmalaridan Gʻozonxon islohotlar uning vaziri (Rashiduddin)ning siyosiy gʻoyalariga ekanligi maʼlum boʻladi Rashiduddin markaziy hokimiyatni mustahkamlash tarafdori boʻlgan. Uning siyosiy gʻoyalari Nizomulmulk va Malikshoh davridagi Saljuqiylar davlati edi. . Rashid quyidagilarni zarur deb hisoblagan: elxonlar va moʻgʻul elitasi tomonidan Eron davlatchiligi anʼanalarini oʻzlashtirish; turk-moʻgʻul koʻchmanchi zodagonlarning markazdan qochishga intilishlariga qarshi kurash; renta soligʻi miqdorini qatʼiy belgilash va "raʼiyatlar" - dehqonlar va kambagʻal shahar aholisining ahvolini yumshatish va ularning soliqqa tortiladigan toʻlov qobiliyatini oshirish uchun moliyaviy apparatni takomillashtirish; vayron qilingan sugʻorish tizimini qayta qurish va qishloq xoʻjaligi, hunarmandchilik, savdo va shahar hayotini oʻz izniga solish. Rashiduddin tashabbusi bilan oʻtkazilgan Gʻozonxon islohotlari mahalliy mulkdorlar ahvolini yengillashtirib, moʻgʻul amaldorlari oʻzboshimchaligiga barham bergan. Mamlakatda xoʻjalik tiklana boshlagan, yerlar iqto tarzida moʻgʻul harbiy boshliqdariga boʻlib berilgan. Rashiduddin vazirligi davrida mamlakatda eng yirik yer egasiga aylangan. Islohotlar natijasida mamlakat iqtisodiyoti biroz tiklandi. Bunga nafaqat Jomiy at-tavorih va Rashiduddinning boshqa yozishmalari, balki boshqa tarixchilarning, masalan, Hofizi Abru va Muhammad ibn Hindushoh Naxchevoniyning xabarlari ham baho berishi mumkin. Qazviniy Hamidulloh Ibn Abu Bakr Mustavfiy «Nuzhat ulqulub» (taxminan 1340-yilda yozilgan) geografik asarida Eronning bir qator mintaqalarida iqtisodiy oʻsish boʻlganligini tasvirlaydi.
Hokimiyatdan ketishi va qatl etilishi
Uljaytuning oʻgʻli Abu Said Bahodirxon 1317-yil oʻrtalarida oʻn ikki yoshida taxtga oʻtirdi. Moʻgʻullarning suldus qabilasidan chiqqan amir Choʻbon uning qoʻl ostida haqiqiy hukmdorga aylandi. Choʻbonning qoʻllab-quvvatlashi tufayli ikkinchi vazir Tojiddin Alishoh kuchaytirildi. Turli fitnalar orqali u Rashiduddinni hokimiyatdan chetlashtirdi (1317). Rashid, ilgari Saʼdiddin singari, davlat mablagʻlarini oʻgʻirlashda ayblangan. Keyin u oʻz oʻgʻli «sharbatdor» lavozimidagi Ibrohimga, Uljaytunni zaharlashni buyurganlikda ayblandi. Ota va oʻgʻil Choʻbon tomonidan hibsga olingan, aybdor deb topilgan va 1318-yil 18-iyulda qatl qilingan (qilich bilan ikkiga boʻlib tashlangan).
Adabiy merosi
Rashiduddin — yirik olim boʻlgan. U tarixdan tashqari tibbiyot, tabiiy fanlar va ilohiyotga doir risolalar yozgan. Uning «Jomeʼ at-tavorix» asari Hulokuiylar davlati tarkibidagi mamlakatlarning siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy tarixi, etnologiyasi, tili boʻyicha muhim manbadir. Rashiduddin tabiatshunoslik, qishloq xoʻjaligi texnologiyasi va qurilish haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan «Kitob al-ahyo val-asar» qomusiy asarini yozgan. U «Miftoh at-tafosir» (Tafsirlar kaliti) Qurʼoni karim tafsirini hamda arab tiliga tarjima qilingan «Majmuʼayi Rashidiyya» (Rashid asarlari toʻplami) nomi bilan mashhur boʻlgan Shofiʼiylikka oid yana uchta asarni yozgan. «Muqotiboti Rashidiy» (yoki Munshooti Rashidiy) - Rashiduddinning yozishmalari hisoblanib, Eron tarixi, muallifning siyosiy qarashlari va uning iqtisodiyoti haqida qimmatli maʼlumotlar mavjud. 53 ta maktubdan, shu jumladan Rashiduddinga turli shaxslardan kelgan 4 ta xat, qolganlari oʻgʻillariga, turli musulmon ulamolar, harbiy va fuqarolik amaldorlariga yuborilgan xatlardan iborat. Ular Gʻiyosiddin Muhammad Rashidiy (1327-1336) vazirligi davrida uning kotibi Muhammad Abarkuhiy tomonidan «Savonih al-afkori Rashidiy» (Rashidning fikrlari va mulohazalari) nomli kitobga birlashtirildi. Rashiduddinning mol-mulki roʻyxati bilan yozilgan irodasini oʻz ichiga olgan xat eng katta qiziqish uygʻotadi. Maktublarning uslubi bir xil emas, ehtimol baʼzi bir qismini vazirning kotiblari yozgan. Yozishmalarning haqiqiyligi toʻgʻrisida asossiz shubhalar mavjud edi. . Xulosa o‘rnida shuni aytish mumkinki, Rashiduddin buyuk va ijodkor shaxsiyat, turk xalqlarining buyuk tarixchisi, T.ning “Jomi’u-t-tavorix”, “Maktublar”i birinchi manba sifatida juda katta ilmiy ahamiyatga ega; R. “Jomi’u-t-tavorix” shoh asarining M. Alizoda amalga oshirgan (Baku, 1957-yil) tarjimasi, tadqiqoti va A.Xetagurovlar tarjimasi-tadqiqotlari favqulodda ahamiyatga ega. Professor A.Z.V. To‘g‘onning “Xo‘laguxonlar davlati iqtisodiy va madaniy taraqqiyoti” (Istanbul, 1965-yil) monografiyasi xulosalari muhim. .
Nakshidil Sulton
Nakshidil Sulton (turkcha: Nakshidil Sulton), shuningdek Nakshi xotun(turkcha: Naksi Kadın; 1766 — 1817-yil 22-avgust) — Usmonli sultoni Abdul-Hamid I ning kanizi, Sulton Mahmud II ning onasi, amaldagi sulton.
Kelib chiqishi
Nakshidil 1766-yilda tugʻilgan. Uning qayerdan kelgani aniq maʼlum emas. Ommabop versiyaga koʻra, Nakshidil Martiniklik fransuz plantatorining qizi Anri-Yakob du Buk de Riveri va imperator Jozefin de Boharnaisning uzoq qarindoshi Aime de Riveri bilan bir xil edi. 1788-yilning yozida Aime dengizda izsiz gʻoyib boʻlgan kemada Fransiyani tark etdi. Siyosiy va diplomatik maqsadlarni koʻzlagan afsonaga koʻra, Eme qaroqchilar tomonidan qoʻlga olingan va Usmonli sultoni Abdul-Hamid I ning haramiga sotilgan. Ushbu versiyada hujjatli dalillar yoʻq, shunga qaramay, bir nechta tarixiy romanlar va badiiy filmlar „Sharq malikasi“ boʻlgan imperator Jozefina Boharnaisning „amakivachchasi“ afsonasiga bagʻishlangan. XVIII asrdan beri sultonlar haramlarida yashovchi kanizaklarning aksariyati Kavkazdan edi. Naqshidil ulardan biri boʻlsa kerak deb taxmin qilinadi. Nejdet Sakaoʻgʻlining soʻzlariga koʻra, u cherkes yoki katta ehtimol bilan gruzin boʻlishi mumkin. Qiz bolaligidanoq sulton oilasiga qarashli saroylardan birida ulgʻayib, tarbiyalangan va tipik turk-islom taʼlimini olgan. Tarixchilar va haram hujjatlari tadqiqotlarida Mahmud II ning onasi koʻpincha Nakshidil deb atalgan boʻlsa-da, uning qabrida va shaxsiy muhrida Nakshi-qodin nomi uchraydi.
Sultonning kanizagi
Nakshidilning hayoti haqidagi maʼlumotlar nihoyatda xomaki. Nakshidil Usmonli imperiyasining poytaxtiga kirgandan soʻng, Abdul-Hamid I ning singlisi Esma-sultonning saroyida boʻlib, u yerda uni sulton payqab qoladi. Abdul-Hamid I singlisinikiga tez-tez bora boshladi, shundan keyin Esma unga Nakshidilni beradi. U sultonning yettinchi kadin-afandisiga aylandi. Nakshidil 1783-yil 22-oktabrda birinchi farzandi Murodning oʻgʻlini dunyoga keltirdi. 1784-yil 3-mart yoki 1785-yil 21-fevral Shahzoda Murod chechakdan vafot etadi, bu Nakshidilning haramdagi mavqeiga taʼsir qiladi. Biroq sultonning iltimosiga koʻra, Nakshidilga avval oʻgʻliga tegishli boʻlgan nafaqa ajratiladi. 1785-yil 20-iyulda Nakshidil yana oʻgʻil tugʻdi — boʻlajak Sulton Mahmud II. Uning oxirgi farzandi, qizi Soliha, Nakshidil 1786-yil 27, 28 yoki 30-noyabrda dunyoga keltirdi. Soliha 7 oyligida 178-7yil 5-iyunda nomaʼlum sabab bilan vafot etdi. Shunday qilib Mahmud II Nakshidilning voyaga yetgunga qadar omon qolgan yagona farzandi boʻladi. Nakshidil oʻgʻli bilan birga Beshiktoshdagi saroylardan birida bir oz vaqt oʻtkazdi. Mahmud va otasining shu munosabat bilan yozishmalarida Shahzoda onasini „eng hurmatli ona“ deb ataydi. Toʻpqopidan joʻnab ketayotganda Nakshidil bilan tantanali xayrlashuv marosimi oʻtkazildi, bu uning haramdagi taʼsiridan dalolat beradi. 1789-yil 7-aprel Abdul-Hamid I vafot etdi. Uning jiyani Salim III taxtda edi, marhum Sultonning harami esa Eski Saroyga yuborilgan. Nakshidil keyingi bir necha yil oʻgʻlidan ajralgan edi. Uning Eski Saroydagi hayoti haqida Naqshidilni boqish xarajatlaridan boshqa hech narsa maʼlum emas. Abdul-Hamid juda iliq munosabatda boʻlgan Selim III 1807-yil 29-mayda taxtdan agʻdarildi va 1808-yil 28-iyunda yangi sulton Mustafa IV — Abdul-Hamid I ning oʻgʻli Oyshe Senieperver sultonning buyrugʻi bilan oʻldirildi. Ayni vaqtda Nakshidil oʻgʻlining oʻldirilishi ham rejalangan edi, lekin Mahmud qochishga muvaffaq boʻldi. Mustafa IV hukmronligi uzoq davom etmadi: 1808-yilning yozida avvalroq Selim III ni taxtga qaytarishni rejalashtirgan Ruschuk gubernatori Bayraktar Mustafa Posho Sulton saroyini egallab, Sulton Mustafa IV ni hibsga oldi va Nakshidilning oʻgʻlini taxtga oʻtqazdi. Ayrim manbalarda Nakshidilning oʻzi ham oʻsha paytda Toʻpqopi saroyida boʻlganligi va oʻgʻliga qotillardan yashirinishiga yordam bergani, lekin aslida u eri vafot etganidan beri Eski Saroyni tark etmaganini koʻrsatadi. Bu vaqtda Fotih yaqinidagi uchta ferma Naqshidilning barqaror yillik daromad manbaiga aylandi.
Sultonning onasi
Mahmud II 1808-yil 28-iyulda taxtga oʻtirdi. 8-avgust kuni Valide-i alaya tantanali marosimida Nakshidil Topkapi saroyiga qaytib, valide sulton unvonini oldi. Nakshidilni topshirish va shu munosabat bilan bayramlarni tashkil etishni turli manbalarga koʻra, Mahmud II ning otasi qoʻshilishidan oldin tugʻilgan asrab oluvchi yoki oʻgay singlisi Ahr-etlik Aishe Dyurryushehvar-xonim amalga oshirgan. Sultonning oʻzi onasi bilan Oʻrta Kapa („oʻrta darvoza“, shuningdek, Bab-us Selyam deb ham ataladi — „salomlar darvozasi“) tashqarisida, muhim davlat marosimlarini oʻtkazish uchun moʻljallangan Topkapining ikkinchi hovlisiga olib borilgan. Mahmud vagonda oʻtirgan Nakshidilning qoʻlidan oʻpib, uni haram eshigigacha kuzatib qoʻydi. Naqshidil Usmonlilar tarixida valide-i alaya marosimi oʻtkazilgan soʻnggi valide edi .thumb|Mahmud II ning onasi dafn etilgan Fotih masjididagi Turbe Nakshidil Valide Sulton Oʻgʻlining oʻttiz yillik hukmronligidan Nakshidil bor-yoʻgʻi toʻqqiz yil umr koʻrdi. Bu davr xujjatlarida haligacha sud marosimlarida amaldorlarning ishtiroki va uning sarf-xarajatlari toʻgʻrisida maʼlumotlar saqlanib qolgan, ammo Naqshidilning oʻgʻli va davlat ishlariga taʼsiri haqida maʼlumotlar yoʻq. Qolaversa, Mahmud II ning onasi davlat ishlaridan chetlashtirilgani haqida maʼlumotlar bor. 1817-yilda Nakshidilda sil kasalligi belgilari paydo boʻldi. Oʻgʻlining qarori bilan u Gyumrukchu Usmon Posho pavilonidagi (kyoshk) Chamlicaga davolanish uchun yuborildi. Sulton onasining sogʻligʻini bosh vrach va uning bir qancha yordamchilari nazorat qilgan, biroq hech qanday yaxshilanish boʻlmagan va 1817-yilning 22-avgustida (boshqa maʼlumotlarga koʻra, 6-sentyabr) kuni Nakshidil vafot etgan. Haram maʼlumotlariga koʻra, Nakshidilning oʻlimi paytidagi boyligi 161.696,5 kurush boʻlib, bu juda katta miqdor edi. Janoza namozini Shayxulislom Mehmet Zeynelabiddin afandi oʻqidi. Nakshidil Fotih masjididagi oʻz maqbarasiga dafn etilgan boʻlib, u yerda Sulton oilasining oʻn toʻrt aʼzosi (Mahmud II ning xotinlari / kanizaklari va bolalari) va haram xizmatkori Jevri-kalfa, ayniqsa Sulton oilasiga yaqin boʻlgan. Koʻp sulton onalari singari Nakshidil ham koʻp xayriya ishlarini qilgan. Uning buyrugʻi bilan Istanbulda Nakshidil Valide Sulton majmuasi qurilgan boʻlib, unda kichik masjid (masjid), boshlangʻich maktab, favvoralar va turba mavjud. Masjid 1812-yilda vayron qilingan, ammo keyin 1980-yillarda baʼzi oʻzgarishlar bilan qayta qurilgan. Shuningdek, Nakshidil hisobidan Uskudarda Nurbanu Sulton tomonidan qurilgan favvora va masjid qayta tiklandi.
Madaniyatda
Nakshidil — Mixail yunonning „Sulton“ (1983) tarixiy romani va uning „Ehtiros kuchi“ (1989) filmi filmining bosh qahramoni. Romanda ham, filmda ham afsona Mahmud II ning onasi fransuz ayoli va imperator Jozefina Beauharnaisning uzoq qarindoshi — Aime de Riveri ekanligi haqidagi afsonani qoʻllab-quvvatlaydi. Aime-Nakshidil rolini Amber OʻShi ijro etgan. Nakshidil — „Qul Sulton“ teleserialining bosh qahramoni (2012; boshqa nomi — Nakshidil); bu yerda Nakshidil Albina ismli cherkes, rolni Tuvana Turkay va Oya Akar ijro etgan.
Raqamli hisoblash mashinasi
Raqamli hisoblash mashinasi — amallar raqamli kodpar yordamida bajariladigan elektron hisoblash mashinasi. Unda qoʻshish, ayirish, koʻpaytirish va boʻlish amallaridan tashqari, mantiqiy amallar ham bajariladi. Raqamli hisoblash mashinasi m.da misol yechish uchun, albatta, dastur tuziladi. Mashina amallarni zarur komandalar orqali maʼlum tartibda avtomatik ravishda yechadi. Tuzilgan dastur perforatsion (teshikteshik) lenta, magnit lenta va boshqalarga shartli kod bilan yozilgan holda maxsus (kirituvchi) qurilma yerdamida mashinaga kiritiladi.
Umuman Raqamli hisoblash mashinasi m. arifmetik qurilma, xotira qurilmasi, boshqarish qurilmasi va natija chiqaruvchi qurilmadan iborat. Arifmetik qurilma, asosan, qoʻshish, ayirish, koʻpaytirish, boʻlish va mantiqiy amallarni bajarish uchun, xotira qurilmasi sonlar va komandalarni saklash uchun qoʻllaniladi. Boshqarish qurilmasi mashinaning bir meʼyorda ishlashini taʼminlaydi. Agar mashina notoʻgʻri ishlasa, uni tezda toʻxtatadi, mashina ishini doimo nazorat qilib turadi. Natija chiqaruvchi qurilma olingan natijalarni qogʻozga turli qurilmalar yerdamida qayd qilib boradi. Raqamli hisoblash mashinasi m.da tranzistorlar va integral sxemalar ishlatiladi. Xalq xoʻjaligida Raqamli hisoblash mashinasi m. ilmiytexnik hisoblarni bajarish, maʼlumotlarni avtomatik tarzda qayta ishlash, jarayonlarni avtomatik boshqarish va boshqa uchun qoʻllanadi. 20-asr 60-yillaridan EHM termini racm boʻldi, 90-yillaridan shaxsiy kompyuterlar deb ataluvchi ixcham EHM lar koʻproq qoʻllana boshladi.
Saulx-lès-Champlon
Saulx-lès-Champlon Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meuse departamenti Verdun tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
124 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,1 km2. Dengiz sathidan 211 – 238 m balandlikda joylashgan.
Ragʻbat
Ragʻbat — inson histuygʻulari, ruhiy holatlari rivoji va barqarorlashuviga yordam beruvchi, uni faollikka undovchi psixik taʼsir. U javob reaksiyasi sifatida shaxsga taʼsir oʻtkazishning vositasi vazifasini bajaradi. Shu bois R. ham sabab, ham oqibat rolini oʻynaydi. Bixeviorizmsz. R. bilan reaksiya munosabati tashqi taʼsir (muhitdagi oʻzgarishlar), organizmning harakatlarga javob reaksiyasi sifatida talqin qilinadi. R.ni motiv (ichki turtki) bilan aynanlashtirish mumkin boʻlmasada, baʼzi holatlarda R. ichki turtkiga aylanishi ham mumkin. Psixologiyada R. inson ruhiyatiga, bilvosita dunyoqarashiga, hissiyotiga, kayfiyatiga, qiziqishiga, intilishiga ijobiy taʼsir oʻtkazishdir. R. moddiy va maʼnaviy mazmunga ega boʻlib, shaxsning faoliyat samaradorligi ortishiga xizmat qiladi.
Doktor Foks effekti
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Professor.PNG/220px-Professor.PNG|thumb| Maʼruza Doktor Foks effekti psixologik effekt bo'lib, maʼruzachining ajoyib ifodali nutqi talabalar uchun maʼruza materiali befoydaligi va toʻqimaligini butunlay yashirishi mumkin, shu bilan birgalikda talabalarda ular haqiqatan ham biror narsani o'rgangandek tuyuladi. Aniqrogʻi, ma’ruza sifati boʻyicha tinglovchi-talabalarning ijobiy baholari va ma’ruzachining ta’sirchanlik darajasi oʻrtasida bogʻliqlik mavjud. Effekt o'z nomini 1970-yilda Kaliforniya universiteti tibbiyot fakultetida tajriba o'tkazilgandan keyin oldi, u yerda oldindan tayyorlangan aktyor doktor Mayron Foks nomi bilan nutq soʻzlaydi. Maʼruza mazmuni ilmiy uslubda boʻlgan, ammo ma'ruza mavzu bilan bog'lanmagan, to'liq bo'lmagan va qarama-qarshi bayonot va neologizmlarni o'z ichiga olgan. Ma’ruza mavzusida hech narsani tushunmaydigan aktyor ifodali va yorqin (ifodali) gapirib, tinglovchilarning katta xayrixohligini qozonadi.
Dar al-Maxzen qirollik saroyi
Dar al-Maxzen (دار المخزن, Berber languages ' Maxzen uyi ') yoki Qirollik saroyi (القصر الملكي , Berber languages) — Marokashning Fez shahridagi Marokash qirolining qirollik saroyi. Uning asl asosi milodiy 1276-yilda Marinidlar sulolasining qirol qal’asi boʻlgan Fes-el-Jdid („Yangi Fes“) poydevoriga toʻgʻri keladi. Bugungi saroyning aksariyati Alauviylar davriga (17—20-asrlar) tegishli. Keng maydonlarda bir nechta xususiy tuzilmalar, verandalar va bogʻlar joylashgan, ammo tarixan maʼmuriy idoralar va hukumat sudlarini ham oʻz ichiga olgan. Bugungi kunda saroyning eng koʻp koʻrinadigan qismlari Eski Mechouardagi (shimoli-sharqda) uning asosiy kirish joylari va Mellah yaqinidagi (janubiy-gʻarbda) Alaouit maydonidagi 20-asrning juda bezakli darvozalari.
Tarix
alt=|left|thumb| Fes al-Jdidning marinidlar poydevori (milodiy 1276) davridan boshlangan va Dar al-Maxzen bilan bogʻlangan Fes al-Jdid Katta masjidining minorasi
Marinid poydevori (13-asr va undan keyin)
Saroy 1276-yilda Marinid sultoni Abu Yusuf Yaʼqub tomonidan Fes al-Jdidning qolgan qismi bilan birga qurilgan. U Marinidlar hukmronligi ostida Marokashning yangi qirollik qarorgohi va hukumat markazi boʻlib xizmat qilgan. Bundan oldin, Fesdagi asosiy hokimiyat va hukumat markazi eski shaharning gʻarbiy chekkasida (haligacha saqlanib qolgan Bu Jeloud masjidi joylashgan joyda) Kasbah Bou Jeloud boʻlgan. Eski shahardan (Fes-el-Bali) alohida yangi va mustahkam mustahkamlangan qal’ani yaratish toʻgʻrisidagi qaror Marokash hukmdorlarining Fesning oʻta mustaqil va baʼzan notinch aholiga nisbatan doimiy ehtiyotkorligini aks ettirgan boʻlishi mumkin. Saroy hududiga tutashgan Fes el-Jdid Ulugʻ masjidi ham 1276-yilda yangi shahar bilan bir vaqtda tashkil etilgan boʻlib, u toʻgʻridan-toʻgʻri saroyga shaxsiy oʻtish yoʻli bilan bogʻlangan boʻlib, sultonga namoz oʻqish uchun kelib-ketishi yoʻli edi. thumb| Bugungi kunda Eski Mechouarning tashqi devorlari; uning tagidagi arklar Fez daryosi mechouar ostidan oʻtadigan trubalardir Ushbu markaziy inshootlardan janubi-gʻarbiy tomonda Lalla Mina bogʻlari deb nomlanuvchi katta bogʻ joylashgan.Bogʻlar Lalla Mino masjidi bilan birga uning shimoli-sharqiy burchagida 19-asrda Sulton Moulay Abd ar-Rahmon tomonidan avvalgi oʻrnida yaratilgan. Bogʻning gʻarbiy tomonida va undan ham katta maydonni qamrab olgan hozirgi Agdal bogʻlari mavjud boʻlib, ular dastlab Sulton Moulay Hassan tomonidan tashkil etilgan.
Abu Yusuf Yaʼqub saroy tashqarisida ulkan bogʻ yaratmoqchi edi; ammo, u 1286-yilda vafot etdi. Uning oʻgʻli va vorisi Abu Yaʼqub Yusuf bu ishni 1287-yildan olib borib, Fes al-Jdid shimolida keng Mosara bogʻini yaratdi. Bu bogʻga Bab Dekkakin yaqinidagi ulkan noriya (suv gʻildiragi) suv oʻtkazgich orqali Oued Fes suvi taʼminlangan. Bu inshoatlar Marinid davridan keyin ishlatilmaydigan boʻlib qoldi va oxir-oqibat gʻoyib boʻldi.
Alauiylar davri (17-asr va undan keyin)
thumb| Qirollik saroyining tom chizigʻi (1920-yillardagi fotosuratda). Bu erda koʻrilgan baland inshootlar Dar Ayad al-Kebiraning bir qismidir. Lalla Mino masjidining minorasi qisman chap tomondagi inshootning orqasida koʻrinadi. Koʻp yillik eʼtiborsizlikdan soʻng, Marinidlarning asl inshootlari asosan yaroqsiz holga keldi va faqat Alauiy sultonlari Fesga sarmoya kiritib, uni Marokashning poytaxtiga aylantirganda (baʼzi davrlar bundan mustasno) qayta tiklandi, qayta qurildi yoki almashtirildi. Natijada, saroydagi hozirgi tuzilmalar, asosan, Alauiylar davri, 17-asr va undan keyingi davrga tegishli. Marokashni birlashtirgan birinchi alaviy sultoni Sulton Moulay Rashid 1666-yilda Fezni bosib oldi 1671-yilda u saroyning sharqiy qismida keng toʻrtburchak hovli yaratishga buyruq berdi. Bugungi kungacha saqlanib qolgan hovli yashil zellij koshinlari bilan bezatilgan va katta toʻrtburchaklar suv havzasi atrofida joylashgan edi. Ushbu qoʻshimcha Dar al-Maxzen maydonini ilgari turar-joy mahallasi oʻrtasida joylashgan Lalla az-Jar masjidining chetiga qadar kengaytirdi. Bu saroyning kengayishi Fes-el-Jdidning umumiy turar-joylarini kesib oʻtgan bir necha holatlardan biri edi. Moulay Rashid, shuningdek, qabila qoʻshinlarini joylashtirish uchun Fes-el-Jdid shimolidagi keng Kasbah Cherarda qurdi.Bu yerda Sulton Moulay Abdulloh (1729-1757-yillarda hukmronlik qilgan) Alaviylar sulolasi uchun katta masjid va qirollik nekropolini qurdirgan. Abdullohning vorisi Sulton Muhammad ibn Abdulloh (1748 va 1757-1790-yillarda hukmronlik qilgan), baʼzi manbalarga koʻra, Yangi Mechouar va Eski Mechouarni tashkil etish uchun mas’ul boʻlgan. .Muhammad ibn Abdulloh, shuningdek, saroy hududidagi eng maftunkor inshootlardan biri boʻlgan Dar Ayad al-Kebirani ham qurgan.