cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lorens almashtirish formulalari
Standart konfiguratsiya
umumiy muammoni hal qiladi, chunki koordinatalar farqlari xuddi shu tarzda oʻzgaradi. Lineerlik koʻpincha adabiyotda ushbu oddiyroq muammo koʻrib chiqilayotganda qandaydir tarzda taxmin qilinadi yoki muhokama qilinadi. Agar oddiyroq muammoning yechimi chiziqli boʻlmasa, kvadratlarni kengaytirishda koʻndalang atamalar paydo boʻlgani uchun u asl masalani hal qilmaydi.
Yechimlar
Yuqorida aytib oʻtilganidek, umumiy muammo fazodagi tarjimalar orqali hal qilinadi. Ular qoʻyilgan oddiyroq muammoning yechimi sifatida koʻrinmaydi, biroq kuchaytirgichlar (va baʼzan hujum burchagiga qarab aylanishlar). Agar faqat yorugʻlikka oʻxshash ajratilgan hodisalar uchun intervalning oʻzgarmasligini talab qilsa, yanada koʻproq echimlar mavjud. Bular chiziqli boʻlmagan konformal ("burchakni saqlaydigan") transformatsiyalardir. Birida bor.
Fizikaning baʼzi tenglamalari konformal invariantdir, masalan, manbasiz fazodagi Maksvell tenglamalari, lekin hammasi emas. Kosmosdagi konformal oʻzgarishlarning dolzarbligi hozircha maʼlum emas, lekin ikki oʻlchovdagi konformal guruh konformal maydon nazariyasi va statistik mexanikada juda dolzarbdir. Shunday qilib, maxsus nisbiylik postulatlari tomonidan alohida ajratilgan Puankare guruhidir. Bu uni Galiley nisbiyligining Galiley guruhidan ajratib turadigan oddiy kuchaytirgichlardan farqli oʻlaroq, Lorentz kuchaytirgichlarining mavjudligi (buning uchun tezlikni qoʻshish yorugʻlik tezligidan kattaroq tezlikni taʼminlaydigan oddiy vektor qoʻshilishidan farq qiladi). Fazoviy aylanishlar, fazoviy va vaqtinchalik inversiyalar va tarjimalar ikkala guruhda ham mavjud va ikkala nazariyada ham bir xil oqibatlarga olib keladi (impuls, energiya va burchak momentumining saqlanish qonunlari). Hamma qabul qilingan nazariyalar inversiya ostidagi simmetriyani hurmat qilmaydi.
Landau va Lifshitz yechimi
Ushbu uchta giperbolik funksiya formulalari (H1 – H3) quyida keltirilgan:
Astarlangan koordinatalar harakatlanuvchi tizimga tegishli boʻlgan x
-direction kuchaytirish uchun standart konfiguratsiyada qoʻyilgan muammo oddiyroq muammoning chiziqli echimini topish orqali hal qilinadi.
Eng umumiy yechim, (H1) yordamida toʻgʻridan-toʻgʻri almashtirish orqali tasdiqlanishi mumkin,
Ψ
ning jismoniy sharoitdagi rolini topish uchun
F′
ning kelib chiqishi progressiyasini yozing, yaʼni
x′ = 0, x = vt
. Tenglamalar boʻladi (birinchi
x′ = 0
Endi ajrating:
Bu yerda birinchi bosqichda
x = vt
, ikkinchisida (H2) va (H3) ishlatilgan, bu esa qayta ulanganda (1) beradi
yoki odatdagi qisqartmalar bilan,
421
422
Vafot etgan
🇷🇺
Yvrac
Yvrac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2166 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 254,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,5 km2.
Xo Chi Min fond birjasi
Xo Shi Min fond birjasi (Xo Chi Minh fond birjasi, HOSE) — ikkita Vyetnam fond birjasining eng yirigi, 2000 — yil 20 — iyulda rasman ochilgan va birjada savdolar 2000 — yil 28 — iyulda boshlangan. Bu birja Xo Chi Min shahrida joylashgan. Fond birjasidagi bitimlar natijalariga koʻra, birja indeksi VN — index hisoblanadi, roʻyxatga olishga ega boʻlgan barcha kompaniyalarning aksiyalari narxini aks ettiradi.
Birja faoliyati
2004 — yil iyul oyida hukumat qaroriga binoan Moskva qimmatli qogʻozlar savdosi markazi tashkil etildi. Xo Chi Min shahri (Xo Chi Min Shahri qimmatli qogʻozlar savdo markazi, HoSTC). Dastlab, unga faqat ikkita kompaniya sotildi — Refrigeration Electrical Engineering Corporation va Saigon Cable and Telecommunication Material kompaniyalar. Keyinchalik roʻyxatga olishga joriy bozor kapitallashuvi 239 million AQSH dollariga teng yana 20 ta emitent — (oʻz faoliyatini rivojlantirish uchun qimmatli qogʻozlarni chiqaradigan) kiritildi.
2007 — yil 8 — avgustda qimmatli qogʻozlar savdo markazi Xo Chi Min fond birjasiga aylantirildi. Savdolar elektron shaklda oʻtkazila boshladi.
Birja roʻyxatga olishiga kamida ikki yil davomida daromad keltirgan, kapitallashuvi kamida 5 milliard VND (taxminan 318 ming AQSH dollari) boʻlgan va kompaniya ishchilari boʻlmagan kamida 50 ta aksiyadorga ega boʻlgan kompaniyalar qatnashishi mumkin. Ustav kapitalining kamida 20% ulushiga egalik qilish. Chet el kapitali ishtirokidagi qoʻshma korxonalar sifatida mavjud boʻlgan kompaniyalar aksiyalarini muomalaga chiqarish imkoniyati ham mavjud. Bunday kompaniyalar uchun faqat bitta cheklov mavjud — ular ochiq aksiyadorlik jamiyati maqomiga ega boʻlishi kerak. Barcha kompaniyalar, shunga koʻra, mustaqil auditor tomonidan tasdiqlangan moliyaviy hisobotlarga ega boʻlishi kerak.
Aşağıbeşpınar, Sungurlu
Aşağıbeshpinar — Turkiyaning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 26 nafar (2022). Qishloqda kurdlar istiqomat qiladi.
Signa
Signa Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Florensiya provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19 km2. 17913 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Fontainemore
Fontainemore Italiyaning Aosta vodiysi mintaqasida joylashgan kommunadir. Maydoni — 31 km2. 444 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
995
Vafot etgan
🇷🇺
Ali Barishik
Ali Barishik (1980-yil 22-avgustda tugʻilgan) — turk aktyori. Bilkent universiteti teatr bo‘limida 2 yil o‘qiganidan so‘ng Mimar Sinan nomidagi Tasviriy sanʼat universiteti Davlat konservatoriyasiga o‘tdi. 2007-yilda u yerni tamomlagan. 2006-yilda u Royal Shekspir kompaniyasiga kuzatuvchi sifatida qabul qilingan. U Genri Gudman bilan birga Qirollik Shekspir kompaniyasi va BBC drama radiosining qoʻshma ishi boʻlgan "Rejim oʻzgarishi " spektaklida rol oʻynagan. Bosh badiiy direktor Prof. Zeliha Berksoy tomonidan ishlab chiqarilgan Beshiktosh munitsipaliteti madaniyat va sanʼat platformasida teatr koordinatori boʻlib ishlagan. U yerda u „Koʻzlarimni yumaman, vazifamni bajaraman“ va „Yangi yil bilan“ spektakllarida ishtirok etdi.
Tashqi avolalar
1. https://www.instagram.com/alibarisik/ 2. https://twitter.com/alibarisik?lang=ru
Hersiwil
Hersiwil Shveysariyaning Solothurn (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Wasseramt (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 1.41 km2. 178 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Hersiwilning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Yapon dengizi
Yapon dengizi — Tinch okeanning yarim berk dengizi. Yevrosiyo materigi bilan Saxalin va Yapon orallari oʻrtasida. Boʻgʻozlar orqali shimolida Oxota dengizi, sharqda Tinch okean, janubida Sharqiy Xitoy dengizi bilan tutashgan. Mayd. 1062 ming km². Eng chuqur joyi 3720 m. Sohillari baland, tik yon bagʻirli, kam parchalangan. Yirik qoʻltikdari: Sharqiy Xitoy va Buyuk Petr. Dengiz tubining relyefi soylik. Markaziy qismida Yamato qiri bor. Iqlimi moʻʼtadil, mussonli iqlim. Qishda shim.gʻarbiy sovuq shamol esib turadi. May. oyidan oktyabrgacha tayfunlar, bahor va yozda tumanli kunlar boʻlib turadi. Yuza oqimlar siklonal aylanma yoʻnalishda harakat qiladi. Suvining yuza qatlamida temperatura qishda shimolida 0°dan janubida 12° gacha, yoz oylarida 17° dan 26° gacha. Shimoliy qismidagi materikka yondosh suvlari qishda muzlaydi. Shoʻrligi 27,5%o dan 34,8%s gacha. Suvining rangi yashil, yashilkoʻk. Suv sathining koʻtarilishi sutkalik (bal. 0,5 m gacha), Tatar boʻgʻozida 2,3 m gacha. Dengizning oʻsimlik dunyosi gulli oʻsimlik va suvoʻtlardan iborat. Suvoʻtlarning ayrim turlaridan xoʻjalikda foydalaniladi. Hayvonot dunyosi shim. qismida sovuq suvda yashashga moslashgan (seld, treska, navaga, losossimonlar, kambala va boshqalar), janubida iliq suvda yashovchilar (skumbriya, tunetslar, ilonbaliq)dan iborat. Dengizda koʻplab baliq va dengiz hayvonlari ovlanadi. Yapon dengizi muhim transport ahamiyatiga ega. Asosiy portlari: Vladivostok, Naxodka (Rossiya), Niigata, Suruga (Yaponiya), Vonsan, Xinnam, Chxonjin (KXDR) va boshqalar.
437
438
Shaghik
Shaghik — Armanistonning Shirak viloyati Amasia tumanidagi qishloq.
437
Vafot etgan
🇷🇺
Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiy
Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiy (arabcha: عبد الله بن مقري السمرقندي — Abu Muhammad Abdulloh ibn Muqriy Muhaqqiq Ahmad ibn Umar ibn Abu Ash’as ibn as-Samarqandiy, 444/1052, Damashq — 1122, Bag‘dod) — shayx, imom, muhaddis va hofiz.
Hayoti
Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiy Damashqda tug‘ilib, o‘sha yerda voyaga etgan. Muhaddis Ismoil ibn as-Samarqandiyning akasi bo‘lib, u lug‘at olimlaridan edi. Damashqda Abu Bakr al-Xatib, Abdulaziz al-Kattoniy, Abu Nasr ibn Tullob, Nishopurda Fazl ibn Muhibdan, Isfahonda Abu Mansur ibn Shukrvayhdan taʼlim olib, ulardan hadis rivoyat qilgan. Hadis ilmi bilan qiziqqan va o‘zi uchun qomus tayyorlab olgan. Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiy, shuningdek, Damashqda Abduddoim al-Hiloliydan, Bag‘dodda Abu-l-­Husayn ibn Naqqur, as-Sarifiyniy va boshqa muhaddislardan, Bushanjda Abdurrahmon ibn Muhammad ibn Afiyfdan, Marvda Ali ibn Musa al-Musaviydan, Jurjonda Komil ibn Ibrohim al-Xandaqiydan, Nishopurda al-Fazl ibn Mu­hib va boshqa bir necha muhaddislardan hadis eshitgan.
Ijodi
Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiy hadis ilmi bilan tanilib, ko‘p asar yozgan. Hadislarni ishonch, qiziqish bilan rivoyat qilgan. Dindor va adabiyot bilimdonlaridan bo‘lgan. Nizomul-mulkka o‘z sanadlari bilan hadis o‘qib bergan. Abdulloh ibn Muqriy as-Samarqandiydan as-Silafiy hadis rivoyat qilgan va: „Alloma fozil, olim, ishonchli bo‘lib, arab tilida so‘zga usta edi. Uni qoyilmaqom qilib o‘qir va hammani hayratda qoldirar edi“, degan. Otasi qiroat ilmida Abu Ali al-Ahvoziyning yetuk shogirdlaridan bo‘lgan."Mu’jam" yozgan. Ibn Najjor aytgan: „Abu Muhammad chiroyli va bexato yozar, quvvai hofiza va ishonchlilikda vasf qilingan edi. U kishidan akasi, qizi Ummul-Hasan Kamol(a) bint Abdulloh ibn Ahmad as-Samarqandiy, Ibn Nosir, Hibatulloh ibn Mukarram va shayxlarimiz Zokir ibn Komil hamda Yahyo ibn Bavshlar hadis rivoyat qilganlar“. Abdulg‘ofirning "As-Siyāq" kitobida: „Abu Muhammad as-Samarqandiy fozil, hofiz, o‘tkir xotirali, ruhi yengil yigit edi“. Kitobning boshqa bir o‘rnida: „Zamonasining hofizi edi“, deyilgan.
Ibrohimbek
Ibrohimbek Laqay yoki Mulla Muhammad Ibrohimbek Chaqaboy to‘qsabo o‘g‘li (1889-yil – 1931-yil 31-avgust) — Turkistonda (Oʻzbekiston va Tojikistonda), 1921-yildan esa amirlikning shimolida, keyinroq Afgʻoniston podshohligida "bosmachilik" (qo'rboshilik)ning eng yirik rahbari.
Biografiyasi
Koʻktosh qishlogʻining Laqay qabilasidan boʻlgan, baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Buxoro qoʻshinining to'qsabo (Amir darajalariga ko'ra polkovnik rutbasiga toʻgʻri keladigan, boshqalarga ko'ra, Buxoro amirining amaldori) zobiti boʻlgan, Koʻktosh qishlogʻi oqsoqol (boshi) oilasida tugʻilgan. Chaqobayevlar oilasi to'rt xotin, olti qiz va olti o'g'ildan iborat edi.
Ba'zi manbalar uni ot o'g'risi yoki hatto qaroqchilar to'dasining rahbari deb atashadi. Shuningdek, uning amirlik mansabiga ega bo‘lganligi va soliq (zakot) yig‘ish bilan shug‘ullangani haqida ham ma’lumotlar borki, uni amir amaldorlari qatoriga kiritish mumkin. Fuqarolar urushi yillarida Buxoro amirini qoʻllab-quvvatlagan, 1920-yilda Sharqiy Buxoroda qizillarga qarshi kurashgan.
1920-yilda oʻz qabilasining beki boʻlib, Buxoro amiri Said Olimxon xizmatiga kiradi, u 1920-yil sentabrda Turkistonda sovet hokimiyati oʻrnatilgach, Afgʻonistonga qochib ketadi.
Ibrohimbek bolsheviklarga qarshi kurashda turli xil qabilalarni (viloyatdagi barcha bosmachilarning yarmigacha) birlashtirib, Vaxshning chap qirgʻogʻida, Dushanbe yaqinida va Hisorda bir necha bor gʻalaba qozonib, maʼlum harbiy muvaffaqiyatlarga erishdi. Usmon Xoʻjayev va RSFSR bosh konsuli bilan olib borilgan muzokaralar natijasida Nagorniy Sharqiy Buxoroning butun hududini oʻz nazoratiga oldi. 1921-yil oxirida u amir qoʻshinining qorovul qoʻshini (kapitan) unvonini egallagan.
1921-1925-yillarda Ibrohimbek ag‘darilgan Buxoro amiri Sayid Olimxonning taxtga qaytishi uchun qurolli kurashga rahbarlik qildi. Uning qoʻmondonligi ostidagi qoʻshinlar Buxoro Xalq Sovet Respublikasiga (BXSR) doimiy bosqinlar uyushtirib turdi.
1921-yil kuzida Buxoro amiri qoʻshinlari bilan birgalikda Sharqiy Buxoroda magʻlubiyatga uchradi va Afgʻonistonga chekindi. Buxoro amiri Said Olimxon unga Anvar posho va uning tarafdorlari otryadlarini Ismoilni qo‘llab-quvvatlash uchun yuboradi. Anvar poshoning o‘zi butun bosmachilar harakatiga boshchilik qilib, birlashtirmoqchi bo‘ldi, biroq Ibrohimbek undan shubhalanib, hatto hibsga oldi. Keyinchalik u 1922-yil bahor va yoz oylarida Qizil Armiyaga qarshi kurashdagi qisqa muddatli muvaffaqiyatlari paytida Anvar poshshoni qo'llab-quvvatlashdan bosh tortdi (avgust oyida Anvar poshsho jangda deyarli butun otryadni yo'qotdi va Afg'onistonga ketmoqchi bo'lganida Qizil Armiya otryadi bilan jangda halok bo'ldi).
Afgʻonistondagi harakatlar
Afg'onistonda tikish Uning rahbarligidagi bosmachilikning birinchi bosqichi 1922-yil dekabridan boshlabnib, u Afgʻonistondan kelib, Hisor vodiysining Hisor qishlogʻida qo'rboshilarning qurultoyini (yigʻilishi) chaqirib, aslida ularning muvofiqlashtiruvchisiga aylanganidan soʻng davom etadi.
Qo'rboshi Ibrohimbekning Sovet Oʻrta Osiyosida taʼsir zonasi Vaxsh daryosining chap qirgʻogʻi va Jilikoʻl viloyati (Tojikistonning janubi)da edi. 1926-yil iyun oyida Sovet hududida Ibrohimbek tuzumi mag'lubiyatga uchragach, u o'z qo'shinlarining asosiy ta'minot punktlarini Afg'onistonning shimoliga ko'chirdi va u yerdan O'zbekiston va Tojikiston Respublikalari hududlarida doimiy ravishda qurolli bosqinlarni amalga oshirdi.
Jane Bartkowicz
Jane Bartkowicz (1949-yil 16-aprelda tugʻilgan) — oʻz faoliyati davomida Peaches Bartkowicz nomi bilan tanilgan, 1960-yillarda AQShning eng yaxshi tennischisi boʻlgan.
Ibrohimbek
Afgʻonistondagi harakatlar
Afg'onistonda Ibrohimbekning asosiy qarorgohi dastlab Xonobodda (Qunduz viloyati) joylashgan bo'lib, keyin Aliobodga ko'chirilgan. Ibrohimbekning katta otryadlari oilalari bilan Tolukon (Tolikon), Xonobod, Chordor, Oqtube, lekin asosan Aliobodda joylashdilar. Ibrohimbekning oilalari bilan tashkil topishi bilan oʻzlashtirilgan choʻl Aliobodda yigirma mingdan ortiq aholi va toʻrt ming xonadon boʻlgan. 1924-1925-yillarda Ibrohimbek Sharqiy Buxoro hududiga bosmachilar otryadining yangi yurishini uyushtirdi va boshqaradi, ammo 1926-yil iyuniga kelib u magʻlubiyatga uchradi va Afgʻonistonga chekinishga majbur boʻldi. SSSRdan qochgan bosmachilarning asosiy manzili Vaxsh daryosining chap qirgʻogʻi va Xatlon viloyatining Jilikoʻl tumani boʻlib, u oilasi bilan Afgʻoniston hukmdori Omonullaxonning tarafdorlarini ziyorat qilish taqiqiga tushib qoldi.
Jane Bartkowicz
Faoliyati
Oʻzining koʻplab unvonlari orasida Bartkowiczning 1966 va 1967-yillarda Cincinnatida yakkalik va juftlik chempionligini qoʻlga kiritgan yutuqlari bor. U 1968-yilda ham Kanadaning yakkalik baxslari boʻyicha chempioni boʻlgan. Bartkowicz 1968 va 1969-yillarda AQSh Ochiq chempionatida yakkalik bahslarida chorak finalga chiqishga muvaffaq boʻlgan.
Bartkowicz Fed Cup oʻyinida 7-0 yakkalik rekordini eʼlon qilgan va 1969-yilda Fed Kubogi gʻolibi jamoasi aʼzosi boʻlgan.
Oʻsmirlik chogʻida u Peaches bilan birga 1964-yildagi Wimbledonda 17 yoshli qizlar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida gʻolib chiqqan. U New York shahridagi Queens kollejida tahsil olgan.
Ibrohimbek
Qizil armiya bilan janglar
1929-yilda podshoh Omonullaxon taxtdan ag'darilishi bilan Ibrohimbek yangi afg'on hukmdori Xabibulla Kalakani (Bacha-i Sakao) tarafini oldi. Habibulla Kalakani qoʻllab-quvvatlash uchun Kobulda boʻlgan Ibrohimbek shimolga yoʻl oladi va u yerda 20 ming oʻzbek bilan qoʻshin tuzadi. Shuningdek, Chordara grafligida – Qunduz atrofida 400 nafar turkman, 500 nafar oʻzbek-qoʻngʻirot, oʻzbek-durman va oʻzbek-laqaylardan iborat otryad yigʻilgan. Bacha-i Sakaoning qisqa muddatli hukmronligi tugagach, qirollik Barakzay oilasiga mansub pushtunlar Kobulda amir hokimiyatini qaytarib oldilar va monarxiya taxtiga taxtdan ag‘darilgan qirol Omonullaxonning qarindoshi Muhammad Nodirshoh o‘tirdi.
Afg‘onistonning yangi amiri (qiroli) Muhammad Nodirshoh Ibrohimbekni mamlakat yaxlitligiga haqiqiy tahdid deb hisoblardi. Amir Nodirshohning buyrugʻi bilan Qatagʻon va Badaxshon viloyati hokimi Safarxon Ibrohimbek bilan jang qilish uchun 1930-yil mart oyida Andarab vodiysida militsiya safiga safarbar etilgan. Sovet razvedkasi maʼlumotlariga koʻra, Ibrohimbek Afgʻonistonning shimoli-sharqida Buxoroning taxtdan ag'darilgan amiri Sayid Olimxon boshchiligida mustaqil oʻzbek-tojik davlatini tuzishni rejalashtirgan. Bu rejani amalga oshirib, 1930-yil iyun oyi boshida Qatag‘on va Badaxshon viloyatida Ibrohimbek xalq qo‘zg‘oloni ko‘taradi. Ta'sir zonasida u Afg'onistonning davlat yaxlitligiga putur yetkazgan o'z ma'muriyatini tuzdi. Shu jihatni hisobga olgan holda, 1930-yil iyun oyining oxirida Afg‘oniston hukumati brigada komandiri Yakov Melkumov boshchiligidagi Qizil Armiyaning Afg‘oniston shimoliy hududlarida reyd o‘tkazishga rozi bo‘ldi. Oʻsha yilning may oyida u 3000 ta qilichga ega boʻlib, Afgʻonistonga bostirib kirgan sovet-afgʻon ekspeditsiya qoʻshinlari bilan jangga kirdi, ammo Mozori Sharif yaqinida magʻlubiyatga uchradi.
Jane Bartkowicz
Faoliyati
U 1970-yilda Virginia Slims musobaqasida ishtirok etgan Original 9 ayollar tennis jamoasining bir qismi boʻlgan. Bartkowicz shuningdek, raketkani ikki qoʻlida ishlatish boʻyicha kuchli boʻlgan.
Bartkowicz tennischi sifatidagi faoliyatini 1971-yilda yakunlaganini eʼlon qilgan. U Amerika Qoʻshma Shtatlari Tennis Assotsiatsiyasi va Midwest shon-shuhrat mukofoti sohiblari qatoriga kiritilgan. 2002-yilda esa u Michigan sport shon-sharaf mukofoti sohiblari qatoriga kiritildi. U 2010-yil 24-iyunda Polsha Milliy Amerika sport shon-shuhrat mukofoti sohiblari qatoriga kiritilgan. 2017-yilgi "Jinslar jangi" filmida Bartkowicz rolini oʻynashga taklif etilgan. Uning singlisi Plums Bartkowicz 1-raqamli tennischi boʻlgan.
Ibrohimbek
Qizil armiya bilan janglar
1930-yil yozida Qizil Armiya otryadi Afg'oniston hududiga bostirib kirdi va Bosmachining orqa infratuzilmasini vayron qildi (ularning 3 ta eng yirik bazalari vayron qilindi, ko'plab qurol omborlari egallab olindi, 900 tagacha bosmachi o'ldirildi). Ibrohimbek odamlarni qutqarishga urinib, orqa tayanchlarini qo'riqsiz qoldirib, tog'lardagi to'qnashuvdan yashirindi. Qizil Armiyaning hujumlari Ibrohimbek tuzilmasining mag‘lubiyatiga olib kelmadi, shundan so‘ng, 1930-yilning kuzida amir Nodirshoh Laqay otryadlarini o‘zi yo‘q qilishga qaror qildi va shimoli-sharqda harbiy vazir Shoh Mahmudxon boshchiligidagi muntazam qo‘shin bo‘linmalarini yubordi. Janglar Maymenedan Rustakgacha boʻlgan keng frontni qamrab oldi.
Tracy-le-Mont
Tracy-le-Mont Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Ibrohimbek
Afgʻon armiyasining muntazam tuzilmalari bilan janglar
Afg‘on o‘zbeklari va tojiklari Ibrohimbek tarafiga o‘tib, umumiy soni 2,5 mingga yaqin askardan iborat yigirmata militsiya bo‘linmasidan iborat guruh tuzdilar, ulardan 2150 nafari o‘zbek va 300 nafari tojiklar edi. Uning tuzilmasi a'zolari Ibrohimbek mahalliy aholining xayr-ehsonlari hisobidan oylik maosh to'lardi. Qo'shinning eng fidoyi jangchilari Laqay o‘zbeklari bilan bir qatorda Qatag‘on o‘zbeklari edi. 1931-yil mart oyining birinchi kunlarida mudofaa vaziri Sh.Mahmudxon hukumat guruhini kuchaytirdi va 6-martda Tolukan viloyatida Ibrohimbekning eng yirik otryadiga zarba berdi, 315 kishi halok boʻldi. Sh.Mahmudxon Xonoboddan chegara zonasigacha Ibrohimbek qoʻshinlarini siqib chiqargandan soʻng, isyon koʻtargan hududda markaziy hokimiyatni tikladi. 16-mart kuni Xonobodda Ibrohimbekning asirga olingan 35 nafar yigitlari omma oldida qatl etildi. Ayni damda Ibrohimbek otryadiga afg‘on hukumati pora olgan turkman qo'rboshilaridan birining otliq qo‘shinlari xiyonatkorona hujum qildi. 1931-yil mart oyining oʻrtalariga kelib hukumat qoʻshinlari va pushtun qabila tuzilmalari Ibrohimbek otryadlarini butun shimol boʻylab taʼqib qilib, ularning sogʻayib ketishiga toʻsqinlik qildi. Afg‘on Turkistoni aholisi va bir paytlar bosmachilarni qo‘llab-quvvatlashda faol qatnashgan o‘zbeklar urushdan charchagan, Ibrohimbekning zahiralari tugab qolgan edi. Ibrohimbek Oʻrta Osiyo respublikalari hududini qoʻshimcha tramplin sifatida koʻrib, mintaqadagi ijtimoiy va harbiy-siyosiy vaziyatni diqqat bilan kuzatib bordi, alohida hududlarda toʻliq kollektivlashtirish olib borilishi bilan bogʻliq keskinlikning kuchayishi holatlarini yaxshi bildi. Afg'oniston hududidan hukumat qo'shinlari va sovet diplomatiyasi tomonidan bosim o'tkazilib, u o'z vatanida dehqonlarning yordamini olishga umid qildi.
SSSRga oxirgi qarshilik
1931-yil 21–22-mart va 31-mart – 1-aprelda Ibrohimbek otryadlari (turli ma'lumotlarga ko'ra) soni 600-800 dan 1500 kishigacha bo'lib, sovetlar hududiga bostirib kirib, SSSR hududining ancha qismiga kirib borishdi. U yerda ular tezda mahalliy aholi bilan to'ldirilib, sovet tuzumiga sodiq shaxslarga qarshi shafqatsiz terror uyushtirdilar. 1931-yil may oyining boshiga kelib, uning otryadlarida 2500 dan ortiq "boshmachilar" bor edi. Yuzaga kelgan tahdidni bartaraf etish uchun 3-Turkiston togʻ miltiq diviziyasi, 9 va 10-togʻ miltiq diviziyalari tarkibida tojik qoʻshinlari guruhi tuzildi. thumb|Ibrohimbek Laqay 1931-yil may oyining boshi bilan harbiy harakatlarda Sovet qo'shinlari foydasiga burilish davri kuzatila boshlandi. Avvaliga Utanbek boshchiligidagi 500-600 bosmachilarning Ibrohimbekka yordam berish maqsadida Afgʻonistondan Tojikistonga oʻtib ketishga urinishi muvaffaqiyatsiz tugadi. Keyinchalik Ibrohimbekning Qo'rboshi Alik, Mulla Odin, Husaynbek va Abdu Samat qo'mondonligi ostidagi qo'shinlari mag'lubiyatga uchradi (barchasi janglarda halok bo'ldi). 1931-yil may oyining ikkinchi yarmida bir qator ko'chma zarbalar, Bosmachini parchalash bo'yicha tashviqot ishlari bilan birgalikda Sovet hukumati nihoyat harbiy harakatlar to'lqinini o'zgartirdi. 1931-yil iyun oyining boshlarida Qizil Armiya bilan boʻlgan janglarda Ibrohimbek otryadlaridan 1224 kishi halok boʻldi, 75 kishi asirga olindi, 314 kishi oʻz ixtiyori bilan qurolini tashladi.
Tracy-le-Mont
Geografiyasi
Maydoni — 18,6 km2. Dengiz sathidan 39 – 149 m balandlikda joylashgan.
Ibrohimbek
Asirga tushishi va qamalishi
Shaxsiy jasorat va ishonchli odamlarga tayanish Ibrohimbekni qayta-qayta qutqardi: faqat may oyida u 6 marta qamaldan chiqib ketdi. Ammo oy oxiriga kelib uning qo'shinlari soni 900 kishiga qisqardi. Surxondaryo vodiysiga bostirib kirishga qilgan so‘nggi urinishi muvaffaqiyatsizlikka uchradi va Afg‘onistonga qaytishga qaror qildi. Ammo 16-iyunda uning qishloqlardan birida bir kunlik safarda boʻlgan otryadi qizil otliqlar tomonidan bosib olindi va magʻlubiyatga uchradi, bu safar Ibrohimbek bir necha qoʻriqchi bilan qochib qutulishga muvaffaq boʻldi. Uni qo'lga olish operatsiyasiga Tojikiston SSR bo'yicha vakolatli A.N.Valishev rahbarlik qilgan. 1931-yil 23-iyundagi jangda Ibrohimbek Muqum Sultonov qo'mondonligidagi OGPUning maxsus otryadi tomonidan Kofirnigon daryosidan o'tayotganda asirga olinadi, buni mahalliy aholi chekistlarga koʻrsatgan. Kuzatuv ostida uni Toshkentga olib ketishdi (Stalinobodgacha bo‘lgan yo‘lning bir qismini ozod qilishga urinishlarning oldini olish uchun uni hatto samolyotda ham olib ketishdi), u yerda sudga keltirildi va 1931-yil 31-avgustda sud tomonidan o'lim jazosi - otuv hukmi eʼlon qilindi. Hukm e'lon qilingandan so'ng, u otib tashlandi. 1931-yilda Ibrohimbek otryadlarini magʻlub etish boʻyicha harbiy operatsiyada qatnashgan taniqli sarkarda Sobir Rahimov asirga olinishida koʻrsatgan jasorati uchun “Qizil Yulduz” ordeni bilan taqdirlangan. thumb|Ibrohimbek Laqay sudda Ibrohimbekning otryadlari tarkibiga kirgan ko'plab bosmachilar 1931-yilda qatl etilganidan keyin qurolli kurashni davom ettirdilar. Ammo bu kuchli va xarizmatik rahbarning yo'qligida uyushgan qarshilikning oxiri tezda barham topdi: 1931-yil iyun oyining oxirida yangi Sovet-Afg'on shartnomasi imzolandi, unga ko'ra Sovet va Afg'oniston qo'shinlari Afg'oniston shimolida bosmachilik harkatlariga qarshi qo'shma operatsiyalarni boshladilar.
Avgust oyining oxirida yirik otryadlar mag'lubiyatga uchradi, faqat Ibrohimbekning sobiq ittifoqchisi Utanbek dekabr oyining boshigacha qarshilik ko'rsatdi, lekin u ham mag'lubiyatga uchradi, og'ir yarador bo'lib, jangni to'xtatib qochib ketdi. Bu bilan bosmachilikning uyushgan kuch sifatida tarixi mohiyatan yakunlandi.
Reabilitatsiyasi
2021-yil 25-avgust kuni O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi da mustabid sovet davrida qatag‘on qilingan 115 nafar shaxsni oqlash yuzasidan 6 ta jinoyat ishi qayta ko‘rib chiqildi.
Ularning orasida Ibrohimbek va uning 15 nafar izdoshiga aloqador ish ham bor edi. Oliy sud mazkur jinoyat ishi sud tomonidan ko‘rib chiqilmagani, jinoyat ishida sud hukmi yoki bayonnomasi mavjud emasligini aniqladi va Jinoyat protsessual kodeksining 83-moddasiga asosan Ibrohimbek va u bilan birga otib tashlangan 15 nafar shaxsni oqlash haqida hukm chiqardi. Ularning ismi-sharifi: Abduqayum Parvonachi Ulayev, Eshon Isoxon Mansurxonov, Alimardon Dodhoh Muhamedov, Sulayman Salohiddinov, Ko‘r Ortiq Ashirov, Mulla Niyoz Parvonachi Hakimov, Mulla Ahmadbey Saidov, Toshmat Xo‘ja Berdiyev, Azim Marka Ostonaqulov, Quvganbek Sheraliyev, Shohasan Imonqulov, Mirzaqayum Cherov, Quvgan Kenjayev, Olot Polvon Elmirzayev, Eshon Polvon Bahodirzoda.
Mezopauza
Mezopauza (mezo... va lot. pausa, yun. pausus — toʻxtash, tugash) — mezosfera bilan termosfera oraligida joylashgan oʻtish qatlami. Balandligi 86 —90 km ni tashkil etadi (qarang Atmosfera).
996
Vafot etgan
🇷🇺
Pruchten
Pruchten Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordvorpommern tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,16 km2. 715 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Mezonlar
Mezonlar (yun. mesos — oʻrta oraliq) — oʻzaro kuchli taʼsirlashadigan zarralar (adronlar) qatoriga kiradigan beqaror elementar zarralar. M. barion zaryadi yoʻqligi va nolga teng yoki butun sonli spinga ega boʻlgan barionlardan farq qiladi. Dastlab kashf etilgan p- va K-mezonlar massasining proton hamda elektron massalari oraligʻida turishi bu elementar zarralarning M. deb atalishiga sabab boʻlgan. ya-mezon va K-mezonning atom yadrolari, shuningdek, nuklonlar bilan oʻzaro taʼsiri elektromagnit oʻzaro taʼsirga nisbatan juda kattadir. M.ning koʻpchiligi kosmik nurlarning atom yadrolari bilan toʻqshanuvini oʻrganishda aniqlangan.
M.ning umumiy va asosiy xossalaridan biri, ularning oʻz-oʻzidan yemirilish (parchalanish) xususiyatidir. M.ning atom yadrolari, nuklonlar va boshqa elementar zarralar bilan taʼsirlashuvi va sochilishidan elementar zarralar strukturam, taʼsir parametrlari, rezonans zarralar, oʻzaro taʼsirdagi zarralar xossalari kabi muhim natijalar olingan.
Pruchten
Hududi
Pruchtenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mezorelyef
Mezorelyef (mezo ... va relyef) — makrorelyef va mikrorelyef oʻrtasidagi oraliq holatini egallab turgan relyef shakllari (vodiy, botsh va boshqalar).
Glassboro
Glassboro AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Gloucester County okrugi tarkibiga kiradi.
Aire-sur-l'Adour
Aire-sur-l'Adour Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Mont-de-Marsan tumani tarkibiga kiradi.
Glassboro
Aholisi
19360 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 23,8 km2. Shundan 23,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Aire-sur-l'Adour
Aholisi
6092 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 105 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 58,0 km2.
Hamro Olimov (Nosiri Xusrav)
Hamro Olimov — Nosiri tumani Istiqlol qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Hamro Olimovdan mahalla markazigacha boʻlgan yoʻl 1 km, tuman markazigacha 15 km ni tashkil qiladi. Aholisi 957 kishi (2017 y.), tojiklar.
Yapaloqqushlar
thumb
Yapaloqqushlar — tungi yirtqich qushlar turkumi. Kunduzgi yirtqich qushlar bilan konvergent oʻxshash, lekin ulardan jigʻildonining boʻlmasligi va uzun koʻrichak oʻsimtasining rivojlanganligi bilan farq qiladi (mitti boyoʻgʻli) 84 sm gacha (soqolli yapaloqqush), erkaklari urgʻochilariga nisbatan yirikroq. Pat qoplami qalin va yumshoq, aksariyat hollarda himoya rangida. Boshi katta, patlari tanasining oldingi qismida yuz diskini hosil "qiladi (nomi shundan). Koʻzlari yirik, oldinga qaragan, umumiy koʻrish maydoni uncha katta emas — 110°, binokulyar koʻrish maydoni — 60—70°, yaʼni boshqa qushlarga nisbatan katta. Koʻz gavhari harakatsiz. Koʻz umumiy koʻrish maydonining kichikligi evaziga boʻyni harakatchan boʻlib, boshini tez bura oladi. Barcha Ya. kunduzi va shomda yaxshi koʻradi, tim qorongʻida esa oʻljasini faqat uning tovushidan sezib tutib oladi. Tashqi eshitish chigʻanogʻi yirik va eshitish organini oʻrab turadigan suyaklar singari asimmetrik tuzilganidan har 2 quloqning tovushni qabul qilishi oʻrtasida farq boʻlishi tovush manbaini aniq bilishga imkon beradi. Tumshugʻi ilmoqsimon, lekin quchli emas. Oʻljasini kuchli oʻtkir va yirik tirnokdi panjalari yordamida oʻdsiradi. Shovqinsiz uchadi. Odatda, tovush chiqarmaydi, faqat koʻpayish davrida hushtakka, gʻukgʻuklagan yoki qahqah urib kulganga oʻxshash ovoz chiqaradi. 2 oilasi (yapaloqqushlar, sipuxalar) va 133 turi bor. Antarktidadan tashqari hamma qitʼalarda tarqalgan. Oʻzbekistonda Ya. oilasiga mansub 11 tur, jumladan, boyoʻgʻli, oddiy ukki, quloqdor yapaloqqush uchraydi. Ya. — monogam. Uyasini, odatda, daraxtlar kovagi yoki yoriqlariga, ayrim turlari yerga yoki daraxtlar shoxidagi boshqa yirik qushlar qurgan uyalarga quradi. Yirik Ya. 1—2 ta, mayda Ya. 10—12 ta tuxum qoʻyib, urgʻochisi birinchi tuxum paydo boʻlishi bilan uni bosadi. Shuning uchun bir uyadagi qush bolalari har xil kattalikda boʻladi. Tuxumdan chiqqan bolalari oq momiq par bilan qoplangan, koʻzi yumuq boʻladi. Bolalarini urgʻochisi va erkagi birgalikda boqadi. Uyadagi bolalar soni oziq boʻladigan hayvonlarning koʻp boʻl ish iga bogʻliq. 4 turi Tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi Qizil kitobiga kiritilgan.
Sanborn (Minnesota)
Sanborn AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Redwood County, Minnesota|Redwood
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
339 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 62,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,52 km2. Shundan 5,39 km2 quruqlik, 0,13 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 335 m balandlikda joylashgan.
Denny Vrandečić
Zdenko „Denny“ Vrandečić (1978-yil 27-fevralda Olmoniyaning Shtutgart shahrida tugʻilgan) — kelib chiqishi xorvatiyalik kompyuter olimi. U Semantic MediaWiki va Wikidataning hammuallifi, Wikifunctions loyihasining yetakchi ishlab chiqaruvchisi va Wikimedia jamgʻarmasining maxsus loyihalar boʻyicha yetakchi mutaxassisi. U Olmoniyaning The Dark Eye rolli oʻyini uchun modullarni ishlab chiqqan.
AQShning Kaliforniya shtatidagi San-Fransisko koʻrfazi hududida yashaydi.
Taʼlim
Vrandečić 1997-yildan Shtutgart universitetida aniq va tabiiy fanlardan tahsil oldi. Doktorlik dissertatsiyasini 2010-yilda Karlsrue texnologiya institutida (KIT) olgan. 2004-yildan 2012-yilgacha Rudi Studer bilan amaliy kompyuter fanlari va rasmiy tavsif tillari institutida (AFIB) bilimlarni boshqarish boʻyicha tadqiqot guruhida ilmiy xodim boʻlgan. 2010-yilda Janubiy Kaliforniya universitetiga kelgan.
Karyera va tadqiqot
Vrandečić maʼlumotlar bazalari, maʼlumotlarni izlash, webga asoslangan ommaviy hamkorlik va semantik veb-saytlar bilan shugʻullanadi. 2012—2013-yillarda Vikipediyaga qardosh loyiha — Wikidata platformasining loyiha menejeri boʻlgan. Markus Krötzsch bilan birga KIT guruhida Semantic MediaWiki saytini yaratgan.
2013-yildan Google kompaniyasida ontolog boʻlib ishlay boshlagan. Google tomonidan qidiruv tizimining natijalarini turli manbalardan olingan semantik maʼlumotlar bilan kompilyatsiya qilish uchun foydalanadigan maʼlumotlar bazasini yaratgan. 2019-yil sentyabr oyida Vrandečić Googlening loyihalarni rivojlantirish boʻlimida Vikimedia Jamgʻarmasi loyihalari va Google qidiruv tizimini integratsiya qiluvchi Wiki-rezident sifatida ishlayotganini eʼlon qilgan.
2020-yil iyul oyida Googledan ketdi va "Abstract Wikipedia" loyihasini davom ettirish uchun Vikimedia Jamgʻarmasida ishlay boshladi. Loyiha koʻp tilli boʻlib, mashinaga asoslangan bilim platformasini yaratish uchun Vikidata maʼlumotlaridan foydalanishga qaratilgan Vikipediyaning 20 yillik yubileyiga yozgan murojaatida Vikipediya qardosh loyihalari boʻyicha texnik va shaxsiy mulohazalarni ishlab chiqqan.
Xorvatcha Vikipediya asoschilari va administratorlaridan biri. 2008-yilda Vikimaniya ilmiy dasturi rahbari boʻlib ishlagan. 2015 va 2016-yilgi Vikimaniya vasiylik kengashi aʼzosi boʻlgan.
Shaxsiy hayoti
Vrandecic Xorvatiya va AQSh fuqaroligiga ega. 2012-yilda oʻzbekistonlik Qamarniso Ismoilova (Kamara Vrandečić)ga uylangan. Hozirda rafiqasi va qizi bilan California Bay hududida yashaydi.
Ali ibn Abdulaziz Marg'inoniy
Ali ibn Abdulaziz Margʻinoniy (arabcha: على بن عبد العزيز المرغيناني — Ali ibn Abdulaziz ibn Abdurrazzoq Zahiriddin Kabir Margʻinoniy) — faqih.
Ali ibn Abdulaziz Margʻinoniy XI asr oʻrtalarida Margʻinonda muhaddis Abdulaziz ibn Abdurrazzoq al-Marg‘inoniy xonadonida tugʻilgan. Boshlangʻich taʼlimni Margʻinonda otasi Abdulaziz Margʻinoniydan olgan.
Ustozlari
Keyinchalik Sayyid ibn Shujoʼ, Muhammad ibn Ahmad ibn Hamza va Burhoniddin Kabir Abdulazizlar huzuriga borib, fiqh boʻyicha taʼlimini davom ettirgan.
Vafoti
Ali ibn Abdulaziz Margʻinoniy 506/1112-13 yili vafot etgan.
Abdulhamid al-Qatavoniy
Abdulhamid ibn Umar ibn Husayn ibn Ali ibn Amr al-Qatavoniy — muhaddis. Ustrushananing Qatavon qishlog‘ida tug‘ilgan. Ilm talabi bilan Samarqandga kelgan va shu yerda muqim yashab qolgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar hadis rivoyat qilgan. U milodiy 1129-yil, hijriy 523-yili Samarqandda vafot etgan va Chokardiza qabristoniga dafn etilgan.
Oyón
Oyón Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan shahardir. Álava provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 45,16 km2. Aholisi — 3246 kishi (2010).
NGC 4204
NGC 4204 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi SBdm tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Oʻqib tushunish
Oʻqish va tushunish — bu matnni qayta ishlash, uning maʼnosini tushunish va oʻqiyotgan shaxs oldindan bilgan narsalar bilan bogʻlab anglay olish qobiliyatidir. Soʻzlarning lugʻaviy maʼnosini bilish, soʻzlarning kontekstual maʼnosini bilish, matn mazmuniy bloklarining oʻzaro bogʻlanishini anglash, matn tarkibidagi parchalar asosida xulosa chiqarish, matndagi asosiy fikrini aniqlash, berilgan savollarga matn asosida javob bera olish, matnda ishlatilgan badiiy sanʼatlar yoki soʻz birikmalarini tanib, ajratib olish va ohangini aniqlash, vaziyatning kayfiyatini (tasdiq, inkor, soʻroq qilish, buyruq berish), muallifning maqsadi, niyati va nuqtai nazarini aniqlash va muallif toʻgʻrisida xulosalar chiqarish qobiliyatlari oʻqilgan matnni samarali tushunish uchun zarur boʻlgan koʻnikma va malakalar hisoblanadi. (diskurs-semantika).
Matnni oʻqib tushunish qobiliyatiga oʻquvchining yuqoridagi koʻnikmalari hamda maʼlumotni qayta ishlash qobiliyati taʼsir koʻrsatadi. Agar oʻquvchi soʻzning maʼnosini bilmasa, u matnni qayta ishlash uchun juda koʻp vaqt sarflaydi, chunki u matndagi tushunilmagan soʻzlarni individual tarzda anglashga urinadi, bu esa tushunishga ham halal beradi. Oʻqib tushunish malakasini rivojlantirish uchun koʻplab mashqlar mavjud, ular orasida soʻz boyligini oshirish, matnni tanqidiy tahlil qilish, maydalab oʻqish.
Abdurrahim al-Buxoriy
Abdurrahim ibn Abdulloh ar-Romitaniy al-Buxoriy an-Naqshbandiy — soʻfiy, tariqat ahlidan bo‘lgan. Uning „as-Silsila az-zahabiya at-tayfuriya al-xafiya an-naqshbandiya“ („Tayfuriy xafiy naqshbandiyga xos oltin silsila“) nomli asari bor. Abdurrahim al-Buxoriy taxminan hijriy 1103-yilda vafot etgan.
Arraute-Charritte
Arraute-Charritte Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Bayonne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
322 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,8 km2.
997
Vafot etgan
🇷🇺
Mezotermal konlar
Mezotermal konlar (mezo ... va therme — issiqlik) — foydali qazilmalarning gidrotermal konlari sinflaridan biri; Yer qaʼrining 5000 m chu-qurligigacha qatlamlarida juda katta bosim ostidagi va 300—200° temperaturali sirkulyasiyalovchi minerallashgan qaynoq suv aralashmalarining mineral massasi yotqiziqlaridan vujudga keladi. Ular tomirlar, qatlamli tanalar va notoʻgʻri shaklli yotqiziqlar hosil qiladi. Dastlab amerikalik geolog VLindgren tomonidan ajratilgan (1907).
Scandicci
Scandicci Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Florensiya provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 60 km2. 49562 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Garnarich
Garnarich  — Armanistonning Shirak viloyati Amasia tumanidagi qishloq.
Mehnatobod (Koʻshoniyon)
Mehnatobod  (Меҳнатобод)  — Tojikiston Respublikasi Xatlon viloyati Qoʻshoniyon tumani, Mehnatobod  jamoatiga qarashli daha. Dahadan tuman markaziga 1 km.
Arricau-Bordes
Arricau-Bordes Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
105 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,8 km2.
Tracy-le-Val
Tracy-le-Val Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
818 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 174,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,7 km2. Dengiz sathidan 45 – 147 m balandlikda joylashgan.
Challand-Saint-Victor
Challand-Saint-Victor Italiyaning Aosta vodiysi mintaqasida joylashgan kommunadir. Maydoni — 25 km2. 599 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Étaves-et-Bocquiaux
Étaves-et-Bocquiaux Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Saint-Quentin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
584 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 42,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,8 km2. Dengiz sathidan 92 – 160 m balandlikda joylashgan.
Saal (Vorpommern)
Saal  Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordvorpommern tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 34,03 km2. 1182 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Saalning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Frœningen
Frœningen Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Altkirch tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
606 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 137,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,4 km2. Dengiz sathidan 252 – 305 m balandlikda joylashgan.
Samaniego
Samaniego Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Álava provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,64 km2. Aholisi — 329 kishi (2010).
Shveysariyada COVID-19 pandemiyasi
Epidemiyadan oldingi holat
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.
COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
May (tuman, Pavlodar viloyati)
Geografiyasi
Janubiy-sharqida Sharqiy Qozogʻiston viloyati bilan, janubiy-gʻarbida — Qaragʻandi viloyati bilan, gʻarbida — Bayanavul tumani va Aqsu shahrining qishloq hududlari bilan chegaradosh, shimolida Lebyaji tumani bilan Irtish daryosi ajratib turadi.
Iqlimi
Tuman iqlimi keskin kontinental. Yanvar oyining oʻrtacha harorati — 15º-17 °C., iyulniki — +20º+22 °C. Yogʻingarchilikning yillik miqdori 200–250 mm-ni tashkil qiladi.
Aholisi
Tuman aholisi 1999-yili 16,9 ming kishini, 2012-yili esa — 11,974 ming kishini tashkil qildi. Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2012-yil)
Hududiy boʻlinishi
Tuman tarkibida 11 ta qishloq bor: Koʻktoʻbe, Aqjar, Aqshima, Baskoʻl, Kentubek, Qazan, Qaraterek, May, Maytubek, Malaysari, Sati.
Taʼlim
Tumanda 7 ta maktabgacha boʻlgan maskanlari, 14 ta oʻrta umumiy bilim beruvchi mahkamalar va 1 ta kasb-hunar maktab faoliyat yuritmoqda.
Tibbiyot
Tumanda May markaziy tuman kasalxonasi bor.
Mezofill
Mezofill, barg parenximasi (mezo ... va yun. phyton — barg) — oʻsimlik bargining etli qismi yoki asosiy toʻqimasi.
Härkingen
Hududi
Härkingenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Glen Gardner
Glen Gardner AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Hunterdon County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1992 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Sandstone (Minnesota)
Sandstone AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Pine County, Minnesota|Pine
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2849 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 209,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,06 km2. Shundan 13,62 km2 quruqlik, 0,44 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 332 m balandlikda joylashgan.
Amou
Amou Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Dax tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1452 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 53,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 27,4 km2.
Kerimäki
Kerim rotsesski sobiq munitsipalitetdir Finlandiya. Bu 1-yanvar 2013-yil kuni Savonlinna shahri bilan mustahkamlandi
U Sharqiy Finlandiya provinsiyasida joylashgan va Janubiy Savoniya mintaqasining bir qismidir. Munitsipalitet bir tilli fin edi.
1844-1847 yillarda qurilgan Kerim Rakkki cherkovi dunyodagi eng katta yog'och cherkovdir (uzunligi 45 metr (148 fut), kengligi 42 m (138 fut) va balandligi 37 m (121 fut). Tuzilma ichida 3000 dan ortiq o'rindiqlar mavjud bo'lib, ular bir vaqtning o'zida 5000 kishini sig'dira oladi.
NGC 4205
NGC 4205 Ajdaho yulduz turkumidagi S? tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1861-yilda kashf etgan.
Scarperia
Scarperia Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Florensiya provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 79 km2. 7438 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Yapon turpi
Yapon turpi, daykon — karamguldoshlar oilasiga mansub ikki yillik oʻsimlik turi, sabzavot ekini. Vatani—Yaponiya. Zakavkazye, Oʻrta Osiyo va Uzoq Sharqda ekiladi. Bargi uzun (1 m gacha), toʻpguli shingil, ikki jinsli, oq, pushti, binafsha yoki sariq rangli, chetdan changlanadi. Urugʻi yirik, yumshoq, qoʻzoqcha. Bir tup oʻsimlikdan 20—30 g urugʻ olinadi. Ildizmevasining ogʻirligi 30 kg (uz. 70—80 sm)gacha, poʻsti yupqa, sersuv, sershira, rangi oq. Tarkibida oqsil, qand, kletchatka, S vitamini bor. Yangiligida, ayrim paytlarda dorivor sifatida isteʼmol qilinadi. Ovqat hazm qilishda yaxshi foyda beradi.
YA.t. Oʻzbekistonning shimoliy rayonlarida yaxshi oʻsadi. Yapon turpining "Favorit" navi bahorda, ayrim navlari yoz (iyun) da ekiladi. Hosildorligi 8001000 s/ga.
Xitoy tilining leksikologiyasi: shakllanishi va asosiy o’rganish obyektlari
"Xitoy tilining leksikasi" asarining muallifi Sun Changsyuy (孙常叙) xitoy
Yapon yozuvi
Yapon yozuvi — soʻzboʻgʻinli (ideografiksillabik) aralash yozuv; bunda iyerogliflar va boʻgʻinli belgilar qoʻshilib ketadi. Yapon tilidagi matnlarni yozishda qoʻllanadi. Hozirgi Yapon yozuvi tizimida, asosan, 2 turli belgilar: soʻzbelgilar — iyerogliflar (yaponcha "kandzi" — xitoy yozuvi) va boʻgʻinli belgilar ("kana"lar) qoʻllanadi. Bugungi kunda bu tizimga yana fonemaviy belgilar — lotin alifbosi (yaponcha "romadzi" — rim yozuvi) ham kirib kelmoqda. Yapon yozuvi vertikal ustun shaklida boʻlib, belgilar yuqoridan quyiga tomon, ustunlar esa oʻngdan chapga qarab joylashadi. Keyingi paytlarda uning gorizontal holatda chapdan oʻngga qarab yoziladigan shakli ham qoʻllanmoqda.
Xitoyliklarning iyeroglifik yozuvi Yaponiyaga mil. 4—5-asrlarda kirib kela boshlagan va oʻsha davr ziyolilari uchun oʻrganish majburiy hisoblangan. Xitoy va yapon tillari uslubiy tuzilish jihatidan jiddiy farq qilganligidan iyeroglifik matnlarni oʻqish ancha qiyin boʻlgan. Shunday boʻlsa ham, yaponlarning dastlabki yozma yodgorligi — "Kodziki" (afsona va rivoyatlar toʻplami, 712y.) xitoy iyerogliflari va xitoy tili grammatikasi asosida yozilgan. Keyinchalik iyerogliflar bilan bir qatorda ularning xitoycha oʻqilishi ("on") ham muayyan fonetik oʻzgarishlarga uchragan holda oʻzlashtiriladi; ayni paytda iyerogliflarning maʼno jihatdan mos keladigan yaponcha oʻqilish shakli ("kun") ham paydo boʻladi. Yaponiyaning oʻzida ijod qilingan iyerogliflarning barchasi faqat "kun" usulida, yaponcha oʻqiladi.
Xitoy tilining leksikologiyasi: shakllanishi va asosiy o’rganish obyektlari
Bir necha yuz yillar davomida xitoy tilining lug`aviy tarkibini o`rganish, lug`atlarni tuzish ishlarini hisobga olmagan holda, Xitoyda qadimgi va o`rta asrlarda mavjud bo`lgan filologiyaning bir tarmog`i –训诂xùngǔ (sxoliastika) doirasida olib borilgan. "Bu fan qadimda mavjud bo`lgan, keyinchalik esa yo`qolib ketgan yoki o`zgarishga uchragan narsa yoki hodisalarga tushuncha berish, so`zlarning ma‘nosini, ularning mazmun-mohiyatini tushuntirish yoki oddiygina tarjima qilish orqali izohlab berish bilan shug`ullangan‖. O`sha vaqtlarda leksikologiyaning amaliy muammolariga bag`ishlangan ishlar olib bo-rilmagan, xitoy tilining leksik-semantik tizimiga izoh berish uchun hech qanday izlanishlar ham olib borilmagan.