cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Qizil ko'shkdagi tush
„Qizil koʻshkdagi tush“ — bu Jia oilasining ikkita shaxsining tanazzulga uchrashi haqida koʻp qirrali hikoya boʻlib, unga qarshi oilaning uch avlodidan tashqari, son-sanoqsiz qarindoshlari va xonadonlari kiradi. Avvalgi xitoy romanlaridan farqli o‘laroq, „qizil koʻshkdagi tush“da aniq hikoya chizig‘i va izchil kompozitsiya qo‘llangan, bu yozuvchining qahramonlar kechinmalari va ularning kayfiyatlari o‘zgarishini batafsil ochib bergan birinchi romani. Roman avtobiografik kundalik yozuv (Cao Syueqin oilasining yuksalishi va qulashi ) va fantastika elementlarini erkin aralashtirib yuboradi, kundalik voqealar g‘ayritabiiy hodisalar bilan almashinadi. Roman Xitoyda odobsizlik uchun qayta-qayta taqiqlangan.
1970-1980 yillar oxirida. Xitoyda „Qizil koʻshkdagi tush“ (Xitoy) ni oʻrganish instituti tashkil etildi (xitoy sodd. 中国艺术研究院红楼梦研究所), uning birinchi bobi mashhur olim romani edi. Romanni oʻrganish uchun xitoy tiliga kirgan (xitoycha.trad. 紅学, xitoy sodd. 红学, pinyin hóngxué) soʻzi bilan belgilangan maxsus ilmiy intizom paydo boʻldi bu „qizil bilim“ yoki „redologiya“  deb tarjima qilinishi mumkin.
Hikoya tili
"Qizil koʻshkdagi tush" klassik xitoy tilida emas, balki soddalashgan xitoy tilida yozilgan; Cao mohir shoir edi va mumtoz xitoy tilini yaxshi bilardi, lekin muallifning „Tush“dagi soʻzlari yarim klassik uslubda, dialoglar esa Pekin lahjasida yozilgan. Pekin dialekti zamonaviy adabiy xitoy tili Putonghua tilining asosini tashkil etdi va kitobdan XX asr boshidagi lugʻatshunoslar Putonghua lugʻatini tuzishda foydalanganlar. „Qizil koʻshkdagi tush“ putonghua uchun vitrina boʻlib xizmat qildi.
Hikoya mavzulari
Romanning nomi „qizil koʻshk“ idiomatik iborasidan olingan. Bu noaniq, maʼnolaridan biri „badavlat oilalarning qizlari yashaydigan xona“ ; ismning yana bir manbasi — Baoyu 5-bobda koʻrgan tush, unda qizil xonada koʻplab qahramonlarning taqdiri bashorat qilingan. Ieroglif xitoy trad. 樓, xitoy sodd. 楼 „minora“ deb tarjima qilish mumkin. minora; xona", ammo olim Chjou Chjuchang „terem“ tarjimasini " xona " maʼnosiga eʼtibor bermaslik, shuning uchun xato deb hisoblaydi . Dahun rangining qizil rangini qayta-qayta eslatish (kit. savdo. mín), xitoylik kostyum boʻyicha mutaxassis Lev Sychevning soʻzlariga koʻra, hayotning oʻtkinchiligidan kelib chiqadigan qaygʻu haqida gapiradi, D. N. Tirilish qizil rangni har qanday "gʻazablangan inson ehtiroslari " ning ramzi sifatida koʻradi.
Shu bilan birga, „Qizil koʻshkdagi tush“ qahramoni anʼanaviy urf-odatlarga qarshi chiqadi: u amaldor boʻlishni xohlamaydi, konfutsiylikka befarq, ayollarni ulugʻlaydi va erkaklarni mensimaydi. Roman chiqqandan soʻng, erotik tarkibning koʻplab taqlidlari paydo boʻldi, unda Baoyu muvaffaqiyatli obroʻli shaxs sifatida taqdim etiladi.
Kendrick (Idaho)
Kendrick AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Latah okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
303 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 291 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,0 km2. Shundan 1,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 378 m balandlikda joylashgan.
Faj, Eron
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ( fạj, Romanized as Fāj)  — Eron, Chaharmahal va Baxtiyor viloyati, Lordegan okrugi markaziy tumanidagi Sardasht qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 56 nafar kishi hamda 10 oiladan iborat Qishloqda lurlar istiqomat qiladi.
Crespano del Grappa
Crespano del Grappa Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Treviso provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 4216 nafar aholi istiqomat qiladi.
Abu Said (maʼnolari)
Abu Said:
Mahmudjon Yoʻldoshev
Yoʻldoshev Mahmudjon (8-yanvar 1953-yil, Izboskan tumani) — xonanda, Oʻzbekiston xalq hofizi (2000). Kuchli, keng diapozonli ovoz sohibi. T. Jalilov nomidagi Andijon musiqa bilim yurtini tugatgan (1973). Ashulachilik sanʼati sirlarini dastlab X. Rahimov, keyinchalik F. Mamadaliyev, F. Hojiqulov, Oʻ. Nuraliyevlardan oʻrgangan. Andijon musiqa maktabi oʻqituvchisi (1973—78), Andijon filarmoniyasi (1979—86), "Maqom" ansamblit (1987 y.dan) xonanda. Repertuaridan makom yoʻllari ("Nasrulloyi", "Nasri Uz zol, "Chapandozi Iroq"), katta ashula ("Oʻzbekiston", "Soz etgali keldik"), bastakorlar asarlari ("Qoshi yosunmu deyin", "Xalqimiz", "Qalandar ishqi", O. Xotamov; "Qadimgi Ushshoq" turkumi, F. Mamadaliyev; "Yorimga ayting", "Qaydasan", "Muhabbat laylosi", A. Ismoilov) va b. oʻrin olgan.
Mont-Bertrand
Mont-Bertrand Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Vire tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
226 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,3 km2.
Bézenet
Bézenet Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Montluçon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
953 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 96,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,9 km2.
NGC 4961
NGC 4961 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Murieta
Murieta Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,42 km2. Aholisi — 353 kishi (2010).
Abu Nasr Porso maqbarasi
Abu Nasr Porso maqbarasi — Afgʻonistonning Balx shahrida joylashgan meʼmoriy yodgorlik. Naqshbandiya tariqatining koʻzga koʻringan vakili shayx Abu Nasr Porso qabri ustiga 1470-yillari qurilgan. Bino toʻrtburchak tarhli, har tarafi oʻrtasida ikki oshyonli ravoq-ayvonlar bor. Katta peshtoq, ikki yonidagi baland guldasta-burjlar, orqadagi mayda va zich gʻarovli gumbaz juda serhasham. Meʼmor oʻz davrigacha meʼmorchilikda erishilgan barcha ijodiy sifatlardan foydalangan. Ayniqsa koshinkori bezaklar nihoyatda nozik va nafis.
Abu Said Bahodir
Abu Said Bahodir (1305-1335) — Hulokuiylar davlati hukmdori (1316-35). Oʻljoytuxonnit oʻgʻli. 1313-yil Xuroson noibi etib tayinlanib, yoshligi sababli uni otaliq yordamida idora etgan. 1316-yil otasi vafot etgach, Hulokuiylar davlati taxtiga oʻtirgan boʻlsada, davlatni uning nomidan amir Choban boshqarib turgan (1327-yilgacha). Abu Said Bahodir davrida Misrga qarshi uzoq vaqt olib borilgan urush pirovardida oʻzaro sulh bilan yakun-langan, Oltin Oʻrda va Chigʻatoy ulusidan qilingan hujumlar qaytarilgan, Kichik Osiyoda moʻgʻullar hukmronligi yanada mustahkamlangan. Abu Said otasi Oʻljoytuxon zamonida davlat dini dara-jasiga koʻtarilgan shialik taʼlimotiga chek qoʻyib, oʻz tangalarida yana choryorlar (toʻrt xalifa — Abu Bakr, Umar, Usmon va Ali) nomini zarb qildirgan.
Nérondes
Nérondes Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Saint-Amand-Montrond tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1618 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 47,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 33,8 km2.
Hernádnémeti
Hernádnémeti — Vengriyaning shimoli-sharqidagi Borsod-Abauj-Zemplén okrugidagi qishloq. U Hernad daryosining chap qirg'og'ida, Miskolcdan 14 km uzoqlikda joylashgan. Qishloq 120 m dengiz sathidan yuqori.
Tarixi
Qishloq dastlab shahzoda Arpad davrida yashagan. Moʻgʻullar istilosi davrida u butunlay aholidan boʻshatilgan.
Turklar bosqinlari paytida qishloq vayron qilingan; 1567-yilda bu hudud aholi punkti deb atalgan. Asta-sekin u ko'paytirildi va 1596-yilda u Rakoczi mulkiga kiritildi. Bu vaqtda qishloq ko'chmanchilar oqimi tufayli protestant bo'lib qoldi.
Karapınar, Çanakkale
Karapınar — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 28 nafar (2021).
Lakota (Iowa)
Lakota AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Kossuth okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
255 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 518,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,49 km2. Shundan 0,49 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 348 m balandlikda joylashgan.
Corsica (Pennsylvania)
Corsica AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Jefferson County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
339 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,2 km2. Shundan 1,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 488 m balandlikda joylashgan.
Voghiera
Voghiera Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Ferrara provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 40 km2. 3941 nafar aholi istiqomat qiladi.
Mil. av. 863
'''Mil. av. 863'''
Vafot etgan
🇷🇺
Sangoba (Rogʻun)
Sangoba  — Rogʻun tumanidagi Qaadiob jamoatiga qarashli daha. Sangobadan shahar markazigacha 9 km, tuman markaziga 16 km. Aholisi 509 kishini tashkil qiladi (2017). Aholining hammasi tojiklardir.
Abu Nasr Mansur
Abu Nasr ibn Iroq Mansur ibn Ali (960 — 1036) — xorazmlik riyoziyotchi va falakiyotshunos olim. Xorazmshoh saroyidagi Abu Ali ibn Sino, Abu Sahl Masixiy, Abulxayr Hammor va Abu Rayhon Beruniy kabi olimlar bilan muloqatda boʻlgan. Xorazmshoh Abulabbos Maʼmunga bagʻishlab "Kitob fi kuriyya as-sama" ("Samoning shar shaklida ekani haqida kitob"), "Risola filhalli shubhaten arazat fil-maqolat as-solis ashara min kitob al-usul" ("Negizlar" kitobining oʻn uchinchi maqolasida yuz bergan shubxani hal qilish haqidagi risola"), "Risola fi sana al-usturlob bit-tariq assi na i ila Abi Abdallax Muhammad ibn Ali al-Maʼmuni" ("Abu Abdilloh Muhammad ibn Ali al-Maʼmunga usturlobni sanʼat usulida yasash haqida yuborilgan risola") kabi asarlar yozgan. Oʻz davrida "Batlimusi soniy" ("Ikkinchi Ptolemey") degan faxriy nom olgan.
Farrux (Rogʻun)
Farrux  — Rogʻun tumanidagi Qaadiob jamoatiga qarashli daha. Farruxdan shahar markazigacha 11 km, tuman markaziga 18 km. Aholisi 763 kishini tashkil qiladi (2017). Aholining hammasi tojiklardir.
Lambs Grove (Iowa)
Lambs Grove AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Jasper okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
172 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 664,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,26 km2. Shundan 0,26 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 280 m balandlikda joylashgan.
Muborak Yoʻldoshev
Muborak Saydaqulovich Yoʻldoshev (1934.23.2, Chimkent sh.) — teatr rassomi, Oʻzbekiston xalq rassomi (2000). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1962; Ch. Ahmarov, M. Saidov, V. Riftinlardan taʼlim olgan). Navoiy nomidagi akademik opera va balet katta teatrida rassom (1962—64; J. Puchchinining "Floriya Toska" operasi va b.), Samarqand opera va balet teatrida bosh rassom (1964— 72; S. Boboyevning "Yoriltosh" va "Ham-za" operalari, B. Asafyevning "Boqchasaroy favvorasi", M. Ravelning "Bolero", S. Balasanyanning "Layli va Majnun" baletlari va b. spektakllarning sahna bezaklarini yaratdi). Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutida pedagog (1972—80). Y. ijodida tarixiy mavzu yetakchi oʻrin tutadi: "Goʻroʻgʻli, "Koʻhna Urganch", "Alpomish", "Avesto", "Xoʻja Hofiz" turkumida asarlar, "Amir Temur" triptixi va b.; Y., shuningdek, portretlar ("Kompozitor Karim hoji", "Ergash Jumanbulbul", "Pulkan shoir", "Islom shoir" va b.) mavzuli asarlar ("Samarqand bozori", "Amir Temur maqbarasi" va b.), natyurmortlar ("Siren" va b.) muallifi hamdir. Y. 1965-yildan respublika va chet mamlakatlarda oʻtkaziladigan koʻrgazmalarda oʻz asarlari bilan faol ishtirok etadi.
Meigneux (Somme)
Meigneux Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
152 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,9 km2. Dengiz sathidan 173 – 199 m balandlikda joylashgan.
Rehburg-Loccum
Rehburg-Loccum Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Nienburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 99,99 km2. 10 384 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
ZIL-130
ZIL-130 (ZIL-431410) — Moskvadagi Lixachev avtomobil zavodi tomonidan ishlab chiqarilgan Sovet va Rossiya yuk mashinalari. Sovet avtomobilsozligi tarixidagi eng mashhur mashinalardan biri (taxminan 3,4 million dona ishlab chiqarilgan), xalq xoʻjaligida va armiyada keng foydalanilgan, eksport qilingan va yuk koʻtarish quvvati (5-6 tonna) dan yengilroq orasidagi oʻrtacha tonnali yuk mashinasining joyini egallagan. 1986-yildan beri u yangi standartlashtirilgan indeks — ZIL-431410 ostida ishlab chiqarildi.
Dvigateli
Avtomobil dvigatelni oldi, uning dizayni ZIL-111 V shakilli modelining dvigateliga ega edi, shuningdek V shaklidagi, 8 silindrli, xuddi shu o'zgarish, o'sha paytda SSSRda A-76 asosiy benziniga mo'ljallangan va K-ikki kamerali karbuyratorli, variantining yuqori quvvat ko'rsatkichlariga erishish uchun ishlab chiqilgan o'rniga, oqayotgan oqim bilan suzuvchi palatasi va maksimal yuklanishning cheklovchisidir. Umuman olganda, ZIL rusumidagi yuk mashinalari va avtoulovlarining dvigatellari bir-birlaridan sezilarli darajada farq qilar edilar va xuddi Chayka va GAZ yuk mashinalari dvigatellari singari nisbatan past darajadagi birlashishga ega edilar.
Konstruksyasi
Avtomobil 8 silindrli karbyuratorli to'rt taktli V shaklidagi yuqori valfli ZIL-130 dvigatel bilan jihozlangan, hajmi 150 litr. bilan soatiga 3200 da (cheklovchiga ega), maksimal moment 1800 aylanma / soat ichida 41 kg, siqish darajasi     6,5 Pa va ish hajmi 5969 sm³. ZIL-130 avtomashinasi elektr boshqaruvi, sinxronlashtirilgan 5 pog'onali vites qutisi, uch kishilik kreslo havo tozalagichi va old oynaning yuvish vositasi bilan jihozlangan. Ba'zi avtoulovlar old dvigatelli isitgich bilan jihozlangan edi. Keyinchalik, shlemli tranzistorni, alternator va o'zgartirilgan asboblar paneli kiritildi. Keyinchalik, kardon bo'g'inlari menteshalarining o'zgartirilgan dizayni va boshqa yangiliklar qo'llanildi. Ilk avtoulovlarning kabinalarida kabinaning tomida ikkita shamollatish lyukasi va kabinaning chap tomonida havo trubkasi bor edi. Keyin bu lyuk olib tashlandi. Yetmishinchi yillarda shamollatish lyukasi avval bekor qilindi, keyin o'ng tomonda. 1970 yilgacha bortli transport vositalarining yon balandligi 685 mm edi, keyinchalik yonbosh balandligi 575 mm ga tushirildi.
Tarixi
ZIS-150 seriyasini almashtirish uchun mo'ljallangan yangi yuk mashinasida birinchi ish 1953 yilda zavodda yuk mashinalari bosh dizayneri Anatoliy Kriger boshchiligida boshlangan, Georgiy Festa bosh dizayner etib tayinlangan, mashina dizayni esa oxirgi versiyada etakchi rassom T.P. Kiseleva tomonidan tayyorlanadi loyiha ZIS-125, ZIS-150M deb nomlandi, keyinchalik u ZIL-130 deb nomlandi.
Moslashtirilganlari
Dastlab zavod bazaviy modeldagi quyidagi modifikatsiyalarni chiqarishni rejalashtirdi:
Mosley
Mosley — 2019-yilda Huhu Studios va China Film Animation tomonidan ishlab chiqarilgan Yangi Zelandiya kompyuter-animatsion filmi.
Mil. av. 862
'''Mil. av. 862'''
Vafot etgan
🇷🇺
Crocetta del Montello
Crocetta del Montello Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Treviso provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 26 km2. 5714 nafar aholi istiqomat qiladi.
Mukurra
Mukurra — Nil daryosi vodiysida (Nubiyada) joylashgan kad. davlat (hozirgi Sudan hududi)(milodiy 6 — 7 — 16-asrlar). Poytaxti — Eski Dongola. Aholisi — nobatlar, ular 569 — 570 yillarda xristianlikni qabul qilishgan. 7-asrning boshida Nabateya davlati bilan birlashib, Nubiya davlati tuzilgan. Arablar 652 yilda M.ni bosib olib, ularga oʻlpon (yiliga 360 tadan qul yetkazib berish) solishgan. Musulmonlarning kirib kelishi, mamluklarning qaytaqayta hujumi (13-asr), arablar hukmronligining kuchayishi natijasida islom dini keng tarqalgan. M. 12-asrda chorva, temir va kul savdosi tufayli gullab-yashnagan.
Kon'yunktivit
Konʼyunktivit (Conjunctivitis) — qovoqlar shilliq pardasi konʼyunktivaning yalligʻlanishi deyiladi. Konʼyunktivitlar oʻtkir kechadigan va surunkali xilda boʻladi. Ularning paydo boʻlish sabablari juda koʻp va turlicha boʻlib, eng koʻp uchraydigan sabablari shamolda, iflos qoʻl, kir sochiq tufayli koʻzga mikroorganizmlar tushub qolganida yalligʻlanishi va atrof-muhitning nojoʻya taʼsiri natijasida yuzaga keladi.
Gandoman tumani
Gandoman tumani — Eronning Chaharmahal va Baxtiyor viloyatining Borujen okrugidagi tuman (baxsh). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 16,203 nafar, 3,964 oiladan iborat boʻlgan. Tumanda bitta shahar bor: Gandoman. Tumanda ikkita qishloq okrugi (dehiston) mavjud: Dovrahan qishloq okrugi va Gandoman qishloq okrugi.
Kon'yunktivit
Tasnifi
Bu konʼyunktivitlarni qoʻzgʻatuvchi agentlar turlicha boʻlsa ham bir xil belgilari oʻzaro oʻxshab turadi.
Oʻtkir epidemik konʼyunktivit
Asosan Kox va Uiks diplobatsillasi vujudga keltiradi. Bu kasallik koʻproq Markaziy Osiyo va tropik iqlimli yerlarda koʻp uchraydi. Bizning iqlimda bu konʼyunktivit aprel-may oylaridan boshlanadi va orada anchagina kamayib, yana avgust-sentyabr oylarida respublikaning chekka viloyatlarida paydo boʻlib, xuruj qilishi mumkin, chunki u oylarda havo juda issiq boʻlib, issiqda terlash, chang vaqtida qoʻl yuvmaslik, umumiy sochiq, yostiq jildi, gigiyenik vositalar va yana pashshalar orqali yuqib odamdan-odamga oʻtavergan. Ayniqsa, koʻproq bolalar va qariyalar kasallanishi mumkin. Bu konʼyunktivit avval bir koʻzda boshlanib, keyin tezgina ikkinchi koʻzga oʻtadi. Kasallikning quidagi asosiy klinik belgisi bor. 10-12 soatdan soʻng koʻzdan juda koʻp quyuq yiring chiqa boshlaydi va uchinchi simptomi koʻz yuqori segmenti konʼyunktivasi ustiga mayda-mayda qon quyiladi. Qovoqlar ham shishadi. Bemorning organizmi quvvatsiz boʻlsa, uning umumiy ahvoli ogʻirlashib isitmasi koʻtariladi. Aʼzoyi badani ogʻrib lohaslanadi. Shu belgilarni koʻrgan umumiy shifokor tashxis qoʻya oladi. Chunki bu kasallikning yana bir belgisi bemor ertalab uyqudan turganda uning qovoqlari qotib, yiring bilan yopishib qolgani uchun u koʻzini ocholmagani ham oʻziga xos belgi boʻladi. butun shahar- qishloqlarda oliy darajali kadrlar yangi davolanish binolari, asboblari bilan taʼminlangan. Shuning uchun yuqorida yozilgan konʼyunktivitlar juda ham kam uchrashi mumkin.
Gonoblenoreya
Gonoblenoreya (Gonoblenorhoeae) — gonokkok qoʻzgʻatuvchilarining qovoq shilliq qavatiga tushishi va yalligʻkanish holatini keltirib chiqarishiga aytiladi. Kasallik koʻpincha chaqaloqlarda va katta odamlarda ham uchrashi mumkin. Bu kasallik deyarli barcha hududlarda koʻp va tez-tez uchraydi va koʻpincha shifoxona ichi infeksiyasiga olibkeladi.
Klinkasi
Chaqaloqlar tugʻilish paytida kasal onadan Neisser gonokokkini yuqtiradi va 2-3 kundan soʻng uning koʻzi qizaradi, qovoqlari qattiq shishadi va koʻzidan qizgʻish yuvindi (goʻsht ivindisiga oʻxshash) suyuqlik chiqa boshlaydi, uning qovoqlari qattiq shishgandan koʻkimtir tus oladi va juda taranglashib ochilmay qoladi. Ularning ikkala koʻz shilliq pardasi ham qizarib shishadi va tez qonaydigan boʻladi. Shu vaqtda chaqaloqning ahvoli nihoyatda ogʻir, isitmasi baland, ema olmaydi, uxlamay gʻingshib chiqadi. 3-4 kundan keyin qovoqning shishi kamayib, u yumshab salqib qoladi va koʻzdan juda koʻp sargʻish, quyuq yiring chiqaveradi. Baʼzida bunday shish shox pardaga tazyiq berib, unda moddalar almashinuvini buzadi, epiteliysi yiring bilan tirnalib, xiralanadi va hattoki yaralanishi ham mumkin. Bu yara bitib tuzalgan taqdirda shox pardada chandiq paydo boʻlib, koʻz koʻrmay qoladi yoki uning oʻrtasida paydo boʻladigan sap-sariq yiringli yara yorilib, infektsiya koʻzning ichiga ham kirib boradi. Bunda koʻz ichki pardalari yalligʻlanib, endofialmit panoftalmitga aylanishi mumkin. Yosh bolalarda ham klinik koʻrinish shu tariqa boʻlib, yana ogʻirroq boʻlishi mumkin. Katta odamlar koʻziga infektsiya ularning gigiyenasiga ahamiyat bermaganidan oʻtadi. Bular esa bu kasallikdan yana koʻproq qiynalishadi. Koʻpincha ularda isitma koʻtariladi, butun aʼzoi badani ogʻrib, yuragi ham zararlanadi, qoʻl-oyoqlari qattiq ogʻriydi. Koʻz zararlanishi klinikasi oldingilarnikiga oʻxshasa ham, lekin ogʻirroq oʻtib, shox pardada chandiq yoki u yorilib koʻz puchayib qolishi mumkin.
Diagnosikasi
Tashxis qoʻyish kasal koʻzining klinik koʻrinishi va bakteriologik tekshirib gonokokkni aniqlash asosida boʻladi. Shuningdek, klinik belgilar, anamnez maʼlumotlar va instrumental diagnosika tkshiruvlari asosida kasallkni turi aniqlanadi. Zaruriyat boʻlganda qoʻshimch tekshiruvlar olib boriladi
Davolash
Davolash koʻzni marganes tuzi eritmasi, furatsillinning eritmasi bilan har soatla yuvish, koʻzga penitsillinning (500000:1,0 g) eritmasini, 30% sulfatsil natriy eritmasini tez-tez tomizish, kechalari esa ularning quruq poroshogini bir marta sepaverish bilan davolanadi. Chaqaloq, yosh bola va kattalarga parenteral penitsillin, linkomitsin va boshqalarning katta dozasini qoʻllash kerak va umuman bosh ogʻrigʻi, isitmani tushiruvchi dorilar, vitaminlar beriladi. Koʻzning bu ogʻir kasalligi qancha erta aniqlanib, davolash tezlik bilan boshlansa, kasallik asorati kam boʻladi. Profflaktika uchun hozirgi vaqtda yangi tugʻilgan bola koʻziga tezlik bilan 20°/" natriy sulfatsidi yoki penitsillinning (50000:1,0 mlda) eritmasidan tomizish zarur. Homilador ayollarni esa ayollar maslahatxonasida obdon tekshirib davoalsh shart. (Umuman profilaktika keng qoʻllanganidan bu kasallik hozir juda kam uchraydi).
Mulatlar
Mulatlar (ispancha mulato; arab, mu-vallad — boshqa millat qoni aralashgan) — qora tanlilarning yevropeoid irqi vakillari bilan boʻlgan nikohidan paydo boʻlgan avlod. M. Lotin Amerikasidagi davlatlar, shuningdek, Afrikaning baʼzi mamlakatlari (asosan, JAR; ularni "rangli" deb atashadi) aholisining koʻpchiligini tashkil etadi.
Kon'yunktivit
Difteriyali konʼyunktivit
Difteriya konʼyunktiviti — Leffler batsillasi qoʻzgʻatadi. Koʻpincha u koʻzga tomoq. Burun orali oʻtadi. lsitma koʻtarilishi va atrof limfa bezlarining ogʻrib kattalashuvi qatorida qovoqlar shishib qizaradi, taranglashib ogʻriydi. Koʻz tirqishidan kulrang loyqalangan ingichka ipchalari bor suyuqlik chiqadi. Qovoq qirralari va shilliq pardasining koʻrinishi mumkin boʻlgan qismiga oʻziga xos kulrang-koʻkimtir qalin qavat yopishgan boʻladi. Bu qavatni ozgina yulib olinganda. uning oʻrnidagi qip-qizil shilliq parda qonay boshlaydi va borib-borib shu joylarda nekroz paydo boʻlib, ostidan yiring yigʻilgan boʻladi va bu 2-3 haftadan keyin chandiqlanish bilan tugaydi, simblefaron ham paydo boʻladi. Qattiq shishgan qovoqlar ostidagi shox pardada modda almashinuvining buzilishi va toksinlarning taʼsirida yalligʻlanish paydo boʻladi. Bunga dona-dona infiltrat va tirnalish oʻrni paydo boʻlishi xos. Baʼzida shox pardadagi yara yorilib, endoftalmit. panoftahnit natijasida koʻz nobud boʻladi.
Tashxislash
Toʻgʻri tashxis qoʻyish uchun bemorning tomogʻi, burnini ham tekshirish, koʻzning zararlanish klinikasiga katta ahamiyat berib, kasalning asosiy belgisi, kulrang koʻkimtir karakni (parda) tekshirish va uni boshqa — pnevmokokk va virusli konʼyunktivitga ham xos boʻlgan yupqa, oqish karakka solishtirib koʻrish zarur. Umuman difteriya va uning konʼyunktiviti hozir juda kam uchraydi, chunki bu kasalga qarshi asosan hamma yosh bolalar emlanadi.
Davolash
Davolashda asosan difteriyaga qarshi zardobdan Bezredko usuli bilan 6000-12000 TB yuboriladi. Qolgani oldingi yalligʻli konʼyunktivitlarga qoʻllangan usul bilan bajariladi. Oʻtkir yuqumli konʼyunktivitlardan biri streptokokk, stafilokokk va pnevmokokklar orqali vujudga keladiganidir. Bunday konʼyunktivitlar oʻrtacha oʻtkir boshlanib, bir oz surunkali davom etadi. Bemor koʻzidan oz-moz qichishish va nomaʼlum „xalaqit“ sezadi. Koʻz tirqishining burun tomonida bir nuqta yo sargʻish yoki kulrang modda koʻrinadi. Konʼyunktia bir oz qizargan boʻladi. Agar qoʻzgʻatuvchisi pnevmokokk boʻlsa. unda ustki qovoqning bir oz qizargan shilligʻi ustida oqish yupqa parda-plenka paydo boʻladi, uni juda yengil ajratib olish mumkin, chandiq qoldirmaydi va qonamaydi. Shu xususiyatlari bilan difteriyadan farqlanadi. Davolash uchun yuqorida yozilgan tomchi dorilardan 8-10 kundan 3 martadan tomiziladi.
G‘oziyon madrasasi
thumb
Kon'yunktivit
Oʻtkir virusli konʼyunktivitlar
Oʻtkir virusli konʼyunktivitlar hamma oʻtkir konʼyunktivitlar uchun xos simptomlardan tashqari yana bir necha oʻziga xos belgilar bilan ham xarakterlanadi:
G‘oziyon madrasasi
Gʻoziyon madrasasi (Gʻoziyon — „iymon uchun kurashuvchilar“), Gʻoziyon Kalon („katta Gaziyon“) — meʼmoriy yodgorlik, Buxoro (Oʻzbekiston)dagi madrasa. XV-XVII asrlarda qurilgan.
Kon'yunktivit
Adenovirusli konʼyunktivit
Adenovirusli konʼyunktivit — adenoviruslar keltirib chiqaruvchi konʼyunktivit (faringokonʼyunktivit). Bu konʼyunktivitining uch xil belgisi bor.
G‘oziyon madrasasi
XVIII—XIX asrlarda musulmon maktabi sifatida faoliyat yuritgan, bu yerda tahsil olish maqsadida turli shaharlardan talabalar kelgan.
Buxoro shahri tarixiy markazining bir qismi sifatida YUNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan.
Kon'yunktivit
Klinikasi
Bu el uvishib, isitma chiqishi, faringit va yiringsiz follikulli konʼyunktivitlardir. Bu kasallikning 3,5 va 7 serotip adenoviruslar kontakt va havo-tomchi yoʻli orqali yuqtiradi va 7-8 kunlik inkubatsion davridan keyin kasallik boshlanadi. Bemorning issigʻi koʻtariladi, tumov belgilari boʻladi, iyak osti bezlari kattalashadi. Orada isitma bir normaga tushib, yana qayta koʻtariladi va konʼyunktivit ham boshlanib, avvalo bir koʻzda, soʻngra 2-3 kun orasida, ikkinchisiga oʻadi. Qovoqlar shishadi va ozgina shilimshiq va shilimshiq aralash yiring paydo boʻladi. Ular kataral pardali va follikulli boʻladi.
Katar konʼyunktivit
Katar koʻrinishidagi turi koʻproq uchrab, konʼyunktivaning qovoq va koʻz soqqasi sathiga oʻtadigan joylarida bir oz shish va qizarish boladi va ozroq shilimshiq-yiringli suyuqlik chiqib yengil oʻtishi bilan xarakterlanadi. Bu 5-6 kun davom etib, bemor 10-15 kunda tuzalib ketadi.
Pardali konʼyunktivit
Pardali koʻrinishi anchagina kamroq uchraydi. Pardachasi nozik, oq-kulrang boʻlib, tortganda oʻrnidan beozor koʻchaveradi. Difteriyadan farqli oʻlaroq rangi koʻkimtir boʻlmaydi. Lekin baʼzida bir oz qonashi mumkin. Bunda shox pardada mayda-mayda nuqtali shaklidagi infiltrat paydo boʻladi-yu, tez soʻrilib ketadi.
G‘oziyon madrasasi
Madrasaning jovlashuv o‘rni
Madrasa binolaridan talabalar yashashi uchun foydalanilgan, shu kvartaldagi Mullo Muhammad Sharif madrasasida darslar oʻtkazilgan. Bu binoga yarim yogʻoch („yogʻoch“) Chubin madrasasi tutash bo‘lgan. Madrasalarning bunday bir nuqtada toʻplanishi bu mahalla Buxoroning taʼlim markazlaridan biri boʻlganligi bilan izohlanadi.
Madrasa tavsifi va hozirgi holati
15-asrdan maʼlum boʻlgan ushbu madrasa „Gʻoziyon xurd“ (kichik Gʻoziyon) madrasasi bilan birga qoʻsh madrasalar ansambli tarkibiga kirgan. Ansamblning paydo bo‘lish vaqti 1535-yilga to‘g‘ri keladi. Gʻoziyan madrasasining zamonaviy binosi (1730-34-yillar, quyida koʻring) bir qavatli bino boʻlib, mahalliy Buxoro meʼmorchiligi uslubida qurilgan baland monumental fasadi Buxoroning boshqa madrasalariga nisbatan kichikroqdir. Binoning old qismi ark shaklida qilinib, qisman bezaklar bilan bezatilgan. Majmua Muhammad Sharif mablag‘lari hisobiga Usta Fathulloh tomonidan qurilgan.
Kon'yunktivit
Epidemik keratokonʼyunktivit
Epidemik (virusli) keratokonʼyunktivitni juda kontagioz 8 serotip virus qoʻzgʻatadi. Inkubatsion davri davomli. Koʻpincha katta odamlarga yuqadi. Odamdan odamga umumiy ishlatiladigan buyumlar, zararlangan koʻz tomchisi va tomizgichlari, qoʻlini sovunlab yuvmagan tibbiy hamshiralar va boshqalar orqali yuqib, butun bir oila aʼzolari yoki turli ishchilar jamoasi kasallanadi. Kasallik tumovga oʻxshab sovuq tushgan faslda tez vaqt ichida boshlanib, bcmorlar oʻz kozida halaqit, yoshlanish, qizarish sezadi, ozroq shilimshiq-yiring chiqadi. Sinchiklab tekshirganda bundan oldingi konʼyunktivitdagiga olxshash oʻzgarishlar topiladi. Bunda pastki qovoq shilliq pardasida va uning koʻz soqqasiga oʻtar joyida koʻp mayda-mayda, tiniq va qizgʻish follikullar paydo boʻladi. Baʼzida juda nozik pardacha boʻlishi mumkin va koʻzda ozgina yiringsiz chiqindi boʻladi. Quloq oldi limfa bezlari va jag' osti limfa bezlari kattalashadi, ogʻriydi. Bemorning boshi ogʻriydi, uyqusizlik boʻlishi mumkin. Biron haftadan soʻng umumiy ahvoli yaxshilanib, shox pardada koʻp tarqalgan, tartibsiz joylashgan koʻp sonli mayda-mayda xiralanish nuqtalari paydo boʻlishi, koʻz yoshi oqishi, koʻz qamashuvi bilan boshlanadi. Shox pardaning sezgirligi kamayadi. Bu holat 1-2 hafta davom etib, 7-8 haftadan keyin asoratlarsiz tuzalib ketadi va immunitet qoldiradi.
G‘oziyon madrasasi
Madrasa tavsifi va hozirgi holati
Gumbaz ichining eng baland nuqtasi oltin bilan bezatilib mayolika yozuvida donator Muhammad Sharif va usta ustoz Fathullohni sharaflab anʼanaviy metaforalardan iborat yuksak poetik bagʻishlov bitilgan. Ushbu bino qurilish ishlari boshlangandan so‘ng to‘rtinchi yilda qurib bitkazilgan. Gumbaz peshtoqiga bitilgan baytda „Az Muhammad Sharif be-in nishon“ („Bu Muhammad Sharifdan [yaxshi] nishondir“) jumlasida qurilishning tugallanish xronogrammasi berilgan bo‘lib, u hisoblab chiqilsa, hijriy 1146-(1733-34-yillar) yilni anglatadi.
Binoning o‘zi nosimmetrik bo‘lib, devorlari g‘ishtdan qurilgan. Binoning arksimon old jabhasi suvoqlangan. Madrasa tashqi xonasining shifti naqsh o‘yilgan marmar yordamida chiroyli bezatilgan.
Kon'yunktivit
Davolash
Viruslarga qarshi dorilar florenalning 0,1% li eritmasi 4-5 marta, uning 0,5% 1 malhamidan kuniga 2-3 marta, 0,1-0,2% oksalin eritmasi va uning 0,25% malhami quyiladi. Poludannin 4% eritmasidan 2-3 martadan tomiziladi. Bemorga umumiy quvvat beradigan vitaminlar, aloedan 10-15 kun berish mumkin. Davolash viruslarga qarshi dorilarni koʻzga tomizishdan va antibiotiklar, vitaminlarni qoʻllashdan iborat.
Karacaören, Tercan
Karacaören — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi. Qishloq 2021-yilda 39 kishidan iborat edi
Erdoğdu qishlog'i qishloqqa biriktirilgan.
Montamy
Montamy Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Vire tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
74 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2.
Billezois
Billezois Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Vichy tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
354 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,7 km2.
NGC 4962
NGC 4962 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Kimberly (Idaho)
Kimberly AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Twin Falls okrugi tarkibiga kiradi.
Lüft-ü Celil kemasi
Lüft-ü Celil Usmonli zirh kemasi (Divine Grace; ﻟﻄﻒ ﺟﻠﻴﻞ Maʼnosi: "Ilohiy lutf") — Lüft-ü Celil sinfining yetakchi kemasi bo'lgan Usmonli dengiz flotining temir kemasi edi. Dastlab Usmonlilar imperiyasining avtonom vassal davlati bo'lgan Khedivit tomonidan buyurtma qilingan, fransuz muhandislari tomonidan qurish boshlangan. Usmonlilar imperiyasi kemani oʻzlariga topshirilishini talab qilishgan va Misr hukumati ham kemani Usmonlilarga topshirgan. Kema 1877-yildagi 93 urush paytida faol xizmat qildi va rus kuchlarining Dunaydan oʻtishiga yoʻl qoʻymaslik uchun operatsiyalar oʻtkazdi. 11-may kuni patrullik vaqtida kema rus artileriyasi bilan toʻqnash kelgan. Ruslar kemani oʻqqa tutishgan va bir oʻq kemaning qozonxonasiga tushgan. Natijada kema suvga gʻarq boʻlgan. U bilan kema ekipajining katta qismi ham suvga choʻkkan va nobud boʻlgan.
Dizayni
Kemaning toʻliq uzunligi 64,4 m va kengligi 13,6 m boʻlgan. Kema 4,4 metr uzunlikka ega edi. Uning tanasi temirdan yasalgan va burunda nayza bor edi. Kema normal yuk ostida 2540 tonnani tashkil etardi. Uning ekipaji 12 ofitser va 110 dengizchidan iborat edi.
Kema ikkita vintli pervanelni aylantirgan bitta gorizontal aralash bugʻ dvigateliga ega edi. Bugʻ kemaning oʻrtasida bitta pechkaga ulangan ikkita koʻmir bilan ishlaydigan qozon bilan taʼminlangan edi. Dvigatel 2000 indeks ot kuchiga ega (1500 kVt) va soatiga 12 dengiz milini (22 km / soat) bosib oʻtish imkoniyatiga ega edi, ammo 1877-yilda kema kam taʼmirlanganligi sababli kema atigi 10 dengiz miliga (19 km / soat) yetib borishi mumkin edi. Kema 300 metrik tonna koʻmirni olib yurishi mumkin edi. Kemada qoʻshimcha kema yelkanli qurilmasi mavjud edi.
Abu Nasr Samarqandiy
Abu Nasr Samarqandiy (arabcha: ابو نصر سمرقندي — Abu Nasr Samarqandiy — Toʻliq ismi: Muhammad ibn Mas’ud Sulamiy Samarqandiy (X asrda yashagan)) — faqih.
Lüft-ü Celil kemasi
Dizayni
Lüft-ü Celil ikkita trubali 229 mm va ikkita 178 mmli Armstrong toʻplari bilan qurollangan edi. Har bir juft qurol kemaning oʻrta chizigʻiga oʻrnatilgan. 229 mm toʻplar oldingi minorada, 178 mm toʻplar esa uning orqasida joylashgan edi. Kemaning zirhlangan kamari temirdan ishlangan. Oʻrta qismida qalinligi 140 mm ga yetgan zirh qoq tomon yupqalashib, 120 mm ga tushadi. 76 mm qalinlikdagi zirhli taxtadan yasalgan qalqon qoplamali minora tagliklari, oʻq-dorilar va mashina xonalari himoyalangan. Minoralar 140 mm temir zirh bilan oʻralgan.
Abu Nasr Samarqandiy
Hayoti va ijodi
Abu Nasr Samarqandiy Abu Nazr Aʼyoshiy nomi bilan tanilgan. Abu Nasr Samarqandiy 320/932-yillari hayot bo‘lgan. Asli Tamimlik boʻlib, keyinchalik Samarqandda yashagan. U kishi shiya mazhabi mufassiri va muhaddis bo‘lgan. Dastlab sunniy bo‘lgan, so‘ng shiyalikka o‘tgan. Xurosonda bosh imomlik qilgan va o‘z zamonida fiqh ilmida yagona kishi bo‘lgan. shoir va olimlarni o‘ziga do‘st tutgan. Uning mehmonxonasi doimo olimlar bilan gavjum bo‘lgan. Uch yuz ming dinor jamg‘armasini ilm va adabiyot ahllari uchun sarf qilgan. Kitoblari esa tevarak-atrofga tarqalib, juda katta shuhrat qozongan. Arab tilida 208 ta asar yozgan. Bulardan „Kitob sirat abiy“ („Otamning tarjimai holi kitobi“), „Kitob sirat Umar“ („Umarning tarjimai holi kitobi“), „Kitob al-muvazzah“ („Izohlangan narsalar haqida kitob“), „Kitob sirat Muoviya“ („Muoviyaning tarjimai holi kitobi“) kabi asarlari diqqatga sazovordir. Ayniqsa uning „Tafsir as-Sulamiy“ kitobi mashhur boʻlib, nemis sharqshunosi K.Brokkelmanning yozishicha, bu asarning Ibrohim ibn Ahmad al-Qummiy tomonidan qaytadan ishlangan nusxasi bizgacha yetib kelgan.
Lüft-ü Celil kemasi
Kemaning faoliyat tarixi
left|Rossiya artilleriya otishidan keyin portlagan Lüft-ü Celilning rasmlari|thumb|250px Kemaga 1867-yilda Bordo shahridagi Forges et Chantiers de la Gironde sexidan buyurtma berildi va kema qurilishi keyingi yilda boshlandi. Kemaga dastlab Usmonli imperiyasiga qarashli avtonom davlat Misr buyurtma bergan; biroq, Misrning mustaqil harakatlariga qarshi harakat sifatida, Sulton Abdullaziz Misr tomonidan 1867-yil 5-iyunda chet el kemachilariga buyurgan barcha jangovar kemalarini Usmonlilar imperiyasiga yetkazib berilishini talab qildi. Muzokaralar natijasida kema 1868-yil 29-avgustda rasman Usmonlilar imperiyasiga topshirildi. U 1869-yilda ishga tushirilgan va 1870-yilda dengiz sinovlari yakunlangan. Kema 1870-yil mart oyida Usmonli flotida xizmatga kirdi. Kema qurilishi tugagandan soʻng, Buyuk Britaniya va Fransiyada qurilgan boshqa jangovar kemalar bilan birgalikda, 1866-1869-yillardagi Krit isyonidan keyin orolni barqarorlashtirishga yordam berish uchun Kritga yuborildi. Bu davrda Hobart posho boshchiligidagi Usmonli floti deyarli harakatsiz boʻlib, hech qanday amaliy mashgʻulotlar bilan shugʻullanmadi. Lüft-ü Celil oʻziga yaqin turdagi kemalar — Hıfzu’r-Rahman, Avnillah ve Muin-i Zafer bilan Osiyo floti qoʻshinida ishlatildi. 1875-yilda Krupp tomonidan ishlab chiqarilgan kemaga 120 mm bitta toʻp qoʻshildi.
Usmonli floti 1876-yil sentabr oyida Rossiya bilan jangga tayyorlanish uchun kemalar va askarlarni safarbar qila boshladi. Ushbu bosqichda Rossiya bilan ziddiyatlar bir necha yillar davomida oʻsib borar edi; Bosniyada 1875-yil oʻrtalarida qoʻzgʻolon boshlanib, 1876-yil iyulda Serbiya Usmonli imperiyasiga qarshi urush eʼlon qildi. Rossiya-Turkiya urushi (93-jang) 1877-yil 24-aprelda Rossiya urushi eʼlon qilinishi bilan boshlandi. Urushning boshida Lüft-ü Celil va Hıfzu’r-Rahman Dunay boʻlinmasiga tayinlangan va rus kuchlarining daryodan oʻtishiga yoʻl qoʻymaslik vazifasi yuklatilgan. 11-may kuni Tuna shahridagi Izmail sohilida, kema 152 mm minomyot va 25 funtli flutanli qurol bilan Rossiya artilleriyasiga hujumiga uchradi. Rossiya toʻplaridan biri kemaga, ehtimol qozonxonaga urilib, katta portlashni keltirib chiqargan va kemani vayron qilgan. Taxminan 160 zobit va askarlar portlashdan vafot etgan.
Qadimgi misr maorifi
QADIMGI MISR MAORIFI – Qadimgi Misrdagi ta’lim-tarbiya va madaniy-marifiy muassasalar tizimi. Qadimgi Misr davlati va xo‘jaligini boshqarish uchun xat-savodli, bilimdon kishilar zarur bo‘lgani uchun ham Misr fir’avnlari va a’yonlari xat-savodli va bilimdon xodimlar tayyorlashga alohida ahamiyat berganlar. Mamlakatning barcha shaharlari va yirik qishloqlarida o‘qitish, ta’lim-tarbiya berish uchun maktablar bunyod etilgan. Maktablarda fir’avnlar, a’yonlar, amoldorlar, ruhoniylarning bolalari va o‘qishga havaslari bo‘lgan kishilarning farzandlari ham o‘qiganlar. Misrda boshlang‘ich, o‘rta va oliy maktablar bo‘lganlar. Boshlang‘ich maktablarga bolalar 5-6 yoshdan jalb etilib, harflar o‘rgatilib, savodi chiqarilgan. Bolalar maktabda husnixat bilan shug‘ullanib, ular har kuni 3 sahifa yozishlari kerak bo‘lgan. Misrdagi o‘rta va oliy maktablarning ko‘pchiligi mirzolar tayyorlab chiqarganlar. Uni “Mirzolar maktabi” ham deyishgan. Misr fir’avnlarining markaziy mahkamasi qoshida podsho xazinasi uchun maxsus amaldor mirzolar tayyorlaydigan maktablar ham bo‘lgan. Bu maktablar katta tajribaga ega bo‘lgan bilimli ustoz – o‘qituvchilar bilan ta’minlangan. Maktablarda matematika, geometriya, astronomiya, tarix, tibbiyot, adabiyot kabi dunyoviy va diniy bilimlar o‘qitilgan. Misr maktablarida intizom juda qattiq bo‘lib, u tan jazosi bilan jazolangan. O‘sha vaqtda yozilgan “nasihatlar”da: “Ey mirza, dangasalik qilma, yo‘qsa jazoga duchor bo‘lasan. Qo‘lingda kitob bo‘lsin, ovoz chiqarib o‘qigin va o‘zingdan ko‘p biladiganlar bilan maslahat qilib ish tut. Bir kun ham yalqovlik qilma yo‘qsa kaltak yeysan. Axir bolaning qulog‘i yelkasida bo‘lsada, qachon ursang, shuda uning qulog‘iga gap kiradi”, - deb yozilgan.
Adabiyotlar
1. Bekmuhammadov H.Y. Tarix terminlarining izohli lug‘ati. Toshkent, O‘qituvchi, 1986.
Al-Muzaffar al-Abbodiy
(Abu Mansur) Al-Muzaffar ibn Ardasher ibn al-Abbodiy (hijriy 491-yil (milodiy 1098-yil) tugʻilib, 547-hijriy yilning rabiulavval oyi (milodiy 1152-yil)da Askar Mukram degan joyda vafot etgan).
Qadimgi misr maorifi
Adabiyotlar
2. Boboyeva M. Q., Qurbongaliyeva R.S. Qadimgi dunyo tarixidan izohli lug‘at. Toshkent, O‘qituvchi, 1992. 3. Qadimgi dunyo tarixi: (maktab, akademik litsey, kasb-hunar kolleji o‘quvchilari, abiturientlar va tarix fani o‘qituvchilari uchun qo‘shimcha qo‘llanma).Tuzuvchi-mualliflar: F.Sultonov va boshq.; O‘zR xalq ta’limi vazirligi, Respublika Ta’lim markazi, O‘zR FA Tarix instituti. –T.; O`zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi “Fan” nashriyoti, 2007.
Al-Muzaffar al-Abbodiy
Hayoti
Al-Muzaffar al-Abbodiy go‘zal vaʼzlari bilan shuhrat qozongan, iboralarining mazmundorligi va shirinsuxanligi bilan dong taratgan vaʼzxon. Hatto uning minbardan so‘zlaydigan fasohatli va yoqimli nutqi xususida masalalar to‘qigan edilar. Nishopurda ko‘p hadis eshitgan. Sahih hadislardan yaxshi xabardor bo‘lgan. U sultonning Bag‘doddagi elchisi bo‘lgan. U o‘z dinida sobitqadam bo‘lmagan bir kishi edi. Xamrga nisbatan emin-erkinlik haqida bir risola ham yozgan edi.
Vafoti
Al-Muzaffar al-Abbodiy elchi sifatida Bag‘doddan ketgan bo‘lib, hijriy 547-yilda vafot etadi va tobuti Bag‘dodga keltirilib, ash-Shuvayniziya qabristoniga dafn qilingan. Qabri ko‘k g‘ishtlar bilan qoplangan edi.
Qadimgi misr maorifi
Manbalar
1. Ergashev Sh. Qadimgi sivilizatsiyalar. – Toshkent: “O‘zbekiston” NMIU, 2016.
2. Boynazarov F.A. Qadimgi dunyo tarixi. –T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, 2004. 3. Kabirov A. Qadimgi Sharq tarixi. – Toshkent: “Tafakkur”, 2016
Aïn Fekan tumani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Aïn Fekan tumani — Jazoirning Maskara viloyatidagi tuman.
Hududiy bo'linishi
Tuman yana 2 hududga bo'linadi:
Goro
Goro Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Ferrara provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 31 km2. 4091 nafar aholi istiqomat qiladi.
Abu Said Muhammad Rumiy
Abu Said Muhammad Rumiy (Paxlavon) (15-asr) — hirotlik olim, shoir, sozanda-bastakor, xonanda. Hirotlik mashhur bastakor — xonanda Us t a Shodining shogirdi. U hayotining koʻp qismini Hirot (Husayn Boyqaro saroyi)da oʻtkazgan. Alisher Navoiy rahnamoligida ijod qilgan. Qirq sho-girdiga har kuni ilmi faroiz (mat.)dan, ohangdoshlik (prosodiya) va imlo — inshodan, goʻshtgir (pahlavon)likdan, ilmi musiqiydan taʼlim bergan. Uning Rost maqomining panjgoh qismidagi qoʻshiqlari gʻoyat yoqimli va mashhur. Abu Said Muhammad Rumiy (Paxlavon)ning ijrochilik va bastakorlik faoliyati Navoiyning „Holoti Paxla-von Muhammad“ asarida yoritilgan.
Mil. av. 861
'''Mil. av. 861'''
Vafot etgan
🇷🇺
Astero seysmologiya
Astero seysmologiya geliosesmologiya bilan bir biriga bogʻliq, astero seysmologiya Quyoshdagi yulduz pulsatsiyasini oʻrganadi. Ikkalasi ham bir xil fizikaga asoslangan.
== Standart quyosh modeli uchun tarqalish diagrammasi tebranishlar g-rejim belgisi (koʻk) yoki dipol rejimlari p-rejimi belgisi (toʻq sariq) boʻlgan joyni koʻrsatadi. Taxminan 100 va 400 mkHz oraligʻida rejimlar potentsial ravishda ikkita tebranuvchi hududga ega boʻlishi mumkin: ular aralash rejimlar deb nomlanadi. Chiziqli chiziq aniqroq modellashtirish asosida hisoblangan akustik kesish chastotasini koʻrsatadi va undan yuqori rejimlar yulduzda ushlanmagan va rezonanslashmaydi. == Yulduzning mexanik muvozanatini (yaʼni massa saqlanishi va gidrostatik muvozanat) aniqlovchi tenglamalarni chiziqli ravishda tuzish va tebranishlar adiabatik deb faraz qilish orqali toʻrtta differensial tenglamalar tizimini chiqarish mumkin, ularning yechimlari yulduzning tebranish rejimlarining chastotasi va tuzilishini koʻrsatadi.Yulduz tuzilishi odatda sferik simmetrik deb qabul qilinadi, shuning uchun tebranishlarning gorizontal (yaʼni radial boʻlmagan) komponenti burchak darajasi bilan indekslangan sferik garmonikalar bilan tavsiflanadi. \ell va azimutal tartib m. Aylanmaydigan yulduzlarda bir xil burchak darajasiga ega rejimlarning barchasi bir xil chastotaga ega. Burchak darajasi yulduz yuzasida tugun chiziqlari sonini bildiradi, shuning uchun katta qiymatlar uchun \ell, qarama-qarshi sektorlar taxminan bekor qilinadi, bu yorugʻlik oʻzgarishlarini aniqlashni qiyinlashtiradi. Natijada, rejimlarni faqat intensivlikda taxminan 3 va radial tezlikda kuzatilganda taxminan 4 burchak darajasida aniqlash mumkin.
Qoʻshimcha ravishda, tortishish potentsialining buzilishi ahamiyatsiz (Kovlingning taxminiyligi) va yulduz tuzilishi tebranish rejimiga qaraganda radiusga qarab sekinroq oʻzgarib turadi, tenglamalarni radial komponent uchun taxminan bitta ikkinchi darajali tenglamaga qisqartirish mumkin. siljishning xos funksiyasi \xi_r ,
formula orqali aniqlanadi. Bu yerda r- yulduzdagi radial koordinata, \omega-tebranish rejimining burchak chastotasi, c_s-yulduz ichidagi tovush tezligi, N Brunt-Väisälä yoki suzish chastotasi va S_\ell-Qoʻzi chastotasi. Oxirgi ikkitasi tomonidan belgilanadi
va
mos ravishda. Oddiy garmonik osilatorlarning xatti-harakatlariga oʻxshab, bu chastota ikkalasidan katta yoki kichik boʻlganda tebranuvchi echimlar mavjudligini anglatadi. S_\ell va N. Oldingi holat yuqori chastotali bosim rejimlari (p-rejimlar) va ikkinchisini past chastotali tortishish rejimlari (g-rejimlari) sifatida aniqlanadi.
Mues
Mues Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,39 km2. Aholisi — 95 kishi (2010).
Abu simbal
Abu simbal — Nil daryosi gʻarbiy sohilidagi joy (Misr). Qoyatoshga oʻrnatilgan 2 qadimgi Misr ibodatxonasi (mil. av. 13-asr 1- yarmi) bor. Haykallar, boʻrtma suratlar saqlangan. Bosh ibodat-xonaning old tomonida Ramses 11ning oʻtirgan holdagi 4 ta ulkan xaykali mavjud (1967-yil Asvon toʻgʻoni qurilayotgan paytda daryoning eski oʻzani yonidagi qoyaga koʻchirilgan).
Qaljir (ovul)
Qaljir (Қалжыр, 199-yilgacha? shahar — Chernyaevka) — Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyati Kurshim tumanidagi ovul. Kaljir qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 635263100.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2127 kishi (1085 nafar erkak va 1042 nafar ayol) bo'lgan. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 1576 kishi (779 nafar erkak va 797 nafar ayol) yashagan.
Quinto di Treviso
Quinto di Treviso Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Treviso provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18 km2. 9286 nafar aholi istiqomat qiladi.
Coudersport
Coudersport AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Potter County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2505 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 14,7 km2. Shundan 14,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 490 m balandlikda joylashgan.
Ruchey
Ruchey — Bolgariyaning janubidagi Kardjali viloyati Krumovgrad munitsipalitetiga qarashli qishloq.
Mukofot
Mukofot — bironbir faoliyat sohasidagi aloxida yutuklar uchun ragʻbatlantirish shakli. Oʻzbekiston Respublikasi da pul va natura koʻrinishidagi, yakka shaxslarga yoki jamoaga beriladigan M.lar mavjud. M.lar oʻzining darajasiga koʻra: davlat M.lari, jamoat birlashmalari va boshqa nodavlat tashkilotlarining M.lari, korxona, muassasalarning oʻz xodimlariga beradigan M.lari, xalqaro M.larga; shakliga kura esa — ordenlar, medallar, faxriy unvonlar, qimmatbaho sovrinlar, pul M.lari va boshqalarga boʻlinadi.
Stolzenau
Stolzenau Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nienburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6, km2. 7331 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Mukofot
Davlat M.lari fuqarolarning mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy, madaniy, fantexnika, sanʼat va adabiyot hamda boshqa sohalarda ulkan muvaffaqiyatlarni qoʻlga kiritganligi, taraqqiyotga katta hissa qoʻshganligini rasman eʼtirof etilishini bildiradi. Davlat M.larining turlari, takdirlanish shartlari, tartiblari qonunlar va boshqa rasmiy hujjatlarda belgilab qoʻyiladi. Oʻzbekistonda fan va texnika sohasida Beruniy (Abu Raphon Beruniy) nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti, badiiy ijod sohasida Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti, tasviriy va amaliy sanʼat, xalq hunarmandchiligi soxasida Kamoliddin Behzod nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti, adabiyot va sanʼat sohasida Abdulla Qodiriy nomidagi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mukofoti, iqtidorli qizlar uchun Zulfiya nomidagi Davlat mukofoti taʼsis etilgan. "Davlat mukofotlari toʻgʻrisida" Oʻzbekiston Respublikasining qonuni (1995 yil 22 dekabr)ga koʻra, "Oʻzbekiston Hahramoni" unvoni, Oʻzbekiston Respublikasining ordenlari, medallari, faxriy unvonlari va Faxriy yorligʻi davlat M.lari hisoblanadi (qarangOʻzbekiston Respublikasining orden va medallari, Faxriy unvonlar).
Ayrim shaxslarni jamiyat hayotidagi salmoqli hissasini taqdirlash maqsadida Jamoat birlashmalari va boshqa nodavlat tashkilotlarining M.i ham taʼsis etiladi (mas, Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi, rassomlar uyushmasi yoki b. jamoat birlashmalarining M.lari).