cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Markaziy Osiyo ayollari
Hukumatdagi ayollar
2015-yildan boshlab Bangladeshda parlament spikeri va bosh vazir ayol kishi edi. Zamonaviy Hindistonda ayollar yuqori lavozimlarni egallagan, shu jumladan Prezident, Bosh vazir, Lok Sabha spikeri va Muxolifat rahbari. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/%E8%94%A1%E8%8B%B1%E6%96%87%E5%AE%98%E6%96%B9%E5%85%83%E9%A6%96%E8%82%96%E5%83%8F%E7%85%A7.png/220px-%E8%94%A1%E8%8B%B1%E6%96%87%E5%AE%98%E6%96%B9%E5%85%83%E9%A6%96%E8%82%96%E5%83%8F%E7%85%A7.png|thumb| [[Tsai Ing-wen|Tsay Ing-ven 2016-yilda Tayvan prezidenti etib saylangan. U davlat yoki hukumat boshligʻi lavozimiga saylangan birinchi osiyolik ayol boʻlib, oilada siyosiy maʼlumotga ega boʻlmagan.]] Saudiya Arabistonida ayollar ovoz bera olmaydi. Shuningdek yuqori siyosiy lavozimlarga saylana olmaydi. Shu bilan birga, qirol Abdulla ayollar 2015-yilgi mahalliy saylovlarda ovoz berishlari va ishtirok etishlari va Maslahat majlisiga tayinlanishlari mumkinligini eʼlon qildi.
Tailand ayollari 1932-yilda ovoz berish huquqiga ega boʻlgan Osiyodagi birinchi ayollardan biri edi. Biroq, ular Tailand siyosatida hali ham kam namoyon boʻlmoqda.
Ayollarga nisbatan zoʻravonlik
Ozarbayjonda kelin oʻgʻirlash urf-odatlari mavjud. Ozarbayjonlarning oʻgʻirlash odati boʻyicha yosh ayolni yolgʻon yoki zoʻrlik bilan oʻgʻirlaganning ota-onasining uyiga olib ketishadi. Zoʻrlash sodir boʻladimi yoki yoʻqmi, qatʼi nazar, ayol odatda qarindoshlari tomonidan nopok deb hisoblanadi va shuning uchun uni oʻgʻirlagan kishiga turmushga chiqishga majbur boʻladi.
Hindistondagi ayollar jinsiy zoʻrlash, kislota sepish, kabi vahshiyliklarga duch kelishda davom etmoqda. Yosh qizlar esa fohishalikka majburlangan. Jamoat joylarida shafqatsizlarcha zoʻrlangan yosh qizlarning bir nechta shov-shuvli holatlaridan keyin keskin vaziyatlar paydo boʻlgan. Tomson Reuters tomonidan oʻtkazilgan global soʻrovga koʻra, Hindiston ayollar uchun dunyodagi „toʻrtinchi eng xavfli mamlakat“ deb topilgan.
Ijtimoiy kamsitish va ayollarga nisbatan uydagi zoʻravonliklar, ayniqsa Isroil badaviy jamiyatida dolzarb muammo sifatida aniqlangan.
XXI-asrda Qozogʻistonda ayollarga nisbatan zoʻravonlik masalasi jamoatchilik eʼtiboriga tushdi, natijada 2009-yilda „Oiladagi zoʻravonlikning oldini olish toʻgʻrisida“gi qonun qabul qilindi. Biroq, Markaziy Osiyoning boshqa hududlarida boʻlgani kabi, kelin oʻgʻirlash ham jiddiy muammo sifatida qaralmoqda.
Mahalliy va mintaqaviy NNTlar Livanda ayollarga nisbatan zoʻravonlik haqida xabardorlikni oshirishga yordam berdi. . Hukumatning bu boradagi siyosati zaif va bu sohani yaxshilashga urinishlar qarshilikka uchradi. Livan qonunlari turmush oʻrtogʻini zoʻrlash tushunchasini tan olmaydi va buni qonunga qoʻshishga urinish Livan ruhoniylari tomonidan noroziliklarga uchradi.
Majburiy sterilizatsiya
Oʻzbekiston qonunchiligida mamlakatda ayollar xavfsizligi uchun baʼzi kafolatlar nazarda tutilgan boʻlsa-da, ayollar koʻplab muammolarga, ayniqsa zoʻravonlikka duch kelishda davom etmoqda. Oʻzbekistonda ayollarni majburiy sterilizatsiya qilish amaliyoti qoʻllanilayotgani haqida xabarlar bor. 2012-yil 12-apreldagi BBC Jahon Xizmatining „Topshiriq“ hisoboti hukumat tomonidan aholini nazorat qilish maqsadida ayollar koʻpincha ularning bilmagan holda sterilizatsiya qilinayotgani haqidagi dalillarni ochib berdi.
Abort haqida
Armaniston Osiyodagi jinsga qarab abort qilishn (xomlani oldirish) muammosiga duch kelgan mamlakatlardan biridir  „ Yagona bola“ siyosati amalga oshirilgandan soʻng, ayollar abort haqidagi xabarlar Xitoyda ayollarning past mavqei saqlanib qolayotganidan dalolat beradi.
Osiyodagi taniqli ayollar
Osiyoning taniqli ayollari orasida Xitoylik Qiu Jin, Vetnamlik Trieu Thi Trinh, Filippinlik Miriam Defensor-Santiago, Sirimavo Bandaranaike (Shri-Lanka) va Moʻgʻulistonlik Mandukhai Khatun bor.
Qirgʻiz ogʻzaki adabiyotida oʻz qabilasini dushmandan ozod qilishga yetaklagan Janilmirzoning hikoyasi ham bor.
Alice Eve
Yoshligi
Eve Londonda aktyorlar Trevor Eve va Sharon Maughanning qizi boʻlib tugʻilgan. Uning ikkita ukasi bor hamda kelib chiqishi ingliz, irland va uels. U Bedales maktabiga va More House maktabiga boradi va keyin Londondagi Vestminster maktabida A-darajasini oladi.
Boʻsh yil davomida u Beverly-Hills oʻyingohida tahsil oldi, keyin Oksforddagi Sent-Ketrin kollejida ingliz tilini oʻqidi. Oksfordda boʻlganida, u talabalar uchun "The Importance of Being Earnest", „Animal Crackers“ (Edinburgdagi Fringe festivaliga gastrol) va „Scenes from an Execution“ filmlarida ishtirok etdi.
Faoliyati
Eve BBCning The Rotters' Club, Agata Christieʼs Puaro va Hawking kabi televizion dramalarda rol oʻynagan va „Stage Beauty“ (2004) dramatik filmida rol oʻynagan.
2006-yilda u ikkita komediya filmida rol oʻynadi: Starter for 10 va Big Nothing (bu filmda u va bosh roldagi Simon Pegg amerikacha aksanlarni qoʻygan). U 2006-yilning boshida Hindistonda ryukzak sayohatchilar haqidagi „Losing Gemma“ mini-serialida ishlagan.
Sahnada Eve, rejissor Trevor Nann tomonidan ikkita spektaklda paydo boʻladi. 2006-yilda u Royal Court teatrida Tom Stoppardning yangi "Rok-n-Roll" spektaklida yosh Esme/Elis rolini oʻynadi. Keyinchalik, 2007-yilgi Broadway transferidagi rolini qayta tikladi. Ushbu spektakl uchun u Whatsonstage.com Theatregoers' Choice Awards mukofotiga sazovor boʻldi. left|thumb| Alice Eve 2011-yilgi, Hollywood uslubidagi mukofotlar marosimida 2009-yilda u Chichester festival teatrida Cyrano de Berjerac spektaklida Roksan rolini oʻynadi.
2010-yilda Eve Amerikaning „She is out of my league“ romantik komediyasida ayol bosh rolini oʻynadi, unda ota-onasi qahramonning ota-onasi rolini oʻynaydi. U „Sex and the City 2“ filmida Charlottening irlandiyalik enagasi Erin rolini ham oʻynagan.
2011-yilda Eve HBO telekanalda efirga uzatilgan Entourage serialining 8-mavsumida, jurnalist va Vinsent Chase sevuvchi Sofiya rolida takroriy mehmon rolini oʻynadi. 2011-yilda Eve shuningdek, Hollywood aktrisasi Lara Taylerni „The Decoy Bride“ romantik komediyasida ham tasvirlagan. Eve shuningdek, Star Trek Into Darkness filmidagi Doktor Carol Marcus roli bilan ham tanilgan.
2016-yilda u " Qora koʻzgu " antologiyasi seriyasining " Nosedive " epizodida paydo boʻldi. 2017-yil dekabr oyida Eve Netflixning " Temir musht " filmiga Meri Uoker sifatida qoʻshildi.
Shaxsiy hayoti
Eve shoir Adam OʻRiordan bilan uzoq muddatli munosabatda boʻlgan, u Oksfordda ingliz tilini oʻqiyotganda tanishgan. Bu juftlik 2012-yilda ajralishdi. 2014-yil 14-avgustda Eve oʻzining „oʻrta maktabdagi sevgilisi“, moliyachi Alex Cowper-Smith bilan unashtirilganligini eʼlon qildi. Er-xotin Londondagi Vestminster maktabida oʻqiyotganda tanishgan. Ular 2014-yil 31-dekabrda turmush qurishdi va 2017-yilda ajrashishadi.
Eveda geteroxromiya bor, bu uning koʻzlarida turli rangdagi irislarga olib keladigan kasallik. Uning chap koʻzi koʻk va oʻng koʻzi yashil. U London va Los-Anjelesda yashaydi. Eve 2017-yil 16-noyabrda Amerika fuqaroligiga qabul qilinadi.
Suv ostida qolgan shaharlar
Qadimgi “Xitoy Atlantidasi” – Qadimgi suv bosgan Shicheng shahrining siri'
Xitoy-atlantidasi- bir vaqtlar mag'rur qadimiy Leo shahri. 2002-yilda ko'l qa'rida g'avvoslar 1959-yilda vodiy bilan suv bosgan qadimiy ikki go'zal shaharni topdilar: Shi Chen va Xye Chen. Bir kuni ular Besh sher tog'ining (Vu Shi) etagida turishdi. Ma'lumki, Shi Chen shahrining tarixi asrlar osha qariyb ming yilliklarga borib taqaladi. 621-yilda Xitoyda Tang sulolasi hukmronlik qilganda, viloyatning qudratli siyosiy va madaniy markaziga aylangan shahar qurildi Xye Chen shahri - Shi Chenning "katta akasi": u milodiy 208-yilda Shinjon daryosi bo'yida tashkil etilgan bo'lib, Xan sulolasi Xitoyni boshqargan biznes hayotining markaziga aylandi. Yuqorida aytib o' 1959-yilda GES qurilishi davrida Xitoy hukumati tomonidan shahar va butun vodiy suv ostida qolgan. Qadimiy shaharlar bilan birga yana 30 ta zamonaviy shahar, mingga yaqin qishloq va minglab gektar qishloq xoʻjaligi yerlari suv ostida qoldi.
Gvatemala. Samabax
Qadimiy mayya xalqining shahar qoldiqlari taxminan 2 ming yil avval Atitlan koʻlining suvi ostida qolgan. Ular 1996-yilda toʻsatdan 30 metrdan ortiq chuqurlikdan topilgan. Olimlarning fikriga koʻra, choʻkish vulqon faoliyati oqibatida bir onda yuz bergan
Misr. Aleksandriya
thumb|Aleksandriya
Eramizning boshidagi kuchli zilzila Qadimiy Aleksandriyaning bir qismi choʻkishiga sabab boʻldi. Mashhur Kleopatra saroyi ham suv ostiga gʻarq boʻldi. U 1998-yilda boshqa qurilmalar bilan birga topilgan. Artefaktlar topilgan joyda suv osti muzey kompleksini barpo etish boʻyicha loyiha mavjud.
Misr. Gerakleon va Kanopus
Bu ikki Qadimiy Misr shaharlari Yegipet darvozalari edi. Ular haqida tarixiy qoʻlyozmalarga asoslangan afsonalar mavjud. Faqat 90-yillarning oxiriga kelib, dengiz tubida ularni topishga muvaffaq boʻlishdi. Qurilish ostida suv boʻlgan yer ustida olib borilgan, degan fikr bor. Inshoot vazni sabab yer qulab tushgan va suv qa’riga barcha arxitektura boyligini oʻzi bilan olib ketgan.
Gresiya. Pavlopetri
Eramizdan avvalgi ming yil avval yuz bergan zilzila sabab suv ostiga ketgan yana bir shaharlardan biri Qadimiy Pavlopetri edi. U saroylar, turar-joy binolari va hatto qabrlarni saqlab, 30 ming kvadrat metrga choʻzilgan.
Yamayka. Port-Royal
Qachonlardir Port-Royal qaroqchilar maskani boʻlgan. Bu yerda binolar, omborxonalar qurilgan, boyliklar toʻplangan. Biroq zilzila hech nimani ayab oʻtirmadi. Bugun sayyohlik ob’ektini yaratish maqsadida qaroqchilar suv osti shahrini qayta tiklash boʻyicha ishlar olib borilyapti.
Yaponiya. Yonaguni kompleksi
Olimlar eramizdan 3 ming yil avval ulkan piramidani yodga soluvchi koʻp sonli inshootlarni yaratish kim uchun zarur boʻlganini bilishmadi. Yonaguni oroli yonidagi inshoot 25 metr chuqurlikda yotibdi.
Italiya. Bayi
Qadimgi rimlik aslzodalar Bayi shahrida dam olishni xush koʻrishgan. Keyinchalik vulqon jarayonlari ta’sirida shahar choʻkib ketgan.
Hindiston. Dvarka
Kambey boʻgʻozida arxeologlar tomonidan eramizdan avvalgi 7,5-yilga mansub boʻlgan qadimgi shahar qoldiqlari topilgan. U 35 metr chuqurlikda yotadi. Choʻkish sabablari tabiat hodisalari bilan bogʻliq.
Kuba. Yukatan boʻgʻozi
2000-yillarning boshida olimlar Kuba oroli qirgʻoqlarida qadimiy qoldiqlarni topishdi. Ularning yoshi 2 ming yildan oshadi degan fikr bor. U tarixchilar uchun noma’lum boʻlgan sivilizasiya tomonidan barpo etilgan.
M. G. Medvedev haykali
M. G. Medvedev haykali — rus inqilobchisi, bolshevik, Orel viloyatidagi fuqarolar urushi qatnashchisi, Birinchi Orel kommunistik ishchilar polki komandiri M. G. Medvedev yodgorligi.
Tavsifi
1961-yil 4-noyabrda zavod boshqaruvi binosi oldida Mixail Georgievichga haykal oʻrnatildi. Qoʻmondonning yarim uzunlikdagi figurasi qizil granitdan yasalgan va sayqallangan granitdan yasalgan past plintusli poydevorga oʻrnatilgan.
1919-yil kuzida Oq gvardiyachilar-Denikinning Oryolga hujumi paytida Medvedev Oryol kommunistik polkining komandiri etib tayinlandi. Oktabr oyida jang paytida u Denikin qoʻshinlari tomonidan asirga olinadi va 14-oktabrda otib oʻldirilgan. Mahalliy tarixchilarning boshqa versiyasiga koʻra, u jang maydonida vafot etgan. 1922-yil 3-noyabrda shahardagi zavodlardan biri M. G. Medvedev nomi bilan atala boshlandi.
Aarya Babbar
Aarya Babbar — Bollywood va Panjob filmlarida suratga tushgan hind aktyori. 2014-yilda Aarya Bigg Boss shousining sakkizinchi mavsumida ishtirok etdi.
Flot Makaronlari
Tarixi
Dengiz flotida goʻshtli makaron taomiga birinchi eslatmalaridan biri 1915-yil 19-oktabrda Gangut jangovar kemasida sodir boʻlgan qoʻzgʻolon bilan bogʻliq. Qoʻzgʻolonning sababi dengizchilik anʼanalarini buzish edi, kemaga koʻmir yuklash boʻyicha jismoniy qiyin ishlarni bajargandan soʻng, goʻshtli makaron oʻrniga, dengizchilarga arpa boʻtqasi taklif qilingan.
Aarya Babbar
Faoliyati
Aarya Babbar kino karerasini Amrita Rao bilan birga Raj Kanwarning Ab Ke Baras filmi bilan boshladi. U Mani Ratnam, Madhur Bhandarkar va Vikram Bhatt kabi kuchlilar bilan ishlagan. Shuningdek, u Yaar Annmulle, Matru Ki Bijlee Ka Mandola va Ready kabi filmlarda suratga tushgan. Aarya Babbar 2012-yilda Bengal tilidagi „Paapi“ filmida Prosanjit, Pooja Bharti va Sayantika bilan juftlik rol ijro etgan. Paapi filmi 2013-yil 11-oktyabrda chop etilgan hindcha versiyasi 2013-yilda u Minissha Lamba qarshisida Panjabi filmi Heer va Hero filmida ham rol ijro etgan.
U Bigg Boss 8-da ishtirok etgan boʻlib, u yerda 8 hafta va 56 kun davomida omon qolishga muvaffaq boʻldi. Aarya Babbar 2015-yil 2-fevralda oʻzining birinchi ekran romani " Mening kelinim, men va #IFu**ed Up "ni chiqardi. U Pushpak Viman nomli komiks ham yozgan. Uning soʻnggi nashri Riteish Deshmukh bilan birga Bangistan filmida ishtirok etgan.
Flot Makaronlari
Tarixi
"Mazali va sogʻlom taomlar kitobi"ning 1939-yil nashri flot makaroniga oʻxshash konservalangan „Goʻshtli makaron“ retseptini oʻz ichiga oladi. U yerda "Makaron yoki goʻshtli lapsha" retsepti ham berilgan, tayyorlash texnologiyasi qiyma goʻshtni qovurishni oʻz ichiga oladi. Birinchi bor flot makaronlar retsepti 1955-yilda "oshpazlik" kitobida nashr etilgan. Keyinchalik u „Asl oshxona“ (1965), „Sovet armiyasi va flotining harbiy qismlari va muassasalarida ovqat tayyorlash boʻyicha qoʻllanma“ (1980) va „Oshpaz darsligi“ (1982) kitoblariga kirgan. 1981-yilda konservalangan „goʻshtli flot makaronlari“ ishlab chiqarildi.
Aarya Babbar
Mukofotlari
Babbar „Boʻlajak aktyor“ nominatsiyasida Jurnalistlar uyushmasining Milliy mukofotiga sazovor boʻldi. U Ab Ke Baras filmi uchun Yulduzli ekran" mukofotining Eng istiqbolli yangi kelgan — erkak nominatsiyasida nomzod boʻldi.
Flot Makaronlari
Tayyorlash texnologiyasi
Qaynatilgan mol, choʻchqa yoki qoʻy goʻshti goʻsht maydalagichdan oʻtkaziladi yoki mayda toʻgʻralgan, qovuriladi, soʻngra tayyor makaron va mayda toʻgʻralgan qovurilgan piyoz bilan aralashtiriladi.
Aarya Babbar
Shaxsiy hayoti
Aarya Babbar — aktyor, siyosatchi Raj Babbar va teatr arbobi Nadira Babbarning oʻgʻli. Uning bitta katta opasi bor, aktrisa Juhi Babbar, uning eri mashhur aktyor Anup Soni. Aaryaning oʻgay ukasi ham bor, aktyor Prateik Babbar, Raj Babbarning ikkinchi xotini Smita Patildan oʻgʻli. Onasi Nadira Babbar (tugʻilgan Nadira Zahir) orqali Aarya kommunistik faol Sajjad Zahirning nabirasi va Panxuri Zahirning birinchi amakivachchasi, uning sobiq sevgilisi Sristhi Nayyar boʻlib, u hozirda 2016-yil 22-fevralda teleaktyor Rajat Tokasga uylangan., Aarya anʼanaviy sikh toʻy marosimida sevgilisi Jasmin Puri bilan turmushga chiqdi. Xabarlarga koʻra, Yasemin yirik kino/televidenie ishlab chiqarish uyida ishlaydi.
Manbalar
‎
Flot Makaronlari
Madaniyatdagi aks ettirish
Flot makaronlari S.P. Korolev tomonidan 1955-yilda Sovet suv osti kemasidagi voqealar haqida hikoya qiluvchi Boris Chertokning monografiyasida qayd etilgan.
Hindistonlik rejissor va aktyor Raj Kapur oʻzining kinostudiyasidagi ziyofatlarda 1954-yilda "Tramp" filmining premerasi bilan SSSRga tashrif buyurganidan soʻng mehmonlarni dengiz makaronlari bilan mehmon qilishni boshladi.
Tom McMillen
Charlz Tomas „Tom“ McMillen (Charles Thomas «Tom» MacMillen; tugʻ. 1952 — yil 26-may, Elmayra, Shimang, Nyu-York, AQSh) — Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi (NBA)dagi amerikalik professional basketbolchi (1986-yilgacha), siyosatchi, " Demokratik partiya " kongressmeni (shtat vakili) Merylend shtatining 4-kongress okrugi (1987-yil 3-yanvardan 1993-yil 3-yanvargacha).
Ozarbayjon Respublikasi Taʼlim vazirligi
Ozarbayjon Respublikasi Taʼlim vazirligi (Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi) — Ozarbayjon Vazirlar Mahkamasi tarkibidagi Ozarbayjonda taʼlim tizimini tartibga soluvchi davlat idorasidir.
Tom McMillen
2011-yil 22-martda Charlz yangi tashkil etilgan Prezident jamgʻarmasining Sport, jismoniy tarbiya va sogʻlom ovqatlanish masalalari boʻyicha direktorlar kengashi raisi etib tayinlandi.
Ozarbayjon Respublikasi Taʼlim vazirligi
Tarix
Taʼlim vazirligi 1918-yil 18-mayda Ozarbayjon Demokratik Respublikasi mustaqilligini eʼlon qilganida tashkil etilgan davlat idoralaridan biri edi. Xalq taʼlimi vazirligi deb nomlangan birinchi agentlik uchta boʻlimdan iborat edi: umumiy oʻrta ta'lim, oliy va oʻrta maxsus taʼlim, kasb-hunar maktablari. Ozarbayjon Vazirlar Kengashi bu taklifni 1920-yil 30-iyunda maʼqulladi. thumb|left|180px|[[1920-yilda Parijda tahsil olgan ozarbayjonlik talabalar guruhi]] 1920-yil 28-aprelda Ozarbayjonda Sovet hokimiyati oʻrnatilgandan soʻng, vazirlik Ozarbayjon SSR Vazirlar Kengashining 1-sonli farmoni bilan Ozarbayjonda Xalq Maorif Komissariyatiga aylantirildi. 1940-yil Vazirlar Kengashi, kasb-hunar muassasalari faoliyatini nazorat qiladigan alohida davlat idorasi Mehnat zaxiralari boʻlimini tashkil etishni maʼqulladi. 1959-yilda hokimiyat tashkilotni 1988-yilgacha faoliyat koʻrsatgan Davlat kasb-hunar taʼlimi qoʻmitasiga aylantirdi. 1959-yilda Vazirlar Kengashi 1964-yildan 1988-yilgacha mustaqil davlat idorasi sifatida faoliyat yuritgan barcha oʻrta va oliy taʼlim muassasalarini oʻz tasarrufiga oʻtkazadigan Oliy va oʻrta maxsus taʼlim qoʻmitasini tashkil etishni maʼqulladi. Vazirlik 1993-yil 3-sentabrda Prezidentning buyrugʻiga binoan Taʼlim vazirligi deb qayta tashkil etildi. Vazirlik toʻgʻrisidagi nizom Prezidentning 2005-yil 1-martdagi farmoni bilan tasdiqlangan. 2013-yilda Mikayil Jabbarov Taʼlim vaziri etib tayinlandi.
Tuzilishi
Vazirlikni vazir va vazirning uch oʻrinbosari boshqaradi. Boku uchun alohida taʼlim boʻlimi ham mavjud. Vazirlikning funksiyalari quyidagilarni oʻz ichiga oladi, ular bilan cheklanmaydi: taʼlim sohasidagi davlat tartib-qoidalari va siyosatini amalga oshirish, Ozarbayjon taʼlim tizimini rivojlantirish konsepsiyalarini aniqlash va ularni amalga oshirish uchun davlat dasturlarini tayyorlash; fuqarolarning tegishli taʼlim olish huquqlarini himoya qilish, taʼlim muassasalarida tenglik uchun sharoit yaratish; mamlakat fuqarolariga beriladigan taʼlim sifatini taʼminlash; zamonaviy standartlarga muvofiq iqtisodiy va tashkiliy modellarni yaratish; boshqaruvda demokratik mexanizmlarni joriy etish; ixtisoslashgan mutaxassislarni tayyorlashda ishchi kuchiga talab bozorlarini prognoz qilish; taʼlim muassasalarida ilmiy va protsessual salohiyatni oshirish; taʼlim sohasida xalqaro aloqalarni tashkil etish, rivojlantirish va boshqalar. Hozirda Ozarbayjonda 36 ta davlat va 15 ta xususiy universitetlar mavjud. Vazirlik tomonidan eʼlon qilingan hisobotlarda taʼkidlanishicha, 2009-yilda mamlakat miqyosida 20953 nafar bakalavriat talabalari va 3526 nafar aspirantlar universitetlarga oʻqishga kirdilar. Hozirgi kunda ixtisoslashtirilgan oliy oʻquv yurtlarini hisobga olmaganda, oliy oʻquv yurtlarida tahsil olayotgan 104925 nafar bakalavriat va aspirantlar mavjud. Mamlakatdagi universitetlarda 11566 nafar professor va 12616 nafar professor-oʻqituvchilar ishlaydi.
Tom McMillen
Charlz „Chegaradan tashqari“ kitobining muallifi boʻlib, unda u sportning axloqqa nosogʻlom taʼsiriga tanqidiy nuqtai nazardan qaragan.
Basketbol
Siyosatga kirishdan oldin, Mcmillen har bir darajadagi basketbol yulduzi edi. U maktabda musobaqalarda qatnasha boshladi. Lefti Drisell Merilend universitetidagi dastlabki murabbiylik faoliyati davomida eng yaxshi murabbiy boʻlgan. Drisell oʻzining raqibi, yana bir mashhur murabbiy, Shimoliy Karolina universiteti basketbol murabbiyi Din Smitdan oldinda edi, u ham Tomni oʻz safida boʻlishni xohlagan. Mcmillen 1972-yilda Munchendagi XX Yozgi Olimpiya oʻyinlarida bahsli SSSR terma jamoasi finalida magʻlub boʻlgan AQSh Olimpiya terma jamoasi aʼzosi edi.
McMillen Merilend universitetida kimyo boʻyicha bakalavr darajasini oldi. 1974-yilda universitetni tugatgandan soʻng, u Buffalo Braves tomonidan 1974 -yilgi Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi (NBA) loyihasining birinchi bosqichida va Virginia Skvayrlar tomonidan 1974-yilda ABA loyihasining birinchi bosqichida tuzilgan Tom Buffalo Braves bilan shartnoma imzolashga qaror qildi, lekin oʻzining debyut mavsumini Italiyada Sinudin Bolonya bilan oʻtkazdi. Tom McMillen oʻn bir yil davomida NBAda oʻynadi, shu vaqt ichida u toʻrtta klubda oʻynashga muvaffaq boʻldi: Braves, Nyu-York Niks, Atlanta Hawks va Vashington Bullets. 1986-yilda u siyosiy faoliyat bilan shugʻullanish uchun sportni tark etdi.
Olabuta eshakshoʻra
Olabuta eshakshoʻra (Atriplex L.) — shoʻradoshlarga mansub bir yillik oʻtsimon yoki yarim buta oʻsimliklar turkumi. Oʻzbekistonda O.ning maydagul O. (A. micrantha C.A.Mey.), tatar O.si (A. tatarica L.), yelpigʻichsimon O. (A. flabellum Bgge.) turlari uchraydi. Poyasi tik, shoxlanib oʻsadi, boʻyi 1 m yoki undan ortiq. Barglari bandli, unsimon, kumushrang gʻubor bilan qoplangan, pastdagilari doirasimon shaklda, yuqoridagilari esa uzunchoq — nashtarsimon. Toʻpguli boshoqsimon. Mevasi — tekis yumaloq xaltacha. Urugʻi yasmiqsimon, qora, yaltiroq, kattaligi 1 — 1,5 mm. Iyuldan sentabrgacha gullaydi va meva tugadi. Bir oʻsimlik 100 mingga yaqin urugʻ beradi, toʻkilgan urugʻlari bahorda yana unib chiqadi. Begona oʻt sifatida yoʻl yoqasida, ekin-zorlar orasida va tashlandiq yerlarda oʻsadi. thumb|Atriplex tularensis
Kurash choralari: almashlab ekish, kultivatsiya; urugʻlarni saralab ekish, gerbitsidlardan ekish vaqtida kotoraya, prometrin yoki kotofor qoʻllaniladi.
Marquartstein
Marquartstein Germaniyaning Bavariya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Traunstein tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 13,41 km2. Aholisi — 3226 kishi (2010).
Hududi
Marquartsteinning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
8 (son)
8 (sakkiz) 7 va 9 sonlari orasidagi natural sondir.
Matematikada
8 = 23
Adabiyotlar
*
Kimyo boʻyicha Nobel mukofoti
Kimyo sohasidagi Nobel mukofoti — Kimyo sohasidagi buyuk ishlar olib borgan olimlarga beriladi.
Akpınar (Eyüpsultan)
Akpinar — Istanbulning Eyüpsultan tumanidagi Qora dengiz sohilidagi mahalla.
Tarix
Qishloqning maʼlum tarixi bundan 300-350 yil avvaliga borib taqaladi. Qadimgi qabr toshlari va xaritalardan maʼlum boʻlishicha, qishloqqa 250 yil avval shu nom bilan asos solingan.
Geografiya
Istanbulga 50, Eyüpsulton tumaniga 40 km uzoqlikda joylashgan. Qishloq Istanbul aeroportidan qush parvozi bilan 3 km uzoqlikda joylashgan.
Lindsay Whalen
Lindsi Marie Whalen (1982.05.09) — Minnesota universiteti ayollar basketbol jamoasining bosh murabbiyi.
Biografiyasi
Whalen 2007-yil 6-oktyabrda sugʻurta maslahatchisi va sobiq Minnesota Golden Gophers golfchisi Ben Grevega turmushga chiqgan. Whalen oʻzining professional faoliyatini Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi (WNBA) Konnektikut Sun jamoasi uchun himoyachi sifatida boshlagan. Whalen Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar milliy basketbol jamoasi bilan jahon chempioni va ikkita Olimpiya oltin medalini, shuningdek, Minnesota Lynx bilan toʻrtta WNBA chempionligini qoʻlga kiritgan. Whalen 2022-yilda Neysmit basketbol shon-sharaf roʻyxatiga kiritilgan. 2018-yildan buyon Minnesota universitetida murabbiylik faoliyati bilan shugʻullanadi va WNBAda Lynx jamoasi uchun oʻynaydi.
Maktab karyerasi
Minnesota shtatining Xatchinson shahridagi Xatchinson oʻrta maktabida Uolen toʻrt karra Missota konferensiyasida qatnashgan va oʻz jamoasini ketma-ket uch marotaba konferensiya basketbol chempionatiga olib chiqqan. U shuningdek, toʻrt karra Butun shtat tanlovida faxriy unvonga sazovor boʻlgan. U oʻrtacha 22,8 ochko toʻplagan. Whalen shtat unvonini qoʻlga kiritgan va Minnesota Yaguars klubi bilan milliy miqyosda 13-oʻrinni egallagan. U, shuningdek, tennis va trek boʻyicha Butunjahon konferensiyasi tanlovida qatnashgan. Gimnaziya keyinchalik Whalen sharafiga shunday nomlangan.
Kollej karyerasi
Minnesota universiteti ayollar basketbol dasturi Whalen kollejda oʻqib yurgan muddatda milliy mashhurlikka erishdi. Ayollar basketbol oʻyinlariga oʻrtacha tashrif birinchi yilgi mavsumda 1087 dan 9866 taga oʻsdi. U 2004-yilning 25-yanvarida Michigan shtatiga qarshi oʻyinda 1994-yilgi Ueyd kubogi sovrindori Kerol Enn Shudlikdan oʻzib ketib, Minnesotaning barcha vaqtlardagi eng yaxshi toʻpurariga aylandi. Whalen oʻz karyerasini 2285 ball bilan yakunladi, bu Big Ten konferensiyasi tarixidagi eng yaxshi beshinchi natija edi. Whalenning Minnesotadagi rekordlarini ochkolar, oʻrtacha ball, oʻyinlarni ikki martalik koʻrsatkichlar boʻyicha, erkin zarbalar va erkin toʻplar nisbati boʻyicha rekordlari egallaydi. Ueylen, shuningdek, maydonda urilgan gollar, toʻpga urinishlar, toʻplar nisbati, uch ochkolik urinishlar, uch ochkolik toʻplar foizi, assistentlik rekordlari bilan kuchli oʻntalikka kiradi. Whalen Minnesotaning bir oʻyinida erkin toʻp tashlash foizi boʻyicha rekordni yangilagan. U ikki karra Wade Trophy finalchisi (2003, 2004) va ikki karra Neysmit mukofoti finalchisi (2003, 2004) boʻlgan. U uch xil mavsumda Butun Amerika unvonini qoʻlga kiritgan birinchi Oltin Gopher boʻldi va Minnesotani 2004-yilda birinchi marta Final Fourga olib keldi, Minnesota uchun uchta ketma-ket NCAA turniri oʻyinlarida qatnashdi. 2004-yilgi NCAA turniri uchun NCAA 2002, 2003 va 2004-yillarda All-Big Ten First Team uchun bir ovozdan „Yaqin Sharq mintaqasi MVP“ deb topildi. U uch marta Akademik All-Katta oʻnlikka (2004, 2003, 2002) kirgan, 2002 va 2004-yillarda Fast Break Club mukofotini qoʻlga kiritgan.
Jersidagi nafaqa
2019-yil 8-iyun kuni Minnesota Lynx Whalenni nafaqaga chiqishi munosabati bilan 2010-yildan 2018-yilgacha kiygan 13-raqamli formasi bilan taqdirladi. Marosim „Target Center“da „Los Angeles Sparks“ga qarshi oʻyin oldidan boʻlib oʻtdi. 2019-yil 23-avgust kuni Connecticut Sun ham Uelenni 2004-yildan 2009-yilgacha kiygan 13-raqamli formasini nafaqaga chiqarish orqali sharafladi. Marosim Mohegan Sun Arenada Sun va Las-Vegas Aces oʻrtasidagi oʻyinda tanaffus paytida boʻlib oʻtdi.
AQSH Basketboli
Ueylen 2009-yilning kuzida AQShning basketbol boʻyicha ayollar terma jamoasining oʻquv-mashgʻulot yigʻiniga taklif qilindi 2010-yilgi FIBA jahon chempionati va 2012-yilgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etish uchun tanlangan jamoa odatda ushbu ishtirokchilar orasidan tanlanar edi. Ueylen 2010-yil sentabr va oktyabr oylarida boʻlib oʻtgan jahon chempionatida AQSH sharafini himoya qiladigan milliy terma jamoa aʼzosi boʻlish uchun tanlandi. Jamoani Geno Auriemma boshqargan. Koʻpgina jamoa aʼzolari ushbu tadbir oldidan WNBAda oʻynaganligi sababli, Chexiya Respublikasining Ostrava va Karlovi Variga joʻnab ketishdan oldin butun jamoa birgalikda atigi bir kun mashgʻulot oʻtkazdi. Jamoa dastlabki beshta oʻyinda 20 ochkodan oshgan gʻalabalar bilan ustunlikni davom ettirdi. Svin Kesh, Anxel Makkotri, Mayya Mur, Diana Taurasi, Ueylen va Silviya Faulz bilan bir nechta oʻyinchilar birinchi oʻyinlarda eng yuqori toʻpurar boʻlishdi. Oltinchi oʻyin magʻlub boʻlmagan Avstraliyaga qarshi boʻldi — AQSh 24 ochko bilan oldinga chiqib oldi va AQSh 83-75 hisobida ustun keldi. AQSh keyingi ikki oʻyinda 30 ochkodan koʻproq ball toʻplab, gʻalaba qozondi, keyin chempionat oʻyinida mezbon Chexiya bilan toʻqnash keldi. AQSh jamoasi chempionlik va oltin medalni qoʻlga kiritdi. Whalen har bir oʻyinda oʻrtacha 5,9 ochko toʻplagan. Ueylen 2012-yilda Londonda boʻlib oʻtadigan Yozgi Olimpiada oʻyinlariga AQSh basketbol boʻyicha ayollar milliy terma jamoasi oʻyinchilarini tanlash qoʻmitasi tomonidan tanlab olindi. Whalen Olimpiadadagi chiqishi, ayniqsa, yarim finalda Avstraliyaga qarshi oʻyindagi muhim oʻyini uchun maqtovga sazovor boʻldi. Uolen oʻzining birinchi Olimpiya oltin medalini qoʻlga kiritdi, har bir oʻyinda oʻrtacha 34 ochkodan toʻpladi. Whalen 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida AQSh terma jamoasi safida oʻynadi va Ispaniyani 101-72 hisobida magʻlub etib, ikkinchi Olimpiya oltin medalini qoʻlga kiritdi. 2018-yilda Ueylen 2020-yilgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etaolmasligini va yosh basketbolchilarga Olimpiya oʻyinlari tajribasiga ega boʻlish imkoniyatini berish istagini bildirib, AQSh basketbolidan ketishini eʼlon qildi.
Chet el karyerasi
2006-07 va 2007-08-yilgi mavsumlar oraligʻida Whalen Rossiyada UMMC Ekaterinburg jamoasida oʻynadi. 2007-yildan 2012-yilgacha Whalen Chexiyada ZVVZ USK Praga uchun mavsumdan tashqari beshta oʻyin oʻtkazdi. 2012-13-yilgi mavsum oraligʻida Whalen Turkiyada „Galatasaroy“da oʻynagan va 2013-14-yilgi mavsum oraligʻida jamoadoshi Seimone Augustus bilan Moskvaning „Dinamo“ jamoasida oʻynash uchun Rossiyaga qaytib kelgan. 2014-yildan beri Whalen Turkiya ligasida AGÜ Spor uchun bir necha mavsumdan tashqari oʻyinda ishtirok etgan. 2016-yilning yanvarida Whalen Yakin Dogu Universeti basketbolchisi deb eʼlon qilindi.
Murabbiylik karyerasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/Lindsay_Whalen_coaching_the_Gophers_women%E2%80%99s_basketball_team_2018.jpg/220px-Lindsay_Whalen_coaching_the_Gophers_women%E2%80%99s_basketball_team_2018.jpg|right|thumb| Whalen 2018-yil. 2018-yil aprel oyida Whalen Minnesota universitetiga ayollar basketboli boʻyicha yangi bosh murabbiy sifatida ishga qabul qilindi. Whalen ushbu vazifani oʻz zimmasiga olgan holda 2018-yilgi mavsum oxirigacha Lynx uchun oʻynashni davom ettirdi. Whalenning birinchi mavsumida u jamoaga 21-11 rekord, shuningdek, Katta oʻnlikda 9-9 rekord oʻrnatishga yordam berdi va „Oltin Gopher“ tarixida birinchi mavsumida 20dan koʻproq oʻyinda gʻalaba qozongan beshinchi murabbiyga aylandi.
WNBA martaba statistikasi
Nafaqaga chiqqanida, Ueylenning mavsumdagi karyerasi quyidagicha edi (WNBA.com saytidan): ochko toʻplash boʻyicha 14-oʻrin, assistentlik boʻyicha 3-oʻrin, ribaund boʻyicha 27-oʻrin, toʻp tashlash boʻyicha 14-oʻrin va erkin toʻp tashlash boʻyicha 12-oʻrin. Whalen, shuningdek, WNBA tarixidagi eng gʻalaba qozongan oʻyinchi boʻlib, WNBAdagi mavsumlar davomida 325 ta oʻyinda gʻalaba qozongan jamoa tarkibida oʻynagan. Pley-offda barcha mavsumlarda ochko toʻplash boʻyicha 3-oʻrinni, assistentlik boʻyicha 1-oʻrinni va ribaundlar boʻyicha 14-oʻrinni egallagan.
Guipel
Guipel Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Ille-et-Vilaine departamenti Rennes tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1420 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 56,3 nafar kishi.
Hermersberg
Hududi
Hermersbergning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Guipel
Geografiyasi
Maydoni — 25,2 km2.
Dushanbe
Dushanbe (Душанбе, ) — Tojikistonning poytaxti va eng katta shahri. Dushanbeda toʻrtta shahar tumani bor. 1929-yilgacha Dushanbening nomi Dushambe boʻlgan. 1929-yildan 1961-yilgacha Stalinobod deb atalgan. „Dushanbe“ soʻzi fors-tojikcha „dushanba“ degani. Shaharning bunday atalishiga sabab shahar joylashgan yerda dushanba kuni katta bozor ochiladigan qishloq boʻlgan.
Tarixi
Dushanbe dastlab Varzob daryosining boʻyidagi uchta kichik yondosh qishloq — Sariosiyo, Shohmansur va Dushanba oʻrnida paydo boʻlgan. Bu uch qishloqning eng yirigi Dushanba qishlogʻi boʻlgan. Shahar hududidan yunon-baqtriya davri (eramizdan avavvalgi 2-asr)ga oid arxeologik yodgorliklar topilgan. Qoʻlyozmalarda Dushanba qishlogʻi 17-asr boshidan tilga olingan. Dushanbe 1924-yidan Tojikiston Muxtor respublikasi poytaxti boʻlgan. 1925-yil Dushanbega shahar statusi berilgan.
Geografiyasi
Dushanbeni Varzob daryosi shimoldan janubga, Kofarnihon daryosi sharqdan gʻarbga kesib oʻtadi.
Iqlimi
Dushanbening iqlimi kontinental. Yanvarning oʻrtacha hararoti −0,6-9 °C, iyulniki 19.4-35.6 °C. Dushanbeda yiliga 625–630 mm yogʻin yogʻadi. Dushanbe Hisor vodiysida, Varzob daryosining dengiz sathidan 750-930 metr balandlikdagi keng terrasalarida joylashgan.
Hududiy boʻlinishi
thumb|120px|left|Dushanbe shahrining hududiy boʻlinishi 2013-yil 18-iyulda Dushnabe shahrining maydonini uch baravarga kattalashtirish qarori qabul qilindi. Dushanbe shahri toʻrt tumanga boʻlinadi. Har bir tumanning oʻz maʻmuriy boshqarmasi mavjud.
Demografiyasi
Dushanbening aholisi 1926-yil 5,600 kishi boʻlgan. 1997-yil aholi soni 512,500 boʻlgan. 2008-yil aholi soni 679,400 boʻlgan.1-aprel 2014-yilga kelib aholi soni 778,500 kishiga yetgan.
Iqtisodi
thumb|Dushanbe. Prezident qasri Dushanbe — Tojikistonning yirik sanoat markazi. Shaharda respublika sanoat ishlab chiqarishining qariyb 1/3 qismi joylashgan. Mashinasozlik va metallsozlik sanoati, toʻqimachilik mashinasozligi, qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, savdo mashinasozligi, roʻzgʻor sovitkichlari, armaturalar, „Tojikkabel“, yoʻl qurish mashinalari remonti zavodlari mavjud. Qurilish materiallari (sement, yogʻochsozlik korxonalari, temir-beton konstruksiyalar zavodi) ishlab chiqariladi.
Shahar sanoatida yengil (tikuvchilik, poyabzal, ip-gazlama, trikotaj, shoyi fabrikalari) va oziq-ovqat, (sut kombinati, qandolatchilik, tamaki fabrikalari, vino, pivo, non, yogʻ-moy zavodlari) sanoati korxonalari ham salmoqli oʻrin tutadi.
Dushanbeni Dushanba-Vaxsh energetika sistemasi (shahar issiqlik elektr markazi, Norak, Perepadnaya, Markaziy, Bosh GESlar va Varzobdagi GESlar) elektr energiya bilan taʼminlab turadi.
Transporti
Dushanbe shahri bir necha temir yoʻl va shosse yoʻllar tugunidir. Dushanbe xalqaro aeroporti shaharga xizmat koʻrsatadi. Shahar ichida avtobus va trolleybus qatnaydi.
Taʼlimi
Dushanbe 20-asr oʻrtalaridan yirik ilmiy va madaniy markazga aylandi. Shaharda Tojikiston Respublikasi fanlar akamdeiyasi va ilmiy tadqiqot institutlari ishlab turibdi. Dushanbeda oʻndan oshiq oliy oʻquv yurti, bir qancha oʻrta maxsus oʻquv yurtlari, hunar-texnika bilim yurtlari, litsey va kollejlar mavjud.
Madaniyati
thumb|200px|Dushanbe thumb|left|183px|Dushanbe. N.Qaroboev khiyoboni thumb|left|183px|Dushanbe. Rudakiy khiyoboni
Keyingi yillarda Dushanbeda koʻplab chiroyli maʼmuriy, oʻquv, madaniy va maishiy binolar (Hukumat uyi, Majlisi Oliy, „Tojikkonsert“, Borbad nomidagi kinokonsert zali, „Dushanba“, „Tojikiston“ mehmonxonalari, Tojikiston davlat milliy universiteti, aerovokzal, „Rohat“, „Saodat“ choyxonalari, „Sadbarg“ maishiy xizmat uyi, Kasaba uyushmalari Saroyi, yozuvchilar uyi) va koʻp qavatli turar joy binolari qurilgan.
Dushanbeda yetti teatr (Sadriddin Ayniy nomli Akademik opera va balet teatri, A. Lohutiy nomli Tojikiston akademik drama teatri va boshqalar), filarmoniya, sirk, bir necha kinoteatr, „Tojikfilm“ kinostudiyasi, Firdavsiy nomli milliy kutubxona, fanlar akdemiyasining markaziy ilmiy kutubxonasi, A. Lohutiy nomli shahar markaziy kutubxonasi, qariyb 180 jamoat kutubxonasi, 7 muzey, Xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasi, radio, telemarkaz, respublika telegraf agentligi va boshqalar bor.
Dushanbeda poligrafiya kombinati, „Irfon“, „Adib“, „Maorif“, „Donish“, „Sharqi ozod“ nashriyotlari, Tojikiston ensiklopediyasi Bosh ilmiy tahririyati mavjud. Oʻttizga yaqin nomda tojik, oʻzbek, rus, ingliz va boshqa tillarda gazeta, oʻndan oshiq nomda jurnal nashr etiladi.
Shaharda 27 kasalxona, 60 vrachlik ambulatoriya-poliklinika muassasasi (shu jumladan 10 ta maxsus dispanser), 8 sanitariya-epidemiologiya stansiyasi, 5 stadion, sport saroyi, 7 suzish havzasi mavjud. Dushanbe atrofidagi (Hisor togʻlarining janubiy yon bagʻirlarida) manzarali togʻ daralarida dam olish uylari va sanatoriylar bor.
Shaharda Vaxdat, Gʻalaba, maydonlari, Ayniy nomidagi bogʻ bor. Tojik mumtoz adabiyoti aseoschisi Abu Abdullo Rudakiyga, Abu Ali ibn Sino va Sadriddin Ayniyga haykal oʻrnatilgan, Ayniy va Mirzo Tursunzodaga maqbara barpo qilingan. Dushanbeda yana botanika bogʻi, mineralogiya muzeyi va boshqalar bor.
Oktyabr inqilobi
Inqilob oldidan
Fevral inqilobidan keyin Muvaqqat hukumatning ishchilar va dehqonlarning talablari, milliy masalalarni hal qilishdagi sustkashligi va qatʼiyatsizligi, Rossiyaning urushda ishtiroki davom etayotganligi umummilliy inqirozni avj oldirdi, markazda ekstremistik (oʻta soʻl) partiyalarning, mamlakatning chekkalarida esa millatchi partiyalarning kuchayishi uchun sharoit tugʻdirdi. Hammadan ham bolsheviklar faol harakat qildilar. Ular Rossiyada sotsialistik inqilobni boshlaymiz, bu jahon inqilobining debochasi boʻladi, deb bong urdilar. 1917-yil avgust oxiri — sentabr boshlarida bolsheviklar Petrograd va Moskva Sovetlarida koʻpchilikni egalladi va qurolli toʻntarishga tayyorgarlik koʻrishdi.
Inqilob
24-oktabrdan 25-oktabrga oʻtar kechasi (yangi taqvim boʻyicha 6—7-noyabr) qurollangan ishchilar, Petrograd garnizonining soldatlari va Boltiq flotining matroslari „Qishki saroy“ga bostirib kirdi va Muvaqqat hukumat aʼzolarini qamoqqa oldi. Butun Rossiya Sovetlarining 2-sʼyezdida bolsheviklar dastlab soʻl eserlar bilan hamkorlikda Muvaqqat hukumat agʻdarilganligini qoʻllab-quvvatlab, „Tinchlik va Yer“ toʻgʻrisida dekretlar eʼlon qildilar. V.I.Lenin boshchiligidagi hukumat — Xalq Komissarlari Soveti (XKS)ni tuzdilar. Petrograd va Moskvada Muvaqqat hukumatga sodiq kuchlarning qarshiligini shafqatsiz bostirib, Rossiyaning muhim markaziy sanoat shaharlarida tezlik bilan hukmronlikni oʻrnatdilar. Asosiy dushman — kadetlar partiyasi esa qonundan tashqari deb eʼlon qilindi, partiya yoʻlboshchilari qamoqqa olindi, matbuot erkinligiga chek qoʻyildi.
Turkistondagi vaziyat
1917-yil kuzida Turkistonda hokimiyatning Sovetlar qoʻliga oʻtishi uchun obyektiv shart-sharoitlar yoʻq edi, bolsheviklarning omma oʻrtasida taʼsiri ham oz boʻlgan. Bu yerda asosiy siyosiy kuchlar eserlar va milliy partiyalar edi. Biroq, Oktabr toʻntarishi haqidagi xabar 27-oktabrda Toshkentga yetib kelgach, bolsheviklar va soʻl eserlar hokimiyatni zoʻravonlik yoʻli bilan egallash uchun kurash boshladilar. Toʻrt kunlik janglardan soʻng Toshkentning yangi shahar qismida sovet hokimiyati oʻrnatildi (1917-yil 1-noyabr). Muvaqqat hukumatning Turkiston komiteti agʻdarib tashlandi. Biroq qurolli toʻqnashuvda mahalliy aholi deyarli ishtirok etmadi. 1917-yil 15-22-noyabrda boʻlgan Turkiston Sovetlarining Oʻlka sʼyezdida soʻl eserlar, bolsheviklar va maksimalistlardan iborat Turkiston oʻlkasi XKS (raisi F.I.Kolesov) tuzildi. Hukumat tarkibiga tub millat vakillaridan biron kishi ham kiritilmagan edi. Hokimiyatning Sovetlar tomonidan bosib olinishini taraqqiyparvar kuchlar (Fitrat, Ubaydulla Asadullaxoʻjayev, Munavvarqori, Mustafo Choʻqay, Sherali Lapin va boshqalar) keskin qoralashgan. Turkistondagi sovet hokimiyati Muvaqqat xukumatdan meros qolgan harbiy kuchlar va boshqa qurolli kuchlarni oʻz qoʻliga toʻplab, Qoʻqonga hujum qiddi va Turkiston muxtoriyatini tugatdi (1918-yil fevral). Biroq Buxoroga qilingan bosqin (1918-mart) magʻlubiyatga uchradi (qarang Kolesov voqeasi).
Natijalari
Oktabr toʻntarishi 20-asrda Rossiya va butun jahon uchun kuchli taʼsir qildi. Dunyo siyosiy tartibotida aql bovar qilmaydigan voqealar yuz berdi. Amalga oshirilgan Oktabr toʻntarishini saqlab qolish uchun bolsheviklar butun ijtimoiy-siyosiy jarayonlar ustidan diktaturani, yaʼni alohida shaxslarning hokimiyatini taʼminlab beruvchi harbiy-siyosiy rejimni oʻrnatdilar. Bu rejim sobiq SSSR hududida qatagʻon siyosatini amalga oshirdi. Garchi Oktabr toʻntarishi 18—19-asrlarda shakllangan sotsialistik gʻoyalar bayrogʻi ostida amalga oshirilgan boʻlsada, aslida maqsad qanday qilib boʻlmasin davlatni qoʻlga olishga qaratilgan edi.
Bolsheviklar Oktabr toʻntarishidan keyin oldingi imperiyachilik siyosatini izchil davom ettirdilar. 20-asrning 2-yarmida esa imperiya chegarasini Gʻarbiy Yevropagacha yetkazdilar. Dunyoning ikki qutbga boʻlinish jarayoni boshlandi. Bu ja-rayon 20-asrning 80-yillarigacha davom etdi. Oktabr toʻntarishi insoniyat tarixiy taraqqiyotini butunlay teskariga burib yubordi. Jamiyat taraqqiyotini taʼminlovchi xususiy mulk, tadbirkorlik, savdo-sotiq, erkin harakat, shuningdek, erkin fikr avvaliga bir qolipga solindi, keyinroq butunlay taqiqlab qoʻyildi. Insoniyat yaratgan, tabiat inʼom etgan hamma narsalar davlat mulkiga aylantirildi. Sobiq Ittifoq hududidagi xalqlarning qadriyati asta-sekin yoʻqotila borildi. Yagona xalq, yagona oila, yagona til kabi sunʼiy qadriyatlar tiqishtirildi.
Tanqid
Xalqni, uning manfaatlarini nazarpisand qilmay, aslida xalq irodasiga qarshi amalga oshirilgan Rossiyadagi Oktabr toʻntarishi 20-asrdagi davlat terrorizmini boshlab bergan siyosiy voqea edi.
Höheinöd
Höheinöd Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Südwestpfalz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,87 km2. 1223 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Höheinödning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ozarbayjon Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi
Ozarbayjon Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi (Azərbaycan Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi) — aholini tabiiy va texnogen ofatlardan himoya qilish uchun masʼul boʻlgan Ozarbayjon Respublikasi kabinetidagi markaziy ijro etuvchi organ. Vazirlikni Kamaladdin Heydarov boshqaradi.
Qonunchilik
Ozarbayjon Respublikasi fuqarolik mudofaasi 1998-yilda Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan kiritilgan „Fuqarolik mudofaasi toʻgʻrisida“gi qonun bilan nazorat qilinadi. Ushbu qonunga muvofiq Respublika Vazirlar Mahkamasi „Fuqaro muhofazasi qoidalari toʻgʻrisida“ qaror qabul qildi va normativ hujjatlarni tasdiqladi.
Faoliyat yoʻnalishlari
Aholini va hududlarni favqulodda vaziyatlardan, yongʻin va suv xavfidan himoya qilish. Togʻ-kon sanoati xavfsizligini taʼminlash, belgilangan favqulodda vaziyatlarning oldini olish va yumshatish bilan baxtsiz hodisalar, moddiy resurslar, jamoat joylarida xavfsizlikni taʼminlash va ishlab chiqilgan siyosat va qoidalarning bajarilishini taʼminlash.
Tartibga solish va protsedura
Har xil miqyosdagi favqulodda vaziyatlarda nazoratni tashkil qilish uchun qarorlar markazlashtirilgan yoki mahalliy darajada qabul qilinadi. Ozarbayjon fuqarolik mudofaasi tashkiloti Favqulodda vaziyatlar vazirligi vakolatiga binoan qayta tuzilgan.
Xodimlar
Rahbarlar, boʻlimlar, xizmatlar, qutqaruv kuchlari. Tashkilotning huquqlari va majburiyatlari Ozarbayjon Respublikasining „Fuqaro muhofazasi toʻgʻrisida“gi qonunida yozilgan. Ozarbayjon Respublikasi Fuqaro muhofazasi harbiy xizmatchilari Mudofaa vazirligi harbiy xizmatchilarining formasidan foydalanadilar.
Tuzilishi
Vazirlik tarkibiga quyidagilar kiradi:
Davlat yongʻinga qarshi xizmati
Davlat yongʻinga qarshi xizmati yongʻinlarni toʻxtatish uchun zarur vositalar bilan taʼminlash orqali Ozarbayjon Respublikasi aholisini va ularning mulklarini himoya qilish uchun javobgardir. Oʻz vakolati doirasida u yongʻin oqibatida yuzaga keladigan toʻsiqlarni yengib oʻtish uchun boʻlinishlarni tashkil etishga intiladi (bu mahalliy aholi tomonidan ixtiyoriy boʻlishi mumkin).
Davlat yongʻin nazorati xizmati
Davlat yongʻin nazorati xizmati ijro etuvchi organ sifatida yongʻin xavfsizligi bilan bogʻliq qoidalar va buyruqlarni nazorat qiladi. Bundan tashqari, u tadbirkorlik faoliyati bilan bogʻliq boʻlgan shaxslarning mol-mulkini yongʻin sugʻurtasini majburiy ravishda nazorat qiladi.
Qimmatli qogʻozlar davlat agentligi
Davlat aktsiyadorlik agentligi favqulodda vaziyatlarda davlat xavfsizligini kafolatlash uchun zaxiralarni saqlash jarayoniga jalb qilinadi. Xizmat Ozarbayjon Respublikasining davlat siyosatiga rioya qilgan holda, davlat moddiy zaxiralarini tashkil qilish va boshqarish bilan shugʻullanadi. Xalqaro gumanitar yordamlarning vazifalari vazirlikning ushbu boʻlimi tomonidan amalga oshiriladi.
Qurilish xavfsizligini nazorat qilish davlat agentligi
Qurilish xavfsizligini nazorat qilish davlat agentligi qurilish faoliyatining barcha sohalarida xavfsizlik talablari bilan bogʻliq davlat siyosati amalga oshirilishini kuzatadi. Qonun hujjatlarida belgilangan vakolatlari doirasida mamlakatda ushbu sohada davlat nazoratini amalga oshiradi.
10 (son)
10 (oʻn) 9 va 11 sonlari orasidagi natural sondir.
Matematikada
10 = 2 × 5
Kultepa-1 (Qashqadaryo viloyati, Kitob tumani, Palandara)
Kultepa-1 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI—XII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Palandara“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Nußdorf (Chiemgau)
Hududi
Nußdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Turkiy davlatlar tashkilotining 1-sammiti
Qatnashchilar
Shuningdek, Tashkilot Bosh kotibi, Turkiy tilli davlatlar parlament assambleyasi (TURKPA) bosh kotibi, Xalqaro turkiy madaniyat tashkiloti (TURKSOY) bosh kotibi, Turkiy tilli davlatlar parlament assambleyasi (TURKPA) bosh kotibi, Turkiy meros va madaniyat fondi prezidenti, Xalqaro turkiy akademiya prezidenti vazifasini bajaruvchisi, Turkiy davlatlar tashkiloti Oqsoqollar Kengashi raisi ham ishtirok etishadi.
Asosiy masalalar
Sammitning kun tartibidan qoʻshimcha transport koridorlarini tashkil etish transport, bojxona xizmatlariga doir jarayonlarni soddalashtirish, savdo aloqalarini rivojlantirish bilan bogʻliq boʻlgan masalalar oʻrin olgan.
Uchrashuv chogʻida davlat raxbarlari iqtisodiy, transport va savdo masalalarini muhokama qiladi. Sammitda tashkilotning kelasi 5 yilga moʻljallangan strategik harakatlar rejasi qabul qilinishi kutilmoqda.
Shuningdek, Turkiya prezidenti Rajab Toyyib Erdoʻgʻonni “Turk dunyosining eng oliy medali” va Oʻzbekiston milliy medali bilan taqdirlash rejalashtirilgan.
Ushbu sammitda Oʻzbekiston tashkilotga raislikni qabul qilib oladi.
Imzolanadigan hujjatlar
Samarqand sammitida 10 dan ortiq hujjat imzolanishi kutilmoqda. Sammitda transport sohasidagi bogʻliqlik boʻyicha, tashkilot ichki tuzilmasini mukammallashtirishga oid boʻlgan hujjatlar imzolanishi kutilmoqda. Tadbirning asosiy hujjati bu — tashkilotga a’zo mamlakatlarning muhim mintaqaviy va global muammolar boʻyicha mujassamlashgan pozitsiyalari ifodalangan Turkiy davlatlar tashkiloti Samarqand sammiti deklaratsiyasi boʻladi.
Taʼsiri
2022-yilning 8—11-noyabr kunlari Samarqand shahrida Turkiy davlatlar tashkiloti sammiti oʻtkazilishi munosabati bilan „Samarqand“ aeroporti vaqtincha yopiladi. Samolyotlarni qabul qilish va parvozga chiqarishni vaqtincha toʻxtaydi. „Uzbekistan Airpors“ tarqatgan xabarga koʻra, aeroportni tijoriy yoʻlovchi va yuk tashish reyslari uchun vaqtincha yopish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan. Shuningdek, Samarqand viloyat IIB tarqatgan xabarga koʻra, 10—11-noyabr kunlari shaharga kirish yoʻllari vaqtincha yopiladi. Viloyat hududidan tranzit oʻtuvchi transport vositalari uchun aylanma harakat tashkil etilladi. Maxsus flayerlar ishlab chiqilib, haydovchilar flayerdagi QR kod yordamida mobil ilova orqali yoʻllarda harakatlanishlari uchun ruxsat etilgan aylanma yoʻllarni koʻrishlari mumkin.
9 (son)
9 (toʻqqiz) 8 va 10 sonlari orasidagi natural sondir.
Matematikada
9 = 32