cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Burganes de Valverde
Burganes de Valverde Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zamora provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 33,37 km2. Aholisi — 788 kishi (2010).
San Mauro Castelverde
San Mauro Castelverde Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 114 km2. 1737 nafar aholi istiqomat qiladi.
Ushkoʻmey
Ushkoʻmey (Үшкөмей, 2006-yilgacha — Primores) — Qozogʻiston Respublikasining Almati viloyati, Qaratal tumanidagi qishloq. Ushtoʻbe shahar maʼmuriyati tarkibiga kiradi. KATO kodi — 195020300.
Landerrouat
Aholisi
169 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,5 nafar kishi.
Rothbach
Rothbach Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Haguenau tumani tarkibiga kiradi.
Ushkoʻmey
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 232 kishini (109 erkak va 123 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 293 kishi (145 erkak va 148 ayol) yashagan.
Rothbach
Aholisi
484 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 60,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,0 km2. Dengiz sathidan 185 – 375 m balandlikda joylashgan.
Landerrouat
Geografiyasi
Maydoni — 4,9 km2.
Yayladibi
Yayladibi — Amasiya viloyatining Taşova tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq nomi 1928-yildagi yozuvlarda Halamaz deb qayd etilgan. Ilgari qishloq boʻlgan boʻlsa, 2007-yilda Destek shaharchasining mahallasiga aylandi. Shahar maqomi 2013-yilda uning aholisi 2000 kishidan kamayganida tugadi. Shundan so‘ng Yayladibi 2014-yilda yana qishloqqa aylandi.
Lachelle
Lachelle Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,0 km2. Dengiz sathidan 49 – 91 m balandlikda joylashgan.
Bizon
Bizon — juft tuyoqlilar turkumining quvushshoxlilar oilasi zubrlar urugʻiga mansub yovvoyi qoramol zoti. Bizonning vatani — Shim. Amerika (keyinchalik Yevropaga tarqalgan). Amerika va Yevropa Bizonlariga bulinadi. Bizon yirik hayvon boʻlib, buqalarining tanasi uz. 3 m, boʻii 1,8 m, ogʻirligi 720 kg ga yetadi. Gavdasi yoʻgʻon, yelkasida kichikroq oʻrkachi bor. Boshi va tanasining oldingi qismi qoʻngʻir tusli. Urgʻochilari nisbatan kichikroq. Hidlov va eshituv organlari yaxshi rivojlangan. Yevropaliklar kelgunicha butun Amerika qitasida, Kanadaning shim.gʻarbiy va markaziy qismidan jan.ga — Meksikaning markaziy qismigacha boʻlgan maydonlarda tarqalgan, choʻl va oʻrmonchoʻl mintaqasida hayot kechirgan edi. Kup ovlanishi natijasida 19-asrga kelib deyarli qirilib ketgan. Muhofaza tadbirlari natijasida AQSH va Kanada qoʻriqxonalaridagi Bizon soni bir necha oʻn mingga yetdi. Bizonni zubrlar bilan chatishtirib zubrbizon olingan, yaxshi goʻsht va teri beradigan duragaylar yetishtirilgan. Bizon AQSH, Kanada (VudBaffalo) va Yevropa (AskaniyaNova) qoʻriqxonalarida saqlangan.
Nasi ulom
Nasi ulom - an'anaviy Indoneziya taomi hisoblanadi. Bug'da pishirilgan guruch ( nasi ) turli o'tlar va sabzavotlar ( ulam ) bilan xizmat qiladi.
O'tlar, ayniqsa, pegagan ( Centella asiatica ) barglari yoki ko'pincha kemangi ( limonli rayhon ), sabzavotlar, ziravorlar bilan almashtiriladi va turli xil yonma-ovqatlar bilan qo'shiladi. Bu taom betavi va malay oshxonasining oʻziga xos xususiyati boʻlib, koʻp oʻzgarishlarga ega va odatda Indoneziya, Malayziya , Singapur va Tailand ning janubida uchraydi. Nasi ulom ko'pincha sambal chilli pastasi bilan xizmat qiladi.
Tarixi
Ba'zilarning aytishicha, hindiston yong'og'i serundang ( ulam ) va yeryong'oq qo'shilgan oq guruch hindlarning ta'siridir. Indoneziyada Nasi Ulam nafaqat Jakarta da, balki Sumatra va Bali da ham uchraydi. Betaviy tilidagi Ulam - bu maydalangan hindiston yong'og'idan olingan serundengning nomi, uni issiq oq guruch bilan aralashtirganda tilda mazali va ozgina achchiq ta'm paydo bo'ladi.
Jakartadagi betaviylarning hammasi ham Nasi Ulamning ho'l (basah) va quruq (kering) barcha turlarini bilishmaydi. Nam ulam faqat Cina Benteng, Petak Sembilan, kawasan Pecinan, Tanjung Priok, Kemayoran, Matraman, dan Senen orasida ma'lum. Ayni paytda, quritilgan ulam Tebet, Kayumanis va Mester Jatinegara hududlarida ma'lum. Betavilar odatda ertalab nonushta menyularidan biri sifatida guruch ulamini yeyishadi.
Variantlar
Indoneziya Indoneziyada nasi ulamni Betavi (mahalliy Jakartanlar) oshxonasida, shuningdek, Bali va Sumatran Malaylarida topish mumkin.
Jakartada nasi ulamning ikki turi mavjud: shimoliy va markaziy Jakartaning nam (sho'rvali) nasi ulami va janubiy Jakartaning quruq turi. Indoneziyada nasi ulam odatda kemangi o'ti, chili, to'g'ralgan bodring bilan ziravorlanadi va yeryong'oq granulasi va serundeng (maydalangan va qovurilgan kokos) bilan sepiladi. Nosi ulamning ustiga ko'pincha dendeng (mol go'shti), telur dadar ( omlet ), perkedel (kartoshka pyuresi), qovurilgan tofu yoki tempeh va krupuk kabi boshqa qo'shimcha taomlar qo'shiladi.
Malayziya Malayziyadagi Nasi ulam sovuq qaynatilgan guruchdan iborat bo'lib, u daun kaduk (yovvoyi qalampir bargi), pucuk gajus (kaju barglari kurtaklari), piyoz va boshqalar kabi maydalangan o'tlar bilan aralashtiriladi. Kerisik va boshqa ziravorlar ham qo'shiladi. Ba'zida maydalangan qovurilgan baliq aralashtiriladi. Bu versiya Malayziya yarim oroli ning shimoli-g'arbiy qismida keng tarqalgan. Malayziya yarim orolining shimoli-sharqidagi guruch ko'k rangga bo'yalgan nasi ulam turiga nasi kerabu deyiladi.
Adabiyotlar
1.^ Rizki Tyas Febriani. "Nasi Ulam Betaviy". warisanbudaya.kemdikbud.go.id(indonez tilida). 2020-yil 9-sentyabrda olindi. 2.^ "Haqiqiy Betawi taomlari uchun qayerga borish kerak". Jakarta Post. 2020-yil 6-sentyabrda olindi. 3.^"Nasi ulam, Infopedia". eresources.nlb.gov.sg. 2020-yil 6-sentyabrda olindi. 4.^"Perpaduan Kultur Dalam Seporsi Nasi Ulam Betawi", Food Detik 5.^"Nasi Ulam, Kuliner", ensiklopediya.jakarta-turizm 6.^ Digital, Prodik (2020-yil 10-sentabr). "Makanan Khas Bali di Harris Hotel Sentul City". Tempo. 2020-yil 13-sentabrda olindi. 7.^"Perpaduan kultur dalam seporsi nasi ulam betawi" .(Indoneziya)
Edvard C .Stoun
Edvard Kerrol Stoun (23 yil 1936 yanvarda tug'ilgan) amerikalik kosmik olim, Kaliforniya texnologiya instituti fizika professori i va NASA Jet Propulsion laboratoriyasining (JPL) sobiq direktori.
Biografiya
left|thumb| Stoun 1986- yilda
Stoun Ayova shtatining Noksvil shahrida tug'ilgan. Ayova shtatidagi Burlington Junior kollejida bakalavriat ta'limini olgandan so'ng, Stoun Chikago universitetiga o'qishga kirdi va u erda fizika bo'yicha magistrlik va doktorlik  darajasini qo'lga kiritdi. Stounning astrofizika karyerasi 1961 yilda Diskoverer sun'iy yo'ldoshlarida o'tkazgan birinchi kosmik nurlari tajribalariga borib taqaladi. Keyin u Kaltek xodimlariga tadqiqotchi sifatida qo'shildi va 1967 yildan boshlab o'qituvchi bo'lib ishladi.
1976 yilda u fizika fani professori bo'lishga erishdi va 1983 yildan 1988 yilgacha fizika, matematika va astronomiya kafedrasi mudiri bo'ldi. U, shuningdek, Kaltek kosmik radiatsiya laboratoriyasi direktori va Astronomik ob'ektlar bo'yicha vitse-prezident sifatida ishlagan. Hozirda u Morrisro fizika professori va Thirty_meter_telescope (30 metrli teleskop) direktorlar kengashi raisining o'rinbosari.
U Voyajer 1 va 2 kosmik kemalarida kosmik nurlarni o'lchash bo'yicha Kosmik nurlar tizimining asosiy tadqiqotchisi bo'lgan. U, shuningdek, 2017 yilda Voyajer dasturi bo'yicha "The Farthest " (Eng Olis) hujjatli filmida qatnashadi. Stoun 50 yil faoliyat yuritib, 2022 yilda Voyajer missiyalari loyihasi bo'yicha olim maqomi bilan nafaqaga chiqdi. thumb| 2007 -yil Ed Stoun Voyajerning 30 yilligi munosabati bilan Nishel Nikolsdan mukofot oldi
<references group="" responsive="1">
Biy
Biy — 1) qabilaning yoki qabilalar ittifoqining boshligʻi, toʻrasi; 2) yuqori mansabli kishilarni ulugʻlash uchun ishlatilgan soʻz yoki ularga berilgan unvon; 3) koʻchmanchi va yarim koʻchmanchi turkiy xalqlarning urugʻ oqsoqollariga berilgan unvon. 17 — 19-asrlarda B.lar yirik oʻzbek qabila va uruglarga boshchilik qilib, faqat markaziy hukumatga itoat etgan; 4) Xiva xonligida otal iqlarlan keyin keladigan mansab. Abulgʻoziy Bahodirxon oʻz yonidan B.larga toʻrtta oʻrin bergan. B.lar navkarlarta sarkardalik qilganlar; 5) Buxoro xonligida xizmat pogʻonasining 9mansabi; amorat panoh unvoni boʻlgan. Bu unvonni olgan shaxs uni keyingi mansablarni egallaganda ham oʻzida saqlab qolgan.
Galenbeck
Hududi
Galenbeckning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mangʻistau neft-gaz rayoni
Mangʻishloq neft-gaz rayoni — Qozogʻistonning gʻarbiy qismida, Mangʻishloq yarim orolida joylashgan. Uning neft va gaz bilan bogʻliq qismi Mangʻishloq janubidagi egilmada. Egilmaning uzunligi 300 km, eni 130 km. Rayonning neft-gazliligi 1961-yildan maʼlum boʻlgan, 1965-yildan neft chiqarila boshlagan. 15 dan ortiq neft, neft-gaz va gaz konlari ochilgan. Geologik jihatdan Mangʻishloq janubiy Turon plitasida joylashgan. Eng qadimgi yotqiziklar perm va trias davriga mansub. Ular markaziy qismida 4 km chuqurlikda yotadi. Kesimdagi yotqiziqlar, asosan, terrigen jinslardan iborat. Sanoat ahamiyatiga ega neft-gazlilik trias, yura va boʻr yotqiziqlari bilan bogʻliq. Bu yotqiziqlardagi neft-gaz qatlamlari qalinligi 1 m dan 25 m gacha boʻlib, quduqlar debiti 25 ming m3/sutka. Yura mahsuldor qatlamining foydali kalinligi 65 m, gaz debiti 800 ming m3/sutkaga teng. Eng yirik neft–gaz konlari: Uzen, Tanga, Shaxpaxti, Jetiboy va boshqalar. Barcha konlardagi neftning fizik va kimyoviy xususiyatlari oʻxshash: yengil, s. of. 0,82—0,87 g/sm3, smola miqdori 4,5—19,4% parafin koʻp (12—29%), oltingugurt deyarli yoʻq. Gazlari metanli boʻlib (90%), ogʻir uglevodorodlar miqdori kam (1—2%), qovushqoqligi ham yuqori emas.
2015-yil mart oyida vafot etganlar
Quyida 2015-yil mart oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
238
Vafot etgan
🇷🇺
Mangʻistau qoʻltigʻi
Mangʻishloq qoʻltigʻi — Kaspiy dengizining sharqiy qirgʻogʻida, Boʻzachi va Tubqaragʻan yarim orollari oraligʻida joylashgan. Janubi qirgʻoqlari baland, qoyali, sharqi pasttekistlik. Shimoli sayoz qismida Tyuleniy orollari bor. Uzunligi 100 km chamasida, eni kiraverish qismida 70 km, chuqurligi 10–12 m. Qishda muzlaydi.
Pirxana
Pirxana— Ozarbayjonning Hojigʻabul tumani tarkibiga kiruvchi qishloq.
Amerika oq ibisi
Amerika oq ibisi (Eudocimus albus) — ibislar oilasiga mansub Threskiornithidae qushlaridir. U Virjiniyadan Amerika Qoʻshma Shtatlarining koʻrfazi qirgʻogʻi orqali janubda Yangi Dunyo qirgʻoqlarining koʻp tropiklaridan topilgan ekan. Bu maxsus ibisi oʻrta boʻyli qush boʻlib, umumiy oq patlari, yorqin qizil-toʻq sariq rangli pastga egilgan toʻgʻri va uzun oyoqlari va qora qanot uchlari odatda faqat parvoz paytida koʻrinadi. Erkaklar urgʻochilarga qaraganda kattaroq va uzunroq hisoblarga yaʼni koʻrinishga ega. Naslchilik oraligʻi Fors koʻrfazi va Atlantika sohillari, Meksika va Markaziy Amerika qirgʻoqlari boʻylab naslchiligi oʻtadi. Naslchilik davridan tashqari, diapazon Shimoliy Amerikaning ichki qismiga choʻziladi va Karib dengizini ham oʻz ichiga oladi. Shuningdek, u Kolumbiya va Venesuelada Janubiy Amerikaning shimoli-gʻarbiy qirgʻoqlari boʻylab joylashgan. Venesuelaning markaziy qismidagi populyatsiyalar qizil ibisi bilan bir-biriga mos keladi va chatishadi. Bu ikkisi baʼzi rasmiylar tomonidan bitta tur sifatida tasniflangan.
Taksonomiyasi
Amerika oq ibisi Carl Linnaeus tomonidan 1758-yilda oʻzining Systema Naturae ning 10-nashrida tasvirlangan koʻplab qush turlaridan biri boʻlib, u yerda Scolopax albus binomial nomi berilgan. Tur nomi lotincha albus „oq“ maʼnosini anglatuvchi soʻzdan kelib chiqgan. Muqobil umumiy nomlar orasida ispancha jingalak va oq jingalak ham kiradi. Ingliz tabiatshunosi Mark Catesbiy yetilmagan qushlarni alohida tur deb adashib, jigarrang jingalak deb atagan edi. Luizianadagi mahalliy kreol nomlariga bec croche va petit flaman kiradi.
Tavsifi
thumb| Huntington Beach State Parkda, Janubiy Karolina, Amerika Qoʻshma Shtatlari thumb| E. a. Boka-Chika yaqinidagi ramobustorum, Chiriki, [[Panama]] Katta yoshli amerika oq ibislarning oq patlari va pushti yuz terisi oʻziga xosdir. Voyaga yetganlarning qora qanot uchlari bor, ular odatda faqat parvoz paytida koʻrinib turadi. Nasl boʻlmagan holatda, uzun pastga egri chiziq va uzun oyoqlari yorqin qizil-toʻq sariq rang koʻrinishida boʻladi. Naslchilik mavsumining birinchi oʻn kunligida teri toʻq pushti ranggacha qorayadi va oyoqlarda deyarli binafsha rangli qizil rangdagi holatga kiradi. Keyin u och pushti rangga va pulining uchi esa qora rangga aylanadi. Katta yoshli amerika oq ibisining jinsini tashqi koʻrinishidan aniqlash qiyin, chunki jinslar oʻxshash patlarga ega. Biroq, kattaligi va nisbati boʻyicha jinsiy dimorfizm mavjud, chunki erkaklar urgʻochilarga qaraganda sezilarli darajada kattaroq va ogʻirroq va uzunroq va qalinroq boʻladi. Bu tur ibisi uchun oʻrtacha katta, ammo katta suv uchun nisbatan qisqa oyoqli, ixcham va katta hajmli koʻnishda boʻladi. Florida janubidagi amerikalik oq ibisini oʻrganish natijasida vazni oʻrta hisobda 872.9 to 1261 g, erkaklar uchun va 592.7 to 861.3 g ayollar uchun, oʻrtacha vazni erkaklar uchun 1036.4 g grammni tashkil qiladi. Voyaga yetgan urgʻochi va erkak qushlarning uzunligi 53 to 70 cm gacha, qanotlari kengligi 90 to 105 cm tashkil qiladi. Standart oʻlchovlar orasida amerika oq ibisi 20.5 - 31 cm har bir qanot boʻylab quyruq oʻlchami 9.3 - 12.2 cm, tarsus 6.75 - 11.3 cm va kulmen 11 - 16.9 cm sm tashkil qilar ekan.
Xulq-atvori
right|thumb| [[Florida|Florida shtatidagi Tampa koʻrfazidagi koʻlmakdagi amerika oq ibisi]] thumb| [[Florida|Florida shtatidagi Dade Siti shahridagi Amerika oq Ibisi qushlari]] thumb| Florida shtatidagi Dade Siti shahridagi Amerika oq Ibisi balogʻatga yetmagan bolalar
Koʻpaytirish va umr koʻrish
right|thumb| Florida shtatidagi Sent-Jons daryosi yaqinidagi daraxtda qushlar oʻrnashib oʻtirishmoqda
Parhez
left|thumb| Baliq yeyayotgan kattalar
Inson taʼsiri
John James Audubonning xabar berishicha, amerika oq ibisi Luizianada ovlangan va sotilgan va asosan amerikalik hindular tomonidan isteʼmol qilingan. Unda apelsin goʻshti va kuchli baliq taʼmi bor edi, deyishgan. Boshqa joylarda qisqichbaqalar ratsioni tufayli goʻshti jozibali deb taʼriflangan va Eudocimus jinsining ikkala aʼzosi ham ovlangan, bu ularning tarqalishiga sabab boʻlgan. Luizianadagi qisqichbaqa fermerlari ham ularni kerevit hovuzlarida ozuqa qidirish uchun otib tashlashgan. Umuman olganda, ovning taʼsiri katta ahamiyatga ega emas.
Ifloslovchi metil simob global miqyosda tarqalgan neyrotoksin va endokrin tizimni buzuvchi hisoblanadi. Everglades ekotizimida odamlarning ifloslanishi metil simob kontsentratsiyasining oshishiga olib keldi, bu amerika oq ibisining xatti-harakatlariga taʼsir koʻrsatdi. Erkaklardagi gormonlar darajasiga taʼsir qiladi, bu esa asosiy uchrashish xatti-harakatlarining pasayishiga olib keladi va urgʻochilarning juftlash mavsumida kamroq yondashadi. Bundan tashqari, metil simob ham erkak-erkak juftlashuv xatti-harakatlarini 55% ga oshirdi. Kimyoviy sabab boʻlgan „gomoseksual“ xatti-harakatlar va erkaklar tomonidan urgʻochilarni jalb qilish qobiliyatining pasayishi taʼsirlangan populyatsiyalarda koʻpayish tezligini pasaytirib yubordi. Amerika oq ibislarining metil simobga taʼsiri ozuqa qidirish samaradorligini pasaytiradi, shuningdek, ifloslantiruvchi moddalarning qushlarning gormonlar tizimiga buzuvchi taʼsiri tufayli uyalarini tashlab ketish ehtimolini oshiradi, bu esa oʻz navbatida ota-onalarning xatti-harakatlariga taʼsir qiladi. Asirga olingan qushlar ustida oʻtkazilgan sinovlar metil simob taʼsirida amerikalik oq ibisning omon qolishini koʻrsatmadi.
Madaniyatda
Mahalliy amerikaliklar folkloriga koʻra, qush boʻrondan oldin boshpana izlagan oxirgi boʻlib izlagan ekan, keyin esa birinchi boʻlib paydo boʻlgan, deya aytilgan edi. Shunday qilib, qush xavf va optimizmning ramzi boʻlgan ekan. Shu sababli, Miami universiteti 1926-yilda amerikalik oq ibisni oʻzining rasmiy atletika maskot sifatida qabul qildi va yilnoma oʻsha yildan boshlab The Ibis nomi bilan tanildi. Maskot 1957-yilda Sebastyan nomini qabul qilishdan oldin dastlab Ibis nomi bilan tanilgan. U universitetning uyga qaytish bayramida Ibis kirishiga homiylik qilgan kampusdagi turar joy zali San Sebastian Hall nomi bilan atalgan.
Arbagʻish
Arbagʻish — Oʻzbekiston Respublikasi Namangan viloyati Chortoq tumanida joylashgan qishloq. Aholisi 3612 kishi (2010).
Tarixi
Tarixiy manbalarga koʻra, qishloq XVI asrda tashkil topgan. Mazkur qishloq aholisi asosan oʻzbek va qirgʻizlardan iborat boʻlib, qishloqqa ilk bor qirgʻizlarning bargʻish (bugʻu) nomli urugʻi koʻchib kelgan. Keyinchalik esa bu yerga boshqa qirgʻiz urugʻlari bilan bir qatorda oʻzbeklar ham kelib joylashgan. Qishloq nomi shu yerga kelib birinchilardan joylashgan urugʻ nomi bilan Ariqbagʻish (ayni ariq boʻyi hududlarni egallagani sababli) deb atalgan. Yillar oʻtishi bilan bu nom xalq tilida Arbagʻishga oʻzgarib ketgan.
Mangʻlay
Mangʻlay, manqlay (moʻgʻulcha — peshona) — temuriylar davri tarixiga oid forsiy adabiyotda hamda chigʻatoy adabiy tili manbalarida qoʻshinning ilgʻor qismi, yaʼni avangard. Harbiy safar yoki jang maydonida tuzilgan jangovar tartib — yasolga binoan, M.dan bir necha chaqirim oldinda aygʻoqchilik bilan mashgʻul boʻlgan qorovul harakat qilgan. M.ning oʻng va chap tarafidan oʻng qoʻl — barangʻar hamda soʻl qoʻl — juvangʻarnknt ilgʻorlari joy olgan. M. ortidan barangʻar va juvangʻarning qolgan 2 boʻlagi, yaʼni chapo-vul va shaqavul peshma-pesh kelgan. Bularning oʻrtasida jangning aksar hollarda takdirini hal qiluvchi asosiy kuchlar — qoʻl (gʻoʻl) saf tortib turgan.
M. boshqa qismlarga nisbatan oldinda yurgan va dushman saflarini yorib oʻtish vazifasini oʻtagan. Shu bois M.ga isteʼdodli sarkardalar yoki harbiy salohiyatga ega shahzodalar qoʻmondonlik qilgan. M., asosan, koʻpdan-koʻp jangu jadallarda suyagi qotgan, tajribali jangchilardan tuzilgan.
Ad:. Ivanin M. I., O voyennom iskusstve i zavoyevaniyax mongolotatar i Sredneaziatskix narodov pri Chingiz-xane i Tamerlane, SPb., 1875; Nizomiddin Shomi y, Zafarnoma, T., 1996; Dadaboyev H., Amir Temurning harbiy mahorati, T., 1996.
Glenfield (Shimoliy Dakota)
Glenfield AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Foster okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
91 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 251,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,36 km2. Shundan 0,36 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 455 m balandlikda joylashgan.
San Cipirello
San Cipirello Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20 km2. 5016 nafar aholi istiqomat qiladi.
Caubon-Saint-Sauveur
Caubon-Saint-Sauveur Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
241 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,3 km2.
NGC 3876
NGC 3876 Sunbula yulduz turkumidagi Sab tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Landerrouet-sur-Ségur
Aholisi
108 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,1 km2.
Calzadilla de Tera
Calzadilla de Tera Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zamora provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27 km2. Aholisi — 410 kishi (2010).
Homa, Eron
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Homa (, romanizatsiya qilinganda Homā, Huma va Hūmeh; shuningdek, Qal‘eh Huma va Qal‘eh-ye Hūmeh nomlari bilan ham mashhur) — Eronning Luriston ustoni, Aligudarz tuman okrugi markazida joylashgan Farsesh okrugiga qarashli qishloq. 2006-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Homa aholisi 451 nafarni tashkil qilib, ular 80 ta oiladan iborat boʻlgan.
Alex Chiasson
Alex Chiasson  (1990-yil 1-oktyabrda tug‘ilgan) — kanadalik professional xokkeychi. Alex Chiasson hozirda Amerika xokkey ligasi (AHL) vakili „Grand Rapids Griffins“ xokkey jamoasida o‘ynamoqda. U ilgari Milliy xokkey ligasida (NHL) „ Dallas Stars “, „ Ottawa Senators “, „ Calgary Flames “, „Washington Capitals“, „Edmonton Oilers“ va „Vancouver Canucks“ xokkey jamoalarida faoliyat olib borgan edi.
Oʻyin faoliyati
Alex Chiasson Montreal shahrida tugʻilgan va Saint-Augustin-de-Desmaures shahrida oʻsgan. Chiasson „ Montreal Canadiens “ xokkey klubining yoshlar jamoasi safida tarbiyalangan. Alex Chiasson 4 yoshida xokkey bilan shugʻullana boshlagan. Alex Chiasson 2003 va 2004-yillarda Quebec Xalqaro Pee-Wee xokkey turnirlarida Montrealning Rive-Nord shahridagi kichik xokkey jamoasi bilan oʻynagan.
Dallas Stars
2012-yil 26-mart kuni Alex Chiasson „ Dallas Stars “ xokkey klubi bilan uch yillik shartnoma imzoladi. Shundan soʻng, Alex Chiasson klubning AHL filiali „Texas Stars“ xokkey klubi safiga yuborildi.
Alex Chiasson NHLdagi debyutini 2013-yil 3-aprelda klub safida „Anaheim Ducks“ xokkey klubiga qarshi uchrashuvda oʻtkazdi. Chiasson oʻzining NHLdagi birinchi golini 2013-yil 5-aprelda „Anaheim Ducks“ xokkey jamoasi darvozaboni Viktor Fasth darvozasiga kiritishga muvaffaq boʻldi.
Ottawa Senators
Chiasson 2014-yil 1-iyulda blokbaster savdosida ishtirok etdi. Alex Chiasson Alex Guptill va Nicholas Paul bilan birga „ Ottawa Senators “ xokkey klubiga hujumchilar Jason Spezza va Ludwig Karlsson evaziga almashtirildi. Alex Chiasson 2014-yil 9-oktyabrda „Ottawa Senators“ klubi safidagi ilk oʻyinida gol urdi.
Washington Capitals
2017-yil 9-sentyabrda „ Washington Capitals “ xokkey klubi Alex Chiasson bilan professional sinov shartnomasi (PTO) imzoladi. Yigʻin va mavsumoldi mashgʻulotlaridan soʻng, 2017-yilning 4-oktyabrida „Washington Capitals“ xokkey klubi Alex Chiasson bilan bir yillik 660 000 dollarlik shartnoma imzoladi. Chiasson 2018-yilda „Washington Capitals“ xokkey klubi bilan birinchi Stanley kubogini qoʻlga kiritdi.
Edmonton Oilers
2018-yil 10-sentyabrda Alex Chiasson „ Edmonton Oilers “ xokkey klubi bilan professional sinov shartnomasini imzoladi. Shundan soʻng, Alex Chiasson „Edmonton Oilers“ klubi bilan 2018-yil 14-dekabrda „Philadelphia Flyers“ xokkey jamoasiga qarshi uchrashuvda maydonga tushdi.
Vancouver Canucks
2021-yil 12-oktyabrda Alex Chiasson yig‘indagi muvaffaqiyatli sinovdan so‘ng „ Vancouver Canucks “ xokkey klubi bilan bir yillik 750 000 dollarlik shartnoma imzoladi. 2021—2022-yilgi mavsumda Alex Chiasson „Vancouver Canucks“ klubi tarkibida 67 ta oʻyinda maydonga tushib, 22 ochko toʻpladi.
Laagri
Laagri — kichik tuman (alevik) boʻlib, Shimoliy Estoniyaning Xarju grafligida Saue okrugida joylashgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi punkti 5,165 kishi boʻlgan.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit dasturi
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit bo‘yicha dasturi yoki UNEP (UNEP, United Nations Environment Programme) BMT tizimida yaratilgan dastur bo‘lib, butun tizim darajasida tabiatni muhofaza qilishni muvofiqlashtirishga yordam beradi. Dastur BMT Bosh Assambleyasining 1972-yil 15-dekabrdagi № 2997-sonli rezolyutsiyasi (A/RES/2997(XXVII)) asosida tashkil etilgan. UNEPning asosiy maqsadi hozirgi va kelajak avlodlar manfaati uchun atrof-muhitni muhofaza qilish va yaxshilashga qaratilgan chora-tadbirlarni tashkil etish va amalga oshirishdir. Dastur shiori -"Atrof-muhit taraqqiyot manfaati uchun".
UNEP shtab-kvartirasi Keniyaning Nayrobi shahrida joylashgan. Shuningdek, UNEPning oltita yirik vakolatxonasi va turli mamlakatlarda mintaqaviy vakolatxonalari ham mavjud. UNEP global va mintaqaviy darajadagi barcha ekologik muammolarni hal qilish uchun javobgar tashkilotdir.
UNEP faoliyati Yer atmosferasi, dengiz va quruqlik ekotizimlari sohasidagi turli loyihalarni o‘z ichiga oladi. UNEP ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi xalqaro konvensiyalarni ishlab chiqishda ham muhim rol o‘ynaydi. UNEP tez-tez hukumatlar va xalqaro nodavlat tashkilotlar bilan hamkorlik qiladi. UNEP ko‘pincha atrof-muhitni muhofaza qilish loyihalariga homiylik qiladi va ularni amalga oshirishga yordam beradi.
UNEP, shuningdek, potensial xavfli kimyoviy moddalar, transchegaraviy havo ifloslanishi va xalqaro yuk tashish yo‘llarining ifloslanishi kabi masalalar bo‘yicha ham tavsiyalar va xalqaro hujjatlarni ishlab chiqishda ishtirok etadi.
Butunjahon meteorologiya tashkiloti UNEP bilan birgalikda 1988-yilda Iqlim o‘zgarishi bo‘yicha hukumatlararo panelni (IPCC) tashkil etgan. UNEP, shuningdek, Global ekologik fondning (GEF) homiylaridan biri hisoblanadi.
UNEP homiyligida har yili Butunjahon atrof-muhit kuni nishonlanadi.
Tuzilma
UNEP Boshqaruv Kengashi 2012-yilgacha to‘rt yillik muddatga saylangan 58 shtatdan iborat bo‘lgan. Kengashdagi oʻrinlar geografik jihatdan taqsimlangan. Boshqaruv Kengashining roli BMTning turli xil ekologik dasturlari bo‘yicha ishning asosiy yo‘nalishlarini belgilash va BMTga aʼzo davlatlar o‘rtasida atrof-muhit masalalari bo‘yicha hamkorlik g‘oyalarini tarqatishdir. UNEP kotibiyati 890 nafar xodimdan iborat bo‘lib, ulardan 500 ga yaqini boshqa mamlakatlardan shartnoma asosida ishlaydi. Kotibiyat YUNEPning turli siyosat va dasturlarini amalga oshirishni nazorat qiladi. Kotibiyat byudjetni taqsimlash bilan ham shug‘ullanadi. Byudjet miqdori qariyb 105 million AQSH dollarini tashkil etadi va bu pullar YUNEPga aʼzo davlatlarning aʼzolik badallaridan yig‘iladi.
Ijrochi direktor
UNEPning hozirgi ijrochi direktori Inger Andersen (Daniya) bo‘lib, u 2019-yilda avvalgi director o‘rniga tayinlangan. Doktor Topfer 1998-yil fevralidan boshlab ketma-ket 2 muddat direktor lavozimida ishlagan. 2006-yil 15-martda BMTning sobiq Bosh kotibi Kofi Annan Butunjahon tabiatni muhofaza qilish ittifoqining sobiq bosh direktori Achim Shtaynerni UNEP ijrochi direktori lavozimiga tayinlagan. 17-martda BMT Bosh Assambleyasi Annanning taklifini maʼqullagan va Shtaynerni bosh direktor lavozimiga tayinlagan. Biroq, Shtayner Annanga 500 000 dollar mukofot topshirgan hakamlar hay’atining bosh hakami ekanligi maʼlum bo‘lganidan keyin bu tayinlov manfaatlar to‘qnashuvi tufayli tortishuvlarga sabab bo‘lgan. London gazetasining xabar berishicha, bu tayinlov „manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish uchun BMTning yuqori martabali amaldorlarga nisbatan qo‘llanilishi kerak bo‘lgan standartlar haqida yangi savollar tug‘dirgan“. Bosh direktor lavozimini ketma-ket 17 yil davomida (1975-yildan 1992-yilgacha) doktor Mostafa Kamol Tolba egallab, atrof-muhit masalalarini jamoatchilik muhokamasiga olib chiqishga va bu sohada muvaffaqiyatlarga erishishga muvaffaq bo‘lgan. Uning rahbarligi ostida UNEP o‘zining eng katta muvaffaqiyatlaridan biri, 1987-yilda ozon qatlamini himoya qilish bo‘yicha tuzilgan Monreal protokolini imzolanishga erishgan. 1972-yil dekabr oyida BMT Bosh Assambleyasi UNEP rahbari lavozimiga Moris Strong nomzodini bir ovozdan maqullagan. Moris Strong, shuningdek, 1972-yilgi Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit bo‘yicha xalqaro konferensiyasida va 1992-yildagi Yer sammitida Bosh kotib sifatida ishlagan. Strong global ekologik harakatni rivojlantirishga qaratilgan ko‘plab ekologik sohalarda katta taʼsirga bo‘lgan.
UNEP xalqaro yillari
Delfin yilining rasmiy homiysi 2006-yil 17-sentabrda uni rasman ochgan Monako shahzodasi Albert II hisoblanadi. Qo‘shiqchi va The Backstreet Boys guruhi aʼzosi Nik Karter maxsus topshiriqlar bo‘yicha elchi bo‘lgan.
Hisobotlar
UNEP ko‘p sonli taqdimotlar, hisobot va faktlar, shuningdek, byulletenlarni nashr qiladi. Misol uchun, to‘rtinchi Global atrof-muhit tashabbusi (GEI-4) ekologiya, rivojlanish va inson farovonligi haqidagi hisobotning yaxshi namunasi bo‘lib, siyosatchilar va barcha manfaatdor jamoatchilik uchun tahliliy materiallar va maʼlumotlarni taqdim etadi. GEI-4ning asosiy g‘oyalaridan biri insoniyatni „o‘z imkoniyat doirasidan tashqarida yashashi“ haqida ogohlantirishdir. Hisobotda qayd etilishicha, insoniyat shunchalik kattaki, omon qolish uchun zarur bo‘lgan resurslar miqdori mavjud miqdordan ancha ko‘p. Ekologik imperativ (yoki bir kishini oziq-ovqat bilan taʼminlash uchun zarur bo‘lgan yer miqdori) 21,9 gektarni tashkil qiladi, Yerning biologik sig‘imi esa bir kishiga o‘rtacha 15,7 gektarga to‘g‘ri keladi.
UNEPdagi islohotlar
2007-yil fevral oyida Iqlim o‘zgarishi bo‘yicha hukumatlararo panelning to‘rtinchi hisoboti eʼlon qilingandan so‘ng, Fransiyaning sobiq prezidenti Jak Shirak tomonidan taqdim etilgan va boshqa 46 davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlangan „Parij harakatiga chaqiruv“ Birlashgan Millatlar Tashkilotining Atrof-muhit bo‘yicha tashkiloti (UNEO) UNEPni Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti asosida samarali ishlab chiqilgan va nazorat qiluvchi boshqa bir tashkilot bilan almashtirishga chaqirgan. Qo‘llab-quvvatlovchi 46 davlat orasida Yevropa Ittifoqi mamlakatlari ham bo‘lgan, biroq AQSh, Rossiya, Saudiya Arabistoni va Xitoy kabi issiqxona gazlarining maksimal miqdorini ishlab chiqaruvchi davlatlar ishtirok etmagan.
Mashhur xalqaro loyihalar
UNEP quyosh energiyasini rivojlantirish dasturlariga homiylik qiladi. Quyosh panellarini sotib olishda sezilarli chegirmalarni taklif qiladi. Shu tariqa isteʼmolchilar uchun narxni sezilarli darajada pasaytirib, ushbu panellarning xaridorlari sonini oshiradi. Bunday loyihaning eng mashhur namunasi 100 000 kishiga yordam bergan Hindistonning Quyosh panellari kredit dasturidir. Ushbu dasturning muvaffaqiyati Tunis, Marokash, Indoneziya va Meksika kabi boshqa rivojlanayotgan mamlakatlarda ham xuddi shunday loyihalarni amalga oshirishga turtki bo‘lgan.
Muzliklarning erishi
UNEPning 2008-yil 16-martdagi bayonotiga ko‘ra, muzliklarning erishi rekord darajani qayd etmoqda va ularning aksariyati bir necha o‘n yil ichida yo‘q bo‘lib ketishi mumkin. 30 xil muzliklarni o‘rganish natijalariga ko‘ra, muzliklarning qisqarishi 2006-yilda maksimal darajada bo‘lganligi aniqlangan. Oxirgi mavjud maʼlumotlarga qaraganda, 2006-yilda muzliklar o‘rtacha 4,9 futga qisqargan. Eng sezilarli pasayish 2006-yilda Breydalblikkbrea muzligida qayd etilgan va 2006-yilda 10,2 futni tashkil etgan. Ilgari (1980-yildan 1999-yilgacha) muzliklar yiliga oʻrtacha bir futga qisqarar edi, biroq yangi ming yillikning boshlanishi bilan pasayish yiliga oʻrtacha 20 dyuymga koʻpaygan.
Sufers
Sufers Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Hinterrhein (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 34.62 km2. 126 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Sufersning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Tragediya
Tragediya (τραγῳδία,, tragos — „echki“ va , ōdè — „qoʻshiq“ soʻzlaridan soʻzma-soʻz — „echki qoʻshigʻi“), fojea — adabiyotning dramatik tur janrlaridan biri. Qadim yunonlarda hosil xudosi Dionis sharafiga xalq bayramlari oʻtkazilgan. Bu bayramlarda echkilar soʻyilib dasturxonga tortilgan. Qiziqchilar esa echki terilarini yopinib, turli sahna tomoshalarini koʻrsatishgan. Bunday jaydari qiziqchilarni tragoslar deyishgan. Keyinchalik bu soʻz oqibati fojia bilan tugaydigan sahna asarlariga nisbatan qoʻllanila boshlagan.
Paydo boʻlishi
Tragediyaning paydo boʻlishi biz yuqorida eslatgan antik davr marosimlariga toʻgʻri keladi. Yunonlarning hosil xudosi Dionis sharafiga echki soʻyib bayram qilishlari, " echki qoʻshigʻi " degan lugʻaviy maʼno oʻsha davrga daxldordir. Haqiqiy tragik asarlar yaratish esa miloddan avvalgi beshinchi asrga kelib oʻzining kamolot bosqichiga koʻtarildi. Esxilning " Zanjirband Prometey ", „Oresteya“, Sofoklning „Shox Edip“, „Antigona“ , Evripidning „Elektra“, „Medeya“, „Gerakl“ kabi tragediyalari optimistik ruh, adolat va haqiqatning qaror topishi, yuksak insoniy tuygʻularning maromiga yetkazib tarannum etilishi bilan ajralib turadi. Bu asarlar yunon sahna saʼnati, xususan, tragediyasining dovrugʻi jahonga yoyilishi sabab boʻldi.
Yevropada tragediyaning rivojlanishi
Yevropada tragediya uygʻonish va undan keyingi davrlarda ham keng rivojlandi. Ispan dramaturglari Lope de Vega, Kalderon, ingliz yozuvchisi V.Shekspir, nemis dramaturglari Gyote , Shiller, rus shoiri A.S.Pushkin kabilar bu sohada samarali qalam tebratdilar. Ular yaratgan „Otello“, „Gamlet“, „Romeo va Julyetta“, „Boris Godunov“ kabi tragediyalar bugungi kunda jahon teatrlari sahnalarida qayta-qayta oʻynalmoqda.
Oʻzbek adabiyotida tragediya
Oʻzbek adabiyotida tragediyaning goʻzal namunalari Mahmudxo'ja Behbudiy — „Padarkush“ (1911), Abdurauf Fitrat — „Abulfayzxon“ (1926) , Maqsud Shayxzoda — " Jaloliddin Manguberdi " (1944), " Mirzo Ulug'bek " (1961) tomonidan yaratildi. Ushbu asarlar oʻzbek sahna madaniyatining haqiqiy durdonalariga aylandi.
Montemesola
Montemesola Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Taranto provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16 km2. 4212 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mangʻitlar sulolasi
thumb|235px|Mangʻitlar bayrogʻi Mangʻitlar (Mang'itlar) — turkiy  — moʻgʻul qabilasi, XV asrdan oʻzbek nomi bilan atalgan. 1756 — 1920-yillarda Buxoro amirligida oʻzbek mangʻitlar sulolasi hukmronlik qildi.
Mangʻitlarning kelib chiqishi
Akademik V. Bartold, moʻgʻullar davridan Mangʻit nomi turkiy yoki turkiylashgan xalqlar nomi sifatida tilga olingan.
Grigoriy Yefimovich Grumm-Grjimaylo ning yozishicha, oʻzbeklar orasidagi mangʻitlar asli moʻgʻullardir.
Tarixi
Moverannahr hududidagi mangʻitlar haqidagi ilk maʼlumotlar Temuriylar davriga toʻgʻri keladi, oʻshanda mangʻit ulusining boshligʻi, temuriylar manbalarida idiku-oʻzbek nomi bilan mashhur Edigey 1375-yildan buyon uning tarafida jang qilgan. Yedigey 1391-yilda Oltin O‘rdaga qarshi yurishida Tamerlanga hamroh bo‘lgan. 1395-yildan keyin Edigey Oltin Oʻrda hokimiyatini oʻz qoʻliga oldi, ammo 1398-yilda Tamerlanga yuborgan xabarida u shunday deb tan oldi: „Biz hammamiz hazratlari, baxtli suverenning inoyati bilan oziqlanamiz …“.
Mang‘it qabilasidan bo‘lgan o‘zbek amirlari Buxoroda (1756 — 1920) Ashtarxoniylar sulolasi o‘rnini egallagan o‘z hukmdorlari sulolasini yaratdilar.
Bu sulolaning asoschisi mangʻit qabilasining tuk urugʻidan boʻlgan oddiy oʻzbek Muhammad Rahim (1747 — 1758) boʻlib, u Abulfeyzxonni oʻldirib, Buxoro xonligini otliq (soʻzma-soʻz maʼnosi) unvoni bilan boshqara boshlagan. amaki"), keyin 1756-yilda xon unvonini qabul qildi. Uning oʻlimidan soʻng, uning hokimiyati amakisi Doniyolbiyga oʻtadi va u Abulgʻoziy xonligida ataliq unvoniga ega edi.
Oʻlimidan oldin Doniyor oʻzining toʻngʻich oʻgʻli Shohmurodni oʻzining vorisi deb eʼlon qildi, u oʻzini diniy ishlarga bagʻishlagan, ilohiyot risolalari yozgan va dunyoviy hokimiyat haqida eshitishni xohlamagan. Bu orada hukumat ishlari dahshatli tartibsizlikka tushib qoldi. Shunda butun xalq boshida xon bo‘lib Shohmuroddan notinchlikdan halok bo‘layotgan xonlikni saqlab qolishni so‘ray boshladi. Shohmurod noib, yaʼni xon hokimi (1785 — 1800) unvoni bilan hokimiyatni olishga rozi boʻldi. Abul-Goziy vafotidan keyin (taxminan 1795-yilda) Shohmurod amir (xalifaning ruhiy unvoni) unvonini oldi va endi soxta xonlar oʻrnatmadi. Uning saʼy-harakatlari natijasi Buxoroning musulmon olamida islomning ustuni sifatidagi qiyofasining tiklanishi bo‘ldi. Marvga yurish chogʻida vohaning koʻplab aholisi Samarqandga koʻchirildi. Shohmuroddan Rossiyaga elchixona keldi, uni imperator Yekaterina II iliq kutib oldi, u Buxoroda madrasa qurish uchun 50 ming oltin rubl xayriya qildi.
1800- yilda Shohmuroddan keyin uning oʻgʻli Haydar seyyid (Muhammad paygʻambar avlodi) unvonini olib, hokimiyat tepasiga keldi, chunki uning onasi shu imtiyozli oiladan edi. U 1826-yilda vafot etdi va hokimiyat uning toʻngʻich oʻgʻli Mir Husaynga oʻtdi, unga qarshi keyingi ukasi Nasrullo isyon koʻtardi. Mir Husayn bor-yoʻgʻi 2,5 oy hukmronlik qildi va oʻlimidan oldin u xonlikni ukasi Mir Umarga topshirdi, u atigi 5 oy hukmdorlik qildi, chunki u 1827-yil bahorida Buxoroni egallab, oʻzini xon deb eʼlon qilgan Nasrulloga qarshilik koʻrsata olmadi. . Nasrulloh qo‘shinni qayta tuzib, unda tartib-intizom joriy qildi. Uning Rossiya bilan munosabatlari juda doʻstona edi. Xon Nasrullo 1860-yilgacha hukmronlik qildi.
Yaylasaray
Yaylasaroy — Amasiya viloyatining Taşova tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq nomi 1928-yildagi manbalarda Tasna deb nomlangan.
Joylashuv
Qishloq Amasiya shahar markazidan 45 kilometr uzoqlikda joylashgan. Taşova shahar markazidan 20 km uzoqlikda joylashgan.
Mangʻitlar sulolasi
Tarixi
Amir Muzaffar (1860 — 1885) davrida 1868-yilgi Rossiya-Buxoro shartnomasiga koʻra (1873-yil Shaar shartnomasi bilan toʻldirilgan) Buxoro amirligi Rossiya protektoratligini tan oldi. Rasmiy ravishda Mang‘itlar sulolasi 1920- yilgacha hukmronlik qildi, u inqilob natijasida ag‘darilib, Buxoro Xalq Sovet Respublikasi deb eʼlon qilindi.
Buxoro mangʻitlari oʻzbek tilining qarluk va baʼzi joylarda qipchoq shevalarida soʻzlashgan. Qarluk-chigil lahjasida soʻzlashuvchi aholi bilan qoʻshilib ketishi natijasida baʼzi joylarda mangʻitlar aralash shevada soʻzlasha boshlagan, bu haqda maxsus tadqiqotlar ham tasdiqlaydi.
Buxoroning mangʻit hukmdorlari
thumb|250px|Amir Said Olimxon (fotograf S. M. Prokudin-Gorskiy, [[1911).]]
Bizgʻaldoq
thumb|Tetrax tetrax BIZGʻALDOQ (Tetrax tetrax) — turnasimonlar turkumi tuvaloqlar oilasiga mansub qush. Ogʻirligi 1 kg gacha, kattaligi tovukdek keladi. Yevropa, Osiyo va Shim. Afrika dashtlarida, baʼzan qumli choʻllarida yashaydi, uyasini ham shu yerlarga quradi. Qishlash uchun kuzda Oʻrta Osiyodan issiq mamlakatlarga uchib ketadi. Qishi uncha sovuq boʻlmaydigan jan. oʻlkalarda yashaydi. B. koʻpincha 3 — 5, baʼzan 7 — 8 va, hatto, 11 tagacha tuxum qoʻyadi. Tuxumini urgʻochisi bosadi, erkagi esa joʻjalari uchirma boʻlguncha ularni boqishda qatnashadi. Bahor, kuz va qishda oʻtlar, yezda esa hasharotlar bilan oziklanadi. Goʻshti juda mazali. Soni kamayib ketganligidan B.ni ovlash taqiqlangan. Bir qancha mamlakatlarning Kizil kitobiga kiritilgan.
Qaragünə (Hajigabul)
Qaragünə— Ozarbayjonning Hojigʻabul tumani tarkibiga kiruvchi qishloq.
Lisitsite
Lisitsite — Bolgariya janubidagi Kardjali viloyatidagi qishloq.
2014-yil mart oyida vafot etganlar
Quyida 2014-yil mart oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Rott (Bas-Rhin)
Rott Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Wissembourg tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
446 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 139,4 nafar kishi.
240
Vafot etgan
🇷🇺
Mao Dun
Mao dun (taxallusi; asl ismsharfi Shen Yanbin) (1896, Chjetszyan viloyati — 1981.27.3, Pekin) — xitoy yozuvchisi. Ijtimoiy-psixologik nasr ustasi, zamonaviy xitoy adabiyotining yirik namoyandalaridan. Ijodi 20-asrning 20-yillaridan boshlangan. "Tutilish" trilogiyasi Xitoydagi 1924—27 yillardagi inqilobiy voqealar haqida. M. D. 1928—30 yillarda Yaponiyada muxrjirlikda boʻlgan. U yerda "Naʼmatak", "Oʻtgan yilgi oʻt" (1929) hikoyalar toʻplamini va Xitoy hayoti ijtimoiy taxlil qilingan "Kamalak" romanini (tugallanmagan) yozgan. Chet eldan qaytgach, Xitoy soʻl yozuvchilari ligasining ilgʻor aʼzolaridan biri boʻlgan. "Qishloq trilogiyasi" (1932—34)da iqtisodiy inqiroz natijasida yuz bergan dehqonlarning qurolli qoʻzgʻoloni tasvirlangan. "Tong oldidan" romani (1933) yangi Xitoy adabiyotining yutuk,laridandir. Unda 30-yillar boshidagi Xitoy shahar va qishloklari hayotining keng manzarasi berilgan.
Hamid at-Tavil
Hamid at-Tavil (hijriy 68 — 143) siyrat olimi va hadis roviylaridan biri, Hammod ibn Salamaning amakisi. Hijriy 68-yilda tug‘ilgan Hijriy 142-yilda yoki, 143-yilda vafot etgan degan xabarlar mavjud.
Mao Dun
Yaponiya bilan boʻlgan urush yillarida (1937—45) M.D. "Birinchi bosqich haqida qissa" (1939), "Inqiroz" (1941), "Yengilishdan soʻng" (1942) asarlarini yaratdi. Urush tugagach, "Matonat" romani (1948, tugallanmagan) ustida ishladi. Adabiyotshunoslik va adabiy tanqidga oid asarlari bor ("Tarix va tarixiy dramalar haqida", 1962 va boshqalar).
Crofton (Nebraska)
Crofton AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Knox County okrugi tarkibiga kiradi.
Mao Dun
Ac: Hikoyalar, T., 1955.
Hamid at-Tavil
Hayoti
Hamid ibn Abu Hamid at-Tavilning otasi Abu Ubayda al-Xuzoi al-Basriy Talha at-Talhatning mavlosi edi. Hammod ibn Salamaning amakisi.
Crofton (Nebraska)
Aholisi
704 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,7 km2. Shundan 1,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Hamid at-Tavil
Hayoti
Xalifa ibn Xayyot o‘z tarixida otasining Kobul asirligidan bo‘lganligini eslatib, shunday deydi: „Ibn Amir Kobulni zabt etgan qirq to‘rtinchi yil Kobul asirligida otamga Abu Hamid at-Tavil koʻp yordam bergan“.
Uning boʻyi baland emas edi, lekin qoʻllari uzun edi, shuning uchun odamlar uni „Tavil“ yaʼni „Uzun“ deb atashgan.
Hamid at-Tavil hijriy 142 yilida hutbadan soʻng namoz o‘qiyotib 75 yoshida vafot etgan, Ibrohim ibn Homid at-Tavil esa Hijriy 143 yilda vafot etgan.
Hadis ilmidagi ahamiyati
{{اقتباس خاص|له أحاديث كثيرة مستقيمة، فأغنى لكثرة حديثه أن أذكر له شيئًا من حديثه، وقد حدث عنه الأئمة، وأما ما ذكر عنه أنه لم يسمع من أنس إلا مقدار ما ذكر، وسمع الباقي من ثابت عنه، فإن تلك الأحاديث يميزها من كان يتمهه أنها عن ثابت، عنه، لأنه قد روى عن أنس، وقد روى عن ثابت عن أنس أحاديث، فأكثر ما في بابه أن الذي رواه عن أنس البعض مما يدلسه عن أنس، وقد سمعه من ثابت، وقد دلس جماعة من الرواة عن مشايخ قد رأوهم.
Achery
Achery Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Zaporojye sechi
Zaporojye sechi - 16-18-asrlarda ukrain kazaklarining Dnepr ostonalari ortidagi tashkiloti. Asosiy istehkom — Sech nomidan olingan. 1654-yilgacha kazaklar "respublikasi" boʻlib, uning yuqori organi Sech radasi hisoblangan. Qoʻshboshi ataman tomonidan boshqarilgan. Qoʻsh (qoʻshin)larga boʻlingan. Qrim xonligi, Usmonli turk saltanati, polyakukrain hukmron doiralariga qarshi kurash olib borgan.
16—17-asrlarda ukrain xalqining ozodlik kurashida katta rol oʻynagan. 1709-yil "Eski Sech" deb atalmish tashkilot tugatilgan, 1734-yil hukumat tomonidan "Yangi Sech" deb atalgan tashkilot tashkil etilgan; 1775-yil tugatilgan.
Maorif
Maorif — 1) bilim tarqatish, taʼlim berish; 2) mamlakatdagi taʼlimtarbiya va madaniy-maʼrifiy muassasalar tizimi (qarang Xalq talimi).
Santa Cristina Gela
Santa Cristina Gela Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 38 km2. 926 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Abdulloh al-Mattay
Abdulloh ibn Muhammad al-Mattay (Abul Muzaffar) — Abu Isʼhoq al-Mattayning o‘g‘li. U hijriy 351-yil tugʻilgan. Abu Abdulloh al-Mustag‘firiyning maktabdagi hamrohi bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar. Abdulloh al-Mattay hijriy 412-yil da esa vafot etgan.
Zaporojye viloyati
Zaporijya viloyati (ukr. Zaporіzka oblast) — Ukrainadagi viloyat. 1939 yil 10 yanvarda tashkil etilgan. Maydon 27,2 ming km2. Aholisi 2059,2 ming kishi. (1997), asosan, ukrainlar, shuningdek, rus, bolgar va boshqalar yashaydi. 18 rayonn, 13 shahar, 20 shaharcha bor. Markazi — Zaporijya shahri. Zaporijya viloyati yer yuzasi bir oz oʻrqir tekislik. Janubida Kora dengiz boʻyi pasttekisligiga qoʻshilib ketadi. Jan.sharqida Azov boʻyi qirlari (200-220 m) joylashgan. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Yozi issiq (iyulning oʻrtacha tempaturasi 22 dan 24° gacha), kishi unchalik sovuq emas, qor kam yogʻadi (yanv.ning oʻrtacha temperaturasi −4 dan −5° gacha). Yiliga 300- 450 mm yogʻin yogʻadi. Vegetatsiya davri 210 kun. Asosiy daryosi — Dnepr. Tuprogʻi unumdor, asosan, qoratuproq. Zaporijya viloyati dasht zonasida. Dasht oʻsimliklari jar va soyliklarda saqlanib qolgan. Oʻrmon va butazorlar viloyat maydonining 3,4% ni tashkil etadi. Tulki, malla quyon, boʻri; qushlardan bedana, yovvoyi oʻrdak, dasht va dala toʻrgʻaylari yashaydi. Zaporijya viloyatida qora va rangli metallurgiya yetakchi oʻrinda. Elektroenergetikasining asosini Dniproges, Zaporijya GRES va issiqlik elektr stansiyalari tashkil etadi. „Dniprospetsstal“, „Zaporijstal“ elektrometallurgiya zavodlari, Zaporijya titanmagniy kombinati, alyuminiy, elektrod, ferroqotishma zavodlari va Zaporijya utga chidamli zavodi bor. Bilozirsk temir ruda koni asosida kon kazish sanoati (Zaporijya temir ruda kombinati) rivojlangan. Mashinasozlik sanoati („Zaporijtransformatormotor“ zavodi, yuqori voltli apparaturalar, kabel zavodlari, „AvtoZAZ“ motor, avtogidroagregat va „Avtokolirmet“, „Preobrazovatel“, elektroapparat zavodlari mavjud. Berdyansk oʻrish mashinalari, Tokmak dizelsozlik ishlab chiqarish birlashmalari, Zaporijya abraziv kombinati, Berdyansk yoʻl mashinalari zavodi, „Bitmash“, stanoksozlik, Orixiv qishloq xoʻjaligi mashinasozligi zavodlari) keng rivoj topgan. Kime va neft kimyosi muhim oʻrin egallaydi. Uysozlik kombinati, gʻishtcherepitsa, devor bloklari zavodlari bor. Oziqovqat sanoatida un, yogʻmoy, goʻsht, konserva, baliq, sut va yengil sanoatda tikuvchilik, poyabzal, trikotaj, koʻncharm tarmoqlari ham rivojlangan. Zaporijya viloyati gʻallachilik va goʻshtsut yetishtirishga ixtisoslashgan muhim rayon. Asosiy ekinlari: kuzgi bugʻdoy, baxrrgi arpa, kungaboqar. Sugʻoriladigan yerlarda sabzavotchilik bilan shugʻullaniladi. Bogʻdorchilik (gilos, olcha, oʻrik, olxoʻri, olma, nok va boshqalar), tokchilik rivojlangan. Chorvachilikda goʻshtsut chorvachiligi yetakchi oʻrinda. Choʻchqachilik va parrandachilik taraqqiy etgan. Koramol, mayin junli qoʻy boqiladi. Azov dengizida baliq ovlanadi. Transport yoʻllari zich. Aeroport bor. 7 oliy oʻquv yurti, 800 dan ziyod jamoat kutubxonasi, 3 teatr, 70 dan ortiq muzey mavjud.
Camarzana de Tera
Camarzana de Tera Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zamora provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 48 km2. Aholisi — 977 kishi (2010).
241
Vafot etgan
🇷🇺
Lexington (Minnesota)
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2049 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1146,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,79 km2. Shundan 1,79 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 277 m balandlikda joylashgan.
Caudecoste
Caudecoste Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Agen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
911 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 53,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,1 km2.
Landiras
Landiras Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Zar
Zar — q. Zarqogʻoz, Oltin.
Landiras
Aholisi
1506 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 59,1 km2.