cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Daniya — Germaniya munosabatlari
Birinchi jahon urushining oxiri
Saylovlarni Versal shartnomasi 1920-yil yanvarda kuchga kirgunga qadar oʻtkazish mumkin emasdi, ammo shundan soʻng saylovlar birinchi, eng shimoliy zonada 10-fevralda va ikkinchi, oʻrta zonada 14-martda oʻtkazilishi toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Birinchi zonadagi saylovlar natijasiga koʻra, 75 foizga yaqin ovoz Daniya bilan qayta birlashishni yoqlagan boʻlsa, ikkinchi zonada 80 foizga yaqin ovoz Germaniya bilan bogʻliq boʻlib qolish tarafdori boʻlgan. Daniya va Germaniya hukumatlari oʻrtasidagi keyingi muzokaralar rasmiy ravishda ikkinchi zonaning bir qismi boʻlishiga qaramay, Daniya Tonder hududini olish toʻgʻrisida qaror qabul qildi, Flensborg hududi esa Germaniya qoʻlida qolishi kerak edi. 15-iyun kuni Janubiy Jutlandiya hududi rasman Daniya nazoratiga qaytarildi.
Ikkinchi jahon urushi
Operatsiya Weserübung Ikkinchi Jahon urushi paytida Germaniyaning Daniya va Norvegiyaga hujumi va Norvegiya kampaniyasining ochilish operatsiyasining maxfiy nomi edi. Bu nom nemischa Weser-mashq operatsiyasidan kelib chiqqan. Weser-Germaniyadagi daryo.
Strategik jihatdan Daniyaning Germaniya uchun ahamiyati Norvegiyadagi operatsiyalar uchun sahna maydoni va Germaniya bilan chegaradosh davlat sifatida, qaysidir tarzda nazorat qilinishi kerak edi. Daniyaning Boltiq dengizi bilan bogʻliq mavqeini hisobga olgan holda, mamlakat dengiz va Sovet bandargohlariga kema kirishini nazorat qilish uchun ham muhim edi.
Kichkina va nisbatan tekis mamlakat nemis armiyasi operatsiyalari uchun ideal hudud edi va Daniyaning kichik armiyasining gʻalabadan umidi kam edi. Shunga qaramay, erta tongda bir necha Daniya qoʻshinlari nemis armiyasi bilan jang qildilar, 16 kishi halok boʻldi va 20 kishi yaralandi. Nemislar nomaʼlum miqdordagi qurbonlarni yoʻqotdilar, 12 ta zirhli mashina va bir nechta mototsikl va mashinalar yoʻq qilindi. Toʻrtta nemis tanki shikastlangan. Bir nemis bombardimonchisi ham shikastlangan. Qisqa janglar paytida ikki nemis askari daniyaliklar tomonidan vaqtincha asirga olingan.
1940-yil 9-aprel kuni soat 04:00 da Germaniyaning Daniyadagi elchisi Renthe-Fink Daniya tashqi ishlar vaziri Munchga qoʻngʻiroq qilib u bilan uchrashishni soʻragan. Ikki kishi 20 daqiqalik suhbatdan soʻng, Renthe-Fink nemis qoʻshinlari oʻsha paytda mamlakatni Fransiya-Britaniya hujumidan himoyalash maqsadida Daniya hududiga qoʻshin kiritayotganini eʼlon qildi. Germaniya elchisi Daniya qarshiligini zudlik bilan toʻxtatishni, Daniya hukumati va Germaniya qurolli kuchlari oʻrtasida aloqa oʻrnatishni talab qildi. Agar talablar bajarilmasa, Luftwaffe poytaxt Kopengagenni bombardimon qiladi deb tahdid qilgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A%2C_J%C3%BCtland%2C_deutscher_Sp%C3%A4hpanzer_%28Sd._Kfz._222%29.jpg/250px-Bundesarchiv_Bild_101I-753-0010-19A%2C_J%C3%BCtland%2C_deutscher_Sp%C3%A4hpanzer_%28Sd._Kfz._222%29.jpg|left|thumb|250x250px| [[Yutlandiya|Yutlandda nemis zirhli mashinasi.]] Germaniya talablari eʼlon qilinganda, nemislarning birinchi yutuqlari allaqachon maʼlum edi, kuchlar Gedserga parom bilan soat 04:15 da qoʻngan va shimolga qarab harakatlanardi. Nemis Fallschirmjager boʻlinmalari hech qanday qarshilik koʻrsatmasdan qoʻnishgan va Aalborgdagi ikkita aerodromni, Storstrøm koʻprigini va Masnedo qal’asini egallab olishgan.
Mahalliy vaqt bilan soat 04:20 da 1000 nafar nemis piyoda askarlari Hansestadt Danzig mina layneridan Kopengagen bandargohiga qoʻnishdi va qarshilikka duch kelmay, tezda qal’adagi Daniya garnizonini egallab olishdi. Nemislar portdan Daniya qirollik oilasini qoʻlga olish uchun Amalienborg saroyiga qarab harakatlanishdi. Bosqinchi kuchlar qirol qarorgohiga yetib kelganida qirolning qirollik gvardiyasi ogohlantirilgan va boshqa qo‘shimcha kuchlar ham saroyga yo‘l olgan edi. Amalienborgga qilingan Germaniyaning birinchi hujumi qaytarildi. Bu Kristian X va uning vazirlariga Daniya armiyasi boshligʻi general Prior bilan suhbatlashish uchun vaqt berdi. Muhokamalar davom etar ekan, Heinkel He 111 va Dornier Do 17 bombardimonchilari shahar ustida varaqalar yoyishdi. Luftwaffe (nemislarning havo-harbiy boʻlimi) Kopengagen tinch aholisini bombardimon qilishning aniq tahdidini va General Prior jangni davom ettirish tarafdori boʻlgan qirol Kristian X va butun Daniya hukumati ichki ishlarda siyosiy mustaqillikni saqlab qolish evaziga soat 08:34 da taslim boʻlish buyrugʻi berilgan edi.
Soat 05:45 da Germaniyaning ikkita Bf 110 eskadroni Zealanddagi (Daniya) Værløse aerodromiga hujum qildi va Daniya armiyasi havo xizmatini bosqinchilik bilan yoʻq qildi. Daniya havo hujumiga qarshi otishmaga qaramay, nemis qiruvchilari Daniyaning 11 samolyotini yoʻq qildi va yana 14 tasiga jiddiy zarar yetkazdi.
Daniyaga bostirib kirish olti soatdan kam davom etdi va urush paytida nemislar tomonidan olib borilgan eng qisqa harbiy kampaniya edi. Daniyaning tez taslim boʻldi. Bu 1943-yilning yozigacha Daniyaning qiyinchiliksiz bosib olinishiga olib keldi va daniyalik yahudiylarning hibsga olinishi va deportatsiyasi, shuningdek, Shvetsiyadan boshpana olish uchun vaqt berildi. Oxir-oqibat, 477 nafar Daniya yahudiylari deportatsiya qilindi va ulardan 70 nafari hayotdan koʻz yumdi. Daniyada yahudiylar va yarim yahudiylar urushdan oldin 8000 kishidan dan sal koʻproq boʻlgan.
Zamonaviy aloqalar
Germaniya ham, Daniya ham Yevropa Ittifoqi va NATO aʼzolaridir. Daniyaning Berlinda elchixonasi, shuningdek, Flensburgda va Gamburgda bosh konsulligi bor. Germaniya Kopengagendagi elchixonasi, shuningdek, Daniya atrofida faxriy konsulliklar tarmogʻiga ega. 1955-yildagi Bonn-Kopengagen deklaratsiyasi chegaraning har ikki tomonida ozchiliklarni oʻzaro tan olishni oʻrnatadi, toʻliq fuqarolik huquqlarini va ozchiliklar tilida oʻqitiladigan maktablar tashkil etish huquqini taʼminlaydi. Bundan tashqari, Daniya Taʼlim vazirligi (Undervisningsministeret) Bundes shtatining Baden-Vyurtemberg taʼlim vazirligi Kultusministerium bilan ikkala mamlakatdagi gimnaziya oʻquvchilari oʻrtasida almashinuv dasturini ishlab chiqish va amalga oshirish uchun hamkorlik qiladi. Dasturning rasmiy nomi „Deutsch-Dänisches grenzenübergreifendes Schüleraustauschprogramm für die Entwicklung und den Beibehalt, essentieller kultureller Verständigung und prägenden Erfahrungen“ (Madaniy tushunish va shakllantiruvchi tajribalarni rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash uchun Germaniya-Daniya transchegaraviy talabalar almashinuv dasturi) deb nomlanadi. Birinchi almashinuv rasmiy ravishda 2016-yil aprel oyida Baden-Vyurtembergning Mosbax shahrida amalga oshirildi. Ikkinchi rasmiy almashinuv may oyida Daniyaning Odense shahrida boʻlib oʻtdi, soʻngra uchinchi, ammo yakuniysi emas, 2016-yil avgust oyida muvaffaqiyatli tashrif boʻlib oʻtdi. Dastur rasman nihoyasiga yetgan boʻlsa ham, 2016-yil oxirigacha qaytish rejalashtirish ishlab chiqilgan.
Chegara nazorati
Yevropadagi muhojirlar inqirozi sharoitida Daniya 2016-yil 4-yanvardan beri Daniya — Germaniya chegarasida vaqtinchalik chegara nazoratini saqlab kelmoqda, bu muddat bir necha bor uzaytirilgan. 2019-yil aprel holatiga koʻra, 10 milliondan koʻproq odam toʻxtatilgan, ulardan 7599 nafari rad etilgan. 2018-yil oktabr holatiga ko‘ra, 801 qurol musodara qilingan va boshqa narsalar qatorida odam savdosi va narkotik moddalar kontrabandasi bo‘yicha 5479 ta ayblov qo‘yilgan. Politsiya tekshirilgan shaxslar, kirish taqiqlangan shaxslar va odam savdosida ayblangan shaxslar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni eʼlon qilmoqda.
Davutlar, Keles
Davutlar — Bursa viloyatining Keles tumanidagi mahalla.
Geografiya
Bursa shahar markazigacha boʻlgan masofa 81 kmni tashkil etadi, Keles tumanidan 19 km uzoqlikda.
Bayırlı, Samsat
Bayırlı — Adıyaman viloyatining Samsat tumaniga qarashli qishloq.
Édith Cresson
Édith Cresson (1934-yil 27-yanvarda tugʻilgan) — Sotsialistik partiyadan saylangan fransuz siyosatchisi. U 1991-yildan 1992-yilgacha Fransiya bosh vaziri lavozimida ishlagan va bu lavozimni egallagan birinchi ayol. Uning siyosiy faoliyati tadqiqot, fan va texnologiyalar bo‘yicha Yevropa komissari lavozimida ishlagan davridagi korrupsiya ayblovlari natijasida janjal bilan yakunlandi.
Fransiya bosh vaziri
Kresson 1991-yil 15-mayda prezident Fransua Mitteran tomonidan bosh vazir lavozimiga tayinlangan. Tez orada u saylovchilar orasida nomaqbul boʻlib qoldi va 1992-yilgi mintaqaviy saylovlarda sotsialistlarning yomon koʻrsatganidan soʻng, bir yildan kamroq vaqt oʻtgach, oʻz lavozimini tark etishga majbur boʻldi. Uning premerligi Beshinchi Respublika tarixidagi eng qisqa muddatlardan biridir. Uning yapon savdo amaliyotini qattiq tanqid qilishi, yaponlarni „Dunyoni egallashga urinayotgan sariq chumolilar“ga qiyoslashgacha borishi irqchilik ayblovlariga sabab bo‘ldi.
Ijtimoiy siyosatda Kresson hukumati 1991-yilgi „Shaharlar toʻgʻrisida“gi qonunni qabul qildi. Bu qonun barcha fuqarolar uchun „shahar huquqi“ni taʼminlashga qaratilgan edi. Qonun „mahalliy organlardan ijtimoiy hamjihatlikni qoʻllab-quvvatlaydigan va segregatsiya sharoitlarining oldini olishga imkon beradigan yashash va yashash sharoitlarini taʼminlashni“ talab qildi. Kresson hukumati, shuningdek, oʻz faoliyati davomida 500 dan kam xodimi boʻlgan firmalarning xalqaro raqobatbardoshligini oshirishga katta eʼtibor qaratdi. 1991-yil iyul oyida nogironlarning uy-joy, ish joylari va jamoat binolariga kirishini yaxshilashga qaratilgan bir qator chora-tadbirlarni oʻz ichiga olgan qonun qabul qilindi. Bundan tashqari, 1991-yil iyuldagi yuridik yordam toʻgʻrisidagi qonun „jamoatchilikka (birinchi navbatda, Fransiyada qonuniy istiqomat qiluvchi chet elliklarga) sudlarga kengroq kirish imkoniyatini berdi“. 1992-yil yanvar oyida 100 000 dan ortiq aholisi boʻlgan shaharlardagi barcha kam taʼminlangan uy xoʻjaliklariga uy-joy nafaqalari berildi. 1991-yil 10-iyuldagi qonunga muvofiq, huquqiy maʼlumotlardan foydalanish shuningdek, yuridik yordam tizimining bir qismi sifatida kiritildi 1992-yil yanvar oyida „suv sifati va miqdori hamda suv ekotizimlarini himoya qilishni taʼminlash uchun“ deb nomlanga suv qonuni qabul qilindi.
Kresson Jahon Liderlari Ayollari Kengashining aʼzosi. Jahon Liderlari Ayollari Kengashi hozirgi va sobiq ayol prezidentlar va bosh vazirlarning xalqaro tarmogʻi boʻlib, uning vazifasi ayollar uchun muhim ahamiyatga ega boʻlgan va adolatli rivojlanish masalalari boʻyicha jamoaviy harakatlar uchun global miqyosdagi eng yuqori darajadagi ayol liderlarni safarbar qilishdir.
Yevropa komissari
Yevropa komissari boʻlsa-da, Kresson 1999-yilda Santer komissiyasining isteʼfoga chiqishiga olib kelgan firibgarlik ishlariga aralashib ayblangan. Firibgarlik boʻyicha tekshiruvdan soʻng Yevropa Komissiyasi Kresson tadqiqot komissari sifatida „Bir necha yil davomida maʼlum, jiddiy va davom etayotgan qonunbuzarliklarga javoban harakat qilmaganini“ aytdi. Kresson katta mablagʻlar yoʻqolgan yoshlar oʻquv dasturidagi muvaffaqiyatsizliklar haqida xabar bermaganlikda aybdor deb topildi.
Doʻng qumlar
Doʻng qumlar — oʻsimliklar bilan mustahkamlangan yoki chala mustahkamlangan aylana yoki uzunchoq shakldagi qum uyumlari. D. q. sochiluvchan ("toʻp kumlar") va zichlangan qumlarga boʻlinadi. D. q. ayniqsa Markaziy Osiyo choʻllarida, koʻpincha chuchuk yoki shoʻrtob yer osti suvlari 3 m dan 5 m gacha chukurlikda boʻlgan joylarda vujudga keladi. Oʻrta Osiyoda Qizilqum, Qoraqum, Qoraqalpoq choʻlida koʻproq uchraydi.
Édith Cresson
Yordamchi tayinlash
Kresson oʻz vazifalarini bajarishga kirishgach, yaqin tanishlaridan biri boʻlgan stomatolog Filipp Berthelotni „shaxsiy maslahatchi“ qilib tayinlashni niyat qilgan. Berthelot 66 yoshda boʻlganligi sababli uni Vazirlar Mahkamasi aʼzosi etib tayinlash mumkin emas edi. Kresson lavozimga kirishganida, uning Vazirlar Mahkamasi shaxsiy maslahatchilar bilan toʻliq taʼminlagan edi.
Berthelot faqat Kressonning shaxsiy maslahatchisi sifatida ishlagan. Uning shartnomasi 1997-yil 1-martda tugaydi va unga bir yil muddatga boshqa taklif qilingan olim bilan shartnoma taklif qilishdi. Yevropa Ittifoqi qoidalari taklif qilingan olimlar uchun maksimal 24 oyni belgilaydi, ammo Berthelot bu lavozimda ikki yarim yil ishladi.
1997-yil 31-dekabrda Berthelot tibbiy sabablarga koʻra shartnomani bekor qilishni soʻradi va uning arizasi qabul qilindi. Uning ustidan sudga parlament aʼzosi tomonidan shikoyat qilingan va 1999-yilda Belgiyada Berthelotga nisbatan jinoiy tergov ochilgan. 2004-yil iyun oyida Bryussel Tribunal de première instansiyasining (Birinchi instansiya sudi, Bryussel) palatasi ushbu ish boʻyicha boshqa choralar koʻrilmasligi haqida qaror qabul qildi.
Yevropa Komissiyasi Edit Kressonga qarshi
2006-yil 11-iyulda Yevropa sudining C-432/04 ishi (Edit Kressonga qarshi Yevropa hamjamiyatlari komissiyasi) bo‘yicha qarorida sud Édith Cresson Yevropa komissari sifatidagi majburiyatlarini buzgan deb eʼlon qildi. Komissiya aʼzosi lavozimidan kelib chiqadigan majburiyatlarning buzilishi, qoida tariqasida, jazo qoʻllashni talab qilsa, sud ishning holatlarini hisobga olgan holda, qoidabuzarlik toʻgʻrisida xulosa chiqarish oʻz-oʻzidan, tegishli jazo va shunga koʻra, sud Cressonga pensiya yoki boshqa nafaqa olish huquqidan mahrum qilish shaklida jazo qoʻllamaslikka qaror qildi.
Kressonning taʼkidlashicha, agar jinoiy va intizomiy ishda shikoyat qilingan xatti-harakatlar bir xil boʻlsa, jinoyat sudining xulosalari intizomiy organlar uchun majburiydir. Biroq, sud jinoiy protsess doirasida yuzaga kelgan faktlarning huquqiy tavsifi bilan bogʻliq emasligini va sud oʻz ixtiyoridan toʻliq foydalangan holda, sud muhokamasida shikoyat qilingan xatti-harakatni tekshirishi kerakligini aytdi. EK 213(2) moddasi Komissar lavozimidan kelib chiqadigan majburiyatlarning buzilishini tashkil etdi. Shunga koʻra, de Bruxelles Tribunal de première instansiyasining Konsel palatasining Kresson tomonidan jinoiy xatti-harakatga oid dalillar yoʻqligi haqidagi qarori sudni majburlashi mumkin emas.
Siyosiy karyera
Tadqiqotlar, innovatsiyalar va fan boʻyicha Yevropa komissari. 1995-1999-yillar
Hukumat funksiyalari
Bosh vazir, 1991-1992 (Isteʼfo).
Qishloq xoʻjaligi vaziri, 1981-1983-yillar.
Tashqi savdo va turizm vaziri, 1983-1984-yillar.
Sanoatni qayta joylashtirish va tashqi savdo vaziri, 1984-1986-yillar.
Doʻnon
Doʻnon — uch yoshga toʻlib, toʻrt yoshga oʻtgan ot yoki tuya. D.lik davri, asosan, hayvonning tishiga va b. belgilariga qarab aniklanadi. Mas, D. Otning hamma sut tishlari oʻrniga doimiy tishlar chiqadi. Yoli, dumi, tuyok^pari oʻsgan boʻlib, koʻrinishi katta yoshdagi otlarga oʻxshaydi, jinsiy voyaga yetadi, naslchilik ishlarida foydalanila boshlaydi.
Édith Cresson
Yevropa parlamenti
Yevropa parlamenti aʼzosi, 1979-1981 (parlament saylovlarida saylangan va 1981-yilda vazir boʻlgan). 1979-yilda saylangan.
Bosh kengash
Vena Bosh maslahatchisi, 1982-1998 (Isteʼfo). 1988, 1994-yillarda qayta saylangan.
Munitsipal Kengash
Chatellero meri, 1983-1997 (Isteʼfo). 1989, 1995-yillarda qayta saylangan.
Chatellero merining oʻrinbosari, 1997-2008. 2001-yilda qayta saylangan.
Châtellero munitsipal maslahatchisi, 1983-2008. 1989, 1995, 2001-yillarda qayta saylangan.
Ture meri, 1977-1983-yillar
Kresson kabineti, 1991-yil 15-may — 1992-yil 2-aprel
Edit Kresson — Bosh vazir
Roland Dyuma — tashqi ishlar vaziri
Per Joxe — Mudofaa vaziri
Filipp Marchand — Ichki ishlar vaziri
Rojer Foro — sanoat vaziri
Anri Nallet — Adliya vaziri
Jek Lang — Madaniyat va aloqa vaziri
Lui Mermaz — qishloq xoʻjaligi va oʻrmonlar vaziri
Bris Lalonde — Atrof-muhit vaziri
Jiyen Jiraoʻ
Jiyen Jiraoʻ  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XVIII asr. Qoraqalpogʻiston Respublikasining Qoraoʻzak tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qorauzyak” OFY, Qabaqli ata qabristonida. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Édith Cresson
Kresson kabineti, 1991-yil 15-may — 1992-yil 2-aprel
Lui Le Pensek — chet el departamentlari va hududlari vaziri
Pol Quiles — Transport, uy-joy, kosmik va uskunalar vaziri
Jan Poperen — Parlament bilan aloqalar vaziri
Edvige Avice — hamkorlik va rivojlanish vaziri
Mishel Delebarre — Shahar va mintaqaviy rejalashtirish vaziri
Hubert Curien — tadqiqot va texnologiyalar vaziri
Jan-Lui Byanko — Ijtimoiy ishlar va integratsiya vaziri
Doʻstlik (Boyovut tumani)
Doʻstlik (Дустлик) — Oʻzbekiston Respublikasi Sirdaryo viloyati Boyovut tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Mirzəhaqverdili
Mirzəhaqverdili (shuningdek, Mirzaakhverdili va Mirza-Akhverdly) — Ozarbayjonning Agʻjabadi tumanidagi qishloq va munitsipalitet. Aholasi 466.
Belorussiya ayollari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Swetlana_Alexijewitsch_2013.jpg/220px-Swetlana_Alexijewitsch_2013.jpg|right|thumb| [[Svyatlana Aleksiyevich|Svetlana Aleksievich, Ukrainada tugʻilgan, lekin Belorussiyada oʻsgan. 2015 -yilda adabiyot boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori]] Belarusiyadagi ayollarning zamonaviy xususiyatlari Belarus tarixida sodir boʻlgan voqealardan, xususan, „XVI asr oxirida ayollar uchun teng huquqlar kontsepsiyasi birinchi marta ishlab chiqilgan va asoslantirilgan“ paytdan kelib chiqqan. Belorussiya tarixidagi eng muhim huquqiy hujjatlardan biri boʻlgan 1588-yilgi Buyuk Gertsoglik Xartiyasi qonun ostida Belarus ayollarining qadr-qimmatini himoya qildi. Belarusiyadagi ayollar va ularning Belarus jamiyatiga qoʻshgan hissasi har yili 8-mart Xalqaro xotin-qizlar kunida nishonlanadi.
Aholi
2020-yilda Belarus aholisining 53,4 foizi ayollar edi. 2020-yilda Belarus ayollarining oʻrtacha yoshi 43,9 ni tashkil qiladi. Belaruslik ayollarning aksariyati 25-54 yosh oraligʻida.
Jamiyatdagi roli
Belarusiyada gender rollari hali ham anʼanaviy boʻlib qolmoqda. Ayollarga berilgan bu rollarning baʼzilari mamlakatning patriarxal madaniyatida chuqur oʻrin egallagan. Ayollar uchun, odatda ona yoki xotin uchun majburiyatlardan biri shundaki, ular kechki ovqat stolini tayyorlab qoʻyishlari kerak. Erkakning bu vazifani bajarishi kamsituvchi hisoblanadi. Uy xoʻjaligiga eʼtiborli qilish va bolalarni tarbiyalash ham anʼanaviy ravishda ularga yuklangan. Anʼanaga koʻra, 14 yoshgacha boʻlgan bolalarga gʻamxoʻrlik koʻpincha onalarga topshiriladi va otalar koʻpincha aralashmaydi. Erkaklar koʻpincha ayollardan koʻra kuchliroq deb hisoblanadilar, chunki ular oilaning boquvchisi hisoblanadilar, ayollar esa uy ishlari va bolalarni parvarish qilish bilan shugʻullanadi. Belarusiyada koʻp odamlar, shu jumladan ayollar, ayollarning tengsiz mavqeini ijtimoiy adolatsizlik deb bilishmaydi. Natijada ayollar huquqlari koʻpchilik uchun ahamiyatsiz deb hisoblanadi.
Belarus prezidenti Aleksandr Lukashenko qayta-qayta ayollarning qadr-qimmatini kamsituvchi misoginistik yoki seksistik soʻzlar va xatti-harakatlarda ayblanadi. U tomonidan bir qator ayollar (Natalya Kochanova va boshqalar) yuqori davlat lavozimlariga tayinlanganiga qaramay, ularning roli koʻpincha tokenistik hisoblanadi. 2020-yilda Svyatlana Tsixanuskaya muxolifatning asosiy nomzodiga aylanganida, Lukashenkoning misoginist bayonotlari tez-tez uchragan. Ular televideniye orqali keng tarqaldi. Shu bilan birga, hukumat siyosatda faol ayollar va erkak faollarning sheriklari boʻlgan ayollarga nisbatan tuhmat kampaniyalarini boshladi. Amnesty International hisobotiga koʻra, siyosiy faol ayollarga jinsiy zoʻravonlik va bolalarni qamoqqa olish bilan tahdid qilingan. 2020-yil 29-may kuni Lukashenko ayol prezident boʻla olmaydi, chunki „Konstitutsiya ayol uchun yaratilgan emas“ deb taʼkidladi. Iyun oyida u yana bu masalaga izoh berdi: „Bizning Konstitutsiyamiz shundayki, hatto erkak uchun ham bu [prezidentlik] ogʻir yuk. Agar uni ayolning ustiga qoʻysa, yiqilib tushadi, bechora“
Ish kuchidagi ayollar
Belarus Respublikasi Mehnat kodeksining 14-moddasi mehnat munosabatlarida har qanday kamsitishni taqiqlaydi, ammo shunga qaramay, gender tengsizligi hali ham davom etmoqda. Belorussiyalik ayolning oʻrtacha ish haqi hozirda Belaruslik erkakning oʻrtacha ish haqining 80 foizini tashkil qiladi, ammo teng ish uchun teng haq toʻlashni talab qiluvchi qonun hujjatlari mavjud. Bonuslarni taqsimlash usuli bu nomuvofiqlikni keltirib chiqaradi. Bundan tashqari, ayolning erkaklarnikiga qaraganda kamroq maoshli ishga rozi boʻlish ehtimoli koʻproq ekanligi aniqlandi. Belarusiyada baʼzi ishlarda ayollar mehnatidan foydalanish qonunga ziddir. Mamlakatda ayollarning ishtirok etishi mumkin boʻlmagan ish joylarining rasmiy roʻyxati mavjud. Shuningdek, ayollar 126 kunlik tugʻruq va tugʻish boʻyicha 969 kunlik majburiy haq toʻlanadigan taʼtilga ega. Roʻyxatdagi ishlar xavfli ishlab chiqarishlar, jismoniy faollikni oshirish yoki sogʻliq uchun xavfli deb hisoblangan ishlar bilan bogʻliq ishlardir. Ish kuchida mavjud boʻlgan gender tengsizligiga qaramay, ayollar Belarusda ish bilan band boʻlgan erkaklar sonidan koʻproq, chunki ular mehnat bozorining 54 foizini tashkil qiladi. Mehnat bozorining yuqori foizini tashkil etishiga qaramay, ayollar hali ham erkaklarnikiga qaraganda kamroq moliyaviy barqaror.
Ayollar uchun tashkilotlar
Belarusiyada feministik guruhlar birinchi marta 1991-yilda paydo boʻlgan, keyin esa koʻproq shakllangan. Ushbu tashkilotlarga Belorussiyadagi ayollar ittifoqi (ilgari Belorussiya Sovet ayollari qoʻmitasi sifatida tanilgan), Belarusiya ayollar ligasi, askarlar onalari qoʻmitasi, ayollar xristian-demokratik harakati, Belarus feministik harakati „Uygʻonish davri uchun“ kiradi. Vatan", „Saylovchi ayollar ligasi“ va „Ayollar liberal assotsiatsiyasi“. 21-asrning boshlari Belorussiyadagi ayollar harakatida oʻzgarishlarga olib keldi. Harakat yanada tizimlilasha boshladi va buning natijasida yanada aniq ustuvorliklarga ega boʻlgan eng samarali ayollar tashkilotlari paydo boʻldi. 1994-yilda tashkil topgan „Umid“ partiyasi ayollarning siyosatga aralashuvi muammosiga eʼtibor qaratishni maʼqul koʻrdi. Yaratilgan yana bir tashkilot Belorussiyaning Yosh ayollar xristian assotsiatsiyasi boʻlib, ularning asosiy eʼtibori oq tanli qul savdosi masalasiga qaratilgan. Belarus ishchi ayollar tashkiloti birinchi navbatda mamlakatdagi inson huquqlari va ijtimoiy masalalar bilan shugʻullanadi. Eng koʻzga koʻringan ayollar tashkilotidan biri ayollar mustaqil demokratik harakati edi. Tashkilot barcha fuqarolar oʻrtasida siyosiy va iqtisodiy kompetentsiyani hamda gender tengligini targʻib qiladi.
2021-yil 28-sentabrda hukumatning nodavlat tashkilotlarga hujumi paytida (qarang : Belarusiyada inson huquqlari#NNTlarga bosim), Belarus Oliy sudi „Gender istiqbollari“ NNTni (Гендерные перспективы) majburan tugatdi.) gender kamsitish va oiladagi zoʻravonlikka qarshi turish orqali Belarusiyada ayollar huquqlarini targʻib qilgan. GP ayollarga oid huquqiy masalalar boʻyicha hukumat bilan hamkorlik qildi va 10 yil ichida 15 000 ga yaqin qoʻngʻiroqlarni qabul qilgan oilaviy zoʻravonlik qurbonlari uchun milliy ishonch telefoniga mezbonlik qildi. Sud ushbu tashkilotni tugatgandan soʻng, uning jamoasi hukumat „oilaviy zoʻravonlik yoki gender kamsitilishiga duchor boʻlgan juda koʻp sonli ayollarning ehtiyojlari haqida qaygʻurmaydi“ deb daʼvo qildi.
Gender huquqlari
Belorussiyada turmush qurgan ayollar shaxsiy va xususiy mulkni, daromadlarni, investitsiyalarni va ular tomonidan ishlab chiqarilgan boshqa aktivlarni saqlab qolish huquqiga ega.
Doʻppidoʻzlik
Doʻppidoʻzlik — doʻppi tikish kasbi; badiiy hunarmandlikning keng tarqalgan sohasi. Doʻppi baxmal, sidirgʻa shoyi, satindan bichilib, ip, ipak, zar iplar bilan kashta tikiladi. Kashta tikib bezatilgan boʻlaklar (tepa, kizak) ga astar yopishtirilib mayda nozik chokda qaviladi, qaviklar orasiga paxta yoki qogʻozdan pilta uriladi. Soʻng tayyor boʻlaklar bir-biriga ulanadi, kizak atrofi jiyak (tasma) bilan hoshiyalanadi. Yelimlangan doʻppilar taxtakachga qoʻyiladi. Tayyor boʻlgan doʻppi bichimiga qarab murabba, konussimon (dumaloq) shaklga ega boʻladi. D. bilan asosan ayollar, qis-man erkaklar ham shugʻullanadi.
20-asr 20-y.laridan hunarmand ustalar artellarga birlashtirildi, keyinchalik f-kalarda mehnat qila boshladilar. D. hochir Buxoro ("Zardoʻz" aksiyadorlik jamiyati), Toshkent ("Sharq guli" LTD), Chust va b. korxonalarda, qisman xonadonlarda davom ettirilmoqda.
Tangentenflyugel
Tangentenflyugel (Tangentenflügel) — klavesin va pianino xususiyatlarini oʻzida mujassam etgan XVIII asrning ikkinchi yarmida paydo boʻlgan klaviaturali cholgʻu asbobi; hammerklavierning avvalgi ajdodi. U 1750-yillarda Regensburgda ushbu asbobni ishlab chiqarishga asos solgan Frants Yakob Shpet (Kristof Fridrix Shmal bilan birgalikda Späth & Schmahl)tomonidan ixtiro qilingan. Boshqa mamlakatlarda shu kabi asboblar aksar hollarda tayyor klavesinlardan (mexanikani almashtirish orqali) ishlab chiqarilgan. Tangentflyugel ohangining tabiatiga koʻra, yuqori registrlarda pianinoga, pastkida klavesinga yaqinroq.thumb|right
Boyazid Bastomiy ziyoratgohi (Maqbara, binolar, hovuz, oromgoh)
Boyazid Bastomiy ziyoratgohi (Maqbara, binolar, hovuz, oromgoh)  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: XV asr. Fargʻona viloyatining Buvayda tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Arab” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida “Vaqf” xayriya jamoat fondiga tekin foydalanish shartnomasi asosida biriktirilgan. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Tangentenflyugel
Karl Filipp Emmanuel Baxning bir qator klavier asarlari tangentenflügel uchun maxsus moʻljallangan, deb ishoniladi. U 1777-yilda Volfgang Amadeus Motsartga yozgan maktubida, garchi uning fikrlari (Iogann Andreas Shtayn asarining cholgʻu asbobi yoʻnalishida, yaʼni pianinoga) oʻzgarayotganini taʼkidlasada, „Shpetov klaviri“ga hayrixohligi haqida (spättische Clavier) soʻz yuritadi. XVIII asrning oxiriga kelib, fortepiano tangentenflyugel oʻrnini butunlay egalladi.
Beshbuloq (Navoiy viloyati, Tomdi tumani, IV—II asrlar)
Beshbuloq  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. IV—II asrlar. Navoiy viloyatining Tomdi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Tomdibuloq“ OFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Denis Berezovskiy
thumb|298x298px|Denis Valentinovich Berezovskiy Denis Valentinovich Berezovskiy (1974-yil 15-iyulda tugʻilgan, Xarkov, Ukraina SSR, SSSR) — ukrainalik va rossiyalik harbiy qoʻmondon, 2018-yildan Rossiya harbiy-dengiz floti Tinch okean floti qoʻmondoni oʻrinbosari, Rossiya dengiz floti vitse-admirali (2020-yil).
Rossiya dengiz floti Qora dengiz floti qoʻmondoni oʻrinbosari (2014-2015). Ukraina dengiz kuchlari qoʻmondoni (2014-yil 1-2-mart). Qrim Avtonom Respublikasi dengiz kuchlari qoʻmondoni (2014-yil 2-18-mart).
2014-yilda Qrim Rossiya Federatsiyasiga qoʻshib olinib, Rossiya harbiy-dengiz kuchlariga oʻtkazilgandan soʻng, Berezovskiy Ukrainaning yangi hukumati tomonidan davlatga xiyonatda ayblangan edi.
Ukraina dengiz floti
left|thumb|250x250px| Ukraina va [[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh harbiy-dengiz kuchlarining mashgʻulotlari paytida, 2012-yil]] 1996-yilda P.S.Naximov nomidagi Svestopol institutining Qizil yulduz dengiz ordeni tamomlagan.
2002—2005-yillarda u Ukraina Harbiy-dengiz floti flagmani Hetman Sahaidachniy fregati qoʻmondoni boʻlgan. 2005-yilda u kadrlar ishiga oʻtdi; 2009-yilda muddatidan oldin „1-darajali kapitan“ unvoniga sazovor boʻldi, 2012-yil 6-dekabrda unga "kontr- admiral " harbiy unvoni berildi. 2012 va 2013-yillarda u Ukraina va AQSh harbiy-dengiz kuchlarining „Sea Breeze-2012“ va „Sea Breeze-2013“ qoʻshma mashgʻulotlariga rahbarlik qilgan.
2-mart kuni u Qrim xalqiga sodiqlik qasamyod qildi. Shu kuni u qarori bilan lavozimidan chetlashtirildi Ukraina mudofaa vaziri I. I. Tenyuxa va farmon Ukraina Prezidenti. Ukraina Bosh prokuraturasi Berezovskiyga nisbatan davlatga xiyonat aybi bilan jinoiy ish qoʻzgʻatdi.
Qrim dengiz floti
2014-yil 2-martdan — Qrim Avtonom Respublikasi floti qoʻmondoni (17-martdan — Qrim Respublikasi).
Rossiya dengiz floti
2014-yil 24-mart kuni Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vaziri, armiya generali Sergey Shoygu Qrimga ish safari chogʻida Denis Berezovskiyni Rossiya Qora dengiz floti qoʻmondoni oʻrinbosari etib tayinladi va unga Rossiyaning shaxsiy raqamini topshirdi. left|thumb|250x250px| Koreya Respublikasi Harbiy-dengiz kuchlari ofitserlari bilan uchrashuvda, 2019-yil 2014-yil 20-aprelda u ushbu lavozimga Rossiya Federatsiyasi Prezidenti Vladimir Putinning farmoni bilan tasdiqlangan.
2014-yil 22-aprelda Berezovskiy Qora dengiz floti shtab-kvartirasi ofitserlari bilan Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirining oʻrinbosari, armiya generali Nikolay Pankov tomonidan tanishtirildi.
2018-yil noyabr oyidan — Rossiya dengiz floti Tinch okean floti qoʻmondoni oʻrinbosari.
Sanksiyalar
2014-yil 17-martda u Yevropa Ittifoqi tomonidan Yevropa Ittifoqida aktivlari muzlatilgan va viza cheklovlari kiritilgan shaxslarning sanktsiyalar roʻyxatiga kiritilgan.
Rieter
Rieter – Shveysariyaning Vintertur shahrida joylashgan toʻqimachilik mashinalari ishlab chiqaruvchisi.
Tarixi
1795-yilda Iogann Yakob Riter (1762—1826) tomonidan asos solingan kompaniya dastlab toʻqimachilik mahsulotlarini ishlab chiqargan. 1806-yilda Napoleon kontinental Yevropa va Buyuk Britaniya oʻrtasidagi savdoning oldini olish uchun kontinental blokadani joriy qilganligi sababli, Rieter Britaniya toʻqimachilik mashinalari uchun ehtiyot qismlarni olish imkonsiz boʻlib qoldi. Natijada, kompaniya ehtiyot qismlarni oʻzi ishlab chiqarishni boshladi va 1810-yilda birinchi oʻz-oʻzidan yaratilgan toʻqimachilik mashinasi uning ustaxonasini tark etib, keng ommaga tarqaldi.
2011-yilda avtomobil ehtiyot qismlari boʻlimi, ilgari Rieter Automotive, Rieterdan ajralib, yangi korporatsiyaga aylandi; Rieter boshqaruv kengashining ikki aʼzosi, Pete Spuhler va Michaell Pieper Autoneumdagi oʻz ulushlarini maʼlum bir kelishilgan muddatga saqlab qolishga va yangi kompaniyaga har biri 12,5 million CHF miqdorida subordinatsiya qilingan kredit berishga kelishib oldilar.
2017-yil 30-iyunda Rieter hozirda Rieter Component boʻlimi ostida faoliyat yurituvchi Schweiter Technologies AG, Horgen (Shveysariya) dan SSM Textile Machinery Divisionni (SSM) sotib oldi. SSM ip oʻrash uskunalari bilan shugʻullanadi. SSM 1989-yilda Schärer, Schweiter va Mettler kompaniyalarining birlashishi natijasida tashkil topgan. 2012-yil fevral oyida SSM Giudici Sp A., Galbiate, Italiya kompaniyasini sotib oldi. SSM, shuningdek, Xitoyning Zhongshan shahrida SSM (Zhongshan) Ltd nomi ostida shoʻba korxonasiga ega boʻlib, u savdo/qoʻllab-quvvatlash/xizmat operatsiyalarida yordam beradi, shuningdek, Osiyo bozorlari uchun mashinalarni boshqarish, ishlab chiqarish va yigʻishda yordam beradi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Brett Halliday
Brett Halliday (1904-yil 31-iyul - 1977-yil 4-fevral) amerikalik detektiv yozuvchisi Devis Dresser taxallusi bilan ijod qilgan. Halliday Maykl Sheyn obrazi  bilan tanilgan. Keyinchalik Sheyn obrazi seriyalarini yozivchining iltimosiga binoan boshqa yozuvchilar ham yozishgan. Dresser, shuningdek, Asa Beyker, Metyu Blood, Ketrin Kalver, Don Devis, Xel Debrett, Entoni Skott, Piter Fild va Anderson Ueyn taxallusi bilan seriyali boʻlmagan detektiv romanlarni yozgan.
Hayoti
14 yoshida u uydan qochib ketadi va Fort-Blissdagi (Texas) AQShning 5-otliq polkiga xizmat qiladi, soʻngra Rio-Grandeda bir yil chegara patrulda xizmat qilgan. Xizmat tugagandan soʻng u oʻrta maktabni tugatish uchun Texasga qaytib keldi. Sarguzashtlarni izlash uchun Dresser janubi-gʻarbiy boʻylab turli xil gʻalati ishlarda ishlaydi, jumladan, fermer xoʻjaligida  mol terisini tozalaydi,, Meksika koʻrfazida yuk tashuvchi kemada matros, Kaliforniya neft konlarida ishchi va hokazolarda ishlagan. Oxir-oqibat, u Tri-State muhandislik kollejiga bordi, u yerda qurilish muhandisligi boʻyicha diplom  oldi. Texasga qaytib, u 1927-yilda yozishga kirishgunga qadar bir necha yil muhandis va quruvchi boʻlib ishladi.
Birinchi turmushidan keyin (oldingi turmushi Katlin Rollinsdan ikkita qizi bor), Dresser 1946-yilda  detektiv  yozuvchi Xelen Makkloyga uylandi va ular 1961-yilgacha birga yashab  Chloe ismli qizli boʻlishdi. Birgalikda ular Halliday va Makkloy nomli adabiy agentlikni tuzdilar. Shuningdek, Dresser 1953-yildan 1965-yilgacha  ishlagan uning va boshqa mualliflarning kitoblarini nashr etadigan Torquil nashriyot kompaniyasini tashkil etdi. 1961-yilda u yozuvchi Meri Savajga uylandi; ularning oʻgʻli Xollidey 1965-yilda tugʻilgan.
Sheyn personajiga asoslangan birinchi roman 1939-yilda Genri Xolt va Ko nashryoti  tomonidan chop etilishidan  oldin 21 nashriyot tomonidan rad etilgan. Shayn seriyasi juda katta muvaffaqiyatlarga erishdi. Koʻplab tillarda qayta nashr etildi va fransuz, ispan, italyan, nemis, shved, yapon va arab tillariga tarjima qilindi.
1940-yillarda Sheyn personajiga asoslangan radio seriali ishlab chiqildi. Oʻn ikkita kinofilm suratga olindi, ulardan ettitasida aktyor Lloyd Nolan Sheyn rolini oʻynagan. 20th Century Fox tomonidan ishlab chiqarilgan Nolan filmlaridan beshtasi DVD diskida chiqarildi: Maykl Sheyn, xususiy detektiv ; Sleepers West ; Oʻldirish uchun kiyingan ; Moviy, oq va mukammal va oʻlmaydigan odam. ,20th Century Fox serialni olishdan toʻxtagandan soʻng Producers Releasing Corporation   tomonidan yana beshta Sheyn obrazi asosida film suratga olindi, unda aktyor  Xyu Bomont detektiv rolini oʻynagan. Shuningdek 1960-yilda aktyor Richard Denning rol oʻynagan  Maykl Shayne Mystery Magazine deb  nomlangan   teleseriali 30 yilga yaqin davom etgan pulp-fantastika jurnali ham bor edi. 2005-yilda suratga olingan “ Kiss Kiss Bang Bang ” filmi qisman Hallidayning “ Murdalarni qayerdan topasiz” romaniga asoslangan. 2016-yilda suratga olingan “Yaxshi yigitlar ” filmi ham Brett Xollidey ijodiga mansub edi.
1958-yilda Dresser „Brett Halliday“ taxallusi bilan nashr etilgan romanlarni yozishni toʻxtatdi va  qoʻrqinch janrida ijod qiluvchi yozuvchilar  Bill Pronzini va Robert Terrellni seriyani davom ettirishlari uchun  taklif qiladi. Bu jurnal va qoralamalarning asl nusxalari uchun ham tegishli edi
U vafot etgunga qadar Kaliforniyaning Santa-Barbara shahrida yashagan.
Romanlar
thumb| Mayk Sheyn detektiv  Soxta rafiqa" romani uchun  Mamont Detective'' jurnalining 1947-yil iyun sonining muqovasi.
Filmlar
Lloyd Nolan bilan:
Hugh Beaumont bilan:
Öskən
Öskən (shuningdek, Öksən, Osgyan va Oskyan) — Ozarbayjonning Tovuz tumanidagi qishloq. Qishloq Qəribli munisipaliteti tarkibiga kiradi.
Jiyron ziyoratgohi
Jiyron ziyoratgohi  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Diqqatga sazovor joy. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Andijon viloyatining Jalaquduq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Abdullabiy aholi punkti, “Abdulabiy” MFY, Yoʻldosh Oxunboboyev koʻchasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Doʻmbira
Doʻmbira (tanbura soʻzidan) — torli chertma xalq musiqa cholgʻusi. Oʻzbek va qozoq kabi Doʻmbira turlari mavjud: 1) oʻzbek Doʻmribasining dastasi silliq, pardalari belgilanmagan boʻladi. Cholgʻuning asosiy qismi (kosaxona va dasta) oʻrik, togʻolcha yoki archa daraxtidan yaxlit tarzda, kosaxonasi oʻyib ishlanadi. Pay torlari kvarta, kvinta, baʼzida oktava oraligida sozlanadi. Diapazoni taxminan 2 oktava boʻladi. Asosan Surxondaryo, Qashqadaryo va Samarqand viloyatlari, shuningdek, boshqa vilo-yatlarning ayrim tumanlarida tarqalgan. Mazkur cholgʻudan baxshilar xalq dostonlarini, termalarni kuylashda joʻrovoz sifatida, doʻmbirakashlar esa „Choʻponcha“, „Doʻmbira kuy“, „Baxshi kuy“, „Kelinoy“, „Qoʻngʻiroti“ kabi Doʻmbirasi kuylarini ijro qilishda foydalanadilar. Tashqi koʻrinishi, tuzilishi va tembri Doʻmbirasiga oʻxshash boʻlgan cholgʻu sozlari oltoylarda (topshur), tojiklarda, afgʻonlarda (doʻmbiroq) mavjud; 2) qozoq doʻmbirasi ning 2 asosiy turi mavjud. Gʻarbiy Qozogʻiston D.si noksimon, kosaxonasi oʻyilgan, uzun va tor dastasida 13—14 parda bogʻlanadi. Unda asosan Qoʻrmangʻozi, Dauletkerey, Bayserke, Tattimbet, Qazangʻap kabi qozoq kuyshilari bastalagan cholgʻu kuylari ijro etiladi. Sharqiy Qozogʻiston Doʻmbirasi uchburchak yoki kurakcha shaklida boʻlib, uning nisbatan keng va kalta dastasiga 7—9 parda bogʻlanadi. Koʻprok, oqinpar tomonidan joʻrovoz soz sifatida foydalaniladi. Qozoq Doʻmbirasi ijro usullarining xilmaxilligi, ifodaviy imkoniyatlarining kengligi tufayli qozoklarning eng sevimli xalq hamda professional (18-asrdan) musiqa cholgʻusiga aylangan. 1930-yillardan oʻzbek va qozoq Doʻmbirasining qayta ishlangan turlari (prima, alt, tenor, bas, kontrabas) xalq cholgʻulari orkestrlari tarkibiga kiritildi.
Jimmy Connors
Jimmy Connors (1952-yil 2-sentyabrda tugʻilgan — amerikalik sobiq dunyoning 1-raqamli tennischisi. U 1974-yildan 1977-yilgacha ketma-ket 160 hafta va jami 268 hafta davomida professional tennischilar uyushmasi (ATP) reytingida eng yuqori pogʻonani egallagan. Oʻzining uzoq va sermahsul faoliyati tufayli Connors hanuzgacha uchta mashhur Open Era erkaklar oʻrtasidagi yakkalik rekordlariga ega: 109 ta chempionlik, 1557 ta oʻyin va 1274 ta gʻalaba. Uning unvonlari orasida sakkizta yirik yakkalik unvonlari (qoʻshma Ochiq Era rekordi beshta US Opens, ikkita Wimbledon chempionati, bitta Australian Open), uch yil yakunlari boʻyicha chempionat va 17 Grand Pri Super Series unvonlarini oʻz ichiga oladi. 1974-yilda u Ochiq Erada bir kalendar yilida uchta yirik unvonni qoʻlga kiritgan ikkinchi odam boʻldi va toʻrtinchi marta Fransiya Ochiq chempionatida qatnashishga ruxsat berilmadi. Connors 1974-yildan 1978-yilgacha ATP reytingida yil oxirida birinchi oʻrinni egalladi. 1982-yilda u Wimbledon va US Open musobaqalarida gʻolib chiqdi va ATP yilning eng yaxshi futbolchisi hamda ITF boʻyicha jahon chempioni boʻldi. U 1996-yilda 43 yoshida nafaqaga chiqdi.
Dastlabki yillar
Connors Sharqiy Sent-Luisda, Illinoys shtatida, Sent-Luisdan Missisipi daryosi boʻylab oʻsgan va u katolik boʻlgan. Bolaligida unga onasi va buvisi murabbiylik qilgan va tarbiyalagan. U oʻzining birinchi AQSh chempionatida, 1961-yilda 11 yoshgacha boʻlgan AQSh oʻgʻil bolalar oʻrtasidagi musobaqalarda toʻqqiz yoshida oʻynagan. Connorsning onasi Gloriya uni 1968-yilda 16 yoshidan boshlab Pancho Segura murabbiyligi uchun Janubiy Kaliforniyaga olib ketgan. U va uning akasi Jon „Jonni“ Connors Sent-Fillip maktabida oʻqishgan.
Connors 12 va 14 yillik toifalarda Junior Orange Bowlni qoʻlga kiritdi va oʻzining 70 yillik tarixida ikki marta Junior Orange Bowl chempionligini qoʻlga kiritgan toʻqqiz nafar tennischidan biridir. 1970-yilda Connors Los-Anjelesdagi Tinch okeani janubi-gʻarbiy ochiq chempionatining birinchi raundida Roy Emersonni magʻlub etib, oʻzining birinchi gʻalabasini qayd etdi. 1971-yilda Connors UCLAda oʻqiyotganda birinchi kurs talabasi sifatida NCAA yakkalik musobaqasi unvonini qoʻlga kiritdi va butun Amerikada yirik maqom ega boʻldi.
U 1972-yilda professionalga aylandi va oʻzining birinchi turnirida, Jeksonvill Openda gʻolib chiqdi. Connors 1972-yilda yangi tashkil etilgan Professional Tennis Assotsiatsiyasiga (ATP) qoʻshilishdan bosh tortganida, u uyushtirilgan bir qator kichik turnirlarda oʻynash va ustunlik qilish uchun koʻpchilik erkak professional oʻyinchilar tomonidan qabul qilingan ittifoqqa qoʻshilishdan bosh tortdi. Biroq, Connors boshqa turnirlarda oʻynadi va 1973-yilgi AQShning Pro Singles musobaqasida gʻalaba qozondi, bu oʻzining birinchi muhim unvonini qoʻlga kiritdi va besh setlik finalda Artur Esni 6-3, 4-6, 6-4, 3-6, 6-2 hisobida magʻlub etdi.
Eng omadli yillar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/ABN-tennistoernooi_in_Rotterdam_Jimmy_Corners_in_actie_%28kop%29%2C_Bestanddeelnr_929-6576.jpg/220px-ABN-tennistoernooi_in_Rotterdam_Jimmy_Corners_in_actie_%28kop%29%2C_Bestanddeelnr_929-6576.jpg|thumb| Connors 1978-yilgi ABN tennis turnirida oʻzining Wilson T2000 poʻlat raketkasi bilan Connors sakkizta „Katta dubulgʻa“ chempionligini qoʻlga kiritdi: beshta US Opens, ikkita Wimbledon va bitta Australian Open. U oʻzining eng yuqori choʻqqilarida (1974-78) Fransiya Ochiq chempionatida ishtirok etmadi, chunki 1974-yilda Jahon tennis boʻyicha (WTT) jamoasi bilan aloqasi tufayli unga musobaqada qatnashish taqiqlangan edi. U butun faoliyati davomida faqat ikkita Avstraliya Ochiq chempionatida oʻynadi, 1974-yilda gʻalaba qozondi va 1975-yilda finalga chiqdi. 1980-yillarning oʻrtalariga qadar avstraliyaliklardan tashqari bir nechta yuqori darajadagi oʻyinchilar ushbu musobaqa uchun Avstraliyaga borishgan. Connors — bir kalendar yilida uchta yoki undan ortiq yirik yakkalik unvonlarini qoʻlga kiritgan oʻn uchta erkaklardan biri. Connors 1974-yildan 1978-yilgacha ketma-ket besh yil davomida AQSh Ochiq chempionati finaliga chiqdi va uch marta gʻalaba qozondi. U oʻzining eng yuqori choʻqqisida (1974, 1975, 1977 va 1978) besh yil ichida toʻrttasida Wimbledon finaliga chiqdi. 1974-yildan 1978-yilgacha Fransiya Ochiq chempionatida oʻynashga ruxsat berilmaganiga yoki ishtirok etmaslikni tanlaganiga qaramay, u faoliyatining keyingi yillarida toʻrt marta yarim finalga chiqishga muvaffaq boʻldi.
1974-yilda Connors dominant oʻyinchi edi. Oʻsha yili u 99-4 rekord oʻrnatgan va oʻzi qatnashgan 21 ta turnirning 15 tasida, shu jumladan toʻrtta „Katta dubulgʻa“ning 3 tasida gʻolib chiqqan. Taʼkidlanganidek, Fransiya ochiq chempionati Connorsga Jahon tennis jamoasi (WTT) bilan aloqasi tufayli ishtirok etishga ruxsat bermadi, lekin u 1973-yil dekabr oyining oxirida boshlanib, 1974-yil 1-yanvarda yakunlangan Avstraliya ochiq chempionatida gʻolib chiqdi va Fil Dentni toʻrtta oʻyinda magʻlub etdi. setlarda va Ken Rouzuolni Wimbledon va US Open finallarida toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub etdi, bu finallarda mos ravishda 6 va 2 oʻyinda magʻlub boʻldi. Uning Fransiya Ochiq chempionatidan chetlatilishi unga bir kalendar yilida Rod Leyverdan keyin Ochiq Eraning ikkinchi erkak oʻyinchisi boʻlish imkoniyatidan mahrum boʻlib, bir kalendar yilida toʻrtta asosiy yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi. U mavsum yakuniga koʻra dunyoning eng yaxshi sakkiz tennischisi oʻrtasida oʻtkaziladigan Masters Cup musobaqasida ishtirok etmaslikni tanladi va tennis boʻyicha Jahon chempionati (WCT) finalida qatnashish huquqidan chetlatildi, chunki u WCTning muntazam turnirlarida qatnashmagan. Connors 1974-yilni ATP reytingida eng yuqori pogʻonada yakunladi. U, shuningdek, jurnalistlar guruhi tomonidan ovoz bergan Martini va Rossi mukofoti sovrindori va Reks Bellami, Tennis jurnali (AQSh), Rino Tommasi ] tomonidan dunyoda 1-oʻrinni egalladi.
1975-yilda Connors Wimbledon, US Open va Avstraliya musobaqalarining finaliga chiqdi, ammo u ularning hech birida gʻalaba qozona olmadi, garchi uning Jon Nyukomga yutqazishi yaqin boʻlgan boʻlsa-da, Connors toʻrtinchi setda 9:7 hisobida yutqazdi. U ishtirok etgan turnirlarning toʻqqiztasida gʻalaba qozonib, 82-8 rekordini qoʻlga kiritdi. U butun yil davomida ATP 1-raqamini saqlab qolish uchun yetarli ball toʻplagan va Rino Tommasi tomonidan birinchi oʻrinni egallagan boʻlsa-da, boshqa barcha tennis mutasaddilari Wimbledonda Connorsni ishonchli tarzda magʻlub etgani sababli Artur Eshe nomini maqullashdi. U yana Masters kubogi finalida ham ishtirok etmadi.
Zamondoshlar va raqobat
Connors bilan mashhur zamonaviy oʻyinchilar orasida Fil Dent, Brayan Gotfrid, Raul Ramirez, Xarold Solomon, Dik Stokton, Rosko Tanner va Gilermo Vilas bor edi. Uning eski raqiblari orasida Artur Ashe, Rod Laver, Ili Nastase, Jon Nyukomb, Manuel Orantes, Ken Rouzoll va Sten Smit bor boʻlgan. Uning yosh raqiblari orasida Byorn Borg, Vitas Gerulaitis, Ivan Lendl va Jon MakEnro bor edi.
Keyingi yillar
1984-yilda Connors Fransiya Ochiq chempionati, AQSh Ochiq chempionati va Masters Kubogida yarim final oʻyinlari bilan Wimbledon finalida ham, WCT finalida ham qatnashdi. U yilni Makenrodan keyin 2-oʻrindagi tennischi sifatida yakunladi. 1985-yilda u 4 ta katta musobaqaning yarim finaliga chiqdi va yil davomida 4-oʻrinni egalladi, bu reytingni 1987-yilda 35 yoshida yana qoʻlga kiritadi.
Oʻyin uslubi
Zamonaviy kuchli tennis davrida Connorsning oʻyin uslubi koʻpincha yuqori taʼsirga ega. ESPN.com saytida Larri Shvarts Connors haqida shunday dedi: „Uning eng katta quroli — bu yengilmas ruh edi. Connorsning chempion boʻlishiga qaysi biri koʻproq hissa qoʻshganini aytish qiyin. Koʻpgina raqobatchilaridan kichikroq boʻlsa-da, Connors bu uning bezovtalanishiga yoʻl qoʻymadi va qatʼiyat bilan oʻlchamdagi etishmovchilikni toʻldirdi.“ Oʻzining raqobatbardosh tabiati haqida Connors shunday dedi: „ u yerda har doim qoʻshimcha dyuym yoki milya masofani bosib oʻtishga tayyor boʻlgan kimdir bor va bu men edim. (Kulgi) Menga 30 daqiqa yoki besh soat kerakmi, farqi yoʻq edi. Agar siz meni magʻlub qilsangiz, siz eng yaxshi boʻlishingiz yoki oʻsha kuni eng yaxshisi boʻlishingiz kerak edi. Lekin bu mening oʻyinga boʻlgan ishtiyoqim edi. Agar gʻalaba qozonsam, gʻalaba qozondim, yutqazsam, unchalik yaxshi qabul qilmadim“