Yangiqoʻrgʻon_tumani
Taʼlim
Tumanda 63 ta oʻrta taʼlim maktablari mavjud. Tarixan tuman iqtidorli yoshlar bilan nafaqat viloyatda balki respublikada ham mashxur boʻlgan. Tumanning tashkil topgan vaqti — 1926-yil 29-sentabr. Geografik oʻrni — Yangiqoʻrgʻon tumani Namangan viloyatining shimoliy qismida joylashgan boʻlib, shimoliy — gʻarb, shimol, shimoliy — sharq, tomonlardan Qirgʻiziston Respublikasi bilan, janubiy — sharq va janubiy — gʻarbdan Namangan tumani bilan, gʻarb tomondan Kosonsoy tumani bilan chegaradoshdir. Yangiqoʻrgʻon tumanining markazi viloyat markazidan 22 km uzoqlikda joylashgan. Maydoni — 540 kvadrat kilometr. Markazi — Yangiqoʻrgʻon shaharchasi. Aholisi — 177828 kishi. Tuman hududida bitta shaharcha, 11 ta qishloq fuqarolar yigʻinlari hamda 62 ta mahalla fuqarolar yigʻinlari, 49 ta aholi yashash punktlari mavjud. Shaharchada 16984 kishi va qishloq joylarida 160844 kishi yashab kelmoqda. Aholining 39,7 foizini bolalar va oʻsmirlar tashkil qiladi. Aholining 49,6 foizini erkaklar va 50,4 foizini ayollar tashkil etadi. Mehnat resurslari umumiy aholining 51,2 foizini yoki 91142 kishini tashkil qiladi. Aholining oʻrtacha oʻsish surʼati 1,7 foizni tashkil qiladi. Tumanda 14 millat vakillari istiqomat qiladi. Axolining 97,2 foizini oʻzbeklar, 2,5 foizini qirgʻizlar va qolgan 0,3 foiz aholini 14 millat vakillari tashkil etadi. Tumanda 1 ta sanoat korxonasi, 2 ta qurilish tashkilotlari, 1 ta transport korxonasi, 1 ta qoʻshma korxona hamda 123 ta yirik tashkilotlar faoliyat koʻrsatadi. Tumanda 5063 gektar jami bogʻ, shundan hosilligi 3947 gektar, 3151 gektar jami uzumzor, shundan hosilli 2702 gektar. Jami ekin maydoni 13303 gektarni tashkil etadi. Mavjud aholining 74412 nafarini voyaga yetmaganlar, 11554 nafarini 60 yosh va undan kattalar tashkil etadi. Oliy maʼlumotli kadrlar 6010 nafar, oʻrta maxsus maʼlumotga ega boʻlgan kadrlar 8691 nafar. Tumanda 36522 ta xonadon boʻlib, oʻrtacha bir kishiga 9,3 kv.m. yashash joyi toʻgʻri keladi. 2008-yilda tumanda gaz tortish rejasi 9,0 km boʻlib haqiqatda bu koʻrsatgich 9,2 km ga, shundan ichki imkoniyat bilan 9,2 kmga bajarishga erishildi. Hozirga kelib mavjud 49 ta aholi yashash punkitidan 38 tasi toʻla gazlashtirib boʻlindi. Aholini toza ichimlik suvi bilan taʼminlash uchun yillik suv tortish rejasi 29,6 km boʻlib bu koʻrsatgich ham 29,7 km ga, ichki imkoniyat bilan 12,8 davlat buyurtmasi hisobidan 16,9 km ga bajarishga erishildi. Tumanda 2008-yilda sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish solishtirma baholarda 12349 mln soʻmlik ishlab chiqarildi. Bu koʻrsatkichda tumandagi Marvel Djusko qoʻshma korxonasining ulushi 74,1 foizni tashkil etadi. Aholiga pullik xizmat koʻrsatish 122,5 foizga oʻsishga erishildi, yoki 11585 mln soʻmlik koʻp xizmat koʻrsatildi. Aholi jon boshiga pullik xizmat koʻrsatish oʻtgan yilning shu davriga nisabatan 44740,3 soʻmga koʻp xizmat koʻrsatishga erishildi. Aholiga maishiy xizmat koʻrsatish 127,9 foizga oʻsishga erishildi, yoki 4,2 mln soʻmlik koʻp hizmat koʻrsatildi. Aholi jon boshiga maishiy xizmat koʻrsatish oʻtgan yilning shu davriga nisabatan 3086 soʻmga koʻp boʻlishiga erishildi. Oʻtgan 2008-yil mobaynida boʻlimga ish soʻrab murojaat etuvchilar 3972 nafarni tashkil etib ulardan 3430 nafari mehnat boʻlimi orqali ishga joylashtirildi. 60 nafari milliy hunarmandchilik kasblariga oʻqitishga 328 nafari esa vaqtinchalik jamoat ishlariga jalb etildi. Imtiyozli kredit sifatida toʻlab berildi. Bundan tashqari 133 nafar kam taʼminlangan oilalarga 133 mln soʻm mablagʻ chorvachilik yoʻnalishi boʻyicha „BANDLIK“ jamgʻarmasi resurslari hisobidan imtiyozli kreditlar berildi. Tumanda 7 ta (yengil sanoat, agroiqtisodiyot, qishloq xoʻjalik, Aloqa va kompyuter, pedagogika, oziq ovqat va iqtisodiyot yoʻnalishidagi) kollejlar faoliyat koʻrsatib kelmoqda. 2008 −2009 oʻquv yili uchun qabul 4725 ta rejasi boʻlib haqiqatda 5065 taga yoki 107 foizga bajarildi. Xalq taʼlimi tizimida 61 ta maktab boʻlib, shundan 1 tasi boshlangʻich 35 tasi tayanch, 25 tasi esa oʻrta maktablar boʻlib ularda jami 36300 nafar oʻquvchilar taʼlim olib kelmoqda. Oʻquvchilarning 34935 tasi oʻzbek 882 nafari rus,483 nafari esa qirgʻiz tilida uqitilib kelinmoqda.