cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ottwiller
Geografiyasi
Maydoni — 5,1 km2. Dengiz sathidan 285 – 372 m balandlikda joylashgan.
Juha
Juha — Saudiya Arabistonining janubi-gʻarbidagi Jizan viloyatida joylashgan qishloq.
Manzara
Manzara janrida togʻ u dengizlar tasvirlanadiManzara, peyzaj — tasviriy sanʼ-o/yaning tabiat koʻrinishini aks ettiradigan janri va shu janrda yaratilgan sanʼat asari. M.da shahar koʻrinishi yoki meʼmoriy majmualar (meʼmoriy M.), dengiz koʻrinishlari (marina) va h.k. ham tasvirlanadi. Atrof muhitni tasvirlayotgan rassom unda oʻzi va zamondoshlarining tabi-atga munosabatlarini ifoda etadi, shu jihatdan yaratilayotgan asar his-tuygʻu va gʻoyaviy mazmunga ega boʻlib, muhim ahamiyat kasb etadi. Inson tomonidan atrof dunyoni maʼnaviy (qisman amaliy) oʻzlashtirishning turli tomon va darajalarini aks ettirgan M. oʻzida katta maʼno tashiydi. Tabiat tasvirlari tabiat, uning qonuniyatlari haqidagi tasavvurlar (olam gumbazi, oy, quyosh, yulduzlar, dunyo mamlakatlarining shartli belgilari) yuzaga kelgan payt (neolit)dan oʻz ifodasini topgan. Qad. Sharq madaniyatida tabi-atni yaxlit holda koʻproq aniq xususi-yatlarga ega boʻla boshlagan hodisalar muhiti degan tasavvur shakllangan. Miloddan avvalgi 16—15-asrlar Qad. Sharq(Bobil, Ossuriya, Misr) devoriy rasmlari va boʻrtma tasvirlaridagi jang, ov va boshqa lavhalarda M.ning ayrim boʻlaklari mavjud. Misr devoriy rasmlari va boʻrtma tasvir (relyef)larida ilk bor bezaklar ritmi orqali hayvonot, oʻsimlik va tabiiy hodisalarning ishonarli taʼsirchan birligiga erishilgan. Yunon sanʼatida, odatda, M. tarkibiy qismlarini inson tasviridan ajratib boʻlmaydi. Yevropa oʻrta asrlar sanʼatida M. (ayniqsa, shahar va alohida bino koʻrinishlarida), odatda, voqea sodir boʻlayotgan joyning fazoviy qurilishini anikdash vositasi sifatida xizmat qilgan. Musulmon Sharqi mamlakatlarida 13—14-asrlardan kitob miniatyuralarida M.ga koʻproq oʻrin berilgan: yashnab turuvchi sof boʻyogʻi va gilamday tekis sathli kom-pozitsiyasi, sehrli bogʻ tasavvurini yaratuvchi tabiati, har bir boʻlak joʻshqin koʻtarinkiligi bilan diqqatga sazovor. Hindiston (ayniqsa, Boburiylar davri miniatyura maktabi asarlarida), Hindixitoy, Indoneziya (afsonaviy va epik mavzudagi relyeflaridagi tropik oʻrmonlar obrazi) oʻrta asrlar sanʼatida landshaft detallari, ayniqsa, joʻshqin qudratga ega. M. mustaqil janr sifatida Xitoyning oʻrta asrlar tasviriy sanʼatida oʻta muhim oʻrin tutadi. M.ga tabiatnint doimo yangilanib turuvchi olam qonunining koʻrgazmali umumlashmasi sifatida qaralgan (bu "togʻlar — suvlar" M. turida oʻz ifodasini topgan). Yaponiya sanʼati (12—13-asrlar)da M. bezak sanʼatida bezakdagi eng muhim ohanglarni alohida ajratib olishga moyilligi bilan diqqatga sazovor. Gʻarbiy Yevropa sanʼatida M.ga asar ruhiy olamining muhim qismi sifatida qaralgan. Shartli zamin (tilla yoki naqshli) M. bilan almasha borgan (italyan Jotto, A. Lorensetti, 13—14-asrlar; niderland aka-ukalar X. va Ya. Van Eyk, 15-asr 1-yarmi va boshqalar). Uygʻonish davri rassomlari chizgi va etyudlarida olam haqidagi ratsional qonunlarga amal qilib, M.ga real voqealar muhiti sifatida qaraganlar (italyan Leonardo da Vinchi, J. Bellini, Titsian; nemis A. Dyurer, M. Nithardt va boshqalar), ayni shu davrda M.ning alohida janr sifatida shakllanishiga (avvalo grafikada) zamin yaratildi.
19-asr rus M. janrida romantik anʼanalar yetakchi rol oʻynagan boʻlsa (F. Matveyev, M. Vorobyev, I. Ayvazovskiy), 19-asr 2-yarmida peredvijniklar harakati bilan bogʻliq realistik M. janri gurkirab oʻsdi (I. Shishkin, A. Savrasov, I. Levitan va boshqalar).
20-asrda Yevropa va Amerikada texnika olamini tabiatga qarshi qoʻyuvchi industrial M. keng tarqaldi. Realistik M. ham jadal rivojlandi, unda goʻzal tabiat oʻziday tabiiyligicha tasvirlanadi.
Oʻrta Osiyo, jumladan, Oʻzbekiston xududida oʻrta asrlar sanʼatida musulmon Sharqi mamlakatlarida boʻlgani kabi naqsh — bezak asosiy oʻrinni egallagan. Girih, islimiy naqshlarda uslublashtirilgan oʻsimlik boʻlaklari koʻp ishlatilgan. Oʻrta Osiyoda shakllangan miniatyura maktablari vakillari qoʻlyozma kitoblarga ishlagan rayem va bezaklar boʻyoqlarining uygʻunligi, zamin sifatida M. va meʼmorlikka eʼti-borning kuchliligi bilan diqqatga sazovor. Oʻrta Sharq sanʼati, jumladan, Hirot, Oʻrta Osiyo miniatyura sanʼatida M. yuksak darajada namoyon boʻlgan. Ayniqsa, Kamoliddin Behzodning moʻʼjaz asarlarida M., tabiat koʻrinishi mahorat bilan ishlangan. Uning davomchilari Mahmud Muzahhib, Abdulla Musavvir, Muhammad Murod Samarqandiy, Muhammad Nodir Samarqandiy va boshqa ijodida ham M. koʻrinishlari muhim oʻrin egallaydi.
Oʻzbek M. janrining haqiqiy rivojlanishi 20-asrga toʻgʻri keladi. Shu davrda dastgoh sanʼatida M.ning nodir namunalari yaratildi. P. Benkov, Oʻ. Tansiqboyev, N. Karaxan, R. Temurov, R. Ahmedov, N. Qoʻziboyev, A. Mirsoatov va boshqa bu sohada samarali ijod qildilar va oʻzbek tasviriy sanʼatida M. janri rivojiga katta hissa qoʻshdilar.
Neʼmat Abdullayev.
2017-yil may oyida vafot etganlar
Quyida 2017-yil may oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
NGC 3838
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
158
Vafot etgan
🇷🇺
Abdulloh ad-Daxfanduniy
Abdulloh ibn Janha ad-Daxfanduniy yoki Abu Ibrohim. Uning laqabi — „Hamul“ (matonatli) bo‘lgan. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar. Abdulloh ad-Daxfanduniy hijriy 273-yilda vafot etgan.
Askar Xolliyev
Biografiyasi
Askar Xolliyev 1959-yil 27-oktyabr Buxoro viloyati, Qorakoʻl tumanida tugʻilgan. 1981—1985-yillarda Samarqand davlat universiteti biologiya fakultetini tugatgan. 2001-yildan Buxoro davlat universiteti botanika va oʻsimliklar fiziologiyasi kafedrasi mudiri.
Beshtramsoy
Beshtramsoy — Navoiy viloyati Navoiy tumanidagi soy. Yuqori oqimida Oqtoshsoy, oʻrta va quyi oqimida Shoʻrgʻasoy deb ham ataladi. Qoratogʻning jan. yon bagʻrida 1100 m balandlikdan boshlanadi. 9 ta irmogʻi bor. Uz. 22 km, havzasining maydoni 41 km². B. juda kamsuv. Yomgʻir, qor va buloq suvlaridan toʻyinadi. Bahorda suvi koʻpayadi. Baʼzan sel oqimi kuzatiladi. Yozda suvi sugʻorishga sarf boʻladi va Zarafshon daryosiga yetmasdan qurib qoladi.
Chahar Qash, Fors
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Chahar qosh (, shuningdek , Chahār Qash sifatida romanizatsiya qilingan; Chahār Khāsh)  — Eronning Fors viloyati Firuzobod tumaniga qarashli Jaydasht qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 91 nafar kishi hamda 22 oiladan iborat.
Ilinitsa
Ilinitsa — Bolgariya janubidagi Kardjali viloyatiga qarashli qishloq.
Lafayette (Minnesota)
Lafayette AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Nicollet County, Minnesota|Nicollet
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
504 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 169,2 nafar kishi.
Herchies (Fransiya)
Herchies Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
598 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 135,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,4 km2. Dengiz sathidan 74 – 141 m balandlikda joylashgan.
Qasim Akhgar
Qosim Axgʻar (fors . قسیم اخگر) Afgʻonistonlik yozuvchi, tadqiqotchi, fuqarolik jamiyati faoli va nazariyotchi edi.
Yoshliki
Qosim Axgar etnik Hazora edi.
Baleyssagues
Baleyssagues Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Marmande tumani tarkibiga kiradi.
Beshurugʻ
Beshurugʻ — oʻrtapishar jaydari qovun navi. Palagi ingichka, shakli kalta, tuxumsimon (boʻyi 16—23 sm), ogʻirligi 1,5—2,5 kg, sirti och yashil, sertoʻr, sal tilim-tilim. Poʻsti qattiq, kam et (3,5—4 sm), shirin. Urugʻxonasi katta, urugʻi oʻrtacha, sargʻish. Beshurugʻ tarkibida 12—12,5% qand bor. Hosildorligi 180—220 s/ga. Hosili urugʻi unib chiqqandan soʻng 88—95 kunda pishib yetiladi. Beshurugʻ Fargʻona vodiysida koʻproqekiladi.
Baleyssagues
Aholisi
191 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,4 km2.
Valledolmo
Valledolmo Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25 km2. 4148 nafar aholi istiqomat qiladi.
Vaz/Obervaz
Vaz/Obervaz Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Albula (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 42.51 km2. 2630 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Vaz/Obervazning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Sotoserrano
Sotoserrano Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 57,69 km2. Aholisi — 664 kishi (2010).
Moldova Milliy banki
Moldova Milliy banki (Banca Naţională a Moldovei) Moldova Respublikasining markaziy banki hisoblanadi.
Moldova Milliy banki mustaqil yuridik shaxs boʻlib, Moldova Respublikasi parlamenti oldida javobgardir. Moldova Milliy bankining asosiy maqsadi narx barqarorligini taʼminlash va saqlashdan iborat. Moldova Milliy banki oʻzining asosiy maqsadiga zarar yetkazmagan holda, bozor tamoyillariga asoslangan moliya tizimini qoʻllab-quvvatlaydi va davlatning umumiy iqtisodiy siyosatini qoʻllab-quvvatlaydi. Milliy bank oʻz oldiga qoʻygan maqsadlarga erishish uchun Hukumat bilan hamkorlik qiladi va qonun hujjatlariga muvofiq bunday hamkorlikni amalga oshirish uchun zarur choralarni koʻradi. Milliy bank davriy ravishda aholini makroiqtisodiy tahlil, moliya bozori evolyutsiyasi va statistik maʼlumotlar, shu jumladan pul massasi, kredit berish, toʻlov balansi va valyuta bozori toʻgʻrisida xabardor qilib boradi.
Gubernatorlari
Leonid Talmach Milliy bankning birinchi raisi (1991—2009) boʻlgan. Dorin Dregutsanu 2009-yilning noyabridan beri Milliy bank gubernatori lavozimida ishlab kelgan. 2016-yilning 11-martida Serxiu Choklya mamlakat parlamenti tomonidan yangi gubernator etib saylandi. Uning oʻrniga 2018-yil noyabr oyida Oktavian Armashu keldi.
Fincanburnu (Kütahya)
Fincanburnu — Kütahya viloyatining Merkez tumaniga qarashli qishloq.
Tarix
Qishloq 1910-yil yozuvlarida Chakallar Lojasi deb nomlangan va 1928-yildan beri xuddi shu nomga ega.
Oʻtkurbiy
Oʻtkurbiy (Oʻtkur soʻfiy Oʻtkurbiy; 1743-yil, Buxoro, Buxoro xonligi — 1812-yil, Buxoro, Buxoro amirligi) — davlat arbobi va lashkarboshi, Buxoro amirligining oliy qoʻshbegi — bosh vaziri (1790—1812).
Fincanburnu (Kütahya)
Joylashuv
Qishloq Kütahya shahar markazidan 48 km uzoqlikda joylashgan.
Oʻtkurbiy
Kelib chiqishi
Oʻtkurbiy 1743-yil Buxoroda (Buxoro xonligi) tavallud topgan.
Amir Shohmurod (1785—1800) davrida oliy qoʻshbegi Oʻtkurbiy katta taʼsirga ega boʻldi. Amir Shohmurod betoblik paytida taxtni koʻp oʻgʻillaridan biri Haydarga (1800—1826) topshirishni taklif qilgan. Amir Haydar hukmronligi davrida Oʻtkur qoʻshbegi qoʻshbegilik mavqeini saqlab qolgan va hatto bu lavozimga oʻz oʻgʻli Muhammad Hakimbiyning tayinlanishini ham taʼminlay olgan.
Siyosiy va harbiy faoliyati
Buxoroning Ravgangaron mahallasida (boshqa maʼlumotlarga koʻra, Musurmon-enaga mahallasida) Oʻtkur qoʻshbegi madrasasi nomi bilan mashhur boʻlgan ikki qavatli katta madrasa boʻlgan.
Vafoti
Oʻtkur qoʻshbegi 1812-yil Buxoro amirligida (Buxoro) vafot etgan.
Oilasi
Ikki oʻgʻil farzandi bor. Muhammad Hakimbiy qoʻshbegi va Abdurasulbek.
Beshyuz
Beshyuz, beshjuz — yuz qabilasiga mansub urugʻlardan biri. 19-asrda Zarafshon vohasida yashaganlar. Blarning avlodlari Oʻzbekistonning Zomin, Gʻallaorol va Bulungʻur, Tojikistonning Oʻratepa tumanlarida yashaydi. B.lar shevasi oʻzbek tilining qipchoq lahjasiga kiradi.
1929-yilgi Indianapolis 500
17-Xalqaro 500-mill Indy 500 poygasi 1929-yil 30-may, payshanba kuni Indianapolis Motor Speedwayda boʻlib oʻtdi. Bir yil avval toʻrtinchi oʻrinni egallagan Ray Keech 158-davrdan boshlab peshqadamlikni qoʻlga kiritdi va oʻzining ilk Indianapolis 500dagi gʻalabasini qoʻlga kiritdi. Indy tarixidagi birinchi va hozirgi kundagi yagona gʻolib ayol hisoblanadi. Ray Keech poygada gʻalaba qozonganidan atigi ikki hafta oʻtgach, 1929-yil 15-iyunda Altoona Speedway poygasida avtohalokat natijasida vafot etgan. Poyga 1929-yilgi AAA Championship Car mavsumining bir qismi edi.
1929-yilgi masvum 91 1⁄2 kubometr quvvatga ega dvigatellardan foydalanishning soʻnggisi edi. Cliff Woodbury 4-davrada halokatga uchradi, ammo u Indy tarixida oxirgi (33-o‘rin) poulga erishgan poygachi boʻldi. Louis Meyer ikkinchi bo‘limda oldinda borayotgan edi, biroq 157-davrada mashinasi past yog‘ bosimi tufayli pitda to‘xtab qoldi. Shu sababli qariyb yetti daqiqa yutqazdi. U Keechdan olti daqiqadan sal ko‘proq ikkinchi o‘rinni egalladi.
Dvigatelning texnik xususiyatlari va oʻzgarishlari
Speedway prezidenti Eddie Rickenbeker 1930-yil va undan keyingi yillar uchun dvigatelning texnik xususiyatlarini sezilarli darajada oʻzgartirishga qaror qildi. Bu esa yengil avtomobil ishlab chiqaruvchilarni oʻziga jalb qilish uchun harakat edi. Rickenbekerning istagi 1920-yillar davomida Speedwayni egallab olgan super zaryadlangan, maxsus poyga mashinalaridan uzoqlashish edi.
1929-yil uchun yordamchi mexanik ixtiyoriy edi. Hech bir jamoa ulardan foydalanmadi.
Poyga jadvali
Ishtirokchilar Speedwayga aprel oyining o‘rtalarida kela boshladilar. Trassa 1-may chorshanba kunidan boshlab mashg‘ulotlar uchun rasman foydalanishga topshirildi. Vaqt sinovlari to‘rt kun davom etishi rejalashtirilgan edi (25—28-may kunlari). Shanba kuni saralash 13:00 dan 17:00 gacha, yakshanba kuni esa saralash 11:00 dan 17:00 gacha boʻlib oʻtdi. Dushanba va seshanba kungi vaqt sinovlari zaruratga qarab shartli ravishda rejalashtirilgan edi.
Beshtorsoy
Beshtorsoy (yuqori oqimida Joʻyaktorsoy) — Toshkent viloyati Boʻstonliq tumanidagi soy. Piskom daryosi havzasiga mansub. Oygaingiint eng yirik chap irmogʻi. Piskom tizmasining gʻarbiy yon bagʻridan 3500 m balandlikdagi muzliklardan boshlanadi. 20 ga yaqin irmogʻi bor. B.ning uz. 21 km, havzasining maydoni 172 km². B. havzasida, 3000-4200 m balandliklar oraligʻida umumiy maydoni 6,2 km² boʻlgan 12 ta muzlik bor. Eng yirigi—Qiziltor4 (uz. 2,4 km, maydoni 1,6 km²). B.ning oʻrtacha yillik suv sarfi 5 m³/sek. Yillik oqimning oʻrtacha 15% muzliklar erishi hisobiga, qolgan qismi esa qor, yomgʻir suvlariga toʻgʻri keladi. B. yozda sersuv.
NGC 3839
NGC 3839 Arslon yulduz turkumidagi Sd tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Edouard Stephan 1882-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Leussow
Leussow Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ludwigslust tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,93 km2. 268 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Leussowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Gujan-Mestras
Aholisi
14.958 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 277,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 53,9 km2.
Rossiya — Hindiston munosabatlari
thumb| Narendra Modi va Vladimir Putin 2014-yil 11-dekabr Hindiston — Rossiya munosabatlari. Hindiston Respublikasi va Rossiya Federatsiyasi oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar sanaladi. SSSR va Hindiston Respublikasi oʻrtasida 1947-yil 13-aprelda diplomatik munosabatlar oʻrnatilgan. Sovuq urush davrida Hindiston va Sovet Ittifoqi (SSSR) oʻrtasida kuchli harbiy, iqtisodiy va diplomatik aloqalar mavjud boʻlgan.
Hindistonning Rossiya Federatsiyasining poytaxti Moskvada elchixonasi va 2 bosh konsulligi (Sankt-Peterburg va Vladivostokda) mavjud. Rossiyaning Hindiston poytaxti Yangi Dehlida elchixonasi va 3 ta bosh konsulligi (Chennay, Kalkutta, Mumbay shaharlarida) mavjud.
SSSR va Hindiston
right|thumb|350x350px| SSSR va Hindiston oʻrtasida troposfera radioaloqa liniyasining ochilishiga bagʻishlangan SSSR pochta bloki 1981-yil, Sovet rahbari [[Leonid Brejnev va Hindiston Bosh vaziri Indira Gandi portretlari va ularning rus va hind tillarida xabarlari.]] Rossiya va Hindiston oʻrtasidagi munosabatlar 1955-yil iyun oyida Hindiston Bosh vaziri Javoharlal Neruning Sovet Ittifoqiga tashrifi, keyin esa Nikita Xrushchevning 1955-yil kuzida Hindistonga tashrifi bilan boshlandi.
Sovet Ittifoqining Hindiston bilan aloqalari XXR bilan munosabatlarga ham sezilarli taʼsir koʻrsatdi. Shunday qilib, 1962-yilgi Hind-Xitoy chegara mojarosi paytida Sovet Ittifoqi sodir boʻlayotgan barcha narsalarga betarafligini eʼlon qildi. Sovet Ittifoqi Xrushchev davrida Hindistonga katta iqtisodiy va harbiy yordam koʻrsatdi va 1960-yilga kelib bu yordam Xitoyga berilganidan koʻproq edi.
1965-yilda Sovet Ittifoqi Hindiston va Pokiston chegarasidagi mojarodan keyin Hindiston va Pokiston oʻrtasida tinchlik vositachisi sifatida muvaffaqiyatli xizmat qildi. Aleksey Kosigin Hindiston va Pokiston vakillari bilan oʻzaro diplomatik muzokjaralar olib bordi, Kashmirdagi harbiy mojaroga barham berish boʻyicha muzokaralarda yordam berdi.
Kristofer Endryu taʼkidlaganidek, 1970 va 1980-yillarda Hindistondagi KGB rezidensiyasi SSSRdan tashqaridagi eng kattasi edi.
Sovet va Hind savdosi
1948—1953 yillarda SSSRga Hindiston eksporti hajmi 23 baravarga kamaydi: 16,2 million dollardan 0,7 million dollargacha. Sovet Ittifoqining Hindistonga eksport salmogʻi 10 baravar pasaydi: 9,8 million dollardan 0,9 million dollargacha pasaydi.
.
Rossiya va Hindiston
2021-yil aprel oyida Rossiya tashqi ishlar vaziri Lavrov Dehli shahriga tashrif buyurdi.
2021-yil 6-dekabr kuni Rossiya prezidenti Vladimir Putin Hindistonga rasmiy tashrif bilan Hindiston Bosh vaziri Narendra Modi bilan uchrashdi. Muzokaralar natijasida 15 ta bitim imzolandi, davlat rahbarlari 99 banddan iborat Qoʻshma bayonot qabul qildilar. Shartnomalar kosmik sohasida, kemachilik, fan, madaniyat, kompyuter hujumlariga qarshi kurashish, geologiya, harbiy-texnik hamkorlik va neft taʼminoti kabi yirik sanoat tarmoqlarini qamrab oldi.
YeOII va Hindiston o‘rtasida erkin savdo bitimi bo‘yicha muzokaralar olib borish zarurligini taʼkidladilar. Shimoliy dengiz yo‘nalishi bo‘yicha hamkorlikka qiziqish bildirdi. Davlat rahbarlari milliy valyutalarda oʻzaro hisob-kitoblarni ragʻbatlantirish boʻyicha qoʻshma ishlarni davom ettirishga kelishib oldilar.
2022-yil 4-yanvar kuni Rossiya va Hindiston tashqi ishlar vazirlari xalqaro hamda mintaqaviy masalalarda ikki tomonlama hamkorlikni muhokama qilishdi.
Vazirlar mintaqaviy va xalqaro masalalarda, jumladan ShHT, BRIKS, RIC (Rossiya-Hindiston-Xitoy), BMT, BMTning uning Xavfsizlik Kengashi doirasidagi hamkorlikni kengaytirish boʻyicha keyingi qadamlar toʻgʻrisida kelishib oldilar.
Rossiya — Hindiston savdosi
2012-yilda Hindiston tashqi savdo aylanmasida Rossiyaning ulushi 1% ni tashkil etdi. Rossiya tashqi savdosida Hindiston 2012-yilda 1,3% ni tashkil etdi. Hindiston Rossiya mudofaa sanoati uchun ikkinchi yirik bozor hisoblanadi: 2004-yilda Hindiston harbiy texnikasining 70% dan ortigʻi Rossiyadan yetkazib berilgan.
Rossiya-Hindiston iqtisodiy munosabatlarining asosini 1992-yildagi Savdo-iqtisodiy hamkorlik toʻgʻrisidagi hukumatlararo bitim va 1993-yildagi Rossiya Federatsiyasi va Hindiston Respublikasi oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlik shartnomasi tashkil etadi.
Petersbach
Petersbach Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Saverne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
688 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 78,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,8 km2. Dengiz sathidan 257 – 383 m balandlikda joylashgan.
Etno...
Etno... (yun. — qabila, elat, xalq) — oʻzlashma qoʻshma soʻzlarning birinchi qismi; elat, xalq va ularga oidlik maʼnolarini bildiradi (mas, etnogenez, etnografiya).
Squinzano
Squinzano Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lecce provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29 km2. 14 774 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Etimologiya
Etimologiya ( — haqiqat va [logiya] — soʻz; soʻzning haqiqiy maʼnosi) — 1) soʻz va morfemalarning kelib chiqishini oʻrganuvchi tilshunoslik boʻlimi; 2) soʻzning kelib chiqishini aniqlashga qaratilgan tadqiqot usullari majmui; 3) soʻzning kelib chiqishi. 19-asr tilshunosligida „Etimologiya“ termini „grammatika“ maʼnosida ham qoʻllangan.
Tilshunoslik boʻlimi hisoblangan Etimologiyaning asosiy vazifasi qadimiy manbalarni hamda til lugʻat tarkibining shakllanish jarayonini va uning dastlabki, qadimiy holatini tiklashdan iborat. Har bir til leksikasida muayyan miqsordagi soʻzlar borki, ularning shakli bilan maʼnosi oʻrtasidagi bogʻliqlik shu til egalari uchun tushunarsiz boʻlib qolgan, chunki soʻzning tarixan oʻzgara borishi uning dastlabki shakl va maʼnosini xiralashtirib qoʻyadi, bunday soʻz strukturasini tildagi mavjud yasalish qoliplari orqali izohlab boʻlmaydi. Etimologik tahlilning maqsadi muayyan soʻzning qachon, qaysi tidda, qanday yasalish qolipi boʻyicha, qaysi til materiali asosida qanday shakl va maʼnoda paydo boʻlganini aniqlashdir. Etimologik tahlilning asosiy metodi qiyosiytarixiy usul boʻlib, u fonetik qonuniyatlar, morfologik qoidalar, morfologik oʻzgarishlarga tayanib ish koʻradi. Bunday tadqiqot natijalari til tizimi va strukturasidagi turli jarayonlarni hamda soʻzlarning etimologik maʼnolarini aniqlashda, etimologik lugʻatlar tuzishda ahamiyatlidir. Muayyan til uchun oʻzlashma hisoblangan soʻzlar Etimologiyasini aniqlash unchalik qiyin emas. Mas, hozirgi oʻzbek tilida qoʻllanayotgan „daftar“, „piyola“, „qalam“ kabi soʻzlarning yunon tiliga mansubligi, oʻsha tildagi (dastlabki) maʼnosini aniqlash uchun leksikografik izlanish — tegishli tillar (arab, fors, yunon) lugʻatlarini solishtirish kifoya qiladi. Biroq „juda qadimiy“ maʼnosidagi „daqyonus (daqqiyunus)dan qolgan“ iborasining Etimologiyasini aniqlash uchun din tarixidan, Qurʼoni karimdagi „Kahf surasi“dan, Rim imperiyasi tarixidan xabardor boʻlish kerak.
Soʻz Etimologiyasining ilmiy Etimologiya, soxta Etimologiya va xalq Etimologiyasi kabi turlari bor. Ilmiy etimologik tahlil til tarixiga, lahja va shevalarga murojaat qilish, faktlarni turli yoʻllar bilan qiyoslash orqali yuzaga keladi. Mas, pichoq soʻzining „bi“ (tigʻ) oʻzagiga chak qoʻshimchasini yoki „bich“ (kes, kesib tashla) feʼliga ak qoʻshimchasini qoʻshish orqali, „kuy“ soʻzining qadimiy turkiycha „kbg“ (qoʻp maʼnoli soʻz; bir maʼnosi — ashulada ovozning pastbalandligi) soʻzining „koʻy“, „kuy“ kabi shakl oʻzgarishi va qisman maʼno oʻzgarishi orqali paydo boʻlganligi ilmiy etimologik tahlillar bilan aniqlangan. Lisoniy birliklarni etimologik tahlil qilishda ular tarkibida tejamkorlik natijasida roʻy bergan oʻzgarishlarga jiddiy eʼtibor qaratiladi. Mas, hozirgi kunda oʻzbek tilida qoʻllanayotgan, payt maʼnosini bildiruvchi tunovgi — tunovkun — tunovin soʻzlari aslida 3 tarkibiy qismdan iborat boʻlib, „tun ogʻgan qun“ shaklida qoʻllangan; bir qancha shakl oʻzgarishlaridan keyin mazkur qoʻrinishlarga ega boʻlgan. Demak, „tunovin“, „tunovgi“ soʻzlari, mavjud lugʻatlardagidek oʻtgan kun, burnogʻi kun, kechadan oldingi kun maʼnolarini emas, balki kecha, yaʼni tun ogʻgan kun (tun chappa boʻlgan kun) maʼnosini ifodalagan.
Soxta Etimologiya eskirgan yoki oʻzlashma soʻzning morfologik tuzilishi va boshqalar xususiyatini notoʻgʻri tushunish natijasida yuzaga keladigan izoh. Mas, „meditsina“ soʻzini „madadi Sino“ tarzida ajratib, Ibn Sino nomi bilan yoki „dorchin/dolchin“ soʻzini „haqiqiy dori“ birikmasi bilan bogʻlash soxta Etimologiya boʻlib, aslida lot. tesIsta — „vrachlik mahorati davolash“ maʼnosini, forscha dorchin/dolchin esa „doruyi chin“ — xitoy dorisi maʼnosini bildiradi. Xalq Etimologiyasi muayyan soʻz maʼnosini aniq faktlarga asoslanmagan holda, faqat tovush tomonining tasodifiy oʻxshashligiga qarab, shuningdek, afsona va rivoyatlarga tayanib izoxlashdan iborat.
Tillardagi soʻzlarning dastlabki kelib chiqish maʼnosi etimologik lugʻatlarda beriladi. Ensiklopedik nashrlarda, jumladan, Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasida, odatda, boshqa tildan^ oʻtgan soʻzlargagina Etimologiya koʻrsatiladi. Oʻzbek tilshunosligiga bagʻishlangan bir qator tadqiqotlarda va ayrim sohalar boʻyicha tuzilgan lugʻatlarda etimologik izlanishlar mavjud boʻlsada, Etimologiya toʻla maʼnodagi fan sohasi sifatida shakllanib yetmagan. Prof. Sh. Rahmatullayevning keyingi yillardagi tadqiqot va lugʻatlari bu sohadagi dastlabki tajribalar hisoblanadi.
Etimologik lugʻatlarda asosan soʻzning kelib chiqishi haqida keng maʼlumotlar beriladi
Manbalar
L<E..Pizani V., Etimologiya, per. sital., M., 1956; Sevortyan E.V., Etimologicheskiy slovar tyurkskix yazmkov, T., 1—4, M., 1974—84; Rahmatullayev Sh., Oʻzbektilining etimologik lugʻati, T., 2000.
Nemat Mahkamov.
Manzilgoh
Manzilgoh — 1) ibtidoiy jami-yatda urugʻ jamoalarining vaqtincha turar joyi, maskani; 2) serqatnov va katta yul ustida qurilgan, toʻxtab oʻtishga moʻljallangan joy, manzil. M.larda yoʻlovchilar ichimlik, oziq-ovqat bilan taʼminlangan, hordiq chiqarish uchun maxsus xonalarga joylashtirilgan. Baʼzi M.larda karvonsaroylar, maʼlum darajada mustahkamlangan rabotlar bunyod etilgan. Masalan, Toshkent va Samarqand oraligʻidagi yoʻl ustida bir qancha M.lar (Zangiota, Qovunchi va hokazo) mavjud boʻlgan. Vaqt oʻtishi natijasida keyinchalik ayrim M.lar oʻrnida shaharlar tarkib topdi. M.lar koʻchmanchi hamda oʻtroq xalqdar uchrashadigan, ular oʻrtasidagi iqtisodiy, madaniy aloqalar oʻrnatiladigan joy sifatida ham muhim ahamiyat kasb etgan.
Torcieu
Torcieu Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ain departamenti Belley tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
635 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 59,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,7 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 257 – 782 m balandlikda joylashgan.
Fessenden (Shimoliy Dakota)
Fessenden AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Wells okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
479 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 411,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,17 km2. Shundan 1,17 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 491 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Fessenden manzarasi.
Nasva, Saare Grafligi
Nasva — kichik tuman (alevik) Gʻarbiy Estoniyadagi Saare okrugidagi Saaremaa Parishida. 2011-yil 1-yanvar holatiga koʻra 454 nafar aholi istiqomat qiladi.
Nasva daryosining dengizga quyillish joyi Nasvada joylashgan.
Baltic Workboats va Saare Yachts kemasozlik kompaniyalari Nasvada joylashgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Marlene Forte
Ana Marlene Forte Machado (Marlene Forte) — kubalik aktrisa va prodyuser. U, Dallas teleserialidagi (2012—2014) Karmen Ramos roli bilan tanilgan. Forte shuningdek, „Fear the Walking Dead, The Fosters va Altered Carbon“ seriallarida doimiy rollarga ega edi. Uning mashhur filmlariga "Arvohli uy" (2013), „El Chikano“ (2018), „Knives Out“ (2019) va "The Way Back" (2020) misol boʻladi.
Hayot va martaba
Forte Kubaning Gavana shahrida tugʻilgan. U Ratgersda Montclair State Universitetida taʼlim olgan. U 1990-yillarning boshidan beri ko‘plab filmlarda suratga tushgan. U 2008-yilda "Yoʻqotilgan „Kichik qiz: Delimar Vera hikoyasi“ filmidagi roli uchun Imagen mukofoti nominatsiyasini oldi . Televizorda Forte Tayler Perrining Payne uyi, Iordaniyani kesib oʻtish va Amerikalik oʻspirinning maxfiy hayoti filmlarida doimiy rol oʻynagan.
2012-yilda Forte TNTning yangi suratga olinayotgan „Dallas“ filmida Yuing oilasida uzoq vaqt xizmat qilgan Elenaning onasi Karen Ramos rolini ijro etdi (Jordana Brewster oʻynagan). U 2013-yilda "Arvohli uy" komediya filmida uy bekasi rolini o‘ynagan va Tayler Perrining „Yagona onalar klubi“ (2014) filmida ham rol o‘ynagan. Dallasdan soʻng Forte 2015-yildan 2017-yilgacha ABC Family drama seriyasida "The Fosters "da Elena Gutierrez rolini oʻynagan.
Bayard (Nebraska)
Bayard AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Morrill County okrugi tarkibiga kiradi.
Marlene Forte
Hayot va martaba
2016-yilda Forte AMC dahshatli dramasi seriyasining 2-mavsumining birinchi yarmida asosiy qahramon boʻlgan Seliya Floresni oʻynadi. 2018-yilda u Netflix ilmiy-fantastik drama seriyasining birinchi mavsumida Alazne Ortega rolini oʻynadi. Uning boshqa televizion loyihalaru: Claws, Mayans MC, Runaways, Superstore va The Conners. Forte shuningdek, 2018-yilgi superqahramon „El Chikano“ filmida Raul Kastilloning onasi rolida, 2019-yilgi sirli jinoyat komediyasida Ana de Armasning onasi rolida va 2020-yilda chiqarilgan "Orqaga yo‘l" dramatik filmida ikkinchi darajali rollarni ijro etgan. 2021-yilda u Netflix vampirlari haqidagi „Tungi tishlar“ filmida paydo boʻldi.
Bayard (Nebraska)
Aholisi
1158 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,8 km2. Shundan 1,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1199 m balandlikda joylashgan.
Etnik guruh
Etnik guruh — muayyan bir xalq (qabila, qabila ittifoqi, elatning) ning parchalanib alohida qismlarga boʻlinib ketishi natijasida vujudga keladigan guruh. E.g.ni quyidagicha izohlash mumkin: oʻz xalqidan (qabila, elat) ajralib chiqqan guruh va boshqalar xalqlar tarkibiga kirib, uzoq muddat yashab, shu xalqning tili, xoʻjalik faoliyati, urf-odatlari, turmush tarzini qabul qilib, unga batamom singib, oʻzlarini shu xalq etnik nomi bilan ataydigan boʻlib qoladi.
Ammo shu bilan birga bu guruh oʻz etnik nomini oʻtmishda qaysi qabila, elatga mansub ekanligini, baʼzi anʼanalarni saqlab qolgan boʻladi. Masalan, qipchoqlar 19-asrning 2-yarmi — 20-asrning boshlarida oʻzbek xalqining tarkibida (oʻz lahjalari, turmush tarzi, madaniy hayotidagi baʼzi xususiyatlarini saqlab qolganliklari tufayli) etn. guruh boʻlgan boʻlsalar, qozoq, qirgʻiz, qoraqalpoq, turkman, boshqird va boshqalar xalqlar tarkibida ham ular (qipchoqlar) E.g. hisoblangan. Shu singari qangʻli, uyshun va boshqalar bir qancha boshqa qabilaviy nomlar ham yuqorida eslatilgan xalqlar tarkibida mavjud boʻlgan. Bular oʻz etnik nomlari bilan qaysi xalqlar ichida boʻlsalar, oʻsha xalq (qozoq, qirgʻiz, qoraqalpoq, turkman, boshqird va boshqalar) nomi bilan atalgan.
E.g. turmush va madaniyatning baʼzi jihatlari (tili, dini, moddiy va maʼnaviy madaniyatini oʻziga xos xususiyatlari va boshqalar)ni saqlagan xalq (millat)ning boshqa milliy guruhlar bilan aralashuvi; elatga oʻzining ayrim muhim belgilarini saqlagan holda qoʻshilishi natijasida, shuningdek, xalqning bir qismi asosiy etnik hududdan uzoq vaqt uzilib qolishi oqibatida yangi tabiiy geografik sharoitga tushishi natijasida xoʻjalik va madaniy oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlishi bilan vujudga keladi.
Shahzoda Mustafo
Shahzoda Mustafo (usmonli : شهزاده مصطفىv ; 1515 y., Manisa — 1553-yil 6-oktyabr, Konya) — Sulton Sulaymon Qonuniy va uning rafiqasi Mohidavron Sultonning oʻgʻli.
Saruxan, Amasya va Konya sanjoq bekliklari hokimi. U otasiga qarshi isyon koʻtargani uchun jinoiy javobgarlikka tortilgan; Nahchivon yurishiga ketayotgan Usmonli qoʻshini Konyada qarorgoh qurayotgan paytda u sulton chodirida boʻgʻib oʻldirilgan. Qotillik davlatga qarshi qoʻzgʻolon jinoyati bilan bogʻlanadi, ammo dalillar va guvohlar boʻyicha tortishuvlar mavjud. Ba’zi tarixchilarning ta’kidlashicha, Xurram Sulton shahzoda Mustafoni oʻz oʻgʻillaridan birini taxtga oʻtkazish uchun ffitna tayyorlagan hamda shahzodaning oʻlimini uyushtirgan. Bundan tashqari, 2005-yilda Amasiya gubernatorligida shahzoda Mustafoning miniatyuralardan qarab, mumdan yasalgan haykali ishlangan. Bu haykalni dunyoda faqat Amasiyadagi Shahzoda muzeyida topish mumkin. Baʼzi tarixchilar uning aybsizligini taʼkidlaydilar.
Hayoti
U 1515-yil 6-avgust kuni Manisada otasi Sulton Sulaymon hukmronligi davrida otasining yettinchi, onasining ikkinchi oʻgʻli boʻlib tugʻilgan. Uning onasi Mohidavron Sulton boʻlib, u Cherkes hukmdori Idar Mirzo Temruko va Qrim xoni I. Mengli Girayning qizi Nazjon Xotundan qizi edi. Uning 1512-yilda tugʻilgan Shahzoda Mahmud ismli akasi, 1518-yilda tugʻilgan Shahzoda Ahmad ukasi, 1521-yilda tugʻilgan Fatma Nur Sulton va 1525-yilda tugʻilgan Roziya Sulton ismli singillari bor. 1520-yilda bobosi Yavuz Sulton Salim vafotidan soʻng, Usmonli taxtiga oʻtirish uchun Istanbulga qaytgan otasi bilan poytaxtga boradi.
Xurram Sulton saroyga kirgandan soʻng, Qonuniydan keyin taxtga oʻz oʻgʻillarining oʻtirishini ta’minlash uchun Qonuniyga yana toʻrtta shahzodani dunyoga keltirgan  Mohidavron Sulton bilan oʻrtasida katta kurash boʻlib oʻtdi. Shahzoda Mustafo 1534 - 1541 yillarda Saruhan Sanjak begi (Aydin sanjogʻi bilan birga) sifatida xizmat qildi. Saruhan (Manisa) sultonlikka nomzodlar boshqaradigan joy hisoblangan, shuning uchun Shahzoda Mustafo davrning valiahd shahzodasi edi. 1541-yilning 16-iyunida Amasya Sanjoq bekligiga, akasi Shahzoda Mahmud esa Saruhan Sanjoq bekligiga tayinlanadi. Bu holatga xalq va askarlar munosabat bildiradi hamda Sulaymon I shahzoda sharq o’lkalarining xavfsizligi uchun Amasiyaga yuborilganligini, shunday boʻlsa ham uning taxt uchun merosxo’rligi oʻzgarmasligini e’lon qiladi. Soʻngra 1543-yili Mahmudning kutilmagan oʻlimidan soʻng shahzoda Salim Saruxon Sanjoq bekligiga olib kelindi; Shahzoda Mustafo 1549-yilda Koniyaning Sanjakbegi etib tayinlandi.
Yana bir maʼlumot Guillaume Postelning Usmonli urf-odatlari va siyosiy ahvolini tasvirlaydigan kitobi hisoblanadi. 1536-yilda fransuz qiroli Fransua I Sulton Sulaymon bilan shartnoma imzolab, oʻzining rasmiy tarjimoni hamda tarixchisi Guillaume Postelni Fransiya elchisi Jan de La Foretga yordam berish uchun Istanbulga yubordi. Fransuz tarixchisi Guillaume Postel “De la République des Turcs” (Turklar Respublikasi) kitobida shahzoda Mustafoning hokimiyatni oʻz qoʻliga olish yoshi va kamolotiga yetganini, uning ehtiyotkor hamda nihoyatda bilimli shahzoda ekanligini yozadi.
Shaxsiyati
thumb|301x301px|Shahzoda Mustafo thumb|216x216px|[[Sulaymon I|Sulton Sulaymon Qonuniy Titian Vecellio, 1530 yil ]] Mustafo shoir (Mahlasi Muhlisiy ) va xattotdir (Qoʻlyozmasi: Vena, Sharq qoʻlyozmalari, Sulaymonnoma, No: 998 raqamida qayd etilgan). U Irakeyn va Korfu yurishlarida (1534, 1536, 1537-yillar) hamda Moldaviya yurishlarida Anadolu gvardiyasi, toʻqqizinchi yurishda (1541) Istanbul gvardiyasida boʻldi. Manisa Bozdagʻda masjidlar, saroylar, maqbara va favvoralar qurdirgan. U tashqi koʻrinishi va xulq-atvori bilan bobosi Yavuz Sulton Salimga juda oʻxshardi.
Shahzoda Mustafoning, ayniqsa Amasyada boʻlganida ilmiy majlislarga koʻp qatnashgani, zamonasining mashhur mudarrislaridan saboq olgani ta’kidlanadi. Jalolzoda Solih Chalabiy, Manisali Sanoyi Mahmud Chalabiy, Xayriddin Xizir afandi, Shams afandi, shoir Lali Chalabiy, Karachalabiyzoda Hijri Mahmud Muhiddin afandi, Istanbul qozisi, shoir Muhiddin Mahmud Husayniy kabi olimlardan saboq olgan. Ustozi Mustafo Sururiy afandi “Bahru’l- Maorif ” va “Zohiratul-Muluk ” asarlarini yozib, shahzodaga bagʻishlagan. Shahzoda oʻldirilgandan soʻng, u Qonuniy bilan munosabatlarini uzdi hamda boshqa uchrashmadi, shuningdek, unga topshirilishi kerak boʻlgan barcha rasmiy vazifalarni rad etdi.
Oilasi
Nurijahon Begim Sulton: U tatar shahzodasi Dashkinning qizi. U 1536-yilda shahzodaga turmushga chiqqan. Nargisshoh Sultonning onasi.
Fatma Handon Sulton: U cherkes va Kabardin qabilasidan Kaytuko sulolasiga mansub. U 1538-yilda turmushga chiqqan. Shahzoda Ahmadning onasi.
Futuha Begim Sulton: Qrim shahzodasi Mahmud Girayning qizi. U 1545-yilda shahzodaga nikohlangan. Shahzoda Mahmud va Shoh Sultonning onasi. Erining vafotidan keyin u saroyning buyrugʻi bilan Pertev poshoga turmushga chiqdi.
Farzandlari:
Nargisshoh Sulton: Nurijahon Begim Sulton bilan nikohdan 1536-yilda Manisada tugʻilgan. U Damat Janobi Ahmad Posho (shoir, tarixchi, enderuniy va chashnigirboshi, yigirma yil davomida Onadolu beklarbegi) bilan turmush qurgan. U 1595-yilda vafot etgan.
Shahzoda Ahmad: U 1538-yilda Manisada Fatma Handon Sultondan tugʻilgan. U 1551-yilda otasining oʻlimidan oldin vafot etdi.
Bir shahzodaa: 1542-yilning oxiri yoki 1543-yilning boshida Xatija Oysha Sultondan tugʻilgan va bir necha kun yashagan.
Bir sulton: Tugʻilgan vaqti nomaʼlum. Manbalarda bir kun yashagani aytiladi. Onasi Xatija Oysha Sulton.
Shahzoda Mahmud: 1546-yilda Amasiyada Futuha Begim Sultondan tugʻilgan. 1553 yil, Bursada vafot etgan (U shahzoda Mustafoning oʻlimidan koʻp oʻtmay taxtga xavf tugʻdirishi mumkinligi sababli, bobosi Sulaymon tomonidan boʻgʻilib oʻldirilgan. Qabri otasining yonida.).
Shoh Sulton: 1549-yili Konyada Futuha Begim Sultondan tugʻilgan. U 1577-yil 2-oktyabrda vafot etdi. Eri Damat Abdulkarim Ogʻa.
Oʻlimi
thumb|Shahzoda Mustafoning dafn marosimi (Hünernâme, II, TSMK, G'aznachilik, nr. 1524, v. 168 b) left|thumb| XVIII asrda shahzoda Mustafoning pichoqlanishi tasvirlangan g'arbiy [[ofort .]] thumb| Shahzoda Mustafoning jasadi (o'rtada), Sulaymon Qonuniy (chapda) yig'lamoqda. Taxt uchun kurashda shahzoda Mustafoni yoʻq qilish maqsadida vazir Damat Rustam Posho tomonidan soxta maktublar ishlab chiqilgani taxmin qilinadi. Bu maktublar shahzoda Mustafoning otasi tirikligida taxtiga havas qilib, isyon harakatlarini qoʻllab-quvvatlaganini koʻrsatadi. Avvaliga bu iddaolarga ishonmagan Qonuniy ulardan bunday narsalar bilan uning oldiga kelmasliklarini soʻraydi. Biroq shahzoda Mustafo ham yonidagi davlat arboblari tomonidan aldanib qolgan. Davlat arboblari shahzodaga : “Sultonimiz taxtni sizga qoldiradi, lekin Rustam posho bunga to’sqinlik qilmoqda. '''Siz yaxshisi soqol oʻstirib, tugʻ tiking. Otangiz niyatingiz borligini tushunib, taxtni sizga qoldirsin”''' kabi soʻzlar bilan aldamoqchi boʻldilar. Shahzoda Mustafo bu soʻzlarga ishondi va aytganlarini qildi. Soqolini oʻstirib, bayroq tikdi. Shahzodalarga soqol oʻstirish man qilingan. Chunki soqol sultonlik belgisidir. Tugʻ tikish ham sultonlik belgisidir. Bu ikki belgini bajargan shahzoda taxtda umidi borligini bildiradi. Miniatyuralarda koʻrinib turganidek, shahzoda Mustafoning soqoli bor. Shehzade Mustafoning bu oʻyinga osonlik bilan aldanishining sababi, oʻtmishda oʻrnak boʻlgan bobosi Yavuz Sulton Salimdir. Otasi bilan bir muddat kurashgan Sulton Salim otasining iltimosiga koʻra taxtga oʻtirdi. Bularni oʻrgangan Sulton Sulaymon oʻzining eng ishonchli din ulamolaridan maslahat soʻradi. U ishonchli qul xoʻjayinining pulini oʻgʻirlab, unga tuzoq oʻrnatganligi haqidagi xayoliy hikoya bilan nima qilish kerakligini soʻradi. Oʻsha davr ulamolaridan Mahmud Abussuud afandi Sulton Sulaymonga “Bunday boʻlsa, qulni oʻlgunicha qiynoqqa solish maqsadga muvofiqdir”, dedi. javob berdi. Bu ibora shariatga koʻra, shahzoda Mustafoning davlat buyrugʻi uchun oʻldirilishi maqsadga muvofiqligini bildiradi.
Marlene Forte
Hayot va martaba
2022-yilda Forte Janubiy janubi-gʻarbiy festivalida premyerasi boʻlgan „Hipoxondriak“ dahshatli triller filmiga prodyusserlik qildu.
Shahzoda Mustafo
Oʻlimi
1553-yilda Eron yurishi uchun joʻnab ketganidan soʻng vaziri aʼzam Damat Rustam Posho Oqsaroyga kelganida qoʻshinni toʻxtatib, yanicharlarning shahzoda Mustafoga moyilligi va sulton qariganligi sababli Dimetokaga qolishi, yurishda davom eta olmaydigan sultonning oʻrniga Mustafoning hukmdor boʻlishi xohlayotganliklari haqida mish-mish tarqatdi. Fitnadan saqlash uchun Qizil Ahmediylardan otliq qoʻshin boshligʻi boʻlgan Shamsi ogʻani (Shamsi posho) Istanbulga yubordi va sultonning oʻzini askarlarga safarda boshchilik qilib borishini taklif qildi. Oʻzi Oqsaroydan uzoqlashmay, kutib turdi.
Sulton buni eshitib, Rustam poshoni chaqirib, 1553-yil avgust oyining oxirida Eron yurishiga joʻnadi. Kutahya sanjoqbeyi, shahzoda Boyazidni Rumeli himoyasida boʻlish uchun Edirnaga yubordi. 21-sentabr kuni Bolvadinga kelgan Saruhan Sanjoq begi shahzoda Salim askarlari bilan qoʻshinni kutib oldi, ertasi kuni sulton huzuriga borib, uning qoʻlini oʻpdi va unga safarga qoʻshilish buyurildi. 5-oktabr kuni Konya-Ereg’li yaqinidagi Akhuyuk qishlog’iga kelgan shahzoda Mustafo, u yerda chodirda o’rnatilgan barcha hamrohlari bilan qo’shinni kutib oldi. Ertasi kuni barcha davlat amaldorlari shahzodaning oldiga kelib, uning qoʻlidan oʻpishdi, ularga hilqat (sodiqlik libosi) kiydirildi.
U yerdan shahzoda otga minib, podshohning huzuriga keldi, devonxona yaqinida otdan tushib, ichkariga yurdi. Vazirlar uning yonidan oʻtisharkan, salom berib, yoʻl boʻshatishdi. Shahzoda Mustafo otasining qoʻlini oʻpish uchun chodiri humoyunga kirishi bilan qarshisidan yetti tilsiz jallod chiqib, boʻgʻish uchun ustiga otildi. Shahzoda amallab ulardan qutulib qocharkan, kuchli kurashchi va saroy xodimgari hisoblangan Zol Mahmud ogʻa yetib olib, yerga yotqizib boʻgʻdi. Baʼzi rivoyatlarga koʻra, bu vaqtda sultonning oʻzi ham chodirda boʻlgan, pardaning ortida turib qatlni nazorat qilgan yoki oʻgʻli bilan gaplashgan.
Shahzoda Mustafo oʻldirilgandan soʻng, uning miroxoʻri va bir mahrami ham olib ketilib, boshlari kesilgan. Ayni vaqtda darvozabonlar sardori kelib, Rustam poshodan hukmdorlik muhrini olib, vazir Haydar poshoga ishdan boʻshatilganini xabar qildi. Shundan soʻng u muhrni ikkinchi vazir Ahmad poshoga berib, uning oliy vazirligi haqida xushxabar berdi. Keyinroq Kazaskerlarga hamroh boʻlgan ulamolarga shahzodaning janoza namozini oʻqish uchun Eregʻliga borish buyurildi va namozdan keyin uning jasadi Bursaga olib ketildi. Qoʻshindagi shahzodaning shaxsiy xazinasi, chodirlari va hayvonlari ham davlat xazinasi tomonidan musodara qilinib, undagi erkaklarning koʻpchiligiga isteʼfo berilgan.
Shahzoda Mustafoning oʻlimi askarlar va jamoatchilik orasida katta gʻalayonga sabab boʻldi. Yanicharilar voqeada hisoblangan Rustam Poshoning chodiriga hujum qildi, lekin uni topa olmadi. Ular motam belgisi sifatida tushlik qilmadilar hamda Rustam poshoni ishdan boʻshatishni talab qildi. Bu bosim Qonuniyning Rustam poshoni ishdan boʻshatib, Qora Ahmad poshoni oʻsha kuni tayinlashiga sabab sifatida koʻrilmoqda. Yanicharilar necha marta qoʻzgʻolon koʻtarib Rustam poshoni oʻldirmoqchi boʻlishmasin, ularni yo shahzoda Boyazid yoki Sulton Sulaymon askarlari toʻxtatdi, Rustam posho yashirincha qarorgohni tark etib, Istanbulga qaytdi. Shahzoda Mustafoni juda yaxshi koʻrgan shahzoda Jahongir ham Sulton Sulaymon bilan yurishda edi. Akasining oʻlimi haqidagi xabarni eshitgach, qattiq qaygʻuga tushib, kasal boʻlib qoldi. Soʻngra chiday olmadi va Halabda vafot etdi.
Shahzoda Mustafoning oʻldirilishidan keyin Konyada boʻlgan onasi Mohidavron Sulton hamda uning oilasi (xotini, qizlari va oʻgʻli shahzoda Mahmud) Bursaga yuborildi. Biroq, shahzoda Mustafo vafotidan soʻng, askarlar orasida „ Shahzoda Mustafo oʻlsa, oʻgʻli bor, taxtga u oʻtiradi!“ qabilidagi gʻiybatni eshitgan Qonuniy nabirasini ham boʻgʻib oʻldirishni buyurgan. Yetti yoshli shahzoda Mahmud ham otasining oʻlimidan koʻp oʻtmay boʻgʻib oʻldirilgan va shahzoda Mustafoning yoniga dafn etilgan. Shahzoda Mustafo qabri 1555-yil yoki 1556-yilda ukasi Salim II  tomonidan qurilgan boʻlib, qabrdagi bitikda shunday misralar bor: “Shoh Salim ibn Sulaymon amr buyurdi, bu goʻzal ravza-i jannatinamoda qattol tarixning adoi bandasi, marqadi gulzor Sulton Mustafo orom olmoqda".
Adabiyotdagi oʻrni
Shehzoda Mustafo vafot etgach, Fununiy, Rahmiy, Edirnali Nazmiy, Muiniy, Mustafo, Mudomiy, Samiy, Qora Fazliy, Nisoyi, Shayx Ahmad Afandi, Salimiy, Qodiriy kabi shoirlar maarsiyalar yozdilar. U haqida yozilgan eng mashhur marsiya toshlijalik Yahyo Bey tomonidan bitilgan. Shaxzoda Mustafo - sulton boʻlmagan holda unga juda koʻp marsiyalr yozilgan yagona shahzoda.
Marlene Forte
Shaxsiy hayoti
Forte 2006-yilda ssenariy muallifi Oliver Mayerga turmushga chiqdi. Ular Los-Anjelesda (Kaliforniya) yashaydilar. Ularning farzandlari yoʻq, ammo Fortening oldingi munosabatlaridan tugʻilgan qizi Jizel Rodriges bor.
Etnik birlik
Etnik birlik, etnos — kishilarning maʼlum bir tarixiy davrda va ijtimoiy tuzumda tarkib topgan alohida barqaror etnik uyushmasi. Etnik birlik etnografik jihatdan "xalq" maʼnosini’ anglatsada, lekin unga nisbatan aniq tushunchadir. Etnik birlik muayyan sharoitda tabiiytarixiy taraqqiyot jarayonda vujudga kelgan uyushmadir. Fanda Etnik birlik bosqichining 3 turi mavjud: qabila, elat va millat. Ketmaket almashib kelgan bu atamalar turli vaqtlarda vujudga kelgan boʻlib, ular oʻz davriga xos xususiyatlari bilan bir-biridan farq qiladilar. Kishilar birlashuvining tabiiy negizi — hudud umumiyligi, shuningdek, ular tilining yaqinligi yoki umumiyligi Etnik birlikning vujudga kelishida asosiy shart hisoblanyli. Koʻpincha (mas, Amerika qitʼasida) millatlarning tarkib topishida etnik birlikning turli tillarga mansub komponentlari oʻrtasida olib borilgan xoʻjalik, madaniy va boshqalar sohalardagi aloqalarning rivojlanishi bilan til umumiyligi qaror topgan. Bu jarayonni boshqarishda har xil ijtimoiy-iqtisodiy omillar va tabiiy muhitning alohida xususiyatlari taʼsirida moddiy va maʼnaviy madaniyat, turmush va psixologik umumiylikning Etnik birlik uchun xarakterli boʻlgan belgilari shakllanadi. Bu elementlar hudud va til bilan bir qatorda Etnik birlikning muhim belgilari hisoblanadi. Baʼzan Etnik birlikning shakllanishiga diniy mushtaraklik, shuningdek, irqiy jihatdan yaqinlik ham muhim taʼsir koʻrsatadi. Bunday yaqinlik Etnik birlikka kirgan va bir-biridan keskin farqlanadigan har xil irqiy komponentlar orasidagi metis guruhlarining hosil boʻlishida ham vujudga keladi (mas, braziliyalik, kubalik). Shakllanib boʻlgan Etnik birlik yaxlit ijtimoiy organizm boʻlib, etnik jihatdan har xil boʻlgan nikohlar tufayli va nasldan naslga til, madaniyat, anʼanalar va boshqalarning oʻtib borishi yoʻli bilan barqaror tus oladi. Yanada barqarorlik boʻlishi uchun oʻzining ijtimoiy-siyosiy hamda hududiy tashkilotini tuzishga harakat qiladi. Ammo vaqt oʻtishi bilan Etnik birlik ning ayrim qismlari hududiy jihatdan ajralib ketish, turmush va madaniyatning koʻp tomonlarini oʻzlashtirish va boshqalar tilni qabul qilish holatlari ham uchraydi.
Kishilik jamiyati ijtimoiyiqtisodiy taraqqiyotning maʼlum bir bosqichida qabilalar uyushmasi hisoblangan Etnik birlik maʼlum bir tarixiy sharoitda, hududiy, iqtisodiy, til va madaniy umumiylik asosida shakllanadi va yangi turi vujudga keladi. qadimiy davrlarda vujudga kelgan yangi Etnik birlik ni ifodalash uchun "elat" atamasi qabul qilingan. Elat — Etnik birlik bosqichining qabila uyushmasidan keyingi turidir. Tarixiy taraqqiyot davomida esa Etnik birlikning keyingi turi — millat shakllana boradi.
159
Vafot etgan
🇷🇺
150er
Manzum
Manzum (arab. — tuzilgan, terilgan yaʼni, nazm holiga keltirilgan), aytim yoʻli — Xorazm maqomlari ashula boʻlimining nomi. Har bir maqomda M. bir necha ashula qismlaridan iborat yirik turkumni tashkil etadi. Ularda tuzilishi birligi, vazn-usul va shak-llarning esa xilma-xilligi bilan taʼriflanadi. M.ning bosh shoʻʼbasi Shashmaqomdan farqli oʻlaroq bosh cholgʻu qismi kabi tani maqom deb ataladi. Asosiy qismlari — Talqin, Nasr, Tarona, Suvora, Naqsh, Faryod, Ufar va boshqa oʻziga xos ashula yoʻllarini oʻz ichiga oladi. Ular muayyan tartibda, asosan gʻazallarga bastalangani uchun M. deyiladi.
Mahalliy anestetiklar
Anestetik xususiyati boʻlgan preparatlar asosan ikki guruhga boʻlinadi: 1. Mahalliy anestetiklar. 2. Umumiy anestetiklar. Ogʻriqsizlantirish maqsadida keng ishlatiladigan mahalliy anestetiklar guruhiga novokain, trimekain, lidokain, dikain, pirromekain, bupivakain, sovkainlar kiradi.