cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bedatoʻplami
BEDATOʻPLAMI, zigʻir toʻplami (Heliothis viriplaca Hutn.) — toʻplamlar oilasiga mansub kapalak. Qanotlari yoyilganda 28 – 37 mm; oldingisi sargʻish-yashil, baʼzan sargʻish-kulrang boʻlib, oʻrta qismidan keng qoramtir koʻndalang yoʻl oʻtadi; qanotining uchida noaniq qora dogʻchalari bor. Qurtining uz. 40 mm, nim yashil, baʼzan pushti yoki qoʻngʻiroq ranglisi ham uchraydi, orqasida navbatlanib keluvchi oqyoki qora tusli yoʻllari bor; tanasini qora qattiqtuklar (qil) qoplagan. Kallasi bir qancha qora nuqgali va dogʻli sariq rangda. Bedatoʻplami ning qurtlik davri 20—25 kun davom etadi. Gʻumbagi tuproqning ustki qatlamida qishlaydi. Erta bahorda (apr.—may) gʻumbaklaridan voyaga yetgan kapalaklar chiqib, tuxum qoʻya boshlaydi. 3 — 9 kunda tuxumdan qurtlar rivojlanadi. Birinchi avlod kapalaklarining uchib chiqishi iyungacha davom etadi. Yilda 2 — 3 avlod beradi. Bedatoʻplami qurti hammaxoʻr, koʻpgina dukkakli va barcha moyli oʻsimliklar (ayniqsa, zigʻir va soya)ning urugʻi, barg va gullari, pomidorning mevalari bilan oziqlanib q. x.ga katta zarar yetkazadi.
Jarsoy (maʼnolari)
Jarsoy:
Transformerlar (filmlar seriyasi)
Transformerlar (Transformers) Transformerlar franshizasiga asoslangan ilmiy fantastik-jangari filmlar seriyasidir.
Saint-Pierre-de-Côle
Saint-Pierre-de-Côle Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Nontron tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
448 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 20,2 km2.
Birinchi oshxona
thumb| Tokiodagi Wendy's First Kitchen Hibiya Chanter-mae do'koni thumb| Tokiodagi birinchi oshxona Birinchi oshxona (キッチン, fosuco vaitin) - bu Wenden xalqaro sho  ba kompaniyasining birinchi sho  ba korxonasi bo'lgan birinchi oshxona va Ltd. tomonidan amalga oshirilgan yaponiyalik tezlik restoran zanjiri. 2016 yil iyungacha bu sun'an kuchlari sho'ba korxonasi edi.
Uning birinchi do'koni 1977 yil sentyabr oyida Ikebukuro, Tokio shahrida ochildi. Hozirgi kunda uning do'konlarida, Kants, Chubu va Kinki mintaqalarida ishlaydi. 2016 yil 1 iyun holatiga ko'ra 100 ga yaqin do'konlar. Zanjirning 2016 yil 1 iyunida quyosh botgani, hozirgi kunning birinchi oshxona nomi bilan sotib olingan va hozirda Wendy's birinchi oshxonasida sotib olish natijasida olingan.
Uning hozirgi prezidenti va bosh ijrochi direktori Xirosi Kato
Menyu
Shtapel menyusi, chunki uning asoslari pastırma tuxumi burger bo'lgan. Dastlab gamburger restoranida, kompaniya 1996 yilda o'zlarini raqobatchilar tomonidan farqlashda o'z menyusida kengaytira boshladi. Hozirgi kunda restoran pizza, makaron va qovurilgan tovuq xizmat qiladi. Bu restoranning xushbo'y fransuz qovurilgan qovurilgan qovurilgan, "lazzat kartoshka" deb ataladi.
Qisqartirish masalasi
Colloquially, the restaurant is frequently abbreviated as Fakkin (ファッキン). However, the company neither uses this abbreviation nor approves of its use because of its similarity to the pronunciation of "fucking", a vulgarity in English; instead choosing to emphasize the abbreviation FK (エフケイ). In 2005, a redesigned logo that emphasized the letters "FK" was introduced
Magnit milining ogʻishi
Magnit milining ogʻishi - biror nuqtadan oʻtgan haqiqiy va magnit meridianlari orasida hosil boʻladigan burchak; Yerning geografik va magnit qutblari bir nuqtada yotmasligi tufayli sodir boʻladi. Magnit milining shim. uchi haqiqiy meridianga nisbatan sharqqa ogʻsa, Magnit milining ogʻishi o. musbat (sharqiy), gʻarbga ogʻsa Magnit milining ogʻishi o. manfiy (gʻarbiy) hisoblanadi.
Drachenbronn-Birlenbach
Drachenbronn-Birlenbach Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Wissembourg tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
955 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 134,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,1 km2. Dengiz sathidan 157 – 310 m balandlikda joylashgan.
Magnit materiallar
Magnit materiallar - kuchsiz magnit maydonlarda magnitlanadigan va bu maydonlarning qiymatini jiddiy oʻzgartiradigan materiallar. Tabiiy magnitlangan mineral — magnetit (magnit temirtosh) qadimdan maʼlum boʻlgan. Xitoyda 2 ming yillar ilgariyoq undan magnit kompasining mili (strelkasi) yasalgan. Magnetit — kuchsiz magnetik. 19-asrdaX. K. Ersted, M. Faradey, E. X. Leni, elektr magnetizm qonunlarini ochishdi, B. S. Yakobi oʻzgarmas tok mashinalarini, P. N. Yablochkov oʻzgaruvchan tok generatori va transformatorini yaratishdi, M. O. Dolivo-Dobrovol-skiy uch fazali tokni kashf etdi. Shundan soʻng ancha kuchli magnetik — temir amadda Magnit materiallar sifatida ishlatila boshladi. 1990-yildan telektrotexnikada temir silitsiyli poʻlat, aloqa texnikasida temirnikelli qotishmalar keng tarqaldi. Ferromagnetizm nazariyasining taraqqiyoti yangidan-yangi Magnit materiallar ishlab chiqarishni ancha tezlashtirdi. 20-asr oʻrtalarida oksid Magnit materiallar — ferritlar paydo boʻldi. Magnitlanish va qayta magnitlanish xossalariga qarab Magnit materiallar ferromag-netiklar, ferritlar, magnit jihatdan yumshoq va magnit jihatdan qattiq materiallarga boʻlinadi. Magnit jihatdan yumshoq materi allarning boshlangʻich va maksimal magnit kirituvchanligi yuqori; toʻyinish magnit in-duksiyasi — 0,2 — 2,4 T, koersitiv kuchi — 0,5 — 10 A/m, solishtirma elektr qarshiligi 10~7 — 10~8 Om-m. Bularga molibden bilan legirlangan temir, temirnikelli qotishmalar, vanadiy qoʻshilmali temir-kobaltli qotishmalar, temirnikel-kobaltli qotishmalar, marganetsruxli, nikelruxli ferritlar, elektrotexnika poʻlati, shuningdek, magnit dielektriklar, magnitostriksion materiallar va boshqa kiradi. Ulardan magnit oʻtkazgichlar, drossellar, elektromagnit rele, transformator oʻzaklari, ferritlardan magnit antennalar va boshqa tayyorlanadi. Magnit jihatdan qattiq material l arning koersitiv kuchi (5-YU3 — 1 ■ 105 A/m), qoldiq magnit induksiyasi (0,2—1,2 T) va magnit energiyasi (103—105 T A/m)ning kattaligi bilan farq qiladi. Bularga magnitli poʻlat, temir-kobaltmolibdenvolfram, temirnikel-alyuminiykobalt asosidagi qotishmalar, platina-kobalt, berilliyli, stronsiyli va kobaltli ferritlar, magnit jihatdan qattiq dielektriklar kiradi. Magnit jihatdan qattiq materiallardan, asosan, oʻlchash asboblarida, mikrodvigatel va gisterezis elektr dvigatellarda, soat mexanizmlarida ishlatiladigan doimiy magnit tayyorlanadi.
Elektrotexnika poʻlatiga oltingururt bilan legirlangan temir asosidagi krtishmalar kiradi. Tarkibida 0,1—0,3% marganets ham boʻladi. Bulardan elektr toki generatorlari, transformatorlar, elektr dvigatellar va boshqa ishlab chiqariladi. Maxsus Magnit materiallarga termomagnit qotishmalar va magnitostriksion materiallar kiradi. Termomagnit qotishmalar temperatura taʼsirida asboblarning magnit tizimlarida magnit oqimlari oʻzgarishlarini sezdirmaslik uchun ishlatiladi. Magnitostriksion materiallar yordamida elektromagnit energiya mexanik energiyaga aylantiriladi.
Palkane, Kirmonshoh
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Palkane (, rim. nomi Palkāneh )  — Eron, Kirmonshoh viloyati, Kirmonshoh tumani, Firuzobod tumani, Usmonvand qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 117 nafar kishi va 24 ta oiladan iborat.
San Demetrio ne' Vestini
San Demetrio ne' Vestini Italiyaning Abruzzo mintaqasida joylashgan kommunadir. L’Aquila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16 km2. 1755 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Pshicho
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Pshicho (Пшичо) — Rossiyaning Adigeya Respublikasidagi Shovgenovskiy tumanida joylashgan Xatajukayskoye aholi punktidagi qishloq va maʼmuriy markaz. 2018-yilda hududda jami 24 ta koʻcha mavjud boʻlib, aholi soni 1040 kishidan iborat edi.
Geografiyasi
Pshicho Fors daryosining chap qirgʻogʻida, Xatajukay qishlogʻi yaqinida, Xakurinoxabldan (tuman maʼmuriy markazi) avtomobil yoʻli orqali 9 km shimolda joylashgan. Xatojukay — eng yaqin qishloq posyolkasi.
Weatherby
Weatherby AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. DeKalb County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
119 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,3 km2. Shundan 0,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 268 m balandlikda joylashgan.
Vavilov-Cherenkov nurlanishi
right|thumb| Kengaytirilgan sinov reaktorining yadrosida Vavilov-Cherenkov nurlanishi porlaydi. Cherenkov nurlanishi - Vavilov-Cherenkov effekti zaryadlangan zarracha (masalan, elektron) dielektrik muhitdan oʻsha muhitdagi yorugʻlikning faza tezligidan (muhitda toʻlqin jabhasining tarqalish tezligidan) katta tezlikda oʻtganda chiqariladigan elektromagnit nurlanishdir Cherenkov nurlanishining klassik namunasi suv osti yadroviy reaktorining xarakterli koʻk nuridir. Uning sababi tovushli portlashning sababiga oʻxshaydi, tovushdan tezroq harakat sodir boʻlganda oʻtkir ovoz eshitiladi. Bu hodisa sovet fizigi Pavel Cherenkov sharafiga nomlangan.
Tarixi
Radiatsiya 1958 - yilgi Nobel mukofoti sovrindori sovet olimi Pavel Cherenkov sharafiga nomlangan, u 1934 - yilda Lebedev institutida Sergey Vavilov rahbarligida uni birinchi boʻlib eksperimental ravishda aniqlagan. Shuning uchun u Vavilov-Cherenkov nurlanishi sifatida ham tanilgan. Cherenkov tajribalar davomida suvdagi radioaktiv preparat atrofida zaif mavimsi nurni koʻrdi. Uning doktorlik dissertatsiyasi odatdagidek kamroq energiyali koʻrinadigan yorugʻlik oʻrniga gamma nurlari bilan qoʻzgʻatilgan uran tuzi eritmalarining lyuminestsensiyasiga bagʻishlangan. U nurlanishning anizotropiyasini kashf etdi va mavimsi porlash lyuminestsent hodisa emas degan xulosaga keldi.
Keyinchalik bu taʼsir nazariyasi 1937-yilda Eynshteynning maxsus nisbiylik nazariyasi doirasida Cherenkovning hamkasblari Igor Tamm va Ilya Frank tomonidan 1958-yilgi Nobel mukofoti sovrindorlari tomonidan ishlab chiqilgan.
Cherenkov radiatsiyasi konusning toʻlqinli jabhalari sifatida 1888—1889-yillar oraligʻida chop etilgan maqolalarida ingliz polimati Oliver Xevisayd va 1904-yilda Arnold Sommerfeld tomonidan nazariy jihatdan bashorat qilingan edi, ammo ikkalasi ham nisbiylik nazariyasining oʻta yorugʻlik zarralarini cheklashidan keyin tezda rad etildi. 1970-yillar. Mari Kyuri 1910-yilda yuqori konsentrlangan radiy eritmasida och koʻk nurni kuzatgan, lekin uning manbasini tekshirmagan. 1926-yilda fransuz radioterapevti Lyusen Mallet uzluksiz spektrga ega boʻlgan radiyli nurlantiruvchi suvning yorqin nurlanishini tasvirlab berdi.
2019-yilda Dartmut va Dartmut-Xitkokning Norris paxta saratoni markazi tadqiqotchilari guruhi radiatsiya terapiyasidan oʻtayotgan bemorlarning shishasimon hazilida Cherenkov nuri paydo boʻlishini aniqladilar. Yorugʻlik biologik tizimlardan yorugʻlik emissiyasini koʻrish uchun maxsus ishlab chiqilgan CDose deb nomlangan kamera tasvirlash tizimi yordamida kuzatildi. Oʻnlab yillar davomida bemorlar miya saratoni uchun radiatsiya muolajalarini olayotganda „yorqin yoki koʻk yorugʻlik chaqnashi“ kabi hodisalar haqida xabar berishgan, ammo taʼsir hech qachon eksperimental ravishda kuzatilmagan.
Asoslar
Vakuumdagi yorugʻlik tezligi universal doimiy boʻlsa-da, materialdagi tezlik sezilarli darajada kamroq boʻlishi mumkin, chunki u muhit tomonidan sekinlashadi. Masalan, suvda u faqat 0,75c. Yadro reaksiyalari va zarracha tezlatgichlarida materiya bundan yuqori tezlikka tezlashishi mumkin (garchi yorugʻlik tezligi vakuumdagi c dan kichik boʻlsa ham). Cherenkov nurlanishi zaryadlangan zarracha, koʻpincha elektron, dielektrik (elektr qutblanishi mumkin) muhitda yorugʻlik tezligidan kattaroq tezlikda harakat qilganda paydo boʻladi.
Effektni intuitiv ravishda quyidagi tarzda tasvirlash mumkin. Klassik fizikadan maʼlumki, tezlanayotgan zaryadlangan zarralar EM toʻlqinlarini chiqaradi va Gyuygens printsipi boʻyicha bu toʻlqinlar oʻsha muhitning faza tezligi (yaʼni, bu muhitdagi yorugʻlik tezligi bilan tarqaladigan sferik toʻlqin jabhalarini hosil qiladi. c/n, uchun n, sinishi indeksi) Har qanday zaryadlangan zarracha muhitdan oʻtganda, muhitning zarralari javob sifatida uning atrofida qutblanadi. Zaryadlangan zarracha molekulalarni qutblanadigan muhitda qoʻzgʻatadi va ularning asosiy holatiga qaytgandan soʻng, molekulalar fotonlar sifatida qoʻzgʻalishga erishish uchun ularga berilgan energiyani qayta chiqaradi. Ushbu fotonlar harakatlanuvchi zarrachadan kelib chiqqan holda koʻrinadigan sferik toʻlqin jabhalarini hosil qiladi. Agar, yaʼni zaryadlangan zarrachaning tezligi muhitdagi yorugʻlik tezligidan kichik boʻlsa, u holda harakatlanuvchi zarracha atrofida hosil boʻlgan qutblanish maydoni odatda simmetrik boʻladi. Tegishli chiqadigan toʻlqinlar jabhalari toʻplanishi mumkin, lekin ular bir-biriga toʻgʻri kelmaydi yoki kesishmaydi va tashvishlanish uchun hech qanday shovqin taʼsiri yoʻq. Teskari vaziyatda, yaʼni, qutblanish maydoni zarrachaning harakat yoʻnalishi boʻyicha assimetrikdir, chunki muhit zarralari oʻzlarining „normal“ tasodifiy holatlariga qaytish uchun etarli vaqtga ega emaslar. Buning natijasida bir-birining ustiga chiqadigan toʻlqin shakllari (animatsiyada boʻlgani kabi) va konstruktiv aralashuv xarakterli burchak ostida kuzatilgan konusga oʻxshash yorugʻlik signaliga olib keladi: rasmda Cherenkov nuri.
Oshib ketishi kerak boʻlgan tezlik yorugʻlikning guruh tezligi emas, balki yorugʻlikning fazaviy tezligidir. Faza tezligini davriy muhit yordamida keskin oʻzgartirish mumkin va bu holda hatto zarrachalarning minimal tezligisiz Cherenkov nurlanishiga erishish mumkin, bu Smit-Pursel effekti deb nomlanuvchi hodisa. Fotonik kristall kabi murakkabroq davriy muhitda boshqa turli xil anomal Cherenkov effektlarini ham olish mumkin, masalan, teskari yoʻnalishdagi nurlanish (pastga qarang), oddiy Cherenkov nurlanishi esa zarracha tezligi bilan oʻtkir burchak hosil qiladi.
Emissiya burchagi
left|thumb| Cherenkov nurlanishining geometriyasi dispersiyasiz ideal holat uchun koʻrsatilgan. Geometriyadagi rasmda zarracha (qizil oʻq) tezlik bilan muhitda harakatlanadi v_\text{p} shu kabi
qayerda c yorugʻlikning vakuumdagi tezligi va n muhitning sindirish koʻrsatkichi. Agar vosita suv boʻlsa,, beri suv uchun 20°C boʻlishi zarur.
Zarracha tezligi va yorugʻlik tezligi oʻrtasidagi nisbatni quyidagicha aniqlaymiz
Chiqarilgan yorugʻlik toʻlqinlari (koʻk oʻqlar bilan belgilanadi) tezlikda tarqaladi
Uchburchakning chap burchagi qandaydir boshlangʻich momentda superluminal zarrachaning joylashishini koʻrsatadi. Uchburchakning oʻng burchagi - bu zarrachaning t vaqtidagi joylashuvi. Berilgan t vaqt ichida zarracha masofani bosib oʻtadi
Shunday qilib, emissiya burchagi hosil boʻladi
Ixtiyoriy emissiya burchagi
Cherenkov nurlanishi ham toʻgʻri ishlab chiqilgan bir oʻlchovli metamateriallar yordamida oʻzboshimchalik bilan yoʻnalishda nurlanishi mumkin. Ikkinchisi tez harakatlanuvchi zarrachaning traektoriyasi boʻylab faza sekinlashuvining gradientini kiritish uchun moʻljallangan (d\phi/dx), Cherenkov emissiyasini umumlashtirilgan munosabat bilan berilgan ixtiyoriy burchaklarda teskari aylantirish yoki boshqarish:
bu nisbat vaqtga bogʻliq emas, shu sababli ixtiyoriy vaqtlarni olish va shunga oʻxshash uchburchaklarga erishish mumkin. Burchak bir xil boʻlib qoladi, yaʼni boshlangʻich vaqt va oxirgi vaqt t oʻrtasida hosil boʻlgan keyingi toʻlqinlar koʻrsatilganga toʻgʻri keladigan soʻnggi nuqtalari bilan oʻxshash uchburchaklarni hosil qiladi.
Teskari Cherenkov effekti
Cherenkovning teskari taʼsirini salbiy indeksli metamateriallar deb ataladigan materiallardan foydalanish mumkin (toʻlqin uzunligi boʻyicha mikro tuzilishga ega boʻlgan materiallar, ular tarkibiy materiallardan juda farq qiluvchi samarali "oʻrtacha" xususiyatni beradi, bu holda salbiy oʻtkazuvchanlik va salbiy oʻtkazuvchanlikka ega) Bu shuni anglatadiki, zaryadlangan zarracha (odatda elektronlar) oʻsha muhitdagi yorugʻlikning faza tezligidan kattaroq tezlikda muhitdan oʻtganda, bu zarracha uning oldidan emas, balki muhitdan oʻtib ketayotgan nurlanishni chiqaradi. normal materiallardagi holat, ham oʻtkazuvchanlik ijobiy) Bunday teskari konusli Cherenkov nurlanishini metamaterial boʻlmagan davriy muhitda ham olish mumkin, bu yerda davriy tuzilma toʻlqin uzunligi bilan bir xil shkalada boʻladi, shuning uchun uni samarali bir xil metamaterial sifatida koʻrib chiqish mumkin emas.
Vakuumda
Cherenkov effekti vakuumda paydo boʻlishi mumkin. Sekin toʻlqinli tuzilmada, masalan, harakatlanuvchi toʻlqin trubkasida (TWT), faza tezligi pasayadi va zaryadlangan zarrachalarning tezligi faza tezligidan oshib ketishi mumkin, lekin c undan pastroq boʻlib qoladi. Bunday tizimda bu effekt fotonning impulsi boʻlishi kerak boʻlgan energiya va impulsning saqlanishidan kelib chiqishi mumkin. (\beta faza doimiysi) emas, balki de Broyl munosabati p=\hbar k. Ushbu turdagi nurlanish (VCR) yuqori quvvatli mikrotoʻlqinlarni ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.
Xususiyatlari
Zarracha tomonidan Cherenkov nurlanishining chastota spektri Frank-Tamm formulasi bilan ifodalanadi:
Frank-Tamm formulasi energiya miqdorini tavsiflaydi E Cherenkov nurlanishidan chiqarilgan uzunlik birligi uchun x va chastota boʻyicha \omega. \mu(\omega) oʻtkazuvchanlik hisoblanadi va n(\omega) zaryadlangan zarracha harakatlanadigan materialning sinishi indeksidir. q zarrachaning elektr zaryadidir, v zarracha tezligi va c yorugʻlikning vakuumdagi tezligidir.
Xarakterli spektral choʻqqilarga ega boʻlgan flüoresan yoki emissiya spektrlaridan farqli oʻlaroq, Cherenkov nurlanishi doimiydir. Koʻrinadigan spektr atrofida chastota birligiga nisbiy intensivlik chastotaga taxminan proportsionaldir. Yaʼni, yuqori chastotalar (qisqaroq toʻlqin uzunliklari) Cherenkov nurlanishida kuchliroqdir. Shuning uchun koʻrinadigan Cherenkov nurlanishi yorqin koʻk rangda boʻlishi kuzatiladi. Darhaqiqat, Cherenkov nurlanishining aksariyati ultrabinafsha spektrda - faqat etarlicha tezlashtirilgan zaryadlar bilan u hatto koʻrinadigan boʻladi; inson koʻzining sezgirligi yashil rangda eng yuqori darajaga etadi va spektrning binafsha qismida juda past boʻladi.
Ovozli bomlar va kamon zarbalarida boʻlgani kabi, zarba konusining burchagi toʻgʻridan-toʻgʻri buzilish tezligiga bogʻliq. Cherenkov radiatsiyasining emissiyasi uchun chegara tezligida Cherenkov burchagi nolga teng. Zarracha tezligi yorugʻlik tezligiga yaqinlashganda burchak maksimal boʻladi. Demak, kuzatilgan tushish burchaklaridan Cherenkov nurlanish hosil qiluvchi zaryadning yoʻnalishi va tezligini hisoblash uchun foydalanish mumkin.
Cherenkov nurlanishi koʻzda zaryadlangan zarrachalar shishasimon hazilga tegib, miltillovchi taassurot qoldirishi bilan hosil boʻlishi mumkin, kosmik nurlarning vizual hodisalarida boʻlgani kabi va, ehtimol, baʼzi tanqidiy hodisalarning kuzatuvlari.
Belgilangan biomolekulalarni aniqlash
Cherenkov nurlanishi biomolekulalarning kam miqdori va past konsentratsiyasini aniqlashni osonlashtirish uchun keng foydalaniladi. Fosfor-32 kabi radioaktiv atomlar biomolekulalarga fermentativ va sintetik vositalar yordamida osonlik bilan kiritiladi hamda keyinchalik biologik yoʻllarni tushuntirish va biologik molekulalarning oʻzaro taʼsirini tavsiflash uchun, misol uchun, yaqinlik konstantalari va dissotsiatsiya tezligini aniqlash uchun osonlikcha kichik miqdorda aniqlanishi mumkin.
Yadro reaktorlari
right|thumb| TRIGA reaktor hovuzida Cherenkov nurlanishi. Cherenkov nurlanishi yuqori energiyali zaryadlangan zarralarni aniqlash uchun ishlatiladi. Ochiq hovuz reaktorlarida parchalanish mahsulotlari parchalanishi natijasida beta zarralari (katta energiyali elektronlar) chiqariladi. Zanjir reaksiyasi toʻxtatilgandan soʻng porlash davom etadi, qisqa umr koʻradigan mahsulotlar parchalanishi bilan xiralashadi. Xuddi shunday, Cherenkov nurlanishi sarflangan yoqilgʻi tayoqlarining qolgan radioaktivligini tavsiflashi mumkin. Ushbu hodisa yadroviy xavfsizlik maqsadlarida ishlatilgan yoqilgʻi havzalarida foydalaniladigan yadro yoqilgʻisi mavjudligini tekshirish maqsadida ishlatiladi.
Astrofizika tajribalari
Yuqori energiyali (TeV) gamma-foton yoki kosmik nur Yer atmosferasi bilan oʻzaro taʼsirlashganda, u juda katta tezlikda elektron- pozitron juftligini hosil qilishi mumkin. Ushbu zaryadlangan zarralar tomonidan atmosferada chiqariladigan Cherenkov nurlanishi, masalan, VERITAS, HESS kabi tajribalar orqali, masalan, Cherenkov Atmosferasini Tasvirlash Texnikasida (IACT) qoʻllaniladigan kosmik nurlar yoki gamma nurlarining yoʻnalishi va energiyasini aniqlash uchun ishlatiladi. MIGIC. Yerga yetib boruvchi zaryadlangan zarralar tomonidan suv bilan toʻldirilgan tanklarda chiqariladigan Cherenkov radiatsiyasi HAWC Extensive Air Shower tajribasi, Per Auger rasadxonasi va boshqa loyihalarda xuddi shu maqsadda qoʻllaniladi. Shunga oʻxshash usullar Super-Kamiokande, Sudbury Neytrino Observatory (SNO) va IceCube kabi juda katta neytrino detektorlarida qoʻllaniladi. Ilgari boshqa loyihalar, masalan, STACEE, Nyu-Meksikoda joylashgan Cherenkov rasadxonasi sifatida ishlash uchun yangilangan sobiq quyosh minorasi kabi tegishli texnikani qoʻllagan holda amalga oshirildi.
Havo yomgʻirini oʻlchash uchun Cherenkov texnikasidan foydalanadigan astrofizika observatoriyalari oʻta yangi yulduz qoldiqlari va blazarlar kabi juda yuqori energiyali gamma nurlarini chiqaradigan astronomik ob’ektlarning xususiyatlarini aniqlash uchun kalit hisoblanadi.
Zarrachalar fizikasi tajribalari
Cherenkov nurlanishi odatda zarrachalarni aniqlash uchun eksperimental zarralar fizikasida qoʻllaniladi. Elektr zaryadlangan elementar zarrachaning tezligini maʼlum bir muhitda chiqaradigan Cherenkov nurining xususiyatlari bilan oʻlchash (yoki chegaralash) mumkin. Agar zarrachaning impulsi mustaqil ravishda oʻlchansa, zarraning massasini uning impulsi va tezligi boʻyicha hisoblash mumkin (qarang: toʻrt-momentum) va shuning uchun zarrachani aniqlash mumkin.
Cherenkov nurlanish texnikasiga asoslangan zarrachalarni identifikatsiya qilishning eng oddiy turi bu zaryadlangan zarrachaning tezligi maʼlum bir qiymatdan past yoki yuqori ekanligiga javob beradigan chegara hisoblagichi (v_0 = c/n, qayerda c yorugʻlik tezligi va n muhitning sindirish koʻrsatkichi) bu zarrachaning maʼlum bir muhitda Cherenkov nurini chiqaradimi yoki yoʻqligiga qarab. Zarrachalar momentumini bilgan holda, maʼlum bir chegaradan engilroq zarralarni chegaradan ogʻirroq zarralardan ajratish mumkin.
Detektorning eng ilgʻor turi 1980-yillarda ishlab chiqilgan RICH yoki ring-imaging Cherenkov detektoridir. RICH detektorida yuqori tezlikda zaryadlangan zarracha koʻpincha radiator deb ataladigan mos muhitni kesib oʻtganda Cherenkov nurining konusi hosil boʻladi. Ushbu yorugʻlik konusi pozitsiyaga sezgir planar foton detektorida aniqlanadi, bu radiusi Cherenkov emissiya burchagi uchun oʻlchov boʻlgan halqa yoki diskni qayta tiklashga imkon beradi. Fokuslash va yaqinlik fokuslash detektorlari qoʻllaniladi. Fokusli RICH detektorida fotonlar sferik oyna orqali yigʻiladi va fokus tekisligida joylashgan foton detektoriga qaratiladi. Natijada zarrachalar yoʻli boʻylab emissiya nuqtasidan mustaqil radiusga ega boʻlgan doira hosil boʻladi. Yetarli fotonlarni yaratish uchun zarur boʻlgan kattaroq radiator uzunligi tufayli bu sxema past sinishi indeksli radiatorlar, yaʼni gazlar uchun javob beradi. Yana ixcham yaqinlikka yoʻnaltirilgan dizaynda, yupqa radiator hajmi kichik masofani — yaqinlik oraligʻini bosib oʻtuvchi Cherenkov nurining konusini chiqaradi va foton detektori tekisligida aniqlanadi. Tasvir radiusi Cherenkov emissiya burchagi va yaqinlik oraligʻi bilan belgilanadigan yorugʻlik halqasidir. Halqa qalinligi radiatorning qalinligi bilan belgilanadi. RICH detektoriga misol sifatida yuqori momentumli zarrachalarni aniqlash detektori (HMPID) misol boʻla oladi, hozir ALICE (Katta ion toʻqnashuvi eksperimenti) uchun qurilayotgan detektor LHC (Katta adron kollayderi)dagi 6 ta tajribadan biri.
Walkendorf
Walkendorf Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Güstrow tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 27,63 km2. 460 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Böbikon
Böbikon Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Zurzach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 2.60 km2. 186 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Gibret
Gibret Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Dax tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
91 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,6 km2.
Deerwood (Minnesota)
Deerwood AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Crow Wing County, Minnesota|Crow Wing
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
532 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 137,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,31 km2. Shundan 3,86 km2 quruqlik, 1,45 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 389 m balandlikda joylashgan.
Beda urugʻxoʻri
BEDA URUGʻXOʻRI (Bruchophagus roddi Guss) — pardaqanotlilar turkumining yoʻgʻon oyoqlilar oilasiga mansub zararkunanda hasharot. Voyaga yetganining boʻyi 1,3 — 2,1 mm, tuyey kora, boldiri va panjalari qoʻngʻir-sargʻish, koʻkrak oldi, yelkasi va qalqonchasida chuqurchalar bor, orqasi bukri, qorni kalta, tuxumsimon, silliq va yaltiroq. Tu-xumi oq, silliq, tiniq, bandchasi bor, kattaligi 0,2 mm cha. Lichinkasi jigar-rang, oyoqsiz, semiz, bir uchi sal egilib turadi; boshi botiq, jagʻi uchburchaktishli. Yetuk lichinkaning kattaligi 1,5 – 2 mm. Beda urugʻi va dukkagida, quruq beda va toʻponida, yovvoyi dukkakli oʻsimliklarda qishlaydi. Erta bahorda lichinkalar gʻumbakka aylanadi, gʻumbagi 1,9 mm cha, dastlab oq boʻladi, keyinchalik qorayadi, kun isishi bilan yetuk hasharotga aylanib, ucha boshlaydi. Urugʻ va dukkakni teshib ketadi, ana shu belgiga qarab, bedaga Beda urugʻxoʻri tushganligini aniqlash mumkin. Tuxumini endi pishib kelayotgan beda urugʻlari ichiga qoʻyadi. Rivojlanish davri 24 — 28 kun. Yetilgan Beda urugʻxoʻri gul shirasi (nektari) bilan oziqlanadi. Oʻrta Osiyoda bir yilda Beda urugʻxoʻri 3 — 4 av-lod beradi.
Kurash choralari: beda urugʻini yaxshilab tozalash, dorilash va ekishdan 45 kun oldin 1 t uruqqa 3 kg naftalin sepib, urugʻni qoplarda saqlash kerak; ekish oldidan 15% li namakobga 2 — 3 minut solib qoʻyilsa, zararlangan urugʻlar namakob betiga qalqib chiqadi, sogʻ-lom urugʻlar ajratib olinib, yuviladi va soya joyda quritiladi. Bedani yanchish va saralash vaqtida hosil boʻlgan chiqitlar hamda puch urugʻlar mollarga beriladi. Bedaga Beda urugʻxoʻri ga qarshi ikki muddatda: birinchi — oʻsimlikning shona-lash, ikkinchi — urugʻning sut pi-shiqligi davrida nurell-D, 55% e.k. (0,3 l/ga) preparati purkaladi.
El Meridj
El Meridj —shaharcha va kommuna boʻlib, Jazoirni shimoli-sharqida joylashganTebessa viloyatida joylashgan hudud.
Chazey-Bons
Chazey-Bons Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ain departamenti Belley tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
664 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 63,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,5 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 223 – 423 m balandlikda joylashgan.
16-iyun
16-iyun — Grigoriy taqvimida yilning 167- (kabisa yilida 168-) kuni. Yil yakuniga 198 kun qoladi.
Aqjar (tuman)
Tarixi
Aqjar tumani 1997-yili, Lenin va Leningrad tumanlarini biriktirish natijasida tashkil topdi.
16-iyun
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:16-iyun bayramlari
Aqjar (tuman)
Aholisi
2010-yilgi maʼlumot boʻyicha aholisi 21,4 ming kishini tashkil qildi. Aholining oʻrtacha zichligi 2,6 kishi/km² (2010-yil 1-aprel).
NGC 3559
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Aqjar (tuman)
Aholisi
Tumanning milliy tarkibi (2010-yil 1-apeldagi maʼlumot)
Ekinzorlar fotosintetik potensiali
Ekinzorlar fotosintetik potensiali — vegetatsiya davri yoki uning bir qismi uchun oʻsimliklar fotosintez apparati — barglar sathining kundalik ish hajmi yigʻindisini ifodalaydigan koʻrsatkich. Ekinzorlar fotosintetik potensialip. ekinlarni afometeorologik baholashda va hosilni prognozlashda, obhavo — hosil matematik modellarini tekshirish va asoslashda qoʻllanadi. Ekinlar hosilining salmogʻi ikki omil — barglar sathining oʻlchami va ularning vegetatsiya davri mobaynidagi ish unumdorligi bilan aniqlanadi. Barglar fotosintetik faoliyatining oʻlchov birligi qilib 1 m2barg yuzasining 1 sutka davomidagi ishi qabul qilingan. Ekinzorlar fotosintetik potensialip. tushunchasi, birinchi marta 20-asrning 50-yillarida rus olimi A.A. Nichiporovich tomonidan taʼriflangan va oʻsimliklar fotosintetik faoliyatini baholashda asosiy omil sifatida qoʻllaniladi. Barglar yuzasi orta borishi bilan umumiy va faol quyosh radiatsiyasining yutilishi koʻpayib boradi, radiatsiya oqimining maksimal yutshtishi barglar yuzasi eng kattalashgan davrga toʻgʻri keladi. Oʻsimlik suv bilan optimal taʼminlanganda (faol vegetatsiya davomida tuproq nami dala nam sigʻimmsht 65—70% dan past boʻlmaganda) oʻsimlik yutgan fotosintetik faol radiatsiya (FFR)ning maksimal qiymati ekinzorga keluvchi radiatsiyaning 80— 85% ni tashkil etadi. Optimal sharoitlarda Ekinzorlar fotosintetik potensialip. 1 ga gʻoʻza maydonida 3,3— 3,5 mln. m2ni tashkil etadi va 51,4— 53,5 s/ga paxta hosili olishni taʼminlaydi. Bunda FFR energiyasini oʻzlashtirish koeffitsiyenti 3,4% ga teng boʻladi. (yana q.Fotosintez).
NGC 3559
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Aqjar (tuman)
Geografiyasi
Aqjar tumani Shimoliy tomonidan Rossiya Federatsiyasi bilan, gʻarbiy tomonidan Tayinsha tumani, janubida Oqmoʻla viloyati, janubi-sharqidan esa Valixanov tumanlari bilan chegaradosh. Tuman hududi orqali oʻtadigan 80 kilometr Ashisuv daryosi bor. Shuningdek bir nechta kichkina koʻllari ham mavjud, ular yomgʻir, qor va yer osti suvlaridan tashkil topgan.
16-iyun
Voqealar
right|120px|Valentina Tereshkova Yana qarang: Turkum:16-iyun voqealari
Ekinzorlar fotosintetik potensiali
Adabiyot
Hamidulla Abdullayev.
16-iyun
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:16-iyunda tugʻilganlar
Patrick Dempsey
thumb
16-iyun
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:16-iyunda vafot etganlar
Patrick Dempsey
Patrick Galen Dempsey (13-yanvar 1966-yilda tugʻilgan) amerikalik aktyor va poygachidir.
Jarohat
Jarohat — gavda toʻqimalarining mexanik shikastlangan joyi (teri, shilliq parda, koʻpincha muskul, nerv, yirik tomir, suyak, boʻgʻim, ichki aʼzo va gavda boʻshliklarining butunligiga putur yetishi). Toʻqimaning ogʻrishi, qonashi va ochilib qolishi J.ning asosiy belgilaridir. Paydo boʻlish sharoitiga qarab xirurgik (operatsion) J., jangda yaralanish va tasodifiy J. ajratiladi; jarohatlovchi qurol qanday shikact yetkazganligiga qarab, kesilgan, sanchilgan, chopilgan, yirtilgan (yulingan), lat yegan, ezilgan, tishlangan va oʻq (snaryad parchasi) tekkan J. farq qilinadi. Zaharlovchi moddalar J.ga tushganda, zaharli jonivorlar (qoraqurt, ilon) chaqqanda zaharlangan J. paydo boʻladi. Quturgan hayvonlarning tishlashi (qopishi)dan vujudga kelgan J. ayniqsa xavfli. J.lar tanadan ayrim boʻshliqlarga (miya, koʻkrak, qorin, boʻgʻin) nisbatan ularning devoridan oʻtgan va oʻtmagan turlarga ham boʻlinadi. Masalan, koʻkrak boʻshligʻidagi J. oʻtuvchi harakterda boʻlsa, u holda koʻkrak boʻshligʻidagi aʼzolar (yurak, oʻpka, koʻkrak boʻshligʻi aʼzolari, traxeya, qiziloʻngach, aorta va h. k.) shikastlanishi yoki shikastlanmasligi mumkin. Aʼzolar shikastlanganda bemor zudlik bilan xirurgik boʻlimlarning murakkab shikastlarga ixtisoslashgan markazlarida (neyroxirurgiya, kardioxirurgiya va h. k.) davolanishi kerak. U yerda nozik aʼzolar (miya, koʻz, yurak va b.) mikroskop orqali nihoyatda takomillashgan asboblar bilan operatsiya qilinadi.
J.ning bitishi murakkab jarayon boʻlib, organizmning umumiy va mahalliy reaksiyasiga bogʻliq. Organizmning holdan toyishi, avitaminozlar, diabet, kamqonlik, moddalar almashinuvining buzilishi J.ning bitishini qiyinlashtiradi. Jarohatlangan aʼzoning qon bilan qanchalik taʼminlanishi, toʻqimalarning shikastlanish harakteri ham muhim. Aʼzoning qon bilan yaxshiroq taʼminlanishi J.ning bitishini tezlatadi. Maye, bosh va yuzdagi J. boldirning oldingi yuzasidagi J.ga nisbatan tezroq, majaqlangan, yulingan J. silliq kesilgan J.ga karaganda sekin bitadi. J. yiringlamagan, chetlari bir-biriga tegib turgan (maye, choklangan) boʻlsa, 5—7 kunda bitadi. Bu birlamchi tortishib (taranglanib) bitish deyiladi. Infeksiya tushgan (yiringlagan) J., shuningdek, chetlari bir-biridan "qochgan" J. ikkilamchi tortishib (taranglanib ) bitadi. Buning oʻziga xosligi shuki, biriktiruvchi toʻqima (granulyasion toʻqima) rivojlanib, jarohat yuzini toʻldiradi. Shu tariqa pastroqdagi (ichkaridagi) toʻqiqmalarni tashqi taʼsirlardan saqlaydi va J.ning bitishiga yordam beradi. J. granulyasiyalar bilan toʻlishidan tashqari, teri chetlaridan yangi hosil boʻlgan epiteliy qoplami oʻsadi. Birlamchi tortishib bitgan J. bilinar-bilinmas chandiq (yamoq), ikkilamchi tortishib bitgan J. esa katta chandiq hosil qiladi.
Birinchi yordam: ketayotgan qon toʻxtatiladi, J. atrofidagi teriga spirtli yod (yod nastoykasi) surtgach, aseptika qoidalariga rioya qilgan holda va antiseptika vositalaridan foydalanib, J.ni ifloslanishdan saqlash, jarohatlangan aʼzoni qimirlamaydigan qilib qoʻyish (qarang Immobilizatsiya), shundan keyin bemorni davolash muassasasiga yetkazib borish kerak.
Hayvon tishlagan (maye, it qopgan) kishini yaqin oradagi sanitariya-epidemiologiya stansiyasiga yoki Paster punktiga darhol yuborib, quturishga qarshi emlanadi; tishlagan it yoki boshqa hayvon veterinariya punktlariga olib boriladi.
Badan tirnalganda, chaqalanganda, zirapcha kirganda, pichoq kesganda teri ifloslanmagan boʻlsa, J. va atrofidagi teriga spirtli yod eritmasi surtib, quruq aseptik material (maye, bint) bilan bogʻlab qoʻyiladi. Boylamni namiqish va ifloslanishdan saqlab, 6—7 kungacha yechmay turish kerak. Uzoq, turgan goʻshtni boʻlish yoki baliqni tozalash vaqtida salgina boʻlsa-da jaro-hatlangan, badaniga igna va b. narsalar kirgan, shuningdek, J.iga tuproq tushgan kishini ham vrachga koʻrsatish kerak.
J.ni infeksiyadan saqlash va qon toʻxtatish uchun birinchi yordam bogʻlov paketi va individual bogʻlov paketi ishlatiladi.
Birinchi yordam bogʻlov paketi tayyor aseptik va antiseptik bogʻlov boʻlib, oʻrovi bor. Sirtqi oʻrovi rezina yugirtirilgan, suv oʻtkazmaydigan matodan, ichkaridagisi qogʻoz (pergament)dan iborat boʻlib, ichida sterillangan boylam — doka bint bilan 1—2 ta paxta-doka yostiqcha bor. Yostiqchalardan biri bint oxiriga chatib qoʻyilgan, ikkinchisini bint boʻylab surish mumkin. Paketdan foydalanishda sirtqi oʻrovi chetidan yirtiladi. Ichkaridagi (pergament) qogʻozi ichiga yopishtirilgan ipdan tortib ochiladi. Bintni picha ochib, bitta yoki ikkala yostiqcha J.ga yopiladi, bunda yostiqchaning J.ga qaragan tomoniga qoʻl tegizilmaydi. Bogʻlovni J.ga yopishdan oldin uning chetlariga yod suriladi.
J. oʻq teshib oʻtishdan vujudga kelgan boʻlsa, ikkinchi yostiqcha bint boʻylab J.ning chiqish teshigigacha surib boriladi va unga yopiladi. Yostiqchalar ustidan bint oʻrab, uning uchi bogʻlov paketidagi qoʻshaloq toʻgʻnogʻich bilan mahkamlab qoʻyiladi.
Individual bogʻlov paketi — jangovar sharoitda J.larga va kuygan yuzalarga yopiladigan steril bogʻlov. Birinchi yordam bogʻlov paketiga oʻxshaydi: paxta viskoza binti va ikkita paxta-doka yostiqchasi bor. Yostiqchalar sirti rangli ip bilan qavilgan. Bogʻlov pergament qogʻozga oʻralgan. Foydalanish tartibi: paket shokilasidagi kertik boʻylab sirtqi oʻrovi yirtiladi, pergament qogʻozga oʻralgan bogʻlov, burmasidan esa xavfeiz toʻgʻnogʻich olinadi; qogʻoz pardani olib tashlanadi; bintning yostiqcha chatib qoʻyilgan erkin uchini chap qoʻl, yumaloqlangan uchini esa oʻng qoʻl bilan ushlanadi. Kuygan yuza katta boʻlsa, yostiqchalar bir-biriga yaqinlashtirilib, umumiy kompress hosil qilinadi, kuygan yuza kichkina boʻlsa, yostiqchalar ustmaust qoʻyiladi. Soʻngra bintni gir aylantirib oʻrab, uchiga toʻgʻnogʻich qadaladi.
Adabiyot
Rahmatilla Rahmonov.
Bauladu
Bauladu Italiyaning Sardiniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oristano provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 24 km2. 736 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Qishloq Abbosanta bazalt platosining etaklarida joylashgan bo'lib, shimolda Montiferru tizmalari va janubda Alto Kampidano tekisliklari bilan chegaradosh bo'lib , juda ko'p buloqlarga ega bo'lgan unumdor hudud. Bauladu - 700 ga yaqin aholiga ega bo'lgan kichik qishloq, Oristano shahridan 18 kilometr uzoqlikda va 1927 yilda Milis bilan birlashgandan so'ng 1946 yilda mustaqillikka erishgan. Mahalliy iqtisodiyot asosan tekis hududlarda gullab-yashnayotgan qishloq xo'jaligiga asoslangan. yaylov sifatida foydalaniladi. Bu ism "keng o'tish" degan ma'noni anglatadi, bu hududni kesib o'tgan va Riuga qo'shilgandan keyin Cispiri daryosining o'tish joyiga ishora qiladi. Mare Foghe , Stagno di Cabras ichiga oziqlanadi. Bu hududda noyob sudraluvchilar, jumladan Eskulapiya va Sardin ilonlari yashaydigan katta qo'riqxona mavjud.
Jarchi
Jarchi — 1) oʻtmishda hukmdorning el-ulusga qarata chiqargan farmoni, harbiy yurishga chiqish, harbiy safardan qaytish, biror tantanali marosim oʻtkazish, baʼzi nomdor shaxslarni taqdirlash yoki jinoyatchilarni jazolash haqidagi oliy buyruqni va shunga oʻxshash xabarlarni bozor maydoni yokikishilar koʻp yigʻiladigan joylarda baland ovoz bilan eʼlon qiladigan shaxc; 2) koʻchma maʼnoda — biron narsani eʼlon qiluvchi, qaror toptiruvchi (maye, haqiqat J.si). Buxoro xonligida J. oʻz mavqeiga koʻra chuhra oqosi bilan yonma-yon turgan.
Ledigos
Ledigos Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Palencia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 76 kishi (2010).
Saint-Pierre-de-Frugie
Aholisi
373 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,2 nafar kishi.
Drulingen
Drulingen Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Saverne tumani tarkibiga kiradi.
Saint-Pierre-de-Frugie
Geografiyasi
Maydoni — 21,7 km2.
Drulingen
Aholisi
1468 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 326,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,5 km2. Dengiz sathidan 273 – 327 m balandlikda joylashgan.
Bidonì
Bidonì Italiyaning Sardiniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oristano provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12 km2. 159 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Thurston (New York)
Thurston AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Steuben okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1309 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 13,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 94,6 km2. Shundan 94,4 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 498 m balandlikda joylashgan.
Magnit milining enkayishi
Magnit milining enkayishi — magnit mili oʻqi bilan gorizontal tekislik orasidagi vertikal burchak. Magnit milining enkayishi e. Yer magnit qutblarining Yer chuqurligida joylashishi bilan bogʻliq. Shimoliy yarim sharda magnit milining shim. uchi, jan. yarim sharda esa jan. uchi pastga enkayadi. Yer magnit qutblariga yaqinlashgan sari Magnit milining enkayishi e. oshib boradi va qutblarda 90° ga yetadi. Magnit kompasining aniq ishlashi uchun Magnit milining enkayishi e.ning salbiy taʼsirini kamaytirish kerak. Bunga magnit milida joylashgan maxsus yukchani surish bilan erishiladi. Yer sharining sirtida Magnit milining enkayishi e.ning tarqalish koʻrsatkichi maxsus izoklin haritalarda tasvirlanadi.
17-iyun
17-iyun — Grigoriy taqvimida yilning 168- (kabisa yilida 169-) kuni. Yil yakuniga 197 kun qoladi.
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:17-iyun bayramlari
Voqealar
right|200x200px|"Lankastriya" Yana qarang: Turkum:17-iyun voqealari
Nancy Lieberman
Nancy Elizabeth Lieberman (1958-yil 1-iyulda tugʻilgan), „Sehrli xonim“ laqabli,  — amerikalik sobiq professional basketbolchi va Ayollar Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi (WNBA) murabbiyi, hozirda Oklahoma Siti Thunder telekanalining teleboshlovchisi. Milliy Basketbol Assotsiatsiyasi (NBA), shuningdek, 2018-yilgi chempionatiga olib borgan BIG3 guruhidagi Power jamoasining bosh murabbiyi. Lieberman Amerika ayollar basketbolidagi eng buyuk shaxslardan biri hisoblanadi.
17-iyun
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:17-iyunda vafot etganlar
Nancy Lieberman
2000-yilda u Nassau okrugi sport shon-shuhrat mukofoti sohiblari qatoriga kiritildi. Liberman Neysmit memorial basketbol shon-shuhrat mukofoti, Ayollar basketboli shon-sharaf mukofoti Sent-Luis yahudiy sport shon-shuhrat mukofoti va Virginia sport shon-shuhrat mukofoti sohibi.
Yoshlik
Lieberman Nyu-Yorkning Bruklin shahrida Jerom va Rene Lieberman oilasida tugʻilgan. U yahudiy (va oʻzini „Quinzlik kambagʻal, oriq, qizil sochli yahudiy qiz“ deb taʼriflagan) boʻlgan. U tugʻilganda, uning oilasi Brooklynda yashagan, ammo tez orada u akasi Clifford bilan birga oʻsgan Queens shtatidagi Far Rockawayga koʻchib oʻtgan. U Xolokostda bobo va buvisini yoʻqotdi va tirik qolgan otasi va buvisining bilaklarida kontslager raqamlari bor edi.
Uning onasi ajrashgan va ajrashgandan keyin bolalarni yakka oʻzi tarbiyalagan. U oʻsib ulgʻayganida, u oʻzining asosiy sport turi sifatida basketbol bilan shugʻullanishdan oldin turli xil sport turlariga qiziqqan, oʻgʻil bolalar bilan beysbol, softbol va futbol oʻynagan. U basketbolni asosan oʻgʻil bolalar jamoasida oʻynagan, oʻrta maktabning ikkinchi yiligacha qizlar jamoasida oʻynamagan.
Liebermanning onasi Renee qizining basketbolga qiziqishini qoʻllab-quvvatlamadi. Bir kuni Lieberman tashqarida sovuq boʻlgani uchun uyda dribling texnikasini mashq qilayotganida, onasi shovqin tufayli driblingni toʻxtatishni talab qildi. U toʻxtamaganida, onasi basketbol toʻpini otvertka bilan teshdi. Lieberman yana bir toʻp topib, davom etdi, biroq onasi unga ham musht tushirdi. Bu beshta toʻp yoʻq qilinmaguncha davom etdi. Keyin Lieberman basketbol toʻplari tugashidan oldin chiqib ketishga qaror qildi.
Oliy maktab faoliyati
Queensdagi Far Rockaway High School maktabida oʻqiyotganda u AQSh terma jamoasida 12 oʻrinni qoʻlga kiritdi va oʻzini mamlakatdagi eng yaxshi ayollar basketbolchilaridan biri sifatida koʻrsatdi. 1975-yilda, hali oʻsmirlik davrida Lieberman Jahon chempionati va Panamerika oʻyinlari uchun AQSh terma jamoasiga chaqirildi va u erda jamoa oltin medalni qoʻlga kiritdi.
Oʻquv yilida u oʻzining oʻrta maktab jamoasida oʻynagan, ammo yozda u Harlem, Nyu-York Chuckles shahrida Havaskor Atletika Ittifoqi jamoasi bilan oʻynagan.
U sobiq Knick Walt Frazierga oʻzining qahramoni ekanligini va u tufayli 10 raqamini kiyganini aytdi va shunday taʼrif berdi: „Siz buni hatto bilmasligingiz ham mumkin, lekin siz yosh yigitlarga taʼsir qilyapman deb oʻylagansiz, lekin siz yosh, oq tanli odamlarga taʼsir qilyapsiz“.
Kollej jamoasidagi faoliyati
1976-yildan 1980-yilgacha Lieberman Virginia shtatining Norfolk shahridagi Old Dominion universitetida oʻqigan va u yerda ayollar basketbol jamoasida oʻynagan. Bu vaqt ichida u va uning jamoasi ketma-ket ikkita AIAW milliy chempionati (1979, 1980) va 1978-yilda bir WNIT (Ayollar milliy taklifnomasi turniri) chempionatida gʻolib chiqdi. U nufuzli Wade Trophyning birinchi ikki karra gʻolibi, kollej ayollar basketbolida yilning eng yaxshi oʻyinchisi va Amerikaning eng yaxshi ayol oʻyinchisi sifatida basketbol boʻyicha Broderik mukofoti sovrindori sifatida tanlandi. Lieberman, shuningdek, ketma-ket uchta Kodak All-America mukofotini qoʻlga kiritdi (1978, '79, '80). Lieberman 1980-yilda Amerika yosh skautlari mukofotini qoʻlga kiritgan olti yoshdan biri edi.
Lieberman „Sehrli xonim“ laqabini oldi, bu NBA shon-shuhratiga sazovor boʻlgan Ervin „Sehrli“ Jonsonga bosh qoʻydi. Lieberman maktab rekordini oʻrnatdi (961 ta) u hali ham saqlanib qolmoqda. U jamoada boʻlgan toʻrt yil davomida jamoani assistentlik qilish boʻyicha boshqargan — ikkinchi kursda oʻqiyotganda har bir oʻyinda oʻrtacha 8,9 ball toʻplagan. Lieberman oʻzining kollejdagi faoliyati davomida 2430 ochko va 1167 ribaund toʻpladi va har bir oʻyinda oʻrtacha 18,1 ball toʻpladi. Lieberman ikkinchi kursida Norfolk shtatiga qarshi oʻyinda uchlik dublga erishdi (40 ochko, 15 ribaund, 11 assist). Lieberman kollejdagi faoliyati davomida 562 ta toʻp saqlash va 961 ta golli uzatmani amalga oshirgan, bu ikkalasi ham zamonaviy rekorddir. U bir nechta bitta oʻyin va bir mavsum rekordlariga ega, jumladan, birinchi va ikkinchi kurs yillarida amalga oshirilgan.
Lieberman 1980-yil 6-mayda Old Dominion universitetida fanlararo tadqiqotlar boʻyicha ilmiy darajasini oldi. U 1985-yilda ODU sport shon-shuhrat mukofoti sohiblari qatoriga kiritildi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Moriah_Jefferson_receiving_Nancy_Lieberman_Award_cropped.jpg/220px-Moriah_Jefferson_receiving_Nancy_Lieberman_Award_cropped.jpg|right|thumb| Liberman Moriya Jeffersonga kubok topshirmoqda 1980-yilda u Dallas Diamonds tomonidan Ayollar Pro Basketbol Ligasi (WBL) loyihasida birinchi tanlov bilan tanlangan. U Dallasga 1981-yilgi WBL finalida yordam berdi, u erda Nebraska Wranglersga beshta oʻyinda magʻlub boʻldi. U har bir oʻyinda oʻrtacha 26,3 ochko toʻplagan holda „yilning yangi oʻyinchisi“ deb topildi. Liebermanning WBL faoliyati „Maddadagi fasllar: Birinchi ayollar professional basketbol ligasining hikoyasi, 1978-1981“ kitobida tasvirlangan.
1981-yilda u Los-Anjeles Lakers Summer Pro League jamoasida oʻynadi.
1986-yilda Lieberman Amerika Qoʻshma Shtatlari professional basketbol ligasining (USBL) Springfild shon -shuhrati bilan shartnoma tuzdi va u har bir oʻyinda 11 daqiqada oʻrtacha 1,7 ball toʻpladi. U keyingi mavsumda ligada qoldi va Long Island Knights jamoasida oʻynadi. Keyinchalik u Garlem Globetrottersning doimiy raqibi boʻlgan Vashington generallari bilan gastrol qildi va u yerda boʻlajak eri, jamoadoshi Tim Cline bilan uchrashdi.
U 1996-yilda oʻyinchi sifatida Basketbol shon-shuhrat mukofoti sohiblari qatoriga va 1999-yilda Ayollar basketbol shon-shuhrat mukofoti sohiblari qatoriga kiritilgan.
1997-yilda yangi tashkil etilgan WNBA ning ochilish yilida Lieberman Pheonix Mercuryda oʻynadi. 39 yoshida u WNBAning eng keksa basketchisi edi. 2008-yil 24-iyulda 50 yoshida Lieberman Detroit Shock bilan yetti kunlik shartnoma imzoladi. U bir oʻyin oʻtkazdi va „Houston Komets“ga qarshi ikkita golli uzatma va ikkita oʻyin oʻtkazdi. Kometalar Shokni 79-61 hisobida magʻlub etishdi.
Terma jamoadagi faoliyati
17 yoshida Lieberman AQSh basketbol jamoasiga sardor etib tayinlandi. U 1975-yilda AQSh ayollar Panamerika jamoasida oʻynagan, keyingi eng yosh jamoadoshidan uch yosh kichik edi. Oʻyinlar oktyabr oyida Meksikaning Mexiko shahrida boʻlib oʻtdi. Pan Am jamoasi 1967 va 1971-yillarda oltin medalni qoʻlga kirita olmadi. 1975-yilda jamoa yanada muvaffaqiyatli boʻlib, 7:0 hisobida rekord oʻrnatdi va 1963-yildan beri birinchi marta oltin medalni qoʻlga kiritdi.