cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uderns
Uderns Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Schwaz (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6.72 km2. 1575 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Valoreille
Valoreille Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Montbéliard tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
90 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,4 km2. Dengiz sathidan 387 – 860 m balandlikda joylashgan.
Evgeniya Kanaeva
thumb| Kanaeva 2009-yilgi Evropa chempionatida Evgeniya Olegovna Kanaeva OMF (Евгения Олеговна Канаева; 1990-yil 2-aprelda tugʻilgan) — rossiyalik individual badiiy gimnastikachi. U 2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida gʻalaba qozonib, kumush medal sovrindori Inna Jukovadan 3|3,75 ball bilan ortda qolgan va 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida gʻalaba qozonib, tarixda ikkita koʻpkurashda Olimpiya oʻyinlarining oltin medallarini qoʻlga kiritgan yagona individual badiiy gimnastikachi hisoblanadi. Olimpiya oltin medalini qoʻlga kiritgan eng keksa gimnastikachisidir. 2013-yil 4-iyulda Kanaeva „Sport va hayot“ uchun Xalqaro Fair Play mukofotini ham qoʻlga kiritgan.
Yoshligi
Kanaeva Sovet Ittifoqining Omsk shahrida tugʻilgan. Uning buvisi badiiy gimnastika va figurali uchishning muxlisi boʻlgan, Kanaevani 6 yoshligidan boshlab badiiy gimnastika bilan tanishtirdi. Uning birinchi murabbiyi Yelena Arais (Kanaevaning keyingi murabbiyi Vera Shtelbaumsning qizi boʻlgan) uning qiyin elementlarni o‘rganishga bo‘lgan ishtiyoqidan hayratda qoldi. Xuddi shu gimnastika maktabida ishlagan Shtelbaums, barcha oʻquvchilar ketgan boʻlsa ham, Kanaeva qolib uzoq soatlar davomida mashgʻulot oʻtkazganini, buvisi esa yoʻlakda uni uyiga olib ketishni kutib turganini eslaydi.
Laqabining sababi
Badiiy gimnastikaga boʻlgan ishtiyoqidan tashqari, yosh Kanaevaga mehribonligi va boshqalarga gʻamxoʻrligi uchun oʻquv xodimlari va bolalikdagi doʻstlarining ota-onalari „Ona Tereza“ laqabini berishgan. thumb|345x345px|
2008-yilgi Olimpiya oʻyinlari mavsumi
left|thumb|345x345px| Kanayeva 2008-yil 2008-yilgi Pekin Olimpiada oʻyinlarida qatnashish imkoniyati ortib borayotganligi sababli Kanaevaning barcha mashgʻulotlari (halqa, tayoq, arqon va lenta) katta qiyinchiliklar bilan yaratilgan va musiqasi uning oʻziga xosligini namoyon etish uchun tanlangan, shulardan biri u boʻlgan edi. thumb|358x358px| Kanaeva 2012-yilgi Vorarlberg Gran-prisida halqa mashqlarini bajarib, 30 ball toʻpladi.
2009-yil mavsumi
left|thumb|300x300px| Kanaeva, 2009-yilgi Yevropa chempionatining oltin medali sovrindori 2009-yilda yangi ball kodeksining joriy etilishi tufayli Kanaevaning uslubi keskin oʻzgarib, mavsum boshida jarohat va charchoq bilan kurashdi. Shunga qaramay, Kanaeva 2009-yil may oyida boʻlib oʻtgan Yevropa chempionatida toʻrtta apparatda oltin medalni qoʻlga kiritdi. Keyin, iyul oyida u Universiada va Jahon oʻyinlarida toʻqqizta oltin medalni toʻpladi. Uning Universiadadagi beshta oltin medali Rossiyaga umumjamoa hisobida birinchi o‘rinni egallash imkonini berdi. Rossiya prezidenti Dmitriy Medvedev Kanaevaning hissasini ochiqchasiga olqishladi. Universiada-2009 Belgrad rasmiy sayti uni „O‘yinlar qahramoni“ sifatida ham olqishlagan. thumb|302x302px| Kanaeva klublar bilan chiqish qiladi
2012-yilgi Olimpiada
left|thumb|321x321px| Kanaeva 2012-yil right|thumb|327x327px| Kanaeva [[Avstriya|Avstriyada badiiy gimnastika boʻyicha Gran-prida qatnashmoqda (2012)]] 2012 yilgi Olimpiadaning saralash bosqichida Kanaeva birinchi kuni jamoadoshi Darya Dmitrievadan ortda qolib, gʻayrioddiy halqa bilan yugurish boʻyicha 2-oʻrinni egalladi. Ikkinchi kuni u 116.000 ball toʻplagan holda Dmitriyevadan oldinga oʻtib oladi.
Koji Kondo
Koji Kondo (今藤 幸治; 28-aprel 1972-yilda-17-aprel 2003-yilda) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1994-yili 22-may Australia terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 2 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
NGC 2397
NGC 2397 Uchar Baliq yulduz turkumidagi Sb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Xromatida
Xromatida (yun. chromatos — rang, boʻyoq) — xromosomaning tuzilma elementi (qarang Xromosoma). Hujayra yadrosi interfazasi davrida DNK molekulasining ikki hissa ortishi (replikatsiyasi) natijasida hosil boʻladi. X. mitozning metafazasida ayniqsa yaxshi koʻrinadi. Bu davrda xromosoma 2 ta X.dan iborat. Ular birlamchi belbog (sentromera) orqali oʻzaro birikkan boʻladi. Mitoz anafazasida sentromera uzilib, X. yangidan hosil boʻladigan qizlik yadrolarga tarqaladi va mustaqil (qizlik) xromosomalarga aylanadi. Me[[yozda gomolog xromosomalar oʻzaro yaqinlashib, toʻrtta xromatidadan iborat tetradani hosil qiladi (qarang Me[[yoz). X. oʻrtasidagi farq krossingover natijasida yoki har xil X.ning qismlari oʻrtasida oʻzaro almashinuv tufayli paydo boʻladi. Ayrim fizik va kimyoviy omillar taʼsirida bunday almashinuv tezlashadi. Almashinuvlar natijasida irsiy xilmaxillik (genetik geterogenlik) ortadi.
Negernbötel
Negernbötel Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Segeberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,97 km2. 1083 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Negernbötelning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Muntaxab-al-lug'at
Lug'at ikki qismdan iborat. Birinchi qismda eski o'zbek adabiy tilida ishlatilgan arabcha so'zlar, ikkinchi qismda esa forscha-tojikcha va eskirgan o'zbekcha so'zlar izohlanadi. Jami 2400 so'z berilgan.
Xoksor lug'atining o'ziga xos xususiyatlaridan yana biri shuki, unda so'zlarning to'g'ri (asosiy) ma'nosi bilan bir qatorda, ko'chma (hosila) ma'nolariga ham izoh beriladi.
Lug'atda so'zlar arab alifbosi tartibida so'zining birinchi tovushiga (harfiga) qarab 28 bobga taqsimlangan. Har qaysi bobda so'zlar oxirgi tovushga (harfga) qarab gruppalanadi. Masalan, alif bilan tugaydigan so'zlar, be bilan tugaydigan so'zlar, te bilan tugaydigan so'zlar kabi.
Louis IX Avliyo
thumb|right|200px
Louis IX Avliyo (1214.25.4, Puassi — 1270.25.8, Tunis) — qirol (1226-yildan). Kapetinglar sulolasidan. Davlat hokimiyatining markazlashtirish yoʻlida islohotlar oʻtkazgan. 1248-yil va 1270-yildagi 7,8 - salib yurishlariga rahbarlik qilgan. Parij bitimi (1259)ni imzolagan.
Kumush toshi
Kumush toshi — qad. ogʻirlik oʻlchov birligi; qiymati 250 misqolta, Kr-bul toshi boʻyicha yarim serga teng. Agar 1 misqol oʻrtacha 4,5 g boʻlsa, 1 Kumush toshi 1125 g ga teng boʻladi. 1 Kumush toshi = 250 misqol = 1125 g = 1,125 kg. Lekin 1 misqol aslida 4,09512 g ekanligi hisobga olinsa, 1 Kumush toshi=1023,78 g = = 1,024 kg ga, yaʼni 2,5 qadoqqa teng.
Grammy
Grammy (talaffuzi: Gremmi) — Amerika ovoz yozish akademiyasining musiqiy mukofoti, 1958-yildan beri mavjud. Zamonaviy musiqadagi eng nufuzli taqdimotlaridan biri hisoblanadi, uning nufuzini kinematografdagi Oscar mukofoti bilan solishtirish mumkin.
Grammy har yili 108 kategoriyada 30 musiqiy janr boʻyicha "Recording Academy" ("Ovoz yozish akademiyasi") vakillarining ovoz berishi natijasida taqdim etiladi. Muvaffaqiyatli va tan olingan artistlar va musiqiy muhandislar ovoz berishda qatnashish huquqiga egadirlar. Bon Jovi, Prince, Paul Simon, Beyonce kabi musiqachi va qoʻshiqchilar shular jumlasidandir.
Katta toʻrtlik
Katta toʻrtlik (The Big Four) — eng nufuzli hisoblanadigan toʻrtta Grammy mukofoti:
İnkılap, Bergama
İnkılap — Izmir viloyatining Bergama tumaniga qarashli mahalla.
Saida Xoliqova
Saida Axmedovna Xoliqova (12-yanvar, 1912-yil, Buxoro — 10-dekabr, 1975-yil, Dushanbe, Tojikiston) — tojik soveti iqtisodiy, davlat va siyosiy arbobi. Tojikiston Markaziy Komiteti kotibi. Tojikiston SSR Oliy Kengashi deputati. SSSR Oliy Kengashining 3-4-chaqiriq deputati. Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi.
Biografiyasi
Saida Xoliqova 1912-yil 12-yanvarda Buxoro shahrida ishchi oilasida tugʻilgan.
1929—1931-yillarda — Oʻzbekiston SSR Buxoro shahridagi ipak-yigiruv fabrikasi zavod qoʻmitasi raisi.
1931—1933-yillarda — Buxoro shahar „Obshchepit“ umumiy ovqatlanish uyushmasi boshqaruvi raisi.
1933—1934-yillarda — Oʻzbekiston SSR davlat savdo va kooperatsiya xodimlari kasaba uyushmasi rahbari.
1934-yil fevraldan maygacha — O‘zbekiston SSR Toshkent shahar „Obshchepit“ trestining tashkiliy bo‘limi boshlig‘i.
Butler (Georgia)
Butler AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Taylor okrugi tarkibiga kiradi.
Saida Xoliqova
Biografiyasi
1936—1937-yillarda — Tojikiston LKSM Markaziy Komiteti buxgalteriya sektori mudiri.
1937—1939-yillarda — Tojikiston SSR Stalinobod shahar davlat kutubxonasi qoʻlyozmalar boʻlimi mudiri.
1939—1940-yillarda — Stalinobod shahridagi Tojikiston LKSM Temiryo‘l okrug qo‘mitasining 1-kotibi.
1940-yildan Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzosi.
1942—1943-yillarda — Tojikiston KP(b) Markaziy Komiteti kadrlar boʻlimi mudiri.
1945—1948-yillarda — Tojikiston KP(b) Stalinobod shahar qoʻmitasi kotibining oʻrinbosari — Tojikiston KP(b) Stalinobod shahar qoʻmitasining savdo va umumiy ovqatlanish boʻlimi boshligʻi.
1948-yilda — Stalinobod viloyati Tojikiston Kompartiyasi Stalinobod okrug komiteti 1-kotibi.
1948—1954-yillarda — Tojikiston KP(b) MK kotibi.
1954—1958-yillarda — Tojikiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumi raisining oʻrinbosari.
1958-yildan — nafaqaxoʻr.
1975-yil 10-dekabrda Dushanbe shahrida vafot etgan
Felecia M. Bell
Felecia M. Bell (1960-yil 12-iyunda tug'ilgan) - "Hayotimiz kunlari" va "Umumiy kasalxona" filmlaridagi rollari hamda "Yulduzlar yo'li: Deep Space Nine" filmidagi Jennifer Sisko obrazi bilan mashhur bo'lgan amerikalik sobiq aktrisa. Shuningdek, u "Tungi odam" serialining birinchi mavsumida ham rol o'ynagan. 2007-yilda aktyorlikdan nafaqaga chiqqanidan so'ng, Bell yaxlit ovqatlanish mutaxassisi bo'ldi.
Hayot va martaba
Bell 1960-yil 12-iyunda Los-Anjelesdagi Valley Village mahallasida (Kaliforniya shtati) tug'ilgan.
Uning birinchi roli 1988-yilda "Ovchi" filmidagi epizodda bo'lgan. Hunterdan keyin Bell keyingi televidenie mini-serialida "Buyuk Los-Anjelesdagi zilzila" da Matubuning kotibi sifatida ko'rilgan. Keyinchalik 1990-yilda u "Hayotimiz kunlari" filmida Glinnis Tyorner rolini ijro etadi. 1993-yil dekabridan 1996-yil iyuligacha Bell uchinchi bo'ldi – va yakuniy – aktrisa General Hospitalda Doktor Simone Hardy rolini o'ynaydi. 1994-yilda Bell "Babyfever" filmida o'zining yagona badiiy filmida rol o'ynadi. Keyinchalik Bell bir nechta turli seriallarda, jumladan, "Star Trek: Deep Space Nine" filmining uchta epizodida Jennifer Sisko rolida rol o'ynadi. U " Tungi odam " super qahramon seriyasining birinchi mavsumida (1997—1998) Jessika Rodjers rolini o'ynagan. Uning so'nggi roli 2007-yilda "Qonun va tartib" serialidagi epizodda bo'lgan.
, Bell was a holistic nutritionist, operating a service called Walk In Health, in Bayonne, New Jersey.
Louis XI
thumb|right|200px
Louis XI (1423.3.7, Burj — 1483. 30.8, Plessi — Le-Tur) — qirol (1461-yildan) Valua sulolasidan. Markazlashtirish siyosatini olib borgan. Gʻalayonlarni bostirgan. Anju, Pikardiya va boshqa hududlarni qirollik domenkta qoʻshib olgan.
Xromatin
Xromatin — oʻsimlik va hayvon hujayralari yadrosidagi xromosoma moddasi. Asosiy boʻyagichlar taʼsirida kuchli rangga kiradi; hujayralar boʻlinganda xromosomalarda maʼlum shaklni oladi. "X." terminini 1880-yilda fanga nemis gistologi V.Flemming kiritgan. Hozirgi zamon sitologiyasida X. deb interfazadagi xromosoma moddasi tushuniladi. X. tarkibiga dezoksiribonuklein kislota (DNK) (30— 40%), ribonuklein kislota (RNK), gistonlar va giston boʻlmagan oqsillar kiradi. X.ning asosiy tarkibi dezoksiribonukleoproteid iplaridan iborat.
Craveggia
Craveggia Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Verbano-Cusio-Ossola provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 36 km2. 755 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Maxatma Gandi
Mohandas Karamchand Gandi (1869-yil 2-oktabr, Gujarot — 1948-yil 30-yanvar, Dehli) — Hindiston milliy-ozodlik harakati rahbarlaridan biri, taniqli mutafakkir. U 1869-yil Gujarot viloyati Porbandar shahrida tugʻilgan. Hind xalqi uni „Mahatma“ („Buyuk qalb“) deb ataydi. Uning nomi bilan bogʻliq boʻlgan gandizm taʼlimoti Hindistondagi asosiy hukmron partiya — Hindiston Milliy Kongressining rasmiy mafkurasi hisoblanadi. 1887—1891-yillarda Angliyada huquqshunoslik boʻyicha maʼlumot oladi. 1891-yildan advokat lik vazifasida, 1893—1914-yillarda Janubiy Afrikada gi (Angliya mustamlakasi) gujarot savdo firmasida huquqshunosmaslahatchi. Nataldagi olmos, koʻmir, oltin konlarida, shakarqamish plantatsiya larida yollanib ishlayotgan hind dehqonlarining insoniy huquqlarini himoya qilib 22 yil kurash olib bordi. Gandi „ satyagraxa “ („kuch ishlatmasdan kurashish“) taktika sini ishlab chiqdi. U 1915-yildan Milliy kongress ishlarida faol qatnasha boshladi. Gandi ingliz mustamlakachilariga qarshi tinch namoyishlar oʻtkazish, chet el tovarlarini boykot qilish, rasmiy mansab va unvon lardan voz kechish, soliq toʻlashdan bosh tortish kabi kurash usullari orqali mehnatkash ommani kurashga jalb etdi. Gandi bir necha marta qamalgan (1922-1924, 1930-1931, 1942-1944). Gandi hindular bilan musulmonlarning oʻzaro doʻstligini mustahkamlashga intildi. Kasta chilikka qarshi kurashdi. Gandining hinduizm iya eʼtiqodi chuqur boʻlgan; boshqa dinlarga hurmat bilan qaragan. Gandi butun faoliyatida din bilan siyosatni bir-biriga bogʻlashga harakat qilgan. Gandining barcha dinlar hamkorligi va doʻstligi haqidagi gʻoyalari Hindistondagi reaksion unsurlarning gʻazabini keltirgan. Hindularning reakiion shovinistik tashkiloti aʼzosi tomonidan otib oʻldirilgan.
U umri davomida koʻrgan-kechirgan voqealarini "Mening hayotim" nomli kitobda bayon etdi. Gandi XX asrning Albert Eynshteyndan keyingi 2-raqamli insoni deya rasman tan olingan.
Myersville
Myersville AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Frederick County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1508 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,1 km2. Shundan 2,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 203 m balandlikda joylashgan.
Xromatlar
Xromatlar — xromat kislotalarning tuzlari. Ishqoriy muhitda barqaror; kislotali muhitda dixromat larta aylanadi. Kaliy xromat va natriy xromat muxim ahamiyatga ega. Kaliy xromat KSO4— sariq kristall modda. Suyuqlanish temperaturasi 968,3°, zichligi 2,732 g/sm3, suvda yaxshi eriydi. Natriy xromat Na2Cr04 — sariq kristall modda. Suyuqlanish temperaturasi 790°, zichligi 2,72 g/sm3; gigroskopik, suvda yaxshi eriydi. Kaliy va natriy X. kimyoviy reaktiv sifatida, gazlamalarni ohorlashda, teri sanoatida, urugʻni dorilashda, yogʻochni konservatsiyalashda ishlatiladi.
Louis XII
thumb|right|200px
Louis XII (1462.27.6, Blua — 1515.1.1, Parij) — qirol (1498-yildan). Valua sulolasidan. 1499-yilgi harbiy yurishi bilan Italiya urushi (1494—1559) ni qaytadan boshlagan. Harbiy, sud, soliq, pul tizimida islohotlar oʻtkazgan.
3 000 (son)
3 000 (uch ming) — 2 999 va 3 001 orasida joylashgan natural son.
Yoshiaki Sato
Yoshiaki Sato (佐藤 慶明; 19-iyun 1969-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1994-yili 22-may Australia terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan.
Dommartin (Rhône)
Dommartin Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Lyon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2288 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 317,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,2 km2. Dengiz sathidan 235 – 350 m balandlikda joylashgan.
Byromville (Georgia)
Byromville AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Dooly okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
415 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 461,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,9 km2. Shundan 0,9 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 116 m balandlikda joylashgan.
Kumush rudalari
Kumush rudalari - tarkibida kumush va uning birikmalari boʻlgan rudalar. Bir necha tipi farq qiliva-di: 1) asl kumush konlari — kumush kondan olinadigan elementlarning asosini tashqil qiladi; 2) kompleks ionlar — boʻlarda kumush ikkinchi darajali element hisoblanadi. Boʻlar qatoriga oltin-kumush, kumush-polimetall, nodir metall-kumush konlari kiritiladi. Oqjetpes, Kosmanachi va Qizilqumdagi Yuqori voltl nomli, Chatqol-Qurama regionidagi Oqtepa asl kumush konlari hisoblanadi. Tarkibida kumush boʻlgan kompleks konlarga deyarli barcha misporfirli, polimetall va boshqa ruda konlari: Lashkarak, Markaziy Qizilqumdagi barcha oltin ruda konlari mansub. Asl kumush konlaridan tashqari barcha konlarda kumush boshqa yetakchi elementlar bilan birgalikda olinadi. Kumush rudalari Yer poʻstining chuqur qismida gidrotermal suvlardan hosil boʻladi. Tabiatda uchraydigan kumush minerallarning quyidagilari sanoat ahamiyatga ega: tugʻma kumush Ag (Ag—100), argentit - Ag2 (Ag—87,1%); prustit — Ag3AsS3 (Ag—65,5 %), pirargirit — Ag3SbS3 (Ag—60%), kerargirit — AgCl (Ag—75,2%). Qazib olish koʻlami va ahamiyati (zahiralari va qazib olinishi) boʻyicha kumushning 90%dan ziyodi yoʻlakay ravishda kompleks rudalardan olinadi. Kumush rudalarining dunyodagi zahirasi 1 mln. t chamasida. Asosiy Kumush rudalari olinadigan davlatlar: Meksika, AQSH, Peru, Kanada, Avstraliya.
Vanclans
Vanclans Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
199 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,6 km2. Dengiz sathidan 690 – 978 m balandlikda joylashgan.
Çöğürler (Kütahya)
Çogʻurler — Kütahya viloyatining Merkez tumaniga qarashli qishloq.
tarix
Qishloq nomi 1910-yil yozuvlarida Çogurler yoki Chopurlar sifatida qayd etilgan.
Joylashuvi
Qishloq Kütahya shahar markazidan 34 kilometr uzoqlikda joylashgan.
Budjet tashkiloti
Budjet tashkiloti — zimmasiga yuklatilgan vazifalarni bajarish bn bogʻliq boʻlgan oʻz faoliyatini amalga oshirishi uchun davlat byudjetidan mablagʻ ajratish nazarda tutilgan va bu mablagʻ moliyalashtirishning asosiy manbai hisoblanadigan vazirlik, davlat qoʻmitasi, idora, davlat tashkiloti.
Nehms
Nehms Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Segeberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,31 km2. 568 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Nehmsning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Asʼhobi fil
Asʼhobi fil (arabcha: fil egalari) – Qurʼoniy ibora. Diniy manbalarda keltirilishicha, 570-yilda Yaman hukmdori Abraha boshchiligida fillarga minib, Kaʼbatullohni buzishga otlangan butparastlarni Alloh taolo eng ojiz yaratiqlaridan biri – abobil (chivindan kattaroq bir nav qush)-lar­ning tumshuqlarida keltirib otilgan sopol toshlar bilan halok etadi. Ushbu voqea Qurʼoni karimning “Fil” surasida aniq-ravshan bayon etilgan boʻlib, Xudoni esdan chiqarganlar hamda oʻz kuch-qudratiga ishonganlarga saboq-eslatma hisoblanadi.
“Hayrat ul-abror”dagi 20-maqolatda Badiuzzamonga nasihat berib, shohlikning asosi – Xudodan gʻofil boʻlmaslik hamda takabburlik qilmaslik ekanligini A.F. qismatiga ishora qilib, dalillashtiradi: Koʻrki ne bir lahzada boʻldi qatil,
King Cove (Alaska)
King Cove AQShning Alaska shtatida joylashgan shahardir. Aleutians East okrugi tarkibiga kiradi.
Asʼhobi fil
Tayri abobil ila asʼhobi fil.
King Cove (Alaska)
Aholisi
938 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 12,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 77,2 km2. Shundan 65,4 km2 quruqlik, 11,7 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 28 m balandlikda joylashgan.
Asʼhobi fil
(“Hayrat ul-abror”, 20-maqolat) “Mahbub ul-qulub”ning 3-qismida esa A.F.ning taqdiri Alloh taoloning qudrati va azamatiga dalil sifatida keltirilgan.
Ato bin Sulaymon
Ato bin Sulaymon – “Naso­yim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Basra zohidlaridan. Nafsga qarshi kurashishga koʻp ahamiyat bergan. Saʼdun Majnun bilan suhbatda boʻlgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.
Vosiliya
Vosiliya - firqaning yetakchisi Vosil ibn Ato bo‘lib, u mu’tazila yo‘nalishining eng birinchi asoschisidir.
Unterperfuss
Unterperfuss Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Innsbruck Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 2.28 km2. 200 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Louis XVI
thumb|right|200px
Louis XVI (1754.23.8, Versal — 1793.21.1, Parij) — qirol (1774—1792-yillar). Burbonlar sulolasidan. Buyuk Fransuz inkilobi boshlangach, xorijiy davlatlarni Fransiyaga qarshi qurolli yurish boshlashga undagan. Xalq qoʻzgʻoloni natijasida taxtdan agʻdarilgan (1792-yil 10-avgust) Aksil inqilobiy faoliyati uchun Konvent tomonidan sud qilinib, oʻlimga hukm etilgan; qatl qilingan.
Naval Academy
Naval Academy AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Anne Arundel County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4264 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2. Shundan 1,4 km2 quruqlik, 0,8 km2 esa suv maydonidir.
Boyqishloq
Aholisi
Aholisi — 2450 kishi.
Sarnaz, Devrek
Sarnaz — Turkiyaga qarashli Zonguldak viloyati Devrek tumanidagi qishloq.
Crevoladossola
Crevoladossola Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Verbano-Cusio-Ossola provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 39 km2. 4711 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
NGC 2399
Ushbu obyektni George Bond 1853-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Toshihiro Yamaguchi
Toshihiro Yamaguchi (山口 敏弘; 19-noyabr 1971-yilda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1994-yili 8-iyul Gana terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 4 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Xatta
Xatta
Muhammad Xatta (1902-yil 12-avgust – 1980-yil 14-mart) indoneziyalik davlat arbobi va iqtisodchisi, Indoneziyaning birinchi vitse-prezidenti lavozimida ishlagan. U va Soekarno Indoneziyaning Gollandiya mustamlakachiligidan mustaqilligi uchun kurashda markaziy rol o'ynagan. U Hatta I, Hatta II va RIS kabinetlarida Bosh vazir bo'lib ishlagan. 1956-yilda u vitse-prezidentlik lavozimini tark etdi.‌‌ Hatta demokratiyaga sodiqligi bilan mashhur edi. U Indoneziya demokratiyasining dastlabki bosqichiga aylangan X deklaratsiyasini e'lon qildi. Iqtisodiy sohada uning fikrlari va kooperativlarni rivojlantirishga qo'shgan hissasi unga kooperativlarning otasi laqabini berdi. Xatta 1980-yilda vafot etgan va uning jasadi Jakartadagi Tanah Kusir TPU da dafn etilgan. Indoneziya hukumati uni 1986-yil 23-oktabrda Prezidentning 081/TK/1986-sonli farmoni bilan Indoneziyaning Milliy Qahramonlaridan biri sifatida belgilagan. Uning ismi Dwi-Single sifatida Soekarno bilan yonma-yon va Soekarno-Xatta aeroportida mahkamlangan. Gollandiyada uning nomi Haarlemning Zuiderpolder turar-joy massividagi ko'cha nomi sifatida abadiylashtirilgan.‌‌
Xattaning Yoshlgi
Muhammad Xatta Minangkabaudan kelgan Muhammad Djamil va Siti Salehaning oilasida tug‘ilgan. Uning otasi G'arbiy Sumatradagi Payakumbux yaqinidagi Batuhampar shahridagi Naqsyabandiya olimlarining avlodi edi va onasi Bukittinggidagi savdogarlar oilasidan edi. U 1902-yil 12-avgustda tug'ilgan. Uning Athar ismi arabchadan olingan bo'lib, "xushbo'y" degan ma'noni anglatadi. Athar 1900-yilda tug'ilgan Rafiyadan keyin ikkinchi farzand bo'lib dunyoga keldi. U bolaligidan Islom ta'limotiga sodiq oila muhitida ta'lim oldi va o'sdi. Uning otasi tomonidan bobosi Abdurahmon Batuhampar Surau Batuhamparga asos solgan din arbobi sifatida tanilgan. U yetti oylik bo‘lganida otasi vafot etdi. Otasining vafotidan keyin onasi Palembanglik savdogar Agus Hoji Ningga uylanadi. Hoji Ning tez-tez ona tomonidan bobosi Ilyos Bagindo Marah bilan savdo qilgan. Siti Salehaning Hoji Ning bilan turmush qurishi to‘rt farzandni dunyoga keltirdi, ularning barchasi qiz edi.‌‌
Xattaning vafoti
Xatta 1980-yil 14-martda soat 18:56 da Cipto Mangunkusumo kasalxonasida (Jakarta) o'n bir kun davolanganidan so'ng vafot etdi. Hayoti davomida Bung Hatta 1963, 1967, 1971, 1976, 1979 yillarda va nihoyat 1980-yil 3-martda 6 marta kasalxonaga yotqizilgan. Ertasi kuni u Jakartadagi Jalan Diponegoro 57 qarorgohida dafn etilgan va Tanah Kusirda dafn etilgan. TPU, Jakarta o'sha paytdagi vitse-prezident Adam Malik raisligidagi davlat marosimi bilan kutib olindi. U 1986-yilda Suharto hukumati tomonidan e'lon qilingan qahramon sifatida tayinlangan.‌‌
Louis XVIII
thumb|right|200px Louis XVIII yoki Lyudovik XVIII (1755.17.11, Versal — 1824.16.9, Parij) — qirol (1814—1815 va 1815—1824). Burbonlar sulolasidan. Buyuk fransuz inqilobi davrida (1789—1794) xorijdagi fransuz aksil inqilobchilari rahbari. Napoleon I taxtdan agʻdarilgach, xorijiy davlatlar koʻmagida hokimiyatni egallagan.
Xatta
Havolalar
https://id.m.wikipedia.org/wiki/Mohammad_Hatta
Buxoro amiri
Buxoro amiri (Buxoro Amiri) — 1785—1920-yillarda Buxoro amirligidagi oliy davlat lavozimi.
Buxoro amirligida amir unvoni oʻzbe klarning mangʻit urug‘i sulolasi hukmdorlariga berilgan.
Amir cheksiz hokimiyatga ega bo‘lib, mamlakatni shariat (musulmonlarning maʼnaviy-axloqiy kodeksi) asosida boshqargan.
1866—1868 va 1870-yillardagi Buxoro yurishlarida rus qoʻshinlarining qoʻlga kiritgan gʻalabalari taʼsirida tuzilgan shartnomalarga ko‘ra Buxoro amiri (1868-yilgi Rossiya-Buxoro va 1873-yildagi Shaar bitimlariga) Rossiy imperiyasiga qaramligini tan oldi. Keyinchalik Buxoro amirlari qaramlikka qaramay, mutlaq monarxlar sifatida oʻz davlatlarining ichki ishlarini boshqarganlar.
Rossiyada 1917-yilgi Oktyabr inqilobidan keyin amir Buxoro hokimiyatini maʼlum muddat ushlab turishga muvaffaq bo‘ldi.
1920-yil sentyabrda Buxoroning Qizil Armiya tomonidan bosib olinishi natijasida Buxoroning soʻnggi amiri Olimxon amirlikning sharqiy tomoniga, soʻngra Afgʻoniston amirligiga qochib ketadi. Afgʻonistondan boshpana olib, Markaziy Osiyoda Sovet hokimiyatiga qarshi faol kurash olib bordi.
Tarix
Oʻzbek mangʻitlar sulolasining asoschisi Muhammad Rahimxon (1753-1758) Buxoro xonligini 1747-yildan boshlab otaliq unvoni bilan boshqargan, 1753-yilda esa zodagonlar va ruhoniylarning roziligini olib, amir unvoni bilan Buxoro taxtiga oʻtirgan. Mangʻitlar chingiziylar boʻlmaganiga qaramay, 1756-yilda Muhammad Rahim oʻzini xon deb eʼlon qildi. Hukmronligining boshidan Buxoro xonligi amirlik deb atala boshlandi. Muhammad Rahimxon vafot etgach, hokimiyat otalik unvoni bilan kifoyalangan amakisi Doniyolbiyga (1758-1785) o‘tadi. 1785-yilda Doniyolbiy vafotidan keyin taxt Shohmurodga (1785-1800) qoladi.
Kamtarona turmush tarzi uchun xalq uni amir Maʼsum deb atagan, bu gunohsiz amir degan maʼnoni bildirgan. Shohmurod amir unvonini qoʻgʻirchoq xon Abulgʻozixon vafotidan keyin egallagan. Keyinchalik Buxoro amirlari soxta xonlarni taxtga ko‘tarmaganlar. Sulolaning oxirgi amiri Said Olimxon (1910-1920).
Turar joylar
Buxoro davlati (Buxoro amirligi) amirlarining asosiy qarorgohi buxorodagi Ark qal’asi bo‘lgan. Bundan tashqari, buxoroning o‘sha paytdagi hududidan bir necha kilometr shimolda joylashgan Sitorai Moxi-xossa amirlarga yozgi turar-joy sifatida xizmat qilgan. 1868-yilda Samarqand Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olingunga qadar Buxoro amirlari vaqti-vaqti bilan Ko‘ksaroy saroyida, Samarqand qo‘rg‘onida mehmon bo‘lib turishgan. Buxoro amirlarining ham amirlikning shimolidagi Karman shahrida kichik qarorgohi bo‘lgan. Shuningdek, amirlik beklari va viloyatlari markazlaridagi saroylar amirlarning qarorgohlari hisoblansada, aslida ularda viloyat beklari yashagan. Faqat oxirgi amir Seyid Olimxon Buxorodan qochganidan so‘ng, amirlikning chekka sharqidagi Hisor qal’asida qisqa muddat istiqomat qilgan.
Buxoro amirlarining amirlikdan tashqari Yaltada (Buxoro amirining Yalta saroyi), Jeleznovodskda (Buxoro amirining Jeleznovodsk saroyi), Sankt-Peterburgda (Buxoro amirining uyi) saroylari va qarorgohlari bo‘lgan.
Varvarovka
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Varvarovka ( Варваровка  ) — Rossiyaning Amur viloyati Oktyabrskiy tumanidagi Varvarov tumanidagi qishloqlardan biri hisoblanadi. 2018-yilda aholi soni 2529 kishini tashkil etgan  edi hamda 11 ta koʻchasi mavjud.
Geografiya
Qishloq Ivanovka daryosining chap sohilida, Yekaterinoslavkadan (tuman maʼmuriy markazi) avtomobil o'tish yo'lining yoʻlidan 51 km gʻarbda joylashgan hududlardan hisoblanadi. Peschanoozyorka - eng yaqin qishloq. Varvarovkada joylashgan xizmatlarga Administratsiya Munitsipal'nogo Obrazovaniya Varvarovskiy Sel'sovet Oktyabr'skogo Rayona Amurskoy Oblasti va Sberbank Rossii kiradi.
Sloveniyada turizm
right|thumb|180x180px| Triglav, eng baland choʻqqi right|thumb|180x180px| Bled koʻli right|thumb|180x180px| [[Postoynskayama|Postojna gʻori]] right|thumb|180x180px| Planika right|thumb|180x180px| Piran, qirgʻoq shaharchasi Sloveniya sayyohlarga turli xil landshaftlarni taklif etadi: shimoli-gʻarbda Alp togʻlari, janubi-gʻarbda Oʻrta yer dengizi, shimoli-sharqda Pannoniya va janubi-sharqda Dinar. Ular sobiq toʻrtta Gabsburg qirollik yerlariga (Karniola, Karintiya, Shtiriya va Littoral) asoslangan. Ularning har biri oʻziga xos tabiiy, geografik, meʼmoriy va madaniy xususiyatlarni taqdim etadi. Sloveniyada togʻlar, oʻtloqlar, koʻllar, gʻorlar va dengiz bor, bu uni Yevropaning jozibali joyiga aylantiradi.
Gilofobiya
Gilofobiya (yoki chilofobiya, ilofobiya, dendrofobiya) — bu daraxt va oʻrmondan irratsional qoʻrquvdan kelib chiqadigan ruhiy kasallik hisoblanadi. Toʻliq maʼnoda, buni oʻrmon qoʻrquvi deb ham atash mumkin.
Al-Xorazmiy
Xorazmiy, Abu Jaʼfar (Abu Abdulloh) Muhammad ibn Muso al-Xorazmiy (783, Xiva — 850, Bagʻdod) — xorazmlik matematik, astronom, geograf, fan tarixidagi ilk qomusiy olimlardan. Zahiriddin va Firdavs qoʻlida tahsil olgani bilan birga ishlagan.
Sloveniyada turizm
Mamlakat poytaxti Lyublyanada koʻplab muhim barokko va Art Nouveau binolari mavjud boʻlib, ularda meʼmor Joze Plečnikning bir nechta muhim asarlari mavjud. Boshqa diqqatga sazovor joylar orasida goʻzal Bled koʻli va Socha vodiysi boʻlgan Julian Alp togʻlari, shuningdek, mamlakatning eng baland choʻqqisi Triglav togʻi kiradi. Sloveniya sohilidagi Karst platosi ham yaxshi maʼlum. Postojna gʻoriga 28 milliondan ortiq sayyoh tashrif buyurgan, undan 15 daqiqalik yoʻl bosib oʻtgan Skocyan gʻorlari esa YuNESKOning Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan. Boshqa bir qancha gʻorlar, jumladan Vilenika gʻori ham ommaga ochiq.
Al-Xorazmiy
Dastlabki maʼlumotni Xiva shahrida olgan va yetuk olim boʻlib shakllangan. Bunda arab istilosidan soʻng muayyan darajada saqlanib qolgan qadimgi Xorazm fani anʼanalari asosiy rol oʻynagan. Xalifa Horun ar Rashidning oʻgʻli va uning Xurosondagi voliysi al Maʼmun huzuriga — Marvga taklif etilgan. 819-yilda Bagʻdodni egallagan al Maʼmun Markaziy Osiyolik olimlardan Xorazmiy, Ahmad al Fargʻoniy, Habash al Hosib Marvaziy, Abul Abbos Javhariy va boshqalarni oʻzi bilan olib ketib, oʻziga xos ilmiy jamoa tashkil etgan. Bu jamoa fan tarixidagi dastlabki rosmana akademiya deb qaraladigan ilmiy muassasa — „Bayt ul Hikmat“ („Donishmandlik uyi“)ning asosini tashkil etgan. Bu akademiyada Xorazmiy yetakchi olim va ilmiy rahbar boʻlgan. U shu davrdan boshlab Bagʻdodda al Maʼmun (813-833), soʻng al Moʻʼtasim (833-842), al Vosiq (842-847) xalifaligi davrlarida yashab ijod etgan.
Dracé
Geografiyasi
Maydoni — 14,8 km2. Dengiz sathidan 168 – 188 m balandlikda joylashgan.
Sloveniyada turizm
Keyinchalik xuddi shu yoʻnalishda Adriatik qirgʻogʻi joylashgan boʻlib, u yerda eng muhim tarixiy yodgorlik Oʻrta yer dengizidagi Piran shahri boʻlgan Venetsiya gotikasi hisoblanadi. Qoʻshni Portorož shahri mashhur zamonaviy sayyohlik kurorti boʻlib, qimor turizmida oʻyin-kulgilarni taklif qiladi. Sobiq baliqchilar shaharchasi Izola ham mashhur sayyohlik maskaniga aylantirilgan; koʻplab sayyohlar Koper portining eski Oʻrta asrlar markazini ham qadrlashadi, ammo bu Sloveniyaning boshqa ikkita qirgʻoq shaharlariga qaraganda sayyohlar orasida kamroq mashhur.
Al-Xorazmiy
Xorazmiyning bizgacha oʻntacha asari toʻliq, qisman yoki ayrim parchalar tarzida yetib kelgan. Shu asarlarning oʻziyoq koʻrsatadiki, Xorazmiy insoniyat sivilizatsiyasiga buyuk hissa qoʻshgan olimdir. Amerikalik fan tarixchisi George Sarton Xorazmiyni „Oʻz zamonasining eng buyuk matematigi, agar barcha holatlar eʼtiborga olinsa, barcha zamonlarning eng buyuk matematiklaridan biri“, deb baholagan. Bunday baho Xorazmiyning matematika tarixida tutgan beqiyos oʻrni sabab.
Miloddan avvalgi 6-asrdan milodiy 5-asrgacha ravnaq topgan yunon madaniyati 4-asrga kelib inqirozga yuz tutdi. 415-yilda yunon fanining xazinasi boʻlgan Iskandariya kutubxonasi vayron qilinib, minglab kitoblar yoqib yuborildi. Natijada fan taraqqiyotdan toʻxtab, hatto qoʻlga kiritilgan yutuqlar ham unutila boshladi. 4-8-asrlarda olis Xitoy va Hindistondagi ayrim olimlar faoliyatini hisobga olmaganda Konstantinopol (Vizantiya) va Gandishapurda (Eronning hozirgi Huziston viloyatida) jon saqlagan yunon olimlari, ayrim suryoniy, yahudiy va nasroniy ruhoniylari omon qolgan yunoncha kitoblarni saqlash, tarjima qilish, sharxlar bitish bilangina shugʻullangan, diniy ehtiyojlar tufayli ayrim astronomik kuzatuvlargina olib borilgan.
9-asrda Arab xalifaligi kuchayib, uning poytaxti Bagʻdod ulkan iqtisodiy-ijtimoiy markazga aylandi va bu yerga ilm ahli oqib kela boshladi. Al Hajjoj ibn Matar al Kufiy, Abu Zakariyya Yahyo ibn al Bitrik, Huaayn ibn Ishoq, Qusta ibn Luqo al Baalbakiy va boshqa yunon olimlarining asarlarini, Muhammad al Fazariy, Yaʼqub ibn Tariq va boshqa olimlar hind tilidagi kitoblarni arab tiliga tarjima qila boshladilar, arab tilida dastlabki sharxlar bitildi. Lekin fan yangi marralarni egallashi uchun uni yangi rivojlanish bosqichiga koʻtarish lozim edi. Fan tarixchisi Adam Mets iborasi bilan „Musulmon renessansi“ deb atalgan fan tarixidagi bu hodisa birinchi navbatda Xorazmiy nomi va ilmiy jasorati bilan bogʻliq.
Sloveniyada turizm
Shimoli-sharqiy Prekmurje mintaqasi oʻziga xos oshxonasi bilan mashhur. Anʼanaviy taomlar orasida eng mashhurlari choʻchqa goʻshti, sholgʻom va tariqdan tayyorlangan bujta repa va prekmurska gibanica deb nomlangan qatlamli pishiriqdir. Mintaqadagi muhim kurort shaharchasi Moravske Toplice boʻlib, u koʻplab nemis, avstriyalik, italyan va rossiyalik mehmonlarni jalb qiladi.
Qishloq turizmi butun mamlakat boʻylab muhim ahamiyatga ega. Qishloq turizmi ayniqsa Karst platosi mintaqasida, Ichki Karniola, Quyi Karniola va Shimoliy Istriya qismlarida, shuningdek, Shtiriyaning sharqiy qismidagi Podchetrtek va Kozje atrofida rivojlangan. Bu hududlarda ot minish, velosipedda sayr qilish va piyoda sayr qilish eng muhim turistik faoliyat turlaridandir.
Triglav milliy bogʻi (sloven. Triglavski narodni park) — Sloveniyada joylashgan milliy bogʻ. U Sloveniyaning milliy ramzi boʻlgan Triglav togʻi sharafiga nomlangan. Triglav milliy bogʻning deyarli oʻrtasida joylashgan. Undan vodiylar oʻrinib, manbalari Julian Alp togʻlarida joylashgan ikkita yirik daryo tizimini suv bilan taʼminlaydi: mos ravishda Adriatik va Qora dengizga oqib oʻtadigan Socha va Sava.
Tabiatni muhofaza qilish boʻyicha taklif 1908-yilda berilgan va 1924-yilda amalga oshirildi. Keyin, Sloveniya muzeylar jamiyatining Tabiatni muhofaza qilish boʻlimining Sloveniya alpinizm jamiyati bilan birgalikda tashabbusi bilan Triglav koʻllari vodiysi hududidan yigirma yillik ijaraga olingan, taxminan 14 km² hududi.
Karavank togʻ tizmasi, Kamnik Alp togʻlari va Pohorje togʻlari kabi muhim sayyohlik joylari hisoblanadi. Biroq, Julian Alp togʻlaridan farqli oʻlaroq, bu hududlar asosan sloveniyaliklar va Avstriyaning qoʻshni mintaqalaridan tashrif buyuruvchilarni oʻziga jalb qiladi va boshqa mamlakatlardan kelgan sayyohlar uchun deyarli nomaʼlum boʻlib qolmoqda. Eng katta istisno bu 1980-yillardan beri kuchli targʻib qilingan Logar vodiysi haqida koʻp sayyohlar maʼlumotga ega emas.
Sloveniyada muhim turistik diqqatga sazovor joylar boʻlib xizmat qiladigan bir qator kichik oʻrta asr shaharlari mavjud. Ular orasida eng mashhurlari Ptuj, Skofja Loka va Pirandir. Asosan Sloveniyaning gʻarbiy qismida joylashgan mustahkamlangan qishloqlar (Štanjel, Vipavski Križ, Šmartno) oʻzlarining goʻzal muhitida tashkil etilgan madaniy tadbirlar tufayli muhim sayyohlik maskaniga aylandi.
Tashriflar
Mamlakatlar boʻyicha Sloveniyaga eng koʻp xorijiy kelganlar:
Tunab qolishlar
Chet elliklarning mamlakat boʻyicha Sloveniyada tunab qolishlari:
Tashriflar
Sloveniya munitsipalitetlari tomonidan jami kelganlar
Al-Xorazmiy
Xorazmiy Bagʻdodda yunon fanining yutuqlarini oʻrganadi, hind va eron manbalari, hatto bevosita Bobildan kelgan ayrim faktlar hamda xitoy manbalari bilan ham tanishadi, ularni oʻzining muhim kashfiyotlari bilan boyitadi va fan tarixida abadiy iz qoldirgan fundamental asarlar yaratadi. Shuning uchun Xorazmiy oʻzigacha mavjud boʻlgan sivilizatsiya merosini sintez qilib, boyitib jahonga yoygan fan dahosi hisoblanadi.
Sloveniyada turizm
Tunab qolishlar
Sloveniya munitsipalitetlarida tunashlarning umumiy soni.
Al-Xorazmiy
Al-Xorazmiy va algebra
thumb|left|Al-Xorazmiyning „Aljabr valmuqobala“ kitobining bir sahifasi'' Xorazmiy algebra faniga asos solgani, bu fan atamasi uning „Kitob muxtasar min hisob aljabr valmuqobala“ („Aljabr valmuqobala hisobi haqida qisqacha kitob“) asari nomidan kelib chiqqani yaxshi maʼlum. Lekin baʼzan Xorazmiy faqat oʻzidan avval maʼlum boʻlgan chiziqli va kvadrat tenglamalar yechish usulini tizimga solgan, degan nuqtai nazar uchraydi. Bu fikr Xorazmiy asari shu mavzudan boshlanganligi tufayli paydo boʻlgan. Holbuki, Xorazmiyning kitobi, birinchi navbatda, algebraik hisobga bagʻishlangan. Bu shundan ham koʻrinadiki, kitob nomi ikki muhim algebraik amal — aljabr va almuqobala bilan atalgan. Xorazmiy algebraik amallarni, avval tenglamalarni yechishda qanday qoʻllanishini bayon etib, soʻng algebraik shakl almashtirishlariga oʻtgan. Aks holda kitobning maqsadini tushunish qiyin boʻlar edi. Xorazmiy asari 12-asrning boshlarida kremonalik Gerardo, chesterlik Robert tomonidan lotinchaga tarjima qilingan, nomi qisqarib „aljebra“ (fransuz, ingliz tillarida), „algebra“ (nemis, rus tillarida) deb atala boshlagan va fan nomiga aylanib ketgan.
„Aljabr val muqobala“ kitobi
Uning muqaddimasida kitob nima maqsadda yozilgani bayon qilinadi: „Men arifmetikaning oddiy va murakkab masalalarini oʻz ichiga oluvchi „Aljabr val muqobala hisobi haqida qisqacha kitob“ni yozdim, chunki meros taqsimlashda, vasiyatnoma tuzishda, mol taqsimlashda, adliya ishlarida, savdoda va har qanday bitimlarda, shuningdek, yer oʻlchashda, kanallar oʻtkazishda, geometriyada va boshqa shunga oʻxshash turli ishlarda kishilar uchun bu zarurdir.“
Kitob uch qism (kitob)dan iborat. Uning 15 bobli birinchi qismi „Kitob almuxtasar filjabr valmuqobala“ deb nomlangan va sof matematik faktlar bayoniga bagʻishlangan. Xususan, unda Qadimiy Bobildan maʼlum boʻlgan birinchi va ikkinchi darajali tenglamalarni yechish usullari bayon qilingan. Xorazmiy manfiy sonlardan foydalanmagani uchun tenglamalarni quyidagi koʻrinishda qaraydi: ax2=bx, ax1=c, bx=c, ax2+bx=c, ax2+c=bx, ax2=bx+c. (Ular hozirgi fan tilida birinchi va ikkinchi darajali tenglamalarning musbat sonlar yarimmaydoni ustidagi kanonik koʻrinishlaridir).
Xorazmiy har bir holda tenglamani yechish qoidalari hamda ularning qatʼiy isbotlarini keltiradi. Isbot garchi tashqi koʻrinishda geometrik tilda bayon qilinsada, mohiyatan hozirgi algebraik isbot bilan mos tushadi.
Kitobning keyingi bobida algebraik hisob, xususan, aljabr val muqobala amallari bayon qilinadi. Bu bobda „irratsionallik“ tushunchasi kiritiladi, „ishoralar qoidasi“ keltiriladi. Kitobning navbatdagi ikki bobi algebradan masalalar toʻplami boʻlib, aljabr va muqobala amallari bilan yechiladigan murakkabroq misollarga, „Oʻlchashlar haqida bob“i geometriyaga bagʻishlangan. Unda shakllarning yuz va hajmlarini oʻlchash qoidalari, Pifagor teoremasi va boshqa faktlar bayon qilingan. Bu bob hajm jihatdan kichik boʻlsa ham, oʻsha davr amaliyoti uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan. Lekin muallif muqaddimada qayd etganidek, bu bobdan koʻzlangan asosiy maqsad geometriyani bayon qilish emas, balki algebra geometriyada ham qoʻllanishini namoyish qilish boʻlgan. Macalan: uch tomoni berilgan uchburchakning balandligi algebra vositasida topilishi koʻrsatilgan.
Kitobning qolgan ikki qismi „Vasiyatlar kitobi“ va „Takdir aylanishlari hisobi haqida“ deb nomlanib, musulmon fikri boʻyicha, meros taqsimlashga oid masalalar algebra usullari bilan qanday hal etilishi koʻrsatilgan.
Shunday qilib, „Aljabr valmuqobala hisobi haqida qisqacha kitob“ algebra asoslari hamda algebrani amalda tatbiq etishga bagʻishlangan mukammal darslik boʻlgan.
thumb|„Dixit algorizmi“ bilan boshlangan lotincha tarjimadan bir sahifa
„Arifmetika“ asari
Sivilizatsiya taraqqiyotida sonlar va arifmetik amallar qanday oʻrin tutishi ravshan, busiz jamiyat taraqqiyotini tasavvur qilib ham boʻlmaydi. Bugun umumbashariy madaniyatning eng oddiy unsuriga aylanib ketgan sonlarni oʻnli sanoq sistemasida yozish va ular ustida arifmetik amallarni bajarish qoidalari Xorazmiyning „Arifmetika“ asari tufayli joriy boʻlgan.
Gilofobiya
Etimologiyasi
"Hilofobiya" soʻzi yunoncha „ὕlķ“ (daraxt, oʻrmon) va „phosbos“ (qoʻrquv) degan maʼnoni anglatadi.
Byron (Georgia)
Aholisi
2887 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 191,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,1 km2. Shundan 15,1 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 155 m balandlikda joylashgan.
Gilofobiya
Sabablari
Koʻpgina fobiyalar voqea yoki bolalik xotirasidan keyin paydo boʻladi va gilofobiya bundan mustasno emas. Qoidaga koʻra, gilofobiya oʻrmonda hujumga uchragan yoki yogʻoch obyekt bilan ogʻir shikastlangan odamlarda paydo boʻladi.
Madaniyatda
"New Tricks" teleserialida (BBC kanali) Jerri Standing ismli qahramon gilofobiyadan aziyat chekayotganini tan oladi (2-fasl, 8-qism).
Nehmten
Nehmten Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Plön tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 22,04 km2. 262 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Nehmtenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Al-Xorazmiy
„Arifmetika“ asari
Gap shundaki, hind olimlari tomonidan kashf etilgan sonlarni oʻnta raqam yordamida yozish usuli Xorazmiygacha ham Yaqin Sharq olimlariga maʼlum edi. Lekin shunga qaramay hind hisobi keng yoyilmagan. Xorazmiyning buyuk xizmati shundaki, u oʻnli sanoq sistemasining ahamiyatini birinchi boʻlib payqab, sodda va loʻnda uslubda bayon qilib bergan. Shu tufayli Xorazmiyning kitobi ham, oʻnli sanoq sistemasi ham tez orada Sharqiy Turkistondan Ispaniyagacha boʻlgan hududdagi musulmon dunyosiga, 12-asrdan boshlab Yevropaga tarqalgan. Shuning uchun Xorazmiyni butun insoniyatni arifmetika x* oʻrgatgan ustoz hisoblash mumkin.
Oʻrta asrlarda matematika, astronomiya va boshqa fanlar sohasida yozilgan yuzlab olimlarning kitoblari orasida aynan Xorazmiy asarlari Sharqda ham, Gʻarbda ham eng koʻp tarqalgani va umuminsoniy taraqqiyotga eng koʻp hissa qoʻshgani bilan ajralib turadi. Bunga Xorazmiy keng qoʻllagan original bayon uslubi sabab boʻlgan. Bu uslub tagida algoritm gʻoyasi yotadi. Xorazmiyning bu gʻoyasi zamonlar oʻtishi bilan koʻproq ahamiyat kasb etib bormoqda va bugunga kelib jamiyat taraqqiyotining eng muhim omillaridan biriga aylandi — raqamli axborotni qayta ishlash shunga asoslanadi.
Algoritm namunalari (masalan Evklid algoritmi) yunon matematikasida uchraydi. Xorazmiy algoritmik mushohadaning qiyin va murakkab mavzularni bayon qilishdagi ahamiyatni toʻgʻri baholab, uni oʻz asarlarida muntazam ravishda qoʻllagan, mushohada va bayon uslubiga aylantirgan. Oʻrta asrlarga kelib, Yevropada avval toʻrt amalni bajarish qoidalari, soʻng umuman arifmetika, 18-asrdan har qanday qatʼiy tartibdagi matematik qoidalar, 19-asrdan hisoblash mashinalari uchun dasturlar „algoritm“ deb atala boshlagan. 20-asr oʻrtalarida algoritm tushunchasi komputerlar fanining oʻzak konsepsiyasiga aylangan boʻlsa, asr oxirida u matematika va informatika doirasidan chiqib, barcha tabiiy fanlar va texnikada tafakkurning zaruriy unsuri — algoritmik mushohada qobiliyati darajasiga yetdi. Xorazmiyning nisbasi algoritm atamasiga aylangani tarixiy adolatdir.
Xorazmiy „Arifmetika“si sonlar tabiati haqidagi umumiy mushohadalardan boshlanadi. Soʻng istalgan butun musbat sonni oʻnta raqam orqali yozish usuli, yaʼni oʻnlik sanoq sistemasi va uning afzalliklari bayon qilinadi. Soʻng bu sanoq sistemasida yozilgan sonlarni qoʻshish, ayirish, koʻpaytirish va boʻlish qoidalari bayon qilinib, misollar bilan tushuntiriladi. Shundan keyin Xorazmiy kasr sonlar haqida tushuncha beradi va ular ustida arifmetik amallarni oltmishli sanoq sistemasiga asoslanib bajarish qoidalarini aytadi.
Kitob bosh qismining (uch yarimni sakkiz butun oʻn birdan uchga kupaytirish misoligacha) lotincha tarjimasi saqlangan, xolos. Tarixchilar asarning qolgan qismlari haqida bir fikrga kelolmagan. Tarjimalardan bir nusxasi „Magistr A. tomonidan tuzilgan Al-Xorazmiyning astronomiya sanʼatiga kirish kitobi“ degan soʻzlar bilan boshlanib, u 1143-yilda koʻchirilgan (Venada saqlanadi). Ikkinchi risolaning nusxalaridan biri ham shu davrga mansub boʻlib, ispaniyalik Yuxannoga tegishli (Parijda saqlanadi).
Bu manbalarga koʻra, Xorazmiy „Arifmetika“sining davomida sonlarni ikkilantirish, ikkilash (yaʼni ikkiga boʻlish) va kvadrat ildiz chiqarish amallari bayon qilingan.
Mutaxassislar Milanda saqlanayotgan „Al-Xorazmiyning butun kvadriviumiga muqaddima kitobi“ qoʻlyozmasiga asoslanib, Xorazmiy „Arifmetika“si aslida kvadrivium, yaʼni arifmetika, geometriya, astronomiya va musiqa qismlaridan iborat boʻlgan deb taxmin qilishadi. Bulardan tashqari, qadimiy qoʻlyozmalarda Xorazmiyning „Kitob aljamʼvaltafriq“ („Qoʻshish va ayirish kitobi“) asariga tegishli deb koʻrsatilgan parchalar uchraydi. Bu faktga koʻra, Xorazmiy arifmetikaga oid yana boshqa asarlar ham yozgan.
„Zij“ asari
thumb|left|Tepalik Kristi maktabi 283-sahifa. Al-Xorazmiyning „Zīj“ning lotincha tarjimasi. Xorazmiyning fan taraqqiyotida chuqur iz qoldirgan yana bir asari „Zij“dir. U nazariy astronomiya va astronomik jadvallardan iborat boʻlib, arabcha qoʻlyozmalari saqlanmagan, Maslama al-Majritiy (10-asr) tomonidan qayta ishlangan variantning lotinchaga va yahudiychaga tarjimalari yetib kelgan.
Xorazmiy „Zij“i oʻrta asrlar fanidagi astronomiyaga oid dastlabki asar boʻlib, 37 bobdan iborat va 116 ta jadvalni oʻz ichiga oladi. Unda turli taqvimlar, xronologiya, Quyosh, Oy, sayyoralarning harakati, burjlar va boshqalar haqida maʼlumotlar keltirilgan. Xususan, Quyosh va Oy harakati tenglamalari va tutilish muddatlarini aniqlash qoidalari, sinuslar jadvallari, geografik nuqtalarni topish qoidalari beriladi. „Zij“da birinchi marta tangens funksiyasi kiritilgan.
Xorazmiy „Zij“i ham astronomiya va trigonometriyaning keyingi taraqqiyotida namuna vazifasini oʻtagan.