cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fast food
Koʻpgina tez ovqatlar odatda toʻyingan yogʻlar, shakar, tuz va kaloriyalarga ega. Fast food isteʼmol qilish yurak-qon tomir kasalliklari, yoʻgʻon ichak saratoni, semirib ketish, yuqori xolesterin, insulin qarshiligi holatlari va depressiya xavfining oshishi bilan bogʻliq. Bu oʻzaro bogʻliqliklar hatto chalkash turmush tarzi oʻzgaruvchilarini nazorat qilishda ham kuchli boʻlib qoladi, fast food isteʼmoli kasallik va erta oʻlim xavfining ortishi oʻrtasida kuchli bogʻliqlikni koʻrsatadi.
Tarixi
thumb| Bugʻdoy xamirini yupqa iplarga tortib, lamian hosil qilish Sotish uchun tayyor ovqat tushunchasi shahar taraqqiyoti bilan chambarchas bogʻliq. Rivojlanayotgan shaharlardagi uylarda koʻpincha yetarli joy yoki oziq-ovqat tayyorlash uchun tegishli jihozlar yoʻq edi. Bundan tashqari, pishirish uchun yoqilgʻi sotib olish, sotib olingan mahsulot kabi qimmatga tushishi mumkin. Oziq-ovqatlarni qovurilgan yogʻli idishlarda qovurish qanchalik qimmat boʻlsa, shunchalik xavfli edi. Uy olov „butun mahallani osongina yoqib yuborishi mumkin“ligidan qoʻrqishar edi. Shunday qilib, shaharliklar imkon qadar oldindan tayyorlangan goʻsht yoki kraxmal, masalan, non yoki nudl sotib olishga daʼvat etilgan. Bu, shuningdek, vaqti cheklangan mijozlarga (masalan, oilasiga olib kelishga kechki ovqat uchun toʻxtagan yoʻlovchi yoki qisqa tushlik tanaffusida soatlik ishchi) ovqat pishirishni kutish bilan bezovtalanmasligini taʼminladi. Qadimgi Rimda shaharlarda koʻcha stendlari; oʻrtada ovqat yoki ichimlik taqdim qilinadigan idish boʻlgan katta peshtaxta bor edi. Aynan Ikkinchi jahon urushidan keyingi Amerika iqtisodiy yuksalishi davrida amerikaliklar iqtisodiyotning gullab-yashnashi hamda isteʼmolchilik madaniyatining oʻsishi bilan koʻproq pul sarflashni va koʻproq sotib olishni boshladilar. Bularning barchasiga ega boʻlish istagi natijasida, erkaklar va ayollar; uyning ikkala aʼzosi ham uydan tashqarida ishlashni boshladilar. Avvallari dabdaba hisoblangan tashqarida ovqatlanish odatiy hodisaga, keyin esa zaruratga aylandi. Ishchilar va ishchi oilalar tushlik hamda kechki ovqat uchun tez xizmat koʻrsatish bilan birga arzon oziq-ovqatga muhtoj edi. Anʼanaviy oilaviy kechki ovqat borgan sari tez tayyorlanadigan taomlarni isteʼmol qilish bilan almashtiriladi. Natijada, oziq-ovqat tayyorlashga sarflanadigan vaqt kamayib bormoqda, 2013-yilda Qoʻshma Shtatlarda bir ayol kuniga oʻrtacha 47 daqiqa ovqat tayyorlashga, erkak esa oʻrtacha kuniga 19 daqiqa vaqt sarflaydi.
Sanoatdan oldingi eski dunyo
Qadimgi Rim shaharlarida, koʻp qavatli turar-joy binolarida yashaydigan shahar aholisi katta qismining oziq-ovqat ehtiyoji qondirilishi sotuvchilarga bogʻliq edi; Forumning oʻzi rimliklar pishirilgan mahsulotlar va pishirilgan goʻshtlarni sotib olishlari mumkin boʻlgan bozor boʻlib xizmat qilgan. Ertalab sharobga namlangan non tez gazak sifatida isteʼmol qilinar, keyin esa oddiy ovqatlanish korxonalari boʻlgan popinada sabzavot va pishiriqlar pishiriladi. Osiyoda 12-asrda xitoyliklar qovurilgan xamir, shoʻrvalar va sabzavot yoki boshqa mahsulotlar bilan toʻldirilgan bulochkalarni isteʼmol qilishgan, ularning barchasi hali ham zamonaviy oziq-ovqat roʻyxatlarida mavjud. Ularning Bagʻdodiy zamondoshlari uyda pishirilgan taomlarni qayta ishlangan dukkaklilar, sotib olingan kraxmallar va hatto tayyor goʻshtlar bilan toʻldirishgan. Oʻrta asrlarda London va Parij kabi yirik shaharlar va sanoatlashgan manzillar pirojnoe, pasta, vafli, gofret, quymoq va pishirilgan goʻsht kabi mahsulotlar solingan idishlarni sotadigan koʻplab sotuvchilarni qoʻllab-quvvatlagan. Qadimgi Rim shaharlarida boʻlgani kabi, bu muassasalarning koʻpchiligi oʻz ovqatini tayyorlash imkoniyatiga ega boʻlmaganlarga, xususan, yolgʻiz uy xoʻjaliklariga xizmat qilgan. Shaharning boy aholisidan farqli oʻlaroq, koʻpchilik oshxona jihozlari bilan jihozlangan uy-joy sotib olishga qodir emas edi va shuning uchun fast foodga ehtiyoj sezishar edi. Muqaddas joyga ketayotgan ziyoratchilar kabi sayohatchilar ham mijozlar orasida boʻlgan.
Birlashgan Qirollik
left|thumb| Oldham Angliya 1860-yillarda baliq va chips hamda fast food sanoatining kelib chiqishiga bagʻishlangan koʻk plakat Sohil yoki suv toshqini kirishi imkoni boʻlgan hududlarda fast food koʻpincha mahalliy mollyuskalar yoki dengiz mahsulotlari, masalan, istiridye yoki Londonda boʻlgani kabi, ilon baligʻini oʻz ichiga oladi. Koʻpincha bu dengiz maxsulotlari toʻgʻridan-toʻgʻri qirgʻoqda yoki yaqinida pishirilgan. Oʻn toʻqqizinchi asrning oʻrtalarida trol baliq ovining rivojlanishi 1860-yilda inglizlarning sevimli baliq va chipslari birinchi doʻkonining rivojlanishiga olib keldi. thumb| Oʻramdagi baliq va chipslar Oldham’s Tommyfield bozoridagi koʻk plakat baliq va chipslar doʻkoni hamda tez ovqatlanish sanoatining kelib chiqishini koʻrsatadi. Oʻramga solingan arzon fast food sifatida baliq va chipslar Viktoriya davri ishchi sinflari orasida doimiy taomga aylandi. 1910-yilga kelib, Buyuk Britaniya boʻylab 25 mingdan ortiq baliq va chips doʻkonlari, 1920-yillarda esa 35.000 dan ortiq doʻkonlar mavjud edi. Harrey Ramsden fast food restoranlar tarmogʻi 1928-yilda Gʻarbiy Yorkshirdagi Guiseley shahridagi birinchi baliq va chips doʻkoni edi. 1952-yilning bir kunida do‘kon 10 000 porsiya baliq va chips tayyorlab, Ginnesning rekordlar kitobidan joy oldi.
Britaniya fast foodlari sezilarli mintaqaviy oʻzgarishlarga ega edi. Baʼzida taomning mintaqaviyligi tegishli hudud madaniyatining bir qismiga aylandi, masalan, kornish pastasi va chuqur qovurilgan mars bari. Tez tayyorlanadigan piroglarning tarkibi har xil boʻlib, odatda parranda goʻshti (tovuqlar kabi) yoki yovvoyi qushlar ishlatiladi. Ikkinchi jahon urushidan beri kurka tez ovqatlanishda tez-tez ishlatila boshlandi. Buyuk Britaniya pitsa, doner kabob va kori kabi boshqa madaniyatlardan ham tez ovqatlanishni qabul qilgan. Yaqinda anʼanaviy fast foodning sogʻlom muqobillari ham paydo boʻldi.
Qoʻshma Shtatlar
thumb| Wendy’s, [[KFC, Krystal va Taco Bell uchun Kentukki shtatining Bowling Green shahriga qoʻshni tez ovqatlanish restorani reklama belgilari. McDonald's belgisini juda uzoq fonda koʻrish mumkin.]] Birinchi jahon urushidan keyin avtomobillar mashhur boʻlib, arzonroq boʻlganligi sababli, avtomashinalar restoranlari paydo boʻldi. 1921-yilda Kanzas shtatining Wichita shahrida Billy Ingram va Walter Anderson tomonidan asos solingan Amerika kompaniyasi White Castle gamburgerlarning har birini besh sentdan sotgan ikkinchi tez ovqatlanish shoxobchasi va birinchi gamburgerlar tarmogʻi ochildi. Walter Anderson 1916-yilda Wichitada birinchi White Castle restoranini qurgan va cheklangan menyu, yuqori hajmli, arzon narxlardagi, yuqori tezlikda gamburger restoranini taqdim etgan. Kompaniya oʻzining yangiliklari qatorida mijozlarga tayyorlanayotgan taomni koʻrish imkonini berdi. White Castle oʻzining boshidanoq muvaffaqiyatli boʻldi va koʻplab raqobatchilarni tugʻdirdi.
Franchayzing 1921-yilda A&W Root Beer tomonidan taqdim etilgan boʻlib, u oʻzining oʻziga xos siropini taqdim etgan. Govard Jonson birinchi marta 1930-yillarning oʻrtalarida restoran kontsepsiyasini franchayzing qildi, menyular, tabelalar va reklamalarni rasmiy ravishda standartlashtirdi.
Kurb xizmati 1920-yillarning oxirida joriy etilgan va 1940-yillarda konkida bogʻlangan qutilar safarbar qilingan.
Ish sharoitlari
Milliy bandlik qonuni loyihasi 2013-yilda shunday deb yozgan edi: California-Berkeley universiteti tadqiqotchilari tomonidan oʻtkazilgan tadqiqotga koʻra, tez ovqatlanish ishchilarining yarmidan koʻpi (52 foiz) kamida bitta davlat yordam dasturiga tayanishi kerak. Natijada, past ish haqi, mavjud boʻlmagan imtiyozlar va cheklangan ish vaqtining fast food sanoati biznes modeli soliq toʻlovchilarga har yili oʻrtacha 7 milliard dollarga tushadi. Ularning taʼkidlashicha, ushbu mablagʻ ushbu ishchilarga „sogʻliqni saqlash, oziq-ovqat va boshqa asosiy ehtiyojlarni sotib olish“ imkonini beradi.
„Yoʻlda“ xizmati
thumb| [[McDonald's|McDonald’sning birinchi ikki qatorli avtomashina yo‘lagi Chikagodagi Rock N Roll McDonald’sda boʻlgan.]] Fast food shoxobchalari tez xizmat koʻrsatishni vaʼda qiladigan olib kelish yoki olib ketish provayderlaridir. Bunday tez ovqatlanish shoxobchalarida koʻpincha mijozlarda buyurtma berish va transport vositalaridan oziq-ovqat olish imkonini paydo qiluvchi „haydovchi oʻtishi“ xizmati mavjud. Boshqalarida mijozlar joyida ovqatlanishlari mumkin boʻlgan yopiq yoki ochiq yashash joylari mavjud. Soʻnggi paytlarda IT xizmatlari mijozlarga smartfon ilovalari orqali uylaridan oziq-ovqat buyurtma qilish imkonini berdi.
Taxminan vujudga kelganidan beri tez ovqatlanish „yoʻlda“ isteʼmol qilish uchun yaratilgan, koʻpincha anʼanaviy vilkalar hamda pichoqni talab qilmaydi va barmoq ovqati sifatida isteʼmol qilinadi. Fast food doʻkonlarida keng tarqalgan menyu mahsulotlari orasida baliq va chipslar, sendvichlar, pitsalar, gamburgerlar, qovurilgan tovuqlar, fri kartoshkalari, piyoz halqalari, tovuq nuggetlari, takolar, pitsa, hot-dog, chili, kartoshka pyuresi, salatlar kabi ovqatlar va muzqaymoq mavjud, ammo koʻplab tez ovqatlanish restoranlari „sekinroq“ taomlarni taklif qiladi.
Yoqilgʻi quyish shoxobchalari
Koʻpgina yoqilgʻi quyish shoxobchalarida joylashgan doʻkonlar oldindan qadoqlangan sendvichlar, donutlar va issiq ovqatlarni sotadi. Qoʻshma Shtatlar va Yevropadagi koʻplab yoqilgʻi quyish shoxobchalari muzlatilgan oziq-ovqatlarni sotadilar va ularni tayyorlash uchun binolarda mikrotoʻlqinli pechlar mavjud. Avstraliyadagi yoqilgʻi quyish shoxobchalarida issiq pirog, sendvich va shokolad barlari kabi oziq-ovqatlar sotiladi, ularga sayohat paytida mijozlar kirishlari oson. Yoqilgʻi quyish shoxobchalari koʻpincha uzoq soatlar ochiq boʻlgan hamda doʻkon savdosidan oldin va keyin ochiq joy boʻlib, shuning uchun isteʼmolchilarga kirishni osonlashtiradi.
Koʻcha sotuvchilari va imtiyozlar
thumb| [[Nepal|Nepalda tez tayyorlanadigan taomlar sotuvchisi]] thumb| [[Sharqiy Yevropa|Sharqiy Yevropadagi fastfud restorani: Pajdaš (Prekmurje shevasida Buddy), Murska Sobota Sloveniya.]] Anʼanaviy koʻcha taomlari butun dunyo boʻylab, odatda arava, stol, portativ panjara yoki avtotransport vositasida ishlaydigan kichik va mustaqil sotuvchilar orqali mavjud. Umumiy misollar orasida Vetnam guruchli shoʻrva sotuvchilari, Yaqin Sharqdagi falafel stendlari, Nyu-Yorkdagi hot-dog aravalari va tako yuk mashinalari kiradi. Turo-Turo sotuvchilari Filippin hayotining oʻziga xos xususiyatidir. Odatda, koʻcha sotuvchilari oʻtkinchilarni oʻziga qaratish va iloji boricha tezroq diqqatni jalb qilish uchun moʻljallangan rang-barang va turli xil variantlarni taqdim etadilar.
Bir nechta koʻcha sotuvchilari maʼlum oziq-ovqat turlariga ixtisoslashgan boʻlishi mumkin; odatda, ular mahalliy hududga qarab maʼlum bir madaniy yoki etnik anʼanaga xosdir. Baʼzi madaniyatlarda koʻcha sotuvchilari boʻlajak mijozlarni jalb qilish uchun narxlarni aytib chaqirishlari, qoʻshiq aytishlari yoki qoʻshiq chalishlari, musiqaga oʻynashlari yoki koʻcha teatrining boshqa shakllari bilan shugʻullanishlari odatiy holdir. Baʼzi hollarda, bu ovqatdan koʻra koʻproq eʼtiborni jalb qilishi mumkin.
Oshxonasi
thumb| [[Ilorin|Ilorin, Kvaradagi fast food]] Zamonaviy tijorat tezyurar taomlari koʻpincha yuqori darajada qayta ishlanadi va sanoat usulida tayyorlanadi, yaʼni standart ingredientlar hamda standartlashtirilgan pishirish va ishlab chiqarish usullari bilan keng miqyosda qamrab olinadi. Odatda, u tezda karton, sumkalarda yoki plastik oʻramlarda xarajatlarni kamaytiradigan tarzda taqdim etiladi. Koʻpgina tez ovqatlanish operatsiyalarida menyu elementlari odatda markaziy taʼminot ob’ektida tayyorlangan qayta ishlangan ingredientlardan tayyorlanadi va keyin alohida savdo nuqtalariga joʻnatiladi, u yerda ular qayta isitiladi, pishiriladi (odatda mikrotoʻlqinli pechda yoki chuqur qovurishda) yoki qisqa vaqt ichida yigʻiladi. Ushbu jarayon mahsulot sifatining barqaror darajasini taʼminlaydi. Buyurtmani mijozga tezda yetkazib berish alohida doʻkonlarda mehnat va asbob-uskunalar xarajatlarini bartaraf etishning kalitidir.
Tezlik, bir xillik va arzon narxga tijorat ahamiyati berilganligi sababli, tez ovqatlanish mahsulotlari koʻpincha maʼlum bir lazzat yoki mustahkamlikka erishish va tazlikni saqlash uchun tuzilgan ingredientlardan tayyorlanadi.
Variantlar
thumb| Koʻp turdagi sushi yeyishga tayyor Xitoy olib ketish/olib borish tashuvchilari restoranlari AQSh va Buyuk Britaniya kabi Gʻarb mamlakatlarida ayniqsa mashhur. Ular odatda qovurilgan turli xil Osiyo taomlarini taklif qilishadi (har doim ham Xitoy emas). Koʻpgina variantlar nudl, guruch yoki goʻshtning bir turidir. Baʼzi hollarda oʻz- oʻziga xizmat koʻrsatish sifatida taqdim etiladi. Xaridor sotib olmoqchi boʻlgan idishning hajmini tanlaydi va keyin uni oʻz tanlovi bilan toʻldirishi mumkin. Bir konteynerda bir nechta variantlarni birlashtirish odatiy holdir va baʼzi savdo nuqtalari mahsulot boʻyicha emas, balki ogʻirlik boʻyicha toʻlanadi. Katta shaharlarda bu restoranlar minimal miqdordan ortiq xaridlar uchun bepul yetkazib berishni taklif qilishlari mumkin. left|thumb| Qoʻzi goʻshti shish kabobi Sushi soʻnggi paytlarda Gʻarb dunyosida tez oʻsib borayotgan mashhurlikni koʻrdi. Yaponiyada yaratilgan fast food turi (bu yerda bento — yaponcha tez tayyorlanadigan taom) sushi odatda shirin guruch sirkasi qoʻshilgan va bir oz toʻldirilgan (koʻpincha baliq) yoki eng mashhur turdagi sovuq yopishqoq guruchdir. Gʻarbda, nori (quritilgan laver) bilan toʻldirilgan holda oʻralgan. Toʻldirish koʻpincha baliq, dengiz mahsulotlari, tovuq yoki bodringni oʻz ichiga oladi. thumb| [[Bolgariya|Bolgariyaning Yambol shahridagi tez tayyorlanadigan ovqat kioski]] Pitsa Qoʻshma Shtatlardagi tez ovqatlanish toifasi boʻlib, mamlakat boʻylab Papa Johnʼs, Dominoʻs Pizza, Sbarro va Pizza Hut kabi tarmoqlarga ega. U bolalar uchun tez tayyorlanadigan kaloriyalarni yetkazib berishda burger sanoatini ortda qoldiradi. Menyular anʼanaviy pitseriyalarga qaraganda ancha cheklangan va standartlashtirilgan bo‘lib, pitsa yetkazib berish taklif etiladi.
Kabob uylari Yaqin Sharqdan, ayniqsa Turkiya va Livandan kelgan tez ovqatlanish restoranining bir shaklidir. Goʻsht goʻsht pishirgichidan olinadi va isitiladigan yassi nonga salat va sous bilan beriladi. Ushbu doner kabob yoki shourmalar tayoqlarda xizmat qiladigan shish kaboblardan farq qiladi. Kabob doʻkonlari butun dunyoda, ayniqsa Yevropa, Yangi Zelandiya va Avstraliyada joylashgan, ammo ular AQShda kamroq tarqalgan.
Baliq va chips doʻkonlari Buyuk Britaniya, Avstraliya va Yangi Zelandiyada mashhur tez ovqatlanish shaklidir. Baliq yumshatiladi keyin chuqur qovuriladi va chuqur qovurilgan kartoshka frilari bilan birga taqdim etiladi. thumb| [[Finlandiya|Finlandiyaning Helsinki shahridagi Hesburger tez ovqatlanish restoranida taklif qilinadigan besh tovuq qanotli quti.]] Gollandiyaliklarning oʻziga xos tez ovqatlanish turlari mavjud. Gollandiyalik tez ovqatlanish taomi koʻpincha sous va goʻsht mahsuloti bilan fransuz kartoshkasining bir qismidan (friet yoki patat deb ataladi) iborat. Fransuz kartoshkalariga hamroh boʻladigan eng keng tarqalgan sous fritsausdir. Bu shirin, sirkali va kam yogʻli mayonez oʻrnini bosuvchi vosita boʻlib, uni gollandlar hali ham „mayonez“ deb atashadi. Buyurtma berishda u tez-tez qisqartiriladi. Boshqa mashhur souslar — ketchup yoki ziravorli ketchup („kori“), Indoneziya uslubidagi yeryongʻoq sousi („satésaus“ yoki „pindasaus“) yoki pikkalilli. Baʼzida kartoshka souslar kombinatsiyasi bilan xizmat qiladi, ulardan eng mashhuri speciaal (maxsus): mayonez, (ziravorlangan) ketchup va tugʻralgan piyoz bilan; va oorlog (soʻzma-soʻz „urush“): mayonez va yeryongʻoq sousi (baʼzan ketchup va tugʻralgan piyoz bilan). Goʻsht mahsuloti odatda chuqur qovurilgan gazak hisoblanadi; bunga frikandel (chuqur qovurilgan terisiz qiyma kolbasa) va kroket (non boʻlaklari bilan qoplangan chuqur qovurilgan goʻshtli ragu) kiradi. thumb| [[Portugaliya|Portugaliyadagi tez ovqatlanish joyi]] left|thumb| Polshaning [[Shchetsin|Szczecin shahridagi Pasztecik szczeciński nomli kichik restoran]] Portugaliyada mahalliy tez tayyorlanadigan taomlarning baʼzi turlari va mahalliy oshxonaning ushbu turiga ixtisoslashgan restoranlar mavjud. Eng mashhur taomlar qatoriga frango assado (ilgari marinadlangan piri-piri gril qilingan tovuq), francesinha, francesinha poveira, espetada (ikki tayoqdagi kurka yoki choʻchqa goʻshti) va bifanalar (sendvich sifatida beriladigan maʼlum bir sousdagi choʻchqa goʻshti kotletlari) kiradi. Ushbu turdagi taom koʻpincha fri fri (batatas fritas deb ataladi) bilan birga beriladi, baʼzi xalqaro zanjirlar Nandoʻs kabi tipik portugal fast foodlariga ixtisoslashgan restoranlarda paydo boʻla boshladi.
Polshadagi tez ovqatlanishning mahalliy shakliga misol qilib, Pasttecik szczeciński nomli goʻsht yoki vegetarian toʻldirish bilan toʻldirilgan chuqur qovurilgan xamirturush xamiri, Shchecin shahrining tipik tez tayyorlanadigan taomini taklif qiladigan restoran mamlakatning boshqa koʻplab shaharlarida yaxshi tanilgan. Bu taom Polsha anʼanaviy mahsulotlar roʻyxatida birinchi o‘rinni egallaydi. Pasztecik szczecińskiga xizmat koʻrsatadigan birinchi bar 1969-yilda tashkil etilgan Pasztecik bari Shchetsin shahridagi Wojska Polskiego prospektida 46-uyda joylashgan.
Sharqiy Osiyo shaharlarining bezagi nudl doʻkoni hisoblanadi. Yassi non va falafel bugungi kunda Yaqin Sharqda hamma joyda mavjud. Mashhur hind fast food taomlari orasida vada pav, panipuri va dahi vada mavjud. Gʻarbiy Afrikaning fransuz tilida soʻzlashuvchi davlatlari yirik shaharlar va ularning atrofidagi yoʻl chetidagi stendlar avlodlar davomida boʻlganidek, mahalliy miqyosda broshet deb nomlanuvchi bir qator isteʼmolga tayyor, koʻmirda pishirilgan goʻsht tayoqchalarini sotishda davom etmoqda.
Biznes
Dunyoning qolgan qismidan farqli oʻlaroq, Amerika fuqarolari oʻz daromadlarining ancha kam miqdorini oziq-ovqatga sarflaydilar — bu asosan tez ovqatlanishga arzon va oson kirish imkonini beruvchi turli davlat subsidiyalari tufayli. Tez ovqatlanish restoranlarida sotiladigan ovqatlar arzonroq hamda koʻproq energiya talab qiladi va asosan hukumat tomonidan katta miqdorda subsidiyalanadigan mahsulotlar: makkajoʻxori, soya va mol goʻshtidan tayyorlanadi.
Avstraliya tez ovqatlanish bozori 2,7 milliard GPB dan ortiq baholanadi va 1,4 milliard tez tayyorlanadigan taomlardan iborat. Bunga 17 000 ta fast food shoxobchalarida xizmat koʻrsatiladigan taomlar kiradi. Fast food bozorining oʻrtacha yillik oʻsish sur’ati 6,5 foizni tashkil etdi, bu chakana oziq-ovqat bozorining eng tez rivojlanayotgan sektoridir.
Reklama
2012-yilda tez ovqatlanish restoranlari reklama tashviqotlariga qariyb 4,6 milliard AQSh dollari sarfladi, bu 2009-yilga nisbatan 8 foizga koʻpdir. Xuddi shu vaqt ichida McDonald's reklama uchun barcha suv, sut va mahsulot ishlab chiqarish uchun sarflagan reklamachilarning birgalikda sarflagan pulidan deyarli uch baravar koʻp pul sarfladi.
Dartmut kollejidagi Geisel tibbiyot maktabi tadqiqotchilari tomonidan olib borilgan tadqiqot natijalari shuni koʻrsatdiki, bolalar koʻproq tijorat televizorlarini tomosha qilganda (va tez ovqatlanish haqida koʻproq reklamalarni koʻrganlarida), ular keyingi fast food restoranlariga tashrif buyurishni soʻrashga moyil boʻlishadi. Xususan, fast food restoranlari qora va ispan yoshlarga qaratilgan reklama ishlarini kuchaytirmoqda. Rudd oziq-ovqat siyosati va semirish markazining 2021-yilgi hisobotida tezyurar taomlar restoranlari ispan tilidagi telekanallarga taxminan 318 million dollar sarflaganini koʻrsatdi. Xuddi shu hisobotda tezyurar taomlar restoranlari koʻpchilik qora tomoshabinlar telekanallariga 99 million dollar sarflagani aniqlangan. Qora yoshlar guruhlari oq tanli yoshlardan koʻra koʻproq fast food reklamalarini koʻrishdi.
Yaxshiroq biznes byurolari kengashi 2006-yilda bolalar oziq-ovqat va ichimliklarni reklama qilish tashabbusini boshladi, u tez oziq-ovqat kompaniyalaridan McDonald’s va Burger King bilan imzolangan „bolalar uchun faqat sogʻlom mahsulotlarni reklama qilish“ vaʼdasini soʻradi. Biroq, sogʻlom oziq-ovqat reklamasining biroz oʻsishiga qaramay, ushbu tashabbusning samaradorligi „bolalar reklamalarda sogʻlom oziq-ovqatlarni eslay olmasligi yoki 3 yoshdan 7 yoshgacha boʻlgan 99 foiz bolaning 81 foizi buni aniqlay olmasligini“ koʻrsatadigan tadqiqotlar bilan bahslashdi. Oʻsha tadqiqotda fransuz kartoshkasi esga olingan, garchi reklamada fransuz kartoshkasi boʻlmasa ham.
Bandlik
AQSH Mehnat statistikasi byurosining maʼlumotlariga koʻra, 2010-yil holatiga koʻra, 4,1 millionga yaqin AQSH ishchisi oziq-ovqat tayyorlash va xizmat koʻrsatishda (shu jumladan tez ovqatlanish) ishlaydi. Biroq, 2011-yil aprel oyida McDonald’s 62 000 ga yaqin yangi ishchilarni ishga oldi va bu lavozimlarga bir million ariza oldi: qabul qilish darajasi 6,2 %. 2013-yilda sanoatdagi ishchilarning o‘rtacha yoshi 28 yoshni tashkil qildi. Inson resurslarini boshqarish diplomi yoki tez ovqatlanish menejmenti diplomiga ega boʻlish yirik fast food restoranlarida ishga joylashishga yordam beradi, chunki bu eng koʻp orzu qilingan ishlardan biridir.
Globallashuvi
McDonald’sning global miqyosdagi kengayishiga misollardan biri uning Rossiya bozoriga kirishi boʻldi. Amerika biznesining muvaffaqiyat qozonishi uchun uni qabul qilish va Moskvadagi mahalliy aholining kundalik hayotiga kiritish kerak edi. Rossiya oziq-ovqat madaniyatining muhim xususiyatlaridan biri isteʼmol qilinadigan tovarlarning mahalliyligini bilishga urgʻu berishdir. Aslida, ushbu Amerika brendini chet elda muvaffaqiyatli yoʻlga qoʻyish uchun McDonald’s restoranda ishlatiladigan mahsulotlarning kelib chiqishini targʻib qilish orqali Moskvadagi isteʼmolchilarning mahalliy manfaatlarini talqin qildi. 1990-yil 31-yanvarda McDonald’s Moskvada restoran ochdi va xizmat koʻrsatgan mijozlari bilan ochilish kuni rekordini yangiladi. Moskva restorani dunyodagi eng gavjum restorandir.
Dunyodagi eng katta McDonald’s 25 000 fut arkada va oʻyin markaziga ega boʻlib, Orlando, Florida, AQShda joylashgan.
Dunyo boʻylab boshqa koʻplab tez ovqatlanish restoranlari mavjud. Burger King 65 dan ortiq mamlakatlarda 11 100 dan ortiq restoranga ega. KFC 25 mamlakatda joylashgan. Subway dunyodagi eng tez rivojlanayotgan franchayzalardan biri boʻlib, 2009-yil may holatiga koʻra 90 mamlakatda taxminan 39 129 ta restorani mavjud ; 1984-yil dekabr oyida Bahraynda AQShdan tashqari birinchi joyi ochilgan edi. Wienerwald Germaniyadan Osiyo va Afrikaga tarqaldi. Pizza Hut 97 mamlakatda joylashgan boʻlib, Xitoyda 100 ta manzilga ega. Taco Bell AQSHdan tashqari 14 ta davlatda 278 ta restoranga ega.
Tanqid
Dunyo boʻylab tez ovqatlanishni isteʼmol qilish ortib bormoqda. Jidda shahrida olib borilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, hozirgi tez ovqatlanish odatlari Saudiya Arabistonidagi oʻsmirlar oʻrtasida ortiqcha vazn va semirishning ortishi bilan bogʻliq. 2014-yilda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti semizlik inqiroziga asosan tartibga solinmagan oziq-ovqat bozorlari aybdor ekanligini daʼvo qiladigan tadqiqotni eʼlon qildi va bu tendensiyani qaytarish uchun qattiqroq qoidalarni taklif qildi. Qoʻshma Shtatlarda mahalliy hukumatlar maʼlum geografik hududlarda joylashgan restoranlar sonini kamaytirish orqali tez ovqatlanish tarmoqlarini cheklamoqda.
Tanqidga qarshi kurashish uchun fast food restoranlari sogʻliq uchun foydali boʻlgan menyu mahsulotlarini taklif qila boshlaydi. Sogʻliqni saqlash tanqidchilaridan tashqari, fast food sanoatini yanada ekologik jihatdan qulayroq qilish boʻyicha takliflar mavjud. Misol uchun, zanjirlar marketingi „qadoqlash chiqindilarini kamaytirish“ bilan bunga javob beradi.
Shunchalik mashhur boʻlishiga qaramay, tez tayyorlanadigan taomlar va tez ovqatlanish tarmoqlari nafaqat ish va ijtimoiy koʻnikmalarga, balki talabalarning sogʻligʻi va akademik koʻrsatkichlariga salbiy taʼsir koʻrsatadi. Talabalarning 56 foizi har hafta fast foodni isteʼmol qiladi. „Fast Food Nation“ kitobini yozgan tadqiqotchi Eric Shlosser bu haqiqatni taʼkidlab, bu nafaqat moliyaviy, balki psixologik oʻlja ham ekanligini taʼkidlaydi, chunki talabalar bu ish uchun mahorat darslarini o‘rganish kabi ishlarga vaqt sarflanmasligini bilgan holda erta ishga joylashish imkoniyatiga jalb qilinadi. Yana ikkita tadqiqotchi Charles Hirshman va Irina Voloshin oʻsmir maktab oʻquvchilarini tez ovqatlanish sanoatida ishga olish va ishdan boʻshatish bilan bogʻliq xavfli taʼsirlari va oqibatlarini taʼkidlaydilar ''. The Atlantic Times gazetasidan'' Kelly Braunvel Burger King va McDonald’s begunoh bolalarga marketing boʻyicha yana bir xavfli amaliyotni qoʻllaganligi haqidagi bu dalilni qoʻllab-quvvatladi.
Professorlar Purtel Kelly va Gershoff tomonidan olib borilgan tadqiqotda, ular boshqa ijtimoiy omillardan keyin oʻsha yoshdagi oʻquvchilarga nisbatan tez ovqat isteʼmol qiladigan beshinchi sinf oʻquvchilari nazorat qilinganligini aniqladilar. Shuningdek, fast food isteʼmol qilgan va yomon baho koʻrsatgan talabalar foizi organik oziq-ovqatlarni isteʼmol qilganlarga qaraganda 11 foizga koʻp boʻlgan. Ular tez ovqatlanishning real taʼsirini baholash uchun televizor tomosha qilish, videooʻyinlar va oʻynash kabi boshqa ijtimoiy omillar nazorat qilingan degan fikrda.
2004-yilda suratga olingan „Super Size Me“ filmi kabi kitoblar va filmlar mavjud boʻlib, ular tez ovqatlanishni ortiqcha isteʼmol qilishning sogʻliq uchun mumkin boʻlgan salbiy taʼsirini, masalan, semirishga hissa qoʻshishini taʼkidlash uchun moʻljallangan.
Yunusköy
Yunusköy — Turkiyaning Erzurum viloyati İspir tumanidagi qishloq.
Chloe McCarron
Chloe McCarron (1997-yil 22-dekabr, Kolerayn, Shimoliy Irlandiya) — Shimoliy Irlandiyalik futbolchi, Glentoran klubi va Shimoliy Irlandiya terma jamoasi yarim himoyachisi.
Jamoalardagi faoliyati
U bolaligida oʻzining tugʻilgan shahri Koleraynning Sharqidagi End shahrida oʻgʻil bolalar bilan futbol oʻynashni boshlagan, keyin Coleraine FC va Liam Beckett akademiyasi oʻsmirlar jamoalarida oʻynagan va 14 yoshida Ballymina Allstarsning katta ayollar jamoasiga oʻtgan .. U yerda bir mavsum oʻtkazdi, shundan soʻng Mid-Olsterga koʻchib oʻtdi. 18 yoshida Linfildga koʻchib oʻtguncha Mid Ulster uchun oʻynadi. Linfild bilan u Shimoliy Irlandiya ayollar premer-ligasida uch marta gʻolib chiqdi, 2018-yilgi Liga kubogini qoʻlga kiritdi va oʻz jamoasida 2018/19-yilgi mavsumda yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. „Linfild“da oʻynab, UEFA ayollar chempionlar ligasi oʻyinlarida ham qatnashgan.
2020-yil 28-avgustda u Linfilddan FA Ayollar Superligasining Birmingem City klubiga  koʻchib oʻtdi. Shartnoma 2 yilga tuzilgan. Birmingemga qoʻshilish orqali u Shimoliy Irlandiya klubidan toʻgʻridan-toʻgʻri Angliya Premer-ligasi klubiga oʻtgan tarixdagi birinchi shimoliy irlandiyalik futbolchiga aylandi. . 2020-yil 6-sentabr kuni u “Birmingem City” safida Ayollar Superligasi doirasida “ Brayton &amp; Xouv Albion” ga qarshi safar oʻyinida (0:2) debyut qildi.
2021-yilning 23-aprelida u klub bilan shartnomani oʻzaro kelishuv asosida bekor qilib, Birmingem Citydan ketdi. Hammasi boʻlib, Karla Uord boshchiligidagi jamoa tarkibida u 12 ta oʻyin oʻtkazgan (shu jumladan, 10 tasi Superligada), gol urmagan.
2021-yil 14-iyulda u Shimoliy Irlandiya chempioni Glentoran bilan shartnoma imzolagan.
Jamoa karyerasi
13 yoshida u 15 yoshgacha boʻlgan Shimoliy Irlandiya terma jamoasida oʻynay boshladi. Keyin 2013-yildan 2016-yilgacha U Shimoliy Irlandiya U17 va U19 jamoalarida oʻynagan.
2015-yil 8-fevralda Shimoliy Irlandiya terma jamoasi safida Shotlandiyaga qarshi oʻyinda (0:4) debyut qildi. Natijada, 2015-yilda u terma jamoa safida uchta oʻrtoqlik oʻyinida maydonga tushishga erishdi. Shundan soʻng, u toʻrt yil davomida terma jamoaga jalb etilmadi, 2019-yil 21-avgustga qadar u yangi bosh murabbiy Kenni Shilsdan (2019-yil may oyida tayinlangan) ikkinchi chaqiruvni oldi. Yevropa chempionati-2022 Norvegiya (30-avgust, 2019-yil) va Uels (3-sentyabr, 2019-yil) oʻyinlarida ishtirok etdi. U milliy terma jamoadagi toʻrtinchi oʻyinini 2019-yilning 30-avgust kuni Norvegiya terma jamoasiga qarshi uy oʻyinida (0:6) oʻtkazdi. 2020-yil 1-dekabrda u Shimoliy Irlandiya terma jamoasi safidagi ilk golini (13-oʻyinda ) 2022-yilgi Yevropa chempionati saralash turniri doirasidagi uy uchrashuvida Farer orollariga qarshi oʻyinda (5:1) kiritdi.
Miguel Borja
Miguel Ángel Borja Hernández (1993-yil 26-yanvarda tugʻilgan) — kolumbiyalik futbolchi, Argentinaning „River Pleyt“ klubi va Kolumbiya terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.
Kolumbiya
Borxa oʻz faoliyatini „Deportivo Kali“da boshlagan, 2011-yilda professional debyut qilgan. Oʻsha yili u oʻynash imkoniyati kam boʻlgan „Kucuta Deportivo“ klubiga oʻtdi. Tez orada u yana transfer qilinadi, bu safar Primera B toifasidagi Kortuluada oʻynaydi. Borxa Kolumbiyaning ikkinchi divizionida oʻzini koʻrsatardi, uni koʻpincha „tezkor“ va „toʻliq toʻpurar“ deb atashadi, shuningdek, toʻpda ajoyib kuchi bilan maqtanardi. Uning Kortulua bilan ajoyib oʻyinlari oxir-oqibat uni 2013-yilda Kolumbiyaning 20 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoasi uchun muqobil hujumchi boʻlishiga olib keldi. 2013-yilning 17-yanvarida Independiente Medellin Borxa xizmatlarini sotib olishga qiziqayotgani haqida xabar berilgan edi. Biroq, hech narsa yakunlanmadi va Borxa oxir-oqibat birinchi divizion tomoni La Ekvidadga sotildi. Borja oʻzining 2 ta bahsli oʻyinida 4 ta gol urdi va A Seriya vakili Livornoga oʻtdi.
Livorno
2013-yilning yozida Borxaning Italiyaning „Livorno“ klubiga ijaraga oʻtishi maʼlum boʻldi. Kredit 1,5 million yevroga sotib olish opsiyasi bilan 150 000 yevro toʻlovdan iborat edi.
Uning Le Trigli uchun debyuti 20-oktyabr kuni boʻlib oʻtdi va u „Sampdoriya“ga 1:2 hisobida magʻlub boʻlganida zaxiradan maydonga tushdi.
Borxa klub safida yetti mavsumda maydonga tushdi, ammo gol ura olmadi. Livorno mavsumda oxirgi oʻrinni egallaganidan soʻng, oxir-oqibat B seriyaga yoʻl oldi.
Kolumbiyaga qaytish
Borxa 2015-yilning ikkinchi yarmida Santa Fe Independiente klubiga ijaraga berildi. Oʻsha mavsumda Borja oʻttiz uchta oʻyinda oʻnta gol urdi. U jamoa bilan 2015-yilda Sudamerikana kubogini yutgan (u yettita oʻyinda gol oʻtkazmagan).
2016-yilgi mavsumda u oʻtgan mavsumda ligada 17-oʻrinni egallagan Cortuluága sotildi. Mavsumning Apertura turnirida Borxa yigirma bir oʻyinda oʻn toʻqqizta gol urib, liga turnirlarida oʻyinchi urgan eng koʻp gollar rekordini yangiladi (2002-yildan beri liga ikkita turnirga boʻlingan, Apertura va Finalizacion)., har mavsum). Oldingi rekord 2009-yilgi finalda oʻn sakkizta gol urgan Jekson Martinesga tegishli edi. Uning jamoasi Cortuluá yarim finalga chiqdi va ular Independiente Medellinga yutqazdi.
U 8-iyunda yana „Atletiko Nasional“ga oʻtdi. 6-iyulda yangi jamoasi uchun birinchi oʻyinida, Libertadores kubogi yarim finalida San-Pauluga qarshi oʻynaganida, u ikki marta gol urdi, bir hafta oʻtgach, ikkinchi oʻyinda bu muvaffaqiyatni takrorladi. Keyin, 2016-yil 27-iyulda u Ekvadorning Independiente del Valle jamoasiga qarshi final seriyasida yakuniy golni urdi va bu golda Atletiko Nasional umumiy hisobda 2:1 hisobida gʻalaba qozondi.
Palmeyras
9-fevral kuni Borxa Braziliyaning „Palmeyras“ jamoasiga oʻtishga rozi boʻlgani eʼlon qilindi. U taxminan 10,5 million dollarga baholangan besh yillik shartnoma imzoladi. Borxa Braziliya futbolidagi toʻrtinchi eng qimmat transferga aylandi.
Junior
2019-yil 28-dekabrda Borxa „Atletiko Junior“ bilan bir yillik ijara shartnomasini imzoladi.
Gremio
2021-yil 5-avgustda Borxa Gremio bilan shartnoma imzoladi. 2022-yil dekabrigacha Palmeyrasdan ijaraga olingan.
Terma jamoa
Borxa Kolumbiya terma jamoasining 2018-yilda Rossiyada boʻlib oʻtadigan futbol boʻyicha Jahon chempionati uchun 23 nafar futbolchidan iborat tarkibiga kiritildi va guruh bosqichida Senegalga qarshi oʻyinda bir marta zaxira oʻyinida maydonga tushdi.
Yutuqlar
Independiente Santa Fe
Atletiko Nacional
Palmeyras
Kolumbiya U20
Individual
Shaxsiy hayoti
Borja 2021-yilda kolumbiyalik telejurnalist va yozuvchi Diva Jessurum bilan aloqador edi. U mish-mishlarni rad etdi.
Yeniköy, Haymana
Yeniköy — Turkiyaga qarashli Anqara viloyati Haymana tumanidagi qishloq.
Simona Halep
Simona Halep (1991-yil 27-sentabrda tugʻilgan) — ruminiyalik professional tennischi. U 2017-yildan 2019- yilgacha, jami 64 hafta davomida yakkalik baxslarida dunyoning birinchi raqamli tennischisi boʻlgan. U Ayollar tennis uyushmasi (WTA) reytingida oʻn birinchi oʻrinni egallagan. Halep 2017 va 2018̈-yil yakunlari boʻyicha 1-oʻrinni egallagan. U ikkita „Katta dubulgʻa“ ning yakkalik baxslarida gʻolib chiqdi: 2014-yil 27-yanvardan 2021-yil 8-avgustgacha Halep ketma-ket 373 hafta davomida kuchli oʻntalikka kirdi, bu WTA tarixidagi sakkizinchi eng uzoq davon etgan seriya. Ushbu yetti yillik davr mobaynida u har yili 4-oʻrindan past boʻlmagan oʻrinni egalladi. U WTA Tourning yakkalik bahslarida 24 marta gʻalaba qozongan va 18 marta ikkinchi oʻrinni egallagan.
Oʻsmirlar oʻrtasida Fransiya Ochiq chempionati chempioni va sobiq oʻsmirlar oʻrtasidagi 1-raqamli tennischi boʻlgan Xalep, ilk bor 2011-yil oxirida dunyoning eng kuchli 50 taligiga, 2013-yil avgustida eng yaxshi 20 taligiga va 2014-yil yanvarida kuchli 10 talikka kirdi. U 2013-yilda xuddi shu kalendar yilida oʻzining birinchi oltita WTA chempionligini qoʻlga kiritdi va 1986-yildan beri Steffi Grafdan keyin birinchi tennischi boʻldi. Bu uning WTA yilning eng yaxshilangan tennischisi deb topilishiga olib keldi. Halep 2014-yilgi Fransiya Ochiq chempionati, 2017-yilgi Fransiya Ochiq chempionati va 2018-yilgi Avstraliya Ochiq chempionatida uchta yirik finalga chiqdi va 2018-yilgi Fransiya Ochiq chempionatida Sloane Stephens ustidan birinchi yirik chempionlikni qoʻlga kiritdi. Xalep, shuningdek, 2014-yilgi WTA finalida Serena Williamsga qarshi oʻyinda ikkinchi oʻrinni egallad. U 2019-yilgi Wimbledon chempionati finaliga qadar Williamsni ikkinchi marta magʻlub eta olmadi.
Halep 2014 va 2015-yillarda WTA yilning eng mashhur tennischisi, shuningdek, 2017, 2018 va 2019-yillarda WTA muxlislarining sevimli yakka oʻyinchisi deb topilgan. U Ruminiya Patriarxal xochi va Ruminiya yulduzi ordeni sohibi boʻlib, Buxarestning faxriy fuqarosi unvoniga sazovor boʻlgan. U Virjiniya Ruzici va Irina Spirleadan keyin WTA reytingining birinchi 10 taligiga kirgan uchinchi ruminiyalik va Ruzichidan keyin yakkalik bahslarida asosiy chempionlikni qoʻlga kiritgan ikkinchi ruminiyalik ayoldir. U, shuningdek, jahon reytingida 1-oʻrinni egallagan va Wimbledonning yakkalik bahslarida gʻolib chiqqan birinchi ruminiyalikdir.
Yoshligi
Simona Halep 1991-yil 27-sentabrda Ruminiyaning Konstanta shahrida kelib chiqishi aroman millatiga mansub Stere va Taniya Halep oilasida tugʻilgan. Uning Nikolay ismli akasi bor, u besh yarim yosh katta. Xalepning otasi AS Săgeata Stejaru uchun quyi divizion futboli oʻynagan va sut mahsulotlari zavodining egasi boʻlgunga qadar zootexnik boʻlib ishlagan. Halep toʻrt yoshga toʻlganda, u akasining mashgʻulotlaridan birida qatnashib, tennis oʻynashni boshladi. Garchi akasi bir necha yildan soʻng sport bilan shugʻullanishni toʻxtatgan boʻlsa-da, Halep olti yoshga toʻlgunga qadar mahalliy murabbiy Ioan Stan bilan haftada ikki marta shugʻullana boshladi va shu vaqtdan boshlab u har kuni mashq qildi. U tennisga eʼtibor qaratgan boʻlsa-da, ulgʻaygan chogʻida futbol va gandbol bilan ham shugʻullangan. Konstantada ulgʻayganidan soʻng, u muntazam ravishda plyajlarda va Qora dengizda mashq qildi. Oʻsmirlik davrida unga Konstantadagi etakchi tennis klubi egasi Korneliu Idu qisman homiylik qilgan. Halep oʻn olti yoshga toʻlganda, u Buxarestda mashq qilish uchun oilasidan uzoqlashdi.
Tennisdagi faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Simona_Halep_as_Roland_Garros_Junior_Championships_2008_cropped.jpg/170px-Simona_Halep_as_Roland_Garros_Junior_Championships_2008_cropped.jpg|alt=Halep posing with the French Open trophy|thumb| Halep 2008-yilda Fransiya Ochiq chempionatining kubogi bilan|left Halep sobiq dunyoning 1-raqamli oʻsmir tennischisi. U 2005-yilda 13 yoshida ITF Junior Circuit musobaqasida oʻynay boshladi va oʻzining ikkinchi martaba tadbirida Ruminiyada boʻlib oʻtgan 4-sinf Mamaia-Sen Junior ITF turnirida ikkinchi oʻrinni egalladi. Keyingi yili Halep oʻzi ishtirok etgan toʻrtta ITF yakkalik musobaqalarida, jumladan, oʻrta darajadagi 3-darajaga qayta tasniflangan Mamayya-Sen turnirida gʻolib chiqdi. U oʻsha yili Irina-Camelia Begu va Andreea Mitu bilan birga Junior Fed Cup musobaqasida Ruminiyani himoya qildi. Jamoa toʻqqizinchi oʻrinni egalladi. Halep 2007-yilda yuqori darajadagi tadbirlarga koʻtarildi va aprel oyida Umagdagi Perin Memorialida birinchi unvonini qoʻlga kiritdi. U, shuningdek, oʻsha yili „Katta dubulgʻa“ turnirida debyut qildi va Fransiya ochiq chempionati, Wimbledon va AQSh ochiq chempionatida uchinchi bosqichda magʻlub boʻldi. Halep 2008-yilda oʻzining „Katta Dubulgʻa“ turniridagi natijasini yaxshiladi. Oʻsha yili u faqat toʻrtta tadbirda qatnashdi. Avstraliyada u Nottinghillda Arantxa Rusgani magʻlub qildi va keyin Avstraliya ochiq chempionatining yarim finalida avstraliyalik Jessika Murga yutqazdi. Professional turnirlarga eʼtibor qaratgandan soʻng, Halep may oyida oʻsmirlar davrasiga qaytdi va Trofeo Bonfiglio musobaqasida oʻzining birinchi A daraja unvonini qoʻlga kiritdi. Keyin u oʻzining kichik karerasini Fransiya Ochiq chempionatida oʻzining yagona „Katta Dubulgʻa“ chempionligini qoʻlga kiritib, yakunladi. Toʻqqizinchi raqam ostida u finalga chiqish yoʻlida beshinchi raqamli Mur va ikkinchi raqam ostidagi Rusni magʻlubiyatga uchratdi. Halep finalda hamyurti Elena Bogdanni uchta setda magʻlub etib, Mariana Simionesku 1974-yilda Fransiya ochiq chempionatida gʻalaba qozonganidan keyin oʻsmirlar oʻrtasida „Katta dubulgʻa“ chempionligini qoʻlga kiritgan ikkinchi ruminiyalik qiz boʻldi. Bu unvon bilan u dunyoning eng yuqori oʻrindagi oʻsmir tennischisiga aylandi.
2006-10-yillar: Top 100 debyuti
Halep 2006-yilda professional tennischi boʻldi va oʻzining professional karerasini 2006 va 2007-yillarda Ruminiyada boʻlib oʻtgan 10 ming dollarlik ITF Womenʼs Circuit musobaqalarida past daraja oʻynab boshladi. U 2007-yil may oyida Buxarestda ketma-ket haftalarda oʻzining birinchi ikkita ITF yakkalik va juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi. Kelgusi yili uchinchi marta ushbu muvaffaqiyatga erishganidan soʻng, Halep 2008-yil iyun oyida Shvetsiyada oʻzining birinchi 25 ming dollarlik yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi. U 2009-yilda Makarskada 50 ming dollarlik finalga yetib, oʻzining kichik karerasini tugatgandan soʻng yuqori darajadagi tadbirlarni oʻynay boshladi. Xalep, shuningdek, oʻsha yili ikki marta WTA musobaqalarida qatnashishga urinib koʻrdi va ikkinchi saralash bosqichida Open GDF Suez va Fransiya Ochiq chempionatida magʻlub boʻldi. Mavsum oxirida u Angelique Kerberni oʻzining birinchi yuztalik gʻalabasi uchun magʻlub etdi va shuningdek, WTA reytingining eng yaxshi 200 taligida debyut qilish uchun Minskdagi 50 ming dollarlik tadbirning yarim finaliga chiqdi.
2011-12-yillar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Flickr_-_Carine06_-_Simona_Halep.jpg/220px-Flickr_-_Carine06_-_Simona_Halep.jpg|alt=Halep hitting a forehand|thumb| Halep 2011-yilda Wimbledonda|left Halep 2011-yilda deyarli faqat WTA Tour musobaqalarida ishtirok etdi. U Avstraliya Ochiq chempionatidagi „Katta Dubulgʻa“dagi ilk karerasida gʻalaba qozonib, Anne Kremer va 23-raqamli tennischi Alisa Kleybanovani magʻlub etib, uchinchi bosqichga chiqdi. Qumli kort mavsumida Halep oʻtgan yilgi Marokash ochiq chempionatida ikkinchi oʻrinni himoya qildi, yana finalda bu safar Alberta Briantiga yutqazdi. Shunga qaramay, u boshqa qumli kort turnirlarida kurash olib bordi, faqat 2011-yilgi Fransiya Ochiq chempionatining birinchi bosqichida kelgan yana bitta gʻalabani qayd etdi. U Wimbledon da ikkinchi bosqichga chiqdi va ettinchi raqamli tennischi va amaldagi chempion Serena Williamsga uch setda magʻlub boʻldi. 2012-yilgi Olimpiada oʻyinlarida u ayollar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida birinchi bosqichda va ayollar juftligida Sorana Cirstea bilan birinchi bosqichda magʻlub boʻldi. AQSh ochiq seriyasi davomida Halep Rojers kubogiga yoʻllanma oldi va birinchi bosqichda 15-raqamli tennischi Svetlana Kuznetsovaga qarshi oʻzining birinchi top-20 gʻalabasini qayd etdi. AQSh Ochiq chempionatida Halep Rojers Kubogida toʻpigʻi choʻzilishi bilan oʻynaganiga qaramay, birinchi oʻyinda 6- oʻrindagi Li Na ustidan oʻzining birinchi top 10 gʻalabasini qayd etdi. Keyingi bosqichda Karla Suares Navarroga yutqazganiga qaramay bu natija Xalepni ilk bor kuchli 50talikka kiritdi. U yilni dunyoda 47-oʻrinda yakunladi.
2014-yil: Fransiya Ochiq chempionati finali
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Halep_and_Vinci_with_trophies_at_2014_Bucharest_Open_%28cropped%29.jpg/220px-Halep_and_Vinci_with_trophies_at_2014_Bucharest_Open_%28cropped%29.jpg|thumb| Halep (chapda) 2014 va 2016-yillarda Bucharesda gʻoliblik kubogi bilan Halep 2014-yilda „Katta Dubulgʻa“ turniridagi natijalarini sezilarli darajada yaxshilagan. U Avstraliya Ochiq chempionatida birinchi „Katta dubulgʻa“ chorak finaliga 8-raqamli tennischi Jelena Yankovich ustidan gʻalaba qozondi va u yerda 20-raqamli tennischi Dominika Cibulkovadan magʻlub boʻldi. Bu natija bilan Halep WTA reytingining kuchli 10 taligida debyut qildi. Keyingi oyda Halep Qatar Ochiq chempionatida oʻzining birinchi Premier 5 unvonini qoʻlga kiritdi va soʻnggi uch turda uchta eng yaxshi 10 ta raqibni, shu jumladan finalda 9-oʻrinni egallagan Angelique Kerberni magʻlub etdi. Indian Wells Open turnirida yarim finaldan soʻng u dunyoda 5-oʻringa koʻtarilib, WTA reytingi tarixidagi eng yuqori oʻrinni egallagan ruminiyalik boʻldi. Qumli kort mavsumida Halep oʻz faoliyatidagi eng katta ikkita finalga chiqdi. U Premier Mandatory Madrid Open va France Open turnirlarida Mariya Sharapovadan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi. U Fransiya Ochiq chempionati finalidan oldin hech qanday setni boy bermagan va oʻzining birinchi „Katta dubulgʻa“ finaliga chiqqan birinchi ayol boʻldi. Ikkala final ham uchta setdan iborat boʻlib, Fransiya Ochiq chempionati finali uch soatdan ortiq davom etdi.
2019-yil: Wimbledon chempioni
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Simona-Halep-Romanian-Tennis-Star_01.jpg/220px-Simona-Halep-Romanian-Tennis-Star_01.jpg|left|thumb| Halep Wimbledon kubogi bilan Halep 2019-yilgi mavsum boshida bel jarohatidan oʻz vaqtida tuzalib ketdi. U Sidney xalqaro turniridagi birinchi oʻyinida ikkinchi oʻrinni egallagan Ashleigh Bartyga yutqazdi. U Avstraliya Ochiq chempionatida qiyin durangga erishdi va toʻrtinchi raundda „Katta dubulgʻa“ turkumiga kiruvchi oldingi ikkita musobaqada ikkinchi oʻrinni egallagan Serena Uilyamsga yutqazdi. Bu natija bilan u 1-oʻrinni ham boy berdi. Halep oʻzining navbatdagi musobaqasi Qatar Openda Elise Mertensga yutqazdi. U Miami Openʼda yana bir qattiq yarim finalga chiqdi. Xalepning loydagi eng yaxshi natijasi Madrid Ochiq chempionatining navbatdagi finali boʻlib, u yerda Kiki Bertensga yutqazib qoʻydi. Uch yil ichida birinchi marta u Fransiya Ochiq chempionatida finalga chiqa olmadi va chorak finalda Amanda Anisimovaga yutqazdi. Natijada Halep reytingda 8-oʻringa tushib ketdi.
Fed kubogi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Simona_Halep_-_FedCup_April_2014_by_Ioan_Bacivarov_%28cropped%29.jpg/250px-Simona_Halep_-_FedCup_April_2014_by_Ioan_Bacivarov_%28cropped%29.jpg|alt=Halep most of the way through her serving motion|right|thumb| Halep Serbiyaga qarshi 2014-Fed Kubogida Ruminiyani himoya qilmoqda Halep Ruminiya Fed Kubogi jamoasi uchun debyutini 2010-yilda uchinchi darajali Evropa/Afrika zonasi I guruhida boʻlganida qilgan. Ular keyingi bosqichga chiqish imkoniyatiga ega boʻlishlari uchun oʻzlarining davra tizimidagi uchta uchrashuvda ham gʻalaba qozonishlari kerak edi. 2010-yildan 2012-yilgacha ular uchta durangdan faqat ikkitasida gʻalaba qozonishdi, va 2013-yilda faqat bitta durang gʻalaba qozonishdi. Halep ushbu guruhda boʻlganida 2010, 2012 va 2014-yillarda jamoada oʻynagan. U 2010 va 2012-yillarda oʻtkazgan uchta yakkalik bahslarida gʻalaba qozongan, biroq hal qiluvchi juftlik bahslarida Ruminiyaga magʻlub boʻlgan. Halep 2010-yilda Shveytsariyaga qarshi oʻyinda Raluka Olaru bilan, 2012-yilda esa Polshaga qarshi oʻyinda Irina-Kameliya Begu bilan hamkorlik qilgan edi 2014-yilda Ruminiya Vengriya, Buyuk Britaniya va Latviyadan iborat guruhni ortda qoldirdi. Ular Xalepning birinchi Fed Kubogida Vengriyaga qarshi Tímea Babosga yutqazganiga qaramay gʻalaba qozonishdi. Keyin ular Ukrainaga qarshi pley-offda gʻalaba qozonishdi, Halep va Sorana Cirstea ikkita yakkalik bahslarida gʻalaba qozonib, Jahon II guruhining pley-off bosqichiga chiqishdi. Pley-off bosqichida Ruminiya Serbiyani 4:1 hisobida magʻlub etib, 2015-yilda Jahon II guruhiga yoʻl oldi. Halep va Sirstea ikkitadan yakkalik bahslarida oʻynadi, Halep esa Ana Ivanovichga qarshi magʻlubiyatga uchradi.
Clayton Anderson
Clayton Anderson (Clayton Conrad Anderson) (1959-yil 23-fevralda tugʻilgan, Omaha, Nebraska, AQSh) — amerikalik aerokosmik muhandis, amerikalik astronavtdir. Ikkita kosmik parvozni amalga oshirgan. Oltita kosmik yurish qilgan.
Kosmik mashgʻulotlar
1998-yil iyun — NASA astronavtlar korpusiga parvoz mutaxassisi sifatida qabul qilindi. Umumiy kosmik tayyorgarlikning toʻliq kursini tugatdi.
1999-yil avgust — NASA astronavtlar boʻlimiga tayinlangan „parvoz mutaxassisi“.
2002-yil noyabr — ochiq kosmosda ishlashga oʻrgatilgan.
kosmik parvozlar uchun standart tayyorgarlik jarayonida, u shattl parvozlari paytida ekipaj bilan aloqa operatori boʻlib ishlagan. XKSga 4-asosiy ekspeditsiya ishlaganda u ekipajni qoʻllab-quvvatlash guruhida boʻlgan, kosmonavtlarni zarur texnik maʼlumotlar bilan taʼminlagan va oila aʼzolari bilan muzokaralar tashkil etgan.
shattl boshqaruv kabinasining elektron jihozlarini modernizatsiya qilish loyihasi uchun ogohlantirish va xavfsizlik tizimlarini ishlab chiqish boshligʻi boʻlib ishlagan.
Tuuri
thumb| Tuuridagi Veljekset Keskinen universal doʻkoni Tuuri — Finlandiyaning Alavus shahrida joylashgan qishloq. Qishloq Gʻarbiy Finlandiya viloyatida joylashgan va Janubiy Ostrobotnia mintaqasining bir qismidir. Unda 500 nafar aholi istiqomat qiladi. Zamonaviy fin tilida tuuri apellyatsiyasi „omad“ degan maʼnoni anglatadi.
Qishloq Finlandiyadagi ikkinchi yirik doʻkon — Veljekset Keskinen bilan mashhur. Savdo markazi ustiga oʻrnatilgan ulkan oltin taqa Reyter agentligining dunyodagi eng xunuk binolar va yodgorliklar roʻyxatida uchinchi oʻrinda turadi.
Edenilson Bergonsi
Edenilson Bergonsi (1987-yil, 13-sentyabrda tugʻilgan), baʼzan Edenilson nomi bilan ham tanilgan, braziliyalik professional futbolchi, Gibraltar milliy ligasi vakili „Brunoʻs Magpies“ jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. Shuningdek, u Italiya fuqaroligiga ega.
Clayton Anderson
Birinchi parvoz
Parvoz davomiyligi 151 kun 18 soat 24 daqiqa 09 soniya, uchta EVA, ochiq kosmosda boʻlgan vaqt 18 soat 10 minut.
Edenilson Bergonsi
Braziliya
Edenilson Bergonsi oʻzining professional faoliyatini Campeonato Paulista Série A2 ning Mogi Mirim klubida boshlagan, 2007-yil mart oyida Rio Grande do Sul shtatiga qaytib kelgan. U 2007-yil Campeonato Brasileiro C seriyasida Esportivoda oʻynadi va 2008-yil 26-sentyabrda Seramikaga koʻchib oʻtdi va u 2008 Copa FGFda klubi bilan ikkinchi oʻrinni egaladi. U, shuningdek, 2008–09-yilgi mavsum boshida Legnano klubi safida oʻynagan.