cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ganada taʼlim
Missiya maktablari
Asrning boshiga kelib, Buyuk Britaniya Gana hududlariga taʼsir oʻtkazdi va bu 1874-yilda Oltin qirgʻoq mustamlakasi tashkil etilishiga olib keldi. Shu bilan birga missiya maktablari va savdo kompaniyalari soni ortib bordi, Wesleyan va Basel missiyalari eng mashhurlari edi. Wesleyan missiyasi ingliz tilini oʻzlarining asosiy tili sifatida qoldirib qirgʻoqlarda qoldi. Bazel missiyasi mamlakat ichkarisida kengaytirildi va prozelitizm vositasi sifatida xalq tillaridan foydalana boshladi. Britaniya hukumati koʻmagida missiyalar pedagogik erkinlik uchun katta oʻrin qoldirgan kuchli markazsizlashtirilgan tizimda gullab-yashnadi. Mustaqillikka qadar missiyalar rasmiy taʼlimning asosiy taʼminlovchisi boʻlib qoldi. Mustamlaka hukmronligi davrida rasmiy taʼlim ozchilikning imtiyozi boʻlib qoldi. thumb| 1957-yil yanvar: Akkra yaqinidagi Oltin qirgʻoqda joylashgan(hozirgi Gana universiteti) universitet kollejining zallaridan biri, Legon Hall tashqarisida katta oʻqituvchi bilan talabalar. Gana 1957-yilda mustaqillikka erishgan. Nkrumahning yangi hukumati taʼlimni kelajak kaliti deb taʼrifladi va bepul universal asosiy taʼlim bilan qoʻllab-quvvatlanadigan „Afrika nuqtai nazarini“ taʼminlaydigan yuqori darajadagi universitetni tashkil qildi. 1961-yilda „Taʼlim toʻgʻrisida“ gi qonunda bepul va majburiy boshlangʻich taʼlim tamoyili joriy etildi va Kwame Nkrumah Fan va Texnologiya Universiteti tashkil etildi. Natijada, roʻyxatga olish  keyingi yilda deyarli ikki baravar oshdi. Biroq, bu toʻsatdan oʻsish bilan shugʻullanish qiyin edi; Ganada tez orada tajribali oʻqituvchilar yetishmay qoldi va oʻquv dasturining sifati (xususan, ingliz va matematika boʻyicha) shubha ostiga olindi. 1966-yilda Nkrumahning qulashi, sifat xarajati hisobiga taʼlimni kengaytirishga nisbatan kuchliroq tanqidlar bilan kuzatildi. Maktab infratuzilmasi tez sur’atlar bilan oʻsayotganiga qaramay, 1973-yilgacha oʻquvchilar soni asta-sekin kamaya boshladi. 1974-yil islohotlarni amalga oshirishga urinishdi. Dozbo qoʻmitasi hisobotidan soʻng ular  ikkita maqsadni oʻz oldiga qoʻydi: oliy oʻquv yurtidan oldingi taʼlim muddatini qisqartirish (bu boshlangʻich/kichik/oʻrta maktab tizimini yaratishga olib keldi) va maktabda amaliy darslarni koʻproq oʻtkazish uchun, mavjud dasturlarni oʻzgartirish. Bu islohotlar moliyaviy cheklovlar va siyosiy beqarorlik tufayli qisman amalga oshirildi. 1980-yillarning boshlarida mamlakatning iqtisodiy ahvoli yomonlashdi. Iqtisodiy tanazzulga uchragan mamlakat oʻqituvchilar taqchilligini bartaraf eta olmadi, maktab infratuzilmasini saqlab qoldi va ota-onalarni bolalarini ish oʻrniga maktabga yuborishga ishontira olmadi. Yalpi roʻyxatga olish koeffitsienti (GER) bunga javoban keskin pasayib, 1985-yilda 70 % dan pastga tushdi.
1987-yil yangi islohotlar silsilasining boshlanishi davri boʻldi: 1981-yilda Jerry Rawlingsning harbiy toʻntarishi nisbiy siyosiy barqarorlik davriga toʻgʻri keldi va kengroq xalqaro qoʻllab-quvvatlashga yoʻl ochdi. Rawlings hukumati taʼlim tizimida katta oʻzgarishlarni amalga oshirish uchun koʻplab mamlakatlar va xalqaro tashkilotlardan (jumladan, Jahon bankidan) yetarlicha mablagʻ toʻplagan edi. 1987-yilda qabul qilingan „Taʼlim toʻgʻrisida“ gi qonun 1974-yildagi Dozbo qoʻmitasining chora-tadbirlarini haqiqatga aylantirishga qaratilgan edi : milliy savodxonlik kampaniyasi tuzildi, oliy oʻquv yurtidan oldingi taʼlim 17 yildan 12 yilgacha qisqartirildi va oʻrta maktablarda kasbiy taʼlim joriy etildi. Taʼlim 6 yoshdan 14 yoshgacha majburiy qilindi. Islohot yangi taʼlim tuzilmasini joriy etishga, shuningdek, oʻquvchilar soni va maktablar sonini oshirishga muvaffaq boʻldi. Shunga qaramay, asosiy taʼlimga universal kirish vaʼdasi bajarilmadi. Kasbiy dasturlar ham muvaffaqiyatsiz deb topildi. 1992-yilda Konstitutsiyaviy boshqaruvga qaytish, hali ham Rawling hukumati ostida, davlatning hamma uchun bepul va majburiy asosiy taʼlimni taʼminlash majburiyatini oʻz zimmasiga olish orqali yangi turtki berdi. 1993-yilgi mahalliy hukumat qonuni hokimiyatni tuman majlislariga oʻtkazish orqali taʼlim boshqaruvini markazsizlashtirishni boshladi. Erkin, Majburiy va Umumjahon Asosiy Taʼlim (FCUBE) 1996—2005-yillarga moʻljallangan harakat rejasini taqdim etdi, unda asosiy eʼtibor boshlangʻich maktablarda gender tafovutini bartaraf etish, oʻquv materiallarini takomillashtirish va oʻqituvchilarning turmush sharoitlarini yaxshilashga qaratilgan. Keyinchalik u 2006-yilda Texnik va kasb-hunar taʼlimi va taʼlim boʻyicha kengashning (kasbiy taʼlimni rivojlantirish uchun) tashkil etilishi va 2007-yilda milliy akkreditatsiya kengashining tashkil etilishi, barcha oliy oʻquv yurtlari uchun milliy akkreditatsiyani joriy etish bilan yakunlandi. 2007—2008-yillarda bolalar bogʻchasidagi ikki yil FCUBE ga qoʻshildi (hozir bu 4 yoshdan 14 yoshgacha).
Statistika
Gana taʼlimga sarflagan xarajatlari soʻnggi oʻn yil ichida yillik byudjetining 25 %ni tashkil etdi.
Gana taʼlim tizimi bolalar bogʻchasidan bakalavriat darajasiga qadar 20 yil davom etadi. Gana 2013-yilda YuNESKOning Gender Parity Index (GPI) boʻyicha Boshlangʻich va oʻrta maktab darajalari boʻyicha 1 ball oldi. Ganadagi kattalar (15 yosh va undan katta) savodxonlik darajasi 2018-yilda 79,04 % ni, erkaklar 83,53 % va ayollar 74,47 % ni tashkil etgan. Gananing norasmiy iqtisodiyotdan rasmiy iqtisodga tez oʻtishi taʼlimni muhim siyosiy maqsad qilib qoʻydi. Vazifaning kattaligi, shuningdek, iqtisodiy qiyinchiliklar va siyosiy beqarorlik islohotlar urinishlarini sekinlashtirdi. 1987-yilgi „Taʼlim toʻgʻrisida“gi qonun, keyin esa 1992-yilgi Konstitutsiya mamlakatdagi taʼlim siyosatiga yangi turtki berdi. 2011-yilda boshlangʻich maktabni qamrab olish darajasi 84 % ni tashkil etdi, bu UNICEF tomonidan Sahroi Kabirdagi oʻrtacha koʻrsatkichdan „oldinda“ deb taʼriflangan. Jahon Iqtisodiy Forumi 2013—2014-yillardagi hisobotida Gana taʼlim tizimi sifati boʻyicha 148 mamlakat ichida 46-oʻrinni egallagan. 2010-yilda Gananing savodxonlik darajasi 71,5 % ni tashkil etdi, bunda erkaklar (78,3 %) va ayollar (65,3 %) oʻrtasida sezilarli farq mavjud. Guardian gazetasi 2015-yil aprel oyida Ganadagi bolalarning 90 foizi maktabga qatnaganini, Pokiston va Nigeriya kabi davlatlardan mos ravishda 72 va 64 foiz oldinda ekanligini maʼlum qildi. Ganada 15-24 yoshdagi erkaklar va ayollarning savodxonlik darajasi 2010-yilda 81 %, erkaklar 82 %, va ayollar 80 % boʻldi.
2008-yildan boshlab taʼlimning barcha bosqichlarida (boshlangʻich, oʻrta va oliy taʼlim) yoshlarni qamrab olish doimiy ravishda oshib bormoqda. Bolalarining 84 % boshlangʻich maktabda oʻqiyotgan Gana maktabga qabul qilish darajasi Sahroi Kabirdagi qoʻshni davlatlarga qaraganda ancha oldinda. Xuddi shu davrda taʼlim muassasalari soni koʻpaydi. 2011/2012 va 2012/2013-yillar oraligʻida oʻquvchilar soni 1,3 % ga kamaygan va 50 dan ortiq oʻquv yurtlari yoʻq boʻlib ketgan holda, kasbiy taʼlim (SHS kasbiy va texnik dasturlarini hisobga olmaganda, kasb-hunar taʼlimi institutlarida) yagona istisno hisoblanadi. Bu pasayish kasbiy taʼlimning past nufuzi va sanoat tomonidan talabning yoʻqligi natijasida boʻldi. Taʼlim vazirligi statistik maʼlumotlariga koʻra, 2011/2012 oʻquv yilida 261,962 oliy oʻquv yurti talabalari koʻrsatilgan: 202,063 davlat sektorida va 59,899 xususiy sektorda, 142 ta institutda tahsil oladi.
Umumiy koʻrinish
right|thumb|550x550px| Gana taʼlim tuzilishi Gana taʼlim tizimi uch qismga boʻlingan: asosiy taʼlim, oʻrta taʼlim va oliy taʼlim. Oʻquv yili odatda avgustdan maygacha davom etadi va boshlangʻich va oʻrta maktabda 40 hafta, oʻrta maktabda esa 45 hafta davom etadi. Darslar asosan ingliz tilida olib boriladi.
Asosiy taʼlim
Asosiy taʼlim 12 yil davom etadi (4-15 yosh). Oʻquv rejasi bepul va majburiy boʻlib, „bolalarning asosiy savodxonlik, hisob-kitob va muammolarni hal qilish koʻnikmalarini hamda ijodkorlik va sogʻlom turmush tarzi koʻnikmalarini egallashini taʼminlash uchun zarur boʻlgan maktabda oʻqishning minimal davri“ sifatida belgilangan. U asosiy taʼlim sertifikati imtihonida(BECE) tugaydigan bolalar bogʻchasi, boshlangʻich maktab va oʻrta maktabga(JHS) boʻlingan.
Maktabgacha taʼlim ikki yil davom etadi (4-6 yosh). Dastur oltita asosiy yoʻnalishga boʻlingan: Til va savodxonlik (tilni rivojlantirish), ijodiy faoliyat (chizish va yozish), matematika (son bilan ishlash), atrof-muhitni oʻrganish, harakat va drama (musiqa va raqs) va jismoniy rivojlanish (jismoniy taʼlim-tarbiya).
Boshlangʻich maktab olti yil davom etadi (6-11 yosh). Boshlangʻich yoki boshlangʻich maktab darajasida oʻqitiladigan kurslarga ingliz, Gana tillari va Gana madaniyati, AKT, matematika, atrof-muhitni oʻrganish, ijtimoiy tadqiqotlar, mandarin va fransuz tillari (Gana OIF aʼzosi boʻlgani uchun), integratsiyalashgan yoki umumiy fan, oldindan kasbiy koʻnikmalar va texnik tayyorgarlikdan oldingi koʻnikmalar, diniy va axloqiy taʼlim va Gana musiqasi va raqsi va jismoniy tarbiya kabi jismoniy faoliyat. Boshlangʻich maktabni tugatganligi toʻgʻrisida sertifikat mavjud emas.
Oʻrta maktab uch yil davom etadi (12-15 yosh). KOʻM ingliz tili, Gana tili va madaniyati, ijtimoiy tadqiqotlar, integratsiyalashgan fan, matematika, dizayn va texnologiya, AKT, fransuz tili (ixtiyoriy) hamda diniy va axloqiy taʼlimni qamrab oluvchi BECE bilan yakunlanadi.
Oʻrta taʼlim
thumb|Papa John katta oʻrta maktabi va kichik seminariya talabalari universitetga kirishdan oldin oʻqishni tugatgandan soʻng WASSCE olishmoqda.      BECEdan oʻtgan talabalar akademik yoki kasbiy dasturlarni oʻrganish orqali oʻrta taʼlimga kirishlari mumkin.
Akademik taʼlim uchun talabalar oʻrta maktabga (SHS) kirishadi. SHS oʻquv rejasi asosiy fanlardan iborat boʻlib, tanlov fanlari (talabalar tomonidan tanlanadi) boʻyicha toʻldiriladi. Asosiy fanlar ingliz tili, matematika, integratsiyalashgan fan (jumladan, AKT va atrof-muhitni oʻrganish) va ijtimoiy tadqiqotlar (iqtisod, geografiya, tarix va hukumat). Keyin talabalar beshta mavjud dasturdan uchta yoki toʻrtta tanlov fanlarini tanlaydilar: qishloq xoʻjaligi, sanʼat yoki ilm-fan, biznes, kasbiy va texnik dasturlar.
Bu oʻquv dasturi koʻplab islohotlar natijasida uch yil davom etadi: 2007-yilda u toʻrt yilga uzaytirildi keyin 2009-yilda uch yilga qaytarildi SHS muddati hali ham bahsli savolga aylandi.
SHS 2007-yilgacha ilgari Senior Secondary School Certificate (SSSC) deb ataladigan Gʻarbiy Afrika Katta Maktab Sertifikati (WASSCE) deb nomlangan yakuniy imtihon bilan tugaydi. SHS reytingi har yili Statistika, Tadqiqot, Axborot, Taʼlim vazirligining Boshqaruv va jamoatchilik bilan aloqalar boʻlimi (SRIMPR) WASSCE natijalariga koʻra.
Kasb-hunar va texnik taʼlim (shuningdek, „TVET“ deb ataladi) turli shakllarni oladi. Kasb-hunar taʼlimiga ega boʻlishni xohlovchi talabalar ikkita variantga ega: SHSga kirish va kasbiy dasturlarni ixtiyoriy fan sifatida olish yoki texnik va kasb-hunar institutiga (TVI) kirish. SHS talabalari odatiy SHS uch yillik oʻquv dasturiga amal qilishadi. Keyin ular WASSCEdan yetarli natijalarga erishgandan soʻng universitet yoki politexnika dasturiga qoʻshilishlari mumkin. TVI talabalari odatda ikki yillik ikki davrga boʻlingan toʻrt yillik oʻquv dasturiga amal qilishadi, bu esa City & Guilds, Qirollik sanʼat jamiyati yoki Gʻarbiy Afrika imtihonlar kengashining mukofotlariga olib keladi. Keyin ular politexnika dasturini davom ettirishlari mumkin.
Ganadagi kasb-hunar taʼlimining holati noaniq boʻlib qolmoqda: kasbiy taʼlimning 90 % hali ham norasmiy, shogirdlikga asoslangan shaklda. Xususiy sektorda rasmiy kasb-hunar dasturlari taklifini aniqlash ham qiyin va Taʼlim vazirligi uning davlat kasb-hunar dasturlarini taqdim etishga qodir emasligini tan oladi. Koʻpgina vazirliklarning oʻz dasturlari mavjud.
Ganada bir nechta xalqaro maktablar mavjud, jumladan Takoradi International School, Galaxy International School, The Roman Ridge School, Ghana International School, Lincoln Community School, Faith Montessori School, American International School, Association International School, New Nation School, SOS Hermann Gmeiner International College va International Community School. Bular Xalqaro bakalavr, ilgʻor darajadagi umumiy taʼlim sertifikati va oʻrta taʼlimning xalqaro umumiy sertifikatini (IGCSE) taklif qiladi.
Oliy taʼlim
Ganadagi oliy taʼlim soʻnggi yigirma yil ichida ham oʻqishga qabul qilish, ham muassasalar jihatidan sezilarli darajada oʻsdi. Ushbu rivojlanishning muhim qismi xususiy sektordan keladi.
Ganada oʻnta politexnika instituti mavjud boʻlib, ular Oliy Milliy Diplom (HND) taqdim etuvchi uch yillik kasbiy oʻquv dasturlarini taklif etadi. Talabalar texnologiya bakalavri darajasiga erishish uchun maxsus 18 oylik dasturga qatnashishlari mumkin.
Gana, shuningdek, davlat yoki xususiy koʻplab „taʼlim kollejlariga“ ega. Ular odatda bir sohaga ixtisoslashgan — qishloq xoʻjaligi kollejlari, hamshiralar tayyorlash kollejlari, oʻqituvchilar malakasini oshirish kollejlari va boshqalar.
Oliy taʼlimning yangi bitiruvchilari Milliy xizmatda bir yil xizmat qilishlari kerak. Ishtirokchilar quyidagi yetti sektordan birida xizmat qilishlari mumkin: qishloq xoʻjaligi, sogʻliqni saqlash, taʼlim, mahalliy boshqaruv, qishloqni rivojlantirish, harbiy yoki yoshlar dasturlari.
Donetsk viloyati
Donetsk viloyati (1961-yilgacha Stalino viloyati) — Ukraina tarkibidagi viloyat. 1932-yil 17 iyulda tashkil etilgan. Ukrainaning janubi-sharqida. Maydon 26,5 ming km2. Aholisi 5125,4 ming kishi (1997), asosan, ukrainlar, shuningdek, yahudiy, belorus va boshqalar millat vakillari ham yashaydi. 18 tumanga boʻlingan, 49 shahar, 139 shaharcha bor. Markazi – Donetsk shahri.
Donetsk viloyatining koʻp qismi dare vodiylari, jarlar oʻyib yuborgan toʻlqinsimon tekislikdan iborat (bal. 200 m gacha). Shimoli-sharqida Donetsk qirlari (bal. 350 m gacha), undan gʻarbda Dnepr boʻyi pasttekisligi, janubida Azov boʻyi qirlari bor. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi shimoli-sharqda –7,8°, janubida –5,4°, iyulniki shimoli-sharqda 20,8°, janubida 22,8°. Yiliga 450–500 mm yogʻin yogʻadi. Yirik daryolari: Severskiy Donets, Samara, Volchya va boshqalar. Tuprogʻi koʻp qismida qora-tuproq. Oʻrmonlar bor. Azov dengizi sohilida choʻl oʻsimliklari oʻsadi.
Donetsk viloyatida ogʻir sanoat (koʻmir qazib olish, metallurgiya va mashinasozlik) rivojlangan. Donetsk viloyati toshkoʻmir qazib olishda MDHda Rossiyadan keyin 2-oʻrinda turadi. Qora metallurgiyada ma-halliy koks va Krivoy Rog hamda Kerch rudasi va Nikopol marganetsi ishlatiladi. Artyomovsk rangli metall zavodi, Konstantinovka "Ukraink" zavodi, Nikitovka simob kombinati va Chasovni Yar oʻtga chidamli buyumlar kombinati ishlab turibdi.
Donetsk viloyati ogʻir mashinasozlikning yirik markazlaridan. Koks kimyosi zavodlari bor. Yirik qurilish materiallari sanoatida sement, oyna, yigʻma temir-beton, shifer, asbest ishlab chiqariladi. Slavyanskda yirik kalam fabrikasi bor. Yengil va oziq-ovqat sanoati ham rivojlangan. Energetika xoʻjaligi ma-halliy kumir va qisman boshqa yerlardan keltiriladigan neft bilan ishlaydi. Yirik GRESlar bor.
Qishloq xoʻjaligi koʻp tarmokli, yuksak darajada mexanizatsiyalashgan. Gʻalla va texnika ekinlari, sabzavot-poliz, kartoshka va yem-xashak ekinlari ekiladi. Bogʻdorchilik ham rivojlangan. Tokzorlar kengaytirilmoqda. Chorvachilikda koʻproq qoramol boqiladi; choʻchqachilik, qoʻychilik va parrandachilik ham rivojlangan.
Temir yoʻlning asosiy magistrallari: Donbass–Harkov va Donbass–Dnepr boʻyi va boshqalar. Temir yoʻllar elektrlashtirilgan. Avtomobil yoʻllari uz. 8,2 ming km. Aeroportlari: Donetsk, Mariupol. Azov dengizi boʻyidagi yirik porti – Mariupol. Oliy oʻquv yurtlari, jamoat kutubxonalari, muzeylar, teatrlar ishlab turibdi.
Ivor Allchurch
Ivor John Allchurch (1929-yil 16-oktabr - 1997-yil 10-iyul) — Swansea Town, Newcastle United va Cardiff City, klublarida shuningdek, Uels milliy futbol jamoasida o‘ynagan uelslik professional futbolchi.
John "Uels futbolining oltin bolasi" nomi bilan tanilgan. Allchurch ichki hujumchi sifatida o'ynadi. U o'z faoliyatini "Swansea City" jamoasida boshlagan. Jamoada u 10 yildan ortiq vaqt davomida sardorlik qilgan. John barcha musobaqalarda 100 dan ortiq go'l urishga muvaffaq bo'lgan. U "Swansea"dagi dastlabki yillarida ko'plab klublarning e'tiborini tortdi, lekin u birinchi divizion jamoasi "Newcastle United" ga qo'shilishni tanladi. U 1958-yilda 28,000 funt sterling evaziga shartnomaga imzo chekib, George Eastham va Len White bilan samarali hamkorlikni yo'lga qo'ydi. 1962-yilda u 18 ming funt sterling evaziga "Cardiff City" ga qo'shildi va u yerda uch mavsum o'tkazib, professional faoliyatini "Swansea Town"da yakunladi. John "Swansea " bilan o'ynagan davrida, klub tarixidagi eng yaxshi to'purarga aylandi.
Faoliyati davomida Allchurch Uels terma jamoasi safida jami 68 ta o‘yinda g‘alaba qozonib rekord qayt etgan, bu rekord 1986-yilda Joey Jones tomonidan yangilagan. U, shuningdek, 23 yoshli Trevor Ford bilan birgalikda Uels terma jamoasi uchun urilgan go'llar soni bo'yicha rekord ko'rsatkichga ega edi. Uning iste'dodi 1958-yilgi Jahon chempionatida Uels terma jamoasi safida o'ynaganidan so'ng ko'proq tan olina boshladi. Uning akasi Len ham futbolchi bo'lgan va bu juftlik Uels terma jamoasida bir necha bor birga o'ynashgan.
Yoshlik yillari
Ivor John Allchurch 1929-yil 16-oktabrda Swanseadagi Uon-ven yo‘lida tug‘ilgan. Uning ota-onasi Charles Wilfried Allchurch va Mabel Sarah Allchurch (qizalik ismi Miller) asli Vusstershirdagi Dudley shahridan bo‘lishgan, ammo Birinchi jahon urushidan keyingi tanazzul paytida Janubiy Uelsga ish izlab kelishgan va shaharning Qal'a hududiga joylashishgan. Uning otasi Dudleyda bank xodimi bo'lib ishlagan, ammo Swanseada o'choqchi sifatida ish topgan.
Donetsk toshkoʻmir havzasi
Donetsk toshkoʻmir havzasi - Yevropadagi muhim koʻmirli havza. Ukrainaning Lugansk, Donetsk, Dnepropetrovsk, qisman Poltava, Harkov va Rossiya Federatsiyasining Rostov viloyatlarida joylashgan. Maydoni 60 ming km2. Shundan Ukrainadagisi 40 ming km2 dan koʻproq. Koʻmirning balans zaxirasi A+V+S, toifa boʻyicha 56 mlrd. t, S2 toifa buyicha 18,1 mlrd. t. Ukrainadagi koʻmirning zaxirasi yukrridagiga muvofiq 48,6 va 14,2 mlrd. t. Donetsk toshkoʻmir havzasining tektonik tuzilishi Ukraina kristalli qalqoni bilan Voronej kristalli massivi oraligʻidagi sinklinoriydan iborat. Havzaning geologik tuzilishida yuqori paleozoy, mezozoy va kaynozoy eralariga mansub choʻkindi jinslar ishtirok etgan. Koʻmir qatlamlari karbon davri yotqiziqlarida joylashgan. Bu yotqizikdar ohaktosh, argellit va alevrolitlardan tashkil topgan. Donetsk toshkoʻmir havzasining koʻmirga samaradorligi oʻrta karbon davriga toʻgʻri keladi. Donetsk toshkoʻmir havzasida 330 ga yaqin koʻmir qatlami maʼlum. Bular quyi, oʻrta va yuqori karbon yotqiziklarida. Koʻmir tarkibidagi uchuvchan moddalarning miqdori va b. xossalariga koʻra Donetsk toshkoʻmir havzasi koʻmiri 8 markaga bulingan. Yonganda 7150 kkal/kg dan 8600 kkal/kg gacha issiklik chiqaradi. Donetsk toshkoʻmir havzasining gidrogeologik sharoiti qatlamlardan kumir olishga juda kulay. Shaxtalarni deyarli suv bosmaydi. Donetsk toshkoʻmir havzasida toshkoʻmir dastlab 1721-yil Kundaryuch daryosi oʻzanidan topilgan. 1864—70 yillarda havzaning birinchi geologik haritasi tuzilgan. Kumir dastlab oddiy usulda olingan. 1892—1926-yillarda mukammal geologik sʼyomka oʻtkazilgan. Dastlabki shaxta 1895-yilda Lugansk metallurgiya zavodini yoqilgʻi bilan taʼminlash maqsadida qurilgan. Donetsk toshkoʻmir havzasida kumir shaxta usulida qazib olinadi. Donetsk toshkoʻmir havzasi koʻmiri qora metallurgiya, issiklik elektr styasida va b. maqsadlarda ishlatiladi.
Menteşe, Keles
Menteshe — Bursa viloyatining Keles tumaniga qarashli mahalla.
Geografiya
Bursaga boʻlgan masofa 71 kmni tashkil etadi, Keles tumanidan 18 km uzoqlikda.
Aholi
""
Doniyor qoʻgʻirchoqboz
Doniyor qoʻgʻirchoqboz (asli Shahsuvorov Doniyor, 1876—1962, Buxoro) — xalq qoʻgʻirchoq teatri ustasi. Tomoshani oʻzbek va tojik tillarida koʻrsatgan. Bobosi Abdulla, otasi Shahsuvor sanʼatkor boʻlganlar. D.q. surnay chalishni otasidan va Ashir qora mehtardan oʻrgangan. Qoʻgʻirchoqoʻynatishni esa mashhur qoʻgʻirchoqboz Zarif miskarga shogird tushib oʻzlashtirgan (ham "chodir jamol", ham "chodir xayol" teatrini oʻrgangan). Zarif miskar boshchiligida Buxoroning Labi hovuzida, amirning shahardan tashqaridagi bogʻida ham tomoshalar koʻrsatgan. D.q. 1910-yilda oʻz toʻpini tuzgan va Koʻrhoji, Kenja Jumayev kabi qoʻgʻirchoqbozlar bilan ishlagan. Asosan "chodir jamol" qoʻgʻirchoq teatrini rivojlantirgan. "Oftobxon va Moxtobxon" nomli yangi komediya yaratgan.
Maite Zabala
Miren Maite Zabala Rementeria (1979-yil 7-aprelda tugʻilgan) — bask amerikalik futbol murabbiyi va sobiq professional darvozabon. U Atlanta Beat, Filadelfiya Charge va Ayollar Birlashgan Futbol Assotsiatsiyasining (WUSA) Karolina Jasoratida oʻynagan.
Zabala 1997 va 2000-yillar oraligʻida Berkli Kaliforniya universitetida „Oltin ayiqlar“ uchun kollej futbolida oʻynagan. U 2011-yil noyabr oyida universitetning yengil atletika shon-shuhrat zaliga kiritildi.
U 2001-yilda WUSA qoʻshimcha loyihasida Atlanta Beatning birinchi tur tanlovi boʻldi. Ayollar Birlashgan Futbol Assotsiatsiyasining (WUSA) 2001-yilgi ilk mavsumida Zabala Atlantaning Briana Skurri va Melani Uilsondan keyin foydalanilmagan uchinchi darvozabon edi.
Atlanta Beat tomonidan ozod qilinganidan soʻng, Zabala Filadelfiya Charge tomonidan imzolandi. 2002-yilda u asosan Melissa Murning yordamchisi boʻlib ishlagan, ammo bitta liga oʻyinida oʻynagan. WUSAning 2003-yil yakuniy mavsumida Zabala Kristin „Omadli“ Luckenbillga zaxira sifatida Karolina Jasorati uchun uch marta oʻynadi.
WUSA oʻlimidan soʻng, Zabala 2004-yil mart oyida Ispaniya Primerasining „Atletik Bilbao“ jamoasida harakat qildi. U „Atletik“ning 2003-04-yilgi mavsumining soʻnggi beshta oʻyinida qolishga rozi boʻldi (bask klubida tugʻilmagan va mahalliy boʻlmagan oʻyinchilardan biriga aylandi), u yerda Rojiblankas oʻz liga chempionligini saqlab qolgani uchun Elixabete Kapani kam oʻrgandi.
David-Gorodokskiy qal’asi
David-Gorodokskiy qal’asi (Давыд-Гарадоцкі замак) — XIV-XVIII asrlarda Belarusning Brest viloyati, Stolin tumanidagi David-Haradok shahrida mavjud boʻlgan yogʻoch mudofaa va maʼmuriy inshootlar majmuasi. 16-asrning oʻrtalaridan boshlab u Radzivillarning David-Gorodok tayinlash markazi boʻlib xizmat qilgan.
1605-yilda qal’ada shingillalar bilan qoplangan gorodni shaklida yogʻoch panjara bor edi. Uchastkalardan birida uning oʻrniga palisa bor edi. Qal’aga shahardan kiraverish tomonida tomsiz minora-darvoza bor edi. Bundan tashqari, eski minoralar va 5 ta eskirgan minoralar ham bor edi. Qal’aga uning oldida joylashgan „hovli“ tomonidan kirayotganda, zanjirli koʻprikli chiqish darvozasiga olib boradigan uzun koʻprikdan oʻtish kerak edi.
1670-yillarning boshlarida David-Gorodokda „Togʻ“ (Yuqori) va „Dolny“ (Quyi) deb nomlangan yangi eman panjarasi bilan oʻralgan 2 ta qal’a bor edi. „Togʻ“ qal’asi baland qal’a devori va suv bilan oʻralgan edi, lekin uning hududida oshxonadan tashqari hech qanday bino yoʻq edi: ular 1654-67-yillardagi Rossiya va Hamdoʻstlik oʻrtasidagi urush paytida yonib ketdi.
Sofla qishloq okrugi
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Sofla qishloq okrugi ( — Eronning Isfahon viloyati Ardeston okrugining Zavareh tumani dagi qishloq okrugi (dehiston) . 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 784 nafar, 330 oiladan iborat boʻlgan . Qishloq okrugida 22 ta qishloq bor.
Dos-Muqasan
Dos-Muqasan — estrada vokal cholg‘ulari ansambli. Ansamblning badiiy rahbari 1972-tildan buyon bastakor Murat Qusayinov. Ansambl tarkibi ikki marta (1975, 1985) yangilandi. 1997-yilda Dosmuqasan tashkil topganining 30 yilligi munosabati bilan „To‘y qo‘shig‘i“ nomi bilan „Auen“ musiqa studiyasi tomonidan 1967-75-yillarda ansambl ijrosidagi eng yaxshi qo‘shiqlardan iborat „Untaspa“ albomi chiqdi.
Guruh tarixi
1967-yilda Qozogʻiston politexnika institutining (hozirgi Qozogʻiston davlat milliy texnika universiteti) qoshida tashkil etilgan. Ansambl nomi uning tashkilotchilari (Dosim Suleyev, Murat Qusayinov, Qamit Sanbayev, Aleksandr Litvinov ) ismlarin (Do‘sim, Murat, Qamit, Sanya) nomlarining birinchi bo‘g‘inlaridan iborat. Keyinchalik, M.Moldabekov, Q.Ajiboyeva, Sh.Omarov, B.Jumadilov, N.Qusayinovlar qo‘shilishdi.
Ijodkorligi
Repertuardan elektron cholg‘u asboblari jo‘rligida ijro etilgan qozoqning xalq qo‘shiqlari („Nazqo‘ngir“, „Ahau bikem“, „O‘n olti qiz“, „Go‘zal qiz“, „Qudasha“, „Auylin sening irgeli“ va boshqalar), xalq kompozitorlarining (Estay, Aqan Seri, Mariam Jagorqizi va boshqalar) qoʻshiqlari va hozirgi qozoq bastakorlarining qoʻshiqlari („Sogʻindim seni“ — E.Xasangaliyev; „Alatau“, „Kua bol“ — N.Tilendiyev, „Qoʻshiq yozaman yuragimdan“ — U.Jubanov; „Omborga shofyor keldi“ — S.Muxamedjonov va boshqalar), shuningdek, ansambl aʼzolarining asarlari („Toʻy qoʻshigʻi“, „Meni kut“ — Suleyev; „Qaerda“ senmisan" — Moldabekov; „Mening shodligim“ „Vatan“ — M.Qusayinov) boʻlib oʻtdi. Dosmuqasan anʼanaviy xalq-musiqa asarlarini oʻz davrining estrada uslubiga koʻra tahrir qilib, ularga yangicha tus berib, kulpyrta ijro etgan. Bu xususiyat, ayniqsa, „Jeruyiq“ (1980), „Dala va koinot“ (1985) rok operasi kabi murakkab asarlarda yaqqol namoyon boʻldi.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD.jpg/250px-%D0%94%D0%BE%D1%81-%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD.jpg|right|thumb|250x250px| „Dos-Muqasan“ ansambli. 2008-yil
Diskografiya
Albomlar
Kompilyatsiyalar
Yutuqlar
Dosmuqasan xalqqa kengidan eʼtirof etilib, yoshlarga o‘rnak bo‘ldi. Dosmuqasan Butunittifoq „Xalqlar do‘stligi“ festivalining (Toshkent, 1971), professional ijrochilar tanlovi (Minsk, 1973), shuningdek, 1973-yilda Berlin va Moskvada o‘tkazilgan yoshlar va talabalar xalqaro festivallari laureati. 1985-yil, Qozogʻiston Lenin komsomol mukofoti (1974).
Guruh aʼzolari
D.Suleyev, M.Qusayinov, Q.Sanbayev, A.Litvinov, M.Moldabekov, K.Ajiboyeva, Sh.Omarov, N.Qusayinov, A.Meirbekov
Ubaydulla Erg‘oziyev
Erg‘oziyev Ubaydulla Qori — 1892-yili tug‘ilgan, Toshkent shahridan, yirik ruhoniylar onpasidan, sobiq savdogar, chayqovchi, saylov huquqidan mahrum qilingan, 1932-yil 7  avgustdagi qonun bo‘yicha 1934-yil 10 yil qamoq jazosiga hukm qilingan, aksilinqilobiy, millatchi „Milliy ittihod“ tashkilotining sobiq aʼzosi. Aholi orasida doimiy ravishda targ‘ibot olib borganlikda, sovet hokimiyatiga qarshi qurolli qo‘zg‘olon tayyorlashda bosmachilarga yordam berganlikda, Qibraydan yashirin uy olib, u joyda tashqaridan kelgan bosmachilarni saqlab turgan, „Milliy ittihod“ rahbariyati bilan bosmachilar qo‘rboshilarini aloqa o‘rnatib turishlarini tashkil etgan, aksilinqilobiy tashkilotga yangi aʼzolarni tortganlikda ayblangan.
Akmalxon Ortiqov
Akmalxon Joʻraxonovich Ortiqov — davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktori. Shunga qadar Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirining 1-oʻrinbosari boʻlib faoliyat koʻrsatgan .1980-yili tug‘ilgan, Toshkent davlat iqtisodiyot universitetini tamomlagan. 2001-yildan 2013-yilgacha oraligʻida Moliya vazirligida turli lavozimlarda faoliyat koʻrsatgan. 2013—2015-yillarda Namangan viloyati hamda 2015—2017-yillarda Farg‘ona viloyati hokimiyatining moliya boshqarmasida direktorlik lavozimida ishlagan.
Toshpoʻlat Doniyorov
Toshpoʻlat Doniyorov (1892 — Toshkent — 1953) — oʻzbek xalq qoʻgʻirchoqbozi, yangi shakldagi davlat qoʻgʻirchoq teatri tashkilotchilaridan. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1944). "Chodir xayol" qoʻgʻirchoq teatrining mohir ijrochisi boʻlgan. Qad. qoʻgʻirchoq oʻyinlari anʼanalaridan mohirona foydalangan va ularni targʻib qilgan. 1928-yil Toshkentda ish boshlagan Rus yo’sh tomoshabinlar teatri qoshida H. Abdullayev, M. Soliyev, A. Halimtoyev va b.dan iborat oʻzbek qoʻgʻirchoqbozlari truppasini tashkil etgan. Sahnalashtirgan "Saltanat" (S. Abdulla) spektakli bilan Moskvada oʻtkazilgan oʻzbek sanʼati dekadasi (1937)da qatnashgan. Qoʻgʻirchoq konsertlarida ishtirok etgan. D. yogʻochdan, keyinroqlatta va qogʻozdan qahramonlar harakteriga mos qoʻgʻirchoqlar yasagan. 3. Ishoqova, A. Saydaliyev, N. Zayniddinov, M. Rahmatullayeva va b. D.ning shogirdlaridir.
Panucho
Panucho (panucho) — Yukatan yarim oroli oshxonasining taomi. Panucho ustiga qattiq qovurilgan loviya solib, qovurib, soʻngra toʻgʻralgan pechda pishirilgan/qovurilgan marinadlangan choʻchqa goʻshti (cochinita pibil), sirka solingan qizil piyoz va tuzlangan habanero qalampiridan iborat makkajoʻxori kulchasidan iborat. Boshqa umumiy ingredientlar: tovuq yoki kurka goʻshti, karam, salat bargi, pomidor, avakado, sabzi, rekado sousi (qovoq urugʻidan, chili qalampiridan va annatto qizil oʻsimlik boʻyoqlaridan tayyorlangan). Ularga qoʻshimcha issiq habanero qalampir sousi bilan tortish mumkin.
Tarixi
Panucho, San-Sebastyan va Ermita de Santa Isabel cherkovi yaqinida joylashgan Merida shahridan (Meksika) kelib chiqqan. Mashhur afsonaga koʻra, bu hududda XIX-asrning oʻrtalarida „Don Hucho“ nomi bilan mashhur boʻlgan odam yashagan, uning tavernasi va Kampeche shtatiga „Qirollik yoʻli“ orqali sayohat qilgan yoki kelgan sayohatchilar uchun turar joyi boʻlgan. Bir kuni tunda kelgan yoʻlovchi don Huchodan ovqat soʻradi va u taklif qiladigan hech narsa yoʻqligini aytdi. Sayohatchi hamma narsani yeyishini aytib turib oldi va don Hucho oʻsha paytda qoʻlida boʻlgan dimlanib ezilgan loviya va qaynatilgan tuxum bilan non kabi ingredientlardan buterbrod tayyorlay boshladi, soʻng uni sayohatchiga, keyin boshqalarga taklif qildi. U „Don Huchoning noni“ nomi bilan mashhur boʻldi. Vaqt oʻtishi bilan nonning oʻrnini yassi kulchalar egalladi, taom mashhur boʻlib, „Panucho“ nomi bilan mashhur boʻldi.
Panucho hozirda Yukatan Meksika oshxonasida mashhur taomdir. Ushbu nachunkali kulchalarni Yukatan yarim orolining barcha bozorlarida anʼanaviy shaklda (kurka yoki Yukatan uslubidagi tovuq bilan) va Relleno Negro goʻshti, pishloq, pishirilgan choʻchqa goʻshti va boshqalar bilan tanovul qilish mumkin.
Yukatan taomlari bilan restoranlarning koʻpligi tufayli Panucho Meksikaning turli burchaklarida seviladi. Qoidaga koʻra, bu asosiy taom emas, balki tamaddi, fast fud hisoblanadi. Taom panucherias deb nomlangan tez ovqatlanish restoranlarida taqdim etiladi, ular shuningdek, nachinkali kulchalar, tostadalar, piroglar va bulyonlar bilan taqdim qiladi. Panucho qovuriladi, ingredientlar buyurtma boʻyicha ustiga qoʻyiladi, odatda sodali ichimlik bilan birga beriladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Donishmand hojib
Donishmand hojib (13-asr) -chingizxon va uning vorislari davridagi nufuzli shaxslardan biri. Chingizxonning koʻpgina maxsus topshiriqlarini bajargan. Movarounnahrni moʻgʻullar tomonidan istilo qilinishida muhim rol oʻynagan (mas, Zarnuqni egallashda, Chingizxon nomidan Muhammad Xorazmshohning onasi Turkon xotunning koʻngliga gʻulgʻula soluvchi, uni xiyonat yoʻliga chorlovchi maktubni eltishda va b.). Xorazmshohlar davlati qulagach, saroydagi ayollar moʻgʻul amaldorlariga boʻlib berilgan. D.h. Qutbiddin Oʻzloqshohning singlisiga uylangan.
Oqdaryo (shaharcha)
Oqdaryo (Акдарья) — Oʻzbekiston Respublikasi Samarqand viloyati Oqdaryo tumaniga qarashli shaharcha. 2009-yilda shaharcha maqomi berilgan.
Mirishkor qishlogʼi
Mirishkor — Buxoro viloyati Buxoro tumanidagi qishloq. Mirishkor — „miri shikor“, yaʼni „ovchilarning miri, amiri, boshligʻi“ maʼnosida. Saroyda maxsus mirishkor lavozimi boʻlgan. Turkiy qavmlardan birining nomi sifatida ham talqin qilinadi. Bunda atama etnonimga aylanadi. .
Wayne Babych
Wayne Joseph Babych (1958-yil 6 iyunda tug'ilgan) - Kanadalik sobiq professional xokkey o'ng qanot himoyachisi, u NHLda Sent-Luis Blyuz, Pitsburg Pingvinlari, Kvebek Nordiks va Xartford Whalers jamoalarida o'ynagan. U NHLning sobiq futbolchisi Deyv Babychning akasi. U ukrainalik.
Babych o'zining kichik karerasini G'arbiy Kanada xokkey ligasining Edmonton Oil Kings va Portlend Winter Hawks jamoalarida o'ynagan, 1978-yilgi NHL havaskor loyihasida Sent-Luis tomonidan 3-o'rinni egallagan. Malakali vinger, u NHLning etti mavsumida to'rt marta 20 yoki undan ko'p gol urdi. 1980—1981-yillarda Babych ko'k-anorranglilar franshizasi tarixidagi birinchi 50 gol muallifiga aylandi. Uning 54 ta gol urgan goli Brett Xulning 1989-90-yillardagi 72 golli kampaniyasiga qadar ko'k-anorranglilarning bir mavsumdagi rekordi bo'lib qoldi. Babych, Xall va Brendan Shanahan - ko'k-anorranglilar tarixida 50 ta golli mavsumni qayd etgan yagona futbolchilar.
U hozir Manitoba shtatining Vinnipeg shahrida istiqomat qiladi.
Amy Turner (futbolchi)
Emi Tyorner — 1991-yil 4-iyulda tugʻilgan ingliz futbolchisi, „Tottenxem“ safida himoyachi. U Angliya terma jamoasi safida toʻrt marta maydonga tushgan.
Erta martabaga erishish
"Sheffild Uensdey" va „Sheffild Yunayted“ning qizlar jamoalari mahsuli boʻlgan Tyorner 16 yoshida Donkaster Rovers Belles uchun FA Ayollar Premer-ligasida debyut qilgan. 2009-yilda u Xofstra universitetiga oʻqishga joʻnab ketdi va Milliy kollej atletika assotsiatsiyasi (NCAA) kollej futbolida oʻynadi. U " Xofstra Pride " safida ikki mavsum markaziy himoyada oʻynadi, 41 oʻyinda maydonga tushdi va 4 gol urdi. Yangi oʻyinchi sifatida u Colonial Athletic Associationning barcha yangi oʻyinchilar jamoasiga tayinlangan.
U Donkasterga 2011-yilgi FA WSL mavsumining ilk mavsumi uchun qaytib keldi, ammo u bu darajada oʻynash uchun „etarlicha yaxshi emas“ degan xabardan keyin qoʻyib yuborildi. Tyorner oʻziga boʻlgan ishonchni tiklash uchun Lids Yunayted va Sheffildda, FA WSLdan tashqarida oʻynab, ligani tashlab ketdi.
Notts okrugi
Turner 2013-yilda Linkoln Ladies bilan yuqori darajaga qaytdi. Tyorner 2014-yildagi ilk mavsumida rebrendlangan Notts Kaunti jamoasida qoldi. 2015-yil yanvar oyida u yangi ikki yillik shartnoma bilan taqdirlandi va jamoaning muhim aʼzosi sifatida koʻrildi. U 2015-yilda PFA tomonidan yilning eng yaxshi ayol yosh oʻyinchisi uchun nomzodlar roʻyxatiga kiritilgan, ammo Lea Uilyamsonga yutqazib qoʻygan. 2016-yil oxirida Tyorner tizzasidan jarohat olib, 15 oyga safdan chiqqan edi. 2017-yil aprel oyida Notts Kaunti bahor seriyasi boshlanishidan ikki kun oldin buklanib, Tyornerni klubsiz qoldirdi.
Liverpul
2017-yilning 16-mayida u Liverpul bilan shartnoma imzolagani eʼlon qilindi. 2018-yil yanvar oyida u jarohat tufayli bir yildan ortiq futbolni oʻtkazib yuborgan „Yovil Taun“ ga qarshi oʻyinda „Liverpul“ safida debyut qildi.
Manchester Yunayted
2018-yilning 13-iyulida Tyorner "Manchester Yunayted " bilan ilk mavsum uchun shartnoma imzolagani eʼlon qilindi. U „Manchester Yunayted“ safidagi debyutini 19-avgust kuni " Liverpul "ga qarshi Liga kubogi bahsida (1:0) va chempionatdagi debyutini 9-sentabr kuni „Aston Villa“ ga qarshi oʻyinda (12:0) oʻtkazdi. U klubdagi birinchi golini 2019-yil 28-aprelda „Milluoll Lionesses“ ga qarshi safarda 5:0 hisobida urgan. 2020-21-yilgi mavsum oldidan Tyorner yana bir yil muddatga yangi bir yillik shartnoma imzoladi.
Orlando faxri
2021-yil 25-iyun kuni Tyorner Orlando Pride tomonidan ajratilgan mablagʻdan foydalangan holda qoʻshimcha mavsum imkoniyati bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. U Shimoliy Karolina Courage bilan ikki yillik shartnoma imzolagan sherigi Angharad Jeyms bilan oʻsha yozda ligaga qoʻshildi. Tyorner Orlandodagi debyutini 2021-yilning 4-iyulida 80-daqiqada Jeymsning Shimoliy Karolinadagi Couragega 2:0 hisobida magʻlubiyatga uchragan zahoti oʻrinbosar sifatida oʻtkazdi. 2022-yil 17-iyun kuni Tyorner shartnomasini klub tomonidan sotib olingani va qoʻyib yuborilgani maʼlum boʻldi.
Tottenxem Hotspur
2022-yil 27-iyulda Tyorner oʻz vatani Angliyaga qaytdi, u „ Tottenxem“ga yana bir yil opsiya bilan ikki yillik shartnoma asosida qoʻshildi.
Beparvolik
Beparvolik — jinoyat sodir etgan shaxsning oʻz xulq-atvori qonunda nazarda tutilgan ijtimoiy xavfli oqibatlar keltirib chiqarishi mumkinligiga befarq qarash. Agar koʻzi yetishi lozim va mumkin boʻlsa, bunday jinoyat beparvolik orqasida sodir etilgan deb topiladi. Aybning faqat beparvolik shaklida shaxs oʻzining xulq-atvori (qilmishi)ning ijtimoiy xavflliu oqibatining kelib chiqishini oldindan ularning real va haaatto, mavhum ravishda boʻlishi mumkinligini anglamaydi. Ehtiyotsizlik shaklidagi ayb turlarining xarakteri jihatlari, birinchidan, aybdor shaxs oʻz qilmishing ijtimoiy xavfli oqibatlarini oldindan koʻra olmaydi, ikkinchidan, shaxs mazkur jinoyatda ijtimoiy xavfli oqibatlarni oldindan koʻra bilish majburiyati va imkoniyatiga ega boʻladi.
MBAND
MBAND (talaffuzi:Emband) — bastakor va prodyuser Konstantin Meladze tomonidan asos solingan rus estrada guruhi (yigitlar jamoasi).
Guruh 2014-yil 22-noyabrda „Xochu k Meladze“ (Men Meladzeni xohlayman) shousining finalidan soʻng tashkil etilgan. Guruhning birinchi ijrosi „Ona vernyotsya“ (U qaytib keladi) qoʻshigi 2015-yilda Rossiyada eng koʻp mashhur boʻlgan qoʻshiqlardan biriga aylandi. 2016-yil 28-aprelda guruhning „Vsyo ispravit“ (Hammasini tuzatish) deb nomlangan filmi ham shuhrat qozondi. Unda Nikolay Baskov va boshqa rus aktyorlari rol oʻynagan.
2020-yil 16-aprelda Meladze Musiqa prodyuserlik markazi guruhning tarqalib ketgani va jamoa aʼzolarning har biri oʻzining yakkaxon karerasini boshlashini rasman eʼlon qildi.
Tarix va dastlabki martaba
= „Xochu k Meladze“ (Meladzeni xohlayman) koʻrsatuvi = Muvaffaqiyatli „Want V VIA Gru“ realiti-shousidan soʻng Konstantin Meladze yangi bolalar musiqiy guruhi tuzish va guruhi aʼzolarini qidirish loyihasini boshlashga qaror qildi. 2014-yil 30-aprel kuni MDH davlatlaridan kelgan yoshlar uchun kasting boʻlib oʻtdi. Kasting premyerasi Rossiya („NTV“), Belarus („ONT“) va Qozogʻiston („Yettinchi“)da 2014-yil 6-sentabrda va Ukrainada („Ukraina“) 2014-yil 7-sentabr kuni boʻlib oʻtishi kerak edi. Tanlovning dastlabki bosqichlarida ishtirokchilar hakamlar hay’ati tomonidan tanlab olindi. Uning raisi Konstantin Meladzening oʻzi edi. U bilan ayollar hay’ati tarkibida — Anna Sedokova, Polina Gagarina va Eva Polna, erkaklar — Sergey Lazarev, Vladimir Presnyakov va Timati ishtirok etdi. 2014-yil 22-noyabr kuni boʻlib oʻtgan grand finalda gʻoliblar SMS ovoz berish orqali tomoshabinlar tomonidan tanlab olindi. Uning natijalariga koʻra, Anatoliy Tsoy, Artyom Pindyura, Nikita va Vladislav Rammdan iborat toʻrtlik gʻolib boʻldi.
Tashkil etilgan jamoaning tarixi
2014-yil dekabr oyida MBAND deb nomlangan guruh „Ona vernyotsya“ qoʻshigʻi uchun debyut videosini taqdim etdi. Kompozisiya birinchi marta „Xochu k Meladze“ (Meladzeni istayman) shousining grand finalida taqdim etilgan va rasman singl sifatida 2014-yil 24-noyabrda katta ekranga chiqarilgan. Uning musiqasi Konstantin Meladze tomonidan yozilgan. Soʻzlari Konstantin va Artyom Pindyuraning qoʻshma ijodidir. „Ona vernyotsya“ videoklipi Sergey Solodkiy tomonidan besh oy ichida suratga olingan va YouTube videoxizmatida 10 milliondan ortiq koʻrildi. Klip singli ham muvaffaqiyatli boʻldi: ikki hafta davomida u „Oltin Gramafon“ chartining yuqori qismini egalladi. Keyinchalik klip Rossiyaning „Tophit“ radiosi chartida va Kiyev radiosida birinchi oʻrinni egalladi.
Guruhning birinchi yirik chiqishi 2015-yil 14-fevralda „Love Radio“ radiostansiyasi tomonidan tashkil etilgan „Big Love Show 2015“ yillik keng koʻlamli kontsertida oʻtkazildi. Shundan soʻng jamoa faol gastrol safarlarini boshladi. 2015-yil mart oyida „Day mne“ (Menga ber) deb nomlangan ikkinchi musiqiy klip taqdim etildi. Xuddi shu oyning oxirida, 2015-yilgi „Kids' Choice Awards 2015“ natijalari hisobiga koʻra guruh „Yilning Rossiya musiqiy yutuqlari“ nominatsiyasida gʻolib chiqdi .Natijalar „RU TV 2015“ da namoyish qilindi. Bu yutuqdan soʻng jamoa yana „Real Parish“ nominatsiyasida gʻolib chiqdi. Bundan tashqari, guruh „Muz-TV 2015“ mukofotida „Yilning eng yaxshi yutuqlari“ nominatsiyasida nomzodi qoʻyildi, ammo jamoa gʻoliblikni qoʻlga kirita olmadi . 7-iyun kuni boʻlib oʻtgan xuddi shu mukofotning gala-kontsertida jamoa, „Woman.ru“ portali natijalariga koʻra, „Yilning sevimli artisti“ deb topildi . 8-iyun kuni yigitlar guruhi 6-har yillik „Fashion People Awards-2015“ da „Yil kashfiyoti“ nominatsiyasida gʻolib chiqdi.
2015-yil 29-mayda „Love Radio“ radiostansiyasidagi guruh yangi „Posmotri na menya“ (Menga qara) singlini namoyish qildi va u 2015-yil 23-iyunda „ RU TV“ telekanalining efirida taqdim etildi. MBAND jamoasi ushbu qoʻshiq uchun oʻz videoklipini taqdim etdi. Videoni suratga olishda Konstantin Meladze ishtirok etdi, unda oʻzi ham bogʻbon rolini oʻynadi. Qoʻshiqda aytilgan qiz rolida qoʻshiqchi Nyusha klipda qatnashdi .Bundan tashqari, 23-iyun kuni Tunes doʻkonida Valeriy Meladzening yubileyiga bagʻishlangan sovgʻa albomi chiqarildi, unda guruh qoʻshiqchining „Sdelay eto pryamo seychas“ (Buni hozir qiling)qoʻshigʻini taqdim etdi.
2016-yil aprel oyida „Vsyo ispravit“ (Hamma narsani tuzatish) singli namoyish etildi. 2016-yil 31-may kuni MBAND guruhi aʼzolari tomonidan Bolalarni himoya qilish kuni uchun maxsus yaratilgan „Podnimi glaza“ (Koʻzlaringizni oching) ijtimoiy-musiqiy video loyihasi taqdimoti boʻlib oʻtdi. Unda Mehribonlik uylari tarbiyalanuvchilari ishtirok etishdi. 2016-yil iyun oyida MBAND Nyusha bilan birgalikda Coca-Cola reklamasi uchun 360 ° panoramali „Poprobuy… Pochuvstvuy“ (Sinab koʻring… His qiling) videosida rol oʻynadi. Videodan olingan qoʻshiq Coca-Cola „Taste the Feeling“ madhiyasining rus tilidagi versiyasidir. Iyul oyida esa bolalar guruhi yangi klipi „Nevinosimaya“ (chidab boʻlmas)ni suratga olishdi.
2016-yilda guruh ikkita albom chiqardi: „Bez filtrov“ (Filtrlar yoʻq) va „Akustika“ (Akustika).
Guruh 2018-yil mart oyida „Nitochka“ (Ip) singli, iyun oyida „Grubiy vozrast“ (Qoʻpol yosh) albomini chiqardi. Oktyabr oyida MBAND va Valeriy Meladze tomonidan „Mama, ne goryuy!“ (Onam, yigʻlama!)qoʻshma videosi muhlislar eʼtiboriga havola etildi.
Boqiy Rahimzoda (Jayhun tumani)
Boqiy Rahimzoda (Боқӣ Раҳимзода)  — Tojikiston Respublikasining Jayhun tumani, Vahdati Milliy QFYga qarashli daha. Dahadan mahalla markazigacha 2 km, tuman markazigacha 16 km.
Aholisi
Aholisi - 1499 kishi.
Qirg'iziston madaniyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Horses_on_the_move-Kirghizistan_-_Flickr_-_chachasarra.png/220px-Horses_on_the_move-Kirghizistan_-_Flickr_-_chachasarra.png|thumb| Qirgʻizistonda koʻchayotgan ot podasi, 2019-yil Qirgʻiziston madaniyati etnik guruhlar va madaniyatlarning keng aralashmasiga ega, qirgʻizlar koʻpchilikni tashkil qiladi. Umuman olganda, 40 ta qirgʻiz urugʻi bor, deb hisoblanadi, shuning uchun bayroqlarining markazida 40 nurli sariq quyosh bilan ifodalanadi. Quyosh ichidagi chiziqlar yurtni ifodalaydi, deyiladi. Qirgʻizistonda hukmron din — sunniy islom (91 %). Yana rus pravoslavlari ham bor.
Tillari
Qirgʻiziston oʻz faoliyatini ikki rasmiy tilda, rus va qirgʻiz tillarida boshlagan yagona sobiq Sovet Markaziy Osiyo respublikasidir. 1997-yilga kelib bu tilni barcha tijorat va davlat maqsadlarida rasmiy milliy tilga aylantirish uchun postsovet davridan keyin agressiv kampaniya oʻtkazildi; Rus tili hali ham keng qoʻllaniladi va qirgʻiz boʻlmagan aholi, aksariyati qirgʻiz tilida soʻzlashmaydi.
Qirgʻizistonda savodxonlik darajasi yuqori (99 %) va barcha fuqarolarni oʻqitish anʼanalari kuchli. Biroq, uning sovet taʼlim tizimini qayta qurish boʻyicha ulugʻvor dasturi resurslarning yetishmasligi tufayli toʻsqinlik qilmoqda. Toʻqqizinchi sinfgacha maktabga borish majburiydir. Qirgʻiz tili koʻproq oʻqitish uchun ishlatiladi; rus tilidan qirgʻiz tiliga oʻtish darsliklar yetishmasligi tufayli toʻsqinlik qildi. .
Demografiya
1992-yilda Qirgʻiziston aholisining 53 % etnik qirgʻizlar, 22 % ruslar, 14,5 % oʻzbeklar, 1,9 % tatarlar, 0,5 % ukrainlar, dunganlar (1 %) deb atalgan xitoylik musulmonlar aholisi va kichik jamoa ekanligi taxmin qilingan. Baʼzi potentsial siyosiy ahamiyati uygʻurlardir. Qirgʻizistonda bu guruh bor-yoʻgʻi 36 mingga yaqin boʻlsa, qoʻshni Qozogʻistonda 185 mingga yaqini istiqomat qiladi. Uygʻurlar, shuningdek, Xitoyning Shinjon-Uygʻur avtonom viloyatida ham asosiy aholi hisoblanadi, uning aholisi 24 millionga yaqin, Qirgʻizistonning shimoli-sharqida joylashgan.
Adabiy asarlar
" Manas " — baxshilar tomonidan aytiladigan ogʻzaki doston boʻlib, dostonning shu nomdagi qahramoni nomi bilan bogʻliq. Yarim million misraga yaqin sheʼr Gomerning " Odisseya "sidan yigirma baravar uzun va dunyodagi eng uzun dostonlardan biridir. Bu vatanparvarlik ruhidagi asar boʻlib, IX asrda Qirgʻiziston mustaqilligini saqlab qolish uchun anʼanaga koʻra xitoylar va qalmoqlarga qarshi kurashgan Manas va uning avlodlari va izdoshlarining jasoratlari haqida hikoya qiladi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Kenesh_Jusupov_in_On-Archa_on_04_October_2012._Kyrgyzstan.jpg/220px-Kenesh_Jusupov_in_On-Archa_on_04_October_2012._Kyrgyzstan.jpg|left|thumb| Atoqli qirgʻiz yozuvchisi Kenesh Jusupov oʻzi tugʻilgan On-Archa qishlogʻidagi Echki-Bashi qishlogʻida. Qirgʻiziston, Norin viloyati, Norin tumani. 2012-yil 4-oktyabr. Chingiz Aytmatovni koʻpincha Qirgʻiziston xalq yozuvchisi deb tanishadi. Kenesh Jusupov va Qosimali Jantoshev ham qirgʻiz yozuvchilaridandir. Jantoshevning " Qanibek " romani Qirgʻizistonda eng mashhur romanlardan biri hisoblanadi.
Toʻqimachilik
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Kyrgyz_Republic_Felt_Rugs_-_Stierch.jpg/220px-Kyrgyz_Republic_Felt_Rugs_-_Stierch.jpg|thumb| Qirgʻizlarning namat gilamlari Qirgʻiz ayollari asosan mahalliy qoʻylarning junidan tayyorlangan kigizdan keng turdagi toʻqimachilik mahsulotlarini ishlab chiqaradi. Qadimiy naqshlar bugungi kunda sayyohlik va eksport bozoriga moslashtirilgan, ammo bu hali ham tirik anʼana boʻlib, barcha uylarda qoʻlda toʻqilgan gilamlar yoki oʻtovlar deb ataladigan kigizdan tayyorlangan mahsulotlar mavjud.
Tush kiyiz — Qirgʻiziston va Qozogʻistonda anʼanaviy ravishda keksa ayollar tomonidan oʻgʻil yoki qizning turmushga chiqishiga bagʻishlab yasaladigan katta, nafis naqshli devor osmasi.
Qalpoqlar qirgʻiz milliy bosh kiyimi boʻlib, deyarli har doim kigizdan tikilgan.
Ranglar va dizaynlar qirgʻiz urf-odatlari va qishloq hayotini ifodalash uchun tanlangan. Bu nafis va rang-barang kashtalarda gullar, oʻsimliklar, hayvonlar, milliy naqshlar, qirgʻiz turmushining timsollari koʻp uchraydi. Dizaynlar baʼzan ish tugagandan soʻng rassom tomonidan sana koʻrsatiladi va imzolanadi, buning tugashi yillar talab qilishi mumkin. Tush kiyiz uyga, er-xotinning nikoh toʻshagiga osilgan boʻlib, ularning qirgʻiz urf-odatlari bilan faxrlanishini anglatadi.
Xxx deb nomlangan tekis yostiqlar,  odatda soya-juftlikda amalga oshiriladi. Bular har bir stulda, oʻrindiqni toʻldirishda koʻrinadi.
Oshxona
Qirgʻizistonning oshxonasi koʻp jihatdan qoʻshnilarinikiga (qozoq) oʻxshaydi. Anʼanaviy qirgʻiz taomlari qoʻy va ot goʻshti, shuningdek, turli xil sut mahsulotlari dan tayyorlanadi. Ovqat pishirish texnikasi va asosiy ingredientlariga xalqning koʻchmanchi turmush tarzi kuchli taʼsir koʻrsatgan. Shunday qilib, pishirish texnikasining koʻpchiligi oziq-ovqatning uzoq muddatli saqlanishiga yordam beradi. Qoʻy goʻshti (qoʻzichoq) eng sevimli goʻsht hisoblanadi, garchi koʻpchilik qirgʻizlar uni muntazam ravishda sotib olishga qurbi yetmasalar ham.