cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Charmeil
Geografiyasi
Maydoni — 7,4 km2.
Gatteo
Gatteo Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Forlì-Cesena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14 km2. 7252 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Libertyville (Iowa)
Aholisi
315 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 248,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,27 km2. Shundan 1,27 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 231 m balandlikda joylashgan.
Abdurashid Nurmurodov
Abdurashid Nurmurodov (1955)
Hayoti
Abdurashid Nurmurodov 1955 yili Samarqand viloyati Qo‘shrabot tumanida tug‘ilgan. Nizomiy nomidagi Davlat Pedagogika universitetining filologiya fakultetini tugatgan.
Kitoblari
“Urush bevalari” “Tutash taqdirlar” “Qonli yo‘rgaklar” “Bolalikka otilgan o‘q” “Tazarru” “Krovavaya pelena” “Qon hidi” “Nurafshon yog‘du” «Qonli yo‘rgaklar» asari yozuvchining butun Sovet Ittifoqi bo‘ylab safari chog‘ida 3 mingdan ortiq afg‘on urushi veteranlari bilan qilgan suhbatlari hamda bu nogiron sobiq askarlarning xotiralariga asoslangan.
«Ko‘kdagi umr» asari afg‘on urushida nobud bo‘lgan 1448 nafar o‘zbekistonlik askarlar haqidadir.
Plaimpied-Givaudins
Plaimpied-Givaudins Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Bourges tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1643 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 40,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 40,8 km2.
Mil. av. 798
Vafot etgan
🇷🇺
NGC 4993
NGC 4993 Gidra yulduz turkumidagi E/SB0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1789-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Çakırtaş (Kemaliye)
Çakırtaş — Turkiyaning Erzincan viloyati Kemaliye tumaniga qarashli qishloq.
Manbalar
[
Mil. av. 797
'''Mil. av. 797'''
Vafot etgan
🇷🇺
Mézières-en-Santerre
Mézières-en-Santerre Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Montdidier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
531 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 49,2 nafar kishi.
Abulgʻozixon
Abulgʻozi Bahodirxon (1603.23.8, Urganch — 1664. 4, Xiva) — Xiva xoni (1643-1664), shayboniylar sulolasidan, tarixchi va tabib.
Abulgʻozi Bahodirxonning ogʻalari Habash sulton va Elbars sulton otalari Arab Muhammadxonni yengib, uni Qum qalʼasiga qamadilar. Otasining tarafdorlari boʻlgan katta ogʻasi Asfandiyor Eronga, Abulgʻozi Bahodirxon esa Buxoroga Imomqulixon huzuriga qochdi. 1623-yilda akasi Asfandiyorxon Xiva taxtini egallagach, Abulgʻozi Bahodirxon Urganchga hokim qilib tayinlandi. Lekin Asfandiyorxon bilan oʻrtalarida nizo chiqib, Abulgʻozi Bahodirxon 1627-yilda qozoq xoni Eshimxon huzuriga qochdi; keyin ikki yil Toshkent hokimi Tur-sunxon bilan birga boʻldi. Koʻp oʻtmay, turkmanlarning taklifiga binoan u yana Xorazmga qaytdi. Asfandiyor uni Xiva hokimi qilib tayinlashga majbur boʻldi. 1629-yilda turkmanlar Eronga tobe boʻlgan Niso va Durunni bosib oldilar. Asfandiyorxon Eron bilan munosabatlarning tamoman jiddiylashib ketishidan choʻchib, aybni Abulgʻozi Bahodirxonga toʻnkadi va uni 1630-yil qishida Eron podshohi huzuriga garov tariqasida yubordi. Abulgʻozi Bahodirxon shu tariqa 10 yil Eronda, Isfahon yaqinidagi Taborak qalʼasida qamoqda yashadi. 1639-yilning yozida u tutqunlikdan qochishga muvaffaq boʻldi. Abulgʻozi Bahodirxon bir necha yil taxt uchun kurash olib borib, nihoyat 1644-yil Xiva taxtiga oʻtirdi. Abulgʻozi Bahodirxon markaziy hokimiyatni mustahkamlash uchun kurash olib bordi. U 1663-yilda hokimiyatni oʻgʻli Anushaxonga topshirdi.
Kemerçam, Tercan
Kemerçam (Tarî) — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumanidagi qishloq hisoblanadi. Qishloqda Chorekan qabilasiga mansub kurdlar istiqomat qiladi. Aholisi 2021-yilda 53 kishi roʻyhatga olingan.
Menan (Idaho)
Menan AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Kemerçam, Tercan
Abbaslar, Dilek, Kemeroğlu va Kızkale qishloqlari qishloqqa biriktirilgan.
Menan (Idaho)
Aholisi
707 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 287,7 nafar kishi.
Abulgʻozixon
Tarixga oid asarlari
Abulgʻozi Bahodirxon yirik tarixchi olim sifatida ham eʼtiborga sazovor. Uning „Shajarayi tarokima“ va „Shajarayi turk“ asarlari Oʻzbekiston, umuman Oʻrta Osiyo tarixiga oid qimmatli manbalardan hisoblanadi.
Menan (Idaho)
Geografiyasi
Maydoni — 2,5 km2. Shundan 2,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1465 m balandlikda joylashgan.
Abulgʻozixon
Tarixga oid asarlari
Abulgʻozi Bahodirxon tibbiyot ilmiga oid „Manofiʼul inson“ („Insonga foydali narsalar“) nomli asar ham yozgan.
Hayoti
Mashhur adib, tarixchi olim va davlat arbobi, turkiy xalqlar shajarasining yaratuvchilaridan. Abulgʻozi Bahodirxon Xiva xoni Arabmuhammad oilasida 1603-yil 23-avgustda tugʻildi. Oʻn uch yoshligidan (1616) boshlab, toj-taxt uchun kurashlarda ishtirok etgan. Abulgʻozi 1644-yilda Xorazm taxtini egallaydi, 20 yil hukmronlik qiladi, 1664-yil aprelda vafot etadi.
Possagno
Possagno Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Treviso provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12 km2. 2034 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Abulgʻozixon
Asarlari
Abulgʻozining „Shajarayi tarokima“ va „Shajarayi turk“ nomli tarixiy asari hamda „Manofeʼul-inson“ nomli tibbiyotga oid risolasi yetib kelgan. „Manofeʼul-inson“da 120 dan ortiq xastalik, uni davolash haqida maʼlumot berilgan.
„Shajarayi tarokima“ (1661) turkman xalqi ajdodlari, „Shajarayi turk“ (1663—64) oʻzbek urugʻlari haqida. „Shajarai turk“ toʻqqiz bobdan iborat. Tarixiy voqealar badiiy boʻyoqlar, hayotiy lavhalar orqali tasvirlangan.
Asar sharq, rus va gʻarb olimlarining ham eʼtiborini tortgan. Qozonda bir necha marta nashr etilgan (Rumyantsev nashri, 1825; Sablukov nashri, 1854.; Demezon nashri, 1871) T. N. Demezon asarni fransuz tiliga tarjima (1871) qilgan. Asar fransuz, ingliz xalqlari orasida keng tarqalgan.
„Shajarayi turk“ va „Shajarayi tarokima“ asarlari turkman, tojik, oʻzbek, moʻgʻul xalqlari tarixini yoritishda tayanch manbalardandir. B.Ahmedov, Q.Munirov, K.Yusupov, Ya. Gʻulomov, M.Yoʻldoshev kabi olimlar Abulgʻozi maʼlumotlaridan keng foydalanishgan. A. N. Kononov, A. M. Shcherbak, S. I. Ivanov kabi tilshunos olimlar Abulgʻozi asarlariga suyanishgan. O.Sharafiddinov, M.Yunusov, V.Abdullaevlar adabiyotshunoslik nuqtai nazaridan tadqiq etishgan.
Abulgʻozi Bahodirxon asarlarining Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik instituti fondida bir qancha qoʻlyozma nusxalari mavjud (inv. № 7668, 1223, 4017).
Dovadola
Dovadola Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Forlì-Cesena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 38 km2. 1583 nafar aholi istiqomat qiladi.
Gandoman qishloq okrugi
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Gandoman qishloq okrugi  — Chaharmahal va Baxtiyor viloyatining Borujen okrugining Gandoman tumanidagi qishloq okrugi (dehiston). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 5,128 nafar, 1,238 oiladan iborat boʻlgan. Qishloq okrugida 13 ta qishloq bor.
Rodewald
Rodewald Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nienburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 60,31 km2. 2623 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Rodewaldning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mil. av. 796
'''Mil. av. 796'''
Vafot etgan
🇷🇺
Abxaz tili
Abxaz tili — Abxaziyada yashovchi abxazlar tili. Kavkaz (iberiy-kavkaz) tillarining abxaz-edigey guruhiga ki-radi. Abxaz tilida 70 mingdan koʻproq kishi soʻzlashadi. 2 asosiy dialekti — abjuy (adabiy tilga asos boʻlgan) va bzib bor. Abxaz tilida undosh fonemalar juda koʻp. Unlilar tizimi oddiy. Turlanish kam taraqqiy etgan. Lugʻatidagi koʻp soʻzlar bir boʻgʻinli oʻzakdan iborat. 19- asrning 60-yillarqdan Abxaz tili yozuvini yaratish uchun intilishlar boʻldi. 1862-yilda P. K. Uslar Abxaz tili uchun kirill-rus grafikasi asosida alifbo tuzdi. 1926-yilda u tizimi N. Ya. Marrning analitik alifbosi bilann almashtirildi. Abxaz tili. 1928-yildan lotin, 1938-yildan gruzin, 1954-yildan yana kirill-rus grafikasi asosidagi yozuvga koʻchdi.
Darlington (Pennsylvania)
Darlington AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Beaver County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
278 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,2 km2. Shundan 0,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Astenik hislar
Astenik hislar— Kishining faoliyati,Gʻayratini hamda uning shijoatini susaytiradigan salbiy hislar, kechinmalardir. Bunday hisalar odatda kishi umidsizlikka tushganda va ruhiy tushkunlikka uchragan paytlarda namoyon boʻladi.
Tabanözü (Kovancılar)
Tabanözü  — Elazig viloyatining Kovancılar tumaniga qarashli qishloq.
Notre-Dame-de-Courson
Notre-Dame-de-Courson Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
385 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,8 km2.
Irurzun
Irurzun Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,5 km2. Aholisi — 2230 kishi (2010).
Mil. av. 795
'''Mil. av. 795'''
Vafot etgan
🇷🇺
Yapon Voyeurs
Yapon Voyeurs - 2007 yilda tashkil etilgan Londonning muqobil rok guruhi. Asl tarkib: Romilli Elis, Joni Seymur, Tom Lamb, Riki Valdron va Stiv Uilson. Guruhning birinchi relizi 2009 yilgi Sicking & Creaming EP edi. 2010 yilda ular Love sound va Blush singllarini chiqardilar. 2011 yil mart oyida ular Gart Richardson bilan YOLK debyut albomini yozish uchun Kanadaning Vankuver shahriga borishdi. Ular o'zlarining albomlarini 2011 yil 11 iyulda chiqardilar. 2011 yil iyul oyida ular Slashning ba'zi kontsertlari uchun ochilish akti edi.
2012-yilning 8-martida guruh tarqalib ketdi va oʻzining Facebook sahifasida “biz endi guruhni saqlab qola olmaymiz”, deb taʼkidladi. Barabanchi Stiv Uilson Hawk Eyes guruhiga o'tdi va baschi Jonni Seymur Dinosaur Pile-Up guruhiga qo'shildi. Shuningdek, ular oxirgi marta konsert berishlarini aytishdi.
"Juda zòr" qo'shig'i All Points Bulletin kompyuter o'yinida keltirilgan. Uni o'yin radiosida eshitish mumkin.
Kocalar, Çanakkale
Kocalar — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 77 nafar (2021).
Charmes (Allier)
Charmes Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Vichy tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,2 km2.
NGC 4995
NGC 4995 Sunbula yulduz turkumidagi SBb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Lidderdale (Iowa)
Lidderdale AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Carroll okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
180 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 28,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,27 km2. Shundan 6,27 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 377 m balandlikda joylashgan.
Dauphin (Pennsylvania)
Dauphin AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Dauphin County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,1 km2. Shundan 1,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Preganziol
Preganziol Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Treviso provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22 km2. 15 921 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Steimbke
Steimbke Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nienburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 63,06 km2. 2450 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Steimbkening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mil. av. 794
'''Mil. av. 794'''
Vafot etgan
🇷🇺
Ozarbayjonda atom energiyasi
Ozarbayjonda atom energetikasi — hozirgi kunda Ozarbayjon Respublikasida mavjud boʻlmagan, ammo uzoq kelajakda rivojlantirish rejalashtirilgan tizim.
Tarix
Elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun Ozarbayjonda atom energiyasidan foydalanish gʻoyasi 70-yillarning oʻrtalariga borib taqaladi. 1980-yilda Bokudan 90 km janubi-sharqda joylashgan Navahi aholi punkti yaqinida loyihaviy quvvati 1000 MVt ga teng atom elektr stantsiyasining poydevori qoʻyilgan. Joyni tanlash har xil omillarga bogʻliq edi. Buning sababi shundaki, mintaqaning sanoat potentsialini kengaytirish rejalari va sovet olimlarining fikriga koʻra, seysmik jihatdan qulay zonadir. Ammo Chernobil fojiasidan keyin ushbu loyihani amalga oshirish kechiktirildi va butunlay tark etildi.
Ozarbayjonda yadro energiyasidan foydalanish boʻyicha Milliy yadroviy tadqiqotlar markazi yopiq aksiyadorlik jamiyati 2014-yil 8-mayda Ozarbayjon Respublikasi aloqa va yuqori texnologiyalar vazirligi huzurida tashkil etilgan. Markazning asosiy maqsadi atom energiyasidan elektr energiyasini olish emas, balki uni sanoat, qishloq xoʻjaligi, sogʻliqni saqlash va boshqa sohalarda qoʻllashga erishish. Ozarbayjon 2002-yilda Xalqaro Atom Energiyasi Agentligiga aʼzo boʻldi. Ozarbayjonda tadqiqot yadro reaktorini qurish uchun ariza 2007-yilda Xalqaro Atom Energiyasi Agentligi (IAEA) tomonidan qabul qilingan.
Rejalar
Energiya taqchilligiga duch kelayotgan mamlakatlardan farqli oʻlaroq, Ozarbayjonning katta neft va gaz zaxiralari tufayli yadro energiyasidan foydalanish ahamiyatli emas. Hisob-kitoblarga koʻra, Ozarbayjonda gaz zaxirasi 100 yil, neft esa 50-60 yil saqlanib qoladi. Biroq, atom energiyasi neft va gazdan ikki baravar arzon. Ozarbayjon yadro energiyasidan foydalanish uchun kamida 20 yil vaqt oladi.
Zərdanaşen
Zardanashen (Զարդանաշեն; Zərdanaşen) Ozarbayjonning Xoʻjavend tumanidagi qishloqdir. Qishloqda 2020-yildagi Togʻli Qorabogʻ urushigacha etnik armanlar koʻpchilik aholisi boʻlgan.
Tarixi
Sovetlar davrida qishloq Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Martuni tumani tarkibiga kirgan. Qishloq Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushidan soʻng Artsax Respublikasining Martuni viloyati tarkibiga kirgan. Qishloq 2020-yil 9-noyabrda, 2020-yilda Togʻli Qorabogʻ urushi paytida Ozarbayjon tomonidan bosib olingan.
Tarixiy meros ob`yektlari
Qishloq va uning atrofidagi tarixiy meros ob'ektlari orasida 18-19-asrlarga oid "Surb Astvatsatsin" cherkovi mavjud.' (Սուրբ Աստվածածին, ).
Demografiyasi
Qishloqda 2005-yilda 95 kishi, 2015-yilda esa 101 kishi yashagan.
Bryan Hodge
Bryan Johnstone Hodge (1987-yil 23-sentyabrda tugʻilgan) — shotlandiyalik futbolchi, „Arbroat“ jamoasida oʻynaydi. Hodge koʻp qirrali yarim himoyachi boʻlib, Shotlandiyani 17, 18,19 va 20 yoshgacha boʻlgan darajalarda himoya qilgan. U oʻz faoliyatini Blackburn Roversda boshlagan va oʻz vaqtida Mansfild Town, Millwall va Darlingtonda ijaraga olingan. Keyin u Shotlandiyaga qaytib, Partick Thistle bilan shartnoma imzoladi va u yerdan Brechin City, keyin esa Stenhousemuirga koʻchib oʻtdi. Hodge 2015-yilning yozida Forfar Athletic bilan shartnoma imzolash uchun oldindan shartnoma imzoladi va u yerda Stirling Albionga oʻtishdan oldin bir mavsum qoldi. Hodge “Albion” safida atigi 6 oy oʻtkazdi va 2017-yil yanvarida “Arbroat” bilan shartnoma imzoladi.
Faoliyati
Hamilton, South Lanarkshireda tugʻilgan Hodge oʻzining professional futbolchilik faoliyatini 2006-yilning avgust oyida Blackburn Rovers jamoasida tarbiyalanuvchi sifatida boshlagan. U 2007-yilning fevral oyi oxirida asosiy jamoada tajriba orttirish maqsadida “Mansfield Town”ga ijaraga berildi va 2007-yilning aprelida “Blackburn”ga qaytishdan oldin toʻqqizta oʻyinda maydonga tushdi. U 2007-yilning noyabr oyida Millwallga ijara asosida qoʻshildi. U uchun ikki oy davomida 13 marta liga va kubok oʻyinlarida maydonga tushdi. U 2008-yilning fevralida ijara asosida Darlingtonga qoʻshilishidan oldin Blackburn bilan yangi shartnoma imzoladi.
2009-yil 4-iyulda Hodge Partik Thistle bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. 2011-yil avgust oyida Hodge liganing ikkita oʻyinida Grinok Morton uchun trialist sifatida zaxirada paydo boʻldi. Biroq, Kappilovda shartnoma taklif qilinmaganidan soʻng, Hodge Ikkinchi divizion vakili Brechin City bilan shartnoma imzoladi. 2012-yil 8-iyunda Hodge Shotlandiya ikkinchi divizioni vakili Stenhousemuir bilan shartnoma imzoladi. 2014-15-yilgi mavsum oxirida Hodge Forfar Athletic bilan shartnoma imzolaganidan soʻng Warriorsni tark etdi. 2014-15-yilgi mavsumi oxirida Station Park tomoniga qoʻshildi.
Shotlandiya 2-ligaga tushib ketgan Forfar bilan bir yil oʻtgach, Hodge 2016-yilning may oyida Stirling Albion bilan shartnoma imzoladi. Hodge Stirling Albionni 6 oydan keyin tark etdi va 2017-yilning 1-yanvarida Arbroat bilan shartnoma imzoladi.
Plou (Cher)
Plou Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Bourges tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 33,5 km2.
Meridian (Idaho)
Meridian AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Ada okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
75,092 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni — 30,5 km2. Shundan 30,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 794 m balandlikda joylashgan.
Yoʻgʻon ichak
thumb|266x266px| 1. [[Abdomen 2. Ingichka ichak Yoʻgʻon ichak (3. Sigmoid colon. 6 Rectum 7. Anus) 4. Odamning ko'r ichak 5. Appendiks]] Yoʻgʻon ichak — odam va umurtqali hayvonlar ichagining bir qismi; oʻng yonbosh sohasida bevosita ingichka ichakdan keyin boshlanib orqa chiqaruv teshigi (anus) bilan tugaydi. Evolyusiya jarayonida umurtqali hayvonlar yoʻgʻon ichagining shakli oʻzgargan: tuban umurtqalilar, reptiliylar va qushlarda Yoʻgʻon ichak qisqa, u bilan ingichka ichak oʻrtasida aniq chegara yoʻq. Togʻayli va ikki xil nafas oluvchi baliqlar, quruqda va suvda yashovchilar, sudralib yuruvchilar Yoʻgʻon ichak kloakaga tutashadi. Koʻpchilik sut emizuvchilar, xususan, odamda Yoʻgʻon ichak koʻrichak (appendiks oʻsimtasi bilan), chambar ichak (koʻtariluvchi, koʻndalang, tushuvchi va sigmasimon qismlari bilan) va toʻgʻri ichakdan iborat. Odam yoʻgʻon ichagining uz. 1,5–2 m boʻlsa, diametri ingichka ichakka nisbatan ikki hissa katta. Uning devori esa shilliq, shilliq osti qavati, muskul va seroz pardadan iborat. Shilliq pardada koʻndalang joylashgan burmalar boʻlib, unda shilliq ishlovchi mayda bezlar va limfoid toʻqimalar mavjud. Uzunasiga yoʻnalgan muskul tolalari lentasimon tarqalganidan ichakdagi moddalar sekin (16—18 soat) yoʻnaladi. Yoʻgʻon ichakning koʻtariluvchi qismida ovqat qoldigʻining bir qismi va suv shimiladi. Ovqat tarkibidagi kletchatka Yoʻgʻon ichakda par-chalanib, uning maʼlum bir qismi shimiladi. Axlat, asosan, Yoʻgʻon ichakda shakllanib toʻgʻri ichakda yigʻiladi va ixtiyoriy boʻshalish roʻy beradi. Yoʻgʻon ichak kasalliklaridan appenditsit, kolit, proktit va b. kuzatiladi.
Miannay
Miannay Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
579 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 65,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,9 km2. Dengiz sathidan 7 – 82 m balandlikda joylashgan.
Taşçanak (Kovancılar)
Taşçanak  — Elazig viloyatining Kovancılar tumaniga qarashli qishloq.
NGC 4996
NGC 4996 Sunbula yulduz turkumidagi SB0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Ozarbayjon Respublikasining Konstitutsiyasi
Ozarbayjon Respublikasining Konstitutsiyasi (Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası) — Ozarbayjon Respublikasining asosiy qonuni, oliy yuridik kuchga ega boʻlgan siyosiy-huquqiy hujjat. Yangi konstitutsiya 1995-yil 12-noyabrda referendum yoʻli bilan qabul qilingan va 27-noyabrda kuchga kirgan.
Tarixi
Ozarbayjonning birinchi Konstitutsiyasi (Ozarbayjon SSR) 1921-yil 19-mayda I Butun Ozarbayjon Sovetlari Kongressida qabul qilindi. 1921-yil Konstitutsiyasi shahar va qishloq proletariatining diktaturasini mustahkamladi. RSFSR Konstitutsiyasining namunasi asosida tuzilgan ushbu konstitutsiya ishchilar sinfining davlat boshqaruvidagi yetakchi rolini taʼminladi. Ozarbayjon Konstitutsiyasining yangi tahriri 1925-yil 14-martda IV Umumittifoq Sovetlarining qurultoyida qabul qilindi.
1937-yil 10-martda boʻlib oʻtgan IX Butunjahon Ozarbayjon Sovetlari Kongressi, Ozarbayjon SSR yangi Konstitutsiyasi loyihasini muhokama qildilar va 14-martda respublikaning yangi konstitutsiyasini tasdiqladilar. Yangi konstitutsiya respublikaning milliy, iqtisodiy, siyosiy va tarixiy xususiyatlarini aks ettirdi. 1978-yil 21-aprelda toʻqqizinchi chaqiriq Ozarbayjon SSR Oliy Kengashining navbatdan tashqari VII sessiyasi Ozarbayjon SSRning soʻnggi Konstitutsiyasini qabul qildi.
Ozarbayjon mustaqillikka erishgach, yangi Konstitutsiya tayyorlash zarurati paydo boʻldi. 1995-yil 12-noyabrda boʻlib oʻtgan umumxalq referendumi bilan mustaqil Ozarbayjonning birinchi Konstitutsiyasi qabul qilindi.
2002-yil 24-avgustda umumxalq ovozi bilan (referendum) Ozarbayjon Konstitutsiyasiga birinchi tuzatish kiritildi.
2016-yil 26-sentabrda 2009-yil Konstitutsiyasiga tuzatishlar ommaviy ovoz berish orqali qabul qilindi. Shunday qilib, Ozarbayjonda mamlakat Vitse-prezidenti lavozimi oʻrnatildi, prezidentlik muddati 5 yildan 7 yilgacha uzaytirildi, Prezident shuningdek, Milliy Majlisni tarqatib yuborish huquqiga ega.
Notre-Dame-de-Livaye
Notre-Dame-de-Livaye Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
130 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 48,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,7 km2.
Lime Springs (Iowa)
Lime Springs AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Howard okrugi tarkibiga kiradi.
Mil. av. 793
'''Mil. av. 793'''
Vafot etgan
🇷🇺
Lime Springs (Iowa)
Aholisi
505 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 191,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,64 km2. Shundan 2,64 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 378 m balandlikda joylashgan.
Charroux (Allier)
Charroux Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Moulins tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,5 km2.
Abushqa
"Abushqa" – izohli lugʻat. Alisher Navoiy asarlaridan foydalanuvchilar uchun 16-asrda Turkiya da tuzilgan. Muallif i noma’lum. Navoiy zamondoshlarining asarlaridan ham ayrim misollar kiritilgan. "Abushqa" lugʻati Abushqa soʻziga izoh bilan boshlangani uchun shu nom bilan mashhur. Bu soʻz eski oʻzbek tili da keksa, qari, nuroniy ma’nolarida ishlatilgan. "Abushqa"ni yuzaga keltirishda Hirot lik Tole’ Imoniy tomonidan 15-asrda Navoiy asarlariga tuzilgan oʻzbekcha-forscha "Badoye’ ul-lugʻat"dan keng foydalanilgan.
Saqlanishi
Hozirgi kunda « Abushqa »ning Sovet Ittifoqi fondlaridagi ma’lum nusxalari 8 taga yetdi. Ularning 5 tasi Leningrad, 3 tasi O‘zbekiston Fanlar Akademiyasi Sharqshunoslik Instituti da saqlanmoqda. Bu lugʻat ni birinchi boʻlib qisqartirilgan holda Vamberi va undan soʻng V. Velyaminov Zernov esa toʻla tekstini fransuz tili da kirish soʻzi bilan Sankt- Peterburg da 1869-yili nashr qildi. Lugʻat ning keng tarqalgan nomi uning ichiga kirgan soʻzlarning birinchisi, ya’ni « Abushqa » dan olingan. Lugʻat ni shu soʻz bilan atash Yevropa da boshlangani haqida «Abushqa»ning noshir i V. Velyaminov Zernov xabar beradi, lekin uning oʻzi lugʻatga «al-Lugʻat an-navoiyya va-l-istish- hodot al-chigʻotoiyya», deb ataydi. Chunki nashrga jalb qilingan bir qoʻlyozma ning kotib i uni shu nom bilan atagan.
Manbalar
{{Kitob manbasi|title=Hasanov Botirbek «JAVOHIR XAZINALARI» (Alisher Navoiy asarlariga tuzilgan qoʻlyozma lugʻatlar) Toshkent — 1989 Gʻafur Gʻulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyoti}
«O‘zbek adabiy tili tarixi ocherklari», Samarqand, 1969, 170-bet.}}
Multiplikatsion film
Multiplikatsion film (lot. multiplicatio — koʻpaytirish) — kino sanʼati turi. Kinoasarlari chizilgan (rasmli multiplikatsiya) yoki hajmiy (hajmiy multiplikatsiya) obyektlar harakatining ketma-ket fazalarini suratga olish yoʻli bilan tayyorlanadi. Tasmaga tushirilgan rayem va xdjmiy obrazlarning sekundiga 24 kadr tezligidagi proyeksiya tasviri ekranda harakatni, yaʼni „jonlanish“ ni yuzaga keltiradi.
Multiplikatsiya rasmli va hajmiy boʻlib, ularning har biri yana chizma, siluetli, qoʻgʻirchoq, barelyefli turlarga boʻlinadi. Keyingi paytda kom-pyuterli multiplikatsiya ham keng taraqqiy etib boryapti. Multiplikatsiya kinematografiya ixtiro etilguniga qadar bunyod etilgan. Rasmli kino birinchi marta fransuz rassomi va muhandisi E. Reynoning ancha mukammalroq moslamasi orqali 1892-yilda namoyish qilingan. Kadrmakadr suratga olish yoʻsini boʻyicha ishlangan dastlabki rasmli filmlar muallifi — E. Kol. Hajmiy multiplikatsiyaning asoschisi rus operatori va reja. Va. Starevich („Goʻzal Lyukanida yoki Shoxdorlar va moʻylovdorlar urushi“). Birinchi rasmli Multiplikatsion film — „Jasur chum-chuqcha“ (V. Arsentyev, 1969). 1978-yilda „Oʻzbekfilm“ kino studiyasi qoshida qoʻrirchoq. va rasmli filmlar ijodiy uyushmasi tashkil etilgach, rasmli multiplikatsiyada janr va mavzu doiralari kengaydi; harakat va voqea tezligiga, yumorga eʼtibor kuchaydi („Kvakva kvarteti“, „Lochin va Yulduz haqida ballada“, „Sehrli samovar“, „Yulduzli ertak“, „Sahroda koʻl“ va boshqalar). 80-yillarda turlarining imkoniyatlarini almashtirib turish uslubiga asoslanib, yassi qoʻgʻirchoklardan keng foydalanishga oʻtildi, multiplikatsiya bilan rasmli figura va jonli personajlarni qoʻshib, suratga olish tajribasi ijobiy samara berdi („Kor odam“, „Xrizantemalar bogʻi“, „Begona“, „Xoʻja Nasriddin“, „Oyimning jumboklari“ va boshqalar). Ichki imkoniyatlardan dadil foydalanishi, umuminsoniy mavzulardan falsafiy xulosalar chiqara olish oʻzbek multiplikatsiyasiga muvaffaqiyat keltirdi. 1984-yil Leypsigda boʻlib oʻtgan 27-Xalqaro festivalda amerikalik fantast yozuvchi Rey Bredberi hikoyasi asosida yaratilgan „Yoqimli yomgʻir yogʻadi“ (rej. N. Toʻlaxoʻjayev, rassom S. Alibekov, kompozitor F. Yanov-Yanovskiy) filmi festivalning bosh sovrini „Oltin kabutar“ bilan taqdirlandi. 1987-yilda „Oʻzbektelefilm“ ham oʻzining Multiplikatsion film „Nonvoy va yalkrv“ (rej. M. Boymuhamedov)ni yaratdi.
Oʻzbekiston mustaqilligidan soʻng filmlar oʻzbek tilida suratga olina boshladi. Ular „Oʻzbekfilm“ aksiyadorlik jamiyatining multfilmlar ustaxonasida ishlanadi. Oʻzbek mumtoz shoiri va yozuvchilarining adabiy meroslari multiplikatsiya tasviriy vositalari yordamida ekranlashtirilmoqda. Multipdikatsiyaning imkoniyatlari yanada kengayib bormoqda. Keyingi yillarda zamonaviy suratga olish ki-nokameralari bilan bir qatorda kompyuter yordamida filmlar yaratishga oʻtilmoqda. „Sindbadning sarguzashtlari“, „Billiardxona voqeasi“, „Bahrom va Dilorom“ (M. Mahmudov), „Oltin ketmon“, „Kora saroy“ (V. Nikitin), „Yayugar quyon“ (D. Vlasov), „Daladagi gullar“ (N. Toʻlaxoʻjayev) va boshqa soʻnggi yillar yaratilgan eng yaxshi filmlardir. Multiplikatsion filmlar bolalarni oʻzaro yordam, ezgulik, doʻstlik, ahillik, mehnatkash boʻlishga oʻrgatadi. Oʻzbek Multiplikatsion film larini dunyoga tanitishda rej.lardan D. Salimov, N. Toʻlaxoʻjayev, M. Mahmudov, A. Akbarxoʻjayev, D. Vlasov, Q. Kamolova va boshqalarning xizmatlari katta.
Mahsura Mirzamuhamedova.
Muhammad al-G‘otfariy
Muhammad al-Gʻotfariy (arabcha: محمد الغاتفرى — Muhammad ibn Abu Bakr ibn Abu Sodiq al-Gʻotfariy) — Roviy.
Abxazlar
Abxazlar (Abx. aԥsua) (oʻzlarini apsua deb atashadi) — Abxaziyadagi xalq, Abxaziyaning asosiy aholisi. Umumiy soni 115 ming (1992). Abxazlarning oz qismi qoʻshni Ajariyada, shuningdek Turkiya, Gretsiya va arab mamlakatlarida ham yashaydi. Abxazlarning ajdodlari Ossuriya, keyinchalik antik davr manbalarida (abeshla shaklida) qayd etilgan boʻlib, Kavkazning Qora dengiz sohilida yashagan eng qad. xalqlardan sanaladi. Miloddan avvalgi minginchi yillarda Abxazlar ikki katta kabila (abxaz va apsi) dan iborat boʻlgan; keyinchalik bu qabilalar abxaz xalqining tarkib topishiga asos boʻlgan. Abxazlar abxaz tilida gaplashadi. Bular til va madaniyat jihatidan adigey xalqiga yaqin. Abxazlarning koʻpchilik qismi musulmon-sunniylar, pravoslavlar ham bor. Ular dehqonchilik, chorvachilik, asalarichilik, shuningdek ovchilik bilann shugʻullanadi.
Muhammad al-G‘otfariy
Muhammad al-Gʻotfariy X asr oxirida Samarqandga qarashli "Gʻotfar" degan mazeyda Abu Bakr ibn Abu Sodiq al-Gʻotfariy xonodonida tavallud topgan. U fozil, solih, koʻp ibodatli imom boʻlgan. Manbalarda Muhammad al-Gʻotfariy keyinchalik Hijozga borib u erdagi muhaddislardan hadislar tinglagan. Oʻznavbatida undan boshqalar hadislar rivoyat qilgan.
Mil. av. 792
'''Mil. av. 792'''
Vafot etgan
🇷🇺
Heyquq paygʻambar maqbarasi
Heyquq paygʻambar maqbarasi — Heyquq Bani Isroil qavmi paygʻambari boʻlib, Iyerusalimdagi yahudiylarning buyuk ibodatxonasi qoʻriqchilaridan boʻlgan. „Qomus ul-aʼlom“ kitobida keltirilishicha, Heyquq Bani Isroil qavmidan chiqqan 12 paygʻambarning biri boʻlgan ekan. U Muso naslidan boʻlgan va Tavrot kitobida uning nomi zikr etilgan. Yahudiylar Heyquq paygʻambarga alohida hurmat va ehtirom bilan qaraydilar. Heyquq ivrit tilida „quchoqlangan“ degan maʼnoni anglatadi. Maqbara Toʻyserkon shahrida joylashgan boʻlib, Erondagi eng qadimiy imoratlardan biri hisoblanadi. Maqbaraning hozirgi binosi Saljuqiylar davrida barpo etilgan. Shuni aytib oʻtish joizki, Heyquq paygʻambarning haykali Vatikandagi muzeyda saqlanadi.
Ali Tekintüre
Ali Tekintüre (1953-yil 10-iyun, Adıyaman — 2017-yil 15-dekabr, Istanbul) — turk musiqachisi, qo'shiqlar muallifi va shoir.
Ali Tekintüre 1953-yilda Adıyamanning Besni tumanida Ibrohim va Emine juftining farzandi bo'lib tug'ilgan.U yoshligida Istanbulga kelgan. Harbiylik paytida yozgan "Ollohim, meni qaytadan yarat "she'ri keyinchalik Muzaffer O'zpinar tomonidan yozilgan va Ali Tekintüre Emel Sayinning asarni o'qishi bilan tan olindi.1978-yilda "Dilektaşı" filmi uchun so'zlari yozgan" Dilektaşı "qo'shig'i Gulden Karaböcekga shuhrat eshiklarini ochdi.Shundan so'ng darhol stadionlarda o'zi yozgan"Climbing"qo'shig'i yangradi.Muslum Gurses,Orhan Gencebay,Ferdi Tayfur,Gulden Karabocek,Bulent Ersoy,Ali Tekinture kabi nomlar bilan ishlagan holda koʻplab qoʻshiqlar yozgan.1985-yilda “Dilektashi” dan tashqari“Duyarmış Feryadımı”qoʻshigʻi uchun ham xuddi shu nomdagi badiiy film suratga olingan.Uning" Don't Go "qo'shig'i 1987-yilning eng mashhur qo'shiqlaridan biriga aylandi.Shuningdek,uning 1500 ga yaqin asarlari,kassetalari va disklari o'qildi.Shuningdek, uning 2 ta she’riy kitobi va 10 ta she’riy tasmasi bor.
O'limi
Bir muddat saraton kasalligidan davolangan shoir Ali Tekintüre 2017-yilning 15-dekabr kuni 64 yoshida Istanbulda vafot etdi. Uning jasadi 2017-yilning 17-dekabr kuni Shakirin masjididan olib ketilgan va Karacaahmet qabristoniga dafn etilgan.
Davidsville
Davidsville AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Somerset County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1119 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Iturmendi
Iturmendi Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,91 km2. Aholisi — 400 kishi (2010).
NGC 4997
NGC 4997 Sunbula yulduz turkumidagi E-S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Sherbourne Burnham 1877-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Gökpınar, Tercan
Gökpınar — Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi. Qishloq 2021-yilda 92 kishidan iborat edi.
Diepenau
Diepenau Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nienburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 70,05 km2. 3973 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Mulyaj
Mulyaj (frans. mouler soʻzidan — qoliplamoq, quymoq) — birorbir obʼyektdan gips, mum, papyemasheda olingan nusxa; odatda boʻyalgan, asosan, koʻrgazmali qurol vazifasida xizmat qiladi (tabiiy yoki patologik oʻzgartirilgan tana aʼzolari, tana boʻlagi, sabzavotlar, baliklar va boshqalar). M. naturadan olingan qolipda quyiladi yoki oʻlchovlar asosida koʻldatayyorlanadi. Haykaltaroshlikda baʼzan murdaning yuzidan (niqob), mashhur kompozitorning kulidan olingan, oʻquv maqsadlarida mumtoz asarlardan turkumli takrorlab qilingan nusxa ham M. deb ataladi.
Diepenau
Hududi
Diepenauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ahmetçe
Ahmetche — Turkiyaning Choʻrum viloyati İskilip tumaniga qarashli qishloq.
Pieve di Soligo
Pieve di Soligo Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Treviso provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19 km2. 10 673 nafar aholi istiqomat qiladi.
Longiano
Longiano Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Forlì-Cesena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 23 km2. 6042 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Mil. av. 791
'''Mil. av. 791'''
Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi
Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi Turkmanistonning futbol boʻyicha milliy terma jamoasidir. Turkmaniston Futbol Assosiyasi tomonidan idora qilinadi.
Mil. av. 791
Vafot etgan
🇷🇺
Turkmaniston milliy futbol terma jamoasi
Tarkibi
2011-yil iyul oyiga ko'ra:
Abʼod
Ab’od (arab. bu’d oraliq soʻzining koʻpligi) — ikki nagʻma, yaʼni ton oraliqlari, intervallar. Qadimgi Sharq musiqa nazariyasida A.ning juda koʻp turlari boʻlgan. Jumladan ab’odi av-sat, ab’odi vusto — oʻrtacha hajmdagi intervallar — oktava, septima, seksta, rinta va kvartalar. Ab’odi izom yoki ab’odi kubro — katta intervallar. Ular kvintdesima, duodesima va undesima kabi oktavadan katta intervallarni oʻz ichiga oladi; ab’odi lahniy yoki ab’odi sigʻar — kichik intervallardir: katta se-kunda bilan kichik sekunda intervallarini oʻz ichiga oladi, baʼzan tersiya ham koʻzda tutilgan. Bular kuy va pardalar hosil qilishda qoʻllanilgani uchun „lahniy“ 8(„kuychan“) deb atalgan. Lahniylarning turlari: izom (katta), avsat (oʻrtacha) va sigar (kichik); ab’odi muloyim yoki ab’-odi muttafiq (ittifoqdosh) — yokimli, ohangdosh intervallar. konsonanslar; ab’odi munofir yoki ab’odi mutano-fir ikki nafratli oraliq, yoxud ab’-odi gʻayri muloyim — yoqimsiz, nomu-loyim intervallar — dissonanspar; ab’odi mustaʼmal — musiqa amali-yotida qoʻllaniladigan intervallar: ab’odi gʻayri mustaʼmal — musiqada qoʻllanilmaydigan intervallar. Max-sus musiqa oʻquv yurtlaridagi Sharq musiqasiga oid darslarda A. tizimi oʻrganiladi.
Taşören (Kovancılar)
Taşören  — Elazig viloyatining Kovancılar tumaniga qarashli qishloq.
Poisieux
Poisieux Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Bourges tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
196 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,0 nafar kishi.
Ava
Ava – Markaziy Myanmada 14–18-asrlarda tarqoq hokimliklarni birlash-tirgan davlat (poytaxti ham shu nom 6-n atalgan). Bu davlat 1752-yilda barham topgan boʻlsa ham, lekin A. nomi 19-asrda ham Myanmaning hamma qismi uchun qoʻllanilgan.
Rentgen spektroskopiyasi
Rentgen spektroskopiyasi rentgen nurlanishidan foydalangan holda materiallarni tavsiflash uchun bir nechta spektroskopik usullar uchun umumiy atamadir.
X-nurli spektroskopiyaning xarakteristikasi
Atomning ichki qobig'idagi elektron foton energiyasidan qo'zg'alganda, u yuqori energiya darajasiga o'tadi. U past energiya darajasiga qaytganda, qo'zg'alish orqali ilgari olingan energiya element uchun xarakterli to'lqin uzunligiga ega bo'lgan foton sifatida chiqariladi (har bir element uchun bir nechta xarakterli to'lqin uzunliklari bo'lishi mumkin).
Rentgen nurlanishining emissiya (emissiya) va yutilish (yutilish) spektrlarini o'rganuvchi spektroskopiya bo'limi, ya'ni elektromagnit. 10 -2 -10 2 nm to'lqin uzunligi oralig'ida nurlanish. R. s. kimyoning tabiatini oʻrganish uchun foydalaniladi. ulanishlar va miqdorlar. in-in-da tahlil qilish (rentgen spektral tahlil). R.ning yordami bilan. siz barcha elementlarni (Li dan boshlab) har qanday yig'ilish holatida bo'lgan holda tekshirishingiz mumkin.
X-nurlari emissiya spektrini tahlil qilish namunaning elementar tarkibi haqida sifatli natijalar beradi. Namuna spektrini ma'lum tarkibga ega bo'lgan namunalar spektrlari bilan taqqoslash miqdoriy natijalarni beradi (yutilish, floresans va atom raqami uchun ba'zi matematik tuzatishlardan so'ng).
Energiyali dispersli rentgen spektroskopiyasi
Energiyali dispersli rentgen spektrometrida yarimo'tkazgichli detektor kiruvchi fotonlarning energiyasini o'lchaydi. Detektorning yaxlitligi va ruxsatini saqlab qolish uchun uni suyuq azot bilan yoki Peltier sovutish bilan sovutish kerak. EDS elektron mikroskoplarda
Issiqlik shaklida tarqalmaydigan energiyaning bir qismi elektromagnit to'lqin energiyasiga aylanadi ( rentgen nurlari). Shunday qilib, rentgen nurlari anod materialini elektron bombardimon qilish natijasidir. Rentgen nurlarining ikki turi mavjud: o'tkir va xarakterli.(spektroskopiyadan ko'ra tasvirlash asosiy vazifadir) va arzonroq va/yoki portativ XRF qurilmalarida keng qo'llaniladi. thumb| Bragg rentgen spektrometri
To'lqin uzunligi dispersiv rentgen spektroskopiyasi
To'lqin uzunligi dispersiv rentgen spektrometrida bitta kristall Bragg qonuniga muvofiq fotonlarni sindiradi, keyin esa detektor tomonidan yig'iladi. Difraksion kristall va detektorni bir-biriga nisbatan siljitish orqali spektrning keng hududini kuzatish mumkin. Katta spektral diapazonni kuzatish uchun to'rt xil monokristaldan uchtasi kerak bo'lishi mumkin. EDS dan farqli o'laroq, WDS ketma-ket spektrni olish usuli hisoblanadi. WDS EDS dan sekinroq va spektrometrdagi namunaning joylashishiga nisbatan sezgirroq bo'lsa-da, u yuqori spektral ruxsat va sezgirlikka ega. WDS mikroproblarda (bu erda rentgen mikrotahlili asosiy vazifa hisoblanadi) va XRFda keng qo'llaniladi; u Bragg qonuni yordamida tushayotgan rentgen nurlarining tekisliklararo masofa va to'lqin uzunligi kabi turli ma'lumotlarni hisoblash uchun rentgen nurlari diffraksiyasi sohasida keng qo'llaniladi.
X-nurlarini yutish spektrlari elektron int o'tishi bilan bog'liq. chig'anoqlar hayajonlangan qobiqlarga (yoki zonalarga). Bu spektrlarni olish uchun rentgen trubkasi va analizator kristalli orasiga (2-rasm) yoki analizator kristali bilan qayd qiluvchi qurilma orasiga yupqa yupqa qatlam yutuvchi material joylashtiriladi. Yutish spektri keskin past chastotali chegaraga ega bo'lib, unda yutilishda sakrash sodir bo'ladi. Spektrning ushbu sakrashgacha bo'lgan qismi, o'tish yutilish chegarasidan oldingi mintaqada (ya'ni, bog'langan holatlarda) sodir bo'lganda, deyiladi. yutilish spektrining yaqin tuzilishi va aniq ifodalangan maksimal va minimaga ega kvazi chiziqli xarakterga ega. Bunday spektrlarda kimyoning bo'sh qo'zg'aluvchan holatlari haqida ma'lumotlar mavjud. ulanishlar (yoki yarimo'tkazgichlarda o'tkazuvchanlik zonalari).
Rentgen nurlari emissiya spektroskopiyasi
1915 yilgi Nobel mukofoti sovrindorlari bo'lgan Uilyam Lorens Bragg va Uilyam Genri Braggning ota-o'g'il ilmiy jamoasi rentgen nurlari emissiya spektroskopiyasini rivojlantirishda dastlabki kashshoflar bo'lgan. Uilyam Genri Bragg tomonidan ishlab chiqilgan, ota va o'g'il tomonidan kristallarning tuzilishini o'rganish uchun ishlatilgan spektrometrning misolini Londondagi Fan muzeyida ko'rish mumkin. Ular birgalikda qo'zg'alish manbai sifatida yuqori energiyali elektronlardan foydalangan holda ko'plab elementlarning rentgen to'lqin uzunliklarini yuqori aniqlikda o'lchadilar. Katod nurlari trubkasi yoki rentgen trubkasi elektronlarni ko'p elementlardan iborat kristall orqali o'tkazish uchun ishlatiladigan usul edi. Shuningdek, ular o'zlarining spektrometrlari uchun olmos bilan boshqariladigan ko'plab shisha diffraktsiya panjaralarini mashaqqatli ravishda ishlab chiqardilar. Kristalning diffraktsiya qonuni ularning sharafiga Bragg qonuni deb ataladi.
Bremsstrahlung yuqori tezlikda harakatlanuvchi elektronlar anod atomlarining elektr maydonlari tomonidan sekinlashtirilganda sodir bo'ladi. Alohida elektronlarning sekinlashuv shartlari bir xil emas. Natijada, ularning kinetik energiyasining turli qismlari rentgen nurlari energiyasiga o'tadi.
Intensiv va to'lqin uzunligi sozlanishi rentgen nurlari endi odatda sinxrotronlar yordamida yaratiladi. Materialda rentgen nurlari kiruvchi nurga nisbatan energiya yo'qotilishi mumkin. Qayta paydo bo'lgan nurning bu energiya yo'qolishi atom tizimining ichki qo'zg'alishini aks ettiradi, optik mintaqada keng qo'llaniladigan taniqli Raman spektroskopiyasining rentgen analogi.
Rentgen mintaqasida elektron holatdagi o'zgarishlarni tekshirish uchun etarli energiya mavjud ( orbitallar orasidagi o'tish; bu optik mintaqadan farqli o'laroq, bu erda energiya yo'qolishi ko'pincha aylanish yoki tebranish darajasining o'zgarishi bilan bog'liq. erkinlik). Masalan, ultra yumshoq rentgen mintaqasida (taxminan 1 k eV dan past) kristall maydonning qo'zg'alishlari energiya yo'qolishiga olib keladi.
Foton-in-foton-chiqarish jarayonini tarqalish hodisasi deb hisoblash mumkin. Rentgen energiyasi yadro darajasidagi elektronning bog'lanish energiyasiga to'g'ri kelganda, bu tarqalish jarayoni ko'plab kattalikdagi tartiblar bilan rezonansli ravishda kuchayadi. Ushbu turdagi rentgen nurlari emissiya spektroskopiyasi ko'pincha rezonansli noelastik rentgen nurlarining tarqalishi (RIXS) deb ataladi.
Bremsstrahlung spektri anod materialining tabiatiga bog'liq emas. Ma'lumki, rentgen fotonlarining energiyasi ularning chastotasi va to'lqin uzunligini belgilaydi. Shuning uchun bremsstrahlung rentgen nurlari monoxromatik emas. U ifodalanishi mumkin bo'lgan turli to'lqin uzunliklari bilan tavsiflanadi uzluksiz (uzluksiz) spektr.
Yadro darajalarining orbital energiyalarini keng ajratish tufayli ma'lum bir qiziqish atomini tanlash mumkin. Yadro darajasidagi orbitallarning kichik fazoviy darajasi RIXS jarayonini tanlangan atomga yaqin joylashgan elektron strukturani aks ettirishga majbur qiladi. Shunday qilib, RIXS tajribalari murakkab tizimlarning mahalliy elektron tuzilishi haqida qimmatli ma'lumotlarni beradi va nazariy hisob-kitoblarni bajarish nisbatan sodda.
Asboblar
Ultra yumshoq rentgen mintaqasida rentgen nurlari emissiya spektrini tahlil qilish uchun bir nechta samarali dizaynlar mavjud. Bunday asboblar uchun maqtov ko'rsatkichi spektral o'tkazuvchanlikdir, ya'ni aniqlangan intensivlik va spektral ajratish kuchining mahsulotidir. Odatda, bu ko'rsatkichlarni ma'lum bir oraliqda o'zgartirish, ularning mahsulotini doimiy ushlab turish mumkin.
Mulchalash
Mulchalash (ing. mulch — qoplash) — tuproq betini kalin mulchaqogʻoz yoki havol (poxol, torf, chirindi, goʻng va boshqalar) materiallar bilan yoppasiga yoki qator oralatib yopish. M. oʻsimlikning oʻsishi sharoitiga ijobiy taʼsir etadi; yer betidan namning bugʻlanishini kamaytiradi, sutka davomida haroratning oʻzgarish amplitudasi muqobil boʻlishini taʼminlaydi, yer betini suv yuvib ketishi va shamol uchirib ketishidan himoya qiladi, tuproq strukturasini saklash va yaxshilash imkonini beradi, tuprokda kechadigan biokimyoviy foydali jarayonlarni kuchaytiradi; natijada oʻsimlikning ozikdanishi yaxshilanadi, yer betini qatqaloq bosishdan saqlaydi.
Rentgen spektroskopiyasi
Panjara spektrometrlari
Odatda spektrometrlarda rentgen nurlari diffraktsiyasi kristallarda amalga oshiriladi, ammo panjarali spektrometrlarda namunadan chiqadigan rentgen nurlari manbani aniqlovchi yoriqdan o'tishi kerak, so'ngra optik elementlar (oyna va/yoki panjaralar) ularni o'zlariga ko'ra diffraktsiya orqali tarqatadi.
Uzluksiz energiya qiymatlari holatida o'tish sodir bo'lganda, spektrning yutilish chegarasidan tashqaridagi qismi deyiladi. yutilish spektrining juda nozik tuzilishi (EXAFS-kengaytirilgan so'rilish nozik tuzilishi). Bu mintaqada o'rganilayotgan atomdan chiqarilgan elektronlarning qo'shni atomlar bilan o'zaro ta'siri koeffitsientning kichik dalgalanmalariga olib keladi. yutilish va rentgen nurlari spektrida minimal va maksimallar paydo bo'ladi, ular orasidagi masofalar geom bilan bog'liq. yutuvchi moddaning tuzilishi, birinchi navbatda atomlararo masofalar bilan. EXAFS usuli amorf jismlarning tuzilishini o'rganish uchun keng qo'llaniladi, bu erda an'anaviy diffraktsiya mavjud. usullari qo'llanilmaydi. to'lqin uzunligi va nihoyat, ularning markazlashtirilgan nuqtalarida detektor o'rnatiladi.
Mil. av. 790
'''Mil. av. 790'''
Mustafo al-Koshoniy
Mustafo ibn Husayn al-Koshoniyan-Najafiy — faqih va shiʼa imomiylaridan bo‘lgan. Najafda tug‘ilgan, al-G‘uriydan qiroatni o‘rgangan. 75 yil umr ko‘rib, milodiy 1918-yil (hijriy 1336-yil) vafot etgan.
Rentgen spektroskopiyasi
Sferik panjara o'rnatish moslamalari
Genri Avgust Rouland (1848-1901) diffraktsiya va fokusni birlashtirgan bitta optik elementdan foydalanishga imkon beruvchi asbob yaratdi: sharsimon panjara. Foydalanilgan materialdan qat'i nazar, rentgen nurlarining aks etish qobiliyati past, shuning uchun panjara ustiga o'tlash kerak. Bir necha daraja ko'rish burchagida silliq yuzaga tegib turgan rentgen nurlari tashqi to'liq aks ettiriladi, bu esa asbob samaradorligini sezilarli darajada oshirish uchun ishlatiladi.
Rentgen nurlari ularni hosil qiluvchi elektronlarning kinetik energiyasidan kattaroq energiyaga ega bo'lishi mumkin emas. Eng qisqa rentgen to'lqin uzunligi sekinlashtiruvchi elektronlarning maksimal kinetik energiyasiga to'g'ri keladi. Rentgen trubkasidagi potentsial farq qanchalik katta bo'lsa, rentgen nurlarining to'lqin uzunligi shunchalik kichik bo'ladi.
Mulchalash
Oʻrta Osiyoning sugʻoriladigan yengil mexanik tarkibli va qumoq tuproklari sharoitida ekinlarni yetishtirishda, tuproqning ustki qismini mustahkamlovchi va uni yuvilishi hamda shamol koʻtarib ketishidan saklovchi oraliq ekinlar angʻizi mulcha vazifasini bajaradi. M. kuchli shamol eroziyasi kuzatiladigan yerlarda cheklangan maydonlarda qoʻllanadi. 20-asrning 90-yillar oxirida Oʻzbekistonda chigitni Andijon texnologiyasi asosida plyonka ostiga ekishda M.ning yangi usuli katta maydonlarda amalga oshirilmok,da. Bunda chigit ekish bilan bir vaqtda pushta ustiga seyalkaga oʻrnatilgan maxsus moslama yordamida plyonka toʻshalib, har bir uyaga 3—4 tadan chigit ekiladi, uya ustidagi plyonka teshib ketiladi. Gʻoʻza qiygʻos shonalangandan keyin plyonka yigʻishtirib olinadi.
Rentgen spektroskopiyasi
Sferik panjara o'rnatish moslamalari
Sferik panjara radiusi R bilan belgilanadi.Tasavvur qiling-a, radiusning yarmi R panjara yuzasining markaziga tegib turgan doira. Bu kichik doira Roulend doirasi deb ataladi. Agar kirish teshigi ushbu doiraning istalgan joyida bo'lsa, u holda tirqishdan o'tuvchi va panjaraga tegib turgan nur aylananing ma'lum nuqtalarida fokusga tushadigan barcha diffraktsiya tartibli nurlarga bo'linadi.
Mulchalash
Ziyomiddin Artukmetov.
Mil. av. 789
'''Mil. av. 789'''
Chassenard
Chassenard Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Vichy tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
868 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 25,4 km2.