cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joʻraxon Usmonov
Joʻraxon Usmonov (1923.12.02 – Sirdaryo viloyati hozirgi Xovos tumani Sovot qishlogʻi — 1945.14.2, Toshkent) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, katta serjant. 1942-yil martdan frontda 237 oʻqchi polki (Markaziy front 65 armiyaning 69 oʻqchi diviziyasi) vzvod komandiri yordamchisi. 1943-yil 29-sentabrda Karpovka qishlogʻida (Gomel viloyatining Loyev tumani) Soj daryosini kechib oʻtishda jasorat koʻrsatgani uchun 1944-yil 15-yanvarda Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni. Sovet Ittifoqi Qahramoni berilgan vaqtda — katta serjant, soʻng leytenant unvonini olgan.
Qishloqdagi maktab va Xovos posyolkasidagi koʻcha uning nomi bilan atalgan.
Hayoti
Joʻraxon Usmonov 1923-yil 12-fevral kuni Oʻzbekistonning Xovos tumanidagi Sovot qishlogʻida dehqon oilasida dunyoga kelgan. Millati — oʻzbek. Dzerjinskiy nomidagi kolxoz komsomol tashkilotining kotibi boʻlgan.
U 1942-yilda Qizil armiya safiga chaqirilgan. 1942-yil mart oyida front hududiga joʻnatilgan. U 237-piyoda polkining vzvod komandiri yordamchisi darajasiga qadar ko‘tarildi. 1943-yilda KPSS aʼzosi boʻldi.
La Grange (Kentucky)
La Grange AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Oldham okrugi tarkibiga kiradi.
Joʻraxon Usmonov
Hayoti
1943-yil 29-sentyabrga oʻtar kechasi leytenant Ozerovning vzvodi Belorussiyaning Gomel viloyati Loevskiy tumanining Karpovka qishlogʻi yaqinidagi Soj daryosidan oʻtishni boshlagan. Daryodan muvafaqqiyatli oʻtib olishgan. Dushman qoʻshinlari umidsiz oldinga oʻtib, oʻttizdan ortiq qarshi hujumlarni amalga oshirganlar. Ushbu hujumlar natijasida daryodan oʻtganlardan faqatgina 9 kishi omon qoldi. Oʻq-dorilar tugadi. Shunday ogʻir vaziyatda Joʻraxon Usmonov jang maydoniga chiqib, oʻq patronlarini yigʻishni taklif qiladi. Jang maydonidan yigʻilgan oʻq-dorilar qoʻshimcha kuchlar kelgunga qadar yetarli boʻladi.
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining „Qizil Armiya generallari, ofitserlari, serjantlari va oddiy askarlariga Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini berish toʻgʻrisida“gi 1944-yil 15-yanvardagi farmoniga binoan „Nemis bosqinchilariga qarshi kurash frontidagi jangovar topshiriqlarini namunali bajargani va bir vaqtning oʻzida koʻrsatilgan jasorati va qahramonligi“ uchun katta serjant Joʻraxon Usmonov Sovet Ittifoqi Qahramoni unvoni, Lenin ordeni va Qizil Yulduz ordeni (№ 1659) bilan mukofotlangan.
La Grange (Kentucky)
Aholisi
8082 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 436,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,50 km2. Shundan 18,29 km2 quruqlik, 0,22  km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 263 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|La Grange manzarasi.
Shashmaqom
Buxoro maqomlari ya'ni Shashmaqom шашмақом; ) — Markaziy Osiyo (asosan, oʻzbek va tojik) xalqlari musiqiy merosida markaziy oʻrin tutgan maqomlar turkumi; parda, ohang, usul, shakl, uslub kabi vositalar bilan oʻzaro uzviy bogʻlangan mumtoz kuy va ashulalar majmui. U muayyan shartsharoitlarda musiqiy folklor hamda kasbiy musiqa yoʻnalishlarida orttirilgan koʻp asrlik ilmiyijodiy tajriba hamda izlanishlar natijasida yuzaga kelgan. Shashmaqom milliy hamda mintaqaviy mumtoz musiqa anʼanalarining tarixan uzun taraqqiyot jarayoni natijasida bir qator bastakorlar avlodi sanʼatining qomusiy mahsulidir.
Oʻrta asr Yaqin va Oʻrta Sharq xalqlari musiqa ilmida maqom, asosan, parda tuzilmalari tushunchasini hamda ularga mos holda yaratilgan quy va ashulalarni ifodaladi. Maqomlar dastlabki davrda tarqoq shakllarda rivojlandi, 13-asrda esa Safiuddin al-Urmaviy ularni oʻn ikki asosiy maqomdan iborat nazariy tizim shakliga keltirdi. 17-asrdan soʻng Oʻn ikki maqom tizimi inqirozga uchrab, uning negizida Sharq xalqlari orasida maqomlarning yangicha milliy va mahalliy shakllari vujudga kela boshladi. Xususan, 18-asrning oʻrtalarida Oʻrta Osiyoning yirik madaniy markazlaridan biri Buxoro shahrida saroy sozanda, xonanda va bastakorlari ijodiyijrochilik faoliyatida shashmaqom uzil-kesil shakllanib, Buxoro maqomlari, Buxoro Shashmaqomi nomlarida ham yuritildi. Oʻzbek maqom turlaridan Xorazm maqomlari, Fargʻona-Toshkent maqom yoʻllari, shuningdek, yovvoyi (erkin koʻrinishdagi) maqomlar, surnay, dutor yoʻllari va boshqalar shashmaqom taʼsirida rivojlandi. Oʻtgan zamon bastakorligida keng qoʻllanilgan amal, kor, naqsh, peshrav, savt, tarona, qavl kabi janrlarning noyob namunalari shashmaqom tarkibida bizgacha yetib keldi.
Shashmaqom Buzruk, Rost, Navo, Dugoh, Segoh va Iroq maqomlaridan tashkil topgan boʻlib, jami 250 dan ortiq har xil shakldagi kuy va ashula namunalaridan iborat. Shu qunga qadar sozanda, hofiz va bastakorlar maqom yoʻllarining qoʻplab ijroviy talqinlarini kashf etdilar, ovoz, tanbur, surnay, dutor va boshqalar maqom yoʻllarida bir qismli va turkumli asarlar ijod qildilar, ular asosida yangi kuy va ashulalar yaratdilar.
Maqomlar sozanda va xonandalar tomonidan yakka tarzda, shuningdek, joʻrovozlik va joʻrnavozlikda ijro etib kelingan. Xususan, Buxoro amirlari saroyida eng soʻnggi davrda joʻrnavozlik asosan, 2 tanbur, 2 doira (doirachilar xonanda ham boʻlgan), afgʻon rubobi, sato yoki qoʻbiz, imkonga koʻra boʻlamon cholgʻularidan iborat boʻlgan. Maqom ijrochiligida tanbur yetakchi soz hisoblanadi. Chunki u torlarini maqom pardalariga moslab sozlashda va maqom yoʻllarini mukammal yangratishda birmuncha qulayliklarga ega. Doira esa sozanda va xonandalarning shashmaqom qismlarini belgilangan usul negizida ijro etishlari uchun zarur vosita boʻlib xizmat qiladi.
Har bir maqomning bosh tovushqatori oʻziga xos va nisbatan barqaror boʻlib, turkumning toʻliq musiqiy ijro jarayonida uning pardalarida ayrim oʻzgarishlar ham sodir boʻlib turadi. Chunki shashmaqom shakllanishida maqomlar tarkibiga 12 maqomdan mazkur maqom pardalariga yaqin, kuy mavzui tabiatiga ohangdosh oʻzga shoʻba va maqom yoʻllari ham kiritilgan. Ularning ladtonalligi asosiy maqom yoʻllariga baʼzan mos kelmasligi ham mumkin.
shashmaqomni tashkil etgan maqomlarning har biri ikki — cholgʻu (mushkilot) va ashula (nasr) yirik boʻlimlaridan iborat. Cholgʻu boʻlimlarida bir xil nom bilan ataluvchi cholgʻu qismlari mavjud boʻlib, ohanglari oʻzlari mansub boʻlgan maqom kuyiga xos, doira usullari esa bir xildir. Ulardan asosiylari Tasnif, Tarje, Gardun, Muxammas va Saqil deb ataladi. Bu kismlar maqom nomlariga qoʻshib (mas, Tasnifi Buzruk, Tarjei Dugoh, Garduni Segoh kabi), ayrimlari esa bastakorlar nomi bilan birga (mas, Muxammasi Nasrulloyi, Saqili Islimxon) ataladi. Baʼzi cholgʻu qismlari alohida nomga ega (mas, Nagʻmai Orazi Navo), Dugoh va Segoxda esa maqom nomi bilan qoʻshib aytiladi (mas, Peshravi Dugoh, Samoi Dugoh, Xafifi Segoh). Shashmaqomning cholgʻu qismlari xona va bozgoʻy kuy tuzilmalaridan tashkil topadi. Bunda muntazam ravishda oʻzgaruvchi xonalarning rivojlanishi uchun qoʻllanadigan peshrav uslubi alohida ahamiyat kasb etadi. Tasnif, Tarje, Nagʻmai Oraz, Samoi, Xafif kabi cholgʻu qismlari bir-biriga oʻxshash, kichik hajmli; Gardun va Peshrav birmuncha rivojlangan; Muxammas va Saqil yoʻllari uzun va murakkab doira usullari negizida ijod etilgan. Shashmaqom cholgʻu yoʻllarining ichki tuzilishi murakkab boʻlsada, oʻzining ravon ohangdorligi va rangbarangligi bilan shu maqom quy mavzulari bilan bevosita bogʻlikdir. Bu asarlar teran falsafiy va turfa lirik kayfiyatlarni ifodalaydi, tinglovchilardan esa eshitish koʻnikmalariga ega boʻlishni talab etadi.
Odatda, shashmaqom cholgʻu qismlari birinketin yaxlit tarzda ijro etilgandan soʻng uning „Nasr“ boʻlimiga oʻtiladi. Ashula qismlari ancha murakkab shakldagi shoʻbalar, ularning tarona yoki shoxobchalaridan iborat. Bular ham yaxlit turkum tarzida ijro etiladi. Shashmaqom ashula boʻlimlari tuzilish jihatidan bir-biridan farqlanadigan ikki toifa shoʻbalar guruhidan tashkil topgan; birinchisiga Saraxbor, Talqin, Nasr deb nomlanuvchi shoʻbalar va yakuniy Ufar qismi, ikkinchisiga esa, asosan, Savt va Moʻgʻulcha nomli shoʻbalar va ularning shoxobchalari kiradi. Shashmaqomdagi nomdosh shoʻbalar (Saraxbori Buzruk, Saraxbori Navo va boshqalar)ning kuyohanglari turlicha boʻlsada, doira usuli va kuylariga bogʻlab aytiladigan sheʼr vaznlari bir xildir. Shoʻbalarning ikkinchi guruhida Talqincha, Qashqarcha, Soqiynoma va Ufar deb nomlanadigan shoxobchalar mavjud va ular shu nomdagi oʻziga xos doira usullarida yangraydi. Shashmaqom shoʻbalarining rivojlanishida avj va namudlar alohida ahamiyat kasb etadi. Ular ashulaning yirik shakl olishi va mazmunan chuqurlashishida hal qiluvchi ahamiyatga ega boʻladi. Namudlar maqom yoʻllarida yakka avj yoki guruh tartibida erkin ishlatiladi. Oʻtmishda hofizlarning xohish va imkoniyatiga qarab namudlar soni (bir shoʻbada 4 tagacha) oʻzgarib turgan.
shashmaqom ashula boʻlimi shoʻbalari shaklan barkamol boʻlib, ichki tuzilmalar tarkibi turlicha boʻlishi mumkin. Mas, har bir shoʻba yoʻli cholgʻu muqaddimasi bilan boshlanadi. Keyin daromad nomli bosh xat ijro etiladi va oʻrta pardalarda bayon etiluvchi miyonxat jumlalariga oʻtiladi. Urniga qarab dunasr tuzilmasida yuqori pardalar zabt etiladi. Soʻngra shoʻbalarga xos avjda namudlar aytilib, ashula yoʻli miyonxat orqali yoki usiz ulanib ketadigan furovard (tushirim) tuzilmasi bilan yakunlanadi. Baʼzi shoʻbalar tuzilishi boshqacharoq boʻlishi ham mumkin.
shashmaqom ashula boʻlimining birinchi guruh shoʻbalari turkumli tarzda yaxlit ijro etilganida, Saraxbor bilan boshlanib, soʻng uning taronalari (6 tagacha) oʻqiladi. Taronalarning oxirgisi talqin doira usulida aytiladigan suporish qismi vositasi bilan Talqin shoʻbasiga silliq ulanib boradi. Talqin taronasi ijro etilib, nasr doira usulidagi suporish orqali Nasr shoʻbasi va uning taronalariga oʻtiladi (Nasr shoʻba namunalari bitta maqomda 2—3 tagacha yetadi). Oxirgi Nasr shoʻbasi, odatda, taronasiz oʻqilib, bevosita Ufar ashula yoʻllariga qoʻshiladi va oxirgi suporish bilan turkum yakunlanadi.
shashmaqom ashula boʻlimining ikkinchi guruhidagi shoʻbalar oʻzaro bogʻlanmagan tarzda mustaqil ashula yoʻllari hisoblanib, ularning har biri, asosan, 5 qismli turkumni tashkil etadi. Masalan, asosiy Savt yoki Moʻgʻulcha ashula yoʻlidan keyin unga ushbu kuy mavzuining yangicha vaznusulli (Talqincha, Qashqarcha, Soqiynoma va Ufar) namunalari navbatmanavbat ulanadi.
Maqomlarning tarixiy, nazariy, estetik masalalari uzoq oʻtmishdan shu kunga qadar musiqashunoslar tomonidan har tomonlama oʻrganilmoqda. Xususan, Urta asrlar musiqa risolalarida Sharq mumtoz musiqasiga xos pardalad tuzilmalari keltirilib, maqomot hamda xalq musiqasiga xos tovushqator va usullar tuzilishi haqida mulohazalar yuritilgan. 19-asr boshi va oʻrtalarida shashmaqomga oid maxsus yozma sheʼriy toʻplam — bayozlar yuzaga keldi. Ularda maqomlarga aytilgan gʻazal matnlari keltirilgan, maqom va shoʻbalar nomlari hamda ijro etiladigan ashulalar turkumining tartibi koʻrsatilgan. Komil Xorazmiy va uning oʻgʻli Muhammad Rasul tanbur chizigʻi yordamida yozib olgan Xorazm maqomlari ham shashmaqomning 19-asr namunalari haqida qimmatli maʼlumot beradi.
shashmaqom ashula yoʻllarida oʻzbek hamda fors mumtoz shoirlaridan Rudakiy, Jomiy, Lutfiy, Navoiy, Bobur, Fuzuliy, Hofiz, Amiriy, Nodira, Zebunniso, Ogahiy va boshqalarning ishqiylirik, falsafiy, nasihatomuz, diniy mazmundagi gʻazallari, shuningdek, xalq toʻrtliklari jalb etilgan.
shashmaqom, asosan, ogʻzaki tarzda avloddanavlodga ustozshogird anʼanasida oʻtib keldi. 1920-yillarda Buxoro, Samarqand, Toshkent shahrilarida maxsus musiqa maktablari, bilim yurtlari tashkil qilinib, ularda maqom va xalq musiqa namunalarini oʻzlashtirishga eʼtibor qaratildi; Ota Jalol, Otagʻiyos Abdugʻaniyev, Domla Halim Ibodov, Shorahim Shoumarov, Abdusoat Vahobov, Usto Shodi Azizov kabi maqomdon sozanda va hofizlar yoshlarga saboq berish uchun jalb etildilar.
shashmaqomni ilk bor V.A.Uspenskiy Ota Jalol va Ota Gʻiyos ijrolaridan hozirgi nota yozuviga olib nashr ettirdi („Shashmakom, Shest muzmkalnix poem“, M. — Buxoro, 1924). Mulla Bekjon Rahmon oʻgʻli va Muhammad Yusuf Devonzodaning „Xorazm musiqiy tarixchasi“ (M., 1925), Fitratning „Oʻzbek klassik musiqasi va uning tarixi“ (Samarqand — T., 1927) risolalari 20-asr maqomshunosligining dastlabki namunalari boʻlib, qimmatli maʼlumotlarga ega. Shashmaqomni oʻrganishga, ayniqsa, 1950-yillardan koʻproq ahamiyat berila boshlandi. I.Rajabov qalamiga mansub „Maqomlar masalasiga doir“ (T., 1963) tadqiqoti oʻzbek maqomshunosligi rivojlanishini yangi bosqichga koʻtardi. Tojikistonda B. Fayzullayev, shashmaqomSohibov va F. Shahobovlar oʻz ijrolarida notaga olib, V.M.Belyayev tahriri ostida shashmaqomning 5 jildini nashr ettirdilar („Shashmaqom“, M., 1950—67). Oʻzbekistonda shashmaqom ni Yunus Rajabiy oʻzi va boshqalar sozanda va xonandalar ijrosidan yozib olib, ikki marta — „Oʻzbek xalq musiqasi“ (V j., T., 1959) va „Shashmaqom“ (I—VI j. lar, T., 1966—75) nomi bilan nashr ettirdi. Toshkent konservatoriyasida „Sharq musiqasi“ kafedrasi (1972 yil), u asosda „Musiqiy sharqshunoslik“ va „Anʼanaviy ijrochilik“ (1992 yildan) kafedralari orqali shashmaqomni ilmiy oʻrganish va amaliy oʻzlashtirish oliy, oʻrta maxsus hamda boshlangʻich taʼlim bosqichlarida yoʻlga qoʻyildi. 1983 yildan boshlab maqom ijrochilarining respublika tanlovi (1991 yildan Yu.Rajabiy nomida) muntazam oʻtkazib kelinmoqda.
Oʻzbek xalqi musiqa boyliklari asosida yuzaga kelgan shashmaqom, oʻz navbatida, zamonaviy musiqa sanʼati rivojlanishiga samarali taʼsir koʻrsatdi. Oʻzbekiston bastakorlari va kompozitorlari oʻz ijodida shashmaqomdan keng koʻlamda foydalanishni davom ettirmoqdalar. Bulardan M.Ashrafiy, M.Burhonov, K.Jabborov, T.Jalilov, D.Zokirov, S.Kalonov, Y.Rajabiy, T.Sodiqov, Fahr.Sodiqov, M.Tojiyev, O.Hotamov va boshqalar yaratgan ashula, romans, xor, simfoniya va opera asarlarida maqomlar salohiyatini oshirishda salmoqli yutuqlarni qoʻlga kiritishgan. „Oʻzbektelefilm“ studiyasi tomonidan „Shashmaqom“ filmi suratga olingan (1972, rejissor T.Akromov).
Hozirgi davrda Oʻzbekiston boʻylab shashmaqomni ijro etishga ixtisoslashgan Maqom ansambli kabi professional ansambllar, havaskor badiiy jamoalar maqomlarni ijodiy oʻzlashtirish hamda targʻib etish borasida samarali faoliyat koʻrsatmoqda.
Mahmud Usmonov
Mahmud Usmonov (1910 — Toshkent — 1997.1.7) — ganchkor usta, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1997), Oʻzbekiston xalq rassomi (1977). Hunarni otasi usta Usmon Ikromovaan, keyinchalik Us t a Shirin Murodovdan oʻrgangan. U. ijodida Toshkent ganchkorligi sanʼati anʼanalarini rivojlantirdi, uni yangi mazmun bilan boyitdi; islimiy va girih naqshlarni mahorat bilan qoʻllab jozibador naqsh mujassamotlari yaratli; u ishlagan naqshlar nafis, aniq va loʻnda, oʻymalari mukammalligi bilan diqqatga sazovor. U. Oʻzbekiston amaliy sanʼat muzeyi (sobiq Polovsev uyi)ni taʼmirlashda, Navoiy teatri va Muqimiy teatrini bezashda faol qatnashgan; Hamza teatri (1967—68), Alisher Navoiy nomidagi adabiyot muzeyi (1968), Samarqand aeroporti (1969), Oʻzbekiston xalqlari tarixi muzeyi (1969—70), Oʻzbekiston sanʼat muzeyi (1973), "Buyuk ipak yoʻli" metro bekati (1980) va boshqa, shuningdek, xorijdagi (Donetsk, Kiyev, Toshxrvuz, Chimkent va boshqalar) jamoat binolarini ganchkorlik bn bezashda ustalarga rahbarlik qilgan. U. pedagog sifatida faoliyatini bolalar uyida boshlagan (1935—48), Toshkentdagi bolalar va oʻquvchilar uylari, saroyida ganch oʻymakorligi toʻgaragiga rahbarlik qilgan (1948—68); Benkov nomidagi respublika rassomlik bilim yurtida dars bergan (1952—60). U. koʻplab shogirdlar tayyorlagan, ular (Abdurahim Umarov, A. Sultonov, M. Sultonov, farzandi Mirvohid Usmonov va boshqalar) ustozlarining ishlarini davom ettirmokda.
Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1970).
Ac: Sanʼatim — saodatim, T., 1983.
Joʻraxon Usmonov
Hayoti
Sojin koʻprigida jang qilgandan soʻng, Joʻraxon Usmonov kichik leytenantlar uchun qisqa muddatli armiya kurslarini tugatdi va oʻz diviziyasiga batalyon komsomol tashkilotchisi sifatida qaytdi. U Dneprning oʻng qirgʻogʻidagi janglarda qatnashgan, Kalinkovichi-Mozir operatsiyasi paytida Belorussiya Polesieni ozod qilgan. 1944-yil 15-martda u kasallik tufayli 4319-sonli dala koʻchma kasalxonasiga evakuatsiya qilindi va tuzalib ketgach, frontga yana qaytdi. 1944-yil oxirida gvardiya leytenanti Usmonov ogʻir yaralanib, 1264-sonli evakuatsiya gospitaliga (Toshkent) joʻnatiladi, u yerda 1945-yil 14-fevralda jarohat natijasida yuzaga kelgan asoratlardan vafot etdi.
Joʻraxon Usmonov oʻzi tugʻilgan Sovot qishlogʻida dafn etildi.
Xotirasi
Sovet Ittifoqi Qahramoni Jo'raxon Usmonov abadiy harbiy qism ro'yxatiga kiritilgan. Tug‘ilgan qishlog‘idagi (Sovot qishlogʻi) maktab va Sirdaryo viloyati Xovos shahridagi ko‘chaga o‘zbek xalqining ulug‘vor farzandi nomi berilgan. Toshkentda qahramon haykal byusti o‘rnatilgan.
IC 3463
IC 3463 Sunbula yulduz turkumidagi *2 (karrali yulduz) tipli yulduzdir.
Qoʻchqor soyligi
Qoʻchqor soyligi - Ichki Tyan shandagi togʻ oraligʻi soyligi (Qirgʻiziston Respublikasi Norin viloyati). Qirgʻiz tizmasi sharqiy qismining janubida, Issiqkoʻldan gʻarbda, oʻrtacha 1600—2000 m balandlikda joylashgan. Chu daryosining yuqori oqimi va uning irmoqlari suvi bilan sugʻoriladi. Uz. 50 km, eni 15 km. Qs.ning markazi chala choʻl, chekkalari togʻ dashtidan iborat. Chu va uning irmoqlari atroflari ekinzor. Dashtlardan yaylov sifatida foydalaniladi. Sharqida Oʻrtatoʻqay suv ombori (Chu daryosida) qurilgan. Koʻmir koni bor.
Tyaginka
Tyaginka (Тягинка) — Ukrainaning Xerson viloyati, Berislav tumanidagi qishloq. 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 2031 kishini tashkil qilgan. 1886-yilda Tyaginka daryosi boʻyida (Dneprning irmogʻi) 1241 kishi yashagan. Pochta indeksi — 74330. Telefon indeksi — 5546. KATO kodi — 6520687101. 1781-yildan beri qishloqda Nikolaev cherkovi faoliyat koʻrsatmoqda. Cherkov 1807-yilda taʼmirlangan. 1886-yil holatiga koʻra qishloqda 1241 kishi yashagan boʻlib, unda pravoslav cherkovi, kredit va omonat kassasi, mehmonxona mavjud boʻlgan. Qishloq Holodomor jangidan katta zarar koʻrgan. Ukraina Milliy Xotira kitobida 17 qurbonning roʻyxati keltirilgan. Biroq, qishloqda jami 124 qurbon boʻlgan, ularning koʻpchiligining ismlari nomaʼlum.
Avtomobil yoʻli
2000-yildan hozirgi kungacha Chumatskiy Shlyax yoʻnalishi Tyaginka yaqinidagi hududdan oʻtadi.
mahalliy kengash
Xerson viloyati, Berislav tumani, Tyaginka qishlogʻi, Tsyurupi koʻchasi, 1.
Quincy (Washington)
Aholisi
5585 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 5,8 km2. Shundan 5,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 397 m balandlikda joylashgan.
Casapinta
Casapinta Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Biella provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 2 km2. 448 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Darvozabon (futbol)
Qoʻl bilan oʻynash
Darvozabon atayin qoʻllari bilan toʻpga tegishi mumkin boʻlgan (autdan uzatilgan toʻplarni hisobga olmaganda) yagona oʻyinchidir. U darvoza tomon yoʻllangan zarbalarni qoʻllari bilan qaytaradi; toʻplarni ushlab olib jarima maydonchasi va darvoza maydoniga havodan yoki pasdan uzatadi, shuningdek, „birga — bir“ holatlarda toʻpni egallab oladi. 1912-yilda darvozabonlarning darvoza yaqinidagi jarima maydonchasi ichida qoʻli bilan toʻpga tegib oʻynashi mumkin boʻlgan hudud chegarasi belgilab qoʻyildi (bunga qadar darvozabonlar maydon markazigacha boʻlgan hududda qoʻllari bilan toʻpga tegib oʻynashi mumkin boʻlgan). Jarima maydonchasi tashqarisida darvozabon oddiy oʻyinchi kabi harakat qiladi (xususan, oʻz jarima maydonchasi tashqarisida toʻpni qoʻli bilan ushlasa, ushbu vaziyatda qolgan oʻyinchilar qanday jazolansa, darvozabonga ham xuddi shunday jazo belgilanadi). Darvozabon oʻz jarima maydonchasi ichida toʻpni qoʻli bilan tashlab, oʻz darvozasiga ham gol urishi mumkin va bu gol hisobga olinadi (masalan, SSSR chempionatida bunday holat 1971-yilda sodir boʻlgan). Shu bilan birga, darvozabon toʻpni qoʻli bilan oʻynab raqib jamoa darvozasiga tashlashga haqli emas — rasmiy oʻyin qoidalarining „10 — qoidasi“ga koʻra, „Agar darvozabon toʻp (koptok)ni qoʻli bilan togʻridan — toʻgʻri raqib darvozasi tomonga uloqtirsa — darvozaga zarba beriladi yoki belgilanadi“.
Shuningdek, darvozabon oʻz jamoadoshi tominidan uzatilgan uzatma va autdan oshirilgan toʻpni qoʻli bilan ushlashi mumkin emas (toʻpni tananing beldan yuqori boʻlgan biron bir qismi bilan qabul qilib olib qonuniy paslar uzatishi yoki oyogʻi bilan toʻxtatib keyin toʻpni qoʻlga olishi mumkin). Toʻp jamoadoshiga tasodifan tegib ketganidan keyin darvozbon uni qoʻli bilan ushashi qoidabuzarlik hisoblanmaydi. Biroq darvozabon jamoadoshi tomonidan uzatilgan toʻpni qasddan qoʻllari bilan qabul qilsa, bu qoidabuzarlik uchun bilvosita uning darvozasi tomonga jarima zarbasi belgilanadi. Garchi oʻyin davomida darvozabon, qoida tariqasida, himoya qilinayotgan darvozaga yaqin boʻlsa-da, uning jarima maydonchasini tark etishiga hech qanday taqiq yoʻq. Xususan, darvozabon oʻz jamoasining hujum harakatlariga bogʻlanib, hatto gol urishi ham mumkin.
Darvozabonning oʻziga xos fazilatlari (qobiliyatlari)
Darvozabonlarning tana tuzilishi atletlarga xos boʻlishi, jarima maydonchasi ichida unga alohida ustunliklarni taqdim etuvchi sakrash qobiliyatiga ega boʻlishi, harakatchanlik, quvvat, epchillik, akrobatit harakatlar va raqibni ortda qoldirish kabi fazilatlarga ega boʻlishi talab etilib, toʻpni har qanday holatda toʻxtib oʻziga boʻysundirishi va ushlay olishi yoki mushtlari bilan qaytarishi kerak boʻladi. Qabul qilib olgan toʻpni kuchli zarb bilan uloqtirishi yoki uzatib berishi lozim. Shuningdek, ushlab olish imkonsiz boʻlgan holatlarda toʻpni darvoza ustini tepasidan yoki yonidan oʻtkazib yuborishi talab etiladi.
Darvozabon oʻz darvozasi oldida toʻgʻri pozitsiyani tanlay olishi, toʻpni qaytarishda ishonchli oʻynashi, darvoza oldida himoyani tashkil qilishi va tezkorlik bilan qarshi hujumga oʻtishni tashkillashtirishi kerak. Darvozabonning oʻyinida ehtimollik va kutilmagan vaziyatlar tez-tez yuzaga kelishi bois, undan topqirlik, tezkor reaksiya, diqqatni jamlash va harakatni muvofiqlashtirish qobiliyati, harakatlarning fazoviy, vaqtinchalik, dinamik aniqligi va biomexanik oqilona qarorlarni qabul qilish talab qilinadi.
Harakatni muvofiqlashtirish qobiliyatlari deganda tez, aniq, maqsadga muvofiq, vaqtdan unumli foydalangan holda mohirona tarzda, yaʼni harakatli muammolarni (ayniqsa murakkab va kutilmagan qiyinchiliklarni) eng mukammal usulda hal qilish qobiliyati tushuniladi
Darvozabonlar libosi
FIFA tomonidan tasdiqlangan futbol oʻyinining 4-qoidasiga koʻra, darvozabon oʻz formasi bilan jamoaning boshqa aʼzolaridan, raqib jamoa oʻyinchilaridan, shuningdek, uchrashuv hakamlaridan farq qilishi talab etiladi. Baʼzi darvozabonlarni kiyinish uslubidan muxllislari yaxshi tanishgan, jumladan, Lev Yashin liboslari rangiga koʻra „qora pantera“ laqabini olgan. Xorxe Kampos ham rang-barang formasi bilan ajralib turgan. Odatda jamoadagi birinchi raqam darvozabon uchun saqlanadi. Futbol tarixida ushbu qoida istisno qilingan holatlar ham boʻlgan, bular — braziliyalik Gilmar (1958-yilgi Jahon chempionatida 3-oʻrin) va argentinalik darvozabonlar Ubaldo Fillol, Neri Pumpido, Xorxe Goykoechea va boshqalardir. (1974-yildan 1990-yilgacha boʻlgan davrda Argentina milliy terma jamoasidagi raqamlar ampluasidan qatʼiy nazar alifbo boʻyicha taqsimlangan).
Barcha futbolchilar uchun majburiy boʻlgan asosiy anjomlardan tashqari, darvozabonlar uchun zarbalarni yumshatuvchi va toʻpni yanada ishonchli egallash imkonini beruvchi maxsus qoʻlqoplar yaratilgan. Bunday qoʻlqoplar orasida barmoqlar choʻzilishi kabi jarohatlarning oldini olish uchun moʻljallangan xususiyatlarga ega turlari ham mavjud. Darvozabonlarning qoʻlqopdan foydalanishi majburiy emas, biroq professional darvozabonlarning qoʻlqoplardan foydalanmasligini kamdan-kam holatda koʻrish mumkin. Qoʻlqoplardan birinchi marta XX-asr oʻrtalarida argentinalik darvozabon Amadeo Karriso foydalangan.
thumb|250 px|left|Darvozabonlar qo‘lqopi
Mirvohid Usmonov
Mirvohid Usmonov (1946.9.5, Toshkent) — ganchkor usta, Oʻzbekiston xalq ustasi (2001). Toshkent politexnika institutining meʼmorlik ftini tugatgai (1972). Us t a Maxmud Usmonovning oʻgʻli, sulola davomchisi. U ijodiy faoliyatini Navoiy teatri binosining ichki bezaklarini taʼmirlashdan boshlagan (1966); Oʻzbekiston tarixi muzeyi, Toshkent metropolitenining "Buyuk ipak yoʻli" va "Amir Temur" bekatlarini hamda Toshkent, Andijon, Samarqand, Buxoro, Termiz sh.laridagi yirik maʼmuriy binolarni bezatishda mualliflik ishlarini bajargan. Xorijiy mamlakatlarda ham yirik binolardagi bezaklarni oʻzbek amaliy bezak sanʼati anʼanalarida bajargan (mas, Malayziyadagi yirik muzey binosi).
Darvozabon (futbol)
Darvozabonlar libosi
Oʻyin davomida shuningdek, boshqa anjomlardan foydalanishga ham ruxsat beriladi. Bu darvozabon uchun ham, jamoaning boshqa ishtirokchilari uchun ham turli travmatik holatlarning oldini olish maqsadida qoʻllaniladigan yumshoq himoya dubulgʻasi yoki yumshoq qalpoqlar boʻlishi mumkin. Masalan, chexiyalik darvozabon Petr Chex jarohatdan soʻng doimiy ravishda himoya dubulgʻasidan foydalanadi, bu esa oʻsha paytdan beri uning „tashrif qogʻozi“ga aylangan.
Darvozabonlarni almashtirish
Oʻyin toʻxtab turgan vaqtda istalgan oʻyinchi darvozabon bilan oʻrnini almashtirishi mumkin (hakamni oldindan xabardor qilish orqali), shundan soʻng darvozabonning barcha huquqlari ushbu oʻyinchiga oʻtadi. Amalda bu qoida odatda darvozabon jarohat olganda yoki maydondan chetlatilganda, shuningdek jamoada oʻyinchi almashtirish limiti tugatgan yoki oʻrinbosar darvozabon yoʻq boʻlgan vaziyatda qoʻllaniladi. Bunday almashtirishlarning soni cheksiz boʻlishi mumkin. Zaxiradagi 2 nafar darvozabon (majburiy) va qolgan oʻyinchilar ham darvozada turishi mumkin.
Darvozabonlar hujumda
Darvozabonning asosiy vazifasi oʻz darvozasini himoya qilish boʻlishiga qaramay, baʼzi darvozabonlar koʻpincha oʻz jarima maydonlaridan tashqarida yaxshi oʻyin namoyish etishadi. Bunday darvozabonlar sirasiga Rene Iguita, Xorxe Kampos, Bryus Grobbelaar, Manuel Noyerlarni kiritish mumkin. Darvozabonlarning bunday oʻyin uslubi biroz xavfli boʻlib, agar darvozabon xatoga yoʻl qoʻysa, raqib jamoa aʼzosi boʻsh qolgan darvozaga gol kiritishi mumkin (masalan, 1990-yilgi jahon chempionatining 1/8 finalida Rene Iguitaning xatosi Kolumbiya va Kamerun oʻrtasida kechgan uchrashuvda kolumbiyaliklarning magʻlubiyatiga sabab boʻlgan).
Darvozabonlar baʼzi hollarda gol ham urishadi. Bu odatda quyidagi holatlarda sodir boʻladi: Rojerio Seni ayni damda darvozabonlar orasida professional tarzda gol urish boʻyicha rekordchi hisoblanadi. Xose Luis Chilavert terma jamoasi uchun eng koʻp urilgan gol muallifi (8), shuningdek, darvozabonlar orasida xet-trikka erishgan yagona oʻyinchidir (Argentinaning „Veles Sarsfild“ va,,Ferrokaril Oeste" klublari oʻrtasida 1999-yilning noyabr oyida oʻtkazilgan oʻyinda,,Veles Sarsfild" 6:1 hisobida gʻalaba qozongan. Ushbu uchrashuvda Chilavert penaltidan uchta gol kiritgan).
Professional faoliyati davomida eng koʻp gol urgan 10 ta darvozabon
(2014-yil 16-sentabr holatiga koʻra)
XFTSF (Xalqaro Futbol Tarixi va Statistikasi Federatsiyasi) talqiniga koʻra yilning eng yaxshi darvozabonlari
Ménetreuil
Ménetreuil Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Louhans tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
338 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,9 km2.
Nizomiddin Avliyo
Nizomiddin Avliyo, Shayx Nizomiddin Xolidiy Dehlaviy (vaf. 1326) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Shayx Farididdin Shakarganjning muridi. Hindistondagi chishtiya tariqatining yirik namoyandasi. Amir Xusrav Dehlaviy va Hasan Dehlaviyning piri. Navoiy “Nasoyim ul-muhab­bat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.
Abu Mansur Isfahoniy
Abu Mansur Isfahoniy, Muʼammar bin Ahmad – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Isfahon shahrida imom Ahmad Hanbal mazhabidagi jomeʼ masjidda imom boʻlgan. Shayx Ahmad Kufoniy bilan uchrashgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.
Oʻzbekiston mobil telefon kodlari
Buztel 91
8–10–998–91-105 - telefon nomeri 8–10–998–91-106 - telefon nomeri
UCell (sobiq Coscom) 93
8–10–998–93-171 - telefon nomeri 8–10–998–93-172 - telefon nomeri 8–10–998–93-180 - telefon nomeri 8–10–998–93-181 - telefon nomeri 8–10–998–93-182 - telefon nomeri 8–10–998–93-184 - telefon nomeri 8–10–998–93-380 - telefon nomeri Yotiq matn
Perfectum Mobile 99
8–10–998–98-2445144 - telefon nomeri 8–10–998–98-126 - telefon nomeri 8–10–998–98-127 - telefon nomeri 8–10–998–98-128 - telefon nomeri 8–10–998–98-300 - telefon nomeri 8–10–998–98-301 - telefon nomeri
Beeline GSM (sobiq Unitel) 90
8–10–998–90-108 - telefon nomeri 8–10–998–90-167 - telefon nomeri 8–10–998–90-168 - telefon nomeri 8–10–998–90-175 - telefon nomeri 8–10–998–90-176 - telefon nomeri 8–10–998–90-185 - telefon nomeri 8–10–998–90-186 - telefon nomeri 8–10–998–90-187 - telefon nomeri 8–10–998–90-188 - telefon nomeri 8–10–998–90-189 - telefon nomeri 8–10–998–90-323 - telefon nomeri 8–10–998–90-325 - telefon nomeri 8–10–998–90-327 - telefon nomeri
8–10–998–97-104 - telefon nomeri 8–10–998–97-107 - telefon nomeri 8–10–998–97-110 - telefon nomeri 8–10–998–97-111 - telefon nomeri 8–10–998–97-119 - telefon nomeri 8–10–998–97-130 - telefon nomeri 8–10–998–97-131 - telefon nomeri 8–10–998–97-154 - telefon nomeri 8–10–998–97-155 - telefon nomeri 8–10–998–97-156 - telefon nomeri 8–10–998–97-157 - telefon nomeri 8–10–998–97-330 - telefon nomeri 8–10–998–97-331 - telefon nomeri 8–10–998–97-332 - telefon nomeri 8–10–998–97-333 - telefon nomeri 8–10–998–97-334 - telefon nomeri
Uzmacom 92
8–10–998–92-100-00-09 - telefon nomeri 8–10–998–92-101 - telefon nomeri 8–10–998–92-102 - telefon nomeri
Bayandur,(Ozarbayjon)
Bayandur — Ozarbayjonning Tartar tumanidagi qishloq va munisipalitet. 596 nafar aholi istiqomat qiladi.
Oʻzbekiston mobil telefon kodlari
Uzmacom 92
Ucell +998–95-xx-xx - telefon nomeri
Toshkent 242
8–10–998–71 - 7 ta raqamli telefon nomeri 8–10–998–712 - 6 ta raqamli telefon nomeri
Havolalar
http://www.fromuz.com/information/phonecode
NGC 1518
NGC 1518 Eridan yulduz turkumidagi SBd tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Brianna Visalli
Brianna Elizabeth Visalli (1995-yil 17-aprelda tugʻilgan) — Britaniyalik-Amerikalik futbolchi, Milliy ayollar futbol ligasida Houston Dash jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Yoshligi
Visalli Kaliforniyaning San Jose shahrida tugʻilgan. Uning toʻrt akasi bor. Uning onasi ikki tomonlama AQSh/Buyuk Britaniya fuqarosi. U yoshlik faoliyatining olti yilini CV Chilipeppers va bir yil De Anza Force uchun oʻynadi. U shuningdek, Valley Christian High School uchun toʻrt yillik universitet oʻyinchisi edi.
Kollej
Visalli Pepperdine Waves uchun toʻrt yillik boshlovchi boʻlib, ikkita oʻyindan tashqari hammasini asosiy tarkibda boshlab, oʻyinlar soni (83) va tashqaridagi oʻyinchi tomonidan boshlangan oʻyinlar (81) boʻyicha rekord oʻrnatdi. U oʻzining Wavesdagi faoliyatini oʻyinda gʻalaba qozonish boʻyicha ikkinchi (14) va umumiy gollar soni boʻyicha (25) yettinchi oʻrinda yakunladi. Oʻzining katta yilida u Mac Hermann Trophy uchun yarim finalchi boʻldi va Gʻarbiy Sohil konferensiyasida yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi.
Chicago Red Stars
Pepperdine universitetidagi kollejdagi karyerasidan soʻng, Visalli 2018-yilgi NWSL kolleji loyihasida Chicago Red Stars tomonidan 19-tanlov oʻrnini egalladi va u 2018-yilgi mavsumda ularning zaxira tarkibida oʻynadi.
Birmingham City
2019-yil iyul oyida Visalli Birmingham Cityga qoʻshildi. Visalli 2019-yilda „koʻklar“ safida sakkizta oʻyinda maydonga tushdi va "Brighton & Hove Albionga qarshi safar oʻyinida sardorlik qildi. U 2019-yil 5-dekabr kuni sogʻligʻi tufayli kichik jarrohlik amaliyotidan oʻtib, 2020-yilgacha safdan chiqqan edi. Umumiy hisobda, Visalli mavsum oxirida erkin agent sifatida ketishidan oldin Birmingham uchun barcha musobaqalarda 13 ta oʻyin oʻtkazdi.
Houston Dash
2020-yil may oyida Visalli NWSL Challenge Cup 2020 oldidan NWSL klubi Houston Dash bilan ikki yillik shartnoma imzoladi.
Xalqaro
Visalli bungacha AQSh terma jamoasini U-23 toifasida uch marta himoya qilgan. Ikki fuqarolik egasi sifatida, ingliz boʻlib tugʻilgan onasi orqali Visalli AQSh va Angliyani yuqori darajadagi vakillik qilish huquqiga ega.
IC 3464
IC 3464 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Brianna Visalli
Klub
.
Nizomiddin Ahmad
Nizomiddin Ahmad – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Mavlono Kalon Ziyoratgohiyning toʻngʻich oʻgʻli. Mavlono Saʼdiddin Koshgʻariy b-n hamsuhbat boʻlgan. Uning aqidasiga koʻra, uch narsaning ozi ham koʻpdir: shirkat (sheriklik), Xudoga shirk keltirish va olov. Otasining qabri yonida, Ziyoratgohda dafn etilgan.
Janixil tumani, Paktika
Afgʻonistonning qolgan qismida boʻlgani kabi, aholi sonining aniq raqamlari mavjud emas. Afgʻoniston Qishloq joylarini tiklash va rivojlantirish vazirligi (MRRD) BMT Qochqinlar boʻyicha Oliy komissarligi va Afgʻoniston Markaziy statistika boshqarmasi (CSO) bilan birgalikda tuman aholisini taxminan 36 237 kishi deb hisoblagan (CSO 2019). Xuddi shu manbalarga koʻra, pushtunlar umumiy aholining 100% ni tashkil qiladi.
Ame-no Minakanusi
Ame-no Minakanusi (Ame-no Minakanusi-nokami) - «samo ilohi», «samolarning muqaddas markaziy hukmdori» degan ma’nolarni anglatib, yapon mifologiyasida dastlabki 3 buyuk yaratuvchi ilohlardan biri U yer va osmon ajralgandan so‘ng birinchi bo‘lib “o‘z o‘zidan paydo bo‘lgan yakka ma’bud”, o‘zini ko‘rsatmagan, u bilan fol orqali muloqot qilishgan.
Mutallib Usmonov
Mutallib Ahmedovich Usmonov (1924.10.12, Andijon viloyati, Izboskan tumani — 1994.18.12, Toshkent) — islomshunosfaylasuf olim. Falsafa fanlari doktori (1979), professor (1993). Urta Osiyo universitetining sharkshunoslik ftini (1952), Moskvadagi Ijtimoiy fanlar akademiyasini (1961) tugatgan. Andijondagi tuman va viloyat gazetalari muharriri, viloyat madaniyat ishlari boshkarmasi boshligʻi (195257). 1961—65 yillarda partiya organlarida ishlagan. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq institutida boʻlim mudiri (196581; 198490), sobiq SSSRning Afgʻonistondagi elchixonasida maslahatchi (1981—84), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devonida yetakchi konsultant (1991 — 1994). Ayni vaqtda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik institutida Qurʼoni karimni tarjima qilish guruhining va shu intdagi islomshunoslik boʻlimining boshligʻi (1990—1994). U.ning ilmiy faoliyati islom dini, uning aqidalari, marosimlariga, Qurʼon sharhlariga bagʻishlangan. U. ateizm hukmronlik qilgan sovetlar tuzumi davrida Oʻzbekistonda birinchilardan boʻlib Qurʼoni karim tarjimasi va ilmiy sharhiga qoʻl urgan, bu borada koʻplab ilmiy ommabop kitoblar nashr etgan. U.ning masʼul muharrirligida "Islom" maʼlumotnomasi (1986; 1nashri), "K,urʼoni karimning oʻzbek tilidagi ilmiy izoxli tarjimasi"ning akademik nashri chop etilgan (2004).
Shavkat Hamroqulov
Shavkat Shodiyevich Hamroqulov — oʻzbek huquqshunosi, diplomat. 2001—2003-yillarda Oʻzbekistonning AQSh, Kanada va Braziliyadagi elchisi. 1994—2001-yillarda Oʻzbekistonning Belgiya, Niderlandlar va Lyuksemburgdagi elchisi. Favqulodda va muxtor elchi diplomatik martabasiga ega.
Qoʻtirbuloq makoni
Qoʻtirbuloq makoni — 1) mustye davriga oid qad. manzilgoh (mil. av. taxminan 33-ming yillik). Samarqand viloyati Kattaqoʻrgʻon shahridan 20 km gʻarbda, Charxin qishlogʻi yaqinidagi Qoʻtirbuloq nomli buloq atrofida joylashgan.
Manzilgoh 1971-yilda Yu. F. Buryakov boshchiligidagi arxeologlar guruhi tomonidan aniqlangan. Dastlab 1971—90 yillar davomida manzilgohda N. X. Toshkenboyev arxeologik qazuv ishlarini olib bordi. Keyingi yillarda manzilgohda Q. Shimchak boshchiligidagi Oʻzbekiston-Polsha qoʻshma ekspeditsiyasi ish olib borgan.
Qoʻtirbuloq makonida mustye davriga oid 5 ta madaniy qatlam aniqlangan; chaqmoqtosh, diorit, kvarsit, kvars va daryo toshlaridan yasalgan qirgʻichlar, oʻtkir uchli paykonlar, teshgichlar, 2 tomo-niga ishlov berilgan bargsimon qurol, daryo toshlaridan yasalgan tosh qurollar topilgan. Manzilgoh sohiblari qurol yasash uchun xom ashyoni Zi-rabuloq togʻlari va Zarafshon daryosi qirgʻoqlaridan olganlar. Manzilgohdan, shuningdek, turli hayvon suyaklari ham topilgan. Bundan koʻrinadi-ki, qoʻtirbuloqliklar xoʻjalik hayotida ovchilik katta ahamiyat kasb etgan. Manzilgoh tosh qurollarini oʻrganish Qoʻtirbuloq madaniyatining paleolit davri manzilgohlari (Teshiktosh, Obirahmat va boshqalar) madaniyati bilan oʻxshash ekanligini koʻrsatdi; 2) samarqand viloyati Nurobod tumanidagi Sazagʻon qishlogʻida joylashgan buloq. Sazagʻonsoyning soʻl qirgʻogʻida tosh qoʻrgʻonlardan iborat nekropol mavjud; qabrlar ustiga 15—16-asrlarga oid qabrtoshlar qoʻyilgan. Buloq yaqinida, shuningdek, ilk oʻrta asrlarga oid Sartepa, ilk antik davrga mansub Boysaritepa bor. 2003—05 yillarda Boysaritepada Oʻzbekiston-Italiya arxeologiya ekspeditsiyasi ish olib borgan.
Manbalar
(2000-2005).
Adabiyotlar
Arxeologiya (oʻquv qoʻllanma) Toshkent-2011.
Bitam, Batna
Bitam, Jazoir — Afrika materigidagi Jazoir mamalakatining shimoli-sharqida joylashgan  shaharcha.
Le Pont-Chrétien-Chabenet
Le Pont-Chrétien-Chabenet Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre departamenti Châteauroux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
880 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 96,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,1 km2.
Portas
Portas Ispaniyaning Galicia mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Pontevedra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22,73 km2. Aholisi — 3078 kishi (2010).
Rainier (Washington)
Rainier AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. Thurston County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1616 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 4,2 km2. Shundan 4,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Mercurey
Mercurey Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Chalon-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,4 km2.
Abu Sulaymon Niliy
Abu Sulaymon Niliy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Bir muddat Magʻrib (Tunis)da hokimlik qilgan. Navoiy “Nasoyim ul-muhab­bat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.
Altendorf (Quyi Avstriya)
Altendorf  Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Neunkirchen (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7,18 km2. 309 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Nizomiddin Kalomiy
Nizomiddin Kalomiy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan hindistonlik tasavvuf shayxi. Dastlab davlat ishlariga mashgʻul boʻlib, tavba maqomiga yetishganidan soʻng uzlat va riyozat bilan shugʻullangan. Oʻttiz yilga yaqin Dehli shahridagi qoʻrgʻondan tashqariga chiqmasdan, ibodat qilgan. “Nasoyim ul-muhabbat”ga ushbu shayx bilan bogʻliq fasl Navoiy tomonidan qoʻshilgan.
Crest Hill
Crest Hill AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Will County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
20516 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 18,8 km2. Shundan 18,5 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir.
IC 4991
IC 4991 Sagittarius yulduz turkumidagi NF (hali noaniq) tipli obyektdir.
Qoʻsh
Qoʻsh — harbiy yurishlar paytida vaqtincha qoʻnish joyi; vaqtinchalik qarorgoh.
Ford v Ferrari
Ford v Ferrari (Birlashgan Qirollikda Le Mans '66 nomi bilan tarqalgan), 2019-yilda James Mangold tomonidan ishlangan Amerika sport drama filmi. Filmda bosh rollarni Matt Damon va Christian Bale oʻynagan.
Liman, Fındıklı
Liman-Turkiyaning Qoradengiz mintaqasidagi Rizening Fındıkli shahridagi mahalladir.
Tarixi
Laz tili kitobidagi qishloqlar roʻyxatiga koʻra (2009), mahalla nomi Torotsi. Mahalla aholisining aksariyati etnik jihatdan Lazlardir.
IC 3465
IC 3465 Sunbula yulduz turkumidagi E? (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
NGC 1519
NGC 1519 Eridan yulduz turkumidagi SBb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Wilhelm Tempel 1878-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Schleusingen
Schleusingen Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Hildburghausen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 36,82 km2. 5384 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Schleusingenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Camandona
Camandona Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Biella provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9 km2. 400 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Cadillac CT5
Cadillac CT5 — General Motors tomonidan Cadillac brendi ostida ishlab chiqarilgan va sotilgan toʻliq oʻlchamli hashamatli avtomobil.
Umumiy koʻrinishi
left|thumb| orqa koʻrinishi CT5 2019-yil New York avtosalonida taqdim qilgan. Oʻzidan oldingi CTS va flagman CT6dan farqli oʻlaroq, CT5ning fastback kuzov uslubi 1940-yillarning oxiridagi Cadillac fastback modellaridan ilhom oladi. CT5 2019-yilning kuzida sotuvga chiqdi va toʻrtta trim darajasida (Luxury, Premium Luxury, Sport va V) mavjud.
CT5 AQShda 2019-yilning toʻrtinchi choragida 36 895 dollar boshlangʻich narxi bilan sotuvga chiqarilgan. Kanadada boshlangʻich narxi 41 998 dollar boʻlgan.
CT5-V
Cadillac 2019-yil 30-mayda Cadillac CT4-V bilan bir qatorda yuqori unumdor CT5-Vni taqdim qilgan. U CTS-V Sport va XTS-V Sport oʻrnini egalladi. CT5-V 3,0 litrli LGY ikki turbo quvvatli V6 bilan quvvatlanadi, bu esa 360 hp ga teng. 5400 rpm va 405 lbftda aylanish momenti 2350-4000 rpm. AQShda 2020-yil uchun uning boshlangʻich narxi 47 695 dollarni tashkil etdi.
CT5-V Blackwing
thumb| 2022-yil Cadillac CT5-V Blackwing CT5-V Blackwing 2021-yil boshida 2022-yil model yili uchun CT5-Vning yuqori samarali versiyasi sifatida eʼlon qilingan va Cadillac CTS-Vning ruhiy vorisi hisoblanadi. U 668 hp dona ishlab chiqaradigan 6,2 litrli super zaryadlangan V8 dvigateliga ega va 659 lbft ega boʻlib, u standart 6 pogʻonali mexanik uzatmalar qutisi bilan birga keladi va ixtiyoriy 10 pogʻonali avtomat bilan ham mavjud. Cadillac maʼlumotlariga koʻra, ular kelayotgan CT5-V Blackwing 0 - 60 mph 3,4 soniya ballga ega boʻlishini daʼvo qilmoqdalar. 10 pogʻonali avtomat uzatmalar qutisi va maksimal tezligi 209 mph. Chiqarilgandan soʻng, Cadillac tomonidan CT5-V Blackwing kichikroq CT4-V Blackwing bilan bir qatorda, Cadillac ishlab chiqaradigan oxirgi benzinli V modellari boʻlishini eʼlon qildi.
Cadillac CT5-V Blackwing uglerod-keramika Brembo tormozlari bilan ham mavjud. Ixtiyoriy uglerod-keramika tizimi (missiz) taxminan 64 lbs)ni tashkil qiladi. Standart quyma temir tizimidan yengilroq. Bu Cadillac birinchi marta uglerod-keramika tormoz paketini taklif qildi
Yana qarang
Cadillac CT4
Qoʻsh (maʼnolari)
Qoʻsh:
Altenmarkt
Altenmarkt Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shahardir. Mistelbach okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,81 km2. 178 nafar aholi istiqomat qiladi.
Zell am Harmersbach
Zell am Harmersbach Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Ortenaukreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 36,43 km2. 8063 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Zell am Harmersbachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Amrlar, o’n amr
Amrlar, o‘n amr (Dikalog yoki Xudo Qonuni) - Tavrotga ko‘ra, Xudo tomonidan Misrdan chiqishning 50-kuni Sinay tog‘ida Musoga nozil qilingan amrlar. «O'n (10amr» Tavrotning bir-biridan uncha farq qilmagan holda ikki o‘rnida (sm. Isx. 20:2-17; Vtor. 5:6-21) keltirilgan. Bu xususida “Chiqish” kitobining 32-bobida: “So‘ngra Xudovand Musoga so‘zlashuvdan forig' bo‘lganidan keyin, Sino tog'ida ikkita shahodat lavhasini berdi. Xudovandning qo‘llari bilan yozilgan ikkita tosh lavha...” deyilgan. Yahudiylarga ko‘ra, Muso o‘z qavmini qo‘llari bilan yasalgan buzoqqa sig‘inayotganini ko‘rib, bundan g‘azablanib, uni uloqtirib tashlab sindirganidan keyin Xudo quyidagi O'n amrni qayta tushirgan: Ular: dunyoni yaratgan, yakka-yu yagona Yahvedan boshqa iloh yo‘qligiga imon keltirish; Yahvedan boshqaga ibodat qilmaslik; Xudoning nomini bo‘lar bo‘lmasga tilga olavermaslik; shanba kunini muqaddas bilib, u kunda dam olish; ota-onani hurmat qilish; qotillik qilmaslik; zino qilmaslik; o‘g‘rilik qilmaslik; o‘z yaqinlari (yahudiylar) haqqiga yolg‘on guvohlik bermaslik; o‘z yaqinlari uyiga, ayoliga, quliga, hayvonlariga, umuman unga tegishli bo‘lgan narsalarga ko‘z olaytirmaslik.
Le Tranger
Le Tranger Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre departamenti Châteauroux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
162 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 7,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,2 km2.
Malatya Erhaç aeroporti
Tarixi
Malatya aeroporti dastlab Eski Malatyaning Battalgazi hududida tashkil etilgan va 1941-yil may oyida hozirgi manziliga koʻchirilgan. Yiliga xalqaro yoʻnalishda 100 000 yoʻlovchi va ichki yoʻnalishda 900 000 yoʻlovchi tashish imkoniyati mavjud. Samolyot sigʻimi 17250 nafar insonni tashishga moʻljallangan. 6 ta yoʻlovchi reysi rejalashtirilgan. Aeroport fuqarolik va harbiy maqsadlarda ishlatiladi hamda foydalanish huquqi Davlat aeroportlari boshqarmasi va Harbiy havo kuchlari qoʻmondonligi bosh boshqarmasiga tegishli.
Strategik geografik joylashuvi tufayli Malatya aeroporti Turkiyaning janubi-sharqidagi asosiy markaz hisoblanadi; aerokosmik sohadagi yaxshilanishlar natijasida ham parvozlar, ham yoʻlovchilar soni 100% ga oʻsdi. Shuning sababli, bino ortib borayotgan ehtiyojlarni qondirish uchun yaroqsiz holga kelib qoldi, bu esa 2009-yilda xalqaro standartlarga muvofiq yangi bino qurilishiga olib keldi; uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi 3350x45 m; Birinchi parvoz 2010-yil 23-oktyabrda amalga oshirilgan. Yangi uchish-qo‘nish yo‘lagi bilan yo‘lovchilar soni yiliga 300 ming yo‘lovchidan 1 milliongacha yetgan.
2023-yilda yangi terminal ochilishi rejalashtirilgan.
2023-yilda Turkiya-Suriya zilzilasi paytida aeroport shifti qisman qulab tushdi.
Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
Quyidagi aviakompaniyalar Malatya Erhaç aeroportida muntazam va charter reyslarini amalga oshiradi:
LaFayette (Kentucky)
LaFayette AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Christian okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
193 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 277,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,7 km2. Shundan 0,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 182 m balandlikda joylashgan.
Ravensdale
Ravensdale AQShning Washington shtatida joylashgan shahardir. King County okrugi tarkibiga kiradi.
Abulabbos Nisoiy
Nisoiy, Abulabbos Ahmad bin Muhammad bin Zakariyo – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Niso shahrida tugʻilgan. Misrda yashagan. Haj ziyoratiga borganda Shayx Amu b-n hamsuhbat boʻlgan. Shayx Abbos Faqir Hiraviyning ustozi. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhab­bat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.
Ravensdale
Aholisi
816 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
IC 3466
IC 3466 Sunbula yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Mervans
Mervans Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Louhans tumani tarkibiga kiradi.