cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yuriy Averbax
Shaxmat va professional martaba
Klassik fundamental endgame tadqiqotlari muallifi.Averbaxning koʻplab kitoblari xorijiy tillarga tarjima qilingan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/SmyslovCongratulatesAverbakh2002.jpg/300px-SmyslovCongratulatesAverbakh2002.jpg|right|thumb|300x300px| [[Vasiliy Smislov|Vasiliy Smyslov va Yuriy Averbax, 2002-yil]] Averbax teshiklar nazariyasiga hissa qoʻshdi. Qirolning Hindiston mudofaasidagi bir oʻzgarish Averbax tizimi (Averbakh Variatsiyasi) deb ataladi: '''1.d4 Nf6 2.c4 g6 3.Nc3 Bg7 4. e4 d6 5. Be2 0-0 6. Bg5.'''
„Gʻoyalar kurashi men uchun har doim shaxmatda eng muhim daqiqa boʻlib kelgan — axir, ijodiy bahsda haqiqat tugʻiladi“ (Averbax). Koʻpgina grossmeyster hamkasblaridan farqli oʻlaroq, u doimo doʻstona, qarama-qarshilik qilmaydigan, muvozanatli xarakterga ega edi. (I.A.Zaytsev)
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Akbar Nizomboyev
Nizomboyev Mulla Akbar  —  50 yoshda,  Izboskan rayoni  Magir qishlog‘idan, o‘zbek, yirik quloq va quloqqa tortilganlar oilasidan,  soliq to‘lamagani uchun  1  yil qamoqqa hukm qilingan. Hibsga olingunga qadar Siza qishlog‘i masjidida imom. Aksilinqilobiy tashkilot ishtirokchilari  bilan  bog‘lanib  Siza  qishlog‘idagi  nolegal yig‘inlarda qatnashib va ularda isyonchilik targ‘ibotini olib borganlikda, masjidda kolxozchilarga og‘ir hayot to‘g‘risvda aytganlikda, aksilinqilobiy tuhmat mish-mishlar tarqatganliqsa, yaqin orada sovet hokimiyati qulaydi deb aytganlikda ayblangan.
Serçeler, Ilgaz
Sercheler Turkiyaning Chanqiri viloyatining Ilgaz tumaniga qarashli qishloq.
Ascheberg
Hududi
Aschebergning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Shermatkal Eshmatxo‘jayev
Eshmatxo‘jayev Shermatkal — 49 yoshda,  Norin rayoni Qo‘rg‘oncha  qishlog‘idan,  quloq,  bosmachi. 1933-yili quloqqa  tortilgan, hibsga olingunga  qadar  Dibenko  nomli  kolxoz  a’zosi. Uchqo‘rg‘on aksilinqilobiy guruhining ipggirokchisi. Yashik qishlog‘ida Otamirzayev uyidagi  nolegal  yig‘ilishlarda  qatnashib  Miridiyevning aksilinqilobiy isyonkor  chaqiriqlarini  qabul  qilganlikda,  o‘z zimmasiga aksilinqilobiy guruh uchun qurol olish majburiyatini olganlikda ayblangan.
O‘rmon Normonqulov
Normonqulov O‘rmon — 33 yoshda, Uchqo‘rg‘on rayoni Yashik qishlog‘idan, o‘zbek, ellikboshi, amaldor oilasidan,  Madaminbek to‘dasida qatnashgan,  hibsga olingunga qadar  kolxozchi. Sovet hokimiyatiga qarshi  dushman  kayfiyatida  bo‘lib,  Uchqo‘rg‘on  aksilinqilobiy  guruhiga  kirib,  Otamirzayev  uyidagi  yashirin  yig‘ilishlarda qatnashganlikda, guruhga  odamlarni  safarbar  qilganlikda  ayblangan.
Tazehnab-e Olya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Tazehnab-e Olya (, shuningdek , Tāzehnāb-e 'Olyā va Tāzeh Nab-e ' Olya sifatida romanizatsiya qilingan; Tāzeh Nab-e Bālā, Tāznāb, Tāznāb-e Bālā va Tāznāb-e 'Olya)  — Eron, Hamadon viloyati, Nahavand okrugi markaziy tumanidagi Shabon qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 296 nafar kishi hamda 79 oiladan iborat.
Nuqtaviy zarra
Nuqtaviy zarra (ideal zarra yoki nuqtaga oʻxshash zarracha, koʻpincha nuqtaviy zarracha deb ataladi) fizikada koʻp ishlatiladigan zarrachalarning idealizatsiyasi. Uning aniqlovchi xususiyati shundaki, u fazoviy kengayishga uchramaydi; oʻlchovga ega emas, joy egallamaydi. Nuqtaviy zarra har qanday obyektning oʻlchami, shakli va tuzilishi maʼlum bir kontekst uchun ahamiyatsiz boʻlsa, tegishli tasvirdir. Misol uchun, yetarlicha uzoqdan har qanday cheklangan oʻlchamdagi obyekt nuqtaga oʻxshash obyekt sifatida koʻrinadi va oʻzini nuqtadek tutadi. Quyida muhokama qilinadigan nuqtaviy massa va nuqtaviy zarya ikkita keng tarqalgan holatdir. Agar nuqtaviy zarra massa yoki zaryad kabi qoʻshimcha xususiyatga ega boʻlsa, u koʻpincha Dirac delta funktsiyasi bilan matematik tarzda ifodalanadi.
Kvant mexanikasida nuqtaviy zarra tushunchasi Heisenberg noaniqlik printsipi bilan murakkablashadi, chunki hatto ichki tuzilishga ega boʻlmagan elementar zarra ham nolga teng boʻlmagan hajmni egallaydi. Masalan, vodorod atomidagi elektronning atom orbitasi ~10-30 m3 hajmni egallaydi. Shunga qaramay, ichki tuzilishi maʼlum boʻlmagan elektronlar yoki kvarklar kabi elementar zarralar bilan ichki tuzilishga ega boʻlgan protonlar kabi kompozit zarralar oʻrtasida farq mavjud. Proton uchta kvarkdan iborat. Elementar zarralar baʼzan ichki tuzilishga ega emasligi sababli „nuqtaviy zarra“ deb ataladi, ammo bu yuqorida muhokama qilinganidan boshqacha maʼnoda.
Oppon-Soppontepa
Oppon-Soppontepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Saroy” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Nuqtaviy zarra
Nuqtaviy massa
Nuqtaviy massa (nuqta massasi) — masalan, klassik fizikada nolga teng boʻlmagan massaga ega boʻlgan va shu bilan birga aniq va maxsus (yoki oʻylangan yoki modellashtirilgan) cheksiz kichik hajmdagi fizik jism (odatda materiya) tushunchasi. Gravitatsiya nazariyasida katta jismlar hatto yaqin atrofda ham oʻzini nuqta kabi tutishi mumkin. Masalan, 3 oʻlchovli fazoda oʻzaro taʼsir qiluvchi sferik jismlar, ularning oʻzaro taʼsiri Nyuton gravitatsiya kuchi bilan tavsiflanadi, xuddi ularning barcha moddalari ularning massa markazlarida toʻplangandek harakat qiladi. Aslida, bu teskari kvadrat qonuni bilan tavsiflangan barcha maydonlar uchun toʻgʻri keladi.
Nuqtaviy zaryad
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Scalar_potential_of_a_point_charge.jpg/220px-Scalar_potential_of_a_point_charge.jpg|left|thumb| Dipol magnitdan chiqqandan soʻng, chapdan oʻngga harakatlanadigan nuqta zaryadining skalyar potentsiali. Nuqtaviy massa oʻxshab, elektromagnetizmda nol boʻlmagan zaryadga ega boʻlgan nuqtaviy zarra tushunchasi mavjud. Elektrostatikaning asosiy tenglamasi Kulon qonuni boʻlib, u ikki nuqtaviy zaryadlar orasidagi elektr kuchini tavsiflaydi. Yana bir natija, Ernshaw teoremasi shuni koʻrsatadiki, nuqtaviy zaryadlar toʻplamini faqat zaryadlarning elektrostatik oʻzaro taʼsiri bilan muvozanat konfiguratsiyasida saqlab boʻlmaydi. Klassik nuqtaviy zaryad bilan bogʻliq boʻlgan elektr maydoni cheksizgacha oshib ketadi. Bunga sabab nuqtaviy zaryadgacha masofa nolga yaqinlashadi, bu esa modelning ushbu chegarada endi aniq emasligini koʻrsatadi.
Kvant mexanikasida
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Proton_quark_structure.svg/200px-Proton_quark_structure.svg.png|right|thumb|200x200px| Proton ikkita [[Yuqoriga kvark|up kvark va bitta down kvarkning birikmasi boʻlib, ular glyuonlar tomonidan birga ushlab turiladi.]] Kvant mexanikasida elementar zarra („nuqta zarrasi“ deb ham ataladi) va kompozit zarracha oʻrtasida farq mavjud. Elektron, kvark yoki foton kabi elementar zarracha ichki tuzilishi maʼlum boʻlmagan zarradir. Proton yoki neytron kabi kompozit zarracha ichki tuzilishga ega (rasmga qarang). Biroq, Heisenberg noaniqlik prinsipi tufayli na elementar, na kompozit zarralar fazoda lokalizatsiya qilinmaydi. Zarrachalar toʻlqin paketi har doim nolga teng boʻlmagan hajmni egallaydi. Masalan, atom orbitaliga qarang: Elektron elementar zarradir, lekin uning kvant holatlari uch oʻlchamli naqshlarni hosil qiladi.
Shunga qaramay, elementar zarracha koʻpincha nuqta zarracha deb atalishiga yaxshi sabablar mavkud. Agar elementar zarracha delokalizatsiyalangan toʻlqin paketiga ega boʻlsa ham, toʻlqin paketini zarracha aniq lokalizatsiya qilingan kvant holatlarining kvant superpozitsiyasi sifatida koʻrsatish mumkin. Bundan tashqari, zarrachaning oʻzaro taʼsiri lokallashtirilgan alohida holatlarning oʻzaro taʼsirining superpozitsiyasi sifatida ifodalanishi mumkin. Bu hech qachon aniq lokalizatsiya qilingan kvant holatlarining superpozitsiyasi sifatida ifodalanishi mumkin boʻlmagan kompozit zarra uchun toʻgʻri emas. Aynan shu maʼnoda fiziklar zarrachaning ichki „oʻlchami“ ni muhokama qilishlari mumkin: uning toʻlqin paketining oʻlchami emas, balki uning ichki tuzilishining oʻlchami. Bu maʼnoda elementar zarrachaning „kattaligi“ aynan nolga teng.
Misol uchun, elektron uchun, eksperimental dalillar elektronning oʻlchami 10−18 m dan kichik ekanligini koʻrsatadi. Bu kutilgan qiymatga yaʼni toʻliq nolga mos keladi. (Buni klassik elektron radiusi bilan aralashtirib yubormaslik kerak, bu nomga qaramay, elektronning haqiqiy hajmiga bogʻliq emas.)
Ehtimoliy nuqtaviy massa
Ehtimollar nazariyasidagi nuqtaviy massa fizika maʼnosida massaga ishora qilmaydi. Odatda uzluksiz namunaviy fazodagi individual hodisa (nuqta) nolga teng ehtimolga ega va faqat hodisalar diapazonlari nolga teng boʻlmagan ehtimollikka ega. Agar individual hodisa nolga teng boʻlmagan ehtimolga ega boʻlsa, u nuqtaviy massa deyiladi. U bu nomni fizik maʼnoda ehtimollik zichligi va zichlik tushunchasi oʻrtasidagi umumiy oʻxshashlikdan oladi. Bunday nuqtalar atom nuqtalar ham deyiladi. Nuqta massalari bilan ehtimollik oʻlchovi (taʼrifi boʻyicha) Lebeg oʻlchoviga nisbatan mutlaqo uzluksiz emas.
Aforizmlar (Navoiy) (1948)
„Aforizmlar (Navoiy) (1948)“ — Alisher Navoiy asarlaridan olingan hikmatli soʻzlar toʻplami. Toʻplamni Hodi Zarif nashrga tayyorlagan. Shuningdek, Hodi Zarif asar kirish soʻzini ham yozgan. Kitob 1941-yil Toshkent shahrida „Oʻzbekiston Davlat nashriyoti“da chop etilgan.
Toʻplamga kiritilgan hikmatli soʻzlar Navoiyning „Hamsa“, „Mahbub ul-qulub“, „Munshaot“ va boshqa asarlaridan terib olingan. Hikmatli soʻzlardagi tushinish qiyin boʻlgan, talaffuzi hozirgi kunda boshqacha talaffuz qilinadigan soʻzlar zamonaviylashtirilmay oʻz holicha berilgan. Ushbu soʻzlar raqamlanib, kitob oxirida ularning izohi keltirilgan. Bu ishda 1941-yilda chiqarilgan „Aforizmlar (Navoiy) (1941)“ kitobidan qisman foydalanilgan.
Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Izzat Sultonov – masʼul muharrir, S. Gubaydullin - texnik muharrir, Iskandar Ikromov – rassom,. Kitob adadi – 10 000 nusxa.
Luvyadagi shartnoma
thumb|400x400px| 9-asrda Brittani Qirolligi Luvyadagi shartnoma (traité de Louviers) — 856-yil 10-fevralda Luvyada Gʻarbiy Frank qirolligi hukmdori Charlz II Bald va Brittani qiroli Erispo tomonidan tuzilgan tinchlik shartnomasi.
Tarixga nazar
850-yillarning oʻrtalarida Gʻarbiy-Frank davlatining qiroli Charlz II Taqir oʻzining eng notinch mulklari ustidan oʻz hokimiyatini mustahkamlashga bir necha bor urinishlar qildi. 855-yilda u ikkinchi oʻgʻli Charlz Bolani Akvitaniya qiroli unvoni bilan mukofotlai va keyingi yili oʻzining toʻngʻich oʻgʻli va merosxoʻri Lui Zaykani Brittani bilan chegaradosh yerlar hukmdori etib tayinladi.
Shartnoma
Bertin yilnomalariga koʻra 856-yil 10-fevralda Karl II kal Luvyada Breton gersogi Erispo bilan uchrashgan. Bu yerda ular oʻrtasida Lui Zaykani Bretonlar qirolining ismi nomaʼlum qizi bilan unashtirish toʻgʻrisida shartnoma tuzildi. Feod sifatida Charlz Kal bir vaqtning oʻzida oʻgʻliga Le Mansda joylashgan bir gersoglikni berdi.
Shu bilan birga Lui Neystriya qiroli unvonini ham oldi, lekin toʻgʻridan-toʻgʻri otasidan emas, balki mahalliy zodagonlarning „roziligi bilan“ harakat qilgan Erispodan. Oʻz navbatida Kal Karl Erispoga Breton marshi va Nant okrugi   yerlari ustidan hokimiyatni topshirdi. Ehtimol Erispo bilan shunday shartnoma tuzib, Charlz II Kal Brittani hukmdorini kelajakda Gʻarbiy Franklar qirolligi ustidan hokimiyatni meros qilib olishi kerak boʻlgan hali ham yosh oʻgʻli uchun ishonchli tayanchga aylantirmoqchi boʻlgan.
Natijasi
Biroq Luvyadagi shartnoma Breton zodagonlari va zodagon franklar orasida kuchli norozilikni keltirib chiqardi. Xuddi shu yilning oʻzidayoq Neystriyada Karl II kalga qarshi tartibsizliklar boshlandi, u 858-yilda Turlar va Anjerlar grafi Robert Kuchli, Adalard Seneshal, Sansa va boshqa bir qancha dunyoviy va cherkov zodagonlari Gʻarbiy Franklar davlati vakillar boshchiligida ochiq qoʻzgʻolonga aylandi.
Franklar hukmdori faqat 860-yilda da qoʻzgʻolonchilar bilan yarashishga muvaffaq boʻldi. Shuningdek, Taqir Karl II bilan Erisponing kelishuvi fitna sabab boʻlishi mumkinligi taxmin qilinmoqda, buning natijasida 857-yilda Brittani qiroli oʻz amakivachchasi Salomonning tashabbusi bilan oʻldirilgan. Erispo vafotidan soʻng Lui Zaika va oʻldirilgan gersogning qizining nikohi Kal Karl II uchun keraksiz boʻlib qoldi va 862-yilda Franklar taxti vorisi Burgundiya grafi Arduinning qizi ga uylandi.
Manbalar
[Turkum: tadbirlar 10-fevral]] [Turkum:856 yil]]
Baatara
thumb|Baarata sharsharasi
Baatara sharsharasi Jabeil tumanida joylashgan (Livan togʻtizmasi). Suv tushishining balandligi 225 metr.
Baatara sharsharasi Livan togʻ tizmasida, Tannorin shahri yaqinida joylashgan.
Bönen
Bönen Germaniyaning Shimoliy Reyn — Vestfaliya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Unna tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 38,02 km2. 18 533 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Baatara
Baatara sharsharasi speleolog Genri Koifu tomonidan 1952-yil kashf etgan.
Bönen
Hududi
Bönenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Baatara
U oʻzining ikkinchi nomini "Uch koʻprik gʻori" deb atalganligi sababli, vodiyga tushganda, oqim uchta tabiiy koʻprikdan oʻtadi, ularning har biri bir-birining ustiga joylashgan.
Mamadalihoji Ahmadxo‘jayev
Ahmadxo‘jayev Mamadalihoji  —  1906-yili  tug‘ilgan,  Baliqchi rayoni Guliston  qishlog‘idan,  o‘zbek,  diniy  xizmatchi,  eshon,  antisovet  targ‘iboti  uchun  qamoqqa olingan. 1937-yil fevral  oyida O‘zSSR Oliy sudi otuvga hukm qilgan, keyin uni 10 yil qamoq jazosi bilan almashtirgan,  yana javobgarlikka tortilgan. Uchqo‘rg‘on aksilinqilobiy guruhning faol ishtirokchisi, Yashik qishlog‘idagi nolegal  yig‘ilishlarda  sovet  hokimiyatiga  qarshi  va  musulmon davlati o‘rnatish uchun qurolli kurashga chaqirganlikda ayblangan.
OFC 2002 Millatlar kubogi
Saralash turniri
6 ta eng kuchsiz jamoa (FIFA reytingiga koʻra) saralash turnirida ikkita yoʻllanma sohiblarini aniqlab berdi.
A guruhi
1-tur
Fiji 2-1 Yangi Kaledoniya
Avstraliya 2-0 Vanuatu
2-tur
Vanuatu 1-0 FIji
Avstraliya 11-0 Yangi Kaledoniya
3-tur
Dingyuan qishlog‘i
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Dingyuan qishlog‘i (simplified Chinese) — Xitoyning Anhui provinsiyasidagi qishloq. Chuzhou shahri ma'muriyati ostida. left|thumb| Xarita, jumladan, Dingyuan (TING- 定遠 (devor bilan qoplangan) deb belgilangan) ) maydoni (1953) Xitoy Xalq Respublikasi Bosh vaziri Li Ketsyanning ota-bobolari Dingyuan shahridan edi.
2011-yil dekabr oyida tayvanlik tadbirkor Chjan Jiulin ( 張 ) matbuot anjumani o‘tkazdi va u Dingyuan okrugidagi mahalliy amaldorlar tomonidan otasi egalik qilgan kompaniyaning o‘g‘irlanishi bilan bog‘liq mojaroda Chjan Jiulinning xizmat qilishiga olib kelgan nohaqlik haqida gapirdi. <sup class="noprint Inline-Template" style="white-space:nowrap;">]
Ma'muriy bo'linmalar
Dingyuan okrugi 16 ta shaharcha, 5 ta posyolka, 1 ta etnik posyolka va yana 3 ta shaharchaga boʻlingan.
OFC 2002 Millatlar kubogi
A guruhi
Vanuatu 1-0 Yangi Kaledoniya
Osiyo boʻrsigʻi
Osiyo bo'rsigʻi (Meles leucurus) — suvsarlar (Mustelidae) oilasiga mansub yirtqich sutemizuvchilar turi. Ular Rossiya hududida (Volgadan Janubiy Sibirgacha), Oʻrta Osiyoda, Moʻgʻulistonda, Xitoyda va Koreya yarim orolida yashaydi. left|thumb|239x239px| Osiyo boʻrsigʻi. Qozog'iston pochta markasi, 2006-yil Osiyo boʻrsiqlari turmush tarzi jihatdan Yevropa boʻrsiqlariga oʻxshaydi (Meles meles), asosan tashqi koʻrinishida kattaligi va rangi bilan farqlanadi. Ular asosan bargli oʻrmonlarda yashaydilar, ba'zan dasht va yarim choʻlda ham uchraydi. Osiyo boʻrsiqlari tun hayvonlari hisoblanadi. Ular oʻsimliklar, umurtqasizlar, mayda kemiruvchilar va tipratikanlar bilan oziqlanadi. Ular murakkab tuzilishga ega boʻlgan chuqur oʻralarni qazishadi, koʻpincha bir nechta chuqurchalar bitta hayvonga tegishli boʻladi. Yashirin bosqichga ega boʻlgan uzoq (450 kungacha) homiladorlikdan soʻng, urgʻochilar 6 tagacha bola tugʻadilar. Shimoliy hududlarda Osiyo boʻrsiqlari qishda uxlaydi.
Bir-biriga oʻxshash diapazonlarda Osiyo boʻrsiqlarining Yevropa boʻrsiqlari bilan chatishishi sodir boʻladi.
OFC 2002 Millatlar kubogi
A guruhi
Avstraliya 8-0 Fiji
B guruhi
Papau Yangi Gvineya 0-0 Solomon orollari
Yangi Zelandiya 4-0 Taiti
2-tur
Taiti 3-2 Solomon orollari
Yangi Zelandiya 9-1 Papau Yangi Gvineya
Yangi Zelandiya 6-1 Solom orollari
Yarim final
Avstraliya 2-1 Taiti
Yangi Zelandiya 3-0 Vanuatu
3-oʻrin uchun oʻyin
3-oʻrin uchun bahsda Vanuatu va Taiti oʻzaro raqib boʻldi. Ushbu oʻyinda Taitilik Auraaning 65' daqiqada urgan goli, Taitiliklarning Vanuatu ustidan 1-0 hisobidagi gʻalabasini taʼminladi va Millatlar kubigi OFC 2002 ning 3-oʻrin sohibiga aylanishdi.
Aforizmlar (Navoiy) (1961)
„Aforizmlar (Navoiy) (1961)“ — Alisher Navoiy asarlaridan olingan hikmatli soʻzlar toʻplami. Toʻplamni Yu. Eshonqulov tuzgan va nashrga tayyorlagan. Asar 1961-yil Toshkent shahrida „Oʻrta va oliy maktab nashriyoti“da chop etilgan.
OFC 2002 Millatlar kubogi
Final
Yangi Zelandiya 1-0 Avstraliya
Final oʻyinida Yangi Zelandiyalik Nelsenning 78' daqiqada kiritgan goli Yangi Zelandiyaga kubikni taqdim etdi.
Aforizmlar (Navoiy) (1961)
„Aforizmlar“ Navoiy asarlaridan olingan hikmatli soʻzlar toʻplami birinchi marta 1941-yil Solih Mutallibov tomonidan chop etilgan. „Aforizmlar“ ikkinchi marta Hodi Zarif tomonidan nashr qilingan. Ushbu toʻplam bungacha nashr qilingan toʻplamlar asosida tuzilgan. Toʻplamning bundan oldin nashr qilingan toʻplamlardan farqi shundaki, toʻplamda hikmatli soʻzlar kirill alifbosi tartibida berilgan. Har bir sahifada uchragan tushunarsiz soʻzlar raqamlanib, izohi oʻsha sahifa oxirida keltirilgan.
Baskervillar iti
Asarning asosiy mazmuni ser Charlz Baskervillning sirli holatda oʻlim topishidir va Baskervillar oilasining tassavuriga koʻra sirli vodiyda Gʻayritabiy va oʻta Shaytonsifat qoʻrqinchli it barcha Baskervillarni taʼqib etishi oilaviy afsona boʻlib avloddan avlodga oʻtib kelgan. Sherlok Xolms va Dr. Vatson ikkalasi bu ish boʻyicha taftish boshlaydi. Voqealar rivoji 1889-yilning sentabr va oktabr oylarida roʻy beradi.
Aforizmlar (Navoiy) (1961)
Toʻplamni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Sobirova - muharrir, H. Ahmatjonov - badiiy maharrir, S. Axtamova - texnik muharrir, N. Rixsiyeva - musahhih. Kitob adadi – 25 000 nusxa.
Baskervillar iti
Qissada Sherlok Xolmsning soʻnggi ishi hikoyasida keltirilgan qahramonning oʻlimidan soʻng ilk marotiba Xolms obrazi yana paydo boʻladi. Qissaning shuxrati shu qadar dong taratishi tufayli ushbu personajning qaytadan tugʻilishiga katta turtki boʻladi.
Lana'tlangan Baskervillar oilasi
Sherlok Xolmsga Angliyaning janubiy-sharqiy qismida joylashgan Devon grafligida yashovchi kelib chiqishi Gripmanlik boʻlgan qishloq doktori Jeyms Mortimer murojat qiladi. Mortimer uning mijozi yaqinda sirli holatda fojeali oʻlim topganini Xolmsga aytib beradi. Baskervillar oilasining tassavuriga koʻra sirli vodiyda Gʻayritabiy va oʻta Shaytonsifat qoʻrqinchli it Gripmen yaqinindagi Baskervill Holl degan joyda daxshatli kechalarda barcha Baskervillarni taʼqib etishi oilaviy afsona boʻlib avloddan avlodga  oʻtib kelgan. Afsonalarga koʻra Baskervillardan biriga bu sirli it daxshati bundan ancha avval XVII-asrda boʻlib oʻtgan. Shu voqeadan beri Baskervillar oilasidagi yuzaga kelgan barcha voqealar oʻsha voqea bilan bogʻliq deb hisoblashishadi. Sharpa aslida afsonalarga koʻra koʻzlari yonib turadigan vaxshiy, bahaybat it boʻlgan.
Doktor Mortimerning fikricha Charlz Baskervill oilaviy afsonaga qattiq ishongani bois, kechalari koʻchaga chiqmagan. U kechki vaqt aylangani chiqib qaytib kelmagan va parkda murdasini topishgan. Charlz yurak ogʻrigʻi tufayli vafot etgani qayd etilgan. Lekin baʼzi bir doktorlar boʻlimida murda taʼnasida itning ulkan izlari aniqlangan. Bundan tashqari, ser Charlzning oʻlimiga qadar Baskervill Holl yaqinida yashovchi fermerlar kechasi bir necha bor Baskervillar oilasida taʼkidlanganidek, koʻzlari yonib turuvchi itlarni koʻrgani haqida soʻzlab berishgan. Marhum Charlz Baskervill Mortimerdan kelajakda uning oʻgʻli Genri Baskervill bilan qanday munosabatda boʻlishi haqida Sherlok Xolmsdan maslahat soʻrashimi vasiyat qilib ketadi. Izquvar oʻzi shaxsan uchrashishi uchun keyingi kun doktor va marhumning oʻgʻlini Londonga taklif qiladi. Mehmonlar Sherlok Xolms aytganidek oʻzi tayinlaganidek vaqtida kelishadi. Genri Baskervill bunga qadar notanish kimsa tomonidan Xolmsdan nariroq yurishi ogohlantirilgan hat olishga ulguradi. Xolms bu notanish xat kimdan kelganligini aniqlashga urinadi, lekin hamma urinishlari zoya ketadi. Genri Xolms maslahati bilan oʻsha daxshatli joyga Doktor Vatson hamrohligida qaytib borib va boʻlib oʻtgan hodisalar borasida Xolms Vatsonga pochta orqali xabar qilishini tayinlaydi
Jahongirxon Eshon Haydarov
Jahongirxon Eshon Haydarov— 1872-yili tug‘ilgan, Toshkent shahridan, o‘zbek, ruhoniyi, eshon, hibsga olingunga qadar eshonlik bilan mashg‘ul bo‘lgan, O‘zbekistonning bir qancha rayonlarida muridlari bo‘lgan. Millatchi, aksilinqilobiy, troskiychilar markazining vakili sifatida Qoradaryo rayoniga kelib taniqli ruhoniylarning aksilinqilobiy yig‘ilishini o‘tkazib, ruhoniylarning isyonchi guruhini tashkil etish uchun ko‘rsatma berganlikda, keyinchalik shu guruhni boshqarganlikda, o‘zining ishonchli kishilari orqali xalq dushmani Fayzulla Xo‘jayev qamoqqa olingandan so‘ng Afg‘onistonga muhojir bo‘lib chiqib ketish uchun ko‘rsatma berganlikda ayblangan.
Qayronkalatepa
Qayronkalatepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI-VII, IX—XII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Bogʻbon” QFY, Uzunqir qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Ishchantepa
Ishchantepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Samarqand viloyatining Urgut tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Ishchan” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Cléry-le-Petit
Cléry-le-Petit Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meuse departamenti Verdun tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
210 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 45,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,6 km2. Dengiz sathidan 172 – 273 m balandlikda joylashgan.
Kalliar (mifologiya)
Kalliar (Καλλίαρος) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj.
Miloddan avvalgi V asrda yashagan tarixchi Mitiliyalik Gellanikdan iqtibos keltirgan Vizantiyalik Stivenning „Etnik“ asariga koʻra, Kalliar  va  ning oʻgʻli edi. Lokridadagi Kalliar shahrining afsonaviy asoschisi va eponimi. Gomerning „Iliada“ siga koʻra, qahramonning ismi Kalliar boʻlib, uning otasi Zevsning oʻgʻli Opuntedi.
Bad Berleburg
Bad Berleburg Germaniyaning Shimoliy Reyn — Vestfaliya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Siegen-Wittgenstein tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 275,33 km2. 19814 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Bad Berleburgning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Jamanjol
Jamanjol (Жаманжол)— Qozogʻistonning Qaragʻanda viloyati Abay tumaniga qarashli qishloq. Qulaygʻir qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi - 353261200.
Aholi
1999-yilda qishloq aholisi 260 kishi (shundan 133 erkak va 127 ayol) edi. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 168 kishi (shundan 86 erkak va 82 ayol) yashagan.
Oyoqquduqqal’a
Oyoqquduqqal’a — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—XI asrlar. Navoiy viloyatining Tomdi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Ayaqquduq” OFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Bratske
Bratske (Братське, Бра́тское) — Ukrainaning Nikolay viloyati shimolidagi Voznesensk tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. Unda Ukrainaning aholi punktilaridan biri bo'lgan aholi punktida Bratske posyolkasi ma'muriyati o'rin olgan. 2021-yilgi hisobga ko'ra aholisi 5 5,058 nafarga yetgan. Bratske janubiy Bug'un o'ng irmog'i Mertvovid daryosining qirg'og'ida joylashgan.
Tarixi
Bratske XVIII asrda Zaporojye kazaklari tomonidan tashkil etilgan. 1860-yillarda Xerson gubernatorligining Yelisavetgradskiy uyezdiga qarashli 1920-yil 16-aprelda Xerson gubernatorligi Nikolayev gubernatorligi deb oʻzgartirildi va 1922-yil 21-oktabrda Odessa gubernatorligiga birlashtirildi. 1923-yilda Ukraina Sovet Sotsialistik Respublikasida uyezdlar tugatilib, gubernatorliklar okruglarga bo'lingan. 1923-yilda ma'muriy markazi Bratskeda joylashgan Bratske tumani tashkil etildi. U Lyzavethrad Okruhaga tegishli edi. (1924 yilda Zinovyevsk Okruha deb o'zgartirildi). 1925-yilda gubernatorliklar tugatilib, okruxalar bevosita Ukraina SSRga bo'ysundirildi. 1930-yilda okruhalar tugatildi, 1932-yil 27-fevralda Odessa viloyati tashkil etildi. Bratske tumani Odessa viloyati tarkibiga kiritildi. 1944-yilda Bratske tumani Nikolaev viloyatiga o'tkazildi. 1956-yilda Bratskega shahar tipidagi aholi punkti maqomi berildi.
Qayrogʻachtepa-2
Qayrogʻachtepa-2 — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV-V asrlar. Samarqand viloyatining Tayloq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Eskijuma” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Qayrogʻachtepa
Qayrogʻachtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VII, X—XVI asrlar. Samarqand viloyatining Tayloq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Eskijuma” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Bad Wünnenberg
Bad Wünnenberg Germaniyaning Shimoliy Reyn — Vestfaliya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Paderborn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 161,04 km2. 12 256 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Abdurahmon Tojiboyev
Tojiboyev Abdurahmon — 1903-yili tug‘ilgan,  Baliqchi rayoni Xo‘jaobod qishlog‘idan, o‘zbek, VKP(b) a’zosi. 1933-yili berilgan kamomadi  uchun  partiyadan  o‘chirilgan,  1934-yili  kolxoz  mablag‘ini  kamomad  qilgani  uchun  sudlangan,  hibsga  olingunga  qadar Xo‘jaobod qishloq matlubotida  magazin  mudiri. Otamirzayev uyi- dagi aksilinqilobiy guruhning yashirin yig‘ilishlarida ishtirok etganlikda, Miridiyevning aksilinqilobiy isyonchi chaqiriqlarini qo‘llab-quvvatlaganlikda ayblangan.
Amu (roman)
Amu — oʻzbek yozuvchisi Asqad Muxtor qalamiga mansub roman. 1986-yil Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida nashr etilgan. Asar voqealari Afgʻoniston hududida kechadi. Asarda Sovet Ittifoqi tomonidan Afgʻonistonga xizmat safariga yuborilgan oʻzbek irrigatorining taqdiri va uning atrofida kechadigan voealar markaziy oʻrinni egallaydi. Romanda oʻz hududlarini sugʻorishda, choʻlquvarlikda Amudaryo suvlaridan foydalanayotgan sovet irrigatorlarining yutuqlari ulugʻlanadi. Bundan tashqari asarda afgʻonistonliklarga katta vaʼdalar berib, oxir-oqibat aldab ketuvchi ingliz irrigatori obrazi ham bor, u Britaniya josusi sifatida tasvirlangan.
Havolalar
1. 2. 3. 4.
Irene
Bae Joo-hyun (1991-yil 29-martda tugʻilgan), Irene nomi bilan tanilgan janubiy koreyalik qoʻshiqchi, reper va aktrisa. U Janubiy Koreyaning Red Velvet qizlar guruhining sardori va uning Red Velvet — Irene & Seulgi kichik guruhining aʼzosi.
Faoliyati
2014-yil 27-iyulda u Red Velvet qizlar guruhining aʼzosi va sardori sifatida eʼlon qilingan. Ular „Happiness“ singli bilan guruhning rasmiy debyutini qilishgan. Oʻshandan beri Red Velvet oʻn bitta mini-albom, ikkita studiya albomi hamda ikkita qayta nashr etilgan albomini chiqargan. Ular Janubiy Koreyada va butun dunyoda eng mashhur K-pop guruhlaridan biri sifatida eʼtirof etilgan. 2014-yilning noyabr oyida Irene Kyuhyunning "ganghaenghaejyeong" klipida suratga tushgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Irene_Bae_at_DMC_Music_Festival_in_September_2015_02.jpg/170px-Irene_Bae_at_DMC_Music_Festival_in_September_2015_02.jpg|right|thumb| 2015-yil sentabr oyida 2015-yilning mayidan 2016-yilning iyunigacha Irene aktyor Park Bo-gum bilan Music Bank musiqiy shousini olib borgan. Ularning ikkalasi ham oʻzlarining qoʻshiq aytish va boshlovchilik mahorati bilan omma eʼtiborini qozonishgan. Matbuot ularni shou tarixidagi eng yaxshi sheriklardan biri deb atagan.
2017-yil mart oyida Irene Red Velvetning SM Station mini-albomidagi „Would U“ klipida ikki sevishgan obrazi uchun aktyor Kim Min-Je bilan juftlikda suratga tushgan.
Chris Hughes
Chris Hughes (1983-yil 26-noyabrda tugʻilgan ) — amerikalik tadbirkor eng yirik ijtimoiy tarmoqlardan biri boʻlgan Facebook ning asoschilaridan biri.
Irene
Faoliyati
2019-yil iyul oyida SM Entertainment kompaniyasi Irene Janubiy Koreyalik DJ va produser Raiden bilan 2-avgustda chiqqan „The Only“ trekida hamkorlik qilishini eʼlon qilgan.
Chris Hughes
Massachusetts shtatining Endover shahridagi Fillips Akademiyasi bitiruvchisi. Harvard universitetida tahsil olgan. 2006-yilda tarix va adabiyot yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasini olgan.
Irene
Faoliyati
2020-yil 20-aprelda SM Irene guruhdoshi Seulgi bilan birga Red Velvetning birinchi boʻlinmasini tashkil qilishini tasdiqlagan. Red Velvet — Irene & Seulgi debyuti 6-iyul kuni Monster mini-albomining chiqarilishi bilan boʻlib oʻtgan. Uning 2-epizod: IRENE nomli qisqa yakkaxon ijrosi ham chiqqan. U va Seulgi Level Up Project! realiti-shousining spin-off nomli talqinida rol ijro etishgan. 2020-yilning 16-iyulida SM Irene oʻsha yilning oxirida chiqishi kerak boʻlgan Double Patty filmida rol ijro etishini tasdiqlagan, keyinchalik film namoyishi 2021-yil fevraliga koʻchirilgan. Filmda u intiluvchan langar Li Hyun-Ji rolini ijro etishi kerak edi. Irene shuningdek, film uchun „A White Night“ deb nomlangan oʻzining birinchi singlini ham chiqargan.
Shaxsiy hayoti
2020-yil fevral oyida Irene Janubiy Koreyadagi COVID-19 pandemiyasidan jabrlanganlarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida Koreyaning Community Chest xayriyasi uchun 100 million von xayriya qilgan.
Chris Hughes
2004-yilda hali talaba boʻlgan Chris Hughes Mark Zuckerberg, Dustin Moskovitz va Eduardo Saverin bilan birgalikda keyinchalik dunyodagi eng yirik ijtimoiy tarmoqqa aylangan Facebookka asos solishadi. Ammo 2007-yilda Hughes Barack Obamaning saylovoldi kompaniyasida ishtirok etish uchun loyihani tark etishga qaror qiladi. AQShda prezidentlik saylovlari paytida Chris Hughes Barack Obamaning veb-saytini ishlab chiqish va uning ijtimoiy-axborot kompaniyasini boshqarish bilan shugʻullangan.
2009-yilda saylovlar tugagandan soʻng u General Catalyst venchur investitsiya kompaniyasida faoliyat olib boradi.
U dunyoni oʻzgartirish uchun ish olib borayotgan shaxslar va tashkilotlar oʻrtasida biznes aloqalarni oʻrnatish maqsadida ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish istagi ustuvor gʻoya hisoblangan Jumo startapiga asos solgan.
Chris Hughes oʻzining besoqolbozligini yashirmaydi. 2011-yil yanvar oyida Nyu-Yorkda nikoh tengligini qoʻllab-quvvatlash maqsadida oʻtkazilgan ziyofatda Chris va uning jufti Sean Eldridge unashtirilganliklarini eʼlon qilishgan va 2012-yil 30-iyunda ular turmush qurishgan.
Ijtimoiy tarmoq (2010) filmida Chris Hughes obrazini Patrick Mapel gavdalantirgan .
Lloyd Andrews
Lloyd Beyli Thomas Andrews (talaffuzi: "Ллойд Бейли Томас Эндрюс", 1894-yil 4-noyabr — 1974-yil 17-noyabr) kanadalik xokkey chap qanot himoyachisi boʻlib, 1921—1925-yillarda Toronto Sent-Pets jamoasida Milliy xokkey ligasida toʻrt mavsum oʻynagan. 1914-yildan 1934-yilgacha davom etgan faoliyatining qolgan qismi oliy va quyi ligalarda oʻynadi.
Oʻyin faoliyati
Andrewsning faoliyati u hali oʻsmirligida Birinchi Jahon urushiga qoʻshilganligi sababli toʻxtab qoldi. U uch-yil davomida katta xokkey oʻynash uchun qaytib keldi, oʻsha paytda Sent-Pets 1922-yil 23-yanvarda uni imzoladi.
Deyarli darhol u NHL jamoasiga Stenli kubogini yutib olishga yordam berdi. U 1922-yilgi Stenli kubogi finalining toʻrtinchi oʻyinida Sent-Pets va Vankuver millionerlari ustidan 6:0 hisobida gʻalaba qozongan golni urgan va bu uning pley-off bosqichiga yagona safari boʻlishi kerak edi.
Sent-Pets bilan toʻrt mavsum oʻynaganidan soʻng, Andrew olti-yil davomida Can-Am ligasiga qoʻshildi va u 1929-30-yilgi mavsumda 24 ta gol urib, oʻzini yaxshi toʻpurar sifatida koʻrsatdi. Keyin 1934-yilda nafaqaga chiqishdan oldin CHLga qoʻshildi.
Kalburcu, Çan
Kalburju — Chanoqqal'a viloyatining Chan tumaniga qarashli qishloq.
tarix
Qishloq 1902- yildan beri shu nomga ega.
Geografiya
Qishloq Chanakkale shahar markaziga 81-da joylashgan.
Qoraqamish kanali
Qoraqamish — Toshkent viloyati va Toshkent shahridagi kanal. Qoraqamish kanali tabiiy kelib chiqqan bo'lib, qadimdan kanal vodiy bo'ylab oqib o'tgan. Hozirgi vaqtda kollektor sifatida ishlatiladi.
Kanal nomining etimologiyasi
Qoraqamish kanalining nomi "qora qamish" ma'nosini beradi. Aftidan bunday nomlash, uzoqdan qorong'i bo'lib ko'rinadigan, zich joylashgan qamishzorlarni bildiradi (masalan, Qoradaraxt toponimi - so'zma-so'z ma'nosi o'rganilganda "qora daraxt", zich joylashgan bog' ekinlarini bildiradi).
Umumiy tavsif
Kanal uzunligi 21,0 km. Kanal Toshkent viloyatining janubi-gʻarbiy tomonidan oqib o'tgan. Poytaxtning shimoli-gʻarbiy chekkasidan oʻtib, shahar chegarasidagi Quyi Boʻzsuvga quyiladi. left|thumb|270x270px| Ko'cha yaqinidagi Qoraqamish.Yuqori Qoraqamish. left|thumb|270x270px| Qoraqamish Qoraqamish — tabiiy vodiydan oʻtuvchi qadimiy kanal. Dastlab bu tabiiy suv oqimi bo'lib, xo'jalik maqsadida foydalanish jarayonida kanalga aylantirilgan. Doimiy aholi punktlari paydo boʻlgunga qadar, qadimdan Qoraqamish kanali boʻlgan.
Qoraqamish oqimi boʻylab tuproq eroziyasi va karst – boʻgʻilish jarayonlari kuzatiladi. Kanalning chuqurlashishiga olib keladigan tubi va qirg'oqlarining asta-sekin eroziyasi tufayli hozirgi vaqtda kanal jarlikka aylanib oqadi, ba'zi joylari esa tik kanyonga aylanadi.
Hozir Qoraqamish kollektor sifatida ishlatiladi. Qoraqamish kanaliga Chigʻatoy, Koʻkcha kanallari (Birlik va Beshqayragʻochga boʻlingandan keyin), Jar va boshqa ariqlar suvlari quyiladi. Moyqoʻrgʻon kanaliga suv berib turadi.
Qoraqamish suvlari sugʻoriladigan dalalardan chiqqan suvdan, sanoat korxonalari va shahar xoʻjaligi obyektlaridan chiqqan suvlardan yigʻiladi. Shu sababli Qoraqamish suvlarida juda ko'p miqdorda turli xil kimyoviy moddalar mavjud. Yuqori oqimlarda turli tuzlarning miqdori 1,026-1,412 g/l gacha yetadi. Bir qator kanallarning birlashishi va tozalash inshootlarining borligi tufayli minerallashuv 0,787-1,080 g/l gacha kamayadi (mineralizatsiya to'g'risidagi ma'lumotlar 1983-yil holatiga ko'ra olingan).
Suv oqimi
Qoraqamish kanalining boshlanishi Toshkent shimolidan boshlanadi. Dastlab, u g'arbga ozgina qiyalik bilan oqadi, janubiy oqim yo'nalishiga ega. Toshkent halqa yoʻlini kesib oʻtib, poytaxt hududidan o'tib tugaydi. Yunusobod tumanining shimoli-gʻarbiy qismidan janubi-sharqiy yoʻnalishga qarab oqib oʻtadi. Bu yerda Qoraqamish boʻylab Yuqori Qoraqamish koʻchasi o'tgan. left|thumb|270x270px| Qoraqamish [[Boʻzsuv|Quyi Boʻzsuvga quyilishidan oldingi qismda]] Toshkent viloyat hududida kanal g'arbiy yo'nalishda oqadi. Oxirida u hatto shimolga ma'lum bir qiyalik bilan oqadi. Shuningdek kanal katta koʻchalar hisoblangan Qorasaroy, Mansur Shamsutdinov, Keles Yoʻli, Oʻrazboyev, Muxbir, Qamarniso koʻchasi boʻylab oʻtadi. Olmazor tumanida, Qoraqamish sohillarida xuddi shu nomdagi massiv, shuningdek, pediatriya ilmiy-tadqiqot instituti mavjud. Qoraqamish massivida, Qoraqamishning kichik bir qismida hozirgi kunda katta kanalning suv yoʻli oqib oʻtadi. Damariq va Kechquruq kanallari ham Qoraqamish bilan birga oqib o'tadi. Ikki kanal oqimining umumiy qismi taxminan 1 km uzunlikka ega.
Qoraqamish kanali ikki marta Toshkent halqa yoʻlini kesib oʻtib, yana Toshkent viloyati yerlariga oqib oʻtadi. Aylanma yoʻl bilan kesishmasdan oldin Damariqdan boshlangan ariq suvlari Qoraqamishga quyiladi.
Bu hududda Qoraqamish sohillarida tozalash inshootlari joylashgan. Kanalning quyilish qismlari Uchtepa tumani va viloyat chegarasi boʻylab oqib oʻtadi. Qoraqamish halqa yoʻli bilan ikkinchi marta kesishgunicha Chigʻatoy, Koʻkcha (Birlik va Beshqayragʻoch kanallari orqali) suvlari qo'shiladi.
Qoraqamishning tozalangan suvlari Quyi Boʻzsuvga quyiladi. Ikki kanal oʻrtasida ularning qoʻshilishidan oldin Oʻrikzor massivi joylashgan.
Arxeologik yodgorliklar
Qoraqamish qirg'oqlari bo'ylab hozirgi Toshkent shahri hududida qadimgi davrlariga oid arxeologik yodgorliklar saqlanib qolgan.
Qoraqamishning Quyi Boʻzsuvga quyilishi yaqinida Shoimkoʻprik hududida Boʻzsuv manzilgohlaridan biri boʻlgan, paleolit davriga oid Boʻzsuv 1 manzilgohi joylashgan. 1959-yil oktabrda Boʻzsuv 1 yaqinida gidrogeolog I. A. Anboyev Qoraqamishning qadimgi odamlar manzilgohlarini topilgan. Qidiruv natijasida uchta madaniy tepaliklar topilgan. Ulardan ikkitasi paleolit davriga, uchinchisi bronza davriga tegishli turli mehnat va harbiy qurollar topilgan.
3-3,5 ming yillar avval Toshkentning shimoli-sharqiy qismidagi Qoraqamish sohilida joylashgan Serqali arxeologik manzilgohlari mavjud bo'lgan. Bu shahar hududida bronza davri qabilalari yashab oʻtganini bildiradi. Bu manzilgohlarni S.Rahimov o'rganib chiqqan. Serqalida katta qovurgʻali tamgʻa bilan bezatilgan, tubi tekis qoʻlda yasalgan kulolchilik buyumlari toʻplagan.
Toshkent hududida doimiy aholi punktlari vujudga kelgan davrda, eng qadimgi Jo'n - Salor - Qorasuv sug'orish tizimi bilan bir qatorda Boʻzsuv- Kaykovus -Qoraqamish sug'orish tizimlari ham rivojlangan. Bu yerda rivojlanishning 2 (eramizning V-XIII asrlari) va 3-bosqichi (milodiy IX-XIII asrlar)da ayrim aholi punktlari paydo bo'lgan.
Odam boʻlish qiyin
"Odam boʻlish qiyin"— Oʻzbekiston xalq yozuvchisi Oʻlmas Umarbekov qalamiga mansub roman. Asar adibning ilk romani boʻlib 1969-yilda yozilgan. U yozuvchining ilk katta asari boʻlsada, yaxshi muvaffaqiyat qozondi va ellik yildan beri qayta-qayta nashr etilmoqda. Asar sovet va undan keyingi davrlarda bir qancha tillarga tarjima qilinib nashr etilgan. Ilk bora 1970-yilda „Yosh Gvardiya“ nashriyoti tomonidan nashr etildi. 1972-yilda rus tiliga tarjima qilinib „Зелёная звезда“ nashriyotida nash etildi. 1985-yilda „Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti“ asarni „Yoz yomg'iri“ qissasi bilan birga 30 000 nusxali qattiq muqovada nashr etdi. 2007-yilda „Sharq nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi“, 2018-yilda „Yangi asr avlodi“ nashriyoti asarni nashr etdi.
O‘lmas Umarbekovning „Odam bo‘lish qiyin“ romanida hayot, hayotning haqiqatga to‘la nafasi ufurib turadi. Asar tilining soddaligi, voqealarining jonliligi etiborga loyiq. O‘tgan asrning ikkinchi yarmidagi o‘zbek nasri rivojida O‘lmas Umarbekovning o‘ziga xos o‘rni bor. Uning „Odam bo‘lish qiyin“ romani yoshlar hayoti, maʼnaviy-axloqiy muammolar, insonlarning murakkab munosabatlari haqida yaratilgan va bugungi kunda ham ko‘p o‘qiladigan asarlar sirasiga kiradi.
Asar haqida
Oʻtgan asrning ikkinchi yarmida Oʻzbek adabiyotida Oʻlmas Umarbekovning „Odam boʻlish qiyin“ romani tugʻildi. Asar real voqealarga asoslanib yozilgandek oʻziga jalb etadi. Asarda ota-onaga hurmat, qadr-qimmat, odamiylik tuygʻulari, yosh qalbning tuygʻulari, oʻzbeklarning sodda va mehribonligi, oʻspirin bolaning orzulari va shunga oʻxshash voqealar ibrat qilib yoritib berilgan.
Unda Oʻzbek ayolini yaqqol namoyon etgan Hojar buvi (Zavod aya yoki „Otinbibi“), kuni faqat qora mehnatda oʻtadigan qoʻllaridan har doim benzin isi alqab turadigan Obid aka, oʻzining jonkuyar mehnati uchun „Qahramon unvoni“ni olgan qishloqning oldi odami Yusuf aka, Maktabda yaxshi xulqi va aʼlo baholar bilan oʻqib kelayotgan Abdulla va Qishloqning aqlli qizi Gulchehraning hayotidan hikoya qilingan.
Asar qahramonlari Abdulla, Gulchehra , Samad , Sayyora kabi endigina maktabni bitirgan, katta hayot ostonasida turgan yoshlardir. Ularning har birini oʻz maqsadi, oʻz rejalari bor. Lekin, bu qahramonlarning bir biridan farqi — ana shu maqsadlariga qanday erishishlarida.
Abdulla — yaxshi, oʻqimishli va ziyoli oilaning yakka — yu yolgʻiz farzandi. Maktabda aʼlo baholarga oʻqib, oltin medal bilan yakunlaydi. U yaxshi tarbiya olgan, doimo yaxshi oʻqishga, yaxshi kasb egasi boʻlishga, yuqori choʻqqilarni zabt etishga intilgan. Lekin bu intilish keyinchalik boshqa yoʻnalishga oʻzgarib ketadi. Maqsadlar, rejalar oʻsha, ammo maqsadga erishish yoʻli oʻzgaradi. Abdulla otasiga oʻxshashni xohlamaydi, u shohona hayotni, yaxshi mansablarni istaydi, bu yoʻlda bir qizning hayotini barbod qiladi.
Gulchehra — oddiy qishloq qizi, chiroyli, aqlli qiz. U ham maktabni yakunladi, koʻpchilik qatori shaharga ketmasdan, qishloqda qolib, uni obodonlashtirishni, qayta qurishni orzu qiladi. Ilk bor sevib qoladi. Balki bu sevgi ham emasdir. Ahir hech kimga koʻngil qoʻymagan, yaxshi yomonni farqiga bormaydigan qiz edi. Abdulla va Gulchehraning sevgisini yoshlikdagi oddiy havas deb tushinish mumkin. Ikkisi ham bu hisni ilk bor tuyishadi va ilk bor dunyoda shunday tuygʻular borligini bilishadi.
Havolalar
| Odam boʻlish qiyin romani kitobxon.comda
Oydintepa
Oydintepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VI—VIII asrlar. Buxoro viloyatining Jondor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Oydin” MFY, Oydin qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Sherlok (teleserial)
Sherlok yaʼni Sherlok Xolms sifatida juda ham keng tarqalgan Britaniyaning Hartswood Films kompaniyasi tomonidan, maxsus BBC Wales uchun suraʼtga olingan teleserial. Film ser Artur Konan Doylning detektiv Sherlok Xolms asarlari asosida suraʼtga olingan. Filmdagi voqealar yozuvchi tassavuridek XX asrda emas balki, bizning kunlarda sodir boʻladi. 2009-yilda maxsus namoyishga chiqmagan epizodlar taqdimoti boʻlib oʻtadi, keyinchalik 2010-yilda BBC One va BBC HD telekanallarida toʻqson (90) minutlik uch qismli birinchi fasl koʻrsatila boshlangan. Ikkinchi fasl 2012-yilning yanvarida, uchinchi fasl esa 2014-yilning yanvarida BBC One telekanali tomonidan omma eʼtiboriga havola etilgan. 2014-yilning 8-yanvarida Steven Moffat teleserial toʻrtinchi va beshinchi fasllarga choʻzilishini OAV hodimlari bilan boʻlgan suhbatda qayd etib oʻtgan. Ushbu teleserialning oʻzbek tilidagi tarjimasi 2014-yilning avgustida Yoshlar teleradiokompaniyasi tomonidan efirlarga uzatilgan boʻlib barcha fasllarni oʻz ichiga qamrab oladi. Serial mualliflari taniqli Kim Doktor va Jekkil teleseriallari bilan muhlislarga yaxshi tanish boʻlgan Steven Moffat va Mark Getisslardir. Bosh rollarni esa (Sherlok Holms rolida) Benedikt Kamberbetch va (Doktor Vatson rolida) Martin Frimanlar ijro etishgan. Filmni tasvirga olish ishlari asosan, London va Cardiff shaharlarida boʻlib oʻtgan. Ushbu film uch fasl taqdimoti yuzasidan koʻplab Xalqaro kinomukofotlariga munosib koʻrilgan va 2011-yilda Eng yaxshi drammatik serial nominatsiyasi ostida nufuzli BAFTA televizion mukofotiga sazovor boʻlgan.
Qisqacha serial borasida
Serialda Konan Doylning ajoyib kriminalistika va vahimali Sherlok Xolms asari bosh qahramoni va uning yaqin doʻsti Dr. Vatsonlarning sarguzashtlaridan parchalar keltirilgan. Hodisalar rivoji XIX va XX asrlardan bizning davrlarga koʻchirilgan va moslashtirilgan. Yordamchiga ehtiyoji kuchli Sherlok Xolms oʻz doʻsti orqali yaqinda Afgʻonistondan qaytgan harbiy-shifokor Jon Vatson bilan tanishadi. Sherlok darhol Vatsonni yaqinda Afgʻonistondagi urushdan qaytganini va urush xotiralari uni hamon qiynayotganini hamda oyogʻiga qarab oyoqdagi ogʻriq psihomatiya oqibatida yuzaga kelishini aytib berib Vatsonni hayratga soladi. Bu ikki jentlmenlar Beyker Strit koʻchasida 221 B uyda yashovchi koʻngilchan Xadson xonimnikiga ijarachi sifatida joylashishadi. Ular birgalikda oʻta kuzatuvchanlik, tezkor tahlil, deduksiya nazariyasi, zamonaviy texnologiyalar, internet va mobil aloqa vositalari yordamida Scotland Yardga murakkab jinoyatlarni fosh etishda  oʻziga xos beminnat yordamlarini koʻrsatishadi.
Gʻoya
Teleserial Steven Moffat va Mark Gatiss hamkorligining mahsuli hisoblanadi. Ushbu ikki shaxs oldinlari ham telekanallar uchun maxsus Xolms kabi murakkab filmlar bilan shugʻullanishgan. 2007-yilda Moffat Robert Stivensonning Janob Xayd va doktor Jekkilning qoʼrqinchli taʼrixi asariga asoslangan Jekkil filmiga senaristlik qiladi. Mark Gatiss esa, Charlz Dikkensning asarlariga asoslanib suraʼatga olingan Kim Doktor ilmiy-fantastik serialining Notinch oʻlik nomi bilan mashhur boʻlgan qismiga senaristlik qiladi. Bu gʻoya Moffat va Gatiss Kim Doktor filmi ustida ishlayotgan vaqtlari, Londonga poyezd orqali birgalikda ketishayotganida ikkalasiga ham Doylning detektiv asarlari yoqishini payqab qolishi, teleserial yaratilishiga  asosiy turtki boʻlgan. Ular gʻoyasining asosiy mazmuni boʻlib, Sherlok Xolmsni industrial epoha vasvasasidan halos etish boʻlgan. Sherlok Xolms taʼrixi haqida Mark Gatiss ushbu soʻzlarni aytib oʻtgan: Men qachonki fikrlari oʻqilmagan insonlarni uchratganimda, ularni (odamlar) naqadar qiziqarli narsa kutayotgani haqida doim oʻylayman. Monte-Karloda boʻlib oʻtgan, mukofot topshirish marosimlaridan birida, prodyuser Syu Vertu va Moffatning rafiqasi bu ikki gʻoya muallifiga filmni yorqin ekranlarga olib chiqishni tavsiya qilishadi. Steven Moffatning The Guardian nashriyoti bilan boʻlgan intervyusi:
- oʻzbek tiliga Foydalanuvchi:Bir soddadil Uzbek tomonidan tarjima qilindi
Asl nusxasi: