cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bao Yixin
Faoliyati
2010-yilda Bao Yixin Lu Lu bilan China Masters musobaqasining ayollar juftlik bahslarida finalga chiqdi. 19 yoshida u birinchi marta 2011-yilda Zhong Qianxin bilan Yaponiya ochiq turniri va Cheng Shu bilan Kanada ochiq turniri Grand Prilarida gʻolib chiqdi. Bir yil oʻtgach, Bao va Zhong juftligi 2012 Singapur ochiq turniri va China Masters musobaqalarida gʻolib chiqdi. Ular, shuningdek, 2012-yilgi Shveysariya ochiq chempionati finaliga qadar vatandoshlari Xia Xuan va Tang Jwala va 2012-yilgi Hindiston ochiq chempionati finalida koreyalik Jung Kyung-eun va Kim Ha-na juftligiga yutqazishgan. Bao Yixin va Zhong Qianxin juftligi 2013-yil yanvar oyida ayollar juftliklari boʻyicha BWF jahon reytingida 2-oʻrinni egalladi. Ular 2013-yilgi Xitoy ochiq turniri finalida vatandoshlari Van Syaoli va Yu Yangga magʻlub boʻldi.
Samarqand quzgʻoloni
1868-yil 8 iyunda Kaufman buyrugʻi bilan Samarqand birvarakayiga toʻpga tutiladi. Shaharni batamom yoqib yuborish haqida buyruq olgan askarlar qirgʻin boshlaydilar. 9 iyunda minglab kishining yostigʻini quritgan Samarqand fojiasi boshlanadi. Qatli om 3 kun davom etadi. Yuzlab odamlar hech qanday tergovsiz, soʻroqsiz otib tashlandilar. 19 kishi, jumladan, qoʻzgʻolon faollari Sibirga surgun qilingan. Umuman olganda Samarqand quzgʻoloni tarixda muhim oʻrin tutadi. S. Ayniynpnt fikricha, Abdulmalik toʻraning harakati va qoʻzgʻolonchilarning jasorati tufayli Kaufman Buxoroga hujum qilishdan voz kechishga va sulh tuzishga majbur boʻlgan.
Manba: Mirza Abdulazim Sami, Tarixi salatini mangitiyya, M., 1962.
Adabiyot
Azim Malikov.
Bao Yixin
Faoliyati
2013-yilning soʻnggi choragida Bao Yixin yana yangi hamkor bilan bogʻlandi. Bu safar bu Tang Jinhua edi va bu juftlikning hamkorligi 2013-yilning soʻnggi qismida ayollar oʻrtasidagi beshta juftlik musobaqalarida gʻolib boʻlish bilan bir zumda muvaffaqiyatga aylanadi. Gollandiya ochiq, Daniya ochiq, Fransiya ochiq, Gon Kong ochiq va Makao ochiq chempionati finallarida gʻalaba qozonildi. Dastlabki 28 oʻyindan bu yangi juftlik faqat bitta oʻyinda magʻlub boʻlgan. 2014-yilda Bao va Tang Koreya, Malayziya, Shveysariya va Singapur ochiq musobaqalarida gʻolib chiqdi. U 2014-yilda Xitoyning Uber kubogi gʻolibi boʻlgan jamoaning bir qismi ham boʻlgan. Bao 2014-yilning 29-mayida ayollar juftligi boʻyicha hamkori Tang Jinhua bilan birgalikda BWF jahon reytingining birinchi oʻrniga chiqdi.
2015-yil mart oyida u sherigi Tang Yuanting bilan birgalikda ayollar oʻrtasidagi badminton boʻyicha Butun Angliya ochiq chempionatida amaldagi chempionlar Vang Xiaoli va Yu Yangni magʻlub etdi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Tang_Jinhua_%26_Bao_Yixin_%28CHN%29.jpg/220px-Tang_Jinhua_%26_Bao_Yixin_%28CHN%29.jpg|thumb| Bao va Tang Jinhua 2013-yilgi Gollandiya ochiq turniri Grand Prisida; Aralash juftliklar
Bao Yixin va uning sherigi Lyu Cheng 2013-yilgi Gon Kong ochiq musobaqasining aralash juftlik bahslarida finalga qadar yetib bordi. Bir yil oldin u Qiu Tsixan bilan 2012-yilgi Fransiya ochiq chempionati finaliga qadar etib borgan va uchta oʻyinda Xu Chen va Ma Jinga (17–21, 21–19, 18–21) magʻlub boʻlgan edi. Uning aralash juftliklar musobaqasidagi eng yirik gʻalabasi 2011-yilgi Indoneziya ochiq Grand Prisining Oltin musobaqasida He Hanbin bilan hamkorlikda boʻlgan. Grand Prida Xu Chen va Ma Jin finalning ikkinchi oʻyinida jarohat olib nafaqaga chiqishiga toʻgʻri kelgan edi va ular Xu Chen va Ma Jinning oʻrniga maydonga tushib, raqiblari ustidan gʻalaba qozondi (21–19, 1–4). Shveysariya va Singapurdagi ikki yarim finaldan soʻng Bao Yixin va Liu Cheng 2014-yilda Daniyaning Kopengagen shahrida boʻlib oʻtgan BWF jahon chempionatida yana bir yarim finalga chiqish orqali bronza medalini qoʻlga kiritdi .; Nafaqaga chiqish
Shaxsiy hayoti
Bao Yixin aralash juftlikdagi sobiq sherigi Liu Cheng bilan turmush qurgan.
Osiyo chempionati
Ayollar juftligi
BWF boʻyicha oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati
Qizlar juftligi Aralash juftliklar
Oʻsmirlar oʻrtasidagi Osiyo chempionati
Qizlar juftligi Aralash juftliklar
BWF Superseriyasi
2006-yil 14-dekabrda boshlangan va 2007-yilda joriy etilgan BWF Superseriyasi badminton boʻyicha Butunjahon Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan elita badminton turnirlari seriyasidir. BWF Superseriyasi darajalari Superseriya va Superseriya Premier hisoblanadi. Superseriya mavsumi 2011-yildan beri joriy qilingan butun dunyo boʻylab oʻn ikkita turnirdan iborat. Muvaffaqiyatli oʻyinchilar har yil oxirida oʻtkaziladigan Superseriya finaliga taklif qilinadi.
Ayollar juftligi Aralash juftliklar
BWF Grand Prisi
BWF Grand Prisi ikki darajaga ega edi: BWF Grand Pri va Grand Pri Oltin. Bu 2007-yildan 2017-yilgacha oʻtkazilgan Butunjahon Badminton Federatsiyasi (BWF) tomonidan ruxsat etilgan badminton turnirlari seriyasi hisoblanadi.
Ayollar juftligi Aralash juftliklar
Gerbert mayatnigi
Gerbert mayatnigi - metallarning qattiqligini aniqlaydigan asbob. 1923-yilda ingliz konstruktori Gerbert yasagan (nomi shundan). Ishi tayanch nuqtasi sinaladigan namuna sirtiga oʻrnatilgan maxsus yoysimon mayatnikning har 10 marta tebranish davrini yoki birinchi erkin tebranish burchagini oʻlchashga asoslangan. Mayatnikning ogʻirligi 2—4 kg, tayanch nuqtasi uchiga diametri 1 mm li sharcha oʻrnatiladi. Sinaladigan metall qancha qattiq boʻlsa, mayatnikning tebranish davri (yoki burchagi) shuncha katta boʻladi.
Avstraliya — Gretsiya munosabatlari
thumb| Makedoniya — Melburnda Gretsiya mitingi Avstraliya va Gretsiya oʻrtasida tashqi aloqalar mavjud. Ikki davlat oʻrtasidagi munosabatlar yaqin: mamlakatlar jahon urushi va Koreya urushi davrida ham ittifoqchi boʻlgan. Ikkinchi jahon urushi paytida Avstraliya qoʻshinlari Gretsiya va Krit janglarida qatnashganlar. Avstraliyada katta yunon jamiyati mavjud (1950-1960 yillar). Har bir davlat boshqasining poytaxtida elchixonasiga ega. Yunonistonning Sidney, Melburn va Adelaidada bosh konsulliklari, shuningdek Pertdagi konsulligi, Brisben va Darvindagi faxriy konsulliklari, Nyukasl va Xobartdagi faxriy konsulliklari mavjud. Har ikki davlat Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkilotining toʻlaqonli aʼzosi hisoblanadi.
Avstraliya va Gretsiya tarixiy aloqalarga va Gretsiyadan kelib avstraliyalik boʻlganlarning Avstraliya jamiyatiga qoʻshgan boy hissasiga asoslangan ikki tomonlama yaqin munosabatlarga ega. 2019-yilda Avstraliya xizmatlarining Gretsiyaga eksporti 92 million dollarga baholandi, Gretsiyadan xizmatlar importi esa 750 million dollarni tashkil etdi. 2019-yilda Avstraliyaning Gretsiyaga kiritgan sarmoyasi 481 million dollarni tashkil etdi. Gretsiyadan Avstraliyaga kiritilgan sarmoya 192 million dollarga yetgan.
Ikki tomonlama tashriflar roʻyxati
Quyidagi davlat tashriflari amalga oshirilgan :
Ikki tomonlama shartnomalar va bitimlar roʻyxati
2 ta kelishuv kutilmoqda :
Iqtisodiy va savdo aloqalari
right|thumb|400x400px| 1988-yildan beri Gretsiyaga Avstraliya tovarlari eksportining oylik qiymati (million Avstraliya dollari) right|thumb|400x400px| 1988-yildan beri Avstraliyaga yunon tovarlari eksportining oylik qiymati (million Avstraliya dollari). Ikki davlat oʻrtasidagi ikki tomonlama iqtisodiy aloqalar juda past darajada va savdo hajmida sezilarli tebranishlar mavjud. Gretsiya Milliy Statistika Xizmati maʼlumotlariga koʻra, ikki davlat oʻrtasidagi umumiy savdo hajmi 34,05 foizga oʻsib, 143,228 million yevroga yetgan.
Samarqand-Ayniy avtomagistrali
Samarqand-Ayniy avtomagistrali (A377) — xalqaro ahamiyatli avtomobil yoʻli, umumiy uz. 311 km. Samarqandni qoʻshni Tojikiston Respublikasining Ayniy shahri bilan bogʻlaydi. Yoʻlning Oʻzbekiston hududidagi qismi 37 km, II—III toifali, asfaltbeton qoplama yotqizilgan. Yoʻldagi transport harakati jadalligi 1000—4600 avtomobil/kunni tashkil qiladi (2003).
Samarqand qoʻgʻirchoq teatri
Samarqand qoʻgʻirchoq teatri, Asror Joʻrayev nomidagi Samarqand viloyat qoʻgʻirchoq t yeatri — bolalar teatri. 1978-yil 1 sentabrda Gʻayratiyning "Ali kichkina" spektakli bilan ochilgan. Teatr jamoasi teatr va rassomlik sanʼati intini tugatgan 18 nafar yoshlardan tashkil topdi. Yangi teatrga Odil Norboyev bosh rejissyor, B. Rubinov bosh rassom etib tayinlandi. "Qaqildoq" (L. Boboxonov), "Satirik miniatyuralar qoʻgʻirchoklari oʻynaganda" (YULasskiy), "Kishki ertak" (V. Iogelson, A. Anisimov) va boshqa birinchi mavsum spektakllari boʻldi. Bular orasida tomoshabinlarga manzur boʻlgan "Dadavoy dangasa" (L. Mahmudov) 1000 martaba qoʻyilgan. Teatr oʻzbek va rus guruhidan iborat. Yosh teatr jamoasining yuksalishi, repertuarini shakllanishi, aktyor va rej.larni toʻgʻri yoʻnaltirishda V. S. Iogelson, 3. L. Alibekovalarning xizmati katta. "Timsoh gena", "Ajoyib ertak", "Pahlavonlar qayerga ketishdi", "Alijon sehrgar" kabi spektakllarni oʻzbek va rus tillarida V. Iogelson sahnalashtirdi. Opasingil Zloyanovalar, O. Abdullayev, S. Rizazada, N. Volokitina, R. Nizomboyev, M. Mirzaahmedov, M. Muhiddinova kabi aktyorlar spektakllar muvaffakiyatini taʼminladilar. "Samar va Kand" M. (Xalil), "Obi hayot" (M. Ashurova), "Baxilning bogʻi koʻkarmas" (J. Maxmudov), "Oʻrmondagi voqea", "Kachal Botir hangomasi", "Fleytachi Santa", "Yaxshi va yomon", "Uchar gilam", "Sehr saltanati" (A. Boboaliyev), "Morozko", "Dyuymovochka" (V. Diyorova), "Makkor tulkicha", "Biz Vinni Pux boʻlib oʻynaymiz" (A. Mil), "Hoji tamtam hangomasi" (B. Muhammadiyev) kabi spektakllar teatrda soʻnggi yillar qoʻyilgan eng yaxshi asarlardir. 2002-yil Yaponiya va Janubiy Koreyada oʻtkazilgan futbol boʻyicha jahon chempionatiga bagʻishlab YUNESKO tomonidan tashkil etilgan "Deyjon qoʻgʻirchoq teatri va koʻcha ijrochiligi" festivalida "Hoji tamtam hangomasi" spektakli bilan qatnashib sovrin olgan. Teatr hozirgi kunda ijodiy jihatdan yuksalish yoʻlida. 1992-yil H. Olimjon nomidagi teatr binosiga koʻchib oʻtgan. A. Muhammadjonov, N. Hojimetova, M. Malikov, A. Abdurazzoqov, J. Jabborov, Ye. Xoʻjayeva va boshqa yetakchi aktyorlardir.
Eson Oʻrinov.
Khwaja Ghar tumani
Khwaja Ghar tumani — Afgʻonistonning Takhar viloyatidagi tuman. Tumanga 1996—2001-yillardagi Afgʻoniston fuqarolar urushi paytida Tolibon va Shimoliy alyans oʻrtasidagi janglarda jiddiy talofot yetkazilgan.
Geografiyasi
thumb| Takhar viloyatining 2005-yilgacha boʻlgan xaritasi thumb| Takhar viloyatining 2005-yildan keyingi xaritasi Khwaja Ghar 402 kvadrat kilometr maydonga ega boʻlib, bu Wight orolining maydoniga nisbatan teng. Tumanni Dasht-i-Archi va viloyat markazi Taloqon bilan bogʻlaydigan asosiy yoʻllar mavjud, ammo ular minalangan. Khwaja Gharni Dashti Qala tumani bilan bogʻlaydigan kichikroq yoʻl bor. Khwaja Ghar Koʻkcha va Amudaryoning suv havzasi orasida joylashgan.
Tarixi
Khwaja Ghar birinchi marta 1973-yilda Muhammad Ashraf tomonidan aholini roʻyxatga olishga tayyorgarlik koʻrish uchun xaritaga tushirilgan.
Keyinchalik, 2001-yilda, Tolibon 2001-yil boshida Khwaja Gharni qoʻlga oldi va oʻsha yilning noyabrigacha oʻz nazoratida ushlab turdi. Jang 20 yil ichidagi eng ogʻir jang boʻlgan va tumanning katta qismini vayron qilinishiga olib kelgan.
2005-yilda Khwaja Gharning bir qismidan Dashti Qala tumani tashkil etilgan. Muhammad Umar 2006-yilda tuman hokimi etib tayinlangan.
Tolibon 2010-yil boshida Dashte Archi tumanidagi isyonchilardan yordam olib, Khwaja Gharni nazorat qilish uchun hukumatga daʼvo qila boshlagan. 2010-yil oxirida tumanning katta qismi munozaralar ostida qolib, goh Tolibon nazorati ostida boʻlgan, goh oʻzini oʻzi boshqargan.
2006-yil avgust oyida xavfsizlik kuchlari tomonidan himoya kelmaguncha Tolibon qisqa muddatga tuman markazini egallab oldi. Tinch aholining aytishicha, tuman markazida boʻlgan aholi salbiy taʼqibga uchragan. Tolibon 2017-yil mart oyida Khwaja Gharning 20 foizini oʻz nazoratiga olganini daʼvo qildi. Keyinroq oʻsha yilning iyun oyida 10 ta qishloq Tolibon tomonidan bosib olingan. Oʻshandan beri Khwaja Gharda koʻplab voqealar sodir boʻldi. 2018-yil oxirida tuman isyonchilar taʼsirida boʻlgan deb hisoblangan.
Demografiyasi
Tumanda 74769 nafar aholi istiqomat qiladi va jins nisbati har 20 ayolga 21 erkakdan toʻgʻri keladi. Khwaja Ghar aholisining asosiy qismini koʻpchilik oʻzbeklar va qisman kamroq boʻlgan pushtun va tojiklar tashkil qiladi. Oʻrtacha yosh 16,4 boʻlib, aholining taxminan 40 % ishlaydi. Ishsizlarning 10 foizi ish izlamoqda. Tumanda 10,5 mingga yaqin xonadon mavjud boʻlib, ulardagi oʻrtacha odam soni 7,1 kishini tashkil qiladi.
Tumanda 62 ta qishloq bor.
Iqtisodiyot
Ish bilan band boʻlganlarning 40 % qishloq xoʻjaligi, ovchilik, baliqchilik yoki oʻrmonchilik sohalarida ishlaydi — bu Khwaja Ghardagi eng katta sektordir. Asosiy ekinlari bugʻdoy, arpa, paxta, zigʻirdan iborat. 14 ming gektarga yaqin sugʻoriladigan, 32 ming gektar lalmikor yerlar mavjud, ammo barcha yerlardan foydalanilmaydi. Sugʻorish Taloqan daryosi orqali taʼminlanadi, ammo Khwaja Gharga yetguncha suv darajasi pasayib boradi. Qishloq xoʻjaligida yetishtirilgan urugʻlik, zamonaviy dehqonchilik usullari, taʼlim, jihozlar, muzlatgichlar yetishmasligi sababli yetishtiriladigan mahsulotlar kam. Tumanda chorvachilik bilan ham shugʻullaniladi, bunda asosan qoʻy va echki boqiladi.
Ishchi kuchining 30 foizi xizmat koʻrsatish sohasida ishlaydi. Ayollarning asosiy qismi toʻquvchilik va tikuvchilik bilan shugʻullanadi.
Tuman bozori bu hudud Tojikistonga yaqin boʻlgani uchun shimoli-sharqdagi eng yirik bozorlardan biriga aylangan. Khwaja Ghar qonuniy va noqonuniy transchegaraviy savdodan foyda koʻradi.
Taʼlim va sogʻliqni saqlash
Khwaja Ghar 15-24 yoshdagilar uchun savodxonlik darajasi 50 foizni tashkil etadi. Bu yerda 5 ta umumtaʼlim maktabi, 7 ta boshlangʻich maktab, 1 ta diniy maktab boʻlib, ularda 150 ga yaqin oʻqituvchi ishlaydi. Biroq, maktablar yaxshi jihozlanmagan va qoʻshimcha mablagʻ, oʻqituvchilar, binolar va transportga muhtoj.
Tumanda 3 ta vrachlik punkti, 9 ta dorixona mavjud. Khwaja Ghar aholisi ichimlik suvi, shifokorlar va professional doyalar yetishmasligidan aziyat chekadi. Shunga qaramay, 2020-yil 1-mart kuni tumanda bitta klinika yopilgan.
Havolalar
Khwaja Ghar xaritasi
Takhar viloyati xaritasi
Paxtaobod (daha, Balx)
Paxtaobod (Пахтаобод) — Tojikiston Respublikasining Jaloliddin Balxiy tumani Zoli Zar QFYga qarashli daha. Dahadan mahalla markazigacha 1 km, tuman markazigacha 8 km.
Aholisi
Aholisi - 2855 kishi.
Berlin shartnomasi (1889)
Berlin shartnomasi (1889) (shuningdek, Samoa shartnomasi deb ham ataladi) 1889-yilda Berlindagi Samoa boʻyicha konferensiyaning yakuniy hujjati. Konferensiya Germaniya tashqi ishlar vaziri graf Gerbert fon Bismark (kansler Otto fon Bismarkning oʻgʻli) tomonidan 1887-yilda Samoa boʻyicha toʻxtatilgan Vashington konferensiyasini qayta chaqirish uchun taklif qilingan. Gerbert fon Bismark 1889-yil aprel oyida AQSh va Britaniya imperiyasi delegatsiyalarini Berlinga taklif qildi.
Eurovision qoʻshiq tanlovi 1986
thumb|261x261px|Yashil — Qatnashayotgan mamlakatlar. Sariq — Qatnashishdan voz kechgan mamlakatlar. Qizil — finalga oʻtmagan mamlakatlar
Berlin shartnomasi (1889)
Shartnoma Samoada AQSh, Germaniya va Buyuk Britaniya oʻrtasida kondominiumni ishga tushirdi. U 1878 va 1879-yillarda Samoa rejimi bilan tuzilgan alohida shartnomalarda taʼminlangan uchta hokimiyat huquqlarining saqlanishini kafolatlash uchun ishlab chiqilgan. Keyinchalik Samoa hukumatining mustaqilligi va betarafligi taʼminlandi, davlat moliyasi qayta tashkil etildi va 1881-yilda saylangan Samoa hukmdori vazifasiga tiklandi.
Shartnoma sud va „Samoa bosh sudyasi“ lavozimini oʻrnatdi, u har uch hokimiyat tomonidan tayinlanadi. Agar ular tayinlash boʻyicha kelishuvga erisha olmasalar, bu lavozim Shvetsiya qiroli tomonidan tayinlanadi. Sud tizimini mustahkamlash maqsadida Amerika/Yevropa bosh sudyasi lavozimi yaratildi va kengash prezidenti raisligida Apia munitsipaliteti qayta tashkil etildi.
Shartnoma 1889-yil 14-iyunda Berlinda uch davlat tomonidan imzolangan. U 1890-yil 3-fevralda AQSH Senati tomonidan ratifikatsiya qilingan. Tasdiqlash hujjatlari 1890-yil 12-aprelda almashtirilgan va 1890-yil 19-aprelda Samoa hukumati tomonidan tasdiqlangan, amalda toʻrtta hukumat Berlin qonunida ishtirok etgan.
Kondominium oʻn yildan soʻng 1899-yilgi Uch tomonlama konvensiyaning ratifikatsiya qilinishi va natijada Samoa arxipelagining boʻlinishi bilan siyosiy inqiroz bilan yakunlandi.
Əliabad (Jalilabad)
Aliabad — Ozarbayjonning Jalilabad tumanidagi qishloq va munitsipalitet. 735 kishi istiqomat qiladi.
Damirbek Olimov
Damirbek Olimov (Olimov Damirbek Boturjonovich; 1989-yil 20-mart Tojikiston, Sug'd  viloyati, G'onchi tumani — 2022-yil 5  fevral Tojikiston, Sug'd viloyati, G'afurov tumani) — retro yo'nalishida kuylab ijod qiladigan Tojikistondagi eng mashhur san'atkorlardan biri hisoblanadi. Tojikiston madaniyati a'lochisi.
Biografiya
Damirbek Olimov Boturjonovich 1989-yil 20-mart kuni Gʻonchi tumanida xonanda Boturjon Olimov oilasida tugʻilgan. 1995-2004-yillarda oʻrta maktabni tugatgach, Xoʻjand shahridagi Sodirxon Hofiz nomidagi san’at institutida tahsil oldi. U qo'shiqchilik faoliyatini 2009-yilda boshlagan. Joʻrabek Murodov rahbarligidagi “Nuri Xoʻjand” shashmaqom ansamblida, bir vaqtning oʻzida “Sugʻd ovozi” ansamblida ham ishlagan.
Damirbek Olimov oilali, 2 o'g'il va 1 qizning otasi edi.
Ijod
Damirbekning mashhurligi 2011-yilda “Chakomai gesu”da “Zulfoni mayda dori” qoʻshigʻini kuylashdan boshlangan. Keyinchalik Nigina Amonqulova bilan birgalikda kuylangan “Jon bachai xola” dueti nafaqat Tojikistonda, balki O'zbekistonning Samarqand hamda Buxorolik muxlislar tomonidan sevib eshitilgan. Shuningdek, “Mavrigi” qo'shig'i ham ancha mashhurlikka erishilgan. Ushbu duetni Yulduz Turdiyeva va Bahrom Nazarov Sevimli telekanalida ijro qilishgan. Keyinroq “Dunyo” qoʻshigʻi bilan mashhur boʻlgan.
Vafot
Damirbek Olimov 2022-yil 5-fevral kuni 2 hamksablari bilan to'y marosimidan qaytayotgan vaqtida, soat taxminan 01:40 da Sug'd viloyatining G'afurov tumani, Somgʻor-Xoʻjand yoʻlida “Bog'i Millii Vahdat” milliy bogʻi hududidan oʻtib, boshqaruvni yoʻqotib qoʻygan. Mashina agʻdarilib ketganidan so'ng, voqea joyida vafot etgan. Qattiq jarohat olgan ikki hamkasbi yaqin atrofdagi tuman kasalxonaisga yotqizilgan. Uning jasadi shu kunning ikkinchi yarmida Devashtich tumanidagi Abu Bakr Siddiq maqbarasiga dafn etilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Poʻlat odam
Poʻlat odam (Man of Steel) — 2013-yilda DC Comicsdan tushirilgan Superman qahramoniga asoslangan Warner Bros. Pictures va DC Entertainment kompaniyalari tomonidan ishlangan Amerika superqahramon filmi. Kartinaning qisman davomi 2016-yildagi Batman v Superman: Dawn of Justice filmi boʻlib, film DC Kengaytirilgan Koinotining (DCKK) birinchi badiiy filmi. Film rejissori Zack Snyder, shuningdek, aktyorlar Henry Cavill, Amy Adams, Michael Shannon, Kevin Costner, Diane Lane, Laurence Fishburne, Antje Traue, Ayelet Zurer, Christopher Meloni va Russell Crowe.
Filmni premyerasi 14-iyun 2013-yilda Amerika Qoʻshma Shtatlarida boʻlib oʻtdi va 2D, 3D hamda IMAX formatlarida ommaga havola etildi.
Qozogʻiston — Polsha munosabatlari
Qozogʻiston — Polsha munosabatlari — Qozogʻiston va Polsha oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar. Qozogʻistonning Varshavada, Polshaning Nur-Sultonda elchixonasi bor.
Tarix
Polsha va Qozogʻiston sobiq Sovet Ittifoqi Qozogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasiga etnik polyaklarni ommaviy ravishda deportatsiya qilish bilan bogʻliq boʻlgan umumiy tarixga ega.
Polsha va Qozogʻiston 1992-yilda rasmiy diplomatik aloqalarni oʻrnatganlar.
Davlat tashriflar
Polsha Prezidenti Andjey Duda 2016-yilda Polshada Qozogʻiston Prezidenti Nursulton Nazarboyevni Polsha — Qozogʻiston iqtisodiy forumi davomida qabul qildi. 1999-yil Polsha prezidenti Kwasniewski, 2007-yil Kachynsky rasmiy tashrif bilan Qozogʻistonga tashrif buyurgan.
Transport aloqalari
LOT Polish Airlines Varshavadan Nur-Sultonga uchishlarni amalga oshirmoqda.
Samarqand-Andijon temir yoʻli
Samarqand-Andijon temir yoʻli — chor Rossiyasi tomonidan 1880—1890-yillarda harbiy maqsadlarda qurilgan Zakaspiy harbiy temir yoʻli (Krasnovodsk—Jebel—Chorjoʻy— Samarqand —Toshkent va Andijon) ning davomi. Uz. 530 km. 1895—99 yillarda qurilgan. Dastlab harbiy, yaʼni Oʻrta Osiyoda Angliya taʼsirining oldini olish maqsadlarda qurilgan, keyinchalik siyosiyiqtisodiy jihatdan katta ahamiyatga ega boʻldi. Zakaspiy temir yoʻl Samarqandga yetkazilgach (1988), Chor Rossiyasi hukumati uni Fargʻona vodiysi va Toshkent tomon uzaytirishga qaror qiddi. 1895-yil 27 mayda S—Samarqand-Andijon temir yoʻliyilni va uning Toshkent va Yangi Margʻilon (hozirgi Fargʻona sh.) ga olib boradigan tarmoqlarini qurishga kirishildi. Qurilishga 2 ta temir yoʻl bataloni hamda aholidan 13 ming ishchi jalb qilindi, ularga injener A. I. Ursati boshchilik kildi. Qurilish materiallarining aksariyati Andijon, Qoʻqon, Margʻilon va Toshkentdan, qolgan qismi Rossiyadan keltirildi va qurilish ishlari juda ogʻir sharoitlarda olib borildi. S—Samarqand-Andijon temir yoʻliy., dastlab, Ursatyevskaya (hozirgi Xovos)gacha, keyin 1898-yilda Andijongacha yetkazildi. 1899-yil Samarqand—Toshkent tarmogʻi qurib bitkazildi. 1899-yil apr oyidan bu yulda poyezdlar muntazam qatnay boshladi. Shu yili Zakaspiy temir yoʻl Harbiy vazirlik ixtiyoridan olinib, Temir yoʻllar vazirligi ixtiyoriga oʻtkazildi. Hozirgi davrda bu yoʻl "Oʻzbekiston temir yoʻllari" davlataksiyadorlik kompaniyasining boʻlimlariga qaraydi. Uning Samarqanddan Toshkentgacha boʻlgan qismi toʻla elektrlashtirilgan va elektropoyezdlar katnaydi.
Zaranglitepa-1
Zaranglitepa — 1  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: X—XII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Kitob tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Makrid” QFY, Zarangli qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy  merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat  muhofazasiga olingan.
Xoʻja Gʻoyibtepa
Xoʻja Gʻoyibtepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Ilk oʻrta asrlar. Navoiy viloyatining Qiziltepa tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Husbiddin” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Navoiy viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida.. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning  koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga  olingan.
Xolmuhamedov Mutal
Hayoti va ijodi
XOLMUHAMEDOV Mutal – 1928-yil Toshkent shahrida tugʻilgan. ToshDU (hozirgi OʻzMU) sharq fakulteti tarix boʻlimining 1951-yil bitiruvchisi. Sharqshunos-tarixchi-eronshunos, falsafa fanlari nomzodi, professor (1991). 1951—1954-yillar SSSR FA Falsafa institutida aspirant. Soʻng OʻzFA qoshidagi falsafa kafedrasida katta oʻqituvchi; 1956-yildan Oʻz MK Partiya tarixi institutida, 1960-yildan esa OʻzFA Falsafa va huquq institutida katta ilmiy xodim; 1961—1963-yillar Oʻz KP MK Agitatsiya va propaganda boʻlimida lektor, 1964—1966-yillar lektorlar guruhining rahbari, ayni paytda Oʻz FA Falsafa kafedrasida dotsent (oʻrindosh); 1966—1967-yillar SSSR Ministrlar Soveti qoshidagi diniy ishlar kengashining boʻlim boshligʻi, 1967—1987-yillar KPSS MK Propaganda boʻlimida lektor. 1987—1989-yillar Oʻz KP MK sekretari. 1989—1991-yillarda Oʻzbekiston partiya tarixi institutining direktori; Toshkent Oliy partiya maktabida hamda Siyosatshunoslik va bosh-qaruv institutida professor. 1991-yildan Rossiya Federatsiyasining Milliy ishlar va mintaqaviy siyosat vazirligida bosh mutaxassis. Ilmiy yoʻnalishi – Oʻzbekiston tarixi, siyosiy jarayonlar. 20 dan ortiq ilmiy va ommabop ishlar muallifi.
Asosiy ilmiy ishlari
1. Xotiralar toʻplami. – Toshkent, 1960. 2. Ocherki istorii Kompartii Turkestana. – Tashkent, 1960. – Kollektiv. 3. Pobeda Oktyabrskoy revolyutsii v Turkestane. – Tashkent, 1960. -Kollektiv. 4. Inqilobga qadar Turkistonda markscha-lenincha gʻoyalarning tarqalishi. – Toshkent, 1962. –mualliflar jamoasi. 5. Istoriya kommunisticheskix organizatsiy Sredney Azii. – Tashkent, 1967. – Kollektiv. 6. Drujba narodov SSSR – moguchiy uskoritel obщestvennogo progressa. – M., 1972. – Kollektiv.
Samoa tropik yomgʻirli oʻrmonlari
Samoa tropik yomgʻirli oʻrmonlari — Samoa orollaridagi tropik yomgʻirli oʻrmon ekoregioni. Ular 3100 km² maydonni egallaydi.
Samoa arxipelagining bir qismi boʻlgan Savayi orolida 727 km² maydonni egallagan markaziy Savayi yomgʻirli oʻrmoni Polineziyadagi tropik oʻrmonlarning eng katta qoʻshni qismidir. Hududda 100 dan ortiq vulqon kraterlari, eskirib ulgurmagan lava oqimlari mavjud. Yomgʻir oʻrmonlarining uchta asosiy turi mavjud. Bular eng keng tarqalgan pasttekislik oʻrmonlari, shuningdek togʻli va bulutli oʻrmonlar. Yomgʻir oʻrmonlari butun orolni qoplaydi va Samoaning endemik mahalliy turlarini oʻz ichiga oladi, ularning aksariyati yoʻqolib ketish xavfi ostida. Baʼzilari deyarli yoʻq boʻlib ketgan.
Bularga tish bilan qoplangan, manumea deb ham ataluvchi kaptar (Didinculus strigirostris), Samoa milliy qushi va Samoa Mao honeyeater (Gymnomyza samoensis) kabi boshqa qushlar kiradi. Samoa oq koʻzi (Zosterops samoensis) va samoa qamish qushi (Gallinula pacifica) Savayi orollarining mahalliy jonzotlaridir. Samoa moorhen oxirgi marta 1873-yilda, 1984-yilda baland togʻli oʻrmonlarda va 2003-yilda Silisili togʻida roʻyxatga olingan.
1994-yilda Samoa biologik xilma-xillikni saqlash va barqaror foydalanish boʻyicha milliy strategiyalarni ishlab chiqish maqsadida Biologik xilma-xillik toʻgʻrisidagi konvenssiyani ratifikatsiya qildi. Bugungi kunga kelib mamlakatning qoʻriqlanadigan hududlari hududning 5% ni egallagan.
Samoaning biologik xilma-xilligining taxminan 30 % endemik boʻlib, ularfaqat Samoada uchraydi. Yangi turlar hali ham kashf qilinmoqda. 2009-yilda aniqlangan fan uchun yangi ikkita yangi kapalak va chuchuk suv baliqlari shular jumlasidandir. Mamlakatda paporotnik va kapalaklarning mahalliy turlari oʻzidan 85 baravar katta boʻlgan Yangi Zelandiyaga qaraganda koʻproq.
Samoa yerlarining katta qismi odatiy mulkchilik koʻrinishida boʻlib, ularning 81 % ga yaqini mahalliy matay oila boshliqlari tomonidan boshqariladi. Shu sababli, tabiatni muhofaza qilish loyihalari matay bilan hamkorlikda amalga oshiriladi. Xususan Savayining gʻarbiy uchidagi Falealupo qishlogʻidagi va janubi-sharqiy qirgʻogʻidagi Tafua qishloq pasttekisligidagi yomgʻir oʻrmon qoʻriqxonasida.
Toshkent avtobuslari
Toshkent avtobuslari — 1909-yilda Toshkent shahrida tashkil etilgan avtobusyo’nalishlaridir. Shaharda aholiga xizmat ko’rsatuvchi “Toshshahartransxizmat” uyushmasida 9 avtopark bo’lib, ularda 150dan ortiq yo’nalishlarda 1500dan ortiq avtobuslar bor. 2019-yil 15-avgustdan boshlab bir kishi uchun yo’l haqi 1400 soʻm (taxminan 0.15 dollar).
Tarixi
1909-yilda tashkil topgan bo’lib, u davrda 10 ta 8 joyli avtobuslar bo’lgan. Hozirgi Buyuk ipak yo’li massivi va Qo’yliq massivini bog’lagan. 1949-yildan 1981-yilgacha 117 yo’nalishda 1397 kilometr yo’lga xizmat ko’rsatadigan 1100 ta mashina bo’lgan. .
Eurovision qoʻshiq tanlovi 1987
thumb|261x261px|Yashil — Qatnashayotgan mamlakatlar. Sariq — Qatnashishdan voz kechgan mamlakatlar. Qizil — finalga oʻtmagan mamlakatlar
Kinokamera haykali
Kinokamera haykali — Moskvaning diqqatga sazovor joylaridan biri, 2001-yilda Mosfilmovskaya koʻchasida, 8-uyda, Mosfilm binosi yonida joylashgan Rossiya kinosining shon-shuhrat xiyobonida oʻrnatilgan.
Tarixi
Yodgorlik yaratish gʻoyasi 2001-yil yozida Moskvada boʻlib oʻtgan xalqaro kinofestivalda paydo boʻldi.
Poydevorga oʻrnatilgan kinokamera yodgorligining analogi S.A Gerasimov nomidagi Butunrossiya davlat kinematografiya universitetiga kirish eshigi oldida joylashgan. Ushbu kompozitsiyada yoritish moslamasi ham mavjud.
Tavsifi
Haykal kompozitsiyasi juda qiziq. Bitta shtativda turli vaqtlardagi uchta kinokamera bir-birining ustiga oʻrnatilgan, shu jumladan aka-ukalar Lumiere davri. Haykal atrofidagi maydon taniqli rus aktyorlari va rejissorlarining qoʻl izlari koʻrinishidagi tsement qoʻshimchali koshinlar bilan qoplangan. Uning „izini“ birinchi boʻlib Nikita Sergeevich Mixalkov qoldirgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Billi Konn
Billi Konn (Billy Conn; 1917-yil 9-oktabr, AQSh — 1993 -yil 29-may ; Pitsburg, AQSh) — amerikalik professional bokschi, yengil vazn toifasida jahon chempioni.
The Ring jurnaliga koʻra yilning eng yaxshi bokschisi (1940).
Professional martaba
Billi professional debyutini 1934 -yil 20-iyulda oʻtkazdi va 3-raundda Jonni Lyuisni nokautga uchratdi.
1937-yil 11-martda u oʻrta vazn toifasida sobiq jahon chempioni Beyba Riskoni ochkolar boʻyicha magʻlub etdi.
1937 -yil 3-mayda esa Billi Konn oʻrta vazn toifasida sobiq jahon chempioni Vinsa Dandini ochkolar boʻyicha gʻalaba qozondi, oʻsha paytda uning rekordida 117 gʻalaba va 17 magʻlubiyat bor edi.
1937-yil 30-iyun oyida oʻrta vazn toifasida boshqa sobiq jahon chempioni Teddi Yarosh bilan uchrashdi. Jang belgilangan 12 raund davom etdi. Konn boʻlingan qaror bilan gʻalaba qozondi: 5/3, 6/4, 3/8.
1937-yil 13-avgustda Konn yarim oʻrta vazn toifasida sobiq jahon chempioni Yang Korbet III ga ochkolar boʻyicha yutqazdi.
1937-yil 30-sentabrda Konn Teddi Yarosh bilan ikkinchi marta uchrashdi. Hakamlar gʻalabani Konnga berishdi (boʻlingan qaror): 8/6, 8/7, 4/9. Koʻplab tomoshabinlar bu qarordan norozi boʻlishdi.
1937 yil 8-noyabrda u Young Korbet III bilan ikkinchi marta uchrashdi. Konn ochkolar boʻyicha gʻalaba qozondi.
1938-yil 25-iyul oyida Billi Konn Teddi Yarosh bilan uchinchi marta uchrashdi. 12 raunddan keyin ochkosini yoʻqotdi.
1939-yil 6-yanvarda u oʻrta vazn toifasida sobiq jahon chempioni Fred Apostoli bilan uchrashdi. Jang barcha 10 raund davom etdi. Hakamlar bir ovozdan gʻalabani Konnga berishdi: 5/2, 6/4, 5/4.
1939-yil 10-fevralda Kon va Apostoli yana ringda uchrashishdi. Jang butun masofa — 15 raund davom etdi. Hakamlar, birinchi uchrashuvda boʻlgani kabi, Konnga gʻalabani berishdi: 8/7 va 9/6 (ikki marta).
Melio Bettina bilan chempionlik jangi
1939 -yil 13-iyulda u NBA va NYSAC chempionlik kamari uchun kurashga kirishdi. Jang barcha 15 raund davom etdi. Kon yakdil qaror bilan gʻalaba qozondi (10/5, 8/7, 9/6) va yangi jahon chempioni boʻldi.
Melio Bettina bilan ikkinchi jang
1939-yil 25-sentabrda Konn Bettindan uchun qasos oldi, u ilgari unvonini olib qoʻydi. Gʻalaba chempionga nasib etdi.
1940-yil 18-oktabr esa Konn Al Makkoyni magʻlub etdi.
Gereford qoramol zoti
Gereford qoramol zoti - goʻsht uchun boqiladigan zot. 18-asrning 2-yarmida Angliyaning Gereford (Xerefordshir) grafligida mahalliy zotlardan tanlash va saralash yoʻli bilan yetishtirilgan. Rangi toʻq qizil, boshi oq, boʻynining usti, koʻkrak osti, qornining pastki qismi, oyogʻi va dumida oq belgilari bor, gavda tuzilishi goʻshtdor mollar tuzilishiga xos. Yangi tugʻilgan buzoqlarining vazni 30—33 kg, 18 oyligida 400—450 kg. Sigirlarining vazni 550—600 kg, ayrimlariniki 750 kg, buqalari 850—1000 kg, ayrimlari 1100 kg gacha. Har bir sigiri oʻrtacha 1200—1400 kg yogʻli (4%) sut beradi. Boʻrdoqiga boqilganda 65—68% goʻsht-yogʻ qiladi. Goʻshti yumshoq va mazali. G. q. z. tez yetiladi, yem-xashak tanlamaydi, sharoitga nisbatan chidamli, yaylovlarda boqishga moslashgan. Buyuk Britaniya, AQSH, Kanada, Avstraliya, Yangi Zelandiya, Rossiya va Qozogʻistonda keng tarqalgan. Qozogʻistonda qozoqi va qalmiq qoramol zotlarini G.q.z. bilan chatishtirib oqbosh qozoqi qoramol zoti yaratilgan. Oʻzbekistonga G.q.z. buqalari 1963 yilda keltirilgan va "Zomin-1" naslchilik xoʻjaligida mahalliy zotlarni yaxshilashda foydalanilgan, chatishtirish natijasida mahsuldorligi yuqori duragaylar olingan.
Billi Konn
Jo Lui bilan ikkinchi jang
1946 -yil 19-iyunda Lui va Kon oʻrtasida ikkinchi uchrashuv boʻlib oʻtdi. Lui 8-raundda nokaut bilan gʻalaba qozondi.
Yasin Öztekin
Yasin Öztekin (1987-yil 19-martda tugʻilgan) — turk va nemis futbolchisi, „Samsunspor“ klubi himoyachisi.
Hayoti
Yasin Öztekinning bobosi 1960-yillarda Kırshehirdan Germaniyaga Gastarbayter sifatida koʻchib oʻtgan. Yasinning ota-onasi futbolning ashaddiy ishqibozlari boʻlib, uni besh yoshidayoq Alemannia Scharnhorst futbol maktabiga berishgan. Yasinning otasi shu maktabda murabbiy boʻlib ishlagan.
Embolizatsiya
Ushbu maqola davo chorasi sifatida. Patologik holat uchun qarang emboliya . link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Embolization_kidney.jpg/300px-Embolization_kidney.jpg|right|thumb|300x300px| Saraton tufayli olib tashlangan buyrak arteriyasidagi embolizatsiya materialining mikrografi . Gematoksilin va eozin bilan bo'yalgan. Embolizatsiya ( emboloterapiya  ) - bu minimal invav rentgen jarrohlik usuli orqali amalga oshiriluvchiendovaskulyar protsedura. Bu maxsus kiritilgan emboliya bilan qon tomirlarini selektiv okklyuziyasidan (bloklanishidan) iborat. Interventsion rentgenolog (rentgen jarroh) tomonidan amalga oshiriladi.
Yasin Öztekin
Martaba
2011-yil 3-yanvarda Öztekin erkin agent sifatida Turkiyaning „Genchlerbirligi“ klubiga oʻtgan. U darhol jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biriga aylandi va bir yarim mavsumda buning uchun Turkiya Superligasida 50 ta oʻyin oʻtkazdi va 8 ta gol urdi. 2012/13-yilgi mavsum boshlanishidan oldin Öztekin "Trabzonspor " jamoasi bilan toʻrt yillik shartnoma imzoladi. Bu jamoa bilan u Yevropa musobaqalarida qatnashish, Yevropa ligasining ikkita oʻyinida qatnashish boʻyicha oʻzining ilk tajribasiga ega boʻldi, shuningdek, Turkiya kubogi finaliga chiqdi, unda „Trabzonspor“ va „Fenerbaxche“ga 0:1 hisobida yutqazdi.
2014-yilning avgustida Öztekin „ Galatasaroy“ga oʻtdi va u uchun 2,5 million yevro toʻladi. Shartnoma toʻrt yilga imzolandi.
Gerex
Gerex — qad. uzunlik oʻlchov birligi. Qiymati 1 gaz (yoki 1 arshin) uzunligining 16 dan bir boʻlagiga teng. Agar 1 gaz = (67,58+70,68) sm boʻlsa, unda 1G.=1/16 (67,58+70,68) sm=4,224+4,417 sm =4,2+4,4 sm boʻladi. Bordi-yu 1 gaz = (106+107) sm boʻlsa, unda 1G.=1/16 gaz=1/16 (106+107) sm=6,25+6,69 sm boʻladi. Asosan, Xorazm va Buxoroda qoʻllanilgan.
Asab tizimini zaharlovchi paralitik moddalar
right|thumb|300x300px| VXni suyuq holatda saqlash Asab tizimini jangovar zaharlovchi paralitik moddalar (Nerv agentlari)-kimyoviy qurollarda zarar yetkazuvchi element sifatida ishlatiladigan fosfororganik birikmalar (organofosfatlar, FOS, FOV) guruhidir. BOV ning eng zaharli sinfi. Birinchi marta 1936 yilda Germaniyada sintez qilingan, 1993-yilgi- Kimyoviy qurollar konventsiyasi tomonidan ishlab chiqarish va egalik qilish taqiqlangan. Eng katta miqdorda Rossiya va AQSh arsenallarida taqdim etildi. Rasmiylarga ko'ra, Rossiya kimyoviy qurol zaxiralarini 2017-yilda butunlay yo'q qilgan, Qo'shma Shtatlar o'z arsenalini yo'q qilishni 2023-yilgacha yakunlashni rejalashtirmoqda.
Yaratilish tarixi
Birinchi fosfororganik birikmalarni fransuz olimi L.-J. Tenard 1846-yilda ishlab chiqargan. 19-asrda fosfororganik birikmalarni o'rganish bo'yicha ikkita markaz mavjud edi: birinchi markaz Rossiyada - Aleksandr Arbuzov ishlagan Qozonda, ikkinchisi - Germaniyada, Rostokda Leonor Mixaelis boshchiligida. 1905-yilda Arbuzov fosfor kislotasi efirlarini olish usulini kashf etdi, bu organik fosfor birikmalari kimyosi sohasidagi tadqiqotlarning keyingi rivojlanishiga yordam berdi. Birinchi marta fosfororganik birikmalar bilan zaharlanish klinikasi 1932-yilda Berlin universiteti dotsenti Villi Lange va talaba Gerda Kryuger tomonidan "Monoflofosfor kislotalarining efirlari to'g'risida" monografiyasida nashr etilgan.
Ochilish
1937 yil yanvar oyida tabun bilan ishlayotganda baxtsiz hodisa yuz berdi: modda solingan idish mahkam yopilmagan va laboratoriya stoliga bir tomchi tabun tushgan. Shraderning o'zi va uning laboranti laboratoriyada edi. To'kilganidan bir necha daqiqa o'tgach, ikkalasida ham mioz, bosh aylanishi va nafas qisilishi paydo bo'ldi. Ularning tiklanishi uchun uch hafta kerak bo'ldi. 1935 yil 21-maydagi Germaniya Mudofaa to'g'risidagi qonuni harbiy ahamiyatga ega bo'lgan barcha kashfiyotlar haqida Mudofaa vazirligiga xabar berishni talab qildi. Ishga qaytganidan so'ng, Schrader Berlindagi Armiya qurol-aslaha idorasining kimyoviy qurollar bo'limiga tabuning namunasini yubordi. Schrader tabunni ko'rsatish uchun Wehrmacht kimyoviy laboratoriyasiga taklif qilinganidan so'ng, uning patent arizasi va barcha tegishli hujjatlar tasniflangan. Shraderga Vuppertalda yangi laboratoriya berildi va u yerda fosfororganik birikmalar ustidagi ishini yashirincha davom ettirdi.
1938-yilda Schrader guruhi yanada zaharli moddani, metilftorofosfonik kislotaning izopropil efirini sintez qildi. Unga uning yaratilishida ishlagan olimlarning ismlari bilan nom berildi: Shrader (Schrader) , Ambros, Ruediger va Van der Lin de Sarin. Sarin tabundan 10 barobar ko'proq samaraliroq edi. 1944-yilda Nobel mukofoti laureati Richard Kun boshchiligida metilftorofosfonik kislotaning yanada zaharli va barqaror pinakolil efiri - soman topildi. Vuppertalda topilgan oxirgi fosfororganik birikma siklosarin bo'lib, u eng kuchli va turg'un edi.
Ishlab chiqarish
NPOlarning cheklangan sanoat ishlab chiqarishi 1939 yilda Myunster Lagerda tashkil etilgan. 1940 yil yanvar oyida Vrotslavdan 40 km uzoqlikda joylashgan Bjeg Dolniy shahrida tabun ishlab chiqaradigan yirik zavod qurilishi boshlandi. "Xochverk" deb nomlangan kimyo zavodining quvvati barcha prekursorlarni ham, podaning o'zini ham mustaqil ishlab chiqarish uchun yetarli edi. Bu yerda kimyoviy kallak bilan o'q-dorilar ishlab chiqarish ham tashkil etilgan. Ishlab chiqarishni tashkil etishdagi qiyinchiliklar zavodning faqat 1942 yilning yozida to'liq quvvat bilan ishlay boshlaganiga olib keldi. Misol uchun, dastlab zavod reaksiya kameralarining devorlari dastlab kvarts va kumush qoplamalarga ega emas edi va prekursorlarning tajovuzkorligi tufayli ular tezda yaroqsiz holga keldi. Tabunning zaharliligi dastlabki ehtiyot choralariga murojaat qilishni talab qildi: reaksiya qatlamlari orasida siqilgan havo doimiy ravishda aylanib yuradigan qo'shaloq shisha qoplamali kamerada amalga oshirildi.
Umuman olganda, Xochverkda 3000 ga yaqin odam ish bilan ta'minlangan. Ko'p sonli xavfsizlik choralariga qaramay, zavod loyiha quvvatiga yetgunga qadar kamida 300 ta baxtsiz hodisalar ma'lum. Ma'lumki, asbob-uskunalar va himoya kiyimlariga ehtiyotsizlik bilan munosabatda bo'lish natijasida ko'plab o'limlar mavjud. Eng yirik hodisalar orasida besh kishining o'limi va kamida ikki ishchining podaning o'tayotgan quvuri yorilishi paytida kuchli zaharlanishi bor edi. Gaz suyuq holatda edi, lekin uning bosimi jabrlanuvchilarning nafas olish apparatlariga kirib borishi uchun yetarli edi. Xochverkda urush tugaguniga qadar podaning umumiy ish vaqti 12 ming tonnani tashkil etdi.
Zarinni sanoat ishlab chiqarishiga tayyorgarlik 1940-yilda boshlangan. Urush davrida zarin bir nechta laboratoriyalarda cheklangan darajada ishlab chiqarilgan. Xochverk tipidagi yirik sanoat korxonasining qurilish, urush oxirigacha tugallanmagan. Germaniyada zarinning umumiy ishlab chiqarilishi 0,5 dan 10 tonnagacha baholanadi.
Taxminlarga ko'ra, Germaniya rahbariyati Gitlerga qarshi koalitsiyadagi ittifoqchilar Germaniyada NPO ishlab chiqarilishidan xabardor ekanligiga ishonishgan va ilmiy nashrlarda bu borada hech qanday ma'lumot yo'qligi qat'iy maxfiylik bilan bog'liq edi. Aslida, Sovet qo'shinlari Sileziyani ozod qilib, Bjeg Dolniyda kimyo zavodini topguniga qadar bu ishlar haqida hech narsa ma'lum emas edi. Urushning ko'p qismida Germaniyada tabun, zarin va soman bilan yoqilg'i kimyoviy kallaklari bo'lgan artilleriya snaryadlari bo'lganiga qaramay, bu qurollar hech qachon Vermaxt tomonidan ishlatilmagan. Ehtimol, podaning nemis o'lim lagerlarida "tadqiqot" maqsadlarida foydalanilgandir.
Urushdan keyin
Germaniya ishg'ol qilingan hududlardan mag'lubiyatga uchraganidan so'ng, ittifoqchilar to'plangan zaharli moddalarning katta zaxiralarini, shu jumladan asab-paralitik, kimyoviy o'q-dorilarni, shuningdek ularni ishlab chiqarish vositalarini olib tashladilar. Shunday qilib, Sovet qo'shinlari tomonidan qo'lga olingan Bjeg-Dolnidagi zavod barcha materiallar bilan SSSRga olib ketildi; Angliya-Amerika qo'shinlari jami o'n minglab tonna zaharli moddalarni qo'lga olishdi. Keyinchalik, 1950-yillarda, inglizlar qo'lga kiritilgan zaxiralarning bir qismini Atlantika okeanida yo'q qilishdi. Ittifoqchilar siklosarinning rivojlanishi va ishlab chiqarilishining izlarini topmadilar, ammo u 1949 yilda qayta kashf qilindi.
Fosfororganik birikmalar ustida ish bir vaqtning o'zida AQSh, SSSR, Shvetsiya va Buyuk Britaniyada davom etdi. 1954-yilda Britaniyaning Imperial Chemical Industries kompaniyasi juda samarali pestitsid - tiofosfor kislotasi efirini ishlab chiqdi va uni " Amiton " savdo nomi bilan sotdi, ammo uning zaharliligi qishloq xo'jaligida foydalanishni imkonsiz qildi. "Amiton" namunalari Porton Daundagi harbiy kimyoviy laboratoriyaga o'tkazildi, u erda uning asosida yangi nerv agentlari seriyasi ishlab chiqilgan bo'lib, ular jangovar fazilatlari bo'yicha "nemis" dan ancha yuqori. Ushbu moddalarning barchasidan 1955-yilda sintez qilingan metiltiofosfonik kislotaning S-2-diizopropilaminoetil O-etil efiri eng istiqbolli deb topildi.
Rasmiy manbalar tomonidan tasdiqlanmagan ma'lumotlarga ko'ra (Lev Fedorov, Vil Mirzayanov), 1970-yillarda SSSRda " Novichok " umumiy nomi ostida uchinchi avlod NPV seriyasini yaratish bo'yicha ish boshlangan. Mirzayanovning oʻziga koʻra, bu ishlar hech boʻlmaganda 1990-yillargacha davom etgan. Ushbu moddalarning tuzilishi va xususiyatlari haqida ishonchli ma'lumot yo'q.
Qoşabulaq (Gadabay)
Qoşabulaq (shuningdek,, Koshabulak) — Ozarbayjonning Gadabay tumanidagi va Munitsipalitet qishlogʻi. 2,224 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet Qoʻshabuloq, Toʻtuqlu va Tars yer qishloqlaridan iborat.
Asab tizimini zaharlovchi paralitik moddalar
Fiziokimyoviy xossalari
Asab-paralitik zaharlovchi moddalar (nerv agentlari), ko'pincha gazlar deb ataladigan bo'lsa-da, ularning barchasining normal jismoniy holati suyuqlikdir. Qaynash nuqtasi Sarin uchun +150 ° dan V seriyali moddalar uchun deyarli +300 ° gacha o'zgarib turadi. Organofosfatlar suvdan biroz og'irroq va zichroq bo'lib, solishtirma og'irligi soman uchun 1,01 dan zarin uchun 1,09 gacha; yog'lar, lipidlar va organik erituvchilarda eriydi. Nerv agentlari ham gazsimon holatda emas, balki aerozol shaklida qo'llaniladi. Nozik dispersli aerozol nafas olish tizimi orqali, qo'pol dispersli aerozol
Nerv agentlariga umumiy formulaga ega fosforik va alkilfosfonik kislotalarning hosilalari kiradi., bu yerda R - alkil yoki alkoksi guruhi; R 1 - alkoksi guruhi, alkil guruhi, merkapto guruhi yoki azot atomida almashtirilgan amino guruhi ; X - fosfor atomi bilan aloqasi R va R 1 dan kamroq barqaror bo'lgan o'rinbosar. Bular F, CN, asiloksi guruhi, dialkilaminoetilmerkapto guruhi, nitrofenoksi guruhi, almashtirilgan fosforik yoki alkilfosfonik kislotalarning qoldig'i bo'lishi mumkin.
Jangovar xususiyatlari
Kimyoviy qurol - yadroviy va bakteriologik bilan bir qatorda ommaviy qirg'in qurollarining turlaridan biri. 20-asrning doktrinal va yo'l-yo'riqli harbiy hujjatlarida asab agentlaridan foydalanish quyidagi vazifalarni hal qilishi kerak edi:
NPOlarning jangovar xususiyatlari va o'ziga xos xususiyatlariga quyidagilar kiradi: moddalarning yuqori toksikligi, bu juda kichik dozalarda og'ir va o'limga olib keladigan jarohatlarga olib kelishi mumkin; agentlarning tirik organizmga zararli ta'sirining biokimyoviy mexanizmi; OVning ma'lum vaqt davomida erda, qurollarda, harbiy texnikada va atmosferada halokatli xususiyatlarini saqlab qolish qobiliyatini hisobga olgan holda harakat davomiyligi; dushman tomonidan OVdan foydalanish faktini o'z vaqtida aniqlash va uning turini aniqlash qiyinligi; ishchi kuchini yo'q qilish tabiati va darajasini nazorat qilish qobiliyati; kimyoviy quroldan foydalanish oqibatlarini bartaraf etish va zararlardan himoya qilish uchun kimyoviy razvedka, individual va jamoaviy himoya, degassatsiya, sanitariya va antidotlarning turli xil maxsus vositalaridan foydalanish zarurati.
Ishlatish usullari
right|thumb|300x300px| 115 mm M55 boshqarilmaydigan raketa (AQSh) Nerv agentlari artilleriya, aviatsiya va raketalar tomonidan kimyoviy kallaklarning klaster yuklarida ishlatilishi mumkin.
AQSh Qurolli Kuchlarida 115 mm M55 boshqarilmaydigan raketalar NPOlar uchun etkazib berish vositasi sifatida ishlatilgan. Ularning uchirilishi maxsus ishlab chiqilgan M91 tortuvchi ishga tushirgich tomonidan amalga oshirildi. PUga 45 ta yo'riqnoma o'rnatilgan. Sakkizta shunday qurilmalardan iborat batareyalar kamida 50 gektar maydonda moddaning o'rtacha kontsentratsiyasini ta'minlashga qodir edi. Zarinni NPV sifatida ishlatganda, moddaning iste'moli 1800 kg ni tashkil qiladi. Xuddi shu hisob-kitoblarga ko'ra, agar xodimlarning yuqori darajadagi tayyorgarligi va xavfsizligi bo'lsa, o'lim bilan yaralanganlar soni taxminan 5% ni, zaif bilan - taxminan 70% ni tashkil qiladi.
Aviatsiya NOV-larni ancha kattaroq hududlarga yetkazishga qodir. Ma'lumki, F-105 qiruvchi-bombardimonchi 750 funtli zarinli bombalardan foydalanganda vayronagarchilik maydoni taxminan 3 km² ni tashkil qiladi. B-52D bombardimonchilar eskadronining jangovar qobiliyati xuddi shu bombalardan foydalanganda 17 km² ga etadi.
Shuningdek, raketa qurollari NPOlarni jangovar ishlatishning eng samarali vositalaridan biriga aylandi. SSSRda " Elbrus ", " Luna/Luna-M ", " Temp-S " operativ-taktik raketa tizimlarining raketalari kimyoviy kallak bilan jihozlangan. Bundan tashqari, barcha Sovet MLRS kimyoviy jangovar raketalar bilan jihozlanishi mumkin edi. Qo'shma Shtatlarda MGR-1 va MGR-3 raketalari xuddi shu maqsadlarda ishlatilgan.
Ishlatish mumkin boʻlgan holatlar
Nerv agentlarini keng miqyosda qo'llashning ikkita holati ma'lum va ikkala holatda ham - tinch aholiga tegishlidir.