cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adjika
Adjika (аџьыка, აჯიკა) — pastasimon massa shaklidagi abxaz va gruzin achchiq ziravor boʻlib, unga maydalangan (anʼanaviy ravishda — toshda) qizil qalampir, koriander, koʻk hilba (utsxo-suneli) va boshqa oʻtkir ziravorlar (yangi yoki quritilgan), sarimsoq kiradi va ung maʼlum miqdorda osh tuzi qoʻshiladi.
Adjika odatda qizil rangga ega, ammo pishmagan qalampirdan yashil rang ziravor tayyorlanishi mumkin.
IJ so'zi
IJ, ij yoki iJ so'zi uchun quyidagilarga murojaat qilishi mumkin:
Adjika
Pomidorlar anʼanaviy adjika tarkibiga kirmaydi, ammo vaqt oʻtishi bilan turli xil sabzavotlar pyuresi, shu jumladan pomidorlarni ham oʻz ichiga olgan oʻzgarishlar paydo boʻldi. Bugungi kunda „adjika“ deb nomlangan doʻkonlarda sotiladigan achchiq souslarning muhim qismi pomidordan iborat. Pomidor, paprika va ular bilan birga keladigan suyuqlikni oʻz ichiga olgan souslarning toʻgʻri nomi — satsebeli.
Kelib chiqish tarixi
"Adjika" soʻzi abxaz tilidan boʻlib, oddiygina „tuz“ degan maʼnoni anglatadi (aniqrogʻi, џyka, chunki a — aniq artikl), Achei-џyka — non (acha) bilan tuz — salomlashish, rus non va tuz ga qarang.
Abxazlar bunday ziravorlar aralashmasini „apiril-jika“ deb atashadi, bu „qalampirli tuz“ yoki „adjiktsatsa“ (ačykaaaa), yaʼni „bir narsa bilan tuzlangan“ va dunyoning qolgan xalqlari oddiygina ajika deyishadi.
Hokimjon Hoshimovich
Hokimjon Hoshimovich (1915-yil 23-mart — 2009-yil 11-mart) — pedagog, Xalq oʻqituvchisi(1991-yil), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan oʻqituvchi(1959-yil). Tohkentda tugʻilgan. Toshkent pedagogika institutini tugatgan(1939-yil). 1936-yildan boshlab „Oʻqituvchilar gazetasi“da adabiy xodim, masʼul kotib. 1947-yildan boshlab Sobir Raximov tumanidagi 22-maktabda ona tili va adabiyot fani oʻqituvchisi, 1948—2001-yillarda maktab direktori lavozimida faoliyat yuritgan. Hoshimov haqida Oʻzbekiston televideniyasi tomonidan „Umr mazmuni“ xujjatli filmi tayyorlangan. 1994- yilda „Shuhrat“ medali bilan mukofotlangan.
Karaisalı, Adana
Karaisalı — Turkiyaning Adana viloyatidagi kichik tuman boʻlib, maʼmuriy jihatdan Adana Metropolitan Munitsipaliteti tarkibiga kiradi.
Hududda Çatalan va Nergizlik suv omborlari joylashgan. Bu yerda aprel oyining oxiridan may oyining boshigacha kurash turniri va avgust oyining oxirgi haftasida Kızıldağ qishloq festivali boʻlib oʻtadi.
Tarixi
1481-1496-yillarda shahar Mameluklar tomonidan nazorat qilingan va Usmonli sultoni Salim I tomonidan magʻlubiyatga uchragach, u shahar nazoratini Ramazanoğulları sulolasiga vassal davlat sifatida topshirgan. Keyinchalik tumanning hozirgi Karaisalı nomi Ramazanoğulları xoʻjayini xotirasiga berilgan.
Shahar 1920-yillarning boshlarida Turkiya Mustaqillik urushi paytida dushman tomonidan istilo qilinmagan va shu sababli Chukurova hududi uchun dushmanga qarshi urushda turk qarshilik markaziga aylangan.
Karaisalı bugunda
Adananing uzoq muddatli hokimi Aytach Durak Karaisalı shahridan chiqqan boʻlib, uning davrida tuman Adana Metropolitan Munitsipaliteti tarkibiga kiritilgan.
Karaisali tumanida 7000 ga yaqin aholi istiqomat qiladi. Ushbu tuman bu jixatiga koʻra Pozanti tumanidan orqaroqda turadi. Unda taxminan 10 000 kishi istiqomat qiladi. Ikkalasi ham Adana viloyatining tumanlari hisoblnadi.
Mahallalar
Karaisalı tumanidagi mahallalarning mahalladan tuman markazigacha boʻlgan masofasi va aholisi soni
Gazli indikator
Gazli indikator (gaz va lot. indico — koʻrsataman, aniqdayman) — axborotlarni koʻrinadigan holga keltirib beradigan gaz toʻldirilgan nazorat asbobi. Unda asosan biqsima razryadnit katod sohasi nurlanishidan foydalaniladi. U katta (yuzlarcha va minglarcha nit) yorqinlik hosil qiladi. G. i.ning signalli, belgili, chiziqli, matritsali xillari bor. Signalli G. i. — neon indikator lampalari va kichik sath kuchlanish indikatorlari; bularda axborot nuqtalar yoki kichik yorugʻ sohalar tarzida koʻrinadi. Belgili G. i.da axborot yorugʻ elektrodlar hosil qiladigan belgilar tarzida koʻrinadi. Chiziqli G. i. — analog va diskret indikatorlar; bularda axborot yorugʻ ustuncha yoki nuqta tarzida koʻrinadi. Matritsali G. i.da axborot yassi ekranda nurlanib turadigan nuqtalar majmui tarzida koʻrinadi. G. i. texnika va turmushda, ilmiy tadqiqot ishlarida, avariya vaziyatlarining oddini olishda keng qoʻllaniladi (yana qarang Indikator).
Futbol boʻyicha 1997-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi
1997-yilgi Oʻzbekiston oliy Ligasi mavsumi. 1992-yilda Sovet Ittifoqidan mustaqillikka erishgandan keyin, Oʻzbekistonda oliy saviyadagi 6-boʻlib oʻtgan futbol musobaqasi boʻldi. Turnirda 18 ta jamoa 2 ta davra bo‘yicha o‘ynadi. Namanganning „Navbahor“ jamoasi chempionlikni himoya qilmadi. Oʻzbekistonning yangi chempioni Toshkent ning „MHSK“ jamoasi boʻldi. Toʻpurar unvonini „Doʻstlik“ klubi safida 34 ta gol urgan Jaʼfar Irismetov qoʻlga kiritdi.
Umumiy koʻrinish
Unda, 18 ta jamoa ishtirok etdi va MHSK Toshkent chempionlikini qoʻlga kiritdi. Aynan Toshkentning MHSK klubi joriy mavsum yakuniy turnir jadvalida birinchi o‘rinda, Fargʻona ning „Neftchi“ jamoasidan 9 ochko va amaldagi chempion „Navbahor Namangan“ dan yigirma ikki ochko oldinda bo‘lib, chempionlikni qo‘lga kiritdi. Bu klub oʻz tarixidagi birinchi O‘zbekiston chempionilik unvonimi qoʻlga kiritdi. Eslatib o‘tamiz, Fargʻona ning „Neftchi“ klubi 1992-yildan buyon ilk bor Oʻzbekiston Kubogi finalida Toshkent ning „Paxtakor“ jamoasiga qarshi o‘yinda mag‘lub bo‘lib, mavsumni sovrinsiz yakunlagan edi.
Sharshara(Sofo Gelovani va Nodiko Tatishivlining qo'shig'i)
" Palapartishlik " (Sharshara) — Sofo Gelovani va Nodiko Tatishvili ijrosidagi qoʻshiq boʻlib, ular bilan Shvetsiyaning Malmyo shahrida boʻlib oʻtgan Evrovideniye 2013 qoʻshiq tanlovida Gruziya vakili boʻlgan. Qoʻshiq shved prodyuseri Tomas Gson (haqiqiy ismi Tomas Gustafsson) tomonidan yaratilgan, u ham " Eforiya " qoʻshigʻining muallifi.
Toʻrtkoʻltepa II
Toʻrtkoʻltepa II  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: III-IV asrlar. Andijon viloyatining Izboskan tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Toʻrtkoʻl shaharchasi, „Toʻrtkoʻl“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Valentin Inzko
Valentin Inzko (22-may 1949) - Avstriyalik diplomat. Bosniya va Gersegovina oliy vakili (26-mart 2009-yildan)
Romitan tumani
Romitan tumani — Buxoro viloyatidagi tuman. 1926-yil 29-sentyabrda tashkil etilgan. Buxoro viloyatining markazida joylashgan.
Tuman hududi shimoli-sharqdan katta masofada Peshku, janubi-sharqdan esa Vobkent, Buxoro tumanlari, janubi-gʻarbdan Jondor tumani, tumanning Amudaryo bilan Qizilravot boʻlagi Amudaryo orqali Turkmaniston, shimoli-gʻarbdan Xorazm viloyati va Qoraqalpogʻiston Respublikasi bilan chegaradosh. Maydoni 1,29 ming km². Aholisi 105,5 ming kishi (2003). Tumanda 2 shahar (Romitan, Gazli), 7 qishloq fuqarolar yigʻini (Bogʻiturkon, Doʻstlik, Romitan, Chilongʻu, Shoʻrcha, Qizilravot, Qoʻrgʻon) bor. Markazi — Romitan shahri.
Etimologiyasi
Buxorolik tarixchi Narshaxiyning „Buxoro tarixi“ sarida Romitan atamasining kelib chiqishi haqida quyidagi rivoyat keltirib oʻtilgan. Unga koʻra Afrosiyobning qizi bosh ogʻrigʻi dardiga chalinadi va shu vaqtlarda Romitan hududlariga kelib qoladi. Bu yerning ajoyib havosi tufayli dardidan forigʻ boʻladi, Shu sababdan bu maskanni „oromi tan“ — yaʼni „tan oromi“ deb ataydi. Yana bir versiyaga koʻra toponim „Rohmitan“, yaʼni „roh“ — „yoʻl“ va mitan urugʻi nomi asosida paydo boʻlgan. Bunda ushbu toponim „yoʻl chetidagi mitan urugʻi yashaydigan qishloq yoki joy“ maʼnosini anglatadi.
Tarixi
Narshaxiy oʻz asrida taʼkidlashicha Romitan Buxoridan ham qadimiyroq qoʻrgʻon boʻlgan. 1972-yilda Romitan shahri hududida arxeologik tadqiqot ishlari olib borilgan. Shu asnoda ushbu hududdan kerakli maʼlumotlar topilgan. Qoʻrgʻon tepasida masjid, shahriston hududida bozor, qoʻrgʻonning balandligi 10 metr boʻlganligi, bu yerdagi shahristnning topografik shakli, umumiy chegaralari va maydoni aniqlangan. Ushbu qoʻrgʻon o;rta asrlarda arablar istilosi, Somoniylar davrida Buxoro vohasining strategik jihatdan muhim ahamiyatga ega shaharlaridan boʻlgan.
Romitanning irrigatsiya va geografik joylashuvi haqida Ibn Havqal shunday yozgan: „Nahri Romitan nomli ariq daryodan boshlanib, Romitan qishlogʻiga yetguncha barcha qishloqlarni sugʻoradi. Romitan ahli undan suvichadi“.
Aholisi
Aholisi, asosan, oʻzbeklar (78,5%), shuningdek, qozoq, tojik, rus va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholining oʻrtacha zichligi 1 km²ga 81,8 kishi. Shaharliklar 21,1 ming kishi, qishloq aholisi 84,4 ming kishi.
Xoʻjaligi
Paxtachilik, gʻallachilik, bogʻdorchilik yetakchilik qiladi. Chorvachilikda qoramolchilik, qorakoʻlchilik, parrandachilik, tuyachilik, baliqchilik yoʻlga qoʻyilgan, pillachilik ham rivojlangan. 858 fermer xoʻjaligi bor. 14 ta muqobil MTP, 1 MTP aksiyadorlik jamiyati fermer xoʻjaliklarga xizmat koʻrsatadi. Romitan tumanida 1667 kichik va oʻrta korxona bor.
Tumanda gaz sanoati (Gazli), paxta tozalash zavodi, hunarmandchilik tarmoqlari faoliyat koʻrsatadi. Avtotransport asosiy oʻrinda. Tuman jamoa va shaxsiy xoʻjaliklarida 51,4 ming qoramol, 96 ming qoʻy va echki, 400 ga yaqin ot va tuya, 53,4 ming parranda boqiladi (2003).
Romitan tumanining umumiy yer maydoni qariyb 419 ming ga, shundan sugʻoriladigan yerlar maydoni 23,1 ming ga dan ziyod, ekin maydoni 20,5 ming ga dan ziyod, 12,7 ming ga maydonga paxta, 6,2 ming ga dan ziyod maydonga gʻalla ekiladi, shuningdek, kartoshka, sabzavot va poliz ekinlari ham yetishtiriladi. 1300 ga maydonda mevazor va tokzor bor. Yaylovlar qariyb 254,9 ming ga maydonni egallaydi.
Ijtimoiy soha obyektlari
45 umumiy taʼlim maktabidan (26 mingdan ortiq oʻquvchi) 2 tasi iqtidorli bolalar internat maktabidir. 1 litsey, 3 kasbhunar kolleji (1300 oʻquvchi) bor. 41 kutubxona, madaniyat uyi faoliyat koʻrsatmoqda. Tarix oʻlkashunoslik muzeyi ishlab turibdi. 335 oʻrinli 4 kasalxona, 5 poliklinika, tashhis markazi, 3 qishloq vrachlik ambulatoriyasi, 25 qishloq vrachlik punkta va boshqa tibbiy muassasalarda 240 vrach, 1300 oʻrta tibbiy xodim ishlaydi (2003).
Diqqatga sazovor joylari
Hududda Xoʻja Ali Romitaniy, Boboyi Samosiy, Xoʻjagon kabi naqshbandiya tariqati vakillari ziyoratgohlari joylashgan. Xoʻja Zaʼfaron, Xoʻja Ubbon maskanlari esa shifobaxshlik xususiyatiga ega.
2020-yilda tuman hududida yangi ekoturistik markaz ochildi. Ushbu markazda turli koʻngilochar, xizmat koʻrsatish obyektlari qurildi
Transporti
Romitan tumani bilan qoʻshni tumanlar oʻrtasida avtobuslar qatnaydi.
Maorifi va madaniyati
1934-yildan „Romitannoma“ tuman gazetasi chiqadi (adadi 1600).
Gazli-nukus gazoprovodi
Gazli-nukus gazoprovodi -gaz magistrali. Oʻzbekistonning shim. dagi isteʼmolchilar ehtiyojini respublikaning oʻz gazi bilan qondirish maqsadida (Urganch sh. tarmogʻi bilan birga) qurilgan. Gaz yoʻlining 1-navbati 1994 yilda ishga tushirilgan (uz. 94 km), 1997 yilda kurilish yakunlangan. Umumiy uz. 317,7 km (jumladan Urganch sh. tarmogʻi 28 km). Gaz yoʻlida 1020 mm li quvurlar yotqizilgan. Undan loyiha quvvati boʻyicha yiliga 8 mlrd. m3 dan koʻproq gaz oʻtadi.
Xozyayka Mednoy gori
Mis togʻining bekasi (Хозяйка Медной горы (Xozyayka Mednoy gori), Малахитница (Malaxitnitsa), Азовка-девка (Azovka qizi), Каменная девка (Tosh qiz)) — Ural konchilari afsonalaridagi qahramon, Ural ruh bekasining afsonaviy obrazi "Togʻlar", Gumyoshevskiy koni („Mis togʻ“), badiiy yozuvchi P. P. Bajovning „ Malaxit qutisi“ ertaklari toʻplamida Togʻ ruhi va qimmatbaho minerallarning qoʻriqchi ruhi sifatida shuhrat qozongan.
Xalq ogʻzaki ijodida u "ipak malaxit " dan tikilgan libosdagi goʻzal qiz yoki Polevskaya shahrining gerbi va dala misining ramzida aks etgan tojli kaltakesak sifatida taqdim etilgan. Xalq ogʻzaki ijodida bu baʼzan Azovka qiz nomi bilan bogʻliq.
Koʻrinishi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Stamps_of_Russia_2004_No_912-914.jpg/350px-Stamps_of_Russia_2004_No_912-914.jpg|right|thumb|350x350px| Pochta markalarida Mis togʻining bekasi (chapdagi ikkita rasm). Rossiya, 2004 yil Mis togʻining bekasi soch oʻrami yupqa tiniq misdan bezalgan lentalar bilan oʻralgan, „ipak malaxit“ libosida, baʼzan esa kaltakesak shaklida tojda, chiroyli yashil koʻzli ayol sifatida namoyon boʻladi.
Ertaklarda qahramon ikki marta oʻzini „toshdan“ deb ataydi va shu bilan birga Stepan uning „qoʻli tirikdek issiq“ deb ham aytib beradi.
Mis togʻining bekasini koʻrinishi antropomorfik, nullomorfik va gibrid mujassamlar bilan ifodalanadi. U quyidagi shakllarda namoyon boʻladi:
Xulq-atvori
Mis togʻining bekasi yer boyliklarining egasi, goʻzallik va yuksak mahorat sirlarini saqlovchidir. U konchilarning homiysi hisoblangan.
Bekach hokimiyatga va har xil xizmatkorlarga dushman, u faqat jasur va erkinlikni sevuvchi ishchilarga yordam beradi. U yerdagi boylikni mustaqil ravishda boshqaradi: u rivojlanishga ruxsat berishi yoki yoʻl qoʻymasligi, „boylikni oʻgʻirlashi“ mumkin yoki aksincha — uni oʻziga boʻysunadigan kaltakesaklar yordamida berishi mumkin. Uning jigarrang mushuki ham bor, u yer yuzasi ostida yuradi, baʼzida olovli quloqlarini tashqariga chiqaradi.
Koʻrinishidan, bekasi Stepanni sevib qoldi va qizi Tanyaga oʻzining goʻzalligini berdi.
Qahramonning folklor asosi
Mis togʻining bekasi haqida hikoya qilingan ertaklar P.P. Bajov tomonidan „Uraldagi inqilobdan oldingi folklor“ toʻplamini yaratish paytida oʻylab topilgan, toʻplam tuzuvchisi V.P.Biryukov „hech bir joyda ish folklorni topa olmaydi“ deb shikoyat qilganida: "Ertaklar Bajov tomonidan 1892-1895 yillarda konchilardan bolaligida eshitgan ogʻzaki anʼanalarga asoslanganligini koʻrsatadigan eslatma bilan chiqdi. Bajovning bolaligi Sysert shahrida oʻtdi, u erda otasi Sysert metallurgiya zavodida usta boʻlib ishlagan. Ularning oilasi Polevskoy mis eritish zavodiga koʻchib oʻtgandan keyiin oʻsha yerda Pavel birinchi marta folklor afsonalarini eski konchi Vasiliy Alekseevich Xmelinindan (bobosi Slyshko) eshitgan, u yogʻoch omborlarida qorovul boʻlib ishlagan va keksa odamlarning hikoyalarini bolalarga aytib berardi.
Tasvir tor mahalliylashtirilgan toifasiga kiradi. 1981-yilda folklor ekspeditsiyasi paytida suhbatlashgan Polevsk viloyati aholisi bekasi haqida eshitmagan, ular u haqida faqat P. P. Bajovning ertaklaridan bilishgan. Shu bilan birga, ogʻzaki manbalardan Malachitnitsa haqida bilgan rivoyatchilar bor edi. Ular uning Polevskoyning oʻzida „Mis togʻi“ga tegishli ekanligini taʼkidladilar — 1702-yilda topilgan shaharni tashkil etuvchi Gumyoshevskiy mis konining „bekasi“ sifatida. XVIII-asrda Gumeshevskiy koni butun dunyo boʻylab shuhrat qozondi — u yashil bezak toshining asosiy yetkazib beruvchisi — malaxit (mis karbonat) boʻldi va oʻsha paytda Oʻrta Uralsdagi eng yirik mis rudasi koni edi, ammo XX-asrning oʻrtalarida ishlab chiqarish toʻxtatiladi.
Mis togʻ bekasi obrazi oʻziga xosdir. Bu fikrni koʻplab folklorshunoslar, xususan, Lazarev, Gelxardt, Blazhes bildiradi.
„Mis togʻ bekasi“ qahramonining kelib chiqishi haqida quyidagi farazlar mavjud:
Izohlar
M. N. Lipovetskiy "Mis togʻining bekasi " obrazini psixoanaliz nuqtai nazaridan tahlil qilib, u va tanatosni (ikkinchisi ustunlik qilgan holda) birlashtiradi degan xulosaga keladi. Shuningdek, u hokimiyatga qarshilik va ramziy kastratsiya bilan bogʻliq epizodlarga eʼtibor qaratadi. „Mis togʻining bekasi patriarxal Vatanning dahshatli qoʻsh va antagonistiga aylanadi“.
„Tosh gul“ (1936) ertakida usta Danila Mis togʻining bekasi bilan uchrashadi va u oʻz isteʼdodini ochishga yordam beradi. R. R. Gelxardt oʻz syujetida E. T. A. Xoffmanning „Falun minalari“ (1819) qissasi bilan oʻxshashlikni koʻradi.
Havolalar
konining „Yujnaya“ koni yaqinidagi Mis togʻining bekasi haykali]
Mark Lamb
Mark William Lamb  (1964-yil 3-avgustda tugʻilgan) — kanadalik sobiq professional xokkeychi. Mark Lamb Gʻarbiy Xokkey Ligasi (WHL) vakili „Prince George Cougars“ xokkey klubining hozirgi bosh menejeri va bosh murabbiyidir. Lamb avvalroq Amerika Xokkey Ligasining (AHL) „Tucson Roadrunners“ va WHLning „Swift Current Broncos“ xokkey klublari bosh murabbiyi boʻlgan. Mark Lamb Saskachewanning Ponteix shahrida tugʻilgan, ammo Saskachewanning Swift Current shahrida oʻsgan.
Oʻyin faoliyati
Mark Lamb „Calgary Flames“ xokkey klubi safiga 1982-yilgi NHL kirish loyihasida 72-oʻrindagi tanlov asosida qoʻshildi. Mark Lamb 1986-yilda „Detroit Red Wings“ xokkey klubi bilan shartnoma imzolashdan oldin „Flames“ klubi uchun faqat bitta oʻyin oʻtkazdi. „Detroit“ xokkey klubi bilan bir mavsumda Mark Lamb 22 ta oʻyin oʻtkazdi. Shundan soʻng, Mark Lamb 1987-yilda „Edmonton Oilers“ xokkey klubi safiga qoʻshildi va u yerda u jami besh mavsumni oʻtkazdi va 1990-yilda klub bilan Stanley kubogini yutgan edi. Keyin „Ottawa Senators“ xokkey klubi safiga 1992-yilgi NHL kengayish loyihasida qabul qilingan va 1993—1994-yilgi NHL mavsumida Brad Shaw bilan birga jamoaning sardori boʻlgan edi. 1994-yil 5-martda Mark Lamb „Philadelphia Flyers“ xokkey klubiga 1988-yilgi birinchi davra tanlovi asosida qoʻshildi. Mark Lamb „Montreal Canadiens“ xokkey klubiga naqd pulga sotilguniga qadar „Flyers“ klubi uchun atigi 27 oʻyin oʻtkazdi. Umuman olganda, Mark Lamb Milliy xokkey ligasida 403 ta muntazam oʻyin oʻtkazib, 46 ta gol va 100 ta golli uzatma, 146 ochko, toʻplagan holda xokkeychilik faoliyatini yakunladi.
Murabbiylik va menejerlik faoliyati
Mark Lamb 2000-yilda xokkeychi sifatidagi faoliyatini yakunlagan edi. Bir yildan soʻng u „Edmonton“ xokkey klubiga murabbiy yordamchisi sifatida qaytdi. 2002-yilda Lamb xuddi shu rol ostida „Dallas Stars“ xokkey klubi safiga qoʻshildi.
2016-yil 21-iyunda Lamb „Arizona Coyotes“ xokkey klubining Amerika Xokkey Ligasi filiali „Tucson Roadrunners“ klubi jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlandi. Bir mavsumdan keyin u lavozimidan ozod etildi.
Rorayma
Rorayma — Braziliyaning shimolidagi federal hudud. RiuBranku daryosi havzasida, Venesuela va Gayana chegarasida. Maydoni 225,1 ming km². Aholisi 324,2 ming kishi (2000). Maʼmuriy markazi — BoaVista sh. R.ning katta qismi Gviana yassitogʻligining jan. pastroq chekka qismida, qolgan qismi Amazonka pasttekisligida joylashgan. Iklimi shimolida subekvatorial, janubida ekvatorial, issiq va nam iqlim. Oʻrtacha oylik tralar 26—28°, yillik yogʻin 1300–2300 mm. Qimmatbaho daraxtlar oʻsadigan ekvatorial oʻrmonlar. shim. hududlarida savannalar bor. Xoʻjaligining asosini oʻrmonchilik tashkil etadi. Baliqovlanadi, ovchilik rivojlangan. Olmos va oltin konlari bor.
Rosario
Rosario, Rosario-de-Santa-Fe — Argentinadagi shahar, SantaFe provinsiyasida. Aholisi 906 ming kishi (2001). Transport yoʻllarining yirik tuguni. R.dan Panamerika shossesi oʻtgan. Parana daryosi boʻyidagi yirik port. Dengiz kemalari ham kira oladi. Chetga gʻalla, goʻsht, jun chiqariladi. Aeroport bor. Oziq-ovqat sanoatining yirik korxonalari, sement, gʻisht zdlari, koʻnpoyabzal, toʻqimachilik va boshqa korxonalar ishlab turibdi. Milliy unt, kutubxona, tarix muzeyi, nafis sanʼat muzeyi bor. Shaharga 1730-yilda asos solingan.
Ashugandj
Ashuganj (আশুগঞ্জ ,Ashuganj) — Bangladeshning sharqiy qismidagi Chittagong shahridagi Brahmanbariya tumanida joylashganshaharchadir, u Meghna daryosi deltasida joylashgan. Markazning dengiz sathidan balandligi atigi 10 metrni tashkil qiladi. Aholisi 145 828 kishi, shundan 140 119 nafari musulmonlardir. Shaharning umumiy maydoni 67,59 kv.km ni tashkil qilladi.
Shahar Ashuganj porti va mamlakat, ayniqsa, poytaxt uchun elektr energiyasining katta qismini ishlab chiqaradigan elektr stantsiyasi bilan juda mashhurdir. Bangladesh elektr energiyasining qariyb 25 foizi Ashugonj issiqlik elektr stansiyasi ishlab chiqaradi. Ashuganj yirik daryo portiga ega savdo markazi sifatida ham keng tanilgan. Ashugonjda Hindiston bilan bogʻlovchi tranzit temir yoʻl liniyasi ham bor. Shaharni oziqlantiradigan asosiy daryosi bu — Meghna.
Shaharda 205 ta masjid, 14 ta oʻrta va 46 ta boshlangʻich maktab joylashgan boʻlib, aholining savodxonligi 45 foizni tashkil qiladi. Uchinchi Hind-Pokiston urushi (1971) yillarida shaharda katta vayronagarchiliklar bilan birga harbiy harakatlar davom etardi.
Ozarbayjon — Polsha munosabatlari
Ozarbayjon — Polsha munosabatlari Ozarbayjon va Polsha oʻrtasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlardir.
Har ikki davlat Yevropa Kengashi va YXHTning toʻlaqonli aʼzosi hisoblanadi.
Munosabatlar tarixi
Ozarbayjon va Polsha oʻrtasidagi diplomatik aloqalar XV asrda, Oq-Qoyunlu hukmdori Uzun-Hasan Yagiello bilan diplomatik aloqalar oʻrnatgan paytdan boshlangan.
1918-yilda Ozarbayjon Demokratik Respublikasi tashkil etilganda Ozarbayjon armiyasining birinchi shtab boshligʻi polsha generali Matvey Sulkevich boʻlgan.
Diplomatik munosabatlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Lech_Kaczynski_Ilham_Alijew_%2807%29.jpg/220px-Lech_Kaczynski_Ilham_Alijew_%2807%29.jpg|thumb| [[Lech Kaczyński|Lex Kachinski va Ilhom Aliyev, 2008-yil.]] Polsha Ozarbayjon mustaqilligini 1991-yil 27-dekabrda tan oldi.
Diplomatik munosabatlar 1992-yil 21-fevralda oʻrnatilgan.
Polshaning Ozarbayjondagi elchixonasi 2001-yil 23-avgustda ochilgan. Ozarbayjonning Polshadagi elchixonasi 2004-yil 30-avgustda ochilgan.
Ozarbayjon parlamentida Polsha bilan aloqalar boʻyicha ikki tomonlama ishchi guruhi faoliyat yuritadi. Guruh rahbari Sattor Mehbaliyev.
Mamlakatlar oʻrtasida 51 ta hujjat imzolangan.
Iqtisodiyot sohasida
2006-yildan buyon iqtisodiy hamkorlik boʻyicha hukumatlararo komissiya faoliyat koʻrsatmoqda.
Ozarbayjon eksport tuzilmasi: propilen, meva sharbatlari, sabzavotlar, funduk, kerosin, qurilish materiallari. Polsha eksport tuzilmasi: dizel dvigatellari, dori-darmonlar, qandolat mahsulotlari, sanoat uskunalari, qurilish sanoati uchun uskunalar.
Turizm sohasida
2022-yil 28-maydan boshlab Polshaning LOT aviakompaniyasi Boku-Varshava-Boku yoʻnalishida parvozlarni amalga oshirmoqda.
Diaspora
2017-yildan beri Polshada Polsha ozarbayjonlari Yoshlar Kengashi faoliyat yuritmoqda, uning qoshida Varshava, Vrotslav, Katovitse va Lodz shaharlarida ozarbayjonlar uyushmalari faoliyat yuritadi.
Ozarbayjonda minglab polyaklar yashaydi.
Xonaqo Chilton
Xonaqo Chilton  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—X asrlar. Qashqadaryo viloyatining Shahrisabz shahrida joylashgan. Obyekt manzili: “Sinabogʻ” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning  koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga  olingan. == Manbalar ==
Rebecca Russo
Rebecca Russo (1994-yil 22-aprelda tugʻilgan) — amerikalik xokkeychi. Russo Shattuck St. Mary jamoasi bilan milliy chempionatda gʻalaba qozongan.
NWHL xokkeyining birinchi mavsumida u 2017-yilgi yulduzlar oʻyinida oʻynash uchun jamoa tarkibiga tanlangan.
Faoliyati
Russo 2011-yilning yozida Kanadaga qarshi koʻrgazmalar seriyasida AQSh U18 terma jamoasi uchun kurashgan.
NCAA
2012-yil 5-oktyabrda NCAAda debyut qilgan Russo, jamoadoshlari bilan birinchi ochkosini golga aylantirgan va bir nechta gollarga assistentlik qilgan. Russo NCAAdagi birinchi golini 2013-yil 20-fevralda New Hampshire Wildcats jamoasiga qarshi oʻyinda kiritgan. Jamoa safidagi muvaffaqiyatli mavsumida (2015—2016) Russo 39 oʻyinda faoliyatidagi eng yaxshi 38 ochko (15 gol, 23 golli uzatma) qayd etgan. Oʻzining yangi mavsumida u 23-yanvardan 14-fevralgacha boʻlgan davrda ham ajoyib seriya qayd etgan.
NWHL
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0b/National_Women%27s_Hockey_League_%28NWHL%29_All-Star_Game_%28ASG%29_2018_at_TRIA_Rink.jpg/220px-National_Women%27s_Hockey_League_%28NWHL%29_All-Star_Game_%28ASG%29_2018_at_TRIA_Rink.jpg|thumb| Russo (chapda) TRIA Rinkdagi 2018-yilgi NWHL yulduzlar oʻyinida ishtirok etmoqda Russo 2016-yilning 20-noyabrida Connecticut jamoasiga qarshi oʻyinda (4:0) ikkita gol urgan. Bunday holat Riveters tarixida birinchi marta boʻlgan. Kessel jamoasida oʻynagan Russo NWHL 2-Yulduzli oʻyinida gol urgan. Shuningdek, u 2017-yilgi NWHL All-Star Skills musobaqasida eng tezkor konkida uchish musobaqasida gʻolib chiqqan.
2017-yilning may oyida Russo 2017—2018-yilgi mavsum uchun „ New York Riveters “ jamoasi bilan yana shartnoma imzolagani maʼlum boʻlgan Russo NWHL 3-Yulduzli oʻyinida ham ishtirok etgan.
Shaxsiy hayoti
Russo MLB Network kompaniyasida ishlagan.
FIFA Jahon chempionati 2018 saralash bosqichi (AFC)
FIFA Jahon chempionati 2018 saralash bosqichining Osiyo boʻlimida Osiyo Futbol Konfederatsiyasiga (AFC) aʼzo boʻlgan terma jamoalar, 2018-yili Rossiya mamlakatida boʻlib oʻtadigan jahon chempionati uchun saralab olinadi.
2014-yilning 16-aprelida, AFC Ijroiya Qoʻmitasi jahon chempionati hamda 2019-yili 24ta terma jamoa final bosqichida ishtirok etadigan Osiyo kubogi uchun boʻladigan boshlangʻich saralash bosqichini birga oʻtkazish taklifini maqullagan. Shuning uchun, ushbu jahon chempionatining birinchi ikkita roundi Birlashgan Arab Amirliklarida boʻlib oʻtadigan AFC Osiyo kubogi 2015 musobaqasi uchun kechadigan saralash bosqichi uchun ham inobatga olinadi.
Format
Saralash bosqichi strukturasi quyidagicha:
FIFA Jahon chempionati saralash bosqichining ikkinchi roundidan oʻtolmagan 24ta jamoa 2019-yilgi Osiyo kubogi saralash bosqichining uchinchi roundidan qatnashadi va AFC Osiyo kubogi 2019 musobaqasining qolgan oʻrinlarini toʻldirish uchun 4tadan 6ta guruhlarga boʻlinadi va kuch sinashishadi.
Ishtirokchilar
Osiyo Futbol Konfederatsiyasining barcha 46ta FIFAga aʼzo boʻlgan jamoalar saralash bosqichiga kiritildi. Barcha terma jamoalar FIFA Dunyo reytingining yanvar oyidagi holati boʻyicha taqsimlandi (qavs ichida terma jamoalar ochkolari koʻrsatilgan). FIFA reytingining 2015-yilning yanvar oyidagi holati birinchi roundning qurʼa tashlash jarayoni, ikkinchi va uchunchi roundning terma jamoalarni taqsimlash jarayonida qoʻllanildi.
FIFA Dunyo reytingining 2015-yilning yanvar oyidagi holatidan
Jadval
Musobaqa jadvali quyidagicha:
Agar AFC jamoasi konfederatsiyalararo pley-off bosqichiga kirsa, ular 2017-yilning 6, 14-noyabr kunlari oʻynashadi.
Birinchi round
Saralash bosqichining birinchi roundi uchun boʻlgan qurʼa tashlash marosimi 2015-yilning 10-fevralida, Malayziyaning Kuala Lumpur shahridagi AFC bosh shtab-kvartirasida, mahalliy vaqt bilan 15:30da (UTC+8) boʻlib oʻtdi.
Ikkinchi round
Saralash bosqichining ikkinchi roundi uchun boʻlgan qurʼa tashlash marosimi 2015-yilning 14-aprelida, Malayziyaning Kuala Lumpur shahridagi JW Marriott Hotel mehmonxonasida, mahalliy vaqt bilan 17:00da (UTC+8) boʻlib oʻtdi.
Guruhlar
Ushbu roundda guruh bahslarida terma jamoalar quyidagi kriteriyalar boʻyicha reytinglanadi:
Toʻpurarlar
Ism sharifi qalin harflar bilan yozlgan futbolchilar musobaqada hamon faol.
Vilson - Konovalov kasalligi
Vilson - Konovalov kasalligi
Ta`rifi
Vilson-Konovalov kasalligi kam uchraydigan irsiy distrofik kasallik bo'lib, organizmda misning ortiqcha to'planishi tufayli rivojlanadi. Metallning ko'p qismi miyada, ko'zda (xarakterli pigmentatsiya shakllanishi bilan), jigar va buyraklarda to'planadi. Shu bilan birga, organlarda metabolizm buziladi va distrofik o'zgarishlar rivojlanadi.
Tarixi
Kasallik birinchi marta 1912-yilda ingliz nevrologi Samuel Uilson tomonidan tasvirlangan. U nashr etilgan o`z maqolasida ushbu kasallikdagi ichki organlardagi o'zgarishlarning belgilari va xususiyatlarini tasvirlab bergan. Odatda, birinchi belgilar bemorlarning yoshligidanoq sezilarli bo'lishini, keyinchalik rigidlik kuchayib, yutishda qiyinchilik, yumshoq tanglay, til, lablarning motor faoliyatining pasayishi (nutq buzilishining sababi dizartriya)ni ta`kidlab o`tgan. Keyinchalik noixtiyoriy harakatlar rivojlanadi, ruhiy buzilishlar – sababsiz  past yoki  yuqori kayfiyat, sababsiz tajovuz, keyingi bosqichlarda befarqlik, gallyutsinatsiyalar bilan almashadi.
Rus nevrologi Nikolay Vasilyevich Konovalov ko'p yillar davomida Vilson kasalligini o'rgangan. Bu unga kasallikning turli shakllarining asl to'liq tasnifini yaratishga imkon berdi. Konovalovning muammoni o'rganishga qo'shgan ulkan hissasi uchun olimning nomi kasallikning nomiga abadiy qo`shildi.
Kasallikning paydo bo'lish chastotasi 100 000 aholiga 1 dan 9 tagacha.
Etiologiyasi
thumb|Autosoma retsessiv yo`l bilan nasldan naslga o`tadi Kasallikning asosiy sababi mis ionlarining seruloplazmin oqsiliga qo'shilishi uchun mas'ul bo'lgan ATP7B genining mutatsiyasidir. Umuman olganda, ushbu genning 300 dan ortiq mutatsiyasi  tasvirlangan. Mutatsiyalar bazasi doimiy ravishda yangi variantlar bilan kengayib bormoqda. Xalqaro hisob-kitoblarga ko'ra, har 100 kishidan 1 nafari g'ayritabiiy genning tashuvchisi hisoblanadi.Bu turdagi irsiyat bilan kasallik faqat patologik gen ikkala ota-onadan o'tsa, alomatlar bilan namoyon bo'ladi. O'g'il bolalar va qizlar bir xil chastotada kasallanadilar.
Patogenezi
thumb|Seruloplazmin Vilson-Konovalov kasalligining rivojlanishining asosiy mexanizmi organizmdagi metabolik jarayonlarning buzilishi bo'lib, buning natijasida mis turli organlar va to'qimalarda ularning funktsiyalarining progressiv buzilishi bilan to'planadi. Bundan tashqari, kasallikning qanday namoyon bo'lishini belgilaydigan ATP7B genidagi turli xil mutatsiyalar turli alomatlar uchun javobgardir.
ATP7B geni odamlarda misning kimyoviy reaktsiyalarini tezlashtiradigan oqsillarni kodlaydi: ATFaza 7A va ATFaza 7B.
Vilson-Konovalov kasalligining turli xil belgilari nafaqat misning to'planishi, balki organizmning o'z hujayralarining parchalanish mahsulotlari bilan zaharlanishi(autointoksikatsiya)dan ham kelib chiqadi.
Belgilari
Kasallikning belgilari to'rt guruhga bo'linadi: Kasallikning eng muhim ko'rinishlari - jigar shikastlanishi, nevrologik va ruhiy alomatlar, ko'zning o'zgarishi.
Vilson-Konovalov kasalligida nevrologik alomatlar va ruhiy kasallikning namoyon bo'lishi 35% va 10% hollarda, odatda 10 yoshdan 35 yoshgacha bo'ladi, garchi 55 yoshda boshlangan kechki holatlar ham mavjud. thumb|Mushak distoniyasi Nevrologik ko'rinishlari Shuningdek, mushaklarning allaqachon ko'rsatilgan buzilishlari tufayli nutq o'zgaradi. Tupukning ko'payishi ham kuzatiladi.
Psixiatrik alomatlar bemorlarning taxminan uchdan birida barcha boshqa alomatlardan oldinroq paydo bo`ladi. Ko'rinishlar o'ziga xos bo'lmaganligi sababli, ularni odatda Vilson – Konovalov kasalligi bilan bog'lashmaydi
Kayzer – Fleysher halqalari thumb|Keyzer - Fleysher halqasi Vilson kasalligida ko'zning shikastlanishi Kayzer – Fleysher halqalari va mis to`plangan  kataraktalarni o'z ichiga oladi. Ammo faqat mutaxassis bu alomatlarni to'g'ri talqin qilishi mumkin, chunki ular mis bilan zaharlanishda ham uchraydi. Kayzer – Fleysher halqalari har doim ham oodiy ko'z bilan ko'rinmaydi, ba'zida ular faqat yorug`  lampa yordamida oftalmologik tekshiruv paytida aniqlanadi.
Tasnifi
Kasallikning klinik xususiyatlariga, jigar va markaziy asab tizimining zararlanishining  kombinatsiyasiga  asoslangan holda tasniflash ko'pincha qo'llaniladi,. Vilson – Konovalov kasalligi quyidagi shakllarga bo'linadi:
Shuningdek, gepato-serebral distrofiyaning beshta shaklini o'z ichiga olgan Konovalov tasnifi ham qo'llaniladi: thumb|Jigar sirrozi
Abdominal shakli - gepatopatiya, Vilson gepatiti, jigar sirrozi va fulminar jigar yetishmovchiligi bilan namoyon bo'ladigan jigarning og'ir shikastlanishi. Asab tizimi tomonidan simptomlar boshlanishidan oldin ham o'limga olib kelishi mumkin. Bu shakli bir necha oydan 3-5 yilgacha davom etadi.
Rigid – aritmogiperkinetik (erta) shakl - tez kechishi bilan tavsiflanadi va bolalikdan boshlanadi. Harakat sekinlashadi, qo'llar va oyoqlar beixtiyoriy ravishda, mushaklarning beixtiyoriy qisqarishi bilan birgalikda  spiral tarzda harakatlanishi mumkin. Nutqning buzilishi (dizartriya) va yutish qiyinlashuvi (disfagiya), beixtiyor kulish va yig'lash, hissiy buzilishlar va aqlning o'rtacha pasayishi xarakterlidir. Kasallikning bu shakli 2-3 yil davom etadi, o'lim bilan tugaydi.
Tremor-rigid shakli boshqalarga qaraganda tez-tez uchraydi, o'smirlik davrida boshlanadi, sekin davom etadi, ba'zida to'liq yoki to'liq bo'lmagan tiklanish davrlari va keskin yomonlashuv, tana haroratining 37-38 ° C gacha ko'tarilishi bilan birga keladi. Sekundiga 2-8 chayqalish chastotasi bilan kuchli mushaklarning qattiqligi va ritmik titroqning bir vaqtning o'zida rivojlanishi bilan tavsiflanadi. Bu alomatlar harakat va hayajon bilan keskin kuchayadi, ammo dam olish va uyquda yo'qoladi. Ba'zida disfagiya va dizartriya kuzatiladi. Kasallikning bu shakli bilan o'rtacha umr ko'rish taxminan 6 yil.
Titroq shakli 20-30 yoshdan boshlab o'zini namoyon qiladi, nisbatan sekin (10-15 yil va undan ko'proq) rivojlanadi, titroq ustunlik qiladi, mushaklar rigidligi faqat kasallikning oxirida paydo bo'ladi, ba'zida mushak tonusining pasayishi kuzatiladi; yuz ifodalarining yetishmasligi, sekin monoton nutq, jiddiy ruhiy o'zgarishlar, tez-tez hissiy o`zgarishlar  kuzatiladi. Ekstrapiramidal-kortikal shakli boshqalarga qaraganda kamroq tarqalgan. Gepatoserebral distrofiyasiga xos bo'lgan buzilishlar to'satdan falaj (piramidal parez), konvulsiv (epileptiform) tutilishlar va og'ir  aqliy yetishmovchilik bilan yanada murakkablashadi. 6-8 yil davom etadi, o'lim bilan tugaydi.
Diagnostikasi
Tashxis klinik belgilar, laboratoriya ma'lumotlari va molekulyar genetik testlarning kombinatsiyasiga asoslanadi. Patogen ATF7B  genini  molekulyar genetik  darajada aniqlashdan tashqari hech qanday laboratoriya tekshiruvi kasallik tashxisining 100% kafolatini ta'minlamaydi.
Vilson – Konovalov kasalligining asosiy diagnostik ko'rsatkichlari:
Umumiy ball: 4 yoki undan ko'p - kasallikning yuqori ehtimoli; 2-3 - kasallik ehtimoli bor, ammo bemorni qo'shimcha tekshirish talab etiladi; 0-1 - kasallik shubhali.
Jigar sirrozining (fibroz) og'irligini aniqlashning yangi usuli - bu jigar elastometriyasidir. Tadqiqot ultratovushning turli zichlikdagi to'qimalardan turli tezliklarda o'tish qobiliyatidan foydalanadi, bu esa organning normal zichligi o'zgarishini aniqlash imkonini beradi.
Davosi
Vilson – Konovalov kasalligini davolashni bir necha yo'nalishlarga bo'lish mumkin.
Medikamentoz davolanish
Misni tanadan olib tashlaydigan preparatlarni qo'llash (misni yo'q qilish yoki xelatlash terapiyasi), shuningdek, misning so'rilishini kamaytiradigan preparatlarni qo'llashni o'z ichiga oladi. Ushbu davolash usuli butun umr davomiga belgilanadi.
Jahon amaliyotida quyidagi preparatlardan foydalanish ko'zda tutilgan: *penitsilamin
Ushbu guruhdagi eng mashhur kombinatsiyalangan dorilar milgamma va kombilipendir.
Dietoterapiya
Misni dietadan to'liq olib tashlash mumkin emas, chunki u barcha oziq-ovqatlarda mavjud. Shu bilan birga, mis miqdori 0,5 mg / 100 g dan ortiq bo'lgan oziq-ovqat mahsulotlaridan: qisqichbaqasimonlar, yong'oqlar, kakao mahsulotlari, qo'ziqorinlar, dukkaklilar, grechka va jo'xori unini chiqarib tashlash kerak. Shakar, tozalangan uglevodlar va trans yog'larni kamaytirish zarur. Umuman olganda, ushbu kasallik uchun parhez yetarli miqdorda oqsil tarkibiga ega bo'lgan sut-sabzavotli parhez sifatida tavsiflanishi mumkin.
Jarrohlik
Kasallik bilan jigar transplantatsiyasi quyidagi hollarda amalga oshiriladi:
Jigarning dekompensatsiyalangan sirrozi - bu ovqat hazm qilish funktsiyasining buzilishi belgilari bilan namoyon bo'ladigan jigarning normal faoliyatining buzilishi. U quyidagicha ko'rinadi:
Jigar ensefalopatiyasi(jigarning dezintoksikatsion funksiyasining buzilishi natijasida kelib chiqadi) - bu miya funktsiyalarining progressiv buzilishi (xotira, fikrlashga e'tibor), turli tajovuzkor noto'g'ri xatti-harakatlar bilan shaxsning o'zgarishi, ongning buzilishi (komagacha) Agar o'z vaqtida davolanmasa, kasallik o'limga olib kelishi mumkin. Transplantatsiyada donor jigar transplantatsiyasi qo'llaniladi - jigar to'liq yoki qisman transplantatsiya qilinadi. Jigar transplantatsiyasi 50% dan ortiq hollarda nevrologik simptomlarning yaxshilanishini ta'minlaydi. Dekompensatsiyalangan jigar sirrozi bosqichida jigar transplantatsiyasida birinchi yil davomida omon qolish 95%, 5 yildan keyin - 83%, 10 yildan keyin - 80% ni tashkil qiladi.
Plazma filtratsiyasi va gemosorbtsiya
Misni tanadan olib tashlash uchun qon va plazma filtratsiyasi ham qo'llaniladi: (plazma filtratsiyasi va gemosorbtsiya). Birinchi protsedura davomida bemor apparatga ulanadi, buning natijasida bir qo'ldan qon apparatdan o'tib, boshqasiga qaytadi. Qon hujayralari darhol qon oqimiga qaytadi va plazma maxsus yuqori texnologiyali filtrning teshiklaridan o'tadi, u yerda parchalanish mahsulotlaridan xalos bo'ladi va tanaga tozalangan shaklda qaytadi. Gemosorbtsiya bilan bemorning butun qoni moddalar - sorbentlar bilan to'ldirilgan idishdan o'tadi.
Umuman olganda, Vilson kasalligi - Konovalov kasalligini davolashning butun davrini 2 bosqichga bo'lish mumkin: boshlang'ich bosqich va parvarish terapiyasi bosqichi. Parvarish terapiyasiga o'tish mezoni 3 oylik interval bilan o'tkazilgan 2 ta ketma-ket tekshiruvda mis metabolizmini normallashganidir.
Asoratlari
Uzoq vaqt davomida u simptomlarsiz rivojlanishi mumkin, ammo Vilson-Konovalov kasalligining nevrologik ko'rinishlarI paydo bo`lgan barcha bemorlarda u yoki bu darajada namoyon bo`ladi. Jigar sirrozi uning funktsiyalarining bosqichma-bosqich buzilishiga olib keladi - ayniqsa dezintoksikatsiya – toksik moddalarni zararsizlantirish funksiyasi buziladi.
Ushbu asorat o'tkir, surunkali va takroriy shaklda paydo bo'lishi mumkin.
Vilson-Konovalov kasalligida o'limni oshiradigan omillar: Jigar transplantatsiyasidan keyin fulminant yetishmovchilik tufayli yillik omon qolish 70% ga etadi. Transplantatsiyasiz esa – kamdan – kam holatlar. Transplantatsiyadan keyin jigarning dekompensatsiyalangan sirrozi bilan bemorlarning yil davomida omon qolishi 95% ni, 5 yildan keyin - 83%, 10 yildan keyin - 80% ni tashkil qiladi. Transplantatsiyadan keyin nevrologik simptomlarning regressiyasi 50% dan ortiq hollarda qayd etiladi.
Jigar funktsiyasini tiklash davolanishning 1-2 yilida sodir bo'ladi va barcha tavsiyalarni to'liq bajarilsa qayta rivojlanmaydi. Kasallikning fulminant bosqichida faqat jarrohlik davolash samarali bo'ladi.
Kasallikning o'ziga xos profilaktikasi genetik tabiati tufayli mavjud emas.
Muntazam tekshiruvlar natijasida tashxisni bilib olgan va sezilarli alomatlarga ega bo'lmagan Vilson kasalligi bilan og'rigan bemorlar dori-darmonlarni davolashni majburiy deb bilishmaydi. Bunday holda, kasallikning haqiqiy oldini olish haqida emas, balki Vilson-Konovalov kasalligining tashqi ko'rinishlarining (klinik belgilari)ni oldini olish haqida gapirish kerak.
Profilaktikasi
Kasallikning oldini olish quyidagilarni o'z ichiga oladi: Qon zardobidagi aminotransferazalarning noaniq ko'tarilishi kuzatilgan hollarda, surunkali gepatit, sirroz va kelib chiqishi noma'lum nevrologik kasalliklarga chalingan bemorlarda skrining 2 yoshdan 18 yoshgacha o'tkazilishi kerak. Kasallik tashxisi qo'yilgan bemorning barcha qarindoshlar kasallikning mavjudligi uchun muntazam tekshiruvdan o'tishlari kerak.
Homiladorlik davrida, Vilson kasalligi - Konovalov bilan og'rigan bemorni tug'ish xavfi mavjud bo'lganda, homiladorlikning 15-18 xaftaligida homila hujayralari yoki 10-12 haftalarda xorionning vorsinkalarida molekulyar genetik tahlil o'tkaziladi.
Vilson-Konovalov kasalligining preimplantatsion genetik diagnostikasi EKO o`tkazilayotganda urug'lanishgacha kasalliklarni tashxislash imkoniyati va keyinchalik urug'langan embrionni ayolning tanasiga joylashtirishdan iborat. Profilaktikaning bu usuli oilada yoki qon – qarindoshlarda ushbu kasallik chaqiruvchi mutant genlar aniqlangan vaziyatlarda o`tkazilishi mumkin.
Havolalar
церулоплазмин
Печеночная энцефалопатия
Gazli (maʼnolari)
Gazli:
Vilson - Konovalov kasalligi
Havolalar
гемолитическая анемия
Adib Barakat
Adib Barakat (1982-yil 6-iyunda Suriyada tug'ilgan ) — suriyalik futbolchi, Ummon birinchi divizionida ishtirok etadigan va Suriya milliy futbol jamoasining sobiq a'zosi bo'lgan Bowsher jamoasida himoyachi sifatida o'ynaydi.
Vuzetka
Vuzetka (wuzetka) — Varshavadan kelib chiqqan qaymoqli shokoladli biskvit va qaymoqli tort. Uning nomi, ehtimol Varshava Sharqiy-Gʻarbiy viyadukidan (Trasa WZ) kelib chiqqan boʻlib, yonida qandolatchilik doʻkoni joylashgan. Ushbu qandolatchilik do`koni birinchi marta 1940-yillarning oxirida shirinliklarni sotishni boshlagan. Varshava oshxonasi uchun anʼanaviy shirinlik, faqat Varshavadagi kafe va restoranlar dasturxoniga tortiladii, ammo tez orada u butun Polshada sevimli uy shirinligiga aylandi. Vuzette — qayta tiklangan Varshavaning ramzi.
Tarix
Shirinlik 1940-1950-yillar oxirida Varshavada endigina tashkil etilgan qandolatchilik doʻkonlaridan birida paydo boʻlgan. Biroq, nomining aniq kelib chiqishi bahsli. Tarixchilar va baʼzi manbalar tort, ehtimol, qandolatchilik yonida oʻtgan Varshava Sharqiy-Gʻarbiy (Trasa WZ) nomini olgan, deb extimol qilishadi. Boshqa manbalarda bu nom Varshava qandolat fabrikalari (Warszawskie Zakłady Cukiernicze) yoki „shokoladli tortlar“ (wypiek z czekolad) degan maʼnoni anglatuvchi „WZC“ qisqartmasidan kelib chiqqanligini taʼkidlaydi. „Kremikli pishiriqlar“ (wypiek z kremem) qisqartmasi ham ishlatish mumkin.
Qandolat doʻkoni, ehtimol, yaqin joyda yoki Varshavaning Muranov tumanidagi Anders koʻchasi, 5-uyda joylashgan Kino Muranow binosida joylashgan boʻlishi mumkin.
Tayyorlanishi
Ikki dona kvadratsimon shokolad, bugʻdoy uni, tuxum, shakar va kakaodan tayyorlanadi. Aralashma pechda 180 °C daraja issiqlikda 20-30 daqiqa davomida pishiriladi. Keyin pishirilgan qatlamlar punshga botiriladi. Yuqori qatlam yupqa qatlamli marmelad yoki murabbo bilan qoplanadi, soʻngra qalin shokoladli pomadka bilan qoplanadi. Magʻzi 36% koʻpirtirilgan qaymoq, shakar kukuni va jelatindan iborat. Tort anʼanaviy tarzda qaymoq bilan qoplanadi.
Gazlift
Gazlift, erlift (gaz va ing. lift — koʻtarmoq) — quduqqa tushirilgan quvur orqali suyuqlik (suv, neft)ni yuqoriga chiqarish qurilmasi. Siqilgan gaz yoki havo kompressor yordamida boshqa quvur orqali suyuqlikka yuboriladi, gaz yoki havo suyuqlik bilan aralashib, gaz-suyuqlik yoki suv-havo emulsiyasini hosil qiladi. Emulsiya ikkinchi quvur orqali yuqoriga koʻtariladi. Yuqorida separator yordamida neft yoki suv, gaz yoki havodan ajratib olinadi. G. suvni 200 m gacha, neftni 1000 m gacha koʻtarishi mumkin. Suyuqliklarni yuqoriga chiqarishning boshqa texnika vositalaridan foydalanish noqulay yoki mumkin boʻlmagan hollarda G. qoʻl keladi. Suyu klikni (asosan, suvni) yuqoriga koʻtarish uchun atmosfera havosidan foydalaniladigan koʻtargichlar ham bor. Ular erlift yoki mamut-nasoslar deb ataladi.
Kenyon Martin
Kenyon Lee Martin Sr. (1977-yil 30-dekabrda tugʻilgan) - amerikalik sobiq professional basketbolchi. Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida (NBA) 15 mavsum oʻynagan. Hujumchi sifatida u NBAning "Nyu-Jersi Nets", "Denver Naggets", "Los-Anjeles Klippers", "Nyu-York Niks" va "Miluoki Baks" va Xitoyning "Xintszyan Flying Tigers" jamoalarida oʻynagan. U Cincinnati Bearcats uchun kollej basketboli oʻynagan va oʻzining katta mavsumida milliy kollej oʻyinchisi deb topilgan. U 2004 NBA All-Star boʻlgan.
Yoshligi
Martin 1977-yil 30-dekabrda Michigan shtatining Saginaw shahrida ikki farzandning yolgʻiz onasi Lidiya Mur oilasida tugʻilgan. Uning Tamara ismli singlisi bor, u Martindan 3,5 yosh kichin. Koʻp oʻtmay, oila janubga, Dallasning Oak Cliff mahallasiga koʻchib oʻtdi, u yerda Martinning onasi ikki ishda ishlagan.
Martin toʻrt yil ichida uchta oʻrta maktabda oʻqidi, lekin u sport bilan shugʻullanib, basketbol, beysbol va futbol oʻynadi. U 1996-yilda Dallasdagi Bryan Adams oʻrta maktabini tamomlagan (u 2009-yilda maktab shon-shuhrat zaliga kiritilgan).
Kollej jamoasidagi faoliyati
Martin Cincinnati universitetiga bordi va bosh murabbiy Bob Huggins boshchiligida Cincinnati Bearcats jamoasida oʻynadi. U birinchi kursdayoq uyini sogʻindi va aslida avtobusda uyiga Dallasga qaytdi. Uning onasi va katta singlisi, oʻsha paytda ikkalasi ham ikki ishda ishlab, kollejda oʻqiyotgan edilar, uni kollejni tugatish uchun qaytib kelishga majbur qilishdi.
Martin mansab blokirovka qilingan zarbalar (292) va toʻplar nisbati (.586) boʻyicha Bearcatsning barcha vaqtlardagi yetakchisi boʻlib qolmoqda. Cincinnati 2000-yil 25-aprelda oʻzining №4 formasini iste'foga chiqardi. Oʻsha yili u Nyu-Jersi Nets tomonidan 2000-yilgi NBA loyihasida birinchi boʻlib tanlandi. 2019-yil holatiga koʻra, Martin Amerikada tugʻilgan kollejning soʻnggi oʻquvchisi boʻlib qolmoqda.
Martin jinoiy huquqchunoslik boʻyicha bakalavr darajasini tamomlagan.