cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vikipediya tarixi
2006-yil
Jimmi Uels Wikimania 2006 da Vikipediya yetarli hajmga erishganini taʼkidladi va sifatga eʼtibor qaratishga chaqirdi. Qabul qilib boʻlmaydigan tarkibga ega, arxivlangan sahifalarning muayyan versiyalarini „koʻrib boʻlmaydigan“ deb belgilash imkonini beruvchi yangi „nazorat“ imtiyozi yaratildi. 2005-yilda joriy qilingan anonim vandalizmdan yarim himoyalanish kutilganidan koʻra mashhurroq boʻldi, 2006-yilda istalgan vaqtda 1000 dan ortiq sahifalar yarim himoyalandi.
2007-yil
Vikipediya 2007-yilda tez oʻsishda davom etdi, 13-avgustgacha roʻyxatdan oʻtgan muharrir hisoblari 5 milliondan oshdi. Vikipediyaning 250 ta tildagi nashrlarida 13-avgustgacha jami 1,74 milliard soʻzdan iborat 7,5 millionta maqola mavjudedi. Inglizcha Vikipediya kuniga 1700 ta maqola toʻpladi, wikipedia.org domen nomi dunyodagi eng band 10-oʻrinni egalladi. Vikipediya matbuotda koʻrinishni toʻplashda davom etdi — Vikipediyaning taniqli aʼzosi oʻz maʼlumotlari haqida yolgʻon gapirgani aniqlanganda Essjay mojarosi boshlandi. Citizendium, raqobatdosh onlayn ensiklopediya, ommaviy ravishda ishga tushirildi. Vikipediyada yangi tendentsiya paydo boʻldi, ensiklopediya taniqli biografik maqola yaratish oʻrniga, ularning nomidan kattaroq hikoyaga yoʻnaltirishni qoʻshish orqali yangi ishtirokchisi boʻlgan odamlarga murojaat qiladi. 2007-yil 9-sentyabrda inglizcha Vikipediya oʻzining ikki millioninchi maqolasi El Hormigueroga ega boʻldi. 2007-yil oxirida Volapük Vikipediyasi 797 dan 112 000 dan ortiq maqolaga koʻtarilib, qisqa vaqt ichida 15-eng yirik Vikipediya nashriga aylanganida, Volapük tilida yaratilgan til ishqibozlari tomonidan avtomatlashtirilgan stub yaratish tufayli baʼzi tortishuvlar yuzaga keldi.
2007-yil aprel oyida Vikipediyaning 0.5-versiyasidagi maqolalar tanlovi nashr etildi.
2008-yil
Koʻpgina sohalardagi turli Vikiloyihalar oʻz doirasida maqola mazmunini kengaytirish va takomillashtirishda davom etdi. 2008-yil aprel oyida 10 millioninchi Vikipediya maqolasi yaratildi va yil oxiriga kelib inglizcha Vikipediya 2,5 million maqoladan oshdi.
2009-yil
2009-yil 25-iyun kuni soat 15:15 da PDT (22:15 UTC), pop ikonasi Maykl Jekson vafotidan keyin veb-sayt vaqtincha ishlamay qoldi.
Wikimedia Jamgʻarmasi Jeksonning tarjimai holiga bir soat ichida millionga yaqin tashrif buyuruvchilar haqida xabar berdi, bu Vikipediya tarixidagi har qanday maqolaga bir soat ichida eng koʻp tashrif buyurganlardan boʻlishi mumkin. 2009-yil avgust oyining oxiriga kelib, barcha Vikipediya nashrlaridagi maqolalar soni 14 milliondan oshdi. Inglizcha Vikipediyadagi uch millioninchi maqola Beate Eriksen 2009-yil 17-avgust kuni soat 04:05 UTC da yaratilgan. 2009-yil 27-dekabrda Nemis Vikipediyasi bit million maqoladan oshib, inglizcha Vikipediyadan keyin ikkinchi nashrga aylandi. TIME maqolasida Vikipediya 2009-yilning eng yaxshi veb-saytlari qatoriga kiritilgan.
Vikipediya kontenti 2009-yilda Creative Commons Attribution-ShareAlike litsenziyasi ostida litsenziyalangan.
2010-yil
24-mart kuni Yevropa Vikipediya serverlari qizib ketish muammosi tufayli oflayn rejimga oʻtdi. Floridadagi serverlarning uzilishi butun dunyo boʻylab Vikipediya uchun DNS rezolyutsiyasining buzilishiga olib keldi. Muammo tezda hal qilindi, ammo DNS kesh (cashing) effektlari tufayli baʼzi hududlar Vikipediyaga kirishi boshqalarga qaraganda sekinroq boʻldi.
13-may kuni sayt yangi interfeysni chiqardi. Yangi funksiyalarga yangilangan logotip, yangi navigatsiya vositalari va havola ustasi kirdi. Biroq, klassik interfeys undan foydalanmoqchi boʻlganlar uchun mavjud boʻlib qoldi. 12-dekabrda Inglizcha Vikipediya 3,5 million maqola chegarasidan oʻtdi, Fransuz Vikipediyasining millioninchi maqolasi esa 21-sentyabrda yaratilgan. 16-aprelda 1 milliardinchi Vikimedia loyihasi tahriri amalga oshirildi.
2010-yil boshida Vikipediyaning 0.7 versiyasi maqola tanlovi nashr etildi.
2011-yil
thumb| 2011-yilda Vikipediyaning 10 yilligini nishonlash uchun tayyorlangan [[c:Wikipedia 10 Photo gallery#Wikipedia_10_Cakes|tortlardan biri.]] Vikipediya va uning foydalanuvchilari 15-yanvar kuni saytning 10 yilligini nishonlash maqsadida butun dunyo boʻylab koʻplab bayram tadbirlarini oʻtkazdilar. Sayt 2011-yil noyabr oyida Mumbayda oʻzining birinchi hind konferensiyasini oʻtkazib, Hindistonda oʻz oʻsishini kengaytirishga harakat qila boshladi. Inglizcha Vikipediya 2-aprelda 3,6 million maqola chegarasidan oʻtib, 18-noyabrda 3,8 millionga yetdi. 2011-yil 7-noyabrda Nemis Vikipediyasi 100 million sahifa tahriridan oshib, 2011-yil 24-noyabrda 500 million sahifa tahririga yetgan inglizcha nashrdan keyin ikkinchi tildagi nashrga aylandi. Gollandiyalik Vikipediyada 2011-yil 17-dekabrda maqolalar soni 1 milliondan oshdi va Vikipediyaning toʻrtinchi nashri boʻldi.
„Wikimania 2011 — Hayfa, Isroil“ markasi 2011-yil 2-avgustda Israel Post tomonidan chiqarilgan. Bu Vikimedia bilan bogʻliq loyihaga bagʻishlangan birinchi marka edi.
2011-yilning 4-6-oktyabr kunlari Italiya parlamenti tomonidan taklif qilingan DDL intercettazioni qonuniga qarshi norozilik sifatida italyancha Vikipediyaga ataylab kirish imkoni boʻlmadi, bu qonun maʼqullansa, har qanday shaxsga veb-saytlarni haqiqatga toʻgʻri kelmaydigan yoki haqoratomuz deb hisoblangan maʼlumotlarni dalillarni taqdim etish zaruratisiz oʻchirishga majburlash imkonini beradi.
Shuningdek, 2011-yil oktyabr oyida Wikimedia mobil operatorlar bilan hamkorlik orqali rivojlanayotgan mamlakatlarda Vikipediyaga bepul mobil foydalanishni taʼminlash tashabbusi boʻlgan Vikipediya Zero ishga tushirilishini eʼlon qildi.
2012-yil
thumbtime=13|thumb|200x200px|SOPA oʻchirilishi sodir boʻlgan paytda [[Vikimedia Jamgʻarmasi|Wikimedia Foundation xodimlari]] 16-yanvarda Vikipediya hammuassisi Jimmi Uels Qoʻshma Shtatlar Kongressida muhokama qilinayotgan ikki antipiratga qarshi qonunlar norozilik namoyishi sifatida taklif etilayotgan „Onlayn qaroqchilikni toʻxtatish toʻgʻrisida“ va „IPni himoya qilish toʻgʻrisida“gi qonunga asoslanib 18-yanvar kuni Inglizcha Vikipediya 24 soat davomida yopilishini eʼlon qildi. Uels va qonunlarning boshqa muxoliflari „hamjamiyat qarori“ deb atalgan, ular soʻz erkinligi va onlayn innovatsiyalarni xavf ostiga qoʻyishiga ishonishgan. 10-iyul kuni Rossiyaning internetni tartibga solish toʻgʻrisidagi qonuniga norozilik sifatida ruscha Vikipediya tomonidan xuddi shunday oʻchirish oʻtkazildi.
2012-yil mart oyining oxirida Wikimedia Deutschland barcha Vikipediya til nashrlari oʻrtasida maʼlumotlarni almashish uchun universal platforma boʻlgan Wikidatani eʼlon qildi. 1,7 million dollarlik Vikidata loyihasi Google, Gordon va Betti Mur jamgʻarmasi va Allen sunʼiy intellekt instituti tomonidan qisman moliyalashtirilgan. Vikimedia Deutschland Wikidataning birinchi bosqichi uchun mas’uliyatni oʻz zimmasiga oldi va dastlab platformani 2012-yil dekabrigacha tahririyatlarga taqdim etishni rejalashtirgan. Vikidataning birinchi bosqichi 2013-yil mart oyida toʻliq ishga tushdi. right|thumb|231x231px| Jastin Knapp 2012-yil aprel oyida Jastin Knapp Vikipediyaga bir million tahrirdan koʻproq ishlagan birinchi yakka hissa qoʻshuvchi boʻldi. Jimmi Uels Knappni ishi bilan tabrikladi va unga saytning maxsus Barnstar medali va erishgan yutuqlari uchun Oltin Viki mukofotini topshirdi. Uels, shuningdek, 20-aprel „Justin Knapp kuni“ boʻlishini eʼlon qildi.
2012-yil 13-iyulda inglizcha Vikipediya oʻzining 4 millioninchi maqolasi „Izbat al-Burj“ga ega boʻldi. 2012-yil oktyabr oyida tarixchi va Vikipediya muharriri Richard J. Jensen inglizcha Vikipediya „yakunlash arafasida“ degan fikrda boʻlib, Vikipediyaning maqolalar soni va oʻquvchilar sonining tez oʻsishiga qaramay, 2007-yildan beri muntazam faol muharrirlar soni sezilarli darajada kamayganini taʼkidladi.
Alexa Internet maʼlumotlariga koʻra, Vikipediya 2012-yil noyabr holatiga koʻra dunyodagi oltinchi eng mashhur veb-sayt edi. Dow Jones 2012-yil dekabr holatiga koʻra, Vikipediyani dunyo miqyosida beshinchi oʻringa qoʻydi.
2013-yil
2013-yil 22-yanvarda italyancha Vikipediya Vikipediyaning beshinchi tildagi nashri boʻldi va 1 million maqoladan oshdi, rus va ispan Vikipediyalari mos ravishda 11- va 16-mayda oʻzlarining millioninchi maqolalariga ega boʻlishdi. 15-iyulda Shvetsiya va 24-sentyabrda Polsha Vikipediyalari oʻzlarining millioninchi maqolalari bilan Vikipediyaning sakkizinchi va toʻqqizinchi nashrlariga aylandi.
27-yanvarda asosiy kamar asteroidi 274301 Kichik jismlar nomenklaturasi qoʻmitasi tomonidan rasman „Vikipediya“ deb oʻzgartirildi.
Wikidata maʼlumotlar bazasining birinchi bosqichi, avtomatik ravishda tillararo havolalar va boshqa maʼlumotlarni taqdim etib, barcha til nashrlari uchun 2013-yilning mart oyida foydalanish mumkin boʻldi.
2013-yil aprelida Fransiya maxfiy xizmati Vikipediya volontyorini harbiy radiostantsiya haqidagi „maxfiy maʼlumotlar“i oʻchirilmasa, hibsga olish bilan tahdid qilib, Vikipediyani senzura qilishga uringanlikda ayblangan edi. right|thumb|200x200px|Vikipediya VisualEditor haqida taqdimot Iyul oyida VisualEditor tahrirlash tizimi ishga tushirildi, bu maqolalarni viki belgilaridan foydalanish oʻrniga matn protsessoriga oʻxshash interfeys bilan tahrirlashga ruxsat berishning birinchi bosqichini tashkil etdi. Smartfonlar va boshqa mobil qurilmalar uchun maxsus ishlab chiqilgan muharrir ham ishga tushirildi.
2014-yil
left|thumb|200x200px|2014-yilda Vikipediya tarkibini video koʻrib chiqish, tomoshabinlarni Vikipediyani tahrirlashga undash 2014-yil fevral oyida nemis Vikipediyasi mualliflari tomonidan 1000 jild va 1 100 000 dan ortiq sahifalardan iborat inglizcha Vikipediyaning bosma nashrini yaratish loyihasi ishga tushirildi. Loyiha Indiegogo orqali moliyalashtirildi va Vikipediya muharrirlarining hissalarini hurmat qilish uchun moʻljallangan edi. 2014-yil 22-oktyabrda Polshaning Slubice shahrida Vikipediyaning birinchi yodgorligi ochildi.
2014-yil 8-iyun, 15-iyun va 16-iyul kunlari Varay Vikipediyasi, Vetnamcha Vikipediya va Sebuano Vikipediyasining har biri bir million maqola belgisidan oshib ketdi. Ular oʻninchi, oʻn birinchi va oʻn ikkinchi Vikipediyalar edi. Varay va Sebuano Vikipediyalarida juda kam faol foydalanuvchilarga ega boʻlishiga qaramay, botlar tomonidan avtomatik tarzda yaratilgan maqolalar soni koʻp edi.
2015-yil
left|thumb|200x200px|Inglizcha Vikipediyaning 2015-yil 1-noyabrdagi besh million maqoladan iborat muhim bosqichini belgilovchi video 2015-yil oʻrtalarida Vikipediya Alexa Internet maʼlumotlariga koʻra dunyodagi yettinchi eng mashhur veb-sayt boʻldi, bu 2012-yil noyabr oyida egallagan pozitsiyasidan bir pogʻona past edi. 2015-yil boshida Vikipediya jami 291 tildagi barcha nashrlarda 36 million asosiy maqolalardan ortiq eng yirik onlayn ensiklopediya boʻlib qoldi. Oʻrtacha, Vikipediya har oyda taxminan 495 million noyob tashrif buyuruvchilar tomonidan jami 10 milliardlab global sahifalar koʻriladi, jumladan, oltinchi eng mashhur sayt hisoblangan faqat Amerika Qoʻshma Shtatlaridan 85 million tashrif buyuruvchilar mavjud. right|thumb|200x200px|Rassom Maykl Mandiberg Vikipediyani chop etish haqida gapiryabdi. Vikipediyani chop etish Maykl Mandibergning badiiy loyihasi boʻlib, u 2015-yil 7-aprelda mavjud boʻlgan Vikipediyaning 7473 jildini chop etish imkoniyatini yaratdi. Har bir jild 700 sahifadan iborat boʻlib, faqat 110 tasi rassom tomonidan chop etilgan.
2015-yil 1-noyabrda inglizcha Vikipediya buta turi boʻlgan Persoonia terminalis haqida maqola yaratilishi bilan 5 000 000 ta maqolaga yetdi.
2016-yil
2016-yil 19-yanvarda Yapon Vikipediyasi bir million maqola belgisidan oshib, ushbu marraga erishgan oʻn uchinchi Vikipediyaga aylandi. Millioninchi maqola — „Yapon imperatorlik dengiz flotining Ikkinchi jahon urushi davridagi suv osti kemasi“ deb nomlanadi.
2016-yil oʻrtalarida Vikipediya Alexa Internet maʼlumotlariga koʻra yana dunyoning oltinchi eng mashhur veb-sayti boʻldi, bu oʻtgan yilgi pozitsiyasidan bir pogʻona yuqorini tashkil qiladi.
2016-yil oktyabr oyida Vikipediyaning mobil versiyasi yangi koʻrinishga ega boʻldi.
2017-yil
2017-yil oʻrtalarida Vikipediya Alexa Internet maʼlumotlariga koʻra, oʻtgan yilgi pozitsiyasidan bir pogʻonaga koʻtarilib, dunyodagi eng mashhur beshinchi veb-sayt sifatida qayd etildi. Vikipediya Zero Iroq va Afgʻonistonda mavjud edi.
2018-yil
2018-yil davomida Vikipediya oʻz roʻyxatini Alexa Internet maʼlumotlariga koʻra dunyodagi eng mashhur beshinchi veb-sayt sifatida saqlab qoldi. Eʼtiborga molik ishlanmalardan biri — eʼtibordan chetda qolgan mavzularda qoralama maqolalar yaratish uchun sunʼiy intellektdan foydalanish edi.
2019-yil
2019-yil avgust oyida, Alexa.com maʼlumotlariga koʻra, Vikipediya global internet bilan shugʻullanish boʻyicha dunyoda beshinchi oʻrindan yettinchi oʻringa tushib ketdi.
2019-yil 23-aprelda Xitoy hukumati Vikipediya blokini barcha tillardagi versiyalarga kengaytirdi. Bloklash vaqti 1989-yil Tiananmen maydonidagi norozilik namoyishlari va qirgʻinning 30 yilligi va 4-may harakatlarining 100 yilligiga toʻgʻri keldi, natijada Xitoyda internet senzurasi kuchaytirildi.
2020-yil
2020-yil 23-yanvarda olti millioninchi maqola, Mariya Eliz Tyorner Lauderning tarjimai holi inglizcha Vikipediyaga qoʻshildi. Maqolalarning bunday oʻsishiga qaramay, Alexa tomonidan oʻlchanadigan Vikipediyaning global internet faolligi pasayishda davom etdi. 2020-yilning fevraliga kelib, Vikipediya global internet bilan shugʻullanish boʻyicha dunyoda oʻn birinchi oʻrinni egalladi. Vikipediyaning COVID-19 pandemiya inqirozi haqidagi yoritilishi ham, qoʻllab-quvvatlovchi tahrirlar, muhokamalar va hatto oʻchirishlar ham davrni batafsil tushunishga intilayotgan boʻlajak tarixchilar uchun foydali manba hisoblanadi. Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti notoʻgʻri maʼlumotlar tarqalishiga qarshi kurashda yordam berish uchun COVID-19 bilan bogʻliq maʼlumotlarni tarqatish uchun asosiy manba sifatida Vikipediya bilan hamkorlik qildi.
2021-yil
2021-yil yanvar oyida OAVda Vikipediyaning 20 yilligi qayd etildi.
2021-yil 13-yanvarda inglizcha Vikipediya bir milliard tahrirga yetdi, bunda milliardinchi tahrir Stiven Pruitt tomonidan amalga oshirildi.
MIT Press taniqli Vikipediyachilar, Vikimediyachilar, tadqiqotchilar, jurnalistlar, kutubxonachilar va boshqa ekspertlarning alohida tarix va mavzularni aks ettiruvchi hissalari bilan Jozef Reagl va Jeki Koerner tomonidan tahrirlangan Wikipedia @ 20: Tugallanmagan inqilob hikoyalari insholarining ochiq kitobini nashr etdi.
2021-yilning noyabriga kelib, Vikipediya global internet aloqasi boʻyicha dunyoda oʻn uchinchi oʻrinni egalladi.
Jamgʻarma toʻplashi
[[Fayl:WMF_Support_and_Revenue,_Expenses_and_Net_Assets_at_Year_End.jpg|thumb|400x400px| Vikimedia jamgʻarmasining moliyaviy rivojlanishi (AQSh dollarida), 2003-2020
Qora: sof aktivlar (hozirda 100 million dollardan ortiq boʻlgan Wikimedia jamgʻarmasidan tashqari)
Yashil: Daromad (Wikimedia jamgʻarmasiga uchinchi tomon xayriyalari bundan mustasno)
Qizil: Xarajatlar (shu jumladan Wikimedia jamgʻarmasiga WMF toʻlovlari) ]] Har yili Vikimedia fondi oʻz faoliyatini qoʻllab-quvvatlash uchun Vikipediyada mablagʻ yigʻish kampaniyalarini oʻtkazadi. Ular odatda bir oy davom etadi va turli mamlakatlarda yilning turli vaqtlarida sodir boʻladi. Vikipediyaning oʻzida mablagʻ yigʻish bannerlaridan tashqari, elektron pochta kampaniyalari ham mavjud; baʼzi elektron pochta xabarlari odamlarni Vikimedia jamgʻarmasi pullarini oʻz xohishlariga koʻra qoldirishga taklif qiladi.
Vikimedia jamgʻarmasi faoliyati davomida daromadlar har yili oshib bordi va 2020/2021-yillarda va  xarajatlari : Bundan tashqari, 2016-yilda boshlangan tashkiliy jihatdan alohida mablagʻ yigʻish boʻyicha Vikimedia jamgʻarmasi 2021-yilda rejalashtirilganidan besh yil oldin 100 million dollarga yetdi. Alohida, ammo shunga oʻxshash hodisada, Keti Koksning kampaniya menejeri Morton Brilliant, siyosiy raqiblarning Vikipediya yozuvlariga salbiy maʼlumot qoʻshganligi aniqlanganidan keyin isteʼfoga chiqdi. Ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinganidan soʻng, voqealar 2006-yil avgustida qisqardi.
Inglizcha Vikipediya CD/DVD/Kiwix ZIM fayl relizlari
2022-yil iyun oyi holatiga koʻra, Vikipediyaning 0.8 versiyasidan buyon boshqa maqola tanlash nashrlari chiqmadi.
Daʼvolar
Cheklangan yoʻllar bilan, Wikimedia Jamgʻarmasi Aloqa toʻgʻrisidagi qonunning 230-boʻlimi bilan himoyalangan. Tuhmat harakatida Bauer et al. v. Glatzer va boshqalar., bu boʻlim tufayli Wikimedia javob berish uchun hech qanday ishi yoʻq, deb hisoblangan. Fransiyadagi shunga oʻxshash qonun 2007-yil oktyabr oyida daʼvoning rad etilishiga sabab boʻldi. 2013-yilda Germaniya apellyatsiya sudi (Shtutgart Oliy Mintaqaviy sudi) Vikipediyani „kontent provayderi“ emas, „xizmat koʻrsatuvchi provayder“ deb qaror qildi va shu sababli u noqonuniy ayblangan kontentni oʻchirib tashlasa, javobgarlikdan himoyalangan.
Wesley Koolhof
Wesley Koolhof (1989-yil 17-aprelda tugʻilgan) — gollandiyalik professional tennischi.
U 2022-yilgi Fransiya Ochiq chempionatida Ena Shibahara bilan birga aralash juftlik bahslarida birinchi „Katta dubulg‘a“ chempionligini qo‘lga kiritdi, avvalroq Nikola Mektic bilan 2020-yilgi AQSh ochiq chempionatida erkaklar o‘rtasidagi juftlik finaliga chiqqan edi. Koolhof, shuningdek, ikkita turnir boʻyicha yana uchta yirik yarim finalga chiqdi. U 2022-yilning 15-avgustida dunyoning 3-raqamli juftlik reytingiga ega. U ATP Tourda 13 ta juftlik chempionligini qo‘lga kiritdiː Mektic bilan 2020-yilgi ATP finalida va 2022-yilda Neal Skupski bilan hamkorlik qilgan Madrid Masters musobaqasida.
Koolhof 2019-yilda Gollandiya terma jamoasi safida Devis kubogi uchun debyut qilgan, shuningdek, Jan-Julien Rojer bilan birga 2020-yilgi Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etgan.
Shaxsiy hayoti
U marhum gollandiyalik xalqaro futbolchi Jurrie Koolhofning oʻgʻli.
Tennisdagi faoliyati
U 2022-yilgi National Bank Open startida dunyoning 4-raqamli juftlik reytingiga chiqdi va u Skupski bilan mavsumda Glasspool/Heliovaarani mag‘lub etib, uchinchi marta Masters 1000 yarim finaliga chiqdi. Keyin juftlik Krawietz/Miesni magʻlub etib, mavsumning sakkizinchi finaliga yoʻl oldi. Ular Den Evans (tennis) va Jon Peersni (tennis) magʻlub etib, oltinchi chempionlikni qoʻlga kiritdilar. Natijada u 2022-yil 15-avgustda juftliklar reytingida dunyoning 3-raqamiga ko‘tarildi.
US Open turnirida 2-o‘rinni egallagan bu juftlik Uimbldon chempioni avstraliyalik Ebden/Pursel juftligini uch setda mag‘lub etib, chorak finalga chiqdi. Keyin ular Marcelo Demoliner va Joau Sousani magʻlub etib, yarim finalga chiqdi. Ular yarim finalda Marcelo Arévalo va Jan-Julyen Rojerni magʻlub etib finalga chiqishdi. Finalda ular Rajeev Ram va Joe Salisburyga toʻgʻridan-toʻgʻri magʻlub boʻlishdi.
Vilshanka
Vilshanka (Вільшанка, Ольшанка) — Ukrainaning Kirovohrad viloyati Xolovanivsk tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti hisoblanadi. Janubiy Bugʻning chap irmogʻi boʻlgan Sinyuxaning chap qirgʻogʻida joylashgan. Vilshankada Ukrainaning aholi punktlaridan biri boʻlgan Vilshanka hromada posyolkasi maʼmuriyati joylashgan. Aholisi 4,570 kishini tashkil etadi.
2020-yil 18-iyulgacha Vilshanka Vilshanka tumanining maʼmuriy markazi boʻlgan. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatildi, bu Kirovohrad viloyatining tumanlari sonini toʻrttaga qisqartirdi. Vilshanka tumani hududi Xolovanivsk tumaniga birlashtirildi.
Transporti
Aholi punkti Pervomayskga va u yerdan Holovanivsk va Nikolaevni bogʻlaydigan H24 avtomagistraliga yoʻl bilan kirish imkoniyatiga ega.
Eng yaqin temir yoʻl stantsiyasi Pervomayskda, Kropyvnitskiyni Vinnitsa va Odessa bilan bogʻlaydigan temir yoʻlda joylashgan.
Berimvand, Miyon Darband
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Berimvand (, shuningdek, Berīmvand va Berīmownd sifatida rimlashtirilgan; Berīnavān, Parīmownd va Variman nomi bilan ham tanilgan)  — Eron, Kirmonshoh viloyati, Kirmonshoh tumani markaziy tumanidagi Miyon Darband qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 181 nafar kishi va 36 ta oiladan iborat.
Kulangir (G’afurov tumani)
Kulangir (Кулангир)  — Tojikiston Respublikasining Gʻafurov tumani, Haydar Usmonov jamotiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 1 km, tuman markaziga 13 km.
Aholisi
Aholisi — 9369 kishi.
Malsaidi-ye Sofla
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Malsaidi-ye Sofla ( sydy sfaly, Rim tilidan ham Mālsaʼīdī -ye Soflá)  — Eron, Xuziston viloyati, Izeh tumani Markaziy tumanidagi Holayjon qishloq tumanidagi qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 74 kishi nafar hamda 13 ta oiladan iborat.
Sarıgüney, Çayırlı
Sarıgüney Turkiyaning Erzinjon viloyati Çayırlı tumaniga qarashli qishloq.
Kenes (Oqmoʻla viloyati)
Kenes (Кеңес — Qozogʻistonning Oqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumaniga qarashli qishloq bo'lib, u Kenesskiy qishloq okrugiga kiritilgan. KATO kodi - 113243200.
AstraZeneca
AstraZeneca — Britaniya-Shvetsiya koʻp millatli farmatsevtika va biotexnologiya kompaniyasi  shtab-kvartirasi Angliyada Kembrij biotibbiyot kampusida joylashgan. U onkologiya, yurak-qon tomir, oshqozon- ichak, infeksiya, nevrologiya, nafas olish va yalligʻlanish kabi sohalardagi asosiy kasalliklar uchun mahsulotlariga ega. Kompaniya Oksford-AstraZeneca COVID-19 vaksinasini yaratishda ishtirok etgan.
Kenes (Oqmoʻla viloyati)
Geografiyasi
Kenes Oqko'l tumanining markaziy qismida bo'lib, tuman maʼmuriy markazi — Oqkoʻl shahridan 24 kilometr sharqda, Do'mbirali qishloq okrugi maʼmuriy markazidan esa 16 kilometr shimoli-sharqda joylashgan.
AstraZeneca
Kompaniya 1999-yilda Shvetsiyaning Astra AB va Britaniyaning Zeneca Group qoʻshilishi natijasida tashkil etilgan. Birlashgandan beri u dunyodagi eng yirik farmatsevtika kompaniyalari qatoriga kirdi va koʻplab korporativ xaridlarni amalga oshirdi, jumladan Cambridge Antikor Texnologiyasi (2006-yilda), MedImmune (2007-yilda), Spirogen (2013-yilda) va Definiens (2014-yilda MedImmune tomonidan). Uning tadqiqot va ishlanmalari uchta strategik markazda jamlangan: Kembrij, Angliya; Gothenburg, AQShdagi Merilendda Shvetsiya va Gaithersburg.
Kenes (Oqmoʻla viloyati)
Geografiyasi
Dengiz sathidan balandligi 401 metr.
AstraZeneca
Tarixi
Astra AB 1913-yilda Shvetsiyaning Södertälje shahrida 400 nafar shifokor va aptekachilar tomonidan tashkil etilgan. 1993-yilda Britaniya kimyoviy kompaniyasi ICI (toʻrtta Britaniya kimyo kompaniyasidan tashkil topgan) oʻzining farmatsevtika korxonalarini, agrokimyoviy va ixtisoslashtirilgan korxonalarini ajratib, Zeneca Group PLC ni tashkil qildi. Nihoyat, 1999-yilda Astra va Zeneca Group AstraZenecani tashkil qilish uchun birlashdi va bosh qarorgohi Londonda joylashgan 1999-yilda AstraZeneca kompaniyaning AQShdagi bazasi uchun yangi manzilni, Delaver shtatining Shimoliy Uilmington shahridagi „Fairfax-plus“ saytini aniqladi.
Kenes (Oqmoʻla viloyati)
Geografiyasi
Iqlimi sovuq moʻtadil, namligi qulay. O'rtacha yillik havo harorati taxminan +3,1 °C ni tashkil qiladi. Iyul oyining oʻrtacha havo harorati +19,2°. Yanvar oyida esa tahminan -15,3°C. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 420 mm. Yogʻingarchilikning asosiy qismi iyun va avgust oylariga toʻgʻri keladi.
AstraZeneca
Yevropa dorilar agentligi tomonidan ruxsat olish yoʻli
2020-yil mart oyida kompaniya turli xalqaro sogʻliqni saqlash tashkilotlarini COVID -19 pandemiyasini yumshatishda qoʻllab-quvvatlash uchun shaxsiy himoya vositalarini, shu jumladan 9 million yuz niqoblarini xayriya qilishini eʼlon qildi.
Kenes (Oqmoʻla viloyati)
Geografiyasi
Kenes qishlog'iga yaqin bo'lgan aholi punktlari: sharqda Azat qishlogʻi, shimoli-gʻarbda Qaynar qishlogʻi, janubi-gʻarbda Doʻmbirali qishlogʻi.
AstraZeneca
Yevropa dorilar agentligi tomonidan ruxsat olish yoʻli
2020-yil aprel oyida bosh ijrochi direktor Paskal Soriot kompaniya GlaxoSmithKline va Kembrij universiteti bilan kuniga 30 000 ta COVID-19 testini oʻtkazishga qodir yangi laboratoriya yaratish ustida ishlayotgani haqida xabar berdi. Kompaniya, shuningdek, COVID-19 ni davolashda Calquencedan potensial foydalanishni baholash uchun klinik sinov oʻtkazish rejalarini eʼlon qildi.
Kenes (Oqmoʻla viloyati)
Geografiyasi
Kenes qishlog'i yaqinidan KS-8 “Yangi Koluton – Oqkoʻl – Azat – Sazdi buloq” avtomobil yoʻli oʻtadi.
AstraZeneca
Yevropa dorilar agentligi tomonidan ruxsat olish yoʻli
.
Kenes (Oqmoʻla viloyati)
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 349 kishini (170 erkak va 179 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 664 kishi (323 erkak va 341 ayol) yashagan. == Ko'chalar ==
Soqiaq (Jabbor Rasulov tumani)
Soqiaq (Jabbor Rasulov tumani) (Соқиақ (деҳа, н. Ҷаббор Расулов))  — Tojikiston Respublikasining Jabbor Rasulov tumani,G’oʻlakandoz jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 8 km, tuman markazigacha 1 km.
Dushan Svento
Dusan Shvento (slovyan. Dushan Svento) 1985-yil 1-avgustda Chexoslovakiyaning Ruzomberok shahrida tugʻilgan. Slovakiyalik futbolchi yarim himoyachi vazifasini bajaradi. U Slovakiya terma jamoasida oʻynagan. 2016-yilgi Yevropa chempionati ishtirokchisi.
Soqiaq (Jabbor Rasulov tumani)
Aholisi
Aholisi — 300 kishi.
Dushan Svento
Jamoalardagi faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Du%C5%A1an_%C5%A0vento.jpg/190px-Du%C5%A1an_%C5%A0vento.jpg|thumb|318x318px| Shvento „Slaviya“ bilan Shvento oʻz shahri „Rujomberok“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2003-yilda u asosiy jamoada debyut qildi va ikki mavsumdan soʻng Chexiya „Slaviya“ klubidan taklifni qabul qildi. Yangi klub tarkibida u ikki marta Gambrinus Liga gʻolibi boʻldi va 2006-yilda Chexiya chempionatining eng yaxshi xorijlik futbolchisi deb topildi. 2007-yilda Shvento Angliyaning „Derbi Kaunti“ klubida sinovdan oʻtgan edi, biroq tizzasidagi jarohat transferga toʻsqinlik qildi va Dushan „Slaviya“ga qaytdi.
2009-yil 16-iyunda Svento Avstriyaning „Red Bull“ jamoasiga oʻtdi. Transfer summasi 2 million yevroni tashkil qildi. 19-iyul kuni u Avstriya Bundesligasida „FC Avstriya“ga qarshi oʻyinda debyut qildi. 8-avgust kuni „ Mattersburg “ga qarshi duelda Shvento yangi klubi safida ilk golini urdi. „Red Bull“ bilan u ikki marta Avstriya chempionligi va kubogini qoʻlga kiritdi.
2014-yilning yozida Shvento Germaniyaning „Kyoln“ klubiga koʻchib oʻtdi. 18-oktabr kuni Dortmundning „Borussiya“ klubiga qarshi oʻyinda u Bundesligada debyut qildi. 2015-yilning 12-dekabrida „Verder“ga qarshi kechgan duelda Dusan „Kyoln“ safida ilk golini urdi.
2016-yilning yozida Shvento Praganing „Slaviya“ klubiga qaytib, ikki yillik shartnoma imzoladi. 2017-yilda u klubga ligada gʻolib chiqishga yordam berdi.
Xalqaro faoliyati
Shvento mamlakat yoshlar terma jamoasida oʻynagan. 2006-yil 15-avgustda Maltaga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida Dushan Slovakiya terma jamoasida debyut qildi.
Chyornaya, Permskiy oʻlkasi
Chyornaya (Чёрная) — Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.
Dushan Svento
Xalqaro faoliyati
2006-yil 7-oktabrda Uelsga qarshi 2008-yilgi Yevropa chempionati saralash bahsida u milliy terma jamoadagi ilk golini urdi.
2016-yilda Shvento terma jamoa tarkibida Fransiyada bo‘lib o‘tgan Yevropa chempionatida ishtirok etgan. Turnirda u Uels, Rossiya va Angliya jamoalariga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan.
Begachyovka
Begachyovka ( Бегачёвка ) — Qozogʻistonning Oqmoʻla viloyati Oqkoʻl tumanidagi tugatilgan qishloq.
Geografiyasi
Dengiz sathidan 310 metr balandda
Yaqin aholi punktlari: janubdan Erofeevka qishlog`i va shimoli-shaqdan Uryupinka qishlog`i.
Tarixi
Oqmola viloyati hokimining 2001-yil 6-iyuldagi C-10-10 / 135-sonli "Ayrim ma'muriy-hududiy birliklarni tugatish to'g'risida"gi qarori bilan (2001-yil 15-avgustda N 711 Aqmola viloyati adliya boshqarmasi tomonidan ro'yxatga olingan).
Kalu Kalan
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Xakerlar roʻyxati
Bu roʻyxatda oʻzining kiber harakatlari bilan mashhur boʻlgan taniqli xakerlar roʻyxati keltirib oʻtilgan.
Kalu Kalan
Kalu Kalan - Pokistonning Panjob viloyati hududida joylashgan Attok tumanidagi Hazro Tehsildagi qishloqdir. Kalu Kalan Chxach vodiysining g'arbiy qismida, Hazro shahridan taxminan 2 km uzoqlikda joylashgan.
Xakerlar roʻyxati
(Kishilar ism boʻyicha alifbo tartibida koʻrsatilgan)
Yoʻqotilgan avlod
Yoʻqotilgan avlod  — Birinchi jahon urushi davrida voyaga yetgan ijtimoiy avlod kogortasi. Ushbu jumladagi „yoʻqotilgan“ soʻzi urushdan keyingi yillardagi janglardan omon qolgan koʻplab odamlarning „yoʻl-yoʻriqsiz“ qolganini anglatadi. Bu soʻz, asosan, 1920-yillarda Parijda yashovchi amerikalik yozuvchilar guruhiga nisbatan qoʻllanilgan. Atamadan, dastlab Gertrude Stein foydalangan. Keyinchalik, yozuvchi Ernest Hemingway 1926-yilgi „ Quyosh baribir chiqaveradi “ (inglizcha: Fiesta) romanining epigrafida ishlatgan: „Sizlar hammangiz yoʻqotilgan avlodsiz“.
Umuman olganda, yoʻqotilgan avlod vakillari 1883—1900-yillar oraligʻida tugʻilgan odamlardan iborat deya hisoblanadi. Sanoat inqilobidan soʻng, yoʻqotilgan avlodning „gʻarbiy aʼzolari“ har qachongidan ham koʻproq savodli, isteʼmolchi va ommaviy axborot vositalariga toʻyingan, lekin ayni paytda qatʼiy konservativ ijtimoiy qadriyatlarni saqlab qolishga moyil boʻlgan jamiyatda oʻsganlar.
Terminologiyasi va yosh oraligʻi
Ushbu atama Birinchi jahon urushi davrida erta voyaga yetgan yosh avlod uchun qoʻllaniladi. Mualliflar William Strauss va Neil Howe yoʻqotilgan avlodni 1883-yildan 1900-yilgacha boʻlgan davr oraligʻida tugʻilgan, Birinchi jahon urushi va yigirmanchi yillar davomida voyaga etgan guruh deya taʼriflaydilar. Yevropada asosan Birinchi jahon urushi boshlangan yil sharafida ularni „1914-yil avlodi“ sifatida tanishgan. Fransiyada ularni baʼzan Génération du feu, („Olovning paydo boʻlishi“) deb ham atashgan.
Mashhur shaxslar
Yoʻqotilgan avlodning taniqli shaxslari orasida F. Scott Fitzgerald, Gertrude Stein, Ernest Hemingway , Ezra Pound, Jean Rhys , Henry Strater hamda Sylvia Beach kabilar bor.
Soʻronboy Jeenbekov
Soronboy Sharipovich Jeenbekov (16.11.1958) — qirgʻiz davlat arbobi, 2016-yilning 13-aprelidan 2017-yil 21-iyulgacha — Qirgʻiziston bosh vaziri. 2017-yilda Qirgʻiziston prezidentligiga nomzod. 2017-yildan 2020-yilgacha — Prezident.
Turkiya Bosh vaziri
Turkiya Bosh vaziri (Başbakan ) Turkiyadagi hukumat rahbari lavozimi.
Ekvador ayollar A Seriyasi
2014-yil holatiga koʻra, Ekvador ayollar A Seriyasidagi barcha jamoalar havaskor boʻlib, oʻz oʻyinchilariga pul toʻlashmasdi. Bundan mustasno faqat Rokafuerte jamoasi boʻlib, jamoa kichik miqdorda oʻz oʻyinchilariga pul toʻlardi.
Tarixi
Ekvador ayollar A Seriyasi 1-mavsumi 2006-yilda oʻtkazilgan. Lekin to 2013-yilga qadar Ekvador ayollar A Seriyasida mavjud klublar emas, balki Ekvadorning barcha viloyatlarining vakillik jamoalari qatnashishi mumkin edi. Ekvador ayollar A Seriyasining ilk mavsumida Guayas vakillik jamoasi gʻalaba qozonib, Ekvador ayollar A Seriyasining birinchi chempioni boʻldi.
2013-yilda Ekvador ayollar A Seriyasi qayta tuzildi va oʻshandan beri Ekvador ayollar A Seriyasi faqat klublar (viloyatlar vakillik jamoalari emas) oʻynamoqda. Ekvador ayollar A Seriyasida 16 ta jamoa to‘rttadan to‘rt guruhga bo‘lingan. har bir gurhning eng yaxshi natija koʻrsatgan jamoalari yarim finalga yo‘l oladi.
2014-yilga kelib FEF (Chili Futbol federatsiyasi) FIFA tomonidan rasmiy ayollar turnirlari, hakamlar, murabbiylar va futbolchilar boʻyicha seminarlarini oʻtkazish majburiyatini oldi.
2016-yilgi Ekvador ayollar A Seriyasi mavsumi pul bilan bogʻliq muammolar tufayli qoldirildi. Shu sababli Ekvador ayollar A Seriyasi 2016-yilgi mavsum ikkinchi davra uchrashuvlari 2017-yilning yanvariga qoldirildi.
2021-yilgi mavsum jamoalari
Ekvador ayollar A Seriyasi 2021-yilgi mavsumi oʻn ikkita jamoadan iborat:
Chempion jamoalar roʻyxati
Quyida Ekvador ayollar A Seriyasining barcha final oʻyinlariroʻyxati keltirilgan.
Çanakçı
Çanakçı — Turkiyaning Balıkesir viloyati Dursunbey tumanidagi qishloq.
Cadogan (Alberta)
Cadogan — 52-sonli provost munitsipal okrugi tarkibidagi Kanadaning markazidagi kichik qishloq. Ilgari birlashgan munitsipalitet tarkibida boʻlgan Cadogan 1946 yil 1-yanvarda qishloq maqomidan chiqarilib, 362-sonli Hillcrest munitsipal okrugi tarkibiga kiritilgan.
2021-yilda Canada tomonidan oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olish statiskasida Kadogan aholisining 54 ta xususiy uylaridan 47 tasida 108 ta aholi istiqomat qilgan. 2016-yilda 113 taga oʻzgargan .2021-yilda 168.8/km2 maydonda har bir aholi 0.64 km2 zichlikda joylashgan.
Kanada statistikasi tomonidan oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olish statistikasida, Kadogandagi 53 shaxsiy turar-joyidan 47 tasida 113 kishi yaʼni aholining 0.9% foizi, 2011 yilda 0.64 km2 yer maydonida 113 kishi,2016-yilda 176,6/km2 (0.25 sq mi) maydonda aholi zichligiga ega boʻlgan.
Binali Yildirim
Binali Yildirim (Binali Yıldırım) — Turkiya Bosh vaziri (2016-2017 yillarda), Adolat va Taraqqiyot Partiyasi aʼzosi. 2017-yilgi konstitutsiyaviy referendum natijasida iste'fo berdi.
Kojanka
Kojanka (Кожанка) Ukrainadagi quyidagi joylarga murojaat qilishilari mumkin:
Qalih-e Saqaveh
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Qaleh-e Saqaveh ( Qal’eh-e Saqāveh)  — Eron, Kohgiluya hamda Boyer-Ahmad viloyati, Boyer-Ahmad tumani, Margʻun tumani, Margʻun qishloq tumanidagi qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi 94 nafar kishi hamda 19 ta oiladan iborat.
Antifer togʻaning ajoyib va gʻaroyib sarguzashtlari
„Antifer togʻaning ajoyib va gʻaroyib sarguzashtlari“ (Mirifiques Aventures de Maître Antifer) — fransuz yozuvchisi Jules Verne qalamiga mansub sarguzasht roman. Ilk bor 1894-yil nashr qilingan. Asarda qahramonlarning nomaʼlum dengizdagi noʻmalum orolga koʻmilgan xazinani izlab boshdan kechirgan sarguzashtlari hikoya qilinadi. Asarni oʻzbek tiliga Erkin Mirobidov tarjima qilgan.
Syujet
Romanda turk boyvachcha Kamylk-Pacha umr boʻyi toʻplagan boyliklarini nomaʼlum orolda yashiradi. Oradan oʻttiz yil oʻtib yashirilgan boyliklar haqida Pierre-Servan-Malo Antifer xabar topadi va ularni izlashga otlanadi. Asarda Antifer togʻaning ushbu xazinani izlab boshdan kechirgan sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi.
Oʻzbekcha tarjima
Asarni oʻzbek tiliga Saʼdulla Karomatov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1969-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Roman oxirida rus adabiyotshunosi Yevgeniy Brandisning Jules Verne hamda uning „Antifer togʻaning ajoyib va gʻaroyib sarguzashtlari“ romani haqidagi maqolasi keltirilgan.
Slavutych
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Slavutich (Славу́тич) Ukraina shimolidagi shahar va munitsipalitet boʻlib, Pripyat shahri yaqinida 1986-yilda sodir boʻlgan falokatdan keyin Chernobil AESning evakuatsiya qilingan xodimlari uchun maxsus qurilgan. Geografik jihatdan Chernigov tumani, Chernigov viloyati hududida joylashgan Slavutich maʼmuriy jihatdan Kiyev viloyatiga boʻysunadi va Vishgorod tumani tarkibiga kiradi. Unda Ukrainaning aholi punktidan biri boʻlgan Slavutich urban maʼmuriyati joylashgan. 2021-yilda shaharda 24,685 kishi istiqomat qilgan.
Transporti
Slavutichda temir yoʻl stantsiyasi va Chernigov-Ovruch liniyasidagi Poselok Lesnoy tumanida kichik toʻxtash joyi bor. Unga P56 Chernigov — Chernobil mintaqaviy avtomobil yoʻlining filiali (Semenyahivka — Slavutich) va T2506 viloyat yoʻli xizmat koʻrsat adi.
Fayzbor ( Konibodom tumani)
Fayzbor ( Konibodom tumani) (Файзбор (деҳа, н. Конибодом))  — Tojikiston Respublikasining Konibodom tumani,Rajab Hamraboyev jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 5 km,tuman markazigacha 15 km.
Aholisi
Aholisi = 2698 kishi.
Gulnoz Tojiboyeva (yozuvchi)
Tojiboyeva Gulnoz Zohidullo qizi (Тожибоева Гулноз Зоҳидулло қизи; 1991-yil 8-fevral, Toshkent) — bolalar yozuvchisi, ssenariy muallifi, tarjimon, dizayner, taʼmirshunos-rassom. O‘zbekiston Badiiy akademiyasi, Badiiy ijodkorlar uyushmasi aʼzosi (2019). O‘zbekiston „Milliy tiklanish“ demokratik partiyasi aʼzosi (2021). O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi aʼzosi (2022).
Tarjimai holi
1991-yil 8-fevral kuni Toshkent shahrida tug‘ilgan. Yozuvchi Muhabbat Yoʻldoshevaning farzandi. 2019-yildan O‘zbekiston Badiiy Akademiyasi va Badiiy ijodkorlar uyushmasi, 2021-yildan Milliy tiklanish demokratik partiyasi, 2022-yildan O‘zbekiston yozuvchilari uyushmasi aʼzosi. Hozirda uyushma „Bolalar va o‘smirlar adabiyoti“ kengashi raisining o‘rinbosari va qator Xalqaro adabiy jurnallarning O‘zbekistondagi adabiy koordinatori.
Ijodi
6 yoshidan ertaklar yoza boshlagan. 2008-yilda Zominda o‘tkazilgan O‘zbekiston yosh yozuvchilar Respublika seminarida „Bolalar adabiyoti“ nominatsiyasi bo‘yicha g‘olib bo‘lgan.
Bolalar va o‘smirlarga mo‘ljallangan 9 ta kitob muallifi: „O‘rmon ertaklari“ (2006), „Kuladigan quyoncha“ (2008), „O‘rmon alifbosi“ (2012), „Topishmoqlar“ (2012), „Jayhun va Alanga“ (2018), „O‘rmon alifbosi“ (2018), „Epchil zag‘izg‘on“ (2021), „Sayohatchi kemacha“ (2022) va „Mehmondo‘st olmaxon“ (2022). Ertaklari „Gulxan“, „G‘uncha“, „Tong yulduzi“, „Klass“ va boshqa qator nashrlarida chop etilgan. Bundan tashqari, rus, qozoq, qirg‘iz va ingliz tillariga tarjima qilinib, ertak va hikoyalari AQSh, Rossiya, Ukraina, Donetsk Xalq Respublikasi, Pokiston, Bangladesh, Belgiya va Qrim Muxtor Respublikasidagi adabiy nashrlarda chop etilgan.
2014-yilda O‘zbekiston va Koreya Respublikasi hamkorligida o‘tkazilgan „O‘rta Osiyo mamlakatlari mif, ertak va dostonlari“ xalqaro tanlovida o‘zining „Jayxun va Alanga“ nomli kinofilm ssenariysi bilan faxrli 1-o‘rinni egalladi.
2019-yilda o‘tkazilgan „Humo-2019“ Xalqaro ertaklar ko‘rik-tanlovining asoschisi va hakamlar hay’ati aʼzosi.
20dan ortiq badiiy filmni o‘zbek tiliga tarjima qilgan.
Kepler samoviy teleskopi
Kepler samoviy teleskopi NASA tomonidan 2009-yilda boshqa yulduzlarni aylanib yuruvchi Yer oʻlchamidagi sayyoralarni kashf qilish uchun ishga tushirilgan hozirda ishlatilmayotgan kosmik teleskopdir. Astronom Johannes Kepler nomi bilan atalgan, kosmik kema Yerdan orqada kelayotgan geliosentrik orbitaga uchirilgan. Bosh oʻrganuvchi – William J. Borucki. Toʻqqiz yarim yillik faoliyatdan soʻng teleskopning reaksiyani boshqarish tizimi yonilgʻisi tugaydi va NASA 2018-yil 30-oktabrda teleskopning faoliyatini yakunlaganini eʼlon qildi.
Somon yoʻlining Yer mintaqasining bir qismini oʻrganish, yashash uchun qulay zonalar yoki Yer yaqinida Yer oʻlchamidagi ekzosayyoralarni kashf qilish va Somon Yoʻlidagi milliardlab yulduzlarning nechtasida bunday sayyoralar borligini taxmin qilish  uchun moʻljallangan. Keplerning yagona ilmiy asbob – doimiy koʻrish maydonida taxminan 150 000 ta asosiy ketma-ketlik yulduzlarining yorqinligini doimiy ravishda kuzatadigan fotometr. Ushbu maʼlumotlar Yerga uzatildi, soʻngra ularning yulduzi oldidan kesib oʻtadigan ekzosayyoralarning davriy xiralashishini aniqlash uchun tahlil qilindi. Faqat orbitalari Yerdan chetda koʻrinadigan sayyoralarni aniqlash mumkin edi. Kepler 530 506 ta yulduzni kuzatdi va 2 662 ta sayyorani aniqladi.
Ishga tushirishdan oldin ishlab chiqish
2006-yil yanvar oyida loyihani ishga tushirish NASAda byudjetni qisqartirish va konsolidatsiya tufayli sakkiz oyga kechiktirildi. 2006-yil mart oyida moliyaviy muammolar tufayli u yana toʻrt oyga kechiktirildi.
Ishga tushgandan keyin
Ames tadqiqot markazi yer tizimini ishlab chiqish, 2009-yil dekabridan beri missiya operatsiyalari va ilmiy maʼlumotlarni tahlil qilish uchun masʼul edi. Dastlabki rejalashtirilgan ishlash muddati 3,5 yil edi, lekin yulduzlar va kosmik kemadan olingan maʼlumotlardagi shovqin kutilganidan koʻproq edi, bu esa barcha missiya maqsadlarini bajarish uchun qoʻshimcha vaqt kerakligini anglatardi. Dastlab, 2012-yilda, missiya 2016-yilgacha uzaytirilishi kutilgan edi, ammo 2012-yil 14-iyulda kosmik kemaning toʻrtta reaksiya gʻildiragidan biri aylanishdan toʻxtadi va missiyani yakunlash faqat hamma gʻildiraklar aylanishdan toʻxtashi kerak edi. Keyin, 2013-yil 11-mayda ikkinchi reaksiya gʻildiragi ishlamay qoldi, bu fan maʼlumotlarini toʻplashni oʻchirib qoʻydi va missiyaning davom etishiga tahdid soldi.
2015-yil 6-yanvarda NASA Kepler kosmik teleskopi tomonidan kashf etilgan 1000-tasdiqlangan ekzosayyorani eʼlon qildi. Yangi tasdiqlangan ekzosayyoralarning toʻrttasi oʻz yulduzlarining yashashga yaroqli zonalarida orbitada aylangani aniqlandi: toʻrttadan uchtasi Kepler-438b, Kepler-442b va Kepler-452b deyarli Yer kattaligida va toshloq boʻlishi mumkin; toʻrtinchisi, Kepler-440b - super Yer. 2016-yilning 10-mayida NASA Kepler tomonidan topilgan 1284 ta yangi ekzosayyoralarni tasdiqladi, bu hozirgi kungacha sayyoralarning yagona eng katta topilmasi edi.
2018-yil 30-oktabrda kosmik kemada yonilgʻi tugashi bilan NASA teleskopning ishlamay qolgani haqida eʼlon qildi. Teleskop oʻsha kuniyoq yopildi, bu uning toʻqqiz yillik xizmatini toʻxtatdi. Kepler oʻz hayoti davomida 530 506 ta yulduzni kuzatdi va 2 662 ta ekzosayyorani kashf etdi. NASAning 2018-yilda ishga tushirilgan yangi missiyasi TESS ekzosayyoralarni qidirishni davom ettirmoqda.
Kosmik kema dizayni
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Kepler_in_Astrotech%27s_Hazardous_Processing_Facility_%28KSC-2009-1645%29.jpg/220px-Kepler_in_Astrotech%27s_Hazardous_Processing_Facility_%28KSC-2009-1645%29.jpg|alt=|left|thumb| Kepler Astrotechning xavfli qayta ishlash zavodida link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Kepler_Space_Telescope.stl/220px-Kepler_Space_Telescope.stl.png|alt=Interactive 3D model of Kepler|thumb| Kepler interaktiv 3D modeli Teleskopning massasi 1039 kilogram va 0,95 metr birlamchi oyna — ishga tushirilganda bu Yer orbitasidan tashqaridagi har qanday teleskopdagi eng katta oyna edi. Uning teleskopi 115 gradus 2 (taxminan 12 gradus diametrli) koʻrish maydoniga (FoV) ega, bu taxminan qoʻl uzunligida tutilgan mushtning oʻlchamiga teng. Shundan 105 deg 2 ilmiy sifatga ega, vinyetlanish 11% dan kam. Fotometr aniq tasvirlarni emas, balki mukammal fotometriyani taʼminlash uchun yumshoq fokusga ega. Missiyaning maqsadi 6,5 soatlik integratsiya uchun m (V) = 12 Quyoshga oʻxshash yulduz uchun 20 ppm boʻlgan kombinatsiyalangan differensial fotometrik aniqlik (CDPP) edi, ammo kuzatuvlar bu maqsadga erisha olmadi.
Kamera
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Keplerspacecraft-FocalPlane-cutout.svg/220px-Keplerspacecraft-FocalPlane-cutout.svg.png|left|thumb| Kepler tasvir sensori massivi Kosmik kema kamerasining fokus tekisligi qirq ikkita 50 xx, har biri 2200×1024 pikselli CCDlar, umumiy tasvir aniqligi 94,6 megapiksel boʻlgan bu oʻsha paytda uni kosmosga chiqarilgan eng katta kamera tizimiga aylantirgan. Massiv tashqi radiatorga ulangan issiqlik quvurlari orqali sovitilgan.
Asosiy oyna
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Comparison_optical_telescope_primary_mirrors.svg/220px-Comparison_optical_telescope_primary_mirrors.svg.png|thumb| Kepler teleskopi va boshqa taniqli optik teleskoplar uchun asosiy oyna oʻlchamlarini taqqoslash. Kepler asosiy oynasi 1,4 metr diametrda. Corning shisha ishlab chiqaruvchisi tomonidan ultra past kengaytiruvchi (ULE) oynadan foydalangan holda ishlab chiqarilgan oyna, bir xil oʻlchamdagi qattiq oynaning atigi 14% massasiga ega boʻlishi uchun maxsus ishlab chiqilgan. Nisbatan kichik sayyoralarni aniqlash uchun yetarli sezgirlikka ega boʻlgan kosmik teleskop tizimini ishlab chiqarish uchun ular yulduzlar oldida oʻtayotganda, birlamchi oynada juda yuqori aks ettiruvchi qoplama kerak edi.
Orbita va orientatsiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/LombergA1024.jpg/220px-LombergA1024.jpg|left|thumb| Keplerning qidiruv hajmi, Somon yoʻli kontekstida link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Kepler-earthdirection_2009-2019.png/220px-Kepler-earthdirection_2009-2019.png|thumb| Keplerning Yerga nisbatan harakati, xuddi shunday orbitada Yerdan asta-sekin uzoqlashib, vaqt oʻtishi bilan spiralga oʻxshaydi. Kepler Quyosh atrofida aylanadi, bu Yerning okkultatsiyasidan, adashgan yorugʻlikdan va Yer orbitasiga xos boʻlgan tortishish tebranishlari va momentlaridan qochadi.
NASA Kepler orbitasini “Yerdan orqada yuruvchi” deb tavsifladi. 372,5 kunlik orbital davri bilan Kepler asta-sekin Yerdan (yiliga taxminan 16 million milya) uzoqlashmoqda. , Yerdan Keplergacha boʻlgan masofa taxminan 0,917 astronomik birlik edi. Bu shuni anglatadiki, taxminan 26 yildan soʻng Kepler Quyoshning narigi tomoniga yetib boradi va 51 yildan keyin yana Yerga qoʻshni boʻladi.
Maʼlumotlarni boshqarish
LASPda missiya operatsiyalari davomida toʻplangan ilmiy maʼlumotlar telemetriyasi Merilend shtatining Baltimor shahridagi John Hopkinsuniversiteti kampusidagi Kosmik teleskop ilmiy institutida joylashgan Kepler maʼlumotlarini boshqarish markaziga (DMC) qayta ishlash uchun yuboriladi. Ilmiy maʼlumotlar telemetriyasi dekodlanadi va DMC tomonidan kalibrlanmagan FITS formatidagi ilmiy maʼlumotlar mahsulotlariga qayta ishlanadi, soʻngra kalibrlash va yakuniy qayta ishlash uchun NASA Ames tadqiqot markazidagi Ilmiy operatsiyalar markaziga (SOC) uzatiladi. NASA Ames tadqiqot markazi (ARC) qoshidagi SOC Kepler Science Office (SO) tomonidan foydalanish uchun ilmiy maʼlumotlarni qayta ishlash uchun zarur boʻlgan vositalarni ishlab chiqadi va boshqaradi.
Reaksiya gʻildiragining nosozliklari
2012-yil 14-iyulda kosmik kemani aniq koʻrsatish uchun ishlatiladigan toʻrtta reaksiya gʻildiragidan biri ishdan chiqdi. Kepler teleskopni aniq nishonga olish uchun faqat uchta reaksiya gʻildiragini talab qilsa-da, yana bir nosozlik kosmik kemani oʻzining asl maydonida moʻljallay olmasligiga olib keladi.
Operatsion vaqt jadvali
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Ignition_of_Kepler%27s_Delta_II_7925-10L.jpg/220px-Ignition_of_Kepler%27s_Delta_II_7925-10L.jpg|left|thumb| Kepler 2009-yil 7-martda ishga tushirilgan link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Keplerspacecraft-20110215.jpg/220px-Keplerspacecraft-20110215.jpg|thumb| Keplerning ichki illyustratsiyasi link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Keplerpacecraft.019e.jpg/220px-Keplerpacecraft.019e.jpg|thumb| Keplerning 2004-yildagi illyustratsiyasi 2006-yil yanvar oyida loyihani ishga tushirish NASAda byudjetni qisqartirish va konsolidatsiya tufayli sakkiz oyga kechiktirildi. 2006-yil mart oyida moliyaviy muammolar tufayli u yana toʻrt oyga kechiktirildi.
2009-yil 13-may kuni UTC soat 00:01 da Kepler ishga tushirish bosqichini muvaffaqiyatli yakunladi va boshqa yulduzlar atrofidagi sayyoralarni qidirishni boshladi.
Kepler taxminan oʻn ikki gigabayt maʼlumotni oyiga bir marta pastga yuborgan.