cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Õru
Uru shahrida mahalliy hokimiyatdan tashqari bolalar bog'chasi-boshlang'ich maktab, kutubxona va pochta bo'limi mavjud.
Linntown
Linntown AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Union County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1542 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 1,8 km2. Shundan 1,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Aleksandr
Aleksandr, Iskandar Maqduniy (Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας) (Sharq mamlakatlarida Iskandar) (mil. av. 356, Pella — 323.13.6, Bobil) — makedoniyalik sarkarda va davlat arbobi. thumb| thumb|Alexander and Bucephalus — Battle of Issus mosaic — Museo Archeologico Nazionale — Naples BW thumb|500px|Achaemenid Empire
Makedoniya podshosi Filipp II va uning rafiqasi Olimpiadaning oʻgʻli. Aristoteldan taʼlim olgan, harbiy ishni ot-asidan oʻrgangan. 336-yil Filipp II fitnachilar tomonidan oʻldirilgach, Makedoniya taxtiga oʻtirgan.
Aleksandr Granik (334-yil), Iss (333-yil) va Gavgamela (331-yil) janglarida Doro III qoʻshinlarini yenggan. Aleksandr Eronning markaziy shaharlari — Bobil, Suza, Persepol, Ekbatana hamda Misrni egallagan.
NGC 5469
NGC 5469 Choʻpon yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Aleksandr
Sʻoʻgd va Baqtriyaga yurish
thumb|Samarqandda Aleksandr tomonidan oʻz d’osti Klitni oldirishi, Kastanie rasmi, 19 asr Aleksandr 329-yil Baqtriyani egallagach, satrap Bess, Oke (Ukuz, Amudaryo) dan kechib oʻtib, Navtaka (Qashqadaryo vohasi) ga chekingan. Ammo Bess tezda qoʻlga olinib, qatl etilgan. Soʻng, Aleksandr Samarqand (Marokanda)ni egallab, Sirdaryo tomon yoʻl oladida, u yerda shahar barpo etib, uni Aleksandriya Esxata (Chekka Iskandariya) deb ataydi. Umuman Aleksandrning Oʻrta Osiyoga nisbatan bosqinchilik siyosati qattiq qarshilikka uchragan. Usrushonadagi yettita shahar-qal’a Aleksandrga qattiq qarshilik koʻrsatgan. Bularning ichida eng kattasi — Kiropol boʻlib, Kir II uni boshqa shahar-qal’alarga nisbatan baland devor bilan oʻrattirgandi. Uning ichida mahalliy aholining koʻpchilik qismi, eng jangovar jangchilar toʻplangandi. Aleksandr shahar atrofiga xandaq qazittirgan, manjaniqlar (devorteshar mashinalar) bilan devorning bir necha yeridan teshik ochib, u yerdan shaharga bostirib kirmoqchi boʻlgan. Bu urinishi natijasiz chiqqach, u harbiy hiyla ishlatib, shahar ichidan oʻtgan quruq daryo oʻzani orqali oʻzining xos jangchilari bilan shaharga kirgan. Kiropol mudofaachilari bilan Aleksandr jangchilari oʻrtasida shiddatli jang boʻlgan. Unda Aleksandr boshi va boʻyniga tosh tegib yarador boʻlgan, bir qancha lashkarboshilari (Krater va boshqalar) kamon oʻqidan shikastlangan. Makedon qoʻshini katta qiyinchilik bilan shaharni egallagan. Shahar mudofaachilari (jami 15 ming) dan 8000 ga yaqini halok boʻlgan, qolgani ichki qoʻrgʻonga yashiringan, soʻng tashnalikdan qiynalib taslim boʻlgan. Makedon qoʻshini qolgan shaharlarni ham shu tariqa qiyinchilik bilan egallagan.
NGC 5469
Ushbu obyektni Wilhelm Tempel 1883-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Aleksandr
Sʻoʻgd va Baqtriyaga yurish
Aleksandr mahalliy xalqning jasoratidan shu qadar xavotirga tushganki, Ptolemeyning aytishicha, u oʻz jangchilariga asir olingan kishilarni boʻlib berib, to bu mamlakatdan chiqib ketmagunlaricha ularni zanjirband holda saqlashni topshirgan. Aleksandr Sugʻdiyonada Spitamen qoʻzgʻolon koʻtarib, Marokandani qamal qilgani (qarang Spitamen, Spitamen qoʻzgʻoloni) va Tanais ortidan saklar podshosining ukasi Kartazis boshchiligidagi katta qoʻshin unga yordamga yetib kelgani haqida xabar-dor boʻlgach, qoʻzgʻolonchilarga qarshi 2000 kishilik qoʻshin joʻnatib, oʻzi saklar tomon qoʻshin tortgan (qarang Tanais daryosi boʻyidagi jang). Mazkur qoʻshin tor-mor keltirilgach, Aleksandr shaxsan oʻzi katta kuch bilan Spitamenni dasht chegarasigacha taʼqib qilib borib, ortga qaytishda 120 mingdan ortiq tinch aholini qirib tashlaydi, koʻplab qishloq va qal’alarni vayron qiladi, ekinzor, bogʻ-rogʻlarni payhon etadi. Aleksandr mil. av. 329-328-yillar qishini Zariaspa (Balx, Baqtra)da oʻtkazadi. Bahorda uning huzuriga xorasmiylar podshosi Farasman 1500 jangchisi bilan kelib oʻzaro ittifoq tuzishni taklif etadi. Aleksandr 328-327-yil boshida Sugʻdiyonadagi togʻlar ustida joylashgan qal’alardagi qoʻzgʻolonchilarni boʻysundirishga juda koʻp kuch sarflaydi, ularni magʻlub qilgach, Oksiartning qizi Roxshanak (Roksana) ga uylanadi (qarang Soʻgʻd qoyasi, Xoriyen qal’asi va boshqalar).
Hindistonga yurish
Mil. av. 327-yil yozida Aleksandr soʻgʻdlik Oropiyni Soʻgʻdiyona hokimi etib tayinlab, oʻzi Hindistonga yurish qiladida, Gidasp daryosi (Hind d. irmogʻi) sohilida katta qiyinchilik bilan podsho Por qoʻshini ustidan zafar qozonadi. Shu tariqa Aleksandr Panjobni egallab, Gang daryosi vodiysiga yurishni davom ettirmoqchi boʻladi. Biroq safar va kasallik azobidan holdan toygan qoʻshinning ochiqdan-ochiq qarshiligiga duch keladi. Shu bois Aleksandr Gifasis daryosi (Hind d. sharqiy irmogʻi) boʻyidan ortga qaytishga majbur boʻladi. Aleksandr oʻz davlatining poytaxti qilib Bobil shahrini tanlagan va shu yerda yangi yurishlarga tayyorgarlik koʻrish asnosida bezgak kasaliga yoʻliqib vafot etgan. Aleksandr yurishlari natijasida vujudga kelgan ulkan saltanat hududi Hind da-ryosidan Dunayga qadar choʻzilgan boʻlib, u qad. dunyoning eng yirik davlati edi. Le-kin mustahkam ichki aloqalari boʻlmagan bu saltanat Aleksandr vafot etgach, tezda parchalanib ketgan va uning hududida bir qancha ellinistik davlatlar vujudga kelgan. Aleksandr harbiy sanʼat tarixida yirik sarkarda sifatida mashhurdir. Qadim zamonlardan (mil. av. 200-yil) Aleksandr haqida koʻplab rivoyat, afsona, doston va miniatyuralar yaratilgan. Ular oʻrta asr adabiyotiga ham kirib kelgan.
Saint-Cernin (Cantal)
Aholisi
1128 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 46,6 km2.
Narzan
Narzan — karbonat angidridli, sulfat gidrokarbonatli, kalsiy-magniynatriyli mineral suv. Yurak-tomir sistemalari, meʼda-ichak yoʻllari kasalliklarida, moddalar almashinuvi buzilganda va boshqa kasalliklarda foydalaniladi. Kavkaz (Mas, Kislovodsk)da, Qrimda va boshqa joylarda chiqadi.
San Martino Valle Caudina
San Martino Valle Caudina Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Avellino provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22 km2. 4709 nafar aholi istiqomat qiladi.
Saint-Chamant (Cantal)
Aholisi
280 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,7 km2.
Aleksandr burji
thumb|250px|right|Aleksandr burji Saroy maydonida. Aleksandr burji (Алекса́ндровская коло́нна) — Sankt-Peterburg shahridagi meʼmoriy yodgorlik. Maydonning markaziy mujassamoti. Aleksandr burji Nikolay I buyrugʻi bilan akasi Aleksandr I'ning 1812-yil urushidagi gʻalabasi sharafiga ampir uslubida 1830-34-yillarda meʼmor Henri Montferrand loyihasi asosida oʻrnatilgan. Aleksandr burji toʻq-qizil granit toshdan yasalgan baland ustun (maxsus kursi) ustiga oʻrnatilgan. Ustida avliyo haykali bor (haykaltarosh B. I. Orlovskiy). Tagkursiga boʻrtma tasvirlar (haykaltarosh P. V. Svinsov, I. Leppe, J. B. Skotti) ishlangan. Umumiy balandligi — 47,5 m. Umumiy ogʻirligi — 704 t.
Courtils
Courtils Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Manche departamenti Avranches tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
257 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 47,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,4 km2.
Turoperator
Turoperator – litsenziya asosida ommaviy va individual iste 'mol talabiga mo' ljallangan turistik mahsulotni ishlab chiqish va ilgari surishni, shuningdek uni sayyohlik agentliklari va turistlarga sotishni amalga oshiruvchi tadbirkorlik faoliyati subyekti.
Rossiyada turoperator faoliyati
Rossiyada turoperator firmalar Rossiya federatsiyasi turizm federal agentligining turoperatorlarining yagona Federal reestriga kiritiladi va turoperatorning faoliyat turiga (xalqaro yoki ichki turizm) qarab kod bilan boshlanadigan noyob raqamni oladi.
Turoperatorlik faoliyatini amalga oshirish uchun sayyohlik agentligi turoperatorning javobgarligini sug'urtalash yoki bank kafolati shaklida moliyaviy ta'minotga ega bo'lishi kerak.
2012-yil 3-maydan boshlab sayyor turizm sohasida faoliyat yuritayotgan barcha turoperatorlar turoperatorlar uyushmasiga a'zo bo'lishi va kompensatsiya fondiga majburiy yillik badallar kiritishi shart[1]. Ushbu uyushma turistik yordam deb ataladi.
Tripoli (Iowa)
Tripoli AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Bremer okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1313 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 359,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,65 km2. Shundan 3,65 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 314 m balandlikda joylashgan.
Hamza Fansuri
Hamza Fansuri—Malayziyalik taniqli shoir.Hamza Fansuri(malay tilida Hamzah Fansuri)16-asr 2-yarmi —17-asrning birinchi oʻn yilliklaridagi malay soʻfiy shoiri. Qodiriylik soʻfiy darveshi.Bag'dod, Makka , Madina [3] va ehtimol Markaziy Javadagi Kudusga tashrif buyurdi. Hamza Fansuriyning hayoti, asosan, she’rlariga yozgan batafsil izohlaridan ma’lum. Poetik ijod odatda 13-15 baytdan iborat she'rlari bilan ifodalanadi. Nasriy asarlar ham saqlanib qolgan: “Oshiqlar sharobi”, “Aqllilar sirlari”, “Adept” – muallifning fikrlari bayon etilgan. U birinchi boʻlib malay tilida soʻfiylik ta'limotlarini ochib bergan, shuningdek, shoirning folklor shaklini tartibga solib, uni malay adabiyotining bir qismiga aylantirgan hisoblanadi [4].
Sam Nicholson
Sam Alastair Nicholson (1995-yil 20-yanvarda Shotlandiyaning Edinburg shahrida tugʻilgan) — shotlandiyalik futbolchi, „Colorado Rapids“ klubining qanot himoyachisi hisoblanadi.
Hamza Fansuri
Hamza Fansuriy ijodini islom ilohiyotchisi Nuruddin ar-Raniriy tanqid qilib, Fansuriyning qarashlarini bid’at deb e’lon qilgan [5]. Uning ta’siri ostida Ache sultoni Toj ul-Olam Farsuriyning barcha asarlarini yoqib, uning xotirasini yoʻq qilishga urindi [3].
Sam Nicholson
Klublardagi faoliyati
left|thumb|300x300px| Sam Nicholson „Minnesota United“ tarkibida Sam Nicholson „Heart of Midlothian“ klubining tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2013-yilning 31-avgustida u Shotlandiya premyer ligasida „Inverness Caledonian Thistle“ futbol klubiga qarshi bahsda debyut qildi. 2014-yil 18-yanvarda Sem „St Johnstone“ futbol klubiga qarshi oʻyinda „Heart of Midlothian“ futbol klubi safidagi birinchi golini urdi.
Hamza Fansuri
Hayot
Hamza ko‘p sayohat qilgan. U Malay yarim oroli, Mug'al Hindiston, Makka va Madina , shuningdek Bag'dod [6] ga tashrif buyurdi. U janubi-sharqiy osiyoliklardan birinchilardan bo‘lib haj ziyoratini ado etgan [7]. Uning vafoti sanasi 1590 yil [8] deb hisoblanadi, garchi Sulton Iskandar Muda davrida ham keyingi sana taxmin qilingan. Ammo Makkada Shayx Hamza uchun topilgan qabr toshidagi yozuv (bu shaxsni aniqlash bahsli) 1527 yil 11 aprelda qayd etilgan [9].. Bunday erta sana, agar tasdiqlansa, Hamza Acheda yashamagan yoki ishlamaganligini ko'rsatishi mumkin. Katta ehtimol bilan u Makkaga jo‘nab ketishdan oldin Barusada bo‘lgan va u yerda bir muncha vaqt o‘tib vafot etgan [10].
Sam Nicholson
Klublardagi faoliyati
2018-yilning 1-may kuni Sam Nicholson „Colorado Rapids“ futbol klubiga 50 000 dollar evaziga sotildi. 5-may kuni „Sporting Kansas City“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u „Colorado Rapids“ futbol klubi safida debyut qildi. Sem oʻzining „Colorado Rapids“ futbol klubi safidagi birinchi golini 4-iyul kuni „Seattle Sounders“ futbol klubiga qarshi oʻyinda kiritdi. 2020-yil 2-iyulda Sam Nicholson „Colorado Rapids“ futbol klubi bilan shartnomani tomonlarning oʻzaro kelishuviga koʻra bekor qildi.
2020-yil 22-iyulda Sam Nicholson ikki yillik shartnoma asosida Angliya 1-ligasidagi „Bristol Rovers“ futbol klubiga qoʻshildi. U 5-sentabr kuni 2020—2021-yilgi futbol ligasida „Ipswich Town“ futbol klubiga qarshi oʻyinda „Bristol Rovers“ jamoasi safida debyut qildi. 31-oktabr kuni „Rochdale“ futbol klubiga qarshi oʻyinda u „Bristol Rovers“ klubi safidagi birinchi golini urdi.
2022-yil 17-iyunda Sam Nicholson „Colorado Rapids“ futbol klubiga erkin agent sifatida qaytdi va shartnomani yana bir yilga uzaytirish imkoniyati bilan 2,5 yillik bitim imzoladi.
IC 223
IC 223 Kit yulduz turkumidagi IBm (aralash noregular choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Bekseyit
— Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Qiziljar tumanidagi qishloq. Kato kodi — ? .
Kognitiv tizim
Kognitiv tizim, kognitiv tuzilma (cognitiо „idrok, tasavvur qilish, ishning tahlili“) — xarakter, tarbiya, tarbiya, kuzatish va atrofdagi dunyoni aks ettirish natijasida ongda rivojlangan bilimlar tizimi (shaxsning). Ushbu tizimga asoslanib, maqsadlar qoʻyiladi va maʼlum bir vaziyatda qanday harakat qilish kerakligi haqida qarorlar qabul qilinadi, kognitiv dissonansdan qochishga harakat qiladi. Kognitiv tizimning asosi — fikrlash, ong, xotira va tilning oʻzaro taʼsiri; bunday tizimning tashuvchisi insonning miyasi.
Kognitiv tizimning belgilovchi xususiyatlari quyidagilardan iborat:
Muayyan madaniyat yoki etnik guruhga xos boʻlgan maʼlum belgilar tizimlarida ifodalangan voqelik toʻgʻrisidagi toʻplangan bilimlar aqliy va madaniy xususiyatlaridan kelib chiqqan holda butun insoniyatga xos boʻlgan dunyo haqidagi universal va sub’ektiv-milliy gʻoyalarni birlashtirgan tushunchalar deb ataladi. muayyan tilda soʻzlashuvchi etnik guruh.til. Tushunchalar majmui (konseptosfera) dunyoning til tasviri bilan ifodalanadi.
Shuni taʼkidlash kerakki, maqsadlarni shakllantirish va qaror qabul qilish nafaqat kognitiv tizimning mazmuni va yangi olingan maʼlumotlarga, balki insonning jismoniy va ruhiy holatiga va boshqa omillarga ham bogʻliq. Xususan, bu yangi olingan maʼlumotlarni taqdim etish shakliga sezilarli darajada bogʻliq.
Sunʼiy kognitiv tizimlar, yaʼni kognitiv funksiyaga ega boʻlgan sunʼiy intellekt belgilariga ega boʻlgan mashinalarga xos boʻlgan biologik boʻlmagan tizimlar ham ajralib turadi, bu esa, oʻz navbatida, "voqealarni oʻz vaqtida bogʻlash, interaktiv fazoviy-vaqtni voqealar modelini qurish qobiliyatini anglatadi. ".
Geteroseksizm
Geteroseksizm (Heterosexism Geteroseksizm ) — geteronormativlik haqidagi gʻoyalarga asoslangan qarashlar va eʼtiqodlar tizimi va geteroseksuallikni inson jinsiy moyilligining yagona tabiiy, axloqiy va ijtimoiy jihatdan maqbul shakli sifatida taklif qiladi. Hamma geteroseksuallar ham bu mafkuraga ega emas, shuning uchun geteroseksual boʻlish oʻz-oʻzidan geteroseksizmni anglatmaydi.
Mafkura
Ushbu atama, shuningdek, bunday mafkuraning ijtimoiy va madaniy oqibatlarini tasvirlash uchun ishlatiladi. „Geteroseksizm“ atamasi sexizm (gender tengsizligi gʻoyasi) kabi atamalar bilan umumiy boʻlgan modelga muvofiq shakllangan. Xuddi shu hodisani tavsiflash uchun „geteroseksualizm“ soʻzi ham taklif qilingan, ammo u ildiz otmagan, chunki u „seksizm“ soʻzi bilan emas, balki „gomoseksualizm“ soʻzi bilan atamaviy maʼnoga ega, bu notoʻgʻri — chunki bu atama. Jinsiylik yoki shahvoniylikka bevosita aloqasi yoʻq, orientatsiya, lekin ijtimoiy-madaniy voqelikni tasvirlaydi.
Gomofobiyadan farqlari
"Geteroseksizm" atamasi Gregori Xerek tomonidan muqobil sifatida taklif qilingan boʻlib, u gomofobiya atamasini almashtirgan. Xerek, bu atama ilmiy jihatdan toʻgʻriroq va hodisaning mohiyatini aniqroq kontseptuallashtiradi, uni fobiyalar bilan emas, balki seksizm va shovinizmning boshqa shakllari bilan bir qatorga qoʻyadi, deb hisobladi.
Geterosentrizm
Geteroseksizmni geterosentrizm bilan aralashtirib yubormaslik kerak. Geterosentrizm (koʻpincha ongsiz) — bu shaxs bilan aloqada boʻlgan har bir kishining geteroseksual ekanligi haqidagi taxmin yoki gumon va bu taxmindan kelib chiqadigan aloqa shakllari. Statistik maʼlumotlarga koʻra, bu taxmin koʻp hollarda toʻgʻri boʻladi (chunki geteroseksuallar koʻpchilikni tashkil qiladi), lekin baʼzi hollarda u notoʻgʻri boʻlib chiqishi mumkin. Geterosentrizm kundalik hayotda tasodifiy va beixtiyor namoyon boʻlishi mumkin. Misol uchun, bir ayol sevgi uchrashuviga borishini aytganida, koʻp odamlar „Uning ismi nima?“ yoki „U goʻzalmi?“deb soʻraydi. Shu bilan geteroseksual sevgi haqida gapirilayotganligini bilvosita bildiradi.
Bahçekoyağı
Bahçekoyağı— Turkiya, Mersin viloyati Bozyazı tumanidagi qishloq. U Bozyaz ning shimoli-sharqida joylashgan. . Bozyaz gacha boʻlgan masofa 20 kilometr (12 milya) va Mersingacha 205 kilometr (127 milya)ni tashkil etadi. U yerda 2012-yilda 2163 kishi istiqomat qilgan.
Fulton (Mississippi)
Aholisi
3882 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 173,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,9 km2. Shundan 22,3 km2 quruqlik, 0,6 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 104 m balandlikda joylashgan.
Qoʻyliqota mahallasi
Qoʻyliqota mahallasi(A.Solijonov 1-berk koʻchasi, 9) — Mirobod tumanidagi mahalla. „Parvona“, Barotxoʻja, „Matonat“ mahallalari bilan chegaradosh. 1951 yil mahallaga „Qoʻyliqota“ nomi berilgan. Aholisi 1 ming kishidan ortiq, asosan, oʻzbeklar, shuningdek, 10 ga yaqin millat vakillari yashaydi. Mahalla xududida 3 ta koʻcha, Qoʻyliqota jome masjidi va qabriston, „Joʻraota“ doʻkoni va boshqalar mavjud.
Aleksandriya (maʼnolari)
Aleksandriya:
San Michele di Serino
San Michele di Serino Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Avellino provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 4 km2. 2394 nafar aholi istiqomat qiladi.
Brest (Quyi Saksoniya)
Brest Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Stade tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,57 km2. 790 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Brestning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 5470
NGC 5470 Sunbula yulduz turkumidagi Sb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1830-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Bukovany (Benešov District)
Bukovany Chexiyaning Vysochina mintaqasida joylashgan munisipalitet va qishloq boʻlib. Uning 100 ga yaqin aholisi bor.
IC 224
IC 224 Kit yulduz turkumidagi S? (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Hoshim Narziqulov
Hoshim Narziqulov (1900 - Samarqand — 1963.9.1) — aktyor, rejissyor Oʻzbekiston xalq artisti (1939). Nasim Hoshi-movnchnt otasi. Ijodiy faoliyatini 1918-yilda Abdulla Badriy rahbarligidagi "Samarqand" musulmon truppasida boshlagan. 1927—30 yillar "Koʻk koʻylak" teatrida, 1930-yildan Hamid Olimjon nomidagi Samarqand davlat oʻzbek drama teatrida aktyor, truppa boshligʻi, rejissyor 1944—48 yillar Samarqand viloyat madaniyat boshkarmasining boshligʻi, 1948—57 yillar Madaniyat ishlari vazirligida teatr boʻyicha masʼul xodim boʻlib ishlagan. Mirkomilboy (A. Badriy, "Shoʻring qursin, Mirkomilboy!"), Muslim (F. Zafariy, "Halima"), Ibrohim (Komil Yashin, M. Muhamedov, "Ichkarida"), Xusrav (Xurshid, "Farhod va Shirin"), Xon Boboxon, Qorabotir (S. Abdulla, "Toxir va Zuxra"), Sultonbek (U. Hojibekov, "Arshin mol olon") singari obrazlari bilan oʻzbek teatri sanʼatiga munosib hissa koʻshdi. "Arshin mol olon", "Farhod va Shirin", "Poʻrtana" (S. Abdulla), "Gʻunchalar" (Z. Fatxullin) kabi spektakllarni saxnalashtirgan.
Linwood (Pennsylvania)
Linwood AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Delaware County okrugi tarkibiga kiradi.
Aktash (Kemah)
Aktash ( Axtaş  ) — Turkiyaning Erzinjon viloyati Kemah tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda shodiyan qabilasiga mansub kurdlar istiqomat qiladi va 2022 yilda 19 kishidan iborat edi.
Samanli qishlog'i qishloqqa biriktirilgan.
Linwood (Pennsylvania)
Aholisi
3374 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Turk telekom
thumb|177x177px| Turk Telekom logotipi 1994-2016 yillar orasida ishlatilgan Turk Telekom - 1840 yil 23 oktyabrda tashkil etilgan PTT (sobiq Usmonli pochta bo'limi ) telekommunikatsiya va pochta xizmatlarini ajratish natijasida Turkiyaga telekommunikatsiya xizmatlarini ko'rsatish uchun davlat tomonidan tashkil etilgan kompaniya., 1995 yilda. U keng polosali internet, statsionar telefon, mobil va raqamli teleeshittirishlarda xizmatlar ko'rsatadi.
Linwood (Pennsylvania)
Geografiyasi
Maydoni — 1,4 km2. Shundan 1,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Turk telekom
Pochta xizmatlari va telekommunikatsiyalar
1840 yil 23 oktyabrda Usmonlilar imperiyasining pochta ehtiyojlarini qondirish uchun pochta bo'limi tashkil etildi. 1909 yilda telefon xizmatlarining qo'shilishi bilan muassasa nomi PTT Nazoratiga o'zgartirildi. 1994 yil 18 iyundagi 4000-sonli qonun bilan PTT Boshqaruvi Bosh boshqarmasini Turkiya pochta operatsiyalari Bosh boshqarmasi va Turk Telekomunikatsiyon Anonim Shirkati sifatida qayta qurishga qaror qilindi va 1995 yil 24 apreldan boshlab ikki muassasa ish boshladi.
Mobil operator xizmatlari
Transport vazirligining 1998-yil 16-martdagi tenderi bilan Turk Telekomga GSM 1800 mobil telefonini ishlatish litsenziyasi berildi. Natijada, 2001 yil 8 mayda Aycell İletişim ve Pazarlama Hizmetleri A.Sh. tashkil etildi. Kompaniya o'zining texnik ochilishini 2001 yil 22 avgustda o'sha paytdagi Bosh vazir Bulent Ejevit va o'sha paytdagi Transport vaziri Oktay Vural o'rtasidagi telefon suhbati bilan amalga oshirdi. 2004 yil 8 aprelda GSM operatorlari Aycell va Aria Avea tomi ostida birlashtirildi. Vaqt o'tishi bilan boshqa hamkorlarning aktsiyalarini sotib olgan Turk Telekom bugungi kunda butun Avea kompaniyasiga egalik qiladi.
Bu Turkiyadagi barcha telefon va internet provayderlari orasida o'z infratuzilmasiga ega bo'lgan birinchi kompaniya bo'lib, boshqa internet provayderlari va statsionar telefon xizmatini (STH) ko'rsatuvchi kompaniyalarga ulgurji usulda xizmat ko'rsatadi. Turk Telekom, shuningdek, Internet ma'lumotlar markazini o'z ichiga oladi, statsionar liniyadan mobil telekommunikatsiyagacha, dasturiy ta'minotdan qo'ng'iroq markaziga qadar keng ko'lamli xizmatlarni taklif etadi. Germaniyada Turk Telekom Mobile bilan uyali aloqa sohasida xizmatlar ko'rsatadi.
Turk Telekom Mobil
2015-yilda Turk Telekom Mobil Avea nomi bilan Axborot Texnologiyalari va Aloqa Boshqarmasi (BTK) tomonidan o'tkazilgan IMT Xizmatlari va Infratuzilmalari Avtorizatsiya Tenderida ( LTE Avtorizatsiya Tenderi deb nomlanadi) ishtirok etdi.
2016-yil 26-yanvarda tugatilib, Turk Telekom brendi ostida abonentlariga xizmat ko‘rsatishni boshladi. 2021 yilning uchinchi choragi holatiga ko‘ra, Turk Telekom Turkiyada doimiy internet foydalanuvchilarining 64,21 foiziga ega.
Saint-Cirgues-de-Jordanne
Saint-Cirgues-de-Jordanne Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Cantal departamenti Aurillac tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
176 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,6 km2.
Bílá (Liberec Tumani)
Bílá (Libere) Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 1000 ga yaqin aholisi bor.
NGC 5471
NGC 5471 Katta Ayiq yulduz turkumidagi P (pekuliar galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1863-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
100 buyuk britaniyaliklar
100 buyuk britaniyaliklar (100 Greatest Britons) — 2002-yilda BBC tomonindan efirga berilgan shu nomli 10 qismli televizion koʻrsatuv va shu nom bilan ataluvchi 100 ta Britaniyalik shaxslar guruhi.
Aleksandriya (shahar)
Aleksandriya — Ukrainaning Kirovograd viloyatidagi shahar. Ingules daryosi boʻyida. Aleksandriya (shahar) stansiyasi. Aholisi 103 ming kishi (1989). Qoʻngʻir kumir qazib olinadi va briketlanadi. Koʻtarma transport asbob-uskunalari zavodi, elektromexanika, avtomobil tuza-tish zavodlari, yengil va oziq-ovqat sanoati korxonalari bor. Qurilish materiallari ishlab chiqariladi. Dnepropetrovsk Konchilik institutining boʻlimi, oʻrta maxsus oʻquv yurti mavjud. A.ga 18-asr oʻrtalarida asos solingan.
100 buyuk britaniyaliklar
Koʻrsatuvdan maqsad britaniyaliklar oʻrtasida maxsus soʻrovnoma oʻtkazib 100 ta buyuk britaniyalik shaxsni aniqlash edi. Soʻrovnoma oʻtkazilib reyting yaratildi.Eng buyuk britaniyalik deb Sir Winston Churchill topildi. Kuchli oʻntalikdan Malika Diana, Charles Darwin, William Shakespeare, Isaac Newton, John Lennon kabilar joy oldi. Baʼzilar ushbu roʻyxatdan tirik odamlar joy olganidan norozi boʻldi.
Normurod Narzullayev
Normurod Narzullayev (taxallusi Narziy) (1934.7.7, Kasbi tumani) — Oʻzbekiston xalq shoiri (2000). Oʻzbekistonda xizmat kursatgan madaniyat xodimi (1984). Oxunboboyev nomidagi Qarshi ped. bilim yurti (1948), Samarqand pedagogika institutining til va adabiyot fakultetini tugatgan (1956). Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisining birinchi oʻrinbosari (1974), shu uyushmada kotib (1976—81), "Yosh gvardiya" nashriyotida bosh muharrir (1981), "Kamalak" nashriyot-matbaa birlashmasining bosh muharriri (1991—96), shu nashriyot direktori (1996—97). Oʻzbekiston Respublikasi yoshlari "Kamolot" jamgʻarmasining "Yangi asr avlodi" nashriyot-matbaa markazida bosh muqarrir (1997-yildan).
Ijodiy faoliyati 1954-yildan boshlangan. Ilk sheʼriy toʻplami — "Suyunchi" (1965). N. "Zarafshon zarlari" (1970), "Ufklarda koʻzlarim" (1973), "Lahza va larza" (1973), "Yogʻdu" (1974), "Nigohlar" (1976), "Sevgi sehri" (1981), "Yaxshilik deb yashayman" (1987), "Anik vaqt" (1989), "Qalbim qatralari" (1994), "Oq farishtam, oppoq farishtam" (1995) va boshqa sheʼriy toʻplamlar muallifi. "Amir Temur haqida qoʻshiq" asari tarixiy mavzuga bagʻishlangan.
Le Cheylard
Le Cheylard Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ardèche departamenti Tournon-sur-Rhône tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3514 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 262,2 nafar kishi.
Ahmedjon Hisamiddinov
Tarjimayi holi
hmedjon Hisamiddinov Fargʻona viloyati Rishton shahrida ishchi oilasida tugʻilgan, millati — tojik. 1953-yildan KPSS aʼzosi. 1968-yilda KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Oliy partiya maktabini tamomlagan.
Mehnat faoliyatini 1952-yilda boshlagan. Chetputinskiy MTSning tuman agronomi.
1955—1956-yillar — MTS zonasi boʻyicha Tojikiston Kommunistik partiyasi Regar tuman qoʻmitasi instruktori.
1956— 1959-yillar — Tojikiston komsomolining Regar tuman qo‘mitasi birinchi kotibi.
1959— 1964-yillar — komsomol organi boʻlimi mudiri oʻrinbosari, Tojikiston Komsomoli Markaziy Komiteti kotibi.
1964— 1966-yillar — Tojikiston SSR qishloq xoʻjaligi Regar tumani ishlab chiqarish boshqarmasi boshligʻi.
1969—1972-yillar — Tojikiston Kommunistik partiyasi Sovet tumani qoʻmitasi birinchi kotibi.
1972—1974-yillar — Tojikiston Kommunistik partiyasi Panj tumani qo‘mitasi birinchi kotibi.
1974—1983-yillar — Tojikiston Kommunistik partiyasi Koʻlob viloyat qoʻmitasi birinchi kotibi.
1983—1985-yillar — Tojikiston SSR oʻrmon xoʻjaligi davlat qoʻmitasi raisi.
1985—1988-yillar — Tojikiston Kommunistik partiyasi Isfara shahar qo‘mitasi birinchi kotibi.
1988—1990 yillar — Tojikiston SSR Davlat reja qoʻmitasi raisining oʻrinbosari.
1991—2001-yillar — Shahrinav viloyati hokimligi qishloq xo‘jaligi boshqarmasi boshlig‘i, rais o‘rinbosari.
SSSR Oliy Kengashining 9- va 10-chaqiriqlari deputati. SSR va Tojikiston SSR Oliy Soveti deputati, Tojikiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komiteti aʼzosi etib saylangan. 2015-yil 3-avgustda vafot etgan.
Normurod Narzullayev
N.ning bolalarga atab yozgan "Vatan seni erkalab" (1966), "Shamol ushlagan bola" (1985), "Bosh maydon" (1990) asarlari bolalar dunyosi, ularning begubor olami hakida. N. asarlarida zamon va makon birligi, dunyo va davr tushunchasi ulugʻlanadi, yuksak fuqarolik, samimiyat, burchga sadoqat, vatanga muhabbat, jonajon oʻlka tabiatiga maftunkorlik tuygʻulari yetakchi oʻrinni egallaydi. N.ning koʻp sheʼrlari Koʻshiqqa aylangan. "Shuhrat" medali bilan mukofotlangan (1998).
Truesdale (Iowa)
Truesdale AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Buena Vista okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
81 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 223,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,36 km2. Shundan 0,36 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 417 m balandlikda joylashgan.
Ahmedjon Hisamiddinov
Mukofotlar va unvonlar
Hisamiddinov Oktyabr inqilobi, Mehnat Qizil Bayroq ordeni, „Shon-sharaf belgisi“ ordenlari, uchta medal, Tojikiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining toʻrtta faxriy yorliqlari bilan mukofotlangan.
Havolalar
https://centrasia.org/person2.php?st=1438603551
IC 225
IC 225 Kit yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Coutances
Coutances Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Manche departamenti Coutances tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
9628 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 770,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,5 km2.
Aleksandr Nevskiy
Aleksandr Nevskiy (taxminan 1200— 1263) — Novgorod knyazi (1236—51). A.N.ning otasi knyaz Yaroslav Vse-volodovich, onasi — qipchoq qizi boʻlgan. 1251-yil A. N. Botuxon oʻrdasiga kelib u bilan doʻstlashgan, soʻngra uning oʻgʻli Sar-tak bilan anda tutingan, natijada Botu-xonning asrandi oʻgʻliga aylangan. 1252 y. tajribali sarkarda Nevruy noʻyon boshchi-ligidagi moʻgʻul qoʻshinini Rusga boshlab kelgan. A.N.ning akasi Andrey Shvesiyaga qochgan va A.N. 1252-yildan Vladimirning ulugʻ knyazi boʻlgan. 1240 y. 15-iyulda shved bosqinchilarini Neva sohilida tor-mor qilgani uchun "Nevskiy" laqabini olgan (qarang Neva jangi) A. N. knyaz hokimiyatini mustahkamlashga intilgan.
San Nicola Baronia
San Nicola Baronia Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Avellino provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7 km2. 854 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Axmat Narzulloyev
Axmat Imidovich Narzulloyev (1956.15.3, Surxondaryo viloyati Denov tumani) — muhandis-texnolog, Oʻzbekiston Qahramoni (2003). Toshkent politexnika institutini tugatgan (1979). Mehnat faoliyatini 1979-yildan Sari-osiyo tumanidagi Shargʻun gʻisht zavodida katta ustalikdan boshlagan. 1981—86 yillarda shu zavod direktori, Denov eksperimental ishlab chiqarish korxonasi direktor oʻrinbosari (1986—90), 1991-yildan Denov tumanidagi chorvachilikka ixtisoslashgan "Lochin" fermer xoʻjaligi boshligʻi. Yaylovlari 100 gektar bulgan fermer xoʻjaligida 2000—2003-yillarda koramollar soni 1100 boshdan 1800 boshga yetkazildi. Goʻsht va sut yetishtirishda katta muvaffaqiyatlarga erishildi. Shuningdek, xoʻjalikda zamonaviy texnologiya bilan jihozlangan molxonalar, sutni qayta ishlovchi kichik zavodlar quriddi. 2000-yilda rentabellik darajasi 63%ni, 2003-yilda 175%ni tashil etdi. N. tashabbusi va koʻmagi bilan hududda bolalar sporti majmualari, zamonaviy vrachlik punktlari va kichik korxonalar qurilishi, kam taʼminlangan oilalarga moddiy yordam kabi xayrli ishlar amalga oshiriddi. "Mehnat shuhrati" ordeni bilan mukofotlangan (2001).
Millanes
Millanes Ispaniyaning Estremadura mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Cáceres provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,61 km2. Aholisi — 254 kishi (2010).
Sankt-Peterburg davlat universitetining filologiya fakulteti
Sankt-Peterburg davlat universitetining filologiya fakulteti Rossiya va dunyodagi eng yirik til fakultetlaridan biridir. U Moskva davlat universiteti va Rossiya davlat gumanitar universiteti fakultetlari bilan bir qatorda Rossiyadagi klassik filologiyaning uchta kafedrasidan birini oʻz ichiga oladi.
Binosi
Fakultet 1717-1727 yillarda D.Trezzini loyihasi boʻyicha qurilgan Pyotr II saroyi binosida joylashgan. Bu binoda Sharq tillarini oʻrgatuvchi Sharq fakulteti ham joylashgan.
Tarixi
thumb|280x280px| Filologiya fakulteti binolaridan biri, leytenant Shmidt qirgʻogʻida thumb|280x280px| Fakultetning yopiq hovlisi, talabalar, xodimlar va universitet mehmonlari uchun dam olish maskani, 2019 yil Hozirgi filologiya fakultetining peshqadami tarix va adabiyot fanlari fakulteti 1819 yilda tashkil etilgan. Uning tarkibiga rus adabiyoti kafedrasi kirgan. 1850 yilda tarix va filologiya kafedrasi 1919 yilgacha mavjud boʻlgan tarix va filologiya fakultetiga aylantirildi. Keyin 1-Petrograd universitetining gumanitar fakultetlari Ijtimoiy fanlar fakultetiga (IFF) birlashtirildi. IFF etnologik-lingvistika bo‘limida filologiya o‘qitildi. 1925 yilda IFF tilshunoslik va moddiy madaniyat fakulteti (“Yamfak”) qilib qayta tashkil etildi. 1929 yilda tarix va tilshunoslik fakulteti deb nomlandi.
1937 yilda LIFLIning til va adabiyot fakultetlari negizida Leningrad davlat universitetining filologiya fakulteti tashkil etildi.
1949 yilda u antikosmopolit kampaniya paytida mafkuraviy tozalashni boshdan kechirdi, baʼzi olimlar hibsga olindi, boshqalari isteʼfoga chiqishga majbur bo'ldi.
2001 yildan buyon fakultetda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi Sankt-Peterburg davlat universitetining faxriy professori unvoni bilan taqdirlangan. Ayni paytda u taqdirlandi: d.fil.n. Yu. V. Otkupshchikov (2001), filologiya fanlari doktori G. A. Lilich (2003), t.f.n. G. N. Akimova (2004), filologiya fanlari doktori L. V. Bondarko (2007), filologiya fanlari doktori K. A. Rogova (2008), filologiya fanlari doktori L. A. Verbitskaya (2011), filologiya fanlari doktori A. S. Gerd (2013) va f.f.n. V. V. Kolesov (2018).
2007 yilda fakultet yangi nom oldi - Filologiya va sanʼat fakulteti, lekin uch yildan soʼng, 2010 yil 15 martda fakultetga avvalgi nomi qaytarildi. Shu kuni filologiya fakultetidan ajratilgan yangi san'at fakulteti ish boshladi.
Tuzilishi
Fakultetda nazariy filologiya fanlari, shuningdek, turli tillar va adabiyotlarni oʻrgatadigan 35 ta kafedra mavjud. Bundan tashqari, umumiy tilshunoslik, matematik tilshunoslik, fonetika va nutq texnologiyalari, bibliyashunoslik va boshqa koʻplab boʻlimlar mavjud. Fakultetda 1043 nafar to‘liq shtatdagi o‘qituvchilar faoliyat yuritadi, shundan 75 nafari professor, 316 nafari dotsent.
Avtonom okrug
Avtonom okrug — davlat avtonomiyasining (viloyat, maʼmuriy, milliy, hududiy avtonomiyaning) bir turi.
Bunday avtonom birliklar masalan, Rossiyada dastlab milliy okruglar deb atalgan, 1977 yilgacha olimlar oʻrtasida milliy okruglar avtonomiyaning shakli hisoblanadimi yoki ular maʼmuriy-hududiy birliklarning turlaridan birimi degan mavzuda bahslar boʻlgan. Avtonon okruglar RF Shimolida va Shimoli-sharqida tuzilgan. Hududining kattaligi va aholisining umumiy sonida tub aholi salmogʻining nisbatan ozligi ularga xos xususiyatdir. Avtonom okkrug oʻz qonunlari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarini qabul qilish huquqiga ega. U oʻzining qonun chiqaruvchi (vakillik) va ijro etuvchi organlarini mustaqil ravishda tuzadi, Avtonom okrug hududida mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish tizimini belgilaydi. Boshqa sub’ektlarda boʻlgani singari Avtonom okrugning oʻz mulki bor (bu davlat mulkining bir qismidir), u oʻz byudjetini mustaqil ravishda qabul qiladi, federal qonunga muvofiq soliqlar va yigʻimlarning muayyan turlarini belgilab qoʻyishi mumkin.
Gautier (Mississippi)
Gautier AQShning Mississippi shtatida joylashgan shahardir. Jackson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
18572 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 368,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 33,5 km2. Shundan 31,7 km2 quruqlik, 1,7 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 2 m balandlikda joylashgan.
Kognitiv psixologiya
Kognitiv psixologiya (cognitio „bilim“) — tajriba va fikrlashni matematik modellashtirishga qaratilgan psixologiya. Xotira, eʼtibor, his- tuygʻular, maʼlumotni ifodalash, mantiqiy fikrlash, tasavvur, qaror qabul qilish kabi kognitiv jarayonlarni oʻrganadigan psixologiya boʻlimi. Kognitiv psixologiyaning koʻplab qoidalari zamonaviy psixolingvistika asosida yotadi. Kognitiv psixologiyaning topilmalari psixologiyaning boshqa sohalarida, xususan, ijtimoiy psixologiya, shaxs psixologiyasi, pedagogik psixologiya, shuningdek, sunʼiy intellekt tizimlarini qurishda keng qoʻllaniladi.
Kognitiv psixologiya : Jorj Mte;e;t;4[t;ew[;[;gqel;bfdobkoqetknokoergl,fdlv,dfopv,EFPOBK[PNKRT[PF,B;'DF,;BL,MLB,GRK[ONO[NKGL;B,LM,OMGONBML,F;LB,M[FLMB[QGMB[MF;L ,;L,,P[KBP[TK[PKH[PK[HREPHEPHK54[KH5PH5PH-P5QP3PGKREQAREDFPDPKAFD[PGKP[P
iller, Jerom Bruner, Ulrik Neisser, Gerbert Saymon, Allen Nyuell, Karl Pribram, Robert Solso, Jorj Sperling, Boris Velichkovskiy.
Tarixi
Kognitiv psixologiyaning rasmiy boshlanishi 1956-yil 11-sentyabrda, Massachusets texnologiya institutida axborot nazariyasi bilan shugʻullanuvchi Elektr va elektron muhandislik institutining maxsus guruhi uchrashgan paytdan boshlanadi. Ushbu uchrashuv psixologiyadagi kognitiv inqilobning boshlanishi deb ishoniladi. Ular orasida Jorj Miller, Gerbert Saymon, Allen Nyuell, Noam Xomskiy, Devid Grin va Jon Svits bor edi.shgvuos
Boris Velichkovskiy kognitiv psixologiya tarixini quyidagi asosiy tezislarda belgilaydi.
Kognitiv psixologiya muhandislik psixologiyasi va ergonomika kabi tegishli texnik fanlardagi yutuqlarning psixologiyaga taʼsiri mahsulidir. Kognitiv psixologiyaning shakllanishiga katta taʼsir koʻrsatdi oʻquv jarayonini psixologik qoʻllab-quvvatlash va bolalarning intellektual rivojlanishini oʻrganish (Buhler, Vygotskiy, Piaget). Bu vazifalarni 1970-yillargacha eskirgan doirasida hal qilish mumkin emas edi. bixeviorizm, hayvonlar bilan tajribalar va odamlar xuddi shunday yoʻl tutishlari haqidagi taxminlarga asoslangan.
Kognitiv psixologiya Gestalt psixologiyasining vakillari va neobehaviorizm vakillari tomonidan yaratilgan boʻlib, ular eski modellarning cheklovlarini tushungan va yangi kashfiyotlarni hisobga olgan. Masalan, Edvard Cheyz Tolmanning kognitiv xaritalar kashfiyoti. Kognitiv psixologiyaning rivojlanishiga neyropsixologiya vakillari katta hissa qoʻshdilar (Aleksandr Luriya va boshqalar.). Bu modellarning barchasi 20-asrdagi kompyuter inqilobi va tilshunoslikning algoritmik modellarga qisqartirilishi mumkinligini isbotlagan Noam Xomskiyning lingvistik faoliyati bilan bogʻliq holda innovatsion shaklga ega boʻldi. Donald Broadbent axborotni sensorli idrok etishning kompyuter modellarini ishlab chiqdi. kompyuter bilan oʻxshashlik boʻyicha inson xotirasi jarayonlarini modellashtirdi. Sunʼiy intellekt boʻyicha ishlar doirasida muammolarni hal qilish jarayonlarini amaliy kompyuter modellashtirish Würzburg maktabida boshlangan. 1967-yilda Ulrik Neisser kognitiv psixologiya boʻyicha birinchi darslikni yozdi.
MRI kabi vositalar yordamida miyani toʻgʻridan-toʻgʻri tadqiq qilish imkoniyati paydo boʻlganligi sababli, bir tomondan, kognitiv modellar takomillashtirilgan boʻlsa, boshqa tomondan, „odamga oʻxshash sunʼiy intellektni odam kabi tartibga solish kerakmi?“ degan savol tugʻildi. ? "
Asosiy tushunchalar
thumb|272x272px| Kognitiv psixologiyada xotira ishini modellashtirish usullaridan biri Kognitiv psixologiya modellarni yaratishda quyidagi tushunchalarni kiritadi: ishchi xotira, uzoq muddatli xotira, idrok, diqqat, til va boshqa metakognitiv jarayonlar. Kognitiv psixologiyaning maqsadi — bu sub’ektlar oʻrtasidagi oʻzaro taʼsir jarayonlarini tushunish va modellashtirish, iloji boricha rasmiy ravishda, hatto miya funksiyalarining ishlashi uchun algoritmlarni shakllantirishdir. Jarayon tushunchalaridan biri. Idrokni kognitiv oʻrganishga misol sifatida idrok etishga tayyorlik kontseptsiyasini keltirish mumkin: odamlar butunlay yangi narsalarga duch kelganda, ularni tushunishlari va, ehtimol, ularni maʼlum toifalarga kiritishlari yoki yangi toifalarni shakllantirishlari kerak.
Aslida, koʻplab kognitivistlar miyani deterministik biokompyuter sifatida koʻrishadi, bu esa kognitiv psixologiyani sunʼiy intellektning rivojlanishi bilan bogʻliq qiladi. Kognitiv psixologiya va sunʼiy intellektni ishlab chiquvchilarda konnektivist model va sunʼiy neyron tarmoq algoritmlari kabi koʻplab algoritmik modellar faol qoʻllaniladi. Ikkinchisidan farqi shundaki, kognitivistlar tirik odamlarga juda koʻp tajribalar oʻtkazadilar va modelni faqat algoritmik muammolarni hal qilish emas, balki tirik odamlarning xatti-harakatlariga moslashtirishga harakat qilishadi.
Kognitivistlar miyaning qanday ishlashi haqida umumiy qabul qilingan yagona modeldan foydalanmaydilar, lekin, qoida tariqasida, oʻrganish, yodlash, oʻqish va hokazo kabi tor ixtisoslashgan sohalarda ishlaydi. d. oʻzlarining mahalliy modellari bilan. Bundan tashqari, oʻrganilayotgan bir xil bilim sohasida turli xil modellar raqobatlasha oladi. Masalan, oʻqishda EZ Reader va SWIFT modellari raqobatlashadi. Kognitivistning maqsadi — bu faoliyat turidagi miyaning algoritmlarini iloji boricha aniqroq modellashtirish va baʼzi mavhum tamoyillarga rioya qilmaslikdir.
Kognitiv psixologiya va nevrologiya oʻrtasidagi bogʻliqlik
Kognitiv psixologiya modellari toʻgʻridan-toʻgʻri MRI kabi neyrobiologik tajribalar asosida yaratilmagan, chunki MRI miyaning juda katta va koʻp funksiyali sohalarining faollashuvini koʻrsatadi, bu fikrlash jarayonlarining tafsilotlarini ochishga imkon bermaydi. Kognitiv psixologlar odatda oddiyroq va aniqroq talqin qilingan tajribalar bilan inson xatti-harakatlarini oʻrganadilar. Masalan, ular oʻqishni asosan koʻz olmasining sakkadlarini oʻrganish yoki matn parchalarini oʻqish orqali oʻrganadilar. Ushbu tadqiqot usuli kognitiv psixologiya modellari nevrologiya yutuqlariga mos keladimi, yaʼni kognitivistlar modellari inson miyasining haqiqiy tuzilishiga mos keladimi degan savol tugʻiladi. Kognitiv psixologlarning umumiy yondashuvi shundan iboratki, agar model inson xulq-atvorini yaxshi tushuntirsa va eksperimentlarga mos kelsa, u holda nevrologiya maʼlumotlari ikkinchi darajali va yordamchi ahamiyatga ega. Kognitiv psixologlarning bunday empirik yondashuvi nevrologlarning eʼtirozlarini keltirib chiqaradi, ular kognitivistlar aslida odamga oʻxshash xatti-harakatni koʻrsatadigan sunʼiy intellekt modellarini yaratadilar, lekin inson fiziologiyasi ichida boshqacha tartibga solinadi. Boshqa tomondan, kognitivistik yondashuv bevosita Tyuring testi mezonini qondirishga qaratilgan. Kognitivistlarning katta qismi yangi neyrobiologik maʼlumotlarni ijobiy qabul qiladi va ularni modellarini tasdiqlash bosqichida qoʻllaydi. Xususan, dual taʼlim jarayonlari nazariyasi ham MRI maʼlumotlariga asoslanadi.
Karl Pribramning hissasi
Kognitiv psixologiyaning olimlarni qiziqtirgan sohalaridan biri psixika faoliyatining gologramma modelini ishlab chiqishdir. Ushbu model Karl Pribramning mashhur amerikalik psixolog va fiziolog Karl Spenser Lashli bilan hamkorligi natijasi boʻlgan ishi tufayli keng tanilgan. Pribram unga hayvonlarda miyaning bir qismini rezektsiya qilish boʻyicha tadqiqot natijalarini tizimlashtirishda yordam berdi. Amalga oshirilgan ishlar natijasida Pribram miyaning katta joylari olib tashlanganidan keyin ham rezektsiya qilingan hayvonlarda xotira va mavjud koʻnikmalar saqlanib qoladi, degan xulosaga keldi. Bu shuni anglatadiki, xotira va oʻrganilgan koʻnikmalar miyaning butun hajmi boʻylab taqsimlanadi va uning maʼlum joylarida lokalizatsiya qilinmaydi. Pribram fizik Devid Bomning ishidan foydalangan va xotiraning ishlashini fizik gologrammaga oʻxshatgan. Gologrammaning mohiyati kogerent manbalar chiqaradigan ikkita elektromagnit toʻlqinning aralashuvi natijalarini moddiy tashuvchida saqlashdir. Manbalardan biri maʼlum bir ob’ektning aksidir va bu ikki manba aralashganda, yorugʻlik va qorongʻi halqalar shaklida interferentsiya tasviri hosil boʻladi. Gologrammaning lazer nurlari bilan yoritilishi gologrammada oʻrnatilgan ob’ektning uch oʻlchovli tasvirining paydo boʻlishiga olib keladi. Golografik matritsaning oʻziga xos xususiyati shundaki, har qanday oʻlchamdagi qism undan ajratilganda, unchalik aniq boʻlmasa ham, butun rasm shu qismda saqlanib qoladi. Ushbu nazariy konstruktsiyalarning baʼzi qoidalari eksperimental ravishda A. tomonidan tasdiqlangan. Luriya, B. Velichkovskiy, V. Kucherenko. Pribram tomonidan taklif qilingan gologramma modeli ilmiy hamjamiyat tomonidan universal qabul qilinmagan boʻlsa-da, u koʻplab mashhur psixologlar tomonidan muhokama qilinadi va transpersonal psixologiyada ham muhim rol oʻynaydi.
Muhammad Seghir Boushaki
Muhammad Seghir Boushaki (arab. محمد الصغير بوسحاقي ; (1869—1959) — jazoirlik siyosatchi, deputat va so'fiy talabasi. Jazoirdan 53 km sharqda Tenia shahri yaqinidagi Soumaa qishlog'ida Busxaki oilasida ma'naviy muhitda tug'ilib o'sgan. Jazoirning Fransiyadan mustaqilligi uchun kurashgan. Birinchi jahon urushidan keyingi siyosiy hayot va saylov jarayonlarida qatnashgan va butun hayotini 1954 yil 1 noyabrda Fransiya mustamlakachilik tizimiga va frantsuz armiyasiga qarshi Jazoir inqilobini tayyorlashga bag‘ishlagan.
Absenteizm
Absenteizm (lot. absentia — qatnashmaslik, bosh tortish) — 1) say-lovchilarning vakillik organlari yoki mansabdor shaxslarni saylashda, yigʻilishlarda va hokazoda qatnashishdan bosh tortishi; aholining oʻz fuqarolik huquqlarini amalga oshirishga befarq qarashi. A. saylov tizimi nodemokratik koʻrinishiga qarshi aholi noroziligining bir shakli; 2) qishloq xoʻjaligini yuritishning sharti sifatida yerning oʻz egasidan aj-ratib qoʻyilishi. Bunda yer egasi — ab-senteist ishlab chiqarish jarayonida qatnashmay pul daromadi (renta yoki foyda shaklida) oladi. Bu bilan yer daromadlari qishloq xoʻjaligi ish-lab chiqarishi sohasidan ajratiladi va absenteistlarning yashash manbaiga ay-lanib qoladi. Dehqonchilik A.i Lotin Amerikasida eng koʻp tarqalgan.
Muhammad Seghir Boushaki
Biografiya
Taʼlim olgach, oʻz ona qishlogʻiga qaytib, karabuak yetishtirish, uni qayta ishlash va savdo-sotiq bilan shugʻullanadi. 1898 yilda u Teniya kommunasiga ko'chib o'tdi va u erda boy oiladan bo'lgan Fatma Sherifiy ismli qizga uylandi. Birinchi jahon urushi boshlanishidan biroz oldin uning xotini vafot etadi va Muhammad ikkinchi marta Xdawej Tafat Bouzidga uylanadi.
Absenteizm
Qoida tariqasida, Absentizm saylovlar haqiqiy deb topilishi uchun lozim boʻlgan saylovchilar sonining kamayishiga olib keladi. Masalan, „Oʻzbekiston Respublikasining referendumi toʻgʻrisida“gi Qonun talablariga muvofiq, agar roʻyxatga kiritilgan fuqarolarning yarmidan kami referendumda ishtirok etgan boʻlsa, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy saylov komissiyasi referendumni oʻtmagan deb hisoblaydi.
Retinopatiya
Radiatsion nurlanishning odam organizmiga umumiy taʼsiri-oʻtkir va surinkali nurlanish kasalligi ' katarakta, leykoz animiya, limfama, qalqansimon bez saratoni, nafas olish organlari oʻsma kasalliklari, oshqazon ichak saratoni, koʻkrak bezi saratoni, teri saratoni, suyak saratoni, miya oʻsmasi kabi onkalogik kasalliklarni keltirib chiqaradi
Muhammad Seghir Boushaki
Biografiya
Birinchi jahon urushi paytida Muhammad nemis qo'shinlari tomonidan qurshab olingan Frantsiya Jazoirida edi. Uning oila a’zolarining bir qismi bevosita urushda qatnashgan va 1918-yilda frontdan qaytgach, ular Fransiya mustamlaka ma’muriyatining iltifotiga sazovor bo‘lgan. Shu paytdan boshlab Muhammad Al-Sag‘ir Busxaki siyosiy faoliyatini boshladi. 1919-yilda u amir Xolid bilan birga Jazoirdagi birinchi munitsipal saylovlarda qatnashdi va shu tariqa Fransiya mustamlakasi munitsipal assambleyalariga saylangan birinchi jazoirlik bo‘ldi.
Retinopatiya
Radiatsion nurlanish taʼsirida odam organizmida quyidagi taʼsir effektlari yuzaga keladi: