cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ikkinchi salib yurishi
Oqibatlar
Ikkinchi salib yurishining madaniy taʼsiri Fransiyada yanada kuchliroq boʻldi, koʻplab trubadurlar Eleanora va Raymond oʻrtasidagi goʻyo ishqiy munosabatdan hayratda qolishdi va bu esa trubadurlarga saroy sevgisi mavzusini yoritishga yordam berdi. Konraddan farqli oʻlaroq, Lyudovik qiyofasi Salib yurishi tufayli yaxshilandi, koʻpchilik fransuzlar uni Xudoning jazolarini jimgina koʻtargan, azob chekayotgan ziyoratchi qirol sifatida qabul qilishdi.
Sharqiy Rim imperiyasi va fransuzlar oʻrtasidagi munosabatlar salib yurishi tufayli jiddiy zarar koʻrdi. Lyudovik va boshqa fransuz rahbarlari imperator Manuel I ni Kichik Osiyo boʻylab yurish paytida turklarning ularga qarshi hujumlar qilishi uchun til biriktirganlikda ochiqchasiga aybladilar. Ikkinchi salib yurishi xotirasi XII-XIII asrlarning qolgan qismida Vizantiyaliklarning fransuz qarashlarini ranglash edi. Imperiyaning oʻzida salib yurishi diplomatiyaning gʻalabasi sifatida yodda qoldi. Arxiyepiskop Salonikilik Evstatiy imperator Manuelni oʻz maqtovlarida shunday eʼlon qilgan:
"U tinchlik va osoyishtalik olib kelish maqsadida bir-biriga qarshi oʻynab, dushmanlari bilan havas qiladigan mahorat bilan kurasha oldi."
Dastlabki Vendlarning salib yurishi aralash natijalarga erishdi. Sakslar Vagriya va Polabiyaga egalik qilishlari tasdiqlangan boʻlsa-da, butparastlar Lyubekdan sharqda joylashgan Obotrit yerlarini nazorat qilishadi. Shuningdek, Sakslar bosh Niklotdan oʻlpon oldilar, Gavelberg yepiskopligini mustamlaka qilishga imkon berdilar va baʼzi daniyalik mahbuslarni ozod qildilar. Biroq, bir-biridan farq qiladigan nasroniy rahbarlar oʻzlarining hamkasblariga shubha bilan qarashdi va bir-birlarini yurishni muvafaqqiyatsizlikka uchratganlikda ayblashdi. Iberiyadagi Ispaniya yurishlari, Lissabonni qamal qilinishi, Ikkinchi salib yurishining bir necha soʻnggi nasroniy gʻalabalaridan biri edi. Ular 1492-yilda yakunlangan keng Rekonkistaning asosiy janglari sifatida koʻriladi.
Sharqda xristianlar uchun vaziyat ancha oʻgʻir edi. Muqaddas Zaminda Ikkinchi salib yurishi Quddus uchun uzoq muddat davom etgan halokatli oqibatlarga olib keldi. 1149-yilda otabeg Anur vafot etdi va oʻshandan keyin amir Abu Said Mujiriddin Aboq Ibn Muhammad hukmronlik qila boshlaydi. Damashqning raislari va „ahdas“ kuchlarining harbiy qoʻmondoni Muayad ad-Davhal ibn as-Soʻfiyning fikricha, uning „ahdas“i Ikkinchi salib yurishini yengishda katta rol oʻynagan. Shuning uchun u hokimiyatning koʻproq ulushiga loyiq edi va Anur oʻlimidan soʻng ikki oy ichida Aboqga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Damashqdagi besh yil davom etgan ichki janglar natijasida hukmron Buriylar sulolasi barham topdi. Damashq Salibchilar qirolligiga ishonmay qoldi va 1154-yildagi qisqa qamaldan keyin Nur ad-Din tomonidan bosib olindi.
Bolduin III nihoyat Ashkelonni 1153-yilda qoʻlga kiritdi, bu esa Quyi Misrni toʻqnashuv maydoniga olib keldi. Quddus Misrga qoʻshimcha yurish qilishga muvaffaq boʻldi va 1160-yillarda Qohirani qisqa vaqt ichida bosib oldi. Biroq, Vizantiya imperiyasi bilan munosabatlar aralash edi va Ikkinchi salib yurishi falokatidan keyin Yevropadan keladigan qoʻshimcha kuchlar siyrak edi. Quddus qiroli Amalrik I Vizantiyaliklar bilan ittifoq tuzdi va 1169-yilda Misrga birgalikda bostirib kirishdi, ammo hujum oxir-oqibat muvaffaqiyatsizlikka uchradi. 1171-yilda Nuraddinning generallaridan birining jiyani Salohiddin Quyi Misr va Suriyani birlashtirgan Misr sultoni deb eʼlon qilindi va salibchilar qirolligi butunlay oʻrab olingan. Shu bilan birga, Vizantiya ittifoqi 1180-yilda imperator Manuel I Komneninning oʻlimi va 1187-yilda Quddusning Salohiddinga taslim boʻlishi bilan yakunlandi. Keyin uning kuchlari salibchilar davlatlarining poytaxtlaridan tashqari boshqa barcha shaharlarini bosib olish uchun shimolga yoyilib, Uchinchi salib yurishini tezlashtirdi.
Havolalar
The Second Crusade and Aftermath at the Internet Medieval Sourcebook
Erika Christensen
Erika Jane Christensen (talaffuzi: Erika Jeyn Kristensen; 1982-yil 19-avgustda tugʻilgan ) - amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi, uning filmografiyasi „Traffic“ (2000), „Swimfan“ (2002), „The Banger Sisters“ (2002), The Perfect Score (2004), "Flightplan (2005), „How to Rob a Bank“ (2007), „The Tortured“ (2010) va „The Case for Christ“ (2017) filmlarida rollarni oʻz ichiga oladi. „Traffic“ filmidagi ijrosi uchun u hamkasblari bilan birgalikda „Eng yaxshi ayol ijrosi“ uchun MTV Movie Award va „Screen Actors Guild Award“ filmidagi aktyorlar gildiyasining eng yaxshi ijrosi uchun mukofotni qoʻlga kiritdi.
2006-yilda u ABC telekanalida qisqa muddatli „Six Degrees“ serialida rol oʻynadi. 2010-yildan 2015-yilgacha Christensen NBC telekanalining „Parenthood“ oilaviy dramasi serialida Julia Braverman-Graham rolini oʻynadi. 2014-yilda u roldagi ijrosi uchun Gracie mukofotiga sazovor boʻldi. Christensen ABC telekanalining „Wicked City“ nomli qisqa muddatli kriminal drama serialida Betty Beaumontaine rolini oynagan.
Yoshligi
Christensen Vashingtonning Sietl shahrida qurilish menejeri Kathy va sugʻurta xodimi va inson resurslari boʻyicha boʻlim boshligʻi Steven Christensenning qizi boʻlib tugʻilgan. Uning katta akasi Nick va ikkita kichik egizak ukasi Dane va Brando bor. Uning kelib chiqishi daniyalik, islandiyalik, shved, norveg, uels va irlandiyalikdir.
Shaxsiy hayoti
2014-yilning noyabr oyida Christensen velosipedchi Cole Maness bilan unashtirildi. Ular 2015-yil 5-sentyabrda Kaliforniyaning Palm-Springs shahrida turmush qurishdi. va Los-Feliz, Los-Anjelesda istiqomat qilishadi. Er-xotinning 2016-yil iyun va 2018-yil avgustida tugʻilgan ikki qizi bor.
Christensen saentolog boʻlib, koʻp marta tashkilotni ochiq himoya qilgan.
Metapont
Metapont (yoki Metab va Μεταπόντιον<span style="font-family: palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000, serif; font-size: 105%;">, ) — qadimgi yunon mifologiyasidagi personaj. Sizifning oʻgʻli, Troya urushi ishtirokchisi, Metapont shahrining eponimi. Boshqa versiyaga koʻra, Alibantning oʻgʻli, uning qabri Metapontda. Tarixchi Antioxning yozishicha, bu mahbus Melanippa (u Arnaning oʻzi) olib kelingan qiroldir. Metapont qiroli. Avtolitning eri (yoki Feano ). U kohin bilan kelishib Arnaning oʻgʻillari Eol va Beotni asrab oldi. Ular katta boʻlib, Avtolitni oʻldirganlarida, Metapont ularni quvib chiqardi. Yevripidning „Mahbus Melanippa“ tragediyasining qahramoni.
Devon (maʼnolari)
Devon:
China Construction Bank
Xitoy qurilish banki (anʼaviy xitoycha: 中國建設銀行, qisqartirilgan shakli 中国建设银行, pinyin Zhōngguó Jiànshè Yínháng. Soʻzma-soʻz tarjima qilinganda: “Xitoy qurilish banki”;  建行 yoki qisqacha CCB) – Xitoy va dunyodagi eng yirik banklardan biri. Xitoyning eng yirik davlat banklari (Xitoy sanoat va tijorat banki, Xitoy qishloq xoʻjaligi banki va Xitoy banki bilan birga) “Katta toʻrtlik” kompaniyalariga kiritilgan. Forbes Global 2000 2019-yilda reytingida dunyoning eng yaxshi 2000 ta ochiq kompaniyalari orasida 3-oʻrinni egallagan, shu jumladan, aktivlar boʻyicha 3-oʻrin, daromadlar boʻyicha 4-oʻrin, bozor kapitallashuvi boʻyicha 28-oʻrin va daromad boʻyicha 28-oʻrin. 2015-yildan beri u global tizimli ahamiyatga ega banklardan biri hisoblanadi.
Metida
Metida, shuningdek, Metis (Μῆτις — fikr, donolik) — qadimgi yunon mifologiyasida maʼbuda — donolik timsoli, titanida (okeanida), Okean va Tetisning qizi (Hesiod, Teogoniya), Zevsning birinchi xotini (oʻsha yerda ). Metida orfik teogoniyada ham ishtirok etadi. (Akusilayda u Ereb va Nyuktaning qizi .)
Kritdagi Kronosdan yashiringan Zevsning xolasi (yoki amakivachchasi) va tarbiyachisi. Metida oʻzining shogirdi Zevsga boʻlgan qizgʻin maylidan qochish uchun turli qiyofalarga kirdi, lekin Zevs qatʼiyat koʻrsatib, u bilan birga boʻldi.
China Construction Bank
Tarixi
2004-yil sentabr oyida Xitoy Xalq Respublikasi Bank nazorati qo‘mitasining roziligi bilan bank China Construction Bank Corporation korporatsiyasining aksiyadorlik tijorat bankiga aylandi. 2005-yil 27-oktabrda Gonkong fond birjasida H toifasidagi aksiyalarning IPO’si bo‘lib o‘tdi, 30 459 milliard dona aksiya chiqarildi, ularni joylashtirish 71 578 milliard HK dollari (9,24 milliard dollar) keltirdi. 2007-yil 25-sentabrda Shanxay fond birjasida A toifasidagi aksiyalar ro‘yxatga olindi.
Metida
U Zevsga Kronos yutib yuborgan Zevsning aka va opalarini qornidan chiqarishga yordam berdi; sehrli iksir tayyorladi, ichganidan soʻng Kronos ularni qayt qilib tashladi. Afsonaning keyingi talqinida Metidaning oʻgʻli Laas deb ataladi.
China Construction Bank
Tarixi
China Construction Bank tarmogʻining materik Xitoyda 15 000 ta filiali, shuningdek, undan tashqarida 10 ta filiali mavjud: Gonkong, Singapur, Frankfurt, Yoxannesburg, Tokio, Seul, Sidney, Taypey, Nyu-York va Xoshiminda va bir qator shaharlarda joylashgan. CCB Principal Asset Management (aktivlarni boshqarish xizmatlari), CCB Financial Leasing (kreditlash), CCB Trust (ishonch fondi), CCB Life (sugʻurta), Sino-German Bausparkasse (Xitoy-Germaniya qurilish jamiyati), CCB Asia (Osiyo) kabi shoʻba banklar, CCB London (Buyuk Britaniyadagi filiali), CCB Russia (Rossiyadagi filiali), CCB Dubai (Dubaydagi filiali) va CCB International. Bankda 92 000 dan ortiq bankomatlar mavjud.
Aktivlar tarkibida asosiy qismini berilgan kreditlar egallaydi, 2018-yilda 28,13 trln yuandan 16,23 trln yuan (shundan 5,83 trln ipoteka kreditlari); moliyaviy investitsiyalar 6,95 trillion (shundan 5,1 trillion davlat obligatsiyalari), markaziy banklardagi depozitlar 2,5 trillionni tashkil etadi. 2020-yilda qabul qilingan depozitlar hajmi 20,61 trillion yuanni, korporatsiyalar va jismoniy shaxslarning omonatlari 9,6 trillionni, xorijiy depozitlar 501 milliardni tashkil etdi.
Metida
Prof. V. G. Boruxovichda Metida obrazi inson ongining timsollaridan biridir.
China Construction Bank
Tarixi
2020-yilda foiz daromadi 989,5 milliard yuanni, xarajatlar 413,6 milliard yuanni, sof foiz daromadi 575,9 milliard yuanni, bankning daromadi 714,2 milliard yuanni tashkil etdi. Bank xususiy kapitalni boshqarish bilan ham shugʻullanadi, 2020-yilda boshqaruvdagi aktivlar 1,78 trillion yuanni tashkil etdi, xususiy bank mijozlari soni 160 mingdan oshdi.
Metida
Yana qarang
1848-yilda kashf etilgan asteroid (9) Metida va 1979-yilda kashf etilgan Yupiterning sunʼiy yoʻldoshi maʼbuda Metida sharafiga nomlangan.
China Construction Bank
Tarixi
Bank oʻzining toʻlov kartalarini chiqaradi, 2018-yilda bir milliarddan ortiq debet kartalari va 144 million kredit kartalari mavjud boʻlib, ular boʻyicha tranzaksiya hajmi mos ravishda 21 trillion va 3 trillion yuanni tashkil etdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Bert Bailey
Yoshlik davri
Bailey Yangi Zelandiyaning Oklend shahrida fermer Christofer Bailey va Harriette Adelaide oilasida tug'ilgan. Uning ota-onasi ajrashishgan va Bailey olti oylik bo'lganida onasi u bilan Sidneyga ko'chib o'tgan. Harriette Adelaide 1879-yilda yana turmushga chiqdi va McCathie's firmasini ochib, taniqli savdogarga aylandi.
Bailey Crown Street School va Cleveland Street Public School maktablarida tahsil olgan. U oilaviy biznes bilan shug'ullanmaslikka qaror qildi va telegramma ishchisi bo'lib ishga kirdi. Keyinroq Crystal Palace konkida uchish maydonchasida qavat menejeri bo'lib ishladi. O'n besh yoshida u Sidneyning Jorj ko'chasidagi Canterbury Music Hall zalida tamburin vokalchisi sifatida ishga kirdi.
1889-yilda u Edmund Dugganning gastrol teatriga qo'shildi va faoliyati davomida Avstraliya bo'ylab turli xil rollarni ijro etdi. 1900-yilda u Duggan bilan birga taniqli teatr prodyuseri va Dugganning qaynog'asi William Andersonningkompaniyasiga ishga kirdi.
Dramaturglik faoliyati
1907-yilda Bailey va Duggan birgalikda "Albert Edmunds" taxallusi ostida "<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/The_Squatter's_Daughter_(play)" rel="mw:ExtLink" title="The Squatter's Daughter (play)" class="cx-link" data-linkid="67">The Squatter's Daughter</a>" (1907) pyesasini yozdi. Pyesaga Anderson prodyusserlik qildi va 1910-yilda .uning asosida Bailey rejissyorlik qilib, rol o'ynagan yangi bir film suratga olindi.
U Duggan bilan yana bir qator spektakllarda hamkorlik qildi (ular spektakllarda rol ham o'ynagan), "The Man from Outback" (1909), "On our Selections" (1912) va Steele Rudd va The Native Born hikoyalari (1913) asosida yozilgan pyesalar shular jumlasidandir. Ulardan eng mashhuri “On our Selections" pyesasi bugungi kungacha yuzlab spektakllarga asos bo'lgan avstraliya teatri fenomeniga aylangan. Bailey Dad Radd rolini butun faoliyati davomida ijro etib kelgan.
Teatr faoliyati
1912-yilda Bailey Anderson bilan 12 yillik hamkorlikni to'xtatdi va biznes menejeri Yuliy Grant bilan hamkorlik boshladi. Ularning ikkalasi Melburndagi Anderson teatrini ijaraga olishdi va teatr prodyuserlari sifatida muvaffaqiyatli uyushma tashkil qilishdi. Bailey, shuningdek, "Bert Bailey Dramatic Company" bilan tez-tez gastrollarga borib turgan. U va Grant William Shakespeare pyesalari mavsumida va On our Selection" spektaklining 1920-yil Londondagi namoyishi davrida ba'zi tijoriy muammolarga duch kelishdi.
1929-yilda Barry Connersning "The Patsy" spektaklida 23 hafta davomida gastrol qilganidan so'ng, "so'zlovchi filmlar" ning ommalashuvi sababli, ortiq teatrdan foyda bo'lmaydi deb hisoblab, spektaklni tark etdi.
Kinodagi faoliyati
Bailey1932-yilda "On our Selection" pyesasining film versiyasida Dad Radd rolini o'ynash uchun Stuart F. Doyle tomonidan nafaqadan chaqirib olingan. Bu rol uchun u 400 funt sterling va foydaning 60 foizini oldi va bu summa 1934-yil oxiriga kelib taxminan 14 000 funt sterlingga yetdi.
Bailey yana uchta filmda Dad Radd rolini o'ynadi va har bir film uchun ssenariyga o'z hissasini qo'shdi. Rudd filmlarining to'rttala qismi ham Ken G. Xoll rejissyorlik qilgan, u shuningdek, "Squatter's Daughter" filmini suratga olgan Ken G. Xoll rejissyorligida tasvirga olingan. Janubiy-G'arbiy Tinch okeani (1943) urush harakatlari uchun tayyorlangan targ'ibot filmida qisqacha chiqish qilgani hisobga olinmasa, Bailey Dad Radd, MP (1940) filmidan keyin nafaqaga chiqqan.
Shaxsiy hayot
Bailey1902-yilda aktyor Ivy Gorrickga uylandi. Ularning Doreen ismli bir nafar farzandi bo'lgan. Rafiqasi 1932-yilda vafot etgach, Bailey qayta turmush qurmadi. U bo'sh vaqtlarini "lawns bowls" o'yinini o'ynash, qayiqda sayr qilish va qizi bilan sayohat qilish bilan o'tkazgan.
1937-yilda Bailey "On our Selection" filmidan 200 000 funt sterling ishlab topgani taxmin qilingan edi. U 32 527 funt sterlingga ega bo'lgan boy odam sifatida vafot etdi.
Desmond Bane
Desmond Maykl Bane  (talaffuzi: Desmond Maykl Bayn) (1998-yil 25-iyunda tugʻilgan) — amerikalik professional basketbolchi. Desmond Bane TCU Horned Frogs uchun kollej basketboli oʻynagan.
Yoshlik yillari
U ikki yoshida Indiana shtatining Richmond shahridagi bobosi va buvisi bilan yashay boshladi. 13 yoshida Bane otasi Etieno Ekiko Nigeriyada yashashini aniqladi. Oʻsib ulgʻayganida, Desmond Bane basketboldan koʻra beysbolda koʻproq muvaffaqiyatga erishdi, lekin ikkinchi sport turini afzal koʻrdi. Bane sakkizinchi sinfgacha beysbolga eʼtibor qaratgan, uning bobosi yoshlar darajasida murabbiylik qilgan, shuningdek, futbol oʻynagan.
Shaxsiy hayoti
Bane — dindor katolik.
Kollejdagi oʻyin faoliyati
U Texasga qarshi jamoaning oddiy mavsum finalida faoliyatidagi eng yuqori 34 ballga ega boʻldi va NITning ikkinchi bosqichida Nebraskaga qarshi 30 ochko toʻpladi. Bane oʻrtacha 15,2 ochko jamgʻargan va jamoani boshqargan, har bir oʻyinda 5,7 ribaund va 42,5 % yoy ortidan zarba bergan. Mavsumdan soʻng Desmond Bane TCUga qaytdi. Bane Katta yoshdagi12 birinchi jamoasiga tayinlandi. Bane har bir oʻyinda oʻrtacha 16,6 ball va 6,3 ribaund toʻpladi va uning 44,2 % uch ochkolik ulushi „Katta 12“ni boshqardi. 2020-yil 2-mart kuni Bane ikkinchi oʻrindagi Baylor ustidan 75-72 hisobida 23 ochko toʻplaganidan soʻng haftaning eng yaxshi 12-basketbolchisi deb topildi.
Memfis Grizzliz (2020-yildan hozirgi kungacha)
Bane Boston Seltiks tomonidan 2020-yilgi NBA loyihasida 30-chi tanlov bilan tanlangan edi. Desmond Bane 1995-yildan beri birinchi bosqichda tanlangan TCU oʻyinchisi boʻldi. Keyinchalik Bane kelajakdagi tanlov uchun Memfis Grizzlisga almashtirildi. 2020-yilning 25-noyabrida Memfis Grizzlies Bane bilan shartnoma imzolaganini eʼlon qildi. Bane oʻzining yangi mavsumidan soʻng barcha yangi oʻyinchilarning ikkinchi jamoasiga tanlangan. Desmond Bane yangi mavsumda Stephen Currydan (kamida 150 ta urinish) keyin eng yuqori uch ochkoga ega boʻldi.
2021-yilning 5-dekabrida Bane „Dallas Mavericks“ ustidan 97-90 hisobida gʻalaba qozonib, faoliyatidagi eng yuqori 29 ochkoni qoʻlga kiritdi va toʻqqizta ribaundga erishdi. Bane va Tyrese Haliburton 2022 NBA All Star Weekendda Clorox Clutch Challenge gʻolibi boʻlishdi. 2022-yil 23-martda Bane bir mavsumda uch ochko toʻplash boʻyicha Grizzlining rekordini oʻrnatdi va Mayk Millerning 2007-yildagi rekordidan oʻzib ketdi (202).
2022-yil 30-aprel kuni Bane 23 ochko toʻpladi va Memfis Grizzlis Minnesota Timberwolvesni magʻlub etdi va keyingi mavsumning 2-raundiga chiqdi. Bane ketma-ket 27 ta 3 ochkolik toʻpni amalga oshirdi va bir mavsumdan keyin jamoa tarixidagi eng koʻp 3 ochko toʻplash boʻyicha yangi rekordni yaratdi.
Kaleboğazı, Amasya
Kalebogʻozi — Amasya viloyatining Merkez tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.
Geografiyasi
Qishloq Amasya shahar markazidan 34 kilometr uzoqlikda joylashgan.
Devkesgan qalʼa
Devkesgan qalʼa — qad. shahar harobasi. Koʻhna Urganchdan 60 km gʻarbda joylashgan. D. q. baland tepalikda ulkan toʻrtburchak shaklida qurilgan boʻlib, mudofaa devorlari toshdan ishlangan, devor boʻylab koʻplab burjlar qurilgan, asosiy darvoza oldiga murakkab tarxli inshoot bunyod etilgan. Qalʼa atrofi chuqur xandaq bilan oʻrab olingan. Qalʼa ichida soʻnggi oʻrta asrlarga oid koʻplab tosh inshootlarning qoldiqlari saqlanib qolgan. Balandlikda joylashgan qalʼa etaklarida xom gʻishtlardan qurilgan mudofaa devori bilan oʻralgan oʻrta asrlarga oid "pastki shahar" joylashgan; undan koʻplab sopol buyumlari topilgan. Har ikki shahardan jan.-gʻarbroqda shu davrga oid tarhi toʻrtburchak chorbogʻ bunyod etilgan. D. q. harobasi oʻrnida 16—17-asrlarda Vazir sh. boʻlgan.
Devon
Devon — Sharq adabiyotida sheʼriy toʻplam. Devonda biror shoir sheʼrlari qofiya yoki radiflariga koʻra arab alifbosi tartibida (qofiyalanib keluvchi soʻzlarning oxirgi harflari asosida) joylashtiriladi. Sharkda Devon tuzish shoirning yetuklik belgisi boʻlgan, shoirlar oʻz devonlarining mazmunan va shaklan rang-barang boʻlishiga eʼtibor berganlar. Devon tuzish 10—11-asrlardan boshlangan, uning shakllanish davri Shayx Saʼdip zamonasiga toʻgʻri keladi. Oʻzbek adabiyoti tarixida Devon tuzish Lutfiy, Sakkokiy, Atoiy, Gadoiy kabi shoirlar ijodi bilan bogʻliq. Alisher Navoiy Sharq adabiyoti tarixida mukammal Devon tartib bergan mualliflardan. Devon shoirning oʻzi tomonidan, shuningdek, boshqalar tomonidan ham tuziladi. Navoiy gʻazallarining ilk Devoni nomaʼlum kotib tomonidan tuzilgan (1465). Unda 15-asr adabiyotidagi deyarli barcha sheʼr shakllarini koʻrish mumkin. Keyinroq Devon tuzish ishiga Bobur, Nodira, Ogahiy, Avaz Oʻtar va b. shoirlar ham samarali hissa qushganlar. Zamonaviy oʻzbek adabiyotida Habibiy, Sobir Abdulla va b. Devon tuzganlar. Ularda gʻazallar hozirgi oʻzbek alifbosi tartibida joylashtirilgan. Sharq poeziyasi taʼsirida Yevropa adabiyotida ham Devon tuzish tajribasi bulgan (Gyote, "Gʻarbu sharq devoni").
O‘zarxiv agentligi
Tarixi
Arxivni zamonaviy maʼnoda, unda Oʻrta Osiyoda mutaxassislar bilan ishlaydigan alohida, maxsus boʻlim sifatida tashkil etish gʻoyasi faqatgina XIX asr oxirida shakllangan. Shunday qilib, 1870-yildan boshlab viloyat kengashlari qoshida maxsus idoraviy arxivlar tashkil etildi. Mahalliy milliy muassasalar: Qozon va Biysk sudlari, oqsoqollar idoralari faoliyati natijasida toʻplangan hujjatlar ish xonalarida saqlanar edi. Bugungi kungacha saqlanib qolgan Oʻrta Osiyo hukmdorlari arxiv hujjatlarida asosan maʼlum mukofotlar berish toʻgʻrisidagi yozuvlar, soliqlarni yigʻish toʻgʻrisidagi maʼlumotlar, soliqlarni toʻlash toʻgʻrisidagi toʻlov qogʻozlari, iqtisodiy tusdagi turli xil yozishmalar va kamdan-kam hollarda hujjatlar nusxalari yoki boshqa maʼlumotlar mavjud. Hukumdorlarning (xon va amirlar) devonxonalarida ularning faoliyatini oʻziga xos xususiyatlarini aks ettiruvchi hujjatlar mavjud edi. Shu bilan birga, Xiva xonligi davrida, Buxoroda boʻlgani kabi, ish yuritish va hujjatlarni saqlash bilan bevosita bogʻliq boʻlgan devonbegi, parvonachi, kitobdor, shotir kabi lavozimlar faoliyat koʻrsatar edi. 2004-yil 3-fevralda „Oʻzarxiv“ agentlig sifatida tashkil etilgan boʻlib u Oʻzbekiston Respublikasida arxiv ishini boshqarishni yanada takomillashtirish maqsad qilgan. Bu tizimiga Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri hududiy boshqarmalari, ularning qaramogʻidagi davlat arxivlari (ularning filiallari) hamda Markaziy davlat arxivlari kiradi. Agentlik arxiv ishini rivojlantirishni va ushbu sohadagi ilmiy-texnika taraqqiyotining davlat tomonidan boshqarilishini taʼminlaydi, davlat va idoraviy arxivlarning faoliyatini tarmoqlararo muvofiqlashtiradi, arxiv ishi boʻyicha Respublika qonun hujjatlariga rioya qilinishini nazorat qiladi. Rasman bundan yuz yil oldin asos solingan Oʻzbekiston arxiv tuzilmasi hozircha Markaziy Osiyodagi yagona arxiv agentligi hisoblanadi. Ushbu muassasalarda 12 millionga yaqin hujjat saqlanadi.
Oʻzarxivi agentligi tarkibi
"Oʻzarxiv" agentligi tarkibida 3 ta Milliy arxiv, 14 ta Arxiv ishi hududiy boshqarmasi, 101 ta Davlat arxivi, 123 ta Shaxsiy tarkib xujjatlari davlat arxividan tashkil topga.
Agentlik tarkibidagi tashkilotlar
Agentlik tarkibida 3ta milliy arxiv mavjud bu yerda ularning yuridik manzili va maʼlumotlari keltirligan.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi
Oʻzarxiv agentligining Qoraqalpogʻiston Respublikasida 16ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Fargʻona viloyati
Oʻzarxiv agentligining Fargʻona viloyatida 18ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Andijon viloyati
Oʻzarxiv agentligining Andijon viloyati 24ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Buxoro viloyati
Oʻzarxiv agentligining Buxoro viloyatida 18ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Jizzax viloyati
Oʻzarxiv agentligining Jizzax viloyatida 17ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Qashqadaryo viloyati
Oʻzarxiv agentligining Qashqadaryo viloyatida 19ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Navoiy viloyati
Oʻzarxiv agentligining Navoiy viloyatida 14ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Namangan
Oʻzarxiv agentligining Namangan viloyatida 17ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Samarqand
Oʻzarxiv agentligining Samarqand viloyatida 20ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Sirdaryo viloyati
Oʻzarxiv agentligining Sirdaryo viloyatida 11ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Toshkent viloyati
Oʻzarxiv agentligining Toshkent viloyatida 23ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Xorazm viloyati
Oʻzarxiv agentligining Xorazm viloyatida 16ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Toshkent shahar
Oʻzarxiv agentligining Toshkent shahrida 3ta hududiy boʻlimlari mavjud ular quyidagilardir
Asosiy vazifalari va funksiyalari
"Oʻzarxiv" agentligining asosiy vazifalari va funksiyalari
Agentlikning Arxiv ishini va ish yuritish sohasidagi yagona davlat siyosatini yuritish va nazorat qilishi va milliy arxivning fondi hujjatlarini bir turga yigʻish, ularning saqlash va davlat hisobiga olinishini mustahkamlash va ulardan keng foydalanish uchun qulaylashtirish vazifalarini bajaradi. Shu bilan birgalikda Hududiy boshqarmalarni, milliy arxivlar va davlat arxivlarini boshqarish va ularning samarali faoliyat koʻrsatishini taʼminlashi zarur. Arxiv xizmatlarini koʻrsatishda nodavlat sektorni yanada rivojlantirish, arxiv ishi sohasida davlat-xususiy sheriklik uchun qulay shart-sharoitlar yaratishni oʻziga ustuvor vazifa qilib olgan. Arxivshunoslik, arxeografiya, ish yuritish, elektron hujjat aylanishi sohasida ilmiy-metodik ishlarni tashkil etish va muvofiqlashtirish, ilmiy tadqiqotlar natijalarini va ilmiy-texnika yutuqlarini respublika arxivlari amaliyotiga joriy etish ham uning vazifasiga kiradi. Zamonaviy texnologik imkoniyatlardan foydalangan holda muntazam ravishda arxiv ishi va ish yuritish boʻyicha xizmat koʻrsatayotgan xodimlarning malakasini oshirish tizimini shakllantirish va meʼyorlashtirish. Arxiv ishi va ish yuritishning mamlakatimiz va xorijiy davlatlarning ilgʻor ish tajribasini oʻrganish va ommalashtirish, xorijiy arxivlarda saqlanayotgan Oʻzbekiston tarixiga oid arxiv hujjatlari nusxalarini olib kelish.
Funksiyalari:
a) arxiv ishi va ish yuritish sohasida yagona davlat siyosatini yuritish va nazorat qilish sohasida Arxivlar faoliyatini qoʻllab-quvvatlash hamda arxiv ishini rivojlantirishga doir davlat dasturlarini ishlab chiqadi va amalga oshiradi va arxiv hujjatlarini arxivlarda, muzeylarda, kutubxonalarda, ilmiy muassasalar va boshqa joylarda jamlash, hisobga olish, saqlash va foydalanish masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqadi va Vazirlar Mahkamasiga kiritadi hamda uning amalga oshirilishini taʼminlaydi. Saqlash muddati koʻrsatilgan namunaviy boshqaruv hujjatlarining roʻyxatini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi, respublika boshqaruv organlari tomonidan ishlab chiqilgan saqlash muddati koʻrsatilgan sohaviy hujjatlarning roʻyxatlarini kelishadi shu bilan birgalikda arxiv hujjatlarini alohida qimmatli hujjatlar va noyob hujjatlar sirasiga kiritish tartibini, shuningdek, sugʻurta nusxalarini yaratish va saqlash tartibini belgilaydi. Arxiv hujjatlarini kirib koʻrish tartibi va shartlarini belgilash bilan birgalikda arxiv hujjatlarini Milliy arxiv fondi (keyingi oʻrinlarda MAF deb ataladi) tarkibiga kiritadi va uning tarkibidan chiqarish funkisiyasini bajaradi. Oʻzbekiston Respublikasining arxiv ishi va uni yuritish sohasidagi xalqaro faoliyatini amalga oshiruvchi vakolatli maʼmuriy organi sifatida ish koʻradi. Xalqaro tashkilotlarning arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi kongresslarida, s’ezdlarida, konferensiyalarida Oʻzbekiston Respublikasi nomidan ishtirok etadi, arxiv ishi va ish yuritish sohasida xalqaro idoralararo bitimlar va shartnomalarni belgilangan tartibda tuzadi. Arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi xalqaro, hukumatlararo bitimlar va shartnomalar loyihalarini tayyorlaydi. Arxiv ishi va ish yuritish holatini tahlil qiladi, qonuniylik va tendensiyalarini oʻrganadi hamda ularni rivojlantirish yoʻnalishlarini belgilaydi va arxiv ishi va ish yuritish sohasidagi qonunchilikka rioya qilish va huquqiy munosabatlar masalalari boʻyicha ommaviy axborot vositalari orqali axborot-tushuntirish ishlarini olib boradi; b) Milliy arxiv fondining hujjatlarini jamlash, ularning saqlanishini, davlat hisobiga olinishini taʼminlash va ulardan keng foydalanish sohasida: j) arxiv ishi va ish yuritish sohasida mamlakatimiz va xorijiy davlatlarning ilgʻor ish tajribasini oʻrganish va ommalashtirish, xorijiy arxivlarda saqlanayotgan Oʻzbekiston tarixiga oid arxiv hujjatlari nusxalarini olib kelish sohasida:
Eʼtirofi
Oʻzarxiv agentliklari boʻlimlarida saqlanayotgan qimmatli hujjatlarning umumjahon ahamiyati eʼtirof etilib, Xiva xonligi hujjatlari 2017-yil YUNESKOning „Jahon xotirasi“ dasturi boʻyicha Xalqaro roʻyxatga kiritilgan.
Isaac Titsingh
Titsingx oʻzining hamkasbi Charlz Kornuollis bilan ishlagan, u Britaniya Sharqiy Hindiston kompaniyasining bosh gubernatori boʻlgan. 1795-yilda Titsingx Xitoyda Gollandiya va VOC manfaatlarini himoya qildi. Bu yerda uning imperator Syanlun saroyida boʻlib oʻtgan qabuli 1793-yilda Syanlunning oltmish yillik yubileyini nishonlash arafasida Britaniya diplomati Jorj Makartnining missiyasi tomonidan koʻrilgan qarshilikdan farqli oʻlaroq iliq qarshi olindi. Xitoyda Titsingx Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasini savdo vakili sifatida vakillik qilish bilan bir vaqtda oʻz mamlakati uchun elchi sifatida samarali faoliyat koʻrsatdi.
Yoshlik davri
thumb| Gollandiyaliklar Nagasakidagi kurtizanlar bilan 1800-yillar Isaak Titsingx Amsterdamda tugʻilgan, Albertus Titsing va uning ikkinchi xotini Katharina Bittnerning oʻgʻli. Uning choʻqintirish marosimi 1745-yil 21-yanvarda Amsterdamdagi Amstelkerkda boʻlib oʻtdi. Uning otasi muvaffaqiyatli va taniqli amsterdamlik jarroh edi. Shunday qilib, u Titsingxning XVIII asrdagi "ma'rifiy ta'lim" bilan tarbiyalanishi uchun imkoniyatlarga ega edi. Titsingx Amsterdam Chirurgijngilde (inglizcha: Barber Surgeon's guild) aʼzosi boʻldi va 1765-yilning yanvarida Leyden universitetida yuridik fanlar doktori ilmiy darajasini oldi. 1764-yil mart oyida Titsingx ishsiz boʻlib qoldi va 1766-yilda Bataviyaga, hozirgi Jakartaga joʻnadi.
Yaponiya, 1779–1784-yillar
thumb| Dejima va Nagasaki koʻrfazi, taxminan 1820-yil. Ikkita Gollandiya kemasi va koʻplab Xitoy savdo kemalari tasvirlangan. Titsingx Yaponiyada 1779—1780-yillar, 1781—1783-yillar va 1784-yilda tijorat maqsadida boʻlgan. Bu davrda Yaponiyadagi VOC rahbarining oʻziga xos ahamiyati 1633-yildan 1853-yilgacha davom etgan Yaponiyaning Sakoku siyosati, Yaponiyani izolyatsiya qilish siyosati natijasida kuchaydi. XVI asrda yevropaliklar tomonidan diniy prozelitizm tufayli Tokugava syogunati XVII asr boshlarida oʻlim jazosi tahdidi ostida hech bir yevropalik yoki yaponiyalik Yaponiya arxipelagiga kira olmaydi yoki chiqa olmaydigan siyosatni joriy qildi. Ushbu "yopiq eshik siyosati" dan yagona istisno Yaponiyaning janubidagi Kyushu orolidagi Nagasaki koʻrfazi atrofida joylashgan Dejima orolidagi VOC " faktoriya "si (savdo punkti) edi. Ushbu yakkalanish davrida Titsingx Yaponiyadagi birinchi mason boʻlgan deb ishoniladi.
Qattiq nazorat ostidagi savdogarlar Yevropa va Yaponiya oʻrtasidagi savdo va ilmiy-madaniy almashinuvning yagona rasmiy kanaliga aylandilar. VOC syogunning vassali maqomiga ega edi; Titsingx yiliga ikki marta Edoga, syogun huzuriga majburiy tashrif buyurishi kerak edi. Bunday imkoniyatlarning kamligini hisobga olsak, Titsingxning Edodagi Rangaku olimlarining bakufu rasmiylari bilan norasmiy aloqalari uning syogun Tokugava Ieharu bilan rasmiy aloqalari kabi muhim boʻlgan boʻlishi mumkin.
XVIII asrda golland savdogarlarining ijtimoiy mavqei va gollandlarning yaponlarga nisbatan munosabati yaxshilandi, ular avvalgi asrlarga qaraganda yuqori darajada hurmat va e'tirof koʻrsatdilar. Shunga qaramay, ular yaponlarning urf-odatlari yoki madaniyati bilan qiziqmadi. Titsingx deyarli aql bovar qilmaydigan darajada qiziqish koʻrsatdi va Dejimadagi hamkasblari bilan solishtirganda, oʻz davrining yevropaliklari uchun yapon sivilizatsiyasining diqqatli kuzatuvchisi sifatida ajralib turdi. Titsingx 1779-yil 15-avgustda Nagasakiga yetib keldi va u yerda Arend Villem Feytdan faktoriyani qabul qildi. U tarjimonlar va yaponlar oʻrtasida samimiy va doʻstona munosabatlar oʻrnatgan; uning kelishidan oldin savdo masalalari boʻyicha doimiy janjal va yapon tarjimoniga nisbatan dushmanlik boʻlib turardi, u savdo masalalarida gollandiyalik savdogarlar uchun gʻayrioddiydek tuyuldi. 1780-yil 25-martdan 1780-yil 5-aprelgacha Edoda Ieharu bilan birinchi tinglovlari davomida u koʻplab yapon Daimyolari bilan uchrashdi, ular bilan keyinchalik xat yozishmalarini oʻrnatdi. U Edo elita jamiyatida juda mashhur boʻldi va mintaqaning bir nechta amaldagi va nafaqadagi Daimyolari bilan doʻstlashdi.
1780-yilda Bataviyaga qisqa vaqtga qaytganidan soʻng, Titsingx Dejimadagi golland-yapon savdosidagi muvaffaqiyatlari tufayli 1781-yil 12-avgustda Nagasakiga qaytib keldi. Toʻrtinchi Angliya-Gollandiya urushi tufayli 1782-yilda Bataviyadan Gollandiyaga yuklar boʻlmagan va shu sababli Dejimadagi savdo posti yil davomida Java bilan aloqadan uzilgan. Bu yil Titsingx opperhoofd lavozimida qoldi va yapon olimlari bilan doʻstlashish, yapon doʻstlari bilan munosabatlarni chuqurlashtirish va yapon urf-odatlari va madaniyatining barcha sohalarida tadqiqotlar olib borish bilan shugʻullandi. U, shuningdek, oʻsha yili Gollandiya yuk tashishining yoʻqligi sababli, Yaponiyadan Gollandiyaga mis eksportini koʻpaytirish boʻyicha Yaponiya bilan muhim savdo muzokaralari va katta imtiyozlarga erishdi.
Titsingx Yaponiyada jami uch yilu sakkiz oy qoldi va nihoyat 1784-yil noyabr oyi oxirida Nagasakidan chiqib, Bataviyaga qaytdiva u yerga 1785-yil 3-yanvarda yetib keldi.
Hindiston, 1785–1792-yillar
1785-yilda Titsingx Bengaliyada Chinsuradagi savdo punkti direktori etib tayinlandi. Titsingxni filolog va bengal huquqshunosi Uilyam Jons "Chinsura mandarini " deya ta'riflagan.
Bataviya, 1792—1793-yillar
Titsingxning Bataviyaga qaytishi Ontvanger-Generaal (gʻaznachi) va keyinchalik Komissar ter Zee (Dengiz komissari) kabi yangi lavozimlardagi faoliyatga kirishuvi bilan bogʻlqi edi.
Bataviyada u Xitoyga ketayotgan Jorj Makartni bilan uchrashdi. Titsingxning maslahatlari Makkartnining 1793-yilda Yaponiyaga rejalashtirilgan ekspeditsiyadan voz kechish qarorida muhim omil boʻldi. Makkartnining Londonga bergan hisobotida shunday izoh berilgan:
Xitoy, 1794–1795-yillar
Titsingx Xitoy imperatori saroyida imperator Syanlun hukmronligining oltmish yilligini nishonlash uchun Gollandiya elchisi sifatida tashrif buyurdi. Pekinda Titsingh delegatsiyasi tarkibiga Andreas Everardus van Braam Xoukgeest va Kretyen -Lui-Jozef de Guigneslar kirgan, ularning bu elchilik haqidagi Xitoy hukumatiga oidqoʻshimcha hisobotlari AQSh va Yevropada chop etilgan.
Titsingxning qish oʻrtalarida Kantondan (hozirgi Guanchjou) Pekinga boʻlgan mashaqqatli sayohati unga Xitoyning hech qachon yevropaliklar uchun ma'lum boʻlmagan qismlarini koʻrish imkonini berdi. Uning guruhi Pekinga Yangi yilni nishonlash vaqtida yetib keldi. Xitoy manbalariga koʻra, Titsingx va uning delegatsiyasi Yopiq shaharda, keyinroq Yuanmingyuanda (Eski yozgi saroy) yuqori darajadagi hurmat va ehtirom bilan kutib olindi.
Titsingx Xitoydagi birinchi mason va imperator Syanlunsaroyida qabul qilingan yagona mason boʻlgan deb ishoniladi.
Yevropaga qaytish, 1796–1812-yillar
thumb| Titsingx mablagʻidan yapon [[Igna sanchib davolash|akupunktur manekeni. Musée d'histoire de la Médecine, Parij.]] 1796-yil 1-martda tanazzulga yuz tutgan Gollandiyaning Sharqiy Hindiston kompaniyasi yangi Bataviya Respublikasi tomonidan milliylashtirildi. oʻsha yili Titsingx Yevropaga qaytib keldi. Bir muncha vaqt u Britaniyada, London va Bathda yashagan va Qirollik jamiyatining a'zosi boʻlgan. 1801-yilda u Amsterdamga, u yerdan Parijga qaytib keldi va vafotiga qadar shu yerda yashadi.
Oilasi
Titsingxning oʻgʻli Uillem bor edi, u taxminan 1790-yilda Titsingxning bengaliyalik ayolidan tugʻilgan. U qonuniy deb tan olinishi uchun oʻgʻlini 1800-yilda Yevropaga olib ketdi. Titsingx Parijga koʻchib oʻtganida, Villem u bilan birga borib, Fransiya dengiz akademiyasiga oʻqishga kirdi va uni 1810-yilda tugatdi
Kutubxona va kolleksiyalari
Titsingx kutubxonasi va uning san'at, madaniy va ilmiy materiallar toʻplami tarqalib ketdi va ba'zilari Fransiya davlatining kolleksiyalariga kiritildi. Titsingx tomonidan Yevropaga olib kelingan yapon kitoblari orasida Xayashi Shixey (1738-1793) tomonidan yozilgan  nusxasi ham bor edi. 1785-yilda Yaponiyada nashr etilgan ushbu kitob Choson (hozirgi Koreya), Ryukyu qirolligi (hozirgi Okinava) va Ezo (hozirgi Xokkaydo) haqida edi. Parijdagi matn Yevropada koreys yozuv tizimi boʻlgan Hangulning birinchi koʻrinishida ifodalangan. Titsingx vafotidan soʻng, bosma asl nusxa va Titsingx tarjimasi Jan-Pyer Abel-Remusat (1788–1832) tomonidan Fransiya kollejida sotib olingan. Rémusat vafotidan soʻng, Yuliy Klaprot (1783-1835) Parijdagi Royal Institutda 1832-yilda Titsingx tarjimasining tahrirlangan versiyasini nashr etish uchun bepul berdi.
Meros
Isaak Titsingx VOCning deyarli ikki yuz yillik faoliyati davomida ishlagan yagona faylasuf va VOCning Yaponiyadagi (1600-1853) savdo tarixidagi eng ilgʻor xodimi deya ta'riflash mumkin. Diniy va insoniy mavzularda keng koʻlamli shaxsiy yozishmalari va tashqi dunyo bila aloqalar oʻrnatishga boʻlgan harakatlari tufayli uni XVIII asrning haqiqiy faylasufi deb hisoblash mumkin. Boshqa VOC xodimlari bilan taqqoslaganda, u sakkiz tilda (golland, lotin, fransuz, ingliz, nemis, portugal, yapon va xitoy) gapiradigan poliglot edi. Uning Yevropa jamiyatini yapon urf-odatlari va madaniyati bilan tanishtirishga boʻlgan ishtiyoqi Yaponiyaga va yaponlarga boʻlgan qiziqishidan kelib chiqqan. Shuning uchun u yaponiyaliklar va yevropaliklar oʻrtasidagi ikki tomonlama madaniy, ilmiy va bilim almashinuvida taniqli shaxs, vositachi va tarjimonga aylandi. Misol uchun, u Yaponiyaga Yevropa boʻyicha Gollandiya kitoblarini olib keldi. Bundan tashqari, u bosma kitoblar, qoʻlyozmalar, bosma nashrlar, xaritalar, shahar rejalari va tangalarni oʻz ichiga olgan Yaponiyadagi birinchi Yevropa kolleksiyasidan iborat boʻlgan materiallarni toʻpladi. Shunday qilib, ushbu toʻplam Yaponiyaning oʻsha paytdagi noyob tarixining asosini tashkil qilishi kerak edi. Isaak Titsingxni Yevropa yaponologiyasining asoschisi sifatida koʻrish mumkin. Shuning uchun u 1785-yil 28-avgustdagi xatida doʻstona bilim almashishga boʻlgan ambitsiyalari doirasida u VOC rasmiylarini Yevropa-Yaponiya munosabatlarini yaxshilash uchun Dejima shahridagi savdo nuqtasiga yapon tilida gapira oladigan bilimdon xodimlarni yuborishga chaqirdi.
Titsingx, shuningdek, yapon she'rlaridan birini lotin tiliga tarjima qilgan birinchi yevropalik edi. Uni Bijzonderhedendagi yapon urf-odatlari va madaniyatiga bagʻishlangan toʻplamda yapon she'riyati haqidagi insho bilan birga uchratish mumkin. "Sayohatchi falsafasi" sifatidagi mavqei tufayli Titsingx quyidagi jamiyatlarning a'zosi boʻlgan: Xarlemda joylashgan Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen, Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, Kalkuttada joylashgan Bengaliyadagi Osiyo jamiyati va London Qirollik jamiyati.
Uning vafotidan keyingi ijodi va merosi, ayniqsa uning toʻplamlari keyinchalik ma'lum darajada yoʻqotilgan edi edi, chunki u Yevropada toʻplangan manbalarini tarjima qilishda yordam beradigan yapon yoki xitoy tarjimonlari va olimlarini topa olmadi. Uning xitoy-yapon yozuvlari haqidagi bilimlari cheklanganligi sababli, u xorijda boʻlgan vaqtida Dejimada oʻzi va boshqalar tomonidan tayyorlangan yapon yozuvlarining tarjimalarini tahrir qila oldi. Shunday qilib, uning ishlarining aksariyati oʻlimidan keyin nashr etilgan va kengroq umumiy ishining faqat kichik qismlaridan iborat edi. Bundan tashqari, ba'zi qismlar muharrirlar va nashriyotlar tomonidan katta darajada oʻzgartirilgan. Bunga Titsingxning oʻgʻli Villem Titsingx bankrot boʻlganidan soʻng toʻplamlar va qoʻlyozmalarni sotgani, keyinchalik ular XIX asrda butun Yevropada tarqalganligi bilan bogʻliq edi.
Titsingxning tajribalari va ilmiy tadqiqotlari nashr etilgan maqolalar va kitoblar uchun asos boʻldi. Bataviya san'at va fanlar akademiyasi (Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen) Titsingxning Yaponiya haqidagi yettita maqolasini nashr etdi.
Uning Yaponiyada pivo tayyorlash va soya sousi haqidagi ma'lumotlari gʻarb tillarida nashr etilgan shu sohadagi eng birinchisi edi. Uning ishi XIX asr boshlariga kelib butun Yevropada kengroq tarqaldi.
Titsingx tomonidan nashr etilgan dastlabki yapon lugʻati hayotining oxirigacha davom etgan loyihaning dastlabki qismi edi.
Isaak Titsingning qadriyatlari va tasavvurlari haqida
Titsingx oʻzining ilmiy savollariga javob topishni juda xohlardi va bilimga cheksiz chanqoqlik koʻrsatdi. Uning shaxsiy yozishmalariga qarab, uning xatti-harakati va qadriyatlarining uchta shiorini aniqlash mumkin: pulni rad etish, chunki bu uning bilimga boʻlgan ulkan chanqogʻini qondirmaydi; hayotning qisqaligini tan olish va anglash va bu qimmatli vaqtni behuda ishlarga sarflamaslik; "dunyoning unutilgan fuqarosi" sifatida xotirjam oʻlish istagi. Shu nuqtai nazardan, u XVIII asrdagi yevropalik faylasufning qadriyatlarini namoyon etdi, u boshqa yapon olimlari faoliyati bilan ham qiziqdi. Shu sababli, u ularning intellektual qobiliyatlari va nafosatini tan oldi. XVIII asrda Yaponiya va Yevropa oʻrtasida intensiv madaniy bilim almashinuviga hissa qoʻshdi.
Tanlangan asarlari
thumb|328x328px| Titsingxning matni yaponlarni oʻzlarining hikoyalari kontekstida taqdim etishga harakat qiladi. Ushbu sarlavha sahifasi nashr etilgan fransuzcha asl nusxaning 1822-yil inglizcha versiyasidan olingan. thumb|221x221px| Nikoh marosimi Seki Takakau va u haqidagi yozuvlaridan olingan statistik ma'lumotlarga koʻra, uning asarlari 7 tildagi 150 dan ortiq nashrlarda va 1600 dan ortiq kutubxona fondlarida taxminan 90 dan ortiq ishlarni oʻz ichiga oladi.
Dedepınarı, Elâzığ
Dedepinari — Turkiyaning Elazigʻ viloyatining Elazığ tumanida joylashgan qishloq. Qishloqda, asosan, turklar istiqomat qiladi.
"Rossiya dengiz flotiga 300 yil" yubiley medali
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> right|thumb|242x242px| "Rossiya dengiz flotiga 300 yil" yubiley medalining orqa tomoni "Rossiya dengiz flotiga 300 yil" yubiley medali (Юбилейная медаль «300 лет Российскому флоту») Rossiya Federatsiyasining davlat esdalik medali. Rossiya dengiz flotining 300 yilligini nishonlash uchun munosib fuqarolarga topshirildi. 1996-yil 10-fevralda Prezidentning 176-son qarori bilan tashkil etilgan.
Medal toʻgʻrisidagi nizom
"Rossiya dengiz flotiga 300 yil" yubiley medali Rossiya Federatsiyasi fuqarolariga, dengiz floti, dengiz piyodalari, Rossiya Federal chegara xizmati kuchlarida xizmat qilgan askarlarga, agar ilgari Rossiya Federatsiyasi, RSFSR yoki SSSR davlat mukofotlari bilan taqdirlangan boʻlsa va kemalarda yoki dengiz floti ekipajlarida yoki dengiz flotining boshqa qismlarida 20 yil va undan koʻproq vaqt davomida benuqson xizmat qilgan, natsist bosqinchilari va yapon militaristlariga qarshi janglarda qatnashgan dengiz floti xodimlariga, 1941—1945-yillar - Rossiya Federatsiyasi Qurolli Kuchlaridan, SSSR Qurolli Kuchlaridan, Federal chegaradan zahiradagi (nafaqaga chiqqan) yoki boʻshatilgan admirallar, generallar, ofitserlar, praporshistlar, dengizchilar va kichik ofitserlar, Rossiya Federatsiyasi xizmati yoki KGB Harbiy-dengiz chegara qoʻshinlari, agar ular ilgari RSFSR yoki SSSR davlat mukofotlari bilan taqdirlangan boʻlsa va Federal chegara xizmatining dengiz floti, dengiz piyodalari yoki dengiz kuchlarida benuqson xizmat qilgan boʻlsa, Rossiya Federatsiyasi yoki KGB Harbiy-dengiz chegara qoʻshinlari kemalarida yoki dengiz aviatsiyasida 10 yil va undan koʻp yoki dengiz flotining boshqa qismlarida 20 yil va undan koʻproq xizmat qilgan boʻlsa; Harbiy-dengiz flotining yordamchi kemalarida fuqarolik xodimlariga, dengizchilar va dengiz olimlariga, daryo, baliqchilik, tadqiqot yoki ekspeditsiya flotlarining xodimlariga, agar ular ilgari Rossiya Federatsiyasi, RSFSR yoki SSSR davlat mukofotlariga sazovor boʻlgan boʻlsa va kemalarda 15 yil va undan koʻproq vaqt davomida benuqson ishlagan boʻlsa, loyihachilar, ishlab chiquvchilar, konstruktorlik byurolari, ilmiy-tadqiqot muassasalari va tashkilotlari, taʼlim muassasalari rahbarlari, markaziy davlat kemasozlik sanoati rahbarlari, kemalar va kemalarni qurish va taʼmirlash bilan bevosita shugʻullanadigan asosiy kasblar xodimlariga, agar ular ilgari davlat mukofotlari bilan taqdirlangan boʻlsa, Rossiya Federatsiyasi, RSFSR yoki SSSR va oʻz mutaxassisligi yoki kasbi boʻyicha 20 yil va undan koʻproq vaqt davomida benuqson ishlagan markaziy havza boshqaruvi organlari rahbarlariga, ilmiy-tadqiqot muassasalari, oʻquv muassasalari rahbarlari, dengiz, daryo, baliqchilik, ilmiy-tadqiqot va ekspeditsiya flotlari, agar ular ilgari Rossiya Federatsiyasi, RSFSR yoki SSSRning davlat mukofotlariga sazovor boʻlgan boʻlsa va ularda benuqson 20 yildan ortiq ishlagan boʻlsa ushbu medal topshirildi.
Prezidentning 2010-yil 7-sentyabrdagi 1099-sonli farmoni asosida "Rossiya dengiz flotiga 300 yil" yubiley medali Rossiya Federatsiyasining davlat mukofotlari roʻyxatidan olib tashlandi. Hozirda mukofot berilmaydi.
Medal tavsifi
"Rossiya dengiz flotiga 300 yil" yubiley medali diametri 32 mm boʻlgan kumushrang dumaloq medal. Ikki tomoni koʻtarilgan jantlar bilan qoplangan. Old tomondagi orqa fon pastki chapda Admiralty binosi, markazda Buyuk Pyotrning chap profilli byusti. Yuqori chetida “Rossiya dengiz flotiga 300 yil” ("300 лет Российскому флоту") yozuvi aks ettirilgan. Orqa tomonda “1696-1996” relyef yozuvi, pastki qismida dafna va eman shoxlari atrofida kesishgan langar (dengiz va daryo) tasviri tasvirlangan.
Medal halqa orqali mukofotning osma halqasi orqali bir-birining ustiga qoʻyilgan holda standart ruscha beshburchak blokiga osilgan.
Laureatlar (qisman roʻyxat)
Quyidagi shaxslar "Rossiya dengiz flotiga 300 yil" yubiley medali bilan taqdirlanganlar.
Devon puli
Devon puli — Xiva xonligij soliqlarni yigʻuvchi devonlarning oʻz xizmatlari uchun soliq toʻlovchilardan oladigan puli. D.p. miqsori xonliktomonidan belgilangan.
Znamianka, Kirovohrad viloyati
Znamenka (Зна́м'янка) — Ukrainaning Kirovograd viloyati dagi shaharcha. Unda Ukrainaning hromadalaridan biri boʻlgan Znamianka urban hromada maʼmuriyati joylashgan. Aholisi 212,479 kishini tashkil etadi..
U viloyat markazi Kropyvnitskiy (gʻarbiy) va Oleksandriya (sharq) va Svitlovodsk (shimol) shaharlari oʻrtasida joylashgan.
Tarixi
left|thumb| Nigra Sylua 16-Myunster xaritasida Tasmena, Boristhenes, Szyneuoda daryolari bilan oʻralgan va Suynigrod shahrining sharqida Znamianka 1869-yilda Xarkov va Odessa oʻrtasida tarixan Qora oʻrmon (yoki Nigra Silva) nomi bilan mashhur boʻlgan hududda poezdlar harakati boshlanganda tashkil etilgan. Yelizavetgrad — Kriukov (gʻarbiy-sharq) bir qismi boʻylab choʻzilgan Qora oʻrmon oʻtloqida temir yoʻl vokzalining bosh binosi va uning idoralari qurilgan. Stansiya 3 km -da joylashgan Znamianka qishlogʻi sharafiga nomlangan uzoqda va bugungi kunda Znamianka Druha sifatida tanilgan.
Bu hududga Oryol gubernatorligidan dehqonlar koʻchirilgan, ehtimol bizning belgi ayolimiz muqaddas boʻlgan rus qadimgi imonlilari. Rus tilida bu belgi Znamiennie degan maʼnoni anglatadi, shuning uchun aholi punktining nomi kichikroq shaklda Znamianka boʻlib qoldi.
1873-yilda Znamianka — Nikolaev segmentida, 1876-yilda Fastiv tomon poezdlar harakati ochildi. Znamianka kichik poezd stantsiyasidan temir yoʻl markaziga aylana boshladi. Znamianka temir yoʻl stantsiyasiga aylandi shimoliy-sharqda Kremenchuk tomon, janubda Nikolaev tomon, gʻarbda Balta tomon va shimoli-gʻarbda Fastiv tomon toʻrt tomonlama chorrahada.