cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
O'zim tomonidan (1937 ta qo'shiq)
" Oʻzimdan " — 1937-yilgi jazz standarti. U Artur Shvarts va Xovard Dits tomonidan yozilgan. Qoʻshiq birinchi marta Jack Buchachan tomonidan „Iblis oʻrtasida“ (1937) shousida kuylangan va 1953-yilda "The Band Wagon" musiqiy kinokomediyada musiqiy raqam boʻlgan.
Mendenhall (Mississippi)
Mendenhall AQShning Mississippi shtatida joylashgan shahardir. Simpson okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,8 km2. Shundan 13,8 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 102 m balandlikda joylashgan.
NGC 5530
NGC 5530 Lupus yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1837-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Salomatlik psixologiyasi
Salomatlik psixologiyasi — bu salomatlik, kasallik va sogʻliqni saqlashning psixologik va xulq-atvor jarayonlari haqidagi fan.
U psixologik, xulq-atvor va madaniy omillarning salomatlik yoki kasallikning jismoniy holatiga qanday taʼsir qilishini oʻrganish bilan shugʻullanadi.
Sogʻlikka taʼsir qiluvchi psixologik omillarni tushunish va bu bilimlarni konstruktiv ravishda qoʻllash orqali sogʻliqni saqlash psixologlari toʻgʻridan-toʻgʻri individual bemorlar bilan yoki bilvosita keng koʻlamli sogʻliqni saqlash dasturlarida ishlash orqali salomatlikni yaxshilashlari mumkin. Bundan tashqari, sogʻliqni saqlash psixologlari boshqa tibbiyot xodimlarini (shifokorlar va hamshiralar kabi) bemorlarni davolashda intizom olgan bilimlardan foydalanishga oʻrgatishlari mumkin. Sogʻliqni saqlash psixologlari har xil joylarda ishlaydi: kasalxonalar va klinikalardagi boshqa tibbiy xodimlar bilan, keng koʻlamli xatti-harakatlarni oʻzgartirish va sogʻliqni saqlash dasturlari ustida ishlaydigan jamoat sogʻliqni saqlash boʻlimlarida, shuningdek, ular oʻqiydigan va tadqiqot olib boradigan universitetlar va tibbiyot maktablarida.
Xulq-atvor va vaziyat omillarini tushunish
Psixologlar salomatlikni yaxshilaydigan, kasallikka olib kelishi mumkin boʻlgan yoki tibbiy yordam samaradorligiga taʼsir qiladigan xatti-harakatlar va tajribalarni aniqlash uchun tadqiqot oʻtkazadilar. Shuningdek, ular sogʻliqni saqlash siyosatini yaxshilash yoʻllarini tavsiya qiladilar. Psixologlar salomatlikni mustahkamlash va kasalliklarning oldini olish maqsadida nikotinga qaramlikni kamaytirish, kunlik ovqatlanishni yaxshilash strategiyalarini ishlab chiqish ustida ishlamoqda. Shuningdek, ular kasallik va shaxsiy xususiyatlar oʻrtasidagi munosabatni oʻrganishdi. Masalan, salomatlik psixologiyasi tashvish, dürtüsellik, dushmanlik / gʻazab, hissiy beqarorlik, ruhiy tushkunlik, boshqa tomondan, haddan tashqari haydash kabi shaxsiy xususiyatlar oʻrtasidagi bogʻliqlikni topdi.
Psixologlar odamlarning xatti-harakatlarini ikki tomonlama maqsadda oʻzgartirishga intilishadi, ular odamlarga sogʻlom boʻlishga yordam berish va bemorlarga oʻz kasalliklarini yoʻq qilishlariga yordam berishadi.
Kasallikning oldini olish
Psixologlar kasallikning oldini olish orqali salomatlik va farovonlikni mustahkamlashlari mumkin. Baʼzi kasalliklar erta aniqlansa, ancha samarali davolash mumkin. Psixologlar nega baʼzi odamlar profilaktika, koʻrik va emlashga intilmasligini tushunish ustida ishlamoqda va bu bilimlardan odamlarni saraton va yurak kasalliklari kabi kasalliklarni tekshirishga undash yoʻllarini ishlab chiqishda foydalanmoqda. Psixologlar, shuningdek, odamlarga xavfli xatti-harakatlardan (masalan, himoyalanmagan jinsiy aloqa) qochishga yordam berish va sogʻlom xatti-harakatlarni (masalan, tishlarni choʻtkalash yoki muntazam ravishda qoʻl yuvish) ragʻbatlantirish yoʻllarini topishmoqda. Psixologlar, shuningdek, tibbiyot xodimlarini, jumladan, shifokorlar va hamshiralarni bemorlar bilan samarali muloqot qilish, muloqot toʻsiqlarini bartaraf etish usullarini oʻrganish bilan shugʻullanadi.
Tadqiqot
Boshqa fanlarning psixologlari singari, sogʻliqni saqlash psixologlari ham tadqiqot usullarini chuqur bilishadi. Psixologlar bu bilimlarni turli masalalar boʻyicha tadqiqot oʻtkazish uchun qoʻllaydilar. Masalan, psixologlar quyidagi savollarga javob berish uchun tadqiqot oʻtkazadilar:
Oʻrganish va muloqot
Psixologlar boshqa sogʻliqni saqlash mutaxassislariga sogʻlom ovqatlanish, chekishni tashlash, vazn yoʻqotish va hokazolarni targʻib qiluvchi tadbirlarni qanday oʻtkazishni oʻrgatish uchun ham javobgar boʻlishi mumkin. Psixologlar, shuningdek, boshqa mutaxassislarni aloqa koʻnikmalariga oʻrgatishadi, masalan, rioya qilishni yaxshilash uchun yordam berish.
Bemor va shifokor oʻrtasidagi munosabatlarni yaxshilash
Tibbiy psixologlar tibbiy maslahatlar paytida shifokorlar va bemorlar oʻrtasidagi muloqot jarayoniga yordam beradi. Bu jarayonda juda koʻp muammolar mavjud, chunki, masalan, bemorlar koʻplab tibbiy atamalarni, ayniqsa anatomik atamalarni (masalan, ichaklar) tushunishmaydi. Ushbu masala boʻyicha tadqiqotlarning bir yoʻnalishi „shifokorga yoʻnaltirilgan“ va „bemorga yoʻnaltirilgan“ maslahatlarni oʻz ichiga oladi. „Shifokorga yoʻnaltirilgan“ konsultatsiyalar odatda direktivdir, bemor savollarga javob beradi va tashxis qoʻyishda kam rol oʻynaydi. Ushbu uslub keksa odamlar tomonidan afzal koʻrilgan boʻlsa-da, koʻp odamlar ierarxiya tuygʻusini yoqtirmaydilar yoki uni uygʻotadigan mensimaydilar. Ular „bemorga yoʻnaltirilgan“ maslahatni afzal koʻradilar, bunda shifokor bemorning ehtiyojlariga eʼtibor qaratadi, tashxis qoʻyishdan oldin oxirigacha tinglaydi va bemorni davolash usulini tanlash va tashxis qoʻyish jarayoniga kiritadi.
Ogʻriqni boshqarish
Sogʻliqni saqlash psixologiyasi ogʻriqni kamaytirish yoki yoʻq qilish vositalarini, shuningdek, kauzalgiya, nevralgiya va fantom ogʻrigʻi kabi ogʻriq anormalliklarini topishga harakat qiladi. Ogʻriqni boshqarish ogʻriq qoldiruvchi vositalarni, akupunkturni (tizza osteoartritida ogʻriqni kamaytirishda samarali deb tan olingan ), biofeedback, kognitiv xatti-harakatlarni davolashni oʻz ichiga oladi.
Nasr Ibn Ahmad (hukmdor)
Nasr Ibn Ahmad, Nasr II Ibn Ismoil Somoniy (taxminan 906—943) — Somoniylar davlati hukmdori (914— 943). Davlatni 8 yoshli N. ibn A. nomidan vazir Jayhoniy boshqargan. Bu davrda somoniylar sulolasi ichida taxt uchun kurashlar kuchaygan. N. ibn A. taxtga oʻtirishi bilan amakisi Ishoq qoʻzgʻolon koʻtargan. Hartangda N. ibn A. va Ishoq qoʻshinlari oʻrtasida jang boʻlib oʻtgan. Jangda Ishoq qoʻshini yengilgan. Xuroson va Nishopurda somoniylarga qarshi shialar qoʻzgʻolonlari boʻlib oʻtgan. Shialar targʻiboti shu qadar avj olganki, xatto N. ibn A.ning oʻzi ham shia mazhabini qabul qilishga majbur boʻlgan. Bundan norozi boʻlgan sun-niy ruhoniylar turk gvardiyasi yordamida N. ibn A.ga qarshi fitna uyushtirishgan. Bundan xabar topgan N. ibn A. fitnani fosh etib, oʻz oʻgʻli Nuh foydasiga taxtdan voz kechgan.
Al-izoh
"Al-izoh" — haftalik diniy, adabiy, ilmiy, siyosiy jurnal. Toshkentda "Ulamo" jamiyati tomonidan chop etilgan. Birinchi soni 1917-yil 19-iyunda chiqqan. Mudarris Abdumalikhoji Abdunabi oʻgʻli muharrirlik qilgan. Maqolalar koʻproq diniy masalalar boʻyicha savol-javoblar shaklida berilgan. Islomda bidʼat va xurofotga qarshi turishga intilgan. „Al-izoh“da mulla Muhammadazim Roʻzimuhammad oʻgʻli, mulla Hamidxoʻja, Said Maqsudxon, mulla Toshpoʻlat qori, mulla Pirmuhammad oʻgʻli, Saidahmad Vasliy, mulla Mirzo Oxunjon maxsum, mulla Tursunmuhammad aʼlam Turkistoniy va boshqa qatnashgan. 1918-yil martidan chiqishdan toʻxtagan.
Waukee (Iowa)
Aholisi
13790 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 410,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 33,64 km2. Shundan 33,59 km2 quruqlik, 0,05 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 314 m balandlikda joylashgan.
Nasos
Nasos — suyuqlikni bosim ostida soʻrish va haydash, gazlarni siqish yoki siyraklantirish, sochiluvchi jismlarni soʻrish va haydash uchun ishlatiladigan qurilma (gidravlik yoki pnevmatik mashina, apparat yoki asbob). Suyukdiklarni bosimsiz harakatlantirish uchun moʻljallangan qurilmalar suv koʻtarish mashinalari deb ataladi. Nasosning asosiy parametri — maʼlum vaqt ichida (vaqt birligida) haydaladigan suv, gaz yoki havo miqdori. Baʼzan nasoslar uchun bosim (R va Ya), isteʼmol quvvati N va f. i. k. ham muhim.
Qadimda ham nasos yaratishga urinilgan. Masalan, qadimgi Oʻrta Osiyo hududida charxpalaklar yordamida suv chiqarishgan. Yunon mexanigi Ktesibiy oʻt oʻchirish uchun moʻljallangan birinchi nasosni ixtiro qilgan. 18-asr boshlariga qadar, asosan, suv koʻtarish mashinalari ishlatilgan. Bugʻ mashinasi yaratilgandan soʻng ularning oʻrnini asta-sekin N. egallay boshladi. 18-asr oxirlarida porshenli N. tarraqiyoti jadallashdi. 19-asr oʻrtalarida porshenli bug N.lari keng ishlatila boshladi. Shu davrda parrakli N. ham paydo boʻddi. 20-asr 20—30-yillaridan boshlab, baʼzi sohalarda porshenli N. oʻrniga markazdan qochma, rotorli N.lar ishlatila boshladi.
Suyuklikni haydashda markazdan qochma kuchdan foydalanish gʻoyasini 15-asrda Leonardo da Vinchi ilgari surgan. 17-asr boshida fransuz muhandisi Blankano suv chiqaradigan oddiy markazdan qochma nasosni yasagan. Issiqlik dvigateli va elektr dvigateli paydo boʻlgandan soʻng markazdan qochma nasos kengroq qoʻllanila boshladi. 19-asr oxiri va 20-asr boshlarida parrakli va burilma kurakli nasoslar yaratildi.
Suyuklikni bosim ostida haydashning uchinchi yoʻialishi — nasos-apparatlar yaratishdan iborat boʻladi. Yunonistonda qizdirilgan havo yoki suv bugʻi yordamida idishdagi suvni siqib chiqaradigan qurilma yaratilgan. Suvni haydashda siqilgan xavodan foydalanish gʻoyasi 20-asrda amalga oshirilgan. Nasos-apparatlarning xillaridan biri — suv oqimli nasos; uni ingliz olimi D. Tompson 1852-yilda taklif qilgan. U suv va havoni soʻrish uchun ishlatilgan. Keyinchalik suvli ejektor, bug-suvli ejektor va boshqa tarzidagi nasoslar yaratildi, quduqlardan suv chiqaradigan gidropnevmatik suv chiqargich taklif kilindi. 20-asr boshlarida magnitgidrodinamik nasoslarning yaratilishi nasos-appratlarni takomillashtirish yoʻnalishlaridan biriga aylandi. Atom energetikasining taraqqi-yoti munosabati bilan 20-asr 50—60-yillaridagina bunday nasoslar keng qoʻllanila boshladi.
Nasos, asosan, parrakli, uyurma va hajmiy xillarga, bular esa yana bir necha turlarga boʻlinadi. Parrakli nasos dvigateli gʻildirakni aylantirganda parraklari suyuqlik oqimiga taʼsir qiladi va uni harakatlantiradi. Parrakli nasosning markazdan qochma, diagonal va oʻqaviy(oʻq boʻylab haydaydigan) xillari bor. Bular suyuklikni soʻrish xususiyatiga ega boʻlmagani uchun ularni yurgizib yuborishda soʻrish trubasi va gʻildirakka suyuqlik quyiladi. Parrakli nasos 1 – 2500 m suv ustuniga tent bosim kerak boʻlgan joylarda ishlatiladi. Nasos k. — 90 — 92%. Uyurma nasosda dvigatel energiyasi uyurma hosil qiladi; uyurma suyuklikni ilashtirib, harakatla-nishga majbur qiladi. Uyurma N. qovushoqligi kam suyuqliklarni haydash uchun quvvati bir necha kilovatdan oshmaydigan statsionar va koʻchma qurilmalarda ishlatiladi. Bosimi parrakli nasosga qaraganda 2—10-marta ortiq, f.i.k. - 25 - 50%.
Hajmiy nasosda suyuqlik nasosning berk boʻshligʻidan quvurlarga porshen (plunjer), shesternya, vint, kulachok va boshqa taʼsirida oʻtkaziladi. Nasosga kirayotgan va undan chiqayotgan suyuqlikning solishtirma energiyalari farqi bosim deyiladi. Hajmiy nasosning porshenli (plunjerli), membranali, rotorli va boshqa xillari bor. Proshenli nasosda suyuqlik ish kameralari hajmining oʻzgarishi hisobiga harakatlanadi. Rotorli nasos shesternyali, plastinkali va boshqa xillarga boʻlinadi. Nasoslar suv taʼminoti tizimlarida, neft chiqarish, neft mahsulotlari va gazlarni haydashda, kema va gidropress qurilmalarida, avtomobillarda, binolarni shamollatishda hamda texnikaning boshqa sohalarida keng qoʻllaniladi. Nasos stansiyasi - suyukliklarni yuqoriga koʻtarish uchun moʻljallangan bino; nasos agregati va quvurlardan iborat inshoot. Nasosga boshkarish apparatlari, elektr nasos yeda esa taqsimlash qurilmalari, pasaytirish podstansiyalari, yigʻish-soʻrish va bosim kollektorlari, qoʻshimcha jihozlar (asosiy nasoslarni ishga tushiradigan vakuumnasoslar, yongʻinga qarshi ji-hozlar, moy xoʻjaligi va boshqalar) kiradi. Nasos agregati soʻrish quvuri, nasos, dvigatel, uzatish mexanizmi, teskari klapanli bosim truboprovodi va zulfindan iborat boʻladi. Me-liorativ (sugʻorish) Nasosning qoʻzgʻalmas va suzuvchi xillari bor. Suzuvchi nasos yeda nasos va kuch qurilmalari ponton yoki barjalarga oʻrnatiladi. Kema qatnaydigan yirik kanallarni suv bilan taʼminlash, suv omborlarini suv bilan toʻldirish, sugʻorish inshootlari va boshqa uchun yirik Nasos qoʻllaniladi. Vodoprovod Nasos suvni manbadan suv taʼminoti joyiga koʻtaruvchi va undan vodoprovod inshootlariga yoki rezervuarga hamda tozalangan suvni vodoprovod tarmogʻiga uzatuvchi koʻtarish st-yalaridan iborat. Kanalizatsiya Nasos panjarali va maydalagichli rezervuar, mashina zali (nasosxona) va boshqalardan iborat. Bunday Nasos yer ustiga va yer ostiga oʻrnatiladi. Xalq xoʻjaligida Nasosning ahamiyati katta. Ayniqsa, baland joylarga suv chiqarishda Nasos juda qoʻl keladi.[1]
Dörpen
Dörpen Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Emsland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 33,06 km2. 4924 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Dörpenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Valensiya metropoliteni
Yo`llari = 9 Valensiya metropoliteni yoki Metrovalencia — Ispaniyaning Valensiya shahri va uning chekkalarida joylashgan metro va tramvayning birlashgan tarmogʻidir.
To'qqiz liniyadan iborat. Ulardan oltitasi toʻlaqonli, asosan yerosti, metro liniyalari - 1, 2, 3, 5 va 7 ; va uchta - tramvay: 4, 6 va 8.
Tarixi
Valensiyadagi metro tarmog'i Trenet de Valensiya deb nomlanuvchi eski shaharlararo temir yo'l tarmog'ining vorisi bo'lib, poytaxtni yaqin atrofdagi shaharlar bilan bog'laydi. Bu tarmoq asosan XIX asr oxirida qurilgan. Bu liniya dastlab Sociedad Valenciana de Tranvías, keyinchalik Compañía de Tranvías y Ferrocarriles de Valencia va nihoyat Ferrocarriles Españoles de Vía Estrecha tomonidan boshqarilgan.
1980-yillarda amalga oshirilgan eski tarmoqni modernizatsiya qilish kengayishi va zamonaviy temir yo'l transportiga, jumladan uchta metro liniyasi va ikkita tramvay liniyasiga aylanishiga olib keldi. Birinchi metro liniyasining janubiy va shimoliy qismlari dastlab shaharlararo poezd liniyalari bo'lgan, 1988-yilda ular shahar markazi ostidan o'tgan tunnel bilan bog'langan. Shu paytdan boshlab yangi metro va tramvay liniyalari (to'liq yerosti 4 va 6 liniyalar) qurilishi boshlandi.
2006-yil 3-iyulda Valensiya metrosida ikki poyezdning Xesus stantsiyasida relsdan chiqib ketishi natijasida 43 kishi halok bo'ldi va 47 kishi jarohat oldi.
Liniyalar va stantsiyalar
thumb|270x270px| Eng gavjum joylardan biri bo'lgan Alameda stantsiyasida 4 ta trek mavjud
Texnik xususiyatlari
Yo'lning kengligi - 1000 mm, kuchlanish - 750/1500 V, oqim aloqa simlari orqali beriladi. Umumiy uzunligi 143,8 km boʻlgan liniyaning bor-yoʻgʻi 24,2 kmi tunnelda oʻtadi (171 ta bekat va bekatdan 31 tasi yer osti).
Marshallton
Marshallton AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Northumberland County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1437 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 2,3 km2. Shundan 2,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Sénezergues
Sénezergues Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Cantal departamenti Aurillac tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
203 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,0 km2.
Oğlaklı, Ağrı
Oğlaklı Murat — Ağrı viloyatining markaziy tumanidagi qishloqlaridan biri.
IC 298
IC 298 Kit yulduz turkumidagi RK1 tipli galaktikadir.
Torremocha
Torremocha Ispaniyaning Estremadura mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Cáceres provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 63,83 km2. Aholisi — 1022 kishi (2010).
Alikoʻsh
Alikoʻsh — neolit davriga mansub manzilgoh (mil. av. 8-6-ming yillik). Erondagi Musiyon sh. yaqinida. Amerika ekspeditsiyasi tomonidan 1961 va 1963-yillarda qazishma ishlari olib borilgan. Quyi qatlamlardan paxsa uy qoldiqlari, koʻplab chaqmoqtosh qurollar topilgan. Aholi ovchilik va terimchilik, qisman dehqonchilik (bugʻdoy va arpa donlari to-pilgan) bilan mashgʻul boʻlgan, echki xonakilashtirilgan. Keyinchalik, dehqonchilik va chorvachilik xoʻjalikda asosiy oʻrinni egallagan, qoʻy xonakilashtirilgan, obsidiandan yasalgan qurollar tarqala boshlagan, mil. av. 6-ming yillik boshlarida sopol buyumlar paydo boʻlgan. A. dagi topilmalar Yaqin Sharqning pastte-kislik mintaqalarida ishlab chiqaruvchi iqtisodiyotning qanday vujudga kelganini aniqlashda katta ahamiyatga ega.
Siyosiy me'yor
Siyosiy me’yor – bu davlat va siyosiy tuzilmalar darajasida tan olingan siyosiy normalar hisoblanadi. Uning asosiy hujjati konstitutsiya boʻlib, jamiyat va davlat hayotining huquqiy asoslarini oʻzida aks ettiradi.
Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi
Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi xalqaro ayollar futbolida Gvineya-Bisau sharafini himoya qiladi. Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi Gvineya-Bisau Futbol Federatsiyasi tomonidan boshqariladi. Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi FIFA tomonidan tan olingan ikkita oʻyinda qatnashgan, ikkalasi ham 2006-yilda Gvineya ayollar terma jamoasiga qarshi oʻtkazilgan. Mamlakatda, shuningdek, 2012-yilda Afrika Futbol Konfederatsiyasining FIFA U-17 ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichida ishtirok etgan 17 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoasi ham bor. Futbol mamlakatdagi eng mashhur ayollar sporti hisoblanadi.
Tarixi
1985-yilda bir nechta mamlakatlardagina ayollar milliy futbol jamoalari mavjud edi. Keyingi yillarda sport butun dunyoda mashhur boʻlgan boʻlsa-da, Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi faqat yigirma yildan koʻproq vaqt oʻtgach oʻynashni boshladi. 2006-yil oxiriga kelib, Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi FIFA tomonidan tan olingan ikkita oʻyinda maydonga tushdi. Birinchisi 2006-yil 28-oktabrda Bisau shahrida Gvineya ayollar terma jamoasiga qarshi o‘tgan bo‘lib, tanaffusgacha Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi 1:0 hisobida oldinda bo‘lgan, lekin oʻyin1:1 hisobida durang bilan yakunlangan. 2006-yil 12-noyabrda Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi Konakri shahrida FIFA tomonidan tan olingan ikkinchi oʻyinda maydonga tushdi va bu safar Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi Gvineya ayollar terma jamoasi ga 1:3 hisobida magʻlub boʻldi. Oʻshanda Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi haftada uchta mashgʻulot oʻtkazganligi haqida maʼlumot bergandi.
Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi 2006-yildan beri FIFA reytingidagi o‘rtacha reytingida 119-o‘rinni egallab turibdi. Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasining tarixdagi eng yuqori reytingi 2009-yil dekabrida 92-o‘rinni egallagan bo‘lsa, 2007-yil dekabrida oʻzining eng past reytingini (144-o‘rinni) egallagan. Gvineya-Bisauning reytingdagi eng yaxshi koʻtarilishi 2008-yilning mart oyida sodir boʻldi, oʻshanda Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi FIFA reytingidagi avvalgi oʻrniga nisbatan 23 pogʻonaga koʻtarilgan edi. 2012-yilning mart oyida Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi FIFA reytingida dunyo reytingida 135-oʻrinni, Afrika Futbol Konfederatsiyasi (CAF) reytingida esa 30-oʻrinni egalladi. 2012-yil iyun oyida Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi besh pogʻona yuqoriga koʻtarilib, dunyoda 130-oʻringa koʻtarildi, lekin Afrikada 33-oʻringa tushib ketdi.
Gvineya-Bisauda FIFA tomonidan tan olingan 17 yoshgacha boʻlgan futbol jamoasi mavjud boʻlib, bu jamoa 2006-yilda tashkil etilgan, ammo oʻsha yili hech qanday oʻyin oʻtkazmagan. Jamoa 2012-yil sentabr oyida Ozarbayjonda bo‘lib o‘tadigan FIFA U-17 Jahon chempionati uchun CAF saralash bosqichida ishtirok etdi. Ammo ushbu jamoa ham mintaqaviy saralash bosqichidan nariga oʻta olishmadi.
Rivojlanishi
Gvineya-Bisau 1974-yilda mustaqillikka erishdi, oʻsha yili davlatning milliy futbol federatsiyasi boʻlmish Gvineya-Bisau Futbol Federatsiyasi tashkil etildi. 1986-yilda federatsiya FIFAning aʼzosiga aylandi.
Futbol mamlakatda ayollar uchun eng mashhur sport turi bo‘lib, maktablarda futbol dasturlari tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi. 2004-yilda ayollar futboli milliy dasturi tashkil etilgan. 2006-yilga kelib, mamlakatda jami 80 ta futbol klublari mavjud edi, ulardan beshtasi aralash va uchtasi faqat ayollar uchun edi. Oʻsha yili 380 nafar ayol futbolchi roʻyxatdan oʻtgan va ayollar jamoasi futbol boʻyicha milliy chempionatda ishtirok etgan. Uch yil oʻtgach, Gvineya-Bisauda 24 ta faol ayollar jamoasi mavjud edi.
Hozirgi tarkib
2021-yil 10-oktabr kuni 2022-yilgi Afrika ayollar kubogi saralash turnirida quyidagi futbolchilar Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasi safiga chaqirilgan.
Gvineya-Bisau ayollar milliy futbol terma jamoasining xalqaro turnirlardagi natijalari
Chempion Ikkinchi oʻrin  Uchinchi oʻrin Toʻrtinchi oʻrin
Saratov viloyati
Saratov viloyati - Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat. 1934-yil10-yanvarda tashkil etilgan. Maydoni 100,2 ming km². Aholisi 2669,3 ming kishi (2002) asosan, ruslar (85,6%), shuningdek, ukrain, tatar, qozoq, mordva, chuvash, belorus, nemis va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Shahar aholisi – 73,2%. Saratov viloyatida 38 maʼmuriy tuman, 18 shahar, 30 shaharcha bor. Markazi – Saratov sh.
Saratov viloyati Sharqiy Yevropa tekisligining janubi-sharqida, Quyi Volga boʻyida, Volga daryosining har ikkala soxilida joylashgan. Eng baland joyi 370 m. Foydali qazilmalardan tabiiy gaz, neft, yonuvchi slanetslar, kurilish materiallari bor. Ikdimi kontinental. Yanvarning oʻrtacha temperaturasi–12°, iyulniki 22°. Yiliga 250–450 mm yogʻin yogʻadi. Vegetatsiya davri 127–150 kun. Asosiy daryosi – Volga va uning irmoklari: Tereshka, Katta Irgaz; Volgograd va Saratov suv omborlari bor. Saratov viloyati oʻrmonli dasht va chala choʻl zonalarida joylashgan.
Tuproklari asosan, qoratuproq, toʻq kashtan va kashtan tuproklar. Hududining 5% oʻrmon (qayragʻoch, dub, qayin). Yovvoyi hayvonlardan yumronqoziq, dala sichqoni, qoʻshoyoq, olaxurjun, malla tovushqon, tulki, boʻri, sassiqkoʻzan, oʻrmonlarda los, dashtlarda saygʻoq yashaydi. Ondatra, yenotsimon it, bobr, vixuxol, qobon, norka, xoldor bugʻu iqlimlashtirilgan. Daryolarda laqqa, leshch, sudak va boshqa baliqlar bor. Viloyat hududida Xvalin milliy bogʻi joylashgan.
Sanoatining asosiy tarmoqlari: mashinasozlik va metallni qayta ishlash (aviatsiya zavodi; trolleybus, podshipnik zavodlari, avtotraktor pritseplari, sovitkich va muzlatkich, metall kesuvchi stanoklar, priborlar, avtomatlashtirish vositalari va ular uchun ehtiyot qismlar, yoʻl mashinalari ishlab chiqarish), oziq-ovqat, kimyo va neft kimyosi (mineral oʻgʻitlar, sulfat kislotasi, kimyo tolasi va iplari, "Balvisko" va "Ximvolokno" korxonasi), texnik rezina buyumlari ("Balakovorezinotexnika" korxonasi), yengil (tikuvchilik, trikotaj, poyabzal, ipak va ip gazlamalar) sanoatlari korxonalari ishlab turibdi. Qurilish materiallari, taxta tilish va yogʻochsozlik, toʻqimachilik sanoati tarmoqdari mavjud. Neft va gaz qazib olinadi. Saratov GES, Balakov AESlari qurilgan. Asosiy sanoat markazlari: Saratov, Balakovo, Balashov, Volsk shahlari.
Saratov viloyati – Rossiyaning muhim qishloq xoʻjaligi rayonlaridan biri. Gʻalla, texnika ekinlari (kungaboqar, qand lavlagi), kartoshka, sabzavot, poliz, yem-xashak ekinlari ekiladi. Chorvachiligi goʻsht va sut yetishtirishga ixtisoslashgan. Koramol, choʻchqa, qoʻy, parranda boqiladi. Volga daryosi va Volgograd suv omborida kemalar qatnaydi. Saratov – Moskva, Saratov –Penza, Nijniy Novgorod – Cherepovets, Oʻrta Osiyo – Markaz gaz quvurlari oʻtgan. Transport yoʻli uzunligi 2299 km, qattiq qoplamali avtomobil yoʻllari uz. 9998 km (2002). Saratov shahrida xalqaro aeroport bor. 12 oliy oʻquv yurti, 13 muzey, 7 teatr, filarmoniya, sirk faoliyat koʻrsatadi. Kurort bor.
Peyraud
Peyraud Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ardèche departamenti Tournon-sur-Rhône tumani tarkibiga kiradi.
Martinsburg (Pennsylvania)
Martinsburg AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Blair County okrugi tarkibiga kiradi.
Peyraud
Geografiyasi
Maydoni — 6,0 km2. Dengiz sathidan 134 – 381 m balandlikda joylashgan.
Martinsburg (Pennsylvania)
Geografiyasi
Maydoni — 1,6 km2. Shundan 1,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 397 m balandlikda joylashgan.
NGC 5531
NGC 5531 Choʻpon yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1862-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Astrobiologiya
Astrobiologiya (astro… va biologiya) – koinotda hayotning barcha koʻrinishdagi (mikroorganizmlar darajasidan yuqori sivilizatsiyagacha) turlarini oʻrganadigan fan. Astrobiologiya astronomiya, biologiya va biokimyoning yutuqlariga tayanadi va ayrim masalalarni yechishda kosmik biologiya, kosmik tibbiyot bilan bogʻlanib ketadi. Kosmik jism sifatida Yerda, uning dastlabki atmosferasi sharoitida hayotning paydo boʻlishi va rivojlanishi masalasi Astrobiologiyaning asosiy muammosi hisoblanadi.
Bugungi ilmiy maʼlumotlarga koʻra, Merkuriy, Venera va Oyda hayot boʻlishi mumkin emas. Biroq atmosferasi juda siyrak boʻlgan Marsda hayot boʻlishi mumkin. Buni tekshirish maqsadida Marsga qoʻndirilgan kosmik apparatlar „Viking-1“ va „Viking-2“ (1976) (AQSH) yordamida avtomatik tarzda uchtadan tajribalar oʻtkazildi. Mars havosi va jinsi maxsus olib borilgan oziqaga solindi. Avvaliga organik hayot borligini koʻrsatgan tajriba keyin teskari natija berdi. Tajribalar uglevodorodga asoslangan hayotni qidirishga qaratilgan edi. Holbuki hayot boshqa birikmalarga asoslangan boʻlishi mumkin. Bu masala Marsga odam tushirilgan va tajribalar oʻtkazilgandan keyingina uzil-kesil hal boʻladi.
Boshqa yulduzlar atrofida hayotni izlash alohida muammo hisoblanadi. Ulargacha boʻlgan masofa uzoq boʻlgani uchun ularni hozirgacha avtomatik apparatlar yordamida tekshirib boʻlmadi. Agar ular atrofida yuqori sivilizasiya bosqichiga erishgan hayot (aqliy faol mavjudotlar) boʻlsa, ular bilan radioaloqa oʻrnatish mumkin boʻlardi. Bu maqsadda 1960-yilda hayot boʻlishi mumkin boʻlgan yaqin yulduzlar tomon radiosignallar yuborildi. Bu signallar biz Yerliklar toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni „olib ketdi“. 1974-yilda sharsimon yulduzlar toʻdasi M13 tomon radiomaktub yuborildi. Javob 48 ming yildan keyin kelishi mumkin (qarang Yerdan tashqaridagi sivilizatsiyalar). Astrobiologiyaning sayyoralar yuzida oʻsimliklarni axtaradigan boʻlimi astrobotanika deb ataladi. Har xil sharoitlarda (shuningdek, boshqa sayyoralar yuzasidagi sharoitga yaqin) oʻsimliklarning rivojlanishini oʻrganadi.
Shiyan quvurining portlashi (2021)
2021-yil 13-iyun kuni mahalliy vaqt bilan tonggi soat 6:30 atrofida Yanhu, Checheng Road, Chjanvan tumanlarida, Shiyan, Xubey bozorlarida gaz portlashi sodir bo‘ldi va natijada qulab tushdi. Bozorda sabzavot sotib olayotgan yoki nonushta qilayotgan mahalliy aholi portlash ostida qolgan. Portlash natijasida 25 kishi halok bo'ldi va 138 kishi jarohat oldi (jumladan, 37 kishi jiddiy jarohat olgan).
Baxtsiz hodisa
Tonggi 6:30 sabzavot bozori yaqinida gaz quvurining portlashi oqibatida 25 kishi halok bo‘ldi va 138 kishi jarohatlandi. Portlashdan jiddiy zarar ko‘rgan 150 kishini 173 nafar o‘t o‘chiruvchi binodan qutqarib olishdi.
Qurbonlar
CGTN ma'lumotlariga ko'ra, 25 kishi halok bo'lgan va 138 kishi jarohat olgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Sériers
Sériers Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Cantal departamenti Saint-Flour tumani tarkibiga kiradi.
Nasr Ibn Sayyor Allaysiy Ibn Lays Ibn Rofeʼ Ibn Robiʼa Ibn Juray Ibn Auf Ibn Amir
Nasr Ibn Sayyor Allaysiy Ibn Lays Ibn Rofeʼ Ibn Robiʼa Ibn Juray Ibn Auf Ibn Amir (taxminan 666—748) — mash-hur arab sarkardasi, Xuroson voliysi (738—748). Arablarning mudariy qabilasidan. 728—29 yillarda Samarqand no-ibi, soʻngra Balx va butun Xuroson noibi. Kutayba ibn Muslimping Movarounnahrga qilgan yurishlarida ishtirok etgan. Tabarishshng yozishicha, Xuroson N. ibn S davrida nihoyatda ravnaq topgan. N. ibn S Movarounnahrni uzil-kesil arablar qoʻl ostiga oʻtishiga katta hissa qoʻshgan. Oʻrta Osiyoda Horis ibn Surayj harakatini bostirish uchun 738—739 yillarda Samarqand, Choch, Forob va Far-gʻonaga bir necha bor yurish qilgan. N. ibn S. Movarounnaxrda oʻz mavqeini mus-tahkamlash uchun moliya islohotini oʻtka-zadi, shuningdek, islomni yangi qabul qilgan kishilar jizya soligʻidan ozod qilinadilar, barcha musulmonlar huquq jihatdan tenglashtirilganlar. Yer egasi, eʼtiqodidan qatʼi nazar, xiroj toʻlashi shart qilib qoʻyilgan. N. ibn S mahalliy zodagonlar (dehqonlar) yordamida mamlakatni itoatda tutib turishga intilgan. Shu maqsadda u xalifalik tomoniga oʻtgan yirik dehqonlarning avvalgi imtiyozlarini tiklaydi, buxorhudo/yaning qiziga uylanadi. Ammo shunga qaramay mamlakatdagi xalq ozodlik harakatlariga barham bera olmaydi. Abu Muslim bilan boʻlgan bir necha jangda magʻlubiyatga uchragach, (qarang Abu Muslim harakati), Iroqqa yoʻl olgan. Isfahon rus-toqlaridan biri Sava (Savat, Savax)da vafot etgan.
Manbalar: Istoriya at-Tabari, T., 1987; Abu Sa’id Gardizi, Zayn al-axbar, T., 1991.
Sériers
Aholisi
140 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,3 km2.
Torreorgaz
Torreorgaz Ispaniyaning Estremadura mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Cáceres provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 31 km2. Aholisi — 1769 kishi (2010).
Lehututu
Lehututu — Botsvananing Kgalagadi tumanidagi qishloq. U Kalahari choʻlida joylashgan hamda unda boshlangʻich va oʻrta maktablar mavjud. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 1956 kishini tashkil etgan.
Castelfranco in Miscano
Castelfranco in Miscano Italiyaning Campania (Italiya)|Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Benevento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 43 km2. 1020 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
IC 299
IC 299 Eridan yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Orif Alimahsumov
Orif Alimahsumov (21-may 1927, Toshkent −14-fevral 2005) — xonanda va sozanda, Oʻzbekiston xalq artisti (1977). Dast-lab buvasi Usta Qoʻchqordan ommaviy kuy va qoʻshiqlarni, xonanda E. Haydarovdan katta ashula, Yunus Rajabiy va F. Sodiqovdan maqom yoʻllarini oʻrgangan; Toshkent teatr va rassomlik sanʼati institutini tugatgan (1967).Oʻzbek estrada teatri (1956-57), Oʻzteleradio (1957-86)da yakkaxon, Oʻzteleradio huzuridagi Yunus Rajabiy nomidagi makom ansambli (1976-79 va 1983-86), etnografik ansambl (1979-83) badiiy rahbari, ayni paytda Yangiyoʻl shahri Madaniyat uyi maqomchilar ansambli rahbari (1972-78), Toshkent davlat konservatoriyasi (1983-85), Toshkent davlat sanʼat institutida (1986-yildan) katta oʻqituvchi, dotsentyabr Alimahsumov tabiatan diapazoni keng, kuchli, lekin mayin ovozga ega. Xonandalikning turli uslu-blari, ayniqsa, ishkamiy anʼanalarini puxta oʻzlashtirgan. Hajman yirik, baland avjli ashula, katta ashula va maqom yoʻllarini ravon va erkin kuylaydi. „Shashmaqom“, „Oʻzbek xalq musiqasi“ va boshqa qator filmlarda maqom va katta ashula yoʻllarini ijro etgan. Xalqaro musiqa anjumanlari (Moskva, 1971; Samarqand, 1978, 1983 va boshqalar)ning konsertlari qatnashchisi. „Sogʻlom avlod uchun“ (1997), "El-yurt hurmati" (2000) ordenlari bilan mukofotlangan.
Matti Makkonen
Matti Makkonen (1952 yil 16-aprel - 2015-yil 26-iyun) fin muhandisi va olimi. Qisqa xabarlar xizmati (SMS) ixtirochisi hisoblangan Matti Makkonen 1984-yilda qisqa xabar tushunchasini fanga kiritgan. Keyingi yili Fridham Hillebrand 160 belgidan iborat matnli xabarlarni taqdim etdi. SMS juda uzoq vaqt davomida mashxur bo'lib qoldi.
Makkonenga qisqa xabar g'oyasi uchun patent berilmadi. Shuning uchun u o`z ixtirosidan daromad ololmadi.
Meridian (Mississippi)
Meridian AQShning Mississippi shtatida joylashgan shahardir. Lauderdale okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
39968 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 342,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 118,8 km2. Shundan 116,9 km2 quruqlik, 1,9 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 105 m balandlikda joylashgan.
Heede
Hududi
Heedening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Haydar Aliyev
Haydar Alirizo oʻgʻli Aliyev (t. 10-may 1923, Naxchivon, ZSFSR, SSSR — v. 12-dekabr 2003, Klivlend, Ogayo, AQSH) — Ozarbayjonning ajoyib siyosiy va davlat arbobi, Ozarbayjon Respublikasining uchinchi Prezidenti (1993—2003), „Ulugʻ rahnamo“ va „Ozarbayjon xalqining umummilliy lideri“ unvonlarining rasmiy sohibi.
Haydar Aliyev — Ozarbayjon Respublikasining uchinchi prezidenti. Hozirgi prezident Ilhom Aliyevning otasi.
Hayoti
Umummilliy lider Haydar Alirizo oʻgʻli Aliyev 1923-yil 10-mayda Ozarbayjonning Naxchivon shahrida temiryoʻlchi oilasida dunyoga kelgan. Naxchivon Pedagogika texnikumini 1939-yilda bitirgandan soʻng Ozarbayjon Sanoat institutining meʼmorlik fakultetida tahsil olgan. Boshlanib ketgan urush unga tahsilni tugatish imkonini bermagan.
Haydar Aliyev 1941—1944-yillarda Naxchivon MSSR Xalq Ichki Ishlar Komissarligida va Naxchivon MSSR Xalq Komissarligi Sovetida turli mas’ul vazifalarda xizmat qilgan, 1944-yilning mayida esa Naxchivon Viloyat Partiya Komiteti tomonidan davlat xavfsizligi organlariga ishga joʻnatilgan. U Leningrad (hozirgi Sankt-Peterburg) va Moskva shaharlarida alohida oliy tahsil olgan, 1957-yilda esa Ozarbayjon Davlat universitetining tarix fakultetini bitirgan. Davlat xavfsizligi organlarida yigrma besh yil (1944—1969) xizmat qilgan Haydar Aliyev 1965-yilda SSSR Ministrlar Soveti huzuridagi Davlat Xavfsizlik Komiteti Ozarbayjon raisining oʻrinbosari, 1967-yilda esa uning raisi vazifasiga koʻtarilgan. H.Aliyevga 1967-yilda SSSR Ministrlar Soveti huzuridagi Davlat Xavfsizlik Komiteti tomonidan general-mayor unvoni berilgan
Ozarbayjon Kommunistik Partiyasi Markaziy Komitetining 1969-yil 14-iyuldagi tarixiy plenumida 46 yoshli Haydar Aliyev Ozarbayjon KP MKning birinchi kotibi etib saylandi va 1982-yilga qadar Ozarbayjon SSRga rahbarlik qildi. Haydar Aliyev respublikaga rahbarlik qilgan davrda (1969—1982) boshqaruvning mustahkamlanishi, kadrlarga nisbatan talabchanlikning ortishi natijasida iqtisodiy-ijtimoiy sohada ulkan natijalar qoʻlga kiritildi. 1982-yilning dekabrida Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi Markaziy Komiteti Siyosiy Byurosining aʼzosi etib saylangan Haydar Aliyev SSSR Ministrlar Soveti raisining birinchi oʻrinbosari lavozimiga tayinlandi va SSSRning rahbarlaridan biriga aylandi.
Haydar Aliyev SSSR Oliy Sovetining (8, 9, 10 vs 11-chaqiriqlar) deputati, 9-chaqiriq SSSR Oliy Soveti Ittifoq Soveti raisining oʻrinbosari (1974—1979), RSFSR Oliy Sovetining deputati (XI chaqiriq, 1985) , Ozarbayjon SSR Oliy Sovetining (7, 8, 9, 10 va 12-chaqiriqlar) deputati va Ozarbayjon SSR Oliy Soveti Prezidiumining aʼzosi (8, 9 va 10-chaqiriqlar) boʻldi.
Sov. IKP MKning 1987-yil oktabr plenumida Haydar Aliyev Sov. IKP MK Siyosiy Byurosining aʼzoligidan va SSSR Ministrlar Soveti raisining birinchi oʻrinbosari lavozimlaridan oʻz arizasiga koʻra isteʼfo berdi.
Haydar Aliyev 1990-yilning 20-yanvarida sovet qoʻshinlarining Bokuda amalga oshirgan qonli fojeasi tufayli ertasi kuni (21-yanvar, 1990-yil) Ozarbayjonning Moskvadagi vakili sifatida bayonot bilan chiqish qilib, Ozarbayjon, xalqiga qarshi amalga oshirilgan jinoyatning tashkilotchilari va ijrochilarining jazolanishini talab qildi. U Togʻli Qorabogʻda vujudga kelgan keskin mojaroli vaziyat bilan aloqador SSSR rahbariyatining ikkiyuzlamachilik siyosatiga eʼtiroz ramzi sifatida 1991-yilning iyulida Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi safini tark etdi.
1990-yilning iyulida Ozarbayjonga qaytgan Haydar Aliyev dastlab Bokuda, keyin esa Naxchivonda yashadi, xuddi shu yilda Ozarbayjon Oliy Sovetiga deputat qilib saylandi. U 1991—1993-yillarda Naxchivon Muxtor Respublikasi Oliy Majlisi raisining oʻrinbosari sifatida Oliy Sovetning sessiyalarida faol ishtirok etdi. Haydar Aliyev 1992-yilda Yangi Ozarbayjon Partiyasining Naxchivon shahrida boʻlib oʻtgan taʼsis qurultoyida partiyaning raisi etib saylandi.
1993-yilning may-iyunida Ganja shahrida Sur’at Huseynov boshchiligida prezident Abulfaz Elchibeyga qarshi koʻtarilgan Ganja isyoni natijasida mamlakatda fuqarolar urushi va mustaqillikni boy berish xavfi tugʻilganda Ozarbayjon xalqi Haydar Aliyevning hokimiyatga qaytarilishi talabi bilan oyoqqa qalqdi, bu, asl maʼnoda, milliy harakatga aylanib ketdi, Ozarbayjonning oʻsha paytdagi davlat boshliqlari uni rasman Bokuga daʼvat etishga majbur boʻldilar. Haydar Aliyev 15-iyunda Ozarbayjon Oliy Sovetining raisi qilib saylandi, 24-iyunda esa Milliy Majlisning qarori bilan Ozarbayjon Respublikasi Prezidentining vazifasini amalga oshira boshladi.
1993-yil 3-oktabrda umumxalq saylovi natijasida Haydar Aliyev Ozarbayjon Respublikasining Prezidenti etib saylandi. Uning Ozarbayjon rahbarligiga qaytishi bilan mamlakatning ijtimoiy-siyosiy, sotsial, iqtisodiy, ilmiy-madaniy hayotida, xalqaro aloqalarida oʻzgarishlar sodir boʻldi, ilmiy asoslarga, xalqaro meʼyor va tamoyillarga asoslangan mustaqil davlat qurilishi jarayoni boshlandi. Ozarbayjon davlatchiligining mavjudligiga katta xavf slogan 1994-yil oktabr va 1995-yil mart davlat toʻntarishi harakatlarining oldi olindi, davlat mustaqilligi saqlab qolindi, qurolli yoʻl bilan hokimiyatni egallash harakatlariga chek qoʻyildi.
Chareh, Babol
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Chareh (, shuningdek, Chareh sifatida rimlashtirilgan; Chori)  — Eron, Mozandaron viloyati, Babol tumani markaziy tumanidagi Ganjafruz qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 2,812 nafar kishi hamda 713 ta oiladan iborat.
Haydar Aliyev
Hayoti
1994-yil 20-sentabrda Bokuda „Kaspiy dengizining Ozarbayjon sektorida „Ozariy“, „Chiroq“ qatlamlari teranlikda joylashgan qismining birgalikda qazilishi va olingan neftning pay shaklida taqsimlanishi toʻgʻrisida“ jahonning 11ta eng yirik neft shirkati bilan Asr Shartnomasi imzolandi.
Haydar Aliyevning prezidentligi davrida milliy armiya qurilishida jiddiy oʻzgarishlar boshlandi. Tajovuzkor qurolli kuchlarning Ozarbayjon hududidagi boshboshdoqliklarning oldi olindi, gʻaddor dushmanga qarshi zarbalar berildi va 1994-yilning mayida Armaniston — Ozarbayjon, Togʻli Qorabogʻ mojarosini hal etishning dastlabki bosqichi sifatida front chizigʻida otishmalarni toʻxtatishning eʼlon qilinishiga erishildi.
1995-yilning noyabrida umumbashariy demokratik qadriyatlarni oʻzida aks ettirgan Ozarbayjon Respublikasi Konstitutsiyasining referendum yoʻli bilan qabul qilinishi 1995 va 2000-yillarda koʻppartiyaviylik asosida demokratik parlament saylovlarining oʻtkazilishi, Konstitutsiyaviy sudning faoliyat boshlashi, Ozarbayjonda oʻlim jazosining bekor qilinishi, „Mahalliy organlarga saylovlar toʻgʻrisida“gi Qonunning va boshqa bir qator qonunlarning qabul qilinishi va hayotga joriy etilishi aynan Haydar Aliyevning nomi bilan bogʻliqdir.
Haydar Aliyev 1998-yil 11-oktabrda xalqning yuksak faolligi sharoitida boʻlib oʻtgan saylovlarda 76,1 foiz ovoz toʻplab, yangidan Ozarbayjon Respublikasining Prezidenti etib saylandi.
Haydar Aliyev 2001-yilning 15-maydagi tarixiy farmoni bilan EAga Ozarbayjon Milliy Fanlar Akademiyasi maqomini berdi va bu bilan ushbu ulkan fan tashkilotining Ozarbayjon xalqi oldidagi xizmatlarini hamda akademik fanning mamlakat ravnaqidagi asosiy omillaridan ekanligi faktini yana bir bor yuksak saviyada tasdiq etdi. Haydar Aliyevning tashabbusi, bevosita rahbarligi bilan 2001-yil 9-10-noyabrda dunyo ozarbayjonliklarining Bokuda boʻlib oʻtgan I qurultoyi Ozarbayjon diasporasi faoliyatining yaxshilanishi va kuchaytirilishi sohasida juda muhim tarixiy qarorlar qabul qildi.
2003-yilgi prezident saylovlarida oʻz nomzodining ilgari surilishiga rozilik bergan Haydar Aliyev salomatligi borasida yuzaga kelgan muammolar tufayli saylovlarda ishtirok etishdan voz kechdi va oʻz nomzodligini Ilhom Aliyev foydasiga qaytarib oldi.
Chocomyšl
Chocomyšl — Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 113 ga yaqin aholisi bor. Maydoni 4,18 km².
Haydar Aliyev
Haydar Aliyev va Oʻzbekiston
Ozarbayjon xalqining milliy lideri Haydar Aliyev har doim qardosh Oʻzbekiston bilan munosabatlarga alohida ahamiyat berib kelgan va hatto Sovet davrida ham turkiyzabon qardosh mamlakatlarga alohida hamdardlik bildirgan.
Haydar Aliyev Ozarbayjon SSR Kommunistik Partiyasi Markaziy Qoʻmitasining birinchi kotibi (1969—1982) boʻlganda, Oʻzbekiston SSR Kompartiyasi Markaziy Qoʻmitasining birinchi kotibi Sharaf Rashidov bilan yaqin doʻstona munosabatda boʻlgan. Agar 1980-yillarning oʻrtalarida boshlangan voqealarga nazar tashlasak, Gorbachev va armanlar ittifoqning „birodarlar oilasi“ da milliy kamsitish urugʻlarini ekishda ayniqsa faol boʻlganlari aniq.
1985-yilda Olma - Otadagi voqealarni eslang. Koʻp yillar davomida Qozogʻistonni muvaffaqiyatli boshqargan Sov. IKP. Markaziy Qoʻmitaning Siyosiy byurosi aʼzosi D.Kunaevning tayinlanishi, keraksiz ravishda ishdan boʻshatilgan va uning oʻrniga Moskvadan yuborilgan Kolbining tayinlangani ommaviy noroziliklarni keltirib chiqardi. Oʻsha paytda Gorbachev birinchi boʻlib musulmon mamlakati boʻlgan Qozogʻistonda qirgʻinlarni amalga oshirish va koʻplab hibsga olish uchun harbiy kuch ishlatgan. Qozogʻistondagi voqealar Politbyuro a’zolari oʻrtasida keskin kelishmovchilikni keltirib chiqardi. Protesto aʼzosi Haydar Aliyev va Siyosiy byuroga nomzod Sharaf Rashidov (Oʻzbekiston) nomaqbul boʻlib qoldi.
1987-yil oktabr oyida Haydar Aliyev SSSR Vazirlar Kengashi raisining birinchi oʻrinbosari lavozimidan isteʼfoga chiqdi. Tarix davomida Ozarbayjon erlarini koʻzdan kechirgan armanlar ushbu fursatdan foydalanib, akademik Aganbekyanning Fransiyaga tashrifi chogʻida Togʻli Qorabogʻ masalasini koʻtarishdi. 1988-yil fevral oyida arman ayirmachilari Togʻli Qorabogʻning Ozarbayjondan ajralib chiqishi va Armanistonga qoʻshilishi uchun ochiq kurashni boshladilar.
Sharaf Rashidov, qardosh Oʻzbekistonni boshqargan taniqli davlat arbobi, 1983-yilda Sovet Ittifoqi respublikalari oʻrtasidagi diskriminatsiya siyosati va turk va musulmon respublikalariga qarshi adolatsiz fitnalari natijasida sirli vaziyatda vafot etdi.
2019-yilda Ozarbayjonda tashrif buyurgan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev bilan uchrashgan Ozarbayjon presidenti Ilhom Aliev bu borada oʻz fikrlarini bildirdi. Sovet Ittifoqi davrida Oʻzbekiston va Ozarbayjon rahbarlari Sharaf Rashidov va Haydar Aliyevning doʻstona munosabatlari borligini ta’kidlagan davlat rahbarlarimizg U Oʻzbekistondagi qonunchilik vazirliklarini boshqargan Gdlyan va Ivanov singari arman millatchilari Sharaf Rashidovga nisbatan “oʻzbek ishi” munosabati bilan katta adolatsizlik qilganini aytdi. "Ular nafaqat Oʻzbekistonga, balki barchamizga katta zarar etkazganini taʼkidlagan Prezident Ilhom Aliev bu voqealar Sovet Ittifoqining turkiyzabon respublikalariga ataylab qilingan hujum ekanligini aytdi. Ozarbayjonda bu hujum beparvo boʻlmadi ", - deya qoʻshimcha qildi prezident Ilhom Aliev.
Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev oʻz nutqida Ozarbayjon xalqining katta oʻgʻli Haydar Aliyev bilan doimo faxrlanib kelganini ta’kidladi. Prezident Mirziyoyevning taʼkidlashicha, Oʻzbekistonda odamlar Haydar Aliyevga doimo eslashadi va hurmat qilishadi, chunki u chindan ham buyuk inson edi. Men u bilan ishlagan odamlar bilan juda koʻp suhbatlashdim. U har doim oʻzbek xalqini hurmat qilgan. Ular Sharaf Rashidovich bilan koʻp uchrashishdi va juda qiyin masalalarni hal qilishdi. Bugungi kunda ham tirik boʻlgan ularning maslahatchilari Haydar Aliyev har doim Oʻzbekiston haqida hurmat bilan gapirgan va uni hamma joyda qoʻllab-quvvatlaganliklarini hanuzgacha faxr bilan aytishadi. Haydar Aliyevning „Oʻzbek ishi“ koʻtarilgan ogʻir yillarda oʻzbek xalqi haqida shaxsiy fikri bor edi. Bugun biz Haydar Aliyevning oʻgʻli ushbu ulugʻvor ishni davom ettirayotganidan gʻururlanamiz.
Ikki davlat rahbarlarining tashriflari ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirishda ayniqsa muhimdir. Shu munosabat bilan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovning 1996-yil 26-27-may kunlari Ozarbayjonga qilgan birinchi rasmiy tashrifini alohida taʼkidlash lozim. Oʻzaro tushunish va doʻstlik ruhida oʻtgan tashrif chogʻida ikki mamlakat „Ozarbayjon Respublikasi va Oʻzbekiston Respublikasi oʻrtasidagi doʻstlik va hamkorlik toʻgʻrisidagi shartnoma“ ni oʻz ichiga olgan 19 hujjatdan iborat maxsus hujjatlar toʻplamini imzoladilar. Tashrif chogʻida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimovga Boku davlat universitetining faxriy doktori unvoni berildi.
1996-yil 21-22-oktabr kunlari Ozarbayjon Prezidenti Haydar Aliyev Turkiyzabon davlatlar rahbarlarining IV forumi va taniqli davlat arbobi Amir Teymur tavalludining 660 yilligi munosabati bilan Toshkentga tashrif buyurdi.
Tashrif davomida Haydar Aliyev Davlat rahbarlari forumida nutq soʻzladi. Uning soʻzlariga koʻra, turkiyzabon davlat rahbarlarining muntazam uchrashuvlari ushbu mamlakatlar oʻrtasidagi hamkorlikni rivojlantirishga, madaniy va maʼnaviy aloqalarni kengaytirishga va mustaqillikni mustahkamlashga xizmat qiladi. Ozarbayjon rahbari, shuningdek, davlat rahbarlarining qoʻshma matbuot anjumanida qatnashdi, ularning sharafiga ziyofat soʻrab murojaat qildi va oʻzbek televideniesi muxbirining savollariga javob berdi.
Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Haydar Aliyevning 1997-yil 18-19-iyun kunlari Oʻzbekistonga rasmiy tashrifi munosabatlar rivojida yangi bosqich sifatida baholanishi mumkin. Bokuda boʻlgani kabi, Toshkentda 19 ta hujjat imzolandi. Ushbu hujjatlar orasida Ozarbayjon va Oʻzbekiston oʻrtasidagi hamkorlikni yanada rivojlantirish, doʻstlik va sheriklik munosabatlarini mustahkamlash toʻgʻrisidagi bitim muhim ahamiyatga ega.
Imzolanish marosimida nutq soʻzlagan Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Haydar Aliyev: „Biz Ozarbayjonda Oʻzbekiston bilan ishonchli sheriklik oʻrnatishni istaymiz va bu aloqalar boʻlishi, rivojlanishi va mustahkamlanishi uchun hamma narsani qilamiz“. Oʻzbekiston Prezidenti ikki mamlakat munosabatlari strategik hamkorlikka ega boʻlishini taʼkidladi. Ikki davlat rahbarlari oʻzaro manfaatli masalalarni ham muhokama qildilar va hamkorlikning turli jihatlari boʻyicha fikr almashdilar.
Haydar Aliyev 1997-yil 19-iyunda u Ozarbayjon Prezidenti M. Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy Universitetining Faxriy doktori diplomiga sazovor boʻldi. 1998-yil 9-avgustda Ozarbayjon Prezidenti Haydar Aliyev Yaltada yana bir bor Prezident İslam Karimov bilan Ukraina Prezidenti Leonid Kuchmaning 60 yilligiga bagʻishlangan tadbirlarda uchrashdi Uchrashuvda tomonlarni qiziqtirgan masalalar muhokama qilindi.