cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Umr — daryo
„Umr — daryo“ — oʻzbek shoirasi Gulchehra Joʻrayeva qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. Toʻplamga Joʻrayeva 1970-yillarda yozgan sheʼrlar hamda Nadejda Krupskayaga bagʻishlangan „Nadyusha“ dostoni kiritilgan.
Munavvara ertaklari yoki Noʻxatpolvonning sarguzashtlari
„Munavvara ertaklari yoki Noʻxatpolvonning sarguzashtlari“ — oʻzbek yozuvchisi Mirza Karim (Mirzakarim Pirmatov) qalamiga mansub ertaklar toʻplami. Mazkur toʻplam yozuvchining qizi Munavvarxon nomiga qoʻyilgan.
Artie Lange
thumb|Lange, [[2006]] Arthur Steven "Artie" Lange, Jr. — 1967-yil Livingstonda tugʻilgan. Amerikalik aktyor, komediyachi.
Ivan Denisovichning bir kuni
„Ivan Denisovichning bir kuni“ (Один день Ивана Денисовича) — rus yozuvchisi Aleksandr Soljenitsin qalamiga mansub qissa. Muallif boshida asarni „Shch-854“ (Щ-854) deb atagan. Asardagi hodisalar 1950-yillarda sovet mehnat lagerida sodir boʻladi va oddiy mahbus Ivan Denisovichning u yerda oʻtkazgan bir kuni haqida hikoya qiladi.
Qissaning nashr qilinishi Sovet adabiyoti tarixida katta ahamiyatga ega, chunki mamlakatda undan avval biror marta ham Iosif Stalin repressiyasi ochiq muhokama qilinmagan. „Noviy mir“ jurnali bosh muharriri Aleksandr Tvardovskiy jurnal oʻquvchilarini asarga tayyorlash uchun „Kirish soʻz oʻrnida“ deb ataluvchi qisqa muqaddima yozgan.
„Ivan Denisovichning bir kuni“ muallifga xalqaro shuhrat olib kelgan. Adabiyotshunoslar asar butun Sovet Ittifoqi tarixini oʻzgartirgan, deb hisoblaydi. Qissa dunyonig bir necha tiliga tarjima qilingan.
Syujet
Asardagi voqealar 1950-yillarda, sovet mehnat lagerida sodir boʻladi. Bosh qahramon Ivan Denisovich Shuxov (Иван Денисович Шухов) 40 yoshlardagi rus aksaridir. U jinoyatchi emas, balki Stalin repressiyasi qurbonidir. Ikkinchi jahon urushida Shuxovni fashistlar asir oladi, ammo u qochib ketishga muvaffaq boʻladi. Ammo sovet rasmiylari uni sotqinlikda ayblab, 10 yilga qamashadi.
Shuxov lagerdan chiqishiga koʻzi yetmaydi, chunki odatda rasmiylar mahbuslar qamalgan muddatni uzaytirib qoʻyishadi. Asarda Shuxovning qamoqdagi oddiy bir kuni haqida hikoya qilinadi. Boshqalar bilan sovuq barakda yashashi, qanda kiyinishi, uxlashi, ovqatlanishi va issiqlik elektr stantsiyasi qurilishida ishlashi haqida hikoya qilinadi. Asar yakunida Shuxovni ozodlikka chiqarishadi. Uning keyingi hayoti oʻquvchiga nomaʼlumligicha qoladi.
Alan Thicke
thumb|Thicke, [[2012]] Alan Willis Jeffrey (talaffuzi: 1947-yili Kirkland Lakeda tugʻilgan) amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Buloq boʻyida
„Buloq boʻyida“ — oʻzbek shoiri Xoldorjon Qurbonboyev qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. Muallifning ilk sheʼriy toʻplami. 1970-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Toʻplamga muallifning 31 sheʼri kiritilgan.
Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: M. Haydarov – muharrir, V. Dobrin – rassom, K. Nazarov – rasmlar muharriri, L. Puzenko – texnik muharrir, M. Rustamov – musahhih. Kitob adadi – 10 000 nusxa.
Shoʻx yomgʻir
„Shoʻx yomgʻir“ — oʻzbek shoiri Aziz Abdurazzoq qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1977-yil chop etilgan.
Zichyújfalu
Zichyújfalu – Mojariston, joylashgan va Gárdony bilan Szabadegyháza orasidagi qishloq. 2011-yilgi aholi sanogʻiga koʻra, Zichyújfaluing aholisi oʻsha yili 924 kishi.
Tasvir (asar)
„Tasvir“ — oʻzbek shoiri Rauf Parfi qalamiga mansub sheʼriy toʻplam. 1973-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyotida chop etilgan.
Artel (shirkat)
Artel savdo belgisi — Oʻzbekistondagi eng yirik maishiy texnika va elektronika ishlab chiqaruvchi kompaniya.
Tashkil topishi
2011-yilda Oʻzeltexsanoat kompaniyasi hamda Italiyaning „Gloria“, Janubiy Koreyaning „Samsung“, Xitoyning „Midea“, Turkiyaning „Odul“ shirkatlari bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq tashkil topgan.
Korxonalari
„Eko Maxmud“ va „Martensit Investment“ korxonasi oshxona plitalari, „Quality Electronics“ Samsung konditsionerlarini , „Sky Wind System“ LCD displeylarni, „White Machine Techonology“ changyutgichlar, „Thermo Water Electric“ suv isitgichlar ishlab chiqarmoqda. 2015-yilda Zomin tumanida LCD monitorlar ishlab chiqaruvchi korxona qurildi.
Sherlock Holmes haqida hikoyalar (1984)
Ruscha toʻplamga kiritilgan hikoyalar ingliz tilidan tarjima qilingan. Unga kiritilgan 6 hikoyani M. va N. Chukovskiylar, 3 hikoyani D. Livshits, 3 hikoyani N. Yemelyannikova, 2 hikoyani N. Voytinskaya, 1 hikoyani M. Bessarab, 1 hikoyani N. Gvozdareva, 1 hikoyani V. Shtengel, 1 hikoyani T. Ruzskaya, 1 hikoyani L. Borovoy tarjima qilgan. „Baskervillar iti“ qissasini esa N. Voljina oʻgirgan.
Toʻplamdagi 8 hikoya „Sherlock Holmes sarguzashtlari“ (The Adventures of Sherlock Holmes) (1892), 7 hikoya „Sherlock Holmesning qaytishi“ (The Return of Sherlock Holmes) (1905), 3 hikoya „Sherlock Holmesning memuarlari“ (The Memoirs of Sherlock Holmes) (1894), 1 hikoya „Uning soʻngi taʼzimi“ (His Last Bow) (1917) toʻplamlaridan olingan.
Mazkur toʻplamni tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: V. Medinskaya – muharrir, J. Karippayev – rassom, I. Vasilyev – rasmlar muharriri, S. Nurmiyeva – texnik muharrir, L. Mixalkova va N. Bobkova – musahhihlar. Kitob adadi – 300 000 nusxa.
Marvel Strike Force
Marvel Strike Force — 2018-yil 28-martda iOS va Android uchun chiqarilgan kompyuter oʻyini boʻlib. Oʻyin Marvel olamida sodir boʻladi.
Oʻyin jarayoni
Marvel Strike Force o‘yinchilarga Marvel olamidagi personajlarni to‘plash imkonini beradi: qahramonlar, yovuz odamlar, shuningdek Hydra yoki S.H.I.E.L.D kabi yirik tashkilotlarning oddiy qahramonlariidan janglarda boshqarish imkonini beradi. Personajlarni toʻplashning bir necha yoʻli mavjud boʻlib baʼzilari darhol oʻyinchilarga beriladi, boshqalari esa oʻyin davomida qoʻlga kiritish mumkin boʻladi.
Janglar turlarga boʻlinadi va eng yuqori tezlik parametriga ega boʻlgan personaj birinchi boʻlib oʻyinni boshlaydi.
Tanqid va meros
Oʻyinning iOS va Android platformalarida birinchi yilidagi sotuvi (2018) 150 million dollarni tashkil etgan boʻlsa. 2019-yildagi sotuvlar 180 million dollar tashkil qildi, ammo 2020-yilda keskin oʻsish kuzatilib 300 million dollar atrofida daromad koʻrildi.
Oʻyin SXSW Gaming Awards da „Mobile Game of the Year“ nominatsiyasiga nomzod boʻlgan va Webby Awards 2019 da „Peopleʼs Voice Award“ mukofotini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, „Oʻyinlar“ toifasida „Strategy/Simulation game“ nominatsiyasida nomzod boʻlgan. Google Play uni umumiy dizayn, foydalanuvchilar bilan oʻzaro ishlash va kuchli oʻsish boʻyicha 2019-yilning eng yaxshi oʻyini sifatida tan olgan. Oʻyin, shuningdek, Pocket Gamer tomonidan „Mobile Games Awards“ premiyasida „Best Live Ops“ shuningdek, Webby Awards 2020 da „Strategy/Simulation“ nominatsiyasida nomzod boʻlgan.
Fidel Castro vafoti
thumb|right|220px Kubaning 1959—2006 yillardagi lideri va komandante Fidel Castro 2016-yil 25-noyabrda qarilik tufayli vafot etdi. 28-noyabrda Gavanadagi José Martí markazida xayrlashuv marosimi boʻlib oʻtdi. 30-noyabrda uning tobuti Santiago de Kuba shahriga olib kelindi. 3-dekabrda bu yerda yarim milliondan ortiq aholi ishtirokida xayrlashuv marosimi boʻldi. 4-dekabr kuni soat 7:00 da tobutni Raúl Castro shahar qabristonidagi ajratilgan oʻraga joylashtirdi.
Yuz bilan yuzma-yuz
„Yuz bilan yuzma-yuz“ — oʻzbek matametigi va yozuvchisi Boborahim Omonov qalamiga mansub arifmetika haqidagi kitob. 1995-yil Toshkent shahrida chop etilgan. Asar kichik yoshdagi maktab bolalari uchun moʻljallangan.
Mary Gow
Mary Gow (1851-yil 25-dekabrda tavallud topgan) – ingliz akvarelist rassomi.
Biografiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Mary_L._Gow_-_Mother_and_Child_1894.jpg/220px-Mary_L._Gow_-_Mother_and_Child_1894.jpg|thumb| Ona va bola, 1894-yil Mary Gow koʻplab asarlarini Gou janr va tarixiy mavzularda ijod qilgan. Mary Gowning asarlari Jeyms Gouning (1852 – 1885) qizi va rassom Endryu Kerrik Gouning (1848-1920) singlisi boʻlgan edi. Mary Gow akvarelda asosan figuralar va janrlarni, ayniqsa yosh qizlarni chizgan.
Mary Gow Xizerli maktabida tahsil olgan va asosan Britaniya rassomlari qirollik jamiyatida keng koʻrgazmalar oʻtkazgan. 1869-1880-yillar orasida oʻn sakkizta asar yuborgan. Shuningdek, Mary Gow 1873-yildan Qirollik akademiyasida, Londondagi Yangi galereyada va Qirollik Birmingemda namoyish etilgan. Rassomlar jamiyati Mary Gowning Mari-Antuanetta kartinasi 1908-yilda Chantrey vasiyatiga koʻra sotib olingan. Mary Gowning eri janr rassomi Sidney Prior Xoll (1842-1922) boʻlgan. Mary Gow 1907-yilda turmushga chiqgan.
Mary Gow oʻz asarlarini 1893-yilda Illinoys shtatining Chikago shahrida boʻlib oʻtgan Butunjahon Kolumbiya koʻrgazmasida Tasviriy sanʼat saroyida namoyish etadi. Mary Gowning " Ona va bola „ asari “Dunyo rassomlari ayollari " kitobiga kiritilgan. Mary Gow 1875-yilda suv boʻyoqlari boʻyicha Qirollik rassomlar institutiga aʼzo boʻlgan.
Saʼdiy Sheroziy sheʼriyatidan
Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Jumaniyoz Jabborov – muharrir, G. Lomivorotova – texnik muharrir, J. Abubakirov – musahhih. Kitob adadi – 150 000 nusxa.
Kseniya Krasilnikova
Kseniya Vasilevna Krasilnikova (1991-yil 18-iyunda, Krasnoyarskda tugʻilgan ) — rossiyalik figurali uchuvchi, Konstantin Bezmaternix bilan juftlik konkida uchishda qatnashgan. Bu juftlik 2008-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempioniga aylandi.
Martaba
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Ksenia_KRASILNIKOVA_Konstantin_BEZMATERNIKH_Grand_Prix_Final_2008_%E2%80%93_Juniors.jpg/150px-Ksenia_KRASILNIKOVA_Konstantin_BEZMATERNIKH_Grand_Prix_Final_2008_%E2%80%93_Juniors.jpg|left|thumb|222x222px| Kseniya Krasilnikova va Konstantin Bezmaternyx [[2008-yilda oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri seriyasining finalida. ]] Kseniya konkida uchishni 5 yoshida boshlagan. U 2002-yilda Konstantin Bezmaternix bilan juftlik musobaqalarida qatnashdi. Ular Permda Valentina va Valeriy Tyukovlar bilan mashgʻulotlar oʻtkazishgan.
Kseniya va Konstantin ikki marta oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionatining bronza medali sovrindori boʻlishgan (2006 va 2007), nihoyat, 2008-yilda turnir chempioni unvonini qoʻlga kiritishdi.
2008-2009-yilgi mavsumda Kseniya va Konstantin murabbiylar bilan birgalikda yana bir yil oʻsmirlarda qolishga qaror qilishdi. Ular Meksikadagi oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri bosqichida gʻolib chiqishdi, keyin Belorussiyadagi bosqichda 4-oʻrinni egallashdi, ammo baribir seriya finaliga yoʻl olishdi. Gran-prining „kattalar“ seriyasida juftlik Xitoyda sahnaga chiqish uchun eʼlon qilindi, ammo jarohati tufayli Kseniya spektaklni tark etishga majbur boʻldi. Oʻsmirlar oʻrtasidagi Gran-pri finalida Kseniya tiklanishga muvaffaq boʻldi va ushbu turnirda juftlik uchinchi boʻldi. 2009-yilgi Rossiya chempionatida ular Yevropa va jahon chempionatlari uchun milliy terma jamoaga kirish uchun kurashda Ilyushechkina va Maysuradzega yutqazib, faqat 4-oʻrinni egallashdi. 2009-yil fevral oyida rossiyalik juftlik Universiadada unchalik yaxshi natija koʻrsatmadilar — ular oltinchi boʻlishdi.
2009-2010-yilgi mavsum davomida Kseniya belidan jarohat oldi. Shu sababli, sportchilar oʻzlari ishtirok etgan uchta turnirdan ikkitasini, shu jumladan milliy chempionatni tark etishga majbur boʻlishdi. Mamlakat chempionatidan soʻng darhol Kseniya Krasilnikova sport faoliyatini yakunlayotgani maʼlum boʻldi.
Sport yutuqlari
WD = tanlovdan chiqdi
Ryan Christie
Ryan Christie 1995-yil 22-fevralda Shotlandiyaning Inverness shahrida tugʻilgan. Shotlandiyalik futbolchi „Bornmut“ va Shotlandiya terma jamoasi yarim himoyachisi. 2020-yilgi Yevropa chempionati ishtirokchisi.
Jamoalardagi faoliyati
Ryan Christie oʻz shahrining „Inverness Caledonian Thistle“ klubini tugatgan. 2013-yilning 29-dekabrida u Shotlandiya Premer-ligasidagi debyutini „Celtik“ga qarshi o‘tkazdi. „Motherwell“ga qarshi, Ryan Christie „Inverness Caledonian Thistle“ uchun birinchi golini urdi. 2015-yilda u klubga Shotlandiya kubogini yutishda yordam berdi. Oʻsha yozda Ryan Christie yilning eng yaxshi yosh futbolchisi deb topildi va „Celtik“ bilan toʻrt yillik shartnoma imzoladi, ammo keyingi olti oyni „Inverness“da ijarada oʻtkazgan. 2016-yil boshida Ryan Christie „Celtik“ning toʻlaqonli futbolchisiga aylandi. 23-yanvar kuni „St Johnstone“ qarshi oʻyinda u yangi jamoada debyut qildi. 15-may kuni „Motherwell“ga qarshi oʻyinda Ryan Christie „Celtik“ safida birinchi golini urdi.
2017-yil boshida Ryan Christie „Aberdin“ga ijaraga oʻtdi. 27-yanvar kuni u yangi jamoasi safida „Dundee“ga qarshi debyut qildi. 4-fevral kuni „Partik Thistle“ga qarshi oʻyinda Ryan Christie „Aberdin“ uchun birinchi golini urdi. Yozda uning ijara muddati uzaytirildi.
2018-yilning yozida Ryan Christie ijara muddati tugaganidan keyin „Celtik“ga qaytdi. 2019-yilda Yevropa ligasi doirasida Fransiyaning „Renn“ va Italiyaning „Latcio“ klublariga qarshi o‘yinlarda u 3 ta gol urdi. Klub tarkibida Ryan Christie uch marta Shotlandiya chempioniga aylandi. 2021-yilning yozida Ryan Christie Angliyaning „Bornmut“ klubiga oʻtib, 3 yillik shartnoma imzoladi. Transfer summasi 1,5 mln. funt hisoblangan. U chempionatdagi debyutini „Barnsli“ga qarshi oʻtkazdi.
Xalqaro faoliyati
2017-yil 9-noyabr kuni Ryan Christie Shotlandiya terma jamoasi Gollandiyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida debyut qildi. 2019-yilning 16-noyabr kuni 2020-yilgi Yevropa chempionati saralash o‘yinida Kipr terma jamoasiga qarshi bahsda Ryan Christie milliy terma jamoadagi ilk golini urdi.
2021-yilda Ryan Christie Yevropa chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Chexiyaga qarshi oʻyinda maydonga tushdi.
Sovet zargarlik buyumlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Soviet_Gold_Rings_with_Synthetic_Rubies.JPG/220px-Soviet_Gold_Rings_with_Synthetic_Rubies.JPG|alt=Советские золотые кольца с синтетическими рубинами|thumb| Sintetik yoqutli sovet oltin uzuklari Sovet zargarlik buyumlari - Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqida (SSSR) 1922-yildan 1991-yilgacha (davlat mavjud bo'lgan vaqt) oltin, kumush, platina va palladiy qotishmalaridan boshqa metallar (mis, nikel, rux) qo'shilmasi bo'lgan qimmatbaho va yarim qimmatbaho minerallar, shu jumladan san'at va kundalik hayotda ishlab chiqarilgan zargarlik buyumlari.
SSSR hududida yaratilgan zargarlik buyumlari tarixiy ahamiyatga ega. Badiiy o'ziga xoslik alohida respublikalarning va butun Sovet davrining urf-odatlari va uslubiy harakatlarini aks ettiradi.
Sovet zargarlik buyumlari o'sha noyob davrni aks ettiruvchi o'ziga xos uslubga va sovet san'atining ushbu asarlarini alohida ajratib turadigan XX-asr madaniyatini aks etuvchi maxsus texnik xususiyatlarga ega ob'ektlarning badiiy guruhi (metall qotishmalari, davlat inspeksiyalarining belgilari, fabrikalar, zavodlar, artellar, xususiy hunarmandlar ) sifatida shakllangan.
Material
SSSRda barcha ishlab chiqarilgan zargarlik buyumlari uchun qattiq sifat nazorati o'rnatildi, shuning uchun barcha mahsulotlar, istisnosiz, o'sha paytda qabul qilingan standartlarning aniq belgilangan xususiyatlariga ega edi.
Oltin
Oltin taqinchoqlar va uy-ro'zg'or buyumlari SSSRda qimmatbaho zargarlik buyumlari edi. Ular kumush buyumlarga qaraganda kamroq miqdorda ishlab chiqarilgan, ammo ular sovet jamoatchiligi uchun kerakli va foydali edi. 1927-yildan boshlab sovet oltin zargarlik buyumlarining katta qismi qizil (chervonniy) oltin 583 bahosi (14 karat) dan yasalgan bo'lsa-da, zargarlik buyumlarini ishlab chiqarishda yuqori va past tozalikdagi boshqa oltin qotishmalari keng qo'llanilgan. SSSR, shuningdek, turli xil ranglar. "583" namunasi Sovet fuqarolari orasida eng mashhur bo'lgan, G'arb mamlakatlarida esa "585" namunasi eng keng tarqalgan va shunday bo'lib qolmoqda.
Kumush
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/USSR_Silver_Bracelets_%281970-80s%29.jpg/220px-USSR_Silver_Bracelets_%281970-80s%29.jpg|alt=Советские серебряные браслеты|thumb| Sovet kumush bilaguzuklari Sovet kumush taqinchoqlari va uy-ro'zg'or buyumlari SSSRda juda ko'p va keng tarqalgan zargarlik buyumlari edi. Kumush idishlar uchun eng keng tarqalgan belgi "875" belgisi edi.
Platina va palladiy
Platina yoki palladiydan tayyorlangan sovet zargarlik buyumlari SSSRda kamdan-kam uchraydi. Ushbu metallar taniqli zargarlik san'atkorlari, eksport uchun mo'ljallangan zargarlik buyumlari yoki maxsus buyurtmalar va san'atning cheklangan nashrlari uchun ajratilgan. Bunday buyumlarning juda oz qismi bugungi kungacha saqlanib qolgan.
Uslubi
Sovet zargarlik buyumlarini ishlab chiqarish asosan standartlashtirilgan edi, shuning uchun keng tarqalgan buyumlar Sovet Ittifoqida bir xil edi. Bu SSSRda zargarlik san'atining o'ziga xos uslubini yaratdi va ko'plab ommaviy ishlab chiqarilgan buyumlarga mashhurlik berdi. Shunday qilib, ayniqsa mashhur modellarga "Samovarchiki", "Sudarushki", "Kalachi" va boshqalar kabi xalq nomlari berila boshlandi.
Standartlashtirish va ommaviy ishlab chiqarishga qaramay, ko'plab buyumlar umumiy sovet uslubini saqlab qolgan holda, zargarlik san'atining badiiy va milliy xilma-xilligi bilan ajralib turardi, ular zargarlik san'ati ustalari va zargarlik fabrikalari va ustaxonalari joylashgan respublikalarning ijodiy xususiyatlarini ifodalaydi. “Maqsad va badiiy yechimida yangi boʻlgan zargarlik buyumlarini koʻrsatishga harakat qilindi, masalan, yoshlar, yangi turmush qurganlar, sahna uchun, sport musobaqalari gʻoliblari uchun, erkaklar uchun yangi zargarlik buyumlari, kundalik zargarlik buyumlari, faqat maxsus holatlar uchun mo'ljallangan zargarlik buyumlari. Shuningdek, zargarlik buyumlarini shakllantirishda "haykaltaroshlik" va assotsiativ yondashuvlarni ko'rsatish, ixtirochilik va she'riy boshlanishini (ba'zilarida ish shakllarini eslatish) ochib berish uchun zargarlik buyumlarining yangi turlari, XX-asr boshidagi modern uslubi, zargarlik buyumlarining milliy xususiyatlarini ko'rsatish, tematik qo'shilganligini ko'rsatar edi", deb yozadi ekspert.
Saqlanishi
Sovet zargarlarining bir qator asarlari yaratilganidan ko'p o'tmay muomaladan olib tashlandi va Sovet Ittifoqi zargarlarining mahoratini namoyish etish uchun darhol Olmos jamg'armasiga joylashtirildi va muzeylashtirildi. Ular tarixiy zargarlik buyumlari bilan birga Olmos fondi kataloglarida nashr etilgan.
Barcha sovet zargarlik buyumlari endi san'at, antiqa buyumlar va kollektsiyalarni o'z ichiga olgan ko'chma madaniy mulk bo'lib hisoblanadi. Huquqiy jihatdan, ko'p narsa ma'lum bir ob'ekt qaysi yurisdiktsiyada joylashganligiga bog'liq (joylashgan mamlakat qonunchiligi, mulkchilik shakli, madaniy boyliklarning harakati to'g'risidagi qonun hujjatlarining o'ziga xos xususiyatlari va boshqalar).
1991-yilda SSSR parchalanishi bilan barcha sovet zargarlik buyumlari o'tgan tarixiy davrning moddiy dalillari xarakteriga ega bo'ladi. Sobiq SSSR mamlakatlarining postsovet evolyutsiyasining o'ziga xos xususiyatlari sovet davridagi oltin va kumush buyumlarning ko'p miqdorda qayta eritish uchun tortib olinishiga va ularning butun dunyo bo'ylab keng tarqalishiga, aholining bir qismining ko'chib ketishiga yordam berdi va o'z jamg'armalarini saqlashning universal vositasiga aylandi.
XXI-asrda Sovet davridagi zargarlik buyumlari to'plamlari juda kam uchraydi, chunki XX-asr oxiri va XXI-asr boshlarida ular "eski moda" deb hisoblangan va maqsadli yig'ilmas edi. Kim oshdi savdosida taqdim etilgan to'plamga misol sifatida uning merosxo'rlari tomonidan sotilgan xonanda Lyudmila Zykinaning to'plamini keltirish mumkin.
Quyosh uygʻotganlar
„Quyosh uygʻotganlar“ — oʻzbek shoirlari qalamiga mansub sheʼrlar toʻplami. 1962-yil Toshkent shahrida OʻzSSR Davlat badiiy adabiyot nashriyotida chop etilgan. Toʻplam asosan sharq davlatlari hamda Afrika haqida yozilgan sheʼrlarni oʻz ichiga olgan va Osiyo va Afrika yozuvchilarining Qohirada boʻlib oʻtgan konferensiyasiga bagʻishlangan.
Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: Zohidjon Obidov – muharrir, P. Voronkin – rassom, G. Ostapenko – rasmlar muharriri, L. Parpixoʻjayev – texnik muharrir, M. Yusupova va N. Ahrorova – musahhihlar. Kitob adadi – 5 000 nusxa.
Qiziqarli fizika
Asar bir necha oʻn marta qayta nashr qilingan va dunyoning bir qancha tiliga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.
Quyosh uygʻotganlar
Sheʼrlar
Gʻafur Gʻulom
Oybek
Shayxzoda
Hamid Gʻulom
Asqad Muxtor
Mamarasul Boboyev
Mirmuhsin
Ramz Bobojon
Sulton Akbariy
Sobir Abdulla
Shuhrat
Turob Toʻla
Moʻjizalar olamida
Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: K. Muhamedov – muharrir, X. Olimjonov – rassom, L. Miroyedova – rasmlar muharriri, L. Shishikina – texnik muharrir, M. Mirzayev – musahhih. Kitob adadi – 15 000 nusxa.
Quyosh uygʻotganlar
Sheʼrlar
Shukrullo
Zohidjon Obidov
Nazarmat
Jumaniyoz Jabborov
Husniddin Sharipov
Xayriddin Saloh
Yusuf Shomansur
Erkin Vohidov
Toʻlqin
Anvar Eshonov
Pandora qutisi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b1/Lawrence_Alma-Tadema_10.jpeg/220px-Lawrence_Alma-Tadema_10.jpeg|thumb| Laurens Alma-Tademaning Pandoraning akvarel boʻyogʻi, 1881-yil link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Pithos_Louvre_CA4523.jpg/200px-Pithos_Louvre_CA4523.jpg|thumb| [[Krit|Kritdagi Pithos. Miloddan avvalgi 675-yill, Luvr muzeyi]] Pandora qutisi — qadimgi yunon mifologiyasida qadimgi yunon shoiri Gesiodning „Trudi i dni“ (oʻzbekcha: „Asarlar va kunlar“) sheʼrida abadiylashtirilgan Pandora afsonasi bilan bogʻliq artefakt. Afsonaning asl nusxasida eslatib oʻtilgan idish aslida katta saqlash idishi hisoblangan, ammo keyinchalik u „quti“ deb notoʻgʻri tarjima qilingan.
Zamonaviy davrda quti „katta va kutilmagan muammolarning har qanday manbasi“, yoki muqobil ravishda „qimmatli koʻrinadigan, lekin aslida laʼnat boʻlgan sovgʻa“ degan maʼnoni anglatuvchi idioma rolini oʻynaydi. Keyinchalik halokat idishining tavsiflari xilma-xil boʻlib, afsonaning baʼzi adabiy va badiiy qayta ishlanishi Pandoraning oʻzidan koʻra idiomatik qutining mazmuniga koʻproq eʼtibor qaratgan.
Mifologiyada
Gesiodning yozishicha, Prometey Olimp tog‘idan o‘t o‘g‘irlaganida, xudolar shohi Zevs bunga javoban o‘zi yaratgan Pandorani Prometeyning ukasi Epimeteyga berib yuborgan. Epimetey qoʻlidagi idishni ochdi, buning natijasida Pandora kasallik, oʻlim va boshqa koʻplab noaniq baxtsizliklar bilan dunyoga chiqdi. Epimetey idishni yopishga shoshilgan boʻlsa-da, unda faqat bitta mohiyat qoldi, odatda „umid“ deb ataladi (garchi u „aldamchi kutish“ deb ham salbiy maʼnoga ega boʻlishi mumkin edi).
Bu afsona „Pandora qutisini ochish“ idiomasini keltirib chiqardi, bu koʻplab kutilmagan muammolarni keltirib chiqaradigan biror ishni qilish yoki boshlash degan maʼnoni anglatadi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5f/Wedding_procession_pyxis_BM_GR1920.12-21.1_by_Marley_Painter.jpg/200px-Wedding_procession_pyxis_BM_GR1920.12-21.1_by_Marley_Painter.jpg|thumb| Attik pixida, miloddan avvalgi 440-430-yillar, Britaniya muzeyi
= "Quti" etimologiyasi = Mifning oʻzida dastlab „quti“ qadimgi yunon tilidagi „pithos“ (oʻzbekcha:"katta koʻza"|yunoncha: πίθος) edi. U sharob, moy, don yoki boshqa oziq-ovqatlarni saqlash uchun yoki marosim maqsadlarida inson kulini koʻmish uchun idish sifatida ishlatilgan, undan ruhlar chiqib ketgan va qaytib kelishlari aniq deb ishonilgan. Koʻpgina tadqiqotchilar loydan yaratilgan Pandoraning oʻzi va illatlarni oʻz ichiga olgan sopol idishi oʻrtasidagi yaqin oʻxshashlikni koʻrishgan.
Pithos soʻzining notoʻgʻri tarjimasi odatda XVI asrda yashagan Rotterdamlik gumanist Erazm nomi bilan bogʻliq boʻlib, u oʻzining maʼlumotlarida yunoncha pithosni „quti“ degan maʼnoni anglatuvchi pixis ga oʻzgartirgan. Buni Erazm oʻzining hikoyalaridan biridagi lotincha „Malo accepto stultus sapit“ (ahmoq jarohatdan keyin dono boʻladi) maqolida tasvirlaydi. Uning versiyasida quti Epimetey tomonidan ochilgan.
Qutining tarkibi
Yunon mifologiyasida insoniyatga berilgan neʼmatlar va baxtsizliklarni oʻz ichiga olgan idishlarning muqobil tavsiflari mavjud boʻlib, ularning eng qadimgisi Gomerning "Iliada" asarida tasvirlangan."" link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Epimetheus_opening_Pandora%27s_box_MET_DP812748.jpg/250px-Epimetheus_opening_Pandora%27s_box_MET_DP812748.jpg|left|thumb| „Epimeteyning halokatli idishni ochishi“ Giulio Bonasonening XVI asrdagi gravyurasi Qadimgi yunon shoiri Teognis oʻz elegiyasida Gesiod hikoyasining qarama-qarshi versiyasini taklif qiladi, bunda idish illatlar bilan emas, balki barakalar bilan toʻldirilgan. Ushbu versiya zamonaviy davrda Babrius tomonidan yozilgan Ezop ertagi bilan tasdiqlangan, unda xudolar odamlarga barakali idish yuboradilar. Undagi maʼlum bir ayol oʻrniga, „ahmoq odam“ (lotincha:κκρατννρρωπος) qiziqishi tufayli idishni ochadi va ularga qochishga imkon beradi. Qopqoq yopilgandan soʻng, qutida faqat „umid“ qoldi. Bu ertak Perri indeksida 312-oʻrinni egallagan.
Uygʻonish davrida Pandora idishining hikoyasi ikki mashhur yozuvchi tomonidan qayta talqin qilingan: Andrea Alciato oʻzining „Knige emblem“ (oʻzbekcha:"Gerblar kitobi") (1534) va neo-lotin shoiri Gabriele Faerno oʻzining „Fabulum Centum“(oʻzbekcha:"Yuz ertak") toʻplamida. Alciato bu voqeaga faqat umid maʼbudasi koʻza ustida oʻtirganini tasvirlash orqali ishora qildi. Faernoning qisqa sheʼrida ham umidning kelib chiqishi haqida soʻz boradi, lekin bu holda u omon qolgan „Umumjahon neʼmatlari“ (bona universa) haqida: „odamlarga yetishmayotgan barcha neʼmatlardan bir umid qalbda qoladi“ — deb yozgandi.
Idishga jamlangan neʼmatlar gʻoyasi, shuningdek, Giulio Bonasone tomonidan ishlangan gravyurada aks ettirilgan, bu yerda sodir boʻlgan voqeaning aybdori Pandoraning eri Epimetey hisoblanadi.
Yunon afsonasida insoniyatga berilgan ne'matlar va yomonliklarni o'z ichiga olgan ko'za yoki idishlar to'g'risida muqobil rivoyatlar mavjud bo'lib, ular haqida Gomerning "Iliada"sida dastlabki ma'lumotlar keltirilgan.
Jov saroyining ostida ikkita ko'za bor, biri yomon in'omlar bilan, ikkinchisi esa yaxshi narsalar bilan to'ldirilgan. Momaqaldiroq xudosi ikkala idishni kimga jo'natgan bo'lsa, u yaxshilik bilan ham, yomonlik bilan ham yuzlashadi. Ammo Jov yomon in'omlardan boshqa hech narsani yubormasa, u masxara qilinadi, ochlik uni doim ta'qib qiladi va u yer yuzidan yuqoriga va pastga ko'tarilib, tushaveradi, na xudolar orasida, na odamlar orasida hurmati qolmaydi.
Miloddan avvalgi 6-asrda yashagan yunon shoiri Megaralik Teognis Gesiod qalamiga mansub bir she'rda ta'kidlaydiki:
Umid insoniyat orasida qolgan yagona yaxshi xudodir,                                                                                                                                                                        Qolganlari Olimpga ketishdi. Ishonarli, qudratli xudo ketdi, odamlardan vazminlik ketdi,                                                                                                                                                           va do'stim, inoyatlar yerni tashlab ketishdi. Erkaklar qasamyodiga endi ishonib bo'lmaydi,                                                                                                                                                                                Ular mangu xudolarni hurmat qilmay qo'yishdi, taqvodorlar guruhi yo'q bo'ldi,                                                                                                                                 va erkaklar endi xulq-atvor qoidalarini yoki taqvodorlik neligini bilmaydilar.
Sharxlashdagi qiyinchiliklar
Gesiodikning ilm-fani talqin qilishning eng muhim nuqtasi bo'lgan. Yovuzlik bilan to'la idishga qamalgan umid, insoniyat uchun foydami yoki boshqa bir la'natmi? Bir qator mifologiya darsliklaridagi talqinlar, M.L. Westning fikrlariga mos tushadi: Umidning bankada saqlanishi tasalli beradi va biz hozirgi kasalliklarimizga qarshi bu dori uchun minnatdor bo'lishimiz kerak". Mark Griffit kabi ba'zi olimlar esa buning teskari nuqtai nazarini keltiradi: "Umid, odamlarning hayoti yanada qayg'uli va tushkun bo'lishi uchun ulardan mahrum qilingan ne'matga o'xshaydi". Bu talqin ikkita savolni yuzaga keltiradi: birinchidan "elpis" so'zi qanday ifodalanadi, yoki yunoncha so'z "umid" singari tarjima qilinadimi?; ikkinchidan, idish erkaklar uchun elpisni saqlaydimi yoki uni erkaklardan uzoqroq tutadimi?
Ko'pgina qadimgi yunoncha so'zlar singari, elpis ham bir necha usul bilan tarjima qilinishi mumkin. Bir qator olimlar "kutish" degan neytral tarjimani afzal ko'rishadi. Klassik mualliflar elpis so‘zini “yomonlikni kutish” yoki “yaxshilikni kutish” ma’nosida qo‘llaydilar. Statistik tahlil shuni ko'rsatadiki, oxirgi ma'no barcha qadimgi yunon adabiyotida birinchisiga qaraganda besh marta ko'proq uchraydi.[23] Boshqalar ozchilikning fikriga qo’shilishadi ya’ni ularning talqiniga ko’ra, elpis "yovuzlikni kutish" (vel sim) bo'lishi kerak. Birinchi savolning javobi koʻp jihatdan ikkinchisiga bogʻliq: bankani qamoqxona yoki omborxona deb talqin qilish kerakmi? Albatta, Pandora ozod qilgan yovuzliklar uchun qamoqxona boʻlib xizmat qiladi – ular faqat insoniyatga taʼsir qiladi. Mantiq shuni ko’rsatadiki, idish elpis uchun qamoq vazifasini ham bajaradi va uni insoniyatdan saqlaydi.[26] Agar elpis kutilayotgan umidni anglatsa, afsonaning ohangi pessimistikdir: dunyodagi barcha yovuzliklar Pandoraning ko'zasidan sochilib ketgan, shu bilan birga, potentsial yumshatuvchi kuch bo'lmish umid ichkarida mahkam yopilgan. Biroz pessimistik talqin bu afsonani tushunishga undaydi: son-sanoqsiz yovuzliklar Pandoraning idishidan qochib, insoniyatga azob-uqubatlar yuboradi; insoniyat bu yovuzliklarni o'zlashtira oladi degan umid banka ichida asirlikda qolmoqda. Hayot umidsiz emas, lekin inson umidsizdir.
Bundan tashqari, umid shunchaki ko'zadagi yovuzliklardan biri, umidning yolg'on turi bo'lib, insoniyat uchun yaxshi emasligi ta'kidlanadi, chunki keyinchalik she'rda Gesiod umid bo'sh (498) va yaxshi emas (500) deb yozadi va insoniyatni mehnatsevarlikni tark etib, dangasa qilishga, yomonlikka moyil qiladi.
Faylasuf Fridrix Nitsshe “In human, all too human” asarida “Zevs boshqa yovuzliklar insonni qanchalik qiynamasin, u o‘z joniga qasd qilishini emas, balki o‘zini yangidan azoblanishiga yo‘l qo‘yishini xohladi va u bu bilan insonga yangi umid baxsh etdi.Haqiqatdan u yomonliklarning eng yomoni, chunki u insonning azobini uzaytiradi”. “Umid yaxshi/idish qamoqdir” talqiniga e’tiroz sifatida, agar ko‘za yomonliklarga to‘la bo‘lsa, ular orasida kutilgan umidning ne’mati nima qiladi? Bu tanqid ba'zilarni elpisni yovuzlikni kutish sifatida ko'rsatishga olib keladi, bu afsonaning ohangini biroz optimistik qiladi: garchi insoniyat dunyodagi barcha yovuzliklardan qiynalayotgan bo'lsa-da, hech bo'lmaganda u hayotni chidab bo'lmas holga keltiradigan yovuzlikni doimiy kutishdan saqlaydi.
Arne Dokken
Klublardagi faoliyati
Arne Dokken Drammen shahrida tugʻilgan va oʻz faoliyatini Åssiden IF jamoasida boshlagan. 19 yoshida Strømsgodset IF jamoasiga oʻtgan. 1975-yilgi mavsumda u Norvegiya chempionatining eng yaxshi toʻpurari sifatida qayd etiladi. U Lillestrøm SK bilan 1978-yil Norvegiya kubogini va 1981-yilgi ligada oltin medallarni qoʻlga kiritgan. Keyin u Gretsiyaning Panathinaikos klubida professional faoliyatini davom ettiradi va klub tomonidan Apollon Smyrnis jamoasiga ijaraga beriladi. Faoliyatining oxirgi yillarida Norvegiyaning Rosenborg BK jamoasiga qaytadi va aynan shu jamoa safida rasman futbolchilikdagi faoliyatini yakunlaydi.
Xalqaro faoliyati
Dokken toʻrt marta Norvegiya U-19 va 11 marta Norvegiya U-21 termasi jamoasida maydonga tushgan. U Norvegiya terma jamoasi safida 24 ta oʻyinda ishtirok etib, ikkita gol urgan.
Murabbiylik faoliyati
U murabbiylik faoliyatini 1985-yilda „Rosenborg“ jamoasida boshlagan. Ushbu jamoa bilan bir necha bor oltin medallarni qoʻlga kiritadi va keyinchalik Rosenborg BK va FC Lyn Osloda sport direktori lavozimiga koʻtariladi. U Strømsgodset IFda murabbiy, sport boʻlimi boshligʻi va Sandefjord Fotballda 2004-yilgi mavsumda bosh murabbiy sifatida faoliyatini davom ettirgan.
Oʻyinchi sifatida
Lillestrøm SK
Panathinaikos
Murabbiy sifatida
Rosenborg
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Denisa Křížová
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Denisa Křížová (1994-yil 3-noyabrda tugʻilgan) — chex xokkeychisi va Chexiya terma jamoasi aʼzosi, hozirda Premier Xokkey Federatsiyasida (PHF) Minnesota Whitecaps klubi bilan oʻynaydi.
Faoliyati
Northeastern Huskies ayollar xokkey jamoasi bilan Křížova toʻrt yillik kollejda xokkey boʻyicha 143 oʻyinda 169 ball toʻpladi, universitet tarixidagi oltinchi toʻpurar boʻldi.
Křížová 2017-yilgi NWHL loyihasida Connecticut Whale tomonidan oʻn uchinchi xokkeychi qilib tanlab olinganida, Milliy ayollar xokkey ligasida (NWHL; 2021-yilda PHF nomi oʻzgartirildi) Chexiyada tugʻilgan birinchi xokkeychi boʻldi. U Boston Pride bilan birinchi professional shartnomasini 2018-yil 2-avgustda imzoladi.
Pride bilan atigi bir yil oʻynagach, Shvetsiya ayollar xokkey ligasida (SDHL) Brynäs IF Dam bilan oʻynash uchun Yevropaga qaytib keldi. Jamoadagi birinchi mavsumida 34 oʻyinda 47 ochko toʻpladi va ligada toʻp kiritish boʻyicha yettinchi oʻrinni egalladi.
Xalqaro oʻyinlari
Kattalar terma jamoasi bilan 2022-yil Pekinda boʻlib oʻtgan qishki Olimpiya oʻyinlari, 2013-, 2016-, 2017-, 2019- va 2019-yillarda ayollar oʻrtasidagi IIHF jahon chempionati yuqori divizioni turnirlari xokkey boʻyicha ayollar, 2012-, 2014- va 2015-yillarda I divizion A guruhi; 2011-yilda II divizion turnirida Chexiyani himoya qilgan.
Muntazam mavsum va pley-off oʻyinlari
Izoh: GP=ishtirok, G=gol, A=assist, Pts=ball, PIM=qoidabuzarlikni anglatadi
Shohruhxon
Shoxruh Alisherovich Yuldashev (1985-yil 29-mayda tugʻilgan) — oʻzbek film aktyori va qoʻshiqchisi. Tinglovchilari orasida shunchaki Shohruhxon nomi bilan mashhur. Shohruhxon oʻzbek va rus tillarida qoʻshiq kuylaydi.
Hayoti
Shoxruh Yuldashev Alisherovich 1985-yil 29-mayda Toshkentda tugʻilgan. Shoxruhxon bolaligidan Ozodbek Nazarbekovning „Seni koʻrdim qaydan ham“ qoʻshiqlarini kuylab yurgan.
The Beatles: The Authorised Biography
„The Beatles: The Authorised Biography“ („The Beatles: Rasmiy biografiya“) — ingliz yozuvchisi va jurnalisti Hunter Davies qalamiga mansub The Beatles guruhi haqidagi kitob. Asar guruh maʼqulligi bilan yozilgan yagona biografiyadir. Ilk bor 1968-yil London shahrida „McGraw-Hill“ nashriyotida chop etilgan.
Davies 1965-yil „Here We Go Round the Mulberry Bush“ („Malina tuplarini aylanib oʻtamiz“) romanini yozgan. Asar asosida 1967-yil film suratga olingan. Davies Paul McCartney bilan film uchun qoʻshiq yozishni muhokama qilish uchun uchrashgan. Uchrashuv davomida Davies guruh biografiyasini yozishni taklif qilgan. McCartneyga bu fikr maʼqul kelgan, chunki oʻsha paytgacha guruh haqida notoʻgʻri maʼlumotlar yozilgan boʻlgan. McCartney Daviesga guruh menejeri Brian Epstein maʼqulligini olishni taklif qilgan. Epstein ham bu taklifga rozi boʻlgan va natijada „The Beatles: The Authorised Biography“ asari yozilgan.
Kitobni yozish uchun Davies 1967–1968-yillarda guruh aʼzolari bilan 18 oy vaqt oʻtkazgan. Guruh maʼqullagan yagona biograf oʻlaroq Davies nafaqat guruh aʼzolari, balki ularning doʻstlari, oila aʼzolari hamda hamkasblari bilan uchrashgan. Davies guruh aʼzolari bilan aloqa qilishda davom etgan. „The Beatles: The Authorised Biography“ bir necha marta qayta nashr qilingan, qayta nashrlarga yangi maʼlumotlar kiritilgan. Asar bir necha tilga, jumladan, rus tiliga tarjima qilingan.
Tafakkur gulshani
„Tafakkur gulshani“ (Симфония разума) — taniqli yozuvchi va olimlarning hikmatli soʻzlari toʻplami. Toʻplamni rus siyosatchisi hamda adabiyotshunosi Vladimir Voronsov tuzgan. Ilk bor 1976-yil Moskva shahrida „Molodaya gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Bir necha marta qayta nashr qilingan. Asar bir necha tilga, jumladan, oʻzbek tiliga tarjima qilingan.
Toʻplamni oʻzbek tiliga Sharifa Abdurazzoqova tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr ilk bor 1981-yil Toshkent shahrida Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va sanʼat nashriyoti nashriyotida chop etilgan. 1989-yil qayta nashr qilingan.
Ingliz tili grammatikasi (Boʻronov, Boʻronova, Toshboyeva)
„Ingliz tili grammatikasi“ — Jamoliddin Boʻronov, Muattar Boʻronova hamda Muborak Toshboyeva qalamiga mansub ingliz tili grammatikasi boʻyicha spravochnik. 1978-yil Toshkent shahrida „Oʻqituvchi“ nashriyotida chop etilgan. Asar pedagogik institutlarning 2-3-bosqich talabalariga moʻljallangan.
Spravochnikda ingliz tilining grammatik sistemasi qisqacha tushuntirish matnlari va muayyan grammatik jadvallar yordamida mujassamlashtirilgan holda bayon qilingan. Asar asosan soʻz turkumlari va ularning gapda ishlatilishiga bagʻishlangan.
Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: T. Joʻrayev – muharrir, N. Vasilkin – rassom, P. Brodskiy – badiiy muharrir, E. Vildanov, T. Zolotilova – texnik muharrirlar, D. Abdullayeva – musahhih. Kitob adadi – 9 000 nusxa.
Matthew W. Taylor
Matthew William Taylor (talaffuzi: 1966-yili Flintda tugʻilgan) Amerikalik aktyor, komik va musiqachidir.
Mittulkaniston-u Aljabrga sayohat
„Mittulkaniston-u Aljabrga sayohat“ (Путешествие по Карликании и Аль-Джебре) — rus matametigi va yozuvchisi Vladimir Lyovshin hamda yozuvchi Emiliya Aleksandrova qalamiga mansub arifmetika va algebra haqidagi ertaklar toʻplami. Ilk bor 1967-yil Moskva shahrida „Detskaya literatura“ nashriyotida chop etilgan. 1991-qayta nashr qilingan.
Asarni oʻzbek tiliga Erkin tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1973-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan.
Oʻzbekcha tarjima
Asarni oʻzbek tiliga 1967-yil „Detskaya literatura“ nashriyoti chop etgan ruscha nashridan Erkin Jabborov tarjima qilgan. Oʻzbekcha nashr 1973-yil Toshkent shahrida „Yosh gvardiya“ nashriyotida chop etilgan. Asarni nashrga tayyorlashda quyidagi shaxslar ishtirok etgan: S. Saydaliyeva – muharrir, N. Antokolskaya – rassom, K. Nazarov – rasmlar muharriri, L. Shishikina – texnik muharrir, M. Rustamov – musahhih. Kitob adadi – 30 000 nusxa.
Oshxona (an'analar)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Food_from_Turkey_%28cropped%29.jpg/220px-Food_from_Turkey_%28cropped%29.jpg|thumb| Turk oshxonasidan namuna Oshxona - tarixiy, geografik, madaniy va boshqa sharoitlar tufayli pishirish uchun an'analar va retseptlar to'plami. Ovqatlar etnik, mintaqaviy va boshqa xususiyatlarga ega. Oziq-ovqatning diniy taqiqlari va an'analari ham mahalliy oshxonaga kuchli ta'sir ko'rsatishi mumkin. Oshxonaga birinchi navbatda ma'lum bir hududda sotib olinadigan mahsulotlar ta'sir qiladi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Yassapoulet.JPG/220px-Yassapoulet.JPG|thumb| Yassa - G'arbiy Afrikada tovuq yoki baliqdan tayyorlangan mashhur taom.
Mintaqaviy oshxonalar
Global oshxona - bu butun dunyoda qo'llaniladigan oshxona bo'lib, uni asosiy oziq-ovqatlar, jumladan, don, oziq-ovqat mahsulotlari va yog'larning umumiy foydalanishiga ko'ra tasniflash mumkin. Mintaqaviy oshxonalar] ma'lum ingredientlarning mavjudligi va ishlatilishiga, mahalliy pishirish an'analari va amaliyotiga, umumiy madaniy farqlarga qarab farq qilishi mumkin.
Afrika oshxonalari mahalliy mevalar, don va sabzavotlar, shuningdek, sut va go'sht mahsulotlari kombinatsiyasidan foydalanadi. Qit'aning ba'zi qismlarida sut, tvorog va zardob mahsulotlari ustunlik qiladi. Biroq, tropik Afrikaning katta qismida sigir suti kam uchraydi va uni mahalliy sharoitda ishlab chiqarish mumkin emas (chorvachilikka ta'sir qiladigan turli kasalliklar tufayli). Qit'aning xilma-xil demografik tarkibi ko'plab turli xil ovqatlanish va ichish odatlarida, idish-tovoq va pishirish usullarida aks etadi.
Osiyo oshxonalari ko'p va xilma-xil bo'lib, Sharqiy Osiyo, Janubiy Osiyo, Janubi-Sharqiy Osiyo, Markaziy Osiyo va G'arbiy Osiyo oshxonalarini o'z ichiga oladi. Sharqiy Osiyo va Janubi-Sharqiy Osiyo uchun umumiy (Xitoy ta'siri tufayli) tarkibiga guruch, zanjabil, sarimsoq, kunjut, chili qalampiri, quritilgan piyoz, soya va tofu kiradi, bug'da qovurish, bug'da dimlash va ko'p qovurish - pishirishning keng tarqalgan usullari. Guruch Osiyodagi ko'pgina mintaqaviy oshxonalarda keng tarqalgan bo'lsa-da, turli xil navlari turli mintaqalarda mashhur: basmati guruch Janubiy Osiyoda, yasemin guruch Janubi-Sharqiy Osiyoda, Xitoyda uzun donli guruch, Yaponiya va Koreyada qisqa donli guruch ishlatiladi. Karri, shuningdek, Janubiy, Janubi-Sharqiy va Sharqiy Osiyoda (ayniqsa, yapon kori) keng tarqalgan tarkibiy qism hisoblanadi; ammo ular G'arbiy va Markaziy Osiyo oshxonalarida mashhur emas. Janubiy Osiyoda ishlab chiqarilgan korilar odatda yogurt asosiga ega, Janubi-Sharqiy Osiyoda hindiston yong'og'i suti va Sharqiy Osiyoda go'sht va sabzavotli ovqatlar mavjud. Janubiy Osiyo va Janubi-Sharqiy Osiyo oshxonalari ko'pincha Osiyoning tropik mintaqalariga xos bo'lgan ziravorlar va o'tlardan keng foydalanish bilan ajralib turadi.
Yevropa oshxonasi (yoki "G'arbiy oshxona") kontinental Yevropa va boshqa G'arbiy mamlakatlar (Shimoliy Amerika, Avstraliya, Okeaniya va Lotin Amerikasi) oshxonalarini o'z ichiga oladi. Bu atama sharqiy osiyoliklar tomonidan Sharqiy Osiyo taomlarini tayyorlash uslublaridan farqli ravishda ishlatiladi.
Okean oshxonalariga Avstraliya, Yangi Zelandiya va Okeaniya bo'ylab ko'plab boshqa orollar yoki orollar guruhi oshxonalari kiradi. Avstraliya oshxonasi Anglo-Celtic immigrant oshxonasi va mahalliy Avstraliya aborigen oshxonasi, shuningdek, turli xil yangi Osiyo ta'sirlaridan iborat. Yangi Zelandiya oshxonasi, shuningdek, Yevropa taomlari va mahalliy Maori oshxonasidan iborat. Butun Okeaniya bo'ylab asosiy taomlar Tinch okeanining janubidagi Papua-Yangi Gvineyadan kelgan yam (mahalliy nomli shirin kartoshka) va taro hisoblanadi. Tinch okeanining janubiy qismidagi orollarning aksariyatida, okeanga yaqinligi tufayli baliq keng iste'mol qilinadi.
Vosif Boxtariy
Vosif Boxtariy (t. 1942-yil, Balx, Afg'oniston) — afgʻonistonlik mashhur shoir, yozuvchi, tarixchi va tilshunos.
Letter Writing in English
„Letter Writing in English“ („Ingliz tilida maktub yozish“), toʻliq nomi „Letter Writing in English: Rationale and Models for Social and Business Letters“ („Ingliz tilida maktub yozish: Ijtimoiy va biznes maktublar uchun asos va modellar“) — ingliz tilida maktub yozishga doir Anna Maria Malkoc qalamiga mansub qoʻllanma. 1988-yil Vashington shahrida AQSh Maʼlumot agentligining (United States Information Agency) Taʼlim va madaniyat ishlari byurosi (Bureau of Educational and Cultural Affairs) tomonidan chop etilgan. Asar ingliz tilini oʻrganayotganlar uchun moʻljallangan.
Oshxona (an'analar)
Milliy taomlar
Har bir mamlakat yoki xalqda qabul qilingan oshpazlik an'analari va texnologiyalarining xususiyatlarini ajratib ko'rsatish. Masalan, rus, fransuz, yapon, turkman va boshqa ko'plab milliy yoki etnik oshxonalar o'ziga xos xususiyatlarga ega.
Bir mamlakat chegaralarida turli xil oshxona an'analari gullab-yashnashi mumkin. Bu, masalan, Italiya va Germaniya mintaqalarining oshxonalarida juda sezilarli. Yelena Kostyukovich o'zining "Oziq-ovqat - italyan baxti" kitobida Italiyaning mintaqaviy oshxonalarida bunday farqning paydo bo'lishining sabablarini aniq ko'rsatib beradi. "Slow Food" harakati oshxona an'analarining xilma-xilligini saqlashga chaqirilgan.
Ular, shuningdek, Yevropa mamlakatlari turli oshxonalarini, shuningdek, Shimoliy Amerika, Avstraliya, Okeaniya va Lotin Amerikasining Yevropa ta'siri ostidagi oshxonalarini birlashtirgan "Yevropa oshxonasi" tushunchasini umumlashtiradi.
Yahudiy oshxonasi diniy urf-odatlar va ular tomonidan yuzaga kelgan cheklovlar (kashrut) ta'sirida, shuningdek, yahudiylarning butun dunyo bo'ylab ko'chirilishi ta'sirida shakllangan, ya'ni dunyoning turli mamlakatlaridagi yahudiy oshxonasi bir-biridan farq qiladi. Isroilning o'zida Isroil oshxonasi Ashkenazi, Sefard, Shimoliy Afrika, Sharq va O'rta er dengizi oshxonalarining an'analarini birlashtiradi.
Milliy oshxona an'analarining taniqli tadqiqotchisi Uilyam Pokhlebkin edi. Zamonaviy oshpaz-tadqiqotchilar Aleksey Zimin, Maksim Syrnikov an'anaviy rus oshxonasining tarixi va tiklanishi bilan qiziqishadi.
Vegetarian taomlari
Vegetarian oshxonasi dunyoning turli oshxonalaridan an'anaviy vegetarian taomlarini, shuningdek, vegetarian bo'lmagan taomlarning moslashtirilgan versiyalarini birlashtiradi. Bu, birinchi navbatda, o'limga olib keladigan oziq-ovqatning yo'qligi bilan tavsiflanadi.
Uy oshxonasi
Uyda pishirish - bu uy jihozlaridan foydalangan holda uyda pishirish uchun an'analar va retseptlar to'plami. Mavjud mahsulotlardan oddiy, arzon oziq-ovqat bilan ifodalanadi, uyda oz miqdorda tayyorlanadi va asosan bir joyda iste'mol qilinadi.
Oliy oshxona
"Oliy oshxona" (Haute cuisine, Grande cuisine) — butun dunyo boʻylab umumiy ovqatlanish korxonalari, restoranlar va mehmonxonalar oshxonasi boʻlib, bu yerda taomlarni tayyorlash, taqdim etish va xizmat koʻrsatishga alohida eʼtibor beriladi. Ushbu oshxona, shuningdek, "mualliflik" deb ataladi, bu butun muassasaning uslubini belgilaydigan, yangi taomlar yaratadigan yoki klassik retseptlarni moslashtirgan oshpazning muallifligiga ishora qilib, oshxonani san'at darajasiga ko'taradi. Yaqin vaqtgacha "oliy oshxona" Auguste Escoffier tomonidan yaratilgan klassik fransuz oshxonasi an'analari bilan ta'riflangan bo'lsa, bugungi kunda bu shart bo'lmay qolgan. Mishel Red Guide ba'zi restoranlarga "oliy oshxona" unvonini beradi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Esferificaci%C3%B3n_de_zumo_de_manzana.jpg/220px-Esferificaci%C3%B3n_de_zumo_de_manzana.jpg|thumb| Sharbat va boshqa suyuqliklardan sharchalarning hosil bo'lishi molekulyar gastronomiya texnologiyasining kashfiyoti.
Molekulyar oshxona
"Molekulyar oshxona" yoki molekulyar gastronomiya - pishirish jarayonida yuzaga keladigan fizik-kimyoviy jarayonlarni o'rganish bilan bog'liq tadqiqot sohasi.