cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kohat tunneli
Kohat tunneli ( ک, Kohat Surang) a1.9 kmPokistonning Federal tomonidan boshqariladigan qabila hududlaridagi Xayber-Paxtunxvaning Kohat tumani va Kohat chegara mintaqasi oʻrtasidagi Xigana togʻlari ostidagi avtomagistral tunneli.Tunnel Kohat dovoni ostidagi N-55 milliy avtomagistrali (Hind avtomagistrali) boʻylab shimolga va janubga yoʻnalishdagi transportni amalga oshiradi. Tunnel Yaponiya Iqtisodiy Hamkorlik Jamgʻarmasi koʻmagida qurilgani sababli,Pok-Yaponiya doʻstlik tunneli deb ham ataladi.
Tarix
thumb| Kohat tunneli Tunnel qurilishi 1999-yilda boshlangan va 2003-yil iyun oyida transport harakati uchun ochilgan. Rivojlanayotgan Indus avtomagistrali tizimining bir qismi sifatida tunnel Peshovar va Kohat shaharlari oʻrtasida joylashgan Kohat dovoniga qisqaroq, muqobil yoʻl boʻlib xizmat qiladi. Yangi marshrut Kotal dovoni orqali harakatlanish vaqtini taxminan 20 daqiqaga qisqartiradi. Tunnelning asosiy afzalligi shundaki, endi uzun kuzovli avtomashinalar Indus shossesidan foydalanishi mumkin boʻlsa, ilgari Kotal dovonidagi egilishlar bunday transport vositalarining harakatlanishiga imkon bermasdi. Shuningdek, bu transport tirbandligini yumshatish, harakat xavfsizligini oshirish va iqtisodiy rivojlanishga yordam beradi.
Tunnel 2008-yil boshida Pokiston armiyasi va Tolibon tarafdori jangarilar o‘rtasidagi harbiy qarama-qarshilik markazida bo‘lgan. Jangarilar 24-yanvar atrofida Janubiy Vaziristonda xavfsizlik kuchlari uchun yuk va o‘q-dorilar olib ketayotgan yuk mashinalarini o‘g‘irlab ketganidan so‘ng tunnel nazoratini qo‘lga olgan edi.27-yanvar kuni Pokiston armiyasi artilleriya, vertolyotlar va og‘ir pulemyotlar ishtirokidagi „qattiq janglar“dan so‘ng tunnelni xavfsizlik kuchlari nazorati ostiga qaytardi, bu vaqtda 24 nafar jangari o‘ldirilgani xabar qilingan edi.
Xitoy chuchvarasi jiaozi
Gyōza
thumb| Chili yog'i bilan gyoza Gyoza - Jiaozi ning yaponcha versiyasi boʻlib, Ikkinchi jahon urushi davrida Xitoyning shimoli-sharqidagi Yaponiyani qoʻllab-quvvatlagan qoʻgʻirchoq davlat Manchukuodan qaytgan yapon askarlari tomonidan olib kelingan retseptlar asosida ishlab chiqilgan. Yaponcha gyōza so'zi giǎoze dan kelib chiqqan bo'lib, standart Mandarin jiǎozi ning Jilu Mandarin talaffuzi bo'lib, ko'pincha bir xil xitoycha belgilar yordamida yoziladi.
Qandak
Qandak — xalq seleksiyasida chiqarilgan mahalliy ertapishar oʻrik navi. Fargʻona vodiysi, Buxoro va Samarqand viloyatlarida keng tarqalgan. Bir qancha klonlari bor. Daraxti oʻrtacha kattalikda, shoxshabbasi quyuq, balandligi 7 m gacha. Shoxlari ingichka, kurtak va gullari mayda. Mart oxirlarida gullab, iyunning 2-yarmida pishadi. Mevalari mayda (20—25 g), dumaloq, poʻsti qalin, tuklari bor, eti toʻq sariq, oʻrtacha tigʻizlikda, shirin (qand miqdori 14—] 7%, quruq modda 26—28%, nordonligi past — 0,4—0,6%), danagidan oson ajraladi, danagi mayda. Sovuqqa va kasalliklarga chidamsiz. Ekilganidan keyin 5—7 yili hosilga kiradi. Asosan, qoqi solinadi, kompot, murabbo qilinadi.
Brockway
Brockway AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Jefferson County okrugi tarkibiga kiradi.
Dedeler, Çanakkale
Dedeler — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 50 nafar (2021).
1994
Nobel mukofoti laureatlari
🇷🇺
Brockway
Aholisi
2092 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 3 km2. Shundan 3,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Liédena
Liédena Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,02 km2. Aholisi — 328 kishi (2010).
Civray (Cher)
Civray Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Bourges tumani tarkibiga kiradi.
Abbat
(lot. abbas, oromiy tilida abo — ota) — 1) katolik monastiri — abbatlik boshligʻi. 2) Fransuz katolik ruhoniysi unvoni.
Civray (Cher)
Aholisi
1004 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 40,9 km2.
Monitoring
Monitoring (ing. monitoring — kuzatish, nazorat qilish) — maʼlum bir hodisa yoki jarayonning holatini kuzatish, hisobga olish, baholash va istiqbolini belgilash. Monitoring kundalik hayotning barcha sohalarida qoʻllanadi. Masalan, ekologiya sohasida yer fondi holati boʻyicha kuzatishlar tizimi yer monitoringi deb ataladi. Bunday monitoring yerdagi oʻzgarishlarni oʻz vaqtida aniqlash, ularni baholash, salbiy jarayonlarning oldini olish va bartaraf etish maqsadini koʻzlaydi.
Kredit sohasida qoʻllaniladigan monitoring, yaʼni kredit monitoringining mohiyati berilgan ssuda (qarz)ni qoplash va unga foiz toʻlash jarayonining borishi ustidan nazorat qilishda namoyon boʻladi. Kredit arxivi kredit monitoringi uchun asos hisoblanadi. Bu arxivda moliyaviy hisoblangan, garov xususidagi hujjatlar, mijozning kreditga layoqatliligini aniqlash yuzasidan qilingan hisobkitoblar va boshqa zarur maʼlumotlar mavjud boʻladi. Kredit monitoringini amalga oshirish tartibi bankning maqomiga, ixtisoslashuviga, unda qabul qilingan mijozlarning kreditga layoqatliligini aniqlash usuliga bogʻliq.
Oʻzbekistonda Respublika Oliy Majlisi huzurida maxsus Amaldagi qonun hujjatlari monitoringi instituti faoliyat koʻrsatadi. Keyingi vaqtda ommaviy axborot vositalari monitoringi ham tashkil qilindi. Bu ishni Oʻzbekiston matbuot va axborot agentligi tarkibida tuzilgan (2002-yil 3-iyul) Ommaviy axborot vositalari monitoringi va ularni litsenziyalash markazi amalga oshiradi. Markazning asosiy vazifasi — ommaviy axborot vositalari muassislari va taxririyatlari tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi ommaviy axborot vositalari, noshirlik, matbaachilikka taallukli Oʻzbekiston Respublikasi qonunlari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, farmoyishlari va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi qarorlari talablariga rioya etilishi ustidan monitoringni amalga oshirishdan iborat. Markaz matbuot va axborot vositalarida fuqarolar, ommaviy axborot vositalari tahririyatlari hamda xodimlarining qadrqimmatini himoya qilish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida va amaldagi boshqa qonunlarda koʻzda tutilgan talablarning buzilishiga yoʻl qoʻyilmasligini taxlil etib boradi. Markazning televideniye va radioeshittirish sohasida ommaviy axborot vositalari monitoringi, bosma ommaviy axborot vositalari monitoringi, litsenziyalashni tashkil etish boʻlimlari bor.
Shuningdek, mamlakatimizda monitoringning davlat tizimidan tashqari nodavlat tashkilotlardagi koʻrinishlari ham mavjud. Bu borada "Ijtimoiy fikr" jamoatchilik fikrini oʻrganish markazida amal qilib kelayotgan matbuot nashrlarida mavzular va mazmun monitoringi boʻlimi faoliyatini misol keltirish mumkin. Mazkur boʻlim matbuot sahifalarida eʼlon qilib borilayotgan axborotlar majmuini kontenttahlil uslubida oʻrganadi. Monitoring ijtimoiy taraqqiyotni faollashtirishda muhim omil sanalganligi bois, uni xalq xoʻjaligining turli jabhalariga faol va keng joriy etish maqsadga muvofiqdir. Xususan, monitoring oilada farzand tarbiyasi, taʼlim tizimida oʻzlashtirish holati va darajasi, oʻz-oʻzini boshqarish organlarida aholini maqsadli ijtimoiy-himoyalash kabi ishlarni optimallashtirishda muhim vazifani bajaradi. Bundan tashqari nodavlat o'quv markazlarida ham monitoring olib borish mumkin.
Adabiyot
Rustam Baratov, Mansur Bekmurodov.
Qizil-Yulduz (Manas tumani)
Qizil-Yulduz (Кызыл-Жылдыз) — Qirgʻiziston Respublikasining Talas viloyati Manas tumaniga qarasli qishloq. Uch-Qoʻrgʻon ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 2 421 kishi.
Polesine Parmense
Polesine Parmense Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Parma provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25 km2. 1509 nafar aholi istiqomat qiladi.
Ernst Abbe
thumb|200px|Ernst Abbe ABBE (Avve) Ernst (1840. 23. 1-1905. 14. 1) — nemis fizigi va astronomi. Yena untida nazariy fizika professor (1870-yildan), Yena rasadxonasi direktori (1877—90). Mikroskoplar nazariyasini yaratdi, har xil optika asboblarini ix-tiro qildi, optika-mexanika korxonala-ridagi koʻp operatsiyalar texnologiyasini ishlab chiqdi.
Grigol Abashidze
Grigol Grigorevich Abashidze [1914.19.7(1.8), Chiatura - 1994] - gru-zin yozuvchisi. Gruziya FA akad. (1979). Dastlabki she’rlari 1938 yilda matbuot-da e’lon qilingan. Ilk poemasi "Qora shaharda bahor" 1938 y, nashr etilgan. "Dushmanlar" (1941), "Georgiy Oltin-chi" (1942), "Bayroqlar" (1943), "Yengil-mas Kavkaz" (1943) poemasi va b. asarlari Ikkinchi jahon urushi haqida. A. "Birinchi tbi-lisiliklar haqida afsona" (1959), "Uch davrga sayohat" (1961) poemalari, "Oltin uzumzor" (1969) tuplamiga kirgan she’-rlari zamonavii mavzuda. "Lasharela" (1957), "Uzoq tun" (1963), "Karnali" (1969) tarixiy romanlarida Gruziyaning 13-asrdagi hayoti aks etgan. A. Gruziya Dav-lat gimni hammualliflaridan.
Monlar
Monlar (talain) — Myanmaning jan. va Tailandning jan.-gʻarbidagi xalq. 820 ming kishi (1990-yillar oʻrtalari). Mon-kxmer tillari guruhiga mansub tillarda soʻzlashadi. Dindorlari — buddaviylar. Sholikorlik va xunarmandchilik (kulolchilik va boshqalar) bilan shugʻullanadi. M. Hindixitoyning tub joy xalqi. 15-asrda oʻz davlatiga ega boʻlgan. Hozirgi M. myanma va karenlarga singib ketgan.
Mon-kxmer tillari
Mon-kxmer tillari - "anʼana viy mon-kxmer tillari" deb ataluvchi va butun Xindixitoyda, Tailand va Myanmada, Xitoyning jan. hududlarida tarqalgan tillar guruqi. M.-k.t.da soʻzlovchi xalqlarning eng yiriklari kxmerlar (7 mln. kishidan ortiq), moilar (500 mingdan ortiq) va kuylar (500 mingdan ortiq)dir; qolganlarining soni 100 mingtagacha yetmaydi /1987). Mon-kxmer tillarit.ning chegarasi, miqdori haqida yagona fikr yoʻq. Koʻpchilik tadqiqotchilar, kxmer, mon, pear, shim. baxnar, jan. baxnar, gʻarbiy baxnar, katu, kxmu, palaung guruhchalarini Mon-kxmer tillarit.ga kiritadilar.
Graf (Iowa)
Graf AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Dubuque okrugi tarkibiga kiradi.
Irakliy Abashidze
Irakliy Vissarionovich Abashidze (1909.10.11, Kutaisi gubernyasi Xoni qishlogʻi — 1992) — gruzin shoiri va jamoat arbobi. Gruziya FA akad. (1960). Gruziya Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvi raisi (1953—67). Gruziya Ensiklopediyasi bosh muharriri (1967-yildan). Asarlaridagi asosiy mavzu — shoirning insonparvarlik burchi, Gruziyaning hozirgi va oʻtmishdagi taqdiri („Guriya yashna-yapti“, 1950; „Yaqinlashish“, 1966; „Bu qoʻshiqlar ham — Gruziyamga“, 1971; sheʼriy toʻplamlari, „Rustaveli izidan“ poemasi, 1966 va boshqalar). „Yuksak mahorat uchun“(1959), „Doʻstlar, yoʻllar, oʻylar“ (1979) kitoblari muallifi. Oybek, Gʻafur Gʻulom va boshqa bilan ijodiy muloqotda boʻlgan. Zulfiya sheʼrlarini gruzin tiliga tarjima qilgan. Oʻzbek tilida „Sheʼrlar“ kitobi nashr qilingan (1962).
Mon-kxmer tillari
Anʼanaviy M.-k.t.da soʻz oʻzgartuvchi qoʻshimchalar yoʻq. Sintaktik munosabatlar soʻz tartibi va yordamchi soʻzlar orqali ifodalanadi. Sodda ran qurilishida ega avval, kesim undan keyin, toʻldiruvchi esa kesimdan soʻng joylashadi. Ularning oʻrin almashuvi ran mazmuniga taʼsir qilishi mumkin. Anʼanaviy M.-k.t. umumiy lugʻat tarkibida tay, avstronez, hind-oriy, xitoy va boshqa tillardan oʻzlashgan soʻzlar anchagina. M.-k.t.dan kxmer va mon tillari qadimdan oʻz yozuvlariga (hind yozuvidan kelib chiqqan) ega boʻlgan tillardir; qolganlari esa oʻz yozuviga ega emas yoki yaqindagina ega boʻlgan.
Graf (Iowa)
Aholisi
79 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 217,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,36 km2. Shundan 0,36 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 235 m balandlikda joylashgan.
Eklera
Eklera — Hindistonning Gujarat shtati, Surat tumanida joylashgan kichik musulmon qishloqchasi hisoblanadi. Bu taxminan Arab dengizi sohilidan 15 km va Surat shahar munitsipal chegarasidan4 km joylashgan. Unga eng yaqin temir yoʻl stansiyasi Suratdagi Bhistandir.
Demografiyasi
Eklerada 1200 ga yaqin aholi istiqomat qiladi, ularning aksariyati sunniy Surti Vohra va oz sonli qismi esa qabila hindulari hisoblanadi. Aholining taxminan chorak qismi (sunniy Surti Vohralar) chet elda, jumladan Buyuk Britaniya da, asosan London, Dewsbury, Batley, Botswana, Panama, Janubiy Afrika, Kanada, Yangi Zelandiyada istiqomat qiladi. Oilalarning aksariyati dehqonchilik bilan shug‘ullanadi. Kichikroq qoʻshni Bhanodra qishlogʻining koʻpchilik vakillari Eklera ichida istiqomat etishadi.
Inshootlar
Eklerada bitta masjid, bitta maktab, suv inshooti, tegirmon va sut zavodi bor. Qishloq aholisi istiqomat qiladigan uylar va savdo-sotiq uchun zarur boʻlgan mahsulotlar bilan taʼminlaydigan kichik doʻkonlar ham mavjud. 2007-yilda Eklera va Bhanodra katta masjid qurish loyihasini boshlandi, jumladan, toʻrt qavatli madrasa (Islom qoʻshimcha maktabi), shuningdek, dorixona va koʻp funksiyali zalni oʻz ichiga oladigan hudud qurilishi loyihalashtirilgan edi. Loyihani moliyalashtirish mablagʻlari asosan norezident hindlardan olingan.
Qishloqni yaqin atrofdagi Unn, Sachin va Bhistan bilan bogʻlaydigan uchta asosiy yoʻl mavjud. Qishloqning nisbiy farovonligi, shuningdek, qishloqdagi yer narxlarining yuqoriligi va koʻplab sobiq NRI (norezident Hindiston va Hindiston kelib chiqishi) qishloq farovonligiga qoʻshgan hissasi tufayli sezilarli darajada oshdi. NRIlar ikki qishloqning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida hal qiluvchi rol oʻynaydi. Oilalar va keng jamoatchilikka muntazam ravishda pul oʻtkazmalari „panchayat“ qishloqqa infratuzilmani yaxshilash imkonini beradi. Hududda tibbiy xizmat uchun pul toʻlashga qodir boʻlmagan kambagʻal qishloq aholisiga, ularning kelib chiqishidan qatʼi nazar, hayotiy yordam koʻrsatadigan maxsus jamgʻarmalar tashkil etilgan.
Tang Jiali (futbolchi)
Tang Jiali 1995-yil 16-martda tug'ilgan - xitoylik professional futbolchi, Ispaniya Liga F klubi Madrid CFF va Xitoy ayollar terma jamoasida o'ynaydi. U so'nggida Angliyaning FA WSL jamoasida "Tottenxem" da ijara asosida o'ynadi.
Klub karerasi
2021-yilning 21-iyulida Tang FA WSL jamoasining “Tottenxem” klubiga 2021–22-yilgi mavsum oxirigacha ijara asosida qo‘shildi.
Xalqaro martaba
Xitoyning 17 yoshgacha bo'lgan milliy terma jamoasi va Xitoyning 20 yoshgacha bo'lgan milliy terma jamoasida o'ynagan Tang 2014-yilning 10-dekabrida 2014-yil Torneio Internacional de Brasília musobaqasida AQShga qarshi 1:1 hisobida durang o'ynagan Xitoy ayollar terma jamoasida debyut qilgan. .
Goarik Amiryan
Goarik Amiryan Ambartsumovna (Qoarik Hambarsumovna Əmiryan, Գոհարիկ Համբարձումի Ամիրյան; 1919-yil Qoʻqonda tavallud topgan — 1987-yil Togʻli Qorabogʻ avtonom viloyati Martuni tumanidagi Gish qishlog‘ida vafot etgan) — sovet vinochisi, SSSR Oziq-ovqat sanoati vazirligining Martuni uzumchilik sovxozida brigada rahbari (1926-yildan), Ozarbayjon SSR Oliy Kengashining V chaqiriq deputati, Ozarbayjon Kommunistik partiyasi Martuni tuman qoʻmitasi va Togʻli Qorabogʻ viloyat qoʻmitasi aʼzosi. Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1950).
Hayoti va faoliyati
1919-yilda RSFSR Fargʻona viloyati Qoʻqon shahrida tugʻilgan. 1926-yilda oila Ozarbayjon SSRning Kirovobod shahriga ko‘chib o‘tadi. 1926-yildan SSSR Oziq-ovqat sanoati vazirligining Martuni uzumchilik sovxozida ishchi, brigada rahbari bo‘lgan. 1944-yilda u gektariga 250 sentnerdan uzum oldi. 1949-yilda 3,7 gektar sugʻoriladigan uzumzorlardan gektariga 199,9 sentnerdan uzum oldi. 1956-yilda Amiryan rahbarlik qilayotgan zveno har gektardan 177 sentnerdan uzum oldi. Amiryan boshchiligida savxoz 1957-yilda har gektardan 290 sentnerdan uzum oldi. U uzumning iqlim sharoitiga qarab navli agrotexnikaning yangi usullarini qoʻllagan. 1953—1958-yillarda Butunittifoq qishloq xoʻjaligi koʻrgazmasida qatnashgan.
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1950-yil 4- sentyabrdagi farmoni bilan 1949-yilda sugʻoriladigan uzumzorlarda uzumdan yuqori hosil olgani uchun Goarik Ambartsumovna Amiryan Lenin ordeni va Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni bilan hamda Oʻroq va bolgʻa oltin medali taqdirlangan.
Ozarbayjonning ijtimoiy hayotida faol ishtirok etgan. Ozarbayjon SSR Oliy Kengashining V chaqiriq deputati. Ozarbayjon Kommunistik partiyasi Martuni tuman qoʻmitasi va Togʻli Qorabogʻ viloyat qoʻmitasi aʼzosi.
1987-yilda Ozarbayjon SSR NKARning Martuni tumanidagi Gish qishlog‘ida vafot etgan.
Yaxakpast (Rasht tumani)
Yaxakpast (Rasht tumani)  (Яхакпаст)  — Tojikiston Respublikasining Rasht tumani,Hijborak jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 14 km ,tuman markazigacha 34 km.
Pejma
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Pejma ( Пежма  ) — Rossiya Federatsiyasining Arxangelsk viloyati, Velskiy tumanidagi Pejemskoye aholi punktiga qarashli qishloq va maʼmuriy markazi. 2014-yilda jami 13 ta ko'cha mavjud bo'lib, aholi soni 585 kishidan iborat edi.
Geografiya
Pejma Velskdan (tuman maʼmuriy markazi) 23 km janubi-gʻarbdagi avtomobil yoʻlida joylashgan. Krilovo - eng yaqin qishloq posyolkasi.
Romanzado
Romanzado Ispaniyaning Navarra mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Navarra provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 91,69 km2. Aholisi — 158 kishi (2010).
Sool (Glarus)
Hududi
Soolning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Washington (Indiana)
Aholisi
11509 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 928,9 nafar kishi.
Mono
Mono (yunoncha: monos — bir, yakka, yagona) — oʻzlashma qoʻshma soʻzlarning tarkibiy qismi boʻlib, maʼnosiga koʻra, „bir“, „yagona“, „yolgʻiz“ soʻzlariga toʻgʻri keladi (masalan, monogamiya, monosaharidlar).
NGC 4839
NGC 4839 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Padingbüttel
Padingbüttel Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Cuxhaven tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,42 km2. 479 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
NGC 4839
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Roccabianca
Roccabianca Italiyaning Emilia-Romagna mintaqasida joylashgan kommunadir. Parma provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 40 km2. 3130 nafar aholi istiqomat qiladi.
Haripura
Haripura — Hindistonda Gujarat shtatining Surat tumanidagi Kadod shahri yaqinida joylashgan qishloq. U Bardoli shahridan 13 kilometr shimoli-sharqda joy olgan. Hindiston mustaqillik harakati davrida yaʼni 1938-yilda Hindiston Milliy Kongressining yillik sessiyasi boʻlib, u „Haripura sessiyasi“ deb nomlangan.
Haripura Mori, Samthan, Kadod va Kosadi kabi qishloqlar bilan chegaradosh.
Geografiyasi
Haripura Tapti daryosi boʻyida joylashgan.
Tarixi
thumb|190x190px| [[Maxatma Gandi|Mahatma Gandi Hindiston Milliy Kongressining „Haripura sessiyasida“]] Haripura 1968-yilgi Tapti toshqinida geografik balandlikda joylashgani tufayli ortiqcha ziyon koʻrmadi.
Subhas Chandra Bose raisligida 1938-yil 19-22-fevral kunlari Hindiston Milliy Kongressi Haripurada yigʻildi; u 1938-yilda Haripura kongressi sessiyasining prezidenti etib saylangan. Sardar Vallabhbhai Patel Kongress uchun Haripurani tanlagan edi. 51 Buloqlar aravasi aynan shu voqea uchun Vansda shtatidagi Maharajasaheb Shri Indrasinhji Pratapsinxji Solanki tomonidan bezatilgan va joʻnatilgan. Taniqli rassom Nandalal Bose ham Mahatma Gandining Haripura sessiyasi uchun Gandi iltimosiga ko‘ra yettita afishadan iborat to‘plamni yaratdi, kino direktori, Wadia Movietone studiyasi JBH Vadiya esa Haripura Kongressi to‘g‘risida to‘liq metrajli hujjatli film suratga oldi.
Diqqatga sazovor joylari
Ushbu qishloqda Krishna ibodatxonasi va Subhas Chandra Bose haykali barpo etilgan.
Clémont
Clémont Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Vierzon tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 48,5 km2.
Ishemiya
Ishemiya (yun. ischo — toʻxtataman, aemia — qon), mahalliy kamqonlik, mahalliy anemiya — orga-nizmning biror qismi, aʼzo yoki toʻqimaning qonga yolchimasligi. I.ning angiospastik (tomirlar spazmidan kelib chiqadigan), obturatsion (arteriyaga tromb yoki embol tiqilishidan paydo boʻladigan) va kompression (tomirning qisilib yoki bosilib qolishiga aloqador) turlari bor. I.da mikrodirkulyasiya jarayoni buziladi. Mayda tomirlar puchayib qoladi, arteriyaning toraygan joyidan pastki qismida qon bosimi pasayadi va tomir devori tuzuk oziqlana olmaydi, toʻqima hajmi kichrayadi, temperaturasi pasayadi. Toʻqimaga kislorod yetishmay, moddalar almashinuvi va funksiya buziladi, ogʻriq sezgilari paydo boʻladi. I. toʻsatdan roʻy berib, uzoq davom etadigan boʻlsa, toʻqima nekrozi yoki infarkt kuzatilishi mumkin.
Ishemiya organ joyining oqarishi, uning haroratining pasayishi, sezuvchanlikning buzilishi (uyqusizlik hissi, qichishisj, "g'oz terisi" ni emaklash hissi), ogʻriq sindromi, qon oqimining tezligi va organ hajmining pasayishi, toʻsiq ostida joylashgan arteriya sohasidagi qon bosimining pasayishi; organ yoki toʻqimalarning ishemik hududida kislorod kuchlanishining pasayishi, toʻqima suyuqligi shakllanishining pasayishi va toʻqima turgorining pasayishi, organ yoki toʻqimalarning funktsiyasining buzilishi, distrofik oʻzgarishlar.
. Ishemiya yuzaga kelishi mexanizmlari va sabablariga koʻra  asosiy turlari
Ishemiyaning asosiy turlari-siqilish, obsturativ va angiospastik.
Siqish ishemiyasi-arteriyalarning tashqi tomondan ligature, chandiq, oʻsimta, begona jism va boshqalar bilan siqilishi natijasida yuzaga keladi.
Obstruktiv ishemiya-arteriyalarning aterosklerotik blyashka, tromb yoki emboliya bilan toʻliq yopib qoʻyish yoki qisman torayish natijasidir
Angiospastik ishemiya arteriyalarning spazmi tufayli yuzaga keladi,
Spazmga:hissiy taʼsir (qoʻrquv, hayajon, gʻazab), jismoniy omillar (sovuq, travma, mexanik tirnash xususiyati), kimyoviy vositalar, biologik stimullar (bakterial toksinlar) va boshqalar.
sabab boʻladi. Spazm asab refleks mexanizmlariga yoki qon tomir silliq mushaklariga stimulyatorlarning bevosita taʼsiriga (vazopressin, angiotensin II, endotelinning taʼsiri) asoslangan boʻlishi mumkin.
Younes Namli
Younes Namli (1994-yil 20-iyunda Daniyaning Kopengagen shahrida tugʻilgan) — daniyalik futbolchi, Gollandiyaning „Sparta“ klubi vingeri.
Klublardagi faoliyati
Namli oʻzining professional faoliyatini „Gladsax Fiske AB“ futbol klubida boshlagan. 2013-yilning 28-iyulida u Daniya birinchi divizionida „Horsens“ futbol klubiga qarshi debyut qilgan. 2014-yilning 12-aprelida „Hobro IK“ futbol klubiga qarshi kechgan bahsda Younes „Gladsax Fiske AB“ futbol klubi safidagi birinchi golini urgan.
2015-yil boshida Namli Gollandiyaning „Heerenveen“ futbol klubi bilan ikki yarim yillik shartnoma imzolagan. 2015-yil 24-yanvar kuni „Vitess“ futbol klubiga qarshi uchrashuvida u Erediviziyada debyut qilgan.
2017-yilning yozida futbolchining shartnomasi tugagan va Younes erkin agent sifatida „PEC Zwolle“ futbol klubi bilan shartnoma imzolagan. 2017-yilning 13-avgust kuni „Rhoda“ futbol klubiga qarshi uchrashuvida u yangi jamoasida debyut qilgan. Bu oʻyinda u Dirk Marcellis kiritgan golga assistentlik qilgan. 2017-yil 28-oktabr kuni „ADO Den Haag“ futbol klubiga qarshi uchrashuvida Younes „Zwolle“ futbol klubi safidagi ilk golini urgan.
2019-yilning 22-mayida Namli to‘rt yillik shartnoma imzolab, Rossiyaning „ Krasnodar “ futbol klubiga ko‘chib o‘tgan. 2019-yilning 14-iyulida „Akhmat“ futbol klubiga qarshi mehmon o‘yinida u „Krasnodar“ futbol klubi safida RPLda debyut qilgan. 2019-yilning 20-iyul kuni „Ufa“ futbol klubiga qarshi kechgan mehmondagi oʻyinda u gol urgan.
2020-yil 15-yanvarda Namlini „Colorado Rapids“ futbol klubi sotib olish opsiyasi bilan ikki yillik ijaraga olgan. U Amerika ligasida debyutini 2020-yilning 29-fevralida „DC United“ futbol klubiga qarshi mavsumning birinchi turidagi o‘yinda o‘tkazgan. 2020-yil 7-mart kuni „Orlando City“ futbol klubiga qarshi o‘yinda u MLSdagi ilk golini urgan. 2021-yilda toʻpigʻidan olgan jarohati tufayli u toʻrt oyni — 8-maydan 19-sentabrgacha oʻtkazib yuborgan. 2021-yilgi mavsum oxirida „Colorado Rapids“ futbol klubi „Krasnodar“ futbol klubidan Namlini sotib olmagan.
2022-yilning 11-yanvarida Namli 2022-yilning yozigacha Gollandiyaning „Sparta Rotterdam“ jamoasiga ijaraga berilgan. U „Sparta“ futbol klubi safidagi debyutini 2022-yilning 16-yanvarida „Cambuur“ futbol klubiga qarshi oʻyinda oʻtkazgan.
2022-yil 11-iyulda u „Sparta“ futbol klubi bilan toʻliq uch yillik shartnoma imzolagan.
Qalba (Talas tumani)
Qalba (Калба) — Qirgʻiziston Respublikasining Talas viloyati Talas tumaniga qarasli qishloq. Qalba ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 1 319 kishi.
Abastumani astrofizika rasadxonasi
thumb|300px|right|Abas tumani astrofizika rasadxonasi
Xamisavra
Aholisi
Aholisi - 557 kishi.
La Lande-sur-Drôme
La Lande-sur-Drôme Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Bayeux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
63 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,4 nafar kishi.
Jacques Monod
Jacques Monod (9-fevral 1910 – 31-may 1976) - fransuz biologi va mikrobiologi. Sorbonna universitetini tugatgan (1931). 1940-yildan boshlab Paster institutida ishlagan. Sorbonna, keyinchalik de Frans kolleji professor Ilmiy ishlari bakteriyalar irsiyati va bakteriya hujayrasi enzimologiyasining molekulyarbiologik aspektlariga bagishlangan. Fermentlar va viruslar sintezini irsiy nazorat qilishni kashf qilgan. Nobel mukofoti laureati (1965; F.Jakob va A. M. Lvov bilan hamkorlikda).
Irles
Irles Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
104 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,4 km2. Dengiz sathidan 82 – 132 m balandlikda joylashgan.
Raahe
Raahe (Finlandcha: [ˈrɑːhe]; Brahestad; Finland Shvedcha: [brɑːheˌstɑːd]) Finlandiyadagi shahar va munisipalitetdir. Shvetsiya davlat arbobi va Finlandiya general-gubernatori Count Per Brahe Younger tomonidan 1649-yilda asos solingan, u Finlandiyada qolgan 10 ta tarixiy yogʻoch shaharlardan (yoki shahar markazlaridan) biridir. Finlandiyaning boshqa tarixiy yogʻoch shaharlariga misollar: Kaskinen (Kaskö), Old Rauma, Porvoo (Borgå), Yakobstad (Pietarsaari) va Vaasa (Vasa). 1810-yildagi dahshatli yongʻindan soʻng, Raahe yongʻin xavfini minimallashtirgan va baʼzi fuqarolik joylarini kengaytiradigan yangi dizayn tamoyillariga rioya qilgan holda qayta qurildi. Qadimgi Raahe (yoki „Yogʻochli Raahe“) oʻzining Uygʻonish davridan ilhomlantirilgan toʻgʻri chiziqli shahar rejasi bilan ajralib turadi, unda burchaklari yopiq boʻlgan gʻayrioddiy markaziy maydon (Pekkatori deb ataladi).
Raahe Shimoliy Ostrobotniya mintaqasida, Botniya koʻrfazining shimoliy qirgʻogʻida, 75 km joylashgan. Ouludan janubi-gʻarbda va 126 km Koʻkkoʻla shimoli-sharqida. Munitsipalitet 24,050 nafar aholiga ega (28-fevral 2023-yil) va 1,889,00 kvadrat kilometr (729,35 kv miya) maydonni egallaydi. Shundan 870,77 km2 (336,21 kv miya) suvdir. Aholi zichligi — 45,51/km2 (117,9/kv milya). Tarixan qishloq xoʻjaligi va dengiz mintaqasi boʻlgan Ostrobotniya XIX-asr oxiri va XX-asr boshlaridagi katta migratsiya davrida Finlandiyadan AQShga va Kanada va Avstraliya kabi boshqa mamlakatlarga eng koʻp muhojirlarni etkazib bergan.
Yondosh qoʻshni Raahe munitsipalitetlari — Haapavesi, Oulainen, Pyhäjoki, Siikajoki va Siikalatva. Shvetsiya va fin tillarida soʻzlashuvchi shahar sifatida tashkil etilgan munitsipalitet endi yagona tilda fin tiliga ega.
Raahe bilan uchta munitsipalitet birlashtirildi: 1973-yilda Saloinen, 2003-yilda Pattijoki va 2013-yilda Vixanti.
1786-Raahe asteroidi ushbu shahar va munitsipalitet sharafiga nomlangan.
Tashkil etilishdan oldingi holati
Raahe hududi dastlab 1913-yilgacha Salo nomi bilan tanilgan Saloinen cherkovining bir qismi edi. Bu Ostrobotniya shimolidagi birinchi cherkovlardan biri edi.
XVII asrdagi tarixi
left|thumb|153x153px| [[Yosh Brahe uchun|Kichik Per Brahe 1649-yilda Raahe shahrini qurdi.]] Finlandiya general-gubernatori graf Per Brahe 1649-yilda Salo shahriga (Finlandiyadagi Salo bilan adashtirmaslik kerak) eski shahar yaqinidagi Satamakangasda shaharcha qurish uchun nizom berdi. Biroq, port hududi shunchalik past boʻlganki, kelajakdagi shaharni koʻchirishga qaror qilindi. Yangi va yaxshiroq joy shimolda, Raax koʻrfazida topildi. 1652-yilda Salo cherkoviga egalik qilib, Per Brahe shaharchani Brahestad yoki Finlandiyadagi Raahe deb oʻzgartirdi.
Raaheni qurish uchun shaharni rejalashtirish geodezik Kleys Klassonga berildi. Uning shahar rejasi Uygʻonish davrining muntazam panjara rejasining ideallariga amal qildi. Raaxning barcha koʻchalari teng boʻlgan yaʼni eni 20-21 tirsak yoki 10-11 metr hisoblangan. Bozor maydoni Rantakatu va maydon orqasida Town Hall joylashgan edi. Shaharning shimoli-sharqiy burchagida cherkov va maktab binosi joylashgan edi. Shahar rejasining oltita bloki, yaʼni hozirgi quyidagilar: Koulukatu, Kirkkokatu, Saaristokatu va Rantakatu bilan oʻralgan hudud amalga oshirildi. Shaharning keyingi kengayishi va oʻzgarishi soʻnggi asrning boshlariga qadar Claesson shahar rejasining ambitsiyalarini saqlab qoldi.
Raaxe shahridan haligacha saqlanib qolgan eng qadimgi rasm, XVII asr chizmasi 1659-yilga toʻgʻri keladi. Unda shahar bojxona toʻsigʻi bilan oʻralgan holda tasvirlangan boʻlib, ikkita maxsus darvozasi bor, sharqiy qismi hozirgi Brahenkatu va Reiponkatu koʻchalari chorrahasidan tashqarida va janubiy qismi Pitkakatu (hozirgi Kauppakatu) koʻchasi oxirida joylashgan. koʻchasi) taxminan hozirgi Koulukatu koʻchasi boʻylab. Shaharning gavjum bandargohi qirgʻoqda bojxona ombori, hozirgi muzey joylashgan edi.
Raahe shahrida ikkita jamoat binosi bor edi: chiroyli, hayratlanarli, ikki qavatli minorali shahar hokimiyati va qurilishi 1651-yilda boshlangan yogʻoch cherkov. Cherkovga 1684—1685 yillarda ob-havo boʻyicha internat berildi. Bu Finlandiyada maʼlum boʻlgan internatning eng qadimgi namunalaridan biridir.
Turar joylar va uylar yogʻochdan yasalgan. Qoida tariqasida, ular uchastka chegarasiga qaragan koʻchaga yaqin, uzun tomoni va tomning tizmasi koʻchaga parallel ravishda qurilgan. Koʻchaga qaragan uchastkaning oʻzlashtirilmagan qismi baland, mustahkam yogʻoch panjara va kirish darvozasi bilan jihozlangan. Blok ichidagi uchastkalar panjara bilan ajratilmagan. Oʻrtacha uy odatda bir yoki ikkita xonadan iborat boʻlib, ularning koʻpchiligi ikki xonali kabina tipidagi edi. Raahning rasmidagi deyarli har bir uyda 17-asrning eng ajoyib yangiligi boʻlgan moʻri bor. Bu vaqtda toshdan qurilgan uylar hali ham shahar va qishloqlarda, ayniqsa Sharqiy Finlandiyada keng tarqalgan edi. Arxitektura tarixiga kelsak, Raaxe tashkil etilgan paytda juda zamonaviy shahar edi. Bugungi kunda 17-asrdan qolgan binolar qolmaganligi maʼlum.
Iqtisodiyoti
thumb| 2009-yil iyul oyida [[Rautaruukki poʻlat zavodiga temir yoʻl linyasi.]] Raahe 1791-yilda Staple port huquqiga ega boʻlgan va anʼanaviy ravishda port shahri boʻlgan. Sanoatlashtirish natijasida Raahe poʻlat va ogʻir sanoat shahri sifatida qayta ixtiro qilindi va muhandislik xizmatlari, AKT va dasturiy taʼminot ishlab chiqarish bilan yanada rivojlandi. Raahe poʻlat, ogʻir mashinasozlik, muhandislik ishlari, yuk tashish va AKT bilan mashhur. 1980-yillargacha Skandinaviya mamlakatlaridagi eng yirik yagona sanoat maydonchasi boʻlgan Rautaruukki poʻlat zavodi Raaxe shahrida joylashgan. Tegirmon muhandislik ishlari uchun poʻlat plitalar, rulon va choyshab va yarim tayyor mahsulotlar ishlab chiqaradi.
Anʼanaga koʻra, Raahe port shahri edi. Yelkanlar asrining oxirlarida, 1850-yillarda va undan keyin Raaxedagi yuk tashish kompaniyalari Finlandiyadagi eng katta yelkanli kemalar flotiga egalik qilishgan, ularning umumiy balandligi 60 ta edi. Hozirda Raaxe porti mamlakatdagi oltinchi eng band port boʻlib, har yili 700 ta kema tashrif buyuradi. Port orqali tashiladigan yuklarga xom ashyo va boʻsh yuklar, poʻlat, yogʻoch, konteynerlar va shartnoma boʻyicha joʻnatilgan tovarlar kiradi.
Poʻlat sanoati bilan Raahe sobiq Oulu viloyatidagi Oulu va Kajaanidan keyin uchinchi yirik shaharga aylandi. Oulu singari, shahar poʻlat sanoati (ProMetal va Steelpolis) va AKT sanoati (Softpolis) biznes inkubatorlari / biznes parklari yordamida AKT biznesini targʻib qiladi.
Munitsipal soliq stavkasi 19,75% ni tashkil qiladi. 2007 yilda iqtisodiyot strukturasi quyidagicha boʻldi: qishloq va oʻrmon xoʻjaligi 1%, qurilish 6%, ishlab chiqarish 43%, chakana savdo, xizmat koʻrsatish va aholiga xizmat koʻrsatish 50%. Submintaqa Pixajoki va Siikajoki munitsipalitetlarini oʻz ichiga oladi.
Transport harakati
Evropa yoʻnalishi E8 shahar orqali oʻtadi va Raahedagi eng katta quruqlikdagi transport vositasidir. Raahe shuningdek, turli kompaniyalar tomonidan avtobus transportiga ega. Raahe temir yoʻli yonidagi Raahe temir yoʻl stantsiyasi 1965-yilda yoʻlovchi tashishdan yopilgan. Chipta savdosi 2000-yilda tugadi.
Egizak shaharlar — opa-singil shaharlar
Raahe bilan egizak:
Zangilan (qishloq)
Zəngilan (Zangilan, ilgari İçəri sifatida tanilgan (Ichari))— Ozarbayjon ning Zangilon tumoni tarkibiga kiruvchi qishloq.
Alpamis Kutlimuratov
Alpamis Kutlimuratov— qoraqolpoq farzandi, professor. 2021-yildan assistent professor.
Taʼlim
2014-yilda Toshkent Axborot Texnologiyalari Universitet ining Kompyuter muxandisligi fakulteti bakalavr bosqichini, 2017-yilda shu fakultet magistratura sini tugatgan. 2021-yilda Koreya Gachon Universiteti Ph.D Kompyuter muhandisligi sohasi boyicha ilmiy ishini yakunlagan.
Ilmiy faoliyat
Hozirgi kunda Gachon universiteti va Gachon universiteti va dasturiy ta'minot kafedrasi professori va GASTRATE MARKAZI (DL) profilaktika vazirligi ilmiy-tadqiqot muhandisi, bashoratli modellashtirish va ma'lumotlarni qazib olish. ML/ DL (Tavsiya tizimi, kompyuterni ko'rish va nutqni tan olish) uchun rivojlanish tsiklining barcha bosqichlari bilan tajribali loyihalar ishlagan.
Balogi
Balogi — Hindistonning Karnataka shtati janubidagi Belgaum tumanidagi qishloq.
Monogamiya
Monogamiya (μόνος — mono… va  — gamos — qoʻshilishi) (bir nikohlilik)) — nikoh va oilaning tarixiy shakli. Ibtidoiy davrda qoʻsh nikohlik hukm surgan bir davrda monogamiya paydo boʻlgan. Bu oʻsha davr uchun nikohning yangi turi hisoblangan. Monogamiya umrning oxirigacha bir individ bilan bir oila boʻlib yashash demakdir.
Christopher Columbus
Christopher Columbus (talaffuzi: Xristofor Kolumb, Cristoforo Colombo; 1451-yil 31-oktabrdan oldin, Genuya — 1506-yil 20-may, Valyadolid) — Italiyaning shimoli-gʻarbida joylashgan Genuya Respublikasida tugʻilgan tadqiqotchi, dengizchi va kolonizator. Kolumb Ispaniyaning katolik monarxlari homiyligi ostida uyushtirilgan toʻrt sayohati natijasida Amerika qitʼasini ochgan va tadqiq etgan. Bu sayohatlar va uning Espanyola orolida kolonizatsiya tuzishda hissasi Yangi Dunyoning ispanlar tomonidan kolonizatsiyalanishida katta oʻrin tutadi.
Erta hayoti
thumb|upright|Kolumb oʻgli Diego bilan Santa Maria de la Rábida monastiri eshiklari oldida. Mercade y Fabregas tomonidan chizilgan Christopher Columbus nomi lotincha Christophorus Columbusning inglizchalashtirilishidir. Uning ismi italyanchasiga Cristoforo Colombo va ispanchasiga Cristóbal Colón boʻladi. Kolumb 1451-yilning kuzida hozirgi Italiyaga qarashli Genoada tugʻilgan. Uning otasi Domenico Colombo Genoa va Savoyyada ishlagan oʻrta tabaqa jun toʻquvchisi boʻlgan. Xristoforning onasi Susanna Fontanarossa boʻlgan. Uning Bartolomeo, Giovanni Pellegrino va Giacomo ismli aka-ukalari boʻlgan. Bartolomeo Lissabonda xaritashunoslik bilan shugʻullangan. Kolumbning shuningdek, Bianchinetta ismli singlisi boʻlgan.
Paviya universitetida oʻqigan. 1470-yilda dengizchining qizi Felipe Monis de Palestrelloga uylangan. 1472-yilga qadar Kolumb Genoada yashagan, 1472-yildan soʻng esa Savonada yashagan. 1470-yillarda dengiz savdo ekspeditsiyalarida qatnashgan. Taxmin qilinishicha, 1474-yilda astronom va geograf Paolo Toskanelli unga Hindistonga gʻarbga suzish orqali ancha yaqin yoʻl borligi haqida aytgan. Oʻsha paytlarda Kolumb oʻzining Hindistonga sayohati rejasini oʻylab qoʻygan. Toskanelli maslahatlari yordamida u oʻz hisob-kitoblarini bajarib, uning fikricha Hindistonga Yaponiyagacha 5 ming kilometr masofada boʻlgan Kanar orollari orqali suzish eng qulay deb oʻylagan.
1476-yilda Kolumb Portugaliyaga koʻchib oʻtib, u yerda toʻqqiz yil yashaydi. 1477-yilda Kolumb Angliya, Irlandiya va Islandiyaga boradi. Bu vaqtda u Gvineyada boʻlishga ulguradi. Kolumbning Hindistonga gʻarbiy yoʻl orqali suzish taklifi 1475-1480-yillar orasida Genoa savdogarlari va hukmdorlariga taklif qilgan (aniq vaqti nomaʼlum). Lekin Genoaliklar bu taklifga eʼtibor berishmagan. 1483-yilda u oʻz rejasini portugal qiroli Juan IIga taklif qiladi. Uzoq oʻylanishlardan soʻng uning taklifi rad etiladi.
1485-yilda Kolumb oʻgʻli Diego Kolon bilan Ispaniyaga koʻchib oʻtadi. 1485-1486-yillarda u Santa Maria de la Rábida monatirida yashaydi. Xuan Peres de Marchena Kolumbning taklifi ispan qiroliga yetib borishiga yordam beradi. Bu paytda Ispaniya qiroli Granada bilan urushga tayyorlanish uchun Kordovada edi.
thumb|Kolumb va qirolicha Isabella. [[Madriddagi yodgorlik. ]] Kolumb nihoyat 1486-yil 1-mayda Iberiya yarimorolini birlashtirgan boʻlajak ispan qiroli va qirolichasi: Aragonlik Ferdinand II Aragon va Kastiliyalik Isabella I Kastil bilan koʻrishish baxtiga muyassar boʻladi. 1-may kuni Kolumb oʻz rejasini Isabellaga taqdim etadi. Qirolicha esa oʻz navbatida rejani qoʻmitaga topshiradi. Qoʻmita aʼzolari ancha vaqt oʻtgach qirolicha Kolumbning rejalari notoʻgʻriligini aytib, rejadan voz kechishni maslahat berishadi.
Lekin Kolumb oʻz rejasini boshqa davlatga taqdim qilishini xohlamagan ispan monarxlari Kolumb talablarini talab qilishadi. Unga koʻra Kolumbga 12 ming maravid (oʻsha paytlardagi ispan pul birligi) berishadi.
Ispan monarxlari bilan kelishuvi
1492-yil 30-aprelda qirolicha Kolumb va uning avlodiga „don“ unvonini beradi (Kolumbni aslzodaga aylantiradi) va Kolumb yangi yerlarni ochsa uni Dengiz-Okean Admirali va kashf etilgan barcha yerlarning vitse-qiroli qilishga vada beradi. Lekin kelishuvga koʻra harjatlarning sakkizdan birini oʻsha paytlarda umuman puli boʻlmagan Kolumbning oʻzi qoplashi kerak edi.
Lekin Kolumbga Martin Alonso Pinson yordam beradi. U bitta kemani oʻz hisobidan tayyorlaydi, ikkinchisini esa Kolumbga qarz evaziga beradi. Uchinchi kemani esa nasroniylikka oʻtgan juhudlar qarzga tayyorlab berishadi.
Xristofor Kolumb ekspeditsiyalari
thumb|250px|Kolumbning toʻrt ekspeditsiyasi xaritasi
Kolumb Amerikaga hammasi boʻlib 4ta ekspeditsiya uyushtirgan:
Birinchi ekspeditsiya
thumb|left|150px|Birinchi ekspeditsiya Kolumb birinchi ekspeditsiyasiga uchta kema tayyorladi: „Santa Mariya“ (flagman), „Pinta“ va „Santa Klara“. Flagman uzunligi — 17,3 metr, uzunligi — 5,6 metr, kemaning suvga kirib turgan qismi — 1,9 metr, hajmi — 101,2 tonna, ekipaj — 40 kishi boʻlgan. Flotga hammasi boʻlib 100 kishi kirgan. Tarixda birinchi marta Yevropaliklar Guanahini (Bagam orollari), Espanyola (Gaiti) va Huana (Kuba)ga qadam qoʻyishdi. Bu sayohat bilan Ispaniyaning Yangi Dunyodagi ekspansiyas boshlangan.
Lekin Kolumb bu yangi yerlarni Sharqiy Osiyo — Xitoy, Yaponiya yoki Hindiston qirgʻoqlari deb oʻylagan. Ancha paytgacha yangi yerlar Yevropaliklar tomonidan Vest-Indiya (soʻzma-soʻz tarjima qilganda „Garbiy Hindiston“) deb atalgan. Buning sababi bu yerga yetish uchun toʻhtamasdan gʻarbga suzish kerakligi boʻlgan.
Ferdinand II va Isabella Iga oldinroq yozilgan habarida Kolumb „avval Chipangga, soʻngra Katayga va nihoyat ikki Hindistonga“ suzish rejasini aytgan. Oʻrta asr xaritalarida „ikki Hindiston“ deb hozirgi Hindiston va Efiopiya, „Katay“ — Xitoy va „Chipang“ — Yaponiya nazarda tutilgan. Yaponiya haqida Yevropaliklar Marko Polo orqali habardor boʻlishgan. Shunday qilib, Kolumbning birinchi maqsadi Hindiston emas, balki Yaponiya boʻlgan.
thumb|210px|Kolumb kemasi „[[Santa Mariya (karakka)|Santa Mariya“ning nusxasi]]
Sayohat xronologiyasi
thumb|250px|Kolumb kashf etilgan yerni ispan qiroli mulki deb eʼlon qilayapti.
2-ekspeditsiyasida (1493—96) Kolumb admiral unvoni va yangi kashf etilgan yerlarning vitse-qiroli lavozimida 1500 kishilik ekipaj bilan 17 kemada safarga chiqdi. Dominika, Gvadelupa, Kichik Antil, Puerto-Riko va Yamayka orollarini, Kubaning janubiy qirgʻoqlari boʻylab suzib, bir necha orol va yarim orollarni kashf qildi, Gaitining janubiy sohillarini tadqiq qildi. 1496-yil 11-iyunda Kastiliyaga qaytib keldi.
4-ekspeditsiyasida (1502—04) K. 4 kema bilan 1502-yil 12-iyunda Martinika o.ga keldi. Undan Gonduras qoʻltigʻiga suzib, Gonduras, Nikaragua, Kosta-Rika va Panama sohillarini kashf qildi. 1504-yil 7-noyabrda Kastiliyaga qaytib keldi. K.ning kashfiyotlari yangi yerlarni mustamlakaga aylantirish, oʻsha yerlarning indeyslar deb atalgan tub aholisini qul qilish va qirib tashlash bilan birgalikda kechdi. K.ning birinchi boʻlib Amerikani ochganligi toʻgʻrisida ilmiy adabiyotlarda munozara ketmokda. Amerika rasmiy kashf etilishidan 5 asr ilgari Beruniy Gʻarbiy yarim sharda quruklik boʻlishi mumkin, degan fikrni yozib qoldirgan. Shimoliy va Shimoli-Sharqiy Amerikaga K.dan avval normanlar borganligi aniqlangan. Ammo K. kashfiyotlaridan keyingina Amerika qitʼasi geogr. faniga maʼlum boʻldi.
Kolumb maʼlum tadqiqotchilar orasida birinchi boʻlib Atlantika okeanini shimoliy yarimsharning subtropik va tropik chiziqlarida kesib oʻtgan va Karib dengizida suzgan birinchi yevropalik sanaladi. U Janubiy va Markaziy Amerikadagi tadqiqotlarga asos solgan. U Katta Antil orollarining barchasini, Bagam orollarining markaziy qismini, Kichik Antil orollarini, Karib dengizidagi koʻplab kichik orollarni va Janubiy Amerika qirgʻogʻidagi Trinidadni ochgan.
Kolumbning Amerikaga birinchi boʻlib Amerikaga borgan Yevropaligi baʼzi bahslarga sabab boʻladi. Chunki uzoq XI-asrlardayoq Leif Ericson boshchiligidagi vikinglar Kanadaga ekspeditsiya uyushtirishgan. ) Lekin Kolumbning sayohatlari bir necha asrlar davom etgan Amerika Yevropaliklar tomonidan egallanishiga sabab boʻlgan. Kolumbning oʻzining sayohatlarini birinchi navbatda nasroniylikning tarqatilishi deb hisoblagan.
Yevropaliklarga maʼlum boʻlmagan qitʼani ochganini bilmagan Kolumb oʻzi yetib borgan joylarni Sharqiy Hindiston deb oʻylab mahalalliy hindularni indios (ispancha „Hindlar“) deb atagan..
1492-1504-yillar orasida Xristofor Kolumb ispan qiroli buyrugʻiga binoan toʻrtta tadqiqot ekspeditsiyalarini uyushtiradi. Bu ekspeditsiyalar voqealarini u kema jurnalida yozib boradi. Afsuski, bu jurnal saqlanib qolmagan, lekin Bartolomeo de la Kasas bu jurnalning qisman nusxasini koʻchirganligi sababli bu ekspeditsiyalar tafsiloti bizgacha yetib kelgan.
Grafton (Iowa)
Grafton AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Worth okrugi tarkibiga kiradi.
Kitlar
Kitlar ( grekcha: kῆtos - "dengiz yirtqich hayvoni") - delfinlar yoki cho‘chqalar bilan bog‘liq bo‘lmagan dengiz sutemizuvchilaridir. Qotil kitlar va uchuvchi kitlarning norasmiy nomlarida ("qotil kit") so‘zi bor, garchi ular qat’iy taksonomiya bo‘yicha delfinlar bo‘lsa ham. Eskirgan tasnifda kitlar silliq kitlarni anglatardi (lotincha: Andoza:Bez kursiva Balayenidaye). Qadimgi kunlarda "kit" so‘zi ba’zan leviafani anglatadi
Kelib chiqishi va turlari
Ketatsianlar, xususan kitlar, hayvonlar orasida eng kattasi: ko‘k kit, balog‘at yoshida o‘rtacha tana uzunligi 25 m (eng kattasi - 33 m gacha) va massasi 90-120 tonnaga etadi. Barcha kitsimonlar, kitlar, delfinlar va dengiz cho‘chqalari, jumladan, artiodaktil tuzilmasi quruqlikdagi sutemizuvchilarning avlodlaridir. Molekular genetik ma’lumotlarga ko‘ra, kitsimonlar artiodaktillarning infraorderi hisoblanadi. Bundan tashqari, ushbu ma’lumotlarga ko‘ra, begemotlar kitlarning eng yaqin qarindoshlaridan biri hisoblanadi; ular taxminan 54 million yil avval yashagan umumiy ajdoddan kelib chiqqan. Kitlar taxminan 50 million yil oldin suvda yashashga o‘tgan.
Grafton (Iowa)
Geografiyasi
Maydoni — 0,85 km2. Shundan 0,85 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 375 m balandlikda joylashgan.
Kitlar
Anatomiya
Tana baliqning oqimli tanasi kabi silliqdir. Qavatlar, ba’zan qanotlar deb ham ataladi, tashqi ko‘rinishida lobli. Quyruqning oxirida dvigatel va stabilizator rolini o‘ynaydigan ikkita gorizontal pichoqli qanot mavjud bo‘lib, vertikal tekislikdagi to‘lqinsimon harakatlar tufayli oldinga siljishni ta’minlaydi (masalan, baliq va suvda yashovchi sudralib yuruvchilardan farqli o‘laroq). Unda eshkak eshish quyruq harakati tekisligi gorizontaldir.
kit baliq ovlash
Milodiy birinchi ming yillik oxiridan boshlab kit ovlash davom etmoqda. Kit ovlashning maqsadi, birinchi navbatda, yoqilg‘i va qimmatbaho sanoat xom ashyosi bo‘lgan yog' olishdir. Go‘sht uchun kitlarni qazib olish (kitina) faqat 20-asrning ikkinchi yarmidan boshlab muhim rol o‘ynay boshladi (kitina, xususan, kolbasa tayyorlashda ishlatilgan). Kit suyagi ham qadrli edi, A vitamini kitlarning jigaridan, gormonal preparatlardan, asosan, insulin, bezlar va miyadan olingan.
Kitlarning qiymati
Tadqiqotga ko‘ra, daraxt yiliga o‘rtacha 24 kg yoki 100 yilda 2,4 tonna karbonat angidriddan foydalanadi. Bir kit umri davomida 33 tonna karbonat angidriddan foydalana olish imkoniyatiga ega.
Ishias
Ishias (ισχιας — „son“), bel-dumgʻaza radikuliti — quymich nervi kasalligi. Koʻpincha sovqotish, jismoniy zoʻriqish, turli infeksiyalar va shikastlanishlar, moddalar almashinuvining buzilishi sabab boʻladi. Oʻrta yashar va keksa kishilarda uch-raydi. Asosan, quymich nervi va uning tarmoqlari borgan qism ogʻriydi. Ogʻriq umurtqa pogʻonasining bel qismiga va oyoq orqasiga ham tarqalib, vaqt-vaqti bilan, ayniqsa, bemor hapakat qilganda zoʻrayadi.
Doim zax joyda ishlovchi kishilarda koʻproq uchraganligi uchun xalq ishiasni ham bod, goho oyoq ogʻrigʻi deya beradi.
Davosi: zoʻriqqan vaqtida oʻrinda yotish buyuriladi, issiq qilinadi, ogʻriq qoldiruvchi dorilar, parafin, balchiq qoʻyish, uqalash va boshqa fizioterapiya usullari tavsiya etiladi. Chimyon (Fargʻona), Chortoq, Jalolobod, Jayronxona (Termiz) kabi kurortlarda davolanish ham yaxshi foyda beradi (yana q. Radikulit).
Hakim Ziyech
Hakim Ziyech (1993-yil 19-martda tugʻilgan) — professional futbolchi, Premer liganing „ Chelsi“ klubida hujumkor yarim himoyachi va vinger sifatida oʻynaydi. Unga „Ajax“ muhlislari tomonidan „Sehrgar“ laqabi berilgan.
Ziyech oʻzining yakuniy zarbasi, driblingi, kesib uzatiladigan uzatmalari, texnikasi va jarima zarbalarini tepish qobiliyati bilan tanilgan. 2019-yilda u UEFA Chempionlar ligasining 2018-19-yilgi mavsumida eng yaxshi 20 nafar futbolchidan biri sifatida tanlandi. Oʻsha yilning oxirida u TheGuardian jurnalining „Dunyoning 100 ta eng yaxshi futbolchisi“ roʻyxatida 29-oʻrinni egalladi.
Ziyech professional faoliyatini 2012-yilda Gollandiyaning „Heerenveen“ klubida boshlagan va ikki yildan so‘ng Gollandiyaning „Twente“ klubi bilan shartnoma imzolagan. 2016-yilda u „Ajax“ bilan besh yillik shartnoma imzoladi, uning transfer narxi 11 million yevro boʻlgan. 2018-19-yilgi mavsum Ziyech faoliyatidagi eng sermahsul mavsum boʻldi, chunki u Eredivisieda 16 ta gol urdi va 13 ta golli uzatmani amalga oshirdi. U 2020-21-yilgi mavsumda Premer liganing „Chelsi“ klubiga oʻtdi.
Xalqaro maydonda Niderlandiya yoki Marokash terma jamoalarida oʻynash taklifi tushganda u Marokashni tanladi. 2018-yilgi FIFA Jahon chempionati va 2019-Afrika Millatlar kubogida Marokashni himoya qilgan.