cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amir Shohmurod
Ilm-fan sohasidagi siyosati
"Har bir talaba madrasa hujralaridan birini oʻz xarji va mehnati bilan obod qilib, unga kirib oʻtirsa, hujra u talabaniki boʻladi va qachonki talabaga hujrani tark etmoqchi boʻlsa, hujrani tuzatishga sarf qilgan mablagʻlarini boshqa bir talabadan olib, hujrani uning nomiga oʻtkazishi mumkin. Bu tadbir yaxshi natija berib, Buxoro va Samarqand madrasalarining hujralari 2—3 yilda obod boʻlib, bir qancha yillar madrasa hujralarining talabadan talabaga oʻtishi, tuzatishga sarf boʻlgan haqiqiy mablagʻning oldi-sotdisi boʻlar va talaba boʻlmagan kishi, bunday turar joyga yaqinlashmas edi.."
Amir Shohmurod taʼlim sohasida madrasa mudarris va talabalariga katta imtiyozlar joriy qilagan. Xususan, ilmni chuqur oʻzlashtirgan madrasa talabalariga soliqlardan tushgan daromad hisobidan qoʻshimcha talabalik haqlari (stipendiyalar) toʻlash tizimini joriy qilgan. U oliy madrasalarning faoliyatini yaxshilash maqsadida bir qancha islohotlar oʻtkazgan. Bu islohotlar asosan quyidagi yoʻl bilan amalga oshirilgan:
Amir Shohmurod davrida tez-tez olimlar va ijodkorlarning yigʻinlari oʻtkazilib turilgan. Bahs-munozaralar oxirida ishtirokchilar, ayniqsa, gʻoliblar munosib taqdirlangan.
Bu davrda Buxoroning mashhur shoirlari orasida Mujrim Obid oʻtgan. Amir Shohmurodning talabiga koʻra shoir oʻz sheʼrlarini Mujrim taxallusi bilan yozgan. Amir Haydar davrida, amir shoirdan oʻz sheʼrlarida Obid taxallusini qoʻllashni buyurgan. Oʻz moddiy ahvolidan doim shikoyat qilib yashagan shoir shundan soʻng ikki taxallusini ham qoʻllab sheʼrlar yozishda davom etgan. Oʻsha davrning yana bir mashhur tarixchisi va shoiri Mirzo Sodiq Munshiy boʻlib, u Amir Shohmurod saroyida kotib boʻlib ishlagan.
Diniy sohadagi siyosati
Amir Shohmurod oʻzidan oldingi hukmdorlar Arkda qurdirgan binolardan keraklilarini qoldirib, qolganini esa buzdirib Buxoro shahri ichkarisi va tashqarisidagi masjidlarga ishlatgan. Tarixiy maʼlumotlarga koʻra, Amir Shohmurod, ayniqsa uning vorisi Amir Haydar diniy amallarga hatto XVI asrdagi Ubaydullaxondan ham kuchliroq rioya qilganlar.
Amir Shohmurod masjidlarga yangi imom va muazzinlar, ziyoratgohlarda shayxlar tayinlagan hamda ular ustidan nazorat oʻrnatgan. Olis tuman, qasabalarga fozil, olim kishilaridan qozi va raislar tayinlagan. Madrasa mudarrisi, muftiy, imom, qozi va boshqa diniy mansablarga nomzodlarni tayinlashda ularning shariat normalariga amal qilish darajasi, ilmiy bilimlari va ilmiy savodxonligiga eʼtibor qaratgan. Amir Shohmurod nafaqat Buxoro shahrida balki amirlikning turli viloyatlariga borib ulardagi masjid va madrasalarda shariat huquqi normalari va ularni tadbiq etishga oid masalalar yuzasidan mashgʻulotlar oʻtkazib kelgan. Masjidlarda imomlik qilib, namoz tugaganidan soʻng „oliy yigʻin“ni (majlisi oliyni) chaqirgan hamda unga ilm ahlini, qozilarni, hadisshunos olimlarni toʻplagan. Ushbu majlislarda islom huquqi normalariga, huquqiy odatlarga asoslangan holda aholiga ularning fiqhiy muammolarga oid savollariga javob qaytargan. Bu davrda Buxoroga oʻtmishdagi shukuhi qaytganday boʻladi.
Amir Shohmurodning olim shayxlarga nisbatan hurmati yuqori boʻlgan. Xususan, Xalifa Xudoydodga Amir Shohmurodning ixlosi baland boʻlgan va u amirning taklifini qabul qilib, Pirmastdan Buxoroga koʻchgan. Oʻz davrida Amir Shohmurodga ilm bergan Xalifa Niyozquli Masjidi Kalonga imom-xatib vazifasiga tayinlangan. U bu vazifani Amir Haydar davrida ham, deyarli 30 yil, oʻlimiga qadar bajargan.
Tarixchi Mulla Olim mahdum hoji oʻzining Tarixi Turkiston asarida Amir Shohmurod haqida soʻz yuritib, xususan, uning din yoʻlidagi siyosatini quyidagicha xarakterlaydi: "Shohmurodbiy ziyoda soʻfiy, xudoga yaqilnlashish yoʻlini tutgan (doxuli suluk) va taraqqiyparvar, shariat targʻibotchisi (sharʼi sharif), taomi oʻz kasbi halolidan edi."
Oʻzgarish (Laylak tumani)
Oʻzgarish (Өзгөрүш) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati Laylak tumaniga qarashli qishloq. Qatran ovul okrugi tarkibiga kiradi. 2009-yilgi aholi sanogʻiga koʻra, Oʻzgarishning aholisi oʻsha yili 963 kishi boʻlgan.
Amir Shohmurod
Diniy sohadagi siyosati
Amir Shohmurodning oʻzi ham alloma va ilohiyotchilardan biri boʻlgan. U islom ilmining koʻplab asarlarini oʻrganib, oʻsha davrning uch nafar koʻzga koʻringan Qur’on qorilari — Hofiz Ashuro, Qori Nadr Boqiy va Xalifa Niyozqulilardan Qur’on tilovati mahoratini egallagan. Amir Shohmurod fiqhga doir kitoblar yozgan. U tasavvuf gʻoyalari bilan sugʻorilgan „Ayn fihikmat“ („Donishmandlik asoslari“) asarini yozgan, hanafiya mazhabiga doir „Fatavayi ahli Buxoro“ („Buxoro ahliga fatvolar“) fatvolar toʻplamini tuzgan. Amir Shohmurod bu toʻplamni toʻliq kitob holiga keltirishga ulgurmagan. Uni oʻgʻli Amir Haydar oxiriga yetkazgan.
Ingliz sayohatchisi Henry Skrine amir Shohmurodning diniy sohadagi siyosati haqidagi quyidagilarni yozib qoldirgan:
"Amiri Maʼsum „Raisi shariat“ yaʼni diniy senzurani qayta tikladi. Raisi shariat mansabidagi amaldorlar odamlarni qamchi bilan namoz oʻqishga majburladilar, zohiriy marosimlarni eʼtiborsiz qoldirib, qattiq kaltaklar bilan ibodat qilishga chorladilar. Sharob va tamaki isteʼmol qilish qattiq  taqiqlandi, oʻgʻrilar, talonchilar va fohishalar sudsiz jallodga topshirilgan."
Oilasi
Amir Shohmurodning 3 nafar xotini boʻlgan: Yulduz begim (Shamsiyabonu deb ham nomlashgan), Bibi Otun va nomi aniqlanmagan (kichik amakisi Barotbiyning qizi).
Ulardan Haydar (Shamsiyabonudan), Mir Husayn (Shamsiyabonudan yoki Bibi Otundan), Bibi Robia (Bibi Otundan), Dinnosirbek (nomi aniqlanmagan xotinidan) va yana bir nomi aniqlanmagan qizi dunyoga kelishgan.
Avval Shohmurodning amakisi Muhammad Rahimxonga, soʻngra Shohmurodga turmushga chiqqan va undan Haydar ismli oʻgʻil koʻrgan Abulfayzxonning qizi, John Malcolmning fors manbalarida — Yulduz begim, Izzatullohda — Shamsbonu oyim (Shamsiyabonu) deb nomlangan. Ushbu nikohga asosan, Amir Shohmurod Ashtarxoniylar xonadoniga qarindosh tutingan va Amir Haydar oʻzining kelib chiqishini bir tomondan Chingizxonga va ikkinchi tomondan Muhammad paygʻambar avlodlaridan boʻlgan sayyidlarga taqalishiga alohida ahamiyat bergan. Amir Haydarning muhrlaridan biridagi bitikda Abulfayzxonning oʻldirilishi Mangʻitlar sulolasiga tegishli boʻlganiga qaramay, amir „xoni shahid“ Abulfayzxonning vorisi deb ataladi.
Amir Shohmurod quda-andachilikda ham davlat arboblari bilan emas, din peshvolari bilan munosabatda boʻlgan. Peshovarlik boʻlgan Miyon Fazl Ahmad Buxoroga kelgach, tariqatda Amir Shohmurodga murshidlik qiladi hamda Shayxning Fazlulloh ismli oʻgʻli Amir Shohmurodning qiziga uylantiriladi.
Antalya (viloyat)
Antalya - Turkiyada bir viloyat. Aholi soni 2.043.482 atrofida.
Antalya
Amir Shohmurod
Vafoti
Amir Shohmurod 1800-yili 30-noyabrda, juma kuni bomdod mahali Buxoroda vafot etgan va oʻzining vasiyatiga koʻra Joʻybor mavzesidagi Eshoni Imlo qabristonida Hoji Habibulloh va piri (ustozi) Muhammad Safar Xorazmiy qabrlari poyiga dafn etilgan va keyinchalik aholi orasida shaxsi avliyo darajasiga koʻtarilib, uning qabri muqaddaslashtirilgan, Jannatmakon qabri nomi bilan atalgan. Sovet davrida qabriston yoʻq qilinib, qabrlar yoʻqotilgan. Uning oʻrnida maktab va bolalar bogʻchasi qurilgan.
Muhammad Hakimxon oʻzining „Muntaxab ut-tavorix“ asarida Amir Shohmurodning vafoti sababini uning Xoʻjandga qilgan navbatdagi harbiy yurishi bilan bogʻlab quyidagi satrlarni yozib qoldirgan:
Amir Shohmurodning vafotidan soʻng uning toʻngʻich oʻgʻli va merosxoʻri Haydar Qarshidan chaqirib olinib, anʼanaviy tarzda taxtga koʻtariladi. Amir Haydar Buxoro davlati hukmdorlari ichidan oʻz nomidan tanga chiqargan oxirgi shaxs edi. Uning oʻlimidan soʻng 1920-yilga qadar tangalar „marhum amir“ nomidan zarb etilgan. Shu tariqa Amir Shohmurod vafotidan soʻng Amir Haydar (1800—1826), Amir Husayn (1826), Amir Umar (1826—1827), Amir Nasrulloh (1827—1860), Amir Muzaffar (1860—1885), Amir Abdulahad (1885—1911), Amir Olimxon (1911—1920) Buxoro amirligida hukmronlik qilishgan. Soʻnggi hukmdor Amir Olimxon Buxoro inqilobida 1920-yil sentyabrda taxtdan agʻdarilgan va amirlik tugatilgan.
Shaxsga nisbatan munosabat
Amir Shohmurod shaxsiyati, uning tarjimai holi va ijtimoiy faoliyati, tarixdagi oʻrni fanda hozirga qadar yetarli oʻrganilmagan. Bir qancha tarixchilar tomonidan mavzuga oid baʼzi tadqiqotlar olib borilganiga qaramay, Amir Shohmurod shaxsi tarixi bilan bogʻliq maxsus tadqiqot hali amalga oshirilgani yoʻq. Amir Shohmurod shaxsi ziddiyatli boʻlib, u haqida koʻpgina mualliflar turlicha fikr bildirishgan.
Buxoroning soʻnggi oʻrta asrlar tarixnavisligida Amir Shohmurod shaxsi ijobiy boʻyoqlarda tasvirlanadi. Ayniqsa, maʼrifatparvar olim Ahmad Donish Amir Shohmurodni Umaviylarning sakkizinchi xalifasi Umar ibn Abdulazizga qiyoslab, uning faoliyatini va darvishona turmush tarzini quyidagi maqtovlar bilan yuksak baholaydi:
"Amirlik gilamini kambagʻallik kiyimi bilan bezadi, jahon bogʻidan dushmanlik va yomonlik kiyimini sugʻurib tashladi va adolat nihollarini oʻtqazdi."
Mutafakkir Ahmad Donish oʻz asarlarida "Amiri Maʼsum hayot tarzini oʻzi haqida butun bir kitob yozilishi kerak" deya taʼkidlagan edi. Ahmad Donish Markaziy Osiyo tarixini eng koʻzga koʻringan hukmdorlar, yaʼni har bir asrning yangilovchilari deb atalgan hukmdorlar hukmronligi asosida davrlashtirishni taklif qilgan, ular qatoriga Amir Shohmurod ham kiritilgan. Ayni paytda Movarounnahr davlatlarida ilgʻor boʻlgan eng bilimdon olimlar ham ana shunday kishilar bilan bir paytda yashagan.
"Amir Maʼsum oʻz xalqi orasida taqvolik va ezgulik obroʻsini qoldirdi. Buxoro gullab-yashnadi,   Maʼsum   faqat   yaxshilik   bilan   band   edi. Ibodatlarni ixlos bilan bajardi. U dunyoning barcha rohat va dabdabalaridan voz kechdi, na oltinga na kumushga tegi, na oʻzi sarfladi. Maʼsum  faqat  yahudiylar  va  kofirlardan  jon boshidan soliq joriy etd."
"Qubbat ul-islom va dor ul-xilofa Buxoroyi sharifning oxirgi avliyoulloh sultonlaridan edi, muborak ismi Muhammad Shohmurod Valiydir."
Shunga qaramay, ilk oʻzbek professori Abdurauf Fitrat ushbu anʼanadan chekingan holda bu inson haqida „Amir Olimxonning hukmronlik davri“ deb nomlangan kitobida oʻz tanqidiy fikrlarini bildirib oʻtgan :
Poʻlat Soliyev ham Amir Shohmurod shaxsiga oʻta tanqidiy munosabatda boʻlgan. XXI asr mahalliy olimlarning fikricha, u Amir Shohmurodning islohotchilik faoliyatiga panja ortidan qaragan. Amir Shohmurod davrida dinning maydalashib ketganini qoralagan. Mazkur masalada Poʻlat Soliyev va Abdurauf Fitrat mushtarak boʻlishgan.
SSSR davrida amir Shohmurodga va unga oʻxshagan hukmdorlar faoliyati bir tomonlama yaʼni faqat salbiy nuqtai nazardan oʻrganilgan. Rus manbalarida Amir Shohmurod shaxsi „juda ayyor va shavfqatsiz shaxs edi“, „xalqni, jamiyatni aldashga juda usta edi“ deb taʼriflangan va shu taʼriflarning tarjimasi oʻzbek tilidagi darsliklarga kiritilib, bundan ortiq maʼlumot deyarli berilmagan.
Amir Shohmurod shaxsi, u yuritgan davlat siyosati hamda tariqatdagi faoliyati xorij, jumladan gʻarb olimlarini ham qiziqtirib kelgan. Bu borada nemis sharqshunosi Anke von Kügelgen XVIII asr oxiri va XIX asr boshlariga qadar Oʻrta Transoksaniyada naqshbandiya-mujaddidizmni gullab-yashnashi maqolasi diqqatga sazovordir. Muallif ushbu maqolada asosan Amir Shohmurod siyosati va uning tariqat ahliga munosabatini yoritishga keng oʻrin beradi. Hatto uning bir boʻlimi Shohmurodning jahriy zikr shayxlariga qarshi kurashi deb nomlangan.
Anke von Kügelgenning gʻarb tarixshunosligi zamonaviy metodologiyasining prinsipial jihatlarini oʻzida aks ettirgan fundamental tadqiqot sifatida jahon sharqshunoslari tomonidan iliq kutib olingan Mangʻit tarixchilari asarlarida Oʻrta Osiyo Mangʻitlar sulolasi legimitatsiyasi (XVIII—XIX asrlar) nomli kitobida Mangʻitlar sulolasi hukmdorlari, xususan Amir Shohmurodning ijtimoiy-siyosiy faoliyati, uning toj-taxtga nisbatan qonuniylik va vorisiylik huquqi tahlil qilinadi.
Oʻzbekistonlik tarixchi Turgʻun Fayziyev amir Shohmurodga davlat boshlig‘i sifatida quyidagicha ta’rif bergan:
"Begunoh amir nomini olgan Shohmurod shariat ishlariga keng yo‘l ochgan, vaqflarni tiklagan, masjid va madrasalar ishiga katta e’tibor bergan. U zohidlarga xos hayot kechirib, mamlakatda ro‘y bergan siyosiy-iqtisodiy vaziyat taqozosiga ko‘ra, bir necha jangu-jadallarda bo‘ldi. Mang‘itlar saltanatida bid’at va nomashru ishlarni tag-tomiridan uzgan birinchi hukmdor bo‘lgan."
"U xorijlik sayyohlar kelib tomosha qiladigan ulkan inshootlar qurdirmagan. Ammo oʻz davrida buyuk eʼtiqod, mustahkam imon binolarini barpo qilgan edi."
Amir Shohmurod haqida hikoya va rivoyatlar
Amir Shohmurod bilan bogʻliq koʻplab hikoyalar bizgacha yetib kelgan. Xususan, Ahmad Donish ham 2—3 rivoyat keltiradi. Ushbu rivoyatlarda bayon qilingan voqealarning koʻpchilik qismi voqeʼi hodisalar deya taʼkidlanadi. Quyida ulardan misol keltiriladi:
Hikoya qilinishicha, bir gal Amir Shohmurod Samarqandga kelganida bir necha kun oʻsha viloyatda qolib ketibdi, sarflaydigan xarajat puli tugabdi va bisotida bitta poʻstinidan boʻlak hech vaqo qolmabdi. Noiloj, oʻsha poʻstinini sotish uchun bozorga berib yuboribdi. Poʻstinning xaridori topilmabdi. Nihoyat, deyarli tekin bahoga, yarim dirhamga sotib qaytishga majbur boʻlishibdi. Sotib olgan xaridor kambagʻal bir mullo kishi boʻlib, ertasi kuni poʻstinni qaytarib olib kelib, "poʻstinning aybi bor ekan, savdoni bekor qilaman, olmayman", debdi. Amir Shohmurod "nima aybi bor ekan?" deb soʻrabdi. Haligi odam "butun dunyoning biti shu poʻstin ichiga yigʻilgan ekan. Kechasi tanimda bir misqol ham et qolmasligiga sal qoldi" debdi. Mullo bu poʻstinning Amir Shohmurodga tegishli ekanidan xabari yoʻq ekan. Amir rosa qotib kulibdi va nihoyat, ikkalasi ham qozi hukmini soʻrashibdi. Qozi yarim tanga arzon tushirib, poʻstinni mulloga sotish boʻyicha qaror chiqarmoqchi boʻlibdi. Ammo, mullo bunga koʻnmabdi va "bu poʻstindan bezor boʻlganman, bir fulusga ham olmayman, pulimni qaytaring" deya oyoq tirab olibdi. Amir esa olishini soʻrayveribdi. Chunki poʻstindan qoʻlga kiritga ikki tangani ishlatib boʻlgan, yonida mulloga qaytarib berish uchun puli yoʻq ekan. Xullas, ancha tortishuvlardan soʻng mullo rozi boʻlibdi va amir mojarodan qutulibdi.
Boshqa bir hikoyaga koʻra, Amir Shohmurod Eronga qilgan harbiy yurishidan qaytayotgan mahal bisotida biron tanga pul qolmagan boʻlib, Buxoroga yaqin yerda qorni ochibdi va doimgidek, soʻfiylar ravishi boʻyicha, haloldan luqma yeyishga odatlangan amir oyogʻidagi juft kovushini yechib, baqqolga beribdi va evaziga biror yegulik olib, tanovul qilibdi. Buxoroga esa oyogʻida kovushsiz kirib boribdi.
Boshqa bir rivoyatga koʻra, Koʻkaldosh madrasasi mudarrisining oʻgʻli Qalandarxon madrasa sahnida oʻz talabadoshlari bilan suhbat qurib oʻtirganda, talabalardan biri Qalandarxonga non olish uchun nonvoyning oʻgʻli oldiga boradi va undan Bu non sizdek talabalar uchun qimmatlik qiladi degan haqoratomuz kamsitish eshitadi. Soʻng Qalandarxon boshliq koʻpgina talabalar borib nonvoyning oʻgʻlini urib oʻldirishadi. Nonvoy Amir Shohmurod oldiga arzga boradi. Amir Qalandarxonni darhol olib kelishni buyuradi. Mulozim Qalandarxonga roʻpara boʻlishdan qoʻrqib, uning otasiga kirib, voqeani bayon qiladi. Mudarris uning gaplarini loqaydlik bilan eshitib, men juda bandman, oʻzing borib aytsang, boradi degan javobni oladi va mulozim Qalandarxon oldiga kelib, uni amir huzuriga chaqirayotganini xabar beradi. 3 000 dan oshiq talabalar darhol Qalandarxon ot ustiga oʻtkazib, otning orqasidan boradilar. Amir Shohmurod bu ahvolni koʻrib, Qalandarxonga oʻzi peshvoz chiqadi. Amir oʻgʻli nohaq oʻldirilgan nonvoyga: ''Oʻgʻling shunday din ahillarini haqorat qilibgina qolmay, balki bizning dinimizni, muqaddas urf-odatlarimizni haqorat qilibdi, senga yaxshisi men xazinadan 300 tanga pul beray, boshqa daʼvo qilib yurma, ular agar bolangni meni huzurimga olib kelganlarida, men u kofirni qatl ettirgan boʻlardim. Sen ham 300 tangadan quruq qolgan boʻlar eding'', deb Qalandarxon oxunzodani izzat va hurmat bilan uzr soʻrab, joʻnatib yuboradi.
Yana bir rivoyatga koʻra, Shohmurod oʻzining oʻgʻli Haydarni xatna toʻyini oʻtkazganda, ulamolardan 2—3 kishini chaqirib, bitta chuqur yogʻoch laganda shoʻrva keltirib qoʻyadi. Ustaning xizmat haqqiga Shohmurod oʻrdaga kirib, bir musht chigitsiz paxtadan boʻlak narsa topmay, ustaga qarab, ''Bundan boshqa sen uchun hech narsa topolmadim. Ayollar mening boʻlajak choponim uchun shu paxtani chigitidan tozalab qoʻyishgan ekan, shuni sening xizmat haqqingga olib chiqdim'', — deb ustaga beradi. thumb|right|[[Registon (Buxoro)|Registonning XIX asr oxirlaridagi koʻrinishi.]] Rivoyat qilinishicha, Registonga bir dehqon birinchi boʻlib pishgan qovunni olib keladi. Amir Shohmurod dehqon sotish uchun keltirilgan qovundan totib koʻrishni istaydi. Ammo oldida puli boʻlmaydi. Oʻz mahramiga, oʻzining kulohini berib, uni qovun bilan almashtirishni buyuradi. Kuloh yirtiq, terdan chirib, paxtalari chiqib qolgan holatda edi. Dehqon bu kuloh Amir Shohmurodniki ekanligini anglab, bir dona qovun berib yuboradi. Amir Shohmurod bu qovunni tilim-tilim qilib, suhbat ahliga beradi, oʻziga esa hech vaqo qolmaydi.
Yana bir kuni Ramazon oyida kechasi iftor qilish uchun palov pishirishni buyuradi va oʻz mahramiga oʻz hisobidan xazinachidan bir tovoq osh uchun pul olishni buyuradi. Mahram xarajat qilib, palovni tayyorlaydi. Shu asnoda Amir Shohmurod madrasalardan 4 ta eng qashshoq talabalarni olib kelishlarini buyuradi. Talabalar kelgach, ularning oldiga oʻsha tovoqdagi palovni qoʻyib, Bu palovni hammasini yeb boʻlsalaringiz, har biringiz bir dinordan (oltin tanga) pul olasizlar, agar yeyolmasalaringiz, pulni ololmaysizlar, — deb aytadi. Talabalar esa shavq bilan bir tovoq palovni pokiza tushiradilar. Amir Shohmurod bir kosa suv va qotgan nonlar bilan oʻz iftorini ochadi.
Akasha
Akasha- hind taʼlimoti. Svami Vivekananda taʼlimotida olamdagi barcha narsalar kelib chiqadigan dastlabki materiya.
Amir Shohmurod
Nomini abadiylashtirish
Samarqand shahrining koʻchalaridan biriga Amir Shohmurod nomi berilgan.
NGC 3449
NGC 3449 Antlia yulduz turkumidagi SBab tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Shuursizlik
Shuursizlik (huquqda) — aybdorni jinoiy masʼuliyatdan xalos qiladigan ruhiy holat. Ruhiy kasalligi yoki akli zaifligi sababli oʻz harakatlarining mohiyatini tushunmaydigan va oʻzini boshqara olmaydigan fuqaroni sud muomalaga layoqatsiz deb topishi mumkin. Bunday shaxs saylash va saylanish huquqiga ega emas (Oʻzbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, 117-modda). U jiddiy huquqlardan mahrum boʻlmasada, ularni oʻzi amalga oshirolmaydi (Oʻzbekiston Respublikasi FK, 30-modda). Qonunda koʻrsatilgan ijtimoiy xavfli qilmishni Sh. holatida sodir qilgan shaxs surunkali ruhiy kasalligi, ruhiy holati vaqtincha buzilganligi, aqli zaifligi yoki ruhiy kasalligi bois javobgarlikka tortilmaydi (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi MJK, 20-modda). Mastlik holati hamda giyohvandlik vositalaridan va odamning aqlirodasiga salbiy taʼsir etuvchi turli moddalardan kayflanish holati III. deb hisoblanmaydi va jinoiy javobgarlikdan ozod qilish uchun asos boʻlmaydi (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 19-modda).
SH. holatida ijtimoiy xavfli harakat (harakatsizlik) sodir etgan, shuningdek, jinoyat ishi boʻyicha hukm chiqarulgunga qadar Sh. holatiga duchor boʻlganlarga jazo choralari qoʻllanilmaydi. Sud ajrimi asosida davolash uchun ularga nisbatan tibbiy yoʻsindagi majburlov choralari belgilanishi mumkin (Oʻzbekiston Respublikasi JK, 67, 9196-moddalar; JPK, 565—581 moddalar).
Jalatorsoy
Jalatorsoy - Samarqand viloyati Qoʻshrabot tumanidagi soy. Qalamjarsoy (Selsoy)ning oʻng irmogʻi. Nurota togʻ tizmasining tarmogʻi — Qorankoʻl togʻlarining jan. yon bagʻridagi buloqlardan boshlanadigan 30ga yaqin mayda irmoqning qoʻshilishidan hosil boʻladi. Jalator qishlogʻi yonida J.ga chapdan uz. 9 km boʻlgan Oydinsoy qoʻshiladi. Quyi oqimda Joʻshsoy ham deyiladi. Uz 21 km, havzasining mayd. 71 km2. Oqmachit qishlogi yonida Kattasoy bilan qoʻshilib, Qalamjarsoyni hosil qiladi. J. asosan mavsumiy qor, yomgʻir va buloq suvlaridan toʻyinadi. Yillik oqimining 60—70% fevral—apr.da oqib oʻtadi, boshqa vaktlarda suvi juda kamayib ketadi, baʼzan qurib qoladi. Oʻrtacha yillik suv sarfi 120—150 l/sek.
Viloria
Viloria Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Valladolid provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,15 km2. Aholisi — 385 kishi (2010).
Avolsheim
Avolsheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Molsheim tumani tarkibiga kiradi.
Auchy-la-Montagne
Auchy-la-Montagne Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Avolsheim
Aholisi
698 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 387,8 nafar kishi.
Auchy-la-Montagne
Aholisi
439 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 54,9 nafar kishi.
Avolsheim
Geografiyasi
Maydoni — 1,8 km2. Dengiz sathidan 164 – 362 m balandlikda joylashgan.
Auchy-la-Montagne
Geografiyasi
Maydoni — 8,0 km2. Dengiz sathidan 143 – 181 m balandlikda joylashgan.
Malaya Serednyaya (Xarovsk tumani, Vologda)
Malaya Serednyaya (Малая Середняя)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyat markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 48 km, Shapshi munitsipaliteti markazigacha 14 km. Eng yaqin aholi punktlari - Lebej, Xaritonixa, Gorka.
2002 yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, aholi soni 2 kishi.
Aholisi
Aholisi - 0 kishi (2010).
Shuʼdaqanotlilar
Shuʼdaqanotlilar — suyakli baliqlar kenja sinfi. Hozirgi baliqlarning 97% turini oʻz ichiga oladi. Xordasi qisman saqlanib qolgan. Yuqori jagʻlari bosh suyagi bilan harakatchan birlashgan. Terisi tangachadar (gonotsid, sikloid yoki ktenoid), baʼzan suyak plastinkalar bilan qoplangan yoki yalangʻoch. Xoanlari boʻlmaydi. Orqa suzgichi koʻpincha bitta baʼzan 2 yoki 3 ta. Dumi gomotserkal, suzgich pufagi bor. Anal va siydiktanosil organlari yoʻli ajralgan. 2 infrasinfi: gonoid va suyakli baliqdar maʼlum. shahrining 37 turkum va 430 oilaga mansub 20 mingga yaqin turi maʼlum.
Saint-Crépin-et-Carlucet
Saint-Crépin-et-Carlucet Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Sarlat-la-Canéda tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
407 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,6 km2.
Birchwood Village (Minnesota)
Birchwood Village AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Washington County, Minnesota|Washington
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
870 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 988,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,88 km2. Shundan 0,88 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir.
Ikrom Jalilov
Ikrom Jalilov (1922.10.2, Chimkent) — huquqshunos olim. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1990), yuridik fanlari doktori (1972), professor (1988). 2-jahonurushi qatnashchisi. Toshkent davlat yuridik institutini (1946), shu institut aspiranturasini (1953) tugatgan. Andijon viloyatida tuman va shahar prokurori (1947—50), Toshkent davlat yuridik institutida oʻqituvchi (1954—55). Adliya va prokuratura sohalarida ishlagan. 1958-yildan Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Falsafa va huquq institutining ilmiy xodimi, sektor mudiri, katta ilmiy xodim. Ilmiy ishlari yer huquqini va agrar krnunchilikni takomillashtirish masalalariga bagʻishlangan. "Jasorat" medali bilan taqdirlangan (1994).
Nacho Fernández
Xose Ignasio Fernandes Iglesias (José Ignacio Fernández Iglesias; 18-yanvar 1990, Madrid), Nacho nomi bilan ham taniqli (Nacho) — Ispaniyalik futbolchi Real Madrid va Ispaniya terma jamoasi himoyachisi.Ko'pincha Nacho degan isim bilan mashhur.
Biografiya
„Real Madrid“ jamoasi maktabi tarbiyalanuvchisi, u 11 yoshida kelib qoʻshilgan. Nacho 2008/2009 mavsumda rezerv jamoada Segunda B ligasi uchrashuvida debyut qildi va oʻsha mavsumda ikkita oʻyin oʻtkazdi. Jami u Segundada ikki mavsumni toʻliq oʻtkazdi. 2011-yil 23-aprelda Ispaniya chempionati oʻyini doirasida kechgan Valensiyaga qarshi oʻyinda u birinchi jamoada ham debyut qildi. Oʻsha oʻyinda Nacho maydonda toʻliq harakat qildi va „Real“ 6:3 hisobida gʻalaba qozondi. Ikkinchi oʻyini bir hafta oʻtib „Real Saragosa“ga qarshi kechdi va kutilmaganda „Real Madrid“ raqibiga imkoniyatni boy berib qoʻydi.
2011-yil yozida Shimoliy Amerika boʻylab oʻtkazilgan turneda Nacho ham qatnashdi. U turneda „Los-Anjeles Gelaksi“, „Gvadalaxara“ va „Filadelfiya Yunion“ jamoalarga qarshi kechgan oʻyinlarda maydonga tushdi. 2012-yilning 2-sentabrida rasman 27-raqamli libosni qabul qildi, lekin Joze Mourinyo talabiga bionan bir qancha vaqt ikkinchi jamoada qoldi.
Ispaniya oʻsmirlar terma jamoasida 2007-yilda oʻtkazilgan 17 yoshgacha Yevropa chempionati chempioni boʻldi, shu yilning oʻzida jahon chempionati kumush medalini ham qoʻlga kiritdi.
Shahsiy hayoti
Uning ukasi Aleks ham futbolchi hisoblanadi.
Batalyon
Batalyon (frans. bataillon) — quruqlikdagi, gʻavo-desant va dengiz piyodalari qoʻshinlaridagi asosiy taktik harbiy boʻlinma; motooʻqchi (piyoda, moto-oʻqchi), tank, dengiz piyodalari, aloqa, avtomobil va boshqa B.lar boʻladi. Odatda polk (brigada) tarkibiga kiradi yoxud qoʻshilma (birlashma)dagi alohida harbiy qism boʻlishi mumkin. 3 — 4 rota va boshqa boʻlinmalardan tarkib topadi.
Sanford (New York)
Sanford AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Broome okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2,407 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 235,7 km2. Shundan 233,3 km2 quruqlik, 2,4 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 350 m balandlikda joylashgan.
Abduhafiz Jalilov
Abduhafiz Jalilov (1869 — Samarqand — 1954) — duradgor, yogʻochsoz usta, naqqosh. Samarqand meʼmorlik maktabining vakili. Dastlab usta Neʼmatdan hunar oʻrgangan. Sinchli uy qurish, eshik, sandiklarga bezaklar yasash, islomiy naqshlar chizishga mohir boʻlgan. Us t a Fayzulla bilan birga ishlagan, usta Abduqodir muhandis Boqiyev guruhida ishlab, undan muqarnas va gyryh tuzish sirlarini puxta egallagan. Samarqanddagi Kalontarov uyi (hoz. Oʻzbekiston xalqdari madaniyati va sanʼati tarixi muzeyi binosi), Xoʻja Ahror masjidining murakkab shaklli shiftlarini ishlagan, Xoʻja Yusuf masjidi va b. jamoat binolarini qurgan, bezagan.
Orosei
Orosei Italiyaning Sardiniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Nuoro provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 90,43 km2. 6148 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Aydınyayla (Yığılca)
Aydinyayla Turkiyaning Düzce viloyati Yigʻilja tumaniga qarasli qishloq. Aholisi 191 nafar (2022).
Antroposentrizm
Antroposentrizm- voqea-hodisa toʻgʻrisidagi atama. (Yunon. anthropos — inson, sentron—maricaz). Bu tasavvurga koʻra, inson-koinot markazi bo‘lib, olamdagi barcha voqea-hodisalar oʻzgarishning tub maqsadidir.
Yengil atletika bo'yicha Xitoy chempionati
Yengil atletika bo'yicha Xitoy chempionati ( 全国田径锦标赛 ) - Xitoy Xalq Respublikasi uchun milliy chempionat bo'lib xizmat qiladigan yengil atletika musobaqasi. U Xitoyning engil atletika sporti milliy boshqaruv organi bo'lgan Xitoy Atletika Assotsiatsiyasi tomonidan tashkil etilgan. Ushbu tadbir birinchi marta 1910-yilda erkaklar o'rtasidagi yagona chempionat sifatida tashkil etilgan va ayollar chempionati tadbirlari 1959-yilda joriy etilgan - qariyb o'ttiz yil oldin ayollar ishtirok etgan Xitoy milliy o'yinlaridan ancha kechroq bo'lgan.
Bu Xitoyning yengil atletika sportchilari uchun eng yuqori darajadagi milliy tadbirdir, har to'rt yilda bir marta o'tkaziladigan Milliy o'yinlardagi engil atletika musobaqasi bundan mustasno. Milliy musobaqa Olimpiada dasturida mavjud bo'lgan yengil atletika musobaqalarining to'liq to'plamini o'z ichiga oladi. Marafon va poyga yurish tadbirlari odatda alohida vaqtlarda o'tkaziladi, lekin o'tmishda asosiy yengil atletika musobaqasiga kiritilgan. Ba'zan erkaklar va ayollar chempionatlari diskret ravishda o'tkaziladi. Tadbir odatda uch-to'rt kun davom etadi va iyun yoki iyul oylarida global ochiq atletika mavsumi boshlanishiga yaqin yoki sentyabr yoki oktyabr oylarida o'tkaziladi.
Balsorano
Balsorano Italiyaning Abruzzo mintaqasida joylashgan kommunadir. L’Aquila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 57,98 km2. 3706 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Chimik
Chimique, shaman o'ti bo'lgan dori alkogol va sintetik kannabinoidlar bilan singdirilgan tamaki aralashtiriladi, Mayotte juda tez tarqaldi va aholining muhim qismiga, ayniqsa xavfli vaziyatlarda bo'lgan yosh erkaklarga tegishli., Fransiya giyohvand moddalar va giyohvandlik observatoriyasi (OFDT) ma'lumotlariga ko'ra shunday deyiladi.
Boʻstan (Qoʻngʻirot tumani)
Boʻstan (Qoʻngʻirot tumani) — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Qoʻngʻirot tumani tarkibiga kiradi.
Shuhrat (maʼnolari)
Shuhrat:
Hu Shuli
thumb| Hu Shuli [[Tyantszin|Tyanjin shahrida boʻlib oʻtgan Jahon Iqtisodiy Forumida yangi chempionlarning yillik yigʻilishida, 2012- yil]] Hu Shuli Caixin Media jurnalistlar tashkiloti asoschisi va noshiri. U, shuningdek, Sun Yat-sen universitetining Aloqa va dizayn maktabida professor va Xitoyning Renmin universiteti jurnalistika va kommunikatsiya maktabida yordamchi professor sifatida ishlaydi.
Baerendorf
Baerendorf Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Saverne tumani tarkibiga kiradi.
Hu Shuli
Caixin Media homiyligidagi Century Weekly jurnalining birinchi soni 2010-yil 4-yanvarda nashr etilgan.
Hu Reuters tahririyatining maslahat kengashi hamda Jahon iqtisodiy forumi Xalqaro media kengashlari aʼzosi sifatida faoliyat olib boradi. U United Way Worldwide global boshqaruv kengashida ham aʼzo sifatida faoliyat yuritadi.
Baerendorf
Geografiyasi
Maydoni — 7,6 km2. Dengiz sathidan 237 – 332 m balandlikda joylashgan.
Hu Shuli
Hayoti va Kariyerasi
Hu Shuli 1953-yilda Pekinda taniqli jurnalistlar oilasida tavallud topgan: uning bobosi Xu Chjunchi mashhur tarjimon va Shen Bao gazetasida muharrir boʻlgan. Akasi Hu Yuji (1896-1986), "til islohotining dastlabki tarafdori, esperanto tilidan foydalanish va adabiyotda realizm " mavzusini tahrirlash va nashr etish bilan shug‘ullangan. Uning onasi Hu Lingsheng Workers' Daily gazetasida katta muharrir boʻlgan. Uning otasi Kao Qifeng kasaba uyushmasida oʻrta darajadagi lavozimga ega edi.
Caijing jurnalini tashkil qilishdan oldin u Xitoyning ikkinchi yirik gazetasi boʻlgan Worker’s Dailyda muharrir yordamchisi, muxbir va xalqaro muharrir boʻlib ishlagan. U 1992-yilda China Business Times gazetasiga xalqaro muharrir sifatida qoʻshildi va 1995-yilda shu gazetada bosh muxbir boʻldi, 1998-yilda Caijing jurnalini tashkil etish uchun isteʼfoga chiqdi. Bundan tashqari, Hu 2001-yilda Feniks TVda moliyaviy yangiliklar boʻlimi boshligʻi boʻlib ishladi.
U 1994-yilda Stenfordda ritsar jurnalistika stipendiat boʻlgan. U World Press Review tomonidan 2003-yil Xalqaro Yil muharriri va 2007-yilda Garvard universitetidagi Nieman jamgʻarmasi tomonidan jurnalistikada vijdon va halollik uchun Lui Lion mukofoti bilan taqdirlangan. U 2012-yilda Missuri jurnalistika maktabi tomonidan Jurnalistikada ko‘rsatgan xizmatlari uchun Missuri faxriy medali bilan taqdirlangan. U Forbes jurnalida biznesdagi muvaffaqiyati va taʼsiri uchun „2013-yil ayollari“ ning eng yaxshi 50 taligiga kiritildi.
AQShning " Foreign Policy " jurnali uni 2008-yil may oyida Noam Chomskiy, Umberto Eko va Salmon Rushdi kabilar bilan bir qatorda dunyodagi eng yaxshi 100 ta jamoat ziyolilaridan biri deb eʼtirof etdi.
U 1998 yilda Caijing jurnaliga asos soldi. 2009-yil noyabr oyida Hu Shuli, Dafne Vu Chuanxui va biznes boʻlimining 70 ga yaqin xodimi isteʼfoga chiqqanidan bir necha hafta oʻtgach, Caijing jurnalistlarining 90 foizi bilan birga Caijingdan isteʼfoga chiqdi va yangi media guruhini yaratdi. Bu Caixin Media edi. Hu Caixin Medianing bosh muharriri boʻldi Vaziyatni kuzatar ekan, Dayan Vakka „Oʻzgarish uchun ayollar ovozi“da xitoylik bloger Xesaytoudan iqtibos keltirdi: "Uning pichogʻida qon bor, kiyimidan porox hidi bor.
NGC 3450
NGC 3450 Gidra yulduz turkumidagi SBb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Hu Shuli
Mukofotlar
2006-yilda Hu Shuli Financial Times tomonidan Xitoyning eng kuchli sharhlovchisi deb tan olindi va The Wall Street Journal uni Osiyodagi koʻrish kerak boʻlgan oʻnta ayoldan biri sifatida tilga oldi.
NGC 3450
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Hu Shuli
Mukofotlar
2007-yilda u Garvard universitetidagi Nieman jamgʻarmasi tomonidan jurnalistikada vijdon va halollik uchun Lui Lion mukofotiga loyiq koʻrildi.
Shugʻnonlar
Shugʻnonlar (oʻzlarini xugnilar deb atashadi) — xalq. Tojikistonning Togʻli Badaxshon muxtor viloyatining Shugʻnon tumanida yashaydi (yana qarang Pomir xalqlari).
Hu Shuli
Mukofotlar
2009-va 2010-yillarda Foreign Policy jurnali tomonidan ikki marta Top 100 global mutafakkirlar roʻyxatiga kiritildi.
2011-yilda u Tayvanning Xsing Yun jurnalistika mukofotiga sazovor boʻldi.
2011-yilda uning rahbarligidagi Caixin tahririyat jamoasi Stenford universitetining Shorenshteyn jurnalistika mukofotini qoʻlga kiritdi.
2011-yilda Hu Shuli Time jurnali tomonidan yilning eng nufuzli 100 kishisi roʻyxatiga kiritilgan.
2012-yilda Jurnalistikadagi yuqori xizmatlari uchun Missuri faxriy medali bilan taqdirlangan.
2014-yilda Ramon Magsaysay mukofotiga loyiq koʻrildi.
2016-yilda u Prinston universitetining faxriy doktori unvoni bilan taqdirlandi.
Batareya (maʼnolari)
Batareya:
Qasımkənd
Qasımkənd (shuningdek, Kasymkend) Ozarbayjonning Khizi tumanida joylashgan qishloq. Munitsipalitet Ağdərə qishlog'idan tarkib topgan.
Balıkesir (viloyat)
thumb|right|290px thumb|290px
Bolikesir - Turkiyada bir viloyat. Aholi soni 1.154.314 atrofida.
Orqa (Laylak tumani)
Orqa (Арка) (eski nomi Orqa 2) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati Laylak tumaniga qarashli qishloq. Yangiyer ovul okrugi tarkibiga kiradi. 2009-yilgi aholi sanogʻiga koʻra, Orqaning aholisi oʻsha yili 3 149 kishi boʻlgan.
Leval (Territoire de Belfort)
Leval Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Territoire de Belfort departamenti Belfort tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
192 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 31,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,1 km2. Dengiz sathidan 393 – 456 m balandlikda joylashgan.
2-aprel
2-aprel — Grigoriy taqvimida yilning 92- (kabisa yilida 93-) kuni. Yil yakuniga 273 kun qoladi.
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:2-aprel bayramlari
Voqealar
Yana qarang: Turkum:2-aprel voqealari right|120px
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:2-aprelda tugʻilganlar
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:2-aprelda vafot etganlar
Lohgarh (Fillaur)
Lohgarh — Hindistonning Panjob shtatida Jalandhar tumanidagi Fillaur tehsil maʼmuriy hududida joylashgan oʻrta kattalikdagi qishloq. U Apra pochta bosh ofisidan 3.5 km, Fillaurdan 16.4 km, Jalandhardan 43 km va shtat poytaxti Chandigarxdan 120 km uzoqlikda joy olgan. Qishloq Panchayati raj (Hindiston) mahalliy hukumat tizimiga koʻra qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.
Kasta
Qishloq aholisi 770 kishidan iborat boʻlib, qishloq aholisining aksariyati yaʼni qishloq umumiy aholisining 51,30% ni tashkil etuvchilar rejali kastadan (SC) boʻlib, unda hech qanday Qabila (QT) aholisi mavjud emas.
Taʼlim
Qishloqda panjobiy oʻrta maktabi, qoʻshma taʼlim boshlangʻich maktabi (Pri Lohgarh maktabi) faoliyat yuritadi. Maktab kunduzgi ovqatlanishni taʼminlaydi. U 1954-yilda tashkil etilgan. Eng yaqin davlat yuqori maktabi Apra shahrida joylashgan.
Temir yoʻl
Eng yaqin poyezd stansiyasi 11.5 km da uzoqlikdagi Goraya da, Ludhiana birlashmasi temir yoʻl stansiyasida qishloqdan 30.9 km uzoqda joylashgan.
Havo yoʻli
Eng yaqin mahalliy aeroport 47 km uzoqdalikda, Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport 137 km Amritsarda joylashgan. Boshqa eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda oʻrnashgan.
Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022)
„Oʻzbek tilining izohli lugʻati“ — oʻzbek tilining olti jildli izohli lugʻati. Oʻzbek lotin yozuvida tayyorlangan ilk keng koʻlamli izohli lugʻat. Loyiha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Maʼnaviyat va davlat tilini rivojlantirish masalalari departamenti hamda Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Oʻzbek tili, adabiyoti va folklori insituti hamkorlikda, Oʻzbek tilini rivojlantirish jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshirilgan.
Spantekow
Spantekow Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ostvorpommern tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 36,47 km2. 1113 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022)
Lugʻat deyarli toʻliq tarzda 2006—2008-yillarda kirill yozuvida bosilib chiqqan izohli lugʻatga tayanadi. Lotin yozuvidagi nashr avvalgi nashrlarga muharrirlik qilgan Abduvahob Madvaliyev bilan bir qatorda Durdona Xudayberganova tahriri ostida tayyorlangan. Lotin yozuvidagi lugʻatdan kirill yozuvidagi versiyaga kiritilmagan 3 mingga yaqin soʻz oʻrin olgan.
Spantekow
Hududi
Spantekowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Oʻzbek tilining izohli lugʻati (2022)
Lugʻatga hozirgi oʻzbek adabiy tilida keng qoʻllaniladigan 80 000 soʻz va soʻz birikmalari, fan, texnika, sanʼat va madaniyat sohalariga oid atamalar, ayrim shevaga oid hamda tarixiy va eskicha soʻzlar kiritilgan. Lugʻatda soʻzlarning qoʻllanilishi oʻzbek adabiyoti va matbuotidan olingan misollar bilan dalillangan.
Lugʻatda 1990-yillarda qabul qilingan qoidalardan farqli oʻlaroq, kirill yozuvidagi „ я “ hamda „ ё “ harflari undosh harflardan keyin mos ravishda „ya“ va „yu“ oʻlaroq yozilgan. Xususan, oy nomi „sentabr“ emas, balki „sentyabr“ oʻlaroq yozilgan. Shuningdek, qoʻshtirnoqlar 1990-yillarda ishlab chiqilgan punktuatsiya qoidalaridagidek „...“ shaklida emas, balki inglizcha apostroflardek "..." yozilgan.
Steele (Missouri)
Steele AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Pemiscot County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2152 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 4,9 km2. Shundan 4,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 80 m balandlikda joylashgan.
Dmitrievo (Xarovsk tumani, Vologda)
Dmitrievo (Дмитриево)  — Rossiya Federatsiyasining Vologda viloyati Xarovsk tumanida joylashgan qishloq. Xarovsk viloyati markaziga avtomobil yo'li bilan masofa 5 km.
Aholisi
Aholisi - 3 kishi (2010).
Stolpe (Peene)
Stolpe  Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ostvorpommern tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,67 km2. 348 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Stolpening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bretagne-de-Marsan
Bretagne-de-Marsan Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Mont-de-Marsan tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
911 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 71,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,8 km2.
Batareya
Batareya (frans. batterie, battre — urmoq) — artilleriya qismlari va harbiy kemalarda 2 — 4 yoki undan koʻproq toʻplardan iborat artilleriyaning birinchi oʻt ochuvchi va taktik boʻlinmasi. Ikkita oʻt ochuvchi va bitta boshqarish vzvodidan iborat. Polk (divizion) tarkibida yoki alohida boʻlishi mumkin. B. yopiq va ochiq pozitsiyadan oʻt ocha oladi. Artilleriyada toʻp, gaubitsa, minomyot, havoga otadigan, tanklarga qarshi hujumda boshqariladigan reaktiv snaryadlar B.si boʻladi. Optik razvedka, meteorologiya, suratga olish, topografiya, radiotexnika, projektor va boshqa B.lar ham boʻladi.
Camporredondo (Valladolid)
Camporredondo (Valladolid) Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan shahardir. Valladolid provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,38 km2. Aholisi — 174 kishi (2010).
Handere (Sarıkamış)
Handere  — Kars viloyati, Sarıkamış tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq 1928-yildan buyon shu nomda yuritiladi
Saint-Cybranet
Saint-Cybranet Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Sarlat-la-Canéda tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
350 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,0 nafar kishi.
Ortiq CHum'aev (Tursunzoda aholi punktlari)
Ortiq Jum’ayev (Ортиқ Ҷумъаев) — Tojikiston Respublikasining Tursunzoda tumani, Navobod shahariga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 3 km, tuman markaziga 13 km.
Aholisi
Aholisi — 4653 kishi.
Doʻstlik (Laylak tumani)
Doʻstlik (Достук) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati Laylak tumaniga qarashli qishloq. Yangiyer ovul okrugi tarkibiga kiradi. 2009-yilgi aholi sanogʻiga koʻra, Doʻstlikning aholisi oʻsha yili 2 958 kishi boʻlgan.
Ulugʻbek Dolimov
Ulugʻbek Dolimov — (1939-yil, 5-noyabr, Toshkent shahri) adabiyotshunos, Filologiya fanlari nomzodi (1971), dotsent, pedagogika fanlari doktori (2008).
Faoliyati
Toshkent davlat universiteti (hozirgi Oʻzbekiston Milliy universiteti) oʻzbek filologiyasi fakultetini bitirgan (1962). Andijon viloyati dagi 20-maktab internatida oʻqituvchi (1963—1965), pedagogika bilim yurtida oʻqituvchi (1965—1970), universitetning oʻzbek filologiyasi fakulteti oʻzbek adabiyoti kafedrasida oʻqituvchi, katta oʻqituvchi (1970), oʻzbek mumtoz adabiyoti, oʻzbek tili va adabiyoti oʻqitish metodikasi kafedralari dotsenti (1980), tayyorlov boʻlimi qoshidagi gumanitar fanlar kafedrasi mudiri (1989—1993), milliy uygʻonish davri oʻzbek adabiyoti kafedrasi dotsenti (1993-yildan).
Asarlari
Ulugʻbek Dolimovning „Maʼrifat dargʻalari“ (1990), „Isʼhoqxon Ibrat“ (1994), „Turkiston jadid maktablari“ (2006), „Milliy uygʻonish pedagogikasi“ (2012), „Ahli irfon“ (2015) kitoblari chop etilgan.
Ismoil Jalilov
Ismoil Toʻlaganovich Jalilov (1948.29.1, Toshkent) — opera xonandasi (dramatik tenor). Oʻzbekiston xalq artisti (2000). Moskva konservatoriyasida taʼlim olgan (1976—80). "Yalyaa" ansambli (1975—76), Katta teatr (1979—81), A. Navoiy nomidagi opera va balet teatri (1981—90), Rossiya radio va televideniye qoshidagi Estradasimfonik orkestri (1990—98) da yakkaxon xonanda. 1998-yildan Oʻzbekiston milliy simfonik orkestrining direktori va badiiy rahbari. Nafis, kuchli va keng diapazonli ovoz sohibi. Oʻzbek va Yevropa operalarida asosiy rollarni mahorat bilan ijro etgan: Choʻpon (S. Yudakov, "Maysaraning ishi"), Roziy (S. Jalil, "Zebunniso"), Gersog, Alfred (J. Verdi, "Rigoletto", "Traviata"), Xoze (J. Bize, "Karmen") va b. Konsert repertuaridan oʻzbek (S. Yudakov, H. Rahimov, Ik. Akbarov, A. Ergashev va b.) va chet el (S. Raxmaninov, P. Chaykovskiy, E. Grig, J. Gershvin, A. Babajanyan, Tosti va b.) kompozitorlarining asarlari, turli xalq (jumladan, italyan) qoʻshiqlari oʻrin olgan. AQSH, Yevropa va Osiyo mamlakatlarida gastrolda boʻlgan. Riode Janeyro xalqaro tanlovi gʻolibi (1979).
Balajt
Balajt Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén tumanidagi qishloqdir.
Sangerfield (New York)
Sangerfield AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Oneida okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2,561 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 80,2 km2. Shundan 79,8 km2 quruqlik, 0,4 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 480 m balandlikda joylashgan.
Barete
Barete Italiyaning Abruzzo mintaqasida joylashgan kommunadir. L’Aquila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,35 km2. 664 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
NGC 3451
NGC 3451 Kichik Arslon yulduz turkumidagi SBcd tipli galaktikadir.
Balbronn
Balbronn Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Molsheim tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,2 km2. Dengiz sathidan 209 – 450 m balandlikda joylashgan.
Bird Island (Minnesota)
Bird Island AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Renville County, Minnesota|Renville
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1042 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 262,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,96 km2. Shundan 3,96 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 332 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Bird Island manzarasi.
Ozon terapiyasi
Ozon terapiyasi - bu ozon yoki ozonidlarni tanaga kiritadigan muqobil tibbiy davolanish usuli. Amerika Qoʻshma Shtatlari Oziq ovqat va farmasevtika agentligi (FDA) ozondan barcha tibbiy foydalanishni taqiqlaydi, Xavfsizlik va samaradorlik kafolatlanmagan har qanday tibbiy holatda Ozon zaharli gaz boʻlib, oʻziga xos foydali tibbiy qoʻshimcha yoki profilaktik terapiya. Ozon mikroblarga qarshi vosita sifatida samarali boʻlishi uchun u odamlar va hayvonlar tomonidan xavfsiz tarzda qoʻllaniladigan konsentratsiyadan ancha yuqori konsentratsiyada boʻlishi kerak.
Ozon terapiyasi turli kasalliklar, jumladan, saraton kasalligi uchun ham davolash usuli sifatida amalga oshiriladi, bu amaliyot sof shov shuv sifatida tavsiflanadi. Terapiya jiddiy salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin, shu jumladan oʻlim. alt=A man reading with an IV in his arm. The tubing is filled with blood|right|thumb| Erkak avtohemoterapiyadan o'tadi, u erda qon olinadi, ozonga ta'sir qilinadi va qayta in'ektsiya qilinadi.