cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dmitriy Peskov
Oilasi
2010-yilda Peskov oilali bo'lishiga qaramay, figuristka Tatyana Navka bilan tanishadi va u bilan yaqin munosabatlarga kirishadi.2014-yil 21-avgustda Dmitriy va Tatyana oilasida Nadejda ismli qiz dunyoga keladi. 2015-yil iyun oyida Peskov va Navka turmush qurishdi, to'y 2015-yil 1-avgustda bo'lib o'tdi. Nikoh marosimi Sochida, shaharning eng qimmat mehmonxonalaridan biri bo'lgan Rodina-Grand mehmonxonasida bo'lib o'tdi. Peskov, o'z bayonotiga ko'ra, asal oyini Italiyada, Sitsiliya orolida o'tkazgan. Korrupsiyaga qarshi kurash fondi ma'lumotlariga ko'ra, Peskov o'zining asal oyini Navka, yaqin do'stlari va bolalari bilan Sardiniya sohillarida ijaraga olingan Maltese Falcon yaxtasida o'tkazgan. 2022-yil mart oyida Qo'shma Shtatlar va Yaponiya unga nisbatan shaxsiy sanktsiyalar kiritdi.
Isle-Saint-Georges
Isle-Saint-Georges Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
551 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 125,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,4 km2.
Isnello
Isnello Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 50 km2. 1922 nafar aholi istiqomat qiladi.
Puberg
Puberg Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Saverne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
346 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 70,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,9 km2. Dengiz sathidan 247 – 396 m balandlikda joylashgan.
Hammarskjöld oilasi
Hammarskjöld oilasi — shved zodagonlari (shvedcha: Riddarxusetda) oilasi boʻlib, 135 kishidan iborat. Ulardan eng mashhurlari:
Bobur bogʻi
<mapframe zoom=15 latitude =40.994958120528835 longitude =71.67177613068844 align=right width=300 height=300 text="Zahriddin Muhammad Bobur nomidagi madaniyat va istirohat bogʻining manzili xaritada.">{ "type": "FeatureCollection", "features": [ {     "type": "Feature", "properties": { "marker-color": "#000000", "marker-size": "medium", "marker-symbol": "hotel" },     "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 71.67177613068844,         40.994958120528835        ]      }    }  ] } Bobur bogʻi (yoki Zahriddin Muhammad Bobur nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi) — Namangan shahrida joylashgan bogʻ. Bogʻga 1884-yilda asos solingan boʻlib, 1990-yilga qadar Aleksandr Sergeyivich Pushkin nomi bilan atalib kelingan.
Bogʻning rekonstruksiya etilishi
2009-yil Oʻzbekiston Respublikasi birinchi Prezidenti I.A.Karimovning Namangan shahriga tashrifidan soʻng qabul qilingan 1170-sonli qarori boʻyicha bogʻ davlat dasturiga kiritilgan va 2009-yilda qayta loyihalashtirib chiqilgan. 2009-yilning oktyabr oyida rekonstruksiya ishlari boshlab yuborilib, bogʻ hududida joylashgan 26-ta xizmat koʻrsatish obyektlari talabga javob bermagani tufayli buzib tashlangan. Loyiha umumiy qiymati 4 mlrd. 800 mln soʻmdan, 3 mlrd 300 mln soʻmlik qurilish montaj va obodonchilik ishlari amalga oshirildi. Hozirgi kun kelib bogʻ hududida 6 ta choyxona va oshxona, 9 ta muzqaymoq pavilonlari, shuningdek, shaxmat-shashka klubi, 27 ta zamonaviy attraksionlar hamda boshqa koʻplab bu kabi koʻngilochar obyektlar xizmat koʻrsatib keladi. Bogʻ hududida 1 gektarlik hududni qamrab olgan 1,5 kmlik irrigatsiya tarmoqlari va 1 ta zamonaviy favvora ishlab turibdi. Shu bilan birga bogʻ hududida ochiq estrada maydoni, 400 tomoshabinga moʻljallangan amfiteatr bunyod etilgan. Hududda aholi dam olish uchun 175 ta oʻrindiq, 160 ta tungi yoritish chiroqlari oʻrnatib chiqilgan. Bogʻ xodimlari 24,5 shtat boʻyicha ishlab keladi. Shulardan 4 nafari rahbar, 2 nafari texnik xodim, 3 nafari gulchi, 1 nafari elektrik-mexanik, shuningdek, 4 nafar qorovul, 1 nafar irrigatsiya ishchisi, qolganlari turli xizmatlarni bajaruvchi xodimlardir (2023-yil statistikasi).
Xalqaro gullar festivali
Har yili anʼanaviy tarzda oʻtkazib kelinadigan Xalqaro gullar festivali tadbirlari Bobur bogʻida boʻlib oʻtadi. Festivalga yillik 1,5 mln kishi tashrif buyurishi aytiladi.
NGC 3847
NGC 3847 Katta Ayiq yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Karimobod, Ardal
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Karimobod (, rum. nomi Karimābād )  — Eron, Chaharmahal va Baxtiyor viloyati, Ardal tumanining Markaziy tumanidagi Poʻshtkuh qishloq tumaniga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 353 nafar kishi hamda 87 oiladan iborat. Qishloqda lurlar istiqomat qiladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
NGC 3847
Ushbu obyektni John Herschel 1831-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Leonid Melnikov
Leonid Alekseevich Melnikov - 1945-yil 16-noyabrda RKFSRning Belgrad viloyati Valuiki shahrida tugʻilgan. Millati-rus. Onasi — Melnikova Alevtina Ivanovna (1907-1997), jarroh boʻlib ishlagan.
Abakan davlat pedagogika institutining chet tillar fakultetini tamomlagan (1968), fransuz va nemis tillari o‘qituvchisi; Gnesin nomidagi Moskva musiqa-pedagogika institutining vokal fakultetini tamomlagan (1976), opera xonandasi, kontsert-kamera ijrochisi, oʻqituvchi.
Rus, fransuz, nemis va italyan tillarini biladi. 1968-1971 yillarda — Abakan davlat pedagogika instituti chet tillari kafedrasi assistenti. 1976-yildan-Oltoy viloyat musiqali komediya teatrining solisti-vokalisti. 1980-yildan-Qaragʻanda akademik musiqali komediya teatrining solisti-vokalisti.
Qozogʻiston teatr aktyorlari uyushmasi aʼzosi. "Qozogʻiston Konstitutsiyasiga 10 yil" medali bilan (2005); Madaniyat qoʻmitasi, Taʼlim, Madaniyat va sogʻliqni saqlash vazirligining diplomlari bilan taqdirlangan. Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist (1996). Din ateistdir. Uning siyosiy arbob sifatidagi ideali N.A.Nazarboyev. Qozogʻiston kelajagi prognozi — "Gullangan respublika". Xobbi — radioelektronika.Uning sevimli adabiyoti rus, mahalliy va xorijiy klassika, badiiy adabiyot, ilmiy adabiyotdir.Uylangan. Turmush oʻrtogʻi-Melnikova Nadejda Leonidovna, Qaragʻanda akademik musiqiy komediya teatrining balet va sahna harakati oʻqituvchisi.
Teatr truppasini Qozogʻiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artistlar boshqaradi:
• Zlygarev Vladislav Anatolyevich,
• Melnikova Nadejda Leonidovna,
• Melnikov Leonid Alekseevich,
• Suxov Vladimir Andreevich.
Etakchi sahna ustalari:
• Lomonosova Elena Alekseevna,
• Malyavskiy Aleksandr Zigmundovich (sahna rejissyori),
• Nepomnyashchaya Svetlana Mixaylovna,
• Ibraev Amantay Temirbaevich,
• Filinkova Elena Yurievna.
Jamoa hayoti sahifalari teatr asoschisi, badiiy rahbari va rejissyori, Qozog‘istonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi Yevgeniy Lukich Peleshchuk, birinchi bosh rejissyor, Qozog‘istonda xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi Vadim Borisovich Grigoryev va birinchi nomi bilan bog‘liq. orkestr dirijyori, uning yaratuvchisi Aleksandr Alekseevich Xmelevich.
Teatr aktyorlari Ivan Trunov, Boris Karkach, Vladimir Suxov, Yelena Makanova Qozog‘iston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan artist, Nina Ivanovna Simonova Qozog‘iston SSR xalq artisti unvoniga sazovor bo‘ldi. Qiziqarli rassomlar ushbu faxriy ustalar bilan birga ishladilar: Irina Polyanskaya, Svetlana Ankudinovna, Nikolay Masyukov, Lyudmila Laskutova, Vladimir Kanaev va boshqalar.
Brenz (Mecklenburg)
Brenz  Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ludwigslust tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 12,39 km2. 531 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Efemerlar
Efemerlar (yun.— bir kunlik) — choʻl, chala choʻl va adirlarda oʻsadigan bir yillik oʻsimliklar. Vegetatsiya davri qisqa. Asosan, bahor va kuzda, tuproq nam vaqtlarida oʻsadi. Tipik, yaʼni bahorgi E. va kuzgi E.ga ajratiladi.
Brenz (Mecklenburg)
Hududi
Brenzning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Efemerlar
Oʻrta Osiyoning choʻl, ayniqsa, adirlarida koʻp uchraydi. Qish iliq kelgan yillari E. juda tez rivojlanadi. Erta bahorning sernam, iliq kunlari boshlangach, E. tez rivojlanib, bir necha haftada gullab, urugʻlari pishib yetilgach quriydi.
E. orasida yaltirbosh, taroqbosh, arpaxon, noʻxatak, sariq yoʻngʻichqa kabi ozuqabop; jagʻjagʻ kabi dorivor, uchma kabi zaharli turlari bor.
2016-yil fevral oyida vafot etganlar
Quyida 2016-yil fevral oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
177
Vafot etgan
🇷🇺
Fordville (Shimoliy Dakota)
Fordville AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Walsh okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
212 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 81,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,62 km2. Shundan 2,62 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 349 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Fordville manzarasi.
Ivry-le-Temple
Ivry-le-Temple Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,5 km2. Dengiz sathidan 72 – 126 m balandlikda joylashgan.
Tokugava Ieyasu
Oda Nobunaga oʻlimidan soʻng, Ieyasu oʻz sodiqligini eʼlon qilishdan va uning nomidan jang qilishdan oldin qisqa vaqt ichida Toyotomi Xideyoshining raqibi boʻlgan. Toyotomi davrida Ieyasu Yaponiyaning sharqiy qismidagi Kanto tekisliklariga, Osakadagi Toyotomi elektr bazasidan uzoqroqqa koʻchirildi. U oʻz qasrini Edo (hozirgi Tokio ) baliqchi qishlogʻida qurdi. U Toyotomi rejimi ostida eng kuchli Daimyo va eng yuqori martabali ofitserga aylandi. Ieyasu Toyotomining Koreyani zabt etishdagi muvaffaqiyatsiz urinishida oʻz kuchini saqlab qoldi. Toyotomi oʻlimidan soʻng, Ieyasu 1600 yilda Sekigahara jangidan keyin hokimiyatni qoʻlga kiritdi  . U 1603 yilda shougun etib tayinlandi va 1605 yilda oʻz ixtiyori bilan lavozimidan voz kechdi, lekin 1616 yilda vafotigacha hokimiyatda qoldi. U Tokugava Shogunati davrida daimyo va samuraylarni nazorat ostida ushlab turish uchun moʻljallangan bakuhan tizimi deb nomlanuvchi ehtiyotkor qoidalar toʻplamini amalga oshirdi.
Fon
Muromachi davrida Matsudaira klani Mikava provinsiyasining bir qismini (zamonaviy Aichi prefekturasining sharqiy yarmi) nazorat qilgan. Ieyasuning otasi Matsudaira Xirotada Okazaki qalʼasida joylashgan kichik mahalliy sarkarda boʻlib, Kiotoni sharqiy viloyatlar bilan bogʻlaydigan Tokaydo magistralining bir qismini boshqargan. Uning hududi kuchliroq va yirtqich qoʻshnilar, jumladan sharqda Suruga provinsiyasida joylashgan Imagava urugʻi va gʻarbda Oda urugʻi oʻrtasida joylashgan edi. Xirotadaning asosiy dushmani Oda Nobunaganing otasi Oda Nobuxide edi.
Ilk hayot (1543-1556)
thumb| Okazaki qal'asi, Tokugava Ieyasuning tug'ilgan joyi Tokugava Ieyasu Yaponiya taqvimiga koʻra, Tenbun oyining oʻn birinchi yilining oʻn ikkinchi oyining 26-kunida Okazaki qalʼasida tugʻilgan. Asli nomi, u  urugʻidan Mikavaning Daimyosi Matsudaira Xirotada  va   oʻgʻli edi. qoʻshni samuray xoʻjayini,. Uning onasi va otasi oʻgay aka-uka edi. Takechiyo tug‘ilganda ular mos ravishda 17 va 15 yoshda edi.
Takechiyo tug‘ilgan yili Matsudaira urug‘i bo‘linib ketdi. 1543 yilda Hirotadaning amakisi Matsudaira Nobutaka Oda urug'iga o'tdi. Bu Oda Nobuxidega Okazakiga hujum qilish uchun ishonch berdi. Ko'p o'tmay, Xirotadaning qaynotasi vafot etdi va uning merosxo'ri Mizuno Nobumoto klanning Matsudairaga qarshi an'anaviy dushmanligini jonlantirdi va Oda Nobuxide uchun ham e'lon qildi. Natijada Xirotada Odai-no-kata bilan ajrashdi va uni oilasiga qaytarib yubordi. Keyinchalik Xirotada boshqa xotinlarga turmushga chiqdi va Takechiyo oxir-oqibat 11 aka-uka va opa-singilga ega bo'ldi.
Garov hayoti
Oda Nobuxide Okazakiga hujum qilishda davom etar ekan, Xirotada o'zining kuchli sharqiy qo'shnisi Imagava Yoshimotoga yordam so'rab murojaat qildi. Yoshimoto Hirotada o'zining yosh merosxo'rini Sunpu domeniga garovga yuborish sharti bilan ittifoq tuzishga rozi bo'ldi. Oda Nobuxide bu kelishuvdan xabar topgan va Takechiyoni o'g'irlab ketgan. O‘shanda Takechiyo besh yoshda edi. Nobuxide, agar otasi Imagava klani bilan barcha aloqalarini uzmasa, Takechiyoni qatl qilish bilan tahdid qilgan. Biroq, Xirotada rad etdi va o'z o'g'lini qurbon qilish Imagava bilan tuzilgan shartnomada uning jiddiyligini ko'rsatishini aytdi. Bu rad etishiga qaramay, Nobuxide Takechiyoni o'ldirmaslikni tanladi, balki uni keyingi uch yil davomida Nagoyadagi Xonshoji ibodatxonasida garovda ushlab turdi. Aytishlaricha, Oda Nobunaga Takechiyo bilan shu yerda tanishgan, o‘shanda Takechiyo 6 yoshda, Nobunaga esa 14 yoshda edi.
1549-yilda Takechiyo 6 yoshga toʻlganida otasi Xirotada Oda urugʻidan pora olgan oʻz vassallari tomonidan oʻldirilgan. Taxminan bir vaqtning o'zida Oda Nobuxide epidemiya paytida vafot etdi. Nobuxidening o‘limi Oda urug‘iga og‘ir boʻldi.
1551-yilda Imagava Sessay qoʻmondonligi ostidagi qoʻshin Nobuxidening noqonuniy toʻngʻich oʻgʻli Oda Nobuxiro yashayotgan qalʼani qamal qildi. Nobuhiro Imagava qabilasi tomonidan tuzoqqa tushdi, ammo muzokaralar orqali Nobuxidening ikkinchi o'g'li va merosxo'ri Oda Nobunaga tomonidan qutqarildi. Sessai Nobunaga bilan Takechiyoni Imagavaga qaytarish bo‘yicha kelishuvga erishdi va u rozi bo‘ldi. Shunday qilib Takechiyo (hozir to‘qqiz yoshda) Sunpuga garovga olingan. Sunpuda u garovda bo'lib qoldi, lekin 1556 yilgacha 14 yoshida Imagava urug'ining kelajakdagi ittifoqchisi sifatida juda yaxshi munosabatda bo'ldi.
Manoqib
Manoqib (arab. — fazilat) — buyuk kishilar, atoqli sanʼatkorlar, shuningdek, din namoyandalari haqida yozilgan xotira asari. M., asosan, shu kishilarning hayot yoʻli bilan tanish yoki maslaqdosh boʻlgan kishilar tomonidan yozilgan. M.lar dastlabki paytlardadin peshvolari [paygʻambar Muhammad (sav), Hazrati Ali (pa.) va boshqa]ga bagʻishlangan. Bularda muayyan shaxsning turmush faoliyati uchun xos xususiyatlar aks ettirilgan.
Alisher Navoiyning "Holoti Sayid Hasan Ardasher", "Holoti Pahlavon Muhammad", "Hamsat ul-mutahayyirin" asarlari, Xondamirnknt Navoiyga bagʻishlangan "Makorim ul-axloq" ("Yaxshi xulklar") asari va boshqa M. namunalaridir.
Nalbaki (raqs)
thumb
Nalbaki — Ozarbayjonning milliy raqsi hisoblanadi. Ular ushbu raqsni 2 xil kuy bilan ijro etadilar.
Tarixi
Bu milliy raqs 2 xil musiqa ostida ijro etiladi. Ulardan biri Bayati-Shiraz daryosidagi Ozarbayjonlarning qadimiy oʻyini „Nalbaki“. Ikkinchisi esa Gilman Salahovning bastalaganidir.
Boshqa sanʼat janrlarida
"Nalbaki" xalq raqsining kuyi „Pispisa xonim va janob Sichqoncha“ (1974) filmida Tig-Tig xonim va janob Sichqonning toʻy sahnasida ishlatilgan.
1930-yilgi Indianapolis 500
1930 -yil 30-may, juma kuni Indianapolis Motor Speedwayda 18-Xalqaro Indianapolis 500-mil poygasi boʻlib oʻtdi. Shuningdek, ushbu poygalar 1930-yilgi Amerika avtomobillar assotsiatsiyasi chempionatining birinchi mavsumi boʻldi.
Pole pozitsiyasi gʻolibi Billy Arnold 3-davrada peshqadamlikni qoʻlga kiritdi va poyganing qolgan qismida yetakchilikni bermadi. U jami 198 davrani (barchasi ketma-ket) boshqardi, bu Indianapolis 500dagi poyga rekordi hisoblanadi. Arnoldga yordamchi mexanik Spider Matlock hamrohlik qildi.
Arnold 500 milni besh soatdan kamroq vaqt ichida (oʻrtacha tezlik 100 milyadan ortiq) hech qanday yordamsiz bosib oʻtgan birinchi poygachi sifatida tarixga qoldi. Pete DePaolo 1925-yilgi poygani besh soatdan kamroq vaqt ichida tugatgan edi, ammo natijasi boʻyicha Arnolddan orqada qoldi (21 aylanish kam edi). Keyinchalik Arnold nufuzli 100 mph klubining birinchi aʼzosi sifatida qabul qilingan.
Poyga Paul Marshallning oʻlimi bilan yakunlandi. U akasi Cy uchun yordamchi mexanik boʻlib poygada ishtirok etayotgan edi. Ularning mashinasi devorga urilgan va agʻdarilgan. Uning akasi og‘ir tan jarohatlari bilan tirik qolgan. Ammo Marshall vafot etgan.
Qoidalar
1930-yilgi poygada bir qator yangi dvigatel qoidalari va spesifikatsiyalarini koʻrish mumkin edi. Ajratilgan siljish 91 1⁄2 kubometrdan oshirildi. Dyuym (1,5 L) dan 366 kubometrgacha (6,0 L) koʻtarildi. Ikki qismli dvigatellar bundan mustasno, super zaryadlovchilar taqiqlandi va haydash mexanikasi yana bir bor majburiy holga keltirildi. Bundan tashqari, maksimal 33 davrali maydonning anʼanaviy mandati olib tashlandi. Ushbu qoidalar toʻplami 1937-yilgacha amal qiladi.
Umumiy qoidalardan farqli oʻlaroq, 1929-yilgi fond bozori qulashiga javoban qoida oʻzgarishlari amalga oshirilmadi. Qoidalar toʻplami baʼzan "keraksiz " deb hisoblangan. Chunki koʻp ishtirokchilar moliyaviy inqiroz davrida ishtirokchilarga yengilik berish kerak deb hisoblagan. Ammo, Buyuk Depressiya davrida bir qancha yengilliklar berildi.
Speedway prezidenti Eddie Rickenbeker yengil avtomobil ishlab chiqaruvchilarni jalb qilish va poygadagi avtomobillarni oʻzgartirishga qaror qildi. Rickenbekerning istagi 1920-yillar davomida Speedwayni egallab olgan yuqori quvvatli, maxsus poyga mashinalaridan uzoqlashish edi. Oʻsha paytda uning maqsadi Speedwayni oʻzining kelib chiqishi va ildizlariga qaytarish, yengil avtomobillar sanoati uchun „sinov maydonchasi“ni tashkil qilish boʻlgan. Qoidaga kiritilgan oʻzgarishlarni eʼlon qilar ekan, u „Hatto Model T ham gʻalaba qozonishi mumkin“ degan soʻzlari keltirildi. Qoidaga kiritilgan oʻzgarishlar 1928-yilda ishlab chiqilgan va 1929-yil yanvar oyi boshida Amerika avtomobillar assotsiatsiyasi tanlov kengashi tomonidan tasdiqlangan.
Varambon
Varambon Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
541 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 67,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,0 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 228 – 347 m balandlikda joylashgan.
Blaymont
Blaymont Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Agen tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,6 km2.
178
Vafot etgan
🇷🇺
Lake Lillian (Minnesota)
Lake Lillian AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Kandiyohi County, Minnesota|Kandiyohi
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
238 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 199,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,19 km2. Shundan 1,19 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 339 m balandlikda joylashgan.
Isola delle Femmine
Isola delle Femmine Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Palermo provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 4 km2. 6915 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Doğankavak (Kelkit)
Tarixi
Qishloqning eski nomi „Karlankas“ deb atalagn. Mintaqada sodir boʻlgan urushlar taʼsirida aholi punkti vayron boʻlganligi sababli 1516 va 1530-yilgi manbalarda Karlankas nomi bilan kimsasiz (boʻsh) sifatida qayd etilgan. Usmonli boshqaruvi tomonidan mintaqada boshlangan koʻchirish siyosati natijasida qishloq 1591-yilgi aholi roʻyxatida faqat musulmonlar yashaydigan aholi punkti sifatida uchraydi. Jalalilar qoʻzgʻolonlari vaqtida aholi punktiga salbiy taʼsir koʻrsatgan va Kelkit tumanida boʻlgani kabi aholisi ham sezilarli darajada kamaygan. 1642-yilda Karlinkas sifatida qayd etilgan qishloqda 6 ta musulmon oilasi, 3 ta oddiy va 3 ta harbiy oilasi mavjud edi. 1835-yilgi aholini roʻyxatga olishda (faqat erkak aholi hisoblangan) 4 xonadondan iborat qishloqda 26 nafar erkak aholi qayd etilgan. Turkiya Respublikasining tashkil topishi bilan Kelkit tumanining Karlankas nomi bilan qishloqlari orasida joylashgan aholi punktining nomi 1950-yillarning oxiriga kelib oʻzgartirilib, hozirgi nomi bilan manbalarga kiritila boshlandi.
Manometr
alt=Mexanik manometr|thumb|Mexanik manometr Manometr (yun. manos — nozik, siyrak va ... metr) — suyuklik, gaz yoki bugʻning bosimini ulchash uchun moʻljallangan asbob. Mexanik, suyuqlikli, elektr, issiqlik, porshenli, deformatsion, radiometrik, ionizatsion va boshqa xillari bor. M. oʻlchash tizimining asosini birlamchi bosim uzgartirgichidan iborat sezgir element tashkil qiladi. Mexanik M.da bunday element vazifasini naycha, porshen, membrana yoki ulchanayotgan bosimni qabul qiladigan boshqa element oʻtaydi. Suyuqlikli M.da bosimni muvozanatlab turadigan suyuklik (simob, moy va boshqalar) ustuni sezgir elementdir. Elektr M.ning ishi ulchanayotgan bosim taʼsirida sezgir elementning elektr xossalari (mas, elektr qarshiligi) uzgarishiga asoslangan. M.ning boshqa turlarida ham asosiy qism sezgir elementdir (mas, deformatsion M.da elastik qobiq, porshenli M.da porshen va h.k.). M. shkalali va shkalasiz bulishi mumkin. M.bilan atmosfera bosimi (qarang Aneroid, Barometr) siyraklashgan gazlar bosimi (vakuummetr) hamda atm. bosimidan katta ikki bosimlar farqi oʻlchanadi. Suyuklik ustuni balandligi boʻyicha bosimni oʻlchash gʻoyasini 1640-yilda E. Torrichelli ilgari surgan. 1891-yilda fransuz olimi L. Kalyete birinchi suyuklikli M.ni qurib, Parijdagi Eyfel mi-norasiga oʻrnatgan.
Manometrning ishlash prinsipi Burdon naychasining ichki qismiga bosim berib, deformatsiyalanishini o‘lchashga asoslangan. Bosim ortishi bilan oval shakldagi naycha aylana shakliga kirishga harakat qiladi.
Natijada naychaning mahkamlanmagan tarafi tashqi tarafga surilib, yoy radiusini orttiradi va bu milning surilishiga olib keladi. Bunday manometrlar guruhiga МА rusumli manometrlar kiradi.
Surano
Surano Italiyaning Apuliya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lecce provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,85 km2. 1730 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Kaveh-ye Olya (Deh Sefid)
Eron<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Kaveh-ye Olya (, shuningdek, Kāveh-ye 'Olyā sifatida romanlashtirilgan; Deh Sefid( fors. dh sfyd )—Eron, viloyati, Delfan tumani, Kakavand tumani, Kakavand-e Sharqiy qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 172 nafar kishi va 34 ta oiladan iborat.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Quatzenheim
Quatzenheim Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Strasbourg-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
717 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 231,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,1 km2. Dengiz sathidan 156 – 193 m balandlikda joylashgan.
Jaméricourt
Jaméricourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
200 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 46,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,3 km2. Dengiz sathidan 79 – 130 m balandlikda joylashgan.
Katta yigirmatalik
G20; Yigirmatalik guruh (rasman: Group of Twenty Finance Ministers and Central Bank Governors) — Moliya vazirlari va Markaziy banklar uchun xalqaro anjumanlar muhokama qilinadigan forum. Va oʻz ichiga 20 iqtisodiy kuchga ega mamlakatlar: 19-tasi yirik iqtisodiy mamlakatlar va Yevropa maslahati kengashi hamda Yevropa Komissiyasi bilan Yevropa Ittifoqi G20 aʼzolari hisoblanadi. Bundan tashqari G20 sammitlarida odatda xalqaro tashkilotlar doimiy ishtirokchilar roʻyxatidan joy olgan. Xalqaro Valyuta Jamgʻarmasi, Jahon banki va Birlashgan Millatlar Tashkiloti shular jumlasidandir. .
Umumiy hisobga olganda G20 jahon iqtisodiyotining 90 % Yalpi ichki mahsulotni, 80 % Xalqaro savdoni (Yevropa Ittifoqi bilan qoʻshib hisoblaganda) va Yer aholisining uchdan ikki qismini tashkil qiladi. .
Xalqaro moliya tizimiga tegishli boʻlgan savollar boʻyicha va hamkorlik uchun asosiy forumlardan hisoblanadi. 2008-yilga qadar G20 biron bir oliy maqomda sammitlar oʻtkazmagan va sammitning asosiy faoliyat tartibi har yili moliya vazirlari va markaziy bank raislarining oliy maqomda uchrashuvlar oʻtkazishi shular qatoriga kiritilgan. 90-nchi yillarda roʻy bergan Moliyaviy inqirozga javoban tashkil etilgan va biron bir rivojlanayotgan mamlakatlar jahon iqtisodiyoti muammolarini muhokama qilishga va kerakli choralar qabul qilinishi huquqiga ega mamlakatlar (emerging-market countries) qatorida qayd etilmagan.
Sammitlar
Ilk konferensiya 1999-yilning 15-16-dekabrlarida Berlinda boʻlib oʻtgan. Yigirmatalik guruh— rivojlanayotgan mamlakatlar bilan iqtisodiy va moliyaviy siyosat savollar borasida dialog yuritish uchun — sanoat borasida rivojlangan yetti mamlakatlar — Birlashgan Qirollik, Italiya, Kanada, AQSh, Olmoniya, Fransiya va Yaponiya kabi mamlakatlarning moliya vazirlari taklifiga binoan joriy etilgan.
Efes
Efes — Kichik Osiyoning gʻarbiy sohili Kariya viloyatidagi qadimiy shahar. E. xarobalari hozirgi Saljuq (Turkiya)dan 10 km narida joylashgan. Osiyo savdo yoʻllarining soʻnggi nuqtasi va diniy markaz sifatidagi ahamiyati (E. homiysi — Artemida ibodatxonasi dunyoning yetti moʻʼjizasidan biri) shaharning ravnaq topishiga imkon bergan. Gerostrat oʻz nomini abadiylashtirish maqsadida ibodatxonaga oʻt qoʻygan (miloddan avvalgi 356 yil). Keyinchalik ibodatxona qayta qurilgan, biroq milodiy 263 yil E. gotlar tomonidan talontaroj etilgan paytda butkul vayron qilingan. E. milodiy 358 va 365 yillardagi zilzilalardan jabr koʻrgan. Shahar 7-asr gacha mavjud boʻlib, soʻng kimsasiz qolgan bu yerlar botqoqlikka aylangan. E.dan yunon va Rim davriga oid shahar mavzelari, stadionlar, teatr, terma (hammom), shahar darvozalari, vodoprovod, kutubxona binosi, ibodatxonalar va boshqalar xarobalar ochilgan.
Shrvenants
Shrvenants  — Armanistonning Syunik viloyati Kapan tumanidagi qishloq.
179
Vafot etgan
🇷🇺
Manpar
ʻʻʻManparʻʻʻ (xitoycha myan — xamir, par — parcha) — xamir taom turi. Tuzli suvda tuxum solib, qattiqroq qilib xamir qoriladi. Sochiqqa oʻrab tindiriladi. Tingan xamirdan tangadaytangaday boʻlakchalar uzib olinib, 2 mm qilib yoyiladi. Yoymadan 2 sm keladigan tasmachalar kesiladi, orasiga urvoq sepib, bir necha qavat qilib taxlab, toʻrtburchak boʻlakchalar kesiladi. Tuzi rostlangan qaynab turgan suvga solib, 10 min. pishiriladi, chovli bilan suzib olinib, suvuq suvda chayiladi. Boshqa qozonda M. qaylasi tayyorlanadi. Buning uchun mayda toʻgʻralgan goʻsht, piyoz dogʻlangan yogʻda qovuriladi, soʻng somoncha shaklida toʻgʻralgan turp, sabzi va tuz solinadi. Masalliqlar bir oz qovurilgach, keragicha suv quyib, qayla meʼyoriga yetguncha pishiriladi. Dasturxonga tortishda kosalarga xamir, ustidan qayla solinadi. Har kosa M. uchun bir dona tuxum quymoq pishiriladi. M. ustiga esa maydalab toʻgʻralgan tuxum-quymoq va kertilgan oshkoʻklar solinadi.
Blue Hill
Blue Hill AQShning Nebraska shtatida joylashgan shahardir. Webster County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
785 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,9 km2. Shundan 1,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 602 m balandlikda joylashgan.
Neustadt-Glewe
Hududi
Neustadt-Glewening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 3848
NGC 3848 Sunbula yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Mansabdor shaxs
Mansabdor shaxs — davlat organlarida, mahalliy oʻzini oʻzi boshqarish organlarida, davlat, munitsipal mu-assasalarida, shuningdek, Qurolli Kuchlarda, boshqa qoʻshinlar va harbiy tuzilmalarda hokimiyat vakili vazi-falarini doimiy, vaqtincha yoki maxsus vakolat boʻyicha amalga oshiruvchi yoxud tashkiliy-boshqaruvchilik, maʼmuriy-xoʻjalik vazifalarini bajaruvchi shaxs. Bunday shaxs OʻzR jinoyat huquqida mansabdorlik jinoyashlarining subʼyekti hisoblanadi. Mansabdor shaxslar qonunda mansabdor va masʼul Mansabdor shaxslarga ajratilgan. Masʼul Mansabdor shaxslarga hokimiyat vakillari; davlat korxonasi, muassasasi yoki tashkilotlarida saylash yoki tayinlash boʻyicha doimiy yoxud vaqtincha tashkiliyboshqaruv yoxud maʼmuriy-xoʻjalik vazifalarini bajarish bilan bogʻliq lavozimlarni egallab turgan va yuridik ahamiyatga ega harakatlarni sodir etishga vakolat berilgan shaxslar; mulkchilikning boshqa shakllaridagi korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning rahbarlari, davlat boshqaruvi yuzasidan belgilangan tartibda hokimiyat vakolati berilgan jamoatchilik vakillari; tashkiliy-boshqaruv yoxud maʼmuriyxoʻjalik vazifalarini fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarida bajarish bilan bogʻliq mansablarni egallovchi shaxslar kiradi. Har qanday hokimiyat idorasida ishlovchi, ammo hokimiyat vakolatlari (maʼmuriy vakolatlar) berilmagan shaxslar (texnik ishlarni bajaruvchilar) hokimiyat vakillari deb eʼtirof etilmaydi.
Mirzayusuf Rustamboyev.
Efemeroidlar
Efemeroidlar — koʻp yillik oʻsimliklar guruhi. Yillik vegetatsiya davri qisqa. Yer ostki organlari (tuganagi, piyozboshi) bir necha yil, yer ustki organlari bir necha hafta yashaydi. E. bahorda gullab, meva qiladi, urugʻlari pishib toʻkiladi, tuganaklari, piyozboshlari yoki ildizpoyasi yer ostida saqlanib, yer ustki qismlari quriydi.
E. urugʻlari orqali va vegetativ yoʻl bilan koʻpayadi. Ular yer osti organlariga qarab tuganaklilar (burmaqora, it kuchala va boshqalar), piyozboshlilar (lola, boychechak) va ildizpoyalilar (rang, ilaq)ga ajratiladi. E. — qorakoʻl qoʻylarining asosiy ozigʻi. E. orasida gullaydigan oʻtlar (lola, zaʼfar, gulsapsar), dorivor giyohlar (piyozlar) va zaharli koʻkatlar (kuchalalar) bor. E.ni ikki guruh (qurgʻoqchil hududlar E.i va oʻrmonli hududlar E.i)ga ajratiladi.
180
Vafot etgan
🇷🇺
Järvakandi
Rabarok rok musiqa festivali 2005—yildan 2012— yilgacha Järvakandida boʻlib oʻtdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Grono
Grono Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Moesa (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 14.81 km2. 880 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Grononing hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
2015-yil yanvar oyida vafot etganlar
Quyida 2015-yil yanvar oyida vafot etganlar roʻyxati keltirilgan.
Zamonaviy beshkurash
Zamonaviy beshkurash - sport koʻpkurashi. Ot ustida toʻsiqlardan oʻtish, qilichbozlik (birinchi sanchguncha olishuv), pistoletdan oʻq uzish (4 karra 20 tadan otish), suvda suzish (300 m ga erkin uslubda) va yengil atletika krossi (4 km masofaga)ni oʻz ichiga oladi. Yuqoridagicha tartibdagi musobaqalar 5 kun mobaynida — bir kunda bittadan tur boʻyicha oʻtkaziladi. Sportamaliy mashqlari boʻyicha kompleks musobaqalar qad. zamonlardan maʼlum (maye. Yunoniston olimpiya oʻyinlaridagi pentatlon — "pent" — besh, "atlon" — kurash). 3. b. 19-asr 2yarmida Shvetsiyada paydo boʻlgan. 1948-yildan shu nomda. Xalqaro 3. b. va biatlon uyushmasi (UIPMB, 1948-yil tuzilgan)ga 70 dan ziyod mamlakat aʼzo. Oʻzbekiston 1991-yilda qabul qilingan. 1912-yildan olimpiya oʻyinlari dasturiga kiritilgan. 1949-yildan jahon birinchiligi oʻtkazib turiladi.
Srashen
Srashen  — Armanistonning Syunik viloyati Kapan tumanidagi qishloq.
Boé
Boé Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Agen tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
4503 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 272,9 nafar kishi.
Fancsal
Fancsal Vengriyaning Borsod-Abaúj-Zemplén okrugida joylashgan qishloq hisoblanadi. Aholisi 388 nafarni tashkil etadi.
Boé
Geografiyasi
Maydoni — 16,5 km2.
Forest River (Shimoliy Dakota)
Forest River AQShning Shimoliy Dakota shtatida joylashgan shahardir. Walsh okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,29 km2. Shundan 1,29 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 264 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Forest River manzarasi.
Qudratulla Azizov
Qudratulla Xusanovich Azizov (1948-yil 23-may, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari nomzodi, professor.
Biografiyasi
Qudratulla Azizov 1948-yil 23-mayda Toshkent shahrida ishchi oilasida tugʻilgan. 1967—1972-yillarda Toshkent politexnika institutida tahsil olgan. Mutaxassisligi aloqa yoʻllari muhandisi. 1972—1978-yillarda Toshkent avtomobil-yoʻllar instituti yoʻllarni qidirish va loyihalash kafedrasi assistenti, aspiranti, 1978—1982-yillarda Toshkent avtomobil-yoʻllar instituti yoʻllarni qidirish va loyihalash kafedrasi assistenti, katta oʻqituvchisi, 1978—1982-yillarda Toshkent avtomobil-yoʻllar instituti yoʻl qurilish fakulteti dekan oʻrinbosari, 1982—1988-yillarda Toshkent avtomobil-yoʻllar instituti yoʻllarda harakatni tashkil etish kafedrasi dotsenti, 1988—1994-yillarda Toshkent avtomobil-yoʻllar instituti yoʻllarni qidirish va loyihalash kafedrasi mudiri, 1994—1995-yillarda Moskva avtomobil-yoʻllar instituti yoʻllarni qidirish va loyihalash kafedrasi katta ilmiy xodimi, 1995—2000-yillarda Toshkent avtomobil-yoʻllar instituti yoʻlovchilar tashish va yoʻl harakatini tashkil etish kafedrasi dotsenti, 2000—2013-yillarda Toshkent avtomobil-yoʻllar instituti harakat xavfsizligini tashkil etish kafedrasi mudiri, dotsenti, professori, 2014-2016-yillarda Toshkent avtomobil-yoʻllar instituti avtomobil yoʻllari va aerodromlarni qurish, ekspluatasiya qilish kafedrasi professori, 2016—2017-yillarda Toshkent avtomobil yoʻllarini loyihalash, qurish va ekspluatasiyasi instituti avtomobil yoʻllari va aerodromlarni qurish, ekspluatasiya qilish kafedrasi professori, 2017—2020-yillarda Toshkent avtomobil yoʻllarini loyihalash, qurish va ekspluatasiyasi instituti avtomobil yoʻllarini qurish va ekspluatasiya qilish kafedrasi professori, 2020—2021-yillarda Toshkent davlat transport universiteti yoʻl muhandisligi kafedrasi professori vazifasida faoliyat yuritgan. 2021-yildan Toshkent davlat transport universiteti avtomobil yoʻllarini qurish va ekspluatasiya qilish kafedrasi professori.
Ilmiy faoliyati
Qudratulla Azizov 12 ta darslik, 3 ta monografiya, 12 ta oʻquv qoʻllanma, 100 ta uslubiy qoʻllanma, 300 dan ortiq ilmiy maqolalar muallifi.
Izon
Izon Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Libourne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3958 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 253,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,6 km2.
Ziji jadidi Koʻragoniy
"Ziji jadidi Koʻragoniy" Ulugʻbek ziji yoki "Ziji sultoni" - Mirzo Ulugʻbek tomonidan 1437-yilda nashr etilgan astronomik jadvaldir. Ptolemey va Tycho Brahening ishlari safida, eng buyuk yulduz kataloglari qatorida turadi.
Mirzo Ulugʻbekni XV asrdan beri Yevropa va Amerikada ham, Osiyoda ham yaxshi bilishadi. XVI asr oxiri va XVII asrning boshlarida Yevropada astronomiya fanining jadal sur’atlar bilan rivojlanishi yevropaliklarning Samarqand akademiyasiga boʻlgan qiziqishini oshirdi. Shogirdi Ali Qushchining Ulugʻbek asarlarini Turkiyada targʻib etganligi natijasida yevropaliklar uning fan taraqqiyotiga qoʻshgan kashfiyotlaridan bahramand boʻldilar.
Hozirgi kunda «Ziji jadidi Koʻragoniy» asarining 150 dan ortiq nusxasi ma’lum. Boshqa ma’lumotlarga koʻra, asarning 120 ga yaqin forsiy nusxasi va 15 dan ortiq arabiy nusxasi ham mavjud. Mirzo Ulugʻbekni davlat ishlari bilan mashgʻul boʻlishdan koʻra koʻproq ilmu fan bilan shugʻullanish qiziqtirgan. Uning «Bir darajaning sinusini aniqlash haqida risola», «Risolai Ulugʻbek», «Toʻrt ulus tarixi», «Ziji jadidi Koʻragoniy», «Koʻragoniyning yangi jadvallari» kabi asarlari dunyo olimlari tomonidan hali hanuz oʻrganiladi. Ulugʻbekning «Ziji jadidi Koʻragoniy» asari «Ulugʻbek ziji», «Ziji Koʻragoniy» kabi nomlar bilan ham ataladi. «Zij» soʻzi fors tilidagi «zik» soʻzidan olingan boʻlib, «jadval» ma’nosini bildiradi. Mazkur asar Ulugʻbekning qariyb 30 yillik izlanishi samarasi boʻlib, u 1444 yilda yozib tugatilgan. Asar fors tilida bitilgan, keyinchalik Gʻiyosiddin Al-Koshiy tomonidan arab tiliga tarjima qilingan. «Ziji jadidi Koʻragoniy» muqaddima va toʻrt maqoladan iborat.
Birinchi maqola soʻzboshi va 7 bobdan, ikkinchi maqola 22, uchinchi maqola 13, «Zij»ning soʻngi – toʻrtinchi maqolasi esa toʻlaligicha ilmi nujumga bagʻishlangan bobdan iboratdir. 1638 yili ingliz olimi va sharqshunosi, Oksford universiteti professori Jon Grivs Istanbulga keladi. U oʻzi bilan Angliyaga asarning bir nusxasini olib ketadi. 1643 yildan boshlab Jon Grivs «Ziji jadidi Koʻragoniy» asarini ilmiy tadqiq qilishni boshladi va Ulugʻbekning yulduzlar katalogidan olingan 98 ta yulduz holatini 1648 yili e’lon qildi, aniqrogʻi, olimning mazkur ishi ¬Baynbridj tomonidan nashr qilindi. Oʻsha yilning oʻzida u «Zij»ning geografiya qismini alohida nashr etdi. Keyinchalik esa u toʻrt qismdan iborat Ulugʻbek «Zij»i birinchi kitobining lotincha tarjimasini nashr qildi. 1652 yilda oxirgi ikkita ish qayta chop etildi.
Angliyalik sharqshunos olim va tarjimon, Oksforddagi Bodleyani kutubxonasining xodimi Tomas Xayd 1018 ta yulduz tadqiq qilingan «Ziji jadidi Koʻragoniy»ning yulduzlar jadvalini lotin va fors tillarida nashrga tayyorladi hamda «Ulugʻbek kuzatishlari boʻyicha qoʻzgʻalmas yulduzlarning (astronomik) kenglama va uzunlamalari jadvallari» nomi bilan nashr ettirdi. Tomas Xayd Grivsning «Zij» borasida olib borgan ilmiy ishlaridan bexabar boʻlgan, bu esa Ulugʻbek asarining turli yoʻllar bilan Yevropaga kirib borganini koʻrsatadi. J. Grivs va T. Xayd tomonidan Ulugʻbek «Zij»idagi jadvallarning nashr etilishi Yevropa astronomlari uchun ulkan voqea boʻldi, chunki astronomlarning yuqori aniqlikdagi yulduzlar jadvaliga ehtiyoji katta edi. Ana shu ehtiyoj va chanqoqlikni bosishda Ulugʻbekning «Zij»idek oʻz davrining mukammal asari muhim rol oʻynadi. Mazkur asarning diqqatga sazovor jihati shundaki, kitobda keltirilgan rasmlarning ikkitasida vatandoshimiz Mirzo Ulugʻbekning siymosi aks ettirilgan. Rasmlarning birida Ulugʻbek osmon xudosi Uraniya raislik qilayotgan majlisda uning oʻng qoʻl tomonida oʻtiribdi. Suratda yirik astronomlardan grek Ptolemey (er. av. taxminan 170 yili vafot etgan), italiyalik Jan Baptist Richchioli (1598 – 1671), daniyalik astronom Tixo Brage (1546 – 1601), polyak astronomi Yan Geveliy, nemis shahzodasi Gass (1532 – 1592) tasvirlangan.
Ikkinchi gravyurada Uraniyaning atrofini oʻrab turgan 10 nafar mashhur astronom huzuriga Yan Geveliy oʻzining yulduzlar katalogini taqdim etish uchun tashrif buyurgan holat tasvirlangan. Mirzo Ulugʻbek va u tashkil etgan akademiyaning Gʻarbiy Yevropada qanchalik mashhur boʻlganini Yan Geveliyning «Astronomiya darakchisi» asarida bitilgan gravyuralardan ham bilish mumkin. 1711 yili Oksfordda Ulugʻbekning geografik jadvali qayta nashr etildi. Mazkur jadval yunon tilida ham chop etilgan.
Pyotr I zamonida Ulugʻbekning «Zij»i Rossiyada ham chop etilgani tarixiy faktdir. Bu ishni yosh nemis olimi, Rossiya tashqi ishlar kollegiyasi a’zosi G.Ya.Ker amalga oshirdi. U Ulugʻbek «Zij»ining faqat soʻzboshisini fors tilidan lotin tiliga tarjima qilib, nashr etdi. Bu ishga uni Parij observatoriyasidan Pyotr I ning taklifiga koʻra, Peterburg Fanlar akademiyasiga ishga kelgan astronom Jozef Nikola Delil undagandi. J.N.Delil Peterburgga kelishdan oldin Rossiya astronomiyasini rivojlantirish boʻyicha maxsus dastur ishlab chiqqan edi. Mazkur dasturni amalga oshirish yoʻlida Sharq astronomiyasi erishgan yutuqlarni yaxshi oʻrganish lozimligini toʻgʻri anglagan olim, bu ishga G.Ya.Ker va Peterburgda yashayotgan gruzin shohi, fors tilini yaxshi egallagan Vaxtang VI ni ham taklif etadi. Vaxtang VI Rossiyaga kelguniga qadar oʻz kotibi M.Kavkasidze bilan birgalikda «Ulugʻbekning astronomik jadvallari»ning forschadan gruzin tiliga tarjimasini boshlagan edi. Keyinchalik bu tarjima Peterburgda nihoyasiga yetkazildi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1993 yil may oyida chiqargan qaroriga asosan, mamlakatimizda Mirzo Ulugʻbekning 600 yillik toʻyi 1994 yilda keng nishonlandi. Bu yil esa ulugʻ olim va davlat arbobi, Sohibqiron Amir Temurning suyukli nabirasi Mirzo Ulugʻbek tavalludiga 627 yil toʻldi. Ulugʻbekning hayoti va yaratgan asarlariga boʻlgan qiziqish hech bir zamonda soʻnmagan. Uning qalamiga mansub boʻlgan asarlardan biri — «Ziji jadidi Koʻragoniy» asari tarixiy ahamiyatga molikdir.
Samara temiryoʻl vokzali
Samara Vokzali (rus. Самарский Вокзал) - Rossiyaning Samara shahrida joylashgan vokzal. Ushbu vokzalning balandligi 101 metr. Vokzal yoʻlovchi va yuk tashish uchun foydalaniladi.
200px
181
Vafot etgan
🇷🇺
Robleda
Robleda Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 78,85 km2. Aholisi — 509 kishi (2010).
Hind okeani
thumb|250px|Hind Okeanı Hind Okeanı - kattaligi jihatidan dunyodagi uchinchi yirik okeandir. Yer maydonining taxminan 20% egallagan. Gʻarbdan Afrika va Arabiston yarimoroli, shimoldan Osiyo, sharqdan esa Hindiston yarimoroli, Zond orollari va Avstraliya bilan oʻralgan. Yuzasi Qırmızı dengiz va Fors koʻrfazi bilan birga 73,556,000 km², hajmi 292,131,000 km³-dir.
Hind okeani — Dunyo okeanining bir qismi. Shimoliy tropik chizigidan deyarli butunlay janubida. Okeanning tabiatiga uning atrofini oʻrab olgan barcha materiklar, ayniqsa, Yevrosiyo materigi katta taʼsir koʻrsatadi. Janubiy qismida Hind okeani Atlantika va Tinch oke-anlari bilan katta masofada tutashib turadi. Atlantika okeani bilan chegarasi shargli ravishda Afrika janubidagi Igna burni meridiani (20° shq.u.), Tinch okean bilan chegarasi Tasmaniya o.dagi Janubiy burun meridiani (147° shq.u.) orqali oʻtkaziladi. \.o.ning Shimoli-sharqda Tinch okean bilan chegarasi murakkab: Malakka yarim oroldan Sumatra o. shimoliy qismiga oʻtadi, soʻngra Sumatraning janubi-gʻarbiy, Yava, Sumbava, Timor o.larining janubiy qirgoqlari boʻylab oʻtib, Yangi Gvineyaning gʻarbiy qirgʻogiga borgach, orolning janubiy qiryugʻi boʻylab oʻtib, Avstraliyaning Iork burni meridi-aniga, keyin shu meridian boʻylab Avstraliyaga boradi. Soʻngra Avstrali-yaning shim., gʻarbiy va janubiy qirgʻoqlari boʻylab oʻtib, Tasmaniya o.ga boradi. Shimolidan Osiyo, garbdan Afrika va janubidan Antarktida oʻrab turadi. Hind okeani Tinch okeandan farq qilib Yer poʻstining barqaror materik tuzili-shiga ega boʻlgan palaxsalari —- Gon-dvana materigi boʻlaklari bilan oʻralgan. Faqat Shimoli-sharqda yosh, tektonik geosinklinal mintaqa bilan chegaralangan. Bu yerda tektonik harakatlar kuch-li, yer qimirlashlar tez-tez boʻlib turadi.
Hind okeani maydoni 76,17 mln. km², kattaligi jiqatdan 3-oʻrinda. Suv hajmi 282,7 mln. km\ oʻrtacha chuq. 3711 m, eng chuqur joyi 7729 m (Zond novi). Qirgʻoq chizigʻi ancha tekis, faqat shimoliy va Shimoli-sharqda egri-bugri joylar bor. Bu yerda qoʻltiq (Adan, Ummon, Fors, Bengaliya va boshqalar) va dengiz (Qizil, Andaman, Timor, Arafura va boshqalar) koʻp. Hind okeanida orol kam. Eng katta orollari — Madagaskar, Shri Lanka, Sokotra, Tasmaniya. Okeanning oʻrta qismida vulkan orollar: Maskaren, Qamar, Andaman, Nikobar, Kergelen va boshqa bor. Tropik mintaqalardagi suv osti vul-kan togʻlarida marjon orollar koʻtarilib turadi: Maldiv, Lakkodiv, Chagos orollari va boshqa
Hind okeani juda katta masofada Antarktida bilan tutashib tursada, boshqa okeanlarga nisbatan ancha iliq. Chunki janubiy tropik chizigʻi okeanning deyarli oʻrta qismidan kesib oʻtadi.
Relyefi va geologik tuzilishi. Hind okeani botigʻi ancha yosh boʻlib, mezozoy erasida qad. Gondvana materigi (quruqligi)ning parchalanishi, quruqlik palaxsalarini siljib keti-shi, qad. Tetis va Tinch okeanlari Yer poʻstining parchalanishi natijasida 70—65 mln. yillar avval hozirgi shaklini olgan. Botiqning taraqqiyot tarixi hozirgi suv osti relyefida oʻz aksini topgan. Materiklarning suv ostidagi davomi okean maydonining 30% ga yaqinini tashkil etadi. Afrikaning suv ostidagi davomi shelfning en-siz ekanligiga qaramay, Agulyas sayozligi, Mozambik, Madagaskar suv osti togʻlari hisobiga ancha keng maylonni egallagan. Madagaskar suv osti doʻngligi va Madagaskar o.ni kichik konti-nent deyish mumkin. Zambezi daryosi quyilish joyidan Somali yarim orolgacha boʻlgan materik sayozligida marjon qurilmasi koʻp. Yevrosiyo shelfi ancha keng maydonni egallagan. Arabiston dengizi va Bengaliya qoʻltigidagi materik sayozligi, asosan, daryo choʻkindilaridan qosil boʻlgan. Hind okeanida oraliq mintaqa (materikdai okeanga tektonik oʻtish zonasi) uning Shimoli-sharqiy qismida nisbatan kichik masofada ifodalangan. Unga Andaman dengizi, Zond o.lari yoyi (Sumatra, Yava, kichik Zond o.lari), Yava, Timor, Kay botiqlari kiradi. Bu srda 30 dan ortiq vulkan mavjud. kuchli zilzilalar boʻlib turadi.
Hind okeanida okean oʻrtaliqtizmalari maydoni 17% ni gashkil etadi. Ular okean oʻrtasidan 3 yoʻnalishda davom etadi. Ara-biston, Gʻarbiy Hind, Afrika—An-tarktika, Arabiston — Hindiston, Markaziy Hind, Avstraliya—Antark-tika koʻtarilmalari Arabiston, Soma-li, Madagaskar, Mozambik, Agulyas, Kroze, Afrika—Antarktika, Markaziy, Janubiy Avstraliya, Avstraliya— Antarktika soyliklarini bir-biridan ajratib turadi. Okeanning eng chuqur joyi Yava botigʻidagi Zond novi, 7729 m.
Okean osti yotqiziqlari orasida foraminifera gili koʻp. Soyliklarning chuqur qismlarida chuqur suv qizil gillari, ekvatorial mintaqada radiolyariy gillari tarqalgan. Hind okeanida foydali qazilmalardan Markaziy soylikda temir-marganets konkretsiyalari, Afrika janubiy va Arabiston yarim orol yaqinida fosforit koʻp. Materik sayozligi qumlaridan ilmenit, rutil, sirkoniy, monatsit, magnetit ajratib olinadi. Kassiteritning sochma konlari bor. Qirgʻoqlarda qurilish materiallari: chigʻanoqli ohaktosh, shagʻal, qum, glaukonit, dolomit, ol-tingugurt olinadi. Hind okeani qavzasi, ayniqsa, Jan.-Gʻarbiy Osiyo neft va gazga boy. Okean shelf zonasida ham neft va gaz konlari topilgan.
Gidrologik rejimi. Hind okeani janubiy yarmidagi oqimlar Atlantika va Tinch okeanlardagiga oʻxshash. Subtro-pik yuqori bosim taʼsirida soat millari harakatiga teskari yoʻnalishda aylanma oqimlar tizimi yuzaga kela-di: Janubiy passat, Madagaskar, Mozam-bik, Agulyas, Gʻarbiy Shamollar, Gʻarbiy Avstraliya oqimlari. Okean shimolidagi oqimlarga musson shamollari katta taʼsir koʻrsatadi. Qishda musson oqimining eng katta tezligi 2,1—2,9 km/soatdan oshmaydi, oʻrtacha yillik tezligi 3,6 km/soatga geng. Af-rikaning Shimoli-sharqiy qirgʻogʻi yaqinida Somali oqimi vujudga keladi. Suv qalqishi yarim sutkalik va notoʻgʻri sutkalik xususiyatga ega. Eng katta suv qalqishi Kambey qoʻltigʻida (balandligi 12 m) yuzaga keladi. Hind okeanining shimoli-sharqiy chekkalari kuchli seys-mik zona boʻlganidan sunami koʻp kuzatiladi.
Hind okeanida Janubiy Hind yuqori bosim markazi, Ekvatorial past bosim markazi, Osiyo materigidagi fasliy oʻzga-ruvchan bosim markazi havo qarakatlarini belgilovchi omildir. Qishda xavo bosimi Yevrosiyodan okean markaziga tomon pasayib boradi. Okeanning shimoliy qismida qishki musson shamollari esadi. Yozda Janubiy Osiyo minimumi markazi tarkib topadi. Janubiy Hind okeani maksimumi kuchayadi. Natijada janubidan shimolga shamol esadi. Yerning oʻz oʻqi atro-fida aylanishi natijasida bu shamol Shimoli-sharqqa burilib, yozgi mussonni tashkil etadi. Shamol tezligi 8–9 m/ sek. Janubiy Hind okeani yuqori bosimi 30° dan janubidagi kengliklarda boʻladi. Antark-tika yoni past bosimli markazga yil davomida tezligi 5 m/sek. boʻlgan doimiy gʻarbiy shamollar esadi. Baʼzan shamol tezligi kuchayib, dovulga aylanadi. Kergelen o. va uning yon atrofi dunyoda dovul eng koʻp boʻladigan joy hisoblanadi. Okeanda suv harorati qavo harorati oʻzgarishiga bogʻliq ravishda oʻzgaradi. Suvining temperaturasi yuza qismida 20°, eng janubida 0° dan past. Eng yuqori temperatura Qizil dengiz va Fors qoʻltigʻida kuzatiladi: 30—32°. Shoʻrligi shimoli-gʻarbiy qismida 35,5— 36%g, Qizil dengiz va Fors qoʻltigʻida 40—41’^g, eng kam shoʻrlik Bengaliya qoʻltigʻi va Malayya o.lari atro-fida boʻlib, 30 — 34%g.