cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Braziliyada islom dini
Tarixi
Birinchi shayxlar Yaqin Sharq mamlakatlari, shuningdek, Mavrikiy va Marokashdan taklif qilingan. 1980-yillar boshida San-Paulu musulmonlari bir guruh braziliyaliklarni islom ilmlarini o‘rganish uchun chet elga jo‘natishga qaror qilishdi. 1985-yilda Braziliyada ishlayotgan musulmon diplomatlar tomonidan tashkil etilgan Islom markazi ko‘magida bu g‘oya hayotga tatbiq etildi. Braziliyalik talabalar birinchi marta Saudiya Arabistoni Islom universitetiga yuborildi. Universitetni bitirgan ikki braziliyalik ilk braziliyalik shayxlar boʻldi. Ular ayni damda mamlakatdagi eng nufuzli uchta islom tashkilotining shakllanishida ishtirok etganlar:
Braziliyadagi barcha musulmonlarning 40 % ga yaqini islomning Braziliyadagi norasmiy poytaxti sanalgan San-Paulu mintaqasida istiqomat qiladi. Bu yerda mamlakatdagi asosiy islom tashkilotlarining idoralari mavjud.
Braziliya Islom madaniyat markazining 2005-yildagi hisob-kitoblariga ko‘ra, mamlakatda 100 ga yaqin masjid bo‘lgan, musulmonlar soni esa ikki millionga yetgan. Shu bilan birga, 2010-yilgi umumiy aholini roʻyxatga olish paytida atigi 35 ming Braziliyaliklar oʻzlarini musulmonlar deb atashgan.
Hyde Park
thumb| parkga kirish Hyde Park  — London markazidagi 1,4 km² qirollik parki. Gʻarbdan Kensington bogʻlari bilan tutashgan. Siyosiy mitinglar, tantanalar va bayramlar uchun anʼanaviy joy.
Tarix
Qadimgi hudud nomi bilan atalgan Hyde Park Normand istilosidan oldin ham mavjud boʻlgan, keyin esa istilo paytida va keyin Genrix VIII hukmronligigacha Vestminster Abbeyiga tegishli edi. Monastirlar tarqatib yuborilishi boshlanishi bilan (1536), Genrix VIII uni oʻzining ov oʻyin-kulgilari uchun ishlatish uchun xazinaga musodara qildi. Jeyms I davrida park omma uchun ochiq edi va Charlz II davrida u londonliklarning sevimli maskaniga aylandi.
Hind-Tinch ummoni mintaqasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Indo-Pacific_biogeographic_region_map-en.png/250px-Indo-Pacific_biogeographic_region_map-en.png|thumb|250x250px| Hind-Tinch okeani xaritasi Hind-Tinch ummoni mintaqasi (shuningdek, Hindiston-Vestpasifik yoki Hind-Gʻarbiy Tinch okeani mintaqasi) — Dunyo ummonining eng keng zoogeografik mintaqasi boʻlib, qit’adagi qolgan hayvonot dunyosini va Hind okeani va Gʻarbiy Tinch okeanining hududiy tropik orol qirgʻoqlarini qamrab oladi.
Hyde Park
Tarix
Bogʻning asosiy diqqatga sazovor joyi — suzishga ruxsat berilgan Serpantin koʻli. Parkning janubi-sharqiy burchagida Vellington gersogi muzeyi joylashgan.Shuningdek, Apsley uyi va Vellington archasi joylashgan. Ushbu ob’ektlar 1815-yilda Hyde Parkda Vellingtonning Napoleon ustidan qozongan gʻalabasiga bagʻishlangan tarixiy parad boʻlib oʻtganligi xotirasiga qurilgan. 1822-yilda Hayd-parkda gersog sharafiga haykaltarosh ser Richard Westmakott tomonidan Axillesning ulkan haykali oʻrnatildi. Bu Britaniya poytaxtidagi butunlay yalangʻoch odamning birinchi haykali edi. Hatto uning jinsiy aʼzolarini qoplagan bronza anjir bargi bilan toʻldirilgan boʻlsa ham, u shahar aholisining shov-shuviga sabab boʻldi. Qirolicha Viktoriya 1851-yilgi birinchi Jahon koʻrgazmasi oʻtkaziladigan joy sifatida Hyde Parkni tanladi, buning uchun parkda „dunyoning yangi mo '' jizasi“ — Kristal saroy (saqlanmagan). 1889 -yilda Hyde Parkda „Boʻsh vaqtlarda yuruvchilar, ochiq omnibuslar va yuguruvchi taksilar“ deb nomlangan qisqa metrajli filmi suratga olingan.
Hind-Tinch ummoni mintaqasi
Geografiyasi
Tropik mintaqada joylashgan. U Afrikaning sharqiy sohillari va Qizil dengizdan Mikroneziya, Melaneziya, Polineziya va Indoneziyagacha, shimolda Koreya, Yaponiya va Gavayi orollari qirgʻoqlarigacha, janubda esa Afrikaning janubiy chegaragacha va Avstraliyaning gʻarbiy qirgʻogʻi (sharqiy sohilidagi Sidneygacha) boʻlgan hududni egallaydi. Murakkab yoriqli qirgʻoq chizigʻi bilan ajralib turadi: koʻrfazlar, buxtalar — kichik dengiz koʻrfazi, boʻgʻozlar, orollar va arxipelaglar mavjud.
Hyde Park
Tarix
2012-yilda London Olimpiadasi paytida Hyde Parkda triatlon musobaqalari, shuningdek, ochiq suvda 10 km suzish boʻlib oʻtdi.
2012-yil 17-iyul kuni Madonna The MDNA Tour doirasida parkda chiqish qildi, kontsertga 55 000 ga yaqin tomoshabin tashrif buyurdi.
Hind-Tinch ummoni mintaqasi
Iqlim sharoiti
Suv harorati 27-28 ° C, shimolda u 24 ° C dan past boʻlmagan haroratni yil davomida doimiy ushlab turadi. Kun va tun alshinuvi 12 soatlik ritmga ega. Yilning faqat ikki mavsumida — qishi quruq va yozi yomgʻirli musson shamollari yoʻnalishining oʻzgarishi bilan bogʻliq.
Fauna
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/Ostracion_meleagris_in_Kona.jpg/250px-Ostracion_meleagris_in_Kona.jpg|thumb|250x250px| Ostracion meleagris Sayoz suvlarning katta maydoni tufayli qulay iqlim sharoitlari va koʻplab geologik davrlarda atrof-muhitning barqarorligi bu yerda juda boy faunaning rivojlanishiga olib keldi. U boy va xilma-xil hayvonot dunyosi bilan ajralib turadi, bu turlarning koʻpligi va endemik vakillarining mavjudligi jihatidan Dunyo ummonining boshqa hududlari bilan taqqoslab boʻlmaydi. Hayvonot olamining ayrim vakillari:
Hyde Park
Tarix
2018-yilda The Cure musiqa tarixidagi belgilovchi rok guruhlaridan biri oʻzining 40 yoshini bogʻda kontsert bilan nishonladi. Konsert „The Cure — Anniversary 1978-2018 Live in Hyde Park London“ deb nomlangan.
Urushda qatnashgan hayvonlarga yodgorlik
2004-yilda Hyde Parkning sharqiy qismida urushda qatnashgan hayvonlar xotirasiga bagʻishlangan yodgorlik ochildi.
Bu devor boʻlib, uning yuzasida odamlar asrlar davomida oʻz urushlarida foydalangan hayvonlar tasvirlangan barelyef mavjud. Devorning oʻrtasida oʻtish joyi bor, uning oldida ikkita ogʻir yuklangan xachirning haykallari joylashgan. Ular devordagi boʻshliqdan oldinga, old tomonga oʻtayotganga oʻxshaydi.
Devorda ikkita yozuv bor. Birinchisida shunday deyilgan: „Ushbu yodgorlik Britaniya va ittifoqchi kuchlar tarkibidagi har doim urush va toʻqnashuvlarda xizmat qilgan va halok boʻlgan barcha hayvonlarga bagʻishlangan“, ikkinchisi pastda joylashgan: „Ularning boshqa iloji yoʻq edi“.
Kolonnada (Faberge tuxumi)
"Colonnade" — zargarlik tuxumi, Karl Faberge tomonidan rus imperator oilasi uchun tayyorlangan ellik ikkita imperator Pasxa tuxumlaridan biri. Tuxum 1910-yilda Nikolay II buyrug'i bilan uning rafiqasi Aleksandra Fedorovnaga 1910-yil Pasxa bayramiga sovg'a sifatida yaratilga-. 1927-yilda Narkomfinning pul fondidan olingan. Qirolicha Yelizaveta II ning qirollik kollektsiyasida saqlanadi, London, ( Buyuk Britaniya ).
Tavsif
Faberge tomonidan ishlab chiqarilgan "Colonnade" Pasxa zargarlik tuxumi soati 1904 yilda taxtning uzoq kutilgan vorisi Tsarevich Alekseyning tug'ilishiga bag'ishlangan. Tuxum o'ziga xos allegoriya bo'lib, sevgi ma'badidir (kolonnada), unda bir juft kaptar imperator va uning xotini, karublar - imperatorning to'rtta qizi: Olga, Tatyana, Mariya va Anastasiya va Cupidni anglatadi. Cupid ) yangi tug'ilgan Tsarevich Alekseyni ramziy qiladi . Bovenit, oltin, kumush, platinadan yasalgan, olmos va och pushti va oq emal bilan qoplangan. Zargarlik tuxumi och pushti va oq emal bilan qoplangan va olmos raqamlari bilan sirlangan siferblat bilan o'ralgan. Pasxa tuxumining tepasida oltin Cupid bor. Poydevorning atrofiga Rossiya imperatorining to'rtta qizini ifodalovchi to'rtta zarhal kumush figura o'rnatilgan va ular oltin gul gulchambar bilan bog'langan. Ikkita platinali kaptar ustunlar doirasiga joylashtirilgan . Soat shunday joylashtirilganki, qo'zg'almas qo'llar aylanuvchi siferblatning raqamlariga ishora qiladi (ilk fotosuratlar va tavsiflar Cupidning soat qo'lini qo'lida ushlab turganini ko'rsatadi).
Ajablanish
Bu tuxum ishlaydigan soat mexanizmi bo'lgani uchun u ajablantirmaydi.
Egalari
Imperator Nikolay II 1910-yilgi Pasxa bayramida rafiqasi Aleksandra Fedorovnaga Kolonnad tuxumini sovg'a qildi. Oktyabr inqilobidan keyin imperator oilasining boshqa xazinalari qatori bolsheviklar tomonidan musodara qilindi. 1927-yilda Fabergé Colonnade zargarlik buyumlari Pasxa tuxumi Butunittifoq antiqa buyumlar uyushmasi tomonidan Emanuel Snowmanga, Londonga sotilgan to'qqiz tuxumdan biriga aylandi. 1929 yilda qirol Jorj V va qirolicha Meri, Buyuk Britaniyaga sotilgan. 1953 yilda qirolicha Yelizaveta II tomonidan meros qilib olingan, Britaniya qirollik kolleksiyasida saqlanadi.
"Ustunli" (1910) dan tashqari, Britaniya qirollik kolleksiyasida (The Royal Collection ) Faberge tomonidan ishlab chiqarilgan yana ikkita imperatorlik Pasxa tuxumi va kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan Kelch Pasxa tuxumlaridan biri :
Eslatmalar
<references group="" responsive="1">
Qumtepa (Qashqadaryo viloyati, Qarshi tumani)
Qumtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Qashqadaryo viloyatining Qarshi tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qovchin” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Ustunli (kolonnada)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Kazanskiy.jpg/250px-Kazanskiy.jpg|thumb|250x250px| Qozon sobori ustunlari (Sankt-Peterburg) Ustunli (kolonnada) ( colonnade ) - arxitekturada gorizontal qoplama bilan birlashtirilgan ustunlar qatori yoki qatorlari.
Ustunlar binoga ulashgan portiklar va galereyalar ko'rinishida ishlatilishi mumkin, ular uning alohida hajmlarini birlashtiradi va uni hovli yoki maydonning atrofidagi makon bilan vizual ravishda bog'laydi (masalan, Sankt-Peterburgdagi Qozon sobori ustunlari, 1801-11-yil, arxitektor A. N. Voronixin), shuningdek, atrof-muhit bilan.
Ustun mustaqil tuzilma sifatida harakat qilishi mumkin (masalan, Pavlovsk saroyidagi Apollon kolonnasi, 1780-83, me'mor Charlz Kameron ).
Ustunlar alohida tuzilmalar ham bo'lishi mumkin. Qoplangan ustunlar stoas deb ataladi. Ushbu turdagi taniqli tuzilmalar orasida Vatikandagi Avliyo Pyotr maydonidagi ustunni va Königsberg soboridagi Kant qabrini eslatib o'tish mumkin, bu eski Königsbergda stoa Kantiana deb nomlangan.
Mary Burke
Marry Patrisiya Burke (1959-yil 30-aprelda tugʻilgan) — amerikalik ishbilarmon ayol. 2014-yilgi saylovlarda Viskonsin gubernatori lavozimiga Demokratik nomzod boʻlgan. 2012-yil 30-apreldan 2019-yil 5-iyulgacha Viskonsin shtati Madison maktab kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan. Burke Trek Bicycle Corporation sobiq ijrochi direktori. 2005-yil yanvaridan 2007-yil noyabrigacha Viskonsin shtati savdo kotibi lavozimida ham ishlagan. Trek Bicycle Corporation asoschisi Richard Burkening qizi.
Erta hayoti va taʼlimi
Georgetown universitetini magna cum laude bilan tamomlagan va u yerda biznes boshqaruvi boʻyicha diplom olgan. Keyin u Garvard biznes maktabida oʻqidi va u yerda 1985-yilda biznes boshqaruvi magistri darajasini qo'lga kiritdi. London iqtisodiyot maktabida ham oʻqigan.
Faoliyati
Burke oʻz faoliyatini New-York va Washingtonda maslahatchi sifatida boshlagan, McKinsey&Company kompaniyasida ishlagan va qisqa vaqt ichida oʻz firmasini ochgan. Burke Trekda ishlash uchun Viskonsinga qaytib, Yevropa operatsiyalari boshligʻi, keyinroq esa strategik rejalashtirish boʻyicha direktor boʻlib ishladi. 2005-yilda Burke gubernator Jim Doyl tomonidan Viskonsin savdo kotibi etib tayinlandi.
U 2007-yil 1-noyabrda oilaviy manfaatlar va notijorat ishlarga, xususan, Dane okrugidagi Boys &Girls Clubga koʻproq vaqt sarflash uchun bu lavozimni tark etdi. 2008-yilda Burke Milwaukee maktablari duch keladigan moliyaviy muammolar boʻyicha tadqiqot olib bordi. 2012-yilda u oʻz kampaniyasiga oʻz pulidan 128 000 dollar sarflab, Medison maktabi kengashiga saylandi.
Burkening gubernatorlik kampaniyasi paytida, Trekning ikki sobiq rahbari, moliyaviy yoʻqotishlar va boshqaruv uslubi bilan bogʻliq muammolar tufayli Burkee Trekdagi Yevropa boʻlimidagi lavozimidan chetlatilganligini daʼvo qilishdi. Burke va uning akasi John, Trek kompaniyasining bosh direktori, bu ayblovlarni rad etishdi. Keyinchalik maʼlum boʻlishicha, bu daʼvolarni ilgari surgan shaxslarning oʻzlari qoʻyib yuborilgan, ulardan birining oʻzi „lavozimsizligi“ uchun ishdan boʻshatilgan.
Burke Trekni tark etgandan soʻng ikki yillik tanaffusga chiqdi, jumladan Argentina va Koloradoda toʻrt oylik snoubord safari. Keyinchalik u oilaviy kompaniyada boshqa lavozimga qaytdi.
2019-yil iyul oyida Burke Madison maktab kengashidan isteʼfoga chiqdi va oʻzi ayollarning imkoniyatlarini kengaytirish maqsadida asos solgan Building Brave nomli notijorat tashkilotiga eʼtibor qaratdi.
Shaxsiy hayoti
Burke oʻz jamiyatida faol. Bir nechta notijorat kengashlarda ishlaydi va Frank Allis boshlangʻich maktabida muntazam ravishda koʻngilli boʻlib, oʻrta maktabning ikkinchi kurs talabasiga ustozlik qildi va homiylikdan chiqqan oʻsmir onaga yordam berdi. Porchlight Inc. dasturi orqali u ilgari uysiz diabetga chalingan odam bilan doʻstlashdi. U Deyn okrugidagi uysiz oilalarga xizmat koʻrsatuvchi Road Home notijorat agentligiga 450 ming dollar xayriya qildi. U, shuningdek, Deyn okrugidagi oʻgʻil-qizlar klubi va Madison Prep, charter maktabini qoʻllab-quvvatladi.
Burke oʻqituvchi Keyt Brien bilan birga AVID/TOPS notijorat tashkilotini yaratdi, bu oʻz oilasida birinchi boʻlib kollejga borishga intilayotgan bolalarga yordam berishga bagʻishlangan. Burke oʻsmirlik davrida koʻngilli boʻlib, shahar ichidagi Miluokidagi oʻyin maydonchalarida tennis oʻrgatishni boshladi. 2011-yilda Madison jurnali Burkeni „Yil odamlari“ deb topdi. U Viskonsin shtatining Madison shahrida yashaydi.
Demos
Demos (yunoncha: demos — xalq) — Yunonistonda fuqarolik huquqlariga ega boʻlgan erkin aholi. Mil. av. 5—4-asrlardan boshlab aholi (asosan, shaharda yashovchilar)ning kambagʻal qatlamlari nomi.
Nur ul- haq (Haqiqat nuri)
Nur ul- haq (Haqiqat nuri) ikki qismdan iborat arabcha kitob boʻlib, Ahmadiya harakati asoschisi Mirzo Gʻulom Ahmad tomonidan 1894-yilda yozilgan. U ham nasr, ham sheʼriyatdan iborat. Birinchi qism islomdan murtad boʻlgan nasroniy voizi Padre Imad Ud-Din Lahiz tomonidan yozilgan kitobni rad etish uchun yozilgan. Ikkinchi boʻlim 1894-yilda sodir boʻlgan Quyosh va Oy tutilishi haqida yozilgan.
Fon
Imadud-Din Lahiz oʻzining tanqidiy va gʻazablantiruvchi tabiati bilan mashhur boʻlgan "Tavzinul-Aqval " kitobida Qur’on uslubi va tilini tanqid qilgan, Islom paygʻambari Muhammad shaxsiga qarshi koʻplab eʼtirozlarni bildirgan va Islomdagi jihod tushunchasini tanqid qilgan. U,shuningdek, oʻsha paytda Hindistondagi Britaniya hukumatiga murojaat qilib, oʻzini Mahdiy deb daʼvo qilgan Gʻulom Ahmad hukumatni agʻdarish uchun harakat qilayotgani va Britaniya hukumatiga qarshi jihod qilishga tayyorlanayotgani haqida yozgan.
Tarkib
„Nurul- haq“ning birinchi qismida Gʻulom Ahmad har bir eʼtirozni alohida olib, oʻz raddiyasida yozgan. Keyin u islomdagi jihod falsafasini ochib beradi va Britaniya hukumatiga murojaat qilib, diniy erkinlikka ruxsat beruvchi, adolat bilan shugʻullanuvchi va oʻz fuqarolariga xayrixoh boʻlgan har qanday hukumatni qoʻllab-quvvatlashi va sodiqligiga ishontiradi. Isoning ilohiyligi va oʻgʻliligi haqidagi nasroniylik tushunchasini rad etish boʻyicha uzoq munozaralar mavjud. Imodud-Dinning islomda avliyolar va muqaddas shaxslar boʻlmaganligi haqidagi fikriga kelsak, Gʻulom Ahmad islom qadimgi voqealarga asoslanmagan, ammo hozirgi zamonda ilohiy qoʻllab-quvvatlashning yangi alomatlarini koʻrsatishga qodir boʻlgan yagona din ekanligini taʼkidlaydi. Gʻulom Ahmad islomning paygʻambari Muhammad boʻlib, unga ergashish orqali komil avliyolik yoki Xudoga yaqinlik maqomiga erisha olishi va islomda bunday shaxslar koʻp boʻlganligini taʼkidlaydi. U oʻzini buning asosiy va tirik namunasi sifatida koʻrsatadi va Muhammadga toʻliq itoatkorligi va muhabbati tufayli iloh tomonidan Mahdiy etib saylanganiga ishora qiladi.
Qiyinchilik va qarama-qarshilik
Gʻulom Ahmad kitobning arab tilida yozilishi sababini arab tilini yaxshi bilaman deb daʼvo qilib, oʻzlarini islom olimlari deb atagan va shu tariqa malakali boʻlgan nasroniy missionerlarning arab tilidan bexabarligini fosh etish maqsadida tushuntiradi. U ularni Islom paygʻambari Muhammadning vakili sifatida oʻz asarlari bilan raqobat qilishga chaqiradi; Qur’onga oʻxshash kitob ishlab chiqarishga chaqiradi. Shunday qilib, ular Qur’onga nisbatan oʻzlarining tanqidlarini asosli koʻrsatishga urinishadi. U ularga oʻziga oʻxshagan kitob yaratish uchun uch oylik muhlat beradi va agar muvaffaqiyat qozonsa, 5000 rupiy mukofotini eʼlon qiladi. Kitob yozish jarayonida Gʻulom Ahmad vahiy olganini daʼvo qilgan.
Kitobning birinchi qismi oxirlarida Gʻulom Ahmad u bilan raqobat qilishdan bosh tortgan, Qur’onni masxara qilishda va Islom paygʻambarini haqorat qilishda davom etayotganlar uchun minglab laʼnatlarni sanab oʻtgan.
II qism
1894-yilda Islomiy Ramazon oyida Oy va Quyosh tutilishi sodir boʻlganida, Gʻulom Ahmad bu tutilishlar sodir boʻlganini oʻz daʼvosini tasdiqlovchi va bashoratga muvofiq deb aytdi. Keyinchalik koʻplab ulamolar Dor Qutniy rivoyatida uchragan va VII asr Imom Muhammad al-Boqirga tegishli boʻlgan bashorat sahih emas degan eʼtiroz bildirishdi va bu voqea hadisda keltirilgan shartlarga toʻgʻri kelmasligini taʼkidladilar. „Nur-ul- haq“ning ikkinchi qismida Gʻulom Ahmad urf-odatni tasdiqlash masalasiga toʻxtalib, voqeaning bashoratga toʻgʻri kelganligini taʼkidlagan. Unda keltirilgan dalillarni rad etganlarga 1000 rupiy mukofot eʼlon qildi.
Demonopolizatsiya
Demonopolizatsiya (monopoliyadan chiqarish - de... va yun. mono — tanho va lot. poleo — sotaman) — iqtisodiyotdagi monopoliyaaan erkin, teng huquqli raqobatga asoslangan sohibkorlik faoliyatiga qaytish (qayta oʻtish). D. sogʻlom iqtisodiy bellashuvga yoʻl berish maqsadlarida amalga oshiriladi. D. ikki yoʻl bilan boradi: yirik monopol mavqeidagi birlashmalar, kompaniyalar tarqatilib, ulardan mustaqil korxonalar ajralib chiqadi; yakka hokim korxona yoki birlashmalar, kompaniyalar saqlangan holda ular bilan raqobat qila oladigan parallel (muqobil — bir xildagi yoki bir-birining oʻrnini bosuvchi mahsulot ishlab chiqaruvchi) korxona yoki birlashmalar tashkil etiladi. D.lashda monopoliyadan chiqarish organlari va qonunchilik muhim ahamiyatga ega. Oʻzbekistonda 1992-yil 2 iyulda qabul qilingan Oʻzbekistan Respublikasining "Monopolistik faoliyatni cheklash toʻgʻrisida"gi qonuni bu yoʻldagi birinchi qadam edi. 1992-yildan Moliya vazirligi tarkibida Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish bosh boshqarmasi faoliyat yurita boshladi. Mazkur boshqarma Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1996-yil 23 maydagi farmoniga muvofiq Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasiga aylantirildi. Qoʻmita tovar bozorlarida raqobat muhitini yaratishga, monopoliyadan chiqarishning tarmoq va mintaqaviy dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishni muvofiqlashtirishga nisbatan yagona uslubiy yondoshuvni taʼminlash; monopolistax faoliyat, xoʻjalik yurituvchi subʼyektlar tovar bozorlaridagi oʻz ustun mavqeini suiisteʼmol qilishining oldini olish va unga yoʻl qoʻymaslik, monopoliyachi birlashma (korxona)larning Oʻzbekistan Respublikasi Davlat reyestrini yuritish; monopoliyaga qarshi kurashni tartibga solish va isteʼmolchilar huquklarini himoya qilish kabi vazifalarni bajaradi. Oʻzbekistonda D. tartibi va shart-sharoitlari OʻzRning 1996-yil 27dek.da qabul qilingan "Tovar bozorlarida monopolistik faoliyatni cheklash va raqobat toʻgʻrisida"gi qonuni bilan tartibga solinadi (qarang Monopoliyaga qarshi qonunchilik).
Tosh meteoritlar
Tosh meteoritlar (eski aerolitlar) - tarkibi boʻyicha yer togʻ jinslariga yaqin, temir, kremniy va magniy oksidlariga boy boʻlgan meteoritlar. Tosh meteoritlarning 85% ga yakini xondralar (oʻlchami 1 mm gacha boʻlgan sferasimon jismlar)dan tashkil topgan boʻlib, ular xondritlar, qolganlari esa axondritlar deb ataladi (qarang Meteoritlar),
Mahmutçavuş, Narman
Mahmutçavuş — Erzurum viloyatining Narman tumanidagi qishloqlardan biri.
Dempfer
Dempfer (nem. Dampfer — soʻndirgich) — 1) mashina va asboblarning ishlashi vaqtida sodir boʻladigan mexanik tebranishlarni yoʻqotadigan, elektr mashina va elektr oʻlchash asboblaridagi tebranishlarni soʻndiradigan qurilma. Avtomat rostlagich va oʻlchash asboblarida gidravlik (kataraktlar) va pnevmatik D.lar keng qoʻllaniladi. Ularda tebranish energiyasi suyuklik (gaz) ning bir kameradan ikkinchi kameraga oqib oʻtishi hisobiga soʻnadi. Elektr mashina va elektr oʻlchash asboblaridagi tebranishlarni yoʻqotish uchun oʻz chulgʻamlaridagi tok maydoni bilan qoʻshimcha chulgamdagi tok maydonining oʻzaro taʼsirida ishlaydigan D. qoʻllaniladi; 2) koʻp torli musiqa asboblarida torlarning tebranishini soʻndiradigan moslama. D. fortepiano va arfada, oʻzbek cholgʻu asboblaridan changda boʻladi.
Tracy Caldwell Dyson
Tracy Caldwell Dyson (Tracy Ellen Caldwell tugʻilgandagi ismi; 1969-yil 14-avgust) — amerikalik kimyogar va NASA astronavti. Caldwell Dyson 2007-yil avgust oyida Space Shuttle Endeavour reysi boʻyicha STS-118 reysi boʻyicha missiya mutaxassisi va 2010-yil aprelidan 2010-yil sentabrigacha Xalqaro kosmik stansiyadagi 23-ekspeditsiya va 24-ekspeditsiya ekipajining bir qismi boʻlgan. U 22 soatdan koʻproq EVA qayd qilib, uchta kosmik yurishni yakunlagan.
Shaxsiy hayoti
Caldwell Dyson, ikki qizning kenjasi, Kaliforniyaning Arkadiya shahrida tugʻilgan va keyinchalik 1980-yillarning boshlarida oʻrta maktabda oʻqish uchun Kaliforniyaning Bomont shahriga koʻchib oʻtgan va u yerda otasi elektrchi boʻlib ishlagan. Uning qiziqishlari yugurish, ogʻirlik mashqlari, piyoda yurish, softbol, basketbol va avtomobillarni taʼmirlash/texnik xizmat koʻrsatishni oʻz ichiga oladi. Bakalavriat yillarida u CSUF Titans trek jamoasida sprint va uzunlikka sakrash boʻyicha kollejlararo atletika musobaqalarida qatnashgan. U dengizchi Jorj Daysonga uylangan. U Xudoga ishonadi va metodist sifatida tarbiyalangan.
Oyga birinchi qoʻnganining 40 yoshga toʻlganligi munosabati bilan televizion intervyuda u Apollon 11 dan keyin tugʻilgan birinchi kosmonavt ekanligini aytdi.
Akademik martaba
Kaliforniyadagi Fullerton universitetida (CSUF) bakalavr tadqiqotchisi sifatida Caldwell Dyson atmosfera gazining fazalari kimyosini oʻrganish uchun lazer ionizatsiyasi, parvoz vaqtining massa spektrometriyasi bilan bogʻliq elektronika va apparatlarni loyihalashtirdi, qurdi va amalga oshirdi.
U, shuningdek, CSUF tadqiqot va oʻquv xavfsizligi boʻlimida laboratoriya assistenti boʻlib xizmat qildi, xavfli kimyoviy moddalar va radioaktiv materiallardan foydalangan holda laboratoriyalar muhitini nazorat qildi, shuningdek, tadqiqot uskunalarini kalibrlash va kimyoviy va radioaktiv chiqindilarni qayta ishlashga yordam bergan. Oʻsha davrda (va koʻp yillar oldin) u otasining elektr pudratchi kompaniyasida elektrchi/ichki sim oʻtkazgich boʻlib ishlagan, tijorat va yengil sanoat qurilishi bilan ham shugʻullangan.
Devisdagi Kaliforniya universitetida Caldwell Dyson laboratoriyada umumiy kimyodan dars berdi va aspiranturada tadqiqot ishlarini boshladi. Uning dissertatsiyasi elektron spektroskopiya, lazerli desorbsiya va Furye konvertatsiyasining massa spektrometriyasi usullaridan foydalangan holda molekulyar darajada metall yuzalarning sirt reaktivligi va kinetikasini oʻrganishga qaratilgan. Shuningdek, u oʻzgaruvchan harorat, ultra yuqori vakuumli skanerlash tunnel mikroskop tizimi uchun periferik komponentlarni ishlab chiqdi va qurdi.
1997-yilda Caldwell Dyson Irvindagi Kaliforniya universitetida atmosfera kimyosini oʻrganish uchun Kamil va Genri Drefusning atrof-muhit fanlari boʻyicha doktorlik stipendiyalarini oldi. U yerda atmosfera bosimining ionlashtiruvchi massa-spektrometriyasi, Furye transform infraqizil va ultrabinafsha yutilish spektroskopiyasidan foydalangan holda atmosfera tizimlarining reaktivligi va kinetikasini oʻrgangan. Shuningdek, u iz birikmalarini spektral talqin qilish uchun kimyoviy ionlash usullarini ishlab chiqdi. Caldwell Dyson oʻz ishini texnik konferensiyalar va ilmiy jurnallarda koʻplab maqolalarida nashr etgan va taqdim etgan.
NASA karyerasi
1998-yil iyun oyida NASA tomonidan tanlangan Caldwell Dyson 1998-yil avgust oyida mashgʻulotlar uchun hisobot bergan. Uning kosmonavtlarni tayyorlash yoʻnalishi boʻyicha brifinglar va ekskursiyalar, koʻplab ilmiy va texnik brifinglar, Shuttle va Xalqaro kosmik stansiya (XKS) tizimlarida intensiv mashgʻulotlar, fiziologik tayyorgarlik va tayyorgarlikni oʻz ichiga oladi. T-38 parvoz mashgʻulotlari uchun. maktab suv va choʻlni oʻrganishni ham oʻz ichiga olgan. Ushbu treningni yakunlash va baholash unga missiya mutaxassisi sifatida uchish huquqini berdi. thumb| Caldwell Dyson [[Apollo 11|Oyga birinchi qoʻnganining 40 yilligini nishonlash paytida, 2009-yil]] 1999-yilda Caldwell Dyson XKS uchun moʻljallangan rus apparat va dasturiy taʼminot mahsulotlarini sinash va integratsiyalashda ishtirok etgan rus salib yurishi ishtirokchisi sifatida Astronavtlar idorasining HKS operatsiyalari boʻlimiga tayinlandi. 2000-yilda u ISS Expedition 5 ekipajining asosiy ekipaj astronavti etib tayinlandi va oʻz missiyasining butun mashgʻulot va orbital bosqichida texnik va ekspluatatsion masalalar boʻyicha ularning vakili sifatida xizmat qildi. ISS 4 dan 6 gacha boʻlgan ekspeditsiyalarida Kaldvell Dyson Mission Control tizimida ISS kosmik kemasi aloqachisi (CAPCOM) boʻlib ham ishlagan. 2003-yilda u Astronavtlarni boshqarish boʻlimiga koʻchib oʻtdi va Shuttle Avionics Integration Laboratory (SAIL) da parvoz dasturlarini tekshirish, shuningdek Florida shtatidagi Kennedi kosmik markazida uchirish va qoʻnish operatsiyalarini qoʻllab-quvvatlash uchun tayinlangan. Caldwell Dyson, shuningdek, 11-ekspeditsiya uchun yetakchi CAPCOM boʻlib xizmat qildi.
Tracy Dyson sifatida u NASA telekanalidagi StationLife nomli serialning boshlovchisi boʻlib, u Xalqaro kosmik stansiyadagi hayotning jabhalariga bagʻishlangan edi.
2017-yilning 21-martida Prezident Tramp, NASAga 2030-yilda Marsga odam yuborish va 2018-yilda 19,5 milliard dollar olish imkonini beruvchi qonun loyihasini imzoladi. Dyson va hamkasbi NASA astronavti Kris Kessidi marosim chogʻida Trampga rasmiy parvoz koʻylagini sovgʻa qilishdi.
STS-118
Caldwell Dyson 2006-yil 17-mayda STS-118-ga tayinlangan. U Kolumbiyadagi falokatdan keyin Space Shuttle Endeavourning birinchi parvozida 1-missiya boʻyicha mutaxassis boʻlib xizmat qilishi eʼlon qilingan edi.
2007-yil 8-avgustda Tracy Caldwell Dyson birinchi marta osmonga koʻtarilib, kosmik kemani 119-parvoz, stansiyaga 22-parvoz va Endeavor uchun 20-parvoz qildi. Mission 'Endeavour' ekipaji Xalqaro kosmik stansiyaga yana bir truss segmentini, yangi giroskop va tashqi qismlar platformasini muvaffaqiyatli qoʻshdi. Zastavaga tashriflarni kengaytirish maqsadida stansiyadan elektr energiyasini qabul qilish imkonini beruvchi yangi tizim muvaffaqiyatli ishga tushirildi. Uchta ekipaj aʼzosi tomonidan jami toʻrtta kosmik yurish (EVA) amalga oshirildi. Endeavor stansiyaga taxminan 5000 funt jihozni olib ketdi va endi kerak boʻlmagan 4000 funtga yaqin apparat va jihozlar bilan Yerga qaytdi. Sayohat STS-118 missiyasini 5,3 million milya masofani 12 kun, 17 soat, 55 daqiqa va 34 soniyada bajardi. Nihoyat, STS-118 parvozining 7-kunida Caldwell-Dyson oʻzining 38 yoshini kosmosda nishonladi.
Ekspeditsiya 23/24
Caldwell Dyson 2008-yil 21-noyabrda ikkinchi kosmik parvozi uchun tayinlangan. Uning ikkinchi kosmik missiyasi Xalqaro kosmik stansiyaga 6 oylik missiyasi edi.
2010-yil 2-aprelda Bayqoʻngʻir kosmodromidan muvaffaqiyatli koʻtarilganidan soʻng u „Soyuz TMA-18“ bortida „Soyuz“ komandiri Aleksandr Skvortsov va 1-bort muhandisi Mixail Korniyenko bilan 2-chi bort muhandisi va XKS bilan ikki kunlik parvozda xizmat qildi. 2010-yil 2-iyunda „Soyuz TMA-17“ kemasi joʻnab ketganidan soʻng 23-ekspeditsiyaga bort-injener sifatida qoʻshildi va 24-ekspeditsiyaga bort-injener lavozimiga oʻtkazildi. thumb| ISS 23 ekspeditsiyasining uchta STS-131 astronavti va Tracy Caldwell (pastda chapda) birinchi marta bir vaqtning oʻzida toʻrt ayol kosmosda boʻldi. Parvozning birinchi yarmida Caldwell-Dyson va Expedition 23 ekipajlari 7-apreldan 17-aprelgacha STS-131 ekipajiga qoʻshilishdi. Bu davr toʻrtta ayol bitta kosmik kemada birga boʻlgan birinchi va yagona vaqt edi: Caldwell-Dyson, NASA astronavtlari Stefani Uilson va Doroti Metkalf-Lindenburger va JAXA astronavti Naoko Yamazaki. 16-23-may kunlari Caldwell-Dysonning STS-132 parvozi uchun ikkinchi va oxirgi kosmik kemaning tashrif buyuruvchi missiyasi Rossiyada qurilgan modulni oʻrnatish uchun 23-ekspeditsiya ekipajiga qoʻshildi.
Caldwell-Dyson missiyasining ikkinchi yarmi avgust oyining boshida sovutish suvi nasosining ishdan chiqishi bilan ajralib turdi. Caldwell-Dyson oʻzining birinchi kosmik sayohatini 2010-yil 7-avgustda NASA astronavti Duglas Uillok bilan amalga oshirdi. Ushbu uchta favqulodda vaziyatning birinchi EVA vazifasi 2010-yil 11-avgustda ishlamay qolgan sovutish suvi nasosini almashtirishga tayyorlash va 2010-yil 16-avgustda keyingi kosmik missiyalarni bajarish edi. U bu barcha favqulodda vaziyatlarni EVA amalga oshirdi.
Kosmosda 176 kun, 1 soat, 18 daqiqa va 38 soniyadan soʻng Caldwell-Dyson 2010-yil 25-sentabrda Qozogʻistonga qoʻndi. Ushbu kosmik parvoz paytida u uch marta kosmik parvozni amalga oshirdi va ishdan chiqqan sovutish suvi nasosini almashtirish uchun 22 soat 49 daqiqalik yoʻldan tashqari harakatni qayd etdi.
Boshqa tadbirlar
right|thumb|300x300px| Caldwell Dyson Xalqaro kosmik stansiyaning kubbe modulida [[Yer|Yerni kuzatmoqda.]] Caldwell Dyson xususiy uchuvchi boʻlib, Amerika imo-ishora tili (ASL) va rus tilini biladi. U, shuningdek, kosmonavtlardan iborat Max Q guruhining bosh vokalisti ham edi.
2011-yilda Caldwell Dyson „Cupcake Wars“ oziq-ovqat tarmogʻi shousining kosmik mavzudagi epizodida mehmon hakami sifatida xizmat qildi. U MasterChef Junior 4-mavsumining 3-qismida paydo boʻldi.
Aktrisa, shuningdek, Jessica Chastain Caldwell Dysonga maslahat berdi, chunki u 2015-yilda „Mars“ filmida kosmonavt va missiya qoʻmondoni sifatida paydo boʻlishga tayyor edi. Chastainning aytishicha, u Caldwell Dysondan juda ilhomlangan.
Caldwell Dyson Sigma Xi tadqiqot jamiyati va Amerika kimyo jamiyatiga aʼzo hisoblanadi.
Əlikənd (Goychay)
Əlikənd (shuningdek, Alikend va Alykend) Ozarbayjonning Goychay tumanidagi qishloq. Mırtı munitsipalitet tarkibidagi qishloq.
Qırılı
Qirili — Ozarbayjonning Agstafa tumanidagi qishloq va munisipalitet. 3810 nafar aholi istiqomat qiladi.
Yunnan quyoni
Yunnan quyoni (Lepus comus) — tuvushqonlar turkumidan Lepus jinsining bir turi.
Taksonomiya
Yunnan quyoni birinchi marta 1927-yilda amerikalik zoolog Glover Morrill Allen tomonidan tasvirlangan. Xoffman va Smitga koʻra, tan olingan kichik turlar mavjud emas, ammo Xitoyning sutemizuvchilarga koʻra, ularning uchta tan olingan kichik tur mavjud :
Tavsif
Yunnan quyoni oʻrta boʻyli quyon boʻlib, uzunligi 32,2 dan 48 sm gacha (12,7 dan 18,9 dyuymgacha) va ogʻirligi 1,8 dan 2,5 kg gacha (4,0 dan 5,5 funtgacha). Uning 9,5 dan 11 sm gacha (3,7 dan 4,3 dyuymgacha) uzunlikdagi ochiq kulrang dumi bor, quyida tusli-sariq, ustki yuzasi jigarrang rangga ega. Bosh suyagi yupqa, uzunligi 8,4-9,5 sm (3,3-3,7 dyuym) ga yetadi. Yumshoq, tekis va uzun dorsal po‘stlog‘i kulrang jigarrang yoki to‘q kulrang rangga ega, qorin qismi oq rangga ega — sonning orqa qismi va dumg‘aza qismi kulrang, old oyoqlari, latus va tashqi tomoniga qadar cho‘zilgan ochrasimon tusli. Qisqa quloqlarning uzunligi 9,7 dan 13,5 sm gacha (3,8 dan 5,3 dyuymgacha), ichki yuzasi och kulrang, tepada esa qora rangda. Oq rangli tasma quloqning tagidan tumshugʻiga, shu jumladan koʻz ustidagi kamarga oʻtadi. Uning orqa tomonida keng, qisqa burun boʻshliqlari bor.
Tarqalish
Diapazon: Xitoy (Guychjou, Sichuan, Yunnan viloyatlari), Myanma. Bu tur Yunnan-Guychjou platosida 1300-3200 m balandlikda yashaydi. Ushbu tur gʻarbiy Yungui platosi va janubiy Xenduan togʻlari boʻylab Yunnan (Mekong daryosining janubi-gʻarbidan tashqari), janubiy Sichuan va gʻarbiy Guychjou provinsiyalarida joylashgan boʻlib, janubi-gʻarbiy Xitoyda ham uchraydi. Kichik turlari L. c. komus gʻarbiy Yunnanda uchraydi. L. c. peni markaziy Yunnan, sharqda gʻarbiy Guychjou (Guiyang shahri, Bijie, Loudyan), shimolda Muli va janubda janubi-gʻarbiy Sichuan (Huidong)gacha uchraydi. L. c. pygmaeus shimolda Yangtse daryosi yaqinidan, markaziy Yunnangacha uchraydi.
Bu tur togʻli va issiq, nam muhitni afzal koʻradi. Uning yashash joyi haqida koʻp narsa ma'lum boʻlmasa-da, u jingalar yungli quyonning (Lepus oiostolus) Tibetdagi yashash joyiga oʻxshash butun tarqalishi boʻylab baland togʻli butalar va oʻtloqlarda uchraydi. Ochiq oʻrmonlarda yoki oʻrmon chetlarida ham paydo boʻlishi mumkin. Dengiz sathidan 1300 – 3200 m (4300 – 10500 fut) gacha boʻlgan oʻrtacha balandliklarda yashaydi.
Xulq-atvor
Ular asosan oʻt va oʻsimliklar bilan oziqlanadi. Yiliga 2-3 marta, har birida 1-4 tadan nasl beradi.
Morfologik xususiyatlar
Yunnan quyonining tana vazni 1,5 dan 2,5 kilogrammgacha boʻlgan kichik hayvon. Moʻynasi yuqori qismi va yon tomonlari kulrang-jigarrang.
Demping
Demping (ing . dumping — tashlash, tashlama) — tovarlarni tashqi va ichki bozorda sunʼiy arzonlashtirilgan, oʻrtacha chakana narxlardan, baʼzan tannarxdan past narxlarda sotish; tashqi bozorni egallash uchun raqobat kurashi vositalaridan biri. Tashqi bozorda tovarlarning oʻz qiymatidan arzon sotilishidan birlashmalar zarar koʻradi. Bu zarar ichki bozorda sotilgan tovarlardan olingan yuqori foydadan mablagʻ ajratish yoki davlat byudjetidan hamda soliqlar hisobidan qoplanadi. D. davlat yoki kompaniya tomonidan kelgusida kutilayotgan zararlarni bartaraf etish maqsadida oʻtkaziladi va bu yoʻl bilan zarur boʻlgan pul valyuta mablagʻlari tezda toʻplanadi.
20-asr boshlarida, Yevropa davlatlarida D. ommaviy tus oldi. 1929—33-yillardagi jahon iqtisodiy tangligi davrida, ayniqsa, keng yoyildi. Ikkinchi jahon urushidan keyin D. siyosati AQSH monopoliyalari tomonidan muntazam oʻtkazib turildi. D.ning ayrim mamlakatlar tomonidan qoʻllanilishi oʻz nav-batida boshqa mamlakatlarning unga qarshi chora koʻrishiga olib keladi va mol kiritish boʻyicha olinadigan boj summasini oshirishda oʻz ifodasini topadi. Jahon iktisodiy tajribasidan maʼlumki, koʻpgina davlatlarda D.ga qarshi qonunchilik, D.ga qarshi maxsus bojlar amal qiladi. Tariflar va savdo buyicha Bosh kelishuv (hoz. Ja-hon savdo tashkiloti) 1967-yilda xalqaro dempingga qarshi kodeks kabul qildi. Unda D. holatini aniklash va is-botlash tartib-qoidalari, import mamlakat firmalari tomonidan D. natijasida shu turdagi tovarni ishlab chiqaradigan eksport qiluvchi mamlakatlarga yetkazilgan zararni toʻlash yoʻllari koʻzda tutilgan.
Demultiplikator
Demultiplikator (de... va lot. multiplicator — koʻpaytiruvchi, kattalashtiruvchi) — avtomobilning tortish kuchini oshirishga imkon beruvchi mexanizm. D. yuk avtomobillarida uzatmalar qutisi ikkilamchi valining aylanish tezligini kamaytirish, yengil avtomobillarda esa uni oshirish uchun oʻrnatiladi. D. asosiy uzatmalar qutisiga qushimcha uzatma sifatida kiritiladi. Traktorlarda D. vazifasini aylantiruvchi momentni kuchaytiradigan planetar reduktor va 7—10 pogonyali uzatmalar qutisi bajaradi. Yuk avtomobillarining uzatmalar qutisidagi beshinchi uzatma ikkilamchi valni tirsakli valga nisbatan 20—27% tez aylantiradi.
Karin Parsons
Karin Parsons Rokvell (1966-yil 8-oktyabrda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa, yozuvchi va komediyachi. Parsons 1990-yildan 1996-yilgacha NBC telekanalining "Bel-Airning yangi shahzodasi " sitcomi (komediya) dagi Hilari Benks roli bilan mashhur bo'lgan. Parsons shuningdek, 1995-yilda Deymon Ueynsga  qarshi Major Payne "  va "Ish"'' filmida (2001—2002) Toni rolini o‘ynagan.
Faoliyati
Parsons 1990-yildan 1996-yilgacha NBC telekanalida namoyish etilgan "Bel-Airning yangi shahzodasi" sitcomida (komediyasida) Hilari Benks rolini ijro etgan. 2001-yilda u tanqidchilar tomonidan e'tirof etilgan, ammo qisqa muddatli " Denis Liri bilan ish" teleserialida rol o'ynadi. Televideniyedan tashqari, Parsons bir nechta filmlarda, xususan, " Kech tunlar" (1992), Mayor Peyn (1995) va "Xonimlar odami" (2000) kabi komediyalarda rol o'ynagan. Parsons qora tanli qahramonlar haqida animatsion filmlar va kitoblar ishlab chiqaradigan Sweet Blackberry Foundation asoschisi. Seriyadagi birinchi video o'zini ozodlikka yuborgan qul Genri "Boks" Braun haqida edi.
Parsons, shuningdek, bolalar uchun uchta kitobni nashr etgan.
Shaxsiy hayoti
Parsons 2003-yilda rejissyor Aleksandr Rokvellga turmushga chiqdi. Ularning Lana ismli qizi va Niko ismli o'g'li bor.
Melaney
Melaney (Μελανεύς) ― qadimgi yunon mifologiyasida Apollon va Pronoyning oʻgʻli. Stratonikaning eri, Yevritning otasi. Drioplarning shohi, Epirni qoʻlga oladi, bolalari Yevrit va Ambrakiya. Exaliyaning shimoliy versiyasiga koʻra). Janubiy versiyaga koʻra, mashhur otuvchi Messeniyaga Perier ostida keldi, qirol xotini Exaliya nomidan kelib chiqqan Exaliyani unga joylashish uchun berdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Tosh davri
thumb Tosh davri — insoniyat taraqqiyotidagi eng qadimgi davr. Bu davrda mehnat qurollari hamda qurolyarogʻlar, asosan: tosh, yogʻoch va suyakdan yasalgan. Tosh davri qadimiy (paleolit), oʻrta (mezolit) va yangi (neolit) davrlarga boʻlinadi. Tosh davri bundan taxminan 2 million yil oddinroq boshlanib, Oʻzbekistonda 4 ming yil burun tugagan (ayrim hududlarda uzoqroq davom etgan). Tosh davri odamlari terimchilik, ovchilik, baliq ovlash bilan shugʻullangan; neolit davrida dehqonchilik qilish va chorvachilik paydo boʻlgan. Ijtimoiy munosabatlar „ibtidoiy odamlar toʻdasi“ga, soʻngra ibtidoiy urugʻdoshlik tuzumiga xos boʻlgan. Tosh davrining qad. davri — paleolit 3 davrga boʻlinib oʻrganiladi: quyi paleolit, oʻrta paleolit, yuqori paleolit. Quyi paleolit davri ilmiy xulosalarga koʻra, odam ilk bora mehnat qurollarini yasagan vaqtlardan boshlangan. Bu jarayon yer sharining turli joylarida turli vaqtlarda sodir boʻlgan (mas., Afrikada bu jarayon 3 million yil avval boshlangan, Yevropaning jan. va Osiyoda taxminan 2 million yil avval). Ammo qayerda va qachon boshlanganidan qatʼiy nazar, quyi paleolit insoniyatning eng uzoq, davom etgan tarixini aks ettirgan. Tosh asri texnikasining takomillashuvi natijasida disk shaklidagi (rapidasimon) nukleuslarnya vujudga kelishi va ulardan oʻtkir uchli uchburchaksimon uchirindilarni yuzaga kelishi bilan quyi paleolit oʻrnini oʻrta tosh davri, yaʼni mustye davri (qarang Mustye madaniyati) oladi. Mustyedan soʻng yuqori paleolit davri boshlanadi. Yevropada, Osiyoda, jumladan, bizning Oʻrta Osiyoda oʻrta paleolit hozirgi kunimizdan 200 ming yil avval boshlanib, oʻrta hisobda 160 ming yil davom etadi va oʻrnini 50 ming yil avval progressivroq boʻlgan yuqori paleolit davriga boʻshatib beradi. Yuqori paleolit davrida, asosan, realistik sanʼat rivojlanadi. Oʻsha davr odamlari hayvonlarni ovlash jarayonini qanday koʻrgan boʻlsalar, shunday ravishda gʻor devorlariga rasmlar chizganlar. Chizganda ham qizil va kora tabiiy ranglarda chizganlar. Bu narsa odamlarning ongini rivojlanganligini koʻrsatadi. Mexnat kurollarini yasash texnikasi boʻyicha quyi va oʻrta paleolitta nisbatan juda yuksak koʻtarilgan yuqori paleolit davri, oʻz navbatida, bundan 12—10 ming yil avval progressivroq boʻlgan mezolit davri bilan almashdi. Tosh davrining soʻnggi bosqichi boʻlgan neolit bundan 5—4 ming yil avval, davri bilan almashdi.
Daniil Demutskiy
Daniil Porfiryevich Demutskiy (1893—1954.7.5, Kiyev) — kinooperator. Oʻzbekistonda (1944) va Ukrainada (1954) xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi. "Ikki kun", "Arsenal", "Yer" kabi filmlari bilan shuhrat qozongan. Urush yillari Toshkent kinostudiyasida ishlab "Nasriddin Buxoroda", "Tohir va Zuhra", "Nasriddinning sarguzashtlari" filmlarini suratga olgan. Davlat mukofoti laureati (1952).
Almutaster
Almutaster - Asteraceae oilasining bir turiga kiradi.
Denaturatlangan spirt
Denaturatlangan spirt - zaharli va qulansa moddalar (piridin va b.) aralashtirilgan etil spirti. D.s. ni boshqa eritmalardan farqlash uchun unga rang beriladi. D. s. lok, buyoklarni erituvchi sifatida va b. texnik maqsadlarda ishlatiladi.
Tosh oʻymakorligi
Tosh oʻymakorligi - oʻymakorlik turi; amaliy bezak sanʼatining keng tarkalgan sohasi. T.oʻ.da bezatiladigan buyum sirtiga oʻyib, baland yoki yassi boʻrtma hosil qilib yozuv, naqsh, tasvir ishlanadi. Bunda yumshoq (gipstosh, ohaktosh va boshqalar), oʻrtacha (malaxit, marmar va boshqalar) hamda qattiq (nefrit, lazurit, yashma va boshqalar) toshdan foydalaniladi. Tosh turlari inkrustatsiya kilinishi, oʻzaro biriktirilishi, zichlabqalab mustahkamlab, keyin T.oʻ. bilan bezatilishi mumkin. Oʻzbekiston hududidan topilgan T.oʻ.ning ilk namunalari neolit, eneolit, jez davrlariga mansub. Oʻrtaosiyolik ustalar qadimdan mineral va togʻ jinslarining xossalari, ishlash usullarini yaxshi bilgan; yassi boʻrtma (relyef)li T.oʻ. rivojlangan. Hozir T.oʻ.ning asosiy qismi mexanizatsiyalashgan (yana qarang Toshtaroshlik).
Toxariston
Toxariston, Toʻxoriston - hozirgi Janubiy Oʻzbekiston, Janubiy Tojikiston, Shimoliy Afgʻonistonni oʻz ichiga olgan tarixiy viloyat.
Shim.da Hisor togʻlari, Jan.da Hindukush, Gʻarbda Murgʻob va Herirud daryolari, Sharqda Pomir bilan chegaralangan. "T." nomi mil. av. 2-asrda YunonBaqtriya podsholigini tugatgan koʻchmanchi qabilalardan biri — toxarlar nomidan olingan. Fors va arab tarixchi, geograflari (9—13-asrlar) "T." atamasini 5-asrdan 13-asrgacha qoʻllagan. T. mil. 1—4-asrlarda Kushon podsholigi tarkibiga kirib, uning oʻzagini tashkil qilgan. Kushon podsholigi parchalangach, T. alohida mulklarga boʻlinib ketgan. 7-asr boshida Syuan Szanning soʻzlariga koʻra, T. 27 ta alohida mulk: Balx (Baqtriyaning sobiq poytaxti), Qunduz (Shim. Afgʻonistonda), Termiz, Chagʻoniyon, Xuttal va boshqalardan iborat boʻlgan. 5 —6 a.larda T. mulklari eftaliylarta, 7-asrda Turk xoqonligiga tobe bulgan. 618 y. turk xoqoni Tun yabgʻu (618 — 630) T.ni toʻngʻich oʻgʻli Tardushodga topshirgan. U yabgʻu unvoni bilan T.da hukmronlik qilgan turkiy sulola asoschisi boʻlgan. 8-asrning 1yarmida T.ni arablar zabt etgan. Keyinchalik u Tohiriylar, Safforiylar, Somoniylar, Gʻuriylar davlati tarkibiga kirgan. 13-asr boshida T. moʻgʻullar istilosi natijasida vayron qilingan. Oʻzbek va tojik arxeologlari, Fransiya, Italiya, Yaponiya va boshqa mamlakatlarning olimlari olib borgan tadqiqotlar T. Oʻrta Sharqning yirik iqtisodiy va madaniy markazi boʻlganligini koʻrsatdi. T. Oʻrta Osiyoning boshqa viloyatlari, Hindiston, Yaqin va Uzoq Sharq bilan savdo madaniy aloqalar oʻrnatgan. Kushonlar va ilk oʻrta asrlarda T. Markaziy Osiyoda buddaviylik, shuningdek, moniylikning rivojlanishi va tarqalishida muhim rol oʻynagan. 9—13-asrlarda T. islom madaniyati va ilmining markazlaridan biri boʻlgan.
Toxarlar
Toxarlar, toʻxorlar — Markaziy Osiyoning kadimiy etnoslaridan biri. Ilk marotaba yunonrim manbalarida toxar, tagur (mil. av. 1 — mil. 1-asrlar), keyinroq esa, ilk oʻrta asrlarda hind manbalarida tukxara, xitoy yilnomalarida tuxolo, qad. turk manbalarida toqar (toʻqar), toxri (toʻxri) shakllarida qayd etiladi. Koʻpchilik olimlar (E. V. Rtveladze, Yu. A. Zuyev) T.ni hindevropa tillari oilasining alohida tarmogʻi hisoblaydilar. Baʼzi tadqiqotchilar (G. V. Bayle, V. Genning) esa ularni hindevropa til oilasining eron guruhiga kiritadilar. Yunon manbalaridan maʼlum boʻlishicha, T. mil. av. 2-asr oʻrtalarida bir guruh koʻchmanchi qabilalarning Sharqiy Turkistondan chiqib, jan.gʻarbda YunonBaqtriya podsholigshsh bosib olishida ishtirok etadilar va Amudaryoning yuqori havzasida joylashib qoladilar. Ptolemey (mil. 1-asr) T.ni "Baqtriyaning eng katta xalqi" sifatida tilga oladi. Ilk oʻrta asrlarda Baktriya oʻlkasining Toxarispgon nomi bilan yuritila boshlanishi ham ularning milodning ilk asrlaridan boshlab Baqtriya aholisining koʻp sonli va hukmron tabaqasini tashkil etganligini koʻrsatadi. Baqtriya oʻlkasi qad. Xitoy yilnomalarida Dasya shaklida qayd etiladiki, tadqiqotchilar uning toxar soʻzining xitoycha talaffuzidir, deb hisoblaydilar.
T.ning ilk vatani masalasi bahsli. Bir qism tadqiqotchilar fikricha, ularning ilk ona yurti Shimoliy Qora dengizboʻyi yoki Volgaboʻyi dashtlari boʻlib, mil. av. 3ming yillikda Old Osiyo orqali sharqqa, Oʻrta Osiyo orqali Sharqiy Turkistonga borib joylashganlar. Boshqa tadqiqotchilar fikriga koʻra, T.ning ilk vatani aynan Sharqiy Turkiston boʻlib, ular bu yerning avtoxton (tub joy) aholisi bulgan va mil. av. soʻnggi asrlarda Oʻrta Osiyo va Baqtriyaga koʻchib oʻtishgan. Bir qancha tadqiqotchilar qad. Xitoy yilnomalaridagi yuechji va yunonrim manbalaridagi T.ni bitta xalq deb, hisoblashadi va ular dastlab hozirgi Xitoydagi Gansu (Kengsuv) viloyatida yashaganliklarini taʼkidlaydilar. Aynan Sharqiy Turkiston hududida T.ga mansub braxmiy xatida bitilgan koʻplab qad. yozma yodgorliklar topilgan. Ushbu yozma asarlarning asosiy qismi mil. 5—10-asrlarda yaratilgan boʻlib, aksariyati buddaviy asarlar va matnlarning toxarcha tarjimalari yoki qayta ishlanmalaridir. Bundan tashqari, Lobnor koʻli atrofidan topilgan Krorayna davlatining mil. 3—4-asrlarga mansub prakrit tilidagi hujjatlarida toxarcha suzlarning uchrashi toxar tilining ushbu davrgacha tarqalganligini koʻrsatadi.
3. Validiy fikricha, ular asli uraloltoy xalqlariga mansub boʻlib, keyinchalik toxar etnonimi Sharqiy Turkistonga koʻchib kelgan hindevropaliklarning bir guruhi uchun qoʻllanila boshlagan. Xususan, toxar etnonimining yasalishi uraloltoy tillariga xosdir. Ushbu til oilasiga mansub xalqlarda —ar (er) "odam" ot yasovchi qoʻshimchasi asosida koʻplab etnik nomlar vujudga kelgan. Jumladan, avar, majar (mojor), bulgʻar (bulgʻor), tatar, xazar, sabar kabi. Toxar etnonimi ham xuddi shu shaklda paydo boʻlgan, yaʼni toxarq"toxQar".
Shuningdek, Dunxuandan topilgan ilk oʻrta asrlarga taalluqli "SakXoʻtanBrahma" yozuvli "qavmlar va geografik nomlar roʻyxati"da sharqiy turklarning besh tardush urugʻidan biri tugara etnonimini toxar bilan tenglashtiradilar. Oʻgʻuzlarning bir urugʻi boʻlgan toʻgar (doʻker) nomini ham toxar etnonimi bilan bogʻlaydilar. Bular qatoriga turkmoʻgʻul qabilasi boʻlmish jaloyirlarning bir urugʻi toxraut, Old Osiyoda yashagan oqqoʻyunli turklarning tuxarlu singari etnonimlarini qoʻshish mumkin. Bundan tashqari, fors til guruhiga mansub osetinlarning yana bir nomi digor deb yuritiladiki, tadqiqotchilar uni toxar etnonimining izlaridan biri hisoblashadi.
Adabiyot
Gʻaybulla Boboyorov.
Diqo
Diqo (shuningdek, Digo) Ozarbayjonning Astara tumani tarkibiga kiruvchi qishloq. Qishloq Şəvqo munisipaliteti tarkibiga kiradi.
Theodore H. White
Theodore Harold White — amerikalik siyosiy jurnalist va tarixchi,(白修德, 1915-yil 6-may — 1986-yil 15-may). Ikkinchi jahon urushi davrida Xitoydan reportajlari va "Prezidentning yaratilishi" seriali bilan tanilgan.
White oʻz karerasini 1940-yillarda urush davridagi Xitoydan Time jurnalida reportaj qilishdan boshlagan. U 1942—1943-yillardagi Xitoy ocharligi haqida xabar bergan birinchi xorijlik edi va millatchi hukumatning kamchiliklariga xalqaro eʼtiborni jalb qilishga yordam berdi.