cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
I'm So Excited
„I’m So Excited“  — „Pointer Sisters“ vokal guruhining qoʻshigʻi. „I’m So Excited“ qoʻshigʻi „Pointer Sisters“ guruhi aʼzolari va Chris Christian bilan hamkorlikda yozilgan. „I’m So Excited“ qoʻshigʻi 1982-yilda omma eʼtiboriga havola etilgan. Shundan soʻng qoʻshiq dastlab AQShning "Billboard Hot 100" roʻyxatida 30-oʻrinni egallagan. Buning ortidan 1984-yil iyul oyida "Billboard Hot 100" roʻyxatida 9-oʻrinni egallagan qoʻshiqning remiksli relizi paydo boʻldi. "Billboard" „I’m So Excited“ qoʻshigʻini „100 Greatest Girl Group Songs Of All Time“ roʻyxatida 23-oʻringa qoʻydi.
Fon
"I'm So Excited" qoʻshigʻi dastlab „Pointer Sisters“ guruhining 1982-yilgi „So Excited“ nomli albomi uchun yozilgan va oʻsha albomda ikkinchi singl sifatida eʼlon qilingan edi. „I’m So Excited“ qoʻshigʻi chiqarilgandan soʻng, "Billboard Dance Music/Club Play Singles" chartida 28-oʻrinni, "Billboard Hot 100" chartida 30-oʻrinni va „Billboard R&B Singles“ chartida 46-oʻrinni egalladi.
„I’m So Excited“ qoʻshigʻi chiqarilganidan ikki yil oʻtgach, „Pointer Sisters“ guruhning RIAA tomonidan tasdiqlangan „Break Out“ nomli multi-platinum albomiga qoʻshiqning biroz remikslashgan va tahrirlangan versiyasi kiritilgan va singl sifatida qayta chiqarilgan. Remikslangan va tahrirlangan qoʻshiqning yangi versiyasi „Billboard Hot 100“ chartida 9-oʻrinni va „Billboard Adult Contemporary“ chartida 25-oʻrinni egalladi.
2001-yil mart oyida qoʻshiq RIAA va „National Endowment for the Arts“ loyihasining Amerikaning musiqiy va madaniy merosini yaxshiroq tushunishni targʻib qilish uchun moʻljallangan „Songs of the Century“ roʻyxatiga kiritildi. „I’m So Excited“ qoʻshigʻi roʻyxatdagi 365 ta qoʻshiq orasida 264-oʻrinni egalladi.
Musiqa videosi
„Pointer Sisters“ guruhi aʼzolari Anita Pointer, Ruth Pointer va June Pointerlarning ziyofatga tayyorlanishi aks etgan musiqa videosi Dorian Harewood ham rol oʻynagan edi.
Tay tili
Tay tillari — qarindosh tillar oilasi; Hindixitoy yarim orolida (Tailand, Laos, Vyetnam, Myanma) va Jan. Xitoy hamda Shim.Sharqiy Hindistonning unga tutash hududlarida tarqalgan va ularda 80 mln.ga yaqin kishi soʻzlashadi. Tay tilining genealogik qarindoshligi xususida 2 xil faraziya mavjud boʻlib, ularning birinchisiga koʻra ushbu tillar xitoytibet timarita, ikkinchisiga koʻra esa avstronez tillari oilasiga mansub. Lekin har ikkala faraziya ham hozirgacha toʻliq tan olinmaganligidan Tay tili ning oʻzini alohida oila deb hisoblash mumkin. Tay tili asosan quyidagi guruhlardan iborat: 1) haqiqiy Tay tili; bularning oʻzi 3 guruhga boʻlinadi: jan.gʻarbiy [tay (siyom), laos, tan, khamti axom, yuan, kxin va boshqa]; markaziy [tay (txo), nung, chjuan (jan. lahjalari)]; shim. [chjuan (shim. lahjalari), bui]; 2) dunshuy tillari (dun, shuy, mak, txen); 3) sek; 4) lakkya; 5) be; 6) li tillari; 7) lakua; 8) laki; 9) gelao tillari. Barcha Tay tili tipologik jihatdan oʻzaro yaqin hamda amorf tillart mansubdir. Koʻpchilik tay yozuvlari hind yozuvidan kelib chiqqan (ular muayyan shakliy xususiyatlariga koʻra kxmer yozuvi guruhi, birma yozuvi guruhi deb ajratiladi). Xitoy va Vyetnamdagi baʼzi Tay tili (chjuan, dun, li; tay, nung) uchun 20-asrning 2yarmida lotin grafikasi asosida yozuvlar yaratilgan.
Ushbu tillar oilasida ahamiyati va tarqalishiga koʻra haqiqiy tay tili 1oʻrinda turadi. Bu til baʼzi adabiyotlarda kxon tay yoki siyom tili deb ataladi, asosan Tailandsa tarqalgan. Unda 40 mln. ga yaqin kishi soʻzlashadi. Ijtimoiy hayotning barcha sohalarida qoʻllanadi. Tailand Qirolligining rasmiy tili, shu bilan birga, shu mamlakatdagi xitoylik, vyetnamlik, malayyaliklar va boshqa uchun millatlararo muomala tili xisoblanadi. 4 ta asosiy laxjasi bor: markaziy, jan., shim. va shim.sharqiy. Ular fonetik, qisman leksik jihatdan oʻzaro farklanadi. Adabiy til Bangkok aholisi soʻzlashadigan markaziy lahjaga asoslangan. Tipologik jihatdan boshqa barcha Tay tili singari amorf til hisoblanadi. Fonetik tizimi 20 undosh va choʻziqlikqisqalik jihatdan qaramaqarshi qoʻyiladigan 24 unli (6 tasi diftong) fonemadan iborat. Boʻgʻinlar maʼlum ohang (ton)larda talaffuz etiladi. Maʼno farklovchi 5 ta ohang mavjud. Soʻz yasalishi asosan soʻz qoʻshishdan iborat. Morfologiyasi analitik xususiyatga ega. Adabiy til xalq soʻzlashuv tili asosida hozirgi Tailandning shim. qismida 13— 14-asrlarda shakllana boshlagan. Jan. hind yozuvidan kelib chiqqan qad. kxmer yozuvi tay yozuviga (1283-yil) asos boʻlgan.
Membrananing yorilishi
Membrananing yorilishi (ROM-xalqaro atama) yoki amnioreksis, homiladorlik davrida amniotik qopning yorilishini tasvirlash uchun ishlatiladigan atama hisoblanadi. Odatda, u tug'ruq paytida yoki boshida to'liq siklda,o'z-o'zidan paydo bo'ladi. Membrananing yorilishi xalq tilida " suv buzlishi" yoki " suv ketishi" deb nomlanadi. Membrananing muddatidan oldin yorilishi (PROM) - tug'ruq boshlanishidan oldin sodir bo'lgan amnionning yorilishi. Bu odatda homiladorlikning 37-haftasidan oldin sodir bo'ladi. Qo'shma Shtatlarda yiliga 120 000 dan ortiq homiladorlik membranalarning muddatidan oldin yorilishi kuzatiladi, bu esa erta tug'ilishning uchdan bir qismiga sabab bo'ladi.
Ba'zida bola amniotik qopning yorilishi (membranalarning yorilishi)siz tug'iladi.Ya'ni,bola tug'ilishi muddatida amnioreksis jarayoni sodir bo'lmaydi.Bunday hollarda, bola hali ham tug'ilgandan keyin butunlay amnion qopi ichida bo'lishi mumkin; bunday tug'ilish parda bilan tug'ilishi deb ataladi.
Ta'siri
Amniotik qop yorilib ketganda, prostaglandinlarning ishlab chiqarilishi oshib ketadi va homila bilan bachadon o'rtasidagi ta'siri kamayadi, bu ikkalasi ham bachadon qisqarishining chastotasi va intensivligini oshiradi.
Ba'zida, membranalarning yorilishi bilan, ayniqsa, bosh bog'lanmagan bo'lsa, kindik ipida prolaps paydo bo'lish ehtimolligi bor. Kordon prolapsasi akusherlikda favqulodda holat hisoblanadi, chunki tushayotgan bosh homila-plasental qon aylanishini to'sib qo'yishi mumkin.
Membranalar yorilib ketgandan so'ng, bakteriyalar va infeksiyalar faollashib, amnionit va homila infeksiyalanishiga olib kelishi mumkin.
Membranalarning muddatidan oldin yorilishi homilaga ko'plab ta'siri, masalan, bu ularning erta tug'ilish xavfini oshiradi va neonatal yoki perinatal asoratlarga duch keladi.
Aniqlash
Membrananing yorilishini aniqlash asosan quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Natijalar infetsiyani aniqlashda taxminan 90%gacha aniq bo'lishi uchun arborizatsiya testi va nitrazin qog'oz testini kombinatsiyalangan holda foydalanish mumkin. Arborizatsiya testi bemorning vaginal sekretsiyasini baholas, nitrazon qog'oz testi esa vaginal pH darajasini tekshirish uchun nitrazin qog'ozidan foydalanadi.
938 (son)
938 (toʻqqiz yuz oʻttiz sakkiz) — 937 va 939 sonlari orasidagi natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Nataliya Gotsiy
thumb Nataliya Gotsiy (Наталія Гоцій; 1984-yil 10-iyulda tugʻilgan) — ukrainalik model va televizion shaxs. U 2004-yilda Ford Supermodel of the World qidiruvida gʻolib boʻlgan.
Ish
Gotsiy fransuz Elle va italiyalik Mari Klerning muqovasida paydo boʻldi va Behnaz Sarafpour, Christian Lacroix, Diane fon Furstenberg, Dior, Dolce & Gabbana, Dries van Noten, Gucci, Oskar de la Renta, Valentino, Vivienne Vestko uchun model boʻldi.
Moda industriyasidagi uzoq tanaffus va birinchi farzandining tug‘ilishidan so‘ng Gotsiy yana tahririyatda ishlay boshladi. U 2006-yilda ishlagan kompaniya 2009-yilgi Victoriaʼs Secret Fashion Show-ning kasting videosida juda qisqa kamo rolida koʻrilgan. Tashqi koʻrinishi u qaytishni rejalashtirayotgani haqidagi taxminlarni keltirib chiqardi.
2019-yilda American Project Runway ning Ukraina versiyasi boʻlgan Podium realiti-serialini taqdim etish boshlandi.
Munozara
Kam vaznli uchish-qoʻnish yoʻlagi modellari va ularning ayollarning tana qiyofasiga taʼsiri haqida xavotirlar kuchaygan bir paytda, modellarning suratlari butun dunyo boʻylab ommaviy axborot vositalarida tarqala boshladi. Gotsiy bu bahsning nishoniga aylandi. Uning 2007-yil bahorida Guy Laroche uchish-qoʻnish yoʻlagi koʻrgazmasidagi boʻsh, qovurgʻa va orqa koʻkragini ochib kiygan suratlari soʻnggi yillarda moda sanoatida tez-tez qoʻllanilgan kam vaznli uchish-qoʻnish yoʻlagi modellarining yorqin namunasiga aylandi. Bu suratlarda uning terisi ostidan oʻtib ketgan aniq belgilangan qovurgʻalar va orqa suyaklar koʻrsatilgan, aks holda sogʻlom odamda sezilmaydi. U ovqatlanish buzilishi haqidagi daʼvolarni rad etdi. U, shuningdek, sohadagi boshqa ukrainalik qizlar ham bundan farq qilmasligini va u fotoshop qurboni bo‘lganini aytadi. Gay Laroche uchish-qo‘nish yo‘lagidagi suratlarning ommaviy axborot vositalarida keng tarqalishi natijasida Gotsiy o‘shandan beri modellashtirish ishlarini topishda qiynalgan
Keyinchalik 2021-yilda u modellik yillarida anoreksiya va bulimiya bilan kasallanganini tan oldi.
Shola Shoretire
Shola Maxwell Shoretire (2004-yil, 2-fevralda tug‘ilgan) — ingliz professional futbolchisi, Premer-liganing Manchester United klubida hujumchi sifatida o‘ynaydi.
Shoretire yoshligidan Manchester United yoshlar jamoasining bir qismi bo‘lgan va tezda klubning asosiy jamoasiga ko‘tarilgan. U birinchi professional shartnomasini 2021-yilning fevralida, 17 yoshida imzolagan.
Yoshligi
Shoretire bolaligida Whitley Bay Boys klubi, Newcastle City Juniors, Wallsend Boys klubi, Hebburn Town va Cramlington Juniors bilan oʻynagan. U, shuningdek, qisqa vaqt ichida Manchester City ning yoshlar tarkibining bir qismi edi, ammo toʻqqiz yoshida raqib Manchester Unitedga qoʻshildi. U tez-tez bir yil oʻynab, yoshlar safidan tez koʻtarildi. 2018-yilning dekabr oyida u 14 yoshu 314 kunligida UEFA Yoshlar ligasida maydonga tushgan eng yosh futbolchiga aylandi. 2020-yilda, 18 yoshgacha boʻlgan yoshlarni hayratda qoldirgandan soʻng, 23 yoshgacha boʻlganlar murabbiyi Neil Wood 16 yoshida unga 23 yoshgacha boʻlgan debyutini topshirdi. U 2021-yil fevral oyida Blackburn Roversga qarshi 23 yoshgacha boʻlganlar safida 6:4 hisobidagi gʻalabada xet-trik qayd etdi.
Shoretire 2021-yilning 8-fevralida, 17 yoshga to‘lganidan bir hafta o‘tib, Manchester United bilan birinchi professional shartnomasini imzoladi. 2021-yil, 21-fevralda u United safida Newcasle United ga qarshi o‘yinda Marcus Rashfordning 88-daqiqada o‘rniga maydonga tushdi. Toʻrt kundan soʻng u 17 yoshu 23 kunligida Unitedning yevrokuboklarda maydonga tushgan eng yosh futbolchisiga aylandi va Mason Greenwood oʻrniga UEFA Yevropa Ligasi doirasida Real Sociedadga qarshi 0:0 hisobidagi durang oʻyinda maydonga tushdi, Norman Whiteside tomonidan 38 yil avval oʻrnatilgan rekordni 108 kunga yangiladi. Yoshlar jamoalaridagi oʻyinlari uchun Shoretire 2020-21-yilgi mavsumda Jimmy Merphy yilning eng yaxshi yosh oʻyinchisi deb topildi.
Xalqaro martaba
Shoretire Angliyada nigeriyalik ota va ingliz onasida tugʻilganligi sababli, u ikkala xalqni xalqaro miqyosda vakillik qilish huquqiga ega edi. 2019-yil avgust oyida Shoretire Irlandiya Respublikasiga qarshi 16 yoshgacha boʻlgan Angliya terma jamoasini himoya qildi.
2021-yil, 29-mart kuni Shoretire Angliya U18 terma jamoasida Kardiffdagi Leckwith stadionida Uels U18 ustidan 2:0 hisobida g‘alaba qozongan uchrashuvda debyut qildi.
2021-yil, 2-sentabr kuni Shoretire Angliya U19 terma jamoasi safida Sent-Jorj bogʻida Italiya U19 jamoasi ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozondi.
Faxrlar
Manchester United
Individual
Xurramobod (Panjakent)
Xurramobod ( Хуррамобод, sobiq Katta-Qishloq ) — Tojikiston shimolidagi Soʻgʻd viloyatidagi qishloq. Panjakent shahridagi Xurmi mahallasi tarkibiga kiradi.
Tayvan boʻgʻozi
Tayvan boʻgʻozi — Osiyo materigining sharqiy qirgʻogʻi bilan Tayvan o. oraligʻidagi boʻgʻoz. Janubiy Xitoy va Sharqiy Xitoy dengizlarini birlashtirib turadi. Uz. 398 km, eng kambar joyining eni 139 km, eng sayoz joyining chuqurligi farvaterida 8,6 m. Tayvan boʻgʻozida Penxuledao o.lari bor. Yirik portlari: Gaosyun, Fuchjou va Syamin.
Islom dinida ayol
Islom dinida ayol — musulmonlar jamiyatidagi ayol oʻrni, shuningdek ayolning, ijtimoiy institutlar bilan oʻzaro munosabatlarini tartibga soluvchi normalar va qoidalar tizimi.
Islomdagi ayollarning oʻrni musulmon jamiyatining ijtimoiy tuzilishini tanqid qilishning anʼanaviy nuqtasidir. Shariatda (Islom qoidalari) erkaklar va ayollarning huquq va majburiyatlar sohasidagi rollari sezilarli farqga ega. Unda nikoh, ajralish, yuridik huquq, kiyim-kechak va taʼlim masalalaridagi farqlar ifodalanadi.
Tarixda
left|thumb|171x171px| IV—VI asr arab ayollarining anʼanaviy kiyimlari. Islom dinini ayollarning oʻrniga taʼsirini baholash uchun Islomdan oldingi Arabistondagi ayollarning oʻrnini koʻrib chiqish kerak. Oʻsha paytdagi ayollarning holati koʻp narsalarni orzu qilishga qolgan edi. Qashshoqligi tufayli ota-onalar yangi tugʻilgan qiz chaqaloqlarini oʻldirganlari haqida dalillar mavjud.
Islom arab jamiyatining tuzilishini oʻzgartirdi, gender rollarini isloh qildi. Professor William Montgomerining tadqiqotiga koʻra, Islom ayollarning holatini yaxshilagan, ularga huquqlar bergan. Baʼzi tadqiqotchilar Islomga koʻra ayollar 20-asrgacha boʻlgan baʼzi Gʻarb mamlakatlariga qaraganda koʻproq huquqlarga ega ekanligini taʼkidlaydilar. Masalan, fransuz qonunchiligiga muvofiq ayollarning huquq layoqatini cheklash faqat 1965-yilda bekor qilingan. Garvard universitetining huquqshunos professori Noa Fildman, qayd etadiki: "Inglizlar barcha mustamlakalarda bo`lgani kabi,o`z qonunlarini musulmonlarga ham qo`lladilar, natija esa bitta edi - ayolni islom qonunlari bergan huquqlaridan mahrum qilish. Buni gender tengligi yo`lidagi rivojlanish deb atash mushkuldir."
Oksford lugʻatida islom paydo boʻlganidan keyin ayollarning oʻrni umumiy yaxshilanganligiga ishora qilib, ayol shaxsining toʻliqligi eʼtirof etilganligini taʼkidlaydi.
Tugʻilishlar boʻyicha davlatlar roʻyxati
Ushbu maqolada dunyo aholisining tugʻilish soni va koeffitsienti AQSh MRBsining CIA World Factbook maʼlumotlari asosida keltirilgan.
Islom dinida ayol
Tarixda
William Montgomerining aytishicha, Muhammad s.a.v ni oʻz davrining tarixiy kontekstida ayollar huquqlarini himoya qilgan va asosiy huquqiy kafolatlarni taʼminlash orqali ularning mavqeini sezilarli darajada yaxshilagan shaxs sifatida koʻrish mumkin.
Jhon Espositoning qayd etishicha, Muhammad s.a.v ayollarga ularning jamiyatdagi mavqeini oshirishga yordam beradigan huquqlar: oilaviy hayot, nikoh, taʼlim va iqtisodiy aloqalar sohasida huquq va imtiyozlar bergan.
Ammo shunga qaramay, ayollarning Islomdagi oʻrni umuman Qur’on gʻoyalariga emas, balki hukmron patriarxal madaniyat meʼyorlariga toʻgʻri kelardi.
Islom ayoli hayotining turli jabhalari haqidagi muqaddas matnlar
Islom taʼlimoti ayollarga ikki tomonlama munosabatda boʻladi. Onalarni barcha erkaklardan ulugʻlovchi baytlar ham bor, qiyomatda ayol va erkak teng hukm qilinadi, degan baytlar ham bor. Shu bilan birga, Islomni qattiq tanqid qilgan sobiq fizika professori Bill Worner Qur’onning 71 foizida,hadislarning esa 91 foizida ayolning erkakdan pastroq mavqega ega ekanligini taʼkidlaydi.
Gender rollari
Qur’oni karimda: „Erkaklar ayollarning valiylaridir, mollaridan infoq qilganlari uchun, Alloh ularning baʼzilarini boshqalardan ustun qoʻydi“ deyiladi.
Islom qoidalariga koʻra, xotin butunlay eriga boʻysunadi. Ayolning oiladagi asosiy roli, naslni koʻpaytirish va bolalarga gʻamxoʻrlik qilish, erkakning roli esa oilani moddiy taʼminlashdir.
Hijob va erkinlik
right|thumb| Niqab kiygan ayol, [[Yaman]] Qurʼoni karimda: „Moʻminalarga ayt, koʻzlarini tiysinlar, farjlarini saqlasinlar va ziynatlarini koʻrsatmasinlar, magar ulardan (ziynatlaridan) zohir boʻlganlar mustasno. Roʻmollarini yoqa yorigʻlariga toʻshasinlar. Erlari, otalari, erlarining otalari, oʻgʻillari, erlarining(boshqa hotinidan) oʻgʻillari, aka-ukalari, aka-ukalarining oʻgʻillari, opa-singillarining oʻgʻillari, ayollar qoʻl ostodagi asirlari, (oilaga) bogʻliq qolib, uylanish ehtiyojidan qolgan erkaklar va hali hanuz ayollarning uyatli joylarini farqiga bormagan goʻdak bollardan boshqa hech kimning yonida goʻzallik va koʻkraklarini ochmasinlar. Yashirgan vujudlari — ziynatlari maʼlum boʻlib bilinishi uchun oyoqlarini yerga sezilarli taqillatmasinlar. Ey moʻminlar! Najot topishingiz uchun, Allohga tavba qiling!“ 24:31 (Nur surasi, 31-oyat)
Bu parcha, hijob kiyish talabining asosi hisoblanadi.
Taʼlim
Koʻpgina islom taʼlim muassasalarining barpo etilishida ayollar muhim rol oʻynagan, masalan, Fotima al-Fihriy 859-yilda Al-Qaravin universitetiga asos solgan. XII asrda yashagan Ibn Asakirning yozishicha, Islom olamida ayollarning bilim olishi uchun katta imkoniyatlar mavjud edi. U ayollarning oʻqishi, ilmiy darajalarga ega boʻlishi, olim va oʻqituvchi boʻlishlari mumkinligini yozgan. Islom olamidagi ayollarni Muhammad paygʻambar s.a.v ning muvaffaqiyatli tadbirkor ayoli Xadicha r.a va hadis ilmida taniqli olima Oisha rahimahulloh ilhomlantirgan. Muhammad „hayo ularning eʼtiqodlarini oʻrganishlariga toʻsqinlik qilmagan“ Madinalik ayollarni diniy ilmga chanqoqligini maqtagani haqida hikoya qilinadi. Ayollarning taʼlim olishida hech qanday qonuniy cheklovlar boʻlmasa-da, baʼzi erkaklar, masalan, Muhammad ibn al-Haj (vaf. 1336), oʻzining maʼruzalari paytida baʼzi ayollarning xatti-harakatlaridan norozi boʻlgan. 15-asrda Al-Shaxavi oʻzining butun oʻn ikki jildlik tarjimai hol lugʻatini olima ayollarga bagʻishlaydi; lugʻatda ulardan 1075 tasi haqida maʼlumotlar mavjud.
Moliyaviy savollar
Islom ayollarga shaxsiy mulk huquqini beradi. Ayollar uchun moliyaviy majburiyatlarning yoʻqligi (masalan, oilani taʼminlash uchun) tufayli erkaklar koʻproq moddiy huquqlarga ega. Biroq musulmon ayollar tarixan mulk huquqiga ega boʻlgan. Islom ayollarga maʼlum sharoitlarda ishlashga ruxsat beradi, masalan, ayol erkaklar bilan yolgʻiz qolganida mumkin emas. Uning ishi bolalarga gʻamxoʻrlik qilish kabi muhimroq narsalarga xalaqit bermasligi kerak. Ayollarlar taʼlim muassasalarida va sport markazlarida erkaklardan koʻra ayollarning ishlashi maʼqul. Ayrim islom maktablari ayolga qozilik qilish huquqini bermaydi. Boshqalar (hanafiy mazhabi) fuqarolik ishlarini olib borishga ruxsat beradi jinoiy sudga qozilik qilish bundan mustasno. Ushbu huquqiy cheklovlar ayollarni shafqatsiz jinoiy ishlarni koʻrib chiqish yukidan himoya qilish istagi bilan bogʻliq.
Hozirgi zamonaviy bosqichda, baʼzi musulmon mamlakatlarida, masalan, Misr va Marokashda taʼlim va mehnat sohasida ayolni kamsitishlari saqlanib qolmoqda. Musulmon dunyosida bandlik tuzilmasi boshqacha: Pokistonlik ayollarning 16 foizi iqtisodiy faol. Indoneziyada bu koʻrsatkich 52 % ni tashkil qiladi. Shunisi eʼtiborga loyiqki, ayolning ishlab topgan puli uning shaxsiy mulki hisoblanishi shart, u oʻz ixtiyoriga koʻra pulni sarflashi mumkin, erkaklar esa ishlab topgan pulini oʻz oilasiga sarflashlari buyuriladi.
Arnold Auerbach
thumb|Red Auerbach
Islom dinida ayol
Ayollar bandligi
Islom xalifaligida ayollar iqtisodiy faoliyatda faol ishtirok etganlar. Xotin-qizlar turli kasb-hunarlarda, xalq xoʻjaligining barcha tarmoqlarida mehnat qilardilar. Kasalxonalarning oʻziga xos xususiyati ayol xodimlarning katta roli edi. XII asrda Ibn Rushd ayollar har jihatdan erkaklar bilan teng va teng imkoniyatlarga ega ekanligini taʼkidlagan. Biroq, musulmon dunyosining aksariyat mamlakatlarida ijtimoiy va ishlab chiqarish sohasida gender segregatsiyasi mavjud boʻlib, u kasblarning „erkaklarga“ va „ayollarga“ boʻlinishida namoyon boʻladi va ayollarning bandlik va taʼlim darajasi erkaklarniki bilan solishtirganda pastroq ekanligi koʻrinadi. Ushbu hodisaning sababi bilvosita islom dinining baʼzi koʻrsatmalari bilan belgilab qoʻyilgan xatti-harakatlar bilan bogʻliq. Masalan, abortning taqiqlanishi bilan bevosita bogʻliq boʻlgan va musulmon oilalariga xos boʻlgan koʻp farzandlilik ayollarning martaba zinasidan koʻtarilishida ob’ektiv toʻsiqdir. Islom anʼanalarida meʼyor boʻlgan koʻp farzandli oila koʻplab musulmon ayollar uchun yoʻl-yoʻriq boʻlib xizmat qiladi, unga koʻra ular oʻz hayotlarini quradilar va kasb tanlashadi.
Arnold Auerbach
Arnold Jacob „Red“ Auerbach (1917-yil 20-sentabr, Brooklyn, New York — 2006-yil 28-oktabr, Vashington) — amerikalik basketbol murabbiyi, NBA Boston Celtics klubining uzoq yillik murabbiyi(1950—1966).
Islom dinida ayol
Huquqiy masalalar
Qurʼoni karimda: „Va sizlar rozi boʻladigan (adolatli) guvohlardan ikki erkak kishini, agar ikki erkak topilmasa, bir erkak va ikki ayolni — biri unitib adashsa, yana biri unga eslatadi“ 2:282 (Baqara surasi, 282-oyat).
Ibn Kasir aytdilar: "Bir erkakning oʻrniga ikki ayol, chunki ayollar nuqsonlidir, Muslim rivoyati Abu Hurayra roziyallohu anhudan Muhammad sollallohu alayhi vasallam dedilar: „Ey ayollar jamoasi, sadaqa beringlar va koʻp istigʻfor aytinglar, chunki men doʻzax ahlining koʻpchiligi siz ayollardan tashkil topganini koʻrdim“. Ulardan bir donishmand ayol soʻradi: "Yo Rasululloh, nega biz doʻzax ahlining koʻpchiligimiz? Rosululloh s.a.v: "Chunki sizlar koʻp laʼnat aytasizlar, turmush oʻrtogʻingizga koʻp noshukurlik qilasizlar. Sizdan boshqa aql-idrok va dinda noqis boʻlib, aqllilar ustidan gʻolib keluvchilarni koʻrmadim. Ayol soʻradi: "Yo Rasululloh, aqlingiz va diningiz noqis degani nima degani? Rosululloh s.a.v: „ ikki ayolnining guvohligi bir erkakning guvohligi bilan barobar boʻlishi aql noqisligidir, dinsizlikning dalili shundaki, sizlar hayz va nifos qoni koʻrganida namoz oʻqimaysizlar va roʻza tutmaysizlar“ dedilar
Arnold Auerbach
Auerbach eng katta muvaffaqiyatiga Boston Seltiks murabbiyi sifatida erishdi. U Bob Kosi va Bill Rassell kabi sportchilar yordamida NBA tarixidagi eng yaxshi jamoalardan birini qurdi. Red 1966-yilda murabbiylik faoliyatini yakunladi. Uning faoliyatidagi gʻalaba foizi 0,662 ni tashkil etdi. Uning 1037 ta gʻalabasi (pley-off gʻalabalari bilan birga) keyinchalik murabbiy Leonard Wilkens tomonidan zabt etildi. Bosh murabbiylikdan ketganidan keyin Red bir necha yilni jamoaning bosh menejeri (1970-1984), keyin esa Boston Seltiks prezidenti (1970-1997, 2001-2006) lavozimlarida oʻtkazdi.
Islom dinida ayol
Or-nomus qotilliklari
Huquqshunos professor Feldmanning soʻzlariga koʻra, „Islom Yaqin Sharqdagi baʼzi mamlakatlarda hamon sodir boʻlayotgan or-nomus qotilliklarini qoralaydi“. Oila (urugʻ-aymogʻ) gʻururi va nomusini sharmanda qilgan ayollarni oʻldirish or-nomus qotilligi deb ataladi. Bunday qotilliklar baʼzi musulmon mamlakatlarida keng tarqalgan boʻlsada, boshqa mamlakatlarda ham sodir boʻladi. Ayrim musulmon ulamolari bu qotilliklar Islomga hech qanday aloqasi boʻlmagan anʼananing bir qismi, xolos, deb taʼkidlaydilar.
Eron va kurd ayollarining huquqlarini himoya qilish tashkiloti hisobot eʼlon qildi. Bunga koʻra 2010-yilda 2829 yosh ingliz musulmon ayollari kaltaklangan, kislota bilan azoblangan, oʻgʻirlangan yoki oʻldirilgan. Bu ayollarning kelib chiqishi asosan,Pokiston, Hindiston va Bangladeshdan. Gap oilalar tomonidan uyushtirilgan majburiy nikohlarga qarshi turish haqida ketyapti. Ular shaxsiy oʻtta yaqin doʻsti paydo bolgan ayollarga, zoʻrlangan ayollarga, shuningdek, erkak kishi bilan gaplashish maqsadida birinchi qadam qoʻyishga jur’at etganlarga yoki bir jinsli muhabbatga moyil boʻlganlarga ham hujum qilishadi. Buyuk Britaniyada „oila sharafi himoyachilari“ bilan kurashuvchi maxsus boʻlinma tashkil qilingan.
Arnold Auerbach
Professional faoliyati
Red bolaligini Nyu-Yorkda, Bruklinda oʻtkazdi. Talabalik yillari Jorj Vashington universitetida oʻtdi, u jamoasida uch mavsum oʻynadi: u eng sermahsul oʻyinchi edi va himoyadagi eng yaxshilardan biri hisoblanardi. 1941-yilda taʼlim yoʻnalishi boʻyicha magistr darajasini oldi. 1942-43 yilgi mavsumda Amerika Basketbol Ligasining Xarrisburg senatorlari uchun bitta oʻyin oʻynagan. U dengiz flotida uch yil xizmat qildi va Norfolk dengiz bazasida jamoaga murabbiylik qildi.
Red professional NBA faoliyatining dastlabki uch yilini Washington Wizardsda oʻtkazdi. 1950-yilda Boston Celtics xoʻjayini Uolter Braun Redni bosh murabbiy etib tayinladi. Auerbach raqobatbardosh jamoani puxtalik bilan tashkil qildi. 1956-yil 29-aprelda „Celtiks“ katta kelishuvga erishdi, bu kelishuvga koʻra, Ed Makoli va Kliff Xeygan 1956-yilgi loyihada Bill Rassellni tanlash uchun birinchi bosqich tanlovi evaziga Bostonni tark etishdi. Jamoada markaziy oʻyinchining paydo boʻlishi Bostonning chempionlik davrining boshlanishi edi. Red jamoasi toʻqqiz marta chempionlikni qoʻlga kiritdi, shundan sakkiztasi uzluksiz boʻldi (1957, 1959-66) 1965-yilda Red NBAning eng yaxshi murabbiyi unvoniga sazovor boʻldi, keyinchalik bu unvon uning nomi bilan atala boshlandi.
Islom dinida ayol
Oiladagi zoʻravonlik
Islom ayol eriga itoat qilmasa va hurmatsizlik bilan uning gaplariga quloq solmasa, uni kaltaklashga ruxsat beradi.
„Xotinlaringizning itoatsizligidan qoʻrqsangiz, avvalo ularga pand-nasihat qilinglar, soʻng (yaʼni, nasihatlaring kor qilmasa), ularni yotoqlarda tark qilingiz, (ular bilan bir joyda yotmang, yaqinlashmang) soʻngra (yaʼni, shunda ham sizlarga boʻyinsunmasalar), uringlar! Ammo sizlarga itoat qilsalar, ularga qarshi boshqa yoʻl axtarmanglar. Albatta, Alloh eng yuksak va buyuk boʻlgan zotdir“ (Niso surasi, 34).
Nikoh va oila
Boshqa tomondan, Qur’on musulmon erkaklarga xristianlar va yahudiylar orasidan ayollarni xotinlashga ruhsat beradi, garchi bu ayb boʻlsa-da, taqiqlanmagan. Bunda baʼzi ogohlantirishlar mavjud. Koʻplab Islom olimlari — asosan hanafiy mazhab ilohiyotchilari-Islom boʻlmagan mamlakatda dinlararo nikoh harom (gunoh) degan fikrni bildiradilar.
Erkaklarga toʻrtta xotinga ruxsat beriladi. Baʼzi Islomiy ulamolar fikriga koʻra, ayol shartnomada uning roziligisiz ikkinchi va keyingi xotin olish taqiqlangan shartni belgilash huquqiga ega.
Nikoh shartnomasi
Islomda nikoh ijtimoiy kelishuv va huquqiy shartnoma hisoblanadi. Shartnomani imzolash jarayoni, odatda, kelin va kuyovning yaqin oilalarini oʻz ichiga olgan xususiy ishdir. Shartnoma oʻzi nikoh deb nomlanadi.
1. Nikohning barqarorligi, kelin ham kuyov ham shartnoma shartlarini bajarishi. Ikki tomon oʻrtasida meros oʻrnatish.2. Shartnomaga qaramay, erkak quyidagilarni bajarishi shart:
3. xotiniga quyidagilar kiradi:
Oilaviy hayot
Qur’on erkak va ayol oʻrtasidagi sevgini Allohning belgisi sifatida tasdiqlaydi. Islom er va xotin oʻrtasidagi uygʻun munosabatlarni himoya qiladi. Ikkalasi ham bir-birining jinsiy va boshqa ehtiyojlarini qondirishga intilishi kerak. Islom erlarini xotinlariga mehr koʻrsatishga, xotinlari esa erlariga itoatkor boʻlishga chaqiradi. Qur’onda oilaviy nizolarda oʻzaro kelishuvga intilish ragʻbatlantiriladi.
Ayollar diniy hayotda
Islomda Allohning oldida erkaklar va ayollar oʻrtasida farq yoʻq. Ular oʻz harakatlari uchun bir xil mukofot yoki jazo oladilar. "Erkak yoki ayol bo`lishidan qat`iy nazar, kimki Allohga ishongan holda yahshi ish qilsa,unga go`zal bir hayot yashatamiz. 16:97"
Baʼzi musulmon mamlakatlarida ayollar masjidga erkin kirish huquqiga ega, boshqalarida esa yoʻq. Imom faqat erkak boʻlishi mumkin, ammo ayol ham boshqa ayollar oldida Imom (ibodatning yetakchisi) boʻlishi mumkin. Musulmon dunyosining koʻplab mintaqalarida ayollar diniy sohada bolalar va ayollarni uyda yoki maxsus maktablarda Qur’on matnlarini Arab tilida oʻqitish va oddiy, „kundalik“ ibodatlarni oʻrgatadigan oʻituvchilar boʻlish imkoniyatiga ega. Oʻrta Osiyoda ular otin, Bibi-otin, otincha va boshqalar deb ataladi va ularning oʻrni mulla maqomiga tenglashadi. Alloh bilan muloqot va ibodat qilish joyi boʻlgan masjidga baʼzi mamlakatdagi ayollar borishi taqiqlanan, shuningdek ular diniy marosimlarni oʻtkazish va maʼnaviy ehtiyojlarini roʻyobga chiqarish uchun muqaddas joylar (Oʻrta Osiyoda ular odatda maqbaralar deb ataladi) boʻlib, ular u yerlarda diniy yoki oilaviy bayram kunlarida jamoaviy yoki shaxsiy ziyoratlar qilishadi.
Islomda taniqli ayollar
thumb|274x274px|Suyumbike va uning oʻgʻli
Siyosatdagi ayollar
Tarix davomida musulmon ayollar koʻpincha Islomiy davlatlarning boshida boʻlishmagan. Sulayxidlarning shiit sulolasidan boʻlgan Malikai Asmo, Malikai Arva 1087-1138-yillar ichida Yamanni toʻxtovsiz boshqargan, Usmon imperiyasining ayol sulton tomonidan boshqarilish davri 130 yildan kam boʻlmagan.
Soʻnggi paytlarda ayollar Indoneziyaning (Megavati Sukarnoputri), Pokistonning (benazir Bxutto), Turkiyaning (Tansu Chiller) va Bangladeshning (Xolid Zia, Shayx Hasina) prezidentlik va ministrlik lavozimlariga tanlandi. Biroq, baʼzi konservativ ulamolar ayollarning siyosatga aralashishiga qarshi chiqmoqdalar.
Rossiya tarixidagi eng mashhur musulmon hukmdor ayollari Syuyumbike va Qosimlik hukmdor Fotima sultondir.
Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida
Oʻzbekiston mamlakati OFK ga aʼzo boʻlganidan beri Osiyo klublar musobaqalarida Oʻzbek klublari 3 ta turnirida qatnashgan; Osiyo Chempionlar ligasi, Osiyo Kubok Egalari Kubogi, OFK kubogi.
1992—1999-yillar fasllariv
Asosiy maqola: Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida 1992—1999-yillar
Koxliomiaz
thumb| Cochliomyia hominivorax lichinkasi. Koxliomiaz (Cochliomyiasis) — Cochliomyia hominivorax lichinkalari bilan invaziyalash natijasida kelib chiqqan miaz.
Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida
2010—2019-yillar fasllari
Asosiy maqola: Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida 2010—2019-yillar
2020—2022-yillar fasllari
Asosiy maqola: Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida 2020—2029-yillar
Koxliomiaz
Birinchi oʻlim holati 1883-yilda C. hominivorax lichinkalarini burunda parazitlashtirganda qayd qilingan (qarang. Burun miazi).
Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida
Yakuniy statistika
thumb 2022-yilgi mavsum yakunlari boʻyicha statistik maʼlumotlar.
Koxliomiaz
Lichinkalar ogʻiz boʻshligʻida koʻpayishi mumkin, bu ogʻiz miazi, parodontni keltirib chiqaradi.
Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida
OFK kubogi
*Davom etmoqda
Koxliomiaz
C. hominivorax, shuningdek, teri miazini ham keltirib chiqarishi mumkin: bemorda isitma, lichinkalar boʻlgan shikastlangan terining yiringlashi kuzatiladi. Ular yuz yaralarini ham egallab olishi mumkin. Kindik ham shikastlanishi mumkin.
Davolash lichinkalarni olib tashlashdan iborat.
Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida
Eng koʻp oʻyin oʻtkazganlar
Umumiy Osiyo kuboklarida eng koʻp goʻl urganlar
Koxliomiaz
Yana bir turi, C. macellaria ham miazni keltirib chiqaradi.
Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida
Osiyo Chempionlar ligasi
Malumot uchun: Osiyo Chempionlar ligasida Kamida 2 goldan ortiq urgan futbolchilar kiritilgan.
Koxliomiaz
Shuningdek qarang Entomozlar.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida
Osiyo Chempionlar ligasi
Gollar hisobi faqat oʻzbek jamolarida urilgani boʻyicha hisoblangan.
''Osiyo Chempionlar kubogi / ligasi dagi natjalar. Natijalarga saralsh baxslardagi hisoblar ham kiritilgan.''
OFK kubogi
Malumot uchun: OFK kubogida kamida 2 va undan ortiq goldan ortiq urgan futbolchilar kiritilgan.
Gollar hisobi faqat oʻzbek jamolarida urilgani boʻyicha hisoblangan.
Osiyo Kubok Egalari Kubogi
Maʼlumot uchun: Osiyo Kubok Egalari Kubogi kubogida kamida 2 va undan ortiq goldan ortiq urgan futbolchilar kiritilgan.
940 (son)
940 (toʻqqiz yuz qirq) — 939 va 941 sonlari orasidagi natural son.
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Oʻzbekiston futbol klublari Osiyo kuboklarida
Osiyo Kubok Egalari Kubogi
Gollar hisobi faqat oʻzbek jamolarida urilgani boʻyicha hisoblangan.
Umumiy Osiyo kuboklarida eng koʻp goʻl urganlar
Maʼlumot uchun: Oʻzbekiston Klublari qatnashgan 3 musobaqada kamida 5 va undan ortiq goldan ortiq urgan futbolchilar kiritilgan.
Gollar hisobi faqat oʻzbek jamolarida urilgani boʻyicha hisoblangan. Maʼlumot uchun: toʻq rangda berilgan futbolchilar hizrda faoliyatinin davom ettirmoqda
Arches (Vosges)
Arches Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Épinal tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1679 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 95,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,5 km2. Dengiz sathidan 335 – 521 m balandlikda joylashgan.
Tayvan (orol)
Tayvan, Formoza — Tinch okeandagi orol, Osiyoning jan.sharqiy qirgʻoqlari yaqinida, materikdan Tayvan boʻgʻozi orqali ajralgan. Maydoni 36 ming km². Maʼmuriy markazi — Taybey sh. Aholisi 22,3 mln. kishi (2001), 1 km² ga 621,7 kishi toʻgʻri keladi. Rasmiy til — xitoy (mandarin) tili. Aholi buddizm, daosizm va xristian dinlariga eʼtiqod qiladi. Pul birligi — yangi Tayvan dollari.
Tayvanning qirgʻoq chizigʻi tekis, sharqiy qismida Tayvanshan suvayirgʻich tizmasi oʻtgan. Gʻarbiy sohili tekislik. Shimolida bir necha soʻngan vulqon bor. Kuchli zilzilalar boʻlib turadi. Iqlimi shimolida subtropik, janubida tropik, mussonli iqlim, yanvarning temperaturasi 15— 20°, iyulniki 25—30°. Yillik yogʻin 1500–2500 mm. Tez-tez tayfun boʻladi. Daryolari sersuv. Hududining yarmiga yaqini doim yashil oʻrmon bilan qoplangan, 3300 m dan baland qismi butazor va oʻtloqlar. Foydali qazilmalardan neft, tabiiy gaz, koʻmir qazib olinadi, oltingugurt konlari bor. Tekisliklarda sholi, choy, batat, shakarqamish, ananas va hokazo ekiladi. Tayvanliklar turli xil davlatlarga ham tarqalgan.
Tammy Abraham
Kevin Oghenetega Tamaraebi Bakumo-Abraham (1997-yil 2-oktabrda tugʻilgan), Tammy Abraham nomi bilan tanilgan, ingliz professional futbolchisi, A Seriyaning Roma klubi va Angliya terma jamoasida hujumchi sifatida oʻynaydi.
Chelsi akademiyasi bitiruvchisi sifatida Abraham 2016-yilda Chempionship klubi Bristol Sitida ijara asosida bir mavsumni o'tkazgunga qadar klub uchun asosiy jamoadagi debyutini o'tkazdi. U yerda u muvaffaqiyatli kampaniyadan zavqlanib, klubning mavsumning eng yaxshi o'yinchisi, mavsumning eng yaxshi yosh o'yinchisi va eng yaxshi to'purar sovrinlarini qo'lga kiritib, bir mavsumda buni amalga oshirgan birinchi futbolchiga aylandi. Abrahamni Suonsi Sitida ijaraga oldi, ammo mavsum klub Premyer- ligadan tushib ketish bilan yakunlandi. Keyin u 2018-yilda Aston Villaga kelib qoʻshildi va 1977-yildan beri klub uchun bir mavsumda 25 ta gol urgan birinchi futbolchiga aylandi.
Ilgari Angliya yoshlar terma jamoasi a'zosi bo'lgan Abraham mamlakatni 18 yoshgacha bo'lgan darajada himoya qilgan va 2017-yilda Polshada bo'lib o'tgan 21 yoshgacha bo'lgan futbolchilar o'rtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok etgan. U 2017-yilning noyabrida kattalar safida debyut qilgan.
Brzeg qalʼasi
thumb|280x280px|Brzeg qalʼasi fasadi Brzeg qal’asi — Opole vodiysining Brzeg shahrida, Sileziya mintaqasining Polsha qismida joylashgan. Hozirda muzey boʻlib, tuzilmalariga Piast sulolasi maqbarasi kiradi.
Tammy Abraham
2004–2016: Yoshlik karyerasi
left|thumb| Abraham 2016-yilda [[Chelsea F.C.|Chelsi uchun tayyorgarlik ko'ryapti]] Abraham Chelsiga 8 yoshgacha bo'lganlar darajasida qo'shildi va klub akademiyasi tizimidan o'tdi. U 2015 va 2016-yillarda UEFA Yoshlar ligasida va Angliya yoshlar kubogida ketma-ket g'alaba qozongan Chelsi yoshlar jamoasining bir qismi edi UEFA Yoshlar ligasining 2015-16-yilgi mavsumida Abraham to'qqizta o'yinda sakkizta gol urib, turnirda Robertodan keyin ikkinchi eng ko'p uruvchiga aylandi. U yuqori jismoniy holatini Angliya yoshlar kubogida ko'rsata oldi va aprel oyidagi finalda Chelsining Manchester Siti ustidan qozonilgan g'alabasida g'alaba golini kiritdi. 2014-15 va 2015-16-yilgi mavsumlarda Abraham Chelsining turli yoshlar jamoalari uchun barcha musobaqalarda 98 ta o'yinda 74 ta gol urdi.
Brzeg qalʼasi
Geografiyasi
Brzeg qal’asi Oder daryosining gʻarbiy tomonidagi qoyada, Polsha janubi-gʻarbiy qismidagi Quyi Sileziya vodiysi va Opole voevodaligi provinsiyalari chegarasida joylashgan Brzeg shahrida joylashgan.
Haymarket, Edinburg
Haymarket ( Scots ,  Scottish Gaelic   ) — Shotlandiyaning Edinburgdagi hududi. U shahar markazining g'arbiy qismida joylashgan va bir nechta asosiy yo'llarning, xususan Dalri yo'lining (janubiy-g'arbdan Gorgi yo'liga olib boradi va M8 ega avtomagistralidan Glazgoga olib boradi), Korstorfin yo'lining (g'arbdan M8 va M9ga olib boradi) kesishgan joyidir. Stirling va shimol) va Shandvik-pleys (sharqdan Shahzodalar ko'chasiga va shahar markaziga olib boradi). Haymarketda bir qancha pablar, kafelar va restoranlar mavjud ekan.
Brzeg qalʼasi
Tarixi
Qal’aning mavjudligi haqidagi dastlabki maʼlumotlarda 1235-yilda Soqolli Genrix I davrida qurilgan xandaqli va mustahkam devorlari boʻlgan kichik qal’a tasvirlangan. Qal’aga tutash „Arslonlar minorasi“ deb nomlanuvchi kvadrat minora qurilgan. 1342-yilda qal’a gersoglikning poytaxti boʻlgan, keyin u koʻp marta taʼmirlangan. 1370-yilda shahzoda Lyudvik I qal’ani kengaytirdi va uning ichida Piast sulolasi maqbarasi joylashgan ibodatxonani qurdi. 1544-yilda Legnica hukmdori Fridrix II davrida qasrga qoʻshimcha binolar qoʻshildi, qurilish 1560-yilda yakunlandi. Qoʻshimchalar ikkita yangi bino, binolarni oʻrab turgan katta hovli va ambulatoriya shaklida boʻlgan. Piast knyazlarining byustlari darvoza dekoratsiyasining bir qismi edi. Dizayndagi oʻzgarishlar Gotika uslubidagi qal’adan Sileziyadagi Uygʻonish davri arxitekturasigacha boʻlgan.
1801-yildagi yongʻin paytida qal’a yana zarar koʻrdi. 1920-yilda tashlandiq qal’ani rekonstruktsiya qilish boshlandi, ammo Ikkinchi Jahon urushi paytida qal’aga juda katta zarar yetkazildi. Qal’a 1966—1978-yillarda va yana 1980-yildan 1994-yilgacha Uygʻonish davri uslubida qayta qurilgan. Hozirda u Sileziya piastlari muzeyi sifatida xizmat qiladi.
Qayta qurilgan qal’a „Sileziya Vavel“ deb ham ataladi. Uni italiyalik Jakub Parr, Frensis Pahr va Bernard Niuron qayta tiklagan. Uning hozirgi jabhasi „Markaziy Yevropadagi Uygʻonish davrining eng ajoyib tarixiy yodgorliklaridan biri“ sifatida tanilgan. Hovli uch qavatli galereyalar bilan qayta tiklandi. Birinchi qavatda Uygʻonish davri uslubida joylashgan sharqiy qanotdagi baʼzi xonalarning ichki qismi yaxshi saqlangan.
Qal’aning bir qismi boʻlgan muzeyda Sileziya Piastlari tarixini aks ettiruvchi eksponatlar mavjud. Koʻrgazmaga qoʻyilgan diqqatga sazovor rasmlardan baʼzilari Vrotslav milliy muzeyi kollektsiyasidan va taniqli Sileziyalik barokko rassomi Maykl Leopold Vilmanning rasmlari. Muzeyda Legnica va Brzeg gersoglarining yaxshi saqlangan sarkofaglari ham mavjud. 14-asrga oid, Polshaning yagona „mukammal saqlanib qolgan oʻrta asr ov kamoni“ Brzegning Mleczna koʻchasidagi qazishmalardan olingan arxeologik topilmadir.
Tammy Abraham
2004–2016: Yoshlik karyerasi
Uning yoshlar darajasidagi jismoniy holatini vaqtinchalik bosh murabbiy Guus Hiddinkning e'tiborini tortdi va u 2015-16-yilgi mavsum oxirida uni asosiy jamoa bilan mashg'ulotlarga taklif qildi. 2016-yilning 11-mayida Hiddink Abrahamni Chelsidagi debyutini Premer-ligada Liverpulga qarshi 1–1 hisobidagi durang o'yinda oʻtkazib, 74-daqiqada Bertrand Traorening oʻrniga maydonga tushdi. Keyingi haftada Abraham Stemford Bridjda o'z uyidagi debyutini o'tkazdi va yana Premer-liganing yangi chempioni Lester Siti bilan 1–1 hisobidagi durang o'yinnig ikkinchi bo'limida Traorening o'rniga maydonga tushdi.
2016–17: Bristol Sitiga ijara
thumb| Abraham (o'ngda) 2016-yilda Bristol Sitida o'ynayapti 2016-yilning 5-avgustida Abraham Chempionship klubi Bristol Sitiga Chelsidan bir mavsumga ijaraga oldi. Ertasi kuni u klubdagi debyutini o'tkazdi va u debyutanti Josh Brownhill o'rniga zaxiradan maydonga tushdi va Uigan Atletikga qarshi o'yinda garchi keyinchalik gol Hordur Magnusson hisobiga yozilgan bo'lsada, hisobda ortda qolib turib 2–1 hisobida g'alabani ilib ketgan o'yinda Sitining birinchi golini kiritdi. U o'zining ikkinchi o'yinini asosiy tarkibda boshladi va Uikomb Uonderers ustidan 1–0 hisobidagi g'alaba qozongan o'yindagi yagona golni kiritib, Bristol Sitining EFL kubogining ikkinchi raundiga chiqishiga yordam berdi. Keyingi hafta, 13-avgust kuni u yangi ko'tarilgan Burton Albion ustidan 2–1 hisobida g'alaba qozonib, o'zining birinchi professional dublini, shu jumladan so'nggi daqiqada g'alaba olib kelgan golini qayd etdi. Sentabr oyida Abraham ikkinchi dublini Sheffild Uensdeyga urdi, ammo Bristol Siti yakunda 3–2 hisobida mag'lub bo'ldi. U o'sha oy davomida yana ikkita gol urdi, bu esa uni chempionatda sentabr oyining eng yaxshi futbolchisi deb topilishiga sabab bo'ldi. Shuningdek, u sentabr oyida EFLda oyning eng yaxshi yosh futbolchisi sovrini bilan taqdirlandi.
2017-yilning 31-yanvarida Abraham Chempionatdagi 16-golini Sheffild Uensdeyga qarshi 2–2 hisobidagi oʻyinda kiritdi, bu esa u Fulxem ing sobiq hujumchisi Muossa Dembelening Futbol Ligasi chempionatining boshidan beri oʻsmirltomonidan eng koʻp gol urish boʻyicha rekordini yangiladi. Abraham mavsumni o'z nomiga 23 ta gol bilan faqat Lids Yunaytedning Chris Woodidan keyin ikkinchi bo'lib yakunladi, Siti kampaniyani 17-o'rinda yakunladi va shu tariqa quyi ligaga tushib qolishdan qutilib qoldi. Mavsum davomidagi o'yinlari unga Bristol Sitida yilning eng yaxshi futbolchisi, yilning eng yaxshi yosh o'yinchisi va eng yaxshi to'purar mukofotlarini ham taqdim etdi. Shunday qilib, u bir mavsumda uchta sovrinni ham qo'lga kiritgan birinchi futbolchiga aylandi
2017–18: Suonsi Sitiga ijara
thumb| Abraham 2017-yilda Suonsi Siti darvozasiga urgan golini nishonlayapti 2017-yil 4-iyulda Chelsi Abraham klub bilan yangi besh yillik shartnoma imzolaganini e'lon qildi va o'sha kuni u Premyer-liganing boshqa klubi Suonsi Sitiga mavsumiy ijara asosida qo'shildi. U klubdagi debyutini 12-avgust kuni Sautgempton bilan 0–0 hisobidagi durang bilan boshlab o'tkazdi. O'n kun o'tgach, u birinchi Liga kubogida 4–1 hisobida g'alaba qozongan birinchi Liga jamoasi Milton Keyns Donsga qarshi o'yinda o'zining birinchi golini urdi va o'zining keyingi o'yinida Premyer-ligadagi birinchi golini kiritdi va Kristal Pelas ustidan 2–0 hisobidagi g'alabali o'yinda hisobni ochdi. 2017-yil 14-oktabrda u oʻzining klubi uchun birinchi dublini yangi koʻtarilgan Haddersfild Taun ustidan 2–0 hisobidagi gʻalabaga erishdi va bu Suonsiga mavsumdagi ilk uy gʻalabasini ta’minladi. Klub ham, o'yinchi ham keyinchalik yuqori darajasini saqlab qolishga qiynaldi, ammo yil oxiriga kelib Abraham o'z gollari sonini oshira olmadi.
2018–19: Aston Villaga ijara
Suonsidagi ijaradan qaytganidan so'ng, Chelsining yangi bosh murabbiyi Maurizio Sarri Abrahamni Chelsida qoldirishni rejalashtirayotganini aytdi va uni jamoaning Manchester Sitiga qarshi Community Shielddagi mag'lubiyatga uchragan o'yiniga kiritdi. 31-avgustda esa u yana bir bor ijaraga yuborildi va mavsumning qolgan qismida Aston Villa bilan shartnoma imzolash uchun Chempionshipga qaytdi. U klubdagi debyutini 15-sentabr kuni Blekbern Rovers bilan 1–1 hisobidagi durang bilan boshladi va toʻrt kundan soʻng Roterxem Yunaytedga qarshi oʻz uyidagi debyut oʻyinda gol urgan va 2–0 hisobida g'alaba qozongan. 28-noyabr kuni u ligada Nottingem Forest bilan 5–5 hisobida durang oʻynab, toʻrtta gol urdi; birinchi marta bu hisobdagi durang Villa Parkda o'ynalgan edi. Shu tariqa u 21-asrda bitta oʻyinda toʻrtta gol urgan birinchi Aston Villa futbolchisiga aylandi. Keyinchalik, u oy davomida to'rtta o'yinda oltita gol urganidan so'ng, noyabr oyining eng yaxshi o'yinchisi deb topildi.
Yil oxiriga kelib, Abraham 20 o'yinda 16 ta gol urdi va ligada eng yaxshi to'purar bo'ldi. Uning kuchli jismoniy holati Chelsi tomonidan qayta chaqirilib olinishi haqidagi taxminlarga sabab bo'ldi, klub gol urish bilan bog'liq muammolari tufayli 2019-yil 14-yanvargacha bu ehtimolni saqlab turdi. Keyinchalik ma'lum bo'lishicha, garchi FIFA qoidalari o'yinchining bir mavsumda uchta klub vakili bo'lishini taqiqlovchi har qanday ehtimoliy harakatni shubha ostiga qo'ygan bo'lsa-da, Premyer-liga vakili Vulverxempton ham uning imzosi uchun oldiga borgan. OAVda uning kelajagi haqida bir haftalik mish-mishlardan so'ng, u mavsumning qolgan qismida Villa bilan qolish foydasiga Vulvesga ijaraga o'tishni rad etdi.
26-yanvar kuni u Ipsvich Taunga qarshi o'yinda 2–1 hisobidagi g'alabada dubl qayd etdi va shu tariqa 1933-yilda Tom Waringdan keyin klub safida ketma-ket yettita uy o'yinida gol urgan birinchi futbolchiga aylandi. Keyingi oyda u 1981-yilda Peter Withedan keyin Sheffild Yunaytedga qarshi mag'lub bo'layotgan o'yinda yetib olib 3–3 hisobida durang o'ynab, klub uchun bir mavsumda 20 ta gol urgan birinchi futbolchiga aylandi. 30-mart kuni u Blekbernga qarshi o'yinda 2–1 hisobidagi g'alabasida hisobni ochganida, faoliyatidagi 50-golini kiritdi. Aprel oyida Bolton Uonderers ustidan 2–0 hisobida g'alaba qozonganidan so'ng, Abraham 1977-yildagi Andi Graydan keyin bir mavsumda 25 ta gol urgan birinchi Villa futbolchisiga aylandi Uning goli, shuningdek, klubga 1910-yilda o'rnatilgan ketma-ket to'qqiz g'alaba rekordiga tenglashishga yordam berdi. Keyinchalik u Aston Villaga Premyer-ligaga chiqishga yordam berishdan oldin PFA tomonidan yil jamoasi tarkibi a'zosi deb topildi va pley-off yarim finalida Vest Bromvichga qarshi o'yinda bir marta gol urdi. U kampaniyani 40 o'yinda 26 ta gol bilan yakunlab, bu ligada Norvich Siti vakili Teemu Pukkidan keyin ikkinchi o'rinni egalladi.
2019–20: Chelsiga qaytish
thumb| Abraham 2019-yilda Chelsi uchun tayyorlanyapti Ijara muddati tugagandan so'ng, Abraham Chelsiga qaytdi va u yerda unga Radamel Falcao, Alvaro Morata, Fernando Torres, Gonzalo Iguain va Chris Sutton kabi futbolchilar kiygan 9-raqamli futbolka berildi.
2019-yilgi UEFA Superkubogida 14-avgust kuni Liverpulga qarshi oʻyinda u qoʻshimcha boʻlimda penalti yutib o'ldi, unda Jorginho gol urib, hisobni tenglashtirdi va oʻyinni penaltilar seriyasiga yoʻlladi. O'shanda Abraham hal qiluvchi penalti zabasini amalga oshirdi, biroq uning urunishini Adrian qaytara oldi va natijada Chelsi 5–4 hisobida mag'lub bo'ldi. Oʻyindan soʻng u Twitterda irqiy zoʻravonlik qurboni boʻldi. O'n kun o'tgach, Abraham Norvich Siti ustidan 3–2 hisobida g'alaba qozongan o'yinda dubl qayd etib, Chelsidagi birinchi gollarini urdi. Keyingi oyda „Boʻrilar“ ustidan 5–2 hisobida gʻalaba qozonib u oʻzining Chelsidagi birinchi xet-trikini qayd etdi, oʻyinning soʻnggi bosqichlarida avtogol muallifiga aylandi. Shu tariqa, u 21 yoshu 347 kunligida klubi uchun Premyer-liga davrida uchta gol urgan eng yosh futbolchiga aylandi. U Chempionlar ligasidagi ilk golini 2-oktabr kuni Lillga qarshi 2–1 hisobidagi g'alabada kiritdi.