cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xonkandi
Madaniyati
Xonkandi shahrida bir qancha madaniyat muassasalari mavjud edi. Shaharda 2 ta madaniyat uyi, 2 ta musiqa maktabi, 1 ta raqs maktabi, 1 ta rassomlik maktabi faoliyat olib borardi. SSSR davrida shahar madaniyat uyi V.I.Lenin nomi bilan atalar edi. Qorabogʻdagi boshlangʻich raqs maktabi Xonkandi shahrida 1972-yilda foydalanishga topshirilgan edi. Shaharda 1936-yilga qadar qizlar va yigitlar birgalikda taʼlim olmas edilar.
Tarixiy me’morlik obidalari
Qorabog’ dunyoning eng qadimiy tarixiga ega bo’lgan diyorlardan biri hisoblanadi. Tabiiy jug’rofiy sharoit, qadimgi insonlarning bu yerda yashashi uchun qulay sharoitning bo’lishi hududning eng qadimgi odam turarjoyi qatoriga kirishiga sabab bo’lgan. Albatta, Qorabog’ning qadimiy turarjoy maskanlaridan so’z ochganda, Xonkandini qayd etib o’tish lozim. Xonkandi shahri yaqinida olib borilgan arxeologik qazilmalar natijasida Eneolit va Jez davrlariga tegishli moddiy madaniyat namunalari bo’lgan qorg’onlar topilgan. Ushbu qo’rg’onlarning ba’zilarida 50 dan ortiq odam suyagi topildi. Xususan, bu skeletlarning topilishi ushbu qo’rg’onning qabila a’zolariga yoki oilalariga tegishli ekanligini ko’rsatadi. Xonkandida olib borilgan arxeologik qazilmalar vaqtida topilgan moddiy madaniyat namunalari hududning qadimiy tarixga ega ekanligini, aholining mashg’uloti, qaysi hunarmandlik sohalarida oldinlab ketgani, diniy ideologiyasi, san’ati, aholining odat va an’analarini o’rganishga yordam beradi. Qo’rg’onlardan tosh gurzilar, o’q uchlari, mis xanjar soplari, tosh tegirmon, suyakdan yasalgan buyumlar, oltin munchoq va taqinchoqlar, keramika namunalari topilgan.
Ko’salar qishlog’i hududida “Muhammad og’a xonasi” tarixiy obidasi, “Darili Piri”, “Alam daraxti” ziyoratgohlari va tosh qabrlar joylashgan.
Mashali qishlog’i hududida, Maydon yaylovida muqaddas ziyoratgoh “Sayyid qabri”, “Yetti cherkov” (Alban cherkovi) bor. Bundan tashqari 4 joyda Alban cherkovi mavjud bo’lgan. Afsuski, armanlar ozarbayjonlarga qarshi olib borgan vahshiyliklar nafaqat inson talafoti, yo’qotishlari bilan, balki tarixiy me’morlik obidalarning, moddiy madaniyat namunalarning buzib yo’qotilishi bilan ham yakunlandi.
thumb|right|“Biz va bizning togʻlar” monumental obidasi “Biz va bizning togʻlar” monumental obidasi 1967-yilda Ozarbayjon Respublikasining Xonkendi shahri yaqinida, Askaron tumani hududida qad koʻtardi. Haykaltarosh Sarkis Bagʻdasaryan tomonidan tayyorlangan “Biz va bizning togʻlar” monumental obidasi qisqa vaqt ichida ham mahalliy aholi, ham Ozarbayjon jamiyati tomonidan mehr qozongan va hozirda Ozarbayjon madaniy merosining ajralmas qismi hisoblanadi. Obidaning arman millatiga mansub haykaltarosh tomonidan yaratilishi uni avtomatik ravishda Armanistonning madaniy boyligiga aylantirmaydi. Obida Ozarbayjon Respublikasining byudjeti hisobidan, Ozarbayjon Respublikasi hududida insho etildi, shu sababli Ozarbayjon madaniy boyligi hisoblanadi". Qayd etish joizki, istalgan madaniyat obidasi yaratilgan oʻlkaning madaniy boyligi hisoblanadi: “Bu prinsip butun dunyoda qabul qilingan va bahs-munozaraga oʻrin yoʻq”.
Fan va madaniyat oʻchoqlari
1970-yillarda Togʻli Qorabogʻga berilgan eʼtibor, viloyatni zamonaviy sanoati, ilgʻor qishloq xoʻjaligi, zamonaviy infrastrukturasi boʻlgan, yuksak darajada rivojlangan mintaqalardan biriga aylantirdi. Umummilliy lider Haydar Aliyevning Ozarbayjonga boshchilik qilgan 1969-1982-yillarda Togʻli Qorabogʻ Muxtor Viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotiga alohida eʼtibor qaratishi viloyat aholisining farovon kelajagiga zamin yaratdi. Togʻli Qorabogʻ hodisalari boshlagan davrda ham viloyat har tomonlama taraqqiy etgan mintaqa sifatida 1970-yillarni bosib oʻtayotgandi. Tasodifni qarangki, 1988-yil boshlarida Togʻli Qorabogʻ Muxtor Viloyati hodisalari boshlagan paytda nizo sababini „Ozarbayjon tomonidan Togʻli Qorabogʻ Muxtor Viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatini gʻarazli shaklda orqada qoldirilishida“ koʻrgan shovinist arman siyosatchilarining gʻoyalari eng salohiyatli va millati arman mansabdor iqtisodchi mutaxassislar ishtirok etgan tekshiruvlarda amalga oshgan.
1988-yil mart oyida SSSR Fanlar Akademiyasi akademigi, asosiy fondlar, asosiy resurs tushumlarining va yangi texnikaning iqtisodiy samaraliligi boʻyicha ilmiy shura raisi Tigran Xachaturov Ozarbayjonga keldi. Bokuda, Xonkandida Togʻli Qorabogʻ Muxtor Viloyati ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy sohalardagi real vaziyatni keng, mayda detallarigacha tahlil qilindi, tekshiruv olib borildi. Natijada millati arman boʻlgan taniqli iqtisodchilar Togʻli Qorabogʻ Muxtor Viloyatida ijtimoiy-iqtisodiy va madaniy sohalardagi vaziyat arman siyosatchilarining dunyoga taqdim qilgan vaziyatidan ancha yaxshi ekanligini tan olishga majbur boʻldilar.
Turli meʼmorlik uslubida bir qancha binolarning barpo etilishi, madaniyat obidalarining qurilishi Ozarbayjonning dinamik rivojlangan shaharlaridan biri sifatida Xonkandi shahri koʻrinishini qisqa muddatda oʻzgartirib yuborgandi. Bu yerda iqtisodiyot bilan bir qatorda taʼlim, fan va madaniyat ham taraqqiy etgan, matbuot, adabiyot va sanʼat rivojlanib, oliy va oʻrta maxsus taʼlim sohasi kengaytirilgan, bolalar muassasalarining, maktablarning moddiy-texnik taʼlim bazasi mustahkamlangan.
Umummilliy lider Haydar Aliyevning oqilona siyosati natijasida Xonkandi shahrida fan, taʼlim va madaniyat sohalari taraqqiyoti uchun keng imkoniyatlar yaratildi. Shu sababli ham 1970-1985-yillar Xonkandi shahrida madaniyat rivojining muhim davri boʻlib, Xonkandi shahri dinamik jihatdan rivojlangan madaniyatga ega shaharlardan biriga aylangan edi. Eng katta yutuqlardan biri Xonkandida oʻqituvchilar institutining ochilishi edi. 1938-yilda ochilgan bu institut Togʻli Qorabogʻ Muxtor Viloyatidagi yetti yillik maktablarini tayyor oʻqituvchilar bilan taʼminlar edi. 1940-yilda esa ortiq institutning ikki boʻlimi bor edi. 1950-yilda Xonkandi Oʻqituvchilar Institutining uch shoʻbasi ishga tushdi. 1970-1985-yillarda Xonkandi shahrida kasb taʼlimi tizim sur’atli ravishda rivojlanardi. Shunday qilib, shaharning 8 oʻrta maktabida shogirdlarga turli kasblar oʻrgatilardi.
Madaniy-maʼrifiy muassasalarning keng shaklda tuzilib, rivojlanishi Togʻli Qorabogʻ Muxtor Viloyati aholisi uchun katta ahamiyatga ega boʻlish bilan birga viloyatda savodsizlikni kamaytirish uchun bir qancha ishlar koʻrdi. Togʻli Qorabogʻ Muxtor Viloyatida kutubxona va darsxonalarning ochilishi uchun alohida eʼtibor qaratildi. 1920-1940-yillar davomida viloyatda 66 mustaqil kutubxona faoliyat koʻrsatardi. XX asrning 30-yillarida Xonkandi shahrida madaniy-maʼrifiy muassasalar sifatida klublar ham tashkil topgan edi. Aholini savodli qilishda, ijtimoiy-siyosiy faoliyat ortishida albatta matbuot roli tengsizdir. 1960-yil oxirida respublika boʻylab 118 gazeta nashr etilardi, ulardan 6 tasi Togʻli Qorabogʻ Muxtor Viloyatida chop etilardi.bu gazetalardan biri ozarbayjon, biri rus tilida, 4 tasi esa arman tilida chiqar edi. Boy, qiziqarli va rangbarang repertuarga ega Xonkandi Davlat Ashula va Raqs ansamblining 1959-yildan faoliyatini boshlashi aholining madaniy saviyasi yuksalishida muhim rol oʻynadi.
Xonkandi shahrida Oʻqituvchilarni Malakalarini oshirish Instituti, Pedagogik Institut, Qishloq xoʻjaligi texnikomi, Ozarbayjon Yozuvchilar Uyushmasining Xonkandi filiali, 2 musiqiy maktab, texnik-kasb maktablari, Tarix-Mamlakatshunoslik muzeyi, M.Gorkiy nomidagi Xonkandi drama teatri, kutubxonalar, sport maydonchasi, istirohat parklari, istirohat uylari, ashula va raqs toʻgarak va ansambllari faoliyat koʻrsatardi.
Shohidlar
Jami Xankendi, tuman va qishloqlarda 31.000 ta shohid va 49.492 ta nogiron hisoblangan.
Randall Leal
Jamoalardagi faoliyati
2013-yilda Leal oʻz faoliyatini „Belem“da boshlagan. 2013-yil 27-oktabrda „Carmelita“ga qarshi oʻyinda u Kosta-Rika chempionatida debyut qildi. 2014-yil 13-aprelda „Puntarenas“ga qarshi duelda Randall Enrique Leal Arley „Belen“ uchun birinchi golini urdi.
2015-yil boshida Leal Belgiyaning „Mechelen“ jamoasiga oʻtdi. 25-iyul kuni „Ostende“ga qarshi oʻyinda u Yupiler ligasida debyut qildi.
2018-yilning avgustida Leal oʻz vataniga qaytib, „Deportivo Saprissa“ bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. „Saprissa“ bilan u 2019-yilgi KONKAKAF ligasida gʻolib chiqdi.
2019-yil 6-sentabrda Lealning 2020-yil qishki MLSning yangi jamoasi „Nashville“ga o‘tishi eʼlon qilindi. 2020-yil 29-fevralda u yangi franchayzing ligasida „Atlanta United“ga qarshi debyut uchrashuvida maydonga tushdi.
Xalqaro faoliyati
2013-yilda Kosta-Rika yoshlar jamoasi bilan Randall Enrique Leal Arley Panamada boʻlib oʻtgan KONKAKAF yoshlar chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Kanada jamoasiga qarshi oʻyinda maydonga tushdi.
2017-yilda Kosta-Rika yoshlar jamoasi tarkibida Leal KONKAKAF yoshlari chempionatida ishtirok etgan. Trinidadliklar, bermudiyaliklar va panamaliklarga qarshi janglarda Randall Enrique Leal Arley bittadan gol urdi.
Oʻsha yili Leal Janubiy Koreyada boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etdi. Inglizlar bilan kechgan duelda Randall Enrique Leal Arley gol urdi.
Kosta-Rikaning birinchi jamoasi uchun Leal 2018-yilning 7-sentabrida Janubiy Koreyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida debyut qildi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Passau universiteti
Passau universiteti (nemis tilida Universität Passau) Germaniyaning Passau shahrida joylashgan davlat tadqiqot universitetidir. Passau universitetiga 1973-yilda asos solingan. Passau universiteti Bavariyadagi eng yosh universitet va shuning uchun shtatdagi eng zamonaviy kampusga ega. Shunga qaramay, uning Katolik tadqiqotlari instituti sifatidagi ildizlari XVII asr boshlariga borib taqaladi.
Bugungi kunda Passau universiteti toʻrtta fakultet va 39 xil bakalavriat va aspirantura dasturlariga ega.
Tarixi
Universitet 1973-yil 1-yanvarda Bayerischer Landtag (Bavariya shtat parlamenti) qarori bilan tashkil etilgan. Ammo universitetning tarixi 1622-yilda Fürst Leopold tomonidan 1612-yilda asos solingan gimnaziyaga Katolik tadqiqotlari instituti kiritilgan paytdan boshlanadi. 1773-yilda maktab yepiskop bilan munosabatlarini taʼkidlab, fürstbischöfliche Akademie(oʻzbekcha:knyaz-yepiskop akademiyasi) deb oʻzgartirildi. Shunga qaramay, 1803-yilda u kurfürstliches Lyzeumga(oʻzbekcha:saylov litseyi) tushirildi, bu maqomini yoʻqotishni anglatardi. Bir muncha vaqt tashlab ketilgandan soʻng, u Passauer Lyzeum (Passau litseyi) sifatida qayta tiklandi.
Bu litsey yillar davomida rivojlanib, 1923-yilda falsafiy-teologiya universitetiga aylandi. Natsistlar tuzumi davrida universitet oʻz logotipini oʻzgartirishga majbur boʻldi, ammo 1950-yilda Maryamning yovuzlikni yengib oʻtgan oʻgli „Iso“ ni ifodalovchi yangi muhr paydo boʻldi. Ushbu logotipning kuchli diniy ramziyligi yangi universitet uchun nomaqbul deb topildi va neytral logotip bilan almashtirildi. 1969- yilda shahar kengashi eski fakultetdan universitet tashkil etish boʻyicha muzokaralar boshladi.
Kampus
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Universitaet_Passau_15.jpg/200px-Universitaet_Passau_15.jpg|left|thumb|200x200px| IT markazi va xalqaro uy Passau universiteti kampusi Germaniyada kamdan kam uchraydigan binolardan biri hisoblanadi. Universitetning barcha fakultetlari bitta koʻcha boʻylab bitta kampusda joylashgan (Eski shaharda joylashgan katolik ilohiyotshunosligi kafedrasi va shahar markazidagi bir qator idoralar bundan mustasno). Bu talabalar va xodimlarning ichki aloqalari uchun foydalidir. Kampus Inn daryosining chap qirgʻogʻi boʻylab choʻzilgan boʻlib, uni oʻqish maskani sifatida ajoyib joyga aylantiradi. Bogʻlar va oʻtloqlar yozda talabalar bilan gavjum boʻladi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Universitaet_Passau_01.jpg/150px-Universitaet_Passau_01.jpg|thumb|150x150px| Nikolakloster binosi Nikolakloster binosi universitet tashkil etilishidan ancha oldin mavjud boʻlgan kampusdagi eng qadimgi bino hisoblanadi. Nikolakloster binosi, shuningdek, universitetning zamonaviy arxitekturasini buzadigan yagona bino hamdir. Bugungi kunda Nikolakloster binosida til markazi joylashgan. Kampusning qarama-qarshi tomonida IT markazi (ITZ) binosi va sport maydonchalari joylashgan. 2014-yilda ochilgan kampusning so‘nggi qo‘shimchasi OAV va kommunikatsiya markazi bo‘lib, u yerda eng zamonaviy axborot xonasi joylashgan.
Universitetning sport inshootlari toʻrtta sport zali, futbol maydoni va poyga yoʻli boʻlgan yengil atletika maydonini oʻz ichiga oladi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/UP_Mensa.jpg/150px-UP_Mensa.jpg|right|thumb|150x150px| Oshxona Semestr davomida xodimlar va talabalar uchun bepul sport kurslari taklif etiladi. Jumladan: futbol, voleybol, basketbol, eshkak eshish, jang sanʼati va aerobika kabilar.
Passau universitetida 560 oʻringa moʻljallangan va mukofotga sazovor boʻlgan oshxona mavjud. Kampusda qoʻshimcha ravishda toʻrtta kafeteriya mavjud boʻlib, ularda sendvichlar, qandolat mahsulotlari, kofe, alkogolsiz ichimliklar taklif etiladi.
Universitet bolalar bog'chasi talabalar va xodimlarning bolalari uchun ochiq. Nemis universitetida bolalar bog'chasi muassasasining boʻlishi odatiy hol emas, ammo oʻrtacha narxdagi xizmatdan 1 yoshdan 3 yoshgacha boʻlgan bolalari bor talabalar yaxshi foydalanadilar.
Kutubxona
Kutubxona universitet bilan birgalikda 1978-yilda tashkil etilgan va oʻsha yili Passau talabalari va fuqarolari uchun oʻz eshiklarini ochgan. Markaziy kutubxona universitetning asosiy kutubxonasi boʻlib, beshta fakultet va institut kutubxonalari bilan birgalikda universitetning kutubxona tizimini tashkil etadi. Uning direktori doktor Steffen Wawra hisoblanadi. Universitet kutubxonasida hozirda ikki million kitob va 3050 jurnal mavjud. Kuniga 16 soat ochiq bo‘lgan o‘quv zallarida kutubxona foydalanuvchilari uchun jami 1000 ta stol joylari ajratilgan.
Boshqaruv
Universitet rahbariyati prezident, professor Ulrich Bartosch; to‘rtta vitse-prezidentlar — professorlar Christina Hansen (xalqaro ishlar), Robert Obermaier (tadqiqot), Bettina Noltenius (tadqiqot, o‘qitish va etika), Harald Kosch (akademik infratuzilma va IT fani bo‘yicha)dan iborat. Shuningdek, tizimni akkreditatsiya qilish va barqarorlikning oʻzaro aloqadorligini taʼminlash vazifasi bilan ichki integratsiya boʻyicha komissar, professor Werner Gamerith, maʼmuriyat boshligʻi, doktor Achim Dilling va maʼmuriyat boshligʻi oʻrinbosari janob Thomas Werrlein shugʻullanishadi.
Senat universitetning qonun chiqaruvchi organi hisoblanadi. Prezident va vitse-prezidentlar, shuningdek, fakultet dekanlari va universitetning gender tengligi boʻyicha xodimilari lavozimi boʻyicha senatorlar hisoblanishadi.
Fakultetlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/UP_NKN.jpg/250px-UP_NKN.jpg|right|thumb|250x250px| Philosophicum (sanʼat va gumanitar fanlar binosi) Passau universitetida toʻrtta fakultet mavjud: Huquq; Biznes, iqtisod va axborot tizimlari; San'at va gumanitar fanlar; va Informatika va matematika. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/UP_FMI.jpg/250px-UP_FMI.jpg|right|thumb|250x250px| Kompyuter fanlari binosi link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/Universitaet_Passau_09.jpg/200px-Universitaet_Passau_09.jpg|right|thumb|200x200px| Yuridik fakultet binosi 2010-yilda katolik ilohiyotshunosligi kafedrasi va falsafa kafedrasi 15 yil davomida faoliyat koʻrsatmay qoldi. Katolik ilohiyotshunosligi kafedrasi hozirda oʻqituvchilar tayyorlash dasturlaridan birida va Karitas fanida magistraturada oʻqiyotgan talabalar uchun ixtisoslik sifatida katolik diniy taʼlimini taklif qiladi.
Hamkorlik
Passau universiteti xalqaro yoʻnalishi va oʻqitish tizimi bilan Bavariya va Germaniya chegaralaridan tashqarida ham mashhur. Universitet Amerika, Yevropa, Osiyo va Avstraliyadagi 236 ga yaqin xorijiy universitetlar bilan hamkorlik aloqalarini oʻrnatib, universitetda roʻyxatdan oʻtgan talabalarga oʻqishlarining bir qismini chet elda oʻtkazish imkonini beradi. Hamkor universitetlar qatoriga Buyuk Britaniyadagi Kingʻs kolleji va Stirling universiteti, Ispaniyadagi Barselona avtonom universiteti va Madrid avtonom universiteti, Shvetsiyadagi Lund universiteti, AQShning Texas A&amp;M universiteti va Augustana kolleji, Argentinadagi Universidad del Salvador, Chilidagi Santyago universiteti, Kanadadagi Laval universiteti, Yaponiyadagi Kyoto Sangyo universiteti, Xitoyning Zhejiang xalqaro tadqiqotlar universiteti va Pekin chet tillar universiteti, Tailanddagi Thammasat universiteti va Chiang May universiteti, Indoneziyadagi Indoneziya universiteti, shuningdek, Vetnam Milliy universiteti, Pokistondagi Lahor boshqaruv fanlari universiteti, Hindistondagi Madras texnologiya instituti va Erondagi Amirkabir texnologiya universitetilari kiradi.
Talabalar uyushmalari
Universitet turli xil qiziqish sohalarida bir qator talabalar guruhlarini birlashtiradi. Ular orasida sakkizta siyosiy guruh, ikkita drama jamiyati, uchta universitet orkestri, ikkita xor, Xalqaro Amnistiya, YuNISEF va AIESEC kabi bir nechta NNT guruhlari, Yosh Yevropa Federalistlari, AEGEE va ELSA kabi ixtisoslashgan Yevropa talaba tashkilotlarining bir nechta boʻlimlari, xalqaro munosabatlar va madaniy almashinuvni rivojlantirish, bir nechta fanga yoʻnaltirilgan guruhlar, madaniyatshunoslik talabalari uyushmasi, munozaralar jamiyati, talabalar tomonidan boshqariladigan boshqaruv boʻyicha maslahat guruhi va uchta diniy talabalar guruhi kabi birlashmalar mavjud.
Sport
Universitet sport markazida sport turlari koʻpligiga qaramay, raqobatbardosh saviyada oʻynaydigan ikkita jamoa mavjud. Ammo shuni yodda tutish kerakki, Germaniyada boshqa mamlakatlardan farqli oʻlaroq, universitetlararo sport musobaqalarini oʻtkazish uzoq vaqtdan beri mavjud emas.
Qardoshlik
Birodarlik Germaniyaning talabalik hayotida uzoq davom etgan anʼanaga ega, ammo bu soʻzning qoʻllanilishi Qoʻshma Shtatlardagidan juda farq qiladi. Nemis talabalar birodarliklari anʼanaviy ravishda millatchilik bilan bogʻliq boʻlib, baʼzida eski ijtimoiy va diniy qarashlar bilan birlashtiriladi. Bunday jamiyatlar odatda erkaklar boʻlib, 19-asrning anʼanaviy liboslarida kiyinish, shuningdek, spirtli ichimliklar ichish va qilich bilan kurashishni oʻz ichiga oladi. Baʼzi birodarliklarning irq, tarix va nemis oʻziga xosligiga boʻlgan munosabati atrofidagi tortishuvlar tufayli, birodarlik talabalar oʻrtasida bahsli masala. Passauda beshta birodarlik mavjud:
Anʼanalar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/LeberkaeseW.jpg/200px-LeberkaeseW.jpg|right|thumb|200x200px| Leberkäse Passaudagi birinchi kurs talabalarini oshxonada odatiy Bavariya taomlari: Leberkäse(goʻshtli non), Bavariya simitlari (Amerikadan farq qiladigan) va pivo bilan kutib olish anʼanaga aylangan. Birinchi kurs talabalarini tabriklash nutqlarini universitet prezidenti va Passau meri boshlab berishadi.
Passau talaba hayotining yana bir anʼanaviy qismi yangi talabalarni Passau universiteti va uning atrofi bilan tanishtirishga moʻljallangan Orientatsiya haftaliklaridir. Oʻsha haftalarda talabalarga universitet, kutubxonalar, shahar, barlar va klublar boʻylab ekskursiyalar taklif etiladi.
Ozarbayjonlarning Armanistondan deportatsiyasi (1947—1950)
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8a/%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%82.jpg/220px-%D0%9F%D0%B5%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%82.jpg|thumb| Ozarbayjonlik Abbos Ali oʻgʻli Mustafoyevning [[Armaniston Sovet Sotsialistik Respublikasi|Armaniston SSR Zangibosar viloyatidan Ozarbayjon SSR Agʻjabodi viloyatiga koʻchirish kartasi. 1948-yil 10-iyulda chiqarilgan]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/1348221380_o-pereselenii-iz-zangezura.jpg/220px-1348221380_o-pereselenii-iz-zangezura.jpg|thumb| 1947-yil 23-dekabrda Stalin Armaniston SSR dan mahalliy ozarbayjon aholisini koʻchirish va chet ellik armanlarni oʻz yerlariga va uylariga joylashtirish toʻgʻrisidagi farmonni imzoladi. Ozarbayjonlarning Armanistondan deportatsiyasi (Azərbaycanlıların Ermənistandan deportasiyası və köçürülməsi) — SSSR Vazirlar Kengashining 1947-yil 23-dekabrdagi 4083-son Farmoniga muvofiq amalga oshirilgan 1947—1950-yillarda Armaniston SSR ozarbayjon aholisini koʻchirish.
Ozarbayjon aholisini Armaniston SSRdan deportatsiya qilish
1945-yilda SSSR Turkiyaga Kars va Ardagan ustidan hududiy daʼvolar qilgan. Mamlakatlar oʻrtasidagi munosabatlardagi qarama-qarshilik Stalin vafotigacha davom etdi. 1953-yilgacha bu daʼvolarni isbotlash uchun tayyorgarlik davom etgan va Stalinning chet el armanlariga Sovet Armanistoniga (repatriat) koʻchib oʻtishni taklif qilish qarori muhim qadam boʻldi. Sovet Ittifoqining Turkiyani SSSR taʼsir doirasiga jalb qilish rejalarida Sovet Armanistoni Turkiyaning sharqiy chegarasida eng qulay harbiy-geografik pozitsiyani egallagan. Sovet rahbariyatiga koʻra, ozarbayjonlar Turkiya bilan kutilayotgan mojaro yuzaga kelgan taqdirda „beshinchi kolonna“ga aylanishi mumkin. Vladislav Zubka buni Stalinning Armaniston SSR ozarbayjon aholisini deportatsiya qilishga qaror qilganining asosiy sababi deb hisoblaydi, bu 1947-yil 23-dekabrdagi SSSR Vazirlar Kengashining 4083-sonli qaroriga muvofiq 1947-1950-yillarda amalga oshirilgan. Ushbu qarorning bandlaridan birida:"Armaniston SSR Vazirlar Kengashiga ozarbayjon aholisining Ozarbayjon SSR Kura-Araks pasttekisligiga koʻchirilishi munosabati bilan boʻshagan binolar va turar-joy binolaridan Armaniston SSRga kelgan xorijiy armanlarni koʻchirish uchun foydalanishga ruxsat berilsin."Ko‘chirish tafsilotlari SSSR Vazirlar Kengashining 754-sonli qarorida ham belgilab qo‘yilgan.Ushbu qarorga ko‘ra, ko‘chmanchilarga kolxoz ko‘char mulkining o‘zlariga tegishli qismi ajratilib, bu mulkni yangi yashash joyiga tekin tashish taʼminlanishi kerak edi. Armaniston hududida qolgan koʻchar mulkning qiymati ozarbayjonlarning yangi turar joyidagi kolxozlarga toʻlanishi kerak edi. Migrantlarga bir qancha imtiyozlar, shuningdek, oila boshlig‘i uchun 1000 rubl, oilaning har bir aʼzosi uchun 300 rubl miqdorida qaytarib olinmaydigan naqd pul nafaqalari taqdim etilgan. Armaniston SSR Vazirlar Kengashi muhojirlarga chiqish joylaridagi uylarini sotishda yordam berish majburiyatini olgan.
Tarixchi Vladislav Martinovich Zubokning soʻzlariga koʻra, Armaniston SSR Kommunistik partiyasi Markaziy Komitetining birinchi kotibi Grigoriy Arutyunovning taklifi bilan soni 400 ming deb baholangan arman repatriatlariga joy bo‘shatish maqsadida Stalin Armaniston SSRning ozarbayjon aholisini Ozarbayjonga deportatsiya qilish toʻgʻrisida buyruq bergan. Vladislav Zubkning so‘zlariga ko‘ra, Armanistonga 90 ming arman kelgan. Ozarbayjonlar paxtachilik jadal rivojlanayotgan Ozarbayjonning Kura-Araks pasttekisligiga koʻchib oʻtishga majbur boʻldilar va ularning oʻrinlari rejaga koʻra armanlar tomonidan bosib olindi.
Ozarbayjon SSRning Kura-Araks pasttekisligiga 100 mingga yaqin kishi uch bosqichda, jumladan 1948-yilda 10 ming, 1949-yilda 40 ming va 1950-yilda 50 ming kishini joylashtirish rejalashtirilgan edi. Biroq, Ozarbayjon SSR hududida qurilish ishlari uchun yetarli mablagʻ ajratilmaganligi sababli, bu rejalar qisqa vaqt ichida amalga oshirilmadi. Ozarbayjon SSR Vazirlar Kengashining murojaati asosida koʻchirish dasturiga tuzatish kiritildi va 1954-yilgacha uzaytirildi.
Baʼzi ozarbayjon mualliflari koʻchirishni arman repatriantlarining qaytishi bilan, armanlar esa, oʻz navbatida, Ozarbayjonda yangi yerlarni oʻzlashtirish zarurati bilan bogʻladilar. Viktor Shnirelmanning soʻzlariga koʻra, bu repressiv chora emas edi va Stalin oʻlimidan soʻng ozarbayjonlar avvalgi uylariga qaytishdi. Ozarbayjonlik mualliflarning fikricha, M. Allohverdieva va A. Aleskerning koʻchirilishiga Kura-Araks pasttekisligida sugʻoriladigan yerlarning sezilarli darajada kengayishi va shu munosabat bilan Zakavkaze va Oʻrta Osiyo respublikalari, shuningdek, boshqa viloyatlardan ozarbayjonlarning respublikaga koʻchirilishi sabab boʻlgan.
Xiyobon madrasasi
Xiyobon madrasasi — Buxoro madrasasi.
Tarixi
Xiyobon madrasasi 1581—1782-yillarda Hoji Habibulloh guzarida, Buxoro xonligida hukmronlik qilgan Abdullaxon II davrida uning onasi Modarixon tomonidan bunyod etilgan. Ushbu malika toʻgʻrisida biror maʼlumot saqlanib qolmagan. Madrasa Modarixon va Volidayi xon kabi nomlar bilan ham atalib kelingan. Tadqiqotchi olim Abdusattor Jumanazarov ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlarini oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Madrasa toʻgʻrisida Buxoro amiri Amir Shohmurod davrida 1794—1795-yillarga oid vaqf hujjati saqlanib qolgan. Hujjatda madrasa ajoyib toqlar va hujralar, ravoqlar, ichki va tashqi sahnlardan iborat boʻlgan. Madrsa gʻarbida Hoji Habibulloh hovuzi va xonaqohi, shimolida esa Fata hammomi va vaqf doʻkonlari, sharqida Qosim qorovulbegi valadi Abdulloh qorovulbegi uyi, janubida Mirza Badal ibn Muhammad Rustam toʻpchiboshi mavjud boʻlgan. Madrasa vaqfi uchun bir qator yer va doʻkonlar vaqf qilingan. Jumladan Abdulaxon timinining janubiy doʻkonlari, Choy bozori, Iroq timi va boshqa hududlardagi yerlar vaqf qilingan. Madrasada olti, baʼzan yetti nafar mudarris dars oʻtgan. Xiyobon madrasasi Buxoro shahrida XVII asrining ikkinchi yarmida barcha ilm oluvchi toliblar uchun muhim ahamiyat kasb etgan. Ushbu madrasada Hindistondan kelgan, mujaddiya-naqshbandiya tariqati vakili Hoji Muhammad Habibulloh kelib istiqomat qiladi va murshidlik faoliyatini olib boradi. U madrasada toliblarga mudarrislik ham qilgan. Ushbu madrasada zamonasining mashhur kishilari Soʻfi Navro’z Keshiy, Soʻfi Olloyor, Xalifa Ashur Boqi, Oxund mulla Muhammad Zohid kabi kishilar tahsil olishgan. Sadri Ziyo ushbu madrasada 80 ta hujralar boʻlganligini yozib qoldirgan.
Meʼmorchiligi
Xiyobon madrasasi 80 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Boshqirdistondagi ruslar
Boshqirdistondagi ruslar - Boshqirdistonning rus aholisi, ularning soni 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 1 432 906 kishi (respublika aholisining 35,19 %).
Ruslar — Boshqirdistonning eng koʻp aholisi; ularning qariyb 83 % shahar aholisi. Boshqirdistondagi ruslar orasida ikkita milliy guruh bor — kazaklar va pomorlar.
Tarix
Uraldagi birinchi rus aholi punktlari:
Sanab oʻtilgan punktlar atrofida rus dehqonlarining qishloqlari paydo boʻla boshladi.
Hozirgi vaqtda ruslarning 83,0 % ga yaqini respublika shaharlarida istiqomat qiladi.
Umuman olganda, Boshqirdistondagi ruslarning turmush tarzi bir xil Rossiya Federatsiyasining boshqa mintaqalaridagi turmush tarzidan farq qilmaydi. Sovet hokimiyati yillarida Boshqirdiston xalqlari oʻrtasidagi tafovutlar asta-sekin yoʻq qilindi, milliy xususiyatlarning gullab-yashnashi va Boshqirdiston Respublikasi xalqlari madaniyatining oʻzaro boyishi sodir boʻldi. XX asrning 70-yillarida bu yerda umumiy xususiyatlarga ega boʻlgan sovet xalqining tarixiy jamoasi shakllandi.
Ufa shahrida o‘rnatilgan do‘stlik monumenti Boshqirdiston Respublikasi xalqlari o‘rtasidagi do‘stlik ramzi hisoblanadi. Yodgorlikning ochilishida Boshqirdiston xalq shoiri Mustay Karim: „Biz avlodlarga vasiyat qilamiz. Ural togʻlari turganda, Agidel suvlari oqayotganda, onalar farzandlarini emizayotganda — birgalikda toʻkilgan qonga boʻyalgan, umumiy shon-shuhrat soyasida boʻlgan doʻstlik va birodarlik bayrogʻiga sodiq boʻling“.
Anʼanaviy maʼnaviy va moddiy madaniyat, ijtimoiy tuzilma, rus va Boshqirdistonda yashovchi boshqa barcha xalqlar vakillarining hozirgi holati va rivojlanishi 2014-yilda nashr etilgan Boshqirdiston xalqlari ensiklopediyasida batafsil tavsiflangan.
1930-yillardan boshlab respublikada istiqomat qiluvchi ruslar folklorini toʻplash va oʻrganish ishlari olib borilmoqda. Buni Boshqird tili va adabiyoti ilmiy-tadqiqot instituti olimlari amalga oshiradilar. Ular Beloretsk, Baymakskiy, Xaybullinskiy, Kiginskiy va respublikaning boshqa viloyatlariga ekspeditsiyalar uyushtirdilar. Yigʻilgan materiallar „Boshqirdistondagi rus ogʻzaki xalq ijodiyoti“ kitobida nashr etilgan (1957).
Tashkilotlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0.jpg/200px-%D0%A0%D1%83%D1%81%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80_%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0.jpg|right|thumb|200x200px| Ufadagi Boshqirdiston rus akademik drama teatri. Rossiya Federatsiyasi va Boshqirdiston Respublikasi konstitutsiyalaridan tashqari, respublikada maʼnaviy birlik, Boshqirdiston xalqlari doʻstligi, vatanparvarlik, ona Vatanga va xalqlariga muhabbat gʻoyalarini shakllantirish va tarqatishga yordam beradigan tashkilotlar ham mavjud. Eng muhimi va eng kattasi Boshqirdiston ruslari sobori boʻlib, uning respublikaning koʻpgina shahar va viloyatlarida filiallari mavjud.
Boshqirdiston Respublikasida Yozuvchilar uyushmasining rus boʻlimi, rus drama teatrlari, Belarus Respublikasida rus sanʼatini targʻib qiluvchi badiiy havaskorlik jamoalari, pravoslavlar va boshqa ibodatxonalar mavjud.
Grace Jones
Grace Beverli Jones OJ (1948-yil 19-mayda tugʻilgan) — model, qoʻshiqchi va aktrisa. Yamaykada tugʻilgan, u oʻsmirligida oilasi bilan Nyu-Yorkning Sirakuzasiga koʻchib oʻtgan. Jones modellik faoliyatini Nyu-York shtatida, keyin Parijda boshlagan, Yves Sent-Loran va Kenzo kabi moda uylarida ishlagan va Elle va Vogue jurnallarining muqovalarida paydo boʻlgan. U, ayniqsa, Jan-Pol Goude, Helmut Nyuton, Gay Bourdin va Hans Feurer kabi fotosuratchilar bilan ishlagan.
1948-1973: Erta hayot va modellik faoliyati
Grace Jones 1948-yilda tugʻilgan (koʻpchilik manbalarda 1952-yil  ) Yamaykaning Ispaniya shahrida, Marjoriening qizi (1927—2017)  va Robert V. Jones (1925—2008), mahalliy siyosatchi va Apostol ruhoniysi edi. Er-xotinning ikkita farzandi bor edi va yana toʻrtta farzandli boʻlishdi. Robert va Marjori Amerika Qoʻshma Shtatlarining Sharqiy qirgʻogʻiga koʻchib oʻtishdi, Robert qishloq xoʻjaligi ishchisi boʻlib ishladi, toki oʻz joniga qasd qilishga urinish paytida ruhiy tajriba uni Pentikostal vazir boʻlishga ilhomlantirdi. Ular AQShda boʻlganlarida, ular oʻz farzandlarini Marjorining onasi va uning yangi turmush oʻrtogʻi Pirtga qoldirgan. Jones uni „Mas P“ („Master P“) sifatida bilar edi va keyinchalik u „mutlaqo undan nafratlanganini“ taʼkidladi, qatʼiy intizomli sifatida u oʻz qaramogʻidagi bolalarni muntazam ravishda kaltaklagan, buni esa Jones „jiddiy zoʻravonlik“ deb taʼriflagan. U oilaning Pentikostal eʼtiqodida ulgʻaygan, har kecha ibodat yigʻilishlarida va Injil oʻqishlarida qatnashishi kerak edi. U yaqin atrofdagi davlat maktabiga yuborilishidan oldin Pentekostal All Saints maktabida qatnashdi. Bolaligida uyatchan Jonesning faqat bitta maktabdosh doʻsti boʻlgan va sinfdoshlari uning „oriq ramkasi“ uchun masxara qilishgan, ammo u sportda zoʻr boʻlgan va Yamayka tabiatidan taskin topgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/GraceJones1984.jpg/220px-GraceJones1984.jpg|left|thumb| Jones Los-Anjelesda, 1984-yil Compass Point All Stars ishlab chiqarishi ostida allaqachon ikkita reggiga yoʻnaltirilgan albom yozgan Jones 1982-yilda Bagama orollarining Nassau shahriga borib, „Living My Life“ ni yozdi, albom Jonesning Compass Point trilogiyasiga yakuniy hissasini qoʻshdi, faqat bitta muqova Melvin Van Peeblesning „The Apple Stretching“ muqovasi bilan. Qolganlari asl qoʻshiqlar edi, „Nipple to the Bottle“ Sly Dunbar bilan hamkorlikda yozilgan va „Mening Yamaykalik yigitim“ dan tashqari, boshqa treklar Barry Reynolds bilan hamkorlik qilgan. Cheklangan bitta relizni olganiga qaramay sarlavhali trek albomdan tashqarida qoldirildi. Keyingi sessiyalar qatoriga „Uy atrofidagi odam“ (Jones, Reynolds) va June Carter Cash va Merle Kilgore tomonidan yozilgan va Johnny Cash tomonidan ommalashtirilgan „Olov halqasi“ muqovasi kiradi, ularning har ikkalasi ham 1998-yilda Private Life toʻplamiga kiritilgan. Kompas nuqtasi sessiyalari. Albom muqovasi boshqa Jones/ Goude hamkorligi natijasida yaratilgan, sanʼat asari yozuvdagi musiqa kabi mashhur deb taʼriflangan. Unda Jonesning suratdan kesilgan va oq fonga yopishtirilgan tanasi boʻlmagan boshi tasvirlangan. Jonesning boshi oʻtkirlashgan boʻlib, uning boshi va yuzi burchakli shaklga ega. Chap qoshiga gips boʻlagi yopishtirilgan, peshonasida esa ter tomchilari toʻplangan.
Shaxsiy hayoti
Jonesning otasi qattiqqoʻl va ularning munosabatlari tarang edi. Uning alohida mazhabining eʼtiqodiga koʻra, inson faqat Xudoni ulugʻlash uchun qoʻshiq aytish qobiliyatidan foydalanishi kerak. Yepiskop Robert U. Jones 2008-yil 7-mayda vafot etdi. Uning onasi Marjorie har doim Jonesning faoliyatini qoʻllab-quvvatlagan („Williamsning Qoni“ va „Mening Yamaykalik yigitim“ qoʻshiqlarini kuylaydi), lekin uning musiqasi bilan jamoatchilikka aloqador boʻlmagan. Marjorining otasi Jon Williams ham musiqachi boʻlgan va Nat King Koul bilan birga oʻynagan.
Mike Amiri
Mike Amiri amerikalik moda dizayneri. AMIRI asoschisi, bosh direktori va kreativ direktoridir.
Faoliyati
Ushbu debyut kolleksiyasi bilan Amiri oʻzining qoʻlda bezatilgan jensi shimlari, charm kurtkalari, eskirgan flannel koʻylagi va grafik fudbolkalari bilan oʻziga xos uslub yaratdi. Dizaynerning dastlabki DIY sezgirligi rivojlandi va bugungi kunda uning erkaklar va ayollar kiyimlari LAning haqiqiy koʻcha kiyimi madaniyatini namoyon qildi.
AMIRI
Ayni paytda Amiri yiliga ikki marta Parij moda haftaligida kolleksiyasini taqdim etadi. Tayyor poyabzal va aksessuarlari New-Yorkdagi Bergdorf Gudman, Parijdagi Lafayette Galerisi kabi dunyoning eng mashhur chakana savdo doʻkonlarida oʻz oʻrnini topdi. Londondagi Selfridjlar va Gonkongdagi Joys.
2018-yildan beri Mike Amiri CFDA aʼzosi boʻlib, CFDA Fashion Awards marosimida rivojlanayotgan isteʼdodlar uchun Swarovski mukofotiga nomzod boʻlgan. Oʻsha yili u Footwear News Achievement Awards mukofotiga muvofiq deb topildi. Emerging Talent mukofotiga sazovor boʻldi. 2019—2021-yillarda Mike Amiri CFDA Fashion Awards tanlovida „Yilning eng yaxshi erkaklar kiyimi dizayneri“ nominatsiyasiga erishdi.
2020-yilda Amiri Beverli-Xillzdagi Rodeo Driveda oʻzining flagman doʻkonini ochdi.
2021-yilda Amiri Las-Vegas, New-York va Miami doʻkonlarini ochdi hamda kapsula kollektsiyalarida Los-Angesdagi mustaqil brendlar boʻlgan Chemist va A Love Movement bilan hamkorlik qilgan. 2022-yilda Amiri Ues Lang bilan AMIRIning 2022-yil kuzi kolleksiyasida hamkorlik qildi, u Langning sanʼat asarlarini Amiri liboslariga birlashtirdi.
2022-yil oktyabr oyida Amiri Atlantada oʻzining birinchi doʻkonini ochdi.2023-yilga kelib Dubaida uchinchi xalqaro doʻkonini ochishni intiqlik bilan kutmoqda.
Mukofotlar va nominatsiyalar
2018-yil, Amerika Moda Dizaynerlari Kengashi (CFDA), Mike Amiri CFDA Fashion Awards marosimida rivojlanayotgan isteʼdodlar uchun Swarovski mukofotiga nomzod boʻldi.
2019—2021-yillarda Amerika Moda Dizaynerlari Kengashi (CFDA) Mike Amiri CFDA Fashion Awards marosimida „Yilning eng yaxshi erkaklar kiyimi dizayneri“ nominatsiyasiga nomzod boʻldi.
Pere Pons
Pere Pons Riera (1993-yil, 20-fevralda tugʻilgan) — ispaniyalik professional futbolchi, Kiprning AEK Larnaka klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Girona
Kataloniya, Girona, Sant Marti Vell shahrida tugʻilgan Pons 2002-yilda toʻqqiz yoshida Girona futbol klubining yoshlar tarkibiga qoʻshilgan. Kattalar safidagi faoliyatini 2012-yilda mahalliy ligalarida zaxiradan boshlagan.
2012-yil, 13-sentabrda Pons Ispaniya Kubogining 2-turida Sporting de Gijonga qarshi safarda 2:0 hisobida magʻlub boʻlgan Joseba Garmendia oʻrniga ikkinchi boʻlimda zaxiradan maydonga tushdi. U Segunda divizionidagi debyut oʻyinini uch kundan soʻng oʻtkazdi va yana Garmendia oʻrniga zaxiradan maydonga tushib UD Las-Palmasning 5:0 hisobida magʻlub boʻldi.
Pons oʻzining professional golini 2013-yil, 6-oktabrda, CE Sabadell FC klubiga qarshi oʻz uyida 1:1 hisobida yakunlangan oʻyinda birinchi golini kiritdi. 2014-yilning 29-yanvarida u Segunda B divizioni vakili UE Olotga iyungacha ijaraga berildi. Keyinchalik u yozda Albirrojosga qaytdi va murabbiy Pablo Machinning asosiy oʻyinchisiga aylandi.
2014-yilning 21-noyabrida Pons klub bilan shartnomasini 2017-yilgacha uzaytirdi. U 2016-17-yilgi mavsumda 38 oʻyinda ikkita gol kiritdi va La Ligaga birinchi marta jamoasi bilan koʻtarildi.
Pons 2017-yil, 15-avgustda shartnomasini 2020-yilgacha uzaytirishga rozi boʻldi. U toʻrt kundan soʻng oliy ligada debyutini oʻtkazdi va Atletico Madrid bilan 2:2 hisobida durang qayt etilgan oʻyinda jamoasiga yordam berdi.
Alavés
2019-yilning 4-iyulida, quyi ligaga tushib ketganidan soʻng, Pons Deportivo Alaves bilan uch yillik shartnoma imzoladi, hanuz yuqori toifada.
Xalqaro faoliyat
2016-yilning 28-dekabrida Pons Kataloniya terma jamoasidagi debyutini oʻtkazdi va Tunisga qarshi oʻyinda (3:3) (2:4 penaltidan magʻlubiyat) Sergi Robertoning oʻrniga ikkinchi boʻlimda maydonga tushdi.
Aniqlik dengizi
Aniqlik dengizi (Mare Serenitatis) — Oyning koʻrinadigan tomonida joylashgan zarba kelib chiqishi boʻlgan Oy dengizi.
Bert van Marwijk
Lambertus Bert van Marwijk (1952-yil, 19-mayda tugʻilgan) — gollandiyalik murabbiy, yaqinda Birlashgan Arab Amirliklari terma jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan. Futbolchi sifatida u boshqa klublar qatorida Go Ahead Eagles, AZ, MVV va Fortuna Sittardda oʻynagan va bir marta Gollandiya terma jamoasini xalqaro maydonda himoya qilgan.
Aniqlik dengizi
Ushbu dengiz nomi (Oyning koʻrinadigan yarim sharining sharqiy qismidagi boshqa koʻplab dengizlar kabi) yaxshi ob-havo bilan bogʻliq va astronom Jovanni Rikchcholi tomonidan kiritilgan.
Bert van Marwijk
1982-yilda van Marwijk murabbiylik faoliyatini boshladi, 1988-yilda futbolchi sifatida isteʼfoga chiqdi va toʻliq bosh murabbiyga aylandi. 2002-yilda u Feyenoord bilan UEFA kubogini qoʻlga kiritdi. Van Marwijk Gollandiyani 2008-yildan 2012-yil iyunigacha boshqargan va mamlakatni 2010-yilgi FIFA Jahon chempionati finaliga olib chiqqan, Ispaniyaga qoʻshimcha boʻlimda 1:0 hisobida magʻlub boʻlgan. U UEFA Yevro −2012dagi uchta oʻyinda ham magʻlub boʻlganidan keyin bu lavozimni tark etdi. U Saudiya Arabistoni terma jamoasini 2018-yilgi FIFA Jahon chempionatiga yoʻllanma oldi va u yerda Avstraliyani boshqargan.
Aniqlik dengizi
Tavsif
Tiniq dengizning diametri taxminan 700 km. Bu qarama-qarshi lava ranglari bilan ajralib turadi. Tashqi chetida janubi-sharqda qoʻshni Tinchlik dengizigacha choʻzilgan quyuq bazalt halqasi joylashgan. Dengiz markazini Tinch krateridan kelib chiqqan yorugʻlik nuri kesib oʻtadi. Dengizning sharqiy qismida bir nechta tizmalar (Nikola, Lister, Smirnov) va nomaʼlum shimoliy qismning kombinatsiyasi mavjud. Ushbu shakllanish norasmiy Ilon tizmasi nomiga ega va astronomiya ixlosmandlari uchun qiziqarli ob’ektdir. Aniqlik dengizidagi eng katta krater dengizning janubiy markaziy qismida joylashgan 16 km diametrli Bessel krateridir.
Bert van Marwijk
Klubdagi faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Aad_Goedhart_en_Bert_van_Marwijk_%281976%29.jpg/220px-Aad_Goedhart_en_Bert_van_Marwijk_%281976%29.jpg|left|thumb| Van Marwijk 1976-yil Van Marwijk Overijsselning Deventer shahrida tugʻilgan. Hujumchi va yarim himoyachi sifatida u Gollandiya oliy divizioni — Erediviziyada 393 oʻyin oʻtkazdi. U oʻz faoliyatini tugʻilib oʻsgan klubi Go Ahead Eaglesda boshlagan. Olti mavsumdan soʻng u Deventerni tark etdi va AZning Alkmaarda oʻynay boshladi. 1978-yilda u MVV Maastrichtga koʻchib oʻtdi va u yerda sakkiz mavsum davomida Fortuna Sittard safida bir mavsum oʻynadi. U 1988-yilda Belgiyaning Assent futbol klubida bir mavsum oʻynaganidan soʻng futbolchilik faoliyatini yakunladi. Van Marwijk Feyenoord yoki West Ham United kabi yirik klublarda oʻynash imkoniyatiga ega edi, ammo jarohatlar tufayli u hech qachon katta transferga erisha olmadi.
1975-yilda van Marwijk Rinus Michels tomonidan Gollandiya terma jamoasiga Yugoslaviyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinida oʻynash uchun chaqirildi, bu uning yagona terma jamoadagi oʻyini edi.
Aniqlik dengizi
Tadqiqot
Aniqlik dengiziga Apollon-17 ekipaji, shuningdek, Posidonium janubidagi Aniqlik dengizining sharqiy chekkasida joylashgan Lemonnier kraterining janubiy qismiga qoʻngan Oy-21 stantsiyasi tashrif buyurgan. Ushbu oʻziyurar transport vositasi toʻrt oy davomida Oy yuzasida harakatlanib, yerning fotografik panoramalarini, magnitometrik oʻlchovlarni va dengiz va materik oʻrtasidagi oʻtish zonasi tuprogʻining rentgen-floresan tahlilini olgan.
Bert van Marwijk
Dastlabki yillar
Van Marwijk professional murabbiylik faoliyatini sobiq jamoasi Fortuna Sittardda boshlagan. Uning jamoasi 1998-yilda Erediviziyada ettinchi oʻrinni egalladi va 1999-yilda KNVB kubogi finaliga chiqdi. Oʻsha davrda Fortuna klubi safida Mark van Bommel, Kevin Hofland va Wilfred Bouma kabi futbolchilar bor edi.
Feyenoord
2000-yilda van Marwijk Rotterdamning Feyenoord klubini boshqardi. Birinchi mavsumida u Feyenoordni Erediviziyada ikkinchi oʻringa olib chiqdi va ikkinchi mavsumida, 2001-02-yillarda u faoliyatidagi eng katta muvaffaqiyatlardan biriga erishdi. Pley-off bosqichida SC Freiburg, Rangers, PSV va Internazionale klublarini magʻlub etib, finalda Dortmundning Borussiasini 3:2 hisobida magʻlub etib, UEFA kubogi finalida gʻalaba qozondi. 2002-yilning oktabrida u shartnomasini 2004-yilning yoziga qadar yana bir yilga uzaytirdi. Feyenoord 2001-02, 2002-03 va 2003-04-yilgi mavsumlarida van Marwijk bilan ligada uchinchi oʻrinni egallagan.
Aniqlik dengizi
Tiniq dengizdagi Maskon
link=Fayl:Mascon_mare_serenitatis.jpg
Aniqlik dengizida katta musbat tortishish anomaliyasi boʻlgan maskon topildi. Shuningdek, yuqoridagi grafikda yuqori segment dengiz relyefi — tekis past maydonni ifodalaydi. Pastki segment tortishishning oʻzgarishini koʻrsatadi. Markazdagi tepalik maskondir.
Bert van Marwijk
[[germany|🇩🇪]] Borussia Dortmund
Dortmund bilan dastlabki ikki mavsumida, 2004-05 va 2005-06-yillarda u Bundesliga jadvalida ettinchi oʻrinni egalladi. Uchinchi mavsumda uning jamoasi toʻqqizinchi oʻrinda joylashgan edi, shundan soʻng van Marwijk va uning klubi 2006-07-yilgi mavsum oxirida oʻzaro kelishuvga koʻra shartnomalarni bekor qilishlarini eʼlon qilishdi. 2006-yil, 18-dekabrda Dortmund va van Marwijk eʼlon qilinganidan oldinroq klubni tark etdi.
Feyenoord
2007-yil iyun oyida Marwijk van Feyenoordga qaytib, Barcelona dan Feyenoord faxriysi Giovanni van Bronckhorstni ham qaytardi. U shuningdek, Tim de Cler, Kevin Hofland va Roy Makaayni ham olib keldi va Feyenoord jamoasi bilan 2008-yilda finalda Roda JCni 2-0 hisobida magʻlub etib, KNVB kubogini qoʻlga kiritdi.
Aniqlik dengizi
Madaniyatda
Aniqlik dengizi hududida Nikolay Nosovning „Oyda nomaʼlum inson“ romanidan kosmik ekspeditsiyalar boʻlib oʻtgan.
Bert van Marwijk
Niderlandiya terma jamoasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Bert_van_Marwijk_Oranje_uitgezwaaid.jpg/220px-Bert_van_Marwijk_Oranje_uitgezwaaid.jpg|thumb| Van Marwijk Gollandiya [[FIFA Jahon chempionati 2010|terma jamoasi 2010-yilgi Jahon chempionatida finalga chiqishdan oldin Schipholda.]] Van Marwijkning Feyenoordga qaytishi qisqa muddat boʻladi; 2007—2008-yilgi mavsum yakunlanishidan oldin, van Marwijk UEFA Yevro-2008dan keyin Marco van Bastenning oʻrniga Gollandiya terma jamoasi bosh murabbiyi boʻlishi eʼlon qilindi. Uning Feyenoord murabbiyi sifatidagi ikki marta, jami besh mavsum davomida, ular bir marta, 2000-01da ikkinchi oʻrinni egallagan. Van Marwijk oʻrnini Feyenoord klubida Gertjan Verbeek egalladi.
Van Marwijkning boshqaruv shtabida gollandiyalik murabbiy sifatida sobiq xalqaro oʻyinchilar Frank de Bour va Philip Cocu hamda Dick Voorn bor edi. 2010-yilgi Jahon chempionatida van Marwijk 1/8 finalda Slovakiyani, chorak finalda Braziliyani va yarim finalda Urugvayni magʻlub etib, gollandlarni Ispaniyaga qarshi finalga olib chiqdi. Ammo qoʻshimcha boʻlimlarda 1:0 hisobida magʻlub boʻlishdi. U Gollandiya futboli anʼanalaridan keskin farq qilib, ayniqsa, final paytida juda qattiq oʻyin uslubini tanladi.
2011-yilning 8-dekabrida van Marwijk Gollandiya Qirollik Futbol Assotsiatsiyasi (KNVB) bilan shartnomasini yana toʻrt yilga 2016-yilning yozigacha uzaytirdi, jumladan, JCh-2014 va Yevro-2016 turnirlarigacha boshqarish uchun. Yevro-2012 turnirida esa gollandlar birorta ham ochkosiz qoldi va koʻpchilikning tanqidiga uchradi, van Marwijk 27-iyun kuni isteʼfoga chiqdi.
Saudiya Arabistoni terma jamoasi
2015-yilning 26-avgustida van Marwijk bir yillik shartnoma asosida Saudiya Arabistoni terma jamoasining yangi bosh murabbiyi boʻldi. 2015-yil, 3-sentabr kuni u oʻzining birinchi oʻyinini boshqarib, 2018-yilgi Jahon chempionati saralashida Sharqiy Timorga qarshi oʻyinda 7:0 hisobida gʻalaba qozondi. 2016-yilning 24-martida u Malayziya ustidan 2:0 hisobida gʻalaba qozonib, uchinchi (final) raundga yoʻllanma oldi. Mahalliy ommaviy axborot vositalarining mamlakatda qolmagani va liga oʻyinlarini tomosha qilgani uchun tanqididan soʻng, van Marwijk Saudiya Arabistoniga Yaponiyaga qarshi soʻnggi oʻyinida — beshinchi FIFA Jahon chempionati va 2006-yildan beri birinchi marta 2018-yilgi Jahon chempionatiga toʻgʻridan-toʻgʻri saralashda yordam berdi. Soʻnggi saralash oʻyinidan bir necha kun oʻtib, Saudiya Arabistoni futbol federatsiyasi bilan yangi shartnoma boʻyicha kelisha olmay ishdan ketdi.
[[australia|🇦🇺]] Avstraliya terma jamoasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/20180601_FIFA_Friendly_Match_Czech_Republic_vs._Australia_Bert_van_Marwijk_850_0531.jpg/220px-20180601_FIFA_Friendly_Match_Czech_Republic_vs._Australia_Bert_van_Marwijk_850_0531.jpg|right|thumb| Van Marwijk 2018-yilda [[Avstraliya milliy futbol terma jamoasi|Avstraliya terma jamoasini boshqargan]] 2018-yilning 24-yanvarida van Marwijk 2018-yilgi futbol boʻyicha Jahon chempionati yakuniga qadar qisqa muddatli shartnoma asosida Avstraliya terma jamoasining yangi bosh murabbiyi etib tayinlandi. 23-mart kuni debyut qilgan jamoa Oslodagi oʻrtoqlik oʻyinida Norvegiyaga 4:1 hisobida magʻlub boʻldi, toʻrt kundan soʻng Angliyada Kolumbiya bilan golsiz durang qayd etdi. Final oʻyinlari oldidan oʻtkazilgan oʻyinlarda Socceroos Chexiya va Vengriyani magʻlub etdi; Chexiya terma jamoasi qarshi oʻyinda 4:0 hisobidagi magʻlubiyatga uchragan edi. Avstraliya bir durang va ikki magʻlubiyat bilan Rossiyadagi guruh bosqichidan chiqa olmadi.