cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Belleau (Meurthe-et-Moselle)
Belleau Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meurthe-et-Moselle departamenti Nancy tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 20,5 km2. Dengiz sathidan 179 – 397 m balandlikda joylashgan.
Sinis
right|350px Sinis yoki Sinid (Σίνις Σίνις) — yunon mifologiyasida Polipemon va Siliyaning oʻgʻli (Korinfning yo Pemon yoki Poseydon va Siliyaning qizi). U Pityokampt („co-bender“) taxallusiga ega edi.
Sinis Korinf boʻynida yashab qaroqchilik qilgan. Sayohatchilarga hujum qilib, ularni talon-toroj qilgan va ikkita qaragʻay daraxtini egib, ularni bogʻlagan va qoʻyib yuborgan, natijada qurbonlarining jasadlari ikkiga boʻlinib etgan. Sinidni ona tomondan qarindoshi boʻlgan Tesey oʻldiradi. U, keyinchalik Zevs qurbongohida qotillikdan poklanishi va qurbon xotirasiga „Isthmian“ deb atalgan oʻyinni oʻrnatishi kerak edi.
Sinisning qizi Periguna Teseydan Melanippusni tuqqan.
Lohmen (Sachsen)
Lohmen (Sachsen) Germaniyaning Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Sächsische Schweiz-Osterzgebirge (tuman) tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 25,80 km2. Aholisi — 3179 kishi (2010).
Hududi
Lohmenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
П (kirill)
П — oʻzbek kirill alifbosining oʻn yettinchi harfi. Lablab, portlovchishovqinli, jarangsiz undosh tovushni ifodalaydi. Soʻzning boshi (paxta, poda, paypoq), oʻrtasi (tuproq, oppoq) va oxirida (qop, ip, toʻp) qoʻllana oladi. Biroq koʻp boʻgʻinli soʻzlarning oxirida kamroq uchraydi. Pekin talaffuzda soʻz oxirida kelgan b tovushi, shuningdek, oʻzbek tiliga oʻzlashgan soʻzlarda uchraydigan f tovushi aksariyat hollarda p tovushiga almashadi (borib — borip, kelib — kelip; gʻazab — gʻazap, fabrika — pabrika, foyda — poyda kabi), lekin bu hodisalar imlo (yozuv)da aks etmaydi. P Avesto, Urxun-Yenisey, sugʻd, turkiy (uygʻur) yozuvlarida, shuningdek, arab, lotin alifbosi asosidagi uzbek yozuvida oʻziga xos koʻrinishga ega.
Soʻgʻd naʼmatagi
Soʻgʻd naʼmatagi - buta, Naʼmatak urugʻidan va Raʼnodoshlar oilasidan.
Botanik tavsifi
Mevasi shirali, shakli va rangi har xil, gul oʻrnidagi soxta meva ichida tukli, bir urugʻli yongʻoqchalar joylashgan. Naʼmatak turlari bir-biridan mevasining shakli, katta-kichikligi, rangi, novda poʻstlogʻining rangi hamda novdadagi tikanlarning oz-koʻpligi va joylanishiga qarab farqlanadi. Naʼmatak oʻrmonlarda ariq yoqalarida, butalar orasida, togʻ yon bagʻirlarida oʻsadi. Guli chiroyli turlari bogʻlarda, xiyobonlarda va koʻchalarda oʻstiriladi.
1-1,2 m balandlikdagi buta. Koʻp yillik koʻchishlari jigarrang, bir-ikki yillik - koʻk rangli gullash bilan qizil-jigarrang tusli. Tikanlar uzunligi 1 sm gacha tekis yoki biroz kavisli, konussimon, tagida bir oz tekislangan, och kulrang, katta barglardan qisqaroq. Kichik igna shaklidagi tekis yoki biroz kavisli tikanlar aralashmasi bilan bir ikki yillik koʻchillari ignalari bilan oʻsadi.
Barglari patsimon, uchta, kamdan-kam hollarda ikki juft barg va bitta apikal bargdan iborat boʻlib, kattaligi yuqori yon bargga teng. Bargchalar keng qiyshaygan, uzunligi 0,8–1,9 (2,2) sm, eni 0,6–1,3 (1,7) sm, pastda siyrak tukli, tepasida yaltiroq, cheti boʻylab siyrak tukli, tishsimon koʻrinishida, kamdan-kam ikki marta tishli tishsimon nurli bezlari bilan, pastki va kichik tishlari mavjud, yuqorida bezlarsiz. Bargning oʻqi siyrak uzun tuklar va tarqoq qisqa turuvchi bezlar bilan qoplangan. Barg yonglari tor, tepasida yalangʻoch holda, pastda tomirlari boʻylab uzun tuklar bilan qoplangan, chetida bezli.
Gullar yakkali, kamdan-kam hollarda ikkitali. Gultoji terri qizil-pushtli, diametri 7,5 sm gacha. Gul oyoqlari yalangʻoch, uzunligi 2 sm gacha. Gipantiya choʻzinchoq-tuxumsimon, tuksiz. Qadaq barglari butun, uzunligi 1,7-1,9 sm, tashqi tomondan kamdan-kam bezli, siyrak uzun tuklardan, ichi zich, qisqa tukli, gullashdan keyin yuqoriga yoʻnalishni boshlaydi, hech qachon tushmaydi. Yetuk mevalar toʻq sariq-qizil rangga ega. Bir shoxsimonga ega, choʻzilgan-oval, tishsimoni tishli, chetida bezli, tepasida tuksiz, pastda bir bezli yoki bezsiz siyrak uzun tuklar bilan qoplangan, tagida barg stipulasiga oʻxshash ikkita tor tishliga ega.
May oyining ikkinchi yarmida - iyun oyining birinchi yarmida gullaydi. Avgust oxirida - sentabrda meva beradi.
Tarqalishi va ekologiya
Pomir-Oloyning endemiki. Tabiatda turning tarqalishi Gʻarbiy Pomirni qamrab oladi va, ehtimol, Afgʻoniston hududiga kirishi ham mumkin.
Yashash joyi, ehtimol, inson tufayli saqlanib qolgan: u bogʻlarda va dengiz sathidan 1600-2300 m balandlikdagi aholi punktlari yaqinida joylashgan.
Suzoq ovul okrugi
Suzoq ovul okrugi (Сузак айыл округу‎) Qirgʻiziston Respublikasining Jalolobod viloyati Suzoq tumanida joylashgan.
Boʻlinishi
Suzoq ovul okrugiga qarashli qishloqlar:
Fayzulla Mullajonov
Fayzulla Maqsudjonovich Mullajonov (Файзулла Максуджонович Муллажонов; 02.01.1950 — 23.05.2017) — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Raisi — Boshqaruv Raisi (1991-2017).
Vafoti
Mullajonov Fayzulla 2017-yil 23-may kunining ikkinchi yarmida 67 yoshida xastaligi tufayli vafot etadi. U Toshkent shahrida joylashgan Yalongʻoch-2 qabristoniga dafn qilingan.
Josephine Hull
Josephine Hull (3-yanvar 1877-yil — 12-mart 1957-yil) — amerikalik film aktrisasi. „Eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa“ (Best Supporting Actress) nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.
Ozyorki
Ozyorki — Rossiyaning Tambov viloyati Gavrilov tumanidagi bekor qilingan qishloq. Bekor qilish vaqtida u Bulgakov qishloq Kengashining bir qismi edi.
Geografiya
Trakt Tambov viloyatining sharqiy qismida, oʻrmon-dasht zonasida, Volga tepaligida , Kashma daryosining chap qirgʻogʻida, Gavrilovka 2 qishlogʻidan shimoli-gʻarbda taxminan 19 kilometr masofada (toʻgʻri chiziqda) viloyatning maʼmuriy markazida joylashgan. Mutlaq balandligi dengiz sathidan 177 metr.
Iqlim
Iqlim oʻrta kontinental, nisbatan quruq, sovuq, uzoq qish va issiq yoz bilan.Eng sovuq oyning oʻrtacha havo harorati (yanvar) −11,3 °C (mutlaq minimal −43 °C); eng issiq oy (iyul) — 19,7 °C (mutlaq maksimal — 39 °C). Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 500 mm ga yaqin. Qor qoplamining davomiyligi oʻrtacha 140 kun.
Tarix
2015-yil mart oyida amalda tugatilganligi sababli hisobga olish maʼlumotlaridan chiqarib tashlangan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Polimiksinlar
Polimiksinlar sporalar hosil qiladigan tuproq bakteriyalaridan olinadi. Kimyoviy jihatdan polipeptidazalardan iborat.
Pasro (qishloq, Moʻminobod yaqinidagi)
Pasro — Moʻminobod tumani Childuxtaroni qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloqlardab biri. Pasrodan mahalla markazigacha 9 km, tuman markazigacha 34 km masofa mavjud. Aholisi 17 kishi ( 2017 y ), asosiy aholi tojiklar.
Polimiksinlar
Qoʻllanilishi
Amaliyotda polimiksin M va polimiksin B qoʻllanadi. Polimiksin M sulfat ogʻiz orqali va mahalliy malham shaklida qoʻllanadi. Neyrotoksik hamda nefrotoksik taʼsiri boʻlgani uchun polimiksin parenteral yoʻllar orqali yuborilmaydi. Modda ogʻiz orqali yuborilganda meʼda-ichakdan deyarli soʻrilmaydi, shu yerdagi mikroorganizmlarga bevosita qarshi taʼsir koʻrsatadi. Yangi tugʻilgan va hayotining birinchi oylaridagi chaqaloqlarda polimiksin meʼda-ichakdan qonga soʻrilishi mumkin. Polimiksin grammusbat mikroorganizmlar chaqiradigan meʼda-ichak kasalliklarida — kolit, enterokolit, gastroenterokolitlarda, oʻtkir va surunkali dizenteriyada, boshqa antibiotiklar taʼsir etmaganda, grammanfiy mikroorganizmlar tufayli kelib chiqqan yaralar, kuygan joyga infeksiya tushganda ham qoʻllanadi. Enteral va mahalliy qoʻllanganda salbiy taʼsirlar kam kuzatiladi, taʼsirlovchi xususiyati boʻlgani uchun dispeptik holat paydo boʻlishi mumkin. Polimiksinni buyrak kasalliklarida qoʻllash man etiladi.
Polimiksin M sulfat
Polimiksin M sulfat taʼsirida grammanfiy bakteriyalar sezgir boʻlib ayrim bakteriyalarning turgʻunligi astra-sekin namoyon boʻladi. preparat mahalliy va enteral usul bilan tanaga yuborish boʻyicha buyuriladi. Parenteral usulda qoʻllash juda kuchli neyro va nefrotoksik taʼsir koʻrsatishi mumkin, shu sababli enteral usulda ichak kasalliklarida, jarrohlik amaliyoti oldidan qoʻllaniladi.
Lissabondagi tun
«Lissabondagi tun» (Die Nacht von Lissabon) - Olmoniyalik yozuvchi Erix Mariya Remarkning asari. Birinchi marotaba 1961 yil «Welt am Sonntag» jurnalida nashr etilgan.
Coripe
Coripe Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Sevilla provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 52 km2. Aholisi — 1446 kishi (2010).
Lissabondagi tun
Tavsif
1942-yil. Hikoyachi fashistlar Olmoniyasining hukumatidan pana topish maqsadida, Lissabonga koʻchib keladi.
U Taxo daryosining qirgʻogʻi oldida sayr qilib yurganda, notanish yahudiyni uchratadi. Oʻzini Jozef Shvarts deb tanishtirgan inson, viza va chiptalarga ega. Ammo ulardan foydalanish niyati yoʻq. Bundan tashqari chiptalarni hikoyachiga bepul tarzda berib yuborishga ham tayyor. Evaziga faqat oʻz hayotining tarixini gapirib beradi. Hikoyachi uning shartini qabul qiladi.
Ular Praça do Comércio maydoni yaqinida joylashgan restoranga kiradilar. U yerda Shvarts hotiralarga berilib, 1933-yildan boshlab sodir boʻlgan voqealarni eslaydi.
Shvarts 5 yil davomida butun Yevropani darbadar kezib, 1938-yil Helen oldiga qaytib keladi. Bu safar Helen Shvarts bilan Olmoniyani tark etadi. Ular avval Shvetsariya, soʻng Fransiya davlatlariga yoʻl oladilar.
Koʻp vaqt oʻtmay Shvarts rafiqasi saraton kasaliga duch kelganini aniqlaydi.
Bundan tashqari Marsel shahrida, Jozef gestapo tomonidan hibsga olinadi. Gestapo hodimi Georg Yurgens, undan singlisi qayerda ekanini aytishini talab qiladi. Helenga qarshi xoinlik qilmaslik uchun, Shvarts notoʻgʻri manzilni beradi. Soʻng Georgni hayotidan mahrum qiladi.
Shvarts Georgning hujjatlari yordamida vizalarga ega boʻladi.
Tong otganidan soʻng hikoyachi Rut ismli rafiqasi bilan, kemada AQSH tomon yoʻl oladi.
Omillar
Romanda hikoyachining ismi oshkor etilmagan. Lekin u Remarkning "Liebe Deinen Nächsten" nomli asarining ham bosh qahramoni. Shundan kelib chiqqan holda uning ismi Lyudvig Kern ekanligi aniqlanadi.
Ekranlashtirish
1971 yil Olmoniyalik rejisser Zbynek Brynych roman asosida film olgan. IMDb saytining roʻyxati boʻyicha mazkur film 6.6 ballga loyiq deb topilgan.
Thurland
Thurland Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Maydoni — 6,75 km2. 434 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Thurlandning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
James P. Bagian
James Philip Bagian, MD, PE (22-fevral 1952-yilda tugʻilgan) — amerikalik shifokor, muhandis va NASAning sobiq astronavti, asli arman millatidan. Astronavt sifatidagi faoliyati davomida u ikkita missiyadan iborat: STS-29 (1989) va STS-40 (1991) 337 soatlik kosmik parvozni amalga oshirdi. 1995-yilda NASAni tark etgach, Bagian tibbiyot institutiga aʼzo etib saylandi. Shuningdek, u 2000-yilda muhandislik va tibbiy bilimlarni aerokosmik tizimlar, atrof-muhit texnologiyasi va bemorlar xavfsizligiga integratsiyalashgani uchun Milliy muhandislik akademiyasining aʼzosi etib saylangan.
Bagian hozirda Michigan universiteti sogʻliqni saqlash muhandisligi va bemorlar xavfsizligi markazi direktori lavozimida ham ishlagan.
Bagyan koinotda boʻlgan yagona asli arman millatidan boʻlgan shaxsdir.
Tajriba
Bagian 1973-yilda Pensilvaniya shtati Bristol shahridagi 3M-da texnologik muhandis, keyin esa 1976-1978-yillarda Merilend shtatidagi Patuhent-River shahridagi AQSh dengiz havosi sinov markazida mexanik muhandis boʻlib ishlagan va u yerda oʻqishni davom ettirgan. 1977-yilda Tomas Jefferson universitetini tugatgandan soʻng, Bagian Pensilvaniya shtatidagi Danvil shahridagi Geisinger tibbiyot markazida bir yillik umumiy jarrohlik rezidenturasini tamomladi. Keyin u 1978-yilda B.Jonson kosmik markazida parvoz jarrohi va tadqiqot tibbiy xodimi boʻlib ishlagan va bir vaqtning oʻzida Texasning San-Antonio shahridagi USAF Aerokosmik Tibbiyot maktabini tamomlagan va u erda birinchi boʻlib 1978-yilda ixtisoslashtirilgan fanlar sinfini tamomlagan. Xabar qilinishicha, u Pensilvaniya universitetida anesteziologiya boʻyicha rezidenturani tamomlaganida astronavt nomzodi dasturiga NASA tomonidan tanlangan. Bagian 1986-yilda professional muhandislar sertifikatini oldi va 1987-yilda Amerika profilaktika tibbiyot kollejining aerokosmik tibbiyot uchun kengash sertifikatini oldi.1981-yildan beri Bagian togʻqutqaruv jamiyatida faol ishlaydi va MakKinli togʻidagi Denali tibbiy tadqiqot loyihasining aʼzosi sifatida xizmat qiladi. Bu davrda u Gud togʻida qor va muzdan qutqarish texnikasi boʻyicha oʻqituvchi boʻlgan. Bagian AQSh harbiy-havo kuchlari zahirasining polkovnigi va 939-chi havo qutqaruv qanotining qutqaruv parvoz jarrohidir. U USAF tomonidan malakali erkin yiqilish parashyutchisi, shaxsiy uchuvchi litsenziyasiga ega va pervanel va reaktiv samolyotlar, vertolyotlar va planerlarda 1500 soatdan ortiq parvoz qilgan.
NASA tajribasi
Bagian 1980-yil iyul oyida NASA astronavti boʻldi. U birinchi oltita Shuttle reyslarini rejalashtirish va shoshilinch tibbiy yordam va qutqaruv yordamini koʻrsatishda ishtirok etdi. U Astronavtlar idorasining kosmik kemaning foydali yuki dasturiy taʼminoti va ekipaj uskunalari boʻyicha koordinatori boʻlib ishlagan, shuningdek, turli foydali yuklarni ishlab chiqishda yordam bergan va Space Shuttle parvoz dasturini koʻrib chiqishda ishtirok etgan. 1986-yilda Bagian 51-L favqulodda kengashida tergovchi boʻlib ham ishlagan. U ekipajdan qochish uchun ishlatiladigan bosim kostyumi va boshqa turli xil ekipaj omon qolish uskunalarini loyihalash va amalga oshirish uchun mas’ul edi va Shuttle va Astronavtlar idorasini qidirish va qutqarishni rejalashtirish va amalga oshirish uchun javobgar edi. Bagian NASA shtab-kvartirasida hayvonlar farovonligini tekshirish kengashining aʼzosi edi. U inson omillari, atrof-muhit va aerokosmik tibbiyot sohalarida koʻplab ilmiy maqolalar muallifi. Ikki kosmik parvoz faxriysi (1989-yilda STS-29 va 1991-yilda STS-40) hisoblanadi. Bagian kosmosda 337 soatdan ortiq parvoz qildi. 2003-yilda Bagian Kolumbiyadagi baxtsiz hodisalarni tekshirish kengashida bosh jarroh va tibbiy maslahatchi boʻlib ishlagan va hozirda NASAning Aerokosmik xavfsizlik boʻyicha maslahat kengashi aʼzosidir.
STS-29
left|thumb| STS-29 dan oldin IMAX kamerasidan foydalanish uchun Bagian treningi. Bagian birinchi marta 1989-yil 13-martda Floridadagi Kennedi kosmik markazidan Orbiter Discovery bortida STS-29 ekipajida uchgan. Ushbu juda muvaffaqiyatli besh kunlik missiya davomida ekipaj Kuzatuv va maʼlumotlar sunʼiy yoʻldoshini joylashtirdi va koʻplab ikkinchi darajali tajribalarni oʻtkazdi, jumladan, Kosmik stansiya-issiqlik quvurlari radiatori tajribasi, ikkita talaba tajribasi, oqsil kristallarining oʻsishi boʻyicha tajriba, xromosoma va oʻrnatilgan hujayra boʻlinish tajribasini ha oʻtkazdi. Bagian katta tadqiqotchi boʻlib, miya qon oqimidagi oʻzgarishlar va uning fazoviy moslashish sindromi (SAS) va fazoviy harakat kasalligi (SMS) bilan aloqasini tavsiflovchi 470-sonli batafsil qoʻshimcha maqsadni bajarish uchun transkranial Dopplerdan foydalangan. Bagian birinchi boʻlib Fenergan preparatini mushak ichiga yuborish orqali SMSni davolashni boshladi. Bu SMS uchun birinchi muvaffaqiyatli davolash rejimini ifodalaydi va hozirda NASA tomonidan Shuttle ekipajlarida SMS nazorati standarti sifatida qabul qilingan va muntazam ravishda qoʻllaniladi. Bundan tashqari, ekipaj bir necha turdagi kameralar, jumladan IMAX 70. mm plyonkali kamera yordamida Yerning 3000 dan ortiq suratlarini oldi. Missiya 80 orbitada davom etdi va 1989-yil 18-martda Kaliforniyadagi Edvards havo kuchlari bazasiga qoʻnish bilan yakunlandi. Ushbu missiyani bajarib, u kosmosda 119 soatdan koʻproq vaqt oʻtkazdi.
STS-40
Bagian 1991-yil 5-iyun kuni Florida shtatidagi Kennedi kosmik markazidan uchirilgan STS-40 Spacelab Life Sciences ekipajida bosh missiya xodimi boʻlib ishlagan. SLS-1 toʻqqiz kunlik missiya boʻlib, ekipaj aʼzolari yurakning yurak faoliyatini oʻrganadi. STS-40-da rejalashtirilgan foydali yuk harakatlariga qoʻshimcha ravishda, Bagian barcha rejalashtirilgan ilmiy maqsadlarni muvaffaqiyatli amalga oshirishga imkon beradigan eksperimental uskunalar uchun nosozliklarni tuzatish tartib-qoidalarini shaxsan ishlab chiqdi va amalga oshirdi. Kolumbiya va uning ekipaji 1991-yil 14-iyun kuni Kaliforniyadagi Edvards havo kuchlari bazasiga Yer orbitasini 146 marta aylantirgandan soʻng qoʻndi. Ushbu parvozning yakunlanishi unga koinotda qoʻshimcha 218 soat vaqt ajratdi.
NASAdan keyingi
Bagian 1995-yilda NASAni tark etdi. U Milliy muhandislik akademiyasi va Tibbiyot instituti aʼzosi etib saylandi. Bagian Veteranlar Sogʻliqni saqlash boshqarmasining (VHA) Bemor xavfsizligi boʻyicha bosh mutaxassisi va va Bemor xavfsizligi milliy markazi direktori edi.
Bagian hozirda Michigan universiteti sogʻliqni saqlash muhandisligi va bemorlar xavfsizligi markazi direktori va hozirda Michigan universiteti Anesteziologiya va muhandislik kolleji kafedrasi professori boʻlib faoliyat yuritib kelmoqda.
Tashkilotlar
Bagian bir nechta tashkilotlarning aʼzosi:
Maxsus unvonlar
AQSh armiyasining ROTC Superior Cadet mukofoti (1970), Drexel universitetini sinfda birinchi bitirgan (1973), Jefferson universitetining ortopediya mukofoti (1977), USAF Parvoz jarrohlari maktabining faxriy bitiruvchisi (sinfda birinchi) (1979), Xalqaro aviatsiya federatsiyasi (FAI) Komarov diplomi (1989), Sikorskiy vertolyotini qutqarish mukofoti (1990), Kosmik harakat kasalligini davolashni rivojlantirish uchun NASA Achievement mukofoti (1991), NASA kosmik parvoz mukofoti (1989 va 1991), NASAning ajoyib xizmatlari medali (1992), NASA Parvoz jarrohlari jamiyati V. Randolf Lavleys mukofoti "Aerokosmik tibbiyot amaliyoti va rivojlanishiga qoʻshgan muhim hissasi" uchun(1992), Amerika Astronavtika, Jamiyatining Melburn V.Boynton mukofoti "Kosmik parvozning biotibbiyot jihatlariga qoʻshgan ulkan hissasi" uchun (1992), Eagle Scout, Amerika skautlari, Taniqli burgut skauti, Amerika skautlari (2011) unvonlarini olgan.
Manbalar
Ushbu maqolada Milliy Aeronavtika va kosmik maʼmuriyatning veb-saytlari yoki hujjatlarida jamoat mulki bilan bogʻliq materiallar mavjud.
Tornau vor der Heide
Tornau vor der Heide Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Maydoni — 6,75 km2. 490 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Kim Hunter
Kim Hunter (12-noyabr 1922-yil — 11-sentyabr 2002-yil) — amerikalik film aktrisasi. „Eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa“ (Best Supporting Actress) nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.
Küçüksusuz, Gölpazarı
Küçüksusuz Turkiyaning Bilejik viloyatining Gölpazarı tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda 2010-yilda 81 nafar aholi istiqomat qiladi.
Manbalar
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
Belleville (Meurthe-et-Moselle)
Belleville Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meurthe-et-Moselle departamenti Nancy tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1280 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 125,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,2 km2. Dengiz sathidan 182 – 333 m balandlikda joylashgan.
Momhil-Shar
Momhil-Shar (Momhil Sar ) (7414 m) - Hispar-Muztog ' tizmasidagi cho'qqi, Qorakorum, Gilgit-Baltiston. Dunyodagi 64-eng baland cho'qqi hisoblanadi. Dastogʻilidan 13 km gʻarbda joylashgan. Tog' uzunligi 26 kilometr bo'lgan Momxil muzligi ustida osilgan.
Lugau/Erzgeb.
Lugau/Erzgeb. Germaniyaning Saksoniya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Erzgebirgskreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,32 km2. Aholisi — 7071 kishi (2010).
Bénaménil
Bénaménil Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meurthe-et-Moselle departamenti Lunéville tumani tarkibiga kiradi.
Lugau/Erzgeb.
Hududi
Lugau/Erzgeb.ning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
2019-yil oktabr oyida RSM oʻzining eng katta qoʻshiniga ega boʻldi, bu armiya soni 17 178 kishi edi. Bundan tashqari, RSMga 2015-yilda 42 ta davlat hissa qoʻshdi va bu uning eng yuqori choʻqqisiga chiqdi. Eng katta kontingent AQSH hissasiga toʻgʻri keldi, Italiya, Germaniya va Turkiya esa yetakchi rol oʻynadi. Vaqtinchalik va oʻtish rolini oʻynashni maqsad qilgan missiya 2021-yil boshida 10 000 atrofida boʻlgan oʻz kuchlarini bosqichma-bosqich olib chiqdi. 2021-yil 14-aprelda Shimoliy Atlantika Kengashining Vazirlar bayonoti orqali NATO 1-maygacha RSM qoʻshinlarini qisqartirishini eʼlon qildi va missiya 2021-yil 12-iyulda rasman tarqatib yuborildi. Qolgan baʼzi kuchlar 2021-yil 31-avgustga qadar tartibsiz holda olib chiqilgunga qadar mamlakatda harbiy mavjudligini davom ettirdilar.
Bénaménil
Aholisi
498 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 53,0 nafar kishi.
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Maqsadlar va joylashtirish
Missiyaning maqsadi Afg‘oniston xavfsizlik kuchlari va muassasalarini Tolibon, Haqqoniy tarmog‘i va IShID-K kabi ekstremistik guruhlar bilan to‘qnashuvlarida o‘qitish, maslahat va yordam ko‘rsatishdan iborat edi.
Bénaménil
Geografiyasi
Maydoni — 9,4 km2. Dengiz sathidan 232 – 313 m balandlikda joylashgan.
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Maqsadlar va joylashtirish
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi NATO va Afgʻonistondagi hamkor davlatlardan taxminan 17 000 nafar xodimdan iborat edi. Operatsiya rahbari Afgʻonistondagi Amerika Qoʻshma Shtatlari kuchlari qoʻmondoni bilan har doim bir xil mavqega boʻlgan.
Kuchlar Kobuldagi markaz va Bagram aerodromi va toʻrtta qoʻllab-quvvatlovchi spiker oʻrtasida taqsimlangan. Spikerlar Afgʻoniston milliy armiyasining oltita korpusidan toʻrttasini bevosita qoʻllab-quvvatlagan Train Advise Assist Commands (TAACs) tomonidan tuzilgan. Train Advise Assist Command — Poytaxt sobiq mintaqaviy qoʻmondonlik poytaxti oʻrnini egalladi. TAAC East Lagmon shahridagi FOB Gamberi kompaniyasining 201-korpusiga, TAAC janubi Qandahor xalqaro aeroportidan 205 -korpusga, TAAC West Hirotdagi 207-korpusga va TAAC Shimoliy Mozori Sharifdagi 209-korpusga yordam berdi.
Naubaxt Ahvazi Al-Farisi
Naubaxt Ahvazi Al-Farisi (fors. نوبخت اهواز;; aql. taxminan 777) — Bagʻdod xalifasi Al-Mansuridagi fors munajjim. Uning ismi Naubaht („yangi baxt“), ehtimol, Islomni qabul qilish bilan bogʻliq.
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Maqsadlar va joylashtirish
Mamlakatning janubi-sharqiy qismida joylashgan 203-korpus vaqti-vaqti bilan Sharqiy TAAC maslahatchilariga duch keldi (bir manba buni „maslahat berish uchun uchish“ deb taʼriflagan). Janubi-gʻarbiy qismdagi 215-korpus Janubiy TAAC tomonidan qoʻllab-quvvatlanadi.
Naubaxt Ahvazi Al-Farisi
Biografiya
Naubaxt oxirgi umaviy xalifalarning saroyida munajjim va tarjimon edi. Abbosiylar sulolasining roziligi bilan Al-Mansur xalifasiga yaqinlashdi va Abbosiylarga boʻlgan sadoqati uchun al-Huvayzadagi 2 ming jarib yeriga ega boʻladi.
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Maqsadlar va joylashtirish
AQSh prezidenti Barak Obama 2016-yil 6-iyulda Oq uydan eʼlon qilingan yangilanishda, general Jon V.Nikolson, Birlashgan shtab boshliqlari raisi general Jozef Danford va AQSh Mudofaa vazirligi kotibi Eshton Karterning oʻzaro tavsiyalaridan soʻng, 2016-yil dekabrida oʻz maʼmuriyatining oxirigacha Afgʻonistonda 8400 ga yaqin askar qolishini maʼlum qildi.
Naubaxt Ahvazi Al-Farisi
Biografiya
Xalifa Al-Mansur hukmronligi davrida Naubaxtning shuhrati va uning saroydagi taʼsiri oʻsdi. 762-yilda Xalif va Mashallah bilan birga Bagʻdod asosidagi oʻlchovlarni boshqargan. Naubacht, yulduzlarning pozitsiyasiga koʻra, sud munajjim boʻlib, shahar qurilishining boshlanish vaqtini hisoblab chiqdi. Shu bilan birga, Naubaxt xalifa al-Mansurning do‘stona bosimi ostida islom dinini qabul qiladi.
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Maqsadlar va joylashtirish
2016-yil 31-dekabrda 9800 nafar qo‘shinning qolgan qismi olib chiqilib, 8400 askar to‘rtta garnizonda (Kobul, Qandahor, Bagrom va Jalolobod) joylashgan edi.
Naubaxt Ahvazi Al-Farisi
Biografiya
Uning asarlaridan astrologiya boʻyicha „yulduzlar hukmlari haqidagi kitob“ risolasi maʼlum.
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Maqsadlar va joylashtirish
Afgʻonistonni qayta tiklash boʻyicha maxsus bosh inspektor (SIGAR) AQSh Kongressi tomonidan Afgʻonistonda qayta qurish dasturlarini amalga oshirish uchun Kongress ajratgan 117,26 milliard dollarni nazorat qilish uchun tayinlangan. SIGARning „Kongressga 2018-yil 30-apreldagi choraklik hisoboti“da shunday deyiladi: "[2018-yil 31-yanvar holatiga koʻra] mamlakatning jami tumanlarining 14,5 foizi isyonchilar nazorati yoki taʼsiri ostida [va qoʻshimcha 29,2 foizi] bahsli hududlar.
Naubaxt Ahvazi Al-Farisi
Biografiya
Yuz yildan ortiq yashagan. Naubaxt oʻlimidan soʻng, 80-yil davomida yashagan, yetti xalifadan omon qolgan va Al-Mamun xalifasi ostida 818da vafot etgan oʻgʻli Al-Fadl saroy munajjim va tarjimon oʻrnini egalladi.
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Nihoya va parchalanish
Vaqtinchalik va oʻtish rolini oʻynashni maqsad qilgan missiya 2021-yil boshida 10 000 atrofida boʻlgan oʻz kuchlarini bosqichma-bosqich olib chiqdi. 2021-yil 14-aprelda Shimoliy Atlantika Kengashining Vazirlar bayonoti orqali NATO 1-maygacha RSM qoʻshinlarini qisqartirishini eʼlon qildi va missiya 2021-yil 12-iyulda rasman tarqatib yuborildi.
Naubaxt Ahvazi Al-Farisi
Biografiya
Naubaxt koʻplab fors urugʻlaridan biri-Naubaxtiga asos solgan. Sulola aʼzolari musulmon sivilizatsiyasi, xususan aniq fanlar, falsafa va dogmatika (Al-Fadl, Al-Hasan ibn Sahl, Abdulloh ibn Sahl, Al-Hasan Ibn Muso va boshqalar) sohalarida oʻz hissasini qoʻshgan taniqli olimlar va davlat arboblari edilar.
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Nihoya va parchalanish
2021-yil noyabr oyida NATO „Afgʻonistondagi saboqlar jarayoni“ haqidagi maʼlumot hisobotini eʼlon qildi. NATO davlat xizmatchilari qoʻmitasining yettita yigʻilishi boʻlib oʻtdi va natija „har tomonlama koʻrib chiqish“ deb nomlandi. Qoʻmita raisi va Bosh kotibning operatsiyalar boʻyicha zamonaviy yordamchisi Jon Manza MAK doimiy vakillari va MAK tashqi ishlar vazirlari tomonidan koʻrib chiqilgan va muhokama qilingan xulosani taqdim etdi. NATO shtab-kvartirasi „Hududdan hisobot berishning oʻz vaqtida va dolzarbligini yaxshilash hamda Kengashda koʻproq interaktiv muhokamalar oʻtkazish mexanizmlarini koʻrib chiqishi kerak“ deb hisobladi.
Naubaxt Ahvazi Al-Farisi
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Nihoya va parchalanish
Taxminan 2010-yilda Afgʻonistondagi ISAF missiyasiga qoʻmondonlik qilgan general Devid Petreus oʻz intervyusida „Afgʻoniston qorongʻu asrlarga qaytdi“, deya taʼkidlaganidek, Buyuk Britaniya parlamentining tashqi ishlar qoʻmitasining ushbu masala boʻyicha hisobotini eʼlon qilish haqida missiya tugashini „yurakni ezuvchi, fojiali va halokatli“ deb taʼrifladi.
Iris ovul okrugi
Iris ovul okrugi (Ырыс айыл округу‎) Qirgʻiziston Respublikasining Jalolobod viloyati Suzoq tumanida joylashgan.
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Nihoya va parchalanish
2022-yil iyun holatiga koʻra Afgʻoniston urushi komissiyasi hali hisobot bermagan.
Iris ovul okrugi
Boʻlinishi
Iris ovul okrugiga qarashli qishloqlar:
Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi
Hissa qoʻshayotgan davlatlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Resolute_Support.png/300px-Resolute_Support.png|right|thumb|300x300px| Crest qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasining xodimlar qismini aniqlash uchun ishlatiladi link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ec/Resolute_Support_Map.jpg/300px-Resolute_Support_Map.jpg|right|thumb|300x300px| Ittifoqchilar oʻrtasidagi mas’uliyatni taqsimlashni hujjatlashtiradigan qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi xaritasi: TAAC — Poytaxt, TAAC — Shimoliy, TAAC — Janubiy, TAAC — Sharq, TAAC — Gʻarbiy link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Secretary_Kerry_Speaks_to_Troops_at_Camp_Resolute_Support_Headquarters_%2826325577455%29.jpg/300px-Secretary_Kerry_Speaks_to_Troops_at_Camp_Resolute_Support_Headquarters_%2826325577455%29.jpg|right|thumb|300x300px| AQSh Davlat kotibi [[John Kerry|John Kerri Kobuldagi „Qatʼiy yordam“ shtab-kvartirasida askarlar bilan suhbatlashmoqda. 2016-yil 9-aprel]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Panzerfaust_3_Afghanistan.jpg/300px-Panzerfaust_3_Afghanistan.jpg|right|thumb|300x300px| Gollandiyalik askar Afg‘onistonda Panzerfaust 3 ni o‘qqa tutdi, 2020-yil 30-sentabr. Niderlandiya Qurolli Kuchlarining 100 dan ortiq xodimlari „Qatʼiy yordam“ missiyasida ishtirok etdi. 2019-yil holatiga koʻra, missiyaga hissa qoʻshayotgan kuchlar orasida 8475 nafar amerikalik afgʻon kuchlarini oʻqitgan va ularga yordam bergan, 5500 ga yaqin amerikalik terrorizmga qarshi missiyalarda qatnashgan, 8673 ittifoqchi askar va 27000 harbiy pudratchi bor.
2018-yil fevral oyida missiyani qoʻllab-quvvatlash uchun AQShning yangi turdagi boʻlinmasi — Xavfsizlik kuchlariga koʻmak brigadalari Afgʻonistonga joʻnatishni boshladi.
Birlashgan Qirollik 2018-yil iyul oyida Afg‘onistonga yana 440 nafar britaniyalik xodimini jo‘natmoqchi ekanligini eʼlon qildi. Qo‘shimcha xodimlarning qariyb yarmi 2018-yil avgust oyida, qolgan yarmi esa 2019-yilning fevralida joylashtirildi. Bu 2019-yil boshiga kelib mamlakatdagi britaniyalik xodimlarning umumiy sonini 650 dan 1090 gacha oshirdi.
2021-yil fevral holatiga koʻra Afgʻonistonda xodimlari boʻlgan davlatlar (toʻliq statistik maʼlumotlar oxirgi marta olib chiqilgunga qadar eʼlon qilingan) quyidagilar. Missiya 2021-yil 12-iyulda tugatildi va bir qancha mamlakatlarda xodimlar mavjud edi, ularning hammasi 2021-yil 31-avgustgacha olib ketildi.
Komandirlar roʻyxati
USFOR-A qoʻmondoni bevosita Mudofaa vaziriga boʻysunadigan Qoʻshma Shtatlar Markaziy qoʻmondonligiga (CENTCOM) boʻysunadi. Ushbu hisobotning huquqiy asosi 10 USC 164 (d) (1) boʻlimida belgilangan. Qatʼiy qoʻllab-quvvatlash missiyasi qoʻmondoni (COMRS) Mudofaa vaziriga bevosita hisobot berishi shart emas. Aksincha, u AQSh CENTCOM qoʻmondoni orqali hisobot beradi. COMRS NATO qoʻmondonlik zanjiriga Birlashgan kuchlar qoʻmondonligi — Brunssum orqali boʻysunadi, u NATO Yevropa Ittifoqi Oliy Bosh Qoʻmondoni (SACEUR) ga boʻysunadi.
Montrose (Colorado)
Montrose—AQShning Colorado shtatidagi Montrose okrugining aholisi eng koʻp boʻlgan uy boshqaruvi munitsipaliteti. 2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 20,291 kishini va umumiy maydoni 18,4 kvadrat milyani tashkil qilgan. Montrose shahriga kirish va chiqish uchun asosiy yoʻl AQShning 50-yoʻli hisoblanadi. Shahar Coloradoning gʻarbiy qismida, Uncompahgre vodiysida joylashgan.
2022-yilda Montrose, Heartland Forward tahlil markazi tomonidan, asosan, ochiq havoda dam olish imkoniyati tufayli, eng dinamik mikropolitan statistik mamlakatlarning 25-taligiga kirdi.
Iqlimi
Montrose yarim qurgʻoqchil kontinental iqlim zonasiga ega. Shahar Gʻarbiy Colorado shtatidagi Uncompahgre vodiysidagi baland oʻtloqlarda joylashgan. Qor qishda yogʻadi, lekin baland togʻlik va moʻl quyosh nuri tufayli odatda qisqa muddatli boʻladi.
Demografiyasi
2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 20,291 kishi va 8,175 xonadon istiqomat qilgan. Aholi zichligi 425.78/km². Aholining oʻrtacha yoshi 45,2 yoshni va oʻrtacha ish vaqti 15,4 daqiqani tashkil etdi, bu Colorado shtatidan deyarli 40 % ga past. Shaharda aholi yosh taqsimotiga koʻra 21,0 % 18 yoshgacha, 7,5 % 18 yoshdan 24 yoshgacha, 21,3 % 25 yoshdan 44 yoshgacha, 25,0 % 45 yoshdan 64 yoshgacha, 25,3 % 65 yosh yoki yoshi kattaroqlar tashkil qiladi. Har 100 ayolga 86,4 erkak toʻgʻri keladi.
Shaharda hammasi boʻlib 8175 ta uy xoʻjaligi mavjud, oiladagi aʼzolar oʻrtacha soni 2,90 kishi. Aholining 57,8 % turmush qurgan, 21,4 % turmush qurmagan, 12,6 % ajrashgan, 1,2 % ajralgan, 7,0 % beva qolganlarni tashkil qiladi. Uy-joy mulkdorlari darajasi 68,8 % ni tashkil etdi, bu Coloradodagi oʻrtacha koʻrsatkichdan bir oz yuqori. Oʻrtacha yalpi ijara oyiga 936 dollarni tashkil etdi yoki Colorado shtatidan deyarli 30 % va qoʻshni Telluriddan deyarli 36 % past.
Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 52 534 dollarni tashkil etdi, bu 2010-yilgi AQSh aholini roʻyxatga olishdan 56 foizga koʻp. Bir oilaning oʻrtacha daromadi 68 801 dollarni tashkil etadi. Aholining qariyb 16,8 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 24,8 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 9,9 foizidir.
Shahar aholisining taxminan 27,5 foizi bakalavriat yoki undan yuqori darajaga, 27,3 foizi oʻrta maktab yoki unga tenglashtirilgan maʼlumotga ega, 26,7 foizi esa baʼzi kollejlarda, lekin unchalik darajasi yoʻq. Bolalar bogʻchasi va 12-sinf oʻrtasida maktabga kirish huquqiga ega boʻlganlarning qariyb 77,7 foizi roʻyxatga olingan, bu Coloradodagi oʻrtacha 66,5 foizdan ancha yuqori.
Bobbau
Bobbau Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 7,94 km2. 1661 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Bobbauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Amerika Qoʻshma Shtatlarida ayollarning saylov huquqi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Suffragists_Parade_Down_Fifth_Avenue%2C_1917.JPG/220px-Suffragists_Parade_Down_Fifth_Avenue%2C_1917.JPG|thumb|221x221px| [[1917-yilda Nyu-Yorkdagi Ayollar Sufragetlarning marshi. Ishtirokchilar milliondan ortiq ayollar imzolagan plakatlarni koʻtarib yurishdi ]] Amerika Qoʻshma Shtatlarida ayollarning saylov huquqi ellik yildan ortiq vaqt davomida shakllanib bordi. Dastlab turli shtatlar va joylarda, baʼzan cheklangan asosda qonunlashtirildi. 1920-yilda milliy va qoninuy darajada mustahkamlandi.
Ayollarning saylov huquqiga boʻlgan talab 1840-yillarda kengroq ayollar huquqlari harakatidan kelib chiqqan holda kuchaya boshladi. 1848-yilda ayollar huquqlari boʻyicha birinchi konventsiya boʻlgan Seneka sharsharasi konferentsiyasi ayollarga saylov huquqini berish ularning haddini oshishlariga sabab boʻladi deb hisoblagan baʼzi tashkilotchilarning qarshiligi tufayli ayollarning saylov huquqini qoʻllab-quvvatlovchi rezolyutsiyani qabul qildi. 1850-yilda Ayollar huquqlari boʻyicha birinchi milliy yigʻin oʻtkazilgan vaqtga kelib, saylov huquqi harakat faoliyatining tobora muhim jihatiga aylanib bordi.
Birinchi milliy saylov huquqi tashkilotlari 1869-yilda, ikkita raqib tashkilot, biri Syuzan B. Entoni va Elizabet Kedi Stenton rahbarligi ostida, ikkinchisi esa Lyusi Stoun va Frensis Ellen Uotkins Xarper boshchiligida tuzilgan paytda tashkil etilgan. Bir necha yillik raqobatdan soʻng, ular 1890-yilda birlashdilar va yetakchi kuchi Syuzan B. Entoni boʻlib belgilandi. Oʻsha paytdagi ayollarning eng yirik tashkiloti boʻlgan Ayollar Xristian Moslashtiruvi Ittifoqi (WCTU) 1873-yilda tashkil etilgan boʻlib, shuningdek, ayollarning saylov huquqi uchun kurash olib bordi va bu harakatga katta turtki berdi.
AQSh Oliy sudi ayollarning konstitutsiyaviy ovoz berish huquqiga ega ekanligi toʻgʻrisida qaror chiqarishiga umid qilgan holda, sufragistlar 1870-yillarning boshlarida ovoz berishga bir necha bor urinishgan. Urinishlari rad etilgach ular sudga daʼvo qilganlar. Nihoyat, Syuzan B. Entoni 1872-yilda ovoz berishga muvaffaq boʻldi. Ammo bu qilmishi uchun u hibsga olindi va harakatga yangi turtki boʻlgan juda ommabop sud jarayonida aybdor deb topildi. Oliy sud 1875-yilda Minor Happersetga qarshi ishda ularga qarshi qaror chiqarganidan so‘ng, saylovchilar AQSh Konstitutsiyasiga ayollarga ovoz berish huquqini beradigan o‘zgartirish kiritish uchun o‘nlab yillar davom etgan kampaniyani boshlaganini oʻzi ham bilmasdi. Biroq, tashkilot rahbariyatining harakatlarining katta qismi individual davlat darajasida saylov huquqi uchun kurashga qaratilgan edi.
1916-yilda Elis Pol milliy saylov huquqini oʻzgartirishga qaratilgan jangari guruh boʻlgan Milliy ayollar partiyasini (NWP) tuzdi. 200 dan ortiq NWP tarafdorlari, yaʼni „Jim gvardiyachilar“ 1917-yilda Oq uyda piket paytida hibsga olingan, ularning baʼzilari ochlik eʼlon qilgan va qamoqqa yuborilganidan keyin majburan ovqatlangan. Kerri Chapman Kett boshchiligidagi NAWSA, ikki million aʼzoga ega, shuningdek, milliy saylov huquqiga tuzatish kiritishni birinchi oʻringa qoʻydi.
1920-yil 18-avgustda AQSh Kongressi va shtat qonun chiqaruvchi organlarida katta qiyinchilik bilan boʻlib oʻtgan qator ovoz berishlardan soʻng Oʻn toʻqqizinchi tuzatish AQSh Konstitutsiyasining bir qismiga aylandi. Unda quyidagicha keltiriladi: Amerika Qo'shma Shtatlari fuqarolarining saylov huquqi Amerika Qo'shma Shtatlari yoki biron bir shtat tomonidan jinsiga ko'ra rad etilmaydi yoki cheklanmaydi.
Ilk saylov faoliyati
1838-yilda Kentukki Antebellum davrida (1807-yilda Nyu-Jersi ayollarning saylov huquqidan mahrum boʻlganidan keyin) birinchi milliy ayollarning saylov huquqi toʻgʻrisidagi qonunni qabul qildi, bu 21 yoshdan oshgan hamda tuman va „davlat maktablari“ ning yangi tizimi uchun soliqqa tortiladigan mulkka egalik qilgan har qanday beva yoki yolgʻiz ayolga (qonuniy ravishda uy xoʻjaligi boshligʻi) ovoz berish huquqini berdi. Ayollar uchun bu qisman saylov huquqi faqat oq tanlilar uchun ifodalanmagan.
Ayollar huquqlari harakatining paydo boʻlishi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Margaret_Fuller_engraving.jpg/220px-Margaret_Fuller_engraving.jpg|thumb| Margaret Fuller Ayollar huquqlarini himoya qilish harakatining bir qismi sifatida ayollarning saylov huquqiga boʻlgan talab paydo boʻldi. 1792-yilda Britaniyada Meri Uolstounkraft „Ayol huquqlarini himoya qilish“ nomli yangi kitobni yozdi. 1838-yilda Bostonda Sara Grimke „Jinslarning tengligi va ayollarning maqomi“ asarini nashr etdi va u keng tarqaldi. 1845-yilda Margaret Fuller Amerika feminizmining asosiy hujjati boʻlgan „Oʻn toʻqqizinchi asrdagi ayol“ ni nashr etdi, u birinchi marta bosma shaklda 1839-yilda M. Fuller tomonidan tahrirlangan „Siferblat“ transsendentalistik jurnalida paydo boʻldi.
Ayollarning erkak va ayollardan tashkil etgan auditoriya oldida chiqishlari gʻoyasiga qarshilik kuchli edi. Shotlandiyalik Frensis Rayt 1826 va 1827-yillarda AQShda ommaviy maʼruzalari uchun qattiq tanqid qilindi. Janubiy Karolinada quldor oilada tugʻilgan Grimke opa-singillari 1830-yillarning oʻrtalarida Shimoli-Sharqiy qullikka qarshi chiqishdi. Shunda mintaqadagi hukmron kuch boʻlgan Jamoat cherkovi vazirlari oʻzlarining harakatlarini qoralagan bayonot chiqardilar. Norozi boʻlishiga qaramay, 1838-yilda Anjelina Grimke Massachusets qonun chiqaruvchi organi oldida qullikka qarshi chiqdi. Oʻsha paytda Anjelina Grimke Qoʻshma Shtatlarda qonun chiqaruvchi organ oldida soʻzlagan birinchi ayol boʻldi.
Boshqa ayollar, ayniqsa, qullikka qarshi va ayollar huquqlarini qoʻllab-quvvatlab, ommaviy chiqishlar qila boshladilar. Ilk ayol maʼruzachilar orasida Polshadan kelgan yahudiy muhojir Ernestine Rose; Lucretia Mott, Quaker ruhoniysi va abolitionist; Abby Kelly Foster, Quaker abolitionistlarni koʻrish mumkin edi. 1840-yillarning oxirida Lyusi Stoun notiqlik faoliyatini boshladi va tez orada eng mashhur ayol oʻqituvchiga aylandi. Abolisionistik harakat va ayollar huquqlari tarafdori sifatida Stoun ayollarning ommaviy nutqiga nisbatan norozi qarashlarni kamaytirishda muhim rol oʻynadi Biroq, notoʻgʻri qarashlar kuchli boʻlib shakllanib bordi.
1851-yilda Ogayoda ayollar huquqlari boʻyicha mintaqaviy konventsiya erkak raqiblar tomonidan buzildi. Anjumanda oʻzining mashhur „Men ayol emasmanmi“ nomli nutqini soʻzlagan Sojourner Truth oʻz nutqida toʻgʻridan-toʻgʻri ushbu raqiblarning baʼzilariga murojaat qildi. 1852-yildagi Ayollar huquqlari milliy konventsiyasi ham buzildi va 1853-yilgi konventsiyadagi olomon harakati zoʻravonlikka yaqinlashdi. 1853-yilda Nyu-Yorkda boʻlib oʻtgan Butunjahon temperatsiya konvensiyasi ayollarga unda nutq soʻzlashiga ruxsat berilmasligi masalasi uch kun davomida choʻzilib koʻrildi. Syuzan B. Saylov huquqi harakatining yetakchisi Entoni keyinroq shunday dedi: „Ayollarning hech bir qadami omma oldida nutq so‘zlash kabi shiddatli kurashlarga boy bo‘lmagan. Ularni hattoki saylov huquqini taʼminlash uchun ham bunchalik haqorat qilishmagan, qoralashmagan va ularga nisbatan dushmanlik qilishmagan“.
Oʻsha davr turmush qurgan ayollarning mustaqil faoliyatini keskin cheklovchi qonunlar mavjudligi bilan keskin ajralib turgan. Bunday qonunlar ayollarning saylov huquqini taʼminlash tashviqotiga koʻp jihatdan to‘sqinlik qildi. Uilyam Blekstounning „Angliya qonunlariga sharh“ kitobiga ko‘ra, „nikohdagi er va xotin qonunda bir shaxs boʻlib hisoblanadi, yaʼni xotinning mavjudligi yoki ayolning huquqiy mavjudligi er va xotinning nikohi davomida toʻxtatiladi“ degan nufuzli sharhi amerikalik huquq tizimi asos qilib olingan ingliz umumiy huquqining oʻrta asrlarda Normandlar tomonidan Angliyada joriy etilgan himoya huquqiy taʼlimotiga ishora qilishini taʼkidladi. 1862-yilda Shimoliy Karolina Bosh sudyasi eri qamchi bilan urgan ayolning ajrashishni rad etadi. Sudya oʻzining rad javobini quyidagicha izohladi: „Qonun eriga xotinning oʻzini yaxshi tutishi va uning oʻz joyini bilishi uchun zarur boʻlgan darajada kuch ishlatish huquqini beradi“. Koʻpgina shtatlarda turmush qurgan ayollar qonuniy ravishda shartnomalar imzolay olmadilar. Bu ularga yigʻilishlar uchun zallarni tahkillashtirish, bosma materiallar va saylov huquqi harakati uchun zarur boʻlgan boshqa narsalarni oʻrnatishni qiyinlashtirdi. Bunday cheklashlar bir qancha shtatlarda turmush qurgan ayollarning mulki to‘g‘risidagi qonunlarning qabul qilinishi bilan qisman yengib o‘tildi. Bu baʼzi hollarda badavlat otalar tomonidan qo‘llab-quvvatlandi, chunki ular qizlarining merosi erlarining to‘liq nazorati ostida bo‘lishini istamadilar.
Abolisionistlar harakatining radikal qanotida ayollar huquqlarini himoya qiluvchilar koʻpchilikni tashkil qildi. Amerika qullikka qarshi jamiyati rahbari Uilyam Lloyd Garrison shunday dedi: „Men irq taqdiriga nisbatan jinslar tengligiga nisbatan muhimroq harakat boshlanganiga shubha qilaman“. Biroq, oʻsha paytda abolitsionistlar harakati aholining atigi bir foizini jalb qildi va radikal abolitsionistlar bu harakatning faqat bir qismi edi.
Ayollarning saylov huquqini ilk qoʻllab-quvvatlanishi
1846-yil Nyu-York shtati Konstitutsiyaviy konventsiyasi kamida uchta okrug aholisidan ayollarning saylov huquqini qoʻllab-quvvatlash uchun petitsiyalarni qabul qildi.
Ayollar huquqlari boʻyicha dastlabki konventsiyalar
Bu davrga kelib ayollarning saylov huquqi masalasi ayollar huquqlari harakatida asosiy mavzu bo‘lmagan. Harakat faollarining koʻpchiligi abolitsionistlar harakatining Harrison qanotiga sodiq edilar. Bu faollar siyosiy faoliyatdan qochishlari va „axloqiy ishontirish“ orqali boshqalarni oʻz qarashlariga ishontirishga eʼtibor qaratishlari kerak, deb hisoblardi. Koʻpchilik Kvakerlar edi, ularning anʼanalari erkaklar va ayollarning dunyoviy siyosiy faoliyatda ishtirok etishini taqiqlagan edi. Ayollar huquqlarining bir qator konvensiyalari bu qarashlarni sezilarli darajada oʻzgartirdi.
Seneka-Folse sharsharasida konferensiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Elizabeth_Stanton.jpg/220px-Elizabeth_Stanton.jpg|thumb| Elizabeth Cady Stanton Ayollar huquqlari boʻyicha birinchi konventsiya 1848-yil 19 va 20-iyulda Nyu-York shtatining Finger Lakes mintaqasidagi Seneka sharsharasi konventsiyasi boʻldi. Konferentsiya besh ayol tomonidan olib borildi. Ulardan toʻrt nafari Quaker ijtimoiy faollari, shu jumladan mashhur Lucretia Mott ham bor edi. Beshinchisi Elizabeth Cady Stenton boʻlgan. Elizabeth Cady Stenton bir necha yil avval Mott bilan ayollar huquqlari uchun kurashni tashkil etish zarurligini muhokama qilgan edi. Siyosat bilan chuqur shug‘ullangan oiladan chiqqan Stenton, ayollar harakatini o‘z maqsadlariga erishishda siyosiy bosim muhim ahamiyatga ega ekanligiga va saylov huquqi asosiy qurol ekanligiga ishontiruvchi asosiy kuchga aylandi. Ikki kun davom etgan ushbu tadbirda 300 ga yaqin ayollar va erkaklar qatnashdi. Bu voqea matbuotda keng yoritildi. Konventsiya tomonidan bir ovozdan qabul qilinmagan yagona rezolyutsiya ayollarga ovoz berishni talab qiluvchi rezolyutsiya boʻlib, uni Stenton kiritgan edi. Uning eri, taniqli ijtimoiy islohotchi, uning ushbu rezolyutsiyani kiritish niyati borligini bilgach, u qurultoyga borishdan bosh tortdi. Kamiga Stentonni sud jarayonini farsga aylantiradigan harakatda aybladi. Asosiy maʼruzachi Lucretia Mott ham bu taklifdan xavotirga tushdi. Rezolyutsiya abolitsionistlar yetakchisi va sobiq qul Frederik Duglas tomonidan qattiq qo‘llab-quvvatlandi va undan keyingina qabul qilindi.
Konventsiyaning asosan Stenton tomonidan yozilgan deklaratsiyasi ayollar huquqlari harakatini yaratish niyatini bildirgan. Shikoyatlar roʻyxatini oʻz ichiga olgan deklaratsiyaning dastlabki ikkita shikoyatida ayollarning saylov huquqi yoʻqligiga qarshi norozilik bildirilgan edi. AQSh hukumatiga qaratilgan daʼvolar „hukumat islohoti va ayollarning tengsizligiga hissa qoʻshgan erkaklarning roli va xatti-harakatlaridagi oʻzgarishlarni talab qildi“.
Ushbu yigʻindan ikki hafta oʻtgach, 1848-yildagi Rochester ayollar huquqlari toʻgʻrisidagi konventsiya kuzatildi, unda bir xil maʼruzachilar ishtirok etdi va ayollarning saylov huquqini qoʻllab-quvvatlash uchun ovoz berdi. Bu ayol raislik qilgan birinchi ayollar huquqlari konventsiyasi boʻlib, oʻsha paytda radikal harakat deb hisoblangan. Ushbu uchrashuvdan keyin 1850-yilda Salemdagi Ogayo ayollar konventsiyasi boʻlib oʻtdi. Bu ayollarning saylov huquqini qoʻllab-quvvatlash uchun davlat darajasida tashkil etilgan birinchi ayollar huquqlari konventsiyasi edi.