cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Darzangi
Darzangi — Oʻzoskistonning janubidagi qad. shaqar harobasi (mil. 1 — 13-asr boshi). Surxondaryo viloyatidagi Bandi-xonsoy (Koʻkjara)ning Surxondaryoga quyilish yerida, Qumqoʻrgʻonning gʻarbidagi Jaloir qishlogʻi yaqinida, Termizdan 62 km masofada joylashgan. Shahar harobalari 50 ga maydonni egallaydi. Arab geograflarining bergan maʼlumotlariga koʻra, D. aholi zich yashaydigan goʻzal shahar boʻlib, atrofi xandaq bilan oʻrab olingan, jome masjidi bozorlar orasida joylashgan, shahar aholisi "Chagʻoniyon daryosi" su-vidan ichgan, shuningdek, shahar chetidan yana bir boshqa daryo ham oʻtgan. D. aholisi asosan toʻqimachilik bilan mashgʻul boʻlib turli xil liboslar tikishgan, shuningdek, pichoq qinlari, tasmalar, namat, gilamlar i. ch. bilan mashhur boʻlishgan. D.da chekka oʻlkalarga chiqarish uchun jundan maxsus "chaydam" matosi tayyorlangan, uning koʻrinishi yupqa kigizga oʻxshash boʻlib, u jun adyol yoxud yomgʻirpoʻsh vazifasini oʻtagan (Mahmud Koshgʻariy).
Shahar harobasidan chiqqan arxeologik topilmalar toʻqimachilik Kushon podsholigi davridan boshlab D. aholisining anʼanaviy mashgʻuloti boʻlib kelganligini tasdiqlaydi.
Novatorlik
Adabiyotda anʼanaviylik tushunchasi
Anʼana novatorlik masalasi vorislik qonuniyatining namoyon boʻlishi demakdir. Anʼana oʻtmish adabiyotidan olgan eng ajoyib gʻoyaviy— badiiy boyliklar, kelajak davr adabiyotidan rivojlantiradigan oʻtmish adabiyoti yoki boshqa xalqlarning adabiyotlarining eng yaxshi yutuqlari adabiy anʼanalari boʻladi .Jumladan, Navoiy oʻzining asarlarida insonparvarlik 'koʻramonlik, xalqlar doʻstligi 'zulm va razolatga nafrat gʻoyalari keyingi yozuvchilar tomonidan davrlar mobaynida rivojlantiriladi.
Qoraqolpog'iston xabar agentligi
Qoraqolpog'iston axborot agentligi — Qoraqolpog'iston Respublikasıning rasmiy va asosiy axborot agentligi sanaladi. Qoraqolpoq, o'zbek va rus tillarida bor.
Inshushinak
Inshushinak (ehtimol shum. „Suza hukmdori“) — elam mifologiyasida asosiy ilohlardan biri, Suza homiysi, marhumlar podsholigining sohibi, qasamlar xudosi.
Ishmiqorab — marhumlarni yer osti dunyosida qabul qiluvchi qasamyod maʼbudasining eri. Suzada Naxxunte ilohi bilan bir qatorda adolat himoyachisi deb hisoblangan. Miloddan avvalgi II-I ming yilliklarda Humpan, Inshushinak va Kiririsha panteonning yetakchi triadasini tashkil qilgan. Miloddan avvalgi XIII asrdagi iloh Humpan bilan birga barcha maʼbudlar hukmdori deb atalgan.
Son Dae-ho
Son Dae-Ho (1981-yil 11-sentyabrda tugʻilgan) — janubiy koreyalik futbolchi. Son Dae boʻyining balandligi bilan ajaralib turadigan himoyachidir.
Klubdagi faoliyati
2002-yilda Son Suwon Samsung Bluewings jamoasiga qoʻshilgan va 2005-yilda Chunnam Dragons jamoasiga oʻtgan. Biroq, u Kim Do-Kyun bilan almashtirilgan va Seongnam Ilhva Chunmaga oʻtgan. 2007-yilda u jamoasiga oʻzining ajayob oʻyinlari bilan qoʻshilib ketgan va Seongnam Ilxva Chunmaga ligada ikkinchi oʻrinni egallashga yordam bergan. Biroq, 2008-yilda qoniqarsiz oʻyin koʻrsatgani uchun Kim Xak Beomdan Shin Tae-Yongga oʻzgargan va u Incheon Unitedga almashtirilgan. Shundan soʻng u harbiy xizmatni yakunlash uchun Sangju Sangmu Phoenixgaqoʻshilishga xarakat qilgan. Ammo xizmat sansi bilan bogʻliq muammolar paydo boʻlgan Son harbiy xizmatni qoʻshimcha tizim boʻlgan ijtimoiy xizmat xodimlari qatorida oʻtagan. U 2012-yilning yanvarida Incheon Unitedga qaytgan va Kim Nam-il bilan Incheon United uchun himoyaga yaqin oʻynaydigan yarim himoyachisi sifatida maydonga tusha boshlagan. Son faoliyati ikki yillik tanaffusga qaramay, oʻzining katta tajribasi bilan ham miqdor, ham sifat jihatidan ajoyib oʻyinlar koʻrsatgan.
2014-yilning 9-noyabrida Son Xitoy Superligasi vakili Xanchjou Greentown bilan bir yillik shartnoma imzolagan.
Xalqaro faoliyati
U Avstraliya terma jamoasi bosh murabbiyi boʻlgan Pim Verbeek tomonidan tanlab olingan. Murabbiy Son Dae-Honing kuchi va mahoratini juda yuqori baholagan. U 2007-yilning 2-iyunida Gollandiyaga qarshi oʻyinda debyut qilgan va 2007-yil OFK Osiyo Kubogida yarim himoyachi boʻlgan. Turnida Koreya milliy futbol jamoasi yarim finalga qadar yetib borishgan.
Inshushinak
Manbalar
U haqidagi eng qadimgi qaydlar miloddan avvalgi 2230-yilda elam tilida, Akkad qiroli Naram-Suen va unga boʻysunuvchi Suza hukmdori Xita oʻrtasida tuzilgan shartnomada keltirib oʻtilgan. Matn oliy maʼbud Humpan, quyosh xudosi Naxxunte va boshqalardan keyin tilga olingan 37 ta xudo roʻyxati bilan boshlanadi. Inshushinak roʻyxatdagi yettinchi oʻrinda kelgan.
Miloddan avvalgi 1800-1500-yillarda yozilgan Suza matnlaridanshushinak nomi bilan ichilgan qasamlar va ogohlantirish uchraydi: u yoki bu shartnomani buzgan odam „Inshushinak kiteni“ deb nomlangan sehrli kuch tomonidan jazolanadi, uning tili va qoʻli kesiladi, shuningdek katta miqdorda jarima toʻlashga majbur qilinadi.
Miloddan avvalgi 8-asrga oid matnlarda Inshushinak va qirol Shutruk-Nahhunt II tomonidan joriy etilgan qonunlar haqida gap boradi.
Ossuriya matnlarida Inshushinak „Suzaning ilohiy sohibi“ deb ataladi va Mesopotamiya ilohlari — Ninurta va Adad bilan tenglashtiriladi. Miloddan avvalgi 640-yilda Suzaning talon-toroj qilingani haqidagi matnda Ossuriya shohi Ashurbanapal Inshushinak haykalini oʻz yurtiga olib ketgani aytiladi.
Ismi
Inshushinak ismi shumer tilidan tarjima qilinganda Elamning poytaxti boʻlgan „Suza sohibi“ degan maʼnoni anglatadi, bu Elam Shumerning taʼsiri ostida boʻlgan qadimgi davrga toʻgʻri keladi. „Inshushinak“ koʻplab elam shohlari ismining ajralmas tarkibiy qismi ham hisoblanadi.
Ibodat
Suza odatiy viloyat shaharchasidan Elam davlatining poytaxtiga aylangach, Inshushinak asta-sekin mamlakatning asosiy xudolaridan biriga va hukmdorlarning shaxsiy homiyiga aylandi. Inshushinak, Humpan va Naxxunte Elam panteoni triadasini tashkil qilgan. Naxxunte singari Inshushinak ham adolat himoyachisi hisoblangan. Elam hukmdorlari odatda oʻzlarini Inshushinakning „suyukli xizmatkorlari“ deb atashgan.
Inshushinakka hurmat bajo keltirishning asosiy markazlari Suza akropolidagi ibodatxona (miloddan avvalgi 2240-yil) va shahardan 40 km uzoqlikda joylashgan ibodatxona (miloddan avvalgi 1250-yil) boʻlgan. Elam shohi Untash- Napirish tomonidan Inshushinak sharafiga bu yerda Dur-Untosh ibodat majmuasi qurilgan.
Inshushinak marhumlar saltanatining sohibi, qasam xudosi va qasamlar maʼbudasi Ishmiqorabning eri sifatida ham qadrlangan.
Tom Wolfe
Kichik Thomas Kennerly Wolfe — amerikalik yozuvchi va jurnalist, (1930-yil 2-mart — 2018-yil 14-may) oʻzining 1960-1970-yillarda ishlab chiqilgan „Yangi jurnalistika“ bilan aloqasi bilan mashhur edi. U esa adabiy texnikani oʻz ichiga olgan.
Wolfe oʻz faoliyatini 1950-yillarda mintaqaviy gazeta muxbiri sifatida boshlagan, 1960-yillarda "Elektr koʻk-aid kislotasi sinovi" (Ken Kesi va quvnoq hazilkashlarning juda eksperimental hisobi) kabi eng koʻp sotilgan kitoblar nashr etilgandan soʻng milliy mashhurlikka erishgan. ikkita maqola va insholar toʻplami, Radical Chic &amp; Mau-Mauing the Flak Catchers va The Kandy-Colored Mandarin-Flake Streamline Baby. 1979-yilda u „Merkuriy yettita astronavt haqida toʻgʻri narsa“ nomli taʼsirli kitobini nashr etdi, u 1983-yilda Pilipp Kaufman rejissyori tomonidan xuddi shu nomdagi filmga aylandi.
Avvalgi hayoti va taʼlimi
Wolfe 1930-yil 2-martda Virjiniya shtatining Richmond shahrida bogʻ dizayneri Helen Perkins Hughes Wolfe va agronom va The Southern Planter jurnalining muharriri Thomas Kennerly Wolfe Sr (1893-1972-yillar) oʻgʻlida tugʻilgan.
Super oila
Super oila (inglizcha: The Incredibles) 2004-yil Amerika'ning Pixar tomonidan ishlab chiqarilgan, Walt Disney Pictures tomonidan tarqatilgan kompyuter-animatsion jangari komediya superqahramon film. Film rejissori Brad Bird hisoblanadi.
Tom Wolfe
Avvalgi hayoti va taʼlimi
U Sherwood Parkining Richmond shimoliy tomonidagi Gloucester yoʻlida oʻsgan. U yaqin atrofdagi tarixiy Ginter Park mahallasi haqidagi kitobga yozgan so‘zboshisida bolalik xotiralarini so‘zlab berdi. U talabalar kengashi prezidenti, maktab gazetasi muharriri va Richmonddagi Yepiskoplik oʻgʻil bolalar maktabi boʻlgan Sent-Kristofer maktabida yulduzli beysbolchi boʻlgan. Yana bir qisqa, ammo taʼsirli xotira 1991-yilda Wolfening uyini sotib olgan odamga yozgan maktubida.
Wolfe kollejda oʻqib yurganida ham beysbol oʻynashda davom etdi va yarim professional tarzda oʻynay boshladi. 1952-yilda u New-York gigantlari bilan sinovdan oʻtdi, ammo uch kundan soʻng kesildi, buning uchun u tezkor toʻpni yaxshi uloqtira olmagani uchun aybladi. Wolfe beysboldan voz kechdi va buning oʻrniga oʻz professori Fishwickdan oʻrnak oldi va Yel universitetining Amerika tadqiqotlari boʻyicha doktorlik dasturiga oʻqishga kirdi. Uning fan nomzodi. Tezis „Amerika Yozuvchilar Ligasi: Amerika Yozuvchilari Oʻrtasidagi Kommunistik Tashkiliy Faoliyat, 1929-1942-yillar“ deb nomlangan. Tadqiqot davomida Wolfe koʻplab yozuvchilar, jumladan Malkolm Kouli, Archibald Makleysh va James T. Farrell bilan suhbatlashdi. Biografi oʻqituvchi tezisga shunday dedi: „Uni oʻqib chiqqach, inson aspiranturadan azob chekkan koʻpchilikka eng yomon taʼsir koʻrsatganini koʻramiz: u barcha uslub tuygʻusini oʻldiradi “. Dastlab rad etilgan, uning dissertatsiyasi sub’ektiv uslubda emas, balki obyektiv tarzda qayta yozganidan keyin nihoyat qabul qilindi. Yaleni tark etgach, u doʻstiga yozdi va tezislari haqidagi shaxsiy fikrlarini norozilik bilan tushuntirdi.
Jurnalistika va yangi jurnalistika
Wolfega akademiyada oʻqituvchilik qilish taklif qilingan boʻlsa-da, u muxbir sifatida ishlashni afzal koʻrdi. 1956-yilda, hali oʻz dissertatsiyasini tayyorlayotganda, Volfe Massachusets shtatining Springfild shahridagi Springfild ittifoqining muxbiri boʻldi. Wolfe 1957-yilda dissertatsiyani tugatgan.
1959-yilda u The Washington Post gazetasiga ishga qabul qilindi. Wolfening taʼkidlashicha, uni „Post“ga ishga olishiga uning siyosatga qiziqishi yoʻqligi sabab boʻlgan. „Post“ning shahar muharriri „Volfe Capitol Hilldan koʻra shaharni afzal koʻrganidan hayratda edi, bu har bir muxbir xohlagan zarbadir.“ U 1961-yilda Kubada xorijiy reportajlar uchun gazetalar gildiyasining mukofotiga sazovor boʻlgan va shuningdek, Gildiyaning hazil uchun mukofotini qoʻlga kiritgan. U yerda boʻlganida, Wolfe badiiy hikoyalarda fantastika yozish usullarini sinab koʻrdi.
Badiiy boʻlmagan kitoblari
1965-yilda Wolfe oʻzining ushbu uslubdagi maqolalari toʻplamini nashr etdi, The Kandy-Colored Mandarin-Flake Streamline Baby, bu uning mashhurligini oshirdi. U 1968-yilda "The Pump House Gang" nomli ikkinchi maqolalar toʻplamini nashr etdi. Wolfe mashhur madaniyat, arxitektura, siyosat va boshqa mavzularda yozgan, ular orasida 1960-yillardagi Amerika hayoti Ikkinchi jahon urushidan keyingi iqtisodiy farovonlik tufayli qanday oʻzgarganini taʼkidlagan. Uning bu davrdagi oʻziga xos ishi — "Elektr koʻl-aid kislotasi sinovi„ (1968-yilda “The Pump House Gang" bilan bir kunda nashr etilgan), bu koʻpchilik uchun 1960-yillarni tasvirlab berdi. Garchi koʻp jihatdan konservativ boʻlsa ham (2008-yilda u hech qachon LSD ishlatmaganligini va marixuanani faqat bir marta sinab koʻrganini daʼvo qilgan). Wolfe oʻn yillikning taniqli shaxslaridan biriga aylandi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Original_7_Astronauts_in_Spacesuits_-_GPN-2000-001293.jpg/170px-Original_7_Astronauts_in_Spacesuits_-_GPN-2000-001293.jpg|right|thumb| Mercury Seven astronavtlari The Right Stuff mavzusi boʻldi.
Sanʼat va arxitektura tanqidlari
Wolfe, shuningdek, 1975 va 1981-yillarda nashr etilgan zamonaviy sanʼat va zamonaviy arxitekturaning ikkita tanqidiy va ijtimoiy tarixini yozgan: "Boʻyalgan soʻz" va „Bauhausdan bizning uyimizgacha“. Boʻyalgan soʻz sanʼat olamining haddan tashqari izolyatsiyasini va uning tanqidiy nazariyaga bogʻliqligini masxara qildi. „Bauhausdan bizning uygacha“ asarida u Bauhaus uslubining zamonaviy arxitektura evolyutsiyasiga salbiy taʼsirini o‘rganib chiqdi.
Televizion film uchun yaratilgan
1977-yilda PBS Tom Wolfening Los-Anjelesdagi xayoliy, satirik telefilmini Los-Anjelesda suratga oldi. Wolfe filmda o‘zi sifatida namoyon bo‘ladi.
Koʻrishlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c8/Wolfe_at_White_House.jpg/250px-Wolfe_at_White_House.jpg|left|thumb|250x250px| Wolfe [[Oq uyda, 2004-yil]] 1989 -yilda Wolfe Harper’s jurnali uchun „Millard oyoqli hayvonni taʼqib qilish“ deb nomlangan insho yozdi. Unda zamonaviy amerikalik romanchilar o‘z mavzulari bilan to‘liq shug‘ullana olmaganliklari uchun tanqid qilindi va zamonaviy adabiyotni jurnalistika texnikasiga ko‘proq tayanish orqali saqlab qolish mumkinligi taklif qilindi.
Kozelets
Shahar yozma hujjatlarda birinchi marta 1098-yilda qayd etilgan, ammo uning shahar tipidagi aholi punkti maqomi (shahardan bir qadam past) 1924-yilda berilgan.
Shaharning diqqatga sazovor joylari orasida arxitektorlar Ivan Gryhorovych-Barskiy va Andrey Kvasov tomonidan Ukraina barokko uslubida yaratilgan Bibi Maryamning tugʻilishi sobori mavjud. Kozeletsda bir qancha mahalliy oziq-ovqat sanoati korxonalari va veterinariya texnikasi ham joylashgan.
Tarixi
Kozelets birinchi marta 1098-yilda Kiyev Rusining Sharqiy slavyan davlatidagi mustahkam shahar sifatida tilga olingan. Polsha-Litva Hamdoʻstligi davrida Козлоград Kozlohrad (ukra) nomi bilan tanilgan.).
Yanıç, Biga
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Yanich — Turkiyaning Chanoqqalʼa viloyatining Biga tumaniga qarasli qishloq.
Florent Avdyli
Florent Avdili (1993-yil 10-iyulda tugʻilgan) — kosoviyalik professional futbolchi. Albaniyaning Teuta klubida markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Shilpa Saklani
Shilpa Saklani - hind aktrisasi. Faoliyatini boshlanishi 2000-yilga toʻgʻri keladi. Shundan beri Shilpa Saklani 12 ta filmda, shu jumladan mukofot topshirish marosimlarida ishtirok etdi. U rol ijro etgan janrlar: fantaziya, komediya, melodrama, drama, musiqiy, oila, qisqa film, musiqa, tarixiydir. „Kyunki Saas Bhi Kabhi Bahu Ti“ Ganga Sahil Virani roli va „Jassi Jaissi Koi Nahin“ filmidagi Vidhini roli bilan tanilgan. U "Nach Baliye 1" va "Bigg Boss 7" realiti-shoularida ishtirok etgan.
Yoshlik yillari
2004-yilda u aktyor Apurva Agnihotriga turmushga chiqdi va 2022-yilda u Parth Saklanini dunyoga keltirdi.
Faoliyati
Shilpa oʻz karyerasini 2001-yilda Arjun Punj ishtirokidagi „Tere Liye“ filmida boshlagan va u muvaffaqiyatsizlikka uchragan. 2002-yilda u „Na Tum Jaano Na Hum“ filmida qisqa rol oʻynadi. U Ekta Kapoorning „Kyunki Saas Bhi Kabhi Bahu Tiga“ filmida Ganga rolida ijod qildi. Keyinchalik u "Kya Hadsaa Kya Haqeeqat"da koʻrilgan va „Lavanya“ teleserialida bosh rolni oʻynagan.
2005-yilda Saklani Apurva bilan „Nach Baliye 1“da ishtirok etgan. Saklani Kkusum, Jassi Jaissi Koi Nahin shoularida ishtirok etgan. 2009-yilda u Imagine TVning Pati Patni Aur Woh koʻrsatuvida ishtirok etdi. 2012-yilda u "Survivor Hindiston"da ishtirok etdi. 2013-yilda eri Apurva bilan birga Saklani Colors TVning Bigg Boss shousining yettinchi mavsumida ishtirok etdi. U shoudan chiqarilgunicha besh hafta qatnashdi.
Shaxsiy hayoti
Saklani 2004-yilda mashhur televideniye va kino aktyori Apurva Agnihotriga turmushga chiqdi.
Tovush (musiqa)
Tovush (musiqada) — musiqaning ifoda kuchiga ega eng kichik tarkibiy qismi. Musikiy Tovushlar maʼlum musiqiy tizimni tashkil etib, muayyan balandpastlik (lad), uzunqisqalik (ritm va metr), dinamika va tembrga ega boʻladi. Odatda, musiqada 16 gs — 4500 gs (S2—d5) orasidagi, 0,015 sek —23 min. uzunligidagi Tovushlardan foydalaniladi. Shuningdek, musiqada muayyan balandlikka ega boʻlmagan (aleatorika, sonoristika, usul) Tovush lardan ham qoʻllaniladi. Musiqiy Tovushlarning oʻziga xosligi, shuningdek, badiiy talqin jarayonidagi (agogika, artikulyatsiya, surʼat, melizmlar va boshqalar) xususiyatlar bilan belgilanadi (yana qarang Nagʻma, Ton).
Yenidoğan, Yüreğir
Yenidoğan — Adana viloyatining Yureğir tumaniga qarashli mahallalardan biridir.
Antarktikadagi dinlar
Umumiy malumotlar
Antarktida - dunyodagi eng janubiy qit'a. U janubiy yarimsharning Antarktida hududida joylashgan bo'lib, shimolga tomon deyarli butun Antarktika doirasini qamrab oladi va Janubiy okean Antarktidani o'rab oladi. Bu eng katta 5-chi qit'a bo'lib, uning qariyb 98% muz bilan qoplangan, bu Antarktida yarim orolining deyarli barcha hududlarini qamrab oladi. Antarktida muzlik cho'l bo'lib, eng shamolli, eng qurg'oqchil va eng sovuq qit'a hisoblanadi. Antarktida o'zining qattiq iqlimi tufayli ko'pchilik odamlar tomonidan egallanilmagan. Ammo vaqti-vaqti bilan butun qit'ada joylashgan tadqiqot stantsiyalarida butun yil davomida qit'ada yashovchi 1000 dan 5000 gacha bo'lgan bir guruh odamlarni ko'rish mumkin. Qit'ada Antarktika Shartnoma tizimi deb nomlangan shartnoma mavjud bo'lib, u uni yadroviy portlashlardan, foydali qazilmalarni qazib olishdan va harbiy faoliyatdan himoya qiladi va ilmiy tadqiqotlarni rag'batlantiradi. Qit'ada o'tkazilgan barcha ilmiy tajribalar dunyoning turli xalqlari olimlari tomonidan nazorat qilinadi. Ko'pchilikni aytishicha, “40 darajadan pastda hech qanday qonun yo'q, 50 darajadan past bo'lgan janubda esa Xudo yo'q." Bu majoziy gap va qit'adagi qattiq sovuq muzlik sharoitdan tashqari, o'tmish va hozirgi tadqiqotchilar, olimlar doimo dinga vaqt ajratadilar. Biroq, Antarktidada diniy e'tiqodlar to'g'risida hech qanday hujjat yo'q, ammo butun qit'ada tarqalgan bir qator cherkovlar va ibodat joylari mavjud va qit'ada muqaddas arxitektura va ma'naviy xizmatlarni qurish uchun izchil talablar bor. Shuni ta'kidlash kerakki, Antarktidani tadqiq qilish ko'plab tarafdorlarning, masalan, iezuit geofiziklarining ko'plab hissalari bilan ma'naviy ishlar b chambarchas bog'liq. Ilk diniy binolarning aksariyati hozirda muhim tarixiy yodgorliklar sifatida himoyalangan. Antarktidadagi cherkovlar sonidan shuni aytish mumkinki, qit'ada amal qiladigan asosiy din xristianlikdir. Buni birinchi marta Kapitan Enes Makintosh taklif qilgan, u 1914-yildan 1917-yilgacha vafot etgan ser Ernest Sheklton boshchiligidagi Imperator trans-Antarktika ekspeditsiyasi partiyasining uch a'zosiga hurmat bajo keltirish uchun Evans burnidagi Wind Vine tepaligiga ulkan yodgorlik xochini qo'ygan. 1916-yilda.
Antarktidadagi cherkovlar sonidan shuni aytish mumkinki, qit'ada amal qiladigan asosiy din - bu Xristianlikdir. Buni birinchi marta Kapitan Enes Makintosh taklif qilgan, u 1914-yildan 1917-yilgacha vafot etgan ser Ernest Sheklton boshchiligidagi Imperator trans-Antarktika ekspeditsiyasi partiyasining uch a'zosiga hurmat bajo keltirish uchun Evans burnidagi "Shamol pardasi" tepaligiga 1916-yilda ulkan yodgorlik xochini qo'ygan. Hozirgi vaqtda qit'ada 90 dan ortiq ilmiy stansiyalar mavjud bo'lib, ularning aksariyati faqat yozda kunlar uzoqroq bo'lganda foydalaniladi. Ko'pgina tadqiqot stantsiyalarida kichik ko'p maqsadli xona mavjud bo'lib, ular maxsus ibodatxona sifatida ham foydalanadilar. Biroq, ba'zilari o'zlarining ibodatxonalarini qurishgan. Yuqorida aytib o'tilganidek, Antarktidada bir qancha ibodatxonalar mavjud va ulardan ba'zilari quyida qisqacha muhokama qilinadi.
Ibodatxonalar
Qorlar ibodatxonasi (Ross oroli, Ross dengizi)
Ushbu ibodatxona 1956-yilda qurilgan va u Ross orolida MakMurdo ilmiy stantsiyasida joylashgan. U 1978-yilda yongʻin natijasida vayron boʻlganidan keyin qayta tiklandi va 1989-yilda yana muqaddaslashtirildi. Keyinchalik u protestantlar, buddistlar, baxaylar va mormonlarga oʻz eshiklarini ochdi, shunda ular ham oʻz eʼtiqodlarini amalda qoʻllash imkoniyatiga ega boʻlishdi. Cherkovdan boshqa diniy boʻlmagan guruhlar ham foydalanadi, masalan, muqaddas (spirtli) ichimlikka sigʻinuvchilar. Muz g'ori katolik cherkovi (Belgrano II bazasi, Coats Land)
Bu cherkov har qanday din uchun eng janubiy ibodat joyi boʻlib, uning devorlari muzdan qilingan, shuning uchun uning nomi Muz gʻorlik cherkovi deb ataladi. Bu Argentina ilmiy tadqiqot stantsiyasi va bazasi uchun asosiy katolik cherkovi, 1955-yilda Koats orolida Belgrano II bazasi sifatida tashkil etilgan. Uning faoliyat koʻrsatish jarayoni mintaqalar kengligidan kelib chiqib, kunduzi ham, kechasi ham toʻrt oy davom etadi.
Santisima Virgen de Lujan ibodatxonasi (Marambio bazasi, Seymur oroli)
Bu Rim-katolik ibodatxonasi boʻlib, ingliz tilidan „Muqaddas Bokira qiz“ ibodatxonasi deb tarjima qilingan. U Argentinaning Seymur orolida joylashgan Marambio bazasi tomonidan qoʻllaniladi.
Trinity cherkovi (Bellingshausen, King Jorj oroli)
Bu rus pravoslav cherkovi boʻlib, u Bellingshauzenda Qirol Jorj orolida, rus bazasida joylashgan va 1990-yillarda qurilgan. Cherkov Rossiyada qurilgan va taʼminot kemasi bilan hozirgi joyiga olib kelingan. Katolik eʼtiqodidagi odamlarga cherkovda ommaviy bayram qilishlariga ruxsat berilgan. Cherkov 30 ga yaqin dindorni sigʻdira oladi. Cherkovni bir yillik xizmatga sodiq boʻlgan ikki rus rohiblari boshqaradi. Cherkovdagi ommaviy marosim odatda ingliz yoki ispan tillarida oʻtkaziladi. Cherkov deyarli Koreya, Chili Polsha va Rossiya stantsiyalari xodimlarining diniy ehtiyojlarini qondiradi.
Antarktidada xristianlikdan tashqari boshqa dinlar ham mavjud. Ulardan ba'zilari buddizm va baxayni o'z ichiga oladi va yuqorida aytib o'tilganidek, ular Antarktida bo'ylab tarqalgan ba'zi cherkovlarda o'zlarining diniy amaliyotlarini bajarishadi. Qizigʻi shundaki, qit’ada islom dini ham amal qiladi. Jinna Antarktika stantsiyasida Pokiston dasturi musulmonlarni qit'aga olib keldi va buning natijasida ular o'z e'tiqodlarini ham olib kelishdi. Ammo shuni ta'kidlash kerakki, Antarktida yoki yaqin atrofdagi boshqa orollarda hech qanday masjid yo'q. Qit'adagi musulmonlar yangi ko'rsatmalar bilan chiqishlari kerak, masalan, Muqaddas Ramazon oyida, bu erda ro'za tutish va ochish quyosh chiqishi va botishi bilan bog'liq bo'lib, ular qit'ada kun yoki tunda sodir bo'lmaydi.
Antarktida muzlagan suvlardan boʻronlar, sovuq ob-havo va muzli erlargacha juda qattiq boʻlishi mumkin. Baʼzida odamlar oʻz holiga tashlab qoʻyiladi va aynan shu sababdan qitʼada oʻz ekspeditsiyalari chogʻida koʻpaygan sajdagohlarni topish mumkin. Antarktidada yashovchilar uchun din ularga oʻta ogʻir sharoitlarda qulaylik va yoʻnalishni taklif qildi. Aytish mumkinki, din Antarktidadagi odamlarga xuddi dunyodagi hamma odamlarga boʻlgani kabi umid tuygʻusini beradi.
Shtraux to‘garakboshi
Shtraux to‘garakboshi ( Phrynocephalus strauchi) — toshkaltakesaklar oilasiga mansub kaltakesaklar turkumiga kiruvchi Markaziy Farg‘ona (Oʻzbekiston, Tojikiston, Qirgʻiziston) cho‘l biotoplarida yashovchi jonivor. Rus zoologi Aleksandr Strauch (1832-1893) sharafiga shunday nomlangan.
Bugungi kunga kelib, tabiiy yashash joyining vayron bo‘lishi natijasida u o‘zining asl hududining ko‘p qismidan mahrum bo‘ldi. Har xil turdagi hasharotlarni ovlaydi. Ular xavf tug‘ilgan mahalda yashirinadigan teshiklarni qazishadi. Tana uzunligi (dumidan tashqari) - 5 sm.dan oshmaydi. Tananing yuqori qismi kulrang, kichik dog‘lar va chiziqlar bor, pastki qismi yorqin yashil, erkaklarda jigarrang-yashil rangga ega bo‘lgan dumi bundan mustasno. Urg‘ochilarda esa jigarrang-sariq tusda bo‘ladi. Bahorning oxiri va yozning boshlarida urg‘ochilar 2-3 ta tuxum qo‘yadi, ulardan yosh kaltakesaklar 35 kundan keyin tuxumni yorib chiqadi. Shtraux to‘garakboshi O‘zbekiston Qizil kitobiga kiritilgan.
Yashash joyi
Cho‘lning siyrak o‘t va butasimon o‘simliklari, Cho‘llarning o‘tbutalari siyrak, qumi qisman va to‘liq mustahkamlashgan qismlari, qumoq taqir va sho‘rxok yerlarda uchraydi.
Soni
1960-1970-yillari lokal populyasiyalarda bahor paytida gektariga 12 tagacha, kuzda esa 48 tagacha qayd qilinar edi. 1999-yili Yozyovon tabiiy yodgorligi hududida gektariga 8–11 ta, 2008-yili Jumashuy qishlog‘i yonida esa 10 tadan 60 tagacha hisobga olingan. Hozirda aksariyat yashash joylarida yo‘q bo‘lib ketgan.
Hayot tarzi
Mart–oktyabr oylarida faol hayot kechiradi. O‘z inida jon saqlaydi va qishlaydi. Juftlashishi mart-aprel oylarida sodir bo‘ladi. Bir yilda 2 marta – may–iyun oylarida – 3–4 tadan tuxum qo‘yadi. Bolalari iyun–avgustda tuxumdan chiqadi va keyingi yil bahorda jinsiy voyaga yetadi. Mayda hasharotlar va o‘rgimchaksimonlar bilan oziqlanadi.
Tarqalishi
Farg‘ona vodiysi. O‘zbekistondan tashqarida: Tojikiston va Qirg‘izistonning chegaradosh hududlari.
Muhofaza choralari
Saqlanib qolgan barcha lokal populyasiyalarini aniqlash, muhofazasi va tutqun sharoitda ko‘paytirishni tashkil etish lozim.
Manbalar
3. Круглоголовка Штрауха — Phrynocephalus strauchi Nikolskij, 1899. Дата обращения: 15 ноября 2019. Архивировано 15 ноября 2019 года.
Koçbayır
Kochbayir—Turkiyaning Bayburt viloyati Bayburt tumaniga qarashli qishloq. 2010-yilda 113 nafar aholi istiqomat qilgan.
Asqarov Abdurauf
Asqarov Abdurauf — 1905-yili Izboskan rayoni Maygir qishlog‘ida tug‘ilgan, qamoqqa tortilgan. Hibsga olinganda kolxoz a’zosi edi. Kolxozchilar orasida zayomga qarshi targ‘ibot olib borgan. Xalq Komissarlari sovetining sobiq raisi F.Xo‘jayevni ishdan olinishga hamdardlik bildirganlikda ayblangan.
Tovuslar
Tovuslar (Pavo) — tovuqsimonlar turkumi, qirgʻovullar oilasiga mansub qushlar urugʻi. 2 turi bor. Oddiy T. tanasining uz. 100—125 sm, dumi 1,5 sm gacha. Ogʻirligi 4—4,2 kg. Boshi, boʻyni va koʻkragining bir qismi yashil, orqasi koʻk, tanasining osti qora. Hindiston va Shri Lankada tarqalgan. Oʻrmonning butazorli qismini xush koʻradi. Uyasini yerda chukurcha shaklida yasaydi. 4—7 ta tuxum qoʻyib, urgʻochisi 30 kun bosadi. Yashil kanotli T. Hindixitoy va Indoneziyada tarqalgan. Butazorlar, dare qirgʻoqlari va boshqa yerlarda yashaydi. T. oʻsimlik, hasharot va mayda umurtqalilar bilan oziqlanadi. Goʻshti mazali. Oddiy T. tutqunlikdayaxshi koʻpayadi. T. tovuqsimonlarning yirik, chiroyli va jozibador vakillaridan; hayvonot bogʻlarida boqiladi. thumb|Peafowl in Zaamin thumb|Peafowl from behind
Tarent
Tarent (doridik versiyasiga koʻra Tarant va Τάρας Τάρας, jins. P. ) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni. Poseydon va mahalliy nimfaning oʻgʻli, Taranto shahri va daryo nomi uning ismi sharafiga atalgan. Turli versiyalarga koʻra, nimfa Satiraning yoki Poseydon va Minosning qizi Satiraning oʻgʻli yoki Geraklning avlodi. Uning surati Delfidan ham topilgan.
Afsonalarga koʻra, Tarant kema halokatiga uchraganida otasi Poseydon unga yordam berish uchun delfin yuborgan. Tarant delfin yordamida Tenaron burnidan Italiya janubigacha yetib kelgan. Tarant qirgʻoqqa chiqib olgan va bu yerda shaharga asos solgan, ushbu shaharga oʻz ismini bergan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Tovush bosimi
Tovush bosimi - tovush toʻlqini suyuq yoki gazeimon muhitdan oʻtayotganda ularda vujudga keladigan qoʻshimcha bosim. Tovush bosimi bosimning oʻzgaruvchi qismi, yaʼni chastotasi tovush toʻlqinining chastotasiga teng boʻlgan bosimning oʻrtacha qiymatdan oʻzgarishidir. Tovush bosimi tovushning asosiy miqdoriy xarakteristikam hisoblanadi. Xapqaro birliklar tizimi SI da paskalda va birliklar tizimiga kirmagan barda oʻlchanadi.
Daryo transporti
Daryo transporti — transportning asosiy turlaridan biri; tabiiy (daryo, koʻl) va sunʼiy (kanal, suv ombori va boshqalar) suv havzalari orqali yuk va yoʻlovchi tashiydi. Vazifasiga koʻra, bir qancha davlatlar oʻrtasida tashqi savdo aloqalarida yuk tashishga xizmat qiluvchi magistral daryo yoʻllarida (mas, Dunay, Oder, Reyn, Amur, Paragvay va boshqalar), mamlakat ichida yirik mintaqalararo (mas, Yanszi, Volga, Missisipi), ichki hududiy aloqalarga xizmat koʻrsatadigan mahalliy (hudud ichida) Daryo transporti turlari mavjud. Daryo transporti kemalari foydalanish maqsadlariga koʻra transport, texnik va yordamchi kemalariga boʻlinadi. Transport kemalari tarkibiga yoʻlovchi, palubasida quruq yuk tashuvchi, tryumiga suyuq yuk tuldiriladigan yoki palubasida maxsus baklar oʻrnatilgan suyuq yuk (neft, neft mahsulotlari) tashuvchi, suruvchi va shatakchi kemalar kiradi. Texnik flot da daryolar tubini chuqurlashtiruvchi snaryadlar, suv yoʻllarini sozlashga xizmat koʻrsatadigan yordamchi kemalardan foydalaniladi. Yordamchi kemalar ga taʼmirlash ustaxonalari, suzuvchi magazinlar, kemalar, paromlar, kum va shagʻal qazib oladigan jihozlar va boshqalar kiradi. Daryo transportida bugʻ, yonilgʻi, elektr energiyasi, gaz dvigatellari yordamida harakat qiladigan kemalar (paroxod, teploxod, elektroxod) hamda barja va sollardan foydalaniladi. Daryo transportida yuk va yoʻlovchilarni tashish quruqlikda harakat qiluvchi transportga nisbatan ancha arzon (avtomobil transportiga nisbatan 3—5 marta).
Yuk va yoʻlovchilarni manzilga yetkazishda Daryo transportidan foydalanish qadimdan maʼlum. Miloddan ming yillar ilgari Mesopotamiya (Dajla va Furot daryolari) va Misr (Nil daryosi)da eshkakli va hatto, yelkanli kemalar ishlatilgan.
Dunyoda daryo yoʻllarining umumiy uz. 550 ming km ga yaqin. Yevropada Daryo transporti bir-muncha yaxshi rivojlangan. Mas, Polshada Odra, Visla daryolari, Germaniyada Quyi Oder, Oʻrta Elba va boshqalar, Vengriyada Dunay, Tisa, Kyoryosh, Fransiyada Reyn, Rossiyada Volga daryolarida yuk va yoʻlovchi tashuvchi kemalardan keng foydalaniladi. Shuningdek, AQSH, Braziliya, Kanada va boshqalar davlatlarda ham yuk tashishda Daryo transporti muhim ahamiyatga ega.
Amudaryoda bugʻ bilan yuradigan kemalarning uzluksiz qatnovi 1873 yildan yoʻlga qoʻyildi (shu yilning aprelda Orol dengizidan Nukus shahrigacha birinchi kema yurdi). 1877 yilda daryoning Chor-joʻygacha boʻlgan qismi ham oʻrganildi, suv yoʻli uzaytirildi. 1887 yilga kelibRossiyaning Oʻrta Osiyodagi siyosiy va iqtisodiy mavqeini mustahkamlash maqsadida Amudaryo harbiy flotshshyasi tashkil etildi (Amudaryo harbiy flotiliyasini tashkil etish toʻgʻrisidagi qaror 1893 yilda tasdiklangan). 1913 yilda flotiliyada 8 paroxod, 14 barja boʻlib, ular garnizonlarga xizmat koʻrsatish, Toʻrtkoʻldan Termizgacha boʻlgan masofaga doimiy pochta, yoʻlovchi va yuk tashishni yoʻlga qoʻyishga moʻljallangan edi. 1923 yilda Amudaryo harbiy flotiliyasi natsionalizatsiya qilindi va "Oʻrta Osiyo paroxodchiligi" aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi.
1930 yilda Toshkentda dengiz texnikumi ochildi (1939 yilda Chorjoʻyga koʻchirilgan). Xorazm vohasi, Qoraqalpogʻiston, Tojikiston, Turkmaniston daryo transporti 50-yillarning 2-yarmigacha bu xududlarning iqtisodiy rivo-jida muhim oʻrin tutdi. 1950 yil Termizda daryo porti ochildi, 1952 yilda Xoʻjaylida kema taʼmirlash zdi qurildi. Amudaryo sohillarida yangi Sharlavuq, Toʻrtkoʻl, Beruniy, Qoratov, Xoʻjayli bandargoh (pristan)lari foydalanishga topshirildi. 1980 yilga kelib Oʻzbekistonda suv yoʻllarining umumiy uz. 2800 km ga yetdi. Amudaryoda Panj (Tojikiston) bandargo-qidan Moʻynoqqa qadar paroxodlar qat-novi amalga oshirildi.
Daryo suvining kamayishi va Orol dengizining qurib borishi natijasida suv yoʻllari keskin qisqardi, ammo shunga qaramay 1980 yil Daryo transportida 1420 ming t yuk tashildi.
Respublikada Termiz daryo porti, Sharlavuq, Toʻrtkoʻl, Beruniy, bratov, Xoʻjayli bandargoxlari, Amudaryo orqali Toʻrtkoʻl — Xonqa, Chalish — Beruniy suzma koʻpriklari, Xoʻjayli kema taʼmirlash zdi bor (2001). Termiz daryo porti yiliga 2 mln. t dan ortiq yukni qabul qilish — joʻnatish quvvatiga ega, Afgʻonistonning Hayraton bandargohi orqali eksport-import yuklarini yetkazib berish xalqaro ahamiyatga molik. Respublika daryo flotida 200 dan ortiq teploxod, shuningdek, barjalar, zemlesoslar, su-zuvchi ekskavatorlar, port kranlari va boshqalar yordamchi kemalar texnika vositalari bor. Respublikada suv yoʻllarining umumiy uz. 1000 km ga yaqin. Xalq xoʻjaligi yuklari asosan Termiz — Hayraton, Sharlavuq — Toʻrtkoʻl, Xoʻjayli — Toʻrtkoʻl, Xoʻjayli — Beruniy, Qoratov — Taxiatosh yoʻnalishlarida tashiladi. Oʻzbekistonning port va bandargoxlari temir yoʻllar bilan bogʻlangan.
Arizona Aspidi
Arizona Aspidi(lotincha Micruroides euryxanthus) — Ushbu turkumning yagona vakili. Ilondoshlar oilasiga mansub ilon turi
Tavsifi
Umumiy uzunligi 40 sm ga yetadi.Boshi juda kichik, tanasi juda nozik. Rangi navbatma-navbat joylashtirilgan qora, sariq va qizil halqalardan iborat. Ushbu ilonning tish apparati tuzilishidagi muhim xususiyati — bu zaharli tishning orqasida maksiller suyagida kichik tishning mavjudligi.Zaharli tishlar orqaga egilib, zahar chiqadigan kanalga ulanadi. Hajmi boʻyicha ular qolganlardan kattaroqdir. Koʻpincha, faqat bitta tish ishlaydi, agar ilon biron sababga koʻra birinchisini yoʻqotsa, ikkinchisini ishlatadi. Biroz vaqt oʻtgach, yoʻqolgan tish oʻrniga yangisi oʻsadi.
Yashash tarzi
Cho'lda yashaydi. Xavf yoki hatar tugʻilganda, bu ilon o'pkaga havo tortadi va uni ritmik tarzda chiqaradi, bu esa tezda almashinadigan bir qator zarba tovushlarini chiqaradi. Kichik amfibiyalar, kaltakesaklar va hasharotlar bilan oziqlanadi.
Xavfliligi
Neyrotoksik zaharga ega. Tishlashdan keyin birinchi marta aniq alomatlar(qizarish, shishish) yoʻq. Qon bilan qusish, bosh ogʻrigʻi, uyquchanlik boshlanishi mumkin. Agar tibbiy yordam koʻrsatilmasa, oʻlim tezda sodir boʻladi. Zahar nafas olish tizimining falajiga va yurakning toʻxtashiga olib keladi. Oʻlim 50 % hollarda sodir boʻladi, 8-24 soatdan keyin antidot yoʻq. Kamdan-kam hollarda odam yashaydigan joyda paydo boʻladi, choʻl joylarni afzal koʻradi. Bundan tashqari, ular kamdan-kam hollarda odamlarga va yirik hayvonlarga hujum qilishadi. Qachonki tahdid qilinsa, ular yashirinishni tanlashadi.
Tarqalishi
AQShning janubi-gʻarbiy qismida va Meksikaning shimolida yashaydi.
Kompot (shirinlik)
Kompot (FR. Kompott) — yangi, konservalangan, quritilgan yoki tez muzlatilgan mevalardan turli xil kombinatsiyalarda yoki bir xil turdagi sovutilgan shirin taomdir. Kompotning bir turi-maseduandir.
Bağcılar, Dinar
Bağcılar — Turkiyaning Afyonkarahisar viloyati Dinar tumanidagi qishloq.
Kompot (shirinlik)
Kompot uchun yangi mevalardan, ularning xushboʻyligini saqlab qolish uchun juda yetuk mevalar mos keladi. Tozalangan olma va noklarga oz miqdorda shakar, oʻrik, shaftoli va oʻrikda alohida qaynatiladi, urugʻlardan ozod qilinadi va pishiriladi. Rezavorlar, tozalangan va doira shaklida kesilgan tsitrus mevalari, qovun va tarvuzning pulpasi kompotga issiqlik bilan ishlov bermasdan qoʻshiladi. Meva aromasini kompotda saqlab qolish uchun ziravorlar ishlatilmaydi. Birgalikda meva va rezavorlar odatda limon yoki apelsin qobigʻi qoʻshilishi bilan tayyorlangan sovutilgan shaffof sirop bilan quyiladi. Kompot infuziondan soʻng stakanlarda sovuq holda, taqdim etiladi va sirop quyiladi. Kompotga oʻxshash taom suvda qaynatilmaydigan, ammo shakar siropida qaynatilmasdan issiqlik bilan ishlov beriladigan „siropdagi mevalar“ dir. Taqdim qilayotganda konservalangan mevalar shaffof shakar siropi bilan quyiladi.
Men afsonaman
Men Afsonaman (inglizcha: I Am Legend) 2007-yil Amerika'ning Francis Lawrence rejissorlik qilgan qoʻrqinchli ilmiy fantastika drama filmi. Shuningdek, filmda bosh rolni Will Smith oʻynagan.
Tovush (tilshunoslik)
Tovush (tilshunoslikda), nutk, tovushi — kishining murakkab artikulyatsion faoliyat natijasi gʻisoblangan, muayyan akustik (eshitilish) va perseptiv (idrok etilish) xususiyatlari bilan ajralib turadigan eng kichik nutq birligi. Talaffuz usuliga muvofiq holda Tovushning akustikasi, artikulyatsiyasi va persepsiyasi haqida fikr yuritiladi. Har bir nutq tovushi artikulyatsion jihatdan talaffuz aʼzolarining murakkab harakati natijasida paydo boʻladi. Akustik jihatdan esa, har qanday boshqa tovush singari, havo muhiti orqali tarqaladigan tebranma harakat sifatida taʼriflanishi mumkin. Nutq tovushlarini hosil qiluvchi vosita (tebrantiruvchi kuch) oʻpkadan nafas yoʻli orqali chiqib, avval boʻgʻizga va undan ogʻiz boʻshligʻiga, baʼzan burun boʻshligʻiga oʻtadigan havo oqimidir. Ovoz (un), asosan, boʻgʻizda hosil boʻladi. Unda koʻndalang joylashgan elastik, yupqa tovush (un) paychalari mavjud boʻlib, soʻzlash paytida oʻpkadan chiqayotgan havoning kuchi bilan titraydi va ovoz hosil qiladi. Unlilar, sonorlar va jarangli undoshlardagi ovoz ana shuning natijasidir. Boʻgʻiz orqali oʻtgan havo oqimi til, tanglay, tish yoki ikki labning toʻsqinligiga duch kelib, shovqin paydo qiladi, natkjada jarangsiz undoshlar hosil boʻladi.
Tovushlar soʻz va grammatik koʻrsatkichlarni shakllantirish hamda ularni birbiridan farqlash, ajratish uchun xizmat qiladi. Bunday xususiyatli Tovushlar fonema deb yuritiladi, biroq barcha Tovush ham fonema boʻla olmaydi. Tovush (fonema)lar bir necha jihatdan tasnif qilinadi. Ovoz va shovqinning ishtirok etish darajasiga koʻra, ular avvalo 2 ga boʻlinadi: unli tovushlar va undosh tovushlar (qarang Fonema, Undosh tovushlar, Unli tovushlar).
Temürköy, Elâzığ
Temürköy— Turkiyaning Elâzığ viloyatining Elâzığ tumanida joylashgan qishloq. Qishloqda kurdlar istiqomat qiladi.
Farideh Mashini
Farideh Mashini yoki Farideh Machini (  ‎ 1960-yil tugʻilgan - 2012-yil 30-mayda vafot etgan) - eronlik tadqiqotchi, islomiy feminist, ayollar huquqlari boʻyicha jamoat faoli va islohotchi. Mashini islohotchilar partiyasi, Islomiy Eron ishtiroki fronti va Erondagi ayollar huquqlari harakati aʼzosi edi. U shuningdek, Ayollar ishtiroki fronti kotibi va Eron Ayollar masalalarini oʻrganish markazida tadqiqotchi boʻlib ishlagan. U 2012-yil 30-mayda saraton kasalligidan vafot etdi
Mashini Tehron ayollar tadqiqotlari dasturining bitiruvchisi edi. Ilmiy faoliyatini Xotin-qizlar tadqiqotlari va tadqiqot instituti boshqaruv kengashi a’zosi, respublika va xalqaro konferensiyalar ishtirokchisi, maqola muallifi sifatida davom ettirdi.
Eronda 2009-yilgi bahsli saylovlardan soʻng Mashini hibsdagi siyosiy faol Shahobeddin Tabatabai uyi oldida oʻtkazilgan namoz oʻqish jarayonida hibsga olingan oʻttiz nafar faoldan biri edi.
Fikrlari
Farideh Mashini “ Qur’onda ayollarga nisbatan kamsitishning hech qanday shakli yoʻq va ayollarga qarshi harakatlarga chek qoʻyishda (CEDAW) hech qanday ziddiyat yoʻq” deb hisobladi va “biz CEDAWni ratifikatsiya qilish orqali dunyoga oʻrnak boʻlishimiz va ayollarimiz sharoitini yaxshilashimiz kerak”deb aytdi.
Mollalı (Jalilabad)
Mollalı — Ozarbayjonning Jalilabad tumanidagi qishloq va munitsipalitet. 261 kishi istiqomat qiladi.
Allardia
Allardia- Asteraceae oilasining bir turiga kiradi.
Zigberg qal’asi
Siegberg qal’asi (Burg Sigberg) — Avstriyaning Göfis kommunasi (Vorarlberg federal shtati) yaqinida barpo qilingan oʻrta asr qal’asi xarobalari; XIII asr oʻrtalarida tepalikda qurilgan va 1355-yilda graf Rudolf fon Feldkirx qoʻshinlari tomonidan bosib olingan va vayron qilingan. 1435-yilda qal’a graf Fridrix fon Togenburg askarlari tomonidan vayron qilingan va XVII asr boshlariga kelib butunlay xarobaga aylangan. Shu bilan birga, qal’a ibodatxonasi 1637-yilgacha oʻz faoliyatini davom ettirgan. XXI asrda xarobalar atrofidagi butun maydon va qal’a qoldiqlari meʼmoriy yodgorliklar roʻyxatiga kiritilgan.
Darling (daryo)
Darling (yuqori oqimida — Baruon) — Avstraliyadagi daryo, Murrey daryosining oʻng irmogʻi. Uz. 2740 km. Havzasining mayd. 650 ming km2 (baʼzi maʼlumotlarga koʻra 410 ming km2). Nyu-Inglend tizmasining gʻarbiy yon bagʻirlaridan boshlanib, quyi oqimida chala choʻldan oqadi. D. serirmoqdaryo, unga Paru, Uorrego, Makkuori va b. irmoqlar quyiladi. Daryoning suv sat-hi baʼzan 6–8 m koʻtariladi. Oʻrtacha suv sarfi 42 m’/sek. Yoz oylarida quyi oqimi qurib qoladi va oʻzanida koʻllar vujudga keladi. Daryo toʻlib oqqanda Byork sh.dan quyi oqimigacha kemalar qatnaydi. Sugʻorishda foydalaniladi.
Mitsetoma
Mycetoma (mycetoma, maduromikoz, Madurese oyog'i, ingliz. Maduro oyog'i) - qo'ziqorin tabiatli surunkali, o'ziga xos granulomatoz Mycetomaning qo'zg'atuvchisi - Actinomyces, Nocardia, Streptomyces, Actinomadura avlodining zamburug'lari (evmikotik mitsetoma) yoki aktinomitsetalar (aktinomitsetoma). Qo'ziqorinlar orasida: Madurella grisea, Phialophora cryanescens, Exophiala jinnelmei, Pseudallescheria boydii, Acremonium (Cephalosporium) falciforme, Leptosphaeria senegalensis, Curvularia spp uchraydi..
Dariy tili
Dariy tili (دری) — gʻarbiy, sharqiy eroniylar (forslar, afgʻonlar va boshqalar) adabiy tili. 9-asr oxirlari va 16-asr boshlarida hozirgi Eron, Afgʻoniston, Ozarbayjon, qisman Markaziy Osiyo va Shim.-Gʻarbiy Hindiston hududlarida tarqalgan. Sharqning koʻp shoirlari, xususan Rudakiy, Hofiz, Sheroziy, Umar Xayyom, Nosir Hisrav, Bedil, Nizomiy Ganjaviylar shu tilda ijod qilgan. Buyuk oʻzbek shoiri Alisher Navoiy dariy tilida yozgan sheʼrlaridan devon tuzgan ("Devoni Foniy"). dariy tilini forsiy dariy, forsiy deb ham ataganlar. Dariy tili eroniy boʻlmagan xalqlar tomonidan ham ri-vojlantirildi va takomillashtirildi. Shunga koʻra, u baynalmilal — xalqlararo aloqa tili tavsifiga ega boʻldi. 15-asr 2-yarmidan boshlab dariy tili siyosiy va boshqa ijtimoiy sabablar bilan differensiatsiyalandi, 20-asrga kelib 3 koʻrinishga ega boʻldi (fors adabiy tili — Eronda; tojik adabiy tili — Tojikistonda; adabiy dariy tili — Afgʻonistonda). Hozirgi dariy tili Afgʻonistondagi ikki rasmiy tilning (pushtu tili bilan bir qatorda) biri. Bu til avval "Afgʻonistonning fors tili" yoki "forsi-kobuli" deb atalgan.
Mitsetoma
Kasallik asosan Hindiston, Afrika, Markaziy va Janubiy Amerikada uchraydi. Nozologiya rivojlangan mamlakatlarda juda kam tarqalganligi sababli unutilgan kasalliklar guruhiga kiradi.
Dariy tili
Eronlik tilshunos Zana Vohidianga ko‘ra, dari tili Afg‘onistonda deyarli hamma tushunadigan va gapira oladigan til sifatida qo‘llanilishi sababi Afg‘onistonning 18-asrda poytaxtini Qandahordan Kobulga ko‘chirganidir.
Mitsetoma
Etiologiya
Mycetoma, odatda, patogenning travmatik inokulyatsiyadan keyin teri osti to'qimasini o'z ichiga oladi. Seroz va seroz-yiringli ekssudat chiqadigan yo'llarni tavsiflovchi yo'llarning shishishi va sinusining shakllanishi mavjud. U terining chuqur qatlamlarini yo'q qilish, deformatsiyalash va funksiyani yo'qotish natijasida tarqalishi va o'z ichiga olishi mumkin, ba'zida bu halokatli bo'lishi mumkin.
Epidemiologiya
Kasallikning tabiati tufayli butun dunyo bo'ylab mitsetomaning chastotasi va geografik tarqalishi aniq ma'lum emas; odatda og'riqsiz va asta-sekin rivojlanib boradi. Mycetoma tropik va subtropik mintaqalarda endemik bo'lib, Afrika qit'asida eng yuqori ko'rsatkichga ega. U janubda 15 dan shimolda 30 kengliklari oralig'ida cho'zilgan mitsetoma deb ataladigan hududlarda joylashgan. Bu hududlarga Sudan, Somali, Senegal, Hindiston, Yaman, Meksika, Venesuela, Kolumbiya, Argentina va boshqalar kiradi.
Patogenez
right|thumb|218x218px| Madurella grisea - mitsetomaning "qora" navining qo'zg'atuvchilaridan biri right|thumb|218x218px| Acremonium falciforme - mitsetomaning "oq" yoki "sariq" navlarining qo'zg'atuvchilaridan biri. Mycetoma ko'pincha 20 yoshdan 40 yoshgacha bo'lgan erkaklarda uchraydi. Biroq, endemik hududlarda kasallik bolalar va qariyalarda sodir bo'lishini esga olish kerak. Erkaklar va ayollar nisbati 5: 1 (boshqa manbalarga ko'ra 3,7: 1). Ko'pincha u dehqonlar va qishloq xo'jaligi hududlaridagi boshqa ishchilarda, badaviylar va ko'chmanchilarda uchraydi, ular ko'pincha terini tikanlar va parchalar bilan shikastlaydilar. Kasallik tuproqda yashaydigan qo'ziqorin sporalari bilan bog'langan. Infeksiya, odatda, ochiq joy yoki teridagi jarohatlarni o'z ichiga oladi. Pseudoallescheria boydii - ko'p turlaridan biri. Mycetomaga olib keladigan qo'ziqorinlar. Gematogen yoki limfa yo'llari orqali tarqalishi kam uchraydi. Infeksiya odatda oyoq yoki qo'llarga ta'sir qiladi va yuqoriga tarqaladi.
Mycetomaning xilma-xilligi granulalarning rangiga qarab aniqlanishi mumkin:
Alomatlar
Infeksiyaning eng ko'p uchraydigan joylari - bu oyoqlar, odatda oyoqning orqa qismi (79%). Noma'lum sabablarga ko'ra, chap oyoq ko'proq ta'sir qiladi. Og'riqsiz massiv o'simtaga o'xshash oyoq muhrlari oqma yo'llari bilan qoplangan. Odatda, shikoyatlar kam uchraydi va ikkilamchi bakterial infeksiya holatlarida harorat reaksiyasi paydo bo'ladi. Yerga o'tirish va yerga yotqizish natijasida yuzaga keladi va oyoqlarning boshqa qismlari, oyoq, qo'llarning barcha qismlari, bosh, bo'yin va dumbalarni o'z ichiga oladi. Bosh terisi ishtirok etganda, infeksiya odatda bo'yinning orqa qismidan yoki peshonadan boshlanadi.
Dastlabki ko'rinishlar - bu kichik, og'riqsiz papulalar va oyoq tagida yoki orqa tomonida kattalashib borayotgan tugunlar. Shish, xo'ppoz shaklida terining namoyon bo'lishi. Qadimgi oqma yo'llari asta-sekin davolanadi va yopiladi, ammo boshqa joylarda yangilari ochiladi.
Diagnostika
right|thumb| Mitsetomadan ta'sirlangan oyoqning rentgenogrammasi Mycetoma tashxisi uchun odatda rentgen, ultratovush, aspiratsion punksion biopsiyasi qo'llaniladi. Tashxis usulini tanlash patogenning izolyatsiyasiga va infeksiyaning endemik joylariga bog'liq.Mycetoma teri tuberkulyozi, Kaposi sarkomasi, tropik yaradan farqlanadi.
Davolash
Bemorlarning shifokorga ertaroq borishini ta'minlash uchun aholiga tushuntirish kerak.Barcha bosqichlarda mitsetoma faqat konservativ tarzda davolanadi, agar kerak bo'lsa, mahalliy jarrohlik bilan birgalikda. Faqat yallig'lanish hajmini kamaytirish uchun operatsiyalar bajariladi, amputatsiya va disartikulyatsiyani istisno qilish kerak. Terapiyaning muvaffaqiyati nafaqat aktinomitsetoma va evmitsetoma o'rtasidagi differentsial tashxisga, balki patogen turlariga ham bog'liq.
Oldini olish
Oyoqlarni kichik jarohatlardan ishonchli himoya qiladigan poyabzal kiyish. Yod yoki boshqa dezinfeksiyalash vositalarining 5% spirtli eritmasi bilan kichik jarohatlarni o'z vaqtida davolash.
Tovush tezligi
Tovush tezligi - tovush toʻlqinining belgilangan biror fazasining tarqalish tezligi. Tovush tezligi muayyan tashqi sharoitda mazkur modda uchun oʻzgarmas boʻlib, toʻlqinning chastotasi va amplitudasiga bogʻliq emas. Gazlarda temperatura va bosim ortishi bilan Tovush tezligi ortadi, suyukliklarda (suvdan tashqari) esa temperatura ortishi bilan, yaʼni suyultirilganda Tovush tezligi kamayadi. Suvda temperatura oshishi (74° gacha) bilan Tovush tezligi ham ortadi. temperatura bundan yuqoriga koʻtarilgan sari Tovush tezligi kamaya boradi.
Gaz va suyuqlik aralashmalarida Tovush tezligi undagi komponentlarning konsentratsiyasiga bogʻliq. Izotrop qattiq jismlarda Tovush tezligi moddaning zichligi va elastiklik moduli bilan aniqlanadi. Tovush tezligi qattiq jismlarda suyukliklardagidan, suyuqliklarda esa gazlardagidan katga. Mas., Tovush tezligi 20° da havoda 331 m/s ga, suvda 1450 m/s ga, poʻlatda 5000 m/s ga teng.
Darlingtoniya
Darlingtoniya (Darlingtonia californica) — sarratseniyadoshlar oilasiga mansub koʻp yillik hasharotxoʻr oʻt. Kaliforniyaning Syerra-Nevada botqokliklarida oʻsadi. Barglari naysi-mon koʻzachaga oʻxshaydi, uchi olabula, qayrilgan, baliq dumiga oʻxshab ketadigan rangdor ortigʻi bor. Bargining ichki sirti pastga qaragan tuklar bilan qoplangan, ularning orasida shiradonlar bor. Shiraga kelgan hasharot barg ichiga tushsa, tashqariga chiqa olmay, nobud boʻladi, chirituvchi bakteriyalar taʼsirida parchalanadi; parchalanishdan hosil boʻlgan mahsulotlarni barg soʻrib oladi.
Tovush lokatsiyasi
Tovush lokatsiyasi - obyektga boʻlgan yoʻnalishni va shu obyekt tarqatayotgan tovushni taxlil qilish yoʻli bilan obyektning turgan joyini aniqlash; obyekt hosil qilayotgan tovush maydoni (suyet lokatsiya) yoki maxsus qurilmalar vositasida hosil qilinadigan tovushning undan qaytishi (faol lokatsiya) boʻyicha amalga oshiriladi.
Commerce City (Colorado)
Commerce City AQShning Colorado shtatida joylashgan shaharchadir. 2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishda shahar aholisi 62,418 kishini tashkil etdi, bu 2010-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olishdan beri 35,95 % ga oʻsgan. Commerce City Colorado shtatidagi aholi soni boʻyicha 18-oʻrinda turadi. Shahar Denver shimolida joylashgan va Denver-Aurora-Leykwood, CO Metropolitan statistik hududi va Front Range Urban Corridorning bir qismidir. Commerce Cityda Suncor tomonidan boshqariladi 90000 oilbbl/d) neftni qayta ishlash zavodi mavjud . Commerce Citydagi Dick’s Sporting Goods Park futbol stadioni Colorado Rapids Major League Soccer oʻyiniga mezbonlik qiladi.