cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2020-yildagi dungan-qozoq etnik toʻqnashuvi
12-fevral
Qorakemer, Masanchi, Bular botir, Sortobe, Qorasuv, Okatti qishloqlaridan kirish va chiqish joylarida nazorat punktlari oʻrnatilgani rasman eʼlon qilindi; ushbu aholi punktlari koʻchalarida "jamoat xavfsizligini taʼminlash boʻyicha ishlar olib borilmoqda".
13-fevral
Shu kuni rasman maʼlum boʻlishicha, bundan ikki kun avval (2020-yil 11-fevral) soat 12:07 da Jambil viloyati IIB navbatchilik qismiga Masanchi qishlogʻida joylashgan „Savdo savdosi“ binosida Markaz" (yongʻindan keyin tom qulagan joyda) tozalash vaqtida vayronalar ostidan yonib ketgan odam qoldiqlari topilgan.
14-fevral
Korday tumanidagi Favqulodda hodisa oqibatlarini bartaraf etish bo‘yicha viloyat shtabidan maʼlum qilishlaricha, mojaro paytida 185 nafar fuqaro jabrlangan, ulardan 34 nafari shifoxonaga yotqizilgan. 39 ta turar-joy binosi, 20 ta savdo obyekti va 47 ta avtomobil yonib ketgan. 2020-yilning 7-fevralidan 13-fevraliga qadar Korday, Qorasuv, Auxatta, Sortobe chegara punktlari orqali Qirg‘izistonga 23 131 nafar fuqaro jo‘nab ketgan, keyin esa 21 261 nafar fuqaro qaytib kelgan. Yong‘inlarni o‘chirishga 250 kishi va 53 birlik texnika jalb qilingan, 680 tonna qurilish chiqindilari olib chiqilgan. 14-fevral holatiga ko‘ra, 55 ta do‘kon, 3 ta dorixona, 14 ta yoqilg‘i quyish shoxobchasi va 30 ta boshqa savdo ob’ektlari faoliyat ko‘rsatgan. Tartibsizliklar va yong‘inlar natijasida yo‘qolgan hujjatlarni tiklash uchun Sortoba QFY hokimligi binosida joylashgan ko‘chma davlat xizmatlari markazi tashkil etildi. Ushbu markaz tomonidan 54 ta tugʻilganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma, 48 ta shaxsiy guvohnoma, 1193 ta bolalar varaqasi (Qozogʻistonga qaytishda chegarani kesib oʻtish uchun talab qilinadi), 15 ta koʻchmas mulk hujjatlari, 8 ta nikoh guvohnomasi, 1 ta pasport berildi. 778 jabrlangan oilaga 57,2 tonna miqdorida oziq-ovqat va eng zarur tovarlar koʻrinishida gumanitar yordam koʻrsatildi.
22-fevral
Viloyatning mojarolar maydoniga aylangan beshta qishloq tumanida (Masanchi, Sortobe, Auxatti, Qorasuv va Qorakemer) 16 ta taʼlim muassasasi (12274 nafar oʻquvchi) mavjud. 22-fevral holatiga ko‘ra 11688 nafar o‘quvchi yoki 95,2 % darsga qaytgan; barcha 1045 nafar o‘qituvchilar 100 % ishda.
11-fevraldan 21-fevralgacha boʻlgan davrda Oxatti, Bular botir, Sortobe va Masanchi qishloqlarida istiqomat qiluvchi 936 oilaga 119,8 tonna oziq-ovqat, gigiyena vositalari, dori-darmon, idish-tovoq va boshqa zarur ashyolar yetkazib berildi.
„Nur Niet“ jamoat fondiga 9,3 million tenge xayriya moliyaviy yordam yig‘ildi. Jabrlangan oilalarga 2,3 million tenge miqdorida moddiy yordam ko‘rsatildi.
25-fevral
Korday viloyatidagi mojaro yuzasidan Bosh prokuratura boshchiligida idoralararo tergov-tezkor guruhi tuzilib, hozirda 120 dan ortiq jinoiy ish, jumladan, 11 ta qotillik ishi bo‘yicha tergov harakatlari olib borilmoqda. nizo sodir boʻlgan joyda 200 dan ortiq shaxs aniqlanib, maʼmuriy huquqbuzarlik tarkibi belgilangan shaxslarga nisbatan maʼmuriy javobgarlikka tortildi, qolgan provokatorlar jinoiy javobgarlikka tortildi.
Politsiyachilarga hujum qilgan 7-fevral voqealari ishtirokchilari, aka-uka Voinguilar sud tomonidan ayblangan. Ular bir yarim yil qamoq jazosini oldilar.
27-mart
"Jambil viloyati, Olmaota va Chimkentda tartibsizliklarda faol ishtirok etganlarni qo‘lga olish bo‘yicha maxsus operatsiya o‘tkazildi. Natijada qozoq, dungan va qirg‘iz kabi 25 kishi qo‘lga olingan. Muqaddam yetti kishi sudlangan ", dedi Bosh prokuror o‘rinbosari Yerlik Kenebaev.
Ivan Belyanskiy
Ivan Filippovich Belyanskiy (1907—1978) — televideniye ixtirochilaridan biri. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan ixtirochi (1965), Oʻrta Osiyo aloqa okrugnning Toshkentdagi tajribasiiov stansiyasida ishlagan (1927 — 30). B. P. Grabovskiy bilan hamkorlikda harakatdagi tasvirni elektron nur yordamida uzatadigan va qabul qiladigan "radiotelefot" apparatini yaratgan va lab. sharoitida sinab koʻrgan (1928). 1928-yil 4-avgustda Toshkentda jamoatchllikka oddiy "televizor" ishlab turgan holda koʻrsatildi. B. P. Grabovskiy va Belyanskiyga shu apparatlari uchun patent berilgan (1928).
Argusville (Shimoliy Dakota)
Aholisi
475 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 45,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,39 km2. Shundan 10,39 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 270 m balandlikda joylashgan.
Montluel
Montluel Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
6505 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 161,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 40,2 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 192 – 312 m balandlikda joylashgan.
27-noyabr
Voqealar
-1997 yil – Jazoirdagi Suhani qirg‘inida 25 kishi o‘ldirildi
-1997 yil – O‘zbekiston Rsepublikasi Vazirlar Mahkamasi «Ahmad al-Farg‘oniy tavalludining 1200 yilligini nishonlash to‘g‘risida» Qaror qabul qildi
-1992 yil – Helen Klark Yangi Zelandiya tarixidagi ilk ayol prezidentga aylandi;
-1992 yil – O‘zbekiston prezidenti Islom Karimov Yevropa tiklanish va taraqqiyot banki prezidenti Jak Atali bilan uchrashdi;
-2002 yil – Prezident Islom Karimov Pragada NATO bosh kotibi Jorj Robertson bilan uchrashdi;
-2003 yil – Abdulxoliq G‘ijduvoniy va Bahouddin Naqshband tavalludiga bag‘ishlangan yubiley tantanalar o‘tkazildi;
-2006 yil – Moskva va Sankt-Peterburg o‘rtasidagi Nevskiy Ekspress poyezdi portlashi oqibatida 28 kishi halok bo‘ldi
Tavalludlar
📌1940-yil 27-noyabrda mashhur kung-fu chi Bruce Lee tavallud topdi.
📌2004-yil 27-noyabr kuni kelajak Algoritm inc asoschisi Sharipov Abror tavallud topdi.
Bruneyda COVID-19 pandemiyasi
COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Bruneyda ilk bor 2020-yil 9-mart kunida tarqaldi.
Epidemiyadan oldingi holat
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.
Ziyod Al-Kabir Hamadoniy
Ziyod Al-Kabir Hamadoniy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Duosi mustajob ulugʻ zotlardan. Junayd Bagʻdodiy va Kahmas Hamadoniy suhbatidan bahramand boʻlgan. Fiqh ilmida yaxshi natijalarga erishgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”­dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.
Bruneyda COVID-19 pandemiyasi
Epidemiyadan oldingi holat
COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
27-noyabr
Tavalludlar
-1870 yil – Finlandiyaning 7 prezidentiYuho Kusti Paasikivi;
-1874 yil – Isroilning birinchi prezidenti Xaym Veysmann;
-1894 yil – Panasonic asoschisi Konosuke Matsushita;
-1939 yil – Kongo Demokratik Republikasi prezidenti Laurent-Dezire Kabile;
Jome masjid
Jome masjid — shahar markazidagi yoki nisbatan katta hududdagi asosiy va eng katta bosh masjid. Jamoa uchun zarur turli xabarlar eʼlon qilinadigan, haftalik juma, xayit namozlari jamoa boʻlib oʻqiladigan maxsus bino. Shahar tashqarisida musallo, namozgox. Juma masjid, guzar (mahalla) masjidlariga nisbatan uning tuzilishi salobatli. Oʻrta Osiyoda J. m.ning umumiy tarxi murabba yoki toʻgʻri toʻrtburchakli xonaqox boʻlib, bir (old yoki yon) tomoni, ikki (jan. va sharqiy yoki shim. va sharqiy) yoki uch tomoni ayvon bilan oʻralgan. Xonaqoh tomi gumbazli yoki toʻsinli. Ayvon va xonaqox kattaligi toʻsinlar soni va qatori bilan belgilangan, baʼzan xonaqoh 1, 2, 4 gumbazli, ayvonlar atrofi qator ustunli, burchakda azon aytishga muljallangan mezana va hovli oʻrtasida hovuz boʻlgan. Buxoroda birinchi J. m. 713 y. Qutayba ibn Muslim tomonidan ishga tushirilgan. Ushbu masjid uchun mahalliy majusiylar ibodatxonasi moslashtirilgan. 14—15-asrlarda J. m. qurilishiga davrning mashhur meʼmor va muxandislari safarbar qilingan (qarang Al-masjid al-Aqso, Al-masjid al-Harom, Masjidi kalon, Bibixonim jome masjidi, Dehli jome masjidi).
27-noyabr
Tavalludlar
-1947 yil – Jibuti prezidenti Ismoil Umar Gueilloh
-1960 yil – Ukraina sobiq bosh vaziri Yuliya Timoshenko;
-1982 yil – Rossiya terma jamoasi futbolchisi Aleksandr Kerjakov.
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:27-noyabrda vafot etganlar
-Miloddan avvalgi 65 yil – Qadimgi Rim shoiri Kvint Goratsiy Flakk
-511 yil – Franklar davlati asoschisi Xlodvig I;
-602 yil – Vizantiya imperatori Moris;
-1899 yil – Shveytsariya prezidenti Konstant Fornerod
-1953 yil – amerikalik adib, Nobel mukofoti sovrindori yujin O‘Nill;
-1968 yil – Bolgariya davlat rahbari Georgi Damyanov;
-1967 yil – Gabon prezidenti Leon M’ba;
-1989 yil – Ispaniya bosh vaziri Karlos Arias Navarro.
Jome ul-ulum
"JOME ul-ULUM" ("Ilmlar majmuasi") — Faxruddin ar-Roziy (1149— 1210) tomonidan xorazmshox, Elarslon (1172—93) ga atab yozilgan asar. 60 ilm (bob) dan iborat, unda shariat qonunqoidalari bilan birga dunyoviy ilmlar xaqida maʼlumot berilgan. Uning tarix, grammatika, aruz, qofiya, sheʼr tuzilishi, mantiq, tabobat, ovchilik, mineralogiya, dehqonchilik, mat., topografiya, harbiy fan, astronomiya, axloq, siyosat, shatranjga oid ilm (bob)lari muhim ahamiyatga ega. Asar 1913 y. Toshkentda toshbosmada chop etilgan. Nusxasi Oʻzbekiston FA Sharqshunoslik institutida saqlanadi (inv. № 2923)
Hintersee (Vorpommern)
Hintersee  Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Uecker-Randow tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 44,42 km2. 349 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Hinterseening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Vilëz
Vilëz Albaniyaning Tirana okrugidagi Zall-Bastar munisipalitetidagi qishloqdir. 2015-yilda mahalliy hukumat islohotida u Tirana munitsipaliteti tarkibiga kirdi.
Energetika
Energetika — energiyaning har xil turlarini hosil qilish, ularni bir turdan ikkinchi turga oʻzgartirish, muayyan masofaga uzatish va yetkazib berish, ulardan barcha sohalarda foydalanishni hamda shular bilan bogʻliq nazariy va amaliy muammolarni hal qilishni oʻz ichiga olgan xalq xoʻjaligi, fan va texnika sohasi. Insoniyat taraqqiyotida kishilarning turli energiya manbalariga boʻlgan ehtiyojlari ularni tabiiy manbalar — oʻtin, koʻmir, torf va boshqalar yoqilgʻilardan, shamol, suv oqimi energiyasi (mas, shamol va suv tegirmonlari) dan foydalanishga majbur qildi. Keyinchalik fan va texnika taraqqiyoti, fantexnika inqilobi tufayli 20-asrning 2-yarmidan boshlab asosan elektr energiyasiga ehtiyoj juda oshib ketdi. Ana shu omillar E.ni jadal rivojlantirishni taqozo qildi. Fan va texnika taraqqayoti energiya ishlab chiqarish va uni oʻzgartirishning yangi usullarini ishlab chiqish, yangi samarali asbobuskunalar va texnologiyalarni yaratish, energiyani taqsimlashni markazlashtirish va boshqalar orqali ifodalanadi. E. fani tabiiy energiya resurslarining potensial energiyasini xalq xoʻjaligida foydalanishga yaroqli va foydali energiya turlariga aylantirish hamda shu bilan bogʻliq ilmiytexnik muammolarni hal qilish masalalari bilan shugʻullanadi.
E.ning taraqqiyoti koʻp jihatdan mamlakat energiya rusurslari bilan qanchalik taʼminlanganligiga chambarchas bogʻliq. Koʻmir, neft, tabiiy gaz, torf, oʻtin, slanets, suv, elektr va yadro energiyasi, shamol va quyosh energiyasi E. resurslari hisoblanadi. E. resurslari yoqilgʻi (koʻmir, neft, gaz, yadro, torf, slanets, oʻtin) va yoqilgʻi boʻlmagan vositalar (suv, shamol, quyosh energiyasi va boshqalar) ga boʻlinadi. Yoqilgʻi bilan bogʻliq E. resurslari tiklanmaydigan, yoqilgʻi bilan bogʻliq boʻlmaganlari esa tiklanadigan resurslar hisoblanadi.
Jahon miqyosida turli yoqilgʻi E. resurslari miqdorini taqqoslash uchun shartli yoqilgʻi birligi (1 kg yoqilgʻi yonganda 7000 kkal issiqlik ajralishi) qabul qilingan. Jahondagi barcha yoqilgʻi resurslarining (yadro energiyasidan tashqari) potensial zaxiralari 25000 mlrd. t shartli yoqilgʻiga teng. Uning 95% i yoqilgʻining qattiq turlariga toʻgʻri keladi. Yadro energiyasining asosiy manbai boʻlgan uran va toriyning zaxiralari dunyo okeani suvlaridagi zaxiralar bilan birga 69000 mlrd. t shartli yoqilgʻiga teng. Eng koʻp ishlatiladigan E.ning tabiiy resurslari (koʻmir, neft, gaz) jahon mamlakatlari boʻyicha notekis taqsimlangan. Shu jihatdan Oʻzbekistonning E. resurslarini hisobga olsak, mamlakat E.si xalq xoʻjaligining baza sohasi hisoblanadi. Oʻzbekiston E. tizimi xalq xoʻjaligi va aholining yoqilgʻi (koʻmir, gaz, neft), elektr energiyasiga boʻlgan ehtiyojini toʻliq qondiradi va eksport ham qilinadi. Oʻzbekistonda 20 issiqlik elektr stansiyalari, 27 gidroelektr stansiya (GES) ishlab turibdi. Bularning umumiy oʻrnatilgan quvvati 11,5 mln. kVtsoat (yiliga 55 mlrd. kVtsoat elektr energiyasi ishlab chiqarish imkoniga ega), transformatorlarning umumiy quvvati 44850 MVA, elektr tarmoqlarining umumiy uz. 232 ming km, shu jumladan, yuqori quvvatli (500 kV li)lari 1660 km ni tashkil qiladi (2005).
E. xalqxoʻjaligining muhim tarmogʻi sifatida gidroenergetika va issiklik energetikasiga ajraladi. Gi[[droenergetika — E.ning suv resurslari energiyasidan foydalanishga doir boʻlimi. Suv resurslari energiyasidan foydalanish uchun suv oqimi maxsus qurilgan inshootlar va jihozlar majmui — gidroelektr st-yalar (GES) yordamida elektr energiyasiga aylantiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi "Oʻzbekenergo" davlat aksiyadorlik kompaniyasi tizimida 26 GES ni birlashtirgan 7 ta GES kaskadlari hamda Farhod GES bor. Eng yirik GES lar: Chorvoq GES (quvvati 620,5 MVt), Xoʻjakent GES (165 MVt), Farhod GES (126 MVt), Gʻazalkent GES (120 MVt). Oʻzbekiston E. tizimidagi barcha GES larning umumiy belgilangan quvvati 1419 MVt. Mamlakat gidroenergetikasining istiqboldagi taraqqiyoti, asosan. kichik suv havzalari gidroresurslaridan foydalanish bilan bogʻliq (qarang Gi[[droenergetika).
Issiqlik E.si — E.ning issiqlikni issiqlik dvigatellari va boshqalar yordamida boshqa energiya turlari (mexanik energiya, elektr energiyasi) ga aylantirib beruvchi issiklik texnikasi boʻlimi. Issiqtik E.sida asosiy issiqlik va elektr energiyasi ishlab chiqaruvchi korxona issiklik elektr st-yalari (IES) hamda Davlat issiqlik elektr st-yasi (DIES) hisoblanadi. Yirik DIES lar: Sirdaryo DIES (3000 MVt), Toshkent DIES (1850 MVt), Tolimarjon DIES (loyiha boʻyicha 3200 MVt). Oʻzbekistonning issiqtik elektr st-yalari respublikada ishlab chiqarilayotgan elektr energiyasining qariyb 85% ini tashkil qiladi.
Ziyouddin Yusuf
Ziyouddin Yusuf (1486, Hirot–1513, Oʻba) – Mavlono Abdurahmon Jomiyning farzandi, Alisher Navoiyning shogirdlaridan biri. Jomiy Ziyouddin Yusufdan oldin ikki farzand koʻradi, ammo ular bolaligidayoq vafot etadi. Ziyouddin Yusufdan keyin tugʻilgan bola ham koʻp yashamaydi. Shu bois Jomiy Ziyouddin Yusuf tarbiyasiga alohida ahamiyat beradi, mashhur “Bahoriston” asari hamda “Favoyidi Ziyoiya” kitobini unga atab taʼlif etadi. “Xamsat ul-mutahayyirin”da keltirilishicha, Jomiy Ziyouddin Yusufga muammo ilmini Alisher Navoiyning “Mufradot” asari asosida oʻrgatgan. “Xiradnomayi Iskandariy” dostonida qayd etilishicha, Jomiy tushida Ziyouddin Yusufni Xoja Ubaydulloh Ahror Valiy huzuriga olib boradi va shu sababli uning tariqat yoʻlida boʻlishini xohlaydi.
Energetika
Oʻzbekistonning yoqilgʻi balansida gaz va koʻmirning salmogʻi katta (qarang Gaz sanoati, Issiqlik energetikasi), "Koʻmir" aksiyadorlik jamiyati ham "Oʻzbekenergo" tarkibiga kiradi.
Fanda E. muammolari bilan shugʻullanishda izchil ilmiy tadqiqot ishlariga asoslangan holda E. taraqqiyotining qonuniyatlari, tabiiy anʼanalari va optimal yechimlari oʻrganiladi, E.ni optimal boshqarishning asoslari shakllantiriladi, E.ning kompleks muammolari, shu jumladan, uning atrof muhitga taʼsiri, yaʼni ekologiya masalalari, E.ga doir fan va texnika taraqqiyoti masalalari va boshqalar hal qilinadi. Oʻzbekistonda E. fanlarining rivojlanishi 20-asr 30- yillari oxiri va 40- yillariga toʻgʻri keladi. E.ga doir ilmiy tadqiqot ishlari E.ning ustuvor kompleks masalalarini va amaliy muammolarini hal qilishga qaratildi. Elektr energiyasini uzoq masofaga uzatish bilan bogʻliq masala — oʻzgaruvchan tokni oʻzgarmas tokka aylantirish nazariyasi, asinxron va sinxron mashinalarning magnit oqimlari oʻz-oʻzidan uygʻonishini taʼminlashni hisoblash usullari, elektron qurilmalaridagi shikastlanishning murakkab turlari nazariyasini rivojlantirish kabi ustuvor masalalar bilan shugʻullanildi, gidroelektr st-yalari quvvatini samarali taqsimlashni hal qilishga doir ishlar bajarildi. 40- yillar oxiri va 50- yillarda ilmiy tadqiqot ishlari elektr st-yalari, elektr tizimi va jihozlari ishini yaxshilash, puxtaligini oshirish, samaradorligini koʻtarishga qaratildi (N. N. Shchedrin, H. F. Fozilov), elektr tizimlarini hisoblashning ixcham nazariyasi va usullari yaratildi (H. F. Fozilov, K. R. Allayev, T, X. Nosirov va boshqalar). Elektr tizimlari rejimini ifodalaydigan katta oʻlchamli chiziqlimas tenglamalarni yechish (S. S. Solihov), yuqori kuchlanishli elektr uzatish liniyalaridan kichik quvvatlarni olish sxemalarini yaratish, hisoblash nazariyasi va usullarini ishlab chiqish (N. R.Gʻanixoʻjayev) masalalari tadqiq qilindi.
Oʻzbekiston energetikasi rivoji uchun tabiiyiklim sharoitlaridan oqilona foydalanish maqsadida qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan, xususan, quyosh energiyasi, shamol kuchi, yer osti suvlari harorati va kichik gidroelektrostyalardan foydalanish masalalari borasida keng tadqiqot ishlari olib borildi (G. A. Grinevich, R. A. Zohidov). Energetika jarayonlarini avtomatlashtirish va telemexanizatsiyalash hamda energetika tizimlarida oʻlchash texnikasi, oʻlchash aniqligi, puxtaligi va samaradorligini oshirish kabi ilmiy natijalarga erishishda muhim tadqiqotlar amalga oshirildi (akad. J. Abdullayev). Issiqlik E.si va issiklik texnikasi sohasida yoqilgʻidan foydalanishning yangi texnologiyasi va issiqlik energiyasidan samarali foydalanish kabi muhim tadqiqot ishlariga ahamiyat kuchaytirildi (R. A. Zohidov, S. Q. Ismatxoʻjayev). Sanoatning bir qancha sohalarida energotejamkorlik, energiyadan oqilona foydalanish, GES lar jihozlarini diagnostika qilish, mashina yordamida sugʻoriladigan nasos st-yalari uchun yangi elektr yuritmalar yaratish (T. S. Kamolov), Oʻzbekiston elektr korxonalarining normal ishlashini EHM yordamida hisoblash (E. Payziyev), elektrofizikaning fiziktexnik muammolari boʻyicha bir qancha ilmiy natijalarga erishildi. Oʻzbek olimlari tomonidan avtomatlashtirilgan elektr yuritmalarining yangi avlodi yaratildi. Yarim oʻtkazgichli elementlar asosida invertorlarning bir qancha sxemalari taklif etilib, ularni chastotasiga koʻra boshqariluvchi asinxron, bir fazali kondensatorli asinxron va sinxron motorli aylanish tezligini oʻzgartirishga qoʻllashlik muammolari ishlab chiqildi (M. 3. Homidxonov, S. 3. Usmonov, N. M. Usmonxoʻjayev, A. A. Xoshimov, K. Moʻminov).
Bu yoʻnalishda olib borilgan ishlarning biri — bu yangi prinsipda ishlaydigan maxsus elektr mashinalari — koʻp rotorli asinxron motorlarining yaratilishi boʻldi (A. Dadajonov, 3. Sh. Isamuhamedov). Elektromagnitli val prinsipi taklif etildi va ishlab chiqildi. Bu bir-biriga mexanik ravishda bogʻlanmagan bir necha mexanizmlarning aylanish tezliklarini oʻzaro muvofiqlashtirishni taʼminlovchi elektromagnitli qurilmadir (N. M. Usmonxoʻjayev). Sanoat va qurilishda keng qoʻllaniladigan titrama gʻalvirlar uchun elektr yuritmalarining yangi turlari yaratilib, ishlab chiqarishga joriy etildi (N. X. Bozorov). Ikki motorli elektr yuritmalar, shuningdek, qutblari keng oʻzgarishga ega boʻlgan asinxron motorlari nazariyalari yaratildi (X. G. Karimov). Elektr zanjirlari va tizimlarining chizikli boʻlmagan nazariyasi va hisobiy usullariga doir hamda avtomatika va hisoblash texnikasi elementlarini ishlab chiqish boʻyicha maktab yaratildi (Gʻ. R. Rahimov).
Parametrik zanjirlar va tizim (3. I. Ismoilov), boshqarish elementlari va texnika vositalari (P. F. Hasanov), avtoparametrik tebranishlar zashkirlarida oʻzgaruvchan tok fazalar soni va chastotasini oʻzgartirish (A. S. Karimov) nazariyalari yaratildi. Energetika tizimlarining samaradorligini oshirish, quvvatni tejash va ekologik sof energetikaning dolzarb muammolari boʻyicha fundamental tadqiqotlar olib boriladi. Yangi energiya manbalarini topish, qayta tiklanuvchi energiya manbalari samaradorligini oshirish hamda ularni energiya tizimida qoʻllanish koʻlamini kengaytirish istiqbolli masalalardir. Oʻzbekiston Respublikasida E. masalalari bilan, asosan, Oʻzbekiston FA Energetika va avtomatika institutipz., Oʻzbekiston milliy untida, Toshkent texnika untida, soha boʻyicha ilmiy tadqiqot institutlarida shugʻullaniladi. Respublikada E. fani taraqqiyoti Gʻ. Rahimov, H. Fozilov, M. Homidxonov va boshqalar olimlar nomi bilan bogʻliq.
Qirqketmon
Qirqketmon  — Oʻzbekiston Respublikasining  Fargʻona viloyatiga qarashli qishloq. Oʻzbekiston tumani tarkibiga kiradi.
Energetika
Energetika Ochilov Raxmiddin
Entelexiya
Entelexiya (yun. — tugal, mukammal va — egaman) — Aristotel falsafasidagi tushuncha; borliqdagi bironbir imkoniyatning amalga oshuvi, shuningdek, ana shu amalga oshishning harakatlantiruvchi omilini (mas, jon tananing E.si sifatida) bildiradi va borliqning toʻrtta asosiy prinsipi — shakl, materiya, ishtirok etuvchi sabab va maqsad birligini ifodalaydi. E.da hodisalarni tushuntirishning teleologik prinsipi (qarang Teleologiya) namoyon boʻladi. "E." termini oʻrta asr falsafasida, G. V. Leybnits taʼlimotida saqlangan. Biologik hodisalar sabablarini gʻayritabiiy kuchlardan qidirish ham ana shu tushuncha bilan bogʻliqdir (qarang Vitalizm.)
Tõstamaa
Tõstamaa — kichik tuman ( alevik  ) Pärnu munitsipaliteti, Pärnu okrugi, Estoniyaning janubi-g'arbiy qismida. Tõstamaa shahrida 466 nafar aholi istiqomat qiladi (2020-yil 1-yanvar holatiga koʻra).
Tõstamaa Avliyo Meri lyuteran cherkovi 1763–1768-yillarda qurilgan.
Acireale
Acireale Italiyaning Sitsiliya mintaqasida joylashgan shahardir. Catania (provinsiya) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 39 km2. 52 394 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Greenbush (Minnesota)
Greenbush AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Roseau County, Minnesota|Roseau
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
719 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 183,9 nafar kishi.
Madad (Roʻdakiy tumani)
Madad  — Roʻdakiy tumanidagi Chorgultepa qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Madaddan tuman markazigacha 1 km, mahalla markazigacha 1 km uzoqlikda joylashgan. Aholisi 3825 kishi (2017 y.), tojiklar.
Qal'ai Baland (Istaravshan)
Qal'ai Baland (Қалъаи Баланд)  — Tojikiston Respublikasining Istaravshan tumani, Qal'ai Baland jamoatiga qarashli daha. Dahadan tuman markazigacha 11 km.
Aholisi
Aholisi — 8023 kishi.
Xususiy kapital
Xususiy kapital (PE) odatda kompaniyalarni sotib oladigan va qayta tuzadigan, cheklangan sheriklik sifatida tashkil etilgan investitsiya fondlarini anglatadi. Rasmiyroq qilib aytganda, xususiy kapital — bu qimmatli qogʻozlar turi va fond birjasida ochiq sotilmaydigan operatsion kompaniyalardagi qimmatli qogʻozlar va qarzlardan iborat aktivlar sinflaridan biri.
Xususiy sarmoyaga investitsiya odatda xususiy kapital firmasi, venchur kapitali firmasi yoki angel investor tomonidan amalga oshiriladi. Ushbu toifadagi investorlarning har biri oʻz maqsadlari, imtiyozlari va investitsiya strategiyalariga ega; ammo, ularning barchasi maqsadli kompaniyani kengaytirish, yangi mahsulot ishlab chiqish yoki kompaniya faoliyati, boshqaruvi yoki egalik huquqini qayta qurish uchun aylanma mablag ' bilan taʼminlaydi.
Xususiy mablagʻlar odatda „xususiy kapital“ deb nomlangan kengroq toifaga guruhlanadi, odatda har qanday uzoq muddatli, likvid boʻlmagan investitsiya strategiyasini qoʻllab-quvvatlovchi kapitalni tavsiflash uchun ishlatiladi.
Asosiy xususiyatlari
Xususiy kapital operatsiyalarining asosiy xususiyatlari odatda quyidagilardan iborat:
Strategiyalar
Xususiy kapital kompaniyalari foydalanishi mumkin boʻlgan strategiyalar quyidagilardan iborat boʻlib, eng keng tarqalgani rivojlangan (levered) sotib olish hisoblanadi.
Rivojlangan xarid
thumb| Umumiy levered sotib olish bitimining asosiy tuzilishining diagrammasi Levereded buyout, LBO yoki Buyout kompaniyasi, biznes boʻlinmasi yoki biznes aktivlari odatda moliyaviy kaldıraçdan foydalangan holda joriy aktsiyadorlardan sotib olinadigan tranzaksiyaning bir qismi sifatida kapital investitsiyalarini amalga oshirish strategiyasini anglatadi. Ushbu operatsiyalarda ishtirok etadigan kompaniyalar odatda etuk va operatsion pul oqimlarini ishlab chiqaradilar.
Xususiy aksiyadorlik firmalari maqsadli kompaniyalarni mustaqil korxona sifatida faoliyat yuritish uchun etarli miqyosga va muvaffaqiyatli biznes modeliga ega boʻlgan platforma kompaniyalari yoki qoʻshimcha / oʻrnatish / bolt-on sotib olishlar sifatida koʻrishadi.
Rivojlangan xaridlar moliyaviy homiyning sotib olish uchun zarur boʻlgan barcha kapitalni oʻz zimmasiga olmagan holda sotib olishga rozi boʻlishini oʻz ichiga oladi. Buning uchun moliyaviy homiy sotib olish boʻyicha qarzni oshiradi, bu foizlar va asosiy toʻlovlarni amalga oshirish uchun sotib olish maqsadining pul oqimlariga qaraydi. LBOdagi sotib olish qarzi koʻpincha moliyaviy homiyga murojaat qilmaydi va moliyaviy homiy tomonidan boshqariladigan boshqa investitsiyalar boʻyicha daʼvoga ega emas. Shu sababli, LBO bitimining moliyaviy tuzilmasi fondning cheklangan sheriklari uchun ayniqsa jozibador boʻlib, ularga kaldıraçning afzalliklaridan foydalanish imkonini beradi, lekin bu kaldıraçdan foydalanish darajasini cheklaydi. Ushbu turdagi moliyalashtirish tuzilmasi LBO moliyaviy homiysiga ikki yoʻl bilan foyda keltiradi: (1) investor sotib olish uchun kapitalning faqat bir qismini taqdim etishi kerak va (2) investorning daromadi yaxshilanadi, agar shunday boʻlsa, aktivlarning rentabelligi qarzning qiymatidan oshadi.
Rivojlangan sotib olish maqsadi uchun sotib olish narxining ulushi sifatida tranzaksiyani moliyalashtirish uchun foydalaniladigan qarz miqdori sotib olish maqsadining moliyaviy holati va tarixiga, bozor sharoitlariga, kreditorlarning kredit berishga tayyorligiga qarab oʻzgaradi (ikkalasi ham rivojlangan xaridning moliyaviy homiylar va sotib olinadigan kompaniyalariga), shuningdek, foiz xarajatlari va kompaniyaning ushbu xarajatlarni qoplash qobiliyatin oʻz ichiga oadi. Tarixiy jihatdan LBO ning qarz qismi sotib olish narxining 60 % dan 90 % gacha boʻladi. 2000—2005-yillar oraligʻida qarz AQShda LBO uchun umumiy sotib olish narxining oʻrtacha 59,4 % dan 67,9 % gacha boʻlgan.
Kredit yordamida sotib olishning oddiy misoli
Xususiy kapital fondi ABC Capital II bankdan (yoki boshqa kreditordan) 9 milliard dollar qarz oladi. Buning uchun u 2 milliard dollarlik oʻz kapitalini qoʻshadi — oʻz sheriklari va cheklangan sheriklaridan pul. Ushbu 11 milliard dollarga u kam ishlayotgan XYZ Industrial kompaniyasining barcha aktsiyalarini sotib oladi (tegishli tekshiruvdan soʻng, yaʼni kitoblarni tekshirgandan soʻng). U XYZ Industrial-dagi yuqori boshqaruvni, uni tartibga solishni maqsad qilgan boshqalar bilan almashtiradi. Ishchi kuchi qisqaradi, baʼzi aktivlar sotiladi va hokazo. Maqsad kompaniyaning erta sotish uchun bahosini oshirishdir.
Qimmatli qogʻozlar bozori oʻgʻir ahvolni boshdan kechirmoqda va XYZ sanoati sotib olinganidan keyin ikki yil oʻtib 13 milliard dollarga sotilib, 2 milliard dollar foyda keltirdi. Dastlabki kredit endi, masalan, 0,5 milliard dollar foiz bilan toʻlanishi mumkin. Qolgan 1,5 milliard dollarlik foyda hamkorlar oʻrtasida taqsimlanadi. Bunday daromadlarni soliqqa tortish Qoʻshma Shtatlarda oddiy daromad soligʻi stavkalaridan pastroq boʻlgan kapital daromad soligʻi stavkalarida amalga oshiriladi.
Ushbu foydaning bir qismi kompaniyani rivojantirishdan, bir qismi esa barqaror fond bozorida aksiyalar narxining umumiy oʻsishidan kelib chiqadi, ikkinchisi koʻpincha katta komponent hisoblanadi.
Eslatmalar:
Oʻsish kapitali
Oʻsish kapitali biznesni boshqarishni oʻzgartirmasdan, operatsiyalarni kengaytirish yoki qayta qurish, yangi bozorlarga kirish yoki yirik sotib olishni moliyalashtirish uchun kapital izlayotgan nisbatan etuk kompaniyalarga kapital qoʻyilmalarni, koʻpincha ozchilik investitsiyalarini anglatadi.
Oʻsish kapitaliga intilayotgan kompaniyalar koʻpincha oʻzlarining hayot tsiklidagi transformatsion voqeani moliyalashtirish uchun shunday qilishadi. Ushbu kompaniyalar venchur kapitali bilan moliyalashtiriladigan kompaniyalarga qaraganda ancha etukroq boʻlishi mumkin, ular daromad va operatsion foyda olishga qodir, lekin yirik kengaytirish, sotib olish yoki boshqa investitsiyalarni moliyalashtirish uchun etarli pul ishlab chiqara olmaydi. Ushbu miqyosning etishmasligi tufayli, bu kompaniyalar odatda oʻsish uchun kapitalni taʼminlash uchun bir nechta muqobil kanallarni topa oladilar, shuning uchun oʻsish kapitaliga kirish zarur ob’ektlarni kengaytirish, sotish va marketing tashabbuslarini amalga oshirish, uskunalar sotib olish va yangi mahsulotlarni ishlab chiqish uchun juda muhim boʻlishi mumkin.
Kompaniyaning asosiy egasi moliyaviy tavakkalchilikni yolgʻiz oʻz zimmasiga olishga tayyor boʻlmasligi mumkin. Kompaniyaning bir qismini xususiy kapitalga sotish orqali egasi maʼlum bir qiymatni olishi va oʻsish xavfini sheriklar bilan boʻlishishi mumkin. Kapital, shuningdek, kompaniya balansini qayta qurish uchun, xususan, kompaniya balansidagi leverage (yoki qarz) miqdorini kamaytirish uchun ham ishlatilishi mumkin.
Davlat kapitaliga xususiy investitsiyalar (PIPE) ommaviy sotiladigan kompaniyaga kiritilgan kapital qoʻyilmalarning oʻsish shakliga ishora qiladi. PIPE investitsiyalari odatda maʼlum vaqt davomida roʻyxatdan oʻtmagan konvertatsiya qilinadigan yoki imtiyozli qimmatli qogʻozlar shaklida amalga oshiriladi.
Registered Direct yoki RD, oʻsish kapitali uchun ishlatiladigan yana bir keng tarqalgan moliyalashtirish vositasidir. Roʻyxatdan oʻtgan toʻgʻridan-toʻgʻri PIPEga oʻxshaydi, lekin uning oʻrniga roʻyxatdan oʻtgan qimmatli qogʻoz sifatida sotiladi.
Mezzanine kapitai
Mezzanine kapitali subordinatsiya qilingan qarz yoki imtiyozli qimmatli qogʻozlarga tegishli boʻlib, ular odatda kompaniyaning umumiy kapitalidan yuqori boʻlgan kompaniya kapital tarkibining eng kichik qismini ifodalaydi. Moliyalashtirishning ushbu shakli koʻpincha xususiy sarmoyadorlar tomonidan levered sotib olish yoki katta kengaytirishni moliyalashtirish uchun zarur boʻlgan kapital miqdorini kamaytirish uchun qoʻllaniladi. Koʻpincha yuqori daromadli bozorga kira olmaydigan kichik kompaniyalar tomonidan qoʻllaniladigan mezanina kapitali bunday kompaniyalarga anʼanaviy kreditorlar bank kreditlari orqali berishga tayyor boʻlgan darajadan tashqari qoʻshimcha kapital qarz olish imkonini beradi. Rivojlanayotgan xavfni qoplash uchun mezzanin qarzdorlari oʻz investitsiyalari uchun kafolatlangan yoki boshqa yuqori darajadagi kreditorlarga qaraganda yuqori daromad olishni talab qiladi. Mezzanine qimmatli qogʻozlari koʻpincha joriy daromad kuponi bilan tuzilgan.
Venchur kapitali
Venchur kapitali yoki VC xususiy kapitalning keng kichik toifasi boʻlib, u odatda unchalik etuk boʻlmagan kompaniyalarda urugʻ yoki boshlangʻich kompaniyani ishga tushirish, dastlabki bosqichda rivojlantirish yoki biznesni kengaytirish uchun qilingan aktsiyadorlik investitsiyalariga ishora qiladi. Venchur investitsiyalari koʻpincha yangi texnologiyalar, yangi marketing kontseptsiyalari va tasdiqlangan tajribaga yoki barqaror daromad oqimlariga ega boʻlmagan yangi mahsulotlarni qoʻllashda topiladi.
Venchur kapitali koʻpincha kompaniyaning rivojlanish bosqichiga boʻlinadi: boshlangʻich kompaniyalarni ishga tushirish uchun ishlatiladigan boshlangʻich kapitaldan kechki bosqichga va koʻpincha daromad keltiruvchi mavjud biznesni kengaytirishni moliyalashtirish uchun foydalaniladigan oʻsish kapitaligacha. hali daromadli boʻlmaslik yoki kelajakdagi oʻsishni moliyalashtirish uchun pul oqimini yaratmaslik.
Tadbirkorlar koʻpincha oʻz kompaniyalarining hayot aylanishlarining shakllanish bosqichlarida katta kapital talab qiladigan mahsulot va gʻoyalarni ishlab chiqadilar. Koʻpgina tadbirkorlar loyihalarni oʻzlari moliyalashtirish uchun etarli mablagʻga ega emaslar va shuning uchun ular tashqaridan moliyalashtirishni izlashlari kerak. Ushbu investitsiyalar xavfini qoplash uchun venchur kapitalistning yuqori daromad keltirishi zarurati venchur moliyalashtirish kompaniyalar uchun qimmat kapital manbaiga aylantiradi. Har qanday biznes uchun, xoh u venchur kapitalni qidirayotgan startap boʻlsin, xoh oʻsishi uchun koʻproq naqd pulga muhtoj boʻlgan oʻrta firma boʻlsin, moliyalashtirishni taʼminlash juda muhim. Venchur kapitali, qarz kabi arzonroq muqobillar bilan moliyalashtirila olmaydigan, dastlabki kapital talablari katta boʻlgan korxonalar uchun eng mos keladi. Garchi venchur kapital tez sur’atlar bilan rivojlanayotgan texnologiyalar, sogʻliqni saqlash va biotexnologiya sohalari bilan chambarchas bogʻliq boʻlsa-da, venchur moliyalashtirish boshqa anʼanaviy bizneslar uchun ishlatilgan.
Investorlar, odatda, kengroq diversifikatsiyalangan xususiy kapital portfelining bir qismi sifatida venchur kapital fondlarini jalb qilish majburiyatini oladilar, shuningdek, strategiya taklif qilish potentsialiga ega boʻlgan kattaroq daromad olishga intilishadi. Biroq, venchur kapital fondlari soʻnggi yillarda investorlar uchun boshqa xususiy kapital fondlari turlariga, xususan, sotib olishga nisbatan pastroq daromad keltirdi.
Qiyin va maxsus vaziyatlar
Qiyinchilik yoki alohida vaziyatlar moliyaviy jihatdan qiyin boʻlgan kompaniyalarning aksiyalari yoki qarz qimmatli qogʻozlariga investitsiyalarni nazarda tutuvchi keng toifadir. „Qiyinchilik“ toifasi ikkita keng kichik strategiyani oʻz ichiga oladi, jumladan:
Ushbu xususiy sarmoya strategiyalariga qoʻshimcha ravishda, toʻsiq fondlari turli xil, shu jumladan muammoli kompaniyalar tomonidan chiqarilgan kreditlar va obligatsiyalarning faol savdosiqiyin investitsiya strategiyalarini qoʻllaydi.
Écuvilly
Écuvilly Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
251 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 43,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,8 km2. Dengiz sathidan 56 – 94 m balandlikda joylashgan.
Lampertsloch
Lampertsloch Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Wissembourg tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
680 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 64,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,5 km2. Dengiz sathidan 157 – 511 m balandlikda joylashgan.
Xudgifi Soya (Koʻhistoni)
Xudgifi Soya — Mascho Koʻhiston tumani Ivan-Tojki qishloq fuqarolar yigʻiniga qarashli qishloq. Xudgifi Soyadan mahalla markazigacha boʻlgan yoʻl 15 km, tuman markazigacha 7 km ni tashkil qiladi. Aholisi 556 kishi (2017 y.), tojiklar.
Saidikrom Niyozxoʻjayev
Saidikram Parxatovich Niyazxodjayev — oʻzbek iqtisodchisi, diplomat. Oʻzbekistonning Qozogʻistondagi elchisi. 2015—2018-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.
Hayoti
1965-yil 9-iyunda Toshkent shahrida tugʻilgan.
1989-yilda Toshkent politexnika institutini quruvchi-muhandis mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan.
1991-1995 — Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qishloq aholisini tabiiy gaz va ichimlik suvi bilan taʼminlashni yaxshilash komissiyasi kotibiyati eksperti, katta eksperti.
1995-1996 — Vazirlar Mahkamasini qurilish, qurilish materiallari sanoati va kommunal xizmat koʻrsatish boʻlimi katta eksperti.
1996-1999 — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri oʻrinbosarining kotibiyati mudiri va yordamchisi.
1999-1999 — Vazirlar Mahkamasining Bosh vazir oʻrinbosari kotibiyati mudiri — qurilish va yoʻl-transport kommunikatsiyalarini rivojlantirish kompleksi rahbari.
1999-2000 — Vazirlar Mahkamasining Investitsion loyihalar Departamenti muhim investitsion dasturlarni amalga oshirishni muvofiqlashtirish va nazorat qilish guruhi bosh mutaxassisi.
2000-2004 — Bosh vazirning birinchi oʻrinbosari kotibiyati muhim investitsion loyihalarni amalga oshirish koordinatsiyasi va nazorat guruhi bosh mutaxassisi.
2004-2011 — Ijtimoiy-iqtisodiy siyosat masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat maslahatchisi xizmati yetakchi konsultanti, bosh konsultanti.
Dashthasan
Dashthasan  — Oʻzbekiston Respublikasining  Fargʻona viloyatiga qarasli qishloq. Oʻzbekiston tumani tarkibiga kiradi.
Saidikrom Niyozxoʻjayev
Hayoti
2011-2014 — Ijtimoiy-iqtisodiy siyosatni muvofiqlashtirish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat maslahatchisi oʻrinbosari.
Zob binni Tahmosb
Zob binni Tahmosb, Zav – Qadimgi Eronda hukmronlik qilgan Peshdodiy hukmdor. Manuchehrning nabirasi. Afrosiyobga qarshi urushib, Eron taxtini qaytarib oladi. Afrosiyob davrida buzilgan oʻlkalarni obod qilib, Iroqda (baʼzi manbalarda Diyori Bakrda) ikkita kanal qaziydi. Zol ibn Som (Rustamning otasi) shu davrda jahon pahlavon sifatida tanilgan. Banokatiy tarixida Zob binni Tahmosb besh yil, boshqa manbalarda esa oʻttiz yil hukmronlik qilgani aytilgan. Alisher Navoiy “Tarixi muluki Ajam”da Zob binni Tahmosbni odil podshohlar qatoriga qoʻshgan.
Saidikrom Niyozxoʻjayev
Hayoti
2014-2015 — Iqtisodni modernizatsiyalash, sanoat va ishlab chiqarish infratuzilmalarini rivojlantirish masalalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirining oʻrinbosari.
2015-2018 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirining oʻrinbosari.
Abu Yaʼqub Ziziy
Abu Yaʼqub Ziziy – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Malomatiylik tariqatining ulugʻ shayxlaridan. Ibrohim Xavvos bilan tavakkul masalasida qilingan bahsda gʻolib chiqqan. Samoʻ majlisida vajd holiga tushib vafot etgan. Alisher Navoiy “Nasoyim ul-muhabbat”ga “Nafahot ul-uns”dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni qisqartirib kiritgan.
Villar de Samaniego
Villar de Samaniego Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Salamanca provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27,98 km2. Aholisi — 102 kishi (2010).
NGC 3722
NGC 3722 Crater yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Francis Leavenworth 1885-6-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Rion-des-Landes
Rion-des-Landes Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Landes departamenti Dax tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2201 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 116,5 km2.
Kongo Respublikasida COVID-19 pandemiyasi
COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Kongo Respublikasida ilk bor 2020-yil 14-mart kunida tarqaldi.
Epidemiyadan oldingi holat
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasida, Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.
COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
Bardzrashen, Shirak
Bardzrashen  — Armanistonning Shirak viloyati Ani tumanidagi qishloq.
Kulolon
Kulolon— Buxoro viloyati Kogon tumanidagi qishloq. Kulollar qishlogʻi. Oʻlkamizda keng tarqalgan kulolchilik kasbi bilan shugʻullangan aholining istiqomat manzili.
Oberflachs
Oberflachs Shveysariyaning Aargau kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Brugg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 3.38 km2. 485 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Oberflachsning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Berthez
Berthez Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
166 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 28,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,9 km2.
Joliet (Montana)
Joliet AQShning Montana shtatida joylashgan shahardir. Carbon County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
613 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,7 km2. Shundan 0,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
29-noyabr
29-noyabr — Grigoriy taqvimida yilning 333- (kabisa yilida 334-) kuni. Yil yakuniga 32 kun qoladi.
Bayramlar
Yana qarang: Turkum:29-noyabr bayramlari
Voqealar
right|100px|Собор в Бове Yana qarang: Turkum:29-noyabr voqealari
Entero...
Entero... (yun. — ichak) - oʻzlashma qoʻshma soʻzlarning birinchi qismi; ichakka va ichki aʼzolarga oidlik, tegishlilik maʼnolarini bildiradi (mas, enterokolit, enteroptoz).
Zod ul-musofirin
“Zod ul-musofirin” – Amir Husayniyning nazmiy asari. Hazaji musaddasi axrabi maqbuzi mahzuf vaznida yozilgan. Sakkiz maqolatdan iborat boʻlib, unda mujohada va talab, tariqat soliklarining sifati, ishq va uning darajalari kabi masalalarning irfoniy talqini berilgan. Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Nasoyim ul-muhabbat”da Amir Husayniy bilan bogʻliq bobda tilga oladi.
Montmerle-sur-Saône
Montmerle-sur-Saône Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ain departamenti Bourg-en-Bresse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3584 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 853,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,2 km2. Dengiz sathidan oʻrtacha 168 – 227 m balandlikda joylashgan.
Arab yozuvini lotinishlashtirish
Arab yozuvini lotinishlashtirish
Arab yozuvini lotinishlashtirish (arab tilining romanizatsiyasi; arabcha مناظرة الحروف العربية mounatharat al-horouf al-ʻarabiyya) arab yozuvida yozilgan soʻz va matnlarning imlosi yoki talaffuzini lotin grafikasi yordamida uzatishdir. Arab va boshqa baʼzi tillar arab yozuvida yozilgan boʻlib, ular tashqi va tuzilishi jihatidan lotin alifbosidan tubdan farq qiladi. Qadim zamonlardan beri arab alifbosini lotin tilida yozishga urinishlar boʻlgan. 20-asrda bunday belgilarni standartlashtirishga bir necha bor urinishlar qilingan, ammo taklif qilingan tizimlarning hech biri toʻliq keng tarqalmagan. Arab alifbosini lotin tilida yozishda bir nechta yondashuvlar mumkin. Avvalo, biz yozmoqchi boʻlgan narsaga qarab, transkripsiya va transliteratsiya farqlanadi. Birinchisi talaffuzni, ikkinchisi imloni yozadi. Bundan tashqari, u yoki bu arab tili yoki shevasida muntazam yozish uchun lotin alifbosidan foydalanishga urinishlar kam uchraydi. Transliteratsiya grafemalarni bir grafik orqali boshqasiga, ideal holda teskari tarjima qilish mumkin boʻlgan tarzda uzatadi. Arab tiliga kelsak, qoʻshimcha murakkablik shundaki, odatda arabcha matn toʻliq boʻlmagan ovoz bilan yoziladi, yaʼni yozuvda faqat choʻziq unlilar koʻrsatiladi va oʻquvchi tilni bilishiga asoslanib, qisqalarini kontekstdan tiklaydi. Shunday qilib, qṭr soʻzining aniq transliteratsiyasi qṭr boʻladi, garchi aslida bu soʻz qaṭar sifatida oʻqiladi. Qisqa unlilarni arab matnida maxsus diakritika yordamida yozish mumkin, garchi bunday belgi faqat alohida holatlarda (lugʻatlar, chet elliklar uchun darsliklar) qoʻllaniladi. Biroq, bunday ovozli yozuvdan toʻliq transliteratsiya qilish kerak. Bundan tashqari, transliteratsiya paytida harfda koʻrsatilmagan talaffuz tabiiy ravishda eʼtiborga olinmaydi. Demak, al- artiklning oxirgi undoshining assimilyatsiyasi (sandhi) atalmishdan oldin. quyosh undoshlari: masalan, al-nur an-nur deb talaffuz qilinadi. Transkripsiya ilmiy/aniq, yaʼni maqsadli tildan mustaqil va amaliy, yaʼni atrofdagi matn tiliga yoʻnaltirilgan boʻlishi mumkin. Chorshanba ʿmr kḫyạm (ovozsiz transliteratsiya: ʿmr ḫyʾm, ovozli — ʿumar ḫayyam) ning ingliz (Umar Xayyom) va nemis (Omar Chajjam) tillari orqali transkripsiyasi. Boshqa tomondan, transkripsiya arab tilida baʼzan juda boshqacha boʻlgan standart talaffuzni (arabcha uchun biroz odatiy narsa) yoki mintaqaviy talaffuzni (masalan, Bagʻdod, Misr yoki Marokash) etkazishi mumkin.
29-noyabr
Tavalludlar
Yana qarang: Turkum:29-noyabrda tugʻilganlar
Enzeli
Enzeli (1925-80 yillarda Pahlaviy) — .Eron shimolidagi shahar, Shahriston Anzaliyning maʼmuriy markazi Gilon viloyatida. Kaspiy dengizining janub sohilidagi yirik port. Baliq ovlash va uni qayta ishlash markazi. Oziq-ovqat, yoqochsozlik sanoati korxonalari, kema portlari bor. 2006 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shahar aholisi 110 643 kishini tashkil etadi, ularning aksariyati Gilyanskdan.
29-noyabr
Vafot etganlar
Yana qarang: Turkum:29-noyabrda vafot etganlar
Enzeli
Iqlimi
Enzali Eronning eng nam shahri. Iqlim uning kuchli kuz va erta qish yog'ingarchiliklari, doimiy yuqori namlik va Yaponiya dengizi sohilidagi bulutliligini eslatadi, garchi yozda u yerdagiga qaraganda kamroq yog'ingarchilik bo'lsa-da, lekin u hali ham nam subtropik iqlimga ega. Havoning issiq va namligi bu hududda ko‘p suv talab qiladigan choy, sholi kabi ekinlarni yetishtirish imkonini beradi. Bu, ayniqsa, Elburs tog'laridan suvning oqishi bilan yaxshilanadi.
Diqqatga sazovor joylari
Enzeli lagunasi (yoki hovuzi) Kaspiy dengizi sohilida, Enzeli shahri yaqinida joylashgan. Hovuzda qamishzorlar, ko'plab ko'chib yuruvchi qushlar (g'ozlar, oqqushlar, o'rdaklar, guruchlar), juda ko'p turli xil baliqlar (sazan va pike doimiy ravishda yashaydi), kichik orollar mavjud. Hovuzda tez-tez uchraydigan ko'l lotus juda chiroyli. Hovuz yiliga taxminan 200 kun atrofidagi o'tloqlarni suv bilan qoplaydi. Hovuzning fauna va florasi qonun bilan muhofaza qilinadi.
Mole Anzali 1896 yildan 1914 yilgacha kemalar va qayiqlar dengiz to'lqinlaridan zarar ko'rmasligi uchun qurilgan. Bugungi kunda bu yer fuqarolar va xorijlik sayyohlar uchun eng sevimli dam olish maskanlaridan biriga aylangan, ular doimo dengiz manzarasida suratga tushadi. Keyingi yillarda iskala qayta qurildi. 1936 yilda Gʻozyon va Anzeli shaharlari oʻrtasida beton koʻprik qurilishi boshlandi (hozirgi Gʻozyon Anzaliy tarkibiga kirdi). Ko'prik dengiz va o'rmonning juda chiroyli ko'rinishini taqdim etadi.