cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toshkent
Yashnobod tumani
Yashnobod tumani — Toshkentdagi maʼmuriy hududiy birligidir. 1968-yilda tashkil qilingan tumanga Hamza nomi qoʻyilgan. Gʻarbda Amir Temur xiyoboni va Yoʻldosh Oxunboboyev koʻchasidan boshlab sharqda Ohangaron yoʻligacha davom etadi. Xududi 3,46 ming ga shu jumladan, koʻkalamzorlar — 172 ga. Aholisi 208,7 ming kishi (2004). Koʻchalar soni 220 ta. Asosiy magistrallari: Jarqoʻrgʻon, Lisunov, Hamza, Yoʻldosh Oxunboboyev koʻchalari va Fargona, Ohangaron yoʻllari. Toshkentda 50 ta mahalla mavjud. Tuman hududida 2152 ta tashkilot, shu jumladan, 34 sanoat korxonasi (Toshkent aviatsiya ishlab chikarish birlashmasi oʻrnida Texnopark, „Toshqishloqmash“, „Toshmargyogʻ“, „Toshkentvino“, „Oʻzbek qogʻozi“, „Oʻzbekiston shampani“, „Toshdonmahsulot“, „Toshkentguruch“ aksiyadorlik jamiyatlari korxonalari va boshqalar); 168 kurilish tashkiloti; temir yoʻl transporti korxonalari — teplovoz va vagon depolari, Toshkent yuk ortishtushirish temir yoʻl stansiyasi bor. Shuningdek, tumanda 37 transport va aloqa korxonalari joylashgan.
Keyingi yillarda tashkil qilingan „Farm Glase“ Uzbekistan-Britaniya, „Tufin“ Oʻzbekiston-Isroil, „LokKolorSintez“ Oʻzbekiston — Shveysariya, „XobasTapo“ Oʻzbekiston-Germaniya-Shveysariya, „NWA“ — Oʻzbekiston-Rossiya qoʻshma korxonalarida import oʻrnini bosuvchi va eksportbop mahsulotlar ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan.
Yashnobod tuminida Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Prezidiumi, 3 ilmiy tadqiqot instituta, Oʻzbekiston milliy axborot agentligi, 25 umumiy taʼlim maktabi, 50 ta maktabgacha tarbiya muassasasi, 5 musiqa maktabi, 4 kasb-hunar kolleji, Toshkent birinchi tibbiyot instituti va biznes maktabi bor. 9 ta kasalxona, 30 poliklinika va ambulatoriya muassasasi, 1 qon kuyish stansiyasi faoliyat koʻrsatadi. Aholiga 359 oziq-ovqat, 595 sanoat mollari doʻkonlari, 197 umumiy ovqatlanish, 324 maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari xizmat kiladi. 16 jamoat kutubxonasi, 4 kinoteatr, 2 madaniyat saroyi, 4 madaniyat uyi, „BaxtRohat“ dam olish zonasi bor. Turar joy fondining umumiy maydoni 2,5 mln.m2 ga yaqin.
Shahar hokimligi
Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, Toshkentda Oʻzbekistonning boshqa viloyat va shaharlarida boʻlgani kabi boshqaruvning tarixiy-milliy shakli — hokimlik oʻrnatildi. 1991-yil 18-noyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining „Oʻzbekiston Respublikasi poytaxti — Toshkent shahri maqomi va davlat hokimiyati organlari toʻgʻrisida“gi qaroriga muvofiq Toshkentda hokim lavozimi joriy etildi. Toshkent shahar hokimi Prezident tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda Xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiqlanadi. Shahardagi tumanlarning hokimlari shahar hokimi tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiqlanadi.
Shahar hokimlari:
Aholisi
thumb|Toshkentning bozor koʻchalaridagi non sotuvchi.
1983-yilda Toshkent shahri aholisi maydoni 256 km2 boʻlgan munitsipalitetda yashovchi 1 902 000 kishini tashkil etar edi. 1991-yilga kelib, Sovet Ittifoqi tarqatilib yuborilgandan soʻng, Toshkentning doimiy aholisi soni 2 136 600 kishini tashkil etdi. Shu yili aholi soni boʻyicha ushbu shahar Sobiq Ittifoq davlatlari orasida toʻrtinchi oʻrinda turgan (Moskva, Kiyev va Sankt-Peterburg shaharlaridan keyin). Hozirga kelib, Toshkent MDH va Boltiqboʻyi mamlakatlarida aholi soni boʻyicha toʻrtinchi oʻrinni egallab turmoqda. 2021-yilga koʻra, Toshkent shahri aholisi 2.7 millionga yaqin kishini tashkil etmoqda.
Madrasalar
XIX asrda Toshkentda taʼlim-tarbiya sohasi Toshkent-Buxoro, Toshkent-Qoʻqon madaniy-maʼnaviy aloqalar tizimida rivojlanib borgan. Bu jarayonda Toshkent madrasalari va mudarrislarining oʻrni katta boʻlgani tabiiy.
Turkiston general-gubernatorligi Maorif boshqarmasi maʼlumotlariga koʻra, 1890—1893-yillarda gubernatorlikda jami 214ta madrasa boʻlib, shundan 21tasi Toshkentda joylashgan edi. Chorizm istilosining dastlabki yillarida madrasalarda taʼlim va oʻqitish ishlari anʼanaviy qoidalar asosida olib borilgan boʻlsa, keyinchalik ularning faoliyatini nazorat qilish va oʻquv ishlarini tartibga solishni oʻlka maorif boshqarmasi oʻz qoʻliga olgan. Bu paytda Toshkent madrasalaridan Abulqosimxon madrasasida 120, Xoja Ahror madrasasida 80, Beklarbegi madrasasida 150, Koʻkaldosh madrasasida 80, Sharifboy madrasasida 20, Shukurxon madrasasida 20 nafar talaba oʻqigan. Lekin oldingidek, aksariyat talabalar Toshkent madrasalari bilan qanoatlanmay, Buxoro, Samarqand, Qoʻqon madrasalarida bilimlarini oshirib qaytganlar.
Toshkent madrasalari toʻgʻrisidagi arxiv manbalari, oʻsha davr matbuoti yoki ana shu yillarda Toshkentda boʻlgan rus oʻlkashunoslarining maʼlumotlari, ayniqsa, madrasalar soni borasida har xil xabarlar beradi. Xususan, 1865—1868-yillari Toshkentda boʻlgan A.Xoroshxin „Ocherki Tashkenta“ nomli kundaligidagi maʼlumotda ayrim madrasalarning nomini, vaqf mulklarini keltirib oʻtgan boʻlsa, N. Maev 1876-yili Toshkentda jami 11 ta madrasa mavjudligini taʼkidlaydi. „Turkistanskie vedomosti“ gazetasining 1876-yilgi 48-sonida bosilgan rasmiy maʼlumotda esa 13 ta madrasa tilga olingan.
Biroq XIX asrda Toshkentda yashab ijod etgan muarrix Muhammad Solihxoja esa oʻzining „Tarixi jadidayi Toshkand“ asarida Toshkentdagi 20 ta madrasa toʻgʻrisida birmuncha batafsil maʼlumot berib oʻtgan.
Ular orasida eng qadimiysi — Xoja Ahror jome masjidining shimolida pishiq gʻisht va yoʻnilgan toshdan qurilgan Xoja Ahror madrasasi boʻlib, u yigirmata hujra, bitta darsxona va masjidni oʻz ichiga olgan. U erda Toshkent va boshqa hududlardan tahsil talabida kelgan saksondan ziyod talabalar oʻqishgan.
Shayxontohur dahasidagi madrasalardan yana biri Koʻkaldoshdir. Muhammad Solihxojaning yozishicha, bu madrasa Baroqxonning oʻgʻli Darvishxon tomonidan bunyod etilgan. 1735-yil Ufada boʻlgan toshkentlik savdogar N. Alimov maʼlumotlariga koʻra, XVIII asr oxiriga kelib, madrasa karvonsaroyga aylantirilgan. Toshkent tarixi tadqiqotchilaridan A. Dobrosmislov Koʻkaldosh madrasasi dastlab uch qavatli, oʻttiz sakkizta hujrali boʻlganini taʼkidlaydi. Keyinchalik madrasaning faqat bir qavati saqlanib qolgan. Muhammad Solihxoja Koʻkaldosh madrasasi 1868 va 1886-yillarda Toshkentda yuz bergan zilzilalardan qattiq zarar koʻrganini yozadi.
Shuningdek, XIX asrning 30-yillarida Muhammad Alixon buyrugʻi bilan bunyod etilgan Azimota madrasasi ham Chorsu yaqinida boʻlgan. Lekin bu madrasa haqida maʼlumotlar juda kam.
Muhammad Solihxoja 1274 (1857) yili Toshkent hokimi Ahmad qushbegi (1856—1857) tomonidan Qaffol Shoshiy maqbarasi janubida Moʻyi Muborak madrasasi qurilganini yozadi. Tarixchi oʻsha davrlarda madrasa oʻrnini aholi Xoja Ahror tugʻilgan joy deb tushungani bois „Xoja Ahror maydoni“ deb ataganini taʼkidlaydi. Asarda keltirilishicha, madrasaning alohida bir gumbazi boʻlib, unda Paygʻambarimiz (alayhissalom)ning soch tolalari — moʻyi muborak saqlangan.
Yuqorida tilga olinganlardan Koʻkaldosh madrasasi bugungi kunda ham oʻz faoliyatini davom ettirib, koʻplab talabalar taʼlim oladigan dargoh sifatida ishlab turibdi. Qolganlari esa, yurtimizning yorqin maʼnaviy qiyofasini oʻzida aks ettiruvchi muborak tarixiy obidalar qatorida munosib oʻrin egallab kelmoqda.thumb|Koʻkaldosh madrasasi thumb|Kaffol-Shoshi maqbarasi
Tarixi
thumb|Toshkent 1917
Sovet davridagi Toshkent
Toshkent mahallalari haqida aniqroq yozma maʼlumotlar dahalardagi qozilik daftarlarida, 19-asrning 2yarmida esa ruscha nashrlarda qayd etilgan. Shunga koʻra, 1865-yil Toshkentda 140 ta mahalla boʻlgan, aholisi 76 ming kishi. Turkiston oʻlkasi statistikasi yilnomasida (1876) Toshkentda 149 ta mahalla (Shayxontohur dahasida 48 ta, Sebzor dahasida 38 ta, Koʻkcha dahasida 31 ta, Beshyogʻoch dahasida 32 ta) boʻlganligi taʼkidlangan. N. G. Mallitskiy 1927-yil nashr etgan roʻyxatda esa Toshkentda 280 ta mahalla va shahar aholisiga tegishli 171 ta mavze nomi bor (qarang plansxema). Mavzelar, odatda, shaharliklarning shahar tashqarisida joylashgan ekinzorlari va bogʻlaridan iborat boʻlgan; shoʻrolar davrida mavzelar davlat tomonidan musodara qilinib jamoa xoʻjaligiga aylantirilgan.
Poytaxtga aylanishi
1925-yil 17-fevralda Buxoro shahrida boʻlib oʻtgan Butunoʻzbek Sovetlarining birinchi taʼsis qurultoyida „Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasining tashkil topishi toʻgʻrisida Deklaratsiya“ qabul qilingan. Respublikaning birinchi poytaxti etib Buxoro shahri tanlangan.
2012-yilda „Oʻzbekiston“ nashriyoti tomonidan chop etilgan „Oʻzbekiston tarixining muhim sanalari“ nomli kitobdagi maʼlumotlarga koʻra, 1925-yil aprel oyida mamlakat poytaxti Buxoro shahridan Samarqand shahriga koʻchirilgan. 1930-yilda esa poytaxt Toshkent shahriga koʻchiriladi va 1991-yil 31-avgustga qadar OʻzSSRning, undan soʻng esa Oʻzbekiston Respublikasining bosh shahri boʻlib kelmoqda.
Oʻzbekiston poytaxtini Samarqanddan Toshkentga koʻchirish toʻgʻrisidagi telegram’dagi „Old Tashkent“ kanalida eʼlon qilingan tarixiy hujjatda yozilishicha, „Oʻzbekiston Ijtimoiy Shoʻro Jumhuriyati Shoʻrolar Markaziy ijroiya qoʻmitasi“ (oʻsha vaqtdagi oliy hokimiyat organi) tomonidan Toshkentning mamlakatdagi eng yirik iqtisodiy va sanoat markazi sifatidagi ahamiyatini, Oʻzbekistonning „bosh paxta rayoni — Fargʻona vodiysi“ bilan aloqa qilish va unga rahbarlik qilish Toshkentdan qulayroq boʻlishini, Toshkentda boʻlgan Oʻrta Osiyo idoralari bilan Oʻzbekiston hukumat idoralari bir shaharda turib „yaqin ittifoqda boʻlishini nazarda tutib“ qabul qilingan. Ushbu hujjat mamlakat Konstitutsiyasiga oʻzgartirish kirita oladigan oʻsha vaqtdagi oliy hokimiyat organlaridan biri tomonidan oʻzbek tilida va Oʻzbekistonda 1929—1940-yillarda amalda boʻlgan lotin alifbosiga asoslangan oʻzbek yozuvi (yanalif)da yozilgan. Hujjatga OʻzSSR Shoʻro Markaziy Ijroqoʻmi raisi boʻlgan Yoʻldosh Oxunboboyev imzo chekkan.
Toshkentning Maʼdaniy maʼishiy inshoatlari
thumb|[[:en:Kukeldash Madrasah (Tashkent)|Koʻkaldosh Madrasasi ichki qismi]] thumb|Romanovlar qarargohi thumb|Alisher Navoiy nom. Opera va Balet Teatri thumb|Amaliy sanʼat muzeyi thumb|[[:en:Taras Shevchenko|Taras Shevchenka haykali]]
Toshkentning eng gavjum qismi, uning bozorlari hisoblangan. Eski joʻva, Chorsu va Koʻkaldosh madrasasi oraligʻida Registon, Chorsu va Kappon (gʻalla) bozorlari joylashgan. Registon bozorida xonliklarda ishlab chiqarilgan mollar bilan bir qatorda Hindiston, Afgʻoniston, Eron, Koshgʻar, Xitoy va Rossiyadan keltirilgan mollar ham sotilgan. Toshkentdan savdo karvonlari dasht orqali Sibir shaharlari, Koshgʻar, Xitoy, Hindiston, Afgʻoniston va Eron tomon qatnagan. Toshkent davlati tashqi va ichki savdoni rivojlantirish maqsadida old tomonida „Muhammad Yunusxoʻja Umariy“ deb yozilgan, sirtiga lochin yoki yoʻlbars tasvirlari tushirilgan oʻz tangalarini zarb etib, mustaqil ichki va tashki siyosat yuritgan. Yunusxoʻja, ayniqsa, Rossiya bilan muttasil savdo aloqalari olib borish va uni kengaytirishga intilgan. 1792-yil Yunusxoʻja rus podshosiga xat yuborib unga Katta juz biylari bilan ittifoq tuzganligini, Toshkentdan Rossiyaga eltadigan karvon yoʻllaridagi talonchiliklar toʻxtatilganligini xabar qiladi. 1802-yilning kuzida Yunusxoʻja vaziri aʼzam Mullajon Oxund Mahzum bilan Ashurali Bahodir mingboshini SanktPeterburgga elchi kilib yuboradi. Elchilikdan maqsad, faqat savdo aloqalarini kengaytirishgina emas, balki Rossiyadan qurolyarogʻ, choʻyan va mis rudalarini sotib olib, oʻz harbiy kuchini mustahkamlash hamda Rossiyadan tup kuyuvchi usta va konchilarni Toshkentga taklif etib, bu yerda toʻpchilik hunarmandchiligini rivojlantirish va konlarni ishga solish ham koʻzda tutilgan edi. 1803-yil mart oyida Toshkent elchilari imperator Aleksandr I va davlat kansleri hamda tashqi ishlar vaziri graf A. Voronsov qabulida boʻldilar.
Sovet hukumati yillarida Toshkent mahallalari boshlangʻich maʼmuriy birlik shaklida saqlanib qoldi, biroq ularning vazifalari koʻp tomondan cheklab qoʻyildi.
Zamonaviy inshoatlar
Ikkinchi jahon urushigacha boʻlgan davrda Toshkentda bir qancha sanoat korxonasi — tikuvchilik, tamaki, poyabzal fabrikalari, toʻqimachilik kombinati, metallsozlik, mashinasozlik zavodlari va boshqa qurildi. Boʻzsuv, Qodiriya, Boʻrijar GESlari bunyod qilindi. Ikkinchi jahon urushi yillarida Toshkent sanoati butunlay frontga xizmat qildirildi. Sanoat 1943-yilda 1940-yildagiga nisbatan 3 barobar koʻp mahsulot berdi. Urush yillarida nemislar okkupatsiya qilgan viloyatlardan evakuatsiya qilingan 300 ming kishi, shu jumladan, 200 mingga yaqin bola Toshkentga joylashtirildi. 1930—1940-yillarda Toshkentda asosan, qishloq xoʻjaligi.ni texnika bilan taʼminlashga qaratilgan ogʻir sanoat tarmoklari tez surʼatlar bilan rivojlantirildi. Yirik sanoat korxonalari — „Uzbekqishloqmash“, ekskavator zavodi, „Toshtekstilmash“, „Toshpaxtamash“, „Toshkentkabel“, yogʻmoy kombinati, karborund zavodi, mashinasozlik, elektr lampa va elektr mexanika zavodlari, yirik panelli uysozlik kombinati va boshqa kurildi.
1966-yil 26-aprelda Toshkentda yuz bergan zilzila natijasida shahar jiddiy shikastlandi. Zilzila oqibatlari qisqa muddat (3,5 yil)da tugatildi (qarang Toshkent zilzilasi). Shahar qiyofasi butunlay oʻzgardi. Toshkent hududi atrofga bogʻ va ekinzorlar hisobiga tez oʻsdi, koʻplab turar joy massivlari, jamoat binolari, metropoliten qurildi. 1983-yilda shaharning 2000-yillik toʻyi oʻtkazildi.
Mustaqillik davrida
Oʻzbekiston mustaqillikka erishgach, Toshkentda Oʻzbekistonning boshqa viloyat va shaharlarida boʻlgani kabi boshqaruvning tarixiymilliy shakli — hokimlik oʻrnatildi. 1991-yil 18-noyabrda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining „Oʻzbekiston Respublikasi poytaxti — Toshkent shahri maqomi va davlat hokimiyati organlari toʻgʻrisida“gi qaroriga muvofiq Toshkentda hokim lavozimi joriy etildi. Toshkent shahar hokimi Prezident tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi hamda Xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiklanadi. Shahardagi tumanlarning hokimlari shahar hokimi tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi xamda xalq deputatlari shahar kengashi tomonidan tasdiklanadi. Toshkent 2000-yillikdan ortiq tarixga ega. Bu davr ichida u mudofaa devori bilan oʻralgan qalʼadan jahondagi yirik shaharlardan biri, Oʻzbekiston Respublikasining poytaxtigacha boʻlgan yoʻlni bosib oʻtdi. Asrlar davomida shahar oʻzining tinch hayotidagi muhim voqealarni va suronli jangu jadallarni,. yuksalish va inqiroz davrlarini boshidan kechirdi. Necha bor shahar vayron boʻlib, qayta qad koʻtardi. Kds. oʻrnidan necha bor siljib, nomi xam bir necha marta oʻzgardi. Xoja Ahror Valiy, Shayx Umar Bogʻistoniy, Abu Bakr Shoshiy, Abu Sulaymon Banokatiy, Hofiz Koʻhakiy kabi butok allomalar shu hudjda yashab, ijod etganlar.
Toshkentning uzoq oʻtmishi va u qad koʻtargan qadimgi Choch yoki Shosh viloyati haqidagi maʼlumotlar yozma manbalarda xilmaxil hamda uzuqyuluq tarzda aks etgan. Zardushtiylarning qadimgi muqaddas kitobi Aeecmona Sirdaryo havzasidagi mamlakat „Turon“, aholisi esa „tur“lar deb yuritilgan. Bu oʻlkada tur qavmlari urugʻ va qabila oqsoqollarining diniy va siyosiy qarorgohi — Qangʻxa (Qangʻa) shahri borligi tilga olinadi.
1991-yil 31-avgustda Toshkentda Oʻzbekiston mustaqilligi eʼlon qilindi. Hozirgi Toshkent Oʻzbekiston Respublikasining siyosiy markazi hamdir. Bu yerda Oʻzbekiston Prezidentining qarorgohi, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, Vazirlar Mahkamasi, shuningdek, ijtimoiy harakat va partiyalarning va boshqa jamoat tashkilotlarining markazlari, chet el elchixonalari, BMT ga qarashli tashkilotlar vakolatxonalari joylashgan. Toshkent chet ellardagi birodarlashgan shaharlar bilan doʻstona aloqalarni rivojlantirishga salmoqli hissa qoʻshmoqda, Toshkent bir qancha xorijiy shaharlar bilan birodarlashgan.
Toshkentning eng muhim xususiyatlari shahar gerbi (ramzi)da aks etgan. U uzok, tarixga ega. Ilk oʻrta asrlardayoq Toshkentning oʻziga xos ramzi yuzaga kelgan. 8-asrda Choch (Shosh) shahrining nishoni qoplon (togʻ barsi) boʻlgan. Buni 8-asr birinchi yarmida hukmdorlik qilgan Yabgʻu Tarnovcha nomi bilan zarb qilingan tangalarning old tomonida krplon, orqasida esa qangʻarlarning ayri tam/ali va sugʻd yozuvida „Tarnovcha“ deb bitilgan muhri tasvirida koʻrish mumkin. Toshkent hukmdorlari koʻpincha oʻz valiaxdlariga ham togʻning eng kuchli va epchil jonzodiga qiyosan Elbarsxon, Belbarsxon kabi ism qoʻyganlar. Toshkentning Oʻzbekiston mustaqilligi davridagi gerbi 1996-yilda tasdiqlangan, 2003-yilda gerb tasviriga qisman oʻzgartirishlar kiritilgan (519betdagi rayemga q.).
Toshkentda jahon mamlakatlari, BMT tashkilotlari va Markaziy Osiyo davlatlarining turli muhim mavzulardagi seminar, simpozium va qurultoylari oʻtkazib turiladi. 1998-yilda YUNESKO tashkiloti Ijroiya Kengashining 155-sessiyasi, 1999-yil 19-20-iyulda Afgʻoniston muammosini hal etish boʻyicha 6Q2 guruhining BMT homiyligidagi uchrashuvi boʻlib oʻtdi. Unda tarixiy Toshkent deklaratsiyasi qabul qilindi. 2000-yil sentabrda YUNESKO xrmiyligida „Dinlararo dialog va dunyo madaniyati“ mavzuidagi xalqaro konfess, 2003-yil 14-mayda „Interkontinental“ mehmonxonasida „Markaziy Osiyo 20asrda: hamkorlik, sheriklik va muloqot“ mavzuida xalqaro konferensiya, 2004-yil iyun oyida Shanxay hamkorligi tashkilotining konferensiyasi oʻtkazildi. Toshkentda mustaqillik sharofatidan kelib chiqib ham iqtisodiyot, ham maʼnaviyat sohasida tub islohotlar qilina boshladi. Iqtisodiyot sohasida bozor munosabatlariga oʻtilishi talablari asosida biznes, ishbilarmonlikni, xorijiy sarmoyalar kiritishni ragʻbatlantirish, yangi bankkredit sistemasini barpo etish, mulkni xususiylashtirishga doir bir qancha amaliy tadbirlar koʻrildi. Shaharda xorijiy mamlakatlar ishbilarmonlari bilan hamkorlikda qoʻshma korxonalar, firmalar ochish rivoj topa boshladi.
Shahar qiyofasiga sharqona tus berilishiga ahamiyat berildi. 1991-yil 1-sentabrda Toshkentdagi Markaziy maydonni Mustaqillik maydoni deb atash haqida Oʻzbekiston Prezidenti farmoni eʼlon qilindi. Koʻchalar, maydonlar, tashkilotlar, tumanlar qayta nomlana boshladi. Shahar markazidagi eng katta xiyobon Amir Temur nomi bilan atalib, Sohibqironga haykal oʻrnatildi va temuriylar davri tarixi davlat muzeyi qurildi. Shaharning olimlar yashaydigan dahasidagi maydonlardan biriga Mirzo Ulugʻbekka haykal qoʻyildi va hokazo.
Toshkentni obodonlashtirishga katta ahamiyat berilmoqda. Shaharga kerak boʻlmagan, uning tabiiy muhitini buzadigan korxonalar, tashkilotlar yopildi yoki shahardan tashqariga koʻchirildi. Toshkentning Eski shagʻar qismida joyning oʻziga xos xususiyatlarini eʼtiborga olib, asosan, 1995-yildan butun infrastrukturani kompleks rivojlantirishga kirishildi. Mahallalararo aloqalarni saqlab qolib, shaharning tarixan tarkib topgan qismini tubdan taʼmirlash va obodonlashtirish yoʻlida katta ishlar kilindi. Jumladan, Eski shaharning Krrasaroy, Sagʻbon, Bobojonov, Forobiy koʻchalari kengaytirilib, kayta ochildi. Bu koʻchalarda transport qatnovi yaxshilandi. Fargʻona yoʻli, shuningdek, Toshkentni Qozogʻiston bilan bogʻlovchi Keles koʻprigi va boshqa qayta qurildi. Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi, Islom universiteti, „Turkiston“ saroyi, Respublika Birja markazi, „Tata“ („Quality“) mehmonxonasi, „Toshkentlend“ istirohat bogʻi va boshqa inshootlar foydalanishga topshirildi. „Olay“, „Eski joʻva“, „Farhod“, „Beshyogʻoch“, „Mirobod“, „Asaka“, „Otchopar“, „Parkent“, „Koʻkcha“ bozorlari deyarli qayta qurildi. Toshkent metrosining Yunusobod yoʻnalishi ishga tushirildi. Toshkentdagi bir qancha xashamatli binolar, Oʻzbekiston milliy bogʻi, Yapon bogʻi, Gʻafur Gʻulom nomidagi bogʻ, Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki, Xalqaro biznes markazi, Temuriylar tarixi Davlat muzeyi, „Interkontinental Toshkent“, „Le Meridian otel Tashkent Palace“, „RadissonSAS Tashkent“ mehmonxonalari, „Yunusobod“, „JAR“, „Golfklub“ sport majmualari, eng yuqori xalqaro standartlarga javob beradigan Oʻzbekiston milliy banki sport majmuasi, shaharning bir qancha joylarida qurilgan koʻpriklar va kichik halqa yoʻli, „Shahidlar xotirasi“ majmui, „Xotira“ maydoni, Oʻzbekiston tasviriy sanʼati galereyasi va boshqa Oʻzbekiston poytaxtining taraqqiy qilish bosh rejasining eng koʻzga koʻringan bosqichlari xolos. Bu oʻzgarish va qurilishlarning muallifi va tashabbuskori Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Abdugʻaniyevich Karimovdir.
Oʻzbekistonda mustaqillik yillarida „Fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlarini qoʻllabquvvatlash haqida“gi farmoni (1998) va qonuni (1999), „Obod mahalla yili“ dasturi (2003) asosida T. mahallalari oʻz huquqiy maqomiga ega boʻldi. Ularning faoliyat doirasi kengaydi. Mahallalar yuridik shaxs sifatida oʻz mulkiga, moliyaviy byudjetiga bankdagi hisob raqami — jamgʻarmasiga ega boʻldi, rahbariyat (rais, kotib)ning nufuzi ortdi, vazifalari aniq belgilandi. Mahallalar oʻz hududlarida savdo va maishiy xizmatni, sanitariya va ekologik holatlarni yaxshilash, toʻlovlar sistemasida ishtirok etib, mahalla va aholi ahvolini yaxshilashga koʻmaklashish kabilarda faol qatnashish imkoniga ega boʻldilar.
Shaharda 493 fuqarolarni oʻzini oʻzi boshqarish organi — fuqarolar yigʻini (mahalla qoʻmitasi) ishlaydi (yana qarang Mahama).
Toshkent — Respublikaning eng yirik sanoat markazi. Mamlakatda ishlab chiqariladigan mahsulotning 30 % ga yaqini poytaxt hissasiga toʻgʻri keladi. Shahar sanoatida 14 tarmoqqa mansub 300 dan ziyod asosiy korxonalar ishlab turibdi. Sanoat ishlab chiqarish. tarkibida elektr energetikasi, mashinasozlik va samolyotsozlik, metallga ishlov berish, binokorlik materiallari, yengil va oziqovqat sanoati kabi tarmoklar salmoqdi oʻrinni egallaydi. T. toʻqimachilik kombinatida ip gazlama mahsulotining asosiy qismi ishlab chiqariladi. Aviatsiya ishlab chiqarish. birlashmasi, Toshkent traktor zavodi, „Algoritm“, „Zenit“ ishlab chiqarish birlashmalari, elektronika zavodi, „Tong“, „Malika“, „Yulduz“ tikuvchilik fabrikalari, binokorlik korxonalarining keng tarmogʻi ishlab turibdi. Bu korxonalar oʻz mahsuloti bilan tashki dunyoga chiqmoqda. Aviatsiya ishlab chiqarish. birlashmasining jahon andozalariga javob beradigan „Il76“, „Il114“ samolyotlari ishlab chiqarilmoqda.
Toshkent korxonalari Germaniya, Syangan, Vengriyaga mis simi, bir qancha mamlakatlarga paxta terish mashinalari, Belgiya, Shveysariya, Fransiya, Germaniya, AQSH, Serbiya va Chernogoriyaga paxta tolasi va boshqa mahsulotlarni eksport qiladi. Toshkentda 80 dan ziyod xorijiy mamlakat firma va kompaniyalari bilan birgalikda tashkil etilgan 1423 qoʻshma korxona va firmalar faoliyat koʻrsatmoqda (2004). Jumladan, Turkiyaning „Shayxontohur tekstil“, „Sagʻbontekstil“, Janubiy Koreyaning „UZOmegaTex“, Germaniya va Shveysariyaning „Xobas tapo“, AQShning „Bezak“ qoʻshma korxonalari Toshkent iqtisodiyotini rivojlantirishga munosib hissa qoʻshmoqsa. 2003-yil nodavlat sektorida sanoat mahsulotlarining hajmi 88,6 % ga yetdi.
Transporti
thumbnail|[[Toshkent metropoliteni yoʻnalishlar sxemasi]] Toshkent Oʻrta Osiyodagi eng yirik transport chorrahasi, aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Shaharda temir yoʻl vokzali, 2 aeroport, avtovokzal, 5 avtostansiya ishlaydi. Toshkent shimoliy vokzali yerdan Toshkent — Orenburg — Moskva, Toshkent — Turkmanboshi, Toshkent — Namangan — Andijon va boshqa temir yoʻl oʻtgan. Toshkent — Yangiyoʻl, Toshkent — Xoʻjand, Toshkent — Samarkand, Toshkent — Guliston yoʻnalishida elektr poyezdlari qatnaydi. Toshkentdan MDH dan tashqari London, Frankfurt Mayn, TelAviv, Jidda, Dehli, Karachi, Istanbul, Bangkok, Pekin, NyuYork, Amsterdam, Sharja (BAA), KualaLumpur, Tehron shaharlariga muntazam havo yoʻllari, Halab, Tokio, Seul, Osiyo va Yevropaning koʻpgina shaharlariga charter yoʻlovchilar tashuvchi reyslar oʻtgan.
Shahardan bir necha muhim avtomobil yoʻli boshlanadi, ularning eng yirigi — Katta Oʻzbekiston traktoʻ. Toshkent halqa avtomobil yoʻli mavjud. Shahar yoʻlovchilar ichki qatnovi metropoliten, trolleybus, avtobus, tramvay, taksi orqali amalga oshiriladi.
Maorifi va madaniyati
2003/04 oʻquv yilida Toshkentda 362 umumiy taʼlim maktabi boʻlib, 378,9 ming oʻquvchi, 11 gimnaziyada 17,1 ming oʻquvchi, 23 akademik litseyda 9,3 ming oʻquvchi, 30 musiqa va 25 sport maktabida 19,2 ming oʻquvchi taʼlim oldi. Toshkentda 30 oliy oʻquv yurti (jumladan, Oʻzbekiston milliy universiteti, I va II Toshkent Tibbiyot institutlari, Pedagogika universiteti, Iqtisodiyot universiteti, Islom universiteti, Texnika universiteti va boshqalar) boʻlib, ularda 107,8 ming talaba taʼlim oldi (2004). Toshkentda 1998 — 2003-yillarda 47 kasbhunar kolleji va akademik litseylari binolari ishga tushirildi. Ular zamonaviy dastgoh va texnika bilan jihozlandi. Shaharda 31 kasbhunar kollejida 29,1 ming oʻquvchi oʻqiydi.
Toshkentda 16 muzey (Oʻzbekiston davlat sanʼat, Adabiyot, Oʻzbekiston kino sanʼati, Oʻzbekiston sogliqni saqlash, Antiqa va zargarlik buyumlari va boshqa muzeylar) boʻlib, ularda 800 mingga yaqin eksponat qoʻyilgan, 166 jamoat kutubxonasi (13,8 mln. nusxa asar), 9 madaniyat saroyi, 65 madaniyat uyi bor.
Toshkentda 13 teatr (Oʻzbek milliy teatri, Alisher Navoiy nomidagi Oʻzbek davlat akademik opera va balet katta teatri, Muqimiy nomidagi Oʻzbek davlat musiqali teatri, Abror Hidoyatov nomidagi yoshlar teatri, Yoʻldosh Oxunboboyev nomidagi Oʻzbek davlat respublika yosh tomoshabinlar teatri, Toshkent davlat rus akademik drama teatri, qoʻgʻirchoq teatri, Rus davlat respublika yosh tomoshabinlar teatri, operetta teatri va boshqalar) mavjud.
Toshkent sirkida 1940-yildan boshlab mashhur oʻzbek dorbozlari- Toshkanboyevlar sulolasi faoliyat koʻrsatib kelmoqda.
Toshkentda 16 madaniyat va istirohat bogʻi bor. Shulardan biri markaziy, 5 tasi bolalar bogʻi (shulardan biri shahar bogʻi), 10 tasi madaniyat va istirohat bogʻi. Ayniqsa, Alisher Navoiy nomidagi milliy bogʻ, Gʻafur Gʻulom, Furqat, Bobur nomidagi, „Bogʻi eram“, „Akvapark“ bogʻlari mashhur. Undan tashqari dendrapark, botanika bogʻi, hayvonot bogʻi, Gagarin bosh faoliyat koʻrsatadi. Amir Temur xiyoboni va boshqa bor. Toshkentdagi ziyoratgoh joylardan Shayx Zayniddin, Choʻponota, Kaffol Shoshiy, Xoʻja Alambardor maqbaralari mavjud.
Toshkentda 18,6 ming oʻrinli (10 ming kishiga 86,8 oʻrin) 99 kasalxona muassasasida 16,5 ming vrach, 25,2 ming oʻrta maʼlumotli tibbiy xodim ishlaydi. Shaharda 115 poliklinika, 594 dorixona faoliyat koʻrsatadi. Respublika ahamiyatidagi shoshilinch tibbiy yordam, urologiya, koʻz mikroxirurgiyasi, kardiologiya, jarroxlik, onkologiya markazlari Toshkentda joylashgan.
Toshkentda 5 sanatoriy, 19 ta sanatoriy-profilaktoriy, dam olish uyi bor, shulardan, Chinobod sanatoriysi, Tibbiy tiklanish va fizioterapiya ilmiy tadqiqot instituti qoshidagi davolash klinikasi va bolalar statsionari va boshqa faoliyat koʻrsatadi. Toshkent yaqinida Toshkent mineral suvi balneologik kurorti joylashgan.
1994-yilda Toshkentda „Yunusobod“ tennis saroyi qurilib, unda OʻzR Prezidenti sovrini uchun tennis boʻyicha katta xalqaro musobaqalar oʻtkazilmoqda. Shaharda Olimpiada oʻrinbosarlari bilim yurti, „Paxtakor“ sportmashgʻulot birlashmasi, „Qibray“ oʻquvmashgʻulot markazlari, yengil atletika boʻyicha „Yangiobod“ oʻquvmashgʻulot bazasi joylashgan. „Yoshlik“ sport arenasi, „Paxtakor“ markaziy stadioni va boshqa xalqaro sport talablariga javob beradigan sport inshootlardir. Shu bois Toshkentda katta xalqaro sport musobaqalari oʻtkazib turiladi. 1995-yil sentabrda 1Markaziy Osiyo oʻyinlari, 1998-yil noyabda „suv pariyey“ sinxron suzish boʻyicha 1xalqaro turnir, 1999-yil 7-iyunda „Dinamo“ tennis kortida „Tashkent open“ xotinqizlar turniri boʻlib oʻtdi. Oʻzbekistonning „Paxtakor“ futbol jamoasi oʻz stadionida jahon va Osiyoning nufuzli jamoalari bilan uchrashuvlar oʻtkazib kelmoqda. Mashhur oʻzbek kurashi boʻyicha ham Toshkentda xalqaro musobaqalar boʻlib oʻtdi. 2004-yil iyul oyida toshkentlik Rustam Qosimjonovnnng shaxmat boʻyicha jahonning eng kuchli shaxmatchilarini yengib Jahon chempioni unvonini olishi oʻzbek shaxmat sportining buyuk gʻalabasidir. Toshkentda sport mavzusiga bagʻishlangan bir qancha jurnali va gaz.lar chiqadi. Shulardan „Sport“, „Oʻzbekiston futboli“ va boshqalarni aytish mumkin. Oʻzbekistonda sport kadrlarini, asosan, Oʻzbekiston davlat jismonii tarbiya instituti tayyorlaydi. Int qoshida 1993-yildan Oʻzbekiston Olimpiya akademiyasi faoliyat koʻrsatadi.
Toshkentda 19 nomda respublika gazetalari, 2 viloyat gaz. („Toshkent haqiqati“, „Tashkentskaya pravda“), 2 shahar gazeta („Toshkent oqshomi“, „Vecherniy Tashkent“), 44 koʻp tirajli gaz. nashr etiladi. Respublikada nashr etiladigan 67 nomdagi jurnalning 62 tasi Toshkentda chiqadi (qarang Matbuot). Toshkentda 4 ta informatsiya agentligi faoliyat koʻrsatadi. Oʻzbekistondagi nashriyotlarning asosiy qismi Toshkent shahridadir (qarang Noshirlik). Oʻzbekiston radioeshittirishlarida Toshkent radiosi yetakchi oʻrinni egallaydi. Toshkent shahri va viloyat radio tinglovchilari uchun har kuni Toshkent shahar va Toshkent viloyat radioeshittirishi bosh tahririyatida tayyorlangan eshittirishlar beriladi (1971-yildan). Bosh tahririyatda axborot va ijtimoiy siyosiy boʻlimlar bor (qarang Radioeshittirish). Toshkent telestudiyasining Toshkent shahri va Toshkent viloyati aholisi uchun moʻljallangan koʻrsatuvlari bosh tahririyati maxsus koʻrsatuv turkumlarini tayyorlaydi (qarang Televideniye).
Toshkentdagi tarixiy meʼmoriy yodgorliklardan: Koʻkaldosh madrasasi (16-asr), Shayx Zayniddin bobo maqbarasi (13- 14-asrlar), Xoʻja Alambardor maqbarasi (taxminan 10-asr), Abulqosim shayx madrasasi (19-asr), Yunusxon maqbarasi (15-asr oxiri), Shayx Xovandi Tohur maqbarasi (15-asr), Qaldirgʻochbiy maqbarasi (15-asrning 1yarmi) va boshqalar saqlangan.
Hamdoʻst shaharlar
thumb|[[Oliy Majlis]]
Toshkent bir necha nufuzli shaharlar bilan hamdoʻstlik aʼloqalariga egadir:
Mischendorf
Mischendorf Avstriyaning Burgenland yerida joylashgan kommunadir. Oberwart (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 26.2 km2. 1723 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
IC 2376
IC 2376 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi S? (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Tohiriylar davlati
Tohiriylar davlati - Abbosiylar xalifaligi parchalanishi munosabati bilan Xuroson da tashkil topgan davlat (806—873). Asoschisi — Tohir ibn Husayn. Xalifa Ma'munga Arab xalifaligi taxtini egallashga yordam bergani uchun 821 yilda Tohir ibn Husayn Xuroson va Movarounnahr ning noibi etib tayinlangan. U xalifalikdan mustaqil boʻlishga harakat qilgan. 822-yilda xutbadan xalifa nomi chiqartirib tashlangan. Shunday qilib, Xuroson va Movarounnahr boshqaruvi tohiriylar xonadoniga meros boʻlib qolgan. Tohir ibn Husaynning oʻgʻli Abul Abbos Abdulloh noibligi (828—844) davrida maʼmuriy markaz Marv dan Nishopur shahriga koʻchirilgan. Tohiriylar davrida Somonxudot avlodlari Movarounnahr shaharlarida mahalliy noib edilar. Tohiriylar ularni oʻzlariga tobe sifatida tan olganlar. Tohiriylar rasman oʻzlarini xalifaga tobe deb koʻrsatsalarda amalda mutlaqo mustaqil ish yuritganlar. Ular dastavval siyosiy hokimiyatni mustahkamlashga va qishloq xoʻjaligini tartibga solishga harakat qilishgan. Dehqonchilik vohalarining suv taʼminotini yaxshilash uchun yangi kanallar qazilgan. Tohiriylar davlat boshqaruvi, fuqarolarga munosabat, ayniqsa, soliq tartiblariga alohida ahamiyat berganlar. Mulkdor dehqonlarning jabr zulmidan, ogʻir soliqlardan bezor boʻlgan aholi mamlakatda tez-tez qoʻzgʻolon koʻtarib turgan. 9-asrning 60-yillarida Xurosonda gʻoziylar faolligida xalq qoʻzgʻoloni avj olib ketgan. 873 yilda Tohiriylar hukmronligi tugatilib, yangi Safforiylar davlati tashkil topgan. Mamlakatda sodir boʻlgan bunday siyosiy oʻzgarishdan soʻng Movarounnahr Xurosondan ajralib oʻz mustaqilligini toʻla tiklab olish imkoniga ega boʻlgan.
Parona
Parona Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pavia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9 km2. 1888 nafar aholi istiqomat qiladi.
Cuve
Cuve Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Lure tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
153 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,4 nafar kishi.
Varois-et-Chaignot
Varois-et-Chaignot Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Côte-d'Or departamenti Dijon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1960 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 194,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,1 km2.
Matsieng
Matsieng 2005-yilda Botsvananing Gaborone shahrida tashkil etilgan Setsvana anʼanaviy musiqa triosidir. Ular 2005-yilgi bayram mavsumi „Semakaleng“ albomi bilan sahnaga chiqishdi. Oʻzining aniq soʻzlari bilan tanilgan trio Botsvana, Malayziya va Janubiy Afrikada gastrollarda boʻlgan.
Ularning soʻnggi albomi Setswana Sa Borre mahalliy miqyosda birinchi oʻrinni egalladi va qoʻshni Janubiy Afrikada oʻzlarining eng aniq qoʻshigʻi Tinto qoʻshigʻi bilan efirga chiqishdan zavqlanadi. Oʻgʻillarning ikkitasi Gabane va biri Kanye shahridan hisoblanadi.
Trabzon
Trabzon, Trapezund — Turkiyaning shim.sharqiy qismidagi shahar. Qora dengiz boʻyidagi port. Trabzon elining maʼmuriy markazi. Aholisi 215 ming kishi (2000). Transport yoʻllari tuguni. Oziq-ovqat, kemasozlik, qurilish materallari, tamaki sanoati korxonalari bor. Hunarmandchilikda zigʻir va jundan turli buyumlar tayyorlanadi. Universitet, aeroport mavjud.
T. mil. av. 8-asr oʻrtalarida barpo qilingan. Muhim port va savdo markazi boʻlgan. Mil. av. 2-asrda rimliklar bosib olgan. 1204—1461-yillarda Trapezund saltanatining poytaxti. 1461-yildan turklar qoʻl ostiga oʻtgan. Meʼmoriy yodgorliklardan jome masjidlari, cherkovlar, qalʼa (13-asr) va boshqa saqlangan.
Hudson (Florida)
Hudson AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Pasco County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
12765 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 16,5 km2. Shundan 16,5 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Elsnig
Elsnig Germaniyaning Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordsachsen (tuman) tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 36,76 km2. Aholisi — 1589 kishi (2010).
Hududi
Elsnigning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Gol-e Behi
Gol-e Behi (, shuningdek , Gol-e Behī sifatida romanlashtirilgan ; Gʻol)  — Eron, Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati, Bukan tumanining Markaziy tumaniga qarashli Behi-e Feyzolah Beygi qishloq okrugiga qarashli qishloqlaridan biri hisoblanadi. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlarga qarasak, uning aholisi 255 nafardan va 48 oiladan tashkil topgan.
NGC 535
NGC 535 Kit yulduz turkumidagi S0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1864-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Televizion jurnalistika janrlari
Tasniflanishi
Televizion jurnalistika janrlari asosan 3 turkumga bo`lib o`rganiladi. Bularning dastlabkisi axborot janrlari hisoblanadi. Keyingi ikkitasi tahliliy va badiiy-publisistik janrlardir.
Badiiy-publisistik janrlar
Televidenie paydo bo‘lishi bilanoq o‘ziga xos janr yo‘nalishiga ega bo‘la boshladi. Undagi asosiy maqsad ommaga axborot yetkazish va ta’sirlantirish edi. Vaqt o‘tishi bilan televizion janrlar ko‘payadi va bir necha turga bo‘linadi. Ularning ichidan asosan ikki yo‘nalishi ustunlik qiladi. Ular: 1) Informatsion – ommaviy, 2) Badiiy – ommaviy (o‘yinli sahnalar) janrlaridir.
Birinchi yo‘nalish o‘zining ichiga: reportaj, intervyu, suxbat, baxs-munozara, sharx, press-konferensiya kabilarni jamlaydi. Ikkinchi yo‘nalishda xujjatli film, videofilm, ocherklar, portretlar jamlanadi.
Zamonaviy televideniening janrlari rivoji jurnalistika sohasi bilan chambarchas bog‘liq. Jurnalistlar voqea mazmunini ochib berishda va yetkazishda uch faktordan foydalanishadi. Ular: 1) Faktlar bilan xabardor qilish. 2) Fakt va voqealarni izohlash, talqin etish. 3) Ammaviy tarzda faktlarni izohlash va yechim izlash.
Ushbu uch xildagi ifodalash usuli o‘z navbatida yana uch janr yo‘nalishiga murojat qiladi. Ular: 1) Informatsion (reportaj, intervyu) 2) Analitik (suhbat, obzor) 3) Xujjatli-badiiy (ocherk, xujjatli film)
Informatsion janrlar: Xabar – axborot, yangiliklar, davr kabi ko‘rsatuvlar. Ularda qisqacha kunning yangiliklari bayon etiladi. Bunda faqat so‘z orqali va so‘z bilan kadr orqali ifodalanadi. Intervyu – jurnalistning ma’lum bir inson bilan savol javob qilishi. Voqeaga, faktlarga shu orqali izoh beriladi. Reportaj – voqea joyidan tezkor holatdagi tanishtiruv. Reportaj muommoli mavzuga atalgan bo‘lishi ham mumkin, bunda bugungi voqeaga yoki bo‘lib o‘tgan voqeaga dahli bo‘lmasligi mumkin.
Boshqa tasniflash turlari
Lev Kroichik, Semyon Gurevich va boshqalar kabi tadqiqotchilar tomonidan taklif qilingan boshqa tasniflash turlari mavjud. Birinchisiga ko'ra, jurnalistika janrlarini tezkor xabarlar (barcha turdagi eslatmalar), tadqiqot va yangiliklar (sharhlar, yozishmalar va sharhlar), tezkor tadqiqot (ma'ruzalar, reportajlar, intervyular), tadqiqot va obrazli (felyeton va ocherklar)ga bo'lish kerak. ), shuningdek, faqat tadqiqot (maqolalar va xatlar). Va Gurevichning fikriga ko'ra, publitsistik janrlar axborot-axborot, dialogik, epistolyar, situatsion-tahliliy, satirik va badiiy-publisistik janrlarga bo'linadi. Ko'rib turganingizdek, Gurevichning tasnifi 3 asosiy janrga bo'lingan asosiyga yaqinroqdir.
Tarixi
O'zbekiston televideniyasi birinchi marta A.Karimov tadqiqotida o'rganilgan. Olim uning tarixi va ayrim janrlarni tahlil qilgan. Bevosita televideniyaga bag'ishlangan ikkinchi ish Sh.Ibragimov ning dissertatsiyasidir.
Qurilish materiallari xolding korporatsiyasi
Qurilish materiallari va qurilish yechimlari (BMC) Amerika qurilish taʼminoti kompaniyasi boʻlib, korporativ shtab-kvartirasi Shimoliy Karolina shtatining Roli shahrida joylashgan. Kompaniya asosan Qoʻshma Shtatlarning janubiy hamda gʻarbiy mintaqalarida ishlaydi hamda 9000 ta kishi dan ortiq xodimga ega. 2021-yilda kompaniya Builders FirstSource bilan toʻliq aktsiyadorlik bitimida birlashdi.
Tarix
BMC 1987-yilda qurilish materiallarini tarqatuvchi sifatida tashkil etilgan. BMC qurilish materiallarini tarqatadi, qurilish komponentlarini ishlab chiqaradi va AQSh boʻylab qurilish xizmatlarini koʻrsatadi
Tayyor ramka 2006-yilda ishga tushirilgan hamda optimallashtirilgan devor boʻlimi sifatida tanilgan. Bankrotlikdan keyin u 2013-yilda Ready-Frame deb oʻzgartirildi. Ushbu xizmat professional quruvchilarni tom va zamin trusslarini qurish uchun kompyuterlashtirilgan oldindan kesilgan ramka yogʻochlari bilan taʼminlaydi. Onlayn biznes, BuildwithBMC.com, 2015-yilda ishga tushirilgan hamda 40 000 ta dan ortiq buyim va narsalarni oʻz ichiga oladi.
2018-yil 28-avgustda BMC Stock Holdings shtab-kvartirasini 2018-yil 30-sentabrdan boshlab Atlantadan Shimoliy Karolina shtatining Roli shahriga ko‘chirishi eʼlon qilindi. Ushbu harakat 2015-yilda STOCK BinoniTaʼminot (BMC Stock Holdings nomini tashkil etgan) bilan birlashganidan 3-yil oʻtgach sodir boʻldi (STOCK Qurilish taʼminoti ham Roli kompaniyasidir).
Bozorlar
Kompaniya Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy qismidan Oʻrta Atlantika sohillarigacha boʻlgan 18 ta shtatdan, 45 ta metropoliya hududida joylashgan.
Tayinsha (tuman)
Tayinsha tumani — Shimoliy Qozogʻiston viloyatining janubiy qismida joylashgan. Oqmoʻla viloyati bilan chegaradosh. Maydoni 11,43 ming km2. 2011-yili 1-yanvarda tuman aholisi 48,816 kishini tashkil qildi. Aholi zichligi 5,0 kishi/km2. Maʼmuriy markazi — Tayinsha shahri. Tuman Viloyat markazidan 150 km masofada joylashgan.
Aholisi
Tuman aholisi koʻp millatli hisoblanadi, ayniqsa bu tumanda polyaklarning koʻpchiligi istiqomat qilshadi. 2011-yilgi statistika boʻyicha tumanda 48,816 kishi istiqomat qilmoqda. Tuman aholisining 2009-yildagi milliy tarkibi :
Hospis
Hospis parvarishi — bu terminal holat dagi bemorlarga palliativ yordam koʻrsatish va umrining soʻnggi kunlarida ularning ruhiy va maʼnaviy ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan sogʻliqni saqlashning bir turi. Hospis parvarishi ogʻriq va azob-uqubatlarni kamaytirish orqali qulaylik va hayot sifatini birinchi oʻringa qoʻyadi.
Tayinsha (tuman)
Aholisi
2010-yil 1-yanvardagi tuman aholisining milliy tarkibi :
Hospis
Ingliz tilidagi „hospis“ soʻzi fransuz tilidan olingan. Biroq, Fransiyada „hospis“ soʻzi odatda kasal va qashshoq odamlarga gʻamxoʻrlik qilinadigan muassasani anglatadi va palliativ maʼnoga ega emas.
Tayinsha (tuman)
Tarixi
Krasnoarmeyskiy tumani 1934-yilda tashkil topdi. 1997-yil 2-maydagi Qozogʻiston Respublikasi Prezidentining farmoniga binoan Krasnoarmeyskiy tumanining nomi, Tayinsha tumani deb qayta nomlandi.
Iqtisodii
Tumanda 2010-yili 1-yanvarda 475 ta korxona roʻyxatdan oʻtgan, shulardan 8 — yirik, 60 — oʻrta, 407 — kichik korxonalar. Tumanda viloyat qishloq xoʻjaligining yalpi mahsulotining 13,5 %-i (32 237,5 mln. tenge) tashkil qilgan. Asosiy kapitalga investitsiya koʻlami 3 825,3 mln. tengeni tashkil qildi. Foydalanishga 7,7 ming m2 turar-joy berildi. Tumanning iqtisodida 34,2 ming kishi ishlaydi. Oʻrtacha oylik maoshi (xususiy kichik korxonalarni hisobga olmaganda) oʻtgan yil bilan taqqoslagnada 13,1 % oʻsib, 35 807 tengeni tashkil qildi. Oylik 5,7 % oʻsti.
Hospis
Hospisning maqsadi qulaylik, hayot sifati va individual istaklarni birinchi oʻringa qoʻyishdir. Qulaylik qanday belgilanishi har bir shaxsga yoki agar bemor qobiliyatsiz boʻlsa, bemorning oilasiga bogʻliq. Bu jismoniy, ruhiy, maʼnaviy yoki ijtimoiy ehtiyojlarni qondirishni oʻz ichiga olishi mumkin. Hospis parvarishida bemorga qaratilgan maqsadlar ajralmas boʻlib, parvarish davomida bir-biri bilan uzviy bogʻliq holda amalga oshadi. Hospislar odatda kasallikni tashxislash yoki davolash uchun moʻljallangan muolajalarni amalga oshirmaydi, shu bilan birga, oʻlimni tezlashtiradigan muolajalarni ham oʻz ichiga olmaydi. Buning oʻrniga, hospislar ogʻriq va simptomlarni yengillashtirish uchun palliativ yordamga eʼtibor qaratishadi.
Tarixiy nuqtai nazar
"Hospis" soʻzi lotincha hospitum soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, mehmondoʻstlik yoki dam olish joyi va kasal va charchaganlarni himoya qilish degan maʼnoni anglatadi. Tarixchilarning fikriga koʻra, birinchi hospislar 1065-yilda Maltada paydo boʻlgan boʻlgan. 1090-yillarda Yevropada salib yurishlari harakatining kuchayishi natijasida davolab boʻlmaydigan kasallar davolanish uchun ajratilgan maxsus joylarga joylashtirildi. 14-asrning boshlarida Quddusdagi Avliyo Ioannning Knights Hospitaller buyrugʻi bilan Rodosda birinchi hospis ochildi. Hospislar Oʻrta asrlarda gullab-yashnagan, ammo diniy buyruqlar tarqalib ketganligi sababli susaygan. Ular 17-asrda Fransiyada Sent-Vinsent de Pol xayriyasi qizlari tomonidan qayta tiklangan.
Ommaviy axborot vositalari
Hospis Netflix ning 2018 Akademiyasi mukofotiga nomzod boʻlgan qisqa hujjatli „ End Game“ filmining bosh mavzusi San-Fransisko kasalxonadagi terminal holatdagi bemorlar va palliativ yordam shifokori BJ Miller va boshqa palliativ yordamni aks ettiruvchi Zen Hospis loyihasi haqida. Film hospis va palliativ yordam faoli Shoshana R. Ungerleider tomonidan ishlangan.
Butunjahon hospis va palliativ yordam kuni
2006-yilda birinchi Jahon hospis va palliativ yordam kuni butun dunyo boʻylab hospis va palliativ yordamni rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlovchi hospis va palliativ yordam milliy va mintaqaviy tashkilotlar tarmogʻi boʻlgan Butunjahon palliativ yordam alyansi tomonidan tashkil etildi. Tadbir har yili oktyabr oyining ikkinchi shanbasida boʻlib oʻtadi.
Feruza Normatova
Normatova Feruza Adilovna  (27-sentabr 1989-yilda tugʻilgan) oʻzbek film aktrisasidir.
Nicky Wroe
Nicky (Nicholas) Wroe (1985-yil 28-sentyabrda tugʻilgan) — angliyalik professional futbolchi, u faoliyati davomida yarim himoyachi sifatida oʻynagan.
Feruza Normatova
2021-yilda "Mendirman Jaloliddin" serialida rol ijro etgan.
Nicky Wroe
Barnsley
Janubiy Yorkshire shtatining Sheffild shahrida tugʻilgan, Wroe Barnsleyning yoshlar akademiyasida oʻynagan va ularning akademiyasi uchun oʻyin paytida u zoʻravonlik uchun maydondan chetlatilgan, buning natijasida u uch oʻyinga diskvalifikatsiya qilingan. U jamoadagi debyutini 2003-yilning 3-may kuni Ikkinchi divizionda „Wigan Athletic“ga qarshi oʻtkazdi. U 2004-yilning dekabrida Barnsley bilan yangi shartnoma imzoladi, uning muddati 2007-yilning yozigacha boʻlgan. U 2007-yil 9-fevralda bir oylik ijara asosida „Bury“ safiga qo‘shildi. 17-fevralda „Ikkinchi liga“da Wycombe Wanderersga qarshi o‘yinda (4:0) debyut qildi. Mart oyida shartnoma ikkinchi oyga uzaytirildi va u mavsumni beshta oʻyin bilan yakunladi.
Hamilton Academical va York City
U 2007-yilning avgustida Shotlandiya birinchi divizioni vakili „Hamilton Academical“ bilan bir oʻyinga shartnoma imzoladi. U Shotlandiya Challenge Cup musobaqasida „Ayr United“ga qarshi oʻyinda maydonga tushdi, ammo oʻyindan keyin Hamilton tomonidan qoʻyib yuborildi. U zahiradagi oʻyinda oʻynaganidan soʻng, transfer oynasi oxirida Konferentsiya Premyer-ligasi vakili „York City“ bilan shartnoma imzoladi. U 2007-yil 15-sentabrda Stevenage Boroughga qarshi o‘yinda (2:0) debyut qildi. U 2008-yil fevral oyida York „Konferentsiya Ligasi kubogi“ doirasida „Northwich Victoria“ga qarshi oʻyinda dam oldi. U tizzasidagi muammo tufayli 2007\2008-yilgi mavsumning qolgan qismini oʻtkazib yubordi, uning soʻnggi oʻyini 2008-yilning 8-aprelida Stafford Rangersga qarshi oʻyinda, 4:0 hisobida yakunlandi. U mavsumni 40 ta o‘yinida maydonga tushib, 10 ta gol bilan mavsumni yakunladi. York menejeri Colin Walker 2008-yilning aprel oyida Wroe bilan shartnomani 2008\2009-yilgi mavsumga uzaytirish variantini qoʻllagan, biroq u klubda oʻynashni istamaganini daʼvo qilib, may oyida transfer roʻyxatiga kiritilgan.
Feruza Normatova
Hayoti
Normatova 1989-yil 27-sentabrda Sirdaryo viloyati Baxt shahrida tugʻilgan. . Feruza Normatova 2008-yil Toshkent Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti Drama va kino aktyorligi" boʻlimiga oʻqishga kirgan. Feruza 2011-yildan boshlab 70-dan ortiq kliplar, filmlar va seriallarda roʻl ijod qilib kelaman. U 2017-yilda Oʻzbekiston belgisi" koʻkrak nishoni bilan taqdirlangan 2018-yilda Yoshlar Ittifoqi yilning eng yaxshi aktrisasi.
Taʼlim
1996-2005-yil Sirdaryo viloyati Baxt shahridagi 14 tumani tumani maktabi oʻquvchisi.
2005-2008-yil Toshkent Madaniyat kolleji talabasi.
Nicky Wroe
Shrewsbury Town
Wroe 2011-yilning 31-yanvarida nomaʼlum toʻlov evaziga ikkinchi liganing jamoasi „Shrewsbury Town“ga qoʻshildi. U 2011\2012-yilgi mavsumda 44 ta oʻyinda maydonga tushdi va 6 ta gol urdi. thumb|329x329px| Wroe 2008-yilda York Cityda oʻynagan
Feruza Normatova
Taʼlim
2008-2012- yil Toshkent Oʻzbekiston davlat sanʼat va madaniyat instituti talabasi.
Nicky Wroe
Notts County
Wroe 2014-yil 30-iyun kuni „Birinchi liga“ klubi „Notts County“ bilan ikki yillik shartnoma imzoladi. 2016-yil 15-yanvarda Wroe oʻzaro rozilik bilan Notts klubini tark etdi.
Halifax Town
Wroe 2016-yil 15-yanvarda „Milliy Liga“ jamoasi „Halifax Town“ bilan shartnoma imzoladi.
Boston United
2019-yil 25-yanvarda Wroe Boston United bilan shartnoma imzoladi. Klubdagi 16 oʻyindan soʻng Wroe 2019-yil 8-mayda oʻzaro kelishuvga koʻra shartnomasini bekor qildi.
Xalqaro faoliyati
Wroe 2009-yilning fevralida 21 yoshgacha boʻlgan Maltaga qarshi oʻyin uchun Angliya C jamoasiga chaqirilgan edi. U oʻyinni Angliya 4:0 hisobida gʻalaba qozongan paytda boshladi. 2009-yilning 19-mayida Wroe Angliya terma jamoasida Belgiyaga qarshi o‘yinda maydonga tushdi.
Yutuqlari
Torquay United