cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jabal al-Nur
Etimologiya
Aytishlaricha, Muhammad o'zining birinchi vahiysini olgan va Qur'onning birinchi oyatlarini olgan, tog'ga Jabal an-Nur ("Nur tog'i" yoki " Ma'rifat tog'i") unvoni berilgan. Bu tajriba ba'zan vahiy boshlanishi bilan belgilanadi; shuning uchun hozirgi ism. Birinchi nozil qilingan sana 610-yilning 10-avgustiga oʻtar kechasi yoki Ramazon oyining 21-dushanbasiga toʻgʻri kelishi aytiladi, bu 40 qamariy yil, 6 oy va 12 kunlik, yaʼni 39 qamariy yil, 3 oy va 22 kunga teng qilingan.
Tashqi ko'rinish
Jabal al-Nurni boshqa togʻ va tepaliklardan ajratib turadigan jismoniy xususiyatlardan biri uning gʻayrioddiy choʻqqisi boʻlib, u goʻyo ikki togʻ bir-birining ustida joylashgandek koʻrinadi. Togʻli choʻldagi bu togʻning choʻqqisi eng yolgʻiz joylardan biridir. Biroq, Ka'ba tarafiga qaragan ichkaridagi g'or yanada alohida qilingan. O'sha paytda hovlida turganda odamlar faqat atrofdagi qoyalarga qarashlari mumkin edi. Hozirgi vaqtda odamlar atrofdagi qoyalarni, shuningdek, yuzlab metr pastda va yuzlab metrdan ko'p kilometrgacha bo'lgan binolarni ko'rishlari mumkin. Hiro Sabirdan balanddir (ثَبِيْر), va tojini Muhammad ba'zi hamrohlari bilan birga ko'tarilgan tik va sirpanchiq cho'qqini egallaydi.
Geologiya
Tog' intruziv magmatik jinslardan tashkil topgan bo'lib, asosan prekembriy davriga oid qo'pol taneli shoxli tonalitdan iborat bo'lib, unga bo'ysunuvchi granodiyorit mavjud.
Hiro g'ori
thumb| Tog'dagi Hira g'origa kirish Hiro g'ori islomdan oldin ahamiyatsiz bo'lgan, uning nomi hira (taqinchoqlar) dan olingan. Haj (ziyorat) paytida har kuni besh mingga yaqin ziyoratchi Muhammad alayhissalomga Qadr kechasida Jabroil farishta tomonidan Qur'on nozil qilingan birinchi nozil bo'lgan joyni ko'rish uchun unga chiqishadi. Aksariyat musulmonlar gʻorni ziyorat qilishni hajning ajralmas qismi deb bilishmaydi. Shunga qaramay, ko'pchilik bu yerga shaxsiy zavq va ma'naviyat uchun tashrif buyuradi va ba'zilar uni sajda qilish joyi deb hisoblashadi. G'or as-Sirah an-Nabaviyyada (payg'ambarlik tarjimai holi) muhim rol o'ynasa-da, u Makkadagi boshqa joylar, masalan, Al-Haram masjidi kabi muqaddas hisoblanmaydi va shuning uchun Islomning ko'pgina talqinlarida xuddi shunday mukofot. Makkadagi boshqa joylarda bo'lgani kabi bu yerda ham namoz o'qish uchun qabul qilinadi.
Muhammadning birinchi vahiy kelishidan oldin u yoqimli tushlar ko'rgan. Ularda u zotning payg'ambarlik boshlanganiga va Makkadagi toshlar unga salom berishlariga ishoralar bor edi
Yelena Svejenseva
Yelena Svejenseva (1968-yil 21-dekabrda tug‘ilgan) Burgimanga turmushga chiqqan, sovet va o‘zbek yengil atletikachisi, nayza uloqtirish bo‘yicha mutaxassis. U 1990-2000-yillarda SSSR, MDH va O‘zbekiston yengil atletika terma jamoalarida o‘ynagan, milliy chempionatlar g‘olibi va sovrindori, Barselonadagi yozgi Olimpiya oʻyinlari va Shtutgartdagi jahon chempionati ishtirokchisi.
Tarjimai holi
Yelena Svejenseva 1968-yil 21-dekabrda Toshkentda dunyoga keladi.
Toshkentda yengil atletika bilan shug‘ullangan, Oʻzbekiston SSR sharafini himoya qilgan sportchilardan biri sanaladi.
1992-yilgi mavsumda Moskvadagi MDH chempionatida u ilk marta nayza uloqtirish bo‘yicha shaxsiy rekordi 61,76 metr bilan bronza medalini qo‘lga kiritganida o‘zini tanitadi — mazkur musobaqada faqat belaruslik Natalya Shikolenko va ukrainalik Irina Kostyuchenkovaga imkoniyatni qo‘ldan boy beradi. Chempionat yakuniy natijalariga ko‘ra, u Barselonadagi yozgi Olimpiya o‘yinlarida ishtirok etish uchun sobiq Sovet respublikalari sportchilaridan yig‘ilgan Birlashgan terma jamoa tarkibiga kiradi — musobaqa o‘yinlarda 57,32 metr natija ko‘rsatib, yakuniy bayonnomada to‘qqizinchi qatordan joy egalladi.
Sovet Ittifoqi parchalangach u O‘zbekiston sharafini himoya qiladi. Shunday qilib, 1993-yili O‘zbekiston terma jamoasi tarkibida Shtutgartdagi jahon chempionatida ishtirok etib, 55,10 metr masofaga nayza uloqtirib, dastlabki saralash bosqichidan o‘ta olmadi.
Garchi Yelena xalqaro maydonda sezilarli natijalarni ko‘rsatmagan bo‘lsa ham 1990—2000-yillar davomida faoliyatdagi sportchi bo‘lib qoladi. U 2000-yilgi mavsumda yangi turdagi nayza uloqtirish bilan 56,42 metr masofada eng yaxshi natijani ko‘rsatadi.
Bosniya xumchasi
Bosniya xumchasi (bosniya tilida: Bosanski lonac ) bosniya ragusi, boy lazzati va moslashuvchanligi uchun qadrlanuvchi taom. Bosniya xumchasi yoki qozonchasi retseptlari shaxsiy va mintaqaviy istaklarga qarab farq qiladi, ammo asosiy mahsulotlar, odatda, qiyma goʻsht va sabzavotlarni oʻz ichiga oladi. Ushbu taomda turli xil goʻshtlardan foydalanish mumkin. U Bosniyaning milliy taomi sifatida eʼtirof etiladi.
Bosniya xumchasi yuzlab yillar davomida boy va kambagʻallarning dasturxonidan joy olib kelgan. Boylar taomni koʻproq goʻsht va boshqa qimmat mahsulotlar bilan tayyorlar edilar, kambagʻallar esa mavjud boʻlganidan foydalanishar edi. Odatdagi ingredientlar: mol goʻshti, qoʻy goʻshti, karam, kartoshka, pomidor, sabzi, maydanoz, sarimsoq, qalampir donasi (butun, maydalangan emas). Turli xil sabzavotlar yoki goʻshtlardan bu taomni tayyorlash mumkin. Bosniya xumchasi katta kastryulkada (xumchada) qatlam-qatlam qoʻyilgan goʻsht va sabzavotlardan tayyorlanadi, kastryulka toʻla boʻlguncha goʻsht va sabzavotlarni navbatma-navbat solib, keyin 100-200 ml suv qoʻshiladi. Ingredientlar odatda mayda emas, balki katta boʻlaklarga boʻlinadi.
Dastlab, Bosniya xumchasi sopol idishlarda kamin yoki yerdagi oʻrada dimlab pishirilgan. Bugungi kunda pishirish uchun kamin/pechkalar kamayib borayotgani sababli, koʻplab oshpazlar oddiy kastryulka va oshxona plitasidan foydalanmoqdalar. Goʻsht va sabzavotlar katta boʻlaklarda boʻlgani uchun, taom taxminan 4 soat ichida tayyor boʻladi.
Daniel Brandenstein
Daniel Charles Brandenstein (1943-yil 17-yanvarda tugʻilgan) Birlashgan Koinot Alyansi ijrochi vitse-prezidenti va bosh operatsion direktori. U sobiq dengiz aviatori, sinov uchuvchisi va NASA astronavti boʻlib, u toʻrtta Space Shuttle missiyasini amalga oshirgan. Shuningdek, u 1987-yildan 1992-yilgacha Astronavtlar idorasi boshligʻi boʻlib ishlagan.
Harbiy
Viskonsin-River-Folls universitetini matematika va fizika boʻyicha bakalavr darajasi bilan tugatgandan soʻng va Phi Sigma Kappa aʼzosi boʻlgan Brandenshteyn 1965-yil sentyabr oyida AQSh harbiy-dengiz kuchlarida faol xizmatga kirdi va harbiy xizmatga qoʻshildi. Parvozlarga tayyorgarlik koʻrish uchun dengiz havo kuchlari oʻquv qoʻmondonligi mavjud edi. U 1967-yil may oyida Texasdagi Beeville harbiy-dengiz havo stansiyasida dengiz aviatsiyasiga tayinlangan va keyin A-6 flotini almashtirish uchun VA-128 eskadroniga oʻtgan. 1968-yildan 1970-yilgacha u VA-196 uchuvchi A-6 Intruders bilan birlashganda, u USS samolyot tashuvchisi bortida ikkita jangovar joylashuvda qatnashgan. Constellation va USS Ranger Janubi-Sharqiy Osiyoga 192 ta jangovar missiyani amalga oshirgan. Keyingi topshiriqlarda u A-6 qurol tizimlari va taktikasini tezkor sinovdan oʻtkazish uchun VX-5 ga biriktirilgan va Merilend shtatidagi Patuxent daryosidagi NAS dengiz sinovlari uchuvchilar maktabini tamomlagandan soʻng u dengiz flotining turli samolyotlarida elektron urush tizimlarini sinovdan oʻtkazgan. Brandenshteyn VA-145 bilan bogʻlangan USS Ranger bortida Gʻarbiy Tinch okeani va Hind okeanlariga toʻqqiz oylik sayohatni amalga oshirdi va 1975-yil martidan 1977-yil sentyabrigacha A-6 Intruders bilan uchdi. Xyustondagi Jonson kosmik markaziga hisobot berishdan oldin. astronavt nomzodi sifatida u VA-128 ga A-6 parvoz oʻqituvchisi sifatida biriktirilgan.
NASA
1978-yil yanvar oyida NASA tomonidan tanlangan Brandenstein 1979-yil avgust oyida astronavt boʻldi. U Space Shuttle Linker (CAPCOM) va STS-1 (Space Shuttlening birinchi parvozi) uchun astronavtlarni qoʻllab-quvvatlash ekipaji aʼzosi edi. Keyinchalik u STS-2 astronavtlarini qoʻllab-quvvatlash ekipajiga tayinlandi va birinchi ikkita kosmik kema parvozi uchun CAPCOMga koʻtarildi. Toʻrtta kosmik parvoz faxriysi STS-8 (1983-yil 30-avgust — 3-sentyabr), STS-51-G (1985-yil 17-24-iyun), STS-32 (1990-yil 9-20-yanvar) va STS-49 (may). Brandenshteyn kosmosda 789 soatdan koʻproq parvoz qildi. Ikkinchi kosmik parvozidan soʻng u parvoz ekipaji operatsiyalari boʻyicha direktor oʻrinbosari lavozimida ishladi. 1987-yilning aprelidan 1992-yilning sentyabrigacha Brandenshteyn kosmonavtlar idorasi rahbari boʻlib ishlagan.
U 1992-yil oktyabr oyida NASA va AQSh dengiz flotidan nafaqaga chiqdi.
Brandenstein STS-8 ning uchuvchisi boʻlgan, uning birinchi parvozi 1983-yil 30-avgustda Florida shtatidagi Kennedi kosmik markazidan boshlangan. Bu Orbiter Challenger uchun uchinchi parvoz va tungi uchirish va tungi qoʻnish bilan birinchi missiya edi. Missiya davomida ekipaj aʼzolari Hindiston milliy sunʼiy yoʻldoshini (INSAT −1B) joylashtirdilar. Kanadada ishlab chiqarilgan Masofaviy manipulyator tizimini (RMS) foydali yuk parvozi sinov maqolasi (PFTA) bilan boshqargan. Jonli hujayra namunalari bilan uzluksiz oqim elektroforez tizimini (CFES) boshqargan. Kosmik parvozga biofiziologik taʼsirlarni tushunish uchun tibbiy oʻlchovlar oʻtkazdi va toʻrtta „Getaway Special“ kanistrlari bilan turli xil Yer resurslari va kosmik fanlar tajribalarini faollashtirdi. STS-8 1983-yil 3-sentyabrda Kaliforniyadagi Edvards havo kuchlari bazasiga qoʻngunga qadar 145 soat ichida Yerning 98 ta orbitasini aylanib chiqdi.
Oʻzining ikkinchi missiyasida (1985-yil 17-24-iyun) Brandenstein Orbiter Discovery bortida STS-51-G ekipajiga qoʻmondonlik qildi. Ushbu yetti kunlik missiya davomida ekipaj aʼzolari Meksika (Morelos), Arab Ligasi (Arabsat) va Qoʻshma Shtatlar (AT&T Telstar) uchun aloqa sunʼiy yoʻldoshlarini joylashtirdilar. Ular kosmik kemadan ajratilgan 17 soatlik rentgen astronomiya tajribalarini oʻtkazgan SPARTAN sunʼiy yoʻldoshining joylashgan joyini aniqlash va keyinchalik qoʻlga olish uchun masofaviy manipulyator tizimidan (RMS) foydalanganlar. Bundan tashqari, ekipaj strategik mudofaa tashabbusi doirasida biotibbiyot tajribalarida ishtirok etgan va lazer kuzatuvi tajribalarini oʻtkazgan avtomatlashtirilgan yoʻnalishli quritish pechini (ADSF) va oltita Getaway Specialsni faollashtirdi. Missiya Yerning 112 orbitasida taxminan 170 soat davomida bajarildi.
Brandenstein shuningdek, yangi Space Shuttle Endeavourning birinchi parvozida STS-49 (1992-yil 7-16-may) ekipajiga qoʻmondonlik qildi. Ushbu missiya davomida ekipaj Xalqaro telekommunikatsiya sunʼiy yoʻldoshini (INTELSAT) qabul qilish, taʼmirlash va oʻrnini oʻzgartirish hamda koʻplab EVA funksiyalarini namoyish etish va baholash uchun rekord darajadagi toʻrtta EVA (kosmik kema) Endeavourning birinchi sinov parvozini amalga oshirdi. Bundan tashqari, missiya davomida turli tibbiy, ilmiy va operatsion sinovlar oʻtkazildi. Kosmosda 213 soat va 141 Yer orbitasini aylanib chiqqandan soʻng, STS-49 Edvards AFBga qoʻndi, u erda ekipaj Endeavour drag-chutening birinchi sinovini oʻtkazdi.
Maxsus unvonlar va mukofotlar
U eman barglari klasteri bilan Mudofaa Superior Xizmat medali, Legion Merit, Muhtaram Flying Xoch, Mudofaa xizmatlari uchun medali, 17 Havo medallari, eman barglari klaster va Valor qurilma bilan dengiz floti maqtov medali, xizmat koʻrsatgan birligi maqtov, ikkita NASA xizmatlari uchun ikkita medali, ikkita NASAning eng yaxshi etakchilik medali, toʻrtta NASA kosmik parvoz medali, Milliy mudofaa xizmati medali, Qurolli kuchlar ekspeditsiyasi medali, Vetnam xizmati medali, dengiz xizmatini tarqatish lentasi, Fransiya faxriy legioni medali, Qirol Abdul Aziz (Saudiya Arabistoni), Vyetnam havo jasorati xochi, Vetnam gallantry xoch birligi iqtiboslari va Vetnam Respublikasi kampaniyasi medali. U River Falls shtatidagi Viskonsin universitetining taniqli bitiruvchisi; Milwaukee muhandislik maktabida faxriy muhandislik doktori; Viskonsin-River Falls universitetining faxriy fan doktori darajalarini olgan. Brandenstein SETP Iven C. Kincheloe mukofoti, AIAA Haley kosmik parvoz mukofoti, Federation Aeronautique Internationale (FAI) Yuriy Gagarin oltin medali va Amerika Astronavtika jamiyatining parvoz yutuqlari uchun mukofoti sohibi. U 1992-yilda Viskonsin aviatsiya shon-sharaf sohiblari qatoriga kiritilgan.
Gemonxoz
Gemonxoz — qoʻy, echki, qoramol, tuya va b. kavsh qaytaruvchi hayvonlar shirdonida Haemonchus turkumiga mansub nematodalar qoʻzgʻatadigan gelmintoz kasallik. 6 oylik qoʻzilarda bahor va yoz fasllarida, bir yoshli qoʻylarda esa qish oxiri va erta bahorda uchraydi. Kasallik qoʻzgʻatuvchi nematoda (gemonxus) shirdonda, ingichka ichaklarda parazitlik qilib, tuxum qoʻyadi. Tezak aralash tashqariga tushgan tuxumlardan bir sutkada lichinkalar chiqadi, 4—5 sutkada invazion (yuqadigan) holatga keladi. Hayvonlar suv yoki oʻt bilan lichinkalarni yutib, G. bilan kasallanadi. Kasallangan hayvonning ishtahasi yoʻqoladi, ichi ketadi, oriqlaydi. Lichinkalar shirdonga tushib, poʻst tashlaydi, shilliq pardaga yopishib rivojlanadi, yetuk erkak va urgʻochi gemonxuslarga aylanadi. Gemonxuslar hayvon organizmida bir yilcha yashab, soʻngra parazitlik qobiliyatini yoʻqotadi, tezak bilan tashqariga chiqarib tashlanadi. Davosi: G. bilan kasallangan hayvonlar fenotiazin, fen-bendazol, nilverm, naftamon, morantel-tartrat bilan davolanadi. Oldini olish: katta yoshdagi qoʻy va echkilar bahorda va yoz oxirida degelmintizatsiyalanadi, fenotiazintuz aralashmasi ichiriladi; yaylovlar oʻzgartiriladi.
Guardamaralik ayol
thumb|right|200px Gvardamarlik ayol (Dama de Guardamar) yoki Dama Kabesso Lusero (Dama de Cabezo Lucero - 1987-yil 22-sentabrda Alikante provinsiyasidagi Guardamar del Segura yaqinida arxeologik qazishma ishlari paytida topilgan. Iberiya sanʼati namunasi. Alikante arxeologiya muzeyida saqlanadi.
Priory Lane stadioni
Priory Lane — Angliyaning Sharqiy Sasseks shtatidagi Eastbourne shahrining sharqiy chekkasida joylashgan assotsiatsiya futbol stadioni. Bu janubiy Milliy ligada oʻynaydigan Eastbourne Boroughning uy stadioni hisoblanadi. Eastbourne Borough 1983-yilda Prins Parkdagi maydonidan koʻchib oʻtganidan beri ushbu stadiondan foydalangan.
Tarixi
Yillar davomida stadion juda koʻp rivojlanishga erishdi. Tunnel quvurlari va drenaj uchun oʻz nasos stantsiyalari oʻrnatildi. The Peter Fountain tribunasi birinchi boʻlib 1989-yilda qurilgan. Bu keyinchalik 1990-yillarning boshlarida uzaytirildi.
1995-1996-yillar mavsumi uchun Mick Green tribunasi qurib bitkazildi. Bu tribuna 1994-yilda qurilish avariyasida halok boʻlgan klub sardori xotirasiga bagʻishlangan. Mick Green tribunasida oʻyinchilarning kiyinish xonalari va choy bari va yuqori qavatda mehmon xonalari joylashgan.
Asosiy tribunaning qurilishi 1999-2000-yilgi mavsumda boshlangan va 2001-yil mart oyida Futbol jamgʻarmasi tomonidan moliyalashtirilgan. 2008-yilda Milliy konferensiyaga koʻtarilganidan soʻng kengaytirilgan.
Stadion majmuasining bir qismiga oʻyin kunlarida aʼzo boʻlmaganlar uchun ochiq boʻlgan Langney sport klubi, yopiq markaz, kamondan otish va tennis kortlari kiradi.
2005-yil 5-oktabrda boʻlib oʻtgan FA Challenge Cup 1-raundida " Oksford Yunayted "ga qarshi oʻyinda ishtirok etgan tomoshabinlar 3770 nafarni tashkil qildi.
Birinchi jonli televizion oʻyin 2008-yil 12-oktabrda Stivenj Boroga qarshi liga oʻyinida boʻlib oʻtdi.
2016-yilning mart oyida 2016-17-yilgi mavsumda 3G sunʼiy chimga oʻtish rejalari yakunlandi.
Boro 2017-yil aprel oyida qoʻshnilar Lengni Wonderers bilan yer taqsimlash boʻyicha kelishuvga erishgan. Wanderers 2017-18-yilgi mavsumdan boshlab oʻz uy uchrashuvlarini Priori Leynda oʻtkazadi.
Boshqalar foydalanishi
2006-yilda stadion Angliya Futbol Assotsiatsiyasi tomonidan Non Liga Millatlar Turniridagi uchta oʻyinini oʻtkazish uchun foydalanilgan. Bu yerda 2000 va 2010-yillar orasida Sasseks Kattalar Challenge Kubogi finali boʻlib oʻtgan.
Kelajakdagi ishlanmalar
Eastbourne Borough 2011-yil dekabr oyida Priory Lane-ni kengaytirish rejalarini eʼlon qildi. Rivojlanishning asosiy yoʻnalishi Peter Fountain (Shimoliy) tribunasi boʻladi, u bir qator Ijroiya qutilarini oʻrnatish, yangi kiyim almashtirish xonalari va oʻyinchilar tunnelini qoʻshishni oʻz ichiga oladi. River End (Sharqiy) tribunasida atmosferani yaxshilash uchun 16 qavatli terraslar boʻlishi kerak va asosiy (janubiy) tribuna yangi tribunaga qaragan tribunaning orqa tomonida qurilgan yoshlar jamoasi kiyinish xonalari bilan qoʻshimcha oʻrindiqlar bilan taʼminlash uchun kengaytirilishi rejalashtirilgan.
2010-yilgi Britaniya Formula Ford chempionati
2010-yilgi Britaniya Formula Ford chempionati Britaniya Formula Ford chempionatining 35-mavsumi boʻldi. U 5-aprel kuni Oulton Parkdagi Pasxa bayrami ilk dushanbasida boshlandi. Buyuk Britaniya va Niderlandiyada boʻlib oʻtgan 10 bosqich va 25 poygadan soʻng Brands Hatch avtodromida 26-sentyabrda yakunlandi.
Daniel Cammish chempionat jadvalida uchinchi oʻrinni egalladi, u mavsumni Kevin Mills Racingʻs Spectrumda boshladi va JTRning Mygales triosidan birining rulida ikki marta poyga gʻolibi sifatida yakunladi. Uning jamoadoshi Tio Ellinas Gran Prix Shootout dasturi orqali tanlangan avtomobil poygalarining birinchi mavsumida uchta gʻalabaga erishib, mavsumni turnir jadvalida toʻrtinchi oʻrinda yakunladi. 1996-yilda Formula-1 boʻyicha jahon chempioni Damon Xillning oʻgʻli Xill beshta gʻalaba bilan Ellinasdan atigi yetti ochko ortda qolgan holda kuchli beshinchi oʻrinni egalladi.
Mygale konstruktorlar chempionatida Reyni oʻtkazib yubordi, Jamun Racing jamoalar chempionligini qiyinchiliklarsiz qoʻlga kiritdi, Pyening natijalari esa Avstraliyaga Millatlar kubogini taqdim etdi.
Panjsola (daha, Balx)
Panjsola (Панҷсола) — Tojikiston Respublikasining Jaloliddin Balxiy tumani Madaniyat QFYga qarashli daha. Dahadan mahalla markazigacha 1 km, tuman markazigacha 7 km.
Jailma
Jailma ( Жайылма ) — Qozogʻiston Respublikasining Qoʻstanay viloyati Qamishli tumanidagi qishloq. Tuman markazi Qamishli qishlogʻidan 49 km janubda joylashgan. KATO kodi - 394847100.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1025 kishi (shundan 493 erkak va 532 ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 291 kishi (shundan 140 erkak va 151 ayol) yashagan.
Sayfiy Buxoriy
Sayfiy Buxoriy, Mavlono Sayfiy, Sayfiy Aruziy Buxoriy (14-asr 2-yarmida — Buxoro — 1503) — shoir, adabiyotshunos olim. Buxoro va Hirot madrasalarida tahsil olgan. Sulton Husayn Boyqaro Xuroson hukmdori boʻlgach, 15-asr 70y.larida Hirotga borgan va u yerdagi adabiy muhitda nom qozongan. "Sanoyeʼ ulbadoyeʼ" nomli kitobi Hirotda shuhrat qozongan boʻlib, undagi yuz gʻazalning har biri bitta kasb va sanʼat sohasiga bagʻishlangan.
Gemorragik diatez
Gemorragik diatez (yun. hai-morrhagikos — qon ketishiga moyil, diathesis — moyillik ) — qon ketishiga moyillik bilan davom etadigan turli holatlar (teri, boʻgʻimlarga qon quyilishi; burun, milk qonashi, bachadon, buyrakdan qon ketishi, pichoq kesganda, tish oldirganda koʻp qon ketishi). Arzimagan sabab (mas, kichik jarohat yoki lat yeyish) bilan toʻsatdan qon oqishi yoki toʻqimaga quyilishi mumkin. G. d.da anchagina toʻqimalarga bir talay qon quyiladi, qon ketishi esa uzoq davom etib, hadeganda toʻxtatib boʻlmaydi. Toʻqimalarga qon quyilganda, mas, teri va shilliq qavatlarda maydamayda nuqtalar paydo boʻladi yoki ular "qontalashib" qoladi. Qon ivish jarayoni hamda tomir devori oʻtkazuvchanligining buzilishi natijasida roʻy beradi. G. d. irsiy (qarang Gemofiliya) yoki hayotda orttirilgan boʻlishi mumkin. Irsiy G. d. yaqin qarindoshlar nikohidan tugʻilgan bolalarda koʻproquchraydi. Hayotda orttirilgan G. d. qon tizimi kasalliklarining asorati boʻlishi va turli yoshdagi kishilarda uchrashi mumkin. Koʻp qonash holati qonning ivish xususiyatini pasaytiradigan dorilar qabul qilinganda, shuningdek organizmda vitaminlar (xususan, askorbin kislota va rutin) yetishmaganda, ovqat tarkibida yangi sabzavot va mevalar boʻlmagan hollarda ham kuzatiladi. Kasallik sababini faqat vrach aniqlab, davo tayinlaydi. G. d. vitamin yetishmasligi okibatida yuzaga kelgan boʻlsa, askorbin kislota va rutinga boy ovqatlar (yangi olma, qora smorodina, naʼmatak, sitruslar va b.) yeyish tavsiya etiladi. Kasallikning oldini olish uchun tibbiyot-genetika maslahatxonasi mutaxassislariga uchrashish; hayotda orttirilgan xilida yuzaga keltirgan omillarni bartaraf etish lozim.
Sayfiy Buxoriy
S.B.ning 2 ta devoni hamda "Risolai aruz" va "Risolai musiqiy" asarlari mavjud. 1-risolada sheʼr va shoirlik, aruz qonunqoidalari, bahri va doiralari anchayin sodda va ravon til hamda uslubda tadqiq etilgan. U oʻz gʻazallarida dehqonlar va kasb-hunar egalarini madh etgan.
S.B. Movarounnaxrga qaytgach (1487), bir necha muddat Samarqand hokimi Boysunqur Mirzoga murabbiylik qilgan. 1498-yilda u Buxoroga kaytgan va shu yerda vafot etgan.
Estampaj
Foydalanish
Ilmiy, taqdimot yoki dekorativ maqsadlar uchun foydalaniladi. Arxeologlar uchun petrogliflarni hujjatlashtirish odatiy holdir. Texnikaning mohiyati boʻrtma tasvirni unga qogʻoz varagʻini qoʻyish va boʻrtiqlarni soya qilish (ishqalash) orqali bostirib olishdan iboratdir. Natijada relyefning bevosita tasviri hosil boʻladi.
Yuxarı Şilyan
Yuxari Şilyan (shuningdek, Yuxari- Sil'yan va Yukh-Sil'yan ) — Ozarbayjonning Ujar tumanidagi qishloq va munisipalitet. 4263 nafar aholi istiqomat qiladi.
Gemorragiya
Gemorragiya (yun. haimorragia) — qon tomir devorlari shikastlanganda, oʻtkazuvchanligi buzilganda qonning tashqariga chiqishi (qarang Hon ketishi).
Volterstorf Qurbaqasi
Volterstorf qurbaqasi (Wolterstorffina parvipalmata) — qurbaqalar (Bufonidae) oilasiga mansub dumsiz amfibiyalar turi. Nemis zoologi Villi Volterstorf (1864-1943) sharafiga nomlangan.
Kamerun tizmasining gʻarbiy va janubiy yon bagʻirlarida (jumladan, Kamerun togʻi) va Kamerundagi Yaunde tepaliklarida, shuningdek Nigeriya sharqidagi Obudu platosida yashaydi. Uning tabiiy yashash joyi — daryolar va kichik sharsharalar yaqinidagi yopiq soyabonli togʻli oʻrmonlar. Turlar yashash joylarini yoʻqotish xavfi ostida. Hozirda Cross River milliy bogʻida joylashgan (Cross River National Park).
Manbalar
=
Davron Hidoyatov
Davron Abdulpattaxovich Hidoyatov (1976-yilda tugʻilgan, Toshkent) — oʻzbek iqtisodchisi va davlat arbobi, Toshkent viloyati hokimi (2021), Monopoliyaga qarshi kurash qoʻmitasi raisi (2014-2017).
Oday Al-Jafal
Oday Abd Al-Jafal (1990-yil 27-mayda tugʻilgan), odatda Oday Al-Jafal nomi bilan tanilgan, suriyalik futbolchi, Suriya terma jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Jamoalardagi faoliyati
2013-yilning avgust oyida u Ummon Professional ligasi klubi Al-Suvayq klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi.
2017-yilning iyul oyida Al-Jafal Iordaniyaning "Al-Jazira" klubi bilan shartnoma imzoladi.
Xalqaro martabasi
U 2007-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati guruh bosqichida Gondurasga qarshi va 1/8 finalda Angliyaga qarshi o'ynagan.
U 2008-yilgi Osiyo U-19 chempionatida Suriya U-19 terma jamoasida ishtirok etgan.
Yutuqlar
Naft al-Vasat
Az-Zavra
Olabay haykali
Olabay haykali — Turkmaniston poytaxti Ashxobodda boʻribosar (alabay) it zotiga oʻrnatilgan zarhal haykal. Itga oʻrnatilgan dunyodagi eng katta oltin yodgorlik. Yodgorlikning umumiy balandligi 15 metr boʻlib, it haykalining oʻzi 6 metr (baʼzi manbalarda 5,7 metr), tagkursisi balandligi esa 9 metrdir. Prezident Gurbanguli Berdimuhamedovning shaxsiy tashabbusi bilan haykaltarosh Sargart Babayev yaratgan. Haykal 2020-yilning 12-noyabrida prezident ishtirok etgan marosimda ochildi.
Haykal LED ekranli tagkursi ustida oʻrnatilgan boʻlib, shaharning davlat ishchilari uchun moʻljallangan tumanida, aylana yoʻl oʻrtasida joylashgan. Turkmaniston aholisining yirik qismi qashshoqlikda yashayotgan bir paytda, xususan, mamlakatda oziq-ovqat yetishmovchiligi yuzaga kelgani xabar qilinayotgan bir paytda itga zarhal haykal oʻrnatilgani tanqidga uchradi. Haykal uchun qancha mablagʻ sarflangani nomaʼlum.
Tavsifi
Haykal shaharning davlat ishchilari uchun moʻljallangan tumanida, diametri 35 metr aylana yoʻl oʻrtasida joylashgan. Haykal LED ekranli yumaloq tagkursi ustiga oʻrnatilgan boʻlib, ekranda haqiqiy olabaylar oʻynayotgani aks etgan video koʻrsatib turiladi. Haykal prezident Berdimuhamedovning shaxsiy tashabbusi bilan yaratildi. Uni oʻrnatish ishlariga „Altin“ mahalliy shirkati yetakchilik qildi.
Ochilish marosimi
2020-yilning 12-noyabrida olabay haykali joylashgan turar-joy tumanining rasmiy ochilish marosimi uyushtirildi. Marosimda prezident Gurbanguli Berdimuhamedov qatnashdi. Marosim qatnashchilari Berdimuhamedov olabay haqida yozgan kitobni qoʻlda tutgan holda, it va prezident haqida sheʼr oʻqidi, qoʻshiq kuyladi. Shuningdek, marosim davomida yosh bolaga olabay iti sovgʻa qilindi.
Turkmaniston televideniye, radioeshittirish va kinematografiya davlat qoʻmitasi ochilish marosim haqida oʻz YouTube kanalida lavha eʼlon qildi. Kanaldagi boshqa videolar kabi, bu video ostida sharh qoldirish yoki like va dislike tugmalarini bosish funksiyalari kanal egalari tomonidan oʻchirib qoʻyilgan. Turkman matbuoti xabarlarida haykal itning „gʻururi va oʻziga ishonchini“ ifodalashi taʼkidlandi.
Tanqidi
Turkmaniston aholisining yirik qismi qashshoqlikda yashayotgan bir paytda, xususan, mamlakatda oziq-ovqat yetishmovchiligi yuzaga kelgani xabar qilinayotgan bir paytda itga zarhal haykal oʻrnatilgani tanqidga uchradi. Haykal uchun qancha mablagʻ sarflangani nomaʼlum. Olabay haykali hamda uning muallifi Sargart Babayev 2015-yilda Berdimuhamedovga bagʻishlab yasagan oltin haykal ochilishi xorij matbuotida keng yoritildi va tanqid qilindi.
Turkman hukumatining olabay it zoti xalqaro miqyosda Markaziy Osiyo choʻpon iti oʻlaroq maʼlum boʻlgan boʻribosarning „turkman zoti“ ekani haqidagi iddaolari ilmiy asosga ega emas. Amerika itboqarlar klubi boʻribosar itlarini „bugungi kunda mavjud boʻlgan eng qadimgi itlar guruhi“ deb taʼriflaydi. Klub maʼlumotlariga koʻra, „bugungi zotlarning koʻpchiligidan farqli oʻlaroq, Markaziy Osiyo choʻpon itlari inson tomonidan yaratilgan yoki biron muayyan shaxs yoki mamlakat tomonidan yaratilgan emas“.
Shuningdek, Turkmaniston hukumatining olabay itini koʻklarga koʻtarish kampaniyasiga qaramay, 2021-yilda mamlakatda qarovsiz, baʼzi holatlarda esa egasi boʻlgan itlar ham ayovsiz oʻldirilayotgani xabar qilindi. Xususan, 2021-yilning fevralida taʼsis etilgan va aprel oyiga belgilangan it bayrami arafasida poytaxt Ashxobodda qarovsiz itlar va mushuklar sanitariya xodimlari tomonidan olib ketilayotgani va oʻldirilayotgani xabar qilindi. Prezident Berdimuhamedov oʻzini Turkmaniston xalqiga hayvonlarni sevuvchi rahbar oʻlaroq koʻrsatib kelayotganiga qaramay, Ashxobod va boshqa shaharlarda qarovsiz hayvonlar shafqatsizlik bilan yoʻq qilinayotgani keskin tanqidga uchradi.
Olabay va turkman hukumati targʻiboti
Axaltaka oti va olabay iti prezident Gurbanguli Berdimuhamedov va uning hukumatining Turkmaniston milliy merosi haqidagi targʻibotida muhim oʻrin tutadi. Berdimuhamedov maʼmuriyati olabay itini milliy gʻurur manbasiga aylantirishga kurashib keladi. Tarixchi va „Turkman boʻlishni oʻrganish“ kitobi (Learning to Become Turkmen) kitobi muallifi Victoria Clement olabay iti axaltaka oti kabi „hukumatga Turkmaniston hududining mutlaq turkman ekani toʻgʻrisidagi qarashni mustahkamlashga koʻmaklashadi“, deb yozdi.
2020-yilda Turkmaniston Madaniyat vazirligi ushbu ikki jonivorni UNESCO Umumjahon nomoddiy madaniy merosi roʻyxatiga kiritish uchun hozirlanayotgani xabar qilindi. Berdimuhamedovning oʻgʻli, Turkmaniston bosh vaziri oʻrinbosari Sardor Berdimuhamedov Xalqaro olabay birlashmasi raisi etib tayinlangan. Prezident Berdimuhamedov 2019-yil „Turkman olabayi“ (Türkmen alabaýy) nomli kitobini eʼlon qildi. Berdimuhamedov oʻz kitobini shiddat bilan qarsak chalayotgan amaldorlarga taqdim etish marosimi davomida olabay haqida sheʼr ham oʻqib berdi. Sheʼrga keyinchalik qoʻshiq bastalandi. Turkmaniston davlat matbuotida prezident olabay bilan hordiq chiqarayotgani aks etgan videolar tez-tez eʼlon qilinib turiladi.
Berdimuhamedov Ashxobod bilan doʻstona munosabatda boʻlgan davlat rahbarlariga bir necha marta olabay iti bolasini yoki axaltaka otini sovgʻa qilgan. Ular orasida Oʻzbekistonning sobiq prezidenti Islom Karimov va Rossiya prezidenti Vladimir Putin bor. Berdimuhamedov olabay iti bolasini Putinga sovgʻa qilayotib uni boʻynidan ushlab, havoda ushlab turgani uchun Internetda tanqidga uchradi. Bu holatni koʻrib turgan Putin oʻrnidan turib, itni quchogʻiga oldi.
Gemorragik isitma
Gemorragik isitma — temperatura koʻtarilishi, teri ostiga va ichki aʼzolarga qon quyilishi bilan davom etadigan virusli kasalliklar guruhi. Gemorragik nefrozonefrit, Qrim gemorragik isitmasi, Omsk gemorragik isitmasi va boshqa xillari bor. Kasallik virusi yumronqoziq, dala sichqoni va boshqa kemiruvchilarda boʻlib, ulardan odamga turli yoʻllar bilan (kemiruvchilar tezagi bilan ifloslangan oziq-ovqat, suv orqali, shuningdek kana chaqqanda) yuqadi. Kasallikning barcha shakllarida qaltirash, isitmalash, bosh ogʻrigʻi, darmon qurishi, terida mayda qon quyilishlar (toshmalar) kuzatiladi: burun, milk qonaydi, ayrim aʼzolar, jumladan buyraklar zararlanadi, shu sababdan bel qattiq ogʻrib, bemorga tinchlik va uyqu bermaydi. Kasallik yengil kechganida bemor isitmalaydi, lekin qon oqishi va buyrak zararlanishi kuzatilmaydi. Kasallikning hamma xilida ham bemor kasalxonada davolanishi lozim. Davo kasallikning belgilariga qarab tayinlanadi, yurak va buyrak faoliyatini maromiga keltiradigan, qon oqishini toʻxtatadigan va boshqa doridarmonlar buyuriladi. Gemorragik isitmaning oldini olish uchun kemiruvchilarni qirish, oziq-ovqatni jips berk idishda saqlash, kanani yoʻqotish kerak.
Bosna (taom)
Bosna (Bosna) — Avstriya va Germaniya, oq non va oʻtkir soslar asosida mashhur boʻlgan taom. Bosna Amerika hot dogga oʻxshaydi, lekin yorqin oʻtkir va baharatlı taʼmga ega. Tilshunos Heinz Dieter Pol „bosna“ nomini Avstriyada „bosniyalik“ sifati birinchi navbatda oʻtkir va baharatlı idishlar bilan bogʻliqligini tushuntiradi.
Tarix
Zaltsburgda yashagan bolgariyalik Zanko Todorov retsept muallifi hisoblanadi. 1949-yilda Todorov Zaltsburgdagi Augustiner Bräu pivoxonasida pech oʻrnatdi va u erda oʻz retsepti boʻyicha dudlangan va grilda qovurilgan sosiskali hot-dog sotishni boshladi. Bu taom Zaltsburgda tezda mashhur boʻldi va 1950-yilda Todorov Zalsburgning tarixiy xududi Getraydegasse (Getreidegasse) koʻchasida oʻzining Balkan Grill doʻkonini ochdi.
Dastlab, yangi taom „nadanitsa“ (Nadanitza) deb nomlangan. Todorov oʻzining yangi doʻkonida Bosa soʻzi yozilgan peshtaxta oʻrnatishga qaror qilgan, ammo buyurtmani bajargan rassom xatoga yoʻl qoʻyib, Bosna deb yozib qoʻygan. Taomning asl nomi avstriyaliklar uchun eslab qolish qiyin boʻlganligi va pazandachilik kontekstida bosna soʻzi oʻtkir va achchiq taʼm bilan bogʻliq boʻlganligi sababli, yangi Zaltsburg hot-dogi tez orada „bosna“ nomi bilan mashhur boʻldi.
Boshqa versiyaga koʻra, bosna 1974-yilda Lintsda paydo boʻlgan. Retsept muallifi Yugoslaviyalik Petar Radisalevich deb hisoblanadi, u Zaltsburgga tashrif buyurgan va retseptni boshqa shaharga olib oʻtgan.
Ingredientlar
Bosna qovurilgan bratvurst sosiska, oq non (uzunligi boʻylab kesilgan) va xantal, piyoz va karri aralashgan achchiq sousdan iborat. Koʻpincha xantal ketchup bilan almashtiriladi yoki suyultiriladi. Sousga chili yoki qayin qalampiri ham qoʻshiladi.
Turlari
Bosnaning oʻlchamlari va aniq retsepti har bir sosiskaxonada oʻzgacha farq qiladi, ammo ularning barchasi bir necha turga boʻlinadi:
Boshqa retsept variantlari:
Rustam Xolmatov
Rustam Qurbonnazarovich Xolmatov (1961-yilda tugʻilgan, Oqqoʻrgʻon tumani, Toshkent viloyati, Oʻzbekiston SSR) — Oʻzbekiston davlat arbobi, Toshkent viloyati hokimi (2019-yil 4-iyun — 2021-yil 30-yanvar).
Biografiya
Rustam Xolmatov 1961-yilda Toshkent viloyatida tugʻilgan. 1987-yilda Toshkent xalq xoʻjaligi institutini (hozirgi Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti) tugatgan. 1977-yilda Oqqoʻrgʻon sovxozida iqtisodchi, keyin katta iqtisodchi, soʻngra bosh iqtisodchi boʻlib ishlagan.
1995-yilda Toshkent viloyati hokimining birinchi oʻrinbosari etib tayinlandi. 2003-yilda Chinoz va Quyi chirchiq tumani hokimi, 2008-yilda esa Toshkent viloyati hokimi etib tayinlangan. 2013-yilda Islom Karimovning buyrugʻi bilan lavozimidan chetlashtirildi. 2016-yilda Toshkent viloyati Bekobod tumani hokimi lavozimiga qaytdi. 2017-yilda Jizzax viloyati hokimining oʻrinbosari etib tayinlandi. 2018-yil oktyabrdan qishloq va suv xoʻjaligi, arxitektura, kapital qurilish va aloqalarni rivojlantirish boʻyicha birinchi oʻrinbosar boʻlib ishlagan.
2019-yil 4-iyunda Toshkent viloyati hokimi etib tayinlandi. 2021-yil 30-yanvar kuni oʻz xohishi bilan lavozimidan ozod qilindi. Shavkat Mirziyoyev 2021-yil 19-mart kuni xalq deputatlari Toshkent viloyati kengashining navbatdan tashqari sessiyasida Rustam Xolmatovni ishdan bo‘shatish niyati bo‘lmaganiтш lekin, uning o‘zi ishdan bo‘shash to‘g‘risida ariza yozganini ma’lum qilgan.
Mukofotlar
"Mehnat Shuxrati" ordeni (2002-yil 27 avgust)
Barle-Hertog
Barle-Hertog (Baarle-Hertog, Baerle-Duc) Belgiyaning Antverpen mintaqasida joylashgan xududiy birlik. 2006-yil 1-yanvardagi statistik maʼlumotlarga koʻra, kommuna aholisi 2306 kishini tashkil qilardi. Barle-Hertog Belgiya va Niderlandiya oʻrtasida boʻlingan Barle qishlogʻining Belgiya qismini oʻz ichiga oladi. Belgiya chegarasidan unchalik uzoq boʻlmagan Niderlandiyaning Baarle-Nassau munitsipalitetida umumiy ravishda Baarle-Hertog nomi bilan tanilgan 30 ga yaqin Belgiya anklavlari joylashgan. Xaritada ular kartografik amyobalarga oʻxshaydi, ularning baʼzilari ichida golland yadrolari mavjud. Bugungi kunda Baarle-Nassau va Baarle-Hertogning koʻplab aholisi ikki fuqarolikka ega va Belgiya va Gollandiya pasportiga ega.
Umumiy maydoni 7,48 km², aholi zichligi — 308 kishi./km² ni tashkil qiladi.
Barle-Nassau bilan chegara
left|thumb|300x300px| Belgiya va Gollandiya chegarasi oʻtadigan kafe thumb|250x250px| Belgiya hududi sariq rang bilan belgilangan Barle-Xertog va Gollandiyaning Barle-Nassau kommunasi oʻrtasidagi davlat chegarasi diqqatga sazovordir, u bloklar va yakka tartibdagi uylar orqali oʻtadi va Barle-Hertogni 24 ta alohida uchastkaga ajratadi va 20 ta eksklavlar hududi bilan oʻralgan.
Yakka tartibdagi uylar davlat chegarasi tomonidan kesilgan vaziyatda, Gollandiya qonunlariga koʻra, restoranlarni muddatidan oldin yopish kerak boʻlganda paydo boʻlgan. Keyin restoranlarning egalari chegarada, „yopilish“ paytida mijozlarni Belgiya tomonidagi stollarga koʻchirishni boshladilar.
Qiziq faktlar
„La loi c’est la loi…“ filmida davlat chegarasining shahardan oʻtishi, mahallalar va yakka tartibdagi uy-joylarni ajratib turadigan holat tasvirlangan.
Farsak, Balya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Farsak — Turkiyaning Balıkesir viloyatining Balya tumaniga qarashli qishloq.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Gökçebayır, Ezine
Gökçebayır — Turkiyaga qarashli Chanoqqalʼa viloyatining Ezine tumanidagi qishloq.
Mohammad Jakalan
Muhammad Jakalan ( محمد جقلان  ) Suriyalik futbol yarim himoyachisi, 1988-yilgi Osiyo Kubogida Suriya terma jamoasida o'ynagan.
Ipatiy Shlepov
Ipatiy Shlepov Petrovich 1889-yili tug‘ilgan, Preobrejenka qishlog‘idan, quloqqa tortilgan, quloqlar qo‘zg‘olonining faol ishtirokchisi, qatag‘ondan yashirinib yurgan. Unga ham yuqoridagi ayb qo‘yilgan.
Gökmusa, Balya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Goʻkmusa — Turkiyaning Balıkesir viloyatining Balya tumaniga qarashli qishloq.
Futbol boʻyicha 2007-yilgi Oʻzbekiston Oliy ligasi
2007-yilgi Oʻzbekiston Ligasi mavsumi. 1992-yilda Sovet Ittifoqidan mustaqillikka erishgandan keyin, Oʻzbekistonda yuqori saviyadagi 16-futbol musobaqasi boʻldi.
Vlatko Grozdanoski
Xalqaro martabasi
U 18 yoshida Ummonga qarshi oʻyinda (2001-yil 30-dekabr) terma jamoada debyut qilgan. U Makedoniya terma jamoasidagi ilk golini 2002-yil 12-oktabrda EVRO-2004 saralash bahsida Turkiya milliy terma jamoasi darvozasiga kiritdi. Shundan soʻng u 2003-yil 11-iyunda EVRO-2004 saralash bosqichida Turkiyaga, 2004-yil 11-iyunda Estoniyaga va 2008-yil 20-avgustda Lyuksemburgga qarshi oʻyinda yana bir gol urdi. Hozirgacha u Makedoniya milliy terma jamoasi safida 50ta oʻyin oʻtkazib, 4ta gol urgan. Uning soʻnggi xalqaro oʻyini 2011-yil oktabr oyida Yevropa chempionati saralashida Slovakiyaga qarshi oʻyin boʻldi.
Gemosporidiozlar
Gemosporidiozlar - uy hayvonlarining qizil qon tanachalarida va retikuloendotelial sistema hujayralarida parazitlik qiluvchi bir hujayrali gemposporidiylar qoʻzgʻatadigan kasallik. G. bilan hamma hayvonlar kasallanishi mumkin. Asosan, kanalar orqali yuqadi. Gemosporidiylar qizil qon tanachalari (eritrotsitlar)da koʻpayib qonni buzadi. Kasal hayvonlar harorati koʻtariladi, mahsuldorligi pasayadi, ichi buziladi. qoni kamayadi, qon aralash siyadi, koʻpchilik hollarda oʻladi. Davosi: G. bilan ogʻrigan hayvonlarga flavakridan, sulfantrol, piroplazmin, gemosporidin, naganin va b. doridarmonlar beriladi. Oldini olish : koʻklam va yoz oylarida kanalarga qarshi qoʻllaniladigan preparatlar vositasida hayvonlardagi kanalar yoʻqotiladi. Poda kanali yerdan boshqa joyga koʻchiriladi.
Sayfiddin Boharziy maqbarasi
thumb|Sayfiddin Boharziy maqbarasi (2020-yil)
Sayfiddin Boharziy maqbarasi — Buxorodagi meʼmoriy yodgorlik (XIII—XIV-asrlar). Buxoroning sharqiy qismi (eski Fathobod mavzei)da 2 maqbara — Bayonqulixon maqbarasi va Sayfiddin Boharziy maqbarasi bunyod etilgan. thumb|Yogʻochdan oʻyilgan Sayfiddin Boharziy dahmasi fragmenti. XIII asr. [[Buxoro muzeyi.]] Sayfiddin Boharziy maqbarasining kichik goʻrxonasi (XIII asr ikkinchi yarmi) va ziyoratxonasi (XIV asr ikkinchi yarmi) charxi gumbazli. Bosh tarzidagi peshtoq chuqur ravoqli, 2 yoniga guldastalar ishlangan. Peshtoq va guldasta oraligʻidagi yassi mehrobiy tokchalarga tuynuklar qilingan. Peshtoq yuqorisida ravoqli darchalar bor. Ziyoratxona va goʻrxona ichidagi gumbaz osti bagʻali 8 va 16 qirrali muqarnas bezaklar bilan toʻldirilgan. Maqbaraga Shayx Sayfiddin Boharziy, uning 2 oʻgʻli Jamoliddin Muhammad va Mazhariddin Mutahhar, shuningdek, nevarasi Abu Mufaxir Yahyo, evaralari Xovand Burhoniddin, Ruhiddin Shayx Dovudlar dafn etilgan. Amir Temur Buxoroga tashrif buyurganda Shayx qabrini albatta ziyorat qilgan. Uning farmoni bilan maqbara obod qilinib, ziyoratxona va sharqiy peshtoq qurilgan. Shayx qabri ustidagi yogʻoch sagʻananing yasalish uslubi, zarhal bezaklari Amir Temur davri yogʻoch oʻymakorligi sanʼatining noyob yodgorligi hisoblanadi. Sagʻanada tugʻilgan va vafot etgan sana, Qurʼondan oyatlar, Shayxni madh etuvchi madhiyalar, rangbarang naqshlar oʻzaro uygʻunlashgan. Mustaqillikdan keyin Sayfiddin Boharziy maqbarasi qayta taʼmirlanib, yodgorlik atrofida goʻzal Fathobod bogʻi bunyod etildi.
Tarixometriya
Kelib chiqishi
Tarixiometriya 19-asrning boshlarida belgiyalik matematik Adolf Ketelet tomonidan taniqli fransuz va ingliz dramaturglari faoliyatidagi yosh va yutuqlar oʻrtasidagi bogʻliqlikni oʻrganish bilan boshlangan, ammo tarixshunoslikni mashhur qilgan ingliz polimati ser Frensis Galton edi. uning 1869-yilgi asari Irsiy geniallik yaratdi. U 20-asr boshlarida Frederik Adams Vuds (tarixiyometriya atamasini kiritgan) tomonidan yanada rivojlantirildi. Shuningdek, psixolog Pol E. Meehl oʻz faoliyati davomida, asosan, tibbiyot tarixi sohasida, odatda, u tomonidan kliometrik metateoriya deb ataladigan boʻlsa-da, tarixiometriya boʻyicha bir nechta maqolalarni nashr etdi.
Tarixiometriya geniallikni ilmiy usullardan foydalangan holda oʻrganadigan birinchi soha edi.
Hozirgi tadqiqot
Mashhur hozirgi tarixiometriya tadqiqotchilari orasida Din Keyt Simonton va Charlz Myurrey bor.
Tarixiometriya Din Keyt Simonton tomonidan quyidagicha taʼriflangan: retrospektiv maʼlumotlar uchun statistik tahlilning miqdoriy usuli. Simonton ishida dastlabki maʼlumotlar ijodkorlik, geniallik va isteʼdod rivojlanishini baholash uchun koʻpincha allaqachon vafot etgan taniqli shaxslarning psixometrik bahosidan olingan.
Charlz Myurreyning " Inson yutuqlari " — bu shaxslarning texnologiya, fan va sanʼatga taʼsirini aniqlash uchun ushbu yondashuvning bir misolidir. Ushbu asar bu sohalardagi koʻplab mashhur innovatorlarni kuzatib boradi va ularga oʻtmish tarixchilari tomonidan qanchalik eʼtibor berilganligini, har bir mavzuga bagʻishlangan havolalar soni va maʼlumotnoma sahifalari soni boʻyicha aniqlaydi.
Tadqiqotga misollar
Tarixiyometriya ijodkorlik, xarizma yoki ochiqlik kabi subyektiv shaxsiy xususiyatlarni oʻrgangani sababli, aksariyat tadqiqotlar olimlar, rassomlar yoki siyosatchilarni taqqoslash bilan bogʻliq. Charlz Myurrey tomonidan oʻtkazilgan tadqiqot (Inson muvaffaqiyati), masalan, Eynshteyn va Nyutonni eng muhim fiziklar, Mikelanjelo esa gʻarbning eng yuqori darajali rassomi sifatida tasniflanadi. Yana bir misol sifatida, bir nechta tadqiqotlar Amerika Qoʻshma Shtatlari prezidentlari va prezidentlikka nomzodlarning xarizma va hatto IQ darajasini taqqoslagan. Oxirgi tadqiqot Jon Kvinsi Adamsni AQShning eng aqlli prezidenti sifatida tasniflaydi, uning taxminiy IQ darajasi 165 dan 175 gacha Tarixiometrik tahlil musiqashunoslik sohasida ham muvaffaqiyatli qoʻllanilgan. Bir kashfiyotchi tadqiqotida tadqiqotchilar Klara Shumann (1819-1896) hayoti davomida bergan 1300 dan ortiq bosma dastur varaqalari (pleylistlar) toʻplamini statistik tahlil qildilar. Olingan tahlillar Klara Shumanning klassik fortepiano musiqasi repertuarini kanonlashtirishdagi taʼsirchan rolini ochib berdi. Uning repertuar tanlash strategiyasi oʻta anʼanaviy tendentsiyalarga asoslangan edi.
Tanqid
Tarixiometriya tarixiy hujjatlar kabi bilvosita maʼlumotlarga asoslanganligi va koʻp jihatdan statistik maʼlumotlarga tayanganligi sababli, ushbu tadqiqotlar natijalari baʼzi tadqiqotchilar tomonidan tanqid qilinadi, asosan taxmin qilingan natijalarni ortiqcha talqin qilish xavotirlari tufayli.
Din Keyt Saymonton tomonidan olib borilgan AQSh prezidentlarining intellektual salohiyatini oʻrganish boʻyicha yuqorida aytib oʻtilgan tadqiqot ommaviy axborot vositalarining koʻplab eʼtiborini va tanqidini tortdi, chunki u AQShning sobiq prezidenti Jorj Bushni AQSH prezidentlaridan keyingi ikkinchi oʻringa qoʻygan. GW Bushning IQ darajasi 111,1 dan 138,5 gacha baholandi, oʻrtacha 125, faqat muvaffaqiyatsiz prezident deb hisoblangan prezident Uorren Xardingnikidan koʻp, oʻrtacha IQ 124. Garchi munozarali va noaniq boʻlsa-da (mavjud maʼlumotlardagi boʻshliqlar tufayli), Simonton oʻz natijalarini yaratishda qoʻllagan yondashuv tadqiqotchilar tomonidan „oqilona“ deb topildi. Ommaviy axborot vositalarida tadqiqot baʼzida 2001-yil oʻrtalarida elektron pochta orqali tarqalgan AQSh prezidentlarining IQ aldashi bilan solishtirildi, bu Bush barcha AQSh prezidentlari orasida eng past IQ darajasiga ega ekanligini koʻrsatdi.
Sayfiddin Boharziy
Sayfiddin Boharziyning soʻfiy zohidligining tabiati haqida turli manbalarda xabar berilgan. Xususan, XV asr shoiri. Abdurahmon Jomiyning aytishicha, Sayfiddin Boharziy ustozi Najmiddin Kubro tomonidan Buxoroga yuborilgan va u yerda shayx 40 yilga yaqin yashagan. Shayx Buxoroda nufuzli mavqega ega boʻlgan, aholi oʻrtasida mashhurlik va moʻgʻul hukmdorlari oʻrtasida katta taʼsirga ega boʻlgan, 1273—1276-yillarda vayron qilingan yirik maʼnaviyat maktablaridan biri — Xoniye madrasasining mudarrisi va mutavvali (vaqf jamgʻarmalari boshqaruvchisi) edi. Chingiziylar oʻrtasidagi oʻzaro urush paytida Buxoroning navbatdagi pogromida.
Sayfiddin Boharziy moʻgʻullar istilosi bilan bogʻliq barcha voqealarga faol munosabatda boʻldi. Maʼlumki, bu ogʻir damlarda soʻfiylar xalqni noumid qarshilikka chorlashda boshqalardan koʻra koʻproq gʻayratli boʻlgan. Sayfiddin Boharziy moʻgʻullar istilosining butun ogʻriqli jarayonini kuzatdi, mahalliy aholining shafqatsizligini, maʼnaviy tanazzulini koʻrdi va xalqni haqiqiy qadriyatlarni tiklashga chaqirdi.
Sayfiddin Boharziy taʼsirida alohida moʻgʻullar islom dinini qabul qila boshladilar, masjid va madrasalar qurilishiga homiylik qildilar. Islom dinini qabul qilgan hukmdorlar Shayx Sayfiddin Boharziyning duosini olishni sharaf deb bilganlar. Oltin Oʻrda xoni Berke buyuk shayx qoʻlidan Islomni qabul qilish uchun Volganing quyi oqimidan Buxoroga maxsus yetib keldi.
Nufuzli Shayx Boharziy taʼsirida baʼzi moʻgʻullar ham islom dinini qabul qila boshladilar. Sayfiddin Boharziy va Berke haqida eshitgan. U oʻzining hurmati belgisi sifatida unga paizu sovgʻa sifatida yubordi — maqtov yorligʻining analogi boʻlgan planshet. Shayxning munosabati oʻziga xos edi.
„Tarix baybarsa“ („Baybars solnomasi“) koʻp jildli asari muallifi Rukn-ad-din-Baybars Berke qanday sharoitda musulmon boʻlganini batafsil bayon qilgan.
U Berke mamlakati taxtiga oʻtirdi. U islomni qabul qildi, taqvodor boʻldi, din mayoqlarini oʻrnatdi, musulmonlar qonun-qoidalarini tarqatdi… Oʻz mamlakatining turli hududlarida masjid va madrasalar qurishga kirishdi. Uning islom dinini qabul qilishiga ash-shayx Najm ad-din Kubro … muridlarini yirik shaharlar oʻrtasida taqsimlaganligi sabab boʻlgan. Yuborildi … Sayfiddin Boharziy — Buxoroga.
Sayfiddin Boharziy Fathoboddagi xonaqoning (xalifaning) boshligʻi boʻlib, xonaqoni boshqargan va unda 40 yilga yaqin yashagan. Shayx 1261-yilda vafotidan soʻng Buxoroning bosh ziyoratgohi boʻlgan Fatxoboddagi soʻfiylar birodarligining mafkuraviy markazi, maʼnaviy asosi boʻlgan xonaqoh hududida maxsus qurilgan qabrga dafn etilgan. Muhtaram dafn etilgan joy yonida 1358-yilda Buyan-Kulixon maqbarasi, XIV asr oxirida esa qadimiy qabr oʻrnida Sayfiddin Boharziy maqbarasi qurilgan.
Mohamed Jazaeri
Mohamed Jazaeri (1958-yil 18-fevralda tugʻilgan) — suriyalik futbolchi. U 1980-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlarida erkaklar o'rtasidagi turnirda qatnashgan.
Miura-ori
thumb|250x250px| Miura-ori naqshi thumb|250x250px| Animatsiya Miura-ori (ミウラ折り) — kosmik sunʼiy yoʻldoshlarda quyosh batareyalarining katta ustanovkalarini joylashtirishda qoʻllaniladigan qattik qatlamlashga asoslangan tizim. Bu tizim 1970-yilda yapon astrofiziki Koryo Miura tomonidan kashf etilgan. Bugungi kunda qogʻoz hujjatlar, xususan, hududiy xaritalarni tahlash jarayonida foydalaniladi. Anʼanaviy kartochkalarni tahlash usullaridan farqli oʻlaroq, miura-ori burmalari perpendikulyar emas, balki bir-biriga biroz moyil (84 ° va 96 °) holda tahlanadi. Natijada, bunday karta bir harakatda ochilishi va yigʻilishi mumkin va koʻp qatlamli burmalarning yoʻqligi qogʻozdagi yukni kamaytiradi. Bu qattiq origami amaliy ahamiyatiga yaxshi misol boʻlib, burmalarni ikkita tekis, mutlaqo qattiq sirtni bogʻlaydigan ilmoqlar deb hisoblaydi.
Havolalar
https://miuraori.biz/
https://web.archive.org/web/20130527015244/http://www.miura-ori.com/index.html
Amy Smart
Emi Layl Smart (Amy Lysle Smart)1976 -yil 26-mart, Los-Anjeles, Kaliforniya, AQSH) — amerikalik aktrisa va sobiq moda modeli . Emi Smart o'zining modellik faoliyatini Italiyada boshlagan va keyin aktyorlik maktabiga o'qishga kirgan. Uning birinchi kinodagi rolini 1997-yilda "How to Make the Cruelest Month" da o'ynagan edi. "Outside Providence" (1999), "Road Trip" (2000), "Rat Race" (2001), "The Butterfly Effect" (2004), "Just Friends" (2005), "Mirrors"  2008), kabi kinolarda rol ijro etgan.