cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shukur Qurbon
Ijodi
Shukur Qurbonning “Oqqushlar koʻli” (1978), “Sogʻinch darvozasi” (1980), “Nafas” (1982), “Ona tilim” (1984), “Yoz kunlari” (1986), “Yori jonim” (1988), “Bir qalb manzarasi” (1990), “Sizni Xudo yetkazdi” (1995), “Arbaʼin-1” (2002), “Bayram ‒ bolalarniki” (2006), “Ellikqalʼa daftari”, “Baliqchiliklar”, “Tohir Malik saboqlari”, “Abdulla Oripov saboqlari” (2008), “Ozoringni sogʻindim”, “Hadisi shariflar asosida 1600 toʻrtlik” (2011), “Ozod Sharafiddinov saboqlari”, “Muhammad Yusuf saboqlari” (2012), “Sharq marvaridi” kabi sheʼrlar, badialardan iborat kitoblari nashr etildi. U “Temur Malik”, “Behzod”, “Soʻz yoʻli”, “Vatandan ketish”, “Doʻst”, “Anbar ona”, “Onam qoshidasan yoxud singlim Muhabbatga maktublar”, “Singlim”, “Ukajonlar, singiljonlarim”, “Tinchlik toʻgʻrisida notinch bir qoʻshiq”, “Hamroh”, “Bir qalb manzarasi” kabi dostonlar yozdi. Shoirning “Ustod Shodi yoxud bastakor haqida hikoyat” dostoni asosidagi bir soatlik radiopostanovkasi Oʻzbekiston radiosi “Oltin fondi”dan oʻrin oldi. Tarjimon sifatida F. Petrarka, A. Pushkin, A. Mitskevich, J. Prever, N. Hikmat, M. Lermontov, R. Hamzatov, Ye. Yevtushenko va boshqa mumtoz hamda zamonaviy shoirlar asarlarini ona tilimizga oʻgirdi. Shukur Qurbon maʼnaviy-maʼrifiy yonalishdagi asarlari uchun 1989-yilda Oʻrta Osiyo va Qozogʻiston musulmonlari diniy boshqarmasining mukofoti bilan taqdirlangan.
Dermatologiya va venerologiya ilmiy tadqiqot instituti
Dermatologiya va venerologiya ilmiy tadqiqot instituti — Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligiga qarashli ilmiy tadqiqot muassasasi. 1932 yil Toshkent shahrida tashkil etilgan. Institutda jinsiy yoʻl bilan yuqadigan kasalliklar, keng tarqalgan dermatozlar va dermatomikozlar, shuningdek, moxovni aniqlash, davolash va oldini olish ustida tadqiqotlar olib boriladi. Bunda S. Xidirov, U. K. Beluxa, M. Obidov, A. Vaysov kabi olimlarning xizmatlari katta. Institutda jinsiy yoʻl bilan yuqadigan infeksiyalar, mikologiya, dermatologiya boʻlimlari, ilmiytashkiliy boʻlim, ilmiy-maslahat poliklinikasi va mikrobiologiya, serodiagnostika, immunologiya, farmakoterapiya, bio-kimyo va morfologiya laboratoriya.lari, 160 oʻrinli klinik kasalxona, kutubxona, vivariy va h.k. bor (2001). Institutda 4 fan doktori (S. Arifov, K. Yoʻldoshev, A. Rahmatov, E. Eshboyev), 27 fan nomzodi va b. xodimlar xizmat qiladi (2001). Institut Davlat fan va texnika qoʻmitasi, chet el grandlarini yutgan. Institutda ilmiy toʻplam, monografiya, darslik va turli qoʻllanmalar chop etiladi, ixtirolar qilinadi, dermatovenerologiyaning dolzarb muammolari boʻyicha ilmiy-amaliy anjumanlar oʻtkaziladi.
Kani Tumani, Gifu
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/Kani_District_in_Gifu_Prefecture.svg/220px-Kani_District_in_Gifu_Prefecture.svg.png|thumb| Mitakening Gifu prefekturasidagi joylashuvi Kani Yaponiyaning Gifu qismida joylashgan tuman. 2011-yilgi holatga ko'ra, uning aholisi 18, 709 kishini tashkil qiladi. Hududi esa 56.61km2.
Tumanda faqat bitta shahar qoldi, u ham bo'lsa Mitake.
Direkli, Amasya
Direkli — Amasya viloyatining Amasya tumanidagi qishloqlardan biri.
Shimoliy Qozogʻiston
right|thumb|450x450px|{{Legend|#FF7158|[[Markaziy Qozogʻiston}}{{Legend|#C3BD78|Shimoliy Qozogʻiston}}{{Legend|#F1AD29|Janubiy Qozogʻiston}}{{Legend|#74A2D0|Sharqiy Qozogʻiston}}{{Legend|#66E84F|Gʻarbiy Qozogʻiston}}]] Shimoliy Qozogʻiston-gʻarbda Ural platosidan sharqda Irtish tekisligigacha,shimolda Shimoliy Qozoq tekisligidan janubda Sariarqoning kichik tizmalarigacha choʻzilgan hududdir.U Shimoliy Qozogʻiston,Qoʻstanay, Oqmola va Pavlodar viloyatlarini oʻz ichiga oladi. Uning hududida Qozog'iston Respublikasining poytaxti - Ostona joylashgan. Eng yirik shaharlari: Pavlodar, Petropavlovsk, Qoʻstanay, Ekibastuz, Kokshetau.
Tuproq
left|thumb|150x150px| [[Koʻkchatov togʻlari|Koʻkshetov platosida Borovoy koʻli]] Hududning relyefi asosan tekis.Uning shimoliy va sharqiy qismlarini Shimoliy Qozoq tekisligi egallaydi.Bu dasht tekisligida plastinkasimon chuqurliklar va ular bilan almashinadigan tizmalar koʻp.Ularning aksariyatida chuchuk va sho'r ko'llar mavjud.Qurg'oqchilik yillarida ularning ba'zilari quriydi.Janub va janubi-sharqda Shimoliy Qozoq tekisligi asta-sekin ko'tariladi va Kokshetauning janubida go'zallik "Qozog'iston Shveytsariyasi" bilan tenglashtirilgan go'zal tepalik (Kokshetau tepaligi) bilan almashtiriladi. Unchalik baland boʻlmagan,lekin toshloq,tizma va qaragʻay oʻrmonlari bilan oʻralgan togʻ tizmalari ajoyib suratga oʻxshaydi.Toʻlqinlararo chuqurlikdagi koʻllar va ularning qirgʻoqlaridagi yumaloq toshlar va turli shakldagi choʻqqilar oʻziga xos koʻrinish beradi.Tumanning gʻarbida Toʻrgʻay platosi, shimolda adirlar, baland tekisliklar va sayoz koʻllar, janubida tekis adirlar bor. Toʻrgʻay platosini shimoldan janubga toʻgʻridan-toʻgʻri toʻgʻridan-toʻgʻri toʻgʻridan-toʻgʻri kesib oʻtadi, uning kengligi 20—75 km, tubi tekis.
Sanoat
Tog'-kon sanoati temir rudasi,asbest, boksit,ko'mir va boshqalarni ishlab chiqaradi ishlab chiqarish bilan bog'liq holda shakllangan.Ular oʻtgan asrning 60-yillarida rivojlana boshlagan boʻlsa-da,tuman iqtisodiyotida hali ham muhim oʻrin tutadi.Qora metallurgiya temir rudasini qazib olish va boyitishga asoslangan.Bu Sokolov-Sarybay va Lisakovsk PBC (cho'kindi qatlamlaridagi konlar).Rudadagi temirning o'rtacha miqdori 34,3% ni tashkil qiladi,lekin uni ishlatishdagi muammolardan biri bu fosfor (0,48%).Korxona 80 yil davomida ruda zahiralari bilan ta’minlangan.Oqsu ferroqotishma zavodi mamlakatimizdagi kremniy, marganets va xromli temir qotishmalarining eng yirik ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. Xom ashyo sifatida Gʻarbiy Qozogʻistonning xromiti, Markaziy Qozogʻistonning marganets rudalaridan foydalanadi. Rangli metallurgiyadan boksit ishlab chiqarish rivojlangan (Arqaliq shahri yaqinida). Alyuminiy dunyodagi eng yirik zavodlardan biri bo'lgan va alyuminiy oksidi ishlab chiqaradigan mamlakatimizdagi yagona Pavlodar alyuminiy zavodiga yuboriladi.
Pavlodarda neftni qayta ishlash zavodi ishlaydi. Mamlakatda 2-o'rin (yiliga 2 mln. tonnadan ortiq).Shimoliy Qozogʻistonning mashinasozlik va metallga ishlov berish sanoati korxonalari tomonidan ishlab chiqarilgan qishloq xoʻjaligi texnikasi agrobiznesga xizmat qilmoqda.Ostonada joylashgan zavodlar (“Astanaauylmash”,“Kazakauylmash”) oʻroq mashinalari,pichan oʻrish mashinalari,suyuqliklarni soladigan nasoslar,Pavlodarda traktorlar, Makinskda ular uchun ehtiyot qismlar, Qalqamanda buldozerlar ishlab chiqaradi. Bu tarmoqlar import xomashyo bilan ishlaydi.
Shimoliy Qozog'istondagi elektr stansiyalari-Ekibastuzdagi GRES-1 (quvvati 4 mln. kVt/soat) GRES6-2 (1 mln. kVt/soat). Ekibastuz va Maykubi havzalarida qoʻngʻir koʻmir va koʻmir qazib olinadi,ular nafaqat Qozogʻiston,balki issiqlik elektr stansiyalarini ham taʼminlaydi.Qurilish sanoati korxonalari gʻisht va temir-beton konstruksiyalarni (Ostona va Qoʻstanay) ishlab chiqaradi.Qurilishda ishlatiladigan toshlar Atbasar va Shortandi karerlaridan olinadi. Bundan tashqari, mahalliy qurilish materiallari ishlatiladi - tosh, gil, pista.
Qishloq xo'jaligi
Qozog'istonda eng rivojlangan agrobiznes shimoliy iqtisodiy zonada joylashgan.Shimoliy Qozogʻiston mamlakatning eng yirik gʻalla yetishtiruvchi hududidir.Ekin maydonlarining moʻlligi qishloq xoʻjaligini rivojlantirishga ijobiy taʼsir koʻrsatmoqda.Asosiy ixtisosligi (80% ekin maydonlari) bahorgi bug'doy etishtirishdir.Eng yirik donli ekin maydonlari Shimoliy Qozogʻiston,Qoʻstanay va Aqmola viloyatlarida (3 mln.ga dan ortiq) joylashgan.
Bundan tashqari,bu yerda suli,arpa,kuzgi bugʻdoy,grechka pishiriladi.Iqtisodiy rayon umumiy gʻalla hosili boʻyicha Qozogʻistonda eng yirik (67%) boʻlib,uning asosiy qismi uchta viloyat – Oqmoʻla, Shimoliy Qozogʻiston va Qoʻstanay viloyatlariga toʻgʻri keladi. Texnik ekinlarning ulushi (kungaboqar, zig'ir, xantal va boshqalar) kichik, ammo kungaboqarning hosildorligi ancha yuqori - mamlakatdagi umumiy hosilning 11%.
Sabzavot,kartoshka va poliz ekinlari shahar atrofi va daryo vodiylarida yetishtiriladi.Bu ekinlarning umumiy ulushi 15 foizni tashkil etadi,biroq u butun viloyat aholisini qamrab oladi.Viloyat qishloq xoʻjaligi yerlarining katta qismini (25% ga yaqinini) yem-xashak ekinlari – koʻp yillik oʻtlar, makkajoʻxori, yem lavlagi ekadi.Viloyatda sut, goʻsht-sut yoʻnalishli chorvachilik boqish mumkin boʻlgan yaylov va oʻtloqlar koʻp. Qoʻy, ot, parrandachilik, choʻchqachilik xoʻjaliklari ham rivojlangan.
Idgay Tazetdinov
Futbolchilik faoliyati
Idgay Borisovich Tazetdinov futbolchilik faoliyatini dastlab Toshkentning „Medik“ bolalar jamoasida, keyinchalik esa „Mehnat“ klubida boshlagan. 1953-1955-yillarda Toshkentning „Spartak“ jamoasining „B“ toifasida o‘ynagan. 1956-yildan "Paxtakor"da faoliyatini davom ettirgan. To‘rt yil davomida „B“ toifasida 108 ta o‘yin o‘tkazgan, ushbu o‘yinlarda 21 ta gol urishga muvaffaq bo‘lgan.
Kamerun Olimpiada oʻyinlarida
Kamerun birinchi marta 1964-yilda Olimpiya o'yinlarida qatnashgan va o'shandan beri har bir yozgi Olimpiya o'yinlarida ishtirok etish uchun sportchilarni yuborgan. Mamlakat 1976-yilgi Yozgi Olimpiya o'yinlaridan uch kunlik musobaqadan so'ng, Janubiy Afrikaning aparteid bilan sport aloqalari bo'lgan Yangi Zelandiyaning ishtirokiga javoban keng Afrika boykotiga qo'shilish uchun qatnashmadi. Kamerun ham bir martta, 2002-yilda Qishki Olimpiya o'yinlarida yagona vakil Isaak Menyoli bilan ishtirok etgan.
Shimoliy Qozogʻiston
Qishloq xo'jaligi
Sut va yog' sanoati sariyog ',pishloq va sut kukuni ishlab chiqarishga ixtisoslashgan.Viloyatda aholi jon boshiga oʻrtacha respublika koʻrsatkichidan 2 barobar yuqori.Barcha shaharlarda (ayrim qishloq aholi punktlarida) yengil sanoat korxonalari mavjud.Ular charm,toʻqimachilik va tikuvchilik buyumlari ishlab chiqaradi.
Idgay Tazetdinov
Murabbiylik faoliyati
Tazetdinov shuningdek, "Yangiyer" (1971-1972-yillar), "Andijon" (1973-yil) va „Yangiariq“ (1974-yil) klublari katta murabbiy hamda Yangiyer jamoasi rahbari (1976-yil) sifatida faoliyat ko‘rsatgan.
Shimoliy Qozogʻiston
Qishloq xo'jaligi
Viloyatda tashilayotgan yuklarning 20 foizdan ortigʻi avtomobil transportiga toʻgʻri keladi.Natijada Shimoliy Qozogʻistonda quyidagi hududiy ishlab chiqarish majmualari va ishlab chiqarish tarmoqlari shakllandi.Pavlodar-Ekibastuz agrobiznes (Pavlodar,Oqsuv,Ekibastuz) iqtisodiy rayoni iqtisodiyotining asosi.U koʻmir,elektr energiyasi, ferroqotishma va alumina ishlab chiqaruvchi yirik korxonalardan iborat. Traktor va qishloq xoʻjaligi mashinasozligi, kimyo va neftni qayta ishlash sanoati ham rivojlangan. Oqsu ferroqotishma zavodi mahsulotlariga jahon bozorida talab katta.
Nilofar Sakhi
Nilofar Sakhi Afgʻonistondagi tinchlik, inson huquqlari va taraqqiyot boʻyicha amaliyotchi. U Afgʻoniston Amerika Universitetining sobiq bosh ijrochi direktori. U Afgʻoniston Ochiq Jamiyat jamgʻarmasining mamlakatdagi sobiq direktori. U, shuningdek, Afgʻonistonning Hirot shahrida joylashgan ayollarning birinchi nodavlat tashkiloti — Ayollar faoliyati va ijtimoiy xizmatlar uyushmasi (WASSA) asoschisi va sobiq ijrochi direktori.
Idgay Tazetdinov
Murabbiylik faoliyati
1977-yildan esa "Paxtakor" murabbiyi sifatida ishlay boshlagan.
Zhao Xuri
Zhao Xuri (1985-yil 3-dekabrda tugʻilgan) — xitoylik futbolchi, hozirda Xitoyning Birinchi Liga divizionida „Sichuan Jiuniu“ jamoasida oʻynaydi.
Kamerun Olimpiada oʻyinlarida
Kamerunlik sportchilar jami oltita medalni, shu jumladan 2000-yilgi yozgi Olimpiya o'yinlarida futbol bo'yicha oltin medalni qo'lga kiritishdi.
Ivan Piryev
Ivan Aleksandrovich Piryev (1901-yil 17-noyabrda) tavallud topgan. Sovet kinorejissyori, aktyor, oʻqituvchi, jamoat arbobi, Stalin mukofoti sovrindoridir.
Zhao Xuri
Klubdagi faoliyati
Zhao Xuri futbolchilik faoliyatini ikkinchi divizionning „Dalian Sidelong“ jamoasida boshlagan. 2003-yilgi liga mavsumida u tezda mashhurlikka erishgan va liganing 27 oʻyinida oʻynab, debyut mavsumida ikkita gol urgan. Keyingi mavsum ancha qiyin yilni oʻtkazgan, chunki Zhao mavsumning koʻp qismida atigi toʻqqizta oʻyinda maydonga tushgan qolgan vaqtlarda jarohat bilan oʻtkazgan. 2010-yilgi mavsum boshida „Shaanxi Renhe“ga o‘tgan.
Ivan Piryev
Biografiya
Dastlabki yillari Ivan Aleksandrovich Piryev 1901-yil 17- noyabrda Tomsk viloyati, Barnaul tumani, Kamen qishlogʻida (hozirgi Oltoy oʻlkasi, Kalamenka-on-Obi shahri) dehqon oilasida tugʻiladi. Otasi jangda halok boʻladi, onda shaharga ishlash uchun keladi. Uning Ivan bobosi qadimgi imonli Sopi Komogorovning katta oilasida tarbiyalanadi. Sakkiz yoshidan boshlab uy yumushlariga yordam bergan. 11 yoshida onasi bulan yashash uchun Mariinkshga koʻchib oʻtadi. Ogʻay onasi bilan janjallashib uyini tark etadi. U koʻplab joylarda oshpaz, kolbasa doʻkonida yoradmchi, poyezdlarda sigaret sotuvchi va koʻplab gazetalar sotgan.
Idgay Tazetdinov
Murabbiylik faoliyati
Idgay Tazetdinov 1979-yilning 11-avgustida jamoasi bilan Dneprodzerjinsk osmonida aviahalokatga uchragan.
Kamerun Olimpiada oʻyinlarida
Kamerun Olimpiya va sport qo'mitasi 1963-yilda XOQ tomonidan yaratilgan va tan olingan.
Jalgiskan
1999- yilda qishloq aholisi 1125 kishi (545 erkak va 580 ayol) edi. 2009 yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 780 kishi (398 erkak va 382 ayol) yashayotgan.
Zhao Xuri
Klubdagi faoliyati
Zhao 2011-yilning 26-dekabrida Rong Hao, Li Jianbin va Peng Xinli bilan birga Guangzhou Evergrandga oʻtgan. U klubdagi debyutini 2012-yilning 25-fevralida Xitoy FA Superkubogida „Tianjin Teda“ga qarshi oʻyinda (2:1) oʻtkazgan. U klub uchun birinchi golini 2012-yil 21-iyulda Henan Jianyega qarshi o‘yinda (2:1) kiritgan.
Mandy Freeman
Miranda Aleksis Friman (1995-yil 23-martda tug'ilgan) - amerikalik futbolchi, Milliy ayollar futbol ligasida NJ/NY Gotham FC himoyachisi sifatida o'ynaydi.
Ivan Piryev
Biografiya
Aktyor Gubprofsovet teatr studiyasida oʻqidi. Grigoriy Aleksandr bilan uchrashib yaqindan doʻstlashdi. Oʻral proletariati tashkilotchilaridan biriga aylandi.
Mandy Freeman
Faoliyati
Freeman 2013-yildan 2016-yilgacha USC uchun o'ynagan, u 2016-yilgi NCAA milliy chempionatida g'olib chiqqan jamoaning bir qismi edi.
Sky Blue FC, 2017-yildan hozirgi kungacha
Freeman Sky Blue FC tomonidan 2017 NWSL kolleji loyihasida 10-chi umumiy tanlov bilan tuzilgan. U 2017-yilgi mavsumda 21 o'yinda maydonga tushdi. Friman 2018 NWSL mavsumi uchun Sky Blue FCga qaytib keldi va u erda yana bir bor jamoa uchun 21 o'yinda maydonga tushdi.
Fransuaza Barre-Sinoussi
,
Zhao Xuri
Klubdagi faoliyati
2016-yilning 21-yanvarida Zhao Xitoyning Birinchi Liga jamoasi „Tianjin Quanjian“ga o‘tgan. U klubdagi debyutini 2016-yilning 13-martida „Qingdao Huanghai“ga qarshi oʻyinda (3:0) oʻtkazgan. U klubdagi ilk golini 2016-yilning 19-martida Zhejiang Yitengga qarshi oʻyinda (5:2) kiritgan.
Mandy Freeman
Sky Blue FC, 2017-yildan hozirgi kungacha
Friman 2019-yilgi NWSL mavsumi oldidan mavsumoldi mashg'ulotlari paytida o'ng to'pig'idagi axilles tendonini yirtib tashladi, bu jarohat uni mavsumda o'tkaza olmaydi.
Fransuaza Barre-Sinoussi
Fransuaza Barre-Sinoussi (Françoise Barré-Sinoussi,Fransuaza Barre- [fʁɑ̃swaz baʁesinusi]; 1947-yil 30-iyul, Parij) - fransuz virusologi, 2008-yilgi tibbiyot va fiziologiya bo'yicha Nobel mukofoti sovrindori bo'lib, u Xarald zur Xauzen va Lyuk Montanye bilan birga bo'lgan. Ikkinchi rahbarligida u 1983-yilda odamlarda orttirilgan immunitet tanqisligi sindromini keltirib chiqaradigan OIV retrovirusini kashf qilishda ishtirok etdi. Fransiya Fanlar Akademiyasi aʼzosi, AQSh Milliy Tibbiyot Akademiyasining xorijiy aʼzosi (2018 ). Doktor, Paster institutining nafaqadagi faxriy xodimi.
Zhao Xuri
Xalqaro faoliyati
Zhaoning 2003-yilgi mavsumda Sichuan First Citydagi oʻyinlari 2003-yilgi futbol boʻyicha Sharqiy Osiyo chempionatida oʻynash uchun Xitoy terma jamoasiga chaqiruv olishiga sabab boʻldi. U 2003-yilning 7-dekabrida Janubiy Koreyaga qarshi oʻyinda (1:0) turnirda debyut qilgan. Turnir davomida Zhao oʻzining birinchi golini 2003-yil 10-dekabrda Gonkongga qarshi oʻyinda (3:1) kiritgan.
2008-yilda Zhao 2008-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ishtirok etish huquqiga ega boʻlgan va u turnirdagi uchta guruh oʻyinlaridan ikkitasida maydonga tushgan. Turnir yakuniga yetganidan soʻng, u terma jamoaga chaqirilmagan, toki oʻsha vaqtdagi bosh murabbiy Gao Xongbo uni 2009-yil 29-mayda Germaniyaga qarshi oʻyinga jalb etmagunicha.
Klub
Dalian Shide
Guangzhou Evergrand
Nilofar Sakhi
Yoshligi va taʼlimi
Nilofar Sakhi George Mason universitetida PhD darajasiga ega. Shuningdek, u Johns Hopkins ilgʻor xalqaro tadqiqotlar maktabida Xalqaro davlat siyosati boʻyicha magistrlik darajasini va Sharqiy Mennonite universitetida munozaralarni hal qilish va tinchlik oʻrnatish boʻyicha magistr darajasiga ega. Siyosatshunoslik boʻyicha bakalavr darajasiga ega. Sakhi Fulbright stipendiyasiga ham ega.(2007-yil).
Ivan Piryev
Biografiya
Senariy muallifi
Idgay Tazetdinov
Murabbiylik faoliyati
Idgay Tazetdinov: Turmush o‘rtog‘i — Alla Sergeyevna Shulepina-Tazetdinova, „Kino aktyori“ ijodiy ishlab chiqarish birlashmasi rahbari vazifasida ishlagan.
Ivan Piryev
Mukofotlar va unvonlar
Davlat mukofotlari
Nilofar Sakhi
Kasbi
Nilofar Sakhi rivojlanish sohasida olim-amaliyotchi. U George Mason universitetida oʻqituvchi. Sakhi oʻz faoliyatini Pokistondagi milliy nodavlat tashkiloti Aurat Foundationda siyosiy taʼlim xodimi sifatida boshlagan. Sakhi 2002-yilda tashkil etilgan Afgʻonistonning Hirot shahridagi birinchi ayollar nodavlat tashkiloti - WASSA milliy tashkilotining asoschisi va sobiq ijrochi direktori. U yerda 2008-yilda WASSAda nizolarni tahlil qilish va hal qilish markazini tashkil qilgan. Sakhi WASSA boshqaruv kengashi raisi boʻlib ishlaydi. U Afgʻonistondagi Amerika universitetining sobiq ijrochi direktori va Ochiq jamiyat Afgʻonistonning sobiq mamlakat direktori. Mamlakat direktori lavozimida ishlashdan oldin u Afgʻonistondagi Ochiq jamiyat institutida Qonun ustuvorligi, oʻtish davri adolati, inson huquqlari va ayollar huquqlari boʻyicha katta maslahatchi boʻlgan. U 2010-yilda Xalqaro bagʻrikenglik ta’limi markazida va “Osiyo 21 yoshli yetakchilari tashabbusi”da ilmiy xodim va Kolumbiya universitetidagi Demokratiya milliy jamgʻarmasida tashrif buyuruvchi xodim sifatida ishlagan. U, shuningdek, Afgʻonistondagi Xalqaro boshqaruv qoʻmitasiga aʼzo: sohasi tinchlik yoʻllaridir
ICAWED bagʻishlash marosimida Sakhi Amerika Qoʻshma Shtatlarining sobiq birinchi xonimi Laura Bush tomonidan ayollar huquqlarini targʻib qiluvchi faoliyati uchun yuqori baholandi. Institutda, Laura Bush kutubxonasi va resurs markazi joylashgan boʻlib, AQSh Mudofaa vazirligining biznes va barqarorlik operatsiyalari boʻyicha ishchi guruhining 5 million dollarlik granti hisobidan moliyalashtirildi. Markaz faoliyati Afgʻonistonda ayollarning huquqlari va imkoniyatlarini biznes va hukumatda ilgari surish uchun zarur vositalar va resurslar bilan ta’minlashga qaratilgan. ICAWEDdagi faoliyati davomida u bir qancha nufuzli shaxslar, jumladan, Amerika Qoʻshma Shtatlari Davlat kotibi John Kerry bilan uchrashdi. Uning faoliyati asosan ayollar huquqlari va tinch iqtisodiy va ijtimoiy munosabatlarni oʻz ichiga olgan davlat siyosatini takomillashtirish uchun milliy va xalqaro darajada targʻibot qilishga qaratilgan.
“Amerika Ovozi” bilan suhbatda ayollar huquqlarining kelajagi haqida gapirar ekan, Sakhi hozirgi afgʻon jamiyatida ayollarning keyingi avlodi kuchli namunaga ega ekanligini taʼkidladi."“Parlamentda oʻz siyosiy huquqlari haqida gapirayotgan ayollardan, Malayziya va Dubayda biznesga kirib, savdo-sotiq bilan shugʻullanayotgan ayollardan, Afgʻoniston ovozini koʻtarishda xalqaro miqyosda muvaffaqiyatli shaxs boʻlgan ayollardan oʻrnak olish kerak. Ular yoʻlni koʻrsatib beradi.'"
Shimoliy Qozogʻiston
Qishloq xo'jaligi
Mamlakat va yana Rossiyaning qoʻshni viloyatlaridagi metallurgiya korxonalarining xomashyo bazasini Qoʻstanay ishlab chiqarish maydonchasi tashkil etadi.U temir rudasini qazib olish va qayta ishlash korxonalari faoliyat yuritadigan Qo'stanay va Rudniy shaharlarini o'z ichiga oladi.Shu bilan birga bu yerda yengil va oziq-ovqat sanoati ham rivojlangandir
Ekologik muammolar
Shimoliy Qozogʻiston iqtisodiy rayoni havosini ifloslantiruvchi asosiy manbalar-tabiiy resurslarni qazib olish bilan shugʻullanuvchi korxonalar va shahar issiqlik taʼminoti markazlari va avtotransport vositalaridir.Sanoat va maishiy chiqindilar va kul chiqindilari atrof-muhitga eng zararli hisoblanadi.Ko'p miqdorda chiqindilar nafaqat atrof-muhitga zarar etkazadi,balki inson hayotiga ham jiddiy xavf tug'diradi.Keyingi yillarda mazkur korxonalarda ekologik me’yorlarga rioya etish maqsadida atrof-muhitni muhofaza qilish choralari koʻrilmoqda.Ko'pgina korxonalar atrof-muhitga zararli moddalar chiqarmaydigan yangi texnologiyalardan foydalangan holda ishlab chiqarish quvvatlarini oshirmoqda.Sanoat chiqindilaridan qayta foydalanish iqtisodiy va ekologik jihatdan qulaydir.Masalan,Qo'stanay viloyatida tog'-kon sanoati bilan birga issiqlik elektr stansiyalarida sanoat ekologik nazorati mavjud. Natijada “Qizil Oktabr” konida chiqindilarni yoʻq qilish boʻyicha tadbirlar amalga oshirilib,chiqindilar miqdori sezilarli darajada kamaydi
Shaharlar
Hozirgi vaqtda Shimoliy Qozogʻistonda 24 ta shahar va 2 ta qishloq mavjud.Oqmola viloyati Markaziy Qozogʻistonning shimolida joylashgan.Viloyat tarkibiga respublika ahamiyatidagi Ostona shahri va 2 ta viloyat maqomidagi shaharlar - Kokshetau va Stepnogorsk kiradi
Manbalar
2. Beisenova AS, Kirabaev AS Qozog'iston geografik atlasi.- Olmaota: "Atamura", 2013.- 104 bet. ISBN 978-601-282-832-0
Toshkent lokboʻyoq zavodi aksiyadorlik jamiyati
1999-yildan "Toshkent lokboʻyoq zavodi" ochiq aksiyadorlik jamiyati. Us t a v fondidagi xorijiy investorlar ulushi 33%ni tashkil etadi. 3dda asosiy 5 ta sexda — kondensatsiya qilingan qatrondan lok tayyorlash sexi, metall idishlar tayyorlash sexi, xalk isteʼmoli mollarini ishlab chiqarish. sexi, sirbuyok va qotiruvchi moddalar ishlab chiqarish. sexi, temir oksidi (rang beruvchi) va quruq pyx oq boʻyogʻini i. ch. sexlari faoliyat koʻrsatadi.
Korxonada 2000-yildan boshlab Fargʻona yogʻmoy kti ishlab chiqaradigan glitserin asosidagi lok va sirboʻyoqning yangi xillari oʻzlashtirildi; "Navoiyazot" korxonasida ishlab chiqariladigan akril emulsiyasi asosida suvlidispersiya boʻyoqlarini ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi. 3dda soya va paxta yogʻi asosida "oksal" alifmoyini ishlab chiqarish texnologiyasi ishlab chiqildi. Temir kuporosi eritmasini i. ch. boʻyicha yangi texnologiya, shuningdek, mahalliy xom ashyo turlari — yogʻ kislotalari, boʻr, oxradan foydalanib, lokboʻyoq mahsulotlarini ishlab chiqarish.ning yangi texnologiyalari ishlab chiqildi. Mahsuloti chet ellarga eksport qilinadi. Oʻzbekiston — Rossiya "OXIDE" qoʻshma korxonasi tashkil etilgan (2003). Rossiya (Omsk, Ufa)da korxonaning savdo uylari ochilgan.
Zhao Xuri
Klub
Tianjin Quanjian
Xalqaro
Xitoy terma jamoasi
Dermatologiya
Olimlardan A. A. Akovbyan, U. M. Mirahmedov, R. A. Kapkayev, M. M. Obidov, A. X. Abdullayev, A. Sh. Vaysov, Sh. A. Hamidov, X. Sh. Shodiyevlarning ijodiy izlanishlari keng tarqalgan teri kasalliklarini keskin kamaytirishga imkon berdi.
Ad. Arifov S, Eshboyev E., Teri va tanosil kasalliklari, T., 1997.
Dermatomikozlar
Dermatomikozlar (dermato... va yun. mykes — zamburugʻ) — terining zamburugʻli kasalliklari; parazit zamburugʻlar (dermatomitsetlar) qoʻzgʻatadi. D. 4 xil boʻladi: 1) keratomikozlar — zamburugʻlar terining eng ustki muguz qavatida yoki soch kutikulasida boʻladi; unda yalligʻlanish, ogʻriq, qichishish alomatlari kuzatilmaydi. Bunga qipiqdi temiratki, eritrazma, pyedra (sochdagi suv sirka), qoʻltiq trixomikozi kiradi; 2) epidermomikozlar — zamburugʻlar terining muguz qavatida, tirnoqlarda boʻladi, koʻpincha teri yalligʻlanadi. Bunga chov va oyoq panjasi epidermofitiyasi, rubrofitiya, kandidamikozlar kiradi; 3) trixomikozlar — zamburugʻlar terining ustki qavatini yalligʻlantirib, sochning tagigacha kirib ketadi. Bularga trixofitiya, mikrosporiya, kal (favus) kiradi, ular yuqumli; 4)chuqur mikozlar — zamburugʻlar terining chuqur qavatiga oʻtib, ogʻir yalligʻlanish alomatlari, katta-kichik tugunchalar paydo qiladi; keyinchalik qon va limfa tomirlari orqali muskul, suyak va ichki aʼzolar (oʻpka, buyrak, ichak)ga ham tarqaladi. Vaqtida davolanmasa ogʻir oqibatlarga olib borishi mumkin. D.ning oldini olish uchun shaxsiy gigiyena qoidalariga qatʼiy amal qilish, kasallik manbai va bemorni vaqtida aniqlash, shuningdek, bemorning oila aʼzolari, bolalar muassasalaridagi tarbiyalanuvchilar va barcha xodimlarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazib turish lozim. Davo asosan kasallikning xili va alomatlari ga qarab buyuriladi.
Ad..Arifov S, Eshboyev E., Teri va tanosil kasalliklari, T., 1997.
Sur musiqa asbobi
Sur — misdan tayyorlanadigan mundshtukli musiqa asbobi. Qadimiy signal instrumentlaridan biri. Hayvonlarning tishlari yoki shoxlaridan tayyorlangan. Dastlab, u marosim funksiyalarini bajargan, shuningdek, ovchilar (ov suri), choʻponlar (choʻpon suri), qoʻriqchilar va jangchilar tomonidan ishlatilgan. Musiqa asbobi sifatida oʻrta asrlarning oxirlarida ishlatila boshlandi. Ov suri — gorn va valtornaning bevosita salafidir.
Sur koʻp xalqlarga, shu jumladan ruslarga ham tegishli.
Olifan Gʻarbiy Yevropada
Sur, oʻrta asrlarda, ov paytida signal berish uchun xizmat qilgan. Fil suyagidan yasalgan, kumush gʻilofli, koʻpincha nafis oʻyma naqshlar bilan bezatilgan, surlar boy feodallar va monarxlarning atributi hisoblangan. Yevropadagi eng qadimgi sulola ordenlaridan biri „Ov suri ordeni“ deb atalganligi bejiz emas.
Afsonaga koʻra, eng koʻp shuxrat qozongan, muqaddas SaturninningTuluza bazilikasida saqlangan, Roland suri hisoblanadi. „Roland qoʻshigʻi“ ga koʻra, Ronseval jangi paytida oʻlayotgan qahramon, olifan yordamida Buyuk Karl armiyasini yordamga chaqirgan.
Sharqiy slavyanlarning sur musiqa asbobi
thumb| qayin poʻstlogʻining shoxi Sur rus xalq musiqa asbobidir. U hayvon shoxidan yoki tanasi kalta va koʻpincha egik, daraxtdan yasalgan. Quyidagi turlari farqlanadi: choʻpon suri, harbiy sur va ov suri.
Ukrainaliklarda (ріг), ruslar kabi, asosan, choʻponning signal asbobi hisoblanadi. Ilgari u kolyada vaqtida ham qoʻllanilgan: kolyadachilardan biri oldinda yurib, tantana yaqinlashayotganini bildirgan. XX asrning oxirida u asta-sekin qoʻllanilmay qoʻyildi va hozirda faqat Gʻarbiy Ukrainada uchraydi.
Belarus choʻponlari surni signal vositasi sifatida ishlatganlar.
Rus ov suri odatda misdan yasalgan. Knyaz va boyar ovchilari it ovida surlardan foydalanganlar, shuningdek, xalq qoʻshiqlarini ijro etish uchun ulardan kichik ansambllarni tuzganlar. XVIII asrning ikkinchi yarmida surlardan rus sur orkestri tashkil qilingan.
Choʻpon suri (sur) — bu uzun kesilgan konus shaklidagi nay boʻlib, uning tor uchiga yogʻoch mundshtuk qoʻyilgan rus xalq cholgʻu asbobi. Choʻpon surlari qayin poʻstlogʻidan (Arxangelsk viloyati) yoki olxadan (Tver viloyati) tayyorlanishi mumkin. Choʻpon kuylari sanʼati rus qishloqlarida XX asrning oʻrtalaridayoq mavjud boʻlgan. XIX asrda choʻponning surlari qatoriga jaleyka ham qoʻshilgan.
Harbiy sur — qadimgi rus cholgʻu asbobi boʻlib, uning signallari xabarlarni uzatish uchun ishlatilgan. Rus dostonlarida ham tilga olingan.
Tokyo Tattoo Girls
Tokyo Tattoo Girls (Tokyo Tattu Qizlari), Yaponiyada Irezumi no Kuni nomi bilan tanilgan — Nikkatsu videooʻyin yorligʻi boʻlgan Sushi Typhoon Games tomonidan ishlab chiqilgan strategiya videooʻyinidir. U 2016-yilda Nikkatsu tomonidan faqat Yaponiyada PlayStation Vita uchun raqamli nom sifatida nashr etilgan va 2017-yilda NIS America tomonidan PlayStation Vita va Microsoft Windows uchun xalqaro miqyosda chiqarilgan. Asl yapon versiyasidan farqli oʻlaroq, NIS Amerikaning Vita versiyasi material koʻrinishda chiqarildi.
Sinops
Oʻyin Tokyoda, falokatdan soʻng omon qolgan aholisi bilan birgalikda dunyodan ajratib qoʻyilgan shaharda boʻlib oʻtadi. Tinchlikni saqlash maqsadida shahar yigirma uchta palataga boʻlingan, ularning har biri Kumi deb nomlangan guruh tomonidan nazorat qilinadi; yigirma uchta Kumi Ittifoqni tashkil qiladi, aytilishicha, Tokyodan qochish uchun Kumini magʻlub etish kerak boʻladi. Falokatdan soʻng, Tokyoning baʼzi aholisi tatuirovka orqali ularga kuchli qobiliyat berilganligini bilib olishadi.
Oʻyin jarayoni
Tokyo Tattoo Girls — bu strategiya oʻyini, unda oʻyinchi yigirma uchta palataning har birini zabt etish va Tokyodan qochishni maqsad qiladi; ular oʻzlariga hamroh boʻladigan ayol qahramonni tanlaydilar va unga tatuirovka qilish orqali qobiliyatlarini rivojlantirishga yordam berishadi.
Rivojlanishi va chiqarilishi
Oʻyin Nikkatsuning Sushi Typhoon Games videooʻyin yorligʻi tomonidan ishlab chiqilgan. Bu oʻyin, brend 2016-yil yanvar oyida tashkil etilganidan keyin ishlab chiqilgan birinchi oʻyin edi. Tatuirovka dizayniga Koji Tanakaning anʼanaviy yapon zarb sanʼati taʼsir koʻrsatgan.
Nikkatsu uni PlayStation Vita uchun faqat raqamli nom sifatida 2016-yil 30-sentabrda Yaponiyada chiqardi. NIS America tomonidan 2017-yil fevral oyida boʻlib oʻtgan matbuot tadbirida PlayStation Vita va Microsoft Windows uchun ingliz tilidagi mahalliylashtirilishi eʼlon qilindi ; Shimoliy Amerikada 2017-yil 14-noyabrda, Yevropada esa 17-noyabrda chiqarildi. Ularning Windows versiyasida yapon tili varianti ham mavjud va ularning PlayStation Vita versiyasi cheklangan nashrda mavjud boʻlib, unda badiiy kitob va oʻyin saundtreki mavjud.
Qabul
Sushi Typhoon Gamesning maqsadi „dunyoga oʻyin-kulgini yetkazish“ deb taʼkidlanganidek, 4Gamer.net sayti Gueed inglizcha nashri kutilgan boʻlishi kerak deb oʻyladi va uning chet el bozorida muvaffaqiyat qozonishiga va Sushi Typhoon Games uchun keyingi nomlarning rivojlanishiga umid qildi. Hardcore Gamer’dan Stiv Xannli oʻyinni Senran Kagura seriyasiga qiyosladi, chunki oʻyinda katta koʻkrakli yosh ayollar bordir.
Chernobil
thumb| [[Mir|Mir stantsiyasidan shahar va Chernobil elektr stantsiyasining fotosurati, 1997-yil]] Chernobil (,  Чернобыль Chernobil , IPA: [tɕɪrˈnobɨlʲ]) yoki Chornobil (Чорнобиль , IPA: [tʃorˈnɔbɪlʲ]  Chernobil AESining zonasidagi qisman tashlab ketilgan shahar, Ukraina shimolidagi Kiyev viloyati Vishgorod tumanida joylashgan. Chernobil taxminan 90 km Kiyevdan shimolda va 160 km Belarusiyaning Gomel shahridan janubi-gʻarbda joylashgan. Evakuatsiya qilinishidan oldin shaharda 14 000 ga yaqin aholi istiqomat qilar edi , hozirda esa 1 000 ga yaqin odam istiqomat qiladi.
Birinchi marta 1193-yilda gersoglik ov uyi sifatida tilga olingan shahar tarix davomida bir necha bor qoʻllarini almashtirgan. XVI asrda yahudiylar shaharga koʻchib oʻtdilar va 1626-yilda bu hududda hozirda tugatilgan monastir tashkil etilgan. XVIII asrning oxiriga kelib, Chernobil Tverskiy sulolasi davridagi Hasidik iudaizmining asosiy markazi boʻlib, XX asr boshlarida shahar Qirgʻinga duchor boʻlganidan keyin Chernobilni tark etgan. Yahudiy jamiyati keyinchalik Holokost paytida oʻldirilgan. 1972-yilda Chernobil Ukrainaning birinchi atom elektr stantsiyasi sifatida tanlangan. 1977-yilda ochilgan va shaharning shimolida joylashgan. Chernobil 1986-yil 5-mayda, stansiyadagi halokatli yadroviy halokatdan toʻqqiz kun oʻtib evakuatsiya qilindi, bu tarixdagi eng yirik yadroviy ofat boʻldi. Zavod ishchilari uchun uy sifatida qurilgan yaqin atrofdagi Pripyat shahri aholisi bilan bir qatorda, aholi yangi qurilgan Slavutich shahriga koʻchirildi va koʻpchilik qaytib kelmadi.
Shahar 1923-yildan Chernobil okrugining maʼmuriy markazi boʻlgan. Tabiiy ofatdan keyin, 1988-yilda, tuman tugatilib, boshqaruv qoʻshni Ivankov tumaniga oʻtkazildi. Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida 2020-yil 18-iyulda tuman tugatildi, buning natijasida Kiyev viloyatidagi tumanlar soni yettitaga qisqardi. Ivankov tumani hududi Vishgorod tumaniga birlashtirildi.
Garchi Chernobil bugungi kunda birinchi navbatda arvoh shahar boʻlsa-da, u yerda hali ham oz sonli odamlar yashaydi, „Owner of this house lives here“ yozuvlari bilan belgilangan uylarda va oz sonli hayvonlar ham yashaydi. Shuningdek, shaharda Chernobil AESdan himoyalangan hududning qoʻriqchilari va maʼmuriy xodimlari joylashgan. Shaharda ikkita umumiy doʻkon va mehmonxona mavjud.
Chernobil 2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida Chernobil jangi joyiga aylandi va rus kuchlari shaharni 24-fevraldan 2-aprelgacha bosib oldi. Uning qo‘lga olinishidan so‘ng radiatsiya darajasi ko‘tarila boshlaganini maʼlum qilindi.
Toshkent kuranti
thumb|Toshkent kuranti Toshkent kuranti - Toshkentdagi tarixiy meʼmoriy yodgorlik. Ikkinchi jahon urushida qozonilgan gʻalaba sharafiga shahar markazida qurilgan (1947, meʼmori A. Muhamedshin; bezagida Us t a Shirin qatnashgan). Minorasiga oʻrnatilgan soatni Ishiya Abramovich Eyzenshteyn, V. Solihov, L. Malikov, A. Xitsan, G. Streltsovlardan iborat soatsozlar brigadasi 4 siferblatli qilib Toshkent kuranti minorasiga oʻrnatishgan. Zilzila (1966) natijasida soat buzilgan, zudlik bilan taʼmirlanib, ishga tushirilgan. Toshkent kuranti shahar meʼmoriy ansamblining Markaziy xiyobonidagi tarkibiy qismidir. Toshkent kuranti qurilishida milliy meʼmorlik va amaliy bezak sanʼati anʼanalari qoʻllanilgan. Gʻozgon marmari bilan qoplangan va jezdan ishlangan metall qismlari oʻzaro uygʻunlashgan. Minoraning quyi qismiga oʻzbekistonlik qahramonlar nomi bitilgan marmar lavha oʻrnatilgan. Toshkent kuranti har chorak, yarim va bir soatda zang urib turadi. 1991 yilda taʼmirlangan.Kurant soati bonglari soat necha bo'lsa, shuncha marta bong uradi.
Jaime Winstone
Jaime Margaret Winstone (1985-yil 6-mayda tugʻilgan) — ingliz aktrisasi, „Bolalik“ filmidagi Bekki rolini, E4 dahshat serialidagi „Oʻlik toʻplam“da Kellini va „Osmonda Loren“ sitkomida „Soatdan keyin“ sitkomini oʻynashi bilan tanilgan.
Shaxsiy hayoti
Winstone Shimoliy Londonning Kamden shahrida tugʻilgan. U aktyor Rey Winston va uning rafiqasi Eleyn Makkauslendning qizi. Uning ikki singlisi bor: Lois (1982-yilda tugʻilgan), u qoʻshiqchi va bir paytlar aktrisa boʻlgan va Elli (2001-yilda tugʻilgan). Jaime Shimoliy Londonning Enfild shahrida oʻsgan, u yerda vaqti-vaqti bilan Enfild okrugi maktabida, mahalliy davlat maktabida qatnashgan.
Keyinchalik uning oilasi Esseks shtatining Roydon shahriga koʻchib oʻtdi, u erda u Esseks shtatidagi Harlou shahridagi Burnt Mill maktabida oʻqidi va Esseksdagi Harlou kollejining sahna sanʼati boʻlimida BTEC milliy diplomini olish uchun oʻqishni davom ettirdi. U qisqa muddat drama maktabida tahsil oldi, oʻqishni tashlab, Anuvahood va Kidulthood kabi filmlarda aktyorlik faoliyatini davom ettirdi. U Jeyms Suckling bilan 2015-yil mart oyidan beri munosabatda boʻlgan va 2016-yil sentyabr oyidan beri u bilan shugʻullangan. Ularning bir farzandi bor, Raymond Suckling ismli oʻgʻil, 2016-yil fevral oyida tugʻilgan.
Karyera
Winstonning kreditlari orasida Bullet Boy (2004), Daddyʼs Girl, Kidulthood (ikkalasi 2006) va Donkey Punch (2008) filmlari, Qotillikni tergov qilish guruhi, Vinsent (otasi bilan birga), Totally Frank, Goldplated va Dead Set va qisqa metrajli filmlar bor. "Sevgi maktublari " deb nomlangan film. U BBC uchuvchisi Phoo Action filmida rol oʻynagan, ammo suratga olish boshlanishi arafasida rejalashtirilgan serial bekor qilingan.
Winston singlisi Lois guruhi uchun bek-vokalni kuylaydi. Aktrisa sifatida u The Streetsning „When You Wasnʼt Famous“, The Twangning „Two Lovers“ singli va Hercules va Love Affairning „Blind“ singli uchun klipda suratga tushgan. 2009-yil aprel oyida u oʻsha paytdagi sevgilisi Alfi Allen bilan Madness singli „Dust Devil“ uchun musiqiy videoda rol oʻynadi.
U Hampstead teatrida "Koinotdagi eng tez soat" filmining jonlantirilgan sahnasida debyut qildi, u ham Lesterdagi Curve teatrida oʻynadi.
2010-yil mart oyida u East End kinofestivalining yangi homiysi sifatida eʼlon qilindi Stealth Media Group tomonidan ishlab chiqarilgan Manor Hunt Ball triller filmida va Richard Konnelning "Eng xavfli oʻyin " romaniga asoslangan.
2010-yilning bahorida Winston 2006-yilda Ipsvichda oʻldirilgan besh ayoldan biri boʻlgan Anneli Aldertonni BBCning „Besh qiz“ dramasida tasvirlagan. Alderton 2006-yil dekabr oyida bedarak yoʻqolgan uchinchi qiz edi. 2014-yilning yozida u „Osmon 1“ komediya dramasida „Soatdan keyin“ filmida bosh roldagi Lorenni suratga oldi.
2011-yilda u Jon Simm, Maks Bisli, Filipp Glennister va Mark Uorren rollarini ijro etgan BBCning Mad Dogs serialida paydo boʻldi.
Gayanada Islom
Gayanada islom xristianlik va hinduizmdan keyin dindorlar soni boʻyicha uchinchi dindir. 2002-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Gayana aholisining 7,3 % musulmonlar. Biroq, Pew Research Center tomonidan 2010-yilda oʻtkazilgan aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholining 6,4 foizi oʻzlarini musulmon deb bilishgan.
Islom Gayanaga Gʻarbiy Afrikadan qullar orqali kelgan, ammo plantatsiyalarda dindorlikning namoyon boʻlishi bostirilgan. Biroq, Islom haqiqatan ham XIX asrning oʻrtalarida Gayanada oʻsdi, oʻshanda koloniyaga Janubiy Osiyodan xizmatkorlar va qullar olib kelingan. 1966-yilda mustaqillikka erishgach, Gayana Yaqin Sharq mamlakatlari va musulmon dunyosining boshqa qismlari bilan aloqalarini mustahkamladi. 1998 yilda Gayana Islom hamkorlik tashkilotiga qoʻshildi.
Qurbon hayiti, Ramazon hayiti va Mavlid bayramlari Gayanada rasman tan olingan. Musulmon bayramlarini nishonlash islom taqvimidagi sanaga qarab farq qiladi.
Koʻpchilik musulmon gayanliklar hindlarning avlodlari yoki toʻgʻridan-toʻgʻri hind boʻlganligi sababli, hind tili ular oasida mashhurdir. Bu tilda ular Bollivud filmlarini tomosha qilishadi va hind musiqasini tinglashadi.
Amerikalik-gayaniyalik professor Raymond Chikri soʻzlariga koʻra, Gayana musulmonlari boshqa din vakillari bilan faol hamkorlik qiladi. Chikri aytganidek, „Gayanadagi musulmonlar va hinduiylar juda iliq munosabatlarga ega. Ular bir-birlarining makonini hurmat qilishadi, madaniy va hatto til jihatidan ham hamkorlik qilishadi.“
Musulmonlarga 1994 yilgacha ovoz berish huquqi berilmagan. Shabnam Alli „Musulmonlar Gayana ijtimoiy-iqtisodiy sektorida faol ishtirok etmoqda“ deb yozadi. Biroq hukumatda musulmonlar kam.
Tarixi
Koʻpgina Janubiy Amerika davlatlarida boʻlgani kabi, Islom Atlantika orqali boʻlgan qul savdosi orqali Gayanaga kirgan. Mandinka va fulani xalqlaridan boʻlgan musulmonlar Gayanadagi shakar plantatsiyalarida ishlash uchun qul ishchilari sifatida kelishgan. Biroq mustamlakadagi og‘ir qullik sharoiti mintaqada islom dinining yo‘q bo‘lib ketishiga olib keldi, 1838-yilda esa Hindiston, Pokiston va Afg‘onistondan 240 ming kishi koloniyaga yetib keldi. Ularning aksariyati hinduiylar edi, oz qismi esa musulmonlar edi. 1966-yilda Gayana mustaqillikka erishgandan soʻng, Misr, Iroq va Liviya kabi arab davlatlari bilan diplomatik aloqalarni yoʻlga qoʻydi, ularning Gayana poytaxti Jorjtaunda elchixonalari bor. Musulmon yoshlarning bir qismi Islomni chuqurroq oʻrganish, shuningdek, arab tilini oʻrganish uchun Saudiya Arabistoni, Misr yoki Liviyaga borishdi. 1996 yilda Gayana prezidenti Cheddi Jagan Suriya, Quvayt, Bahrayn, Qatar, BAA va Livanga safar qildi va Yaqin Sharqqa elchi tayinladi. Oʻsha yili Gayana Islom hamkorlik tashkilotida doimiy kuzatuvchi boʻldi, 1998-yilda esa mamlakat tashkilotga aʼzo boʻlib, uning 56-aʼzosiga aylandi.
Aholi
2012-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholining taxminan 6,8 % musulmon (746,955 kishidan 50,572). Musulmonlarning aksariyati hind ildizga ega. Musulmon aholisi vaqt oʻtishi bilan emigratsiya tufayli kamayib bordi.
Mamlakat boʻyicha taqsimoti
Essequibo Islands-West Demerara musulmonlarning Gayana regionlari boʻylab eng koʻp taqsimlanishiga ega. Region aholisining 12 foizga yaqinini musulmonlar tashkil qiladi. Keyingi oʻrinlarda East Berbice-Corentyne (10 %) va Mahaica-Berbice (9 %) hududlari turadi.
Gayana Markaziy Islom Tashkiloti
Gayana Markaziy Islom Tashkiloti (ingl. Central Islamic Organization of Guyana, CIOG) — Gayanadagi eng qadimgi islomiy guruhdir. Ular yetimlarga va boshqa masalalarda yordam berishadi.
Gayana Islom jamgʻarmasi
Ularning maqsadi taʼlimdir, jamgʻarma aʼzolari „jaholat jamiyatimiz va dunyomizga kirib borgan murosasizlik, irqchilik, axloqsizlik va jinoyatchilikning asosiy sababidir“ deb ishonadilar.
Jamgʻarmaning aholi punktlari faoliyati 14 ta maʼmuriy tuman tomonidan nazorat qilinadi. Jamgʻarma operatsiyalari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Islom opa-singillar milliy assotsiatsiyasi
Islom opa-singillar milliy assotsiatsiyasi (ingl. National Islamic Sisters Association) — GIJning ayollar boʻlimidir. Uyushma faoliyatiga quyidagilar kiradi:
Gayana Islom instituti
Institutni tamomlaganlarning aksariyati hozir shayx, imom bo‘lib yetishib chiqib, nafaqat Gayana, balki Karib dengizining boshqa qismlari, Shimoliy Amerika va boshqa mamlakatlardagi islom jamoalariga xizmat qilmoqda.
GII oʻz talabalariga hurmatli islom jamoalarida duot (daʼvat oʻqiydigan shaxs) boʻlishga yordam berishda davom etmoqda. Tashkilot talabalarga islom — hayot, oʻlim va boshqa dunyo tushunchalari haqida koʻproq maʼlumot olishga yordam beradi; musulmon boʻlmaganlarni Islomga jalb qilishda ularga yordam berish; Qur’on va Sunnat asosida islom haqidagi bilimlarini oshirish;
Institut talabalariga quyidagi mavzularda darslar o‘tiladi:
Gayana Ahmadiya musulmonlar jamiyati
Gayana Ahmadiya musulmonlar jamiyati (ingl. Ahmadiyya Muslim Community in Guyana) — 1960-yillarda tashkil etilgan Ahmadiya musulmon jamoasidir. Hozir jamiyat mamlakatdagi bir nechta masjidlarga egalik qiladi, jumladan Jorjtaun, Rosignol, Nyu-Amsterdam va Sisters Village masjidlari.
Kütüklü, Gerger
Kütüklü — Adıyaman viloyati Gerger tumaniga qarashli qishloq.
Oʻzbekiston — Finlandiya munosabatlari
Oʻzbekiston — Finlandiya munosabatlari — bu Oʻzbekiston bilan Finlandiya oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar.
Iqtisodiyoti
"TeliaSonera" fin-shved kompaniyasi ucell savdo belgisi ostida uyali aloqa xizmatlarini koʻrsatuvchi „OOO Coscom“ XK uyali aloqa operatorining 94% iga tegishli boʻlsa-da, 2013-yilgi korrupsion janjaldan soʻng kompaniya Markaziy Osiyo bozoridan butunlay chiqib ketishga qaror qilgan.
Finlandiya va Oʻzbekiston oʻrtasidagi savdo hajmi 2015-yilda 16 million yevroni tashkil qilgan. Finlandiya kompaniyalari asosan mashinasozlik sanoati, kimyoviy moddalar, elektr jihozlari, shuningdek, sut mahsulotlarini eksport qilmoqda. Markaziy Osiyo, xususan Oʻzbekistondan Finlandiyaga birinchi navbatda meva va sabzavotlar import qilinadi.
2016-yilning bahorida ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish boʻyicha 1998-yilgi ikki tomonlama shartnoma yangilangan. Xalqaro meʼyorlarga muvofiq berilgan hujjatni tashqi ishlar vaziri Timo Soyni va Oʻzbekiston davlat soliq qoʻmitasi raisi Botir Parpiyev imzolashgan.
2019-yilning birinchi yarmida Finlandiya qurilish sohasida faoliyat yuritayotgan 140 nafar Oʻzbekiston fuqarolarini deportatsiya qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilingan, bundan 26 yil oldin yopilgan qurilish texnik maktabining soxta diplomlari borligiga shubha bilan qarashgan. 2019-yilda 258 nafar oʻzbek fuqarosiga ish vizalari rad etilgan, faqat 42 nafar oʻzbekistonlik quruvchilarga nisbatan ijobiy qarorlar qabul qilingan.
Toshkent milliy raqs va xoreografiya oliy maktabi
Toshkent milliy raqs va xoreografiya oliy maktabi — balet artistlari va raqqos(a)lar tayyorlovchi maxsus oliy oʻquv yurti. 1947-yil Xoreografiya bilim yurti sifatida tashkil boʻlgan. 1997-yildan hozirgi nomda. Tashkilotchisi va birinchi direktori Matyusuf Xarratov (1947-58). I. Dovgelli, L. Zass, R. Karimova, M. Turgʻunboyeva va boshqa birinchi pedagoglardir. Oliy maktabda oʻrta maxsus taʼlim tizimi saqlangan holda, oliy boʻgʻinda oliy maʼlumotli bakalavrlar tayyorlanadi. „Xoreografiya pedagogikasi“, „Baletmeyster-rejissyor“, „Xoreografiya jamoalari rahbarlari“ mutaxassisliklari boʻyicha talabalar tahsil oladi. Maktabda mumtoz raqs, oʻzbek raqs, xalq sahna raqsi fanlari, „balet artisti“ boʻlimida duet mumtoz raqs chuqur oʻrgatiladi. Osiyo qitʼasidagi shu soha boʻyicha yagona oliy oʻquv yurti xisoblanadi. Oʻtgan davr mobaynida maktabdan Qunduz Mirkarimova, R. Karimova, G. Hamroyeva, G. Mavayeva, Yu. Ismatova, D. Jabborova, V. Oqilova, F. Solihova, Oʻ. Muxamedova, Z. Madrahimova kabi respublikamizning yetuk raqs ustalari yetishib chiqqan. Fransiya, Yaponiya, Turkiya, Germaniya, Lotin Amerikasi mamlakatlari, Jan. Koreya, Rossiya, Qozogʻiston kabi xorijiy davlatlar bilan oʻzaro hamkorlik, madaniyijodiy aloqalar oʻrnatilgan. Ularning yirik xoreograflari, balet maktablari bilan tajriba almashuv, „Master klass“lar oʻtkazish yoʻlga qoʻyilgan. R. Karimova, Q. Mirkarimova, G. Mavayeva, I. Kiborkova, A. Moʻminov kabilar maktabning yetakchi pedagoglaridir.
Qora ritsar
Qora ritsar atamasining boshqa maʼnolari mavjud, qarang:
Karlıca
Karlica — Turkiyaning Bayburt viloyati Bayburt tumaniga qarashli qishloq. 2010-yilda 74 nafar aholi istiqomat qilgan.
Sopol nay
Sopol nay — hushtak moslamasi boʻlib, rus anʼanaviy idish shaklidagi fleyta.
Unda barmoq uchun bir nechta teshiklar bor (1 dan 4 gacha) yoki umuman teshiklarsiz boʻlishi mumkin. Turli hayvonlar (qushlar, otlar, baliqlar) yoki chavandoz shaklida, sopol yoki pishirilmagan loydan yasaladi. Sopol nayni ustki qismi bezatilgan va sirlangan boʻlishi mumkin.
Yuqori tonli sopol naylar hushtak, hushtakboz, dudka deb ataladi. Kaluga viloyatining Xludnevo qishlogʻida guduxlar — past tonli sopol naylarni yasaganlar.
Sopol naylar dizayni boʻyicha bir necha turga boʻlinadi:
Keng maʼnoda olinganda nay yoki hushtak deb har qanday hushtak chaladigan instrumentga aytiladi.
Tarixi
Rossiyada sopol naylar X asrda paydo boʻlgan. Avvaliga ular kulolchilikning ikkinchi darajali mahsuloti boʻlgan, ammo XIX asr oxiri — XX asrning birinchi yarmida ularni ishlab chiqarish, boshqa loydan yasalgan oʻyinchoqlar qatori, markazlari Rossiyaning koʻplab mintaqalarida mavjud boʻlgan, rus xalq hunarmandchiligining mustaqil yoʻnalishiga aylandi. Masalan, Vyatka viloyatining Dymkovo aholi punkti (Dymkovo oʻyinchogʻi), Arxangelsk viloyati, Kargopol shahri (Kargopol oʻyinchogʻi), Tula viloyati, Filimonovo qishlogʻi (Filimonov oʻyinchogʻi), Abashevo, Spasskiy tumani, Tambov viloyati (Abashev oʻyinchogʻi), Nijniy Novgorod viloyati, Gorodetskiy tumani, Jbannikovo qishlogʻi (jbannikov oʻyinchogʻi), Orlov viloyati, Livenskiy tumani, Pleshkovo qishlogʻi (Pleshkovo oʻyinchogʻi), Stariy Oskol shahri, Belgorod viloyati (Stariy Oskol loydan yasalgan oʻyinchogʻi) loydan yasalgan naylari bilan mashhur boʻlgan.
Butparastlik davridan beri, sopol nay marosim va sehrli asbob sifatida ishlatilgan. Baʼzi hududlarda sopol nay chalish bolalarning bahorni kutib olish marosimlariga hamroh boʻlgan: " Kargopol hushtaklari oʻrmonga olib ketilib, hushtak chalingan. Ota-onalar kulichlar, tuxumlar, non berganlar ". Vyatka viloyatida bolalarning sopol nay chalib oʻynashi (kattalar esa balalaykalarda) ajdodlar xotirasini nishonlash kuni, hushtak raqsi deb nomlangan bayramga hamroh boʻlgan. Hozirda sopol nay bolalar musiqa oʻyinchogʻi va sanʼat va hunarmandchilik asari sifatida saqlanib qolgan.