cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carlos Ghosn
Yaponiyadan parvoz
10-fevral kuni Ghosn sobiq Disney prezidenti Michael Ovitzni, CCreative Artists Agencyning asoschilaridan birini, Gollivud agenti sifatida yolladi. 12-fevral, Nissan kompaniyasi „korruptsiya“ harakatlari uchun Ghosnga qarshi 90 million AQSh dollarli daʼvo arizasini boshladi va 29-fevral kuni, Yaponiya moliyaviy boshqaruvchilari yil davomida sobiq kengashi raisi Ghosn va boshqa rahbarlari ish haqlarini notoʻgʻri koʻrsatganligi uchun Nissan 2,42 milliard ien (22 million AQSh dollar) jarimaga tortildi.
Shaxsiy hayoti
Ghosnning birinchi nikohi Rayfoun, Livandan kelgan Rita Kordaxiy bilan edi va 1984-yilda Fransiyada uchrashgan edi. Ularning toʻrtta farzandi bor edi: Karolina, Nadine, Maya va Entoni. Ular 2012-yilda ajralishdi. 2016-yil mayda, Ghosn amerikada yashaydigan livan millatiga mansub Kerol Nahasga uylangan va bir necha oy oʻtgach, oktyabr oyida, toʻy va Kerolning 50 yilligini nishonlash uchun Parij yaqinidagi, Versal saroyining Grand Trianon bogʻida Mariya Antoinette uslubida katta kechani tashkil etdi. Yaponiya ommaviy axborot vositalarining xabarlariga koʻra, Ghosnning Tokio, Parij, Rio-De-Janeyro, Amsterdam, Beyrut va Nyu-York da oltita xususiy turar-joylariga ega.
Forbes jurnali 2006-yildan buyon „shafqatsiz raqobatdosh jahon avtomobil biznesida eng mehnatsevar inson“ deb tan olingan, Ghosn Parij va Tokio oʻrtasida oʻz vaqtini ketkazdi va yiliga 150 ming milya (241400 km) samolyotlarda qayd etildi. Yaponiya ommaviy axborot vositalari uni „etti-oʻn bir“deb atashdi(„erta tongdan kechgacha kechgacha qattiq ishlovchi“). U Braziliya, Fransiya va Livan fuqaroligiga ega. U biznes-strategiya uchrashuvlarida toʻgʻridan-toʻgʻri, aniq, natijaga yoʻnaltirilgan va ijro etuvchi uslubi bilan mashhur boʻlib, kompaniya ichidagi muammolarni hal qilishda, ishchilarni tinglash va funktsiyalararo va madaniyatlararo guruhlarni tuzganligi bilan tanilgandi.
Ghosn bir nechta tilni yaxshi biladi, toʻrt tilda ravon gapiradi: fransuz, portugal, ingliz va arab tillarida, shuningdek, yapon tilini oʻrgandi. Livanning Batroun Shimoliy qirgʻoq shahrida joylashgan Ixsirshirkatida hamkor. 2012-yilda Beyrutdagi Amerika fondining avliyo Jorj gospitalida faxriy Kengashiga qoʻshildi.
Schloen
Schloen Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 10,35 km2. 472 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Nérac
Nérac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Lot-et-Garonne departamenti Nérac tumani tarkibiga kiradi.
Schloen
Hududi
Schloenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Nérac
Aholisi
6787 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 108,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 62,6 km2. Dengiz sathidan 38–191 m balandlikda joylashgan.
Georgiy Zinovyev
Georgiy Vasilyevich Zinovyev (1877, SanktPeterburg — 1934, Moskva) — Turkistonda sovet rejimi oʻrnatishda faol qatnashgan harbiy arbob. 1918—21 yillarda Turkiston armiyasi va ZTurkiston oʻqchi diviziyasi, Fargʻona armiyasi qoʻmondoni hamda Turkiston fronti inqilobiy harbiy kengashi aʼzosi sifatida istiklolchilarga qarshi kurashni uyushtirdi. Buxoro bosqini (1920 yil avgust—sentabr)ni uyushtirishda M. V. Frunzening eng yaqin yordamchisi boʻlib, qizil armiya qoʻshinlariga bevosita qoʻmondonlik qildi. 1920 y. oktabrda 3. boshchiligida 31000 kishilik qizil armiya Fargʻona vodiysidagi istiqlolchilarga qarshi tashlandi. Istiqlolchilik harakatining rahbarlari bilan muzokaralar paytida bir guruh qoʻrboshilar uning buyrugi bilan qoʻlga olinib, xiyonatkorona ravishda otib tashlandi (1921). 3. keyinchalik Oʻrta Osiyo harbiy okrugi qoʻmondonining oʻrinbosari va b. lavozimlarda ishladi.
Ad:. Rajabov Q. K., Mustaqil Turkiston fikri uchun mujodalalar, T., 2000; Turkestan v nachale XX veka: K istorii istokov natsionalnoy nezavisimosti, T., 2000.
Basen, Armaniston
Basen — Armanistonning Shirak viloyati Akhuryan tumanidagi qishloq.
Allamuchy-Panther Valley
Allamuchy-Panther Valley AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Warren County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3125 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 15 km2. Shundan 14,8 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir.
Shah Marai
Shah Marai (1977-yil 5-fevral - 2018-yil 30-aprel) afgʻon jurnalisti va fotografi edi. U 1996-ildan 2018-yilgacha vafotigacha Agence France-Presse Kobul byurosining bosh fotografi boʻlgan. Umuman olganda, AFP uning 18 000 dan ortiq suratlarini tarqatdi. U 2018-yil 30-aprel kuni Afgʻonistonda sodir etilgan xudkushlik hujumida qurbon boʻlganlardan biri edi. Uning xotini va olti farzandi qoldi.
O'limi
2016-yildagi AFP blogida Marai portlash qurboni boʻlishdan qoʻrqishini shunday yozgan edi: “Men har kuni ertalab ofisga borganimda va har oqshom uyga qaytganimda, faqat bubi tuzoqqa tushishi mumkin boʻlgan mashinalar haqida oʻylayman., yoki olomon orasidan chiqayotgan xudkush-terrorchilar. Men tavakkal qila olmayman. Shuning uchun biz tashqariga chiqmaymiz ".
Marai 2018-yil 30-aprelda Kobulda Iroq va Shom islomiy davlati tomonidan amalga oshirilgan xudkush portlashlarda 25 nafar (jumladan 8 jurnalist) halok boʻlganlar qatorida edi.
Reaksiya
“Bizning doʻstimiz, buyuk fotosuratchi Shah Marai bugun ertalab Kobuldagi ikkinchi portlashda halok boʻlganlar orasida. U oʻz ishini xuddi yigirma yildan koʻproq vaqt davomida qilgandek qilardi”, — deb yozadi New York Times muxbiri Mujib Mashal Agence France-Presse global yangiliklar bo'yicha direktori Mishel Leridon: "Bu bizning birlashgan Kobul byurosining jasur xodimlari va butun agentligi uchun halokatli zarbadir" dedi. "Biz ko'pincha travmatik, dahshatli voqealarni sezgirlik va mukammal professionallik bilan yoritgan fotografning kuchi, jasorati va saxiyligini hurmat qilishimiz mumkin ."
AstraZeneca plc
AstraZeneca plc  — Britaniya-Shvetsiya ko‘p millatli farmatsevtika va biotexnologiya kompaniyasi  shtab-kvartirasi Angliya Kembrijdagi Kembrij biotibbiyot kampusida joylashgan. U onkologiya, yurak- qon tomir, oshqozon-ichak, infeksiya, nevrologiya, nafas olish va yalligʻlanish kabi sohalardagi asosiy kasalliklar uchun mahsulotlar portfeliga ega. U Oksford-AstraZeneca COVID-19 vaksinasini yaratishda ishtirok etgan.
Kompaniya 1999-yilda Shvetsiyaning Astra AB va Britaniyaning Zeneca Group qoʻshilishi natijasida tashkil etilgan (oʻzi 1993-yilda Imperial Chemical Industries farmatsevtika operatsiyalarining qoʻshilishi natijasida tashkil topgan). Birlashgandan beri u dunyodagi eng yirik farmatsevtika kompaniyalari qatoriga kirdi va koʻplab korporativ xaridlarni amalga oshirdi, jumladan Cambridge Antibody Technology (2006-yilda), MedImmune (2007-yilda), Spirogen (2013-yilda) va Definiens (2014-yilda MedImmune tomonidan). Uning tadqiqot va ishlanmalari uchta strategik markazda jamlangan: Kembrij, Angliya; Gothenburg, Shvetsiya va Gaithersburg, Merilend, AQSh. AstraZeneca London fond birjasida asosiy listingga ega va FTSE 100 indeksining tarkibiy qismi hisoblanadi.
Tarixi
Astra AB 1913-yilda Shvetsiyaning Södertälje shahrida 400 nafar shifokor va aptekachilar tomonidan tashkil etilgan. 1993-yilda Britaniya kimyoviy kompaniyasi ICI (toʻrtta Britaniya kimyo kompaniyasidan tashkil topgan) oʻzining farmatsevtika korxonalarini, agrokimyoviy va ixtisoslashtirilgan korxonalarini ajratib, Zeneca Group PLC ni tashkil qildi. Nihoyat, 1999-yilda Astra va Zeneca Group bosh qarorgohi Londonda joylashgan AstraZeneca plc.ni tashkil qilish uchun birlashdi.
2000-06
2002-yilda uning Iressa (gefitinib) preparati Yaponiyada kichik hujayrali boʻlmagan oʻpka saratoni uchun monoterapiya sifatida tasdiqlangan. 2004-yil 3-yanvarda AstraZeneca kompaniyasining sobiq direktori doktor Robert Nolan ZI Medical boshqaruv jamoasini tuzdi.
2005-yilda kompaniya Buyuk Britaniyaning KuDOS Pharmaceuticals biotexnologik kompaniyasini 120 million funt sterlingga sotib oldi va Astex bilan saratonga qarshi hamkorlik shartnomasini tuzdi. Shuningdek, u Pennsylvania Bio tijorat tashkilotining Diamond aʼzosi boʻlganligini eʼlon qildi. 2006-yilda, 2004-yilda boshlangan hamkorlik aloqalaridan soʻng, AstraZeneca 702 million funt sterlingga Cambridge Antibody Technology kompaniyasini sotib oldi.
Tegirmonboshi (Asaka tumani)
Tegirmonboshi — Andijon viloyatining Asaka tumani tarkibidagi qishloq.
AstraZeneca plc
2007-12 yillar
2007-yil fevral oyida AstraZeneca 150 AQSh dollariga virusga qarshi terapiyani kashf etish va rivojlantirishga qaratilgan Arrow Therapeutics kompaniyasini million sotib olishga rozi boʻldi AstraZeneca keyinchalik oʻzining barcha biologik operatsiyalarini MedImmune deb nomlangan maxsus biologik boʻlimga birlashtirdi. 2010-yilda AstraZeneca 2004-yilda Sanofi-Aventis yuqumli kasalliklarga qarshi boʻlinmasining qoʻshma korxonasi sifatida tashkil etilgan antibiotiklarni kashf qiluvchi Novexel Corp kompaniyasini sotib oldi. Astra ushbu xarid orqali NXL-104 (CEF104) (CAZ-AVI) eksperimental antibiotikini sotib oldi.
2011-yilda AstraZeneca Xitoyning generiklar biznesi boʻlgan Guangdong BeiKang farmatsevtika kompaniyasini sotib oldi. 2012-yil fevral oyida AstraZeneca va Amgen yalligʻlanish kasalliklarini davolash boʻyicha hamkorlikni eʼlon qildi. Keyin 2012-yil aprel oyida AstraZeneca boshqa biotexnologiya kompaniyasi Ardea Biosciencesni 1,26 milliard dollarga sotib oldi. 2012-yil iyun oyida AstraZeneca va Bristol Myers Squibb Amylin Pharmaceuticals biotexnologiya kompaniyasini birgalikda sotib olish boʻyicha ikki bosqichli bitimni eʼlon qildi.
2015-yil
Fevral oyida kompaniya 600 million AQSh dollari miqdorida Actavis brendi ostidagi respirator dori biznesiga AQSh va Kanada huquqlarini sotib olishini eʼlon qildi.
2017-yil
2017-yil sentabr oyida kompaniya rahbari Leif Yoxansson, agar Brexit qiyin bo‘lsa, tadqiqot va ishlab chiqarish faoliyatini Buyuk Britaniyadan uzoqlashtirish bo‘yicha „birinchi qadamlar“ni qo‘yishni rejalashtirgan edi. 2017-yilda u sotish boʻyicha dunyodagi oʻn birinchi yirik dori kompaniyasi boʻldi va ilmiy-tadqiqot investitsiyalari boʻyicha yettinchi oʻrinni egalladi.
2018-yil
2018-yil fevral oyida AstraZeneca oltita dastlabki bosqichdagi eksperimental dori vositalarini Viela Bio nomi bilan tanilgan yangi biotexnologiya kompaniyasiga aylantirayotganini eʼlon qildi, uning qiymati 250 million AQSh dollari.
2019-yil
2019-yil mart oyida AstraZeneca Daiichi Sankyo Co Ltd bilan ko‘krak bezi saratonini eksperimental davolashda ishlash uchun 6,9 milliard AQSh dollari miqdorida pul to‘lashini eʼlon qildi. AstraZeneca 3,5 milliard dollarlik aksiyalar chiqarilishidan tushgan mablag‘ning bir qismini bitimni moliyalashtirish uchun ishlatishni rejalashtirmoqda.
2020-yil
2020-yil fevral oyida AstraZeneca oʻzining global huquqlarini (Yevropa, Kanada va Isroildan tashqari) Movantik preparatiga, Redhill Biopharmaga sublitsenziya berishga rozi boʻldi. 2020-yil 27-dekabr kuni AstraZeneca bosh direktori Paskal Soriot Oksford universitetining COVID-19 vaksinasi bilan „yutuq formulasini aniqlaganliklarini“ aytdi. 2020-yil 30-dekabrda Buyuk Britaniya Oksford-AstraZeneca COVID-19 vaksinasidan favqulodda foydalanishni tasdiqladi.
2022-yil
Iyul oyida kompaniya TeneoTwoʻni 1,3 milliard dollarga sotib olishini eʼlon qildi va bu qon saratoniga qarshi dori taklifini koʻpaytirdi.
Vaxzevria, AstraZeneca kompaniyasining COVID-19 pandemiyasiga qarshi javobi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Oxford_AstraZeneca_COVID-19_vaccine_%282021%29_I_%28cropped%29.jpg/220px-Oxford_AstraZeneca_COVID-19_vaccine_%282021%29_I_%28cropped%29.jpg|thumb| Oksford-AstraZeneca COVID-19 vaksinasi 2020-yil mart oyida kompaniya turli xalqaro sogʻliqni saqlash tashkilotlarini COVID -19 pandemiyasini yumshatishda qoʻllab-quvvatlash uchun shaxsiy himoya vositalarini, shu jumladan 9 million yuz niqoblarini xayriya qilishini eʼlon qildi.
2020-yil 23-noyabrda Oksford-AstraZeneca vaksina muvaffaqiyatli sinovdan o‘tkazilganini eʼlon qildi va bu odamlarning 70 foizida simptomlar rivojlanishining oldini oldi. Tadqiqotchilar, agar ular dozani oʻzgartirsalar, bu koʻrsatkich 90% ga yetishi mumkin deb oʻylashdi.
2021-yil yanvar oyida Hindiston Oksford-AstraZeneca vaktsinasidan foydalanishni maʼqulladi va bu dunyoning ikkinchi aholisi boʻlgan mamlakatida ommaviy emlash kampaniyasiga yoʻl ochdi. Oksford-AstraZeneca oʻqini COVISHIELD brendi bilan Hindiston Serum Instituti (SII) tomonidan mahalliy ishlab chiqarilishi eʼlon qilindi.
Operatsiyalar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Astrahassleentrance. JPG/220px-Astrahassleentrance. JPG|right|thumb| [[Shvetsiya, Gothenburg shahridagi AstraZeneca R&D obyekti]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/AstraZeneca_HQ_in_Cambridge_UK_under_construction_in_sunset.jpg/220px-AstraZeneca_HQ_in_Cambridge_UK_under_construction_in_sunset.jpg|right|thumb| Angliyaning [[Cambridge|Kembrij shahrida yangi AstraZeneca korporativ bosh qarorgohi qurilmoqda]] AstraZeneca onkologiya, yurak-qon tomir, oshqozon-ichak, infeksiya, nevrologiya, nafas olish va yalligʻlanish sohalaridagi kasalliklarni davolash uchun farmatsevtika va biotexnologiya mahsulotlarini ishlab chiqadi, ishlab chiqaradi va sotadi.
AstraZeneca kompaniyasining korporativ bosh qarorgohi Buyuk Britaniyaning Kembrij shahrida joylashgan va asosiy tadqiqot va ishlanmalar (R&D) markazlari Kembrij (Buyuk Britaniya), Gaithersburg (Merilend, AQSh), Gothenburg (Shvetsiya) va Varshava (Polsha) shaharlarida joylashgan
532
Vafot etgan
🇷🇺
Blastulyatsiya
Blastulyatsiya — koʻp hujayrali hayvonlar tuxumi boʻlinishining oxirgi davri. Bu jarayonda blastula hosil boʻladi. B.da markaziy boʻshliq (blastotsel) vujudga keladi, blastomerlar boʻlinishi asinxron holatga oʻtadi, mitoz sikli vaqti uzayadi, mitotik indeks oʻlchami kichrayadi va interfaza muddati oshadi (qarang Mitoz). B. davrida hujayralarning interfaza holatidagi yadrolarida yadrochalar paydo boʻladi. Informatsion ribonuklein kislota (iRNK) sintezi boshlanishi B.ning gastrulyatsiyaga oʻtishini taʼminlaydi.
Abdulloh al-Bovardiy
Abdulloh ibn Muhammad ibn Uqayl al-Bovardiy — muʼtaziliy bo‘lgan. Muʼtazilaga mukkasidan ketgan. Isfahonda istiqomat qilgan va shu yerda hadis aytgan. Hijriy 410-yil vafot etgan.
Materik sayozligi
Materik sayozligi, shelf -dengiz va okeanlar qirgʻogʻini oʻrab turadigan suv osti sayoz tekisligi. Eni bir necha kilometrdan 1200–1500 km, baʼzi hollarda 2000 km gacha, maydoni Dunyo okeani tubi umumiy maydonining 8%ni tashkil etadi. 130–140 m chuqurlikdan materik yon bagʻri boshlanadi. Materik sayozligi dengiz choʻkindilari (shagʻal, qum, qumoq, qum aralash balchiq) koʻp toʻplanadigan joy, quyosh nurining koʻproq tushishi va iliq boʻlganidan organizmlar, jumladan, baliq koʻp. Materik sayozligida koʻplab neft, gaz konlari (Shim. dengiz, Meksika va Fors qoʻltiqlari) joylashgan hamda dunyoning muhim baliq ovlash rayonlaridir (Shim. dengiz, Barens dengizi va boshqalar).
Ventosilla y Tejadilla
Ventosilla y Tejadilla Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Segovia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,10 km2. Aholisi — 38 kishi (2010).
Minot (Shimoliy Dakota)
Aholisi
42,485 nafar aholi istiqomat qiladi (2011). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 905,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 45,20 km2. Shundan 45,14 km2 quruqlik, 0,05 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 494 m balandlikda joylashgan.
Blati Otto Titus
Blati Otto Titus (1860.11.8, Tata 1939.26.9, Budapesht) — venger elektrotexnigi. Oʻzining nomi bilan ataladigan elektr toki hisoblagichi (elektroschetchik) ixtirochisi (1889). Berk magnit oʻtkazgichli transformatorni yaratgan (1885, K. Sipernovskiy va M. Deri bilan birga). Elektr st-yalari uchun generatorlar, turbogeneratorlar, transformatorlar va boshqaelektr jihozlarini loyihalagan.
NGC 4020
NGC 4020 Katta Ayiq yulduz turkumidagi SBcd tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1788-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Ziraboldoq
Ziraboldoq — isirgʻa turi; q. Qashqarboldoq.
Zellwiller
Zellwiller Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Bas-Rhin departamenti Sélestat-Erstein tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
723 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 82,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,8 km2. Dengiz sathidan 153 – 186 m balandlikda joylashgan.
Gallicchio
Gallicchio Italiyaning Basilicata mintaqasida joylashgan kommunadir. Potenza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 23 km2. 952 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Usmon Yusupov
Usmon Yusupovich Yusupov (1-mart 1900, Fargʻona tumanidagi Kaptarxona qishlogʻi — 7-may 1966, Toshkent) — davlat va siyosat arbobi. Mehnat faoliyatini 1916-yil Qovunchi (hozirgi Yangiyoʻl shahri)dagi paxta tozalash zavodida ishchilikdan boshlagan. Toshkent binokorlar uyushmasi raisi, kasaba uyushmalari Toshkent okrugi kengashi raisi (1926—1928). Oʻzbekiston Kompartiyasi MK kotibi (1928—1931), VSSPS Oʻrta Osiyo byurosi raisi (1931—1934). Oʻzbekiston SSR Oziq-ovqat sanoati xalq komissari (1936—1937), Oʻzbekiston Kompartiyasi MK 1-kotibi (1937—1950). SSSR Paxtachilik ministri (1950—1953), Oʻzbekiston SSR Ministrlar Soveti raisi (1953—1954), Mirzachoʻldagi „4-Boyovut“ va „2-Boyovut“ szlari? va Yangiyoʻl tumanidagi „Xalqobod“ agrarsanoat birlashmasi direktori (1955—1966).
Usmon Yusupov respublikaga rahbar boʻlgan yillarda Oʻzbekistonda xalq hashari yoʻli bilan yirik suv inshootlari (Katta Fargʻona kanali, Kattaqoʻrgʻon suv ombori va boshqalar) qurilgan. Ikkinchi jahon urushi davrida mamlakat gʻarbidan koʻchirib keltirilgan korxonalarni ishga tushirish, yangilarini qurish, frontni oziq-ovqat, kiyim-kechak bilan muntazam taʼminlash, oʻzbekistonliklarni fashizmga qarshi kurashga safarbar qilish, urush tufayli uyjoy va boshpanasiz qolgan aholi hamda yetim qolgan bolalarga mehribonlik va insonparvarlik qilishda Usmon Yusupov bosh-qosh boʻlgan. U oʻz siyosiy faoliyati davrida imkoniyat doirasida Oʻzbekiston xalqi manfaatlarini himoya qilishga intilgan boʻlishiga qaramay ommaviy qatagʻon siyosatida (1937——1939) Markaz farmoyishlarini bajarishga majbur boʻlgan. Toshkentdagi Chigʻatoy qabristoniga dafn etilgan. Katta Fargʻona kanali, Fargʻona tumanidagi qishloq, respublikadagi bir necha maktab, koʻcha, shirkat xoʻjaligiga Usmon Yusupov nomi berilgan. Yangiyoʻl shahrida uy muzeyi bor, haykali mavjud.
INOGATE
INOGATE — Yevropa Ittifoqi, Qora Dengiz Boʻyi va Kaspiy Dengizi Boʻyi va ular bilan qoʻshni boʻlgan davlatlar orasida energetika sohasida xalqaro hamkorlik dasturidir. Ushbu dastur Kiev, Ukrainada joylashgan Yevropa Ittifoqi EuropeAid sekretariati tomonidan va Tbilisi, Gruziyada joylashgan xududiy ofis tomonidan amalga oshiriladi. Ushbu dasturga 1996-yilda asos solingan.
INOGATE — Yevropa Ittifoqi (YeI) tomonidan moliyalashtiriladigan eng katta muddatlik dasturdir. 2006-yil oxirigacha, INOGATE dasturi YeI Mustaqil Davlatlar Hamdoʻstligiga ajratiladigan Texnik Yordami (TACIS) tomonidan moliyalashtirilardi. 2007-yildan boshlab, INOGATE Yevropa Qoʻshnichilik va Hamkorlik Instrumenti orqalik moliyalashtirilayapti (ENPI). EuropeAid oʻz dasturini ENPI instrumenti va Hamkorlik va Rivojlanish instrumentlari orqalik qoʻllab boradi.
Kelib chiqishi
INOGATE dasturi (inglizchadan INterstate Oil and GAs Transportation to Europe — Inogeyt— Yevropaga Davlatlararo Neft va Gaz Transport Qilish) 1995-yilda tashkil topgan boʻlib, Yevropa Ittifoqining Yevropaga neft va gazni transportirovka qilish boʻyicha mexanizmi boʻlib xizmat qiladi (ingliz tilidagi akronim shundan kelib chiqqan). Dastur boshlanishida ushbu mexanizm Sharqiy Yevropadan va Kavkazdan Yevropa Ittifoqiga faqatgina neft etqazish va gaz quvurlariga taalluqlik edi. 2001-yilda Kievda yigirma bir davlatlar orasida Rakmkasimon Shartnomaga qoʻl qoʻyilgan boʻlib, ushbu Shartnomaning maqsadi truboprovodlarni rivojlantirishda va modernizatsiya qilishda hamkorlikni yoʻlga qoʻyishga bagʻishlangandi. 2004-yilda Bakuda, Ozerboyjonda boʻlib oʻtgan konferensiyadan keyin va Astana, Qozogʻistonda boʻlib oʻtgan konferensiyadan soʻng, ushbu dastur energetika sohasida yanada kengroq hamkorlik qilish darajasiga aylantirildi va ushbu kunga kelib, toʻrt asosiy yoʻnalishda faoliyat koʻrsatayapti: 2007-yildan boshlab, INOGATE dasturi Yevropa Qoʻshnichilik va Hamkorlik Instrumenti orqalik moliyalashtirilayapti (ENPI).
INOGATE Dasturiga Hamkor Davlatlar
Turkiya INOGATE ning hamkor davlati hisoblanadi, shuning uchun har doim INOGATE ning yigʻilishlarida qatnashish uchun taklif qilinadi, lekin u benefitsiar (foyda oluvchi) davlat hisoblanmaydi. INOGATE Dasturi — Yevropa Komissiyasi ichidagi uch direksiyasining maxsus tashabbusi hisoblanadi: Transport va energetika boʻyicha Bosh Direktorat, Xalqaro aloqalar boʻyicha Bosh Direktorat va EuropeAid bilan hamkorlik olib borish masalalari boʻyicha idora.
"Baku tashabbusi" va Ostonada qoʻl qoʻyilgan deklaratsiya
„Baku tashabbusi“ — Yevropa Ittifoqi va INOGATE hamkorlari orasida energetika masalalari boʻyicha hamkorlikni yoʻlga qoʻyish sohasida olib borilgan siyosiy dialogning natijasidir. Ushbu tashabbus 2004-yil 13 noyabrda Bakuda boʻlib oʻtgan Ministrlar orasidagi konferensiyada qabul qilingan. Ikkinchi Ministrlar ishtirokidagi konferensiya 30 noyabr 2006-yili Ostona shahrida boʻlib oʻtdi va ushbu konferensiyada INOGATE dasturining hamkor davlatlarda energetika boʻyicha koʻp xil spektrdagi masalalarni qamrab olish va ushbu maslalarda Yevropa Ittifoqi bilan olib boriladigan birgalikdagi faoliyatlari yana bir bora takidlandi.
"Baku tashabbusining" asosiy maqsadlaidan biri, unda qatnashuvchi davlatlarning energetika bozorlarini, Yevropa Ittifoqi bozorlari bilan integratsiyalashtirilishini kuchaytirish va shu yoʻl bilan sarmoyalarni jalb qilish va energiya manbalarini etqazib berishda xavsizlik va ishonarlik ochiq energiya bozorlarini yaratish hisoblanadi. (tashabbusning boshqa aspektlari transportirovka masalalariga taalluqlikdir). Hamkor davlatlar qonuniy va texnik standartlarni muvofiqlashtirishga kelishib oldilar, chunki ushbu qonun va standartlar, Yevropa Ittifoqi xalqaro va xuquqiy normalari asosida integratsiyalashgan energetika bozorining faoliyat koʻrsatishiga yordam beradi; yangi infratuzulmalarni yaratish va kengaytirish orqalik energiya manbalarini etqazib berishda xavsizlik va barqarorlikni taʼminlaydi; atrof muhitga ekologiya nuqtai nazaridan doʻstona boʻlgan energiya ishlab chiqarish uchun eski infratuzulmalarni yangilariga almashtirish; yangi infratuzulmalarni rivojlantirish va zamonaviy kuzatuv tizimlarini rivojlantirish; energiya boʻyicha samarador tizimlarni integratsiyasi qilish orqalik energiya etqazib berish va talabni qondirishni yaxshilash; umumiy eʼtiborga loyiq savdo sotshga oid va ekologik barqaror energetika loyixalarini moliyalashtirishni kuchaytirish. Ushbu maqsadlarga erishishni taʼminlaydigan „Yoʻl Xartiasiga“ Ostona shahrida qoʻl qoʻyildi.
Tuzilishi va faoliyati
INOGATE Texnik sekretariati Baku Tashabbusini amalga oshirish boʻyicha koordinator boʻlib xizmat qiladi va u Kiev shahrida joylashgan. Baku Tashabbusi toʻrt ishchi guruhi tomonidan amalga oshiriladi va uning qatnashchilari barcha hamkor davlatlarning vakillaridir: INOGATE veb portalida ENPI tomonidan moliyalashtiriladigan va INOGATE dasturi asosida amalga oshiriladigan bir qancha loyixalar keltirilgan. 2009-yil fevral oyidan boshlab ushbu loyixalar neft va gaz strukturalarini xavsizligini va barqarorligini taminlash, Markaziy Osiyoda muvofiqlashtirilgan energetika siyosatini rivojlantirish va hamkor davlatlarda barqaror energetikani taʼminlash maqsadidagi tashabbuslarni qoʻllab quvvatlash masalalariga yoʻnaltirilgan.
INOGATE dasturi tomonidan hamkor davlatlarning neft va gaz quvurlari va ularning Gʻarbiy Yevropa bilan aloqalariga oid kartalar tayyorlangan.
INOGATE dasturi doimiy yangilanib turadigan konferensiya va publikatsiyalarning roʻyxatiga ega. Veb portal doimiy yangilanib turadigan informatsiyaga, hamkor davlatlarda energetika sohasini rivojlantirish boʻyicha yangiliklarga, Yevropa Ittifoqining tashabbuslari va siyosatlari xaqidagi maʼlumotlarga ega.
INOGATE loyihasi
" INOGATE loyihasi — Yevropa Ittifoqi tomonidan moliyalashtiriladigan energetika loyixasi boʻlib, energetika boʻyicha hamkorlikni olib borayotgan davlatlarda INOGATE dasturining toʻrt yoʻnalishi bilan bogʻliq masalalarda hamkorlikni qoʻllab quvvatlashga yoʻnaltirilgan. Ushbu dasturning 1996-yildan amalga oshirilishidan beri, INOGATE ning 61 loyixasi realizatsiya qilingan. Xozirgi kunga kelib, INOGATE ning 3 loyixasi amalga oshirilayapti:
Shunga qaramay, INOGATE dasturining texnik sekretariati (ITS), INOGATE dasturining loyixalari natijalarini kengroq kontekstda yoritishga yordam beradi.
Oleksandr Zinchenko
Oleksandr Volodymyrovych Zinchenko (1996-yil 15-dekabrda tugʻilgan) — ukrainalik professional futbolchi. Angliya Premyer-Ligasining Arsenal klubi va Ukraina terma jamoasida himoyachi hamda yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Nampcel
Nampcel Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Compiègne tumani tarkibiga kiradi.
Oleksandr Zinchenko
Ilk faoliyati
Zinchenko Zhytomyr viloyatining Radomishl shahrida tugʻilgan. Oʻzining tugʻilgan shahri — Radomishlning Karpatiya yoshlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi (birinchi murabbiy Serhiy Boretskyi bilan). 2013-yilning 9-dekabrida UEFA Yoshlar ligasining 2013—2014-yilgi mavsumida Manchester United ga qarshi o‘yinda (1:1) gol urdi.
Nampcel
Aholisi
275 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,9 nafar kishi.
Oleksandr Zinchenko
Manchester City
2016-yilning 4-iyulida Zinchenko Premyer-liganing Manchester City klubiga 1,7 million funt sterling evaziga shartnoma imzoladi.
Newport (Minnesota)
Newport AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Washington County, Minnesota|Washington
Nampcel
Geografiyasi
Maydoni — 16,3 km2. Dengiz sathidan 73 – 166 m balandlikda joylashgan.
Oleksandr Zinchenko
Manchester City
Zinchenko 2017—2018-yilgi mavsumda „Manchester City“da oʻynadi. 2017-yilning 13-dekabrida Swansea City ga qarshi o‘yinda (4:0) zaxiradan maydonga tushib, Premyer-ligadagi ilk uchrashuvini o‘tkazdi.
Newport (Minnesota)
Aholisi
3435 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 365,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,05 km2. Shundan 9,40 km2 quruqlik, 0,65 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 227 m balandlikda joylashgan.
Oleksandr Zinchenko
Arsenal
2022-yil 22-iyulda Zinchenko Premyer-liganing Arsenal klubi bilan 30 million funt sterling evaziga shartnoma imzoladi. 5-avgust kuni klubdagi debyutini oʻtkazdi va APL doirasida Crystal Palace ga qarshi safarda (2:0) klubdagi ilk golli uzatmani amalga oshirdi.
Xalqaro faoliyati
2015-yil 12-oktabrda Ispaniyaga qarshi UEFA Yevro-2016 saralash bahsida terma jamoada debyut qilgan. Zinchenko o‘zining ilk terma jamoadagi golini 2016-yil 29-may kuni Ruminiyaga qarshi o‘rtoqlik o‘yinida kiritdi va bu uchrashuvda Ukraina 4:3 hisobida g‘alaba qozondi.
Shaxsiy hayoti
2020-yil avgust oyida Zinchenko jurnalist Vlada Sedan ga uylandi. Ularning 2021-yil avgust oyida tug‘ilgan bir qizi bor.
Zinchenko asli rusiyzabon. Ukrainalik jurnalistlar savollarni ukrain tilida soʻrashganida rus tilida javob beradi.
Yutuqlari
Manchester City
Individual
Trans (Graubünden)
Trans  Shveysariyaning Graubünden kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Hinterrhein (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 7.47 km2. 55 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Transning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Zira
Zira (Bunium persicum) — ziradoshlar oilasiga mansub koʻp yillik xushboʻy ziravor oʻsimlik. Boʻyi 40—60 sm. Poyasining yarmidan yuqorisi shoxlangan. Ildizi tugunakli. Tupbarglari uzun bandli, poyadagilari bandsiz. Bargi ipsimon boʻlaklarga boʻlingan. Gullari oq, mayda, har bir soyabonchada 20—30 tadan. Iyunda gullaydi, urugʻi iyulda pishadi. Samarqand, Qashqadaryo va Surxondaryo adirlarida, togʻ yon bagʻirlarida koʻp oʻsadi. Urugʻi mayda, choʻziq, qoramtirjigarrang, sirti taramtaram, juda xushboʻy. Tarkibida 2,753,0% efir moyi bor. Oʻrta Osiyo xalqlari goʻsht tuzlashda, qazi va b. ovkatlar tayyorlashda kadimdan keng foydalanib keladi. Xalq tabobatida meʼda kasalliklarini davolashda, siydik haydovchi dori sifatida ishlatiladi.
Bayandur, Armaniston
Bayandur — Armanistonning Shirak viloyati Akhuryan tumanidagi qishloq.
Tomioka (Fukushima)
right|thumb|270x270px| Yonomori stantsiyasi yaqinidagi Sakura daraxti Yaponiyaning Fukushima prefekturasida joylashgan shaharchadir. 1-avgust, 2020-yil holatiga koʻra, shaharchada 5578 ta xonadonda 1489 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 22 kishiga toʻgʻri keladi, garchi hozirgi haqiqiy aholi soni 2010-yilga nisbatan ancha kam boʻlsa ham. Umumiy maydoni 68,39 kvadrat kilometrni (26,41 mi²) tashkil etadi.
Eskishahar sport klubi
Tarixi
1963-yilda akademiyalararo futbol bo‘yicha Turkiya chempionati tashkil etildi. Eskishahar Tijorat Fanlar Akademiyasi finalda Ege universitetini 6-0 hisobida mag'lub etdi. O'yin tugagandan so'ng kuzatuvchi Burhonettin Turker Jamoa rahbari Nafiz Yazijiog'luning qulog'iga: "Agar shunday tarkib bo'lsa, nega 2-ligaga qo'shilmaysan?" Eskishahar sport klubi 1965-yilda tashkil etilgan va uning prezidenti etib Aziz Bolel tayinlangan. Akademisportning ko'plab o'yinchilari Eskishaharsport formasini kiyishadi. Jamoaning ranglari qora va qizil deb belgilangan. Eskishaharsportning mashhur laqabi va xushchaqchaqligi bor. Tashkil etilgan yillarda "ES ES ES KI KI OLD ES!" ovozlari bilan nola qildilar. 2007-2008-yilgi mavsumda 1-liga play-off finalida "Boluspor"ni mag'lub etdi va play-off chempioni bo'ldi va Superligaga yo'l oldi. 2011-2012-yilgi mavsumning ikkinchi yarmida Ersun Yanal usulida 4-o'rinni egalladi va UEFA Yevropa Ligasiga yo'llanma olish huquqini qo'lga kiritdi. 2015-2016 yilgi mavsumni Superligada 16-o'rinda yakunlagan Eskishaharsport 1-ligaga tushib ketdi. U 2020-2021 yilgi mavsumgacha 1-ligada o'ynadi. 2020-2021-yilgi mavsumda 1-ligadan 2-ligaga, 2021-2022 yilgi mavsumda esa 2-ligadan 3-ligaga tushib ketdi. Usmon Tash 2019-yil 30-mayda boʻlib oʻtgan umumiy yigʻilishda Eskishaharsportning raisligiga saylandi. 2019-yilning 24-noyabr kuni boʻlib oʻtgan umumiy yigʻilishda Mustafo Akgo'ren “Eskishehirspor” raisligiga saylandi.
Tomioka (Fukushima)
Geografiyasi
Tomioka Fukushima markazining Tinch okeani sohilida joylashgan. Bu Tokio elektr energetika kompaniyasiga tegishli Fukushima Daiichi atom elektr stansiyasi joylashgan joy.
Eskishahar sport klubi
Emblemasi va rangi
Emblema va ranglar Eskishaharsport emblemasidagi uch yulduz bilan - İdman Yurdu, Yoshlik Akademiyasi va Yulduztepe klublari abadiylashtirildi. Eskishaharsport tashkil topgan yili Stade Rennais jamoasi Fransiya kubogi chempioniga aylandi. Jamoaning ranglari qizil-qora. Nafiz Yazijiog'lu bu ranglarni sotib olish uchun Eskishaharsport uchun direktorlar kengashiga taklif yuboradi. Eskishaharsportning ranglari qora-qizil hisoblanadi. Aziz Bolel ES emblemasini shaxsan ishlab chiqqan va uni rassom chizgan. Klubning mamlakatdagi qisqartmasi "Es-Es". Bu qisqartma shahar nomidan kelib chiqqan, "Es-Es-Es, Ki-Ki-Ki, Old Eski Es", jamoaning eng mashhur xushchaqchaqligi.
Tomioka (Fukushima)
Geografiyasi
Tomioka shahri ikkita asosiy tumanga boʻlingan, ularning har biri oʻz temir yoʻl stantsiyasiga ega. Janubda Tomioka asosiy hudud hisoblanadi. Shimolda, tepalikning tepasida, Yonomori, kichikroq va ancha yangi mahalla. Ikki hudud bir hukumat ostida ishlasa-da, jismoniy masofa ularni ikkita alohida shaharchadek ajratib turadi.
Iqlimi
Tomioka nam kontinental iqlimga ega, illiq yoz va sovuq qish bilan kuchli qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Tomiokada oʻrtacha yillik harorat 12,5 °C, yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1329 mm, sentyabr esa eng nam oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 24,4 °C atrofida, eng pasti esa yanvarda, 2,0 °C gacha tushadi.
Tarixi
Hozirgi Tomioka hududi Mutsu provinsiyasi tarkibiga kirgan. Hududdan Kofun davriga oid qoʻrgʻonlarning qoldiqlari topilgan. Edo davrida u dastlab Ivakitayra domenining bir qismi boʻlgan, ammo 1747-yildan boshlab Tanagura domenlari, Tako domenlari va toʻgʻridan-toʻgʻri Tokugava shogunatligi ostidagi tenryo hududi oʻrtasida boʻlingan. Meydzi restavratsiyasidan soʻng, 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimini oʻrnatish bilan Fukushimaning Naraha tumanida Tomioka qishlogʻi tashkil etildi. Naraha tumani 1896-yil aprel oyida Futaba tumaniga aylandi. Tomioka 1900-yil 1-martda shaharcha maqomiga koʻtarildi. 1955-yil 31-martda qoʻshni Futaba shaharchasi bilan birlashdi.
2011-yil Tōhoku zilzilasi va sunami
Tomioka Fukushima Daiichi yadroviy falokati va 2011-yil 11-martdagi Tōhokudagi zilzila va sunamidan qattiq taʼsirlangan. Zilzila va sunami (qirgʻoqboʻyi hududini vayron qilgan) tufayli jiddiy zarar koʻrishdan tashqari, shahar 12-mart kuni ertalab ommaviy ravishda evakuatsiya qilindi, chunki u shikastlangan Fukushima-Daiichi atom elektr stantsiyasi atrofida 20 kilometr chekka radiusda joylashgan edi. Faqat bitta erkak, guruch fermeri Naoto Matsumura iti bilan evakuatsiya qilishdan bosh tortdi va qoʻllab-quvvatlash guruhlari tomonidan taqdim etilgan materiallar bilan oʻz mahallasida qoldirilgan uy hayvonlari va chorva mollarini boqish uchun qoldi.
Biroq 2013-yilda o‘tkazilgan so‘rovda shahar aholisining 40 foizga yaqini hech qachon qaytib kelmaslikka qaror qilganliklarini, 43 foizi esa bir qarorga kelmaganini aytishgan. Radiatsiya taʼsiridan xavotirlanish va agar ular qaytib kelishga qaror qilsalar, TEPCOdan tovon pulini yoʻqotishi, shuningdek, Tomiokada tirikchilik qila oladimi yoki yoʻqmi degan noaniqlik asosiy muammolar edi. 2017-yilning 1-aprelida shimoli-sharqiy hududlardan tashqari shaharning aksariyat qismida evakuatsiya qilish tartibi bekor qilindi, bu esa ko‘plab aholining qaytishiga imkon berdi.
Iqtisodiyoti
Tomioka iqtisodiyoti tijorat baliq ovlash va qishloq xoʻjaligi orqali daromad qiladi.
Oʻrta maktablar
Tomioka shaharchasida ikkita davlat oʻrta maktabi mavjud — Tomioka 1-oʻrta maktabi va Tomioka 2-oʻrta maktabi.
Boshlangʻich maktablar
Tomiokada ikkita davlat boshlangʻich maktabi mavjud — Tomioka 1-Boshlangʻich maktabi va Tomioka 2-Boshlangʻich maktabi.
Temir yoʻl
22x22pxJR Sharq — Joban liniyasi
Fukushima Daiichi atom elektr stantsiyasi
Fukushima Daiichi atom elektr stansiyasi Tokio elektr energetika kompaniyasi (TEPCO) tomonidan boshqariladigan Tomioka va Narahadan iborat 370 akr maydonda joylashgan atom elektr stantsiyasidir. 2011-yil Tōhokudagi zilzila va sunamidan soʻng toʻrtta reaktor avtomatik ravishda oʻchadi va stansiya oflayn rejimda qoladi.
Hayama ziyoratgohi
Tomiokadagi asosiy Shinto ziyoratgohi, Hayama ziyoratgohi boʻlib, u yerda yaxshi hosil uchun ibodat qilish uchun olov festivali oʻtkaziladi. Ziyoratgoh „mamlakat boʻylab oʻtadigan ziyorat yoʻlidagi oʻttiz uchinchi ziyoratgoh“ deb nomlanadi.
Polisentrizm
Polisentrizm (πολύς — koʻp + lot. centrum — toʻplanish) — dunyoning geopolitik tuzilishining eng muhim xossasi va prinsiplaridan biri. Biror mintaqaning bir necha siyosiy, ijtimoiy yoki moliyaviy markazlar atrofida tartiblanishida namoyon boʻladi.
Politsentrizm (poli... va lot. centrum — toʻplanish, markaz) — hozirgi zamon tipidagi odamlarning kelib chiqishi haqidagi nazariya. Unga koʻra, Homo sapiens Yer yuzasining bir kancha joylarida paleoantrop va arxantroplarga oid har xil ajdod formalardan kelib chiqqan. Polisentrizmning asoschisi amerika antropologi F. Veydenreyx hisoblanadi. U neoantrop (qoz. odam) kelib chiqqan 4 ta markazni kursatadi. Odamlarning qazilma formalari bilan oʻsha joyda yashaydigan hozirgi zamon odam irqlari oʻrtasidagi morfologik moslikning yuqori boʻlmasligi Polisentrizmning asos-siz ekanligini kursatadi. Polisentrizm monotsentrizm nazariyasida karshi turadi.
Saint-André-du-Bois
Saint-André-du-Bois Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Langon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
363 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 36,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,0 km2.
Sharofiddin Yusupov
Yusupov asarlari bilan respublika va xorijiy koʻrgazmalarda qatnashadi. Asarlaridan namunalar respublika va xorijiy davlatlar muzeylari va shaxsiy toʻplamlarda saqlanadi.
Burgansuv (Choʻn Oloy tumani)
Burgansuv (Бурган-Суу) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Choʻn Oloy tumaniga qarashli qishloq. Qashqasuv ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 186 kishi.
Shvetsiya avtomobilsozlik sanoati
thumb|300x300px| Soʻdertalje shahridagi Scania yuk mashinalari zavodi. Shvetsiyadagi avtomobilsozlik asosan oʻzining Volvo Cars va Saab Automobile nomli yengil avtomobill ishlab chiqaruvchi kompaniyalar bilan keng tanilgan boʻlsada, shuningdek Shvetsiya dunyodagi eng katta yuk mashinalari ishlab chiqaruvchilarining biri hisoblanadi, bular: Volvo AB va Scania AB. Avtomobilsozlik sanoati eksportga katta bogʻliq boʻlib, Shvetsiya davlatida ishlab chiqariladigan yengil avtomobillarning 85 foizi va tijorat transport vositalarining 95 foizi tashqari bozorlarga sotiladi. Avtomobilsozlik va uning subpudratchilari Shvetsiya avtomobil sanoatining muhim qismidir. 2011-yilda ish bilan taminlangan ikshchilar soni 110 mingni tashkil etar edi va eksport daromadi 150 milliard SEKning teng boʻlib Shvetsiya eksportining 12 foizini tashkil etdi. 2009-yil davomida Shvetsiyada 128 738 dona yengil va 27,698 ta tijorat transport vositalari ishlab chiqarilgan.
1918-yilgacha
right|thumb| Cederholm № 2, 1894-yilda qurilgan. Birinchi shved avtomobili 1891-92-yillarda aka-uka Yons va Anders Sederxolm tomonidan qurilgan boʻlib, bu bug 'mashinasi edi. Ular uni Ystaddagi uylari va shahar tashqarisidagi yozgi uylari oʻrtasidagi masofani bosib oʻtish uchun ishlatishni rejalashtirishgan edilar. Ammo, avtomobil Shvetsiyadagi birinchi avtohalokatga uchradi. Bunga qaramay, Sederxolm aka-ukalai tez orada bugʻli avtomobilni ikkinchi, takomillashtirilgan nusxasini yaratdi, yangi avtomobil yaratishda birinchi avtomobilning koʻp qismlaridan foydalanishdi. Xozirgi kunda avtomobil Skurupdagi muzeyda saqlanadi. left|thumb| 1909-yildagi Vabis. 1898-yilda Surahammars Bruk kompaniyasidagi Gustaf Erikson ichki yonuv dvigateli da harakatlanuvchi avtomobilni Sodertaljedagi Vabis koʻmpaniyasiga qurib beradi. Erikson Vabisni qoniqtirmaguncha oʻz mashinasini doimiy ravishda takomillashtirdi va 1902-yilda avtomobillar va yuk mashinalari ishlab chiqarishni boshladi.
1900-yilda AB Atlas kompaniyasidagi Xarald Xekansson Shvetsiyada birinchi elektr avtomobilni ishlab chiqaradi. Ammo, bu avtomobil yagona prototip boʻlib qoladi.
Malmö shahridagi velosiped ishlab chiqaruvchi „Maskinfabriks-aktiebolaget Scania“ nomli kompaniya 1902-yilda avtomobillar va yuk mashinalari ishlab chiqarishni boshladi. Kompaniya 1911-yilda Vabis bilan birlashdi va Scania-Vabisni kompaniyasini yaratdi. Yangi kompaniya oʻzlarining yengil avtomobillarini va yengil yuk mashinalarini Södertaljada va ogʻir yuk mashinalarini Malmödagi zavodda ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻydilar.
1903-yilda Tidaholms Bruk kompaniyasi Tor nomli yuk mashinasini yaratdi. Ikkinchi Tor avtomobil prototipidan soʻng kompaniya Tidaholm nomi ostida ishlab chiqarish koʻrsatkichlarini oshirdi. Tidaholm oz sonli avtomobillarni ishlab chiqaradi, ammo ularning asosiy mahsulotlari ogʻir yuk mashinalari va avtobuslar edi.
1910-yilda Atvidabergs Vagnfabrik kompaniyasi oʻz avtomobilini modeli uchun amerika avtomobil modelidan foydalangan. Ushbu transport vositasi shu qadar eskirganligi sababli Åtvidabergs 12 ta nushadan koʻprogʻini sotishga ulgurmadi. Qolgan mashinalar temir yoʻlni tekshirish uchun taglikka aylantirildi.
1919-1945-yillarda
right|thumb| 1920-yildagi Thulin A. 1920-yilda Landskronadagi shved aviatsiya ishlab chiqaruvchisi AB Thulinverken avtomobil ishlab chiqarishni boshladi. Avtomobil AGA nemis ishlab chiqaruvchi kompaniya loyihasi asosida yaratilgan. Avtomobillarning ishlab chiqarilish soni cheklangan edi va 1927-yilda Volvo ishlab chiqarishni boshlaganida, Tulin 500 ga yaqin avtomobil qurilganidan keyin avtomobil sanoatini tark etdi.
1921-yilda Scania-Vabis bankrotga uchradi. Qayta qurishdan keyin kompaniya yengil avtomobillar ishlab chiqarishni toʻxtatib, Malmödagi zavodini yopishga va oʻzining bor etiborini Södertälje shahridagi yuk mashinalarini ishlab chiqarishga qaratdi. Shvetsiya pochta aloqasi xizmati tomonidan Scania-Vabis avtobuslarga katta buyurtma olganida vaziyat sekin yaxshilasha boshladi. Shvetsiyada bu bahaybat va katta kuchga ega „Scania-Vabis“ yuk mashinalari qor tozalash va boshqa yoʻllarni taʼmirlash uchun ham ishlatilgan. left|thumb| 1925-yil Tidaholm avtobusi. 1920-yillarda Ford Motor Company va General Motors Shvetsiyada yigʻuv zavodlarini ochdilar. Chrysler korporatsiyasi Svenska Bilfabriken AB bilan hamkorlik qildi. Stokgolmdagi Ford zavodi 1950-yillarning oʻrtalariga qadar faoliyat olib borgan. right|thumb| 1940-yil Volvo LV192 rusumli yuk mashinasi. Volvo 1927-yilda Gotenburgda engil avtomobillarni ishlab chiqarishni boshladi, bu oʻz navbatida shariksimonpodshivnik ishlab chiqaruvchi SKF kompaniyasi tomonidan qoʻllab-quvvatlandi. Birinchi oʻn-yilliklarda yengil avtomobillar ishlab chiqarish cheklangan edi, ammo yuk mashinalari muvaffaqiyatli boʻlib, kompaniyani daromadli ushlab turishdi.
Buyuk depressiya paytida Tidaholm kompaniyasi pul yoʻqotishni boshladi va 1934-yilda avtomobil ishlab chiqarishni toʻxtatdi. Kompaniya tomonidan 1903-yildan beri 850 ga yaqin transport vositalari ishlab chiqarilgan edi.
1937-yilda AB Nyköpings Automobilfabrik (ANA) kompaniyasi litsenziya asosida avtomobil yigʻishni boshladi, avval Amerikaning Chrysler Corporation avtomobillarini, keyin esa Standard Motor Company va Simca kabi Yevropaning avtomobillarini yegʻishni boshladi. 1960-yilda Saab ANA kompaniyasini sotib olganida soʻng avtomobil yigʻish ishlari toʻxtatiladi.
1946-1970-yillarda
left|thumb| 1951-yil Saab 92. Ikkinchi Jahon Urushidan keyin harbiy samolyot ishlab chiqaruvchi Saab AB kompaniyasi oʻzining ishlab chiqarishiv quvatlarini toʻldirish uchun fuqarolik mahsulotini izlay boshladi. Yechim yengil avtomobillar boʻlib chiqadi. 1949-yilda Trollxettanda kichik Saab avtomobili ishlab chiqarilishi boshlangan. ikki taktlik dvigatel bilan jixozlangan va old gʻildiraklari orqali harakatlantiriladigan avtomobil urushdan oldin Shvetsiyada mashhur germaniyaning DKW avtomobiliga oʻxshar edi, shu bilan birga unibody avtomobil kuzoviga samolyot sanoati katta tasir koʻrsatgan.
Volvo ham, Scania-Vabis ham oʻzlarining yuk avtomobillarini 1930-yillarda eksport qila boshladilar. Boshqa shved mahsulotlari singari yuk mashinalari urushdan keyin Yevropani qayta tiklashda zarur edi. Oʻn-yillikning oxiriga kelib, Volvo va Saab, Yevropaning boshqa avtomobilsozlik sanoati kabi, oʻzlarining yengil avtomobillarini Amerika bozoriga eksport qila boshladilar.
1960-yilda Volvo va Saab Ralliy musobaqalarida muvaffaqiyatli boʻlganlar. Saabs kompaniyasining Monte-Karlo Rallidagi va RAC Ralli eng yaxshi haydovchisi Erik Karlsson kichik avtomobil kompaniyasi uchun Buyuk Britaniya bozorini ochdi. Biroq, AQSh va Angliya Saab uchun deyarli yagona eksport bozorlari boʻlib qoladilar, natijada ishlab chiqarish hajmi talofat koʻra boshlaydi.
1969-yildan 1971-yilgacha Kalmar Verkstad Shvetsiya Tyorven nomli pochta aloqasi uchun moʻljallangan transport vositasini ishlab chiqardi. Kalmar Verkstad yarim tirkamali yuk mashinasida ham tajriba oʻtkazdi, ammo bu loyiha hech qachon amalga oshmadi.
1969-yilda Wallenberg oilasi oʻz samolyotlari va Saab avtomobil ishlab chiqaruvchilari bilan Scania-Vabis yuk mashinalarini Saab-Scania deb nomlangan bitta kompaniyaga birlashtirdilar. Bir yarim-yil oldin yuk mashinalari ishlab chiqaruvchisi Vabis nomini olib tashlagan va shundan buyon ularning mahsulotlari faqat Scania nomi ostida sotila boshlandi.
1971-yildan 2000-yilgacha
right|thumb| Volvo 245, shved avtomobilining arxetipi. 1973-yildagi neft inqirozidan keyin avtomobilsozlik sanoatining umumiy pasayishi paytida Volvo va Saab-Scania oʻzlarini uzoq istiqbolda tirik qolishi uchun juda kichik ekanligini his qildilar. 1977-yilda ikki kompaniyaning birlashish rejalari taqdim etildi. Reja oxir-oqibat Saab-Scania aktsiyadorlarining qarshiligi tufayli parchalanib ketdi.
1974-yilda oʻrta oʻlchamdagi 200 seriyali avtomobillar sotuvga chiqarildi va ular tez orada juda mashhur boʻlib ketdi va ishlab chiqarish 1993-yilgacha davom etdi. Volvo 200, 262 ning kupe versiyasi ham mavjud edi, ammo aksariyat namunalar AQShda sotila boshlandi.
1982-yilda ishlab chiqarilishi boshlangan 700 seriyali modeli, BMW va Mercedes-Benz singari Yevropada hukmron boʻlgan bozorning eng mashhur tanlovi edi.
1979-yilda Saab 900 modeli Ford Cortina / Taunus va Renault 18 kabi anʼanaviy Yevropa oilaviy avtomobillari bilan raqobad qilish uchun ishlab chiqildi, shuningdek 1985-yilda kompaniya Saab 9000 modelini taqdim etdi va 1980-yillardan beri bozorning yetakchilaridan biri boʻlgan BMW 3 Series raqobatdoshi boʻldi va Saab bozordagi oʻzining yuqori pogʻonasida mustahkamlagan.
1989-yilda Vallenberg guruhi Saab uchun General Motors kompaniyasini sherik sifatida topdi. Avtomobil ishlab chiqarish yangi „Saab Automobile“ deb nomlangan kompaniyada joylashgan va kompaniya ulushining 50 foiz AB investorlariga va General Motorsga tegishli edi.
Materik etagi
Materik etagi, kontinent etagi — materiklarning suv ostidagi chekka qismining asosiy elementlaridan biri; materik yon bagʻri bilan okean kaʼri orasida joylashgan. Geologik tuzilishiga koʻra, Yer poʻstining okean tubidagi qismi bilan materik qismining qoʻshilgan joyidagi qalin choʻkindilardan hosil boʻlgan bukilma. Geomorfologik jihatdan Materik etagi, koʻpincha, bir oz pastbaland qiya tekislikdir. Organik dunyosi materik yon bagʻridan koʻra kamroq, okean qaʼrining organik dunyosi miqsoriga deyarli teng keladi.
Shvetsiya avtomobilsozlik sanoati
1971-yildan 2000-yilgacha
1993-yilda Volvo fransuz avtomobil ishlab chiqaruvchi Renault bilan qoʻshilish rejalarini taqdim etdi. Birlashish Volvo aktsionerlarining qarshiliklari tufayli yakuniga yetmadi lekin Volvo Renaultning yuk avtomobillari boʻlinmasini RVI boshqaruviga oldi va Renault Volvoning asosiy aktsiyadoriga aylandi.
1999-yilda Volvo yoʻlovchi avtomobil boʻlimi boʻlgan Volvo Carsni Ford Motor Companyga sotadi. Volvo kelishuvdan olgan pullarini Wallenberg guruhidan Scania kompaniyasini sotib olish uchun ishlatmoqchi edi, ammo bu reja Yevropa Ittifoqining antimonopoliyaga qarshi boʻlimi nazariga tushadi va Volvo Skandinaviyadagi monopoli kompaniyaga olib kelishi aytiladi.