cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tabriz
Tabriz, Tavriz — Eronning shim.gʻarbiy qismidagi shahar. Ajichay daryosi vodiysida, 1364 m balandlikda joylashgan. Sharqiy Ozarbayjon viloyatining maʼmuriy markazi. Aholisi 1,2 mln. kishi (1997). Transport yoʻllari tuguni. Mamlakatning muhim savdo va sanoat markazlaridan. Mashinasozlik, neftni qayta ishlash, oziq-ovqat, koʻnpoyabzal sanoati korxonalari bor. Toʻqimachilik rivojlangan, ip va shoyi gazlamalar, gilamlar toʻqiladi. Universitetlar mavjud.Tabrizning ilk tarixi to'liq aniqlanmagan.Shahardagi eng qadimgi svilizatsiya belgilari mil.avv 1-ming yillikdagi temir davri qabr hovlisiga tegishli. Ular 1990-yillarning oxirida Moviy masjidining shimoliy tomonidan topilgan. Shahar ham mill.avv 714-yil deb yozilgan. Mill avv 714-yilda Ossuriya qiroli Sargon2 ning asarida Tariu yoki Tauris shaklida yozilgan. Shaharga 3—4-asrlarda Sosoniylar tomonidan asos solingan. 13-asr oxiri — 16-asr boshlarida Eron hududidagi turli davlatlarning poytaxti boʻlgan. 18—19-asr boshlarida Tabriz xonligining poytaxti. 19—20-asr boshlarida Qojar shohlari valiahdlari qarorgohi. Meʼmoriy yodgorliklardan Alishoh jome masjidi (1310—20), Koʻk masjid (1465) qoldiqlari saqlangan. Oʻrta asrlarda T. badiiy hunarmandchilik va tasviriy sanʼatning yirik markazi boʻlgan (Tabriz miniatyura maktabi).
Prirechnoye
Prirechnoye ( kaz Приречное ) — Qozogʻistonning Qoʻstanay viloyati Qamishli tumanidagi tugallangan qishloq. Pushkin qishloq okrugi tarkibiga kirgan. 1990-yillarda bekor qilingan.
Aholisi
1989-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 142 kishi yashagan. Shundan milliy tarkibi: belaruslar - 25%, ruslar - 27%, ukrainlar - 27% ni tashkil etadi.
Kasımli
Kasımlı — Turkiyaning Zonguldak viloyati Alapli tumanidagi qishloq.
Ofikleid
Ofikleid (ophicléide, ὄφις „ilon“ va κλείς „zulfin, kalit“) — klappenhornlar (klapanli bygelhornlar ) oilasiga mansub mis puflama cholgʻu asbobi, tashqi tomondan fagotga oʻxshaydi. Hozir taomildan chiqqan.
Uchta tizimda ishlab chiqarilgan: bas, alto (har biri 3 oktava) va kontrabas (2,5 oktava). Eng mashhur bas ofikleid edi, ammo XIX asrning oʻrtalarida u tuba bilan almashdi; hozir baʼzi Yevropa mamlakatlari (Fransiya, Italiya) va Janubiy Amerika mamlakatlari orkestrlarida, asosan, harbiy puflama orkestrlarda goh-goh ishlatiladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Thiago Motta
Tiago Motta (1982-yil 28-avgustda tugʻilgan) — professional futbol menejeri va sobiq futbolchi.
Yarim himoyachi Motta oʻzining dastlabki faoliyatini „Barselona“ da oʻtkazgan. U 2012-yil yanvar oyida Paris Saint-Germain qoʻshilishdan oldin “Inter” safida ikki yarim mavsum oʻynadi va barcha klublar birgalikda 27 ta yirik chempionlikni qoʻlga kiritdi. Motta Ispaniyaning „Atletiko Madrid“ va Italiyaning “Genoa" klublarida ham qisqa vaqt oʻynagan.
Braziliyada tugʻilgan Motta Italiya fuqaroligiga ham ega. 2003-yilda tugʻilgan mamlakati tarkibida ikkita oʻyin oʻtkazganidan soʻng, u 2011-yilda debyut qilganidan beri soʻnggi milliy terma jamoa tarkibida jami 30 marta maydonga tushib, bitta gol urgan. U 2014-yilgi FIFA Jahon chempionatida va Italiya terma jamoasi bilan ikki marta Yevropa chempionatida qatnashib, Yevro-2012da ikkinchi oʻrinni egalladi.
2018-yilda faoliyatini tugatgandan soʻng, u PSJning 19 yoshgacha boʻlgan jamoasini boshqargan. 2019-yil oktabr oyida u „Genoa“ ning yangi bosh murabbiyi etib tayinlandi, u dekabr oyida yomon natijalar tufayli ishdan boʻshatildi.
2021-yil iyul oyida Motta Spezia Calcio bosh murabbiyi etib tayinlandi, u jamoani Napoli, Genuya va Milanga qarshi ajoyib gʻalabalarda boshqaradi.
Barselona
right|thumb| Motta (orqa qator, o'ngdan uchinchi) 2005-06-yilgi mavsumda "Barselona" safida. San-Pauluning San-Bernardo-du-Kampo shahrida tugʻilgan Motta „Barselona“ bilan 1999-yilda 17 yoshida mahalliy „Atletiko Yuventus“ klubidan shartnoma imzolagan va dastlab klubning „B“ jamoasiga tayinlangan. Oxir-oqibat, u 2001-yilda asosiy jamoani tugatdi va oʻzining rasmiy debyutini 3-oktabr kuni RCD Mallorcaga qarshi oʻz uyida 3:0 hisobida oʻtkazdi.
UEFA Chempionlar ligasining 2001-02-yilgi mavsumida Motta yettita oʻyinda maydonga tushdi va jamoasiga yarim finalga chiqishga yordam berdi. 2002-03-yil La Ligada u faoliyatidagi eng yaxshi 21 oʻyinda (uchta gol bilan) maydonga tushdi, chunki „Barsa“ atigi oltinchi oʻrinni egallashi mumkin edi, shuningdek, keyingi mavsumda UEFA kubogi musobaqasida muhim rol oʻynadi. Birinchi oʻyinda Glazgoda 0:1 hisobida magʻlub boʻlgan (umumiy hisobda 0:1), u oʻyinda qizil kartochka koʻrsatgan raqib darvozaboni Robert Duglasga zarba berib, tanaffus vaqtida maydondan chetlatilgan edi.
Motta ham bir qancha jarohatlar oldi, xususan biri 2004-yilning 11-sentabrida “Sevilya” ga qarshi oʻyinda, “Barselona”dagi faoliyati davomida uni yetti oyga safdan chiqqan.
Atletiko Madrid
2007-yil avgust oyining oxirida Motta „Atletiko Madrid“ bilan nomaʼlum toʻlov evaziga bir yillik shartnoma imzoladi. Yana bir bor mavsumni chetda, jarohat bilan boshladi; Ispaniya kubogi chorak finalida „Valensiya“ ga qarshi oʻyinda u bor-yoʻgʻi 25 daqiqadan soʻng chetlatildi va „Colchoneros“ safarda 0:1 hisobida magʻlub boʻldi va natijada durang oʻynadi.
2008-yilning yanvarida asosiy tarkib futbolchisi Raul Garsiyaning jarohati va Manichening ketishi tufayli Mottaning imkoniyatlari oshdi. Mart oyida esa, takroriy tizza muammolari yana paydo boʻldi va uning mavsumi tugadi.
Genoa
right|thumb| Motta 2010-yilda "Inter" bilan mashg'ulot o'tkazgan 2008-yilning sentabrida Motta tibbiy koʻrikdan oʻtganidan soʻng, tekin transfer asosida Genoa CFCga qoʻshildi. Oʻzining debyut kampaniyasi davomida u doimiy ravishda yaxshi oʻynadi va murabbiy Gian Piero Gasperini qoʻl ostida boshlangʻich oʻn birinchilikda muntazam ishtirok etdi.
2009-yilning 11-aprelida Motta ikkita gol urdi (ulardan biri birinchi boʻlimning jarohat vaqtida) oʻz maydonida „Yuventus“ ustidan 3:2 hisobida gʻalaba qozondi. U yilni faoliyatidagi eng yaxshi oltita gol bilan yakunladi va uning jamoasi Yevropa ligasiga yoʻllanma oldi.
Inter Milan
2009-yil 20-may kuni La Gazzetta dello Sport Motta jamoadoshi Diego Milito bilan birgalikda „Inter“ ga oʻtganini tasdiqladi, u ikkinchisi uchun 28 million yevro va birinchisi uchun 10,2 million evro toʻladi. Kelishuv doirasida “Genoa” “Inter”ning besh nafar futbolchisini qabul qildi: Robert Acquafresca, Francesco Bolzoni, Leonardo Bonucci, Ivan Fatić and Riccardo Meggiorini. Keyinroq Mottaning agenti Dario Canovi uning «Jenoa» klubi bilan shartnomasida 10 million yevro sotib olish toʻlovi borligini maʼlum qildi.
Mottaning debyuti 2009-10-yilning birinchi oʻyinida, "AS Bari "ga qarshi oʻz uyida 1:1 hisobida durang oʻynagan va uning birinchi goli keyingi bosqichda, della Madonnina derbisida Militoning golli uzatmasidan soʻng hisobni ochganida keldi. „Milan“ 4:0 hisobida magʻlub boʻldi. Mavsum davomida jamoada boʻlgan va jamoadan tashqarida boʻlgan u 2010-yil 3-aprelda Boloniya FC 1909 ustidan 3:0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda oʻzining birinchi dublini kiritdi left|thumb|200x200px| Motta [[UEFA Yevropa chempionati 2012|Yevro-2012da Italiya terma jamoasi safida]] right|thumb| Motta Yevro-2012 finalida maydonni tark etdi
Oʻyinchi
Barselona
Inter Milan
Paris Saint-Germain
Braziliya
Individual
Menejer
Individual
Klay tumani
right|thumb|200x200px| Bomi tumanidagi Klay tumanining joylashuvi Klay tumani — Liberiyaning Bomi okrugining toʻrtta maʼmuriy tumanidan biri. 2008-yilda aholi soni 22 355 kishini tashkil etgan edi.
Tabulyator
Tabulyator (lot. tabula — jadval, yozuv) — elektr mexanik raqamli hisoblash mashinasi; bunda perforatsion lentalarga belgilangan son va raqamli axborotlar avtomatik tarzda ishlanadi, hisoblash natijalari qogʻoz lenta yoki maxsus xos qogʻozga yoziladi. T. tarkibiga: boshqarish qurilmasi, perfokartalardagi axborotlarni kiritish qurilmasi; axborotni "bosish" yoki perfokartaga chiqarish qurilmasi kiradi. T. mashinahisoblash styasining asosiy texnologik jihozi hisoblanadi.
Flavius Domide
Flavius Virgil Domide  (1946-yil 7-mayda tugʻilgan)  — ruminiyalik sobiq futbolchi.
Klublardagi oʻyin faoliyati
Flavius Domide bolaligida oʻzi tugʻilib oʻsgan Aradning Pânceava mahallasi koʻchalarida futbol oʻynay boshlagan. Keyinchalik Flavius Domide „UTA Arad“ futbol klubining oʻsmirlar jamoasi uchun oʻynay boshladi. Keyinchalik Flavius Domide ushbu klub safida oʻzining futbolchilik faoliyatining asosiy qismini oʻtkazadi. Flavius Domide klub uchun Divizia Ada jami 342 ta oʻyin oʻtkazdi. Shuningdek, Flavius Domide klub safida oʻz debyutini oʻtkazgan musobaqada 75 ta gol urdi. Flavius Domide 1966-yil 28-avgustda „Rapid București“ futbol klubiga qarshi oʻyinda (0:0), shuningdek, yana 16 ta oʻyinda maydonga tushib,Yevropa musobaqalarida 6 ta gol urishga muvaffaq boʻldi. Flavius Domide 1970—1971-yilgi Yevropa kubogi mavsumida oʻsha paytda Yevropa chempioni boʻlgan “Feyenoord" futbol klubini musobaqadan chiqarib yuborgan „UTA Arad“ futbol jamoasining aʼzosi edi. Flavius Domide, shuningdek, jamoa bilan ketma-ket ikki marta chempionlikni qoʻlga kiritdi. Flavius Domide oʻz klubiga 1971—1972-yilgi UEFA kubogi chorak finaliga chiqishga yordam berdi . Flavius Domide faoliyatining soʻnggi yilini uchinchi divizion vakili „Vagonul Arad“ futbol klubida oʻtkazdi. Flavius Domide klubga ikkinchi ligaga koʻtarilishiga yordam berdi.
Xalqaro oʻyinlardagi faoliyati
Flavius Domide faoliyati davomida Ruminiya milliy futbol terma jamoasi uchun 17 ta oʻyin oʻtkazib, 3 ta gol urishga muvaffaq boʻldi. Flavius Domide Ruminiya milliy futbol terma jamoasi safidagi debyut oʻyinini 1968-yil 6-noyabrda Angliya milliy futbol terma jamosiga qarshi oʻrtoqlik uchrashuvida (0:0) oʻtkazdi. Flavius Domidening keyingi oʻyini 1970-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida Shveytsariya milliy futbol terma jamosiga qarshi uchrashuvda (2:0 hisobida gʻalaba) boʻlib oʻtdi. Flavius Domide terma jamoa safida 1972-yilgi Yevropa chempionati saralashida 5 ta oʻyin oʻtkazdi. Ushbu musobaqada Ruminiya milliy futbol terma jamoasi chorak finalda Vengriya milliy futbol terma jamoasini magʻlub etib, final turniriga yoʻl olgan. Flavius Domidening milliy terma jamoadagi soʻnggi oʻyini 1974-yilgi Jahon chempionati saralashida Finlandiya milliy futbol terma jamoasiga qarshi uchrashuv (1:1) edi.
Corby
Corby — Angliyaning Shimoliy Nortemptonshir shahridagi shaharcha, 23 mi Nortgemptondan shimoli-sharqda. 1974-yildan 2021-yilgacha shahar Korbi tumanining maʼmuriy shtab-kvartirasi boʻlib xizmat qilgan. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda qurilgan hududda 56,810 aholi istiqomat qilgan, 2021-yilda tugatilgan tumanda esa 61,255 aholi bor edi.
2010-yil mart oyida eʼlon qilingan raqamlar shuni koʻrsatdiki, Korbi Norgemptonshirda va butun Angliyada eng tez oʻsayotgan aholiga ega. Shahar bir vaqtlar Korbiga poʻlat ishlab chiqarish uchun kelgan koʻp sonli shotland ishchilari tufayli mahalliy „Kichik Shotlandiya“ nomi bilan mashhur edi. Soʻnggi paytlarda Corby 2009-yilda Corby temir yoʻl stantsiyasi va Corby International Pool va 2010-yilda Corby Cube ochilishi bilan katta regeneratsiya jarayonini boshdan kechirdi. Kubda (sobiq) Corby Borough Council ofislari joylashgan boʻlib, shuningdek, 450 oʻrinli teatr, jamoat kutubxonasi va boshqa qulayliklar mavjud. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Corby_unparished_area_UK_locator_map.svg/220px-Corby_unparished_area_UK_locator_map.svg.png|thumb| Korbi okrugidagi Korbi nomsiz hududi
Erta tarix
Korbini oʻrab turgan hududda mezolit va neolitik asarlar topilgan va bronza davriga oid inson qoldiqlari 1970-yilda Cowthick’te topilgan. Doimiy aholi punktlarining birinchi dalili 8-asrda Daniya bosqinchilari kelganida va aholi punkti „Korining turar joyi“ nomi bilan mashhur boʻlganida paydo boʻladi. Aholi punkti 1086-yildagi Domesday kitobida „Korbei“ nomi bilan qayd etilgan. Korbining emblemasi, qargʻa bu soʻzning muqobil maʼnosidan kelib chiqqan. Bu Daniya ildizlari Daniya aholi punktlaridan biri joylashgan shaharning eng janubiy uy-joy massivlari Danesholme nomlanishida tan olingan.
Korbiga 1226-yilda Genrix III tomonidan ikki yillik yarmarka va bozor oʻtkazish huquqi berilgan. 1568-yilda Korbi Yelizaveta I tomonidan mahalliy er egalarini boj toʻlovlaridan (sayohatchilar tomonidan shaharlararo umumiy yoʻllardan foydalanish uchun toʻlanadigan toʻlov), yigʻimlardan (daromad soligʻining dastlabki shakli) ozod qiladigan va barcha erkaklarga huquq beruvchi nizomni berdi. mahalliy militsiyada xizmat qilishdan bosh tortish. Mashhur afsonaga koʻra, qirolicha Rokingem oʻrmonida ov qilayotganida (afsonaga koʻra) otdan yiqilib tushgan yoki minib ketayotganda botqoqda qolib ketgan. Korbidan qishloq aholisi tomonidan qutqarilgandan soʻng, u qutqargani uchun minnatdorchilik sifatida nizomni berdi. Yana bir mashhur tushuntirish — bu uning sevgilisi ser Kristofer Xattonga yaxshilik sifatida berilgan.
Korbi qutb yarmarkasi
Korbi qutb yarmarkasi 1862-yildan beri har 20 yilda nizomni nishonlash uchun oʻtkaziladigan tadbirdir. 1942-yilgi yarmarka Ikkinchi jahon urushi tufayli oʻtkazilmagan; besh yildan keyin sodir boʻldi. Yarmarkaning isrofgarchiliklariga bagʻishlangan gazetaning 1862-yil 14-iyundagi xabariga koʻra, qochoq qul Jon Anderson Korbi Britaniya maktabida taʼlim olgan deb taʼriflangan, bu shaharga Qoʻshma Shtatlardagi qullik bilan gʻayrioddiy aloqani bergan.
Yaponiya imperatori
Yaponiya imperatori — monarx va Yaponiya imperator oilasining rahbari. Yaponiya Konstitutsiyasiga koʻra, u Yaponiya davlati va yapon xalqining birligi ramzi sifatida belgilangan va uning pozitsiyasi „suveren hokimiyatda boʻlgan xalqning irodasi“dan kelib chiqqan. Imperator uy xoʻjaligi qonuni asosida imperator vorislik sulolasini boshqaradi. Imperator Yaponiya Oliy sudi tomonidan taʼqib qilinishdan immunitetga ega. U, shuningdek, sintoizm dinining rahbari hamdir. Yapon tilida imperator „Samoviy hukmdor“ deb ham tarjima qilinadi. Yapon sintoizmi uni quyosh maʼbudasi Amaterasuning toʻgʻridan-toʻgʻri avlodi deb biladi. Imperator, shuningdek, Yaponiyaning barcha milliy ordenlari, medallari va mukofotlarining rahbari hisoblanadi. Ingliz tilida imperator uchun „Mikado“ atamasi keng tarqalgan boʻlib, u hozirda eskirgan deb hisoblanadi.
Corby
Korbi qutb yarmarkasi
Eng soʻnggi ustunlar yarmarkasi 2022-yil 3-iyun, juma kuni Qirolichaning Platina yubileyini nishonlash bilan bir vaqtda boʻlib oʻtdi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Sundew_dragline.jpg/220px-Sundew_dragline.jpg|left|thumb| Sundew dragline ekskavatori mahalliy diqqatga sazovor joy edi
Yaponiya imperatori
Hozirda Yaponiya imperatori „imperator“ monarxiya unvoniga ega boʻlgan dunyodagi yagona davlat rahbaridir. Yaponiya imperatorlik uyi dunyodagi eng qadimiylaridan hisoblanadi. Imperatorlarning tarixiy kelib chiqishi milodiy III-VI asrlar oxiridagi Kofun davriga toʻgʻri keladi, ammo anʼanaviy Kodjiki (712-yilda tugallangan) va Nixon Shoki (720-yil tugagan) haqidagi maʼlumotlarga koʻra, Yaponiyaga miloddan avvalgi 660-yilda imperator Jimmu asos solgan. U Amaterasuning bevosita avlodi ekanligi aytilgan.
Corby
Siyosat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Corby2007Constituency.svg/220px-Corby2007Constituency.svg.png|left|thumb| Korbi saylov okrugi Korbi saylov okrugi anʼanaviy konservativ Sharqiy Nortemptonshirning qismlarini oʻz ichiga oladi, ular anʼanaviy Leyboristlar shahri Korbini muvozanatlashtiradi, bu 1983-yilda saylov okrugi tashkil etilganidan beri har bir umumiy saylovda Buyuk Britaniya hukumatini tashkil etuvchi partiyaga borgan marjinal saylov okrugiga olib keladi. 2005-yilgi umumiy saylovda leyboristlar 1000 dan sal koʻproq ovoz bilan Korbini qoʻlga kiritdi. 2010-yilgi umumiy saylovda leyboristlar partiyasidan deputat Fil Xoup oʻz oʻrnini Konservativ partiya nomzodi, keyingi yili turmush qurganidan keyin Luiza Menshga aylangan yozuvchi Luiza Bagshouga boy berdi.
Yaponiya imperatori
Yaponiya imperatorining tarixiy roli asosan tantanali ramziy rol bilan haqiqiy hukmdor roli oʻrtasida almashinib kelgan. 1199-yilda birinchi syogunat tashkil etilganidan keyin Yaponiya imperatorlari koʻplab gʻarb monarxlaridan farqli oʻlaroq, kamdan-kam hollarda jang maydonida oliy qoʻmondon rolini oʻz zimmalariga olishgan. Yaponiya imperatorlari deyarli har doim turli darajada tashqi siyosiy kuchlar tomonidan nazorat qilingan. Masalan, 1192-1867-yillar oraligʻida syōgunlar yoki ularning Kamakuradagi shikken regentlari (1203-1333-yillar) Yaponiyaning amalda hukmdorlari boʻlgan, ammo ular nominal ravishda imperator tomonidan tayinlangan. 1867-yilda Meydzi inqilobidan soʻng, imperator 1889-yilgi Meydzi Konstitutsiyasida mustahkamlanganidek, mamlakatdagi barcha suveren hokimiyatning timsolidir. 1947-yilgi konstitutsiya kuchga kirganidan soʻng imperatorning roli hatto nominal siyosiy vakolatlarga ega boʻlmagan holda tantanali davlat rahbari roliga oʻtkazildi.
Oʻn toʻqqizinchi asr oʻrtalaridan boshlab Imperator saroyi Tokio (Yaponiyaning hozirgi poytaxti) markazidagi Edo qal’asining eski oʻrnida joylashgan. Ilgari imperatorlar deyarli oʻn bir asr davomida Kiotoda (qadimgi poytaxt) istiqomat qilishgan. Imperatorning tugʻilgan kuni (hozirda 23-fevral) milliy bayramdir.
Corby
Siyosat
2012-yilda Mensh deputatlikdan isteʼfoga chiqdi va natijada boʻlib oʻtgan qoʻshimcha saylovda konservatorlardan 7791 koʻp ovoz toʻplagan leyborist Endi Souford gʻalaba qozondi. UKIP uchinchi oʻrinni egallagan boʻlsa, Liberal demokratlar oʻz depozitini yoʻqotib, toʻrtinchi oʻrinni egalladi. Saylov okrugi kam joy boʻlganligi sababli, takroriy saylov milliy va xalqaro ommaviy axborot vositalarida qiziqish uygʻotdi. Natijalar eʼlon qilinishini kutish paytida „Korbi“ qisqacha Twitterda butun dunyo boʻylab trendga aylandi.
Konservatorlar 2015-yilda leyboristlardan Korbi saylov okrugini qaytarib oldilar, konservator Tom Pursglov 2412 koʻpchilik ovoz bilan leyborist Endi Soufordni magʻlub etdi.
Mahalliy siyosatda, endi bekor qilingan Korbi Borough kengashi 1979-yildan beri Leyboristlar partiyasi tomonidan nazorat qilinadi. 2015-yilda kengashda 24 nafar leyboristlar va 5 nafar konservatorlar bor edi.
Yaponiya imperatori
Naruhito — Yaponiyaning hozirgi imperatori. U 2019-yil 1-mayda otasi imperator Akixito taxtdan voz kechganidan soʻng Xrizantema taxtiga chiqdi.
Corby
Siyosat
2014-yil 8-dekabrda Nortgemptonshir politsiyasi Corby Borough Kengashi tomonidan moliyaviy operatsiyalar boʻyicha tergov boshladi. 2013-yil iyul oyida Konservativ maslahatchilar Rob Makkellar va Devid Sims jinoyat sodir etilgan yoki yoʻqligini tekshirish uchun audit hisobotining „shubhali“ xulosalarini politsiyaga topshirdilar. Audit hisoboti toʻrtta yirik loyihani, jumladan Corby Cubeni oʻrganib chiqdi, ularning narxi 35 million funtdan 47 million funt sterlinggacha boʻlgan.
2016-yilda Buyuk Britaniyaning Evropa Ittifoqiga aʼzoligi boʻyicha referendumda Korbi 64 % chiqishni yoqlab ovoz bergan boʻlsa, atigi 36 % Yevropa Ittifoqida qolish uchun ovoz bergan. Saylovchilarning 74,1 foizi ishtirok etdi, 9141 ovoz koʻpchilik ovoz bilan gʻalaba qozondi. Oʻsha paytdagi saylov okrugining konservativ deputati Tom Pursglov ham Buyuk Britaniyaning Yevropa Ittifoqidan chiqishi tarafdori boʻlib, asosan konservativ va UKIP siyosatchilari tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan Brexit tarafdori boʻlgan Grassroots Out tashkiloti asoschilaridan biri boʻlgan edi.
Yaponiya imperatori
Konstitutsiyaviy rol
Koʻpgina konstitutsiyaviy monarxlardan farqli oʻlaroq, imperator hatto nominal bosh ijrochi ham emas. Aksariyat konstitutsiyaviy monarxiyalar rasmiy ravishda ijro etuvchi hokimiyatni monarxga yuklaydi, ammo monarx konventsiyaga koʻra Vazirlar Mahkamasi tavsiyasiga koʻra harakat qilishi shart. Bundan farqli oʻlaroq, Yaponiya Konstitutsiyasining 65-moddasi ijro etuvchi hokimiyatni bosh vazir rahbari boʻlgan Vazirlar Mahkamasiga toʻliq yuklaydi. Imperator, shuningdek, Yaponiya oʻzini-oʻzi mudofaa kuchlarining bosh qoʻmondoni ham emas. 1954-yildagi Yaponiya oʻzini oʻzi himoya qilish kuchlari toʻgʻrisidagi qonun bu rolni bosh vazirga yuklagan.
Joseph White
thumb|Joseph "Jo-Jo" White, 2008
Corby
Siyosat
2011-yilgi aholini roʻyxatga olish paytida Korbida 15 palata boʻlgan, biroq chegara oʻzgarishidan keyin faqat 11 tasi qolgan. Oʻzgarishlarda butunlay yangi palatalar yaratildi, ammo Binfild, Markaziy, Danesholm, Roulett, Rural West, Stanion va Korbi Village, Ueldon va Gretton va Lodj Park palatalari mavjud boʻlib qoldi. 2021-yil 1-aprelda Korbi Boro Kengashi tugatildi va Korbi shahrida endi shahar kengashida Okli, Korbi Uest, Kingsvud va Xeyzel Lis va Lloyds kabi 4 ta palata va shaharni oʻz ichiga olgan Unitar hokimiyatda 5 ta palata mavjud. Palatalar, shuningdek, atrofdagi cherkovlarni Corby Rural tarkibiga kiritish.
Joseph White
Joseph Henry «Jo Jo» White (1946-yil 16-noyabr, Sent-Luis, Missuri, AQSh - 2018-yil 16-yanvar, Boston, Massachusets, AQSh) — amerikalik professional basketbolchi. Boston Seltiks, Golden State Warriors va Kanzas Siti Kings tarkibida Milliy Basketbol Assotsiatsiyasida oʻyinga tushgan.
Yaponiya imperatori
Konstitutsiyaviy rol
Imperator rasmiy ravishda bosh vazirni lavozimga tayinlagan boʻlsa-da, Konstitutsiyaning 6-moddasi imperatorga tayinlanishni rad etish huquqini bermasdan, „diet (parlament) tomonidan belgilangan“ nomzodni tayinlashni talab qiladi.
Corby
Shahar holati boʻyicha taklif
2012-yilda Korbi qirolicha Yelizaveta II ning olmos yubileyini nishonlash doirasida shahar maqomini olish uchun taklif qildi. Biroq, u Pert, Chelmsford va Sent-Asafga yutqazdi.
Yaponiya imperatori
Konstitutsiyaviy rol
Konstitutsiyaning 6-moddasida imperatorga quyidagi vazifalar yuklangan:
Joseph White
Biografiyasi
Uayt Missuri shtatining Sent-Luis shahrida tugʻilgan. Uning otasi ruhoniy boʻlgan. Oʻrta maktabni tugatgandan soʻng, u Kanzas universiteti basketbol jamoasida oʻynadi va u yerda NCAA turnirida Oʻrta Gʻarb mintaqaviy finaliga chiqdi, uning jamoasi El Pasodagi Texas universitetiga yutqazdi. Universitetdan soʻng u 1968-yilda Mexiko shahrida boʻlib oʻtgan Olimpiada oʻyinlarida AQSh milliy basketbol jamoasi tarkibida boʻlgan, u yerda uning jamoasi 9 ta gʻalaba qozongan va hech qachon magʻlub boʻlmagan. Finalda AQSh terma jamoasi Yugoslaviyani 65:50 hisobida magʻlub etib, oltin medalni qoʻlga kiritdi. 1967-yilda Uayt AQSh jamoasi tarkibida Vinnipegdagi Panamerika o'yinlari chempioni bo'ldi.
Yaponiya imperatori
Konstitutsiyaviy rol
Imperatorning boshqa vazifalari Konstitutsiyaning 7-moddasida belgilab qoʻyilgan boʻlib, unda „Imperator Vazirlar Mahkamasining maslahati va roziligi bilan davlat ishlarida xalq nomidan quyidagi ishlarni amalga oshiradi“ deb belgilangan. Amalda, ushbu vazifalarning barchasi faqat Vazirlar Mahkamasining majburiy koʻrsatmalariga muvofiq amalga oshiriladi:
Joseph White
Biografiyasi
Uayt 1969-yilgi NBA loyihasida 9-oʻrinni egalladi, oʻsha paytda Boston Seltiks 13 yil ichida 11-chempionligini qoʻlga kiritgan edi. Biroq, Uayt jamoa joylashgan joyga yetib bormasdanoq, oʻyinchi murabbiy Bill Rassell faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi. Klub qayta qurishni boshladi va Uayt Deyv Kouens va Jon Xavlicek bilan birga yangilangan jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biriga aylandi. Uayt ketma-ket 5 mavsumda barcha 82 ta oʻyinni oʻtkazgan birinchi basketbolchilardan biri boʻldi.
Yaponiya imperatori
Konstitutsiyaviy rol
Konstitutsiyaviy asosga ega boʻlgan imperatorning muntazam marosimlari — Tokio imperator saroyidagi Imperial Investitures (Sinninshiki) va Milliy Diet binosidagi Maslahatchilar uyidagi Taxtdan chiqish marosimi. Oxirgi marosim Dietning oddiy va qoʻshimcha sessiyalarini ochadi. Sessiyalar har yanvar oyida, shuningdek, Vakillar palatasiga yangi saylovlardan keyin ochiladi. Qoʻshimcha sessiyalar odatda kuzda yigʻiladi va ochiladi.
Corby
Jamiyat va madaniyat
1851-yilda Norgemptonshirning shimoliy qismlarida aytiladigan urgʻu „Gʻarbiy mamlakat dialekti“ sifatida koʻproq tan olinishi qayd etilgan. Shotlandiyaning Korbiga koʻchishi tumanda noyob aholini yaratdi. Shotlandiya bilan aloqa bu hududning kuchli xususiyatidir: 2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Korbi shahar hududida 10 063 shotlandiyalik tugʻilgan. — aholining 18,9 %. Yana 1,3 foizi Shimoliy Irlandiyada tugʻilgan. Hisob-kitoblarga koʻra, aholining yana uchdan bir qismi Shotlandiya yoki Shotlandiya millatiga mansub. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Corby_Boating_Lake_-_geograph.org.uk_-_72866.jpg/220px-Corby_Boating_Lake_-_geograph.org.uk_-_72866.jpg|left|thumb| Korbining qayiq koʻli link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Corby_Cube.jpg/220px-Corby_Cube.jpg|left|thumb| Corby Cube 2012 link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Brooke_Weston_City_Technology_College%2C_Great_Oakley_-_geograph.org.uk_-_49135.jpg/220px-Brooke_Weston_City_Technology_College%2C_Great_Oakley_-_geograph.org.uk_-_49135.jpg|left|thumb| Bruk Veston akademiyasi
Wittring
Wittring Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Sarreguemines tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
830 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 102,5 nafar kishi.
Joseph White
Biografiyasi
Jamoa bilan birgalikda Uayt 1974 va 1976-yillarda ikkita chempionlik unvonini qoʻlga kiritgan, 1976-yilda esa finalning eng qimmat oʻyinchisi deb topilgan.
Corby
Geografiya
Korbi 72 mi Londondan shimoliy-shimoli-gʻarbda, 23 mi Nortgemptondan shimoli-sharqda, 28 mi Lesterdan janubi-sharqda, 51 mi Birmingemdan sharqda va 19 mi Peterborodan gʻarbiy, eng yaqin shahar.
Wittring
Geografiyasi
Maydoni — 8,1 km2. Dengiz sathidan 199 – 336 m balandlikda joylashgan.
Corby
Geografiya
Korbining qurilgan hududi 2011-yilda 56 810 aholiga ega edi, ammo Korbi tumanidagi 61 255 kishi. Shahar maydoni 20,5 km2 ni tashkil etgan boʻlsa, kattaroq tuman uchun 80,3 km2. Korbi tez sur’atlar bilan kengayib bormoqda, tuman aholisi 2001-yilda 53 400 kishini tashkil etgan va 2011-yilda 61 300 kishiga koʻpaygan. Kengayish Buyuk Okli va Ueldon kabi qishloqlarning shaharning shahar hududiga singib ketishiga olib keldi. Biroq, ikkinchisi A43 tomonidan Korbining qolgan qismidan ajratilgan cherkov boʻlib qolmoqda.
Korbi hududlari
Korbi aholisining koʻp qismi shaharning oʻzida yashaydi, ammo hududi boʻyicha u asosan qishloqdir. Ushbu roʻyxatga tumandagi qishloqlar, shuningdek, shahar hududi tumanlari va zamonaviy uy-joy qurilishlari kiradi. Korbi tumani 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishdan keyin chegara oʻzgarganidan keyin 11 palatadan iborat.
Havolalar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/03/Phoenix_Parkway%2C_Corby_-_geograph.org.uk_-_378042.jpg/220px-Phoenix_Parkway%2C_Corby_-_geograph.org.uk_-_378042.jpg|thumb| Phoenix Parkway uzoqda elektr stantsiyasi bilan
Joseph White
Biografiyasi
1979-yilda Uayt "Golden State Warriors"ga almashtirildi, keyinroq Kanzas Siti Kingsga oʻtdi va 1981-yilda basketboldagi faoliyatini yakunladi. 1982-yil 9-aprelda Boston Garden tomi ostida uning 10 raqami yozilgan bayroq koʻtarilildi
2018-yil 16-yanvarda vafot etdi
Yaponiya imperatori
Tarixi
Imperator oʻtmish bilan davomiylik ramzi boʻlgan boʻlsa-da, imperator tomonidan amalga oshirilgan hokimiyat darajasi Yaponiya tarixida sezilarli darajada oʻzgargan.
Kelib chiqishi (milodiy VII-VIII asrlar)
VII asr boshlarida imperator „Osmon oʻgʻli“ deb atala boshlandi. Imperator unvoni Xitoydan olingan boʻlib, xitoy belgilaridan kelib chiqqan, miloddan avvalgi VII-VIII asrlargacha hukmronlik qilgan afsonaviy yapon hukmdorlariga nisbatan orqaga qarab qoʻllanilgan.
Nixon Shokining anʼanaviy hisobiga koʻra, Yaponiyaga imperator Jimmu tomonidan miloddan avvalgi 660-yilda asos solingan. Biroq, zamonaviy olimlarning aksariyati Jimmu va toʻqqizta birinchi imperatorning afsonaviy ekanligiga ishonadilar.
Zamonaviy tarixchilar odatda Suiningacha boʻlgan imperatorlarni "afsonaviy " deb hisoblashadi, chunki ularning hayotini tekshirish va oʻrganish uchun yetarli manbalar mavjud emas. Imperator Sujin (miloddan avvalgi 148-30-yillar) tarixchilarning fikriga koʻra mavjud boʻlish ehtimoli toʻgʻridan-toʻgʻri boʻlgan birinchi imperatordir, ammo maʼlumot yetishmasligi tufayli u ham „afsonaviy“ deb ataladi. Imperator Keykodan tortib imperator Ingyogacha boʻlgan imperatorlar (milodiy 376-453-yillar) ehtimol faktik deb hisoblanadi. Imperator Anko (401-456-yillar), anʼanaviy ravishda 20-imperator, Yaponiyaning butun yoki bir qismining tarixiy hukmdori boʻlgan eng qadimgi hukmdordir. 29-Imperator Kinmei hukmronligi (c. 509) zamonaviy tarixshunoslik sanalarni tasdiqlash imkoni boʻlgan birinchi imperatordir. Biroq, dastlabki imperatorlarning anʼanaviy tarzda qabul qilingan ismlari va sanalari Yamato sulolasining 50-xukmdori imperator Kanmu (737-806) hukmronlik davrigacha „anʼanaviy“ sifatida tasdiqlanmagan.
Yaponiyaning eng qadimgi tarixiy hukmdorlari haqidagi arxeologik maʼlumotlar kofun deb nomlanuvchi qadimiy qabrlarda boʻlishi mumkin. Ular III asr boshlari va milodiy VII asr boshlari oraligʻida qurilgan. Biroq, Meydzi davridan beri Imperator uy xoʻjaligi agentligi oʻtmishdagi imperatorlarning ruhlarini bezovta qilmaslik istagini aytib, kofunni jamoatchilikka yoki arxeologlarga ochishdan bosh tortdi. Kofun davri artefaktlari Yaponiyada ham tobora muhim ahamiyat kasb etdi, chunki Meydzi hukumati ulardan imperatorning qayta tiklangan hokimiyatining tarixiy asosini qonuniylashtirish uchun foydalangan. 2006-yil dekabr oyida Imperial uy xoʻjaligi agentligi oʻz pozitsiyasini oʻzgartirdi va tadqiqotchilarga hech qanday cheklovlarsiz baʼzi kofunlarga kirishga ruxsat berishga qaror qildi.
Nizolar va beqarorlik (X asr)
thumb| Imperator Go-Daigo X asrdan boshlab samuraylar sinfining oʻsishi imperator oilasining hokimiyatini asta-sekin zaiflashtirdi, bu esa beqarorlik davriga olib keldi. Maʼlumki, imperatorlar vaqti-vaqti bilan hukmronlik qilayotgan syogun bilan toʻqnash kelishgan. Imperator Go-Tobaning 1221-yilda Kamakura syogunatiga qarshi qoʻzgʻoloni va 1336-yilda imperator Go-Daigo boshqaruvidagi Kenmu restavratsiyasi kabi baʼzi holatlar Kiotodagi Imperator hukumati va Yaponiya harbiy hukumatlari oʻrtasidagi hokimiyat uchun kurashni koʻrsatadi.
Fraksiya nazorati (530-1867) va Syogunlar (1192-1867)
Yaponiya imperiyasini boshqargan oltita imperator boʻlmagan oilalar mavjud edi: Soga (530-645-yillar), Fujivara (850-1070-yillar), Taira (1159-1180-yillar), Minamoto va Kamakura Bakufu (1192-1333-yillar), Ashikaga (1336-1565-yillar) va Tokugava (1603-1867-yillar). Biroq, Minamoto, Ashikaga va Tokugava oilalaridan boʻlgan har bir syogun oʻz vakolatlarini syogunatdan mustaqil ravishda amalga oshira olmasa ham, hali ham suverenitet manbai boʻlgan imperatorlar tomonidan rasman tan olinishi kerak edi.
1192—1867-yillarda davlat boshqaruvi syogunlar yoki ularning shikken regentlari (1203—1333-yillar) tomonidan amalga oshirildi, ularning vakolati imperator orderi orqali berilgan. Portugal tadqiqotchilari birinchi marta yaponlar bilan aloqaga kirishganlarida, ular yapon sharoitlarini tasvirlab, katta ramziy hokimiyatga ega boʻlgan, lekin siyosiy qudrati kam boʻlgan imperatorni papaga, syogunni esa dunyoviy Yevropa hukmdorlariga oʻxshatishgan. Analogiyaga muvofiq, ular hatto syōgunlar va ularning regentlariga nisbatan „imperator“ atamasini ishlatishgan. Masalan, missionerlar "imperator Taiko-sama " (Tayko va sharafli samadan) deb atagan Toyotomi Xideyoshi ham shunday atalgan. 1691-yilda Gollandiya elchiligi hisobotida shunga oʻxshash terminologiya ishlatilgan. Imperatritsa Go-Sakuramachi Yaponiyaning oxirgi hukmron imperatori boʻlib, 1762—1771-yillarda hukmronlik qilgan 1603-1868-yillardagi Sakoku davrida Yaponiya va chet elliklar oʻrtasida juda cheklangan savdo mavjud edi. Gollandiyaliklar Yaponiyaga kirish imkoniyati cheklangan yagona gʻarbliklar edi.
Meydzi inqilobi (1868)
thumb|200x200px| Imperator Meydzining Edoga birinchi kelishi (1868). 1853-yil iyul oyida AQSh dengiz flotining kommodori Perrining qora kemalari Edo koʻrfaziga birinchi bor tashrif buyurishdi. Bunga yoʻl qoʻymaslik uchun Yaponiyada harbiy va sanoat kuchlari yoʻq edi. Yaponiya noteng shartnomalar imzolashga majburlandi. Natijada, Yaponiya tashqi savdo uchun zoʻrlik bilan ochildi va syogunat tashqi aralashuvga toʻsqinlik qila olmasligini amalda isbotladi, imperator Komei oʻzini siyosiy mavqeini mustahkamlay boshladi. 1860-yillarning boshlariga kelib Imperator hukumati va syogunat oʻrtasidagi munosabatlar tubdan oʻzgardi. Norozi domenlar „rōnin sonnō jōi“ („imperatorni hurmat qiling, vahshiylarni quvib chiqaring“) chaqirigʻi bilan koʻtarila boshladi. Tokugavaning tarixiy dushmanlari boʻlgan Satsuma va Choshu domenlari ushbu tartibsizlikdan oʻz kuchlarini birlashtirish uchun foydalandilar va Tokugava kuchlariga qarshi Kiotodan tashqarida muhim harbiy gʻalaba qozonishdi.
1867-yil 9-noyabrda, qariyb 700 yildan soʻng, syogunat tarqatib yuborildi va Tokugava Yoshinobu imperator Meydzi nominal toʻliq hokimiyatni tiklashi uchun rasman isteʼfoga chiqdi. Meydzi Konstitutsiyasi 1889-yil 11-fevralda qabul qilingan. Yaponiya imperatori tashqi siyosat va diplomatiya boʻyicha katta siyosiy hokimiyatga ega boʻlgan faol hukmdorga aylandi. Hokimiyat faqat saylangan Imperial Diet bilan taqsimlanardi. Yaponiya fuqarolari koʻplab huquq va majburiyatlarga ega boʻldilar.
Konstitutsiyada imperator (4-moddada) shunday taʼriflangan: „Imperiya boshligʻi, oʻzida suveren huquqlarini mujassam etgan“ va u „ushbu Konstitutsiya qoidalariga muvofiq ularni amalga oshiradi“. Uning huquqlari qonunlarni sanksiyalash va eʼlon qilish, ularni bajarish va „Armiya va dengiz flotining oliy qoʻmondonligini“ amalga oshirishni oʻz ichiga olgan. 1893-yilda tuzilgan aloqa konferensiyasi ham imperatorni Imperator Bosh shtab -kvartirasining rahbariga aylantirdi.
Ikkinchi jahon urushi (1939-1945-yillar)
Xiroxito nomi bilan ham tanilgan imperator Shova Ikkinchi jahon urushi davrida hokimiyat tepasida boʻlib, davlat suverenitetini ham, imperator kuchlarini ham nazorat qilgan. Urush paytida imperatorning davlat boshligʻi sifatidagi sintoizm rolidan foydalanildi, bu kamikadze bombardimonchilarga va fanatizmning boshqa koʻrinishlariga olib kelgan imperator kultini yaratdi. Bu, oʻz navbatida, Potsdam deklaratsiyasida „Yaponiya xalqini aldagan va yoʻldan ozdirib, dunyoni zabt etishga kirishganlarning hokimiyati va taʼsirini yoʻq qilish“ talabiga olib keldi.
Davlat sintoizmida imperator kami yoki tirik xudo ekanligiga ishonishgan. Yaponiya taslim boʻlganidan soʻng, ittifoqchilar Yaponiyadagi cherkov va davlatni ajratib turadigan Shinto direktivasini chiqardilar. 1946-yilda Xiroxito Insonparvarlik deklaratsiyasini eʼlon qilishga majbur boʻldi. Biroq, deklaratsiyaga Araxitogami soʻzi (manifest kami yoki xudoning mujassamlanishi) oʻrniga akitsumikami (tirik xudo) soʻzi kiritilgan. Shunday qilib, baʼzi ekspertlar uning ilohiyligidan voz kechilganiga shubha qilishadi. Jan Gerbert uning ilohiy kelib chiqishini inkor etish joiz emasligini aytgan.
Xiroxito (imperator Shova) urushdan keyingi Tokio urush jinoyatlari tribunalidan chiqarildi. Olimlar uning kuchi va Ikkinchi Jahon urushi paytida oʻynagan roli haqida bahslashadilar. Xiroxitoning 1926-yildan 1989-yilda, vafotigacha hukmronligi uni eng uzoq umr koʻrgan va eng uzoq hukmronlik qilgan tarixiy Yaponiya imperatoriga, dunyodagi ikkinchi eng uzoq hukmronlik qilgan monarxga (Tailand qiroli Phumibol Adulyadetdan keyin) aylantirdi.
Zamonaviy davr(1978-yildan hozirgi kungacha)
1979-yilga kelib, imperator Shova " imperator " monarxiya unvoniga ega dunyodagi yagona monarx edi. Imperator Shova Yaponiya tarixidagi eng uzoq hukmronlik qilgan tarixiy monarx va 2008-yilning iyulida Tailand qiroli Phumibol Adulyadetdan oʻzib ketgunga qadar dunyodagi eng uzoq hukmronlik qilgan monarx edi
The Nikkei jurnalisti Makoto Inouening soʻzlariga koʻra, imperator Emeritus Akixito xudo yoki robot kabi muomala qilishdan koʻra, odamlarga yaqinroq boʻlishni xohlagan. Inoue uning hukmronligi davrida imperatorning ramziy rolini insonga aylantirganiga ishonadi. 2019-yil mart oyida Maynichi gazetasi Akixito davlat ramzi sifatida 87 %ga oʻz rolini bajargan deb hisoblagan.
2019-yil 30-aprelda imperator Akixito sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolar tufayli taxtdan voz kechdi. Avvalroq 1817-yilda imperator Kokaku taxtdan voz kechgan edi. Kinjo Tenno nomi bilan atalgan Naruhito 2019-yil 1-mayda taxtga oʻtirgan.
Amaldagi konstitutsiya
1946-yil 3-noyabrda imperatorning roziligi bilan 1947-yilda Yaponiya Konstitutsiyasi kuchga kirdi U parlament boshqaruv tizimini nazarda tutadi va muayyan asosiy huquqlarni kafolatlaydi. Uning moddalariga koʻra, Yaponiya imperatori „davlat va xalq birligining ramzi“ boʻlib, suverenitetga ega boʻlmagan holda sof ramziy rolni bajaradi. U Ikkinchi jahon urushidan keyin Ittifoqchilar istilosi ostida tuzilgan va imperatorga nazariy jihatdan cheksiz vakolatlar bergan Yaponiyaning avvalgi Prussiya uslubidagi Meydzi Konstitutsiyasini oʻzgartirgan. Liberal konstitutsiya bir qancha Yevropa davlatlari tomonidan ilhomlantirilgan. Hozirda u qatʼiy hujjat va oʻzgartirilmagan eng qadimgi konstitutsiya hisoblanadi.
Chegara va hududlar
Tarixiy jihatdan olib qaraganda hududiy belgilar Tenno (imperator) lavozimi uchun shart emas. Aksincha, bu imperatorning ramziy va diniy hokimiyati hisoblanadi. Kamakura syogunati davridan beri imperator de-yure podshohlikka egalik qildi. oʻrta asrlardagi Yaponiyaning koʻp qismida syogunning qonuniy hokimiyati syogun amalda hukmdor boʻlsa ham, imperatordan tayinlanish va hokimiyatni olishga asoslangan edi. Imperator Amaterasuning toʻgʻridan-toʻgʻri avlodi hisoblangan va sintoizm dinida hamda sentimental anʼanalarda muhim ahamiyatga ega edi. Shunday qilib, hech bir syogun hokimiyatni imperatordan tortib olishga urinmadi, aksincha ular imperatorni nazorat ostida ushlab, siyosatdan uzoqlashtirishga harakat qildilar. Biroq, imperator taqvimlarda imperatorlar nomi bilan atalgan davrlar orqali yapon Nengōsi yordamida „vaqtni boshqarish“ huquqiga ega edi.
Kofun davrida birlashgan davlatning birinchi markaziy hukumati Yaponiyaning markaziy qismida Kinai mintaqasidagi Yamatoda edi. Yaponiya hududi tarix davomida oʻzgarib turgan. Uning eng katta hududga ega boʻlgan davri Yaponiya imperiyasi davri edi. 1938-yilda u 1,984,000 km2 edi. Tarkibiy orollari va Yaponiya mustamlaka imperiyasini hisobga olgan holda maksimal hudud 8,510,000 km2ga yetgan edi. 1942-yilda Ikkinchi jahon urushidagi magʻlubiyatdan keyin imperiya parchalanib ketdi. Zamonaviy hududlarga Yaponiya arxipelagi va hozirgi hududlari kiradi. Hududiy oʻzgarishlardan qatʼi nazar, imperator Yaponiyaning rasmiy davlat rahbari boʻlib qoldi. Tarixning koʻp davrida de-fakto hokimiyat syogunlar yoki bosh vazirlar qoʻlida boʻlgan. Imperator haqiqiy boshqaruv maʼmuriyatining boshligʻidan koʻra koʻproq ilohiy uygʻunlikning hurmatli timsoliga oʻxshardi. Yaponiyada ambitsiyali Daimyo (feodallar) uchun haqiqiy hokimiyatni egallash samaraliroq edi, chunki bunday lavozimlar imperator pozitsiyasiga mohiyatan zid emas edi. Syogunlar va bosh vazirlar oʻzlarining qonuniyligini imperatordan olganlar. Parlament hukumati imperator bilan shunga oʻxshash hamkorlikni davom ettirmoqda. Nihon 日本 nomining birinchi qayd etilishi Asuka davrida (665-yildan 703-yilgacha) boʻlgan. Bu hozirgi imperiya davri boshlanganidan bir necha asr oʻtgach sodir boʻldi. Yaponiyaning turli nomlari imperatorning davlat boshligʻi maqomiga taʼsir qilmadi.
Tabun 2n P cn
TABUN (nem. Tabun) (CH3)2N (C2H5O)P(O)CN — sianofosfat kislota dimetilamidining etil efiri. Mol. m. 162,13. Rangsiz suyuqlik; suyuqlanish temperaturasi —50°, qaynash temperaturasi 230° ga yaqin (parchalanadi), uchuvchan, zichligi 1087 kg/m³ (20° da). Suvda oz, organik erituvchilarda yaxshi eriydi. Fosfor oksixlorid ROS13 ga dimetilamin gidroxlorid, etil spirti va kaliy sianid taʼsir ettirib olinadi. T. nervni falajlaydigan zaharlovchi modda. Havodagi miqdori 0,3 mg/l boʻlganda 1 min.da, 0,01 mg/l boʻlganda 2 min.da, konsentratsiyasi 50 – 70 mg/kg li suyuq tomchi holdagisi teriga tekkanda kuchli zaharlanish roʻy beradi va oʻlimga olib keladi. T.dan saklanishda protivogaz va himoya kiyimi kiyish zarur.
Yaponiya imperatori
Taʼlim
Imperatorlarda anʼanaga koʻra taʼlim xodimi boʻlgan. Soʻnggi paytlarda imperator Tayshoda graf Nogi Maresuke, imperator Shovada marshal-admiral Markiz Togo Xeyxachiro va imperator Akixitoda Elizabeth Grey Vining va Shinzo Koidzumi kabi oʻz tarbiyachilari boʻlgan.
887 (son)
887 (sakkiz yuz sakson yetti) — 886 va 888 sonlari orasidagi natural son.
Yaponiya imperatori
Taʼlim
Imperatorlar, shu jumladan uning oilasi ham, Meydzi Konstitutsiyasiga binoan Gakushuin universitetida taʼlim olishlari kerak edi.
887 (son)
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Yaponiya imperatori
Manzillash va nomlash
Yapon tilida inglizcha „imperator“ soʻziga ekvivalent boʻlgan ikkita soʻz bor:, bu faqat Yaponiya imperatoriga tegishli va  birinchi navbatda yapon boʻlmagan imperatorlarni belgilaydi. Sumeramikoto („imperator shaxsi“) qadimgi yapon tilida ham ishlatilgan. Imperatorlar oʻrta asrlargacha tenno atamasidan foydalanganlar; bir muddat oʻtgach, XIX asrdan yana ushbu atama yrfga kirgan. Imperatorlarning zaiflashgan kuchi tenno unvonining 1200-yildan 1840-yilgacha ishlatilmasligiga olib keldi; bu davrda imperatorlar shujo deb atalgan. Foydalanishda boʻlgan boshqa unvonlar kō, tei, ō larning barchasi „shahzoda“ yoki „imperator“ va tenshi yaʼni „osmon bolasi“ degan maʼnoni anglatadi.
Ingliz tilida 御門 atamasi soʻzma-soʻz „faxriy darvoza“ (yaʼni saroyda yashovchi va unga egalik qiluvchi shaxsni bildiruvchi imperator saroyining darvozasi; bir paytlar ishlatilgan Mikado atamasi kabi) atamasi ham ishlatilgan, ammo bu atama hozirda eskirgan.
Anʼanaga koʻra, yaponlar har qanday odamni, ayniqsa olioyjanob odamlarni oʻz ismi bilan chaqirishni hurmatsizlik deb hisoblashgan. Ushbu konventsiya zamonaviy davrda biroz yumshatilgan va doʻstlar orasida ismdan foydalanish tavsiya etilmaydi, familiyadan foydalanish murojaatning umumiy shakli hisoblanadi. Imperator oilasiga kelsak, ulargan nisbatan ismdan foydalanish juda nooʻrin hisoblanadi. Imperator Meydzi davridan boshlab har bir imperatorga bir davr boʻlishi va oʻlimidan keyin har bir imperatorni u boshqargan davr nomi bilan qayta nomlash odat tusiga kirgan. Imperator Meydzigacha davrlarning nomlari tez-tez oʻzgartirilgan va imperatorlarning vafotidan keyingi ismlari boshqacha boʻlgan. right|thumbtime=7|thumb|Imperator Akihito 2010-yilda Yangi yil nomini odamlarga eʼlon qilmoqda Xiroxito, odatda, Yaponiyadan tashqarida ingliz tilida nomlanganidek, Yaponiyada hech qachon nomi bilan atalmagan. oʻlimidan keyin unga Shova Tenno nomi berildi, bu hozirda yapon tilida soʻzlashuvchilar uni nazarda tutganda ishlatadigan yagona ismdir.
Taxtdagi hozirgi imperator odatda yapon tilida Tenno Xeyka (天皇陛下 „Oliyjanob imperator“), Kinjō Heika (今上陛下, „Hozirgi oliyjanob“) yoki oddiygina Tennō deb ataladi. Imperator Akixito 2019-yil 30-aprelda taxtdan voz kechganidan soʻng Daijo Tenno (太上天皇 faxriy imperator; koʻpincha Jōkō (上皇) deb qisqartiriladi) unvonini oldi. Uning nomi vafotidan keyin Xeysei Tennō (平成天皇) deb oʻzgartirilishi kutilmoqda.
Nomning kelib chiqishi
Dastlab, VII asrgacha boʻlgan yapon va xitoy manbalarida Yaponiya hukmdori 大和大王/ 大君 (Yamato-ōkimi, „ Yamatoning buyuk qiroli“), 倭王 / 倭国王 (Va-ō / Wakoku-ō, „Va qiroli“, mamlakat tashqarisida foydalaniladi) yoki 治天下大王 (Ame-no-shita shiroshimesu ōkimi yoki Sumera no mikoto, „Osmon ostida hukmronlik qiluvchi buyuk podshoh“, ichkarida ishlatilgan) deb atalgan. Sarlavhaga eng qadimgi nom 天子 (Tenshi, imperator yoki osmon oʻgʻli)ni 607-yilda imperator Suikodan Xitoyning Suy sulolasiga yuborilgan diplomatik hujjatda topish mumkin. Ushbu hujjatda imperator Suiko oʻzini Suy imperatori Yangga tenshi yaʼni „Quyosh chiqadigan mamlakat imperatori“ deb tanishtirgan. Ushbu nomning eng qadimgi hujjatlashtirilgan shakli 天皇 (Tennō, samoviy imperator) 1998-yilda Nara prefekturasining Asuka-mura shahridan topilgan va VII asrda imperator Tenmu va imperator Jito hukmronligi davriga oid yogʻoch taxta yoki mokkanda koʻrinadi.
Nikoh anʼanalari
thumb|250x250px| Masako, 2019-yildan boshlab Yaponiya imperatritsasi Tarix davomida yapon imperatorlari va zodagonlari haram yoki xizmatchilar guruhini saqlash oʻrniga, turmush oʻrtogʻini bosh xotin lavozimiga tayinlaganlar.
Yaponiya imperator sulolasi Taysho davrigacha (1912-1926-yillar) rasmiy koʻpxotinlikka amal qilgan. oʻz ayolidan tashqari, imperator har xil ierarxik darajadagi bir nechta ikkinchi darajali turmush oʻrtoqlarni (" kanizaklar ") olishi mumkin edi. Boshqa sulolalarga ham kanizaklarga ruxsat berilgan (Shinnoke, Oke). Imperator Ichijoning farmonidan keyin (986-1011-yillar), baʼzi imperatorlar bir vaqtning oʻzida ikkita imperatritsaga ega boʻlishgan (kōgō va chūgū alohida unvonlari bilan belgilanadi). Bu koʻpxotinlilik yordamida imperator koʻproq nasl qoldirishi mumkin edi. (Ikkinchi darajali turmush oʻrtoqlarning oʻgʻillari odatda imperator knyazlari sifatida tan olingan va agar imperator rasmiy merosxoʻri boʻlmasa, bunday oʻgʻil taxt vorisi sifatida tan olinishi mumkin edi.)
Yaponiyada hukmronlik qilgan sakkizta imperatorning hech biri taxtga oʻtirgandan keyin oila qurmagan. Ulardan baʼzilarining ayollari taxtga oʻtirishlaridan oldin vafot etgan va farzandlari boʻlgan. Vorislikda imperatorning bolalari ikkinchi darajali turmush oʻrtoqlarning oʻgʻillaridan afzal edi.
Koʻrinishidan, imperator sulolasi davridagi rasmiy nikohlarning eng qadimiy anʼanasi sulola aʼzolari oʻrtasida, hatto oʻgay aka-uka yoki amaki va jiyan oʻrtasidagi nikohni oʻz ichiga olgan. Bunday nikohlar imperator qonini yaxshiroq saqlash uchun tuzilgan; yoki ular imperator sulolasining ikki tarmogʻi oʻrtasidagi yarashuv ramzi boʻlgan avlodni shakllantirishni maqsad qilgan. Boshqa oilalarning qizlari imperator Shomu (701-706-yillar) davrida kanizak boʻlib qolishdi — bu ayniqsa bunday turdagi birinchi yuksalish sifatida eʼlon qilingan. U oʻzining Fujivaradagi turmush oʻrtogʻi imperatritsa Komyoni bosh rafiqasi darajasiga koʻtargan.
Yapon monarxlari, boshqa joylarda boʻlgani kabi, kuchli boshliqlar va boshqa monarxlar bilan ittifoq tuzishar edi. Koʻpgina bunday ittifoqlar nikohlar bilan mustahkamlangan. Dastlabki amaliy ittifoq oʻzining haqiqiy maʼnosini yoʻqotgan boʻlsa ham Yaponiyada bunday nikohlar tez orada keyingi avlodlarning nikohlarni boshqaradigan anʼanalar elementlari sifatida shakllandi.
VII-VIII asrlardan boshlab imperatorlar, birinchi navbatda, Fujivara urugʻiga mansub ayollarni oʻzlarining eng yuqori martabali xotinlari — boʻlajak monarxlarning onalari sifatida tan oldilar. Bu ikki kami Amaterasu avlodlari va Fujivara kami oilasining avlodlari (sinto xudolari) merosxoʻrlari oʻrtasidagi nikoh anʼanasi sifatida belgilangan edi. Aslida, Fujivara nisbatan kichik zodagonlardan kelib chiqqan, shuning uchun kami yapon mif dunyosida eʼtiborga loyiq emas. Ikki kamidan ikki tomonlama kelib chiqqan xalqning merosxoʻrlari imperator farzandlarini yetishtirishi maqsadga muvofiq deb hisoblangan. Bunday nikohlar ortidagi haqiqat imperator shahzodasi va Fujivara rahbari (uning qaynotasi yoki bobosi) oʻrtasidagi ittifoq edi, ikkinchisi oʻz resurslari bilan knyazni taxtda qoʻllab-quvvatlagan va koʻpincha hukumatni nazorat qilgan. Ushbu kelishuvlar regentlar (Sessho va Kampaku) anʼanalarini oʻrnatdi, bu lavozimlarni faqat Fujivara sekke xoʻjayini egallagan.