cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neyrofiziologiya
Neyrofiziologiya - fiziologiyaning bir boʻlimi. Nerv sistemasi reflektor prinsipda ishlashi haqidagi tasavvur 17-asrda fransuz fiziologi R. Dekart, 18-asrda chex fiziologi Y. Proxaska tomonidan ilgari surilgan. Biroq neyrofiziologiya. fan sifatida 19-asrning 1-yar-midan, nerv sistemasi tajriba usullari bilan oʻrganila boshlangandan soʻng shakllandi. 19-asr boshlarida Shotlandiya anatomi va fiziologi Ch. Bell (1811) hamda fransuz fiziologi F. Majandi (1822) birbiridan bexabar orka miyaning orqa ildizi kesilgandan soʻng sezgi, oldingisi kesilgandan keyin harakat yoʻqolishini aniqladi. Shundan soʻng u yoki bu funksiya nerv sistemasining kayerida joylashganligini aniklash uchun miyaning turli tuzilmalarini kesish, keyinchalik ularga sunʼiy yoʻl bilan taʼsir etish usulidan keng foydalanildi. I. M. Sechenov (1863) tomonidan markaziy tormozlanish, yaʼni nerv sistemasining maʼlum mar-kazi taʼsirlanishidan uning faol qolati — qoʻzgʻalishini emas, balki soʻnishini vujudga keltiradigan hodi-saning kashf etilishi neyrofiziologiya rivojida muhim bosqich boʻldi. Markaziy nerv sistemasi funksiyasini oʻrganishda N. Ye. Vvedenskiy, V. M. Bexterev, ingliz fiziologi Ch. Sherrington va boshqalarning hissasi katta. Yuraktomir faoliyati va nafasni boshkarishda bosh miya so-pining rolini rus olimlari F. V. Ovsyannikov, N. A. Mislavskiy, shuningdek, fransuz fiziologi P. Flurans, miyacha rolini Italiya olimi L. Lyuchiani anik/tgan. Bosh miya yarim sharlari poʻstlogʻi funksiyasini eks-perimental tekshirishni I. P. Pavlov boshlab berdi, shu bilan birga poʻstloqda sodir boʻladigan nerv jarayonlarini obyektiv qayd qilish imkoniyatlarini koʻrsatdi (qarang Oliy nerv faoliyati). Rus fiziologi A. A. Uxtomskiy N.ga dominanta prinsipi haqidagi tushunchani kiritdi. Bioelektr potensiallarini qayd qilish metodining kashf etilishi va ishlab chiqilishi tufayli neyrofiziologiyada nerv hujayralari faoliyatini va qoʻzgʻalish hamda tormozlanish tabiatini oʻrganish masalalari ilgari su-rildi.
Hozirgi neyrofiziologlar oldida nerv sistemasining integrativ faoliyatini oʻrganish masalalari turibdi. Bu nerv sistemasini kesish va turli qismlarini olib tashlash, uning elektr potensiallarini ichki va sirtqi elektrodlar yordamida sinash, nerv strukturasiga elektr va temperatura taʼsir ettirish va boshqa metodlarga asoslangan. Miya sopi retikulyar for-matsiyasining aktivlashtiruvchi hamda tormozlovchi taʼsirini kashf etish va batafsil aniklash, somatik va visse-ral funksiyalarni birlashtirib turadigan oliy markazlardan biri boʻlgan miya limbik sistemasining tavsif etilishi, nerv hamda endokrinsistemaning boshkarilish mexanizmi gipotalamusaapshmni aniklash va boshqa kashfiyotlar neyrofiziologiyaning yutuqlaridandir. Nerv sistemasi faoliyatining hujayra mexanizmini mufassal oʻrganishda mikroelektrod texnika xdmda elektron mikroskopiya yaxshi natija bermoqda. Mikroelektrodlarni neyron ichiga kiritib, turli tipdagi neyronlarda qoʻzgʻalish va tormozlanish qanday paydo boʻlishi, bu jarayonlarning hujayra ichidagi mexanizmi qay tarzdaligi, bir hujayra aktivligi boshqasiga qanday oʻtishi toʻgʻrisida maʼlumotlar olingan. Nerv sistemasi ustida olib boriladigan eksperimentlar asosida baʼzi neyron va nerv turlarining modelini yasash rivojlanmoqda. Zamonaviy neyrofiziologiya, neyrokiber-netika, neyrokimyo, neyrobionika (qarang Bionika) kabi fanlar bilan chambarchas bogʻlangan.
Brezhani
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Brezhani — Bolgariyaning janubi-gʻarbiy qismidagi Blagoevgrad viloyatidagi Simitli munitsipalitetidagi joylashgan qishloq.
Neytrallash
Neytrallash, neytrallanish reaksiyasi, neytralizatsiya — kislota xossasiga ega boʻlgan moddalarning asos xossasiga ega boʻlgan moddalar bilan oʻzaro taʼsir etishishi natijasida ikkala birikmaning oʻziga xos xususiyatlarini yoʻqotishi. N. reaksiyasi kimyo sanoatida, baʼzi korxonalar chiqindilarini qayta ishlashda, lab. amaliyotida, xususan, kimyoviy analizda qoʻllanadi (qarang Kislota va asoslar).
Zardushtiylik
thumb Zardushtiylik, majusizm — miloddan avvalgi 7—6asrlarda vujudga kelgan majusiylar oqimi. Asoschisi — Zardusht edi. Soʻnggi tadqiqot xulosalariga qaraganda, Oʻrta Osiyo, xususan, Xorazm 3. vatani boʻlgan. Oʻrta Osiyo, Eron, Afgʻoniston, Ozarbayjon hamda Yaqin va Oʻrta Sharqning bir necha mamlakatlarida tarqalgan edi. Qad. paxlaviy tilida „Zardusht“ soʻzi „Magupta“ deb atalgan. Paxlaviy tilidagi yodgorliklarni arab tiliga tarjima qilgan olimlar uni „majus“ shaklida qoʻllagan. Natijada oʻrta asrlardan beri „Zardusht“ „majus“, „zardushtiylik“ esa „majusiylik“ sifatida tanilgan. Avestoda koʻchmanchilik va dehqonchilik hayot tarzi oʻrtasidagi qaramaqarshilik bayon etiladi, koʻchmanchilikka hamma yovuzliklarni keltirib chiqaradigan hayot tarzi deb qaraladi va u qoralanadi, dehqonchilik esa yaxshilik belgisi sifatida ragʻbatlantiriladi. Zardushtlik oqimida olov gunoxlardan tozalovchi sehrli kuch deb qaraladi. Zardushtiylik oqimida murdani tuproqqa koʻmish yoki kuydirishni taqiqlaydi. Bu oqim jonning oʻlmasligini, uning abadiyligini tan oladi, jannat va doʻzaxni ham eʼtirof etadi. Otashkada zardushtiylarning ibodatxonasi hisoblanadi. Zardushtlik ruhoniylari alohida tabaqa sifatida ajratilib, ularga maxsus imtiyozlar berilgan. Zardushtlik arshakiylar va sosoniylar podsholigi davrida hukmron dinga aylangan. Zardushtlik 13 yuzyillik davomida ajam mamlakatlarida asosiy din boʻlib kelgan. Arablar 7-asr oʻrtalari — 8-asr boshlarida Eron va Oʻrta Osiyoni bosib olgandan keyin Islom dini hukmron dinga aylangach, zardushtiylar quvgʻin qilindilar. Zardushtiylar Hindiston va Eronda hozir ham mavjud. Eronning Yazd va Gilon viloyatlarida ularning soni 100 mingdan, Hindistonning Maharashtra, Gujarot shtatlarida 115 mingdan ziyodni tashkil qiladi.
Tadqiqotchilar oʻrtasida Zardushtning tarixda boʻlgan yoki boʻlmaganligi borasida turli fikrlar mavjud. Baʼzilar uni tarixiy shaxs deb bilishsa, yana boshqalar uni afsonaviy shaxs deb hisoblaydilar. Manbalarning xabar berishicha, u eramizdan avvalgi, taxminan, 570 yillarda tugʻilgan ilohiyotchi, faylasuf, shoirdir. Zardusht Oʻrta Osiyodagi koʻpxudolikka asoslangan qadimiy diniy tasavvur va eʼtiqodlarni isloh qilib yangi oqimga asos soldi. Zardushtning tug‘ilgan va ilk diniy faoliyatini boshlagan joyi toʻgʻrisida ikki fikr mavjud: birinchisi „Gʻarb teoriyasi“ boʻlib, unga koʻra Media (hozirgi Eron hududida) Zardushtning vatani va zardushtiylikning ilk tarqalgan joyi hisoblanadi. Bu fikr tarafdorlarining dalili — birinchidan zardushtiylikning Qadimiy Eron hududlarida keng tarqalganligi bo‘lsa, ikkinchidan zardushtiylikning muqaddas kitobi sanalmish Avestoning bizgacha yetib kelgan nusxasi qadimiy eron-pahlaviy tilida yozilganligidir.
Yana bir boshqa fikr „Sharq teoriya“si bo‘lib, bunga koʻra Zardusht vatani va zardushtiylikning ilk tarqalgan joyi Xorazm hisoblanadi va koʻpchilik manbashunoslar shu teoriya tarafdoridirlar. Xorazm birinchi boʻlib Zardushtiylik muqaddas olovi „Atar — xurra“ yoqilgan va Axuramazda Zardusht bilan bogʻlangan joy hisoblanadi. Zardushtiylikning asosiy manbasi hisoblangan Avestoda: "birinchi bor muqaddas olov „Atarxurra“ „Eran-vej“ (baʼzi manbalarda „Ayrian vedja“)da yoqildi" deyiladi.
„Eran-vej“ning geografik va iqlimiy tavsifi Xorazmnikiga toʻgʻri keladi.
Avestoda, shuningdek, Zardusht tugʻilgan va oʻz faoliyatini boshlagan yurt haqida ham maʼlumot beriladi. Aytilishicha, „Shunday mamlakatni koʻp sonli lashkarlarni botir sarkardalar boshqaradilar, baland togʻlari bor, yaylov va suvlari bilan goʻzal, chorvachilik uchun barcha narsa muhayyo, chuqur, suvga moʻl koʻllari bor, keng qirgʻoqli va kema yurar daryolari oʻz toʻlqilarini Iskata (Skifiya), Pauruta, Mouru (Marv), Xareva (Ariya) Bava (Sugʻd hududida), Xivayrizima (Xorazm) mamlakatlari tomon elituvchi daryolari bor“.
Shubhasiz, „Keng qirgʻoqli, kema yurar daryolar“ bu Amu va Sirdaryo bo‘lib, Avesto tasvirlagan mazkur shaharlar Oʻrta Osiyo shaharlarining bu ikki daryo qirgʻoqlarida joylashganlaridir.
Leroy Fer
Leroy Johan Fer (1990-yil 5-yanvarda tugʻilgan) — gollandiyalik professional futbolchi, Turkiya Superligasining “ Alanyaspor ” klubi va Gollandiya milliy futbol jamoasida markaziy yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Ferning turli taxalluslari bor. Yoshligida u kuchli jismoniy koʻrinishi uchun „Feyenoord“ yoshlar murabbiyi Jan-Pol van Gastel tomonidan " De Uitsmijter " („Bouncer“) laqabini oldi. Boshqa taxalluslar „Lerra“ va „Ferovich“. Gollandiyaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi bosh murabbiyi Kor Pot Ferni Patrik Vieyra bilan solishtirdi. Potning soʻzlariga koʻra, ikkala oʻyinchi ham maydonda va undan tashqarida koʻp oʻxshashliklarni koʻrsatishadi. U ham Frank Raykardga oʻxshardi.
Yoshligi
Fer Janubiy Gollandiyaning Zoetermeer shahrida tugʻilib oʻsgan. U Kyurasaolik ota-onalarning birinchi farzandi. Uning otasi tomonidan bobosi surinamlik edi. Ferning ona tomondan bobosi Kyurasaoda futbolchi, otasi Lesli Fer esa beysbolchi edi. Ferning 17 yoshgacha boʻlgan “ Feyenoord” jamoasida oʻynagan ukasi Lireg, singlisi va uning amakivachchasi Patrik van Anxolt “ Galatasaroy ” futbolchisi.
Ilk yoshlar jamoalari
Fer Gollandiyaning barcha yoshlar jamoalarini bosib oʻtdi va birinchi boʻlib Gollandiya U16 bilan 2005-yil 19-oktyabrda Ukraina U16 bilan 2:2 hisobida durang oʻynagan holda U16 milliy terma jamoasida debyut qilganida boshlandi. Fer 2006-yil 28-yanvarda Norvegiya U16ga qarshi oʻyinda 1:0 hisobida gʻalaba qozongan Gollandiya U16 terma jamoasidagi birinchi golini kiritdi Keyinchalik u 16 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasi safida 7ta oʻyinda maydonga tushdi va bir marta gol urdi.
Niderlandiyaning 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoasiga chaqirilganidan soʻng, Fer U17 terma jamoasidagi debyutini 2006-yilning 21-sentyabrida Germaniya U17ga qarshi oʻyinda (2:0) boshlab butun oʻyinni boshladi 2006-yilning 25-sentyabrida u Gollandiya U17 terma jamoasidagi ilk gollarini toʻrt kundan soʻng Qatar U17ga qarshi oʻyinda (4:0) kiritdi 2006-yil 25-oktyabrda Estoniyaga qarshi oʻyinda Fer 5-1 hisobida gʻalaba qozonib, U17 terma jamoasi uchun uchinchi golini urdi. Ikki kundan soʻng Norvegiya U17 ga qarshi oʻyinda u Niderlandiya U17 terma jamoasi sardori boʻldi va U17 terma jamoasiga 1:0 hisobida gʻalaba qozondi. 2007yilning 22-martida Fer Niderlandiya U17 terma jamoasi safida Belarus U17 ga qarshi oʻyinda (5:0) oʻzining toʻrtinchi golini kiritdi. Uch kundan soʻng, 2007-yil 25-martda u Niderlandiyaning 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi bilan eng koʻp muvaffaqiyatga erishdi, oʻshanda U17 terma jamoasi Turkiya U17ni 1:0 hisobida magʻlub etib, 17 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatiga yoʻllanma oldi. Fer 2007-yilda Belgiyada boʻlib oʻtgan 17 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida Niderlandiyaning 17 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi sardori etib tayinlangan. Gollandiya U17 saralash bosqichlarida birorta ham oʻyinda magʻlubiyatga uchramay, mezbon Belgiya U17, Islandiya U17 va Angliya U17 bilan guruh bosqichiga chiqdi; ular Belgiya U17 bilan 2:2 hisobida durang oʻynaganidan soʻng Islandiya U17 bilan 3:0 hisobida gʻalaba qozonishgan, ammo Angliya U17 bilan final oʻyinida 4:2 hisobida yutqazib guruhda uchinchi oʻrinni egallagan. Keyin esa pley-offda Germaniya U17 termasiga qarshi bahs olib bordi. Gollandiya pley-off bosqichiga chiqa olmadi va 2007-yilgi FIFA U-17 Jahon chempionati yoʻllanmasini qoʻldan boy berdi.
2007-yilgi UEFA 17 yoshgacha boʻlgan yoshlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatidan koʻp oʻtmay, Fer 2007-yil sentyabr oyida Gollandiyaning 19 yoshgacha boʻlgan terma jamoasiga saylandi va oʻsha oyda Germaniya U19 bilan 3:1 hisobida gʻalaba qozongan holda milliy U19 terma jamoasida debyut qildi. 2008-yil 24-may kuni u U19 terma jamoasidagi ilk golini Rossiya U19 bilan 2:2 hisobida urdi. Besh oy oʻtgach, 2008-yil 14-oktyabrda Fer Gollandiya U19 terma jamoasi uchun ikkinchi golini Germaniya U19ga qarshi oʻyinda (2:1) kiritdi. Jamoa 2008-yilda Chexiyada boʻlib oʻtgan 19 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionati va 2009-yilda Ukrainada boʻlib oʻtgan 19 yoshgacha boʻlgan futbolchilar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida ishtirok eta olmadi.
Shaxsiy hayoti
Fer katolik boʻlgan: "Zoetermeerda biz har kuni cherkovga borardik. Xudo menga futbol iqtidorimni berdi. Buning uchun har kuni Unga minnatdorchilik bildiraman”. Uning oʻng pastki qoʻlida „Men Xudoga ishonaman“ yozuvi bilan xristian xochining tatuirovkasi bor. Futboldan tashqari, Fer rap musiqasining muxlisidir.
2014-yil 27-iyulda Fer Norvichdagi Avliyo Yahyo choʻmdiruvchi soborida oʻzining uzoq muddatli sevgilisi Kseniya Schipaanboordga turmushga chiqdi. Birgalikda ularning Eys ismli oʻgʻli bor. . Biroq, ular toʻrt yillik turmushdan keyin 2018-yilda ajralishdi. U Anjela bilan yangi munosabatlarni boshladi, u yerda u Castle Fleurella ismli qiz tugʻdi.
2012-yil dekabr oyida Fer oʻsha paytdagi maʼshuqasi Kseniya uchun 28 ming yevroga ot sotib olganida, u oʻsha paytda koʻp qavatli uylarda yashagani uchun uni ushlab tura olmasligini bilib, xalqaro sarlavhalarga aylandi. Voqea haqida oʻylar ekan, Fer shunday dedi: "Bir doʻstim meni juda yaxshi otlar - poyga otlari uchun kim oshdi savdosiga taklif qildi va ularning baʼzilari 500 000 evroga chiqdi. Bu men uchun mutlaqo yangi tajriba edi. Bu ot bor edi, ular bu eng zoʻr emasligini, lekin yaxshi ekanligini aytishdi. Men telefonimda oʻynab yurgandim, 30 000 yevro degan ovozni eshitdim va yigitga: “Bu men uchun”, dedim, chunki keyinroq narx koʻtariladi deb oʻyladim. Men hali ham telefonda edim va eshitdim: „Bir, ikkita...“ Men: „Bu menmi?“ Va hamma: „Ha, ha, bu sizsiz“, dedi. Toʻsatdan ular: „Tepadagi yigitga sotilgan“, deyishdi. Kimdir bu men ekanligimni angladi va yigit: “Otni Leroy Fer sotib oldi”, dedi. Meni turishga majbur qilishdi. Men terlab ketdim. Men otni xohlamadim - men kvartirada yashardim. Kseniya men bilan emas edi, shuning uchun men unga qoʻngʻiroq qildim va dedim: „Bola, men sizga ot sotib oldim“. Men buni takrorlashim kerak edi. U otlarni yaxshi koʻradi, men unga ot sotib olaman deb hazillashdim. Lekin telefon qilganimda u ishonmadi. Xayriyatki, oradan 10 daqiqa oʻtgach, kimdir yonimga kelib: “Sen rostdan ham bu otni xohlaysanmi?” dedi. Men: „Yoʻq, men shunchaki aldadim“, dedim. U mendan 35 000 yevroga sotib olishni taklif qildi, shuning uchun men biroz pul ishladim. Ammo 10 daqiqa davomida men oʻyladim: "Jin, mening otim bor. Uni qayerga qoldiraman?”
Futbolchilik faoliyati davomida Fer irqchilikka qarshi kurashdi. 2015-yilning mart oyida ijtimoiy tarmoqlarda Ferni irqiy haqorat qilgani uchun uch kishi jarimaga tortildi.
Yutuqlar
Feyenoord
Shaxsiy
Le Chefresne
Le Chefresne Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Manche departamenti Saint-Lô tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
279 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,5 km2.
Ballinger (Texas)
Ballinger AQShning Texas shtatida joylashgan shahardir. Runnels okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4243 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 489,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,7 km2. Shundan 8,7 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 496 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Ballinger manzarasi.
Shirkeyli
Shirkeyli — Qozogʻistonning Qiziloʻrda viloyati Sirdarya tumanida joylashgan qishloq. Kato kodi — 434855100.
Aholisi
199-yilda qishloq aholisi 2837 kishidan iborat boʻlgan(1453  ta erkaklar va 1384  ta ayollar). 2009-yilgi hisob natijalariga koʻra qishloq aholisi 2638 kishini tashkil etgan(1370  ta erkaklar va 1268  ta ayollar).
Bayshiliq
Bayshiliq — Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Magʻjan Jumabayev tumanidagi qishloq. Kato kodi — 593667200.
Nemacolin
Nemacolin AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Greene County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1034 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 4,1 km2. Shundan 3,7 km2 quruqlik, 0,4 km2 esa suv maydonidir.
Chunky (Mississippi)
Chunky AQShning Mississippi shtatida joylashgan shahardir. Newton okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
344 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 159,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2. Shundan 2,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 97 m balandlikda joylashgan.
Riardo
Riardo Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Caserta provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16 km2. 2510 nafar aholi istiqomat qiladi.
Altaks
Altaks, ditio-bisbenztiazol, CMHgN2S4 — rangciz kristall, orga-nik modda. Suyuqlanish temperaturasi — 186°. A. kauchukni vulkanizatsiya qilishda ish-latiladi.
IC 456
IC 456 Katta It yulduz turkumidagi SB0 (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Atenolol
Atenolol asosan yuqori qon bosimi va yurak bilan bog'liq ko'krak og'rig'ini davolash uchun ishlatiladigan beta blokator dori vositasidir. Ammo atenolol qon bosimi yuqori bo'lganlarda o'limni yaxshilamaydi. Bundan tashqari,atenolol migrenning oldini olish va ba'zi aritmiya larni davolashda ishlatilinadi. Og'iz orqali yoki tomir ichiga in'ektsiya qilish yo'li bilan qabul qilinadi. Boshqa qon bosimi dorilari bilan ham foydalanish mumkin.
Tibbiyotda qo'llanilishi
Atenolol tibbiyotda gipertiroidizm, gipertenziya, angina pektorisi, uzoq QT sindromi, o'tkir miokard infarkti, supraventrikulyar taxikardiya, qorincha taxikardiyasi va spirtli ichimliklarni tashlash belgilari kabi bir qator holatlarda qo'llaniladi.
Alt
Alt (ital. alto — yuqori, baland) — ovoz va soz turi; 1) xor yoki vokal an-samblda partiya, xonanda bolalar yoki ayollar (messo-soprano, kontralto)ning past (yoʻgʻon) ovozi. Tenordan yuqori yozi-ladi; 2) xonanda oʻgʻil bolalarning past (yoʻgʻon) ovozi; 3) skripkasimon sozlar guruhiga mansub 4 torli kamonli soz, shaklan skripkadan kattaroq, kvinta past sozga ega. A. turli ansambllarda va sim-377fonik orkestrda joʻrnavoz va yakkanavoz soz sifatida ishlatiladi; 4) A. yoki al-tgorn — puflama sozlar orkestridagi mis soz; 5) orkestr sozlarining A. turlari: domra-A., klarnet-A., trombon-A. va boshqa Ayrim oʻzbek xalq cholgʻulari (dutor, sato, afgʻon rubobi)ning diapazoni A. diapazoniga toʻgʻri keladi. Oʻzbek xalq cholgʻulari orkestri tarkibidan yangi yara-tilgan dutor-A. va gʻijjak-A. oʻrin ol-gan. Oʻzbekistonda oʻtkaziladigan torli sozlar ijrochilari tanlovida A. ijrochilari ham qatnashadi. Oʻzbekiston kom-pozitorlari torli A. uchun yirik asarlar yaratishgan (mas, B. Zeydmanning A. va simfonik orkestr uchun 1-2-konsert, A. va fortepiano uchun konsertinolari; Hab. Rahimovning A. va orkestr uchun konserti, A. Kozlovskiyning gʻijjak-, A. va fortepiano uchun sonatasi va b).
Koçanlı, Taşköprü
Koçanlı — Kastamonu viloyatining Taşköprü tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.
Hamdam Zokirov
Hamdam Musajonovich Zokirov (Хамдам Мусожонович Зокиров; 1966-yil 16-sentyabr, Rishton, Oʻzbekiston SSR) — rus tilida ijod qilgan oʻzbek shoiri.
2001-yildan beri Finlandiyada (Xelsinki) yashab ishlaydi.
Biografiya
Oʻzbekiston SSR Fargʻona viloyati Rishton shahrida tojik-oʻzbek oilasida tugʻilgan.
Uning katta bobosi Muhammad Shokir Mirzahidboev 19-asr oxiri — 20-asr boshlarida Rishtonning mingboshisi (hokim, rais) boʻlgan.
Hamdam Zokirov vatani haqida gapirdi :<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">… Men Farg‘ona vodiysining hududi O‘zbekiston SSRga tegishli bo‘lgan, lekin aholisining aksariyati tojik tilida so‘zlashuvchi o‘sha qismida joylashgan kichik Rishton shahrida tug‘ilganman. Bolaligimda oila tili bo‘lgan tojik tilida gapira boshladim. Keyin onam 200 ming aholi istiqomat qiladigan viloyat markazi Farg‘onaga ko‘chib o‘tdi, u yerda bolalar bog‘chasi va mahallaning hamma joyida asosan rus tili eshitilardi, chetdan kuzatuvchiga g‘alati tuyulardi. Buning sababi shundaki, biz asosan rusiyzabonlar (ruslar, belaruslar, ukrainlar, tatarlar, nemislar, greklar, koreyslar, litvalar, armanlar va boshqalar) tashrif buyuradigan kommunal hududda yashaganmiz, o‘zbeklar esa asosan shahar atrofida yoki an‘anaviy joylarda yashagan. Mahallalar… Xullas, ongli yoshdan boshlab, o‘zimni eslay olganim uchun ruscha gapiraman, o‘ylayman… 18-sonli maktabda o‘qigan (Frunze massivi, Farg‘on shahri).
1988—1989-yillarda Toshkent universitetining jurnalistika fakultetida, 1990—1993-yillarda esa Farg‘ona pedagogika institutining filologiya fakultetida o‘qigan, lekin ularni tamomlamagan.
„Fargʻona haqiqati“ gazetasida (1988—89), „Teatr xabarnomasi“ gazetasida muharrir, Fargʻona viloyat rus drama teatri adabiyot boʻlimi mudiri (1989—1991), Fargʻona viloyat oʻlkashunoslik muzeyida kichik ilmiy xodim (1992—1993) boʻlgan.
1994-yildan beri Moskvada. U sport ovqatlanishi boʻyicha maslahatchi, keyin „Birinchi sentyabr“ gazetasida va „Film skriptlari“ jurnalida muharrir boʻlib ishlagan.
U 2001-yilda Finlandiyaga koʻchib oʻtgan fin ildizlariga ega boʻlgan qizga uylandi. 2006-yildan beri Xelsinkida yashaydi. Ikki farzandi bor.
„Fargʻona sheʼriyat maktabi“ mualliflaridan biri (Shamshod Abdullayev, Olga Grebennikova, Daniil Kislov, Grigoriy Koelet va boshqalar).
Rus tilida yozadi.
„Sharq yulduzi“ (Toshkent), „Mitin jurnali“ (Sankt-Peterburg), „Znamya“ (Moskva) jurnallarida, „Tak kak“ (Toshkent), „24 shoir va 2 komissar“ (Sankt-Peterburg), „Solid Sign“ (Moskva), „Draft“ (Nyu-York), „Orbit“ (Riga), „Tranlit“ (Sankt-Peterburg) va boshqalar jurnallarda sheʼrlari chop etilgan.
1996-yilda Sankt-Peterburgda „Mitinoy jurnali“ kutubxonasida „Fargʻona“ sheʼrlar kitobi nashr etildi.
Asarlari Italiya, ingliz, fransuz, fin, latv, venger, nemis, eston, ispan, arab tillariga tarjima qilingan.
O‘zbekiston, Rossiya, Finlandiya, Italiya, Latviya, Estoniya, Avstriya, Germaniya, Isroil va boshqa bir qator davlatlarda o‘tkazilgan festival, anjuman va boshqa adabiy tadbirlar ishtirokchisi hisoblanadi.
2018-yilda „Yangi adabiy sharh (nashriyot)“ nashriyoti „Yangi sheʼriyat“ turkumida „Verbatno“ sheʼrlar kitobini nashr etdi.
„Farg‘ona kutubxonasi“ va „Rus Kavafiana“ internet loyihalari boshqaruvchisi hisoblanadi.
2022-yilda, Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi boshlanganidan soʻng, u rus va rus tilidagi nashrlarda oʻz asarlarini nashr qilmaslikka qaror qildi.
Tanqid
<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">Sergey Tashevskiy, Moskva shoiri va adabiy muharriri : ''Doʻstlar! Yangiliklar koʻp, yaxshi yangiliklar bor. Avvalo: „Qo‘lga olish“ onlayn tanlovi o‘z nihoyasiga yetdi, lekin ovlangan baliqlardan biri chindan ham oltin — bu sizga yaxshi tanish, shoir, shoir Hamdam Zokirov. Periferiya yangiliklari rukni. U sheʼriyat yo‘nalishida „Sketches for Cavafy“ (birinchi marta „Periferiya“da chop etilgan) bilan ikkinchi o‘rinni egalladi va bugun Xemni shunday ajoyib voqea bilan chin qalbimdan tabriklayman! Xayr!'' Sergey Timofeev, latviyalik rus shoiri va adabiyot arbobi :<blockquote class="ts-Начало_цитаты-quote">Men bu kitobdan iqtiboslarni tinimsiz yigʻishim mumkin, goʻyo ular qandaydir sayohatlar, sayohatlar, harakatlar, qidiruvlar haqida guvohlik berish uchun joylashtirilgan fotosuratlarni aralashtirilganga oʻxashaydi. Bir vaqtning oʻzida ahamiyatsiz, shaxsiy va muhim boʻlgan nuqtai nazardagi oʻzgarishlar universaldir. Men Hamdamni o‘qib, Shamshod Abdullayev „Farg‘ona poetikasi“ning mazmun-mohiyatini belgilab bergan eski belgini, deyarli ieroglifni takrorladim: „Oftobga cho‘milgan o‘sha xayollarning qandaydir kosmopolit chalkashliklari“. Hamdam Zokirov uchun quyosh nurining tushish burchagi ham, uning intensivligi ham oʻzgargan boʻlsa ham. Negaki, muallif issiqlik terlashdan ko‘ra sovuqning qaltirashiga bardosh bera oladigan hududlarga ko‘chib o‘tgan va soʻzlar aytilgandan keyin yana bir yoki ikki yil davomida qalblarda boʻladigan joyda. Garchi maʼruzachi ularni „hech qanday tuzatish umidisiz, faqat jim qolmaslik uchun“ talaffuz qilsa ham.
Adabiy faoliyat
2016-yildan beri u DJ Hem taxallusi ostida DJ sifatida muntazam ravishda chiqish qilib keladi (Youtube kanali).
Markaziy Osiyo musiqasidan podkastlar va mikslar tayyorlaydi, o‘zbek va Markaziy Osiyo mashhur va jazz musiqasi tarixi bo‘yicha maqolalar yozadi.
Misollar:
— „Oʻzbek mashhur musiqasi“ podkasti
— Sovet Grail aralashmasi
NGC 5629
NGC 5629 Choʻpon yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Hamdam Zokirov
Adabiy faoliyat
— Markaziy Osiyo jazzini aralashtiramiz
— „Markaziy Osiyo jazz tarixiga oid eslatmalar“ maqolasi (1-qism, 2-qism, 3-qism).
NGC 5629
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Nino Burjanadze
Nino Burjanadze — (gruzinchasi: ნინო ბურჯანაძე [ninɔ buɾdʒɑnɑdzɛ], shuningdek, Burdjanadze yoki Burdjanadze, 1964-yil 16-iyulda tugʻilgan) — gruziyalik siyosatchi va huquqshunos, 2001-yil noyabridan 2008-yil iyunigacha Gruziya parlamenti raisi boʻlib ishlagan. U birinchi ayol sifatida ikki marta Gruziya davlat rahbari vazifasini bajaruvchi sifatida ishlagan; birinchi marta 2003-yil 23-noyabrdan 2004-yil 25-yanvargacha Eduard Shevardnadzening atirgullar inqilobi davrida isteʼfoga chiqishidan soʻng va yana 2007-yil 25-noyabrdan 2008-yil 20-yanvarigacha, Mixail Saakashvili muddatidan oldin prezidentlik saylovlarini qayta oʻtkazish uchun isteʼfoga chiqqanida. U 2008-yilda Gruziya Birlashgan Harakat partiyasi yetakchisi sifatida Saakashvili bilan muxolifatdan qaytgan. 2013-yil oktabr oyida u prezidentlik saylovlarida qatnashib, 22 nomzod bilan raqobatlashdi. Va 10 foiz ovoz bilan uchinchi o‘rinni egalladi.
Saint-Pons (Ardèche)
Saint-Pons Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ardèche departamenti Largentière tumani tarkibiga kiradi.
Nino Burjanadze
Hayoti va faoliyati
Nino Burjanadze o‘sha paytdagi Sovet Gruziyasining Kutaisi shahrida tug‘ilgan. 1986 yilda Tbilisi davlat universitetining (TDU) yuridik fakultetini tamomlagan, keyin esa Moskva davlat universitetida tahsil olgan va 1990-yilda xalqaro huquq fanlari doktori ilmiy darajasini olgan. 1991-yilda Tbilisi davlat universitetining xalqaro huquq fakulteti dotsenti boʻldi. Shu bilan birga, u Gruziya parlamenti va Atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiiy resurslar vazirligida xalqaro huquq boʻyicha ekspert-maslahatchisi boʻlib ishlagan.
Saint-Pons (Ardèche)
Aholisi
203 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,5 km2. Dengiz sathidan 214 – 683 m balandlikda joylashgan.
Nino Burjanadze
Siyosiy faoliyati
1995-yilda Burjanadze Gruziya fuqarolari ittifoqi (UCG) uchun Gruziya parlamentiga saylangan, keyin Gruziya prezidenti Eduard Shevardnadze raisligida va uning otasi Anzor Burjanadze, boy biznesmen tomonidan moliyaviy qoʻllab-quvvatlangan. U dastlab 1998-1999-yillarda parlamentning Konstitutsiyaviy huquq qo‘mitasiga, 2000-2001-yillarda esa parlamentning Xalqaro aloqalar qo‘mitasiga raislik qilgan. Yillar davomida u gʻarbparast qadriyatlar tarafdori va Gruziyaning NATO va Yevropa Ittifoqi bilan integratsiyalashuvi tarafdori sifatida tanildi. U Mixail Saakashvili va Zurab Jvaniya boshchiligidagi (UCG) dagi islohotchilar qanoti bilan chambarchas ittifoqchi boʻlib, 2001-yil 1-noyabrda Jvaniya isteʼfoga chiqqanidan keyin 9-noyabrda parlament raisi lavozimini egalladi.
Garchi u Shevardnadzeni xorijiy davlatlar (xususan, Rossiya bilan) bilan munosabatlarida qattiq qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa-da, uning hukumati ichki siyosatidagi korruptsiya va samarasizligiga keskin qarshi chiqdi va uni „mutlaqo qobiliyatsiz“ deb eʼlon qildi. U 2002 yilda UCGni tark etib, 2003 yil noyabrdagi parlament saylovlariga qarshi kurashish uchun Burjanadze-Demokratlar deb nomlangan muxolifat partiyasini tuzdi.
2003-yil 2-noyabrdagi soxta parlament saylovlaridan so‘ng u boshqa muxolifat yetakchilariga qo‘shilib, saylov natijalarini qoraladi va Shevardnadzega qarshi ommaviy namoyishlarga chaqirdi. Shevardnadze 23-noyabrda isteʼfoga chiqqanida Gruziya konstitutsiyasi shartlari uni avtomatik ravishda prezident vazifasini bajaruvchi qilib qoʻydi. Burjanadzening birinchi harakatlaridan biri milliy birlikka daʼvat qilish va Shevardnadze tomonidan eʼlon qilingan favqulodda holatni bekor qilish, uzoq tarixga ega siyosiy zoʻravonliklarga ega boʻlgan mamlakatda barqarorlikni tiklash boʻlgan. U bu lavozimga yaqqol nomzod edi, chunki u vatandoshlari tomonidan hurmatga sazovor — 2003-yilda oʻtkazilgan soʻrovlar uni eng mashhur uchta siyosiy arbobdan biri ekanligini koʻrsatdi.
Stéphane Houdet
Stefan Hude (1970-yil 20-noyabrda tugʻilgan) — nogironlar aravachasidagi fransuz tennischisi. Houdet sobiq yakkalik dunyosining birinchi raqamli, hozirgi dubllar boʻyicha dunyoning birinchi raqamli tennischisi. 2014-yilda u nogironlar aravachasida erkaklar oʻrtasidagi juftlik bahslarida kalendar yili boʻyicha “Katta dubulgʻa” bilan yakunlagan tarixda birinchi tennischi boʻldi.
U 2020-yilgi yozgi Paralimpiya oʻyinlarida nogironlar aravachasi tennisi boʻyicha ishtirok etgan.
2013-yil
Houdet 2013-yilgi mavsumda Yoxannesburg va Sardiniyada qoʻlga kiritilgan gʻalabalar bilan ikkita chempionlikka ega boʻldi. U Pensakola, Rim, Nottingem, Sent-Luis va Ruda yutqazgan edi. Houdet, shuningdek, Rolan Garros va Nyu-Yorkda ikkita Katta dubulgʻa chempionligini qoʻlga kiritdi va Melburnda ikkinchi oʻrinni egalladi. Houdet Ronald Vink bilan Sidney va Nottingemdagi juftliklar chempioni boʻldi. Frederik Kattaneo uning juftlik turnirlarida sherigi boʻlganida, ular Baton-Ruj va Yoxannesburgda chempionlikni qoʻlga kiritdilar. Ular Pensakoladagi finalchilarni ham boy berishdi. Martin Legner Hude bilan juftlik turnirlarida Rimda chempion boʻldi va Sardiniyada magʻlub boʻlgan edi. Shingo Kunieda Parij va Sent-Luisda, shuningdek, Rolan Garros va Uimbldonda ikkita Katta dubulgʻa chempionligini qoʻlga kiritish uchun Houdet bilan hamkorlik qildi. Gordon Reid bilan hamkorlik qilgan Houdet Rotterdam, Rue, Masters juftliklarida unvonlarni qoʻlga kiritdi.Erkaklar oʻrtasidagi juftlik boʻyicha amaldagi paralimpiya chempionlari Stefan Xudet va Nikolas Peifer oltin medal uchun bahsga yoʻl olish uchun ta’sirchan ketma-ket gʻalaba qozonganidan soʻng, Rio-2016 kumush medali sohiblari va eng yuqori pogʻonali Alfi Xyuett va Gordon Ridga qarshi tojni himoya qilish imkoniyatiga ega boʻladilar.
Katta dubulgʻa chempionliklari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Swiss_Open_Geneva_-_20140712_-_Semi_final_Men_-_J._Gerard_vs_S._Houdet_94.jpg/220px-Swiss_Open_Geneva_-_20140712_-_Semi_final_Men_-_J._Gerard_vs_S._Houdet_94.jpg|left|thumb| Houdet 2014-yilda Jenevada
Aribenchi
Aribenchi - Hindistonning Karnataka shtati janubidagi Belgaum tumanidagi qishloq hisoblanadi.
Oʻzbekiston 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida
2012 Yozgi Olimpiya oʻyinlarida Oʻzbekiston sportchilari ham ishtirok etishdi. Jami 13 sport turida 54 nafar sportchi qatnashdi. Ochilish marosimida Oʻzbekiston bayrogʻini bokschi Elshod Rasulov koʻtarib bordi.
Ayranpınar (Kemah)
Ayranpınar — Turkiyaning Erzinjon viloyati Kemah tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 63 nafar (2022).
Oʻzbekiston 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida
30px|alt=|link= Yengil atletika
Oʻzbekistonlik yengil atletikachilar ushbu o'yinlarda A va B standartlarini bajargan holda Olimpiada yo'llanmalarini qo'lga kiritganlar:
O'n kurash
Yoʻlak musobaqalari
30px|alt=|link= Boks
London-2012 Olimpiada bahslarida Oʻzbekiston shaʼnini oltita sportchi himoya qildi. Oltita sportchidan 5 tasi chorak final bahslariga qadar oʻz ishtroklarinin davom ettirishdi. Finaldan oldingi kichik final deb ataladigan chorak final bahslaridan (boisi, ushbu bosqichdan oʻta olgan sportchi albatta olimpiada medalini qoʻlga kiritadi), faqatgina Abbos Atoev yarim finalga chiqib, yakunda bronza medalni qoʻlga kiritdi.
30px|alt=|link= Eshkak eshish
Qisqartmalar: FA = A Final yoʻllanmasi(medal); FB = B Final yoʻllanmasi (medalsiz, 8-16 oʻrinlar uchun)
30px|alt=|link= Qilichbozlik
London-2012 Olimpida bahslarining Qilichbozlik bahslarida Oʻzbekiston sharafini bitta sportchi himoya qildi. Dastlabki bosqichda Ruslan Kudaev Janubiy Koreyalik Park Kyong Duga hech qanday imkoniyat qoldirmadi va uni 15:9 hisobida magʻlub etdi. Chorak finalda, Ruslan Kudaevning raqibi Silvio Fernandez boʻldi. Venesuelalik shpagachi dastlabki bosqichda qozogʻistonlik kuchli qilichboz Dmitriy Aleksanin magʻlub etgandi. Nimchorak finalda esa Fernandes hamyurtimizga imkon qoldirmadi. Yakuniy hisob — 15:3. Kudaev birinchi marta olimpiadada ishtirok etganini inobatga olganda, debyut yomon chiqmadi.
30px|alt=|link= Badiiy
Badiiy gimnastika boʻyicha yakka tartibdagi koʻpkurash musobaqalarida ishtirok etgan Ulyana Trofimova saralash bosqichi yakuniga koʻra, Toʻrtta yoʻnalish — halqada, koptokda, gurzi va lentada chiqishlarini namoyish etdi. Musobaqalar yakunida, Trofimova umumhisobda hakamlar tomonidan 97.350 bahoga munosib koʻrildi. Bu natijasi bilan Trofimova 24 sportchi orasida 20-oʻrinni egallagan.
30px|alt=|link= Dzudo
Abdulla Tangriyev kvalifikatsiyadan oʻtgandi, biroq qonida nasha izi topilgani uchun qatnashmaydi.
Rocca d'Evandro
Rocca d'Evandro Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Caserta provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 49 km2. 3719 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Oʻzbekiston 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida
30px|alt=|link= Dzudo
Dzudo terma jamoamiz Olimpiya oʻyinlariga 6 kishi bilan yoʻl olgandi. Afsuski, Andrey Shturbabin shogirdlari Londonda bor-yoʻgʻi bitta bronzani qoʻlga kirita oldilar. Vaholanki, Pekin-2008da dzudochilarimiz delegatsiyamiz hisobiga bitta kumush (Abdulla Tangriev) va bitta bronza (Rishod Sobirov) medalini taqdim etishgandi. Koʻrinib turibdiki, London-2012 bahslarida dzudo terma jamoamizda pasayish kuzatildi va ular oʻziga yuklatilgan vazifani to'liq bajara olishmadi.
Adenau
Adenau Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Ahrweiler tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,56 km2. 2776 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Oʻzbekiston 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida
30px|alt=|link= Suzish
Ushubu Olimpida bahslarida ikki nafar Oʻzbekistonlik sportchi, suzish normativlarini bajargan holda London-2012 bahslariga yoʻllanmani qoʻlga kiritishgan:
Adenau
Hududi
Adenauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Oʻzbekiston 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida
30px|alt=|link= Tennis
Tennis musobaqalarining birinchi bosqichida dunyoning 16-raketkasi ispaniyalik Fernando Verdaskoga (Londonda 14-tartib raqam ostida) qarshi kortga chiqqan Denis Istomin 1 soatu 35 davom etgan uchrashuvda gʻalaba qozonib keyingi bosqich yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi. Birinchi setda 6/4, ikkinchi setda 7/6 (tay-brekda 11/9) hisobida gʻalaba qozongan Istomin keyingi bosqichga yoʻl oldi.
Denis Istomin tennis musobaqasining 1/32 finalida lyuksemburglik Gilles Myullerni magʻlubiyatga uchratib, nimchorak finalga chiqdi. Lyuksemburglik sportchiga qarshi oʻyin juda ogʻir oʻtdi. Hech bir sportchitoʻpni oʻzi oʻyinga kiritgan geymda raqibiga ochko bermadi. Natijada birinchi va ikkinchi setlarda tay-brek oʻynaldi. Dastlabkisida Myuller gʻalaba qozongan boʻlsa (7-4), ikkinchi setda hamyurtimiz gʻalabani qoʻlga kiritdi (7:3). Uchinchi set ham tay-brekk yaqinlashgan paytda Istomin nihoyat brekpoint ishladi va uchinchi setni 7:5 hisobida oʻz foydasiga hal qildi. Setlar boʻyicha esa hisob — 2:1.
Denis Istomin (Oʻzbekiston) va musobaqaning 1-tartib raqamli tennischisi Roger Federer (Shveysariya) oʻrtasidagi nimchorak final bahsi ancha qiziqarli oʻtdi. Kuchli raqibga qattiq qarshilik koʻrsatgan Denis yakunda tajribali raqibiga imkoniyatni boy berdi. Umumiy hisob — 2-0 (7:5, 6:3)
''„Oʻyin oson boʻlmadi. Men bahsni yaxshi boshladim va 3:0 hisobida oldinga chiqib oldim. Keyin esa raqib oʻz oʻyinini topib oldi va men xatolarga yoʻl qoʻya boshladim. U agressiv harakat qila boshladi, toʻplarni yaxshi oʻyinga kiritdi. Keyin esa hisob 5:5, 15-30 paytida yomgʻir tufayli tanaffus yozaga keldi. Bu unchalik yoqimli holat emas“'', deydi shveysariyalik tennischi.
''„Qiyinchilikni engib oʻtganimdan xursandman. Denis yaxshi oʻynadi va u birinchi setda meni magʻlub etishi mumkin edi. Men 2ta setbolni bartaraf etdim. Bu tomonlama menga omad kulib boqdi. Ikkinchi boʻlimda esa xatolardan xulosa chiqargan holda, raqibga tashabbusni qoʻlga kiritish imkonini bermadim“'', deydi Federer.
Nescopeck
Nescopeck AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Luzerne County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1447 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,6 km2. Shundan 2,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
IC 458
IC 458 Silovsin yulduz turkumidagi E-S0 (elliptik spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Massaning atom birligi
Massaning atom birligi (m.a.b., dalton) — molekula, atom va boshqa elementar zarrachalar massasini oʻlchash birligi. 1961 yilda taklif etilgan (IUPAC). Massaning atom birligi sifatida uglerod C12 nuklidining massasi olinadi. Nega aynan uglerod? Chunki ko'p brikmalarda uglerod atomi uchragani uchun uglerod atomining massasini 12 dan bir qismi olingan. 1 m.a.b. ≈ 1,6605402(10) ∙ 10−27 kg. Yoki Avogadro sonining teskarisiga teng (1/NA g). Modda tuzilishi haqidagi dastlabki tushunchani Demokrit (mil.avv. 760-370-yill) bayon etgan.
Tapan Kumar Pradhan
Tapan Kumar Pradhan (1972-yil tugʻilgan) — Odishalik hind shoiri, yozuvchisi va tarjimoni. U „Kalahandi“ sheʼriy toʻplami bilan mashhur boʻlib, u Sahitya Akademining 2007 yilda sheʼriyat boʻyicha „Hind adabiyoti“ tarjima mukofoti oltin yubileyida ikkinchi oʻringa sazovor boʻlgan. Uning boshqa asarlari orasida „Tenglama“, „Men, u va dengiz“, „Tushdagi shamol“ va „Shiva raqsi“ bor. Uning „Kalahandi“ kitobi bir qancha kollej va universitetlarning adabiyot dasturiga kiritilgan.
Chaudeyrolles
Chaudeyrolles Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Loire departamenti Le Puy-en-Velay tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
140 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 7,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,3 km2.
Dombiratos
right|thumb|300x300px| [[Vengriya|Vengriyadagi Békés okrugining joylashuvi]] Dombiratos — Vengriya janubi-sharqidagi Buyuk tekislik mintaqasi Békés okrugidagi qishloq.
19-asrda qishloqda kichik bir yahudiy jamoasi yashagan .. Qishloqning koʻp aʼzolari Holokostda oʻldirilgan.
Altamira
Altamira — Ispaniyaning San-tander viloyatidagi qoyatosh rasmlari saqlangan gʻor. 1875-yildan ispan arxeolo-gi Marselino Sautuola topib oʻrgangan. Gʻorda rang-barang boʻyoqpar bilan ishlangan hayvonlar (yovvoyi ot, toʻngʻiz, bugʻu va togʻ echkilari)ning tasvirlari topilgan. Suratlarning uz. 2,2 m gacha yetadi. Rasmlar yaxshi saqlangan, oʻta kuzatuvchanlik, hayvonlarning anatomik tuzilishi va holatining aniq berilishi, shakllarni yasashda chiziq va boʻyoq dogʻlarini erkin qoʻllanilishi bilan diqqatni jalb eta-di. A. tasvirlarining topilishi pale-olit davri gʻor va qoyatosh rasmlarini oʻrganishga turtki boʻldi. Gʻordagi tas-viriy sanʼat obidasi madlen davriga oid. A. gʻoridagi madaniy qatlamlardan yuqori paleolitning salyutre va madlen davrlariga mansub tosh qurollar va tur-li hayvonlarning suyak qoldiqlari to-pilgan.
Dombiratos
Geografiyasi
Qishloq 18.31 km2 maydonni egallagam va 560 nafar aholisi bo'lgan(2013 yil hisobi).
Payshanba madrasasi
Payshanba madrasasi — Samarqand madrasasi. Payshanba madrasasi XVIII asrda Miyonqol viloyatidagi Payshanba qal’asida Buxoro amiri Amir Shohmurod buyrugʻi bilan Qambariy tomonidan bunyod etilgan. Madrasa gʻarbida Roʻzi Murod hovlisi, shimolida omma yoʻli va Arabboy hovlisi, sharqi omma yoʻli, janubida esa tahoratxona mavjud boʻlgan. Madrasa xonaqoh va 15 ta hujradan iborat boʻlgan. Xonaqoh vayron etilgan masjid oʻrniga qurilgan. Madrasaning sharqiy tomonida yana 2 ta hujra qurilgan. Madrasa hujralari 17 taga yetgan. Payshanba madrasasi manbalarda „Amir Jannatmakon madrasasi“, „Panjshanba xonaqohi madrasasi“, „Amir Jannatmakon madrasasi“, „Qambariy madrasasi“ „Panjshanba qoʻrgʻoni oliy madrasasi“ kabi nomlar bilan qayd etilgan. Abdusattor Jumanazar ushbu madrasaga oid bir qator vaqf hujjatlari va manbalarni oʻrgangan boʻlib, madrasa bilan bogʻliq maʼlumotlar keltirgan. Amir Shohmurod buyrugʻi bilan tuzilgan vaqf hujjati yoʻqoladi va hijriy 1227 yil (1812) ishonchli kishilar koʻmagida qayta tiklanadi. Madrasa bunyodkori Qambariy ushbu madrasa va xonaqoh uchun Qirgʻiz qishlogʻida 50, Pashanba tegishli Quruq mavzesida 15, Yodgorxona mavzesi va Navqa qal’asi yaqinida 8, Tabaron mavzesida 8 tanob yerni vaqf qiladi. Mutavvali vaqf hosilidan ushr olgan. Mazkur vaqf hujjati qozi ul-quzzot Mir Nosir ibn Miri Miron Mir Abdulloh va qozi Boboxoja ibn Xoja Abdukarim muhrlari bilan tasdiqlangan. Vaqf hujjatini Samarqand viloyati vaqf ishlari boshqaruvchisi V.L Vyatkin rus tiliga tarjima qilgan. V.L Vyatkin tadqiqotlariga koʻra madrasa pishiq gʻisht va ganchdan mustahkam qurilgan. Hovlisi uzunasiga 10 sajen, oyoq tagiga pishiq gʻishtdan terilgan, 15 hujrada 2 nafardan talaba yashab, tahsil olgan. Har biri alohida eshikli, xonalar tepasi gumbazli va yorugʻlik tushib turishga moʻljallangan. Hujralar yonida pishiq gʻishtdan minora ham boʻlgan.
Meʼmorchiligi
Payshanba madrasasi 15 ta hujradan iborat boʻlgan. Ushbu madrasa Oʻrta Osiyo meʼmorchiligi uslubida bunyod etilgan. Madrasa pishiq gʻisht, yogʻoch, tosh va ganchdan qurilgan. Madrasa hozirgi kunda saqlanib qolmagan.
Sarıcaeli, Çanakkale
Sarıcaeli — Turkiyaning Çanakkale viloyati Chanoqqalʼa tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 544 nafar (2021).
Ezra Miller
Ezra Matthew Miller (1992-yil 30-sentyabrda tugʻilgan) — amerikalik aktyor. Uning badiiy filmdagi debyuti „Afterschool“ (2008) filmida boʻlib, undan keyin „ We Need to Talk About Kevin“ (2011) va "The Perks of Being a Wallflower" (2012) dramalarida bosh rollarni ijro etidi. 2015-yilda u „Fantastic Beasts andf Where to Find Them“ (2016), „Wizarding World “ filmlarida Credence Barebone/Aurelius Dambldor rolini o‘ynashdan oldin "The Stanford Prison Experiment" dramasi va „Trainwreck“ komediyasida rol o‘ynagan(2018).
Miller shuningdek, DC Kengaytirilgan Koinotda (DCEU) oʻrnatilgan filmlar va teleseriallarda, xususan, Justice LeagueDA (2017), uning rejissyori ZaCk Snyderning Justice League (2021) va The Flash (2023) filmlarida Flashni tasvirlaydi.
2022-yildan beri Miller tartibsizlik va hujumlar bilan bogʻliq bir nechta voqealarning mavzusi boʻlib, koʻplab hibsga olindi va voyaga etmagan shaxslarni parvarish qilish ayblovlari bilan chiqdi.
Yoshlik
Ezra Matthew Miller 1992-yil 30-sentyabrda Nyu-Jersi shtatining Uikoff shahrida tugʻilgan. Uning Saiya va Caitlin ismli ikkita opasi bor. Ularning onasi Marta Miller zamonaviy raqqosa. Ularning otasi Robert S. Miller Hyperion Books kompaniyasining katta vitse-prezidenti va boshqaruvchi direktori boʻlgan va keyinchalik Workman Publishing nashriyotida noshir boʻlgan. Millerning otasi yahudiy, onasi esa nasroniy va nemis. Miller oʻzini yahudiy va „maʼnaviy“ deb biladi. Olti yoshida ular nutqdagi nuqsonni bartaraf etish uchun opera qoʻshiqchisi boʻlishni boshladilar. Ular Metropolitan operasi bilan kuylashdi va Filipp Glassning „White Raven“ operasining Amerika premyerasida chiqish qilishdi. Miller Rockland Country Day School va The Gudson School’da oʻqigan va „Afterschool“ filmi chiqqandan keyin 16 yoshida oʻqishni tashlagan. thumb|Miller 2009-yilda thumb|Miller 2011-yil
Manbalar
<references group="lower-alpha" />
Alpinizm
Alpinizm (Alp togʻi nomidan), sport turi, turli murakkab toʻsiqlardan oʻtib togʻ choʻqqilariga koʻtarilish. Alpinizm uch sinfdan — traverslar (dovon oshish, togʻ tizmalari va etaklaridan oʻtish), murakkab chiqish (tik togʻlarga chiqish) va baland togʻlarga koʻtarilishdan iborat. Alpinizm sport turi boʻlibgina qolmay, kam oʻrganilgan togʻlarni ilmiy tadqiq etishga ham xizmat qiladi. Alpinizm tarixi 1786-yildan boshlanadi: oʻshanda Shveysariyalik J. Balma va M. Pakkar Alp togʻining Monblan choʻqqisiga koʻtarilgan edilar. Alpinizm Markaziy Yevropadan boshqa oʻlkalarga, shu jumladan Osiyoga tarqaldi. Alpinistlar birin-ketin Kavkaz, Tyaninan, Pomir, Oltoy togʻlarini zabt etdilar. 19-asrning oxirida Turkiston harbiy topograflari Chimyon togʻiga — 3309 m balandlikka koʻtarildilar. 20-yillarda Oʻrta Osiyo davlat untida, Toshkent telegrafi, aloqa texnikumi va boshqa joylarda alpinizm seksiyalari tashkil qilindi. 1938-yil Oʻzbekistonda alpiniada oʻtkazildi, uning 60 qatnashchisi Pskom togʻining 8 ta choʻqqisini zabt etdi. 1970-1980-yillarda Oʻzbekistonda 1,500 ga yaqin kishi alpinizm bilan shugʻullandi. Alpinizmning ommalashuvi va sportchilarning shuhrat qozonishida V. Abalakov, V. Rasek, V. Elchibekovlarning xizmati katta. Keyingi paytda Toshkent shahri, Toshkent, Fargʻona, Namangan, Samarqand, Navoiy viloyatlarida alpinizmga eʼtibor kuchaydi. Birgina Chimyonda oʻtkazilgan alpiniadada 1,000 dan ortiq sportchi qatnashdi. Dunyodagi eng baland Everest (Jomolungma) choʻqqisi (Himolay togʻida balandligi 8848 m)ni zabt etish alpinistlarning ezgu orzusi hisoblanadi. Yangi Zelandiyalik Edmund Hillary va sherp Norgey Tensing 1953-yil unga birinchi marta koʻtarilganlar. Oʻzbekistonda Everestni zabt etuvchi alpinistlar guruhi tuzildi. Bu guruh 1998-yil mayda choʻqqiga chiqdi. 22-may kuni Rustam Rajabov birinchi boʻlib Everestni zabt etdi va u yerga Oʻzbekiston davlat bayrogʻini qadadi. Uning ketidan Oleg Grigorev, Sergey Sokolov, Xanif Balmagambetov, Svetlana Baskakova, Ilyos Tuxvatullin, Andrey Fyodorov, Marat Usayev, Roman Mats, Andrey Zaikin, Alek-sey Dokukin choʻqqiga koʻtarildilar (ekspeditsiya rahbari Anatoliy Shabanov). 1977-yil alpinistlarimiz Markaziy Tyanshanning „Xontangri“ (7010 m) va „Gʻalaba“ (7439 m) choʻqqisini zabt etgandilar.
Hürrem Sultan
Xurram Sulton (خرم سلطان‎, Hürrem Sultan), Yevropada taniqli Roksolána (Tugʻilganida qoʻyilgan ismi Anastasíya yoki Aleksándra Gavrílovna Lisóvskaya; yashash davrlari XVI asrlarda — 1558) — Usmoniylar Sultoni I Sulaymonning hasekilaridan biri va birinchi nikohli hotini. Sulton II Salimning onasidir. Xurram sultoning 6 ta farzandi bo'lgan.5 ta o'g'li 1 ta qizi.
Dastlabki yillar
Hürram Sulton tahminan 1502-yilda Ukrainada tugʻilgan.Tugʻilgandagi ismi Roksalana Aleksandra Anastasiya gavrionali lisovska.U tahminan 1520-yillarda oʻz yurtidan olib ketiladi va Istanbulga olib kelinadi.Aleksandra unchalik goʻzal boʻlmasada juda aqlli,xushchaqchaq,quvnoq ayol boʻlgan.Shu sababdan Sulton koʻngliga yoʻl topgan.Aleksandra Musulmon boʻladi.Sulton Sulaymon Aleksandraga Hurram ismini beradi.Shu tariqa Hurram 1521-yilda Shahzoda Mehmetni turadi va Hurram Sulton unvonini oladi.
Bolalari
Hurram Sulton Sulton Sulaymonga 6 oʻgʻil va 1 ta qiz farzand tugʻadi.Ammo 1 ta farzandi gʻoʻdakligida vafot etadi.Qolganlari ulgʻayib voyaga yetganidan soʻng vafot etadi.
Shahzoda Mehmet (1521-1543)
Mehmet Hurram Sultonning 1-farzandi.Sulton Sulaymon Shahzoda Mehmetni oʻzidan keyin Sulton boʻlishini hohlagan.Ammo Shahzoda Mehmet 1543-yilda 22 yoshida chechakdanvafot etgan.
Mehrimoh Sulton (1522-1578)
Mehrimoh Hurram Sulton va Sulton Sulaymonning eng sevimli qizidir.Unga ismni buvisi : Oysha Hafsa Sulton qoʻygan.Mehrimoh Damat Rustam Poshoga turmushga chiqqan va 2 oʻgʻil va 1 ta qiz farzand toʻgʻgan.