Nevrologik_kasalliklar
Aqliy faoliyat
Nevrologik tekshiruv maʼlum darajada nevrologik shikastlanish va kasallikning miya faoliyatiga taʼsirini xatti -harakatlar, xotira yoki idrok nuqtai nazaridan baholashi mumkin. Xulq-atvor nevrologiyasi bu sohaga ixtisoslashgan. Bundan tashqari, klinik neyropsixologiya odatda miya shikastlanishi yoki nevrologik buzilishlardan keyin aqliy faoliyatdagi muammolarni aniq aniqlash va kuzatish uchun neyropsikologik baholashdan foydalanadi. Shu bilan bir qatorda, holat birinchi navbatda aqliy faoliyatdagi anormalliklarning mavjudligi orqali aniqlanishi mumkin va keyingi baholash asosiy nevrologik kasallikni koʻrsatishi mumkin. Nevrologiyada davolanadigan kasalliklar va psixiatriyaning boshqa tibbiy mutaxassisligi yoki klinik psixologiya kabi boshqa ruhiy salomatlik kasblari doirasida davolanadigan ruhiy kasalliklar oʻrtasidagi farqda baʼzida noaniq chegaralar mavjud. Amalda, holatlar bir tur sifatida namoyon boʻlishi mumkin, ammo boshqasiga koʻproq mos keladigan tarzda baholanishi mumkin. Neyropsixiatriya asab tizimining aniq aniqlangan kasalliklaridan kelib chiqadigan ruhiy kasalliklar bilan shugʻullanadi. Eʼtiroz bildirilishi mumkin boʻlgan sohalardan biri idyopatik nevrologik simptomlar — sababni aniqlab boʻlmaydigan holatlardir. Baʼzi hollarda, ehtimol, har qanday qabul qilingan tashxisni istisno qilish orqali, yuqori darajadagi miya/aqliy faollik ular paydo boʻlishi mumkin boʻlgan asab tizimi hududida paydo boʻlgan alomatlardan koʻra simptomlarni keltirib chiqarishi mumkin. Klassik misollar: „funktsional“ tutilishlar, hissiy uyqusizlik, „funktsional“ oyoq-qoʻllarning zaifligi va funktsional nevrologik etishmovchilik (bu kontekstda „funktsional“ odatda eski atama " organik kasallik " bilan farqlanadi). Bunday holatlar munozarali tarzda „nevrologik“ emas, balki „psixologik“ deb talqin qilinishi mumkin. Baʼzi holatlar ruhiy kasalliklar sifatida tasniflanishi mumkin, masalan, konversiya buzilishi, agar alomatlar hissiy holatlar yoki ijtimoiy stress yoki ijtimoiy kontekstlarga javoblar bilan sababiy bogʻliq boʻlsa. Boshqa tomondan, dissotsiatsiya insonning ongli faoliyatining integratsiyalashuvining qisman yoki toʻliq buzilishini anglatadi, shuning uchun odam oʻz his-tuygʻularidan, tanasidan va / yoki yaqin atrofdan ajralib turishi mumkin. Bir tomondan, bu depersonalizatsiya buzilishi tashxisi qoʻyilishi mumkin. Shuningdek, nevrologik deb qaraladigan sharoitlar mavjud boʻlib, unda odam asab tizimining odatda bogʻlanishi mumkin boʻlgan qismidan kelib chiqishi mumkin boʻlmagan nevrologik ogohlantirishlarni ongli ravishda qayd etsa, masalan, xayoliy ogʻriq yoki sinesteziya yoki oyoq-qoʻllari ongli ravishda yoʻnaltirilmasdan harakat qiladi., begona qoʻl sindromida boʻlgani kabi. Bunda ong, iroda erkinligi, axloqiy mas’uliyat va ijtimoiy stigma haqidagi nazariyalar va taxminlar klinisyen yoki bemor nuqtai nazaridan rol oʻynashi mumkin. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Cognitive_science_heptagram.svg/300px-Cognitive_science_heptagram.svg.png|right|thumb|344x344px| Aqliy faoliyatni tushunishga hissa qoʻshadigan baʼzi sohalar Ruhiy buzilishlar yoki oʻrganishdagi nuqsonlar va aqliy nogironlik shakllari sifatida tasniflangan holatlar odatda nevrologik kasalliklar sifatida koʻrib chiqilmaydi. Biologik psixiatriya ruhiy kasalliklarni ularning asab tizimidagi asoslari nuqtai nazaridan tushunishga intiladi. Klinik amaliyotda ruhiy kasalliklar odatda ruhiy holat tekshiruvi yoki boshqa turdagi tuzilgan intervyu yoki anketa jarayoni bilan koʻrsatiladi. Hozirgi vaqtda neyroimaging (miya skanerlash) faqat ruhiy kasallikni aniq tashxislash yoki rivojlanish xavfini ayta olmaydi; ammo, u miya shishi kabi boshqa tibbiy sharoitlarni istisno qilish uchun ishlatilishi mumkin. Tadqiqotda neyroimaging va boshqa nevrologik testlar xabar qilingan va kuzatilgan ruhiy qiyinchiliklar va asab funksiyasining ayrim jihatlari yoki miya tuzilishidagi farqlar oʻrtasidagi bogʻliqlikni koʻrsatishi mumkin. Umuman olganda, aqliy faoliyat bilan bogʻliq asosiy jarayonlarni tushunishga harakat qilish uchun koʻplab sohalar kesishadi, ularning aksariyati kognitiv fanda birlashtiriladi. Nevrologik va ruhiy kasalliklar oʻrtasidagi farq, vaziyatning sababi haqidagi aniq faktlarga yoki miya va ongning umumiy tushunchasiga nisbatan baʼzi munozaralarga sabab boʻlishi mumkin. Bundan tashqari, tibbiyot yoki psixologiyadagi buzilish taʼrifi baʼzida nevrologik, evolyutsion, psixometrik yoki ijtimoiy nuqtai nazardan gʻayritabiiy, disfunksiyali, zararli yoki gʻayritabiiy deb hisoblanadigan narsalar nuqtai nazaridan bahslashadi.