cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Turk lirasi
Banknotalar
5083-sonli „Turkiya Respublikasi Davlatining pul birligi to‘g‘risidagi qonun“ning 24 -moddasiga binoan, Vazirlar Kengashiga Yangi turk lirasi va Yangi Kurushdagi “Yangi” so‘zlarini olib tashlash vakolatlari berildi. Vazirlar Kengashining yuqorida qayd etilgan qarori 2007-yil 5-maydagi Rasmiy gazetada eʼlon qilingan.
Tangalar
U 2009-yil 1-yanvarda toʻqqizinchi emissiya bilan muomalaga kiritildi. Tangalar zarb va shtamp bosmaxona bosh boshqarmasi tomonidan ishlab chiqariladi.
Vivian McGrath
Vivian Erzerum Bede McGrath (1916-yil 17-fevral – 1978-yil 9-aprel) Avstraliyalik tennis bahslari chempioni edi. John Bromwich kabi oʻzlarining oʻynash uslublarini yaratgan dastlabki ajoyib oʻyinchilardan biri edi.
Biografiyasi
U Yangi Janubiy Vels(Wales)ning Mudji(Mudgee) yaqinidagi Merrendi(Merrendee) shahrida tugʻilib, katta boʻlgan. Uning ota-onalari mahalliy avstraliyalik edi va u oilasining 4-farzandi boʻlib dunyoga kelgan. Uning otasi mehmonxona xodimi edi. U Sidney oʻgʻil bolalar oʻrta maktabiga borib, 1932-yilda maktabni tugatgan. U yerda tennis va kriket bilan shugʻullangan. Ilk tennis mashgʻulotlarini oʻzining uy devori bilan mashq qilib oʻynay boshlagan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Christian_Boussus_Vivian_McGrath.jpg/220px-Christian_Boussus_Vivian_McGrath.jpg|thumb| [[Christian Boussus (chapda) va Vivian McGrath (oʻrtada) 1934-yil noyabr oyida Avstraliyaning Sidney shahridagi White City stadionining markaziy kortiga kirishi.]] U 1932-yilda avstraliyalik oʻsmirlar va 1933-yilda fransuz oʻsmirlar oʻrtasidagi yakkalik bahslarida gʻolib chiqdi. U 1933-yildan 1937-yilgacha Avstraliya Devis Kubogi jamoasi aʼzosi boʻlgan. 1935-yilda dugonasi Jack Crawford bilan Avstraliya ochiq chempionatida gʻolib chiqdi. 1937-yilda u John Bromwichga qarshi Avstraliya Ochiq chempionatida gʻalaba qozondi. McGrath 1935-yilda The Daily Telegraph nashri A. Wallis Myers tomonidan dunyoning eng yaxshi tennischilar qatorida 8-oʻrinini egallagan.
Ikkinchi jahon urushi paytida uning faoliyatini toʻxtatildi va u havo kuchlarida harbiy xizmat oʻtay boshladi. Unga faqatgina amerikalikga qarshi tennis musobaqalarida qatnashish uchun harbiy xizmatdan ozod etilgan edi(faqatgina qisqa muddatga).
U Yangi Janubiy Uelsning Burradoo shahrida yurak xastaligidan vafot etdi.
Faulquemont
Faulquemont Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Boulay-Moselle tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
5533 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 294,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,8 km2. Dengiz sathidan 241 – 401 m balandlikda joylashgan.
Hilton Hawaiian Village
thumb|Hilton Hawaiian Village
Tarixi
Gavayining Oaxu orolida joylashgan Jon Ena mulki dastlab Dyuk Kahanamokuning bolalikdagi uyi boʻlgan sobiq Kaliya qishlogʻi oʻrnida qurilgan. Okean plyajiga eng yaqin boʻlgan mulk qismi 1900-yilda Old Waikiki deb nomlangan kichik mehmonxona sifatida ishlab chiqilgan, keyin 1928-yilda Niumalu mehmonxonasi sifatida qayta qurilgan.
Hawaiian Village mehmonxonasi Guver toʻgʻoni va Grand Coulee toʻgʻonini qurgan va Kaiser Permanente sogʻliqni saqlash tizimig asos solgan sanoatchi Genri J. Kayzer tomonidan qurilgan va birinchi boʻlib boshqarilgan. 1954-yilda Kayzer va ishlab chiqaruvchi Fritz B. Berns 16 akr yerni sotib oldilar. Jon Enaning Kalia mulki va uni Niumalu mehmonxonasi bilan birlashtirib, Gavayi qishlogʻini qurib, kvartirani lagunaga aylantirdi. Ular 70 ta mehmon xonasi, bogʻlar va uchta suzish havzasi boʻlgan kottejlar qurdilar va mehmonxona 1955-yil 15-sentabrda ochildi. 1956-yil 1-mayda Western Hotels Hawaiian Village mehmonxonasini boshqarishni oʻz zimmasiga oldi. 1957-yilda zamonaviy Okean minorasi va mashhur Geodezik gumbaz qoʻshildi. Konrad Hilton 1961-yilda Genri J. Kayzerdan kurortning yarmini sotib olgan. Hilton Hotels & Resorts 1961-yil 1-fevralda boshqaruvni qabul qilib, kurortni Hilton Gavayi qishlogʻi deb oʻzgartirdi. 1968-yilda kurortning mashhur Kamalak minorasi ochildi. Tapa minorasi 1982-yilda qoʻshilgan va asl Okean minorasi 1987-yilda vayron qilingan va qayta qurilgan, ikki qavat qoʻshilgan va shu nuqtada u Ali’i minorasi deb oʻzgartirilgan. 25 qavatli Kalia minorasi 2001-yilda qoʻshilgan.
Ayxmofobiya
thumb| Umumiy oshxona pichogʻi Ayxmofobiya  — oʻziga xos fobiya turi boʻlib, uchburchaklar, yulduzlar, kvadratlar, qalam uchlari, ignalar, pichoqlar, nayzalar, tikanlar kabi oʻtkir tigʻli buyumlar va shuningdek, oʻsimliklar (masalan, qushqoʻnmas va shunga oʻxshash begona oʻtlar), kaktus zirapchalari, qaragʻay ignalari, singan shishalar, singan chinni, oʻtkir yogʻoch boʻlaklari, bir soʻz bilan aytganda, qirrali va uchli narsalardan qoʻrqish shu nom bilan yuritiladi. Ayxmofobiya soʻzi yunoncha aichmē - nuqta va phobos — qoʻrquv soʻzlaridan kelib chiqqan. Bu qoʻrquvni belonefobiya yoki enetofobiya deb ham atash mumkin.
Baʼzida, bu atama igna qoʻrquvi yoki igna qoʻrquvi (tripanofobiya) deb ataladigan narsaga nisbatan ham qoʻllaniladi. Igna qoʻrquvi deb, inʼektsiya yoki teri ostiga ignalari bilan bogʻliq tibbiy muolajalardan qoʻrqishga nisbatan aytiladi.
Bu qoʻrquvni bemor oʻtkir narsalardan qoʻrqmaydigan, lekin yaqin atrofdagi oʻtkir narsalarga qaraganida ogʻriq yoki noqulaylik his qiladigan Vizual looming sindromi bilan adashtirmaslik kerak.
Hilton Hawaiian Village
Qishloq rejasi
Hawaiian Village mehmonxonasini qurishda Kayzer oʻz kurortining „qishloq rejasini“ ishlab chiqdi. Qishloq rejasida rivojlanishning turli boʻlimlari mehmonxona atrofi madaniyatini koʻrsatadigan oʻziga xos turdagi motivlarda yaratilgan. Hozirgi Hilton Hawaiian Village Beach Resort va Spadagi turli qishloqlar markaziy minoralarni oʻrab oladi. Ularga: Diamond Head Tower, Ali’i Tower, Tapa Tower, Rainbow Tower, Lagoon Tower, Kalia Tower, Grand Waikikian va Grand Islander kiradi.
Geodezik gumbaz
Qishloq Qoʻshma Shtatlarda qurilgan oldingi geodezik gumbazlardan biri edi.
Gonolulu qishlogʻida auditoriyaga ega boʻlishni istagan Genri Kayzer Bakminster Fullerning loyihalash ishlaridan soʻng geodezik gumbazlarni ishlab chiqarish uchun litsenziya oldi. Ushbu 44 metrga ega alyuminiy poʻstlogʻli gumbaz — keng oraliq kompaniyaning Oaklanddagi zavodida ishlab chiqarilgan va 1957-yilda Gavayi ga joʻnatilgan.
Jur-Jur
thumb
Jur-Jur (Cür-Cür, Джур-Джур) - Qrimning eng toʻla suvli sharsharasi. Alushta viloyati hududida, Generalskiy qishlogʻi yaqinida, Xapxal darasida joylashgan, Ulu-uzen suvlarining ta'siri natijasida hosil boʻlgan. Dengiz sathidan 468 m balandlikda joylashgan. Ulu-Uzen daryosi yuz metr balandlikdan uch kaskad boʻylab pastga tushadi. Balandligi 15 metr boʻlgan ohaktosh toʻsigʻidan, keng besh metrli oqimda suv chuqur chuqurga tushib, daryo oʻzanidan tezda oqadi.Jur-Jur - Qrimdagi eng kuchli sharshara: uning oʻrtacha suv oqimi sekundiga 270 litrni tashkil qiladi. Yilning eng quruq davrida ham qurib ketmaydi.
Ihor Kiriyenko
Ihor Serhiyovych Kiriyenko (Ігор Сергійович Кірієнко) (1986-yil 5-martda tugʻilgan) —ukrainalik professional futbolchi. Ihor Kiriyenko hujumchi sifatida oʻynaydi.
Jur-Jur
Nomining kelib chiqishi
Sharsharaning nomi “Shovurlangan” , suv oqimi tovushi deb nomlangan. Bir versiyaga koʻra, bu nom Ջուր-Ջուր(so'zma-so'z - “suv-suv”), yoki eronchadan "Jur" - oqayotgan suvning shovqini.
Ihor Kiriyenko
Oʻyin faoliyati
Nikopolda tugʻilgan Ihor Kiriyenko „Nikopol“ futbol maktabi tarbiyalanuvchisi boʻlib, 1999—2002-yillarda milliy yoshlar ligasida (Kolos va Elektrometalurh) „Nikopol“ jamoalarida oʻynagan.
Jur-Jur
Sharshara atrofi
left|thumb|200x200px| Dzhur-Jur sharsharasi Xapxal darasi va Jur-Jur sharsharasi 1974-yilda tashkil etilgan, umumiy maydoni 250 gektar boʻlgan respublika ahamiyatiga ega Xapxal gidrologik qoʻriqxonasining bir qismidir.
Ihor Kiriyenko
Oʻyin faoliyati
2004—2007-yillarda Ihor Kiriyenko „Illichivets Mariupol“ (keyinchalik FK Mariupol) futbol klubini Oliy liga oʻyinlarda himoya qilgan.
Ihor Kiriyenko 2009-yil qishki transfer oynasida „Kremin Kremenchuk“ futbol klubiga oʻtgan edi.
Faruk K
Faruk Kurukaya (1973-yil 20-aprel, Shishli, Istanbulda tugʻilgan) — mashhur turk qoʻshiqchisi.
Jur-Jur
Sharshara atrofi
Goʻzal hududda joylashgan Generalskoe qishlogʻining orqasida ulugʻvor togʻlar amfiteatr kabi koʻtariladi: shimoli-sharqda Karabi-yayla, shimoli-gʻarbda Demerji-yayla va ular orasida Tirke togʻining choʻqqisi ulkan koʻprik yonida joylashgan. Tirka yaqinida oʻrmon bilan qoplangan goʻzal Xapxal darasi joylashgan. Generalskiydan daraga oʻrmon yoʻli boʻylab yetib borsa boʻladi.
Agar siz sharsharadan daryo boʻylab taxminan bir kilometrga koʻtarilsangiz, tezkor oqimlarning goʻzal panoramasi ochiladi. Yaqin atrofda uzunligi 750 metr boʻlgan Jur-Jur gʻori joylashgan. Gʻor shoxli va qoraqayin oʻsadigan oʻrmon bilan oʻralgan, shuningdek, eman, joʻka, findiq va dogʻ daraxti, ikki asrlik oʻrmonning eman va Qrim qaragʻaylari oʻsadigan joylari bor.
Faruk K
Musiqa karyerasi
1996-yilda „Bir Kaç İyi Adam“ guruhi bilan birinchi qoʻshigʻini chiqaradi, keyin esa „Çıtır Kızlar“ bilan bir hil kassetani baham koʻradigan ikkinchi albomini chiqaradi. Keyinchalik Mimar Sinon universiteti Davlat konservatoriyasining zamonaviy raqs fakultetini tamomlaydi. Konservatoriyada oʻqigan yillari badiiy rejissyorlik va xoreografiya yoʻnalishidagi ishlari natijasida koʻplab sanʼatkorlarning konsert va telekoʻrsatuvlarida ishlaydi.
Ihor Kiriyenko
Dinaz Vyshhorod
2021-yil 19-martda Ihor Kiriyenko „Chaika“ futbol klubiga qarshi gʻalaba qozongan oʻyinda ikkita gol urdi.
Faruk K
Musiqa karyerasi
1996-yildan 2000-yilgacha u professional raqs faoliyatini davom ettiradi. Va Hakan Yonat, Kemol Başbuğ, Gürsel Aksun va Deniz Akel kabi rejissiyorlar tomonidan ishlangan kliplarda badiiy rahbar va xoreograf boʻlib ishlaydi. 2001-2007-yillarda rejissyor sifatida Demet Akalın (Mantık evliliği), Zeynep Mansur (Katlanamam), Zeynel Aba (Kipriya), Ebru Şimşek (Ağır takılalım), Yelda Başaran (Öp diyemem, kısmat değilmiş), Özlem Cevher (Sen anlarsın, Leyla) kabi kliplarni suratga olishga bosh qosh boʻladi.
Ihor Kiriyenko
Olimpik Donetsk
2021-yilning yozida Ihor Kiriyenko „Olimpik Donetsk“ futbol klubi safiga koʻchib oʻtdi va u Ukraina birinchi ligasida 2021—2022-yilgi mavsumda „Kryvbas Kryvyi Rih“ klubi darvozasiga gol urib debyut qildi.
Shevardeni-1906 Tbilisi
2022-yil fevral oyida Ihor Kiriyenko Gruziyaning Erovnuli Ikkinchi Ligasi vakili „Shevardeni-1906 Tbilisi“ futbvol klubi safiga qoʻshildi.
Milliy terma jamoa
2003-yilda Ihor Kiriyenko Ukrainaning 17 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar milliy futbol terma jamoasining 23 nafardan iborat jamoasiga chaqirilgan.
Yuvacık, Amasya
Yuvajik — Amasiya viloyatining Merkez tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq oʻz nomini Amir Shadgeldi Posho davrida Amasiyada yashagan va umrining soʻnggi davrini Yuvajik qishlogʻida oʻtkazgan Mavleviy shayxi Shayx Mehmed Jaloleddin Cui nomidan olgan. Bugungi kunda Sheyhjui mahallasi Yuvajik qishlogʻidan taxminan 50 metr pastda joylashgan.
Malika torti
"Malika" torti (shved. torti) — anʼanaviy shved pishirigʻi yoki yumshoq biskvit, qandolat kremi va koʻpirtirilgan qaymoqning qalin qatlamidan iborat boʻlgan bir necha qavatli tort. Tort marsipan qatlami bilan qoplanadi, bu mahsulotga silliq va yumaloq koʻrinish beradi. Marsipan qoplamasi odatda yashil rangda boʻlib, ustidan shakar kukuni sepiladi va koʻp hollarda pushti rangli marsipan atirgul bilan bezatiladi. thumb| Krem bilan toʻldirilgan yashil rangli „Malika“ torti Tort retsepti ilk marta 1948-yilda „Prinsessornas kokbok“ pazandachilik kitobida paydo boʻlgan, u Vastergotland gertsogi, shahzoda Karlning uchta qiziga oʻqituvchilik qilgan Jenni Okerstrom (1867-1957) tomonidan nashr etilgan. Asl retseptda mevalar mavjud boʻlmasa-da, zamonaviy versiyalarda tortni murabbo yoki yangi mevalar, odatda malina qatlamlari bilan boyitish mumkin. Boshqa rangdagi marsipan bilan tayyorlanuvchi variantlar — sariq rangli tort prinstårta („Shahzoda“ torti) va qizil yoki pushti marsipan bilan tayyorlangan tort operatårta („Opera“ torti) deb ataladi.
Yuvacık, Amasya
Tarixi
Qishloqning eng qadimgi nomi Kelkisdir. Usmonlilar davrida Gulkish va Shayx Jui nomi bilan tilga olingan. Usmonlilar sultoni Mehmed I davrida Aydin va Karaman viloyatlaridan koʻchib kelgan Yörüklar Kelkis qishlogʻiga joylashtirildi va hudud turklashtirildi. Usmonli manbalarida qishloq nomi „Gulkis dalasi“, tahrir yozuvlarida esa „ Mezraʼa-i Gulkish Nam-i Boshqa Shayx Juhi Malikane Ve Dīvānī Vakf-i Zāviye-i Shayh Jug “ sifatida tilga olinadi. Qishloq 1928-yil yozuvlarida Sheyhjui nomi bilan atalgan.
Malika torti
Tort dastlabda grön tårta (yashil tort) deb atalgan, keyinchalik prinsesstårta yoki „Malika“ torti nomi ishlatila boshlagan, bunga tortni malikalar juda yaxshi ko‘rganlari sabab sifatida keltiriladi. Tortni sevgan malikalar: malika Margarita (1899-1977, keyinchalik Daniya malikasi), malika Marta (1901-1954, keyinchalik Norvegiya valiahd malikasi) va malika Astrid (1905-1935, keyinchalik Belgiya qirolichasi)  edi.
Yuvacık, Amasya
Tarixi
Amasya shahar hokimligi tomonidan Solih Kahriman va Fevzi Gurning tadqiqotlari asosida nashr etilgan „Amasya Aholi Kitoblari 1840“ kitobiga koʻra, oʻsha paytda 24 uyli qishloqda 74 kishi yashagan. Biroq, davrning aholi reyestrida faqat erkaklar hisobga olingan. Aholini roʻyxatga olishda tilga olingan 24 xonadon orasida Sakaogʻlu, Lablaboʻgʻlu, Tekkeşinogʻlu, Gökçeogʻlu va Dümenciogʻlu kabi oilalar tilga olindi. Keyinchalik Samsunning Kavak tumanidan koʻchib kelgan Kavaklıogʻlu sulolasi qishloqqa joylashdi. Kavaklıogʻlu sulolasi 1840 aholi yozuvlarida Arabogʻlu nomi bilan Yuvajik qishlogʻida joylashgan. Kavaklıoğlu sulolasi Samsun Kavakdan chiqmagan. Bu sulolaning Usmonli nomi Arabogʻludir.
Malika torti
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Yuvacık, Amasya
Madaniyati
Qishloqda 500 yildan beri davom etgan yomgʻir uchun duo qilish anʼanasi hali yoʻqolmagan Anadolu qadriyatlaridan biri sifatida saqlanib qoldi. Har yili aprel-may oylarida qishloqdagi masjid oldida qozon qaynatiladi, bulg‘or palovi pishiriladi. Qishloq aholisiga tarqatilgan bulgʻor palovidan oldin yomgʻir duosi oʻqiladi. Namoz baraka olib keladi, odamlarni balo va ofatlardan saqlaydi, deb ishoniladi.
Geografiyasi
Qishloq Amasiya shahar markazidan 3 km uzoqlikda joylashgan.
Somali (yarim orol)
Somali — Sharqiy Afrikadagi yarim orol, Hind okeanining Adan qoʻltigʻi oʻrab turadi. Yer yuzasining katta qismi zinapoyasimon plato, shimolida togʻlar bor (eng baland joyi 2406 m). Iklimi subekvatorial, shimolda tropik iqlim. Yillik yogʻin 100— 600 mm. Daryolari mavsumiy. Sohil qismi choʻl, akatsiyali chala choʻl, markaziy kismi quruq savannalardan iborat. Dare vodiylarida oʻrmonlar bor. Yarim orolda Somali, Jibuti va Efiopiyaning sharqiy qismi joylashgan.
419 (son)
419 (toʻrt yuz oʻn toʻqqiz) — 418 va 420 sonlari orasidagi natural son.
Denge bezgagi
Denge bezgagi (dandy soʻzining oʻzgargan varianti) — oʻtkir transmissiv virusli kasallik. Denge bezgagini keltirib chiqaruvchi viruslar arboviruslarga mansub boʻlib, urugʻining (B antigen guruhining arboviruslari)  oilasiga mansub. Bezgak, intoksikatsiya, mialgiya, artralgiya, toshma toshishi va limfa tugunlarining kattalashishi bilan kechadi. Denge bezgagining ayrim variantlarida gemorragik sindrom rivojlanadi. Odatda kasallikdan tiklanish ikki kundan yetti kungacha davom etadi. Kam uchraydigan hollarda kasallik qon ketishi, trombotsitlar bosimininf pasayishi, qon plazmasi oqishi yoki denge shokini keltirib chiqaruvchi katta denge bezgagi yoki gemorragik denge bezgagiga aylanib ketishi mumkin. Bunda qon bosimi xavfli darajada pasayib ketadi.
419 (son)
Ushbu songa eng yaqin tub sonlar
Ulam spiraliga koʻra, binafsha fondagi sonlar tub sonlar, yashil fondagi sonlar esa kvadrat ildizdan chiqadigan sonlardir.
Denge bezgagi
Tarqalishi
2021-yil mart oyida Peruda denge bezgagi tarqaldi, hukumat aholini kasallik yuqishining eng yuqori xavf darajasidan ogohlantirdi. 2021-yil boshidan buyon mamlakatda 12 000 kishi denge bezgagini yuqtirib olgani, ulardan 7 nafari kasallik oqibatida vafot etgani xabar qilindi.
Somali (til)
Somali, somali tili — somhom tillarm oilasining kushit tillari sharqiy guruhiga mansub va Somalida, Jibuti jan.da, Efiopiya sharqida va Keniyaning shim.sharkida tarqalgan; arab tili bilan birga Somali Demokratik Respublikasining rasmiy tili. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 9 mln. kishiga yaqin. Asosiy laxjalari: isaak, issa, darod, dagil, xaviya va boshqa Somali (til)da choʻzikligi va hosil boʻlish oʻrniga koʻra farqlanuvchi 20 ta unli bor, unlilar garmoniyasi mavjud; soʻz urgʻusi erkin. Morfologiyasida otlar 2 jins kategoriyasiga ega, 4 kelishik boʻyicha oʻzgaradi. Suffiksatsiya va soʻz qoʻshish asosiy soʻz yasovchi vositalaridandir. Lugʻat tarkibida koʻplab arabiy oʻzlashmalar uchraydi. Somali (til) uchun 1973-yildan lotin grafikasi asosidagi yozuv joriy qilingan.
Chili davlat bayrogʻi
thumbnail|Chili bayrog'i Chili bayrogʻi, markazida oq besh qirrali yulduz bilan atalgan Canton, oq guruhi sifatida oq va qizil va koʻk kvadrat bir xil balandlikda ikki teng gorizontal chiziqlar iborat. Bu yil 18 oktyabr, Chili bayroq ham La Estrella Solitaria (Koʻrsatish Yulduz) sifatida ispan maʼlum 1817. qabul qilingan.
Noah Dobson
Noah Dobson (2000-yil 7-yanvarda tugʻilgan) — Kanadalik professional xokkey himoyachisi, Milliy Xokkey Ligasining (NHL) New York Islanders jamoasida oʻynagan.
Faoliyati
2014-yilda Dobson Quebecning Lennoxville shahridagi Bishop kolleji maktabiga borish uchun uyini tark etgan va xokkey jamoasiga qoʻshilgan. U 2014—2015-yilgi mavsumni maktab jamoasida oʻtkazgan va Katta Toronto Xokkey Ligasining Don Mills Flyers jamoasiga qoʻshilish niyatini bildirgan. Ammo oxir-oqibat Avstriyadagi Red Bull Salzburg EC akademiyasiga ishga qabul qilingan. U Avstriyada bir mavsum oʻtkazgan va Kanadaga qaytishdan oldin sobiq NHL oʻyinchisi Brian Savage (uning oʻgʻli ham Red Bullga qoʻshildi) bilan birga yashagan.
Dobson 2016-yilgi QMJHL draftida Acadie-Bathurst Titan jamoasi tomonidan birinchi bosqichda, oltinchi umumiy tanlovda tuzilgan jamoa roʻyhatida boʻlgan. Ligadagi eng yaxshi himoyachilardan biri hisoblangan Dobson 2017—2018-yilgi QMJHL Birinchi Yulduzlar jamoasiga qoʻshilgan. U, shuningdek, 69 ochko bilan ligada himoyachilar orasida ikkinchi oʻrinni egallagan. Doimiy mavsumni yakunlaganidan soʻng esa u mart oyidagi NHL oyining himoyachisi deb topilgan. Mavsum oxirida Dobson liganing eng yaxshi himoyachisi sifatida Emile Bouchard Trophy sovriniga nomzod boʻlgan.
2018-yil 22-iyunda Dobson New York Islanders jamoasi tarkibiga 2018-yilgi NHLga kirish draftida 12-oʻrinda tanlangan. 13-avgust kuni Islanders jamoasi Dobson bilan 3 yillik boshlangʻich darajadagi shartnoma imzolagan.
2018—2019-yilgi mavsumda Dobson Titans jamoasining sardori etib tayinlangan. Titanlar jamoasini qayta tiklash uchun 28 oʻyinda 16 ochko toʻplagan Dobson 2019-yilgi oʻsmirlar oʻrtasidagi jahon chempionati uchun Rouyn-Noranda Huskies jamoasiga almashtirilgan. Huskies bilan Dobson ketma-ket ikkinchi marta Memorial kubogini qoʻlga kiritganlar.
Matilde Fidalgo
Matilde Mota Veyga Santyago Fidalgo (1994-yil 15-mayda tugʻilgan) — portugaliyalik professional futbolchi, Ispaniyaning Primera ligasining «Betis» klubida oʻng qanot himoyachisi hisoblanadi. U 2013-yil sentyabrida Portugaliya terma jamoasida debyut qilgan va UEFA Ayollar o‘rtasidagi Yevro-2017 musobaqasida o‘z mamlakatini himoya qilgan.
Xalqaro
2011-yil 22-fevralda Fidalgo 19 yoshgacha bo‘lgan ayollar o‘rtasidagi 2011-yilgi UEFA chempionati saralash bosqichida Finlandiya U19ga qarshi o‘yinda Portugaliya U19 terma jamoasi safida debyut qildi. U shuningdek, 2012-yilgi UEFA 19 yoshgacha bo'lgan ayollar chempionati va 2013-yilgi UEFA 19 yoshgacha bo'lgan ayollar chempionatining saralash bosqichida Portugaliyani himoya qilgan. 2013-yil 26-sentyabr kuni Fidalgo Portugaliya kattalar terma jamoasi safida 2015-yilgi ayollar o‘rtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichi doirasidagi Gretsiyaga qarshi o‘yinda debyut qildi. O'shandan beri u Portugaliyani bir qancha xalqaro musobaqalarda, jumladan UEFA Ayollar o'rtasidagi Yevro-2017 va 2019 FIFA ayollar o'rtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichlarida himoya qildi. 2017-yilning 6-iyulida Fidalgo murabbiy Fransisko Neto tomonidan Portugaliya terma jamoasini UEFA Ayollar o‘rtasidagi Yevro-2017 musobaqasida ishtirok etishga chaqirdi, bu Portugaliya terma jamoasi birinchi marta yirik xalqaro turnirning final bosqichiga chiqdi. U hech qanday o'yinda ishtirok etmadi, chunki uning jamoasi hali guruh bosqichida o'tkazib yuborilgan.
Muhammad Tohir Vohid Qazviniy
Mirzo Muhammad Tohir Vohid Qazviniy (   -til 1700-yilda vafot etgan), fors amaldori, shoiri va tarixchisi boʻlib, ikki Safaviy podshohi Shoh Sulaymonning (h.k.) bosh vaziri boʻlgan  1666-1694 yillar ) va uning o'g'li Soltan Hoseyn (1694–1722-yil ) 1691-yildan 1699-yilgacha.
U Shoh Abbos II davridagi voqealarga oid asosiy Eron manbasi boʻlgan “Abos-noma” asarini yozishi bilan ham mashhur  1642–1666 ).
Fon
Asli Qazvin Tohir Vohid taxminan 1621-yilda tugʻilgan. U tojik ( fors ) sayyidlardan boʻlgan va vaqoʻiylik lavozimini egallagani bilan mashhur boʻlgan oilaga mansub edi. -nevis (sud registratori). Uning otasi Mirzo Muhammad Shoh Abbos I ( 1588–1629 ), va Tohir Vohid ham keyinchalik uni egallaydi.
Karyera
Tohir Vohid Shoh Abbos II davrida yilnomachi boʻlib xizmat qilgan ( 1642–1666-yillar ), “Abos - noma”ni yaratgan, Shoh Abbos II davridagi voqealarga oid asosiy Eron manbasi.
1691-yil mart oyida Shoh Sulaymon (1666–1694 yillar) Tohir Vohidni bir yarim yil bo‘sh turgandan so‘ng o‘ziga vazir etib tayinladi. Avvalgi oliy vazir Shayx Alixon Zangona edi. Tohir Vohid tayinlangach, Shoh Sulaymon mamlakatning eng dolzarb masalalari boʻyicha oʻz fikrini soʻradi, bunga Tohir Vohid toʻrt jiddiy eʼtibor qaratish lozim boʻlgan muammolarni eslatib oʻtdi: Eron armiyasining maoshi, moliyaviy islohot ishgʻol etilmagan idoralar va savdoning yangilanishi. Shoh Sulaymon bunga javoban Tohir Vohidning ma’muriy hokimiyatini tengsiz darajaga ko‘tardi.
Tohir Vohid Shoh Sulaymonning oʻgʻli va vorisi Soltan Husayn (1694–1722 yillar). Tohir Vohid, ozroq saroy boshqaruvchisi (nozer ) Najafqoʻlixon Sulton Husaynning ilk hukmronligi davrida uning asosiy maslahatchilari boʻlgan. 1699-yil may oyida Soltan Hoseyn Tohir Vohidni qarilik tufayli ishdan boʻshatdi. U uning o'rniga eshik-aqasi-boshi Muhammad Mo'min Xon Shamluni qo'ydi, ammo u ham yoshi katta edi.
She'riyat
Tohir Vohid ham shoir bo‘lib, turli janrlarda 35 ming misra yozgan. U Mugʻallar imperiyasiga sheʼrlar yuborgani ham maʼlum garchi ular hali nashr etilmagan. Zamonaviy tarixchi Sunil Sharma Tohir Vohidning asarlariga asoslanib, “Uning XVII asr fors doiralarining fikriy va adabiy hayotidagi roli umuman ahamiyatsiz bo‘lmagani ko‘rinib turibdi”, deb izoh beradi. Hamid Dabashi Tohir Vohidni Hindistonga hech qachon tashrif buyurmagan hind uslubidagi yetakchi eron shoirlari qatorida Shofe'i Mashhadiy Asir-i Esfahoniy va Shavkat Buxoriy bilan birga sanab o'tadi. Tohir Vohid ozariy turkchada sheʼrlar yozgani ham maʼlum.
Eslatmalar
<references group="lower-alpha" responsive="1">
Som tillari
thumb Som tillari — som-hom (afroosiyo) tillari makrooilasining bir tarmogʻi; Gʻarbiy Osiyoda va Afrikada Sahroi Kabirning shim. tomonlarida (jumladan, barcha arab mamlakatlarida, Isroil, Efiopiya, Eritreya, Somali, Jibuti, Turkiya, Malta davlatlarida, qisman Mali, Chad, Keniya, Gruziya, Ozarbayjon, Armanistonning ayrim hududlarida, AQSH va Janubiy Afrikada) tarqalgan tillar. Bu tillarda 230 mln. dan ortiq kishi soʻzlashadi. St. quyidagi guruxlarga boʻlinadi: shim.sharqiy (ossuriy va bobil lahjalariga ega boʻlgan oʻlik akkad tili); shim.gʻarbiy (jonli tillar: ivrit va Suriya, Eron, Iroq, Turkiya va boshqa hududlardagi yangi oromiy lahjalari; ulik tillar: amori, ugarit, xanaan, qad. yahudiy tillari, oromiy laxjalari, palmira, nabotiy, falastin tillari va boshqalar); jan.markaziy (birbiridan kuchli farq qiluvchi soʻzlashuv lahjalari boʻlgan arab tili hamda Malta o.dagi malta tili); jan.chekka (jonli tillar: mehriy, jibboliy, soʻqoʻtra va bir qancha ulik tillar); efiopsom (jonli tillar: tigray, tigre, amhara, argobba; ulik tillar: mine, sabe, kataban, efiop). Keyingi 3 guruh baʼzi adabiyotlarda "janubiy" yoki "jan.gʻarbiy" deb ham ataladi.
St. ning qad. fonetik tizimi arab tilida yaxshi saqlangan. Bu tillarda unlilar soni cheklangan: asosan choʻziq a, i, u va qisqa a, i, u. Feʼllar va ular asosidagi nomlarning oʻzaklari, asosan, undoshlardan (3 ta, baʼzan oʻzlashma soʻzlarda undan ortiqroq) tashkil topadi va u, asosiy lugʻaviy maʼnoni bildiradi; qisqa unlilarni ifodalovchi ostust belgilarining urin almashuvlari, suffiks, prefiks va infikslar maʼnoni muayyanlashtirish va grammatik kategoriyalarni ifodalash uchun xizmat kiladi. Maye. arabcha "ktb" oʻzagidan quyidagilarni oʻqish mumkin: "kataba" — u yezdi, "kutiba"— yozildi, "aktaba" — yozdirdi: "kotib" — yozuvchi, mirza, "kitob" — xat yoki kitob, "maktab" — yozish joyi va vaqti, maktab va boshqa St. da feʼllardagi nisbatlar, baʼzan mayllar, bir qator maʼno nozikliklari "bob" (arab.navʼ; boshqa tillarda oʻzak, asos tushunchalariga toʻgʻri keladi)lar orqali ifodalanadi. Boblar feʼlning dastlabki maʼnosini u yoki bu darajada oʻzgartiradi. Suz yasalishi ham, asosan, unli va undoshlarning oʻrin almashuvi va kisman affiksatsiya orqali amalga oshadi. Odatdagi soʻz tartibi: kesim, ega, toʻldiruvchi; aniqlovchi doimo anikdanmishdan keyin turadi. St. da barbar, kushit, roman, turkiy, yunon tillaridan oʻzlashgan soʻzlar uchraydi.
St. ning eng kad. yodgorliklari akkad tilidagi mixxat yozuvlari va miyer yozuvvdagi falastincha atokli ismlar va joy nomlaridir (mil. av. 3—2ming yilliklar va mil. 1ming yillik); shuningdek, qad. yahudiy va ivrit tillarida (mil. av. 12-asrdan finikiy yozuvida), oromiy laxjalari, ayniqsa, suryoniy laxjasida (mil. av. 8-asr), efiop tilida (4—20-asrlar, boʻgʻinli efiop yozuvida) ham koʻplab yozma manbalar mavjud. Arab tilida juda boy adabiyot saqlangan (4-asrdan arab yozuvida). Ugarit, finikiypuna, mine, kataban tillarida ham mil. av. 14—13 va mil. 4-asrlarga oid matnlar saqlanganligi maʼlum. St. dan arab tili — oromiy yozuvidan kelib chiqkan arab yozuvidan, ivrit — anʼanaviy qad. yahudiy yozuvidan, amhara va tifay tillari — boʻgʻinli efiop yozuviga asoslangan uz yozuvlaridan, malta tili esa login alifbosi asosidagi yozuvdan foydalanadi.
Adabiyot
Abduvahob Madvaliyev.
Kattatepa (Jizzax viloyati, Baxmal tumani)
Kattatepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Jizzax viloyatining Baxmal tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Muzbuloq” QFY, Muzbuloq qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Jizzax viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Indrikoteriy
Indrikoteriy (Indricotherium) — girakodont oilasiga mansub sutemizuvchilar hisoblanadi. Hozirda ular yoʻq boʻlib ketgan. 30-20 million yil oldin oʻrta oligosen — quyi miosenda yashagan. Indrikoteriy qoldiqlari Osiyoning koʻplab mintaqalarida topilgan. Bu Qozogʻistonning Orol dengizi hududidagi konlarda topilgan araloteriya va Moʻgʻuliston oligosenidan olingan beludjeteriy bilan bogʻliq. Bu karkidonlar qisqa tanasi bilan boshqalardan farq qiladi. Shuningdek, ular 3 barmoqli boʻlib, oʻrta barmogʻi juda qalinlashgan boʻladi. Boʻyni uzun va boshi kichkina va shoxsiz boʻladi.
Indrikoteriy va beludjeteriy — eng uzun (4,8 m balandlikda ) va eng ogʻir (24 tonnagacha ) quruqlikdagi sutemizuvchilar hisoblanadi. Ular butalar va daraxtlarning barglari va shoxlari bilan oziqlanadi. Ular orasida nam oʻrmonlarda ham, botqoqlarda ham, quruq choʻl va choʻl hududlarida ham yashagan vakillar ham bor.
Taksonomiya
Indrikoteriy turkumining taksonomiyasi hali aniqlanmagan. Birinchi marta Klayv Forster-Kuper 1911-yilda Paraceratherium turkumini tasvirlab bergan. 1913-yilda u Baluchitheriumni ham tasvirlab bergan. Indricotherium jinsi 1915-yilda tasvirlangan (Borisyak).
Paraceratherium, Baluchitherium va Indricotherium uch avlodining hammasi sinonim hisoblanadi (Lukas va Sorbus (1989-y) va shuning uchun ular bir-birining oʻrnini bosadi, garchi Indricotherium va Paraceratherium boshqa avlodlar deb hisoblansa ham. Har holda, bu nomlar ostida tasvirlangan hayvonlar hajmi va shakliga koʻra oʻxshashdir.
Indricotherium transouralicum (Pavlova, 1922) — eng keng tarqalgan va eng koʻp oʻrganilgan tur, Oʻrta -Oligotsengacha maʼlum. Hozirgi Qozogʻiston, Moʻgʻuliston, Ichki Moʻgʻuliston va Shimoliy Xitoy hududida yashagan.
Paraceratherium orgosensis (Chiu, 1973) — Indricotheriumning eng yirik vakili. Xitoy shimoli-gʻarbidagi Shinjon-Uygʻur hududida topilgan. Dzungariotherium orgosensis (Chiu, 1973), Dzungariotherium turfanensis (Xu va Vang, 1978) va Paraceratherium lipidus (Xu va Vang, 1978) deb taʼriflangan alohida fotoalbomlar mavjud. Bularning barchasi ehtimol bir xil turga mansub boʻlishi mumkin.
Paraceratherium zhajremensis (Osborn, 1923) — Kelib chiqishiga koʻra Hindistonga mansub. Oʻrta va soʻnggi oligotsenning indikoteriumi.
Indricotherium prohorovi (Borissiak, 1939) — Kelib chiqishiga koʻra Sharqiy Qozogʻistonga mansub. Oʻrta va soʻnggi miosen davrining indikoteriumi.
Paraceratherium bugtiense (Pilgrim, 1908) — Kelib chiqishiga koʻra Pokistonga mansub. Oʻrta Miosen davriga oid. Umumiy turga kiradi. Keyinchalik Baluchitherium osborni (Forster Cooper, 1913) nomi bilan atalgan. U Bulujistondagi Chitarvat tuzilmasidan topilgan.
Paraceratherium linxiaense (Tao Deng, 2021) — Tibet platosining shimoliy-sharqiy chegarasida, Gansu provinsiyasining Linxia Xui avtonom tumanida soʻnggi oligotsen choʻkindi jinslarida topilgan. Balandligi 7 metr va ogʻirligi 24 tonna, oʻz davrida u quruqlikdagi eng katta sutemizuvchi hisoblangan.
Namangan indrikoteriysi
Namangan viloyati Namangan tumanida Qoratepa mahallasida 2021-yil 13-mart kuni issiqxona uchun qurilayotgan yerdan nomaʼlum mavjudotning skeleti topilgan. Uning oʻlchami 1,7-2,0 metr atrofida. Uning old oyoqlari tuyoqsimon, orqa oyoqlari esa 3 panjali. Bosh suyaklari esa boshqa hayvonlarniki kabi emas. Skelet bundan 25 million yil avval yashagan dinozavr-indrikoteriyaga tegishli ekani aniqlangan.
Burji Milod
Burji Milod ( — Borj-e Milâd) — Eron poytaxti Tehron shahrida joylashgan teleminora. Balandligi asosidan to antenna uchiga qadar 435 metrni tashkil etadi va ushbu koʻrsatkich bilan Erondagi eng baland inshoot hisoblanadi. Minora tepasiga yaqin joyida ulkan kapsulasimon 12 qavatli bino mavjud. Minoradagi bino tepasi 215 metr balandlikda joylashgan.
Burji Milod teleminorasi qurilishi 1996-yilda boshlanib, 2007-yilda tugatilgan. Minora qurish rejasi Tehron munitsipaliteti soʻrovi tomonidan boshlangan. Minora meʼmori — mashhur Eronlik arxitektor Muhammad Rizo Hofiziy hisoblanadi. Minora qurilishiga masʼul shirkat esa „Yadman Sazeh“ kompaniyasi hisoblanadi. Teleminorada uchta lift shaxtasi mavjud boʻlib, unda oltita lift qatnaydi. Minora asosi sakkizburchak shaklida qurilgan boʻlib, anʼanaviy fors memorchiligi uslubida bajarilgan. Minoraning 276-metridagi balandligida aylanovchi restoran mavjud. Shuningdek teleminorada televideniye, radio, telekommunikatsiyalar va meteostansiyalar faoliyatiga bogʻliq turli infratuzilmalar va qurilmalar mavjud. Teleminora radiomachtasi uzunligi 120 metr boʻlib, poʻlat metaldan yasalgan hisoblanadi.
Liberiyaliklar
Liberiyaliklar (oʻz nomi — Ameriko-Liberiyaliklar yoki Amerikano-Liberiyaliklar) — Gʻarbiy Afrikadagi xalq, Liberiya aholisi. Liberiyada ular Monroviyada va Montserrado, Margibi, Merilend, Grand-Basa, Grand-Keyp-Maunt va Sino grafliklarida yashaydilar. Ularning soni taxminan 150 000 kishi. Liberiya va unda yashovchi liberiyaliklarning rasmiy tillari ingliz va kreol tillaridir. Liberiyaliklar asosan xristianlardir. Ularning aksariyati protestantlar, kamroq qismi katoliklardir.
Oilasi
Liberiyaliklar oilasi kichik (nuklear), nikohi virilokal, nikoh qalin toʻlovi ham amalda. Xalqda patrilineal qarindoshlik hisobi va muntazam turdagi qarindoshlik atamalarining tizimi mavjud.
Dini
right|thumb| Liberiyaliklar [[Masjid|masjidi]] Barcha Liberiyaliklar asosan xristianlardir. Ularning koʻpchiligi protestantlar, liberiyaliklarning kamroq qismi katoliklikga eʼtiqod qiladi.
Tili
Liberiyaliklar german guruhining hind-yevropa oilasiga mansub ingliz va kreol tillarida gaplashadi.
Mashgʻulotlari
Liberiyaliklarning asosiy kasblari tadbirkorlik, savdo va hunarmandchilikdir. Yigirish va toʻqish, boʻyra, savat, teri ishlab chiqarish kabi hunarmandchilik turlari rivojlangan. Odamlarning maʼlumot darajasi ancha yuqori. Ular Yevropa moddiy madaniyatiga ega.
Manzilgohlari
Liberiyaliklarning manzilgohlari yetarlicha katta. Ular kreol (Gʻarbiy Hindiston) tipidagi gʻisht yoki betondan qurilgan cherepitsa tomli uylarda yashaydilar. Baʼzan uylar ikki qavatli boʻladi.
Taomi
Liberiyaliklar asosan oʻsimlik mahsulotlariga boy taomlarni isteʼmol qiladilar, masalan, ildiz sabzavotli fufa, sabzavotli shoʻrvalar, boʻtqalar, yassi non va baliq taomlari.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Abdulloh ibn Saba
Abdulloh ibn Sabo al-Himyoriy) Ali ibn Abu Tolib toʻgʻrisida “haddan tashqari” qarashlarni targʻib qilgan birinchi shia mazhablaridan biri — saboiylarning timsoli. Uni onasi Ibn as-Sauda ("qoraning o'g'li"), shuningdek, Ibn Vahb va Ibn Harb deb atashgan.
Biografiya
Musulmon tarixchilarining xabar berishicha, Abdulloh ibn Saba yamanlik yahudiy boʻlib, islomni qabul qilganini e’lon qilgan, lekin aslida musulmon boʻlmagan. Abdullohning yahudiy ildizlari shialarning muxoliflariga “ rofidiylik asoslari yahudiylardan oʻzlashtirilgan” deb ta’kidlashlariga asos boʻldi. U xalifalikda uchinchi xalifa Usmon ibn Affonning oʻldirilishiga sabab boʻlgan gʻalayonlarning asosiy tashkilotchilaridan biri edi. U Ali ibn Abu Tolibni hamdardlik obyekti qilib tanladi. U Alining faol siyosiy tarafdori edi, uning foydasiga faol tashviqot olib bordi.
Tavrotga ishora qilib, har bir payg'ambarning ruhiy vasiyat (vasi) merosxo'ri bo'lishi kerakligini ta'kidladi. U birinchi xalifalardan ochiqchasiga voz kechdi va Ali ibn Abu Tolibni paygʻambarning yagona qonuniy davomchisi deb e’lon qildi.
Lenin haykali Lvov
V. I. Lenin haykali — Ukrainaning Lvov shahri, Svobody prospektida, Opera teatri yaqinida oʻrnatilgan yodgorlik. Baland minbar koʻrinishida granitdan yasalgan tagkursiga oʻrnatilgan yarim tanali haykaldan iborat edi.
Tarixi
1941-yil iyun oyida Lenin haykali oʻrnatishga tayyorgarlik boshlandi. Loyihalarini taqdim etganlar orasida Kiyev, Odessa va Lvovdan 10 ga yaqin haykaltarosh bor edi (lvovliklar orasida — Y. Stajinskiy va M. Vnuk). Haykal 1942-yilda tugallanishi kerak edi, ammo ochilishi 12-yildan keyin boʻlib oʻtdi. Bunga Gitler Germaniyasi bosqini sabab boʻldi.
1952-yil 20-yanvarda yodgorlik Opera va balet teatrining kirish eshigi oldida oʻrnatilgan. Haykaltarosh S. D. Merkurov, meʼmorlar V. Sharapenko va S. Fransuz loyihani amalga oshirishda ishtirok etgan. 1959-yilda shaharning markaziy koʻchasi Lenin prospekti deb nomlangan.
El Hatillo Municipality, Venezuela
El Xatillo munitsipaliteti— Venesuela, Miranda shtatining maʼmuriy boʻlinmasi; Baruta, Chakao, Libertador va Sucre bilan birga u Venesuela poytaxti Karakasning beshta munitsipalitetlaridan biri hisoblanadi. U Karakasning janubi-sharqiy qismida va Miranda shtatining shimoli-g'arbiy qismida joylashgan.
Lenin haykali Lvov
Tarixi
Ushbu yodgorlik 1990-yil 14-sentabrda mahalliy hokimiyatning ruxsati bilan demontaj qilingan. Bronzadan yasalgan yodgorlik keyinchalik eritilib, hosil boʻlgan metall Lvovda kommunistik qatagʻon qurbonlari yodgorligi qurish uchun ishlatilgan. Lenin haykali demontaj qilingandan soʻng, bu yodgorlik poydevori yahudiy qabristoni qabr toshlaridan qurilganligi maʼlum boʻlgan.
El Hatillo Municipality, Venezuela
Munitsipal hukumatning qarorgohi 1784-yilda Don Baltasar de Leon tomonidan asos solingan El Xatillo shaharchasi bo'lib, u hududning rivojlanishida muhim rol o'ynagan. Shahar Ispaniya mustamlakasi davrida paydo bo'lgan bo'lsa-da, munitsipalitet 1991-yilgacha tashkil etilgan. 2000-yilda - Venesuelada yangi konstitutsiya qabul qilingandan bir yil o'tib - munitsipalitetning ba'zi funksiyalari Alkaldiya meri deb nomlangan birlashtirilgan meriya idorasiga topshirildi, u Karakasning qolgan to'rtta munitsipaliteti ustidan ham bir oz vakolatga ega.
Lenin haykali Lvov
Madaniyatda
1954-yilda rassom Ivan Priydan „V. I. Leningning Lvovdagi yodgorligi ochilishi“ rasmini chizdi.
El Hatillo Municipality, Venezuela
El-Xatilo o'zining mustamlaka me'morchiligiga ega, jumladan XVII - asr cherkovi va noyob Ruminiya pravoslav cherkovi. Munitsipalitet shuningdek, boy badiiy madaniyatga ega, har yili kamida ikkita muhim musiqa festivali va El Xatillo merosini aks ettiruvchi ko'plab bayram tantanalari nishonlanadi. Madaniyat, yoqimli harorat, qishloq manzarasi va munitsipalitetning gastronomiyasi uni shaharga tashrif buyuruvchilar uchun qiziqarli joy va yashash uchun qulay joyga aylantirdi. Munitsipalitet o'z daromadining bir qismini turizmdan oladi, bu faoliyat hukumat tomonidan targ'ib qilinadi.
Lenin haykali Lvov
Madaniyatda
Yodgorlik A.Shmigelskiyning „Lvovdagi Lenin yodgorligi“ va A. Baygushev „Maydonda — Lenin“ sheʼrlarida oʻz aksini topgan.
El Hatillo Municipality, Venezuela
Savdo hududlari tez sur'atlar bilan o'sib borayotgan bo'lsa-da, qishloq xo'jaligi El Xatillo janubidagi qishloq joylarida iqtisodiyotning asosi bo'lib qolmoqda. Biznes sektori asosan rivojlanmaganligicha qolmoqda, bu esa xodimlarning munitsipalitet ichida va tashqarisida og'ir harakatlanishiga sabab bo'lmoqda - bu muammo El Xatilloning transport infratuzilmasini juda tirband qildi.
Tarix
XVI-asrda, bu hududda Ispaniya mustamlakasi boshlanganda, El - Xatiloda, ehtimol, Kalina (Kariblar) bilan bog'liq bo'lgan mahalliy xalq - Mariches yashagan. Cacique Tamanaco bu qabilalarning rahbari bo'lib, Ispaniya mustamlakachiligiga qarshilik ko'rsatishi bilan tanilgan. Mustamlakachilik rivojlanishi bilan mahalliy aholi o'ldirilgan; Karakas asoschisi Diego de Losada buyrug'i bilan Tamanako ham o'ldirilgan.
1752-yilda Don Baltasar de Leon Garsiya Ispaniyaning Kadis shahridan El- Xatiloga keldi va Ispaniyaning La - Karaka shahridagi qamoq muddatini endigina tugatib, Guipuzkoana kompaniyasining monopoliya qoidalariga (otasi bilan) qarshilik ko'rsatganligi uchun keldi. Ispaniya va Venesuela o'rtasidagi eksklyuziv savdoni saqlab qolish. Don Baltasar El Xatillo shaharchasiga asos solgan va uning dastlabki rivojlanishiga eng katta hissa qo'shganlardan biriga aylangan. Don Baltasar El Xatilloni kuchli, birlashgan va mustaqil jamoaga aylantirishga e'tibor qaratdi, bu hududni El Xatillo bog'liq bo'lgan Barutadan alohida cherkov sifatida tashkil etishni maqsad qilgan. U buni 1784-yil 12-iyunda gubernator va yepiskop Don Baltasar boshchiligida 180 ta Kanariya avlodi oilalari oldida El-Xatiloni avtonom deb e'lon qilishga kelishib olganida amalga oshirdi; bu sana El Xatillo shaharchasining tashkil etilgan sanasi sifatida qabul qilinadi.
1809-yilda uy egasi va podpolkovnik Manuel Eskalona El- Xatiloni Karakasning boshqa chekkasi Petardan ajratishga erishdi va bu uni boshqa Tenientazgo de Justicia - o'sha paytdagi ma'muriy bo'linish turiga aylantirdi. 1810-yil 19-aprelda Eskalona shaharni Simon Bolivar boshchiligidagi mustaqillik harakatiga qoʻshib, munitsipalitet tarixidagi yana bir muhim shaxsga aylandi.
Don Baltasarning rafiqasi Ana Fransiska Peres Garsiya El-Xatiloda jamoat bolalari, oqsoqollar va kasal fuqarolar bilan shug'ullanadigan taniqli ayol edi. U 1812-yilgi zilziladan keyin Petarda kasalxona qurilishi uchun katta miqdorda mablag' ajratdi; bu shifoxona hozirda Peres de Leon de Petar kasalxonasi sifatida tanilgan.
El-Xatiloda tashkil etilganidan beri eng ulug'vor urbanizatsiya loyihalaridan biri La Lagunita nomli mahalla edi. 1950-va 1960-yillarda La Lagunita SA "funktsional, futuristik va qulay" turar-joy zonasini qurdi. Odamlarni ushbu hududga joylashishga undash uchun har bir posilka 1964-yilda rasman ochilgan Lagunita Country Club a'zoligini o'z ichiga oladi. Braziliyalik landshaft dizayneri Roberto Burle Marks Venesuelaning sobiq prezidenti Eleazar Lopes Kontrerasga tegishli bo'lgan 4,3 million m² maydonda qurilgan ushbu loyihaga hissa qo'shgan. O'shandan beri La Lagunita El Xatilloning boy mahallasiga aylandi.
El-Xatillo 1809-yildan beri Petardan mustaqil bo'lsa-da, keyinchalik u Petare joylashgan Sucre munitsipaliteti tarkibiga kirdi. 1991-yil 19-noyabrda Mirandaning Qonunchilik Assambleyasi El-Xatiloga toʻliq avtonomiya berdi va uni mustaqil munitsipalitetga aylantirdi; bu qaror 1992-yil 17-yanvarda Gaceta Official nashrida chiqarilgan. 1993-yilda Mersedes Ernandes de Silva El-Xatilo shahrining birinchi meri etib saylandi. 2000-yildan beri Alkaldiya meri munitsipalitetning ba'zi funksiyalarini boshqaradi.
Geografiyasi
left|thumb|200x200px| Rangli Landsat 7 sun'iy yo'ldoshidan El-Xatilo va uning atrofidagi hududlar tasviri. El-Xatillo munitsipaliteti Karakas shahrining janubi-sharqiy qismida va Miranda shtatining shimoli-g'arbiy burchagida joylashgan; shtatning 21 ta munitsipalitetlaridan biri. El-Xatillo, shuningdek, Mirandaning uchta qo'shni munitsipaliteti va poytaxt okrugidagi Libertador munitsipaliteti ustidan hokimiyatga ega Alkaldiya meri yurisdiksiyasiga kiradi. Ushbu beshta munitsipalitet Karakas shahrini tashkil qiladi. El Xatillo 114 km2 – poytaxtdagi uchinchi yirik munitsipalitet.
Munitsipalitetning tabiiy janubiy chegarasi Turgua tizmasi bo'lib, sharqdan g'arbga cho'zilgan va El-Xatiloni Baruta va Paz Kastillo munitsipalitetlaridan ajratib turadi. Shimolda Turgua bilan parallel ravishda Sabaneta tizmasi joylashgan; Prepo oqimi ikki diapazon orasida ishlaydi. Sabaneta tizmasidan shimolda Prepo oqimi Guaire daryosida tugaydigan Tusmare oqimiga quyiladi. right|thumb|200x200px| El-Xatillo topografik xaritasi. La Guairita oqimi El-Xatilo shimoli-sharqidagi Guaire daryosiga quyiladi. Guaire daryosi munitsipalitetning sharqiy chegarasi bo'lib, uni El-Xatilo janubi-sharqiy sektoridagi Sucre va Paz Kastillodan ajratib turadi. La Guairita El Xatillo va Baruta va Sucre munitsipalitetlari o'rtasidagi shimoliy chegara bo'lib xizmat qiladi. Barutani g'arbga cheklab, munitsipalitetning chegaralari El-Volkan, Pariaguan, La Mata va boshqa cho'qqilarni kuzatib, El-Xatilo janubi-sharqidagi Turgua tizmasi bilan to'qnash keladi.
El-Xatilodagi eng baland cho'qqi - Pikacho de El- Volkan (ispancha "vulqon cho'qqisi"), dengiz sathidan 1490 metr (4888 fut) balandlikda. Nomiga qaramay, tog'da vulqon otilish tarixi yo'q. El-Xatilodagi boshqa muhim tog'lar - 1148 metr (3,766 fut)dagi Gavilan, 1,245 metr (4,085 fut)dagi Topo de El Pauji va 1,196 metr (3,924 fut)dagi Topo de Piedras Pintadas.
Atrof-muhit
Suv havzalari yaqinida joylashgan, El-Xatiloning ko'p qismidagi o'simliklar zich o'rmonlar bo'lib, sirtning taxminan 30% ni egallaydi. Butalar kabi kichik o'simliklar taxminan 9% ni, o'tlar esa xuddi shunday 9 foizni egallaydi. 1972-yilda El-Xatilo o'rmonlari Karakas metropoliyasining qo'riqlanadigan zonasi deb e'lon qilindi.
Demografiyasi
right|thumb|200x200px| 2001-yil ma'lumotlari asosida aholi sonining prognoz ko'payishi jadvali. 16-asrda mahalliy Marichlar tadqiqotchilar tomonidan o'ldirilgan; El-Xatilo oʻzlashtirilishi boshlanganda bu hududga Kanar orollaridan ispanlar joylashdilar. Portugaliyaning Madeyra shahridan bo'lgan oilalar ham El-Xatiloga ko'chib kelishgan va asosan La Union mahallasida qishloq xo'jaligida ishlashgan. 2001-yil holatiga ko'ra, El Xatillo aholisining 86% Venesuelada tug'ilgan; Venesuelada tug'ilmagan eng katta guruh 4,2% bilan Kolumbiyadan edi, keyin Ispaniya 2,0%, Italiya 1,0%, AQSh 1,0% va Portugaliya 0,8%.
2001-yilgi Milliy statistika instituti aholini ro'yxatga olishda El-Xatilo munitsipalitetida 54,225 aholi bor edi, ammo demografik ma'lumotlar aholining tez o'sib borayotganini ko'rsatadi. Ilg'or demografik o'sish bilan El Xatillo aholisi endi biron bir etnik guruhga xos emas edi. 2001-yilda El-Xatiloda 997 ta tug'ilish bo'lgan, bu har ming fuqaroga 18,4 tug'ilish ko'rsatkichiga to'g'ri keladi. O'sha yili o'lim darajasi har ming fuqaroga 2,9 ni tashkil etdi. 2001-yil ma'lumotlari shuni ko'rsatadiki, o'rtacha 21,3 yil umr yo'qolgan. 1999-yilgi ma'lumotlarga ko'ra o'limning asosiy sababi saraton, keyin yurak xastaligi va qotillik edi.
left|thumb|200x200px| 2000-yildagi ma'lumotlarga asoslangan El-Xatilo munitsipaliteti uchun aholi piramidasi. 2000-yilgi ma'lumotlar shuni ko'rsatadiki, eng katta yosh guruhi 15 yoshdan 19 yoshgacha bo'lganlar bo'lib, El Xatillo aholisining 9,5 foizini tashkil qiladi; har 100 ayolga 94,2 erkak to'g'ri keladi. 2001-yilda ishsizlik darajasi 6,1% ni tashkil etdi, bu Mirandadagi yigirma bir munitsipalitet orasida to'rtinchi eng past o'rinni egalladi.
2001-yil holatiga ko'ra, El Xatilloda 18 878 ta uy mavjud bo'lib, ulardan 13 545 tasi band edi; qolgan uylar yo egasiz, vaqti-vaqti bilan foydalanilgan, qurilayotgan yoki sotilgan. Har bir xonadonda o'rtacha to'rt kishidan iborat. Aholining 74,7 foizi qashshoqlik darajasidan yuqori, 21,5 foizi kambag'al va 3,8 foizi o'ta kambag'al edi. 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, munitsipalitetdagi har bir xonadon oyiga o'rtacha 1,316,906 Venesuela bolivari (1316,906 bolivares fuertes) olgan, bu o'sha paytdagi 1,832 AQSh dollariga yoki yiliga 21,984 AQSh dollariga teng edi.
Mahallalar
El-Xatilo mahallalari uchun aniq chegaralar mavjud bo'lmasa-da, hukumat veb-sayti munitsipalitetni shahar va qishloqlarga ajratadi. Munitsipalitetning shimoliy mintaqasida joylashgan shahar mahallalari: El Xatillo Town, El Kalvario, La Lagunita, Alto Xatillo, La Boyera, Las Marias, Oripoto, Los Pomelos, Los Naranjos, Los Geranios, La Cabaña, Cerro Verde, Llano Verde, Colinas, Vista El Valle, Los Olivos va El Cigarral. Munitsipalitetning qishloq joylari janubiy El-Xatiloda joylashgan; Bular: La Union, Korralito, Turgua, La Hoyadita, Sabaneta, La Mata, Kaykaguana va Altos de Xalkon.
Iqtisodiyoti
right|thumb|300x300px| Paseo El Hatillo savdo markazi. El-Xatilo munitsipaliteti iqtisodiyoti uchta sektordan iborat: aholi sonining ko'payishi bilan birga o'sib borayotgan tijorat sektori, birinchi navbatda shahar atrofidagi savdo markazlari va chakana savdo do'konlari bilan ifodalanadi, ularning aksariyati mamlakatning odatiy hunarmandchiligi sotiladi; qishloq xo'jaligi, munitsipalitetning janubiy yarmida va El Xatillo tashkil etilganidan beri mavjud; va turizm, El Xatilloning daromadiga sezilarli hissa qo'shadi va hukumat tomonidan targ'ib qilinadi.