cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kosmik nurlanish
Kosmik nurlanishning turlari
Zarrachalarning kelib chiqish va manbai qayerda? Zarrachalar asosan kosmosdan keladi.Kosmosdan kelayotganligi uchun kosmik nurlar deb nom olgan zarralarni ionizatsion kameralardagi sirqish tokining sabablarini qidirish tufayli kashf etildi. Yadroviy nurlanishlar ta’siri bo‘lmagan holda ionizatsion kamera orqali o‘tadigan tok (ya’ni sirqish toki) ning qiymati juda kichik bo‘ladi. Bu tok ionizatsion kameralarni yuqori qatlamlariga ko‘tarib o‘tkaziladi. Tajriba natijalarini muhokama qilinib, quyidagi hulosaga kelindi. Kosmik fazodan kelayotgan qandaydir zarralar ionizatsion kamera tokining ortishiga sababchidir. Keyinchalik ko‘pgina olimlarning hizmatlari tufayli ionizatsion kameradagi gazni ionlashtiruvchi nurlanish (ya’ni kosmik nurlar)ning tabiati aniqlandi.Hozirgi zamon tasavvurlariga asosan, ma’lum bo‘lgan boshqa zarralardantashkil topmagan zarralarga elementar zarralar deyiladi. Birlamchi kosmik nurlanish zarralarining Yer atmosferasidagi havo atomlari yadrolari bilan o'zaro to'qnashishi tufayli sodir bo'la digan yadro reaksiyalari natijasida ikkilamchi kosmik nurlar deb ataladigan zarralar oqimi vujudga keladi.
Elementar zarralarning xossalari va xarakterini izohlash uchun ularning massasi, elektr zaryadi va spinidan tashqari, ularni xaraktrlovchi boshqa kattaliklar (kvant sonlari, o‘zaro ta’sir) ham mavjud.Biz shu kattaliklar to‘g‘risida mulohaza yuritamiz. Elementar zarralarni dinamikasini o‘rganish to‘rt xil ta’sirga asoslangan.
1.Kuchli o‘zaro ta’sir;
2.Elektromagnit o‘zaro ta’sir;
3.Kuchsiz o‘zaro ta’sir;
4.Gravitatsion o‘zaro ta’sir.
Meskiana tumani
Meskiana tumani — Jazoirni Oum El Bouaghi viloyatida joylashgan tuman.
White Bird (Idaho)
White Bird AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Idaho okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
91 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 626,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,2 km2. Shundan 0,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 482 m balandlikda joylashgan.
Agadir
Agadir — Marokashdagi shahar, Atlantika okeani sohilidagi port. Agadir provinsiyasining maʼmuriy markazi. Aholisi 700 ming kishidan ortiq. Aeroporti xalqaro ahamiyatga ega. Baliq konserva va sement ishlab chiqarish va boshqa korxonalari bor. Dengiz boʻyi turizmi va istirohat markazi. Shaharga 16-asrda asos solingan. A. 1911-yilgi xalqaro nizo — Marokashda Germaniya bilan Fransiyaning raqobati tufayli kelib chiqqan voqealar bilan mashhur. 1960-yil zilzilada shahar qattiq shikastlangan.
Afg'on san'ati
thumb| Bodxisattva va Chandeka, Hadda, milodiy 5-asr Afgʻon sanʼati koʻp asrlarni qamrab olgan. Soʻnggi asrlarda oʻzining mustaqilligi va izolyatsiyasidan farqli oʻlaroq, qadimgi va oʻrta asrlardagi Afgʻoniston katta imperiyalar tarkibida uzoq vaqt yashagan, ular asosan zamonaviy Pokiston va Shimoliy Hindiston, shuningdek Eronni oʻz ichiga olgan. Afgʻon shaharlari koʻpincha Kushon imperiyasi va keyinchalik Mugʻullar imperiyasi singari ularning poytaxtlari yoki asosiy shaharlari orasida boʻlgan. Bundan tashqari, Ipak yoʻlining Xitoyga va Xitoyga olib boradigan baʼzi yoʻnalishlari Afgʻoniston orqali oʻtib, sharq va gʻarbdan taʼsir oʻtkazadi.
Eng muhim davrlardan biri I VII asrlarda yaratilgan Gandharan sanʼati boʻlib, yunon-budda sanʼatidan rivojlanadi. Islom kelishi bilan, keyinchalik Afgʻoniston uzoq vaqt davomida Fors davlatlarining bir qismi boʻlgan va uning sanʼati koʻpincha Fors sanʼati va umuman islom sanʼatining muhim qismi boʻlgan.
Metallga ishlov berish
thumb| I asrga oid Bimaran tobuti, oltin yodgorlik, Budda, Brahma (chapda) va Śakra (oʻngda) 1970-yillarning oxirida Afgʻonistonda 20 600 dan ortiq tilla taqinchoqlardan iborat kolleksiya topilgan, ulardan baʼzilari bronza davriga tegishli boʻlgan. Baqtriya xazinasi nomi bilan mashhur boʻlgan bu tangalar, marjonlarni va boshqa zargarlik buyumlari Jouzjon viloyatidagi Shibirgʻon qabristonidan topilgan. Ular AQSh va Evropadagi muzeylarda namoyish etilgan. Taxminan miloddan avvalgi 400-200 yillarga oid ob’ektlarga ega Oksus xazinasi Oksus daryosining qarama-qarshi qirgʻogʻida topilgan.
''Skarlatina"kasalligi
Skarlatina- Streptococcus pyogenes A guruh streptokokklar (GAS) keltirib chiqaradigan yuqumli infeksion kasallik hisoblanadi .Bu ko'pincha 5 yoshdan 15 yoshgacha bo'lgan bolalarda patologik holatlarni yuzaga keltiradi .Kasallik tomoq og'rig'i, isitma, bosh og'rig'i, limfa tugunlarining shishishi va toshmalarrning tanaga toshishi bilan xarakterlanadi [2]. Yuz qizarib, tanaga qizil toshma toshadi va oqish dog'lar paydo bo'ladi[3].Til qizil va notekis bo'lishi mumkin[2].S. pyogenes tomonidan ishlab chiqarilgan ekzotoksinlarning kapillyar shikastlanishi natijasida simptom paydo bo'ladi [4]. Qora pigmentli terida toshmalarni aniqlash qiyinchilik yuzaga keltirishi mumkin.
Nancy Yoshihara
Nancy Yoshihara — amerikalik jurnalist. 1981-yilda u Osiyo-Amerika Jurnalistlari Assotsiatsiyasiga asos solgan, maqsadi osiyolik amerikaliklar va ularning istiqbollarini AQSh yangiliklarda va ommaviy axborot vositalarida namoyish etish. Koʻp yillar davomida u The Los Angeles Times gazetasida muharrir yozuvchisi, yozuvchi va muxbir sifatida ishlagan. Keyinchalik u Janubiy Californiya universiteti Annenbergning Knight Digital Media Center uchun kontent menejeri boʻlib ishladi va u yerda raqamli mediadan innovatsion foydalanish boʻyicha dasturlar va materiallarni ishlab chiqdi. Uning nashr etilgan asarlari orasida 1992-yilda osiyolik Amerika demografiyasi va Qoʻshma Shtatlardagi oʻzgaruvchan tajribalar boʻyicha tadqiqot ishlarini oʻtkazdi.
Venesmes
Venesmes Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Saint-Amand-Montrond tumani tarkibiga kiradi.
Nancy Yoshihara
Taʼlim, faoliyat va oila
Nancy Yoshihara jurnalistikaga qiziqishini UCLAda bakalavr sifatida ingliz tilini oʻrganayotganda rivojlantirdi.
''Skarlatina"kasalligi
Skarlatinaning tomoq yoki teri shakllari oz sonli odamlarda rivojlanishi mumkin. Bakteriyalar odatda yo'talayotgan yoki aksirgan odamlar tomonidan tarqaladi .Odam bakteriyalar tushgan narsaga tegib, keyin og'ziga yoki burniga tegish bilan kasallik qo'zg'atuvchisini yuqtirib oladi.
Venesmes
Aholisi
739 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,7 nafar kishi.
Nancy Yoshihara
Taʼlim, faoliyat va oila
1981-yilda hamkasblari Bill Sing va Devid Kishiyama (shuningdek, Los-Anjeles Timesdan), Frank Kwan va Tritia Toyota (oʻsha paytda KNBC-TV News) va Dwight Chuman (Rafu Shimpo mahalliy yapon-amerika gazetasidan) bilan ishlagan. U Osiyo-Amerika Jurnalistlari Uyushmasi (AAJA) asoschilaridan biri boʻlib, u osiyolik amerikaliklar va Tinch okeani orollari (AAPI) xalqlarini kengroq yoritish uchun oʻzini rivojlantirib bordi Ushbu tashkilot oʻz faoliyatini dastlab Los-Angelesda boshlagan, ammo undan tashqarida ham yaxshigina rivojlangan. 2021-yilga kelib 40 yilligini nishonlaganida, tashkilot Amerika Qoʻshma Shtatlari va Osiyo boʻylab 1600 aʼzoga ega boʻlganligi haqida xabar berdi, bu talabalarning deyarli uchdan bir qismi aʼzo boʻlgan edi, ularning baʼzilari jurnalistik kasbda AAPI vakilligini oshirishga harakat qiladigan amaliyot dasturlarida qatnashadilar. Tashkilot, shuningdek, AAPI odamlarini ommaviy axborot vositalarida taqdim etishda aniqlik va adolatni taʼminlashni maqsad qilganligi aytiladi.
''Skarlatina"kasalligi
Skarlatina uchun maxsus emlash choralari yo'q. Oldini olish:tez-tez qo'l yuvish, shaxsiy gigiyenaga amal qilash va kasal bilan muloqatda bo'lmaslik[1], antibakterial yo'l bilan davolanadi.Ular simptomlarni kamaytiradi va kasallik tarqalishini oldini oladi [1], .Skarlatina natijasida surunkali buyrak kasalligi, revmatik isitma va artrit asoratlari yuzaga kelishi mumkin[1].
Venesmes
Geografiyasi
Maydoni — 32,5 km2.
Nancy Yoshihara
Taʼlim, faoliyat va oila
1989- yilda Los-Angeles Times vakili Yoshihara Sharq-Gʻarbiy Markazdan Jefferson stipendiyasinisovrindori boʻldi.
''Skarlatina"kasalligi
XX asrning boshlarida skarlatina bolalar o'limining asosiy sababchilaridan edi.Lekin ikkinchi Jahon urushi va antibiotikning yaratilishi kasallikning tarqalish tezligi pasaytirdi,yashash sharoitlari yaxshilanishi, yaxshi nazorat choralari joriy etilishi yoki bakteriyalarning virulentligi pasayish holatlari ham sabab bo'ldi. So'nggi yillarda skarlatinaning antibiotiklarga qarshilik belgilari yuzaga kelganligi aniqlangan.2011-yilda Gonkongda va 2014-yilda buyuk Britaniyada kasallik avj oldi va kasallikning paydo bo'lish ko'rsatgichi 68 foizga o'sdi. 2020-yil oktyabr oyida nashr etilgan tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki,bakteriyaning uchta virus bilan yuqishi ko'proq virusli shtammlariga yuzaga keltirgan [3].
Nancy Yoshihara
Taʼlim, faoliyat va oila
1992-yilda Yoshixara Stanley Karnow (Vyetnam tarixi va Vetnam urushi boʻyicha mutaxassis) bilan kitob yozgan. Ularning " Oʻtish davridagi osiyolik amerikaliklar " nomli kitobida oʻzgaruvchan osiyolik amerikalik demografik holat va Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi taʼlim, kasbiy va boshqa sohalardagi tajribalar oʻrganilgan. Unda 1963-yildan 2012-yilgacha Gavayidan AQSh senatori boʻlib ishlagan Daniel K. Inouyening soʻzboshisi bor edi.
''Skarlatina"kasalligi
Belgi va xususiyatlari
Skarlatina odatda tomoq og'rig'i, isitma va bezovtalikning to'satdan boshlanishi orqali ilk belgilarini namoyon qiladi.Bosh og'rig'i, ko'ngil aynishi, qusish va qorin og'rig'i bo'lish holatlari ham bemorlarda kuzatilgan .Streptokokk infeksiyasi tonzillit yoki faringit kabi tomoq kasalliklarini o'z ichiga oladi. Ko'pincha ular birgalikda yuzaga kelishi mumkin faringotonsillit ko'rinishida. Shuning uchun simptomlar strep tomog'iga tegishli, ammo ulardan keyin tanada xarakterli keng tarqalgan toshma paydo bo'ladi[2]. Toshma odatda bir-ikki kundan keyin tosha boshlaydi, lekin kasal bo'lishdan oldin yoki yetti kungacha paydo bo'lgan holatlar xam kuzatilgan.
Nancy Yoshihara
Taʼlim, faoliyat va oila
Yoshihara The Los Angeles Times gazetasida oʻz yillari davomida turli xil masalalar, jumladan, osiyolik amerikaliklar bilan bogʻliq mavzular haqida xabar berdi. Masalan, 1997-yilda u 1992-yilgi Los-Angelesdagi tartibsizliklarni muhokama qilib, doʻkonlari zoʻravonlik nishoniga aylangan, lekin koʻplab politsiyachilar javob bermayotgan koreys-amerikalik savdogarlar tajribasiga ishora qildi. U bu voqeani bir koreys-amerikalik faol Anjela Oh bilan suhbatlar orqali aytib berdi.
''Skarlatina"kasalligi
Belgi va xususiyatlari
Odatda luqmani yutish ham zarar keltiradi. Hamma holatlarda ham emas biroq, isitma bilan birga, charchoq darajasi farq qilishi mumkin, tomoq og'rig'i va til o'zgarishi yengil yoki yo'q bo'lishi mumkin.Toshma toshishi ba'zilarida tarqoq emas, balki yamoq ko'rinishida uchrashi ham mumkin. Skarlatinada yo'tal, xirillash, burun oqishi, diareya va kon'yunktivit odatda yo'q bo'lib,bunday alomatlar virusli infeksiya ehtimolidan dalolat beradi.
Nancy Yoshihara
Taʼlim, faoliyat va oila
1997-yilda Los-Angeles Times gazetasi uchun reportaj qilib, Osiyo-Amerika Jurnalistlari Assotsiatsiyasi prezidenti sifatida ishlayotgan Yoshixara C-Span 1997-telekanalida „Osiyo siyosiy ishtirokining narxi“ haqida gapirdi, shu bilan birga milliy va xalqaro yangiliklarni tahlil qildi. dasturning „Vashington hisoboti“da bu haqida nutq soʻzladi. Ushbu intervyuda u 1997-yilda osiyo-amerikalik tajribasini birinchi osiyolik amerikalik gubernator etib saylanganidan keyin „siyosiy rollercoaster“ sifatida tasvirlab berdi: bu Vashington shtatidagi xitoylik-amerikalik Gari Lokk edi. U, shuningdek, osiyolik amerikaliklar mashhur kinoda duch keladigan stereotiplarni, jumladan Charli-Chan uslubidagi tasvirlar va jang sanʼati filmlari orqali muhokama qildi. U Amerika ommaviy axborot vositalarida osiyolik amerikaliklarning sodiqligini shubha ostiga qoʻygan mashhur vakilliklarga murojaat qilib, Amerika siyosatiga potentsial Osiyo (va Lokk misolida) Xitoy taʼsirin haqidagi fikirlarini taqdim qildi.
''Skarlatina"kasalligi
Og'iz va tomoq
Streptokokk tomoq sohasida charchoq va 39 dan yuqori harorat isitma bilan bog'liq .Shilliq qavatga qizil va kattalashgan ko'rinishli toshmalar bo'lishi mumkin,odatda shilliq qavat ekssudat bilan qoplanadi [2]. Og'iz sohasida kichik qizil dog'lar bilan tomoq qizil bo'lishi mumkin[3].So'rg'ichlar ,[4]ko'pgina hollarda  60% bo'yniga kengaytirilgan va 40 %tenderga bog'liq bo'lishi mumkin[4], .So'rg'ichlar"oq qulupnay tili"ko'rinishini beradi [4],. Tilning simptomatik ko'rinishi skarlatinaga xos bo'lgan toshmalarning bir qismi bo'lib namoyon bo'ladi,.
Toshma
Xarakterli toshma "skarlatiniform" deb belgilangan va u g'ozlarning zarbalariga o'xshash kichik pog'onalar bilan terining diffuz qizarishi ko'rinishida yuzaga keladi. Odatda qo'llar va oyoqlarga tarqaladigan kichik pog'onalarga aylanishdan oldin bo'yin yoki tanada kichik teshiklarda dog'lar yuzaga keladi [2]. Yonoqlar sohasida,og'iz atrofidagi rangpar dog'lar paydo bo'lib qizaradi. Skarlatina toshmasi odatda oq va rangpar terida qizil rangga o'xshaydi va jigarrang yoki qora terida tasavvur qilish qiyin bo'lishi mumkin, ularda bo'rtmalar kattaroq, terisi silliqlash qog'oziga o'xshamaydi va perioral rangparlik unchalik aniq bo'lmaydi. Kaftlar va tagliklar sohasida saqlanib qoladi. Unga bosim o'tkazilganda qizargan teri vaqt o'tib oqarishi kuzatiladi. Teri qichishi mumkin, ammo og'riqli emas. Teri burmalari va burmalarining ichki qismida yanada kuchli qizarish sezilarli[6], joylar bo'lib ko'rinadi[2]. Buning ortidan odatda barmoqlar va oyoq barmoqlarining terisini bir necha hafta tozalash mumkin. Deskuamatsiya jarayoni odatda yuzdan boshlanadi va tanada pastga qarab rivojlanib boradi. Ba'zida bu skarlatinada sodir bo'lgan yagona belgidir. Agar skarlatina kasalligi asoratlanmagan bo'lsa, deskuamatsiya jarayonidan tashqari isitmadan tiklanish va klinik alomatlar 5-10 kun ichida sodir bo'ladi. Deskuamatsiyadan keyin teri quyoshda kuygan ko'rinishga kelib qoladi.
Nancy Yoshihara
Taʼlim, faoliyat va oila
Yoshihara Los-Anjeles Times gazetasida oʻttiz yildan ortiq sport yozuvchisi boʻlib ishlagan va 2009-yilda vafot etgan Earl Gustkey bilan turmush qurgan.
''Skarlatina"kasalligi
O'zgaruvchan belgilar
5 yoshdan kichik bolalarda atipik belgilar bo'lishi mumkin. 3 yoshdan kichik bolalar burun tiqilishi va past darajadagi isitma bilan kasallanish yuzaga keladi. Chaqaloqlarda asabiylashish va ishtahaning pasayishi belgilari yuzaga kela boshlaydi.
Radioprotektor
2. Mitigatorlar (Mitigators);
Olmazor (Yuqori Chirchiq tumani)
Olmazor  — Oʻzbekiston Respublikasining  Toshkent viloyatiga qarashli qishloq. Yuqori Chirchiq tumani tarkibiga kiradi.
Radioprotektor
3. Terapevtik (davolovchi) moddalar.
Profilaktik radioprotektorlar - radiatsion nurlanish ta’sir qilishi oldidan qo‘llanilganda, ionlashtiruvchi nurlanishning organizmga salbiy ta’sirini susaytiruvchi moddalar hisoblanadi.
Terapevtik (davolovchi) moddalar - radiatsion nurlanish ta’sirida yuzaga keluvchi patologik holatlami (<nurlanish sindromlari) bartaraf qilish, biologik to‘qimalar hujayralari funksiyasini qayta tiklash maqsadida foydalaniluvchi radioprotektor moddalar hisoblanadi.
Odatda, radioprotektorlar kimyoviy tuzilishi va ta ’sir mexanizmiga ko‘ra, tasniflanadi. Kimyoviy tuzilishiga ko‘ra, radioprotektorlar quyidagi turlarga tasniflanadi:
• Tarkibida oltingugurt atomi mavjud boigan radioprotektorlar (imerkaptoetilamin, aminotiot).
• Indolilalkilaminlar (meksamin, serotonin).
• Arilalkilaminlar (tiramin, noradrenalin, dofamin, adrenalin).
• Imidazol hosilalari.
• Boshqa radioprotektorlar (atsetilxolin).
V1 ,V2 ,V12 vitamin, gormonlar (estradiol, estriol, androsteron, m etiltestosteron, adrenokortiqotrop gormon, adrenalin, noradrenalin) tabiiy radioprotektorlar hisoblanadi.
Ta’sir mexanizmiga ko‘ra, radioprotektorlar quyidagi turlarga tasniflanadi:
• Gipoksik ta’sir ko‘rsatuvchi radioprotektorlar (serotonin,meksamin, feniltiazol, benzotiazol, ditiazin, imidazolin);
• Gipoksik tavsifga ega bo'lmagan ta ’sir ko‘rsatuvchi radioprotektorlar (sistamin, sistein, sistafos, gammafos).
Foydalaniluvchi doza qiymatiga bog'liq holatda, radiatsion nurlanishdan himoyalash samaradorligiga ko‘ra radioprotektorlar
quyidagi guruhlarga tasniflanadi:
• Mieloprotektorlar - odatda, bir martalik radiatsion nurlanishda (1-10 Gr) samarali qo‘llaniladi;
• Enteroprotektorlar — (tiazol, triazol, tiadiazin, geterilalkan, prostaglandin) 10 - 20 Gradiapazonda radiatsion nurlanishga qarshi qo'llanilib, organizm
to ‘qima hujayralarida kislorod iste’moli qiymatini susaytiruvchi ta’sir ko‘rsatadi.
• Serebroprotektorlar - (glotamatergiksinaps blokatorlari) 80 Gr radiatsiya nurlanishi ta’siriga qarshi foydalaniladi. Shuningdek, radioprotektorlar himoyaviy ta’sir vaqti davomiyligiga ko‘ra quyidagi turlarga tasniflanadi:
• Uzoq vaqt davomiyligida ta ’sir ko‘rsatuvchi radioprotektorlar.
__ICHIDAGILARMAJBURIY__ __TAHRIRYOQ__ __INDEKS__ __NEWSECTIONLINK__
Mil. av. 501
'''Mil. av. 501'''
Vafot etgan
🇷🇺
''Skarlatina"kasalligi
Murakkabliklar
Skarlatinadan davolanmagan yoki yetarli darajada muolaja olinmagan holda paydo bo'lishi mumkin bo'lgan asoratlarni ikki toifaga bo'linadi:yiringli va noaniq ko'rinishlar.
Emlenton (Pennsylvania)
Emlenton AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir.
Muso ibn Nusayr
Muso ibn Nusayr (?—716 yoki 717) — Umaviylarning Afrikadagi lashkar-boshisi, Sharqiy barbarlar yordamida Afrikaning shimolidagi dengiz sohillarini Tanjer shahriga qadar bosib olgan (706—709). Vizantiya tomonidan Seuta qalʼasi boshligʻi etib tayinlangan graf Yulian ham arablarga boʻysungan. Keng tarqalgan rivoyatga koʻra, aynan Yulian arablarni Ispaniyaga qarshi yurish qilishga undagan; bunga uning qizini vestgotlar qiroli Rodrig tomonidan haqorat qilinishi sabab boʻlgan. M. ibn N.ning mavlosi Toriq ibn Sayd 7 ming barbar bilan boʻgʻozdan Ispaniya sohiliga oʻtgan (qarang Gibraltar) va 711 yil Kadiks (baʼzi maʼlumotlarga koʻra Xeres dela Fronter) yaqinida gʻalaba qozongan va osonlik bilan boshqa shaharlarni birin-ketin egallay boshlagan. M. ibn N.ning bunga gʻayirligi kelib 712 yil 18 ming qoʻshini bilan oʻzi ham Ispaniyaga oʻtgan, Toriqni hibsga olib, Ispaniyani zabt etishni oʻzi nihoyasiga yetkazgan. M. ibn N.ning qudrati kuchayib ketishidan xavfsiragan xalifa uni Damashqqa chaqirtirib olgan (715); M. ibn N. ning mol-mulki tortib olingan.
Emlenton (Pennsylvania)
Aholisi
784 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 2,3 km2. Shundan 2,1 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir.
''Skarlatina"kasalligi
Murakkabliklar
Yiringli asoratlar: bu kamdan-kam uchraydigan asoratlar bo'lib, ular infeksiyaning asosiy joyiga yaqin bo'lgan tuzilmalarga to'g'ridan-to'g'ri tarqalishidan yoki limfa tizimi yoki qon orqali tarqalishidan kelib chiqadi. Birinchi holda, skarlatina tomoqqa tarqalishi mumkin. Ushbu tarqalish usulidan kelib chiqadigan muammolarga peritonsillar yoki retrofaringiyal ho'ppozlar, selulit, mastoidit yoki sinusitlarni keltirib chiqaradi.
Ikkinchi holda, streptokokk infeksiyasi limfa tizimi yoki qon orqali tananing tomoqdan uzoqroq joylariga tarqalishi mumkin. Ushbu tarqalish usullaridan kelib chiqishi mumkin bo'lgan ko'plab asoratlardan:endokardit, pnevmoniya yoki meningitni o'z ichiga oladi [1].
Nonsuppurativ asoratlar: ushbu asoratlar A guruhidagi streptokokklarning ma'lum subtiplaridan kelib chiqadi, bu organizmda molekulyar mimika deb nomlangan narsa orqali autoimmun javobni keltirib chiqaradi. Bunday hollarda, odamning immunitet tizimi A guruhidagi streptokokklarga hujum qilish uchun ishlab chiqqan antigenlar ham odamning o'z to'qimalariga hujum qilishi mumkin. Inson tanasidagi qaysi to'qimalarga ushbu antigenlar tomonidan yo'naltirilganligiga qarab quyidagi asoratlar yuzaga keladi.
Sababi
Strep tomoq odamlar bilan yaqin aloqada, nafas olish tomchilari (masalan, tupuk yoki burun oqishi) orqali tarqaladi. A guruhidagi streptokokk faringit bilan kasallangan boshqa odam bilan yaqin aloqada bo'lgan odam yuqtirish ehtimoli 35% ni egallaydi. A guruhidagi streptokokk faringit bilan kasallangan har o'ninchi boladan birida skarlatina shakllanadi.
Agalaktiya
Agalaktiya (yun. a — inkor qoʻshimchasi, gale — sut) — emizikli ayol koʻkragida sut boʻlmay qolishi. A. aso-san sut bezlarining yetarli rivojlan-maganligi va organizmda ichki sekresiya bezlari funksiyasining buzilishi, mas, jinsiy bezlar va gipofizdan chiqadigan gormonlar oʻrtasidagi muvozanatning yoʻqolishi, baʼzi aʼzolarning kasallanishi natijasida kelib chiqadi. Notoʻgʻri ovqatlanish, kuchli hayajon, qoʻrquv va asabiylanish ham A.ga sabab boʻlishi mumkin. Umuman, A. Kamroq uchraydi, koʻproq gipogalaktiya, yaʼni sut kamayib qolish hodisasi roʻy beradi. A.ni da-volash uchun sut bezini massaj qilish (uqalash), oʻz vaqtida va bekamu koʻst ovqatlanish, tiniqib uxlash va dam olish lozim. Bu yordam bermasa, vrach tavsiyasi bilan bolani boshqa ayolga emizdirish yoki goʻdaklar uchun moʻljallangan sutli ovqatlar bilan boqish tavsiya etiladi.
''Skarlatina"kasalligi
Patofiziologiya
Toshmaning skarlatina, bu kasallikni izolyatsiya qilingan A guruhidan ajratib turadigan narsa strep faringit (yoki strep tomoq), o'ziga xos shtammlardan kelib chiqadi A guruhi streptokokk ishlab chiqaradigan streptokokk pirogenik ekzotoksin his, bu asosan infeksiyaning terining namoyon bo'lishi uchun javobgardir. Ushbu toksin ishlab chiqaruvchi shtammlar antitoksin antikodlari bo'lmagan odamlarda skarlatinani keltirib chiqaradi. Streptokokk pirogen ekzotoksinlari-SPEs A, B, C. va F aniqlandi. Eritrogenik toksinlar deb ham ataladigan pirogenik ekzotoksinlar skarlatinaning eritematoz toshmalarini keltirib chiqaradi[3][1]. Skarlatinani keltirib chiqaradigan A guruhidagi streptokokk shtammlari pirogenik ekzotoksin ishlab chiqarilishi uchun o'ziga xos bakteriofaglarga muhtoj. Xususan, T12 bakteriofagi ishlab chiqarish uchun javobgardir[4].
Ushbu toksinlar "superantigenlar" hisoblanib,ular asosan odamning immun tizimi uchun mas'ul bo'lgan ba'zi hujayralarni faollashtirish orqali keng immunitet reaktsiyasini yuzaga keladi. Tana duch keladigan toksinlarga antitoksinlar ishlab chiqarish orqali javob bersa-da, bu antigenlar faqat toksinlarning ma'lum bir qismidan himoya qiladi. Ular odamni kelajakdagi A guruhidagi streptokokk infektsiyalaridan to'liq himoya qilishi shart emas, chunki kasallik tomonidan ishlab chiqarilishi mumkin bo'lgan 12 xil pirogen ekzotoksinlar mavjud va kelajakdagi infektsiyalar bu toksinlarning boshqa qismini ishlab chiqarish yuzaga keladi.
Mikrobiologiyasi
Kasallik streptokokk bakteriyalari tomonidan pirojenik ekzotoksinlar sekretsiyasi natijasida yuzaga keladi .Streptokokkning pirojenik ekzotoksini A ( speA ) bu toksinlar ichida eng yaxshi o'rganilganidir. U toksin transkripsiya qilingan joydan streptokokk genomiga integratsiyalashgan T12 bakteriyofagi tomonidan olib boriladi. Fagning o'zi xromosomadagi serin tRNK geniga birlashadi.
1986-yilda speA geni klonlangan va sekvensiyalangan .Uning uzunligi 753 ta asosiy juft va 29,244 kiloDalton (kDa) oqsilini kodlaydi. Protein tarkibida taxminiy 30-aminokislota signal peptidi mavjud; signal ketma-ketligini olib tashlash, ajratilgan oqsil uchun 25,787 kDa bashorat qilingan molekulyar og'irlikni beradi. Genning yuqori oqimida promotor ham, ribosomani bog'lash joyi ham ( Shine-Dalgarno ketma-ketligi ) mavjud. Transkripsiya terminatori translatsiyani tugatish kodonidan 69 ta asosiy oqim ostida joylashgan. Proteinning karboksi terminal qismi Staphylococcus aureus enterotoksin B va C1 ning karboksi terminali bilan keng homologiyani namoyish etadi.
T12 dan boshqa streptokokk faglari ham speA genini olib yurishi mumkin.
Tashxis
Skarlatina taqdimotini klinik tashxis qo'yish mumkin bo'lsa-da, uni boshqa kasalliklardan ajratish uchun qo'shimcha tekshiruvlar o'tkaziladi. Shuningdek, yaqinda tomoq streptokok bilan kasallangan odamga ta'sir qilish tarixi tashxis qo'yishda foydali bo'lishi mumkin[2].
Serologik tekshiruv organizm streptokokk infektsiyasiga qarshi ishlab chiqaradigan antikorlarning dalillarini izlaydi, shu jumladan antistreptolizin-O va antideoksiribonukleaza B. ushbu antikorlarni ishlab chiqarish uchun tanaga 2-3 hafta kerak bo'ladi, shuning uchun ushbu turdagi test hozirgi infektsiyani aniqlash uchun foydali emas. Ammo, avvalgi streptokokk infektsiyasining asoratlaridan biri bo'lishi mumkin bo'lgan odamni baholashda foydalidir,.
Antibiotik terapiyasidan so'ng qilingan tomoq madaniyati infektsiya olib tashlanganligini ko'rsatishi mumkin. Ammo bu tomoq tamponlari ko'rsatilmagan, chunki to'g'ri davolangan odamlarning 25% gacha streptokokk infektsiyasini asemptomatik holda davom ettirishi mumkin.
Differentsial diagnostika
Skarlatina o'ziga xos qizil, ammo oq bo'lmagan qulupnay tiliga ega bo'lgan Kavasaki kasalligiga va umuman qulupnay tiliga ega bo'lmagan stafilokokk skarlatinaga o'xshash ko'rinishi mumkin. Shunga o'xshash ko'rinishi mumkin bo'lgan boshqa holatlarga impetigo, qizilo'ngach, qizamiq, suvchechak va qo'l-oyoq va og'iz kasalliklari kiradi va alomatlar namunasi bilan ajralib turishi mumkin [2].
Oldini olish
Usullardan biri kelajakda a guruhi streptokokk infektsiyalarining oldini olish uchun antibiotiklardan uzoq muddatli foydalanishdir. Ushbu usul faqat o'tkir revmatik isitma yoki revmatik yurak kasalligining takroriy xurujlari kabi asoratlari bo'lgan odamlar uchun ko'rsatiladi. Antibiotiklar ushbu infektsiyalarni oldini olish qobiliyatiga ega, chunki infektsiyani keltirib chiqaradigan a guruhidagi streptokokklarning turli xil turlari mavjud.
Vaktsina yondashuvi a guruhidagi streptokokk infektsiyalarining samarali oldini olish ehtimoli katta, chunki emlash formulalari bakteriyalarning bir nechta kichik turlarini maqsad qilib qo'yishi mumkin. 1924 yilda Jorj va Gladis Dik tomonidan ishlab chiqilgan vaktsina to'xtatildi  Vaktsinani ishlab chiqishdagi qiyinchiliklarga atrof-muhitda mavjud bo'lgan a guruhidagi streptokokklarning turli xil shtammlari va har qanday potentsial vaktsinaning xavfsizligi va samaradorligi uchun tegishli sinovlar uchun zarur bo'lgan vaqt va odamlar soni kiradi. So'nggi bir necha o'n yilliklarda vaktsina yaratishga bir necha bor urinishlar bo'lgan. Hali rivojlanish bosqichida bo'lgan ushbu vaktsinalar odamni immunitet reaktsiyasini faollashtirish uchun a guruhi streptokokklari yuzasida mavjud bo'lgan oqsillarga ta'sir qiladi, bu esa odamni kelajakdagi infektsiyalarga qarshi kurashish va oldini olishga tayyorlaydi.
Davolash
Streptokokk infektsiyasiga qarshi kurashish uchun antibiotiklar skarlatinani davolashning asosiy usuli hisoblanadi. Tegishli antibiotiklarni tezda yuborish kasallikning davomiyligini pasaytiradi. Ammo terining tashqi qatlamini tozalash davolanishga qaramay sodir bo'ladi. Davolashning asosiy maqsadlaridan biri bolada yiringli yoki nonsupurativ asoratlardan birini, ayniqsa o'tkir revmatik isitmani rivojlanishiga yo'l qo'ymaslikdir. Antibiotiklar to'qqiz kun ichida boshlangan ekan, bolada o'tkir revmatik isitma rivojlanishi ehtimoldan yiroq emas. Antibiotik terapiyasi post-streptokokk glomerulonefrit rivojlanishining oldini olish uchun ko'rsatilmagan. Antibiotiklar bilan tezkor davolanishning yana bir muhim sababi bu bolalar o'rtasida infektsiyani yuqtirishning oldini olish qobiliyatidir. Infektsiyalangan odam birinchi ikki hafta ichida infektsiyani boshqa odamga yuqtirish ehtimoli katta. 24 soatlik antibiotiklardan keyin bola endi yuqumli emas (infektsiyani boshqa bolaga o'tkaza oladi).
Antibiotiklarga qarshilik va tiklanish
Eritromitsin kabi makrolid antibiotiklariga chidamli, ammo penitsillin kabi beta-laktam antibiotiklariga dori sezgirligini saqlab qolgan skarlatinaning dori-darmonlarga chidamli shtammi 2011-yilda Gonkongda paydo bo'lib, bu shaharda kamida ikkita o'limni tashkil etdi-bu o'n yil ichida birinchi. Gonkong universiteti mikrobiologiya kafedrasi mudiri professor Yuen Kvok-Yungning so'zlariga ko'ra, Gonkongda skarlatinani keltirib chiqaradigan a guruhi streptokokk shtammlarining taxminan 60% makrolid antibiotiklariga chidamli. Ilgari kuzatilgan qarshilik stavkalari 10-30% edi; o'sish, ehtimol, so'nggi yillarda makrolid antibiotiklaridan ortiqcha foydalanish natijasidir.
2014-yilda buyuk Britaniyada ham epidemiya bo'lgan va Milliy Sog'liqni saqlash xizmati 68 va o'rtasidagi laboratoriya hisobotlarida aniqlangan S. pyogenes sonining 2018% ga oshganligini xabar qildi.
2020-yil oktyabr oyida nashr etilgan yangi tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, bakteriya viruslar bilan kasallanganidan keyin yanada mustahkamlanib bormoqda, xususan Shimoliy-Sharqiy Osiyo serotipi M12 (emm12) (A guruhi streptokokk, gaz). Ular viruslardan olingan uchta yangi genni topdilar, bu oq qon hujayralariga qaratilgan "superantigenlar" ning rivojlanishiga olib keladi, natijada bakteriyaning yanada virulent shtammi paydo bo'ladi[1].
Epidemiologiya
Qizil isitma erkaklarda ham, ayollarda ham teng darajada tarqalgan .5-15 yoshli bolalar asosan kasallanadi.Streptokokk infeksiyalari yilning istalgan vaqtida sodir bo'lishi mumkin bo'lsada, infeksiya darajasi qish va bahor oylarida, odatda sovuqroq iqlimda eng yuqori darajaga yetadi.
Skarlatina bilan kasallanish va o'lim darajasi XVII-XIX asrlarda ushbu kasallikning epidemiyasi mavjud bo'lgan vaqtdan beri kamaydi .Taxminan 1900-yilda ko'p joylarda o'lim darajasi 25% ga yetgan. Prognozning yaxshilanishi ushbu kasallikni davolashda penitsillinni qo'llash bilan bog'liq bo'lishi mumkin .O'tgan asrda skarlatina bilan kasallanish chastotasi ham keskin kamaygan.
So'nggi 10 yil ichida turli mamlakatlarda kasallikning bir necha marta tarqalishi qayd etilgan. Tibbiyot hamjamiyatida bu o'sishlarning sababi noma'lumligicha qolgan.2013-yildan 2016-yilgacha Angliyada skarlatina bilan kasallangan aholi soni 100 000 kishiga 8,2 dan 33,2 gacha o'sdi va qizil olov bilan kasalxonaga yotqizish 97% gacha 6shgan .Angliyada 2021–2022 yilgi mavsumda (sentyabrdan sentyabrgacha) va shu paytgacha 2022–2023-yilgi mavsumda skarlatina bilan kasallanish holatlari qayd etilgan .Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti shu vaqt ichida Angliya va boshqa Evropa mamlakatlarida qizil olov (va iGAS - invaziv GAS holatlari) ko'payganini xabar qildi. Frantsiya va Irlandiyada o'sish qayd etilgan .AQShda skarlatina holatlari haqida xabar berilmagan, ammo 2022-yil dekabr holatiga ko'ra, CDC bolalarda qayd etilgan invaziv GAS infektsiyalari sonining oshishi mumkinligini ko'rib chiqmoqda .2022-yil dekabr oyi oxirida CDC Health Alert Network invaziv GAS infeksiyalari sonining ko'payishi haqida maslahat berdi.
Tarixi
Ushbu kasallikning tavsifi birinchi marta qachon qayd etilgani noma'lum .Miloddan avvalgi 400-yillarda yozgan Gippokrat terining qizarishi va isitmasi bo'lgan odamning holatini tasvirlab bergan.
Tibbiy adabiyotda kasallikning birinchi aniq ta'rifi 1553-yilda Sitsiliya anatomisti va shifokori Jovanni Filippo Ingrassia tomonidan yozilgan "De Tumoribus praeter Naturam" kitobida paydo bo'lgan va u erda uni rosaliya deb atagan. Shuningdek, u ushbu taqdimotning qizamiqdan farqli xususiyatlarga ega ekanligini ajratib ko'rsatishga to'g'ri keldi .1564-1565-yillar oralig'ida quyi Germaniyada epidemiya paytida Iogann Veyer tomonidan qayta tasvirlangan; u buni scarlatina aninosa deb atagan. Qizil olovning birinchi aniq ta'rifi Joannes Coyttarus of Puitiers, De febre purpura epidemiale et contagiosa libri duo kitobida paydo bo'lgan va 1578-yilda Parijda nashr etilgan. Vittenberglik Daniel Sennert 1572-yilda klassik "skarlatinal desquamatsiya" ni ta'riflagan va kasallik bilan bog'liq bo'lgan erta artrit, skarlatinal tomchilar va astsitlarni birinchi bo'lib tasvirlagan.
1675-yilda skarlatinaga nisbatan qo'llanilgan atama "skarlatina" ingliz shifokori Tomas Sydenham tomonidan yozilgan. thumb| [[Bad Füssing, Germaniya: 1858-1859 yillarda mahalliy skarlatina to'lqini paytida halok bo'lgan mahalliy mehmonxona egasining to'rt nafar farzandiga yodgorlik.]] 1827-yilda Richard Brayt birinchi bo'lib qizil olovda buyrak tizimining ishtirokini tan oldi.
Streptokokklar va kasallik o'rtasidagi bog'liqlik birinchi marta 1874-yilda Teodor Bilroth tomonidan teri infeksiyalari bilan og'rigan odamlarni muhokama qilgan holda tasvirlangan .Bilrot shuningdek, Streptococcus jinsining nomini ham yaratgan. 1884-yilda Fridrix Yuliy Rozenbax teri lezyonlaridagi bakteriyalarni batafsil ko'rib chiqqandan so'ng , hozirgi nomi Streptococcus pyogenes nomini tahrir qildi. Organizm birinchi marta 1883-yilda nemis jarrohi Fridrix Fehleisen tomonidan qizilcha lezyonlaridan ekilgan.
Shuningdek, 1884-yilda nemis shifokori Fridrix Loeffler qizil olovli odamlarning tomog'ida streptokokklar mavjudligini birinchi bo'lib ko'rsatdi. Faringeal streptokokklar bilan og'rigan barcha odamlarda qizil olov rivojlanmaganligi sababli, bu topilmalar bir muncha vaqt bahsli bo'lib qoldi. Streptokokklar va qizil olov o'rtasidagi bog'liqlik 1900-yillarning boshlarida Alfons Dochez va Jorj va Gledis Dik tomonidan tasdiqlangan.
Shuningdek, 1884-yilda Meri Vardell tomonidan asos solingan Stenmordagi Brokli Xillda skarlatina bilan og'rigan odamlar uchun dunyodagi birinchi tiklanish uyi ochilgan.
Yang Syun
Yang Syun (xitoycha 扬雄; miloddan avvalgi 53-miloddan avvalgi 18-yillar) — Xan davrining qadimgi xitoylik konfutsiy faylasufi, yozuvchi, shoiri va filologi.
''Skarlatina"kasalligi
Tarixi
Nil Filatov (1895-yilda) va Klement Dyuks (1894-yilda) qizilcha kasalligi deb o'ylagan ekzantematoz kasallikni tasvirlashdi, ammo 1900-yilda Dyuks uni Dyuks kasalligi deb atalgan alohida kasallik sifatida tavsifladi .Biroq, 1979 yilda Keyt Pauell buni aslida stafilokokk ekzotoksini keltirib chiqaradigan va stafilokokk kuygan teri sindromi deb ataladigan qizil olov shakli bilan bir xil kasallik ekanligini aniqladi.
La Ferté-Hauterive
Aholisi
273 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,0 nafar kishi.
''Skarlatina"kasalligi
Tarixi
1900-yildan boshlab bolalarni davolashda otlarning qonidan olingan skarlatina zardobidan foydalanilgan va o'lim ko'rsatkichlarini sezilarli darajada kamaytirilgani qayd etildi.
Yang Syun
Yang Xiongning asosiy falsafiy asarlari "Tay Syuan Tzing" ("Buyuk sirning kanoni") va "Fa Yan" ("Namunali nutqlar"). "Tay Syuan Tzing" ("太玄经") "Chjou Yi" ga taqlid qilib yaratilgan, ammo 64 heksagramli tizim o'rniga Yang Xiong 81 tetragramlik tizimni taklif qildi. “Fa Yan” “Lun Yu”ga taqlid qilib yaratilgan va savol-javob tarzida yozilgan.
Yang Syunning “Fangyan” (“方言”, Fangyan) (“Dalektlar”) asari qadimgi xitoy tili dialektologiyasiga oid eng muhim manba hisoblanadi.
''Skarlatina"kasalligi
Tarixi
1906-yilda avstriyalik pediatr Klemens fon Pirket skarlatinadan keyingi nefrit uchun kasallik qo'zg'atuvchi immun komplekslar javobgar ekanligini ta'kidladi.
Bakteriofaglar 1915-yilda Frederik Tvort tomonidan kashf etilgan. Uning ishi e'tibordan chetda qoldi va bakteriofaglar keyinchalik 1917-yilda Feliks d'Herelle tomonidan qayta kashf qilindi. Skarlatinaning A guruhidagi streptokokklar bilan o'ziga xos aloqasi 1920-yillarda Rebekka Lansfildning streptokokklarni guruhlash sxemasining rivojlanishini kutishga to'g'ri keldi. Jorj va Gledis Dik hujayrasiz filtratlar qizil olovga xos eritematoz reaktsiyani keltirib chiqarishi mumkinligini ko'rsatdi va bu reaktsiya toksin tufayli ekanligini isbotladi. Karelitz va Stempien inson zardobidagi globulin va platsenta globulinidan olingan ekstraktlar skarlatina uchun yorug'lik vositasi sifatida ishlatilishi mumkinligini aniqladilar va bu keyinchalik Dik testi uchun asos sifatida ishlatilgan. Qizil isitma va bakteriofaglar assotsiatsiyasi 1926-yilda Cantacuzène ( Ioan Cantacuzino ) va Bonciu tomonidan tasvirlangan.
Skarlatina uchun antitoksin 1924-yilda ishlab chiqilgan. Penitsillinning kashf etilishi va undan keyin keng qo'llanilishi bu bir vaqtlar qo'rqinchli kasallikdan o'limni sezilarli darajada kamaytirdi. Ushbu kasallikni keltirib chiqaradigan birinchi toksin 1986-yilda Weeks va Ferretti tomonidan klonlangan va ketma-ketlashtirilgan.
Skarlatina kasalligi 2010-yillarda Angliya, Uels, Janubiy Koreya, Vetnam, Xitoy va Gonkong kabi mamlakatlarda ortib borayotgani xabar qilingans,sababi 2018-yildan beri aniqlanmagan edi. Shuningdek, 2020-yilda boshlangan COVID pandemiyasi tufayli cheklovlar yumshatilgandan keyin ham holatlar ortib borayotgani xabar qilingan.
Dik testi
1924-yilda Jorj F. Dik va Gledis Dik tomonidan ishlab chiqilgan Dik testi qizil olovga moyil bo'lganlarni aniqlash uchun ishlatilgan .Dik testi qizil olovni keltirib chiqaradigan streptokokklarning suyultirilgan shtammini in'ektsiya qilishni o'z ichiga oladi; in'ektsiya joyida terining reaktsiyasi qizil olovga moyil bo'lgan odamlarni aniqladi. Reaksiyani in'ektsiyadan to'rt soat o'tgach ko'rish mumkin edi, ammo 24 soatdan keyin sezilarli bo'ldi. Agar terida hech qanday reaktsiya kuzatilmagan bo'lsa, u holda odam kasallikka qarshi immunitetni rivojlantirgan holda xavf ostida emas deb hisoblangan.
Xojaabdolon (Norak)
Xojaabdolon — Norak tumani Dukoniy QFYga qarashli qishloq. Xojaabdolondan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 15 km, tuman markazigacha 15 kmni tashkil qiladi. Aholisi 555 nafar kishi (2017-yil), tojiklar.
Lamezia Terme
Lamezia Terme Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan shahardir. Maydoni — 160,2 km2. 70 501 nafar aholi istiqomat qiladi.
Mil. av. 500
'''Mil. av. 500'''
Vafot etgan
🇷🇺
Meziraa
Meziraa Jazoirni Biskra viloyatida joylashgan kommuna hisoblanadi.
Agalmatolit
Agalmatolit, qoliptosh (yun. agalma — bezak, haykal va lithos — tosh) — 1) pirofillit yoki talkning yashirin kristalli agregati; 2) kaolinitdikkitning mayda tangachasimon agregatidan tu-zilgan togʻ jinsi. Dikkit qatlamchalari aralashgan boʻladi. Rangi oq, oq-sargʻish, sargʻish-zangori. Pirofillit — agalma-tolit, gidrotermal minerallar guruhiga kirib, koʻpincha kvarsitlar ichida uch-raydi. A.ni ishlash oson boʻlganidan qadimdan har xil haykal, kuldon, qolip, mundshtuk va boshqa buyumlar yasaladi, shuningdek sanoatda oʻtga chidamli material sifatida, asbobsozlik va elektrotexnikada foydalaniladi. A. Oʻzbekistondagi Oqtosh, Chatqol va Qurama togʻlarida uch-raydi.
Ponches-Estruval
Ponches-Estruval Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Abbeville tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
125 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,2 km2. Dengiz sathidan 10 – 69 m balandlikda joylashgan.
NGC 5102
NGC 5102 Kentavr yulduz turkumidagi E-S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Boy berilgan foyda
Boy berilgan foyda — zararning bir turi boʻlib, huquqi buzilgan shaxsning oʻz huquqlari buzilmaganida odatdagi fuqarolik muomalasi sharoitida olishi mumkin boʻlgan, lekin ololmay qolgan daromadlari. Zararning toʻla hajmda qoplanishi jabrlanuvchi foydasiga u tomonidan qilingan harajatlarni, mulkning yoʻqotilishi va zararlanishi bilan bogʻliq boʻlganharajatlarni qoplaydigan summalargina emas, balki zarar yetkazish harakati boʻlmaganida jabrlanuvchi tomonidan olinishi mumkin boʻlgan, ammo olinmay qolgan daromadlar xam tushuniladi. ''Olinmay qolgan daromadlar, asosan, zarar yetkazilishi natijasida mehnat qobiliyatini yoʻqotgan shaxsning ololmagan ish haki tarzida koʻriladi. OʻzR FKning 324-moddasiga muvofiq boy berilgan foydani aniqlashda kreditor tomonidan uni olish uchun koʻrilgan choralar va shu maqsadda koʻrilgan tayyorgarliklar hisobga olinadi .''
Oqovul
Oqovul  — Oʻzbekiston Respublikasining  Toshkent viloyatiga qarashli qishloq. Yuqori Chirchiq tumani tarkibiga kiradi.
Larbaa (Batna)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Larbaa — Jazoirning shimoli-sharqiy hududidagi shaharcha.
Saint-Julien-le-Faucon
Aholisi
582 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 181,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,2 km2.
Mil. av. 499
'''Mil. av. 499'''
Juliana Paes
Juliana Couto Paes (26-mart, 1979) — braziliyalik aktrisa.
Mil. av. 499
Vafot etgan
🇷🇺
Känerkinden
Känerkinden Shveysariyaning Basel-Landschaft kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Sissach okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 1.48 km2. 494 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Känerkindenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Caltanissetta (provinsiya)
Caltanissetta  Italiya provinsiyalaridan biridir. Sitsiliya mintaqasi tarkibiga kiradi. Poytaxti – Caltanissetta. Maydoni – 2 124 km2. 273 139 nafar aholi istiqomat qiladi.
Monticello (Iowa)
Monticello AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Jones okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3796 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 233,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,39 km2. Shundan 16,29 km2 quruqlik, 0,10 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 251 m balandlikda joylashgan.
Verdigny
Verdigny Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Cher departamenti Bourges tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
271 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 54,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,0 km2.
Turlibay Batir
Turlibay Batir (Тұрлыбай Батыр, 2011-yilgacha — Krasnaya Zarya ) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Merki tumanidagi qishloq. Jambil qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi — 315433400.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 282 kishini (150 erkak va 132 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 309 kishi (160 erkak va 149 ayol) yashagan.
Zorge (Gemeinde)
Hududi
Zorgening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Wilder (Idaho)
Wilder AQShning Idaho shtatida joylashgan shahardir. Canyon okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1462 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1500,3 nafar kishi.
Akshardham ibodatxonasi
Akshardham ibodatxonasi Hindistonning Nyu Dehli shahrida joylashgan. Ushbu minglab yillik madaniy merosni uyg‘otuvchi me‘morchilik mojizasi va hinduizmning xudosi va buyuk avliyosi boʻlgan Lord Svaminarayan (1781-1830) ga bag‘ishlangan. Katta inshootning qurilishi taxminan 5 yil davom etdi va 2005-yil 6-noyabrda ochildi. Bugungi kunda inshoot Yamuna daryosi bo‘yida joylashgan bo‘lib, butun dunyo bo‘ylab millionlab sayyohlar va ziyoratchilarni o‘ziga jalb qiladi. Asosan, Akshardham so‘zi ikki so‘zdan olingan bo‘lib, ‘‘akshar‘‘ va ‘‘dhaam‘‘- turar joy ma‘nosini bildiradi, ular birgalikda ilohiy yoki abadiy manzilni anglatadi. Ma‘badga kirib, lord Svaminarayanning 11 fut uzunlikdagi oltin butini ko‘rish mumkin. Mehmonlar Akshardhamning har bir elementi har bir ruhni ilohiy qiladigan ma‘naviyat bilan rezonanslashayotganini his qilishlari mumkin.
Sergey Zagrebelniy (shaxmatchi)
Sergey Nikolayevich Zagrebelniy (1965-yil 9-aprelda Toshkent viloyatining Chirchiq shahrida tug‘ilgan) — oʻzbek shaxmatchisi, grossmeyster (1993).
U 1992-2002-yillarda O‘zbekiston terma jamoasi tarkibida 6 ta olimpiadada ishtirok etgan, 1992-yil Manilada o‘tkazilgan Olimpiadaning kumush medali sovrindori.
Sport natijalari
Zagrebelniy 1988 —1990-yillarda shaxmat bo‘yicha O‘zbekiston chempionatida g‘alaba qozongan. U 1992-yilda O‘zbekiston terma jamoasi tarkibida 30-shaxmat olimpiadasida 2 ta kumush medalni (yakka va jamoaviy hisobda) qo‘lga kiritadi. Sergey Nikolayevich 1994—1996—1998—2000—2002-yillardagi shaxmat olimpiadalarida O‘zbekiston terma jamoasi safida ham shaxmat donalarini surgan. 1993-yilda shaxmat bo‘yicha jamoaviy jahon chempionati va 1993-1995-yilgi Osiyo jamoalar o‘rtasidagi shaxmat chempionatlarida qatnashgan. Sergey 1998-yili Tehronda shaxmat bo‘yicha o‘tkazilgan Osiyo chempionatida 4-7-o‘rinlarni egalladi. 2001-yilda Abu-Dabidagi Masters chempionatida g‘alabaga erishadi. Zagrebelniy muntazam ravishda ChessPro veb-saytida yirik shaxmat turnirlarining translyasiyalarini sharhlaydi.
Havolalar
Sergey Zagrebelniyning FIDE saytida shaxsiy profili
Chessgames.com maʼlumotlar bazasida Sergey Zagrebelniyning o'yinlari
Mil. av. 498
'''Mil. av. 498'''
Loksa
Shaharning nomi va salafi bo'lgan Loksa qishlog'i birinchi marta 1631-yilda Lox nomi bilan tilga olingan. Keyinchalik, qishloq 1798-yilda Loksa nomi bilan mashhur bo'lgunga qadar Locksa va Loxa deb ham atalgan.
La Guillermie
La Guillermie Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Allier departamenti Vichy tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
159 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,9 km2.
Mil. av. 497
'''Mil. av. 497'''
Vafot etgan
🇷🇺
Agamalar
Agamalar (Agama) — agamasimonlar oilasiga mansub kaltakesaklar urugʻi. Tanasi yassi, boshi uchburchak shak-lda, dumi silindrsimon yoki ikki yondan bir oz siqilgan. Tanasi xilma-xil rangda, ayniqsa erkaklari rang-barang boʻladi. A.ning 70 ga yaqin turi maʼlum. Afrika, Janubi-Gʻarbiy va Markaziy Osiyoning ochiq dasht, choʻl va toshloq togʻli hududlarida tarqalgan. Ayrim turlari Janubi-Sharqiy Yevropada ham uchraydi. Oʻzbekistonning daryo vodiylari va choʻllarida choʻl agamasi, yaʼni kunqargʻar (Agama sangyinalenta), togʻli hududlarida Turkiston agamasi, yaʼni toshkaltakesak (Agama lohmanni), Kavkaz agamasi (Agama caucasia), Himolay agamasi (Agama himalayana), Pavlovskiy agamasi (Agama pawlowskii) tarqalgan. A. har xil hasharotlar, oʻrgimchaksimonlar, koʻpoyoqlilar va mayda kaltakesaklar, shuningdek yashil oʻsimliklarning guli, 147barglari va mevasi bilan oziqlanadi.
Qoratepa (Yuqori Chirchiq tumani)
Qoratepa  — Oʻzbekiston Respublikasining  Toshkent viloyatiga qarashli qishloq. Yuqori Chirchiq tumani tarkibiga kiradi.
Morsott
Morsott — Jazoirni shimoli-sharqidagi Tebessa viloyatida joylashgan shaharcha va kommuna.
Kuvandykskiy tumani
Kuvandykskiy tumani (Куванды́кский райо́н) — Rossiyaning Orenburg viloyatidagi oʻttiz beshtadan biri, maʼmuriy tuman (Tumanning maydoni 6000 km2 . Maʼmuriy markazi — Kuvandykskiy shahri (maʼmuriy jihatdan tuman tarkibiga kirmaydi). Aholisi: 19 545 (2010-yilgi aholi ro'yxati) ;  24 431 (2002-yil aholini ro'yxatga olish)
Cidamón
Cidamón Ispaniyaning La Rioja mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. La Rioja provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,80 km2. Aholisi — 37 kishi (2010).
Kuvandykskiy tumani
Ma'muriy va munitsipal maqomi
Kuvandykskiy tumani maʼmuriy boʻlinishi boʻyicha viloyatdagi oʻttiz beshta tumandan biridir. Kuvandik shahri tumanlar bilan teng maqomga ega boʻlgan maʼmuriy birlik sifatida alohida tarkibiga kirganiga qaramay uning maʼmuriy markazi boʻlib xizmat qiladi.
Tuman hududi va Kuvandykskiy shaharchasi hududi munitsipal bo'linma sifatida birgalikda Kuvandykskiy shahar okrugi sifatida birlashtirilgan. 2015-yil 1-mayda tuman Kuvandykskiy shahar okrugi, Kuvandykskiy shaharchasi esa Kuvandykskiy shahar posyolkasi sifatida birlashtirildi.
NGC 5103
NGC 5103 Canes Venatici yulduz turkumidagi S? tipli galaktikadir.
Magisano
Magisano Italiyaning Calabria mintaqasida joylashgan kommunadir. Catanzaro provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 31 km2. 1316 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
NGC 5103
Ushbu obyektni William Herschel 1787-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.