cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Medilandshaft
Ommaviy axborot vositalari hamma joyda…
Ommaviy axborot vositalarini xaritalash yaʼni medialandshaft ko‘pchilik saylovda ishtirok etayotgan manfaatdor tomonlar uchun qanday ommaviy axborot vositalari mavjudligi, uning kuchli va zaif tomonlari va undan kim foydalanishi mumkinligini tushunish uchun muhimdir. Muayyan mamlakat uchun ommaviy media xaritani yaratish boʻyicha puxta mashq mahalliy ommaviy axborot vositalariga qarashdan koʻra koʻproq narsani talab qiladi: u hech boʻlmaganda xalqaro manbalardan keladigan ommaviy axborot vositalarining keng doirasini hisobga olishga harakat qilishi kerak. OAV mavjudligi va yoritilishini tekshirish ham yetarli emas. Toʻgʻri tahlil qilish, shuningdek, mulkchilik, boylik, siyosiy tarix, qonunchilik bazasi va madaniyat kabi xususiyatlarning media landshaft dinamikasiga taʼsirini hisobga olishi kerak. Demokratik saylovlarni amalga oshirishda media landshaftining ko‘p qatlamlari va nozik jihatlarini har tomonlama tushunish, ayniqsa, muhim ahamiyatga ega. Media tahlilchilarning fikriga koʻra"...sog'lom demokratiya gullab-yashnashi uchun to'g'ri va xolis ma'lumotlarga ega bo'lish har qachongidan ham muhimroq. Fuqarolar, ommaviy axborot vositalari va davlat o'rtasida ishonch sharoitlarini yaxshilash hamda boshqaruv kun tartibini amalga oshirish va qo'llab-quvvatlash uchun ushbu kirish juda muhimdir.”"
Media landshaftlariga eng muhim taʼsirlardan biri bu boylik va iqtisodiy farovonlikdir. Bu ham ommaviy axborot vositalarining egalik huquqiga ham taʼsir qiladi. Misol uchun, reklamadan daromad olish imkoniyati kam boʻlgan hududda, agar moliya toʻgʻridan-toʻgʻri tashqi manbalardan, masalan, badavlat shaxslar yoki donorlar hisobidan taʼminlanmasa, koʻpincha mustaqil mahalliy ommaviy axborot vositalari yetishmaydi. Koʻpincha mustaqil (xususiy) ommaviy axborot vositalari shaharlar atrofida toʻplangan boʻlib, ulardan tashqariga chiqa olmaydi. Garchi bu kamayib borayotgan boʻlsa-da, hali ham dunyoda qishloq joylarida mavjud boʻlgan yagona milliy ommaviy axborot vositalari davlat yoki hukumat ommaviy axborot vositalaridir. „Raqamli boʻlinish“ atamasi zamonaviy ommaviy axborot vositalaridan foydalanish nuqtai nazaridan aholi oʻrtasidagi tengsizlikni ifodalash uchun yaratilgan.
Dunyo boʻylab ommaviy axborot vositalari, eng qashshoq mamlakatlardan tashqari, tobora koʻproq transmilliy media kompaniyalari nazorati ostida. Koʻpincha iqtisodiy masalalariga qaramay, transmilliy media kompaniyalariga kirish ham ortib bormoqda. Misol uchun, Afg'onistonda 2002-yilgacha radioeshittirish vositalaridan foydalanish davlatga qarashli boʻlgan ommaviy axborot vositalari tarmogʻi bilan cheklangan edi, BBC va Amerika Ovozi (VoA) kabi koʻp millatli AM radiostansiyalari bundan mustasno. Keyingi oʻn yil davomida media landshaft keskin oʻzgardi, mustaqil va xususiy milliy teleradiokompaniyalar gullab-yashnadi. Biroq, milliy ommaviy axborot vositalari hali ham kam boʻlgan hududlarda ham, sun'iy yo'ldosh orqali koʻpmillatli ommaviy axborot vositalariga kirish turli darajada maʼlumotlarga kirish imkoniyatini rivojlantirdi.
Biroq, boylik ommaviy axborot vositalarining mavjudligiga taʼsir qiluvchi yagona omil emas. Siyosiy va madaniy an'analar ham muhim hal qiluvchi omil hisoblanadi. Masalan, aksariyat Yevropa mamlakatlarida radioeshittirishlar davlat yoki jamoat mulki boʻlishining kuchli anʼanalariga ega. Fransiya faqat 1980-yillarda xususiy eshittirishni qonuniylashtirgan. Harbiy yoki bir partiyaviy boshqaruv tarixiga ega boʻlgan mamlakatlar ommaviy axborot vositalari ustidan davlat nazorati boʻyicha oʻzlarining anʼanalarini ishlab chiqqan boʻlishi ajablanarli emas. 1960 va 1970-yillarda Lotin Amerikasida xususiy ommaviy axborot vositalari koʻpincha harbiy diktatura bilan bogʻliq edi. Mamlakatdagi ommaviy axborot vositalarining tarixiy konteksti tomoshabinlarning ishonch tendentsiyalariga taʼsir qiladi, bu esa oʻz navbatida tinglovchilarga taʼsir qiladi. Bu maʼlum turdagi ommaviy axborot vositalarining rivojlanishini ragʻbatlantirish yoki toʻxtatish imkoniyatiga ega. Media muhitining yana bir muhim jihati — bu siyosiy erkinlik va soʻz erkinligiga hurmat anʼanalari va huquqiy asoslarining mustahkamligidir. Ommaviy axborot vositalari soʻz erkinligi va axborotdan foydalanishning mustahkam konstitutsiyaviy va qonuniy kafolatlari himoyasi ostida faoliyat yuritishi maʼqul. Masalan, radioeshittirish chastotalarini taqsimlash qanchalik adolatli va shaffof jarayon ekanligi teleradiokompaniyalarning saylov vaqtida oʻz majburiyatlarini qanday bajarishiga sezilarli taʼsir koʻrsatishi mumkin. Xuddi shunday, senzura yoki ommaviy axborot vositalarining jismoniy qoʻrqitish tarixi jurnalistlar va muharirlar uchun saylovlarni yoritishda doimiy tahdid sifatida paydo boʻlishi mumkin.
Xalqaro ommaviy axborot vositalariga kirishga mamlakatning huquqiy siyosati ham katta taʼsir koʻrsatishi mumkin. Masalan, Shimoliy Koreya hukumati xalqaro media sahnasidan deyarli butunlay yakkalanib qolishdan oʻzini asrab qola olmadi. Hozirda (2012) mamlakatda keng polosali maʼlumotlar tarmogʻi mavjud emas va Internet sun'iy yo'ldosh qabul qiluvchilarga oʻta nazorat ostida boʻlgan holatlar yoki hukumat va elita qatlam vakillari foydalanishi uchun ruxsat berilmaydi.
Iqtisodiy farovon, tarix plyuralizmi, so'z erkinligi va mustaqillikka ega boʻlgan mamlakatlar turli xil va barqaror ommaviy axborot vositalarini etishtirish imkoniyatiga ega boʻladi. Kasbiy standartlar ham yuqoriroq boʻlishi mumkin (garchi rivojlangan demokratik davlatlarda baʼzan zaif ommaviy axborot vositalari etikasi korrelyatsiya aniq emasligini koʻrsatadi). Eng muhimi, taʼsirlar va tarixlarning kombinatsiyasi ommaviy axborot vositalarining saylovni qanchalik samarali va adolatli yoritishiga zamin yaratadi. thumb|250px|Andalusiyadagi mintaqaviy RENFE xizmatlari Muayyan mamlakatning media landshaftini tushunish odamlarning ommaviy axborot vositalaridan qanday foydalanishini tushunishni ham oʻz ichiga oladi. Ommaviy axborot vositalarining mavjudligi bilan bir qatorda, odamlarning shaxsiy xohish-istaklari, ish joyi va tartiblari, yangiliklar manbalariga umumiy ishonch, shuningdek, umumiy media savodxonligi kabi boshqa omillar ham mavjud. Rivojlanayotgan dunyodan olingan ikkita qisqa misol odamlarning maʼlumot olish yoʻlida qanday keng farqlar boʻlishi mumkinligini koʻrsatadi. Oltoy tomonidan 2010-yilda Afg'onistonda oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, aholining atigi 13 foizi maʼlumot olish uchun bosma nashrlarga murojaat qilgan. Bu past foiz savodxonlik darajasi va undan foydalanish natijasidir. 2012-yilda Nigeriyada oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, radiodan foydalanish qishloq va shaharlarda umuman bir xil boʻlsa-da va har 10 respondentdan 4 nafari radio tinglashini aytgan. Soʻrovdan bir hafta oldin mobil telefonlarida shahar aholisi qishloq aholisiga qaraganda bir hafta ichida koʻproq televizor koʻrgan. Bu farqlar bir mamlakatning ommaviy axborot vositalaridan foydalanish tartibini boshqasidan ajratib turadi va saylovlar vaqtida ommaviy axborot vositalaridan foydalanishga taʼsir qiladi. Saylov kampaniyalari va jarayonlarida elektron yoki bosma ommaviy axborot vositalariga qoʻshimcha ravishda va baʼzi hollarda toʻgʻridan-toʻgʻri shaxsiy muloqot katta ahamiyatga ega boʻlib qolmoqda.
Shunga qaramay, bunday holatlarda ham ommaviy axborot vositalari siyosiy axborotni etkazishda muhim rol oʻynaydi. Qishloq jamoalari mustaqil ommaviy axborot vositalaridan toʻgʻridan-toʻgʻri foydalanish imkoniga ega boʻlmagan taqdirda ham, matbuot tomonidan yaratilgan maʼlumotlar baribir umumiy muomalaga kiradi va qaysidir bosqichda qishloq saylovchilariga yetib borishi mumkin. „Axborot posbonlari“ oʻzlari axborot manbai sifatida ommaviy axborot vositalariga tayanishi mumkin va shuning uchun matbuotdan olgan narsalarini yetkazishadi. Shu sababli, ogʻzaki nutq baʼzi hollarda siyosiy maʼlumotlarning bevosita manbai boʻlishi mumkin boʻlsa-da, ommaviy axborot vositalari muomaladagi axborot massasiga muhim hissa qoʻshishi mumkin.
Tomoshabinlarni tahlil qilish koʻpincha tezda eskiradi, chunki bugungi media muhitida afzalliklar va kirish juda tez oʻzgarib turadi. Masalan, 2008-yilda AQShdagi Pew tadqiqot markazi tomonidan oʻtkazilgan tadqiqot shuni koʻrsatdiki, bir yil ichida Internet yangiliklari isteʼmoli deyarli ikki baravarga, yaʼni 24 foizdan 40 foizga oshgan.[v]
Umumiy yangiliklarni isteʼmol qilish saylov bilan bogʻliq yangiliklar isteʼmoliga aylanmaydi. Misol uchun, 2006-yilda eʼlon qilingan hisobotda global auditoriyaning siyosiy kampaniya reklamalariga munosabati va yaqinligini oʻrganuvchi hisobotda „siyosiy reklama — siyosiy muloqotning eng masxaralangan shakli“ ekanligi aniqlangan.
Siyosiy reklamalarning ommabopligi past boʻlishi mumkin boʻlsa-da, odamlar saylov haqida umumiy maʼlumot olish uchun maxsus ommaviy axborot vositalariga murojaat qilishlari haqida koʻrsatmalar mavjud. Ijtimoiy tarmoqlarning saylovchilar tanloviga taʼsiri qizgʻin tadqiqot diqqat markazidagi soʻnggi sohadir. Bir tadqiqot shuni koʻrsatdiki, ijtimoiy tarmoq foydalanuvchilari boʻlgan amerikalik katta yoshlilarning 82 foizidan 51 foizi 2012 yilgi AQSh prezidentligiga nomzodlar haqida koʻproq maʼlumot olish uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanadi.
Ilmiy izlanishlar
Bu sohada bir qancha magistr va doktarantlar ilmiy ishlar olib bormoqda hususan bugungi kunda, UzJOKU Doktarantura talabasi M.Otamurodova ilmiy izlanish olib bormoqda va Media landshaft atamasi bo'yicha xalqaro miqyosda bir qancha ilmiy ma'qolalarini e'lon qildi
Gabdulla Apanayev
Gabdulla Abdulkarimovich Apanayev (1862-yil 15-mart — 1919-yil 25-iyun) — tatar oʻqituvchisi va jamoat arbobi.
Biografiyasi
1862-yil 15-martda Vyatka gubernatorligi Malmij uyezdiga qarashli Sasna qishlogʻida tugʻilgan. Uning otasi Abdulkarim Isxakovich Apanayev (1840—1892-yillar) ikkinchi gildiyaning savdogari boʻlgan, koʻplab mulklarga, sovun zavodiga va ulgurji doʻkonlar tarmogʻiga ega edi.
Madrasani tamomlagach, Turkiya va Misrda tahsil olgan. Rossiyaga qaytib, mullalikka imtihon topshirgach, Qozon shahrida joylashgan Yunus masjidining ikkinchi mullasi etib tayinlanadi. Bir qancha vaqtdan soʻng shu masjidning imom-xatibi boʻlgan. Shundan soʻng u masjid qoshidagi madrasani isloh qildi, madrasa qurish uchun oʻz uyini berdi, oʻquv materiallarini yangiladi. Natijada oʻquvchilar soni ortib, taʼlim sifati oshdi. Madrasaga boshqa oʻquv yurtlaridan oʻqituvchilar koʻchib kela boshladilar, ular orasida Ahmadxoji Maqsudiy ham bor edi. Madrasa talabalari orasida Gʻayoz Isxoqiy va Najib Dumaviy ham boʻlgan.
1902—1906-yillarda Musulmonlar xayr-ehson jamiyatiga rahbarlik qilgan. Bu lavozimda u oʻzini islohotchi sifatida ham namoyon etgan, buning natijasida tashkilot katta mablagʻlarni jalb qilishga muvaffaq boʻlgan.
1905—1907-yillardagi birinchi rus inqilobi yillarida u faol ijtimoiy-siyosiy faoliyat bilan shugʻullangan. „Ittifoq al-muslimin“ islomiy partiyasini yaratishda va uning faoliyatida ishtirok etgan. Uning 3 ta qurultoyini tashkil etgan va oʻtkazgan, Markaziy Qoʻmita va Qozon boʻlimi byurosi aʼzosi boʻlgan. 1906-yilda „Ozod“ gazetasini yaratgan va unda muharrir boʻlib ishlagan.
1908-yilda „Ittifoq al-muslimin“ yetakchilari va faol aʼzolariga qilingan qatagʻonlar doirasida Gʻolimjon Barudiy, S.Galeyev va A.Kazakovlar bilan birgalikda Vologda viloyatiga 2 yilga surgunga hukm qilingan. Surgundan qaytgach, Gabdulla Apanayevni islomiy gʻoyalarni tarqatishda ayblashga bir necha bor muvaffaqiyatsiz urinishlar qilingan.
Shahar Dumasining aʼzosi etib saylangan, bu lavozimda u toʻrtta komissiya ishida qatnashgan, IV-Davlat Dumasiga nomzodini qoʻygan. Apanayev maktabini rivojlantirgan.
1914-yilda boshlangan Birinchi jahon urushi janglarida Gabdulla Apanayevning oʻgʻli Yahyo 1916-yilda halok boʻlgan.
Fuqarolar urushi paytida bolsheviklar tomonidan garovga olingan va 1919-yil 25-iyunda Markaziy musulmonlar harbiy kollegiyasi (MMHK) siyosiy boʻlimi boshligʻi Komil Yoqub tatar zaxira bataloni askarining qoʻzgʻoloni paytida oʻldirilganidan keyin otib tashlangan.
Watronville
Watronville Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Meuse departamenti Verdun tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
103 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,2 km2. Dengiz sathidan 215 – 363 m balandlikda joylashgan.
Telefónica
Telefonica S.A. ([teleˈfonika]), Telefonika — ispan telekommunikatsiya kompaniyasi. Bosh qarorgohi Madridda joylashgan. Bosh direktor - Xose Mariya Alvares-Palet.
Kompaniya telekommunikatsiya kompaniyalari orasida (bozor kapitallashuvi bo'yicha) dunyoda sakkizinchi o'rinni egallab, 325 million abonentga xizmat ko'rsatadi. Mobil aloqa xizmatlari Movistar (Ispaniya va Lotin Amerikasi), O2 (Buyuk Britaniya va Germaniya) va VIVO (Braziliya) brendlari ostida taqdim etiladi. 1924-yilda Ispaniya Milliy telefon kompaniyasi (Compañía Telefónica Nacional de España, CTNE) sifatida tashkil etilgan bo'lib, 1997-yilda telekommunikatsiya bozori liberallashtirilgunga qadar Telefónica Ispaniyadagi yagona telefon operatori bo'lgan va hali ham bozorda ustun mavqega ega. 1997-yilda Ispaniya hukumati kompaniyani xususiylashtirdi. Asosiy faoliyat hududlari: Ispaniya (2018-yildagi daromadning 26,1%), Braziliya (20,8%), Germaniya (15%), Buyuk Britaniya (13,9%), Argentina (4,8%), Chili va Peru (4,3%)[ 1].
Asosiy faoliyat hududlari: Ispaniya (2018-yildagi daromadning 26,1%), Braziliya (20,8%), Germaniya (15%), Buyuk Britaniya (13,9%), Argentina (4,8%), Chili va Peru (4,3%)
Tarix
Telefon aloqasi Ispaniyada 1877-yilda paydo bo'lgan. Bu ispan va fransuz kichik xususiy kompaniyalari tomonidan amalga oshirildi, har biri boshqa kompaniyalarning tarmoqlariga mos kelmaydigan o'z tarmog'ini yaratdi. 1882-yildan boshlab mamlakatda telefon aloqasini o'rnatishni tartibga solish uchun qirollik farmonlari chiqarildi, ammo ular vaziyatni to'g'irlashga yordam bermadi. Keyin 1924-yil 25-avgustda qirolning yangi farmoni hukumatga Compañía Telefónica Nacional de España deb nomlangan monopol huquqlarga ega milliy telefon kompaniyasini yaratishga ruxsat berdi. Yangi kompaniyaning birinchi vazifasi mavjud kompaniyalarni sotib olish, ularning ishini standartlashtirish va avtomatlashtirish edi. Ushbu kompaniyaning asosini International Telephone & Telegraph Corporation (International Telephone and Telegraph Corporation) ning Ispaniya bo'limi tashkil etdi. 1925-yil oxiriga kelib, CTNE allaqachon 1135 aloqa markazlariga ega edi, 1926-yil dekabr oyida uzunligi 3800 km bo'lgan shaharlararo liniya ochildi, bu o'sha paytda Evropadagi eng uzun edi. Xuddi shu 1926-yilda kompaniya avtomatik telefon stantsiyalarini joriy qila boshladi, ammo bu jarayon faqat 1988-yilda to'liq yakunlandi. thumb|Telefonica 1930-2008-yillardagi shtab kvartirasi, Madrid thumb|[[Montujik teleminorasi, Barcelona]]
1950-yillardan boshlab CTNEning rivojlanish sur'ati oshdi, kompaniya o'sha paytdagi eng ilg'or telekommunikatsiya texnologiyalarini joriy qila boshladi. 1952-yildan Madrid va Barselonada radiotelefon aloqasi ishlay boshladi, keyingi yili Madrid va Escorial o'rtasida puls-kod modulyatsiyasi yordamida radioaloqa o'rnatildi, 1955-yilda millioninchi telefon ulandi. 1964-yilda Relay va Telstar aloqa sun'iy yo'ldoshlari bilan ishlash uchun eksperimental yerosti stansiyasi ochildi. 1971-yil iyul oyida SSSR bilan telefon aloqasi o'rnatildi va shu yilning oxirida Yevropada paketli kommutatsiya bo'yicha birinchi ixtisoslashtirilgan tarmoq ish boshladi. 1985-yilga kelib kompaniya milliy va xalqaro televideniye tarmog'ini taqdim etdi, 13 million telefon ulandi va 8 million telefon liniyasi tortildi. O'sha yildan boshlab kompaniya aksiyalari London fond birjasida ro'yxatga olindi. 1988-yil may oyida kompaniya o'z nomini rasman Telefónica de España S.Aga o'zgartirdi.
1989-yilda Candido Velázquez Telefónica rahbari lavozimini egalladi va o'sha yili Pacific Telesis va AT&T Bell Communications Research ko'magida yangi tadqiqot laboratoriyasi ochildi. U Ispaniyada paketli kommutatsiyaning ikkinchi avlodini joriy etish yoʻllarini ishlab chiqdi, optik aloqa, ovozli uzatish va boshqa loyihalar boʻyicha tadqiqotlar olib bordi.
Toshqishloqtepa
Toshqishloqtepa ' — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IV-V asrlar. Qashqadaryo viloyatining Yakkabogʻ tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Uchtepa“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Qashqadaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Telefónica
Tarix
1990-yillarda davlat nazorati kompaniyaning rivojlanishini orqaga surayotgani tobora oydinlashdi. Ispaniyada bandlikni saqlab qolish uchun Telefónica zarur bo'lgandan ko'ra ko'proq xodimlarni ushlab turdi, hukumat tomonidan mahalliy tariflar boshqa Yevropa mamlakatlariga qaraganda ancha past edi va kompaniya aylanmadan 6 foiz soliq to'ladi (foydadan ko'ra). Shu sababli, 1994-yilda Telefónica-ni xususiylashtirishga tayyorlash jarayoni boshlandi, bu 1997-yilda yakunlandi.
1996-yilda Xuan Villalonga boshqaruv raisi va bosh direktor etib tayinlandi. Uning rahbarligida Telefónica tashqi bozorlarda o'z ishtirokini kuchaytira boshladi. 1998-yilda MCI Communications Corp. bilan qo'shma korxona tashkil etildi, 2000-yilda Villalonga MCI va WorldCom o'rtasidagi qo'shilish haqidagi ichki ma'lumotlardan foydalangan holda aktsiyalarni spekulyatsiya qilgani ma'lum bo'ldi. 1997-yilda Ispaniyada telekommunikatsiya bozori liberallashtirildi va Telefónica'ning Ispaniyadagi barcha faoliyati sho'ba korxonasi Telefónica de España'ga aylantirildi. Shu bilan birga, Telefónica Braziliyaning Telebras milliy aloqa operatorini xususiylashtirishda ishtirok etdi. Umuman olganda, 1990-yillarning oxirida kompaniya aylanmasining chorak qismi xorijiy operatsiyalar hisobiga ta'minlangan, statsionar va mobil aloqa foydalanuvchilarining yarmidan ko'pi Ispaniyadan tashqarida edi.
1999-yilda Internet xizmatlarini ko'rsatish uchun Terra Networks[en] sho'ba korxonasi tashkil etildi; 2000-yilda Amerikaning Lycos internet portali sotib olindi va Terra bilan birlashtirildi, lekin 2005-yilda Lycos sotildi.
1999-yil oxiri va 2000-yil boshida Telefónica kompaniya rahbariyati uchun opsionlar (kompaniya aksiyalarining ma'lum miqdorini arzonlashtirilgan narxda sotib olish huquqi) haqidagi munozaralar markazida bo'ldi.
2000-yilda Ispaniyaning Tabacalera tamaki monopoliyasini boshqargan Sezar Alierta va Seita bilan birlashgandan so'ng Altadis birlashgan kompaniyasi.
2005-yilda Telefónica Britaniyaning O2 uyali aloqa operatorini sotib oldi, u Buyuk Britaniyadan tashqari Germaniya va Irlandiyada ham ishlaydi. O2 brendi va Londondagi shtab-kvartirasi saqlanib qoldi. Shuningdek, 2005-yilda Telefónica China Unicom bilan strategik ittifoq shartnomasi tuzdi, kompaniyalar bir-birining ulushlariga ega, shuningdek, ittifoq hamkori direktorlar kengashida vakillari bor edi.
thumb|Telefonica kvartali[[Madrid]] 2008-yilda kompaniya butun bir blokni (Distrito Telefónica[es]) egallab, Madrid chekkasidagi yangi bosh qarorgohga ko'chib o'tdi. Binolar majmuasi 140 ming m² maydonni egallaydi.
2014-yilda Germaniyaning uchinchi yirik mobil operatori E-Plus[en] sotib olindi, u O2 brendi bilan birlashtirildi. Ushbu sotib olish Germaniyaning kichikroq telekommunikatsiya operatorlari tomonidan tanqidga uchradi (xususan, Airdata bu kelishuvni ma'qullagan Evropa Komissiyasiga qarshi sudga murojaat qildi), chunki uyali aloqa bozori faqat uchta kompaniya o'rtasida bo'lingan: Telefónica Deutschland, Deutsche Telekom va Vodafone. Shuningdek, bu yil Ispaniyaning eng yirik pullik televideniya operatori DTS[en] sotib olindi. 2014-yilda Chexiya (Telefónica Czech Republic), Slovakiya va Irlandiya (Telefónica Ireland, Ltd) sho'ba korxonalari sotuvi yakunlandi. Ushbu mamlakatlarda kompaniya O2 brendi ostida 2005-yildan Chexiyada va 2007-yildan Slovakiyada xizmatlar ko'rsatmoqda.
2015-yilda Britaniya Telefónica boʻlinmasini Hutchison Whampoa ga sotish boʻyicha kelishuvga erishildi, ammo 2016-yil 11-mayda Yevropa Komissiyasi ushbu bitimni monopoliyaga qarshi qonunlarni buzganligi sababli blokladi. Shuningdek, joriy yilda Braziliyaning internet xizmatlari va statsionar aloqa operatori GVT[en] sotib olindi. 2018-yilda Gvatemaladagi shoʻba korxonasi sotildi
Egalari va boshqaruvi
Telefónica har birining nominal qiymati 1 yevro bo'lgan deyarli 5 milliard aksiya chiqardi. Asosiy aksiyadorlar :
Banco Bilbao Vizcaya Argentaria (BBVA) - Ispaniyadagi ikkinchi yirik moliyaviy konglomerat (aksiyalarning 5,28%); Fundación Bancaria Caixa d'Estalvis i Pensions de Barselona (kat. La Caixa) Ispaniyadagi uchinchi yirik moliyaviy konglomerat va Yevropadagi eng yirik jamgʻarma banki (aksiyalarning 5,01%); BlackRock - Amerika investitsiya kompaniyasi, dunyodagi eng yirik kompaniyalardan biri (aksiyalarning 5,08%); kompaniya rahbariyati 0,2% dan kam aksiyalarga egalik qiladi. Oʻtgan yil uchun moliyaviy hisobotni tasdiqlash, direktorlar kengashi tarkibidagi oʻzgarishlar, yirik xaridlar yoki aktivlarni sotish kabi eng muhim masalalar aksiyadorlarning yillik yigʻilishida hal qilinadi. Yigʻilish kun tartibini direktorlar kengashi va yirik aksiyalar paketlari egalari (3% dan ortiq) tuzadi.
Kengash 18 direktordan iborat bo'lib, ulardan biri China Unicom (Hong Kong) Limited vakili, ikkitadan har biri La Caixa va BBVA tomonidan tayinlanadi.
Xose Mariya Alvares-Pallete Lopez Sezar Allerta ketganidan keyin 2016-yil aprelidan beri Telefonika raisi lavozimida ishlab kelmoqda. 1999-yildan kompaniyada, 2012-yildan bosh operatsion direktor, 2006-yildan direktorlar kengashi a'zosi. Madridning Komplutens universiteti va Bryussel erkin universitetini tamomlagan.
Anxel Vila Boix 2017-yil 25-iyuldan beri Telefónica kompaniyasining Bosh ijrochi direktori va Operatsion direktori (bosh direktor va COO) lavozimida ishlab kelmoqda. 1997-yildan beri kompaniyada, undan oldin u Citigroup va McKinsey & Co.da ishlagan.
Boshqaruv rais o'rinbosarlari: Xose Mariya Abril Peres (2011-yildan) va Isidro Faine Kasas (2000-yildan).
Kompaniyaning tuzilishi
Telefónica guruhiga quyidagi sho'ba korxonalar kiradi:
2018-yilda kompaniya abonentlarining umumiy soni 356,2 million kishini tashkil etdi, ulardan 270,8 millioni mobil aloqa, 34,9 million nafari uzluksiz aloqa, 22,1 million nafari internet xizmatidan foydalanuvchilar, 8,9 million nafari pullik televidniya foydalanuvchilaridir. Kompaniya dunyodagi eng yirik suv osti kabellari operatorlaridan biri, xususan, Amerika Qo'shma Shtatlarini Janubiy Amerika bilan bog'laydigan 25 000 km SAm-1[en] suv osti kabeli. Hammasi bo'lib, Telefónica 25 ta xalqaro suv osti kabellari va 11 ta mahalliy optik tolali kabellarga to'liq yoki qisman egalik qiladi.
2016-yilgi Forbes Global 2000 dunyodagi eng yirik ommaviy kompaniyalar reytingida Telefónica 104-o'rinni egalladi (2015-yilda - 86), shu jumladan aylanma bo'yicha 138-o'rin, bozor kapitallashuvi bo'yicha 161-o'rin, sof foyda bo'yicha 192-o'rin va aktivlar bo'yicha 198-o'rin.
Monopoliya
Telefónica 1997-yilgacha Ispaniyada tabiiy monopoliya bo'lgan va ichki bozorda yetakchi mavqeini saqlab qolishda davom etmoqda (mobil aloqa bozorining 29,7 foizi va keng ko'lamli Internet bozorining 40,4 foizi). Shuningdek, Germaniyaning E-Plus telekom operatorini Gollandiyaning KPN[en] kompaniyasidan sotib olgandan so'ng, u Germaniyada uyali aloqa bozorining yetakchisiga aylandi, Lotin Amerikasining o'zi faoliyat yuritayotgan mamlakatlarida u 30 dan 30 tagacha boshqaradi. Bozorning 50%. Kompaniya bir necha bor monopoliyaga qarshi qonunlarni buzgani uchun jinoiy javobgarlikka tortilgan:
Turkan Xachirtepa
Turkan Xachirtepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—XVIII asrlar. Buxoro viloyatining Buxoro tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Turkon” MFY, Turkon qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy  merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat  muhofazasiga olingan. == Manbalar ==
Relyef (haykaltaroshlik)
Relyef, boʻrtma tasvir —haykaltaroshlikning bir turi. Tasvir, shakl tekis zamin (fon)dan boʻrttirib yoki oʻyib (chuqurlashtirib) hosil qilinadi. Kompozitsiya tabiiy asosdan ajralmasdan tekis sathsa yaratiladi; R. meʼmorlik boʻlaklari bezagi, haykaltaroshlik asari va boshqa kompozitsiya tarkibiga kirishi yoki mustaqil dastgoh asari boʻlishi mumkin. Asosiy turi — barelyef va gorelyef. Oʻyma R.da nursoya jilvasida tasvir koʻzga tashlanadi, imkoniyati cheklangan. R. tasviriy sanʼatda qadimdan mavjud: binolarni bezashda, medal yasash svsh/yamda, metallga zarb berib bezak buyumlari ishlash va boshqalarda keng qoʻllanadi. Qad. Misr meʼmorligida qoʻllanilgan. Burtma R. paleolit davridan maʼlum. Kda. Misr, Ossuriya, Hindiston, Xitayda, shuningdek, Oʻzbekiston hududiv keng tarqalgan; antik sanʼat, Uygonishdavri va keyingi davrlarda ayniqsa rivojlangan.
Rels
thumb Rels yoki Rails (rails; — toʻgʻri tayoq) — sus shaklli poʻlat material. Rels, smmvay, metro poyezdlari, korxonalarlagi t.-yil aravachalari, kranlar, kon vagonetkalari va boshqa izlariga yotqiziladi. Rels tuzilishi, asosan, kallak, boʻyin va tovondan iborat. Baʼzi relslar, Mas, tramvay relslari novli qilib yasaladi. Rels mustahkam poʻlatdan relsbalka stanida prokatlab tayyorlanadi. Relsning mustahkamligini oshirish uchun unga termik ishlov beriladi. Odatda relslar ikki qator, baʼzan bir qator (monorels) qilib shpallar ustiga yotqiziladi. Relslar chokli yoki choksiz qilib (payvandlab) biriktiriladi.
Winter Songs (Art Bears guruhi albomi)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> "Winter songs" - bu Art Bears ingliz avant-rok guruhining ikkinchi albomi. U 1978-yil 22-noyabrdan 5 dekabrgacha Shveytsariyaning Kirchberg shahridagi Sunrise studiyasida yozib olingan va 1979-yilda chiqarilgan. Bu Art Bearsning mustaqil ravishda yozilgan birinchi albomi edi, birinchi albomining asosiy qismi esa "Hopes and Fears" (1978) Genri Cow nomi bilan yozilgan edi.
Ovozni yozib olish
"Winter Songs"ga Fred Frit tomonidan Kris Katlerning Fransiyadagi Amiens sobori g'arbiy tomonidagi dado o'ymakorliklarga asoslangan matnlar atrofida yaratilgan o'n to'rtta qisqa qo'shiqlardan iborat. Butun albom bir vaqtning o'zida yozib olindi va tayyorlandi va bu jarayon 14 kun davom etdi. Guruh ovoz detalini ishlab chiqarishdan keyin uni musiqa bilan eshitib sinab ko'rib chiqish o'rniga, ovozni yaratish va uni darhol lentaga topshirish yondashuvini tanladi. Bu usul studiyadan kompozitsion asbob sifatida foydalanga olib keldi va Sunrise Studio studiyasining muhandisi Etyen Konod bu jarayonda muhim rol oʻynadi va guruhning ajralmas aʼzosiga aylandi.
Qabul
"Ground and Sky" albomini ko'rib chiqishlari davomida shunday deb yozgan edi: "Qishki qo'shiqlar" aslida "Art Bears" trilogiyasining to'liq metrajli namoyishidagi uchinchi g'ildiragiga o'xshab ko'rinadi; bu albomlarning birortasi ham ochiq siyosiy va musiqiy jihatdan xilma-xil emas".
Trek ro'yxati
Barcha treklar Fred Frith va Chris Cutler tomonidan yaratilgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Relyativizm
Relyativizm (lot. relativus — nisbiy) — bilimning nisbiyligi, shartliligi, subyektivligini eʼtirof etuvchi, mutlaq axloq meʼyorlari va qoidalarini inkor etuvchi falsafiy qarash. Bilishda koʻpincha agnostitsizmga olib boradi. R.ni birinchi marta yunon faylasufi, sofist Gorgiy (Horgiy) (mil. av. taxm, 483—375) bayon etib, barcha bilimlarning nisbiyligini taʼkidlagan. Relyativistlar bilimlarni uzluksiz davom etib va oʻzgarib borishini asos qilib olib, ularni haqiqiy emas deb isbotlamokchi boʻladilar, bu bilan bilimlarning obyektivligini umuman inkor etadilar. Bilimlarimiz voqelikni asosan toʻgʻri aks ettiradi, lekin birdaniga, toʻla aks ettirmaydigan nisbiy haqiqatlardan soʻng boyitilgan va konkretlashtirilgan bilim — obyektiv haqiqatning toʻla va tugal shakli boʻlgan mutlaq haqiqat tomon boradi. Mutlaq haqiqatni esa qotib qolgan, oʻzgarmaydigan bilim deb, nisbiy bilimni fakat nisbiy deb tushunmaslik lozim. Mutlaq haqiqatda nisbiy haqiqatning zarralari boʻladi. Masalan, fanda bir nazariya oʻrniga ikkinchisi kelganda, eskisi butunlay uloqtirib tashlanmaydi, undagi ijobiy, toʻgʻri tomonlari rivojlantiriladi. Ilmiy nazariyalarning almashinishi uzluksiz taraqqiyotining natijasi ekanligini bildiradi. Nisbiylik nazariyasitj R. bilan hech qanday aloqasi yoʻq.
Maxfuza Turopova
Maxfuza Turopova — oʻzbekistonlik ayollar futboli yarim himoyachisi.
Oʻzbekiston — Moldova munosabatlari
Oʻzbekiston — Moldova munosabatlari — Mustaqillik yillarida Oʻzbekiston Respublikasi bilan Moldova oʻrtasida Doʻstlik va hamkorlik toʻgʻrisida, Erkin savdo, Ikkiyoklama soliq solishga yoʻl qoʻymaslik, Xalqaro avtomobil qatnovi, Moliyasanoat guruxlari tuzish qoidalari, ishlab chiqarish kooperatsiyasi, Savdo-iqtisodiy hamkorlik qoidalari toʻgʻrisida shartnomalar tuzilgan. Koʻp tomonlama hamkorlik masalalari boʻyicha Oʻzbekiston — Moldova qoʻshma komissiyasi ishlab turibdi. Ikki mamlakat oʻrtasidagi tovar aylanmasi 2000 yildagi 4,2 mln. AQSH dollaridan 2001 yilda 7,7 mln. dollarga y etdi. Oʻzbekiston Respublikasi da Moldova sarmoyasi ishtirokidagi 1 korxona roʻyxatga olingan.
Saliha Dilaşub Sultan
Hayot
U Ibrohimning turmush oʻrtogʻi boʻldi va 1642-yil 15-aprelda oʻzining yagona oʻgʻli Shaxzoda Sulaymonni (boʻlajak Sulaymon II) tugʻdi. Ibrohim hukmronligi davrida uning daromadu kuniga 1300 asperdan iborat edi. Bolu Sanjakning daromadlarini ham unga hadya qilingan. U oddiy yurakli, qoʻpol xarakterli ayol sifatida tasvirlangan.
1648-yilda Sulton Ibrohimning taxtdan agʻdarilishi va vafotidan soʻng uning toʻngʻich oʻgʻli Mehmed IV taxtga oʻtirdi, shundan soʻng Soliha Dilashub Eski Saroyga koʻcib oʻtdi. Bu unga Eski Saroyda oʻttiz toʻqqiz yillik qamoq jazosiga olib keldi.
Mehmedning onasi Turxon Sulton, qaynonasi Koʻsem Sulton oʻrtasidagi ziddiyat uning taqdirini oʻzgartirib, Valide Sulton boʻlishini umid qilgan edi. Koʻsem kelinini oʻldirib, nevarasi Sulton Mehmedni yangicheri korpusidagi bir necha oliy zobitlar yordamida taxtdan tushirishni va taxtga Shehzoda Sulaymonni oʻtkazishni rejalashtirgan edi. Biroq Melekiy Xotun 1651-yilda Haramdagi amaldorlar yordamida qaynonasini boʻgʻib oʻldirishga muvaffaq boʻlgan Turxonni ogohlantirdi. Soliha Dilashubning oʻzi ham Turxon va uning oʻgʻli Sultonga qarshi fitna uyushtirganlikda gumon qilingani bilan qatldan qutulib qoldi.
1672—1673-yillarda Istanbulda vaqf tuzdi. 1687-yilda Mehmed IV taxtdan agʻdarildi va taxtni Soliha Dilashubning oʻgʻli Sulaymon II egalladi va u keyingi Valide sulton boʻldi. 1688-yil iyul oyida u oʻgʻlining orqasidan Edirnaga joʻnab ketdi.
Oʻlim
alt=photograph of the mausoleum of Suleiman the Magnificent|thumb| Istanbuldagi [[Sulaymoniya masjidi|Sulaymoniya masjididagi Kanuniy Sulaymon maqbarasi.]] U 1690-yil 3-yanvarda Edirne saroyida bir yil kasal va toʻshakda yotganidan keyin vafot etdi. U Istanbuldagi Sulaymoniya masjididagi Kanuniy Sulaymon maqbarasiga dafn etilgan.
Bolalar
Soliha Dilashubning Ibrohim bilan birga bitta oʻgʻli bor edi:
Ulugʻqozontepaligi
"Ulugʻqozontepaligi  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: I—VIII asrlar . Andijon viloyatining Qoʻrgʻontepa tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Yosh tadbirkorlar aholi punkti, “Dardoqtepa” MFY . Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Andijon viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Zich ikkilamchi tizim
thumb|300x300px| Qizil va oq mittilardan tashkil topgan KOI-256 tizimi. [[NASA illyustratsiyasi.]] Zich ikkilamchi tizimlar ― oʻziga xos ikkilamchi tizimlar boʻlib, ular evolyutsiyasining maʼlum bosqichlarida uning tarkibiga kiradigan tarkibiy qism massa almashishi mumkin. Yaqin ikkilik tizimdagi yulduzlar orasidagi masofani yulduzlarning oʻlchamlari bilan solishtirish mumkin. Shu sababli, bunday tizimlarda shunchaki jalb qilishdan koʻra murakkabroq effektlar paydo boʻladi: shaklning toʻlqinli buzilishi, yorqinroq hamrohning nurlanishi bilan isitish va boshqalar. Moddalar almashinuvi yulduzlar evolyutsiyasi jarayoniga sezilarli oʻzgarishlar kiritadi, shuning uchun yaqin ikkilamchi tizimlarning tarkibiy qismlari oddiy yulduzlardan butunlay boshqacha tarzda rivojlanadi. Komponentlaridan biri evolyutsiyaning yakuniy bosqichida boʻlgan tizimlar ayniqsa qiziq.
Ulugʻqozontepaligi
Manbalar
"
Zich ikkilamchi tizim
Ikkilamchi zich tizimlarning evolyutsiyasi
thumb| Ia turi oʻta yangi yulduz shakllanishi Har bir yulduzning hayotida uning kattaligi koʻp marta ortib borayotgan bir bosqich bor — u gigant yoki supergigantga aylanadi. Bunday holda, bunday yulduzning tashqi qatlamlari hamroh yulduzning tortishish taʼsiri doirasiga tushib, uning ustiga oqishi mumkin. Bunday yulduzning Roche lobini toʻldirishi aytiladi. Ommaviy almashinuv natijasida donor yulduzning massasi kamayadi va shuning uchun uning spektral turi va evolyutsiya jarayoni materiya almashinuvi allaqachon tugallangan momentlarda oʻzgaradi.
Tarzan the Tiger
Tarzan the Tiger 1929-yilda ekranlarga chiqarilgan film boʻlib, Universal Pictures kinokompaniyasi tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Henry MacRae, ssenariy muallifi — Ian McClosky Heathdir. Filmda bosh rollarni Frank Merrill, Natalie Kingston, Al Ferguson va Sheldon Lewis ijro etgan.
Filmning ilk relizi 9-dekabr 1929-yilda boʻlib oʻtgan.
Zich ikkilamchi tizim
Ikkilamchi zich tizimlarning evolyutsiyasi
Yaqin binar tizimlar evolyutsiyasining aniq yoʻnalishi koʻplab parametrlarga bogʻliq va bunday tizimlarni tashkil etuvchi yulduzlarning ichki tuzilishi va ularda sodir boʻladigan jarayonlarni bilishni talab qiladi. Shu sababli, barcha mumkin boʻlgan stsenariylar va ularning oʻzgarishlari hali toʻliq oʻrganilmagan boʻlishi mumkin.
Ikkillamchi tizimlarga yaqin yulduzlar toifasi
Yulduzlardan biri oʻz evolyutsiyasini yakunlagan, ixcham ob’ektga aylangan tizimlar katta qiziqish uygʻotmoqda. Yilni jismlarning yuqori zichligi tufayli ular ulkan energiya zichligi bilan tortishish maydonlarini yaratadilar. Gaz toʻplanishi paytida bu energiya chiqariladi va nurlanish bilan birga chiqariladi. Bunday tizimlar odatda qattiq nurlanish manbalari boʻlib, yorqinligi Quyoshning yorqinligidan millionlab marta kattaroqdir.
Oq mittilar bilan:
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Relyativistik mexanika
Relyativistik mexanika - fizika boʻlimi; tezliklari yorugʻlikning vakuumdagi tezligiga yaqin boʻlgan jismlar harakatini oʻrganadi. R.m: yoki "katta tezliklar mexanikasi" 1905-yilda A. Eynshteyn yaratgan nisbiylikning maxsus nazariyasida fazo va vaqt tushunchalarini qayta koʻrib chiqilishi natijasida vujudga kelgan. Relyativistik mexanikada berilgan jism massasi uning harakat holatiga bogʻliq.
Oldenburg universiteti
thumb|Carl von Ossietzky Universität Oldenburgning havodan koʻrinishi
Carl von Ossietzky nomidagi Oldenburg universiteti— (Carl von Ossietzky Universität Oldenburg) Germaniyaning Oldenburg shahrida joylashgan universitetdir. Bu Germaniya shimoli-gʻarbiy qismidagi eng muhim va yuksak eʼtirof etilgan taʼlim muassasalaridan biri boʻlib, quyosh va shamol energiyasiga eʼtibor qaratgan holda fanlararo va barqaror rivojlanish tadqiqotlari va qayta tiklanadigan energiyani oʻrganishga ixtisoslashgan.
Tarixi
Birinchi oʻqituvchilarni tayyorlash 1793-yilda Oldenburgda boʻlib oʻtgan, uni Gertsog Piter Fridrix Lyudvig boshlagan. 1882-yilda oʻqituvchilar malakasini oshirish uchun bogʻ seminari tashkil etilgan. Veymar respublikasi davrida 1929-yilda Oldenburgda Pedagogika Akademiyasining (Pädagogische Akademie) tashkil etilishi oʻqituvchilarni kasbiy tayyorlash imkonini berdi. 1945-yil 1-oktabrda institut urushdan keyingi Germaniyada qayta ochildi. 1948-yilda u Oldenburg pedagogika kolleji (Pädagogische Hochschule Oldenburg) deb oʻzgartirilgan. Universitetga birinchi qadam 1959-yil 23-fevralda shahar kengashining universitet loyihasini ishga tushirish toʻgʻrisidagi qarori bilan qoʻyildi, bu qaror 1970-yilda Quyi Saksoniya madaniyat vazirining Oldenburg universitetini tashkil etish toʻgʻrisidagi memorandumga muvofiq amalga oshirildi. Universitet nihoyat 1973-yilda tashkil etilgan. Roʻyxatga olish va oʻqitish 1974-yilning yozgi semestrida 2400 talaba uchun oʻquv dasturi bilan boshlangan. 1991-yilda universitetga rasman pasifist, yozuvchi va Nobel mukofoti laureati Carl von Ossietzky nomi berilgan, oldingi shtat hukumatlari uning nomini olishdan bosh tortdilar. Oʻsha yili talabalar soni 10 000 dan oshdi. Universitetning oʻn bitta kafedrasi 2002-yilda beshta fakultetga qayta tashkil etilgan. 2011-yil oxiriga kelib, ularda 11 325 nafar talaba bor edi.
2012-yilda universitetda tibbiyot va sogʻliqni saqlash fanlari fakulteti tashkil etilgan boʻlib, inson tibbiyoti boʻyicha 12 semestrlik kurs joriy etilgan boʻlib, bu Germaniya davlat imtihoniga olib keladi, Staatsexamen, shifokor sifatida ishlash uchun zaruriy shart. Yangi fakultet Oldenburg-Groningen Yevropa Tibbiyot maktabi (EMS) tarkibiga kiradi, Oldenburg universiteti, Groningen universiteti (Niderlandiya) va mahalliy shifoxonalar oʻrtasidagi hamkorliklardir.
Universitet profili
thumb|Uhlhornsweg kampusining asosiy binosi thumb|Wechloy kampusining asosiy binosi, Matematika va tabiiy fanlar fakulteti
Universitet 95 ta oʻquv kurslarini taklif etadi. Boloniya jarayoni tufayli 2004-yilda Oldenburg sobiq Diplom va Magistr oʻrniga bakalavr va magistr darajalarini qabul qildi. Universitetning asosiy yoʻnalishlaridan biri oʻqituvchilarni tayyorlash boʻlib, u 1970-yillarda tashkil etilgan va barcha fakultetlarda oʻqitish boʻyicha magistrlik darajasiga ega boʻlib qolmoqda. PhD dasturi Didaktik rekonstruksiya, ayniqsa, bir necha akademik fanlarni oʻz ichiga olgan barqaror rivojlanish sohasidagi tadqiqotlar kabi mashhurdir. Universitet, shuningdek, doktorlik dissertatsiyasini topshirish va abilitatsiyalarni nazorat qilish huquqiga ega.
Universitetlar Excellence Initiative doirasida universitet Hearing4all tashabbusi uchun Mukammallik Klasteri bilan taqdirlandi. Klaster fon shovqinida nutqni tushunishni yaxshilash boʻyicha tadqiqotlar bilan shugʻullanadi va 34 million evro mablagʻga ega.
Madaniy va siyosiy hayot
Universitet Studentenwerk UNICUM madaniy byurosini va teatrni 1985-yildan beri tashkil qiladi. UNICUM universitetning teatr guruhlari hamda frilanserlarni oʻz ichiga oladi. Gegenlicht guruhi yozda Eski Aulada va kampusda kinoteatr ishlaydi, zwergWERK dasturi esa qisqa metrajli filmlar taqdimotiga qaratilgan.
Boshqa nemis universitetlarida boʻlgani kabi, AStA talabalar vakilligining eng muhim organidir. U talabalar jamoasi uchun jamoat transporti chiptalarini boshqaradi, talabalar kreditlarining bir nechta shakllarini taklif qiladi va bayramlarni tashkil qiladi. Bundan tashqari, AStA doimiy ravishda universitet siyosati va ijtimoiy faollikka oid kampaniyalarda ishtirok etadi.
Oshxonalar
Studentenwerk Oldenburg ham Uhlhornsweg, ham Wechloy kampusidagi oshxonalarni boshqaradi. Bular 2004-yil yanvar oyidan beri BIO muhri bilan tasdiqlangan. Uhlhornswegdagi asosiy kafeda har kuni toʻrt xil taomlar, shuningdek yonma-ovqatlar mavjud. Bundan tashqari, har kuni turli xil makaronlar taqdim etiladi va yuqori sifatli, oʻz-oʻzidan tuziladigan sudlar, biroz yuqoriroq narxlarda, Culinariumda mavjud.
2001-yilda Uhlhornswegdagi kafeterya taʼm kategoriyasida birinchi oʻrinni egalladi va UNICUM jurnali tomonidan oʻtkazilgan nemis oshxonalari reytingida ikkinchi oʻrinni egalladi. Keyingi yillarda u doimiy ravishda pasayib ketdi, ammo 2008-yilda u umumiy hisobda ikkinchi oʻringa qaytishga muvaffaq boʻldi va yana taʼm kategoriyasida birinchi oʻrinni egallagan.
Oshxonalardan tashqari Studentenwerk Uhlhornsweg kampusida katta kafeteriya ham ishlaydi. Wechloyda oshxona va kafeterya bir xil hududda birlashtirilgan.
Xalqaro hamkorlik
Birinchi yirik transchegaraviy hamkorlik 1980-yilda Rijksuniversiteit Groningen bilan boshlangan. Oʻshandan beri bu ikki universitet tomonidan birgalikda taklif qilingan bir nechta mutaxassisliklar bilan, ayniqsa, keng koʻlamli hamkorlikka olib kelgan.
Universitet Yevropada talabalar almashinuvi boʻyicha hamkorlik boʻlgan ERASMUS dasturida ishtirok etadi. U 44 ta davlatning 105 ta universiteti bilan hamkorlik shartnomalarini tuzadi.
Rele
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/Delta_Electronics_DPS-350FB_A_-_board_1_-_OEG_SDT-SS-112M_-_case_removed-3045.jpg/220px-Delta_Electronics_DPS-350FB_A_-_board_1_-_OEG_SDT-SS-112M_-_case_removed-3045.jpg|thumb| Rele rasmi link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Kontakt.svg/220px-Kontakt.svg.png|thumb| Elektromexanik rele sxemasi odatda to'rt jufti ochiq va bir juft yopiq kontaktlar bo'lgan boshqaruv katushkasini ko'rsatmoqda link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/24/Relay.jpg|thumb| Chang qopqog'i olib tashlangan avtomobil uslubidagi miniatyura relesi Rele elektr bilan boshqariladigan almashtiruvchi uskuna(viklyuchatel). U bitta yoki bir nechta boshqaruv signallari uchun kirish terminallari to'plamidan va ishlaydigan kontaktli terminallar to'plamidan iborat. Viklyuchatel bir nechta kontakt shakllarida istalgan miqdorda kontaktlarga ega bo'lishi mumkin, masalan, kontaktlarni o'rnatish, kontaktlarni uzish yoki ularning kombinatsiyasi.
Relelar mustaqil past kuchli signallar orqali sxemani boshqarish kerak bo'lgan yoki bir nechta sxemalar bir signal orqali boshqarilishi zarur bo'lgan joylarda ishlatiladi. Relelar birinchi marta shaharlararo telegraf zanjirlarida signal takrorlagichlari sifatida ishlatilgan, ya'ni bir sxemedan boshqasiga uzatish orqali signallar yangilanib yetib kelgan. Mantiqiy operatsiyalarni bajarish uchun telefon stansiyalarida va dastlabki kompyuterlarda rele keng qo'llanilgan.
Relening an'anaviy shakli kontaktlarni yopish yoki ochish uchun elektromagnitdan foydalanadi, lekin relelar ishlatadigan boshqa ishlash tamoyillarini ham yaratishgan. Masalan, qattiq holatdagi(solid-state) rele lardagi yarimo'tkazgichning harakatlanuvchi qismlarga tayanmasdan boshqarish xususiyatlari. Rele bilan kalibrlangan operatsion xususiyatlar va ba'zida murakkab operatsion katushkalar elektr zanjirlarni ortiqcha kuch yoki nosozliklardan himoya qilishga ishlatiladi. Zamonaviy elektr energiya sistemalarida bu funksiyalar haligacha himoya relelari deb ataluvchi raqamli asboblar orqali bajarilgan.
Latching relelari doimiy almashib ishlashi uchun faqat yagona boshqaruv energiyasining pulsini talab qiladi. Boshqa puls boshqaruv terminallarining ikkinchi to'plami yoki qarama-qarshi qutbli impuls uchun qo'llaniladi, bir xil turdagi takroriy impulslar hech qanday ta'sir ko'rsatmasa, kalitni qayta o'rnatadi. Magnitli latching relelari uzilgan quvvat rele boshqarayotgan zanjirlarga ta'sir qilmasligi kerak bo'lganda ilovalarda foydali hisoblanadi.U asosan o'z-o'zidan ochiluvchi eshiklarda ishlatiladi
Tarix
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Relay_contacts.jpg/220px-Relay_contacts.jpg|thumb| Telegraf relesi kontaktlari va prujina 1809-yilda Samuel Thomas fon Sömmerring o'zining elektrokimyoviy telegrafining bir qismi sifatida elektrolitik relesini yaratdi.
Elektr relelarni telegrafni yanada takomillashtirish uchun ishlata boshlashdi, amerikalik olim Joseph Henry ko'pincha 1831-yilda ishlab chiqilgan elektr telegrafining o'z versiyasini yaxshilash uchun 1835-yilda releni ixtiro qilgani aytiladi.
Biroq,1840-yilgacha Samuel Morsega hozirda rele deb ataladigan telegrafi uchun rasmiy patent berilmagan. Ta'riflangan mexanizm raqamli kuchaytirgich rolini o'ynadi, telegraf signalini takrorladi va shu tariqa signallarni istalgancha tarqatish imkonini berdi.
Rele so'zi 1860-yildan boshlab elektromagnit operatsiyalar kontekstida paydo bo'ladi.
Asosiy dizayn va ekspluatatsiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Relay_Parts.jpg/220px-Relay_Parts.jpg|left|thumb| Oddiy elektromexanik rele link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/78/Relay_animation_without_flyback_diode_.gif/220px-Relay_animation_without_flyback_diode_.gif|thumb| [[:en:Flyback diode|Flyback diodi-siz ishlashi, elektr yoyining hosil bo'lishi o'tkazgich kontaktlarining buzilishiga olib keladi]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Relay_animation_with_flyback_diode.gif/220px-Relay_animation_with_flyback_diode.gif|thumb| Flyback diodi bilan ishlash, boshqaruv pallasida elektr yoyi paydo bo'lishining oldini oladi Oddiy elektromagnit o'rni yumshoq temir yadro (solenoid) atrofida o'ralgan simdan, past qarshilikli magnit oqim yo'lini ta'minlaydigan temir yarmadan, harakatlanuvchi temir yakor dan va bir yoki bir nechta kontaktlar to'plamidan iborat. (ulardan ikkitasi fotosuratda). Yakor yarmoga sharnir bilan bog'langan va mexanik ravishda bir yoki bir nechta harakatlanuvchi kontaktlar to'plamiga ulangan. Yakor prujina bilan ushlab turiladi, shuning uchun o'rni quvvatsizlanganda magnit zanjirda havo bo'shlig'i paydo bo'ladi. Bunday holda, rasmda ko'rsatilgan reledagi kontaktlarning ikkita to'plamidan biri yopiq, ikkinchisi esa ochiq. Boshqa relelar o'z vazifalariga qarab ko'proq yoki kamroq kontaktlarga ega bo'lishi mumkin. Rasmdagi rele, shuningdek, yakorni yarmaga bog'laydigan simga ega. Bu yakor ustidagi harakatlanuvchi kontaktlar va yarma orqali chop etilgan elektron platadagi(PCB) elektron yo'lning uzluksizligini ta'minlaydi. left|thumb|12A relening ishlashi
Terminologiya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/67/Relay_symbols.svg/220px-Relay_symbols.svg.png|thumb| Relelarning sxema belgilari (C SPDT va DPDT turlarida umumiy terminalni bildiradi.) Relelar viklyuchatel bo'lganligi sababli, viklyuchatellarga nisbatan qo'llaniladigan terminologiya rele uchun ham qo'llaniladi. Masalan: rele bir yoki bir nechta qutblarni o'zgartiradi, har bir kontakti katushka ni quvvatlantirish orqali tashlanishi mumkin. Odatda Normally Open(NO) kontaktlari o'rni faollashtirilganda kontaktlarning bog'lanishiga olib keladi; rele faol bo'lmaganda sxema uziladi. Odatda Normally Closed(NC) kontaktlari o'rni faollashtirilganda kontaktlarning uzilishi sodir bo'ladi; rele faol bo'lmaganda sxema ulanadi. Barcha aloqa shakllari NO va NC ulanishlarining kombinatsiyasini o'z ichiga oladi.
Mahmoud Amnah
Mahmud Amnah (1983-yil 3-yanvarda Aleppoda tug'ilgan) suriyalik futbolchi, yarim himoyachi sifatida o'ynaydi. U 2002-2011-yillarda Suriya terma jamoasi safida 80 ta o‘yin o‘tkazib, 20ta gol urgan. U oxirgi marta Kalkutta futbol ligasining Southern Samity jamoasida o'ynagan.