cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guillermo García López
Professional tennisdagi faoliyati
U 2010-yilda Tokioda oʻtkazilgan tennis boʻyicha Rakuten Yaponiya ochiq chempionatida oʻz formasini davom ettirdi. U chorak finalda Viktor Troykiga yiqilishdan oldin Rajeev Ram va Felisiano Lopesni magʻlub etib, oʻzining gʻalabali seriyasini yettitaga uzaytirdi. 2010-yilgi Shanxay Rolex Masters 1000 musobaqasiga kirib, u oʻzining yangi ishonchi bilan charchoqqa qarshi kurashishga muvaffaq boʻldi, Eduardo Shvankni, oʻninchi raketka Endi Roddikni (ikkinchi setda jarohati tufayli nafaqaga chiqqan) va hayratlanarli ettinchi raketani (va jahon № 7) magʻlub etdi. Tomash Berdix chorak finalga chiqdi. U erda u ikkinchi va jahonning ikkinchi raqamli tennischisi Novak Jokovichga qarshi chiqdi. 2012-yilda u Indian-Uellsda jahonning 4-raqamli Endi Marreyni ikkinchi bosqichda ranjitdi. Garsiya Lopes ham toʻrtinchi raqam ostida tasniflangan Pablo Andujarni magʻlub etib, Mercedes kubogining chorak finaliga yoʻl oldi. 2021-yil yanvar oyida Garsiya Lopes 2021-yilgi mavsumdan keyin faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi.
Oʻzbekiston tarixi davlat muzeyi
Muzey arxiv va kutubxonaga ega. Muzey faoliyati davomida olimlar tomonidan ilmiy asarlar, ilmiy va ommabop kitoblar, albom, buklet va turli koʻrsatkichlar hamda maktab oʻquvchilari va talabalar tarbiyasi uchun ilmiymetodik qoʻllanmalar nashr etib kelmoqda. Ular orasida keyingi yillarda nashr etilgan "Temuriylar sulolasining tangalari" (1996); "Katalog metallicheskix i keramicheskix izdeliy Uzbekistana XSHX1X vv" (2000); "Oʻzbek milliy kiyimlari" (2002); "Fargʻona vodiysidagi milliy ozodlik kurashlari" (2003); "Toshkentning yangi shahar qismi tarixi" (2004) kabi nashrlar bor.
Muzeyda 4 ta fan d-ri va 4 ta fan nomzodi ishlaydi. 2003-yil aprelda muzey qoshida ilmiymetodik kengash tashkil qilingan.
Muzey 1964-yildan 1887-yil qurilgan sobiq Turkiston davlat palatasi binosida faoliyat yurgizgan. 1992-yil aprel dan sobiq Lenin muzeyi binosiga koʻchib oʻtdi. Mazkur bino 1970, meʼmori Ye.Rozanov, V.Shestopalov va boshqalar) shahrining markazida Sharof Rashidov shohkoʻchasida joylashgan. Bino murabba tarhli, 20 ta zal (umumiy ekspozitsiya maydoni 3,2 ming kv.m), maʼruzalar (500 kv.m) hamda konferensiya (170 kv.m) zallari, ustaxonalar, fond, ish xonalaridan iborat. Anʼanaviy panjara uslubida ishlangan quyosh nuridan saqlovchi toʻsiqlar oddiy geometrik shakldagi binoga jozibadorlik baxsh etgan; keng yoʻlka (pandus) bino oldi maydoniga olib borib, 2qavat vestibyuli bilan bogʻlanadi. Bino 1999—2003 yillarda qayta taʼmirlandi (meʼmor R.Iskandarov va boshqalar), ichki tuzilishi oʻzgartirildi, yangi dizaynda zamonaviy texnika bilan jihozlandi. Ustaxonalar, fond hamda xodimlarning ish xonalari 1qavatda joylashgan. Bino interyeri milliy anʼanalarda (ganchkorlik — M.Usmonov va boshqalar; yogʻoch oʻymakorligi — K,.Haydarov va boshqalar) ziynatlangan, taʼmirlash davrida mahobatli devoriy rasmlar (rassom A. Ikromjonov, A.Aliqulov) bilan bezatilgan.
Ernetschwil
Ernetschwil Shveysariyaning Sankt Gallen kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna See-Gaster okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 10.26 km2. 1352 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Oʻzbekiston tasviriy sanʼat galereyasi
Galereyada 15 ta koʻrgazma xonasi (umumiy ekspozitsiya maydoni 3,5 ming kv.m), zarur texnika uskunalari bilan jihozlangan majlislar zali hamda xazina, maʼruza va kino zallari, kutubxona, mohir usta studiyasi, ustaxonalar, badiiy salon, kafeteriy bor. Galereya xazinasida 20-asr boshidan hozirgi kungacha yaratilgan Oʻzbekiston tasviriy sanʼatining 1000 dan ziyod rang-tasvir va grafika asarlari hamda nodir numizmatika namunalari saqlanadi. Oʻzbekiston tasviriy sanʼatining 20-asr boshlarida ijod qilgan P.Benkov, L.Bure, A.Volkov, Usto Moʻmin, M.Kurzin, N.Kashina, keyinroq N.Karaxan, A.Abdullayev, Oʻ.Tansiqboyev, N.Koʻziboyev, Ch.Axmarov va boshqalarning asarlari bilan bir qatorda zamonaviy tasviriy sanʼat namoyandalari — Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademiklari B.Jalolov, J.Umarbekov, A.Mirzayev, S.Rahmetov, S.Abdullayev kabi rassomlarning asarlari ham ekspozitsiyadan oʻrin olgan. Galereyaning numizmatika boʻlimidagi Oʻrta Osiyoda turli tarixiy davrlarda zarb qilingan tangalar Oʻzbekiston tarixini oʻzida aks ettiradi hamda katta madaniytarixiy va ilmiy ahamiyatga egadir.
Galereya Oʻzbekiston rang-tasvir asarlarini toʻplash, saqlash, respublika boy madaniyatini oʻrganish hamda tasviriy sanʼat asarlari koʻrgazmalarini uyushtirish orqali keng koʻlamda targʻib qilish ishlarini amalga oshiradi, jahon badiiy madaniyati yutuqlarini oʻrganadi va hozirgi davr estetikasi va ijtimoiy muammolariga bagʻishlangan ilmiy anjumanlar, maʼruzalar, seminarlar tashkil qiladi, axborotlar tayyorlaydi hamda kitob, jurnal, almanax, kataloglar nashr etadi. Koʻrgazmalar va tajribalar almashish yoʻli bilan, festival, yarmarka, tanlovlar uyushtirish vositasida ilmiy, madaniy xalqaro aloqalarni yoʻlga qoʻyadi. Xalqaro miqyosdagi tadbirlarda qatnashadi.
Ramsey (New Jersey)
Ramsey AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Bergen County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
14775 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 14,5 km2. Shundan 14,4 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 79 m balandlikda joylashgan.
Mikologiya
Mikologiya (yun. mykes — zamburugʻ va ...logiya) — botanikanmj bir boʻlimi. Zamburugʻlarnint morfologiya, sistematika, biologiya, fiziologiya, biokimyo, ekologiya, geogr., filogeni-yasi, shuningdek, ularning tabiatda va odam hayotidagi ahamiyatini oʻrganadi. M. fitopatologiya (oʻsimliklardagi kasalliklarning koʻpini fitopatogen zamburugʻlar qoʻzgʻatadi), tibbiyot, veterinariya (koʻp parazit zamburugʻlar odam va hayvonlarda turli kasalliklar, mas, dermatomikozlar, mikotoksikozlarni qoʻzgʻatadi) va boshqa bilan bogʻliq.
Zamburugʻlar haqidagi maʼlumotlar qadimdan maʼlum. Masalan, milodiy 1-asrda qadimgi yunon olimi Pliniy Katta zamburugʻlarning daraxt poyalari va toʻnkalarda rivojlanishini yozib, ularni tasniflashga harakat qilgan. 1578-yil golland botanigi K. Klauzius 221 zamburugʻning rang tasviri berilgan atlas chiqargan edi.
Jaxu
Jaxu Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Bayonne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
142 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,5 km2.
Abdurahmon ibn Avf ziyoratgohi
Abdurahmon ibn Avf ziyoratgohi — Surxondaryo viloyati Angor tumani Tallimaron qishlog'i Hayrabodtepa maskanida joylashgan ziyoratgoh.
Maqbara kvadrat shaklda qurilib, usti o'qsimon gumbaz bilan yopilgan. Hozirgi memorial uslubda qurilgan maqbara Said ibn Abu Vaqqos nomi bilan ataladi va uning me'morchilik uslubi Oq Ostona bobo maqbarasiga o'xshaydi4
Getaria
Getaria Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Guipúzcoa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,6 km2. Aholisi — 2675 kishi (2010).
Tenno
Tenno Italiyaning Trentino-Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 28 km2. 1732 nafar aholi istiqomat qiladi.
Kengash (Oʻzgan tumani)
Aholisi
Aholisi - 1 413 kishi.
Mikro...
Mikro... (yun. micros — kichik) — 1) qoʻshma soʻz boʻlagi; kichik, juda mayda degan maʼnoni bildiradi (mas, mikrobiologiya); 2) boshlangʻich birlikning milliondan bir qismiga teng ulush birligini ifodalaydigan old qoʻshimcha (mas, mikroamper). M. 1870-yildan fanga kiritilgan.
Briquemesnil-Floxicourt
Aholisi
153 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 21,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,3 km2. Dengiz sathidan 53 – 126 m balandlikda joylashgan.
Ormeti (Ozurgeti munitsipaliteti)
Ormeti — Gruziyadagi qishloq. Ozgureti munitsipalitetida joylashgan. Aholisi 347 kishi (2014).
Pelekanon jangi
Pelekanon jangi-
Sondersdorf
Sondersdorf Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Altkirch tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
344 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 41,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,3 km2. Dengiz sathidan 444 – 784 m balandlikda joylashgan.
Holtgast
Holtgast – Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wittmund tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 2, km2. 1843 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Holtgastning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
1387
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1387''
Volkswagen Passat (B8)
Volkswagen Passat (B8) - bu Volkswagen tomonidan ishlab chiqarilgan oʻrta oʻlchamli avtomobil va katta oilaviy avtomobil boʻlib, u 4 eshikli salonda va 5 eshikli mulkiy kuzov uslubida mavjud boʻlib, baʼzi bozorlarda „Variant“ sifatida sotiladi. U birinchi marta 2014-yil 3-iyulda Potsdamdagi Volkswagen Dizayn markazida taqdim etilgan. B8 Volkswagen Passat seriyasidagi sakkizinchi avlod modeli va MQB platformasining kengaytirilgan versiyasiga asoslangan Volkswagen guruhining birinchi yoʻlovchi avtomobilidir. Passat Variant oʻz platformasini Tiguan bilan baham koʻradi.
1387
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1387''
Volkswagen Passat (B8)
2019-yilda tashqi koʻrinishdagi kichik oʻzgarishlar, yangilangan dvigatellar qatori (BiTDI dvigateli tushirilgan) va interyeri yangilangan, multimediya va rul boshqaruvi uchun sensorli boshqaruvlar bilan yangilangan model e’lon qilingan.
1387
Vafot etgan
🇷🇺
Volkswagen Passat (B8)
B8 Germaniyadagi Emden va Zwickau Volkswagen ishlab chiqarish zavodlarida yigʻiladi. Yevropa ichki bozor modellarini sotish 2014-yil noyabr oyida boshlangan.
Rivojlanishi
MQB platformasiga asoslangan B8 Passat qisqaroq va 18 mm boʻlishiga qaramay, oxirgi avlod modeliga qaraganda koʻproq ichki maydonga ega. Old gʻildiraklar oldinga siljidi va gʻildirak bazasi 79 mmga kengaytirildi natijada oldingi oʻsimta qisqaroq va idishni kattaroq boʻladi. B8 Passat 73 kg ogʻirlikka ega vakuumli poʻlatdan foydalangan holda oldingi versiyadan kamroq. U 1,4 dan 2,0 litrgacha boʻlgan turbo zaryadlovchi bilan jihozlangan dvigatellar bilan taklif etilagan.
Haydash yordami
B8 Passat ixtiyoriy yordam tizimlari, jumladan, „Old yordami“, „Piyodalarni aniqlash“, „Favqulodda yordam“ va „Treyler yordami“ bilan mavjud.
Old Assist
Tizim avtomobilning old qismidagi uzoq masofali radardan 80 metrgacha oldinda boʻlgan transport vositalarini aniqlash uchun foydalanadi, agar chora koʻrilmasa, mashina urilishi mumkin. Old radardan maʼlumot haydovchiga uzatiladi. 30 km/soat tezlikda tizim harakatlanuvchi va harakatsiz jismlarni aniqlay oladi va toʻliq tormozlash quvvatini qoʻllaydi. Harakatlanuvchi tirbandlikda, 30km/soat va 200km/soat oraligʻida, tizim haydovchi ogohlantirishlari, qisman tormozlash va tormoz yordamining toʻliq quvvatini qoʻllaydi.
Favqulodda yordam
Bu yordamchi uxlab yotgan, hushsiz haydovchini aniqlashga harakat qiladi. U rul boshqaruvidagi fikr-mulohaza aniqlanmagach, drayverni qayta faollashtirishga harakat qiladi va shuningdek, yaqin atrofdagilarga ogohlantirish signallarini uzatadi. Qayta faollashtirish muvaffaqiyatsiz boʻlsa, avtomobil xavfsiz joyda toʻxtatiladi.
Traffic Assist
Tirbandlik yordami, agar oʻrtacha tezlik 60 kphdan oshmasa, transport vositasini tirbandlikda harakatlantirishga yordam beradi.
Laurel (Indiana)
Laurel AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Franklin okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
512 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 940,0 nafar kishi.
Volkswagen Passat (B8)
Treyler yordamchisi
Tizim biriktirilgan tirkama bilan avtomatik toʻxtashga imkon beradi.
Quvvat stansiyalari
B8 Passat dastlab ikkita TSI benzinli va toʻrtta TDI dizel quvvati bilan sotuvga chiqarildi, ular B7 dan joy oʻzgartirishni oʻzgartirmasdan oʻz ekvivalentlaridan koʻproq quvvat ishlab chiqaradi. 2.0 TDI dvigateli uchta konfiguratsiyada mavjud boʻlib, ikkitasi azot oksidi emissiyasini kamaytirish uchun selektiv katalitik qaytaruvchi (SCR) katalizatorlari bilan jihozlangan.
SCR bilan jihozlangan 2.0 TDI dvigatellari bundan mustasno, har bir dvigatel ixtiyoriy olti pogʻonali yoki etti pogʻonali ikki debriyajli uzatmalar qutisi bilan olti pogʻonali uzatmalar qutisiga ulangan. Eng kuchli SCR TDI va TSI dvigatellari uchun standart sifatida 4Motion toʻliq gʻildirakli uzatma tizimi mavjud va oʻrta darajadagi SCR TDI varianti uchun ixtiyoriy.
Har bir dvigatel 4Motion, BlueMotion texnologiyasiga asoslangan va toʻrt qatorli turbo zaryadlangan. 2015-yilda toʻrtta qoʻshimcha benzin va ikkita dizel dvigatellari sotuvga chiqarilgan. 2015-yilda Passat yana ikkita kuchli benzinli dvigatelga ega boʻlib, uni Passat R-Line sifatida sotuvga qoʻydi, ammo koʻp oʻtmay u toʻxtatildi.
Passat GTE
2018-yilda facelift joriy etildi va akkumulyatorlar hajmi 9,9 kVt/soatdan 13 kVt/soatgacha oshdi. Assortiment 55km ga oshdi (34mi, WLTP) yoki taxminan 70km (44mi, NEDC),  oldingi Passat GTE diapazoni 50km  ga nisbatan (31mi, NEDC). Orqa tomonda katta harflar bilan orqa qopqogʻida PASSAT yozilgan, ichki analog soat esa xavfli chiroqlar oʻtkazgichi va PASSAT yozuvi yozilgan qora plastik qismga almashtirildi. Axborot-koʻngilochar tizimidagi akkumulyatorni benzinli dvigatel yordamida zaryadlovchi “Batareyani zaryadlash” funksiyasi olib tashlandi. Maksimal tezlik 225 km/h ga oshirildi.
Sotish
Buyuk Britaniyada sotuvlar 2015-yilning oʻrtalarida boshlangan, 2015-yil oktabr oyida yetkazib berilgan. Niderlandiyada oldindan buyurtmalar 2015-yil boshida ochilgan va 2015-yilning sentyabrida yetkazib berilgan.
Passat alltrack
Passat Alltrack 2015-yil oxirida Yevropa bozorlari uchun, 2016-yil boshida esa Avstraliya va Yangi Zelandiya bozorlari uchun taqdim etilgan. Oddiy Passat Estate bilan solishtirganda Alltrack uchun asosiy farqlar 25 mm oddiy Passat Estate bilan solishtirganda yer usti klirensining umumiy soni 174 mm ta, korpus qoplamasi va diapazon boʻylab 4MOTION standarti. Kichikroq oʻzgarishlar mavjud, masalan, mot xromli qanot oynalari, korpus osti himoyasi va old, yon va orqadagi Alltrack nishoni. Shuningdek, ichki oʻzgarishlar ham mavjud, asosan Alltrack brendini qoʻshish. Alltrackga eksklyuziv - bu haydash rejimi selektoridagi yoʻldan tashqari rejim. 639 L bor yuklash maydoni, oddiy Passat Estatedan 11 ta kam.
Quvvat uzatmalari oddiy Passatdan olingan bitta TSI va uchta TDI dvigatelidan iborat. Faqat 150 ot kuchiga ega TDI dvigateli qoʻlda 6 pogʻonali uzatmalar qutisi bilan taklif qilinadi, qolgan barcha modellar esa VWning ikki muftali DSG uzatmalar qutisi bilan ta’minlangan. Alltrack-da qoʻllaniladigan 4MOTION tizimi odatda old tomonga yoʻnaltirilgan Haldex tizimidir.
Ishlab chiqarishni toʻxtatish
2022-yil yanvar oyida Volkswagen Yevropada Passatning 4 eshikli salonli versiyasini ishlab chiqarishni toʻxtatdi. Jeykob Olivaning taʼkidlashicha, koʻchmas mulk versiyasi Yevropada yaxshiroq sotiladi va Volkswagenning Arteon liftbeki shunga oʻxshash bozor segmentida joylashgan.
Mikotoksikozlar
Mikotoksikozlar (yun. mykes zamburugʻ va toxikon — zahar) — chorva mollarida uchraydigan zaharlanish. M. zamburugʻlar zahari (toksinlari) bilan zararlangan ozuqalarni yeyishdan paydo boʻladi. Kasallik toʻsatdan paydo boʻlishi, ommaviy tarqalishi, inkubatsiya davrining qisqaligi, yuqmasligi bilan tavsiflanadi. M. kuzda yoki qishdan keyin gʻallagulli oʻtlar yigʻishtirib olinmagan, oʻsimliklar nobud boʻlgan yaylovlarda bahorda mol boqilganda, molxonada boqish davrida esa molga nam yem-xashak berilganda paydo boʻlishi mumkin. M.da mollarning barcha organ va sistemalari zararlanadi. M.ning ogʻir va klinik kechishi organizmga tushgan mikotoksin miqdoriga, ozuqaning zaharlilik darajasiga, mikroorganizm xususiyatlariga bogʻliq. Toksinlarning turiga koʻra, kasallangan (zaharlangan) hayvonlarda qon hosil boʻlishi izdan chiqadi, yurakqon tomir, nerv sistemasi, nafas olish, siydik ajratish organlarining faoliyati buziladi. Oʻrganilgan M. mustaqil nozoologik birliklarga ajratilgan boʻlib, zaharlovchi zamburugʻning turi yoki avlodi nomi bilan yuritiladi.
Davolash: simptomatik terapiya, antibiotiklarni qoʻllash.
Oldini olish: zaharli yoki zaharlangan ozuqani ratsiondan chiqarish.
Hoshim Nurmamatov.
Zimella
Zimella Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Verona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20,08 km2. 4333 nafar aholi istiqomat qiladi.
NGC 4465
NGC 4465 Sunbula yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.
Mikroamper
Mikroamper (mikro... va amper) — elektr toki kuchining Xalqaro birliklar tizimi SIda qabul qilingan asosiy birligi amperdan million marta kichik oʻlchov birligi. Qisqacha mkA bilan ifodalanadi. 1 mkA=10~6A. (qarang Amper).
NGC 4465
Ushbu obyektni Guillaume Bigourdan 1886-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Rishton
Rishton — Oʻzbekiston Respublikasining Fargona viloyati Rishton tumanida joylashgan shahar (1977-yildan). Rishton tumanining maʼmuriy markazi hisoblanadi. Fargʻona viloyatining gʻarbida, Soʻx daryosining oʻng sohilida, Qoʻqon — Fargʻona avtomobil yoʻli yoqasida joylashgan. Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi — Furqat (12 km). Rishtondan Fargʻonagacha boʻlgan masofa — 52 km ni tashki etadi. Aholisi 30,9 ming kishi (2003). Aholisi va xoʻjaliklari Soʻx — Shohimardon, Jonobod kanallari va artezian quduqlardan suv oladi.
Toponim va oldingi nomlari
Rishton Fargʻona vodiysi va Oʻrta Osiyoning eng qadimiy aholi punktlari va madaniy markazlaridan biri hisoblanadi. Bu hududda sugʻoriladigan dehqonchilik ishlari miloddan avvalgi V asrda vujudga kelgan.
Shunga asoslanib, miloddan avvalgi III—II asrlarda Buyuk ipak yoʻlining yoʻnalishlaridan biri shu yerdan oʻtgan deyish mumkin. Manbalarda aholi punkti sifatida IV asrdan, Reshton nomi esa IX asrdan maʼlum boʻlgan. Uzoq tarix davomida shahar bir necha bor sel, zilzila va yot bosqinchilar tomonidan vayron qilingan. Biroq aholi oʻzining asl anʼanaviy turmush tarzini va xalq hunarmandchiligini saqlab qolgan. VIII asrgacha shahar nomi qayta-qayta oʻzgartirilgan va shuning uchun uning kelib chiqish tarixining bir nechta versiyalari mavjud.
Rishton nomi „Roshidān“ (yaʼni, dono, oqilona, toʻgʻri yoʻldan yuruvchi) soʻzidan kelib chiqqan. Donishmandlarni, odatda, Roshidlar deb atashgan, tuman nomi ham aynan shunga ishora qiladi.
Rivoyatlarga koʻra, Rishton tumani Fargʻona vodiysidagi tepalikda qal’a yoki istehkom shaklida paydo boʻlgan birinchi aholi punkti yoki shaharlaridan biri hisoblanadi.
Tarixi
Rishton XVIII asrda yirik harbiy va iqtisodiy ahamiyatga ega boʻlgan qalʼa hisoblangan. Bu hududda Xitoy, Hindiston, keyinchalik rus savdogarlari toʻxtab oʻtganlar. Rishtonda qadimdan kulolchilik sanʼati rivoj topgan boʻlib, mashhur Rishton kulollarining mahsulotlari Sharq bozorlarida juda haridorgir boʻlgan. Hozirgi kunda ham Rishton ustalari tomonidan ishlangan sopol lagan, shokosa, koʻzalar va sopoldan ishlangan badiiy buyumlar respublikadan tashqarida juda ham mashhur hisoblanadi.
Montchâlons
Montchâlons Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Rishton
Tarixi
Rishton tumanida mashhur fiqhshunos Burhoniddin ar-Rishtoniy al-Margʻinoniy tavallud topgan (shahardagi „Chinigaron“ qabristonida uning ramziy maqbarasi barpo etilgan).
Montchâlons
Aholisi
65 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,5 km2. Dengiz sathidan 94 – 206 m balandlikda joylashgan.
Rishton
Maqomi
Urushlar va tabiiy ofatlar natijasida aholi punktlarining holati bir necha bor oʻzgargan. Rishton oʻrta asrlarda va XX asr boshlarida shaharga, keyinchalik esa qishloqqa aylantirilgan. 1923—1929-yillarda Sovet hokimiyatining oʻrnatilishi bilan Rossiya imperiyasida mavjud boʻlgan Rossiya grafliklari va volostlar oʻrniga okruglar tashkil etiladi. 1926-yilgacha Rishton cherkovi ham ushbu hududda mavjud boʻlgan, ammo keyinchalik cherkov faoliyati toʻxtatilgan. Oʻzbekiston SSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining 1926-yil 29-sentyabrdagi 5-sonli farmoni bilan Oʻzbekiston Respublikasining Fargʻona viloyati tarkibida, yaʼni maʼmuriy markazi Yuqori Rishton qishlogʻi boʻlgan Rishton viloyati tashkil etiladi. 1934-yilda Sovet partiyasi rahbari Valerian Kuybishev sharafiga qishloq nomi Rishtondan Kuybishevoga oʻzgartiriladi. 1958-yil 8-mayda shahar tipidagi aholi punkti maqomini oladi. O‘zbekiston SSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1977-yil 24-noyabrdagi farmoniga koʻra shahar maqomi berilishi munosabati bilan Kuybishevo qishlog‘idan yana qayta sobiq Rishton nomiga qaytariladi.
Aholisi
Olimlar tomonidan olib borilgan so‘nggi tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, o‘zbek va tojiklarning antropologik tipi miloddan avvalgi birinchi ming yillik oxirida Sayxunning o‘rta va quyi oqimi vodiylarida shakllanib, milodiy II—III asrlarda Farg‘ona, Xorazm va Zarafshon vodiylarida tarqalgan. Bu etnik guruhlarning qadimgi ajdodlari saklar  , massagetlar  , toxarlar (Xitoy (yuechji) manbalariga koʻra) hisoblangan.
Farg‘ona vodiysining etnik tarkibi xilma-xil bo‘lib, unda yashovchi xalqlar va qabilalarning antropologik tarkibida mo‘g‘ullarga oid elementlar nisbatan kamroq rol o‘ynagan. Paleoantropologik maʼlumotlarga koʻra esa, aholining asosiy qismi braxikefal kavkaz tipiga — Oʻrta Osiyo oraliq irqiga mansub boʻlgan. Bu nom fanda Pomir-Fargʻona irqi deb atalgan.
Farg‘onaning etnogenetik aholi istiqmot qiladigan hududlari arablar tomonidan bosib olingandan keyin, VIII-X asrlarda u yerda soʻzlashiladigan aholi tili yanada murakkablashgan. Hududdan eski Fargʻona tili siqib chiqarilgan va aholi orasida yangi fors tili tarqalgan. IX-X asr arab sayohatchilari Rishton shahri, Soʻx va oʻrta asrlarning boshqa shaharlari atrofida aholi punktlari yoʻqligini qayd etganlar.
1882-yilda ushbu hududda 17 970 kishi (shundan 4 900 nafari Rishton markazda), 1909-yilda 21 811 kishi (shundan 6 415 nafari markazda) istiqomat qilgan. Aholisi oʻzbeklar, sartlar, tojiklar va qirgʻizlar va boshqalardan iborat boʻlgan. Maʼlumotlarga koʻra, ruslar soni 10 kishidan oshmagan. 1909-yilda Rishton volosti Boshqird uyezdi tarkibiga kiritilib, volostda 21 811 kishi yashagan.
Rishtonning tashkil topishi va rivojlanishi tarixidan kelib chiqqan holda shunday xulosaga kelish mumkinki, shaharning mahalliy aholisi Farg‘ona vodiysining tub aholisi bo‘lib, qadimdan bu yerda o‘troq aholi yashab kelgan saklar, farg‘onaliklar va so‘g‘dlar avlodlari bo‘lishgan.
Saʼdulla Fathullayev
￼Ассалом алейкум
Rishton
Aholisi
XI asr oxirida Rishton sel tufayli deyarli butunlay vayron boʻlgan va shaharni tiklash jarayonida tabiiy ravishda yangi mahallalar paydo boʻlgan. XII asrdan 1939-yilgacha shahar ikki qismdan iborat boʻlib, eski Qalay-Poyon (Quyi qalʼa) va yangi Qalʼay-Bolo (Yuqori qalʼa) boʻlgan. Ikki qal’aning aholisi Rishtonning yagona aholisini tashkil qilgan.
Oʻzbekiston teatr ijodkorlari uyushmasi
Oʻzbekiston teatr ijodkorlari uyushmasi — sahna sanʼati va uning ijodkorlarini birlashtiruvchi, teatr sanʼati, sahna ijrochilik madaniyatini rivojlantirishga xizmat qiluvchi ijodiy jamoat tashkiloti. Dastlab (19-asrning 2-yarmi) "Musiqa uyushmasi", "Xor jamiyati", "Dramatik sanʼat havaskorlari uyushmasi" kabi nomlar bilan yuritilgan. Uyushma turli mamlakatlardan gastrollar uyushtirish, oʻzbek spektakllariga tomoshabinlar jalb etish va boshqalar vazifalar bilan shugʻullangan. 1945-yilda "Oʻzbekiston teatr jamiyati" tashkil topdi. Oʻzbekistonda faoliyat yuritgan turli uyushmalar negizida ijodiy, targʻibiy, tashkiliy, ijtimoiy tadbirlarni amalga oshirish, teatr madaniyatini rivojlantirish, sahna sanʼatini badiiygʻoyaviy yuksaltirish, ijodkorlar mahoratini oshirish, Oʻzbekiston va jahon sahna sanʼati arboblari muvaffaqiyatlarini targʻib qilish, koʻrik va tanlovlar, dolzarb masalalar boʻyicha bahs, munozaralar oʻtkazish va h.k. vazifalar yuklatildi. Shuningdek, sahna sanʼati namoyandalari haqida kitob, albomlar nashr ettirish, sanʼatkorlar yubileyi, ijodiy va xotira kechalarini oʻtkazish, unvon va mukofotlarga taqdim qilish, teatr rassomlari asarlarining koʻrgazmalarini uyushtirish ishlari bilan ham shugʻullanadi, Qoraqalpoq va viloyat teatrlari jamoalariga yaqindan yordam beradi. 1946, 1962, 1967, 1972, 1976, 1982-yillar Oʻzbekiston teatr jamiyati qurultoylari (I—VI) boʻlib oʻtgan. 1987-yildan uyushma "Oʻzbekiston teatr arboblari soyuzi" nomi bilan yuritilgan. 1998-yildan hozirgi nomda. Uyushmani turli yillarda S.Eshontoʻrayeva, O.Xoʻjayev, Z.Muhammadjonov, ʼ.Qoriyeva boshqargan. 1998-yildan "Oʻzbekteatr" ijodiyi.ch. birlashmasi qoshida faoliyat yuritmoqda (raislari: 1998—2002-yillar M.Abduqunduzov, 2002-yildan Omonulla Rizayev).
Rishton
Aholisi
Rishton aholisi soni boʻyicha Fargʻona viloyatida Fargʻona, Qoʻqon, Margʻilon va Quvadan keyin beshinchi oʻrinda turgan. Shahar 20 kvartalga (mahalla) boʻlingan boʻlib, 2017-yil maʼlumotlariga koʻra, bu yerda 50,2 ming kishi istiqomat qilgan. Shahar aholisining etnik tarkibi xilma-xil boʻlib, 20 dan ortiq millat vakillarini oʻz ichiga olgan. Aholining asosiy qismini tojiklar, oʻzbeklar, ruslar, tatarlar, qirgʻizlar va boshqa millat vakillari tashkil etgan.
Oʻzbekiston teatr ijodkorlari uyushmasi
Bahriddin Nasriddinov.
Rishton
Aholisi
Yangi asr boshidan buyon sodir boʻlgan tarixiy voqealar va mavjud yozma manbalar, arxeologik va ilmiy tadqiqotlar, shuningdek, rasmiy statistika maʼlumotlari tahlil qilinib, qadimgi Rishtonda eramizning boshidan buyon yashovchilar soni taxminan hisoblab chiqilgan.
Madaniyati
Rishton Farg‘ona vodiysining madaniy markazlaridan biri hisoblangan. Shaharning tub aholisi shoir, adabiyotshunos, tarjimon, sharq sheʼriyati va adabiyoti muxlisi, xususan Navoiy, Bedil, O‘zbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi Mirzaabdulla Bokiy Nasriddinov kabi madaniyat arboblari bilan do‘st bo‘lgan. Muqimiy, Furqat, Muxayyira, Zavqiy, Nodim Namangoniy, Rojiy Marg‘iloniy, Ro‘jiy Huqandi kabi o‘z davrining mutafakkirlari nomi ham ushbu hudud bilan bevosita bogʻliq hisoblanadi.
1941 yilda shoir, mutafakkir va davlat arbobi Alisher Navoiy tavalludining 500 yilligiga bagʻishlangan yubiley tantanalarini oʻtkazish boʻyicha tashkiliy qoʻmita aʼzosi Mirzaabdulla Bokiy Nasriddinov Alisher Navoiyning „Tuhfatul-afkor“ qasidasini fors tilidan oʻzbek tiliga tarjima qilgan.
Sovet oʻzbek va tojik teatri va kinosi Hamroyev Ergash, Lutfi Sarimsoqova, Muhammadjon Qosimovlarning saʼy harakatlari natijasida rivoj topgan. Ular Hamza Hakimzoda Niyoziy tomonidan yaratilgan „Boy va mehnatkash“, „Maysaraning ishi“ kabi spektakllarda rol ijro etib, teatr madaniyatining yanada rivojlanishiga oʻz hissalarini qoʻshishgan.
Hozirgi holati
thumb|Rishton kulolchilik sanʼati Hozirgi kunda Rishtonda yigiruv toʻquv fabrikasi, badiiy kulolchilik buyumlari zavodi va yuzlab kichik xususiy kulolchilik sexlari, 3 mingdan ziyod yakka tartibdagi hunarmandlar, Oʻzbekiston Badiiy akademiyasi tasarrufida „Usto Abdullo“ korxonasi faoliyat olib bormoqda. Shuningdek, hududda dehqon va buyum bozorlari ham faoliyat koʻrsatadi.
Shaharda 6 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabi, 2 ta kasb-hunar kolleji, 1 ta litsey mavjud.
Tuman hokimiyati binosi, davlat va maʼmuriy tashkilotlar, 2 ta madaniyat uyi, 1 ta markaziy stadion, 1 ta markaziy kasalxona, 2 ta poliklinika va boshqa tibbiy muassasalar, bir qancha savdo va madaniy xizmat koʻrsatish shoxobchalari ham hozirgi kunda aholiga xizmat koʻrsatadi.
Xunkuda
Xunkuda (gruz. Xunkuda) — Gruziyadagi qishloq.
2014 yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 122 kishi istiqomat qiladi.[1]
Kıyık, Muş
Kıyık — Muş viloyatining Merkez tumanidagi qishloq.
Tarixi
Qishloqning eski nomi 1516-yil yozuvlarida "Xaşxaltağ", 1902-yil yozuvlarida esa Kaşkaldak yoki Kışkıldah deb yuritiladi.
Geografiyasi
Qishloq Muş shahar markazidan 12 km uzoqlikda joylashgan.
Alexander (Iowa)
Alexander AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Franklin okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
175 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 15,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,06 km2. Shundan 11,06 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 387 m balandlikda joylashgan.
Ramtown
Ramtown AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Monmouth County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5932 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 5,3 km2. Shundan 5,3 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Indeys tillari
Indeys tillari - Amerika tub (eskimos va aleutlardan tashqari) aholisining tili. Turli manbalarga koʻra, bu tillarda 35 mln.ga yaqin kishi soʻzlashadi (1992). Bu tillarning barchasi ham genetik jihatdan toʻliq oʻrganilmagan. Eng soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, quyidagi I.t. oilasi mavjud: 1) nadene (Alyaska va Shim.-Gʻarbiy Kanada, AQSH va Meksikaning baʼzi hududlarida tarqalgan), tlingit va hayda (Jan. Alyaskada); 2) alkonkin-ritvan (Sharqiy va Jan. Kanada, Shim.sharqiy AQSH), ritvan (viyot va yurok — Kaliforniyada) va b.; 3) penutian — kaliforniya-penutian tillari (mivok, yokuts va b. — Kaliforniyada); 4) xokaltek (Kaliforniya, Arizona va Meksika viloyatlarida); 5) kado-irokez — irokez tillari (Appalachi, Avliyo Lavrentiy daryosi boʻylab, Eri, Ontario o.lari); 6) siu (Saska-chevan va Montanadan to Jan.shar-qiy Arkanzasgacha); 7) yuto-atstek (Gʻarb. AQSH — Nevada, Yuta, Kolorado, Texas va b. shtatlarda); 8) mayya-soke (Sharqiy, Jan.sharqiy Meksika, toʻliq Yukatan va Gvatemalada); 9) oto-mi-mishteksapotek (Markaziy va Jan. Meksika, Nikaragua jan. va Kosta Rikada); 10) chibcha (Kosta Rika, Panama, Kolumbiya, Venesuela, Ekvador, Peruning bir qis-mi); 11) • aravak (Katta Antil o. Sharqiy Kolumbiya, Shim. Venesuela, Gviana, Ama-zonkaning oʻrta va yuqori qismida, Jan. Amerikaning gʻarb hududlarida); 12) kechua-aymara kechua (Jan. Ekvador, Gʻarbiy Peru va Boliviya, Shim. Chilida) va aymara (Boliviya va Jan.sharqiy Peruda); 13) je (Braziliyaning sharqi, jan. va markaziy qismida); 14) tupi-guarani (Shim., Sharqiy, Jan. Braziliya, Paragvay, Shim. Argentina, Urugvay va b.da) I. t. grammatikasi juda xilma-xil. Inkorporativ, yaʼni polisintetik tillar (kaddo-irokez, yuto-atstek oilasidagi) koʻpchilikni tashkil etadi. Agglyutinativ (affiksatsiya va soʻzlarni qoʻshib soʻz yasash kuchli) boʻlganlari koʻp, flektiv tillar ham mavjud. I. t.ning koʻpchiligi yozuvsiz. Mayya, kechua, sapotek va aymara tillariga oid iyeroglif yozuvli yodgorliklar saklanib krlgan. Amerika qitʼasini yevropaliklar istilo qilgandan soʻng tupi (Braziliya), atstek, kechua va baʼzi b. tillar lotin alifbosi asosidagi yozuvga oʻtdi, bu yozuvda diniy va dunyoviy mavzudagi adabiyotlar vujudga keldi. Hoz. guarani (Paragvay), kechua va qisman aymara tillari milliy adabiy til makrmiga ega. Soʻnggi davrda paydo boʻlgan ilmiy adabiyotlarda I.t. qad. turkiy tillar bilan qarindosh degan qarashlar ham ilgari surilmoqda.
Terlago
Terlago Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 37 km2. 1665 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Boku teleminorasi
Boku Teleminorasi (ozarb. Baki Televiziya Qullesi) — Ozarbayjon poytaxti Bokuda joylashgan teleminora. Balandligi 310 metr boʻlib, Ozarbayjonning eng baland binosi hisoblanadi. Boku Teleminorasi dunyoda balandligi boʻyicha 34-oʻrinni egallaydi.
Tarixi
Boku Teleminorasi SSSR Vazirlar Kengashi qarori va Ozarbayjon SSR Aloqa Vazirligi buyurtmasi asosida SSSR Aloqa Vazirligi instituti loyihasi boʻyicha qurilishi boshlandi.
2008-yilda Boku Teleminorasida kapital rekonstruksiya ishlari olib borildi va 27-qavatda (175-metrda) shahar manzarasini aks etuvchi aylanma restoran barpo etildi.
Brakonidlar
Brakonidlar (Braconidae) -napdaqanotlipar turkumiga mansub foydali (entomofag) hasharotlar oilasi. Tanasining uz. 5–15 mm. Qornining dastlabki 3 boʻgʻimi (segmenti) kalta, baʼzan birinchisi bir oz uzunroq. Oyoqlari, odatda ixcham, boldirida pixi bor, oʻtirgʻich yoki poyasimon qorinli; 2—3boʻgʻimlari oʻzaro harakatsiz birikkan. Qattiq qanotlilar, tangaqanotlilar, tengqanotlilar turkumi vakillarida parazitlik bilan hayot kechiradi. B.ning koʻpgina turlari qandalalar, qoʻngazlar, kapalaklar, arrakashlar, chumolilar va pashshalarning ichki parazitidir. Voyaga yetgan B. gul nektari yoki soʻruvchi hasharotlarning chiqindilari (shirasimon suyuklik) bilan oziqpanadi. Katta yoshdagi lichinkasi xoʻjayin qurtida qishlaydi. Yilda 5— 6 avlod beradi. B.ning koʻpchiligi serpusht (1000 tagacha tuxum qoʻyadi). Oʻrta Osiyoning sugʻoriladigan dehqonchilik mintaqasida B.ning eshilgan apanteles (Apanteles condestus Nees.), porac (Rhogas dimidiatus Spin), mikroplitus (Microplitis spectabilis Hal.), amikroplus [Amicroplus (Macrocentrus) collaris Spin.], brakon (Habrobracon hebetor Say.) va boshqa turlari tarqalgan. Brakonidlar da B. koʻpgina vakillaridan zararkunanda hasharotlarga qarshi biologik kurashda keng foydalaniladi.
Zara Zarib
Zara Zarib (2003 yil 26 yanvarda tug'ilgan) - Bangladeshlik aktyor va musiqachi. U rejissyor Shahriar Nozim Joy tomonidan suratga olingan "Parthona" (2015) toʻliq metrajli Bangla filmidagi Zara Zarib roli tufayli bola aktyor sifatida tanildi. U bir nechta mukofotlarga sazovor bo'lgan, jumladan, eng yaxshi bolalar aktyori sifatida Milliy kino mukofoti.
Bog'iston mahallasi
Bogʻiston mahallasi— Chilonzor tumanidagi mahalla(7-mavze,45-uy). „Oqtepa“, „Qatortol“ va „Lutfiy“mahallari bilan chegaradosh.2005-yil „Oqtepa“mahallasidan ajralib chiqqan. Bu yerlar oʻtmishda bogʻlari bilan mashhur boʻlgani uchun „Bogʻiston“deb atalgan. Aholisi 5150 kishi, asosan oʻzbeklar, shuningdek,20 dan ortiq millat vakillari yashaydi(2009).Mahalla hududida oʻrta maktab,2 ta bolalar bogʻchasi, toʻyxona, masjid,5 ta oziq-ovqat doʻkoni,3 ta dorixona, kafe, sartaroshxona, poyabafzaltaʼmirlash ustaxonasi mavjud.
Pécsbagota
Pécsbagota — Vengriyaning Baranya tumanidagi qishloq.
Ingushiya
thumb|bayroq Ingushiya, Ingushiya Respublikasi — Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi respublika. Maydon 3,6 ming km2. Aholisi 497 ming kishi (2019). Poytaxti — Magas shahar. Maʼmuriy jihatdan 4 tuman, 3 shaharga boʻlinadi.Davlat tili ingush va rus tillaridir.
Tabiati
Ingushiya Katta Kavkaz tizmasi shimoliy yon bagʻrining markaziy qismida joylashgan. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Oʻrtacha temperatura: yanvarda — 3 dan —10° gacha, iyulda 21—23°. Yiliga 1200 mm gacha yogʻin yogʻadi. Asosiy daryosi – Sunja. Tekislikdagi tuprogʻi – dasht tuprogʻi. Togʻlarda keng bargli oʻrmonlar baland togʻ oʻtloqlariga tutashadi.
Aholisi
Ingushlar (371 ming kishi), chechenlar ( 96 ming kishi), ruslar( 6559) turklar (2,4 ming kishi) va b. yashaydi. Ingushlar oʻzlarini galgay deb ataydilar. Dindorlar islom dinining sunna mazhabida.
Tarixi
Ingushlar 7-asrda birinchi bor tilga olinadi. 9-asr oxiri – 13-asr boshlarida I. Alanlar davlati tarkibiga kirgan. 16-asrga qadar togʻlarda alohi-da-alohida (Jerax, Fepin, Galga, Sorin, Metsxal) urugʻqabila jamoalariga uyushib yashab kelgan. 16–17-asrlarda aholi Sunja va Terek daryolari vodiylariga joylashgan. I. yerlarini 1810-yilda Rossiya bosib olgan. 1921-yildan RSFSR tarkibidagi Togʻlilar ASSRga kiritilgan. 1924-yilda I. muxtor viloyati tuzilgan. 1934-yildan Chechen- Ingushiya muxtor viloyati boʻlgan, 1936-yilda u ASSR ga aylantirilgan. I. 1942-yil kuzda nemislar tomonidan bosib olindi. 1943-yil yanvarda ozod etildi. 1944-yilda Chechen-Ingushiya ASSR tugatilib, aholisi Ikkinchi jahon urushi davrida bosqinchilarga yon bosdi, degan tuhmat bilan zoʻrlab Oʻrta Osiyo va Qozogʻistonga koʻchirilgan. 1957-yilda muxtor respublika tiklangan. 1990-yilda Chechen-Ingushiya ASSR Oliy Kengashi davlat suvereniteti haqida deklaratsiya qabul qildi. 1992-yil dekabrda Ingushiya Respublikasi tuzildi.
Xoʻjaligi
Iqtisodiyotida neft qazib olish, neft kimyosi, kimyo, gazni qay-ta ishlash, metallsozlik, trikotaj, oziq-ovqat korxonalari muhim oʻrinda turadi. Qishloq xoʻjaligi, asosan, Sunja va Kam-bileyevka daryolari vodiylarida rivojlangan. Makkajoʻxori, bugʻdoy, suli, arpa, qand lavlagi, kungaboqar, kartoshka yetishtiriladi. Bogʻdorchilik va sabzavotchilik bilan ham shugʻullaniladi. Chorvachiligida qoramol, qoʻy (asosan, mayin tolali jun beradigan qoʻylar), choʻchqa boqiladi.
Adabiyoti
Ingush xalqining oʻziga xos va boy ogʻzaki adabiyoti mavjud. Ammo yozma adabiyoti 20-asr boshlarida shakllandi. Z. Malsagov (1894–1935)ning "Oʻgʻirlangan qiz" pyesasi (1923) ingush tilidagi birinchi bosma asardir. 30-yillarda S. Oziyev, X. Mutaliyev, J. Yandiyev kabi shoirlar, A. Goygov, I. Bazorkin kabi adiblarning asarlari bosilib chikdi. Ikkinchi jahon urushi yillarida J. Yandiyev, M. Xashagulgov, I. Bazorkinlarning fashist bosqinchilarga nafrat ruhidagi asarlari katta ahamiyatga ega boʻldi. 50-yillardan adabiyot badiiy yuksaklikka koʻtarildi, barcha zamonaviy janrlarda, ayniqsa roman janrida salmokli asarlar yaratildi. Birinchi ingush romannavisi S. Chaxkiyevning "Oltin ustunlar", "Boʻrining tunlari" asarlari ingush adabiyotida muhim voqea boʻldi. Ularning birinchisida axloq-odob muammolari koʻtarilgan boʻlsa, ikkinchisi tarixiy mavzuda edi. I. Bazorkinning "Asriy zulmatlar osha" epopeyasi xalqning keyingi bir asrlik hayoti va fikr-oʻylarini ifodalab bergan. 60–90-yillarda sheʼriyat badiiy jihatdan ancha yuksaldi, prozada sermazmun ocherk, qissa, romanlar yaratildi.
Yerevan teleminorasi
thumb|250px Yerevan Teleminorasi — Armaniston poytaxti Yerevanda joylashgan teleminora. Balandligi 311,7 metr boʻlib Armaniston va Kavkazning eng baland teleminorasi hisoblanadi. Dunyoda balandligi boʻyicha 32-oʻrinni egallaydi. Minora shakli uchburchaksimon boʻlib, ogʻirligi 1900 tonnagacha yetadi.
Moorweg
Moorweg Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Wittmund tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 18,65 km2. 896 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Moorwegning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Eschenbach (Sankt Gallen)
Eschenbach  Shveysariyaning Sankt Gallen kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna See-Gaster okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 13.25 km2. 5263 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Eschenbachning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bursa qamali
Bursa qamali-
Çavuşköy, Sungurlu
Chavushkoʻy — Turkiyaning Chorum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 216 nafar (2022).
Fier-Shegan
Fier-Shegan — Albaniyaning gʻarbiy qismidagi Fier okrugidagi qishloq va sobiq munisipalitet. 2015-yilda mahalliy hokimiyat islohotida u Lushnjë munitsipalitetining bo'linmasiga aylandi. 2011-yilgi aholini ro'yxatga olishda aholi soni 7023 nafar kishi edi.
Uchqaptal (Oʻzgan tumani)
Uchqaptal (Үчкаптал) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Oʻzgan tumaniga qarashli qishloq. Yalpoq-Tosh ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 1 332 kishi.
Pele (iloha)
Maʼbuda Pele haqidagi gapiriladigan turli hikoyalarda u Haumea ismli ayol ruhidan tugʻilgan. Bu ruh Gavayining xudolari haqida gapirganda muhim ahamiyatga ega, chunki u Papa yoki Yer Onasi va Vakea, Osmon Otasi, ikkalasi ham oliy mavjudotlarning avlodlari. Shuningdek Pele qadimgi Gavayi qoʻshiqlarida aytilgan „Muqaddas erni shakllantiradigan u“ sifatida ham tanilgan. Pelening birinchi nashr etilgan hikoyalari Uilyam Ellis tomonidan yozilgan.
Afsonalar
alt=|thumb|300x300px| Afsonaga koʻra, Pele Gavayi vulqonlari milliy bogʻidagi [[Kilauea vulqoni|Kilaueadagi Halemaʼumauda yashaydi.]] Kilauea — hozirda faol vulqon boʻlib, Gavayi orolida joylashgan, va u hali ham keng oʻrganilmoqda. Koʻpgina Gavayiliklar Kilaueani „olov xudolari oilasi“ yashaydi deb atashadi, opa-singillardan biri Kilaueani boshqaradi va uning lava oqimini nazorat qilish uchun Pele mas’ul boʻlgan. Gavayi mifologiyasida Pele bilan bogʻliq bir qancha anʼanaviy afsonalar mavjud. Pele vulqonlar maʼbudasi sifatida tan olinishidan tashqari, oʻzining kuchi, ishtiyoqi, hasadgoʻyligi va injiqligi bilan ham mashhurdir. Uning koʻplab ukalari boʻlgan, jumladan Kane Milohai, Kamohoali <span about="#mwt39" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true,&quot;mandatoryTargetParams&quot;:[],&quot;optionalTargetParams&quot;:[]}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Okina&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Okina&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwMg" typeof="mw:Transclusion mw:Entity">ʻ i, Namaka va <span about="#mwt40" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true,&quot;mandatoryTargetParams&quot;:[],&quot;optionalTargetParams&quot;:[]}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Okina&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Okina&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwNQ" typeof="mw:Transclusion mw:Entity">ʻ  iaka ismli koʻplab opa-singillari, eng mashhurlari Hiiakaikapoliopele (Pelening bagʻrida Salom ). Ular odatda Haumeaʼnın avlodlari hisoblanadilar. Pelening opa-singillari orasida turli xil shamol, yomgʻir, olov, okean toʻlqin shakllari va bulut shakllarining xudolari mavjud. Uning uyi Yerdagi eng faol vulqonlardan biri boʻlgan Kilauea choʻqqisidagi Halemaʼumaʼu deb nomlangan olov chuquri ekanligiga ishoniladi, ammo uning hududi i Katta orolidagi barcha vulqon faolligini oʻz ichiga oladi.
Pele — vulqonlarda yashovchi boshqa foydasiz xususiyatlarga ega xudolarga oʻxshash xususiyatlarga ega, xuddi Kanar orollaridagi (Ispaniya) Guanche mifologiyasidagi iblis Guayota kabi, Teide vulqonida yashovchi va aborigen Guanches tomonidan vulqon otilishi uchun javobgar deb hisoblanadi.
Afsonaga koʻra, Pele oʻzi kanoeda Taiti orolidan Gavayiga sayohat qilgan deb ishoniladi. Sayohat chogʻida u turli orollarda oʻz olovlarini yaratmoqchi boʻlgan, ammo singlisi Namaka unga chek qoʻymoqchi boʻlib, uni taʼqib qilardi. Oxir-oqibat, ikki opa-singillar bir-birlari bilan jang qilishdi va Pele halok boʻladi. Bu voqea bilan uning tanasi yoʻq boʻldi, lekin uning ruhi Kilaueadagi Halemaʼumauda yashaydi. Ularning aytishicha: „Uning tanasi vulqondan chiqqan lava va bugʻdir. Shuningdek, u oq it, kampir yoki goʻzal yosh ayol sifatida koʻrinishini oʻzgartirishi mumkin.“
Olov maʼbudasi roli va vulqonlar bilan kuchli aloqasi bilan bir qatorda, Pele „hula maʼbudasi“ sifatida ham qabul qilingan. U hula tarixida birinchi boʻlib hula raqsga tushgan singlisi Hi iaka tufayli muhim shaxs sifatida koʻriladi. Pelening huladagi ahamiyati natijasida unga va uning oilasiga bagʻishlangan koʻplab hula raqslari va qoʻshiqlari boʻlgan. Hula Pelega bagʻishlanganligi sababli, raqs koʻpincha uning shiddatli shaxsiyati va vulqonlarning harakatini ifodalovchi tarzda ijro etiladi.
Chiqib ketish versiyasi
Hikoyaning bir versiyasida Pele — Fata Morgana kabi suzuvchi erkin yer — Kuaihelani mistik mamlakatida Kanehoalani va Haumea qizi. Kuaihelani Kaxiki (Kukulu o Kahiki) mintaqasida edi. U oʻt oʻchiruvchi Lono-makua bilan onasining oloviga yaqin turadi. Uning katta singlisi Na-maka-o-Kaha <span about="#mwt60" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true,&quot;mandatoryTargetParams&quot;:[],&quot;optionalTargetParams&quot;:[]}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Okina&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Okina&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwWg" typeof="mw:Transclusion mw:Entity">ʻ, dengiz maʼbudasi, Pelening orzusi vatanni boʻgʻib qoʻyishidan qoʻrqadi va Peleni haydab yuboradi. Kamoxali Peleni janubga Honua-ia-kea deb nomlangan kanoeda, singlisi Hi <span about="#mwt61" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true,&quot;mandatoryTargetParams&quot;:[],&quot;optionalTargetParams&quot;:[]}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Okina&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Okina&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwXQ" typeof="mw:Transclusion mw:Entity">ʻ iaka va akalari Kamohoaliʻ, Keyn-milo-hai, Keyn-apua bilan olib, Gavayi orollari ustidagi orollarga yetib keladi. U yerda Keyn-milo-xay Mokupapapada, shunchaki rif boʻlib, uni inson yashashi uchun yaroqli qilib qurish uchun qoldiriladi. Okeandan 800 fut balandlikdagi Nixoada Pele Lexuaga tashrif buyurganidan keyin va kau-noʻya gulchambarini qoʻygandan keyin Keyn-apuani tark etadi. Pele akasiga achinib, yana uni koʻtarib oladi. Pele yangi uy tanlash uchun Paʼoa tayogʻidan foydalangan. Bir guruh hikoyalar Namakaokaxaining taʼqibi haqida hikoya qiladi, u Peleni parchalab tashlaydi. Uning suyaklari, KaiwioPele, Kaxikinuida tepalikni tashkil qiladi, uning ruhi oroliga qochib ketgan deb ishoniladi.
Toʻfon versiyasi
Boshqa bir versiyaga koʻra Pele ota-onasi Keyn-xoa-lani va Ka-hina- ʻi, aka-uka Ka-moho-  va Kaxuila-o-ka bilan „bulutlarga yaqin“ mamlakatdan keladi. Eri Vahieloadan (shuningdek, Vahialoa deb ataladi) uning Laka ismli qizi va Menehune ismli oʻgʻli bor. Pele-kumu-xonua erini oʻziga tortadi va Pele uni izlab sayohat qiladi. Dengiz uning boshidan Kanaloa (ehtimol, hozir <span about="#mwt64" data-cx="[{&quot;adapted&quot;:true,&quot;targetExists&quot;:true,&quot;mandatoryTargetParams&quot;:[],&quot;optionalTargetParams&quot;:[]}]" data-mw="{&quot;parts&quot;:[{&quot;template&quot;:{&quot;target&quot;:{&quot;wt&quot;:&quot;Okina&quot;,&quot;href&quot;:&quot;./Andoza:Okina&quot;},&quot;params&quot;:{},&quot;i&quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwaA" typeof="mw:Transclusion mw:Entity">ʻ olave deb nomlanuvchi orol) yeriga quyiladi va uning akalari: O the sea, the great sea! Forth bursts the sea: Behold, it bursts on Kanaloa! Quruqlikni suv bosadi, keyin esa chekinadi; Bu suv toshqini Kai a Kahinalii („Ka-hina-li i dengizi“) deb ataladi, chunki Pelening dengiz bilan aloqasi uning onasi Kahinaliidan oʻtgan deb ishoniladi.
Pele va Poliahu
Pele Gavayi qor maʼbudasi Poliaxu va uning opa-singillari Lilinoe (yomgʻir maʼbudasi), Vayau (Vayau koʻli maʼbudasi) va Kahoupokane (kapa yasash faoliyati momaqaldiroqni keltirib chiqaradigan kapa ishlab chiqaruvchi)ning raqibi hisoblanadi., yomgʻir va chaqmoq). Kahoupokane tashqari hamma Mauna Keada yashaydi. Kapa ishlab chiqaruvchisi Hualalayda yashaydi.
Bir afsonada aytilishicha, Poliaxu oʻz doʻstlari bilan Mauna Kea shahridan Hamakua janubidagi oʻtloqli tepaliklar boʻylab chana poygalarida qatnashish uchun kelgan. Pele chiroyli notanish qiyofasida keladi va uni Poliaxu kutib oladi. Biroq, Pele Mauna Keaning maʼbudasiga hasad bilan gʻazablandi. U Mauna Kea gʻorlarini ochadi va ulardan Poliaxu tomon oʻt yoqadi, qor maʼbudasi choʻqqi tomon qochib ketadi. Poliaxu nihoyat uning yonayotgan qor mantiyasini ushlab, togʻdan oʻtishga muvaffaq boʻldi. Zilzilalar orolni larzaga keltirdi, qor mantiyasi olov favvoralariga yetib borguncha, lavani sovutib, qattiqlashtirdi. Lava daryolari Mauna Loa va Kilaueyaga qaytarildi. Keyinchalik janglar ham Pelening magʻlubiyatiga olib keldi va orolning shimoliy qismida qor maʼbudalarining, janubiy qismida Pelening ustunligini tasdiqlanadi.