cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ljupcho Doriyev
Klub
Ljupcho Doriev oʻzining yoshlik faoliyatini Akademiya Pandev bilan 2014-yilda Horizont Turnovo bilan birinchi professional shartnomasini imzolaganidan soʻng boshlagan va oʻsha yili atigi 5 ta oʻyin oʻtkazishga muvaffaq boʻlgan. Keyin u oʻzining „Akadeya Pandev“ yoshlar klubiga oʻtdi va u erda 2015—2020-yillar davomida 71 ta oʻyin oʻtkazdi va 24 ta gol urdi. Klubdagi uzoq 5 yillik faoliyatidan soʻng u „Shkendiya“ jamoasiga oʻtishga qaror qildi. 2023-yilgimavsum yozgi transfer oynasida Oʻzbekiston Superligasi jamoasi „Soʻgʻdiyona“ Jizzax jamoasi bilan shartnoma imzoladi.
Hashar
Hashar — nemislar, hindular, oʻzbeklar, ayrim boshqa turkiy xalqlar orasida udumga aylangan ijtimoiy hamkorlik va begʻaraz yordam shakllaridan biri. Asosan, tezkorlik bilan bajarish zarur boʻlgan ishlar (hosilni zudlik bilan yigʻib olish) va katta mehnat talab insho-otlarni bunyod etish (kanal qazish, yoʻl va koʻpriklar qurish)da qoʻllangan. Hashar ariq qazish, imorat qurish kabi ishlarda bir necha kun ham davom etgan. Mas, Oʻzbekistondagi Katta Fargʻona kanali umumxalq hashar vositasida bunyod etilgan. 1966-yil 26-aprelda Toshkentda roʻy bergan zilzila oqibatlari ham umumxalq hashar orqali tugatilgan. Oʻzbekiston istiqlolidan soʻng hashar yangicha mazmun kasb etib, Roʻza va Qurbon hayitlari, Navroʻz, Mustaqillik bayramlari yoki muhim sanalar oldidan umumxalq xayriya hashari oʻtkazish anʼanaga aylandi.
Parazit (film, 2019)
Parazit (기생충, Gisaengchung) 2019-yilda katta ekranlarga chiqqan, Bong Joon-ho tomonidan suratga olingan qora komediya va triller janrlaridagi Janubiy Koreya filmidir. Filmda oʻynagan aktyorlar Song Kang-ho, Lee Sun-kyun, Cho Yeo-jeong, Choi Woo-shik va Park So-damdir.
Ushbu film 92-Oscar mukofotlarini topshirish marosimida eng yaxshi xorijiy film nominatsiyasida hamda yilning eng yaxshi filmi nominatsiyasida gʻolib chiqdi. Shu tariqa, tarixda ilk bor ingliz tilida boʻlmagan film Oscarning bosh mukofotiga loyiq koʻrildi.
NGC 1853
NGC 1853 Oltin Baliq yulduz turkumidagi SBcd tipli galaktikadir.
Zərnava
Zarnava — Ozarbayjonning Ismoilli tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitet. 872 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet tarkibiga Zarnava, Aşağı Zarnav, Mushkamir qishloqlari kiradi.
Isle of Palms (Janubiy Karolina)
Isle of Palms  — AQShning Janubiy Karolina shtatining Charleston okrugida joylashgan shahardir. 2010-yilgi aholini roʻyxatga olishda aholi soni 4133 kishini tashkil qilgan.
NGC 1853
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Isle of Palms (Janubiy Karolina)
Geografiyasi
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, Isle of Palmsning umumiy maydoni 14.1 km2 tashkil qiladi, shundan 11.5 km2 quruqlik va 2.6 km2 suvdir.
Demografiyasi
2010-yildagi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 4 133 kishi istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 743,6 nafar kishi toʻgʻri keladi. Shaharning irqiy tarkibi 97,65% oq tanli, 1,06% ispan yoki latino, 0,56% afro-amerikalik, 0,75% osiyolik, 0,15% tubjoy amerikalik, 0,17% boshqa irqlardan va 0,73% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi.
Shaharda 1 828 ta uy xoʻjaliklari boʻlib, ulardan 20,1%i ular bilan birga 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 62,4% er-xotinlar birga yashagan, 6,4% eri boʻlmagan ayollar va 28,8% oilasiz edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 20,9 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 7,5 foizida 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor edi. Uy xoʻjaligining oʻrtacha kattaligi 2,26 va oilaning oʻrtacha kattaligi 2,66 edi.
Shahar aholisi keng tarqalgan boʻlib, 17% 18 yoshgacha, 3,2% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 23,8% 25 yoshdan 49 yoshgacha, 31,8% 50 yoshdan 64 yoshgacha, 22,6% 65 yosh va undan kattalar edi. Oʻrtacha yoshi 47 edi. Har 100 ayolga 98 erkak toʻgʻri keladi.
Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 76 170 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 88 874 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 60 640 dollarni, ayollarniki esa 37 500 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 44 221 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 1,7 foizi va aholining 3,4 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 4,3 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 1 foizi qashshoq hisoblanadi.
Westerland
Westerland Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan aholi punktidir. Nordfriesland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,45 km2. 8973 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Westerlandning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Rigny-Ussé
Rigny-Ussé Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Chinon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
505 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,1 km2.
Rolling Meadows
Rolling Meadows AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Cook County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
23682 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 14,1 km2. Shundan 14,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
IC 3817
IC 3817 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi P (pekuliar galaktika) tipli galaktikadir.
Dell (Arkansas)
Dell AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Mississippi okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
251 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 109,1 nafar kishi.
Randegg
Randegg Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Scheibbs (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 51.87 km2. 1951 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Dell (Arkansas)
Geografiyasi
Maydoni — 2,3 km2. Shundan 2,3 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 73 m balandlikda joylashgan.
Dashtakar
Dashtakar — Armanistonning Ararat viloyati Veri tumanidagi qishloq.
Semons
Semons Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Vienne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
291 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 28,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,4 km2. Dengiz sathidan 388 – 564 m balandlikda joylashgan.
Rillé
Rillé Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Tours tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 25,0 km2.
Dung
Dung Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Montbéliard tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
579 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 180,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,2 km2. Dengiz sathidan 320 – 435 m balandlikda joylashgan.
Brannay
Brannay Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Sens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
496 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 45,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,9 km2.
Windsor (Wisconsin)
Windsor AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Dane County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
5286 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 79,9 km2. Shundan 79,6 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir.
Zeyvə(Ismailli
Zeyva — Ozarbayjonning Ismoilli tumani qishloq va munisipalitetdir. 1003 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet tarkibiga Zeyva, Xankendi, Kurduvon qishloqlari kiradi.
Formatsiya
Formatsiya (lot. formato — hosil boʻlish) (geologiyada) — hosil boʻlish sharoitlarining umumiyligi bilan oʻzaro bogʻliq boʻlgan togʻ jinslarining tabiiy va qonuniyatli uygʻunligi; Yer poʻsti asosiy strukturaviy zonalari rivojlanishining muayyan bosqichlarida vujudga keladi. "F." terminini dastlab 18-asrda nemis geologi G. Fyuksel muayyan tarkibli va stratigrafik holatli choʻkindi jinslarni ifodalash uchun ishlatgan. Umumiy tektonik rejimning tipiga koʻra platforma, oraliq, geosinklinal F.lar va ularning guruxlari farq qilinadi. F. fatsiyalar va yotqiziklarning genetik tiplari majmuidir. Uning chegaralari vaqt oʻtishi bilan oʻzgarib turadi, turli tiplari har xil yoshdagi yotqiziqlarda takrorlanib, xususiyatini bir oz oʻzgartiradi. F. moddiy tarkibi, tektonik belgilariga koʻra tasniflanadi. Uning litologik, petrografik (magmatik va metamorfik), vulkanogen, rudali va boshqa turlari mavjud. Magmatik F.lar maʼlum geologik sharoitlarda Yer poʻstidagi biron uchastka taraqqiyotining ayrim bosqichlarida hosil boʻlgan magmatik togʻ jinslari toʻplamidan iborat. Metamorfik F. tektonik strukturalarga ega boʻlgan metamorfik togʻ jinslarining paydo boʻlish umumiyligi qonuniyatlariga asosan ajratiladi. Metasomatik F. kam oʻrganilgan. Ruda F.si (xromit, polimetalloltinkvars va boshqalar) magmatik va metasomatik F. bilan uzviy bogʻliq. Bu sohani oʻrganish alohida yoʻnalishni kasb etdi. Iklim sharoitlariga koʻra aridli, gumidli va b; litologikpetrografik asosiy belgilariga koʻra — karbonatli, terrigenli, galogenli, vulkanogenli va boshqa F. va ularning guruxlari ajratiladi. .F.ning tiplari bilan foydali qazilmalarning turlari bogʻliq. Shu sababli, litologiya, paleogeografiya va tektonikada hamda turli foydali qazilmalarning joylashish qonuniyatlarini oʻrganish va ularni qidirishning ilmiy asoslarini ishlab chiqishda formatsion analizning ahamiyati katta.
Andriy Mishchenko
Andriy Mishchenko (Андрій Петрович Міщенко; 1991-yil 7-aprel da tugʻilgan) — Fargʻonaning „Neftchi“ klubida oʻynaydigan ukrainalik professional himoyachi.
Futbolchilik faoliyati
U futbol oʻynashni „Poltava-Yoshlar“ jamoasida boshlagan va u erda ikki yil oʻtkazgan.
Gurb
Gurb Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan shahardir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 51,6 km2. Aholisi — 2526 kishi (2010).
Andriy Mishchenko
Futbolchilik faoliyati
2014-yil mart oyida u Ukraina Premer-ligasining „Sevastopol“ klubi bilan shartnoma imzoladi.
Zuzenhausen
Zuzenhausen Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rhein-Neckar-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,64 km2. 2182 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Zuzenhausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Andriy Mishchenko
Futbolchilik faoliyati
2021-yil mart oyida Mishchenko "Istiqlol" klubiga sinov tariqasida qo‘shildi, 2021-yil 29-martda klub bilan bir yillik shartnoma imzoladi.
Durnes
Durnes Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
154 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 18,1 nafar kishi.
Har bir bolaga bir laptop
"Har bir bolaga bir laptop" (One Laptop per child) loyihasi dunyodagi rivojlanayotgan mamlakatlardagi, shaxsiy komp'yuter olishga qurbi yetmaydigan aholi qatlamining farzandlarini qulay va arzon kompyuter bilan ta'minlashga qaratilgan loyihadir. Bunday laptoplar ko'p qulayliklarga ega bo'lmagan, yaxshi rivojlanmagan joylarda ishlatish uchun ham mo'ljallangandir. Va, eng asosiysi uning narxining arzonligidir. thumb|[[Luiz Inácio Lula da Silva, Braziliya prezidenti, laptop prototipi bilan.]]
Hasip
250px|thumb Hasip — so‘yilgan qo‘y yoki qoramolning ichagiga go‘sht, jigar, qorataloq kabilarning qiymasi va guruch aralashtirib solinib, qozonda qaynatib yoki qasqonda dimlab tayyorlanadigan taom.
To‘y,  bayram dasturxoniga, aziz mehmonlarga atab  tayyorlanadigan  ushbu tansiq taom  uzoq  o‘tmishda kelib  chiqqan bo‘lib,  barcha  shahar va  qishloqlar  oshxonalarida unutilmay  saqlanib  keladi. Qo‘y ichagiga yaxshilab iylangan tuxum bilan pishirilgan guruchni solib ,,tuxum hasipi”, maxsus usulda tayyorlangan ,,dimlama hasip”; ivitilgan guruch bilan qora jigar aralashmasidan pishirilgan ,,guruch hasip”lar hozirgacha sevimli taomlar hisoblanadi.
Turlari
Hasipning odatiy hamda dimlama hasip, tuyma hasip, ochiq hasip kabi turlari mavjud. Har biri o‘ziga xos usulda tayyorlanadi.
Tayyorlanishi
Hasip (oddiy) tayyorlash  uchun  qo‘y  va  molning  yog‘li ichagi zarur  bo‘ladi. Ichakni ag‘darib iliq suvda tuz ishqab bir necha bor yuviladi. Shilliq  moddasi, qo‘lansa hididan xalos qilish uchun bir necha soat iylangan qatiqqa yoki zardobga botirib  qo‘yiladi. Agar zardob ham, qatiq ham bo‘lmasa unda lavr  yaprog‘i, qalampir  munchoq solib  qaynatilgan  va sovutilgan, margansovka  eritilgan suvga botirib  qo‘yiladi (3 litr suvga 3-4  lavr yaprog‘ i, 5-6 dona qalampir munchoq va margantsovka  kristalidan juda oz miqdorda:  pichoq uchida  olinganining 1/3  qismi). Qatiqda ham,  qaynatmada  ham 2 soat ivigandan  so‘ng ichak olinib yana bir necha bor yaxshilab yuviladi va bir uchi arqoq ipda chigiladi  va ichiga tayyor qiyma solish kerak. Qiymasini quyidagicha tayyorlanadi: lahm  go‘sht, o‘pka, taloqdan olib go‘shtqiymalagichdan o‘tkazamiz, qiymaga  mayda chopilgan  piyoz, yuvilgan guruch qo‘shasiz, tuz va murch sepib, suv quyasiz-da yaxshilab aralashtiramiz. Ichakning bog‘lanmagan  tomoniga varonka qo‘yib haligi suyuq  qiymani quyamiz  va bu uchini ham bog‘lab, sovuq suvli idishga solib asta  qaynatiladi. Qaynab chiqishi  bilan hasipning bir necha joyiga igna uriladi, aks  holda  yorilib ketishi  mumkin. O‘rtacha  olovda 1  soatcha  qaynagandan so‘ng pishadi. Tayyor hasipni qozondan olib havoda sovutamiz. Dasturxonga tortishda yaxshi qotgan bo‘lsa,  eni  2-3  sm keladigan parraklarga, uncha  qotmagan  bo‘lsa,  sal uzunroq 6-8  sm li bo‘laklarga kesamiz-da, laganga yo likoplarga solib  ziralangan  piyoz  bilan  birga  keltiramiz.
Ko‘rinishi: sirtida yog‘  tugunchalari bor ichak ichida  pishgan guruch  va  go‘sht bo‘lakchalari.
Mazasi:  ichak, o‘pka, go‘sht, qorajigar, guruch va piyozning birikma lazzati. Ichidagi  murch va yuziga  sepilgan zirali piyoz hidi ishtaha ochadi.
Kerakli masalliqlar: 1 metr qo‘yning yog‘li ichagiga bitta taloq (qora jigar), 200 gr o‘pka, 200 gr lahm go‘sht, 1 stakan guruch, 2 bosh piyoz, 2 stakan iliq  suv  kerak. Tuz  va murch  ta’bga ko‘ra. Zirali piyoz  uchun  esa  2 bosh mayin to‘g‘ralgan  piyoz, pichoq uchida murch  va zira kerak bo‘ladi.
Dimlama hasipning tayyorlanishi  ham, retsepti ham  dasturxonga  tortilishi va  parhezlik  xosiyatlari xuddi  oddiy hasipdagidek. Farqi  shuki,  bu  tansiq  taomning pishirilishi  mantiqasqonda bajariladi. Qaynab  chiqqach, hasipning bag‘ riga  issiq o‘tganda  bir  necha  joyiga igna  uriladi. Pishish  muddati 45-50 minut. Qasqon ostidagi bo‘limiga  suyaklarni va  to‘g‘ralgan  piyoz  solib qaynatsangiz  yaxshigina  sho‘rva bo‘ladi. Buni issig‘ida  qatiqlab, rayhon,  kashnich  bilan dasturxonga  tortamiz. Hasipni  esa  havoda sovitib  yaxna  ovqat  tarzida  beriladi.
Kerakli masalliqlar: 1 metr qo‘yning yog‘li ichagiga bitta qora jigar, 200  gr  o‘pka, 200  gr  lahm go‘sht, 1 stakan  guruch, 2 bosh  piyoz, 2 stakan  iliq suv, tuz  va  murch  ta’bga ko‘ra  olinadi. Sho‘rvasiga qiymadan ajragan  suyak, 10  gr  dumba  yoki  charvi yog‘,  2 bosh  piyoz, tuz esa ta’bga ko‘ra.
Tuyma hasip. Qo‘y yoki molning qora kesak go‘shtidan shapaloqdek  kesib  olib  tuz va zira sepiladi va mayda to‘g‘ralgan piyoz bilan birga keliga solib  tuyiladi. Go‘sht ezilib qiymasimon bo‘lganda olib, charvi yog‘idan mayda to‘g‘rab, mijib aralashtiriladi. So‘ngra bundan bo‘lakchalar uzib olib oshtaxta  ustida bodringga o‘xshatib dumalatiladi. Ichakni  tayyorlab, ichiga  haligi bodring  taxlit yumalatilgan go‘shtni  solinadi, to‘lgach  puch qolgan oralariga iliq suv quyib  to‘latiladi-da arqoq ip  bilan  mahkam chigiladi. Buni  sovuq  suvli  qozonga solib asta qaynatib  pishiriladi. Pishish  muddati 1 soat. Tayyor bo‘lgach, olib  havoda sovitiladi va kesib laganga (likopchaga) tuzab zira piyoz bilan birga  dasturxonga  tortiladi.
Ko‘rinishi: ichak ichida pishgan qora go‘sht, onda-sonda oqyog‘i ham  ko‘rinadi. Bu  xuddi  qazini eslatadi,  biroq  undan  ingichkaroq.
Mazasi: chaynarli,  go‘sht, yog‘,  piyoz  va  ziraning umumiy  lazzati.
Kerakli masalliqlar: 1  metr qo‘yning  yog‘li  ichagiga 600 gr  lahm  go‘sht, 100 gr  charvi  yog‘, 2-3  bosh piyoz,  zira  bilan  tuz  esa ta’bga  ko‘ra  olinadi.
Foydali xususiyatlari
Umuman, hasip  xalq  tabobatida oshqozon, ichak,  taloq  va  jigar  xastaliklariga  parhez qilingan. Darhaqiqat, hasip ko‘ngilga urmaydigan  va  tez  hazm  bo‘ladigan  taomdir. Go‘shtli taomlarning foydali xususiyatlari azaldan e’tirof etilgan. Go‘sht  oqsil –  insonning  miya  neyronlarini  oziqlantiruvchi  eng  muhim  moddaning manbayidir.
Rappottenstein
Rappottenstein Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Zwettl (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 65.76 km2. 1756 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Rome (Illinois)
Rome AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Peoria County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1776 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 4,9 km2. Shundan 4,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 141 m balandlikda joylashgan.
NGC 1854
NGC 1854 Oltin Baliq yulduz turkumidagi GCL (sharsimon klaster) tipli sharsimon klasterdir.
Ushbu obyektni James Dunlop 1826-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Argun
Argun:
Westermoor
Hududi
Westermoorning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kolovratkalar
Kolovratkalar, boshaylangichlilar (Rotatoria) — toʻgarak chuvalchanglar tipiga mansub umurtqasiz hayvonlar sinfi. Boʻyi 0,04—2,5 mm, 2000 tacha turi bor. Tanasi kutikala bilan qoplangan, 3 boʻlim: bosh, tana va oyoqdan iborat (baʼzi K.da hamma boʻlimlar qoʻshilib ketgan). Bosh tomonida doira boʻlib 2 qator joylashgan kipriklari ogʻiz aylangich apparatni hosil qiladi. Kipriklarining maʼlum tomonga qarab bir meʼyorda tebranishi tufayli suzib yuradi va mayda organizmlarni ogʻziga tortib oladi. Nerv sistemasi xalqum usti gangliysi va undan chiqadigan nervlardan, sezgi organlari esa koʻz (koʻpincha bitta) va paypaslagichlardan iborat. Ayirish organi juft protonefridiy tipida. Kon aylanish va nafas olish sistemasi yoʻq. Erkaqlari urgʻochilaridan ancha kichik. K. chuchuk va shoʻrtob suvlarda, baʼzan dengiz va tuproqda yashaydi. Planktonxoʻr yosh baliklar uchun oziq boʻladi.
Hasharotlar introduksiyasi
Hasharotlar introduksiyasi — hasharotlarni oʻzi yashab turgan joydan boshqa, yangi hududlarga kelti-rib agrobiotsenoz entomofaunasini sunʼiy boyitish. Muhim xoʻjalik ahamiyatiga ega. Oʻsimliklarni biologik himoya usulida Hasharotlar introduksiyasidan keng foydalaniladi. Odatda, bir tur zararku-nanda hisobiga yashashga ixtisoslashgan entomofag va akarifaglar intro-duksiyasi yaxshi samara beradi. Oʻzbekistonda 24 tur entomofag va aka-rifag introduksiya qilingan boʻlib, shundan 11 turi yaxshi iqlimlashgan; ular zararkunanda hasharotlar miq-dorini xoʻjalik uchun sezilmaydigan darajada saqlab turadi. Jumladan, qonli bit paraziti afelinus (1931), komstok qurti paraziti psevdafikus (1945) yaxshi iqlimlashdi. Iqlimlashmagan turlardan esa mavsumiy dalaga qoʻyish usulida foydalaniladi. Oʻzbekistonda 1967-yildan iqlimlashtirilgan trixogramma gʻoʻza hamda sabzavot ekinlari zararkunandalaridan — tunlamlarga qarshi muvaffaqiyatli qoʻllanmoq-da. Issiqxonalardagi oʻrgimchakkanalarga qarshi yirtqich kana — fito-seyulyusni (Oʻzbekistonga 1969-yilda olib kelingan) qoʻllash yaxshi samara bermoqda.
Juvayniy (shoir)
Muhammad bin Hammaviya Juvayniy — "Nasoyim ul-muhabbat"da tilga olingan tasavvuf shayxi. Kunyasi — Abu Abdulloh. Tasavvufga bagʻishlangan „Salavot ut-tolibin“ kitobining muallifi. Shariat va tariqat ilmlarini muvofiq­lashtirgan soʻfiylardan.
Alisher Navoiy „Naso­yim ul-muhabbat“ga "Nafahot ul-uns"­dan ushbu shayx haqidagi bobni aynan kiritgan.
Sandra Bernhard
Sandra Bernhard (1955-yil 6-iyunda tug'ilgan) - amerikalik aktrisa, qo'shiqchi, komediyachi va yozuvchi. U birinchi marta 1970-yillarning oxirida o'zining stend-komediyasi bilan e'tiborni tortdi, u yerda u tez-tez mashhur madaniyat va siyosiy arboblarni tanqid qildi.
U, ehtimol, to'rtinchi mavsumdan (1991) 1997-yilda shouning oxirigacha ABC sitcom Roseanne -da Nensi Bartlett Tomasni tasvirlashi bilan mashhur. U Pose FX drama seriyasida hamshira Judi Kubrak rolini o'ynadi. U Comedy Central ning barcha davrlarning 100 ta eng zo'r stend-uplari ro'yxatida 96-o'rinda.
Yoshligi
Bernhard 1955-yil 6-iyunda Michigan shtatining Flint shahrida Jeanette (née LaZebnik) va proktolog Jerom Bernxardning qizi bo‘lib tug‘ilgan. Ota-onasi uni konservativ yahudiy sifatida tarbiyalagan.
Uning uchta katta akasi bor: Dan, Devid va Mark. 10 yoshida uning oilasi Arizonaga ko'chib o'tdi U Skotsdeyldagi Saguaro o'rta maktabida o'qigan va uni 1973-yilda tugatgan
Karyerasi
Bernhard Komediya do'konida asosiy narsaga aylandi. Uning komediyachi sifatida mashhurligi oshgani sayin, u 1977-yilda Richard Pryor shousida yordamchi o'yinchi sifatida ishtirok etdi Kechki tok-shoularda mehmonlar ishtirok etishdi. Uning katta tanaffusi 1983-yilda Martin Skorseze tomonidan "Komediya qiroli" filmida ta'qibchi/o'g'irlab ketuvchi Masha rolini o'ynashga tayinlanganida sodir bo'ldi, buning uchun u Milliy Kinotanqidchilar Jamiyatining "Eng yaxshi ikkinchi plandagi aktrisa" mukofotiga sazovor bo'ldi. U Devid Lettermanning NBC dasturida Devid Letterman bilan kechki tunda tez-tez mehmon bo'lib, 1983-yildan boshlab 28 marta ishtirok etdi
Shaxsiy hayoti
Bernhard biseksual va LGBT huquqlarining kuchli tarafdori. 1998-yil 4-iyulda u qizini dunyoga keltirdi, uni 20 yildan ortiq hamkori Sara Svitser bilan birga tarbiyalagan.
Dodda Devarapadu (Andxra Pradesh shtati Kieishna tumani)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Doddadevarapadu — Hindistonning Andxra-Pradesh shtatining Krishna tumanidagi Veerullapadu Mandaldagi qishloq.. Andhra Pradesh va Telangana chegarasida joylashgan. U 124- kmda joylashgan Machilipatnam tuman shtab-kvartirasidan g'arb tomonda. Vijayawada, Jaggaiahpet, Nuzvid, Doddadevara paduga yaqin shaharlardir.
IC 3818
IC 3818 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi S (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Septème
Septème Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Vienne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1673 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 77,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,5 km2. Dengiz sathidan 188 – 386 m balandlikda joylashgan.
Brienon-sur-Armançon
Brienon-sur-Armançon Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Yaylapınar, İliç
Yaylapınar — Turkiyaning Erzinjcan viloyati İliç tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 21 nafar (2022).
Brienon-sur-Armançon
Aholisi
3071 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 98,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 31,2 km2.
Shovot
Shovot — Xorazm viloyati Shovot tumanidagi shaharcha (1972-yildan), tuman markazi. Shovot kanalining chap sohilida. Viloyat markazi (Urganch shahri)dan 40 km shimoli-gʻarbda, temir yoʻl stansiyasi. Aholisi 15,8 ming kishi (2004). 1681-yilda Eski Vadoq kanali oʻrnida yangi Shohobod (Shovot) kanalining barpo etilishi munosabati bilan Xiva xoni Anushaxon Abulgʻoziy Bahodirxon oʻgʻli tomonidan asos solingan va nomini ushbu kanal (Shohobod, shevada Shovot) nomidan olgan. Shoxlar degan manolarda keladi
Iqtisodi
Shovotda paxta tozalash, gʻisht, podshipnik zavodlari, ipyigiruv fabrikasi, un, maishiy xizmat koʻrsatish ktlari, avtokorxona va boshqalar joylashgan. Mustaqillik yillarida 10 ta yirik (charm ishlab chiqarish, temirbeton, „Binokor“ maishiy xizmat koʻrsatish, „Istiqbol“, „Oʻzbekiston“ va boshqalar) korxona ishga tushirildi. „Semurgʻ“, Oʻzbekiston — Germaniya „Shovotteks“ qoʻshma korxonalari faoliyat koʻrsatadi.
Ijtimoiy soha
Shaharchada 6 umumiy taʼlim maktabi, 4 kasb-hunar kolleji, Komiljon Otaniyozov nomidagi madaniyat va istirohat bogʻi, markaziy kutubxona, 3 ashula va raqs xalq dastasi, 1 musiqa maktabi, 3 bolalar kutubxonasi, „Shohobod“ markaziy stadioni, 22 tibbiy xizmat koʻrsatish muassasasi mavjud. Markaziy kasalxona (570 oʻrin), 3 poliklinika, 7 dorixona faoliyat koʻrsatadi.
Rilly-sur-Vienne
Rilly-sur-Vienne Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Chinon tumani tarkibiga kiradi.
Forish tumani
Forish tumani — Jizzax viloyatidagi tuman. 1935-yil 9-fevralda tashkil etilgan. 1962-yilda Nurota va Jizzax tumanlari tarkibiga qoʻshib yuborilgan. 1964-yilda qayta tashkil etilgan. Forish tumani dastlab Samarqand, 1964-yil Sirdaryo, 1974-yil Jizzax viloyatlari tarkibiga kiritilgan. Shimoliy va shimoli-sharqdan Qozogʻiston, sharqdan Jizzax, Zafarobod, Arnasoy, Doʻstlik, Mirzachoʻl tumanlari, janubidan Gʻallaorol tumani, gʻarbdan Samarkand, Navoiy viloyatlarining Qoʻshrabot, Nurota tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 9,53 ming km². Aholisi 93,500 kishi (2020).
Rilly-sur-Vienne
Aholisi
452 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,2 nafar kishi.
Forish tumani
Etimologiyasi
Mahalliy maʼlumotlar boʻyicha tuman nomiga oʻtgan Forish qishlogʻining nomi Amir Temur Samarkand atrofida qurdirmoqchi boʻlgan „Parij“ shahri nomidan olingan. Keyinroq mahalliy xalq shevasida bu atama Farij, Farish, Forish deb oʻzgarib borgan degan, taxmin mavjud.
Rilly-sur-Vienne
Geografiyasi
Maydoni — 13,2 km2.
Forish tumani
Maʼmuriy boʻlinishi
left|thumb|Tuman hokimiyati binosi, Bogʻdon Tumanda 2 shaharcha (Uchquloch, Bogʻdon), 11 qishloq fuqarolari yigʻini bor:
Markazi — Bogʻdon shaharchasi.
Tabiati
Tuman hududi viloyatning shimoli.gʻarbiy qismida joylashgan. Relyefi payettekislik, qir, adir va Nurota, Pistali togʻlaridan iborat. Nurota tizmasi shimoli-sharqdan (230-250 m) janubi-gʻarbga (1400-2000 m) koʻtarila boradi. Eng baland joyi 2169 m (Zargar togʻidagi Hayotboshi choʻqqisi). Janubi-gʻarbda Nurota togʻlari va Qoʻytosh, Baliqlitov, Pistalitogʻ, Yetimtogʻi tizmalari joylashgan. Tumanda Arnasoy, Tuzkon, Baliqli, Pistali koʻllari va Aydar botigʻi bor.
Iqlimi
Iqlimi keskin kontinental. Yozi issiq, quruq, qishi sovuq. Yillik oʻrtacha temperatura 14,5°, yanvarning oʻrtacha temperaturasi —1,5°, eng past temperatura —32°, iyulning oʻrtacha temperaturasi 29,5°, eng yuqori temperatura 46°. Yiliga oʻrtacha 340- 360 mm (shimoli-sharqida 240-260 mm, janubi-gʻarbida 459-480 mm) yogʻin yogʻadi. Vegetatsiya davri 216—218 kun. Adirlar kumtosh, qum, mergel, lyosslardan tashkil topgan, ayrim joylar chagʻir toshlar bilan qoplangan. Soylik, jar, yezda qurib qoladigan soy koʻp. Bahorgi yogʻingarchilik paytida soylarda suv toʻlib oqadi.
Adirlarning tuprogʻi gipsli boʻz, oʻtloqi boʻz, qumoq, qumloqlar, shoʻrxok va shoʻrlangan tuproqlar tarqalgan. Nurota togʻlaridan oqib keladigan Ustixonsoy, Osmonsoy, Bolamansoy, Uxumsoy, Hayotsoy, Oqtoshsoy, Kattasoy, Chorvoqsoy va boshqalarlardan togʻ etaklaridagi lyossli qiya tekisliklarni sugʻorishda foydalaniladi.
Tumanda yer osti suvlari ancha yuza joylashgan (shimoli-sharqida 1-2 m, janubi-gʻarbida 10-25 m). Erta bahorda efemer va efemeroidlar oʻsadi. Dagʻal oʻtlar hamda itqovun, yulgʻun, yantoq, shoʻra, shuvoq kabi oʻsimliklar qorakoʻl qoʻylar uchun muxim ozuqadir. Togʻli qismida yovvoyi jiyda, olma, archa, handonpista, yongʻoq, bodom, naʼmatak, zira, zirk va boshqa usadi. Yovvoyi hayvonlardan boʻri, tulki, qobon, chiyaboʻri, arxar, jayran, quyon; qushlardan burgut, tuvaloq, bedana, qirgʻovul, kaklik, oʻrdak, kaptar; kemiruvchilardan kalamush, yumronqoziq, dala sichqoni; tipratikan, toshbaqa, zaharli ilonlar, kaltakesaklar, suv havzalarida turli xil baliq koʻp. Tuman hududida Nurota davlat qoʻriqxonasi va Biosfera rezervati qoʻriqxonalari tashkil etilgan.
Milliy tarkibi
Tuman aholisi 2020-yil hisobiga 93,500 kishini tashkil qildi, asosan, oʻzbeklar, shuningdek, tojik, qozoq, rus va boshqa millat vakillari ham yashaydi. Aholining oʻrtacha zichligi 1 km² ga 9,7 kishi (2020). Shahar aholisi 12,8 ming kishidan ziyod, qishloq aholisi 80 ming kishi. thumb|Masjid qurilishi
Dini
Aholining asosiy qismini musulmonlar tashkil qiladi. Tuman hududida 8 ta masjid bor: Yangiqishloq jome masjidi, Kattabogʻdon jome masjidi, Grehkusha jome masjidi, Osmonsoy jome masjidi, Ismoil hoji jome masjidi,Nureshim jome masjidi,Arazgeldi ota jome masjidi va Uhum jome masjidi. Har 11,600 kishiga bitta masjid toʻgʻri keladi. 2019-yilda bir vaqtning oʻzida 800 kishini sigʻdira oladigan tuman markazida yangi masjid qurilish ishlari boshlandi.
Sanoati
Xoʻjaligi. Tumanda, asosan, qishloq xoʻjaligining chorvachilik, dehqonchilik, bogʻdorchilik, tokchilik tarmoqlari rivojlangan. Forish tumani hududidan qoʻrgʻoshin, pyx, ohaktosh, bazalt, marmarlashgan qora ohaktosh ochiq usulda qazib olinadi. Tumandagi „Karbonat“, Uchquloch koni, „Devon“, „Forteks“ va boshqa korxonalar samarali faoliyat koʻrsatmokda.
Qishloq xoʻjaligi
Tumanning umumiy yer fondi 474,3 ming ga. Tumanda chorvachilikka ixtisoslashgan 4 ta, sabzavot va bogdorchilikka ixtisoslashgan bitta, gʻallachilikchorvachilikka ixtisoslashgan 7 ta shirkat xoʻjaligi mavjud.
400 dan ziyod fermer xoʻjaligi faoliyat koʻrsatmokda. Ekin maydonining 12,5 ming gektariga gʻalla (asosan, lalmikor), 90 gektariga sabzavot, 707 gektariga poliz ekinlari ekiladi. 609 ga boglar, 1058 ga tokzorlar bilan band. Forish tumani shaxsiy va jamoa xoʻjaliklarida 22,2 mingdan ziyod qoramol, 31 ming kuy va echki, 34,5 ming parranda, 3,6 ming yilqi boqiladi. Tuman oʻrmon xoʻjaligi hisobida 80 ming ga yer mavjud. Shundan 2000 gada saksovulzor, 130 gada yongokzor barpo etilgan. Oʻrmon xoʻjaligida sariqchoy, kiyikoʻt, togʻrayhon, naʼmatak, ravoch kabi dorivor oʻsimliklarni yigʻib dorixonalarga topshiriladi. Xoʻjalik yiliga 10 ming tup yongʻoq, tok koʻchatlarini tayyorlab axrliga yetkazib beradi.
Transporti
thumb|4P36 avtomobil yoʻli Forish tumanida avtomobil yoʻllari uz. 343 km, shundan 288 km respublika ahamiyatiga ega. Temir yoʻl uzunligi 71 km. Bogʻdon— Jizzax, Bogʻdon—Forish, Bogʻdon—Chimqoʻrgʻon, Bogʻdon-Toshkent va boshqa yoʻnalishlarda avtobuslar qatnaydi.
Madaniyat
Madaniyat saroyi, 5 madaniyat uyi, 5 klub, „Chorvador“ xalq dastasi (1972-yilda tashkil etilgan) faoliyat koʻrsatmoqda.1936-yildan „Forish tongi“ gaz.si nashr qilinadi (adadi 2000).
Tibbiyot
10 kasalxona (qariyb 600 oʻrin), 30 feldsherakusherlik punkti, 19 qishloq vrachlik punkti, 7 qishloq vrachlik ambulatoriyasida 110 vrach va 426 oʻrta tibbiy xodim ishlaydi. Har 10 ming aholiga 15 vrach toʻgʻri keladi.
Baliqchi koʻlidan olinadigan shifobaxsh balchiq bilan davolaydigan sanatoriy bor. Shifobaxsh balchiq bilan respublikadagi boshqa statsionar va sanatoriylar ham taʼminlanadi.
Xonbandi toʻgʻoni yodgorligi (10-asr, 1582), Qoratosh (1—2-asrlar), Abdullaxon Chorbogʻi (16-asr) arxeologiya yodgorliklari mavjud.
Denning (Arkansas)
Denning AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Franklin okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
270 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 93,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,9 km2. Shundan 2,9 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 138 m balandlikda joylashgan.
Wisconsin Dells (Wisconsin)
Wisconsin Dells AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Adams County va Columbia County (Wisconsin)|Columbia County va Sauk County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2535 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 11,3 km2. Shundan 10,7 km2 quruqlik, 0,6 km2 esa suv maydonidir.
Kolokaziya
Kolokaziya (Colokasia) — kuchaladoshlar oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. Bargi yuraksimon yoki nayzasimon, yirik. Toʻpguli — soʻta. Mevasi — koʻp urugʻli rezavor-meva. Janubiy va sharqiy Osiyoda 8 turi bor. Taro turining 4 kg cha keladigan kartoshkasida 18—20% kraxmal, 0,5% qand, 3% dan ortiq oqsil bor. Shuninguchun koʻp subtropik mamlakatlarda oziq-ovqat va mol ozuqasi sifatida ishlatiladi.
Ozarbayjoncha Vikipediya
2002-yili tashkil topgan. Ilk maqolasi esa 2004-yilda yozilgan.
Hozirgi ahvoli
2023-yil 1 oyi boʻyicha Ozarbayjoncha Vikipediyada  maqola mavjud. foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator maqomiga ega. Jami tahrirlar soni —. Ozarbayjoncha Vikipediyaning teranligi (bugun):
Tarixi
Maqolalar soni boʻyicha turkiy tildagi Vikipediyalarning ichidan ozarbayjoncha Vikipediya 4-oʻrinda. Avvallari uzoq muddatgacha ikkinchi oʻrinni egallab keldi, ammo 2011-yilning oktabr oyida undan qozoqcha, 2013-yil martida esa oʻzbekcha Vikipediyalar oʻzib ketdi.
Hoziga kelib, ozarbayjon vikipediyasi Turkiy tildagi Vikipediyalarning ichidan Oʻzbekcha Vikipediyadan oshib ketgan holda, 3-oʻrinni egallab turmoqda.
Hasharotxoʻr oʻsimliklar
Hasharotxoʻr oʻsimliklar -odatdagi oziklanishdan tashqari yana ayrim hasharotlar (baʼzan mayda jonivorlar)ni tutib yeb qoʻshimcha oziq manbai sifatida foydalanadigan koʻp yillik oʻtsimon oʻsimliklar guruhi. Yer sharining barcha qismida uchraydi. 500 ga yaqin turi (7 oilasi) maʼlum. Chuchuk suv havzalarida, botqoq oʻtloqlarda, botqoqliklarda, asosan, azotli birikmalar, kaliy, fosfor kam-chil tuproqlarda oʻsadi. Shu sababli hasharotlar bilan oziqlanadi. H.oʻ.da hasharotlarni tutish uchun maxsus moslamalar bor.
Baʼzi bir H.oʻ.ning barglari yopishqoq suyuqlik ajratuvchi koʻp sonli bezchalar bilan qoplangan. Boshqalariniki hasharotlarni tutuvchi quticha (nepen-tes, darlingtoniya) yoki tez harakatlanuvchi (tutuvchi) qopqonlardan (di-oneya, aldrovandan) iborat. Ushlangan hasharotlar barg bezchalari ajratgan maxsus suyuqlikda erib, hazm boʻladi.
Lluçà
Lluçà Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 53,54 km2. Aholisi — 265 kishi (2010).
Arqadagʻ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Arqadagʻ (turkmancha arka „orqa“ + dag „togʻ“, „himoyachi“ degan maʼnoni anglatadi) — Turkmaniston janubidagi shahar. U 2022-yil 20-dekabrdan boshlab Ahal viloyatining maʼmuriy markazi. Bu 2019-yilda boshlangan yashil maydonni rivojlantirish boʻlib, dastlabki byudjeti 1,5 milliard dollarni tashkil etadi. Shahar sobiq prezident Gurbanguli Berdimuhamedov sharafiga nomlangan, uning rasmiy laqabi Arqadagʻ. Turkmaniston shaharlari orasida yagona boʻlgan Arqadagʻ qonun boʻyicha „davlat ahamiyatiga ega shahar“ deb belgilangan.
Geografiyasi
Shahar Turkmaniston poytaxti Ashxobod shahri chegarasidan gʻarbda va qoʻshni Koʻktepa (Gökdepe) shahridan sharqda 38,0659 gradus shimoliy kenglikda va 58,0727 daraja sharq uzunlikda joylashgan. Parlamentning 2023-yil 18-martdagi qarori bilan shahar Kärizek va Gorjaw deb nomlangan ikki tumanga (etrap) bo‘lingan. 2023-yil 30-mart holatiga ko‘ra, tumanlar har birini prezident tomonidan tayinlangan hokim boshqaradigan tumanlarga aylantirildi.
Kärizek tumani Aba Annayevning turar-joy majmuasini (avvalgi qishloq) oʻz ichiga oladi, u chavandozlar va yaqin atrofdagi otchopar uchun yordamchi xodimlarni joylashtirish uchun qurilgan. 2023-yil may oyida Turkmaniston parlamenti Aba Annayevni Arqadagʻ shahrining bir qismi va Karizek tumaniga bo‘ysunuvchi shahar deb belgiladi.
Tarixi
2018-yil noyabr oyida o‘sha paytdagi prezident Gurbanguli Berdimuhamedov Ahal viloyati uchun yangi markaz qurilishi bo‘yicha loyiha takliflarini ko‘rib chiqishni boshladi. 2019-yil 4-martda Berdimuhamedov qurilishni boshlash to‘g‘risida farmon chiqardi. Qurilish 2019-yil 10-aprelda yangi viloyat hokimligi binosiga tamal toshini qo‘yish marosimidan boshlandi. Dastlabki loyiha takliflarida shahar hududi 880 gektardan oshmasligi rejalashtirilgan bo‘lsa-da, tasdiqlangan loyihada hudud 1002 gektarni tashkil etdi.
Parlamentning 2022-yil 20-dekabrdagi qarori bilan shahar Berdimuhammedov sharafiga Arqadagʻ deb nomlandi, Ahal viloyatining markazi Annaudan Arqadagʻga koʻchirildi va yaqin atrofdagi Aba Annayev qishlogʻi shaharga qoʻshildi. Bu haqda mahalliy OAV quyidagicha xabar berdi:"Aholining turmush tarzini yaxshilash uchun qurilishning birinchi bosqichida 258 ta 2, 5, 7 va 9 qavatli turar-joy binolari quriladi. Shuningdek, 19 ta savdo do‘koni, 3 ta taʼmirlash shoxobchasi, mehmonxona, savdo majmuasi hamda istirohat bog‘i barpo etilmoqda."2023-yil 23-yanvarda Prezident farmoni bilan shahar sudi va prokurori tashkil etildi. 2023-yil mart oyida qabul qilingan shahar maqomi toʻgʻrisidagi qonun unga „davlat ahamiyatidagi shahar“ (döwlet ähmiýetli şäher) maqomini beradi.
Qurilish qiymati
Muxolifat ommaviy axborot vositalari 2023-yilning fevral oyida qurilishning ikkinchi bosqichi uchun chetdan keltiriladigan qurilish materiallari taxminiy 1,296 milliard dollarga tushishi, birinchi bosqich qurilishining taxminiy qiymati 1,466 milliard dollar bo‘lishini, bu esa shahar qurilishining umumiy qiymati 2,76 milliard dollardan oshgani haqida xabar berga edi. Biroq 2023-yil mart oyida Turkmanistonning qurilish bo‘yicha rasmiysi birinchi bosqichga 3,3 milliard dollar, ikkinchi bosqichga esa taxminan 1,5 milliard dollar, jami 4,8 milliard dollarga xarajat qilinishini maʼlum qildi.
Rejalashtirilgan qurilishlar
Qurilishning ikkinchi bosqichi davomida quyidagilarni barpo etiladi:"…har biri 720 o‘rinli beshta umumtaʼlim maktabi, 320 o‘rinli to‘qqizta bolalar bog‘chasi, poliklinika, o‘t o‘chirish xizmati… Arqadagʻ hokimining maʼmuriy binolari, muzey, maydon, savdo markazi va maishiy mollar do‘koni. Har biri 30 xonadondan iborat 36 ta besh qavatli turar joy, har biri 40 xonadondan iborat 36 ta besh qavatli turar joy, yigirma to‘rtta 42 xonadonli yetti qavatli turar joy, har biri 54 xonadonli 14 ta to‘qqiz qavatli uy… temir yo‘l vokzali, avtovokzal va taksi dispetcherlik stansiyasi, Ahal viloyati avtovokzali."Turkmaniston davlat matbuoti 2023-yilning mart oyida qurilishning ikkinchi bosqichi 2026-yilgacha yakunlanishi toʻgʻrisida xabar bergan edi.
2023-yil iyun oyida prezident Serdar Berdimuhamedov shaharda seysmik faollikni kuzatuvchi seysmologik stansiya boʻlishi toʻgʻrisida farmon chiqardi. Shuningdek, u Arqadagʻda „oziq-ovqat, sanoat, farmatsevtika va tibbiyot mahsulotlari“ ishlab chiqaradigan zavodlarni tashkil etish toʻgʻrisida qaror qabul qildi.
Shaharning ochilish marosimi
Prezident Serdar Berdimuhamedov Vazirlar Mahkamasiga shaharning 2023-yilga ochilishi marosimi tadbirlari, jumladan, Bosh maydonda harbiy parad va konsert dasturini tayyorlashni buyurdi. Masjidning tamal toshi 2023-yil 20-yanvarda qo‘yildi. Prezident farmoni bilan shaharning rasmiy ochilishi 2023-yil 29-iyunga belgilangan, bu sobiq prezident Gurbanguli Berdimuhamedovning tug‘ilgan kuniga to‘g‘ri keladi.
2023-yil 29-iyun kuni Arqadagʻ shahrining rasmiy ochilish marosimi boʻlib oʻtdi.
Shu kuni Arqadagʻ telekanali efirga chiqdi, ayni nomdagi gazetaning birinchi soni nashr etildi.
Oʻzining sharafiga atalgan shaharning ochilish marosimiga Gurbanguli Berdimuhamedov ishtirok etmadi. Katta Berdimuhamedov hozirda Saudiya Arabistoniga Haj ziyoratini ado etish uchun ketgan.
Binolari
Shahar beshta alohida taqdimotni oʻz ichiga olgan dizayn tanlovidan soʻng markazlashtirilgan meʼmorchilik rejasi asosida qurilgan. Barcha binolar nosimmetrik tarzda oʻtkazilgan koʻchalar boʻylab oq marmar bilan qoplangan. Quyidagi obyektlar quyidagicha nomlanadi  :
Aqlli shahar
Arqadagʻ Turkmanistonning birinchi „aqlli shahri“ boʻlishi koʻzda tutilgan.
Koʻcha nomlari
Turkmaniston Xalq kengashi raisi, Turkmanistonning sobiq prezidenti Berdimuhamedov Arqadagʻ ko‘chalariga Berdi Kerboboyev, Kerim Gurbannepesov, Gurbannazar Ezizov, Olti Qorliyev va Mayya Quliyeva va boshqa „milliy madaniyat, sanʼat, adabiyot va tarixga o‘zining so‘nmas taʼsirini qoldirgan buyuk shaxslar“ nomini berishni taklif qildi.
Tumanlari
2023-yil 30-mart holatiga koʻra Arqadagʻ ikkita tumanni oʻz ichiga oladi (etraplar), har birini prezident tomonidan tayinlangan hokim (häkim) boshqaradi :
Meney (qishloq)
Meney — Qozogʻistonning Shimoliy Qozogʻiston viloyati Shal aqin tumanidagi qishloq. Kato kodi — 595647400.
Arqadagʻ
Transport tizimi
Shahar mamlakat poytaxti bilan Kopetdogʻ shoh ko‘chasi va M37 avtomobil yo‘li orqali bog‘langan.
Roodhouse
Roodhouse AQShning Illinois shtatida joylashgan shahardir. Greene County okrugi tarkibiga kiradi.
Arqadagʻ
Transport tizimi
Yaqin atrofdagi eng katta aeroport Ashxobod xalqaro aeroporti boʻlib, u yerdan ichki va xalqaro reyslar amalga oshiriladi.
Temir yoʻl
Shaharda temir yoʻl vokzali quriladi. Arqadagʻ-Ashxobod yoʻnalishida 140 km/soat tezlikka ega mintaqaviy yoʻlovchi temir yoʻl ekspressini ishga tushirish rejalashtirilgan. Arqadagʻdan Avazagacha tezyurar temir yoʻl qurilishi ham rejalashtirilgan.
Roodhouse
Geografiyasi
Maydoni — 2,9 km2. Shundan 2,9 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Arqadagʻ
Avtomobil transporti
Arqadagʻda yer usti jamoat elektr transportini joriy etish rejalashtirilmoqda. Shaharda Xitoyning Yutong elektrobuslari va Jac J7 avtomobillaridan foydalaniladi.
Sar Qaleh, Zaz-e Sharqiy
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Sar qaleh (, shuningdek , Sar Qal’eh va Sarqal’eh)  — Eron, Loriston viloyati, Aligudarz tumani, Zaz va Mahru tumani, Zaz-e Sharqi qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 60 nafar kishi hamda 10 oiladan iborat.
Arqadagʻ
Velosiped yoʻllari
Shaharda 15 km uzunlikdagi velosiped yo‘llari quriladi. Birinchi ommaviy velosport mitingi 2023-yil aprel oyida boʻlib oʻtdi.
Yoʻllar
Shahar aqlli svetoforlar bilan jihozlangan. Ular ko‘rish va eshitish qobiliyati past odamlar ko‘chalarni bemalol kesib o‘tishlari uchun maxsus tugmalar va ovozli signallar bilan jihozlangan. Svetoforlar ko‘cha va chorrahalardagi tirbandlikka qarab ish rejimini o‘zgartiradi. Kompyuter serverlari koʻcha kameralaridan olingan tasvirlarni tahlil qiladi va svetoforlarga signal yuboradi.
Yoʻlaklar taktil plitalar bilan qoplangan.
Shahardagi piyodalar oʻtish joylari liftlar yoki eskalatorlar bilan jihozlangan.
OAV
Shahar oʻzining Arqadagʻ telekanali va Arqadagʻ gazetasi faoliyatini yoʻlga qoʻydi.
Sporti
Shaharning „Arqadagʻ“ professional futbol klubi Turkmaniston oliy ligasi hisoblanadigan Yokari Ligada oʻynaydi.
NGC 1856
NGC 1856 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni James Dunlop 1826-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Échay
Échay Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
67 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 12,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,4 km2. Dengiz sathidan 301 – 454 m balandlikda joylashgan.
Furudono (Fukushima)
Geografiyasi
Furudono Fukushima prefekturasining janubiy qismida joylashgan. Shaharcha oʻrmonlar va togʻlar bilan oʻralgan.
Iqlimi
Furudono nam iqlimga ega. Furudonoda oʻrtacha yillik harorat 10.9 C, yillik oʻrtacha yogʻingarchilik 1446 mm tashkil qiladi va eng yomgʻirli oy sentyabr oyi hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 22.9 C atrofida va eng pasti yanvarda, 0.0 C atrofida boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Furudono aholisi taxminan 1950-yilda eng yuqori choʻqqiga chiqdi va soʻnggi 70 yil ichida pasayish kuzatildi. Hozir bu bir asr oldingiga qaraganda kamroq.
Tarixi
Hozirgi Furudono hududi qadimgi Mutsu viloyatining bir qismi edi. Edo davrida hududning katta qismi Tokugava shogunatining bevosita nazorati ostida boʻlgan, kichikroq qismlari Omigava domenining bir qismining eksklavi boʻlgan. Meydzi restavratsiyasidan soʻng, u Ivaki provintsiyasining Nakadori hududidagi Higashishirakava tumanining bir qismi sifatida tashkil etilgan. Minamoto va Takanuki qishloqlari 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan shakllangan.
Furudono qishlogʻi 1955-yil 31-martda Miyamoto va Takanuki qishloqlarining birlashishi natijasida tashkil topgan. Furudono 1957-yil 1-aprelda shaharcha maqomiga koʻtarildi. Shaharchaning maʼmuriy nazorati 1994-yil 1-aprelda Higashishirakava tumanidan Ishikava tumaniga oʻtkazildi.
Iqtisodiyoti
Furudono iqtisodiyoti asosan qishloq xoʻjaligiga asoslangan.
Taʼlim tizimi
Furudonoda shahar hukumati tomonidan boshqariladigan bitta davlat boshlangʻich maktabi va bitta davlat oʻrta maktabi mavjud. Shaharchada oʻrta maktab yoʻq.
Bahram Ravshanov
Bahram Ravshanov (15-sentyabr, 1922-yil — 31-yanvar, 1988-yil ) — Ikkinchi jahon urushi qatnashchisi, „Shon-sharaf“ ordenining sohibi.
Biografiyasi
Ravshanov 1922-yil 15-sentabrda hozirgi Navoiy viloyatining Xatircha tumanida dehqon oilasida tug‘ilgan. Millati oʻzbek. 8-sinfni tamomlagan. Sovxozda ishlagan.
1940-yil noyabr oyida Qizil Armiyaga chaqirildi. Piyoda askarida xizmat qilgan. Keyin Xarkov harbiy piyodalar maktabiga oʻqishga yuborilgan. 1941-yil iyun oyida sharqqa Namangan shahriga evakuatsiya qilindi. Birinchi kunlardan boshlab, koʻplab kursantlar singari, u ham frontga borishga intildi. 1942-yilning yozida marshrut bilan, oʻqishni tugatmay, armiyaga joʻnatiladi.
1942-yil avgustidan frontda boʻlgan. Piyoda askarlar safida, Volxov, Leningrad va 2-Belorussiya frontlarida jang qilgan. Uch marta yaralangan. 1944-yil boshiga kelib serjant Ravshanov 46-piyoda diviziyasining 340-piyoda polkining oʻqchisi boʻlgan.
1944-yil 2—3-fevralda Leningrad viloyatining Log qishlogʻida boʻlib oʻtgan janglarda serjant Ravshanov birinchi boʻlib dushman tomonidan bosib olingan uyga bostirib kirdi va 9 nafar fashistni yoʻq qildi. 1944-yil 19-fevraldagi buyrug‘i bilan serjant Bahram Ravshanov 3-darajali „Shon-sharaf“ ordeni (926-son) bilan mukofotlangan.
1945-yil 20-fevralda katta serjant Ravshanov razvedka paytida Lesnyan qishlogʻi yaqinida (Polshaning Skurts shahridan 9 km janubi-sharqda) dushman qoʻshinlarining joylashishini aniqladi. 21-fevralda aholi punktini egallab olish paytida Lesnyan tanklar bilan harakat qilib, ularga oʻq otish nuqtalarini koʻrsatdi. Diviziya shtab-kvartirasiga hisobot topshirib, u 3 ta fashistni yoʻq qildi va 1 tasini asirga oldi.
SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1945-yil 29-iyundagi farmoni bilan katta serjant Bahram Ravshanov Ulug‘ Vatan urushining yakuniy bosqichida fashist bosqinchilari bilan bo‘lgan janglarda ko‘rsatgan g‘oyat jasorati, jasorati va qo‘rqmasligi uchun ordeni bilan taqdirlangan. 1-darajali shon-sharaf (№ 1408). U „Shon-sharaf“ ordeni toʻliq kavaleri boʻldi.
1945-yilda demobilizatsiya qilindi. Navoiy shahrida yashagan. „Yugprommontaj“ trestida slesar bo‘lib ishlagan. 1988-yil 31-yanvarda vafot etgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Brion (Yonne)
Brion Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
600 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 35,9 nafar kishi.
Dornhan
Dornhan Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Rottweil tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 44,93 km2. 6115 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Dennis Sullivan
Dennis Sullivan (1941-yil 12-fevralda tugʻilgan) — amerikalik matematik. Algebraik va geometrik topologiya boʻyicha ishlari bilan tanilgan. 2010-yil Wolf mukofoti bilan, 2022-yilda esa Abel mukofoti bilan taqdirlangan.
Sullivan 1941-yil 12-favralda Port Huronda tugʻilgan. Tez orada uning oilasi Houstonga koʻchib oʻtgan.