cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Reaktiv bogʻliqlik sindromi
Diagnostika
RAD DSMda eng kam oʻrganilgan va toʻliq oʻrganilmagan kasalliklardan biridir. RAD toʻgʻrisida tizimli epidemiologik maʼlumotlar kam, kasallikning kechish jarayoni toʻla aniqlanmagan va unga aniq tashxis qoʻyish qiyin. Besh yoshdan oshgan bolalarda bogʻlanishdagi buzilishning namoyon boʻlishi haqida aniq fikrlar yoʻq va bogʻlanish buzilishining aspektlarini, tartibsiz bogʻlanish yoki yomon muomala oqibatlarini farqlashda qiyinchiliklar mavjud.
Amerika Bolalar va Oʻsmirlar Psixiatriya Akademiyasi (AACAP) maʼlumotlariga koʻra, reaktiv bogʻliqlik sindromi mavjud bolalar keng qamrovli psixiatrik tashxis va individual davolash rejasiga muhtoj. RAD belgilari yoki alomatlari boshqa psixiatrik kasalliklarda ham boʻlishi mumkin. AACAP bolaga bu tashxisni keng qamrovli baholashsiz berishni tavsiya qiladi. Amaliyot parametrlari shuni koʻrsatadiki, reaktiv bogʻliqlik sindromini baholash toʻgʻridan-toʻgʻri bolaning asosiy gʻamxoʻrlari bilan oʻzaro munosabatda boʻlgan ketma-ket kuzatuvlaridan olingan dalillarni va bolaning ushbu tarbiyachilar bilan bogʻlanish usullari tarixini (agar mavjud boʻlsa) talab qiladi. Bu, shuningdek, bolaning notanish kattalar bilan xatti-harakatlarini kuzatishni va bolaning ilk parvarish muhitini, jumladan, pediatrlar, oʻqituvchilar yoki ish boʻlimi xodimlariga aloqador munosabatlar tarixini koʻrishni talab qiladi. AQShda dastlabki tashxis psixologlar, psixiatrlar, litsenziyalangan oilaviy terapevtlar, litsenziyaga ega professional konsultantlar, litsenziyalangan klinik ijtimoiy xodimlar yoki psixiatriya hamshiralari tomonidan berilishi mumkin.
British Association for Adoption and Fostering assotsiatsiyasi (BAAF) faqatgina psixiatr reaktiv bogʻliqlik sindromini tashxislashi mumkinligini, har qanday tashxis jarayonida bolaning shaxsiy va oilaviy tarixi har tomonlama baholashni oʻz ichiga olishi kerakligini maslahat beradi.
AACAP Amaliyot Parametriga (2005) koʻra, katta yoshdagi bolalar va kattalardagi bogʻlanish buzilishlarini ishonchli tashxislash mumkinmi degan savol toʻlaligicha hal qilinmagan. RAD diagnostikasi uchun qoʻllaniladigan bogʻlanish usullari rivojlanish bilan sezilarli darajada oʻzgarib borganligi sababli yoshi kattaroq bolalarda oʻxshash xatti-harakatlarni aniqlash qiyin. Oʻrta bolalik yoki erta oʻsmirlik davrida bogʻlanishning muayyan darajada tasdiqlangan oʻlchovlari mavjud emas. Maktab yoshidan oʻtganlarda RADni tashxislash umuman imkonsiz boʻlishi mumkin, chunki bu vaqtga kelib bolalar individual yoʻnalishlar boʻyicha shunday rivojlanadiki, ilkaloqalardagi tajribalari koʻplab hissiyotlar va xatti-harakatlarini belgilaydigan yuzlab omillardan birigina boʻlib qoladi.
Mezonlar
ICD-10 bolalik davridagi RAD deb nomlanuvchi reaktiv bogʻliqlik sindromini va DAD nomi bilan kamroq maʼlum boʻlgan cheklanmagan bogʻlanish sindromini tavsiflaydi. DSM-IV-TR shuningdek, chaqaloqlik yoki ilk bolalik davridagi reaktiv bogʻliqlik sindromini ikkita kichik turga: cheklanmagan va cheklangan turlarga ajratgan. Har ikki tur ham RAD sifatida tanilgan. Ikkala tasnif ham oʻxshash va ikkalasi ham quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
ICD-10 sindromning cheklangan shakli faqat ota-onalarning jiddiy eʼtiborsizligi, abyuz yoki jiddiy notoʻgʻri munosabati natijasida yuzaga kelishi mumkinligini taʼkidlaydi. DSM ikkala shakl ham bolaning asosiy hissiy yoki jismoniy ehtiyojlarini doimiy ravishda eʼtiborsiz qoldirish yoki asosiy qarovchining doimiy va takroriy oʻzgaraverishi oqibatida yuzaga keluvchi „patogen parvarish“ oqibati boʻlishi mumkinligini taʼkidlaydi. Shu sababli, tashxis simptomlarni kuzatish bilan cheklanmay, bolaning parvarish tarixini ham oʻrganishni koʻzda tutishi shart.
DSM-IV-TRda cheklangan shakl koʻpgina ijtimoiy aloqalarni boshlash yoki munosabatlarga mos tarzda javob berishga layoqatsizlik koʻrsatilishi tavsiflanadi, chunki bu bolatda boladagi reaksiya haddan tashqari cheklangan, oʻta ambivalent yoki oʻta ikkilangan va qarama-qarshi reaksiyalar bilan namoyon boʻladi. Bunday chaqaloqlar tahdid, tashvish yoki qaygʻu paytida taskin qidirmaydilar, boshqalarning gʻamxoʻrligini qabul qilmaydilar, shuning uchun bogʻlanishning muhim elementi boʻlgan „yaqinlikni“ mustahkamlay olmaydilar. Cheklanmagan shaklda esa, belgilar faqat tartibsiz muloqot paytida sezilgani sabab, tarqoq alomatlarni koʻrish mumkin. Shuning uchun bu holatda bogʻlanish obrazining „oʻziga xosligi“ yoʻq boʻladi.
Yuqoridagilardan birinchisi biroz munozarali nuqta hisoblanadi, chunki abyuz bevosita reaktiv bogʻliqlik sindromiga olib kelmaydi.
Kasallikning cheklangan shaklida qarovchining oʻrinli gʻamxoʻrligi samarali natija koʻrsatishi mumkin, ammo cheklanmagan shaklda buning ehtimoli kamroq. ICD-10 yoʻriqnomasida taʼkidlanganidek, cheklangan shakl „atrof-muhit sharoitidagi sezilarli oʻzgarishlarga qaramay, baribir saqlanib qolishi mumkin“. Reaktiv bogʻliqlikning cheklangan va cheklanmagan shakli bir bolada bir vaqtning oʻzida namoyon boʻlishi mumkin. Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti diagnostika mezonlarida bu borada ham noaniqliklar borligini bildirib oʻtgan. Izlanuvchilardan biri atipik bogʻlanish uslublarining asosiy xususiyatlarini va farqlarni aniqlash hamda bogʻliqlikdagi yanada jiddiy buzilishlarini tasniflash usullarini ishlab chiqish qiyin ekanligini aytgan edi.
2010-yilga kelib, Amerika Psixiatriya Assossiatsiyasi (American Psychiatric Association) DSM-V da reaktiv bogʻliqlik sindromini ikkita aniq sindromga ajratgan holda tasniflashni taklif qildi. Unga koʻra, cheklangan turga mos keluvchi simptomlarga ega tur Reactive Attachment Disorder of Infancy and Early Childhood nomi bilan qayta tasniflandi.
Cheklanmagan reaktiv bogʻliqlik sindromi bola parvarishidagi patogen omillar, surunkali qattiq jazo berish yoki boshqa jiddiy nojoʻya vaziyatlar sababli yuzaga kelishi mumkin. Ammo, yangi tashxis mezoni har ikkala turda ham bolalar va qarovchilar / tarbiyalovchilar bilan sogʻlom bogʻlanish rivojlanmasligini koʻrsatadi.
Differensial diagnostika
RAD diagnostikasining murakkabligi sababli uni differensial diagnostika boʻyicha maxsus tajribaga ega boʻlgan ruhiy salomatlik boʻyicha malakaga ega mutaxassis sinchkovlik bilan tekshirib chiqishi lozim. Xulq-atvordagi buzilishlar, oppozitsional deviantlik, tahlika sindromi, travmadan keyingi stress va ijtimoiy fobiya kabi bir qator boshqa kasalliklarning alomatlari koʻpincha RAD bilan birga kechishi sababli kasallikni tashxislashda muammolar yuzaga keladi. RAD alomatlarini autizm, pervasiv rivojlanishdagi buzilish, bolalardagi shizofreniya va boshqa baʼzi genetik sindromlar alomatlari bilan ham chalkashtirish mumkin. Ushbu sindromga ega chaqaloqlar kasalxonaga yotqizilganidan keyin jismoniy jihatdan oʻzlarini tez tiklashlari bilan boshqa sindromga chalingan bolalardan farqlanishadi. Masalan, autizm sindromiga ega bolalar normal oʻlcham va vaznga ega boʻlsalarda, begona muhitda ularning salomatligi tiklanishi qiyin kechadi.
Alternativ diagnostika
Standartlashtirilgan diagnostika tizimi mavjud boʻlmaganda, DSM va ICD dan tashqari koʻplab mashhur, norasmiy tasniflash tizimlari va cheklistlar asosida bogʻliqlik terapiyasi deb nomlanuvchi diagnostika usuli yaratilgan. Ammo, u fan boʻyicha tasdiqlanmagan va tanqidchilar ular notoʻgʻri deb hisoblashadi. Biroq, uni koʻpchilik terapevtlarning veb-saytlarida topish mumkin. Ushbu diagnostikadagi chek-listlarda koʻrsatilgan yolgʻon gapirish, pushaymon boʻlmaslik yoki shafqatsizlik kabi umumiy elementlar DSM-IV-TR yoki ICD-10 boʻyicha diagnostika mezonlari tarkibiga kirmaydi. Koʻpgina bolalardagi muammolar mezonlarda koʻrsatilmagan boʻlsa ham ularga RAD tashxisi qoʻyiladi. Bogʻliqlik terapiyasida tajovuzkor xulq-atvorga sindrom alomati sifatida eʼtibor beriladi, asosiy nazariyotchilar esa bu xatti-harakatlarni bogʻliklik sindomi bilan birga kechayotgan boshqa ruhiy buzilishlarning alomati deb bilishadi. Shu bilan birga, bogʻliqlik sindromi haqidagi bilimlar boshqa ruhiy buzilishlarning sabablari, qanday kechishi va davolash usullarini belgilashga yordam beradi.
The Randolph Attachment Disorder Questionnaire (RADQ) diagnostik chek-listlarning eng mashhurlaridan biri boʻlib, terapevtlar tomonidan koʻp qoʻllaniladi. Chek-list 93 ta diskret xatti-harakatni oʻz ichiga oladi, biroq ularning koʻplari boshqa sindromlarning alomatlari bilan mos keladi yoki nazariyada reaktiv bogʻliqlik sindromining belgilari deb tan olinmaydi. Tanqidchilarning taʼkidlashicha, ushbu chek-list rasman tasdiqlanmagan va unda oʻziga xoslik yoʻq.
Davolash
Davolashdagi birinchi qadam bu bola ayni damdagi muhitda qay darajada xavfsiz parvarishlanayotganin aniqlashdir. Shuuningdek, yaxshi muhit yaratish uchun oilaga umumiy psixologik koʻmak koʻrsatish, moddiy yoki maʼnaviy yordam berish, ijtimoiy koʻmak koʻrsatish mumkin. Shu bilan birga, ota-onalarga ruhiy muammolarni bartaraf etish uchun psoxologik muolajalar belgilanishi, farzand parvarishi boʻyicha bilim oshirish talab qilinishi va bolaning oiladagi holati nazoratga olib, kuzatib borilishi ham tavsiya etiladi.
2005-yilda Amerika bolalar va oʻsmirlar psixiatriya akademiyasi RAD diagnostikasi va davolash boʻyicha nashr etilgan parametrlarga asoslanib (NW Boris va CH Zeanah tomonidan ishlab chiqilgan) ayrim koʻrsatmalarni ishlab chiqdi. Koʻrsatmalardagi tavsiyalar quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Chaqaloqlar va kichik yoshdagi bolalarda bu muammoning oldini olish boʻyicha asosiy dasturlar va davolash yondashuvlari bogʻliqlik nazariyasiga asoslanadi va asosiy eʼtiborni tarbiyachining ziyrakligini oshirishga yoki buning iloji boʻlmasa, bolani boshqa tarbiyachiga topshhirishga qaratadi. Bu yondashuvlar hozirda baholanish jarayonida. Dasturlar doimo bogʻliqlik holatini batafsil tekshirishni oʻz ichiga oladi, chunki bogʻliqlik ikki tomonlama jarayon boʻlib, bunda bolaning xatti-harakatlari va tarbiyachi / qarovchining unga nisbatan reaksiyasi ham kuzatilishi juda muhim. Ushbu davolash yoki profilaktika dasturlarining baʼzilari aynan ota-onalarga emas, balki bola bilan koʻproq birga boʻladigan qarovchilarga moʻljallangan, chunki ijtimoiy bogʻlanishda muammosi bor bolalarga qarovchilar doim ham toʻgʻri va oʻrinli munosabatda boʻla olmaydilar. Davolashdagi yondashuvlarga „Watch, wait and wonder“, „Interaction Guidance“ , „Clinician-Assisted Videofeedback Exposure Sessions (CAVES)“ , „Preschool Parent Psychotherapy“ , „Circle of Security“ , „Attachment and Biobehavioral Catch-up“ (ABC) , the New Orleans Intervention va ota-ona hamda bola uchun tayinlanadigan boshqa bir qator psixoterapevtik usullarni oʻz ichiga oladi. Developmental, Individual-difference, Stanley Greenspan tomonidan ishlab chiqilgan Relationship-based therapy (DIR) kabi usullar birinchi navbatda keng tarqalgan rivojlanish buzilishlarini davolashga qaratilgan.
RADga chalingan srab olingan bolalar yoki bolalikda notoʻgʻri munosabat oʻrnatilgan oʻsmirlarga bu yondashuv qanchalik mos kelishi hali noaniq.
Bogʻliqlik terapiyasi (Attachment theraphy)
Bogʻliqlik buzilishi, bogʻlanish muammolari va bogʻliqlik terapiyasi atamalari tobora koʻproq qoʻllanilayotgan boʻlsa ham, haligacha aniq, oʻziga xos taʼriflariga ega emas. Biroq, bu atamalar va davolash usullari koʻpincha shafqatsiz munosabatda boʻlingan bolalarga, xususan, homiylik, vasiylik asosida asrab olingan, xalqaro yetimxonalardan olib kelingan bolalarga nisbatan qoʻllaniladi.
Asosiy dasturlardan tashqari, odatda bogʻliqlik terapiyasi deb nomlanuvchi davolash shakli ham mavjud. Ushbu davolash usulida ICD-10 yoki DSM-IV-TR mezonlaridan yoki normal bogʻlanish xatti-harakatlariga zid boʻlgan alomatlar chek-listidan foydalanadi. Bu chek-listlarga koʻra, sindrom mavjud boʻlgan bolalarda empatiya va pushaymonlik hissi kuzatilmaydi.
Prognoz
AACAP koʻrsatmalariga koʻra, reaktiv bogʻliqlik sindromi boʻlgan bolalarda boshqalar bilan sogʻlom munosabatga kirishish uchun zarur boʻlgan ichki modellar buzilgan deb taxmin qilinadi. Biroq, RAD bosqichlari yaxshi oʻrganilmagan va vaqt oʻtishi bilan simptomlarni tekshirishga urinishlar ham kam boʻlgan. Mavjud boʻlgan bir nechta davomli tadqiqotlar (maʼlum vaqt davomida yoshga qarab rivojlanish oʻzgarishi bilan shugʻullanadi) faqat yaxshi boshqaruv tizimi boʻlmagan Sharqiy Evropa muassasalaridagi bolalarni oʻrganishni qamrab oladi.
Sharqiy Evropa mehribonlik uylari tarbiyalanuvchilari oʻrtasida olib borilgan tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, RADning cheklangan shakli ulgʻaygach ham saqlanib qolishi muassasalardan tashqarida meʼyoriy parvarishlash muhitiga qabul qilingan bolalarda juda kam kuzatiladi. Biroq, davomiy ichki izolyatsiya va bogʻliqlik sindromidagi alomatlarining jiddiyligi oʻrtasida yaqin bogʻliqlik mavjud. Bu bolalarning keyingi tarbiyachilar bilan oʻrnatadigan aloqalari ham u qadar yaxshi boʻlmasligi mumkin, biroq ular cheklangan radikal bogʻlikliq sindromi belgilarini koʻrsatishmaydi. Tadqiqotda shuningdek, asrab olingan bolalarning baʼzilari hatto koʻproq meʼyoriy gʻamxoʻrlik muhiti taʼminlanganidan keyin ham toʻlaqonli sogʻlom bogʻliqlik oʻrnatishga qiynalishgan va ularda indiskriminat bogʻliqlik holatlari kuzatilgan. Belgilar yillar davomida saqlanib qolishi mumkin, hatto keyinchalik oʻzlarining yangi gʻamxoʻrlariga yaxshiroq munosabatda boʻlgan bolalar orasida ham. Baʼzilarda giperaktivlik va diqqatni jamlash bilan bogʻliq muammolar, shuningdek, tengdoshlar bilan munosabat oʻrnatishda qiyinchiliklar kuzatiladi. Bolalikda indiskriminat reaktiv bogʻliqlik sindromi boʻlgan oʻsmirlarda tengdoshlari bilan muloqotda muammolar borligi aniqlangan.
Muassasalarda tarbiyalangan bolalarni oʻrganish shuni koʻrsatdiki, ular qanday sifatli parvarish qilinmasin, baribir meʼyorga nisbatan ancha befarq va haddan tashqari faol. Tekshiruvlardan birida, muassasada tarbiyalangan baʼzi oʻgʻil bolalar befarq, haddan tashqari faol va oʻzlarining ijtimoiy munosabatlarida sezilarli darajada qobiqqa oʻralgan boʻlsa, muassasalarda tarbiyalangan qizlar bunday holatda emasligi aniqlangan. Bu holatlar reaktiv bogʻliqlikning bir qismi sifatida koʻrib chiqilishi kerakmi yoki yoʻqmi hali aniq emas.
1999-yilda chop etilgan, 2006-yil davomida kuzatilgan egizaklar boʻyicha bir amaliy tadqiqot mavjud. Ushbu tadqiqotda 19 dan 36 oygacha boʻlgan egizaklar nazoratga olindi, bu vaqt davomida ular bir nechta harakatlarni koʻrsata olishardi. Tadqiqotda RADning oʻxshashliklari, farqlari va u bilan birga kechadigan boshqa kasalliklar, notoʻgʻri bogʻliqlik va travmadan keyingi stress kabilar oʻrganiladi. Egizaklardan qizaloqda RAD ning cheklangan shakli belgilari, oʻgʻil bolada esa indiskriminat shakl belgilari namoyon boʻldi. Taʼkidlanishicha, RAD oʻrinli parvarish vositasida yaxshilangan, travmadan keyingi stress va tartibsiz bogʻliqlik belgilari chaqaloqlarning joylashishini bir necha marta oʻzgartirgandan soʻng paydo boʻlib, yana oʻtib ketgan. Uch yoshga kelib, baʼzi uzoq muddatli munosabatlar da tartibsizlik kuzatilgan.
Egizaklar uch va sakkiz yoshda boʻlgan vaqtda oʻtkazilgan tadqiqotlar davomida qizda kuzatilgan tartibsiz bogʻliqlik alomatlari nazorat qiluvchi xatti-harakatlarga aylandi — bu yaxshi natija edi. Bola esa, oʻz-oʻzini xavf ostiga qoʻyadigan xatti-harakatlarni koʻrsatdi, ammo bu RAD mezonlari doirasida emas, balki „xavfsiz bazani buzish“ doirasida sodir boʻlayotgandi (bu yerda bolaga tanish boʻlgan tarbiyachi bor, lekin munosabatlar shundayki, bola oʻzi asta-sekin tanishayotgan kattalardan xavfsizlik uchun foydalana olmaydi). Sakkiz yoshda bolalar turli xil mezonlarga koʻra baholandi, shu jumladan bolaning „ichki modellariga“ kirish uchun moʻljallangan tizimlar ham qoʻllandi. Egizaklarning alomatlari turli traektoriyalarni koʻrsatdi. Qizda eksternal belgilari (ayniqsa, yuzaki), hozirgi faoliyatning qarama-qarshi alomatlari, tartibsiz hikoyalar aytish, doʻstlashishdagi muammolar va oʻz qarovchisidan hissiy ajralish kabi holatlar kuzatildi. Bola hali ham oʻz-oʻzini xavf ostiga qoʻyadigan xatti-harakatlarni, shuningdek, munosabatlardan va hissiy ifodalardan qochish, separatsiyadan asabiylashish, impulsivlik va diqqatni jalb qilishda qiyinchiliklarni koʻrsatdi. Hayotiy stresslar har bir bolaga turlicha taʼsir qilgani aniq edi. Qoʻllaniladigan mezonlar erta davrdagi bogʻliqlikning buzilishi keyingi munosabatlar haqidagi taxminlar bilan qanchalik aloqadorligini kuzatishda foyda berishi ham kutigan edi.
Soʻrovnomalardan foydalangan holda oʻtkazilgan bir tadqiqot RAD tashxisi qoʻyilgan uch yoshdan olti yoshgacha boʻlgan bolalar empatiyada past, lekin oʻz-oʻzini nazorat qilishda (boshqalarga „yaxshi koʻrinish“ uchun xulq-atvorini tartibga solish) yuqori ball olganligi aniqladi. Bu farqlar, ayniqsa, ota-onalarning fikrlari asosida aniqlandi va RAD bilan kasallangan bolalar oʻzlarining shaxsiy xususiyatlarini haddan tashqari ijobiy tarzda namoyon qilishga urinishlari mumkinligini taxmin qilindi. Soʻrovnoma natijasida ularda nazorat guruhidagi bolalarga qaraganda ancha koʻproq xulq-atvor muammolar borligi aniqlandi.
Epidemiologiya
Epidemiologik maʼlumotlar cheklangan, ammo reaktiv bogʻliqlik sindromi juda kam uchraydi. RAD tarqalishi noaniq, ammo baʼzi mehribonlik uylari kabi eng ekstremal, ogʻir sharoitlarda tarbiyalangan bolalar orasida u koʻproq kuzatilishi mumkin. RAD haqida tizimli ravishda toʻplangan epidemiologik maʼlumotlar kam. 18 oygacha boʻlgan 211 nafar Kopengagenlik bolalar ishtirokida oʻtkazilgan tadqiqot sindrom tarqalishi 0,9 % ekanligini koʻrsatdi.
Bogʻliqlikdagi buzilishlar odatda baʼzi turdagi muassasalarda, birlamchi vasiyning takroriy oʻzgarishi yoki bolaning asosiy bogʻlanish ehtiyojlarini doimiy ravishda eʼtiborsiz qoldiradigan qarovchilar mavjud boʻlgan kontekstlarda yuzaga keladi, lekin hamma bolalar ham reaktiv bogʻliqlikka chalinavermaydi. Bunday sharoitda oʻsgan odamlarda bogʻliqlik buzilishi rivojlanishi mumkin. 1990-yillarning oʻrtalarida Sharqiy Yevropa mehribonlik uylari tarbiyalanuvchilari boʻyicha olib borilgan tadqiqotlar institutsional bolalarda RADning ikkala shakli ancha yuqori darajada ekanligini koʻrsatdi. Bunday muassasalardagi bolalar oʻz tarbiyachilariga sogʻlom asosda bogʻlana olmaydilar. Muassasadagi bolalar va nazorat guruhidagilar oʻrtasidagi farq uch yil oʻtgach kamaydi. Biroq, hatto muassasadagi eng yomon sharoitida oʻsgan bolalarning koʻpchiligida bu sindrom belgilari kuzatilmagan.
2002-yilda Buxarestdagi bolalar bogʻchalarida DAI metodi qoʻllanilgan bolalarni oʻrganish davomidagi natijalar DSM va ICD tomonidan taklif qilingan joriy konsepsiyaga qarshi chiqdi va bir bolada cheklangan va cheklanmagan bogʻliqlik sindromi bir vaqtda kuzatilishi mumkinligini koʻrsatdi.
AQShda yuqori xavfli va yomon munosabatda boʻlingan bolalarda RAD bilan kasallanish holatlari boʻyicha ikkita tadqiqot mavjud, ikkalasida ham ICD, DSM va DAIdan foydalangan. Birinchisi, 2004-yilda, notoʻgʻri munosabatda boʻlingan bolalar boshqa guruhlardagi bolalarga qaraganda bir yoki bir nechtaga koʻp alomatlarni koʻrsatishlari aniqlandi. Ikkinchi tadqiqot ham 2004-yilda oʻtkazilgan boʻlib, RAD tarqalishini yomon munosabatda boʻlingan bolalarda yoki eʼtibordan chetda qolgan bolalarda koʻproq uchrashini aniqlashga harakat qildi. Vasiylik ostidagi 94 nafar yomon munosabatda boʻlingan bolalarning 35 foizida reaktiv bogʻliqlikning ICD RAD va 22 foizida ICD DAD turlari borligi aniqlangan va 38 foizi RAD uchun DSM mezonlariga javob bergan. Ushbu tadqiqot RADni ishonchli tarzda aniqlash mumkinligini, shuningdek, cheklangan va cheklanmagan shakllar mustaqil emasligini aniqladi. Biroq, ushbu tadqiqotda baʼzi metodologik muammolar mavjud. RAD mezonlariga javob beradigan bolalarning bir qismi, aslida, afzalroq bogʻliqlik modeliga ega edi.
Terapiya sohasidagi baʼzi amaliyotchilar RAD aslida juda keng tarqalgan boʻlishi mumkinligini taxmin qilishmoqda, chunki RAD xavfini oshirishi maʼlum boʻlgan bolalarga nisbatan qattiq shafqatsiz munosabat keng tarqalgan va zoʻravonlikka uchragan bolalar RAD alomatlariga oʻxshash xatti-harakatlarni namoyon qilishi mumkin. Ammo, APSAC ishchi guruhi bu xulosani notoʻgʻri va shubhali deb hisoblaydi. Jiddiy zoʻravonlikka uchragan bolalar RAD xulq-atvoriga oʻxshash xatti-harakatlarni koʻrsatishi mumkin, ammo bu muammolarning sabablarini aniqlash va davolash mumkin boʻlgan boshqa tashxislar mavjud. Iroda umumiy va oddiy insoniy xususiyatdir. RAD tarbiyalanuvchilar, asrab oluvchilar yoki shafqatsiz munosabatda boʻlingan bolalarda kuzatilgan xulq-atvor va hissiy muammolarning barchasini yoki hatto koʻpchiligiga ham aloqador boʻlmasligi mumkin. Bolalarga zoʻravonlik qilish yoki eʼtibordan chetda qoldirish RAD ning asosiy omillari emas.
Richard Attenborough
Lord Richard Samuel Attenborough (Baron Attenborough) (1923-yil 29-avgustda tugʻilgan)—Britaniyalik Siyosatchi ,aktyor, kinorejissyor va tadbirkor. Ikki karra Akademiya(Oscar), toʻrtta Oltin Globus va toʻrtta BAFTA mukofoti laureati. U Qirollik Dramatik San'at Akademiyasi (RADA) va Britaniya Film va Televizion Sanʼat Akademiyasining (BAFTA) prezidenti boʻlgan.
Reaktiv bogʻliqlik sindromi
Epidemiologiya
Komorbid vaziyatlar toʻgʻrisida maʼlumotlar kam, ammo RAD paydo boʻlgan bir xil sharoitlarda yuzaga keladigan baʼzi holatlar mavjud, masalan, institutsionalizatsiya yoki yomon muomala. Bular asosan rivojlanishdagi kechikishlar va beparvolik bilan bogʻliq nutq kasalliklariga olib keladi. Xulq-atvorning buzilishi, deviantlik, tahlika, travmadan keyingi stress va ijtimoiy fobiya alomatlarikoʻpincha RAD bilan birga keladi. Muassasaga joylashtirilgan bolalardagi bogʻliqlik muammolari diqqat va xulq-atvor masalalari hamada kognitiv darajalar bilan bogʻliq.
Richard Attenborough
Attenborough Ikkinchi Jahon urushi paytida Qirollik havo kuchlarida va kino boʻlimida xizmat qilgan. U Yevropa da bir necha bor bomba hujumlarini amalga oshirgan va orqa qurolli pozitsiyasidan filmni suratga olgan. U tabiatshunos olim Sir David Attenborough va Alfa Romeo direktori Jon Attenboroug ning akasi edi. U 1945-yildan to vafotigacha aktrisa Sheila Sim bilan birga hayot kechirdi. U, shuningdek, „Chelsi“ futbol klubi prezidenti ham boʻlgan. Uning rejissyorlik debyuti uchun 1969-yilda ishlagan ''Oh! Qanday goʻzal urush, u „ Uinston“, "Uzoq koʻprik" va „ Yagona erkinlik“'' singari filmlari eng yaxshi yoʻnalish uchun BAFTA mukofotiga nomzod boʻlgan. 1983 yilda Attenboro Gandi filmi uchun ikkita Akademiya(Oscar) mukofotiga sazovor boʻldi. . Gandi filmi esa 20-asrning 34-eng buyuk britaniyalik filmi hisoblanadi Shuningdek, u toʻrtta BAFTA mukofotiga, toʻrtta „ Oltin globus“ mukofotiga sazovor boʻldi va 1983 yilda BAFTA stipendiyasini umrbod yutuq uchunoldi. Aktyor sifatida Attenboro Brighton Rokdagi (1948), „ Men barhayot Jek“ (1959), "Buyuk qochish" (1963), "Qum toshlari" (1966), Doktor Dolitl (1967),Joy (1971), Yura davri Parki (1993) va 34-koʻchada Mo  jiza'' (1994) kabi filmlarda rollar ijro etgan.
Reaktiv bogʻliqlik sindromi
Tarix
Reaktiv bogʻliqlik sindromi birinchi marta 1980-yilda DSM-III da psixologik kasalliklarning standart nosologiyalarida, muassasalarga, mehribonlik uylariga joylashtirilgan bolalar haqida dalillar toʻplanganidan keyin paydo boʻldi. Mezon kasallik 8 oylikdan boshlanishi va rivojlanishdan ortda qolish belgilari mavjud boʻlishini koʻrsatar edi. Bu ikkala xususiyat 1987-yilda DSM-III-R dan olib tashlangan. Buning oʻrniga, sindrom hayotning dastlabki 5 yilida paydo boʻlishi va kasallikning oʻzi ikki kichik toifaga: cheklangan va cheklanmagan turlarga boʻlinishi tasdiqlangan. Ushbu oʻzgarishlar shafqatsiz munosabatda boʻlingan va institutsional bolalar orasida oʻtkazilgan tadqiqotlar natijasida yuzaga keldi va joriy versiyada, xususan, DSM-IV, 1994-yil va uning 2000-yilgi tahririda, DSM-IV-TRda, shuningdek, ICD-10 da saqlanib qolgan. Ikkala nosologiyada ham nafaqat kasalliklar xavfi yuqori boʻlgan, balki allaqachon klinik alomatlar koʻrina boshlagan yosh bolalarga diqqat qaratilgan.
RADning joriy versiyalari uchun keng nazariy asos 1940-yillardan 1980-yillarga qadar John Bowlby, Mary Ainswoth va Rene Spitz tomonidan olib borilgan ishlarga asoslangan „attachment theory“ nazariyasidir. Bu nazariya yosh bolalarga xos ijtimoiy xatti-harakatlarni tushuntirish uchun psixologik, etologik va evolyutsion tushunchalardan foydalanadigan asos hisoblanadi. „Attachment theory“ (Bogʻlanish nazariyasi) chaqaloqlar yoki bolalarning tashvishli yoki qaygʻuli vaziyatlarda maʼlum bir biriktiruvchi shaxsga (tanish tarbiyachiga) yaqin boʻlishga intilishlariga qaratilgan. Keyinchalik, bola tarbiyachidan atrof-muhitni oʻrganish uchun xavfsizlik asosi sifatida foydalanishni boshlaydi, vaqti-vaqti bilan tanish odamga qaytib keladi. Bogʻliqlik gʻamxoʻrlik va/yoki mehr bilan bir xil narsa emas, garchi ular koʻpincha oʻzaro aloqador boʻlsa ham. Bogʻliqlik xulq-atvori odatda olti oylikdan uch yoshgacha rivojlanadi. Chaqaloqlar oʻzlari bilan ijtimoiy munosabatlarda ziyrak va eʼtiborli boʻlgan hamda bir muncha vaqt doimiy gʻamxoʻrlik qiluvchi kattalarga bogʻlanib qoladilar. Gʻamxoʻrlik qiluvchining reaksiyalari bogʻliqlik shakllarining rivojlanishiga olib keladi, bu esa oʻz navbatida keyingi munosabatlarda shaxsning his-tuygʻulari, fikrlari va umidlarini boshqaradigan ichki modellarni shakllantiradi. Reaktiv bogʻliqlik sindromi diagnostikasi uchun bolaning kasallik tarixi va atipik ijtimoiy xulq-atvorida belgilangan bogʻliqlik shakllanmagan boʻlishi lozim.
Diskriminatsion yoki tanlab aloqaga kirishishning patologik jihatdan mavjud emasligi uslublar yoki qoliplar deb nomlanuvchi odatiy yoki biroz atipik xatti-harakatlar namunalari mavjudligidan farqlanishi kerak. Rivojlanayotgan bogʻliqlik sindromi tadqiqotida aniqlangan va qoʻllaniladigan toʻrtta biriktirma uslubi mavjud. Bular xavfsiz, tashvishli-ambivalent, tashvishli-qoʻzgʻaluvchan va tartibsiz deb nomlanadi. Ular Strange Situation Procedure mezoni yordamida baholanadi.
Xavfsiz shaklda bogʻliqlik hosil qilgan kichkintoy tarbiyachi hozir boʻlganda uni erkin kuzatadi, begonalar bilan muloqot qiladi, qarovchi uzoqlashganda sezilarli darajada xafa boʻladi va uning qaytib kelishidan xursand boʻladi. Xavotirli-ambivalent kichkintoy atrofni xavotir bilan kuzatadi, tarbiyachi ketganida nihoyatda xafa boʻladi, lekin tarbiyachi qaytib kelganida ikkilanib turadi. Tashvishli-qoʻzgʻaluvchan bola koʻp narsalarni kuzatmaydi, ota-onasidan qochadi yoki ularga eʼtibor bermaydi — ota-onasi ketganida yoki qaytib kelganida his-tuygʻularni kamroq namoyon qiladi va begonalarga nisbatan qarovchilariga koʻrsatganidek bir xil reaksiyalarni koʻrsatadi. Tartibsiz/orientatsiyalangan bolada oʻzini tutish uchun izchil uslub yoki qolip yoʻqligini koʻrsatadi. Dalillar shuni koʻrsatadiki, bunday holat gʻamxoʻrlik qiluvchi shaxsning oʻzi ham qoʻrquv obyekti boʻlganida sodir boʻladi va shu bilan bolani yondashish va qochish bilan bogʻliq holda mujmal vaziyatga solib qoʻyadi. Qarovchi bilan uchrashganda, bu bolalar dovdirab yoki qoʻrqib ketgandek koʻrinishi mumkin, oʻz joylarida qotib qolishlari, boshini keskin burib olishlari yoki shaxsdan qoʻrqishni anglatuvchi boshqa xatti-harakatlarni koʻrsatishlari mumkin. Bu bogʻliqlik strategiyasining parchalanganini anglatadi va his-tuygʻularni tartibga solish qobiliyatiga taʼsir qiladi.
Uslublar ichida hissiy bezovtalikka olib kelishi va keyingi psixopatologiyalar xavfini oshirishi mumkin boʻlgan keng qamrovli bogʻliqlik muammolari mavjud boʻlsa-da, ularning hech biri oʻz-oʻzidan toʻlaqonli sindromni tashkil etmaydi va hech biri RAD mezonlariga aynan mos kelmaydi. Klinik maʼnoda sindrom — keyingi buzilishlar uchun xavf omili emas, balki davolanishni talab qiladigan holat deb qaraladi. Reaktiv bogʻliqlik sindromi normal bogʻliqlikka xos xulq-atvorning yetishmasligini anglatadi. Bunday munosabat atipik bogʻliqlik uslubiga ega boʻlgan bolalarning ijtimoiy xulq-atvorining oʻziga xos xususiyati sifatida mavjud. DSM-IV ham, ICD-10 ham sindromni bu kabi xulq-atvor va belgilarga koʻproq eʼtibor qaratish oʻrniga, ijtimoiy aberrant xatti-harakatlar nuqtai nazaridan tasvirlaydi. DSM-IV turli xil munosabatlardagi ijtimoiy oʻzaro aloqalarni boshlamaslik yoki ularga javob bermaslik alomatlariga urgʻu beradi. ICD-10 xuddi shunday ijtimoiy vaziyatlarda tarqaladigan qarama-qarshi yoki noaniq ijtimoiy reaksiyalarni tavsiflaydi. Strange Situation usuli va RADdagi bogʻliqlik shakllari oʻrtasidagi aloqadorlik bor yoki yoʻqligi hali toʻla aniq emas.
„Bogʻliqlik sindromi“ atamasining aniq maʼnosi haqida konsensus yoʻq. Bu atama tez-tez reaktiv bogʻliqlik sindromiga muqobil sifatida ham, ICD va DSM tasniflari chegaralaridan tashqaridagi boshqa muammolar muhokamasida ham qoʻllaniladi. Shuningdek, u reaktiv bogʻliklik sindromiga oid bogʻliqlik terapiyasi sohasida ICD yoki DSM mezonlariga kirmaydigan yoki bogʻliqlik uslublariga bevosita bogʻliq boʻlmagan bir qator muammoli xatti-harakatlarni tavsiflash uchun ishlatiladi.
Tadqiqot
1990-yillarning oxiridagi tadqiqotlar shuni koʻrsatdiki, DSM yoki ICD tomonidan tasniflanmagan bogʻliqlik muammolari mavjud boʻlib, ular RADni patogen yordam koʻrsatmasdan ishonchli tashxislash mumkinligini koʻrsatdi. Bu esa RADning hozirgi taʼrifiga oid baʼzi kontseptual qiyinchiliklarni yuzaga chiqardi. 2004-yilda nashr etilgan tadqiqot ishlari shuni koʻrsatdiki, cheklanmagan shakl bolaning doimiy gʻamxoʻrlariga nisbatan boʻlgan izchil bogʻliqlik belgilari (har qanday uslubda) bilan birga davom etishi mumkin.
Baʼzi mualliflar RADdan tortib, turli bogʻlanish muammolarigacha boʻlgan kengroq taʼriflarni taklif qildilar. Hozircha bu masala boʻyicha konsensus yoʻq, ammo CH Zeanah va N. Boris tomonidan sindromning uchta toifasini oʻz ichiga olgan yangi amaliyot parametrlari toʻplami taklif qilingan. Ulardan birinchisi, bogʻliqlikning buzilishi boʻlib, unda yosh bolada katta yoshli qarovchi boʻlmaydi. Taklif etilayotgan tartibsiz ulanish toifasi DSM va ICD da belgilanganidek, cheklangan va cheklanmagan shakllarida RADga parallel hisoblanadi. Ikkinchi toifa — xavfsiz tayanch buzilishi, bunda bolaning tanish qarovchisi bor, lekin munosabatlar shunday boʻladiki, bola atrof-muhitni asta-sekin oʻrganayotgan paytida xavfsizlik uchun qarovchining yordamidan foydalana olmaydi. Bunday bolalar oʻzlarini xavf ostiga qoʻyishlari, kattalarga yopishib olishlari, haddan tashqari itoatkor boʻlishlari yoki jazolanishdan qoʻrqib, rollarni oʻzgartirishi mumkin. Uchinchi tur — bu uzilgan bogʻliqlik. Bu oʻrazo aloqa oʻrnatilgan tanish vasiyning keskin zuoqlashishi yoki yoʻqolishi natijasida yuzaga keladi. Ushbu turkumlash shakli joriy DSM-IV-TR tasnifiga qaraganda koʻproq klinik aniqlikni namoyish qilishi mumkin, ammo shunda ham qoʻshimcha tadqiqotlar talab etiladi. Daniel Schechter va Erica Willheim ona tomonidan koʻrsatilgan zoʻravonlik bilan bogʻliq boʻlgan travmadan keyingi stress va xavfsiz asosga putur yetishi (yuqoriga qarang) oʻrtasidagi aloqadorlikni koʻrsatdilar, bu bolaning ehtiyotsizligi, separatsiyadan tahlikaga tushish, giperhushyorlik va rolni doimiy oʻzgartirish belgilari bilan tavsiflangan edi.
RADni bolaning shaxsiyatining buzilishi yoki bola va boshqa shaxs oʻrtasidagi munosabatlarning buzilishi deb hisoblash kerakmi degan savol tugʻiladi. Taʼkidlanganidek, bogʻliqlikning buzilishi oʻz tabiatiga koʻra munosabatlarning buzilishida aks etgani sababli, ular yakka bir odamga oid nozologiyalarga mos kelmaydi. C. H. Zeanah tadqiqoti shuni koʻrsatadiki, atipik bogʻlanish bilan bogʻliq xatti-harakatlar bir tarbiyachi bilan sodir boʻlishi mumkin, ammo boshqasida ham takrorlanishi noaniq. Bu bogʻliqlik uslublarini tavsiflovchi vaziyatlarda aks etadi. Bunda maʼlum bir ota-onaning qoʻrqib ketgan holatdagi yuz ifodasi stragnge Situation protsedurasi paytida tartibsiz/disorientatsion bogʻlanish xatti-harakatiga sabab boʻlishi mumkin.
DSM-V loyihasi RADni ikkita kasallik turiga boʻlishni taklif qiladi: RAD ning hozirgi cheklangan shakli uchun reaktiv bogʻlanish sindromi va RAD ning cheklanmagan shakli uchun cheklanmagan ijtimoiy kelishuv sindromi.
Qirgʻiziston fuqarolari uchun viza tartiblari
thumb|Qirg'iziston fuqarolar passporti Qirg'iziston fuqarolari uchun visa tartiblari. Qirg'iziston fuqarolari uchun viza talablari Filippin (2014-yil 15-aprel) va Indoneziya (2015-yil sentabr) tomonidan bekor qilindi.
Quyidagi mamlakatlar Qirg'iziston fuqarolari uchun viza talablarini qayta tikladi: Estoniya (1992-yil 1-iyul), Latviya (1993), Litva (1993-yil 1-noyabr), Slovakiya (6-may 1994-yil), Vengriya (1-dekabr 1997-yil), Bolgariya (1-yanvar 1999-yil), [7] Turkmaniston (19-iyun 1999-yil), Ruminiya (1-iyul 2000), Chexiya Respublikasi (22-oktabr 2000) [9] va Polsha (3-noyabr 2000-yil).
Borgidrid
right|thumb|143x143px| Tetragidroborat anionining sharsimon modeli ,[BH4]- Borgidrid anionga tegishli[BH4]-, bu ham tetragidroborat deb ataladi va uning tuzlari. Borgidrid yoki gidroborat ham o'z ichiga olgan birikmalar uchun ishlatiladigan atamadir[BH_{4−n}X_{n}]−, bu yerda n 0 dan 3 gacha boʻlgan butun son, masalan, siyanoborogidrid yoki siyanotrigidroborat [BH3(CN)]− va trietilborogidrid yoki trietilgidroborat [BH(CH2CH3)3]−. Borgidridlar organik sintezda qaytaruvchi moddalar sifatida keng qo'llaniladi. Eng muhim borogidridlar litiy borgidrid va natriy borgidriddir, ammo boshqa tuzlar yaxshi ma'lum (jadvalga qarang). Tetragidroboratlar, shuningdek, noorganik kimyoda akademik va sanoat qiziqishlariga ega.
Tarix
Ishqoriy metall borogidridlari birinchi marta 1940-yilda Hermann Irving Shlesinger va Gerbert C. Braun tomonidan tasvirlangan. Ular litiy borgidridni sintez qildilarLi[BH4] Diborandan B2H6 :
Hozirgi usullar trimetilboratni natriy gidrid bilan kamaytirishni o'z ichiga oladi.
Tuzilishi
Borgidrid anionida va uning ko'pgina modifikatsiyalarida bor tetraedral tuzilishga ega. B-H bog'larining reaktivligi boshqa ligandlarga bog'liq. Trietilborogidriddagi kabi elektron ajratuvchi etil guruhlari B-H markazini juda nukleofil qiladi. Bundan farqli o'laroq, siyanoborogidrid elektronni tortib oladigan siyano o'rnini bosuvchi tufayli zaifroq qaytaruvchidir. Qarama-qarshilik reaktivning kamaytiruvchi kuchiga ham ta'sir qiladi.
Krostitz
Krostitz Germaniyaning Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordsachsen (tuman) tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 43,83 km2. Aholisi — 3840 kishi (2010).
Hududi
Krostitzning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Borgidrid
Ishlatiladi
Ditionit yog'och xamirini oqartirish uchun ishlatiladi. Natriy borgidrid, shuningdek, xloramfenikol, tiofenikol, A vitamini, atropin va skopolamin kabi farmatsevtika mahsulotlarini ishlab chiqarishda aldegidlar va ketonlarni, shuningdek, ko'plab lazzat va aromalarni kamaytirish uchun ishlatiladi.
Potentsial ilovalar
Vodorodning yuqori miqdori tufayli borgidrid komplekslari va tuzlari vodorodni saqlash kontekstida qiziqish uyg'otdi. Ammiak bor bo'yicha tegishli ishlarni eslatuvchi qiyinchiliklar sekin kinetika va vodorodning past rentabelligi, shuningdek, ota-borogidridlarning qayta tiklanishi bilan bog'liq.
Koordinatsion komplekslar
left|thumb|200x200px| Koptok va tayoq modeliZr[BH4]4 Uning koordinatsion komplekslarida borgidrid ioni metallga bir-uch ko'prik vodorod atomlari orqali bog'langan. Bunday birikmalarning aksariyatida [BH4]- ligand bidentatdir. Ba'zi gomoleptik borgidrid komplekslari uchuvchidir. Bunga uran borgidridi misol bo'la oladi.
Metall borgidrid komplekslarini ko'pincha oddiy tuzni yo'q qilish reaksiyasi bilan tayyorlash mumkin:
Parchalanish
Ba'zi metall tetragidroboratlar qizdirilganda metall boridlarni hosil qilish uchun aylanadi. Borgidrid kompleksi uchuvchan bo'lsa, bu parchalanish yo'li kimyoviy bug'larning cho'kishi (CVD) ning asosi bo'lib, metall boridlarning yupqa plyonkalarini yotqizish usuli hisoblanadi. Masalan,sirkoniy diborid ZrB2 va gafniy diborid HfB2 sirkoniy (IV) tetragidroboratning CVD orqali tayyorlanishi mumkin Zr[BH4]4 va gafniy (IV) tetragidroborat Hf[BH4]4 :
Metall diboridlar qattiqligi, yuqori erish nuqtasi, mustahkamligi va korroziyaga chidamliligi va yaxshi elektr o'tkazuvchanligi tufayli qoplama sifatida ishlatiladi.
Robert Gesink
Robert Gesink (Robert Gesink; tugʻ. 1986-yil 31-may, Varsseveldda, Niderlandiya ) — gollandiyalik velosipedchi, Jumbo-Visma World Tour jamoasi ishtrokchisi.
Martaba
Gesink velosportni 12 yoshida boshlagan. Robert velosport boʻyicha yoshlar musobaqalarida muvaffaqiyatli ishtirok etdi, 2002-yilda u oʻz yosh toifasida vaqt sinovi boʻyicha Niderlandiya chempioni boʻldi, 2004-yilda esa oʻsmirlar oʻrtasida xuddi shunday poygada gʻolib chiqdi. 2006 yilda Gelderlander Rabobank kontinental jamoasiga qoʻshildi va keyin u asosiy jamoaga oʻtdi. 2008-yilda u Olimpiya oʻyinlari va jahon chempionatining kuchli oʻntaligiga kirdi. Shu bilan birga, Gesink birinchi marta super velopoygada, Vueltada qatnashdi va u yerda yangi boshlanuvchilar uchun ajoyib 7-natijani koʻrsatdi.
Keyingi yilgi Tur de Frans 5-bosqichda uning bilagini sindirish bilan yakunlandi. Keyinchalik Ispaniyada gollandiyalik Robert 6-oʻrinni egalladi, xuddi shunday natija 2010-yilda Tour de Fransda erishgan. 2010-yil ProTour mavsumi Gesinkning Monreal Gran-prisida birinchi poyga gʻalabasi bilan yakunlandi. Mavsum tugaganidan soʻng, Robert Rabobank rahbari Denis Menshov jamoani tark etdi va Gesink Grand Tourda uning yangi sardori boʻldi. Bahor oyida u Tirreno-Adriatiko va Basklar mamlakati boʻylab sayohat gʻoliblari qatoriga kirdi, ammo Tour de Frans poygasining birinchi haftasida u yiqilishdan keyin jarohat oldi va muntazam ravishda pelotonda qatnasha olmadi.
2012-yil may oyida Robert Kaliforniya safarining qirollik togʻ bosqichida gʻolib chiqdi va uning hisobidan umumiy reytingda "Tour de France "da Rabobank „Grand Tour“da eng yaxshi oʻnta gollandiyalik yosh ishtirokchilarning uchtasiga kirdi: Gesinka, Mollema va Tony. Biroq, ularning barchasi muvaffaqiyatsizlikka uchradi, Gesink 11-bosqichda yutqazdi. Ammo sentyabr oyida u Vuelta a España musobaqasida shohsupaga chiqmasdan 6-oʻrinni egalladi.
Shahsiy hayot
Robertning otasi ham velosipedchi edi, u 2010-yil oktyabr oyida veteranlar togʻ velosipedi musobaqasida vafot etgan.
Viola Davis
Viola Davis (11-avgust 1965-yilda tugʻilgan) — amerikalik film aktrisasi. „Eng yaxshi ikkinchi darajadagi aktrisa“ (Best Supporting Actress) nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.
Britaniya qirolligi tarixi
Buyuk Britaniya — Yevropaning shimoli-gʻarbiy qirgʻogʻida joylashgan orol davlat Birlashgan Qirollik Angliya,Uels va Shotlandiyani oʻz ichiga olgan Buyuk Britaniya orolining butun qismini, shuningdek Irlandiya orolining shimoliy qismini oʻz ichiga oladi. Britaniya nomi baʼzan butun Buyuk Britaniyaga murojaat qilish uchun ishlatiladi. Poytaxti — London boʻlib, u dunyodagi yetakchi savdo, moliyaviy va madaniy markazlardan biridir. Boshqa yirik shaharlarga Angliyaning Birmingem,Liverpul va Manchester kiradi. Belfast va Londonderri, Shotlandiyadagi Edinburg va Glazgo,Uelsdagi Suonsi vaKardiff. Birlashgan Qirollikning kelib chiqishini anglo-sakson podshosi davridan kuzatish mumkin10-asrning boshlarida qoʻshni Keltlar qirolliklariga sodiqlikni qoʻlga kiritgan va zamonaviy YILNOMADA aytilishicha, „Avvalgi koʻplab qirollar ular oʻrtasida boʻlgan narsalarni birinchi boʻlib boshqargan“Athelstan. Keyingi asrlar davomida bosqinchilik natijasida uzoqroqda joylashgan qirollik inglizlar hukmronligi ostiga oʻtdi..Buyuk Britaniyaning janubi-gʻarbiy qismida joylashgan Keltlar qirolliklarining birlashmasi boʻlgan Uels 1536 va 1542-yillardagi Ittifoq hujjatlari bilan Angliya bilan rasman birlashtirildi. 1603-yildan beri Londondan boshqariladigan Shotlandiya 1707-yilda Angliya va Uels bilan birlashtirilib, Birlashgan Qirollikni tashkil etdi. Buyuk Britaniyaning.(„Britaniya“ sifatlari oʻsha paytda qirollikning barcha xalqlariga nisbatan qoʻllanila boshlandi.) Irlandiya 1600-yillarda inglizlar nazorati ostiga oʻtdi va 1800-yildagi Ittifoq toʻgʻrisidagi qonun orqali Buyuk Britaniya bilan rasman birlashtirildi. Irlandiya respublikasi oʻz davlatiga ega boʻldi. 1922-yilda mustaqillikka erishdi, ammo Olsterning toʻqqista okrugidan oltitasi Shimoliy Irlandiya sifatida Birlashgan Qirollikning bir qismi boʻlib qoldi. Ushbu tarkibiy qismlar oʻrtasidagi munosabatlar shtatlar va Angliya bahs-munozaralar va baʼzida ochiq qoʻzgʻolon va hatto urushlar bilan ajralib turardi. Bu keskinliklar 20-asrning oxirlarida, Shimoliy Irlandiyada, Shotlandiya va Uelsda vakolatli majlislar joriy etilganda biroz yumshab ketdi. Shunga qaramay, Shimoliy Irlandiyada ham, Irlandiya respublikasida ham referendumdan keyin hokimiyatni taqsimlash assambleyasi tashkil etilgan taqdirda ham, Shimoliy Irlandiya ittifoqchilari (Shimoliy Irlandiya ustidan Britaniya suverenitetini davom ettirish tarafdori) va millatchilar (Irlandiya respublikasi bilan birlashish tarafdori) oʻrtasidagi munosabatlar.21-asrgacha keskinligicha qoldi.
Am Großen Bruch
Am Großen Bruch Germaniyaning Saksoniya-Anhalt yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Maydoni — 33,94 km2. 2321 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Vindemiatriks
Vindemiatriks (Vindēmiātrix „vino ishlab chiqaruvchi“ / ε Vir / ε Virginis / 47 Virginis / Epsilon Virgo) — Sunbula yulduz turkumidagi uchinchi eng yorqin yulduz.
Fizik xususiyatlari
Vindemiatriks G8III spektral sinfidagi sariq gigant boʻlib, yorqinligi boʻyicha oʻzining turkumida faqat Spika va Porrimaga yoʻl beradi. Vindemiatriksning koʻrinadigan yulduz kattaligi 2,83mni tashkil qiladi va sirt harorati bizning Quyoshnikidan bir oz 4990 K sovuqroq. Yulduzgacha boʻlgan masofa 102 yorugʻlik yiliga teng, yorqinligi esa quyoshnikidan 83 baravar koʻp. Ushbu parametrlarning kombinatsiyasi Kapella yulduz tizimining yorqinroq, sovuqroq komponentiga juda oʻxshash 12 quyosh radiusli Vindemiatriks radiusiga olib keladi. Yulduz vodoroddan ogʻirroq elementlarga bizning Quyoshdan taxminan 15% ga boy.
Vindemiatriksning asosiy harakat vektori koʻrish chizigʻiga perpendikulyar yoʻnaltirilgan, shuning uchun uning osmondagi harakat tezligi atrofdagi yulduzlarnikidan sezilarli darajada yuqori va har besh yilda bir yoy soniyasini tashkil qiladi. Vindemiatrix — bu kuchli elektromagnit faollikni koʻrsatadigan rentgen toʻlqinlarining juda kuchli manbai. Yulduzning rentgen nurlanishining umumiy kuchi quyoshnikidan deyarli 300 baravar katta, bu parametr boʻyicha Vindemiatriks shunga oʻxshash „sovuq“ gigantlar orasida uchinchi oʻrinda turadi va Deneb Keytos va 24 Katta ayiqdan keyin ikkinchi oʻrinda turadi (24 UMa).
Vindemiatriks, albatta, vodorod yoqilgʻisi zaxirasini tugatgan boʻlsa-da, uning ichki tuzilishi noaniqligicha qolmoqda. Uchta quyosh massasi bilan Vindemiatriks oʻz hayotini oq-havorang B sinf yulduzi sifatida boshlagani taxmin qilinadi va hozirda vodorod yonishidan geliy yonishiga oʻtishning dastlabki bosqichida yoki uning ichki qismida geliydan uglerodga aylanish jarayoni allaqachon boshlangan.
Vindemiatriks qoʻshaloq yulduz boʻlib, uning yoʻldoshi K0 spektral turi va 11,7m kattalikda asosiy yulduzdan 248,7" burchak masofasida joylashgan.
Vindemiatriksning Giad guruhiga, Savr yulduz turkumidagi shu nomdagi yulduz turkumiga tegishli ekanligiga ishonish uchun asos bor.
Nomi va mifologiyasi
Yulduzning nomi Vindēmitor soʻzining ayollashtirilgan shaklidir, uning qadimgi yunoncha nomining lotincha tarjimasi boʻlib, u „uzum yigʻuvchi“ deb tarjima qilinishi mumkin. Yunon mifologiyasida bu yulduz yerning samarali kuchlari va vinochilik xudosi Dionisning suyukli yigiti Ampelning yulduzga aylangani sifatida tushunilgan. Biroq, ehtimol, bu nom qadimgi davrlarda bu yulduz uzum yigʻim-terimi paytida koʻtarilganligi bilan izohlangan. Yulduzning boshqa romanlashtirilgan nomlari: Protrygetor, Provindemiator, Protrigetrix.
Yulduzning arabcha nomi [Al Mureddin] Paygʻambarimizning ismlaridan birini anglatadi va „shogird“ deb tarjima qilingan [Al Muridin] soʻzidan olingan boʻlishi mumkin. Arab va yahudiy mifologiyasida Vindemiatriks va Sunbula burjining baʼzi yulduzlari yer yuzini inson iflosligidan tozalash uchun kelgan Nuh paygʻambar (iudaizmda Noy) bilan tenglashtirilgan. Paygʻambarni „oʻroqchi“ yoki „uzum yetishtiruvchi“ deb ham atashgan. Yulduzning boshqa nomi ham maʼlum [Al-Mutakaddim li-l-Kattaf], yaʼni „uzum yigʻimchidan oldingi“. Shunday qilib, arab va lotin nomlari umumiy ildizlarga ega. Arab astronomiyasida Vindemiatriks yulduz turkumi [Alaraph] nomi bilan ham atalgan, bu „sof qiz“ degan maʼnoni anglatadi.
Injilda bu yulduz ham paygʻambar, Xudoning shogirdi bilan bogʻliq edi. Zaburda u haqida quyidagi eslatma bor: „pastga tushuvchi“ yoki „kuchga ega boʻlgan“ yoki boshqa tarjimada: „tushayotgan [uzum] novdasi“. Tok novdasi Xudoni, shoxi esa paygʻambarning timsoli edi. Qadimgi yahudiylar orasida yulduz [Tzemax] nomiga ega edi, bu ham „shox“ degan maʼnoni anglatadi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Ohak
Ohak — qurilish materiali. Ohaktosh, boʻr va boshqa karbonatli jinslarni 900° dan 1100 °C temperaturada kuydirib, ishlov berib olinadi: CaCO3 <=t CaO + CO2 T. Kalsiy oksid CaO — soʻndirilmagan Ohak, kalsiy gidroksid Ca(OH)2 esa soʻndirilgan ohak deb yuritiladi (qarang Kalsiy). Ohak qadimdan qovushqoq material sifatida ishlatib kelingan. Mil. av. 3000—2500-yildayoq Ohakning qum va suv bilan qorishmasidan turli inshootlar qurishda, tosh va gʻishtni biriktirishda, devorlarni suvashda hamda boʻyoq tayyorlashda foydalaniladi.
Ohak boʻlak va kukun holida ishlab chiqariladi. Kimyoviy tarkibiga qarab, havoda qotuvchi va gidravlik xillarga boʻlinadi. Havoda qotuvchi Ohak, asosan, kalsiy va magniy oksidlaridan iborat. Gidravlik Ohak tarkibida, bundan tashqari, ancha miqdorda kremniy, alyuminiy va temir oksid boʻladi. Havoda qotuvchi Ohak qurilish qorish-malari va betonning quruq havoda qotishini, gidravlik Ohak havoda ham, suvda ham qotishini taʼminlaydi. Ohak qurilishda, metallurgiyada, kimyo sa-noatida, qand, qogʻoz, shisha buyumlar, oyna ishlab chiqarishda, shuningdek, suvni tozalash va boshqa maqsadlarda keng qoʻllanadi.
Vuhledar
Vuhledar ( Вугледа́р  , pronounced [wʊɦɫeˈdɑr] ;  Угледар   , pronounced [ʊgɫeˈdɑr], transkripsiyalangan Ugledar, Ikkala nomi ham "ko'mir sovg'asi" degan ma'noni anglatadi,bu esa uning ko'mir qazib olish sanoatiga ishora qiladi) - Ukrainaning Donetsk viloyati dagi viloyat ahamiyatiga ega shaharlardan biri.
Tarixi
1964-yilda sobiq Sovet davrida, yirik sanoat shaharlaridan biri bo'lgan.1970-yillarda janubiy Donbas havzasida ko'mir zahiralarini o'zlashtirish Kusbassga qaraganda kamroq foyda keltirardi va faqat kichik shaharcha paydo bo'ldi. 1969-yilda qishloq "Ugledar" deb o'zgartirildi.1991-yilda Vuhledar shahar maqomini oldi.
Donbasdagi urush boshlanganidan buton (2014), shahar Ukraina Qurolli kuchlari va Donetsk Xalq Respublikasi o'rtasidagi janglar tufayli o'zining qanchalik mustahkam ekanligini ko'rsatadi.
Demografiyasi
2001-yilgi demografik ma'lumotlarga ko'ra, Ukraina aholisining
Astragalus anisus
Astragalus anisus — dukkaklilar oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi, Gunnison milkvetch nomi bilan ham mashhur. U Qoʻshma Shtatlardagi Kolorado shatati uchun endemik boʻlib, Gunnison va Saguache okruglaridagi Gunnison havzasi hududida keng tarqalgan.