cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Immun sistemasi
Uyqu va dam olish
Uyqu yetishmasligining yuqoridagi salbiy oqibatlaridan tashqari, uyqu va u bilan oʻzaro bogʻlangan sirkad tizimi ham tugʻma, ham adaptiv immunitet funksiyalariga kuchli regulyator taʼsirlari borligi koʻrsatib oʻtilgan. Birinchidan, sekin uyquning erta bosqichida qonda kortizol, epinefrin va norepinefrin darajasining keskin pasayishi qonda leptin, gipofiz oʻsish gormoni va prolaktin gormonlari miqdori oshishiga olib keladi. Ushbu signallar yalligʻlanishga qarshi sitokinlar interleykin-1, interleykin-12, TNF-alfa va IFN-gamma ishlab chiqarish orqali yalligʻlanishga qarshi holatni chaqiradi. Bu sitokinlar immun hujayralarining faollashishi, proliferatsiyasi va differensiatsiyasi kabi immun funksiyalarini stimullaydi. Sekin-asta rivojlanayotgan adaptiv immun javobi davrida, yosh va markaziy xotira T limfotsitlari kabi differensatsiyalashmagan yoki kamroq differentsiatsiyalashgan hujayralar miqdori eng yuqqori darajada boʻladi. Ushbu taʼsirlarga qoʻshimcha ravishda, oʻsha vaqtda ishlab chiqarilgan gormonlar muhiti (leptin, gipofiz oʻsish gormoni va prolaktin) antigen taqdim etuvchi hujayralar va T-limfotsitlar oʻrtasidagi oʻzaro taʼsirni, Th1/Th2 sitokin balansining bir tomonga Th1 tomoniga siljishini, umumiy Th hujayralari proliferatsiyasini va limfa tugunlariga yosh T hujayralarining migratsiyasini oshiradi. Bundan tashqari bu holat Th1 immun javoblarini hosil qilish orqali uzoq yashovchi immun hujayralari shakllanishini kuchaytiradi deb ham hisoblanadi.
Tuzalish va regeneratsiya
immun sistemasi ayniqsa tugʻma komponenetlar shikastlanishdan keyingi toʻqima tuzalishida muhim rol oʻynaydi. Asosiy ishtirokchilarga makrofaglar va neytrofillar kiradi, ammo boshqa hujayraviy aktyorlar, jumladan γδ T hujayralari, tugʻma limfoid hujayralar (ILC) va regulyator T hujayralari (Tregs) ham muhimdir. Immun hujayralari plastikligi va yalligʻlanish oldi va yalligʻlanishga qarshi signallar oʻrtasidagi muvozanat effektiv toʻqima tuzalishining muhim jihatlari hisoblanadi. Immunitet komponentlari va yoʻllari regeneratsiyada masalan amfibiyalarda aksolotl muchalarining regeneratsiyasida ham ishtirok etadi. Bir gipotezaga koʻra, regeneratsiyaga qodir organizmlar (masalan, aksolotllar) regeneratsiya qila olmaydigan organizmlarga qaraganda immuniteti kuchsizroq boʻladi.
Odam immun sistemasining buzilishlari
Organizm himoyasining buzilishlari sodir boʻlishi mumkin va bu uchta keng toifaga boʻlinadi: immunitet tanqisligi, autoimmun holatlar va gipersezuvchanliklar.
Autoimmunitet
alt=See caption|thumb| Autoimmun kasallik hisoblangan revmatoid artrit tufayli qoʻl boʻgʻimlari shishgan va deformatsiyalangan Haddan tashqari aktiv immun reaksiyalari immunitet disfunksiyasining ikkinchi uchini, xususan, autoimmun kasalliklarni tashkil qiladi. Bunda immun sistemasi oʻziniki boʻlgan va yot qismlarni taniy olmaydi va tananing bir qismiga xujum qiladi. Normal holatlarda koʻplab T limfotsitlar va antitanalar oʻziniki boʻlgan peptidlar bilan reaksiyaga kirishadi. Ixtisoslashgan hujayralar vazifalaridan biri (timus va suyak koʻmigida joylashgan) yosh limfotsitlarni butun tana boʻylab ishlab chiqarilgan oʻziniki boʻlganantigenler bilan taʼminlash va oʻziniki boʻlganantigenlerni taniydigan hujayralarni yoʻq qilish, autoimmun holatni oldini olishdir. Keng tarqalgan autoimmun kasalliklarga Hashimoto tiroiditi, revmatoid artrit, 1-tur qandli diabet, va tizimli qizil yuguruk kiradi.
Gipersezuvchanlik
Gipersezuvchanlik bu tananing oʻz toʻqimalariga zarar yetkazadigan immun reaksiyasidir. U yuqori sezuvchanlik reaksiyasining mexanizmi va vaqtiga asoslangan holda toʻrtta sinfga boʻlinadi (I- IV tiplar). I tipdagi gipersezuvchanlik darhol yoki anafilaktik reaksiya boʻlib, koʻpincha allergiya bilan bogʻliq boʻladi. Simptomlari yengil noqulaylikdan oʻlimgacha boʻlishi mumkin. I tipdagi gipersezuvchanlik IgE tomonidan paydo qilinadi. IgE antigen bilan bogʻlanganda semiz hujayralari va bazofillarning degranulyatsiyasi sodir boʻladi. II tip gipersezuvchanlik antitanalar organizm oʻz hujayralaridagi antigenler bilan bogʻlanib, ularni yoʻq qilish uchun belgilaganda yuzaga keladi. Bu antitanaga bogʻliq (yoki sitotoksik) gipersezuvchanlik deb ham ataladi va IgG va IgM antitanalari vositachiligida yuzaga keladi. Turli toʻqimalarda toʻplangan immun komplekslar (antigenlar, komplement oqsillari va IgG hamda IgM antitanalarining yigʻindisi) III tipdagi gipersezuvchanlik reaksiyalarini qoʻzgʻatadi. IV tip gipersezuvchanlik (hujayraviy yoki kechiktirilgan gipersezuvchanlik sifatida ham maʼlum) rivojlanishi odatda ikki-uch kun davom etadi. IV turdagi reaksiyalar koʻplab autoimmun va yuqumli kasalliklarda ishtirok etadi, ammo kontakt dermatit rivojlanishida ham rol oʻynashi mumkin. Ushbu reaksiyalar T limfotsitlari, monositlar va makrofaglar tomonidan amalga oshiriladi.
Idiopatik yalligʻlanish
Yalligʻlanish immun sistemasining infeksiyaga dastlabki javoblaridan biridir, ammo u nomaʼlum sabab tufayli ham paydo boʻlishi mumkin.
Yalligʻlanish shikastlangan yoki infeksiyalangan hujayralar tomonidan chiqariladigan eykosanoidlar va sitokinlar tomonidan hosil qilinadi. Eykosanoidlar orasida isitma va yalligʻlanishda qon tomirlarining kengayishini keltirib chiqaradigan prostaglandinlar va baʼzi oq qon hujayralarini (leykotsitlar) jalb qiluvchi leykotrienlar kiradi. Keng tarqalgan sitokinlarga leykotsitlar oʻrtasidagi aloqa uchun masʼul boʻlgan interleykinlar; xemotaksisga sabab boʻluvchi xemokinlar; va xoʻjayin hujayrasidagi oqsil sintezini toʻxtatish orqali virusga qarshi taʼsirga ega boʻlgan interferonlar kiradi. Oʻsish omillari va sitotoksik omillar ham ajratilishi mumkin. Ushbu sitokinlar va boshqa kimyoviy moddalar immun hujayralarini infeksiya joyiga jalb qiladi va patogenlar yoʻqotilganidan keyin har qanday shikastlangan toʻqimalarni davolashga yordam beradi.
Tibbiyotda manipulyatsiyasi
alt=Skeletal structural formula of dexamethasone, C22 H29 F O5|right|thumb| Deksametazon [[Immunodepressantlar|immunosupressiv preparatining strukturaviy formulasi]] Immun javobini autoimmun, allergiya va transplantatsiyani qabul qilmaslik natijasida yuzaga keladigan nojoʻya reaksiyalarni kamaytirish va asosan immun tizimidan (immunizatsiyaga qarang) qochib qoladigan patogenlar va saratonga qarshi stimulyatsiya qilish uchun manipulyatsiya qilish mumkin.
Immunosupressiya
Immunosupressiv dorilar autoimmun kasalliklarda yoki toʻqimalarning haddan tashqari shikastlanishi kuzatilgan yalligʻlanishni nazorat qilish va organ transplantatsiyasidan keyingi organni qabul qilmaslikning oldini olish uchun ishlatiladi.
Yalligʻlanishga qarshi dorilar koʻpincha yalligʻlanish taʼsirlarini nazorat qilish uchun ishlatiladi. Glyukokortikoidlar ushbu dorilarning eng kuchlisi boʻlib, markaziy semizlik, giperglikemiya va osteoporoz kabi koʻplab nojoʻya taʼsirlarga ega boʻladi. Ulardan foydalanish -kuchli nazorat ostida. Yalligʻlanishga qarshi dorilarning past dozalari koʻpincha metotreksat va azatioprin kabi sitotoksik yoki immunosupressiv dorilar bilan birgalikda qoʻllaniladi.
Sitotoksik dorilar aktivlashgan T limfotsitlar kabi boʻlinayotgan hujayralarni oʻldirish orqali immun reaksiyalarini kamaytiradi. Bunday hujayralarni oʻldirish tanlash xususiyatiga ega emas va boshqa boʻlinayotgan hujayralarga ham taʼsir etib, toksik nojoʻya taʼsirlarni chaqiradi. Siklosporin kabi immunosupressiv dorilar signal uzatish yoʻllarini ingibirlash orqali T limfotsitlarning signallarga toʻgʻri javob berishini oldini oladi.
Immunostimulyatsiya
Turli mahsulotlar sotuvchilari va muqobil tibbiyot xodimlari masalan, xiropraktorlar, gomeopatlar va akupunkturistlar tomonidan immun tizimini ragʻbatlantirishi yoki „koʻtarish“i mumkinligi haqidagi daʼvo qilishadi. Ammo bu kabi muolajalar aniq ishlash mexanizmiga va samaradorlik dalillariga ega emas. alt=A child receiving drops of polio vaccine in her mouth|right|thumb| Misrda poliomielitga qarshi emlash Uzoq muddatli faol xotira infeksiyadan keyin B va T limfotsitlarning faollashuvi natijasida orttiriladi. Faol immunitet sunʼiy ravishda, emlash orqali ham yaratilishi mumkin. Emlash (imunizatsiya yoki vaksinatsiya deb ham ataladi) immun tizimini stimullash va patogenga qarshi spetsifik immunitet hosil qilish uchun kasallikni keltirib chiqarmasdan patogendan olingan antigenni organizmga kiritishdir. Immun reaksiyasining shu kabi ataylab indukiya qilinishi muvaffaqiyatli jarayondir, chunki u immun tizimining tabiiy spetsifikligi va uning qoʻzgʻaluvchanligidan foydalanadi. Yuqumli kasalliklar insoniyat oʻlimining asosiy sabablaridan biri boʻlib qolayotgan bir paytda, emlash insoniyat tomonidan yaratilgan immun sistemasining eng samarali manipulyatsiyasi hisoblanadi.
Oʻsma immunologiyasi
Immun tizimining yana bir muhim roli oʻsmalarni aniqlash va yoʻq qilishdir. Bu immunitet kuzatuvi deb ataladi. Oʻsmalarning oʻzgargan hujayralari normal hujayralarda topilmaydigan antigenlarni namoyon qiladi. Immun sistemasi uchun bu antigenler begona va ularning borligi immun hujayralarining oʻsma hujayralariga hujum qilishiga sabab boʻladi. Oʻsmalardan hosil boʻlgan antigenler bir nechta manbalarga ega; baʼzilari bachadon boʻyni, vulva, qin, jinsiy olat, orqa chiqaruv teshigi, ogʻiz va tomoq saratonini keltirib chiqaradigan inson papillomavirusi kabi onkogen viruslardan chiqsa, boshqalari organizm oʻziniki boʻlgan va normal hujayralarda past darajada rivojlangan (lekin oʻsma hujayralarida koʻp miqdorda chiqadi) oqsillardir. Masalan, tirozinaza fermenti yuqori darajada ifodalanganida, baʼzi teri hujayralarini (masalan, melanotsitlarni) melanoma deb ataladigan oʻsmalarga aylantiradi. Oʻsma antigenlarining uchinchi manbasi odatda hujayra oʻsishi va omon qolishini tartibga solishda muhim boʻlgan oqsillar boʻlib, mutatsiyaga uchragach onkogenlar deb ataladigan saraton qoʻzgʻatuvchi molekulalarga aylanadi. alt=See caption|right|thumb| Makrofaglar saraton hujayrasini (katta, tikanakli massa) tanishdi. Saraton hujayrasi bilan birlashganda, makrofaglar (kichik oq hujayralar) oʻsma hujayrasiga uni oʻldiradigan toksinlarni yuboradi. [[Saraton (kasallik)|Saraton kasalligini davolashda immunoterapiya tibbiy tadqiqotlarning faol yoʻnalishi hisoblanadi. ]] Immun tizimining oʻsmalarga asosiy javobi T killerlar, baʼzida T helperlar yordamida normal boʻlmagan hujayralarni yoʻq qilishdan iboratdir. Oʻsma antigenlari I sinf MHC molekulalarida virusli antigenlarga oʻxshash tarzda taqdim etiladi. Bu T killerlarga oʻsma hujayralarini noodatiy deb tanish imkonini beradi. Tabiiy killerlar ham xuddi shunday yoʻl bilan oʻsma hujayralarini oʻldiradi, ayniqsa oʻsma hujayralarining yuzasida odatdagidan kamroq I sinf MHC molekulalari boʻlsa; bu oʻsmalar bilan tez-tez uchraydigan fenomendir. Baʼzida oʻsma hujayralariga qarshi antitanalar hosil boʻlib, ularning komplement tizimi tomonidan yoʻq qilinishiga sharoit yaratiladi.
Baʼzi oʻsmalar immun tizimidan qochib, saratonga aylanadi. Oʻsma hujayralarining yuzasida koʻpincha I sinf MHC molekulalarining soni kamayadi, bu esa T killerlar tomonidan aniqlanishning oldini oladi. Baʼzi oʻsma hujayralari immun reaksiyalarini ingibirlovchi mahsulotlar ham chiqaradi; masalan, makrofaglar va limfotsitlar faoliyatini sekinlashtiradigan TGF-β sitokinini ajratish orqali. Bundan tashqari, oʻsma antigenlariga qarshi immunologik tolerantlik rivojlanishi mumkin, natijada immun sistemasi ortiq oʻsma hujayralariga hujum qilmaydi.
Immunogenlikni bashorat qilish
Baʼzi dorilar neytrallovchi immun javoblarini qoʻzgʻatishi mumkin, yaʼni immun tizimi dorilarning taʼsiriga qarshi boʻlgan neytrallovchi antitanalarni ishlab chiqaradi, ayniqsa, agar dorilar qayta-qayta yoki katta dozalarda qoʻllanilsa. Bu yirik peptidlar va oqsillarga asoslangan dorilarning samaradorligini cheklaydi (odatda 6000 Da dan katta). Baʼzi hollarda preparatning oʻzi immunogen emas, lekin baʼzida Taksol bilan boʻlgani kabi ular immunogen birikma bilan birgalikda qoʻllanilishi mumkin. Peptidlar va oqsillarning immunogenligini oldindan bilish uchun hisob-kitob usullari ishlab chiqilgan boʻlib, ular terapevtik antitanalarni loyihalashda, virus sirti zarralaridagi mutatsiyalarning ehtimoliy virulentligini baholashda va peptidga asoslangan dori vositalarini tekshirishda foydalidir. Ilk uslublar asosan epitop joylarda hidrofilik aminokislotalarning hidrofobik aminokislotalarga qaraganda koʻproq ifodalanishini kuzatishga tayangan; ammo, soʻnggi rivojlanishlar bizga maʼlum epitoplarning maʼlumotlar bazalaridan, odatda yaxshi oʻrganilgan virus oqsillaridan oʻquv majmuasi sifatida foydalangan holda, „machine learning“ usullariga tayanadi. B limfotsitlar tomonidan tanilishi mumkin boʻlgan patogenlarning epitoplarini kataloglash uchun hamma uchun ochiq maʼlumotlar bazasi yaratilgan. Immunogenlikni oʻrganishga asoslangan bioinformatikaning rivojlanib borayotgan sohasi immunoinformatika deb ataladi. Immunoproteomika bu immun reaksiyasida ishtirok etadigan oqsillarning yirik toʻplamlarini (proteomika) oʻrganishdir.
Immun tizimining evolyutsiyasi
Koʻp komponentli, adaptiv immun sistemasi dastlab umurtqali hayvonlarda paydo boʻlgan boʻlishi mumkin, chunki umurtqasizlar limfotsitlar yoki antitanaga asoslangan gumoral javoblar hosil qilmaydi. Biroq, koʻpgina turlar umurtqalilar immunitetining yuqorida aytilgan jihatlarining dastlabki variantlaridan foydalanadilar. Immun tizimi hayotning strukturaviy eng oddiy shakllarida ham bor. Bakteriyalar oʻzlarini bakteriofaglar deb nomlangan virusli patogenlardan himoya qilish uchun restriksion modifikatsiya tizimi kabi noyob himoya mexanizmlaridan foydalanadilar. Prokaryotlar (bakteriyalar va arxiyalar) oldin toʻqnashgan fag genomlari boʻlaklarini saqlab qolish uchun CRISPR sekvenslaridan foydalanadigan tizim tufayli orttirilgan immunitetga ega. Bu ularga RNK interferensiyasi orqali virus replikatsiyasini oʻxtatish imkonini beradi. Prokaryotlar boshqa himoya mexanizmlariga ham ega. Immun sistemasining tajovuzkor elementlari bir hujayrali eukariotlarda ham mavjud, ammo ularning himoyadagi roli kam oʻrganilgan.
Qolip tanuvchi retseptorlar patogenga aloqador molekulalarni aniqlash uchun deyarli barcha organizmlar tomonidan ishlatiladigan oqsillardir. Defensinlar kabi antimikrob peptidlar barcha hayvonlar va oʻsimliklarda mavjud boʻlgan tugʻma immun reaksiyasining evolyutsion jihatdan saqlanib qolgan komponenti boʻlib, umurtqasizlar immunitetining asosiy shaklini tashkil etadi. Komplement tizimi va fagotsitar hujayralar umurtqasizlarning aksariyat shakllari tomonidan ham foydalaniladi. Ribonukleazalar va RNK interferensiya yoʻli barcha eukaryotlarda saqlanib qolgan va viruslarga qarshi immun reaksiyasida rol oʻynaydi deb hisoblanadi.
Hayvonlardan farqli oʻlaroq, oʻsimliklarda fagotsitar hujayralar yoʻq, lekin koʻplab oʻsimliklarning immun reaksiyalari oʻsimlik boʻylab yuboriladigan tizimli kimyoviy signallarni oʻz ichiga oladi. Alohida oʻsimlik hujayralari patogenga aloqador molekulyar qoliplar yoki PAMQlar deyiluvchi molekulalarga javob beradi. Oʻsimlikning bir qismi infeksiyalanganida, oʻsimlikda mahalliy gipersezuvchanlik reaksiyasi paydo boʻladi, bunda infeksiya joyidagi hujayralar kasallikning oʻsimlik boshqa qismlariga tarqalishini oldini olish uchun tezlik bilan apoptozga uchraydi. Tizimli orttirilgan qarshilik — bu oʻsimliklar tomonidan qoʻllaniladigan himoya reaksiyasining bir turi boʻlib, butun oʻsimlikni maʼlum bir yuqumli agentga chidamli qiladi. Ushbu tizimli javobda RNK interferensiyasi mexanizmlari ayniqsa muhimdir, chunki ular virus replikatsiyasini bloklay oladi.
Bekim Balaj
Balaj futbolchilik faoliyatini tug'ilib o'sgan shahri Vllaznia klubida boshlagan va 17 yoshida professional debyutini o'tkazganidan so'ng, Turkiyaga "Gençlerbirliği"ga o'tishdan oldin klub uchun 38 o'yinda 17 ta gol urgan. Turkiyadagi ozgina muvaffaqiyatdan so'ng u Albaniyaga qaytib, Tiranada o'ynadi. Uyerda 37 o'yinda 15 ta gol urdi va 2013-yil yanvar oyida Chexiyaning Sparta Praga jamoasiga qo'shildi.
Immun sistemasi
Muqobil adaptiv immun tizimi
Adaptiv immun tizimining evolyutsiyasi jagʻli umurtqali hayvonlarning ajdodida sodir boʻlgan. Adaptiv immun tizimining koʻpgina klassik molekulalari (masalan, immunoglobulinlar va T-limfotsit retseptorlari) faqat jagʻli umurtqali hayvonlarda mavjud. Limfotsitlardan hosil boʻlgan maʼlum bir molekula ibtidoiy jagʻsiz umurtqali hayvonlar — minogalar va miksiniya baliqlarida topilgan. Bu hayvonlar oʻzgaruvchan limfotsit retseptorlari (VLR) deb ataladigan juda koʻp molekulalarga ega, ular xuddi jagʻli umurtqali hayvonlarning antigen retseptorlari kabi, faqat oz sonli (bir yoki ikkita) gendan hosil boʻladi. Ushbu molekulalar patogen antigenlarini antitanalarga oʻxshash tarzda va bir xil darajada spetsifiklik bilan bogʻlaydi deb ishoniladi.
Patogenlar tomonidan chaqiriladigan manipulyatsiya
Har qanday qoʻzgʻatuvchining muvaffaqiyati uning xoʻjayin immun reaksiyalaridan qochish qobiliyatiga bogʻliqdir. Shuning uchun patogenlar immun tizimi tomonidan aniqlanish yoki yoʻq qilinishdan qochib, organizmda kasallik chaqirishga imkon beradigan bir nechta usullarni ishlab chiqqan. Bakteriyalar koʻpincha bariyerlarni eritadigan fermentlarni ajratish orqali, masalan, II turdagi sekretsiya tizimidan foydalanib, fizik toʻsiqlardan oʻtishadi. Shu bilan bir qatorda, ular III turdagi sekretsiya tizimidan foydalanib, oqsillarning patogendan organizmga oʻtishi uchun bevosita yoʻlni taʼminlaydigan hujayraga ichi boʻsh naychani kiritishlari ham mumkin. Ushbu oqsillar koʻpincha xoʻjayin himoyasini passaytirish uchun ishlatiladi.
Bekim Balaj
Sparta Pragadagi faoliyati davomida u butun 2013-14-yilgi mavsum uchun Polshaning "Yagelloniya Bialystok" jamoasiga ijaraga berildi va u keyingi mavsumning birinchi yarmida ota-klubiga qaytgunga qadar barcha musobaqalarda 36 o'yinda 9 ta gol urdi. U 2015-yilning yanvarida 600 ming yevro evaziga Xorvatiyaning «HNK Riyeka» klubiga o‘tgandi.
Immun sistemasi
Patogenlar tomonidan chaqiriladigan manipulyatsiya
Tugʻma immun tizimidan qochish uchun bir nechta patogenlar tomonidan qoʻllaniladigan qochish strategiyasi ularning hujayralar ichida yashirinishlaridir (hujayra ichidagi patogenez deb ham ataladi). Bunda patogen oʻz hayot siklining koʻp qismini xoʻjayin hujayralari ichida oʻtkazadi, u yerda u immunitet hujayralari, antitanalar va komplement bilan bevosita aloqada boʻlishdan himoyalangan. Hujayra ichi patogenlariga baʼzi misollarga viruslar, ovqatdan zaharlovchi bakteriya Salmonella, bezgak (Plasmodium spp.) va leyshmanioz (Leishmania spp.) keltirib chiqaradigan eukaryotik parazitlarni keltirish mumkin. Boshqa bakteriyalar, masalan, Mycobacterium tuberculosis, komplement tufayli lizis boʻlishning oldini oluvchi himoya kapsulasi ichida yashaydi. Koʻpgina patogenlar xoʻjayin immun reaksiyasini susaytiradigan yoki notoʻgʻri yoʻnaltiradigan birikmalarni ajratadi. Baʼzi bakteriyalar oʻzlarini immun tizimining hujayralari va oqsillaridan himoya qilish uchun biofilmlar hosil qiladi. Bunday biofilmlar koʻplab muvaffaqiyatli infeksiyalarda mavjud, masalan, mukovistsidozda uchrovchi surunkali Pseudomonas aeruginosa va Burkholderia cenocepacia infeksiyalari bunga misol. Boshqa bakteriyalar antitanalarni bogʻlaydigan yuza oqsillarini hosil qiladi va ularni samarasiz holatga keltiradi. Bunga misollar: Streptococcus (G oqsil), Staphylococcus aureus (A oqsil) va Peptostreptococcus magnus (L oqsil).
Adaptiv immun tizimidan qochish uchun ishlatiladigan mexanizmlar ancha murakkabdir. Eng oddiy yondashuv muhim epitoplarni yashirgan holda, patogen yuzasida muhim boʻlmagan epitoplarni (aminokislotalar va/yoki uglevodlarni) tezda oʻzgartirishdir. Bunga antigen variatsiyasi deyiladi. Masalan, tez mutatsiyaga uchraydigan OIVning xoʻjayin hujayrasiga kirishda ishtirok etuvchi oqsili doimiy oʻzgarib turadi. Antigenler bu kabi tez-tez oʻzgarib turishi, bu virusga qaratilgan vaksina muvaffaqiyatsizligini tushuntirib beradi. Parazit Trypanosoma brucei shunga oʻxshash strategiyadan foydalanadi, doimiy ravishda yuza oqsilini oʻzgartirib, antitana taʼsiridan bir qadam oldinda turadi. Antigenlarni xoʻjayin molekulalari bilan qoplash immun tizimi tomonidan aniqlanmaslikning yana bir keng tarqalgan strategiyasidir. OIVda virionni qoplaydigan qobiq xoʻjayin hujayralari membranasidan hosil boʻladi va bu kabi viruslar immun sistemasining yot strukturalarni tanish ishini qiyinlashtiradi.
Immunologiya tarixi
alt=Portrait of an older, thin man with a beard wearing glasses and dressed in a suit and tie|right|thumb| [[Paul Ehrlich (1854-1915) immunologiyaga qoʻshgan hissasi uchun 1908-yilda Nobel mukofoti bilan taqdirlangan. ]] Immunologiya — bu immun tizimining tuzilishi va funksiyasini oʻrganadigan fan. U tibbiyot va kasalliklarga qarshi immunitet sabablari haqidagi dastlabki tadqiqotlardan kelib chiqqan. Immunitet haqidagi eng qadimgi maʼlumot miloddan avvalgi 430 yilda Afina vabosi paytidan qolgan. Fukididning taʼkidlashicha, oldin kasallikdan tuzalib ketgan odamlar kasallikni ikkinchi marta yuqtirmagan holda boshqalarga qarashlari mumkin. XVIII asrda Per-Lui Moro de Maupertuis chayon zahari bilan tajriba oʻtkazadi va baʼzi itlar va sichqonlar bu zaharga qarshi immunitetga ega ekanligini aniqlaydi. X asrda fors shifokori ar-Roziy (shuningdek, Rhazes nomi bilan ham tanilgan) orttirilgan immunitetning birinchi yozilgan nazariyasida chechak kasalligidan tirik qolganlar kelajakdagi infeksiyalardan himoyada ekanligini taʼkidlab oʻtgan. Garchi u immunitetni qondan „ortiqcha namlikni“ chiqarib yuborilishi boʻlib, ikkinchi marta kasallanishdan himoya qiladi deb taʼriflagan boʻlsa-da, uning teoreyasi oʻsha vaqtda maʼlum boʻlgan chinchechak kuzatuvlarini izohlab bergan.
Olingan immunitetga oid shu va boshqa kuzatuvlar keyinchalik Lui Paster tomonidan emlashni ishlab chiqishda va kasallikning mikrob nazariyasini taklif qilishda foydalanilgan. Paster nazariyasi miazma nazariyasi kabi oʻsha davr kasalliklar nazariyasiga bevoita qarama-qarshi edi. Faqat Robert Koxning 1905-yilda Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan 1891-yilgi dalillari mikroorganizmlar yuqumli kasalliklarning sababi ekanligini tasdiqlandi. Viruslar 1901-yilda Uolter Rid tomonidan sariq isitma virusi kashf etilishi bilan inson patogenlari sifatida tasdiqlangan.
Immunologiya 19-asrning oxiriga kelib, gumoral va hujayraviy immunitetni oʻrganishdagi jadal rivojlanish orqali katta muvaffaqiyatga erishdi. Antigen-antitana reaksiyasining spetsifikligini tushuntirish uchun yon zanjir nazariyasini taklif qilgan Paul Ehrlichning ishi ayniqsa muhim edi; u gumoral immunitetni tushunishga qoʻshgan hissasi uchun 1908-yilda hujayraviy immunologiyaning asoschisi Elie Metchnikoff bilan birgalikda Nobel mukofoti bilan taqdirlandi. 1974-yilda Niels Kaj Jerne immun tarmoq nazariyasini ishlab chiqdi va 1984-yilda immun tizimi bilan bogʻliq nazariyalar uchun Georges JF Köhler va César Milstein bilan birgalikda Nobel mukofotiga sazovor boʻlgan.
Fahad al-Muwallad
Fahad Mosaed al-Muwallad  (فهد المولد) (1994-yil 14-sentyabrda tugʻilgan) — professional futbolchi. Fahad al-Muwallad hozirda „Al Shabab“ futbol klubida qanot himoyachisi sifatida oʻynaydi.
Al-Ittihad
Fahad al-Muwallad "Al Ittihad" futbol klubi safida oʻynagan. 2012-yil 2-avgustda Fahad al-Muwallad klub safidagi oʻzining birinchi golini „Al Raed“ futbol klubiga qarshi oʻyinda (2:2) kiritdi. 2012—2013-yilgi mavsumda Fahad al-Muwallad „Al Ittihod“ futbol klubi uchun qanotdan koʻp gol urganidan soʻng, Osiyo futbolidagi eng katta isteʼdodlardan biri sifatida tanildi. Fahad al-Muwallad atigi 17 yoshida nufuzli Osiyo Chempionlar ligasi chorak finalida Marcelo Lippi boshchiligidagi „Guangzhou Evergrand“ futbol jamoasiga qarshi o‘yinda „ Al Ittihod“ futbo klubini yarim finalga olib chiqqan hal qiluvchi golni kiritishga muvaffaq boʻldi. Fahad al-Muwallad, shuningdek, Chempionlar kubogi doirasidagi uchrashuvlarda ham oʻzining mahoratini namoyish qildi. Musobaqada Fahad al-Muwallad avvaliga „Al Ittihod“ klubining yarim finalda „Al Fateh“ klubi ustidan, soʻngra finalda „Al Shabab“ futbol klubi ustidan (4:2 hisobida) gʻalaba qozonishiga yordam berdi. Keyinchalik Fahad al-Muwallad butun turnir davomida futbol maydonidagi chiqishlari tufayli daromadlari hisobiga Chempionlar kubogidagi MVP (eng qimmat o'yinchi) deb topildi.
Fahad al-Muwallad, shuningdek, Osiyo Chempionlar ligasida Osiyoning eng yaxshi jamoalariga qarshi oʻyinda katta taassurot qoldirdi. 2014-yil 13-may kuni Fahad al-Muwallad Qirol Fahd xalqaro stadionida o‘ynagan Saudiya Arabistonining „Al Shabab“ futbol jamoasiga qarshi hal qiluvchi 16-tur uchrashuvida 2 ta gol urishga muvaffaq boʻldi. Fahad al-Muwallad 2013—2014-yilgi mavsumni barcha musobaqalarda 36 uchrashuvda 5 gol bilan yakunladi. Fahad al-Muwalladni „Al Ittihod“ klubi bosh murabbiyi Kholid Al Koroni joriy mavsumda koʻproq golli uzatma berib oʻz oʻyinini yaxshilagani uchun maqtadi va Fahadni „ajoyib isteʼdod egasi“ deb taʼrifladi.
Fahad al-Muwallad 2014—2015-yilgi oʻzining yangi mavsumdagi ilk golini „Qirol Abdul Aziz“ stadionida „Al Faisaly“ futbol klubiga qarshi uchrashuvda (2:1 hisobida gʻalaba) kiritdi. Ushbu mavsumdagi keyingi oʻyinlaridan soʻng, „Al Ittihod“ futbol klubi bosh murabbiyi Viktor Pițurca Fahad al-Muwalladning so‘nggi gollarini „qahramonlik“ deb taʼrifladi va „Fahad kundan-kunga yaxshilanmoqda, agar u shunday o‘ynashda davom etsa, uzoqqa boradi“ — dedi. Fahad al-Muwallad 2014—2015-yilgi mavsumni 24 uchrashuvda 10 ta gol bilan yakunladi va Saudiya Professional ligasi va Chempionlar kubogidagi ajoyib oʻyinlari uchun ekspertlar olqishiga sazovor boʻldi.
Xalqaro oʻyinlardagi faoliyati
2018-yil may oyida Fahad al-Muwallad Saudiya Arabistoni milliy futbol terma jamoasining Rossiyada boʻlib oʻtadigan 2018-yilgi FIFA Jahon chempionati uchun tuzilgan dastlabki tarkibidan joy oldi. Biroq, Fahad al-Muwalladning mundialdagi oʻyini yaxshi natija bilan yakunlanmadi. Saudiya Arabistoni Rossiyaga 0:5 va Urugvayga 0:1 hisobida yutqazib, guruh bosqichida magʻlub boʻldi.
2022-yilda Fahad al-Muwallad doping ishi tufayli Saudiya Arabistoni milliy futbol terma jamoasining 2022-yilgi Jahon chempionati uchun shakllantirilgan tarkibidan olib tashlandi.
Akbari Saroy
thumb| Asosiy portalda [[Muqarnas|muqarna bezaklari mavjud.]] Akbari Saroy (اکبری سرائے) yirik karvon mehmonxonasi ("sarai"), Pokiston, Panjob, Lahor shahridagi Shohdara Bogʻda joylashgan. 1637-yildan beri qurilgan saroy dastlab sayohatchilar hamda Jahongir maqbarasi qorovullari uchun qurilgan. Saray Pokistonda eng yaxshi saqlanib qolgan namuna hisoblanadi.
Manzili
Saroy Jahongir oʻrtasida, sharqda va saroyning gʻarbida joylashgan Osifxonning sharqida joylashgan.
Tarixi
Tuzilish nomiga qaramay, Akbari Saroy boburiylar imperatori Akbar davrida emas, balki 1550-yillarning oʻrtalarida Shoh Jahon hukmronligi davrida boshlangan. Saroydagi masjid Suriylar davriga oid boʻlsada, majmuani oʻrab turgan hujayralar va uning darvozalari 1600-yillarning oʻrtalarida Shoh Jahon davriga tegishli.
Saray ham yoʻlovchilar uchun stantsiya, ham „ Dak Chovki“ deb nomlanuvchi pochta stantsiyasi boʻlib xizmat qilgan.Saroyni bir necha yordamchi yordamchilari boʻlgan va Shohna nomi bilan tanilgan amaldor bu yerni boshqargan. Hovli atrofidagi 180 ta hujralar yashash joylari va qabrlarga tashrif buyuruvchilar tomonidan olib ketiladigan yuklar, qurollar va boshqa jihozlarni saqlash joylari sifatida ishlatilgan. Hayvonlar uchun yem-xashak, issiq-sovuq suv, choyshablar bepul berildi. Saroyda tabobat xonasi, shuningdek, novvoyxona va saroy devorlaridan tashqarida joylashgan suv qudugʻi ham boʻlgan. Maxaraja Ranjit Singx majmuani oʻzining vzvodi bilan shu yerda yashagan chet ellik generallaridan biri Muso Farangiyning kantoniga aylantirdi. Britaniya davrida, yaqin atrofdagi temir yoʻl qurilishidan keyin temir yoʻl deposi sifatida foydalanilganda, bino jiddiy shikastlangan.
Arxitekturasi
thumb| Binoning qizil [[Qumtosh|qumtoshi pietra dura bilan bezatilgan.]] Saroy choʻzinchoq toʻrtburchak shaklida boʻlib, umumiy maydoni 12 gektarni tashkil etadi. Saroy uzunligi 797 futga 610 futni tashkil etadi. Saroy majmuasining hovlisi har tomondan baland ayvon bilan oʻralgan boʻlib, u yerda 180 ta hujradan iborat qatorlar joylashgan.
Meʼrosi
Akbari Saroy Jahongir va Osifxon maqbaralari bilan birga 1993-yilda YuNESKOning Jahon merosi obʼyektlari taxminiy roʻyxatiga kiritilgan.
Jonathan Harty
Jonathan Harty (1988-yil 7-aprelda tugʻilgan) Germaniyada tugʻilgan kanadalik professional xokkey himoyachisi. Hozirda Avstriya Xokkey Ligasining (EBEL) Fehérvar AV19 jamoasida oʻynaydi.
Oʻyin faoliyati
Harty oʻzining birinchi toʻliq professional shartnomasini Fransiyada 2012-yil 12-iyunda Ligue Magnus Ducs d’Angers jamoasi bilan imzolagan. Oldingi Silvertips yordamchi murabbiyi Jay Varady bilan qayta bir jamoada oʻynaganda, Harty 2012—13-yilgi mavsumda ligada yetakchi boʻlgan.
2013-yilning 1-iyunida Harty erkin agent sifatida Fransiya chempionatini tark etdi va Shvetsiyaning Xokkey Allsvenskan klubi Mora IK jamoasi bilan bir yillik shartnoma imzoladi. 2014-yil 23-iyun kuni Harty xokkey Allsvenskan IF Björkloven jamoasi bilan bir yillik shartnoma imzoladi.
Fransiya Magnus ligasida Bruleurs de Loups jamoasi bilan ikkinchi mavsumini oʻtkazganidan soʻng, Harty erkin agent sifatida 2016-yil 8-iyulda Sloveniya terma jamoasi bilan bir mavsum uchun keyinchalik esa Avstriyaning EBEL HDD Olimpija Ljubljana jamoasi bilan bir yillik shartnoma imzolash jamoadan chiqib ketdi.
IF Björklövenda jarohat olgan mavsumidan soʻng Harty Fransiyaga qaytib keldi va 2015-yil 15-iyunda Grenobl klubi Brûleurs de loups de Grenoble jamoasi bilan shartnoma imzoladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Yelisa
Yelisa, Yelisha, Elisa, Lissa, Yelis („Olijanob Xudo“) — Injilda tilga olingan ism.
Otalik variantlari
Bibliyaga koʻra — (koʻrinishidan, eng kattasi) Yofasning oʻgʻli Yavonning bolasi (yaʼni Yofasning nabirasi), keyinchalik uning avlodlari ellin nomi bilan atala boshlagan.
„Yaratilish kitobi“ning cherkov slavyancha tarjimasida, shuningdek, yetmishta tafsirchining yunoncha tarjimasidan olingan oʻzlashtirishlar bilan sinodal tarjimada u Yofasning oʻgʻli sifatida ham tilga olinadi.
Oilasi
Abu Sulaymon Dovud Sharif-al-Idrisga ishora qilib, Lissa (Elisa) oʻgʻli — Saklabni eslatib oʻtadi.
Nasl-nasabi
Iosif Flaviy Yelisaning avlodlarini eoliyaliklar deb ataydi; u shunday deb yozadi: „Yavondan va uning uch oʻgʻlidan E. kelib chiqqan, avlodlari boʻlgan elisiylar uning nomini olgan; endi ular eoliyaliklar nomi bilan anglanadi“.
Ovanes Drasxanakertsi sitsiliyaliklar va afinaliklarni ham tilga oladi.
Etimologiyasi
Ibroniycha „Elis“ shakli, Fürstning fikriga koʻra, yunoncha „Αίλεις“ dan hosil boʻlgan.
Baʼzan Yelisa va Hellen oʻrtasida oʻxshashliklar keltiriladi.
Ibrohim Boushaki
Ibrohim Boushaki (arab. إبراهيم بوسحاقي ; (1912—1997) — jazoirlik molikiy olim, imom va soʻfiy shayx edi. U Jazoirdan 53 km sharqda joylashgan Teniya shahri yaqinidagi Souma qishlog'ida tug'ilgan. U Zaviyat Sidi Boushakiyda yuksak islomiy qadriyatlar va axloqiy axloq bilan juda ruhiy muhitda tarbiyalangan. U ajoyib shaxslararo ko'nikmalarga ega edi va butun hayotini Jazoir Islomiy ma'lumotiga ko'ra Islom va Jazoirga xizmat qilishga bag'ishladi.
Yelisa
Etimologiyasi
Yangi nuqtai nazarga koʻra, Elisha nomi Qibris bilan bogʻliq (koʻrsatilgan davrda u Alaziya yoki Alashiya deb nomlangan), bu Eski Ahddagi Elishayni eslashlar kontekstida ham koʻrsatilgan.
Ibrohim Boushaki
Oila
thumb|Ibrohim Boushakining tarjimai holi (1912-1997) Ibrohim Boushaki 1912-yilda Quyi Kobiliyadagi Col des Beni Aïcha tepasida joylashgan tarixiy Soumaa qishlog'ida tug'ilgan.
Nam Gyu-ri
Nam Gyu-ri (1984-yil 26-aprelda tugʻilgan) — janubiy koreyalik qoʻshiqchi va aktrisa. U „SeeYa“ koreys ayollar uchligining sardori edi. 2009-yilda Nam Gyu-ri guruh boshqaruv kompaniyasi bilan shartnoma boʻyicha kelishmovchiliklarga duch kelgan va guruhni tark etgan. Nam shuningdek,, „Death Bell“ filmida va „49 Days“ dramasida rol ijro etgan.
Ibrohim Boushaki
Oila
U mashhur jazoirlik ilohiyot olimi Sidi Boushaki (1394-1453) avlodlarining 16-avlodining bir qismi bo'lib, u Sidi Abdurahmon Taalibining (1384-1479) Bejaya va boshqa joylardagi boshlang'ich sayohatida hamkasblaridan biri bo'lgan Grigorian 15-asr.
Nam Gyu-ri
Faoliyati
Nam Janubiy Koreyaning Seul shahrida tugʻilgan. Kyunghee universitetini teatr va kino boʻyicha (teatr va kino fakulteti) tamomlagan.
Ibrohim Boushaki
Oila
Uning otasi Ali Boushakiy (1855-1965) Jazoir sharqidagi Rahmoniya so'fiy tariqati va Teniya janubidagi Zaviyat Sidi Boushakiy tasavvufining muqaddami edi.
Nam Gyu-ri
Faoliyati
2009-yil aprel oyida „SeeYa“ guruhining boshqaruv kompaniyasi „Core Contents Media“ Nam Gyu-ri „SeeYa“ aʼzosi sifatida oʻz majburiyatlarini bajarishdan bosh tortib, shartnoma shartlarini buzganligini eʼlon qilgan; kompaniya, Namga qarshi qonuniy choralar koʻrishini aytgan. Keyinchalik kompaniya uning qaytishini maʼlum qilgan boʻlsa-da, oxir-oqibat muammolarni toʻliq hal qilib boʻlmasligi maʼlum boʻlgan va Nam yana guruhdan ketgan. Guruhni tark etib, Nam oʻz advokatlari orqali „SeeYa“ga qaytish „mumkin emasligini“ aytgan. Bayonotda Nam uning ketishiga qoʻshiqchilikdan koʻra aktyorlik faoliyati koʻproq qiziqtirgani sabab boʻlganini eʼlon qilgan. Ikkala yoʻlni ham davom ettirishning iloji boʻlmagani uchun u guruh bilan ishlashni toʻxtatishga qaror qilgan.
Ibrohim Boushaki
Oila
Uning bobosi Shayx Ali Boushakiy (1795-1846) ham 1837-yilda Qobiliyaga qarshi boshlangan yurishida Fransiyaning Jazoirni bosib olishiga qarshi qarshilik koʻrsatgan jangchilardan biri boʻlgan va u Shayx Muhammad ibn Zamum hamda amirning ittifoqchisi boʻlgan Abdelkader Xachna massivi hududida.
Erta hayot
Ibrohim Boushakiyning ilk taʼlim yillari 20-asr boshlarida oʻzining tugʻilib oʻsgan qishlogʻida otasi Alining ajdodlari zaviyasidagi ruhiy hokimiyati ostida oʻtgan.
Bu davr Birinchi jahon urushi boshlanishiga to'g'ri keldi, uning akasi Abderrahmone Boushaki harbiy xizmatga borib, u erdan kapral unvoni bilan qaytdi.
Nam Gyu-ri
Faoliyati
2014-yilda Nam Janubiy Koreyaning eng mashhur isteʼdod agentliklaridan biri „SidusHQ“ bilan shartnoma imzolagan
Ibrohim Boushaki
Erta hayot
Shunday qilib, Ibrohim o'z bilimini mukammallashtirish va boshlang'ich sayohatini chuqurlashtirish uchun Ouled Boumerdes qishlog'idagi Zaviyet Sidi Bumerdassiga ko'chib o'tishdan oldin o'zining Sumaa qishlog'idagi (Thala Oufella) zaviyasida Qur'on va musulmon dinining asosiy to'plamlarini o'rgandi.
Nam Gyu-ri
Faoliyati
2022-yil may oyida Nam sobiq agentligi bilan shartnomasi tugaganidan keyin „My Company“ bilan shartnoma imzoladi.
Ibrohim Boushaki
Erta hayot
Keyin u Zaviyat Sidi Amar Cherifda imomlik martabasini davom ettirish uchun ta'lim olishni boshladi, u erda u o'zining yodgorlik qobiliyati va og'zaki nutqi bilan ajralib turdi, bu unga Qur'on va ilmiy Idjaza olish imkonini berdi.
Al Fath masjidi
thumb|Ibrohim Boushaki kutubxonasi Ibrohim imomlik majburiyatlarini to'liq o'z zimmasiga olish uchun barcha didaktik ko'nikmalarga ega bo'lgach, u 1926-yilda Teniya shahri markazida qurilgan Al-Fath masjidida muftiy etib tayinlangan otasi Aliga qo'shildi.
Bu davrda Jazoirning besh yillik saylovlarda ishtirok etishi paydo bo'ldi, bu esa qishloq aholisiga o'z ovozlarini fransuz mustamlaka institutlariga yuborish imkonini berdi, keyin Charlz Jonnart jazoirliklarni saylanish va saylov vakilligiga bosqichma-bosqich kiritishni tanladi.
Darhaqiqat, Buyuk Urushdan tirik qaytgan jazoirlik askarlari davlat xizmatida ish joylariga ega bo'lishni va 1871-yildan keyin qurilgan fransuz koloniyalarida, ayniqsa Quyi Kobiliyada musulmonlarning ibodat joylarini (Ibadah) qurish imkoniyatini berishni so'rashdi.
Safir masjidi
Uning amakisi Mohamed Seghir Bushaki (1869-1959), u o'sha paytda Col des Beni Aïchaning o'nlab qishloqlarini ma'muriy muassasalarda vakillik qilish uchun munitsipal kengash etib saylangan, olim jiyani Ibrohimni joriy etishda ishlagan Jazoirdan shaharning katta masjidlari.
Imom Ibrohim Bushakiy 1947-yilda Jazoir Kasbasidagi Safir masjidida o'sha paytdagi Malikiy muftiysi Muhammad Baba Ameur rahbarligida Hizzob sifatida ishga qabul qilindi.
Darhaqiqat, Safir masjidi o'sha paytda Jazoir millatchiligining markazi bo'lib, u Jazoirning butun chekkasini qo'zg'atgan to'rtta kuchli imomni birlashtirgan, Shayx Ibrohim Bushakiy Kobiliya vakili, Shayx Muhammad Charef Xemis Miliana vodiysi vakili, Shayx Muhammad Duax esa Titteri vakili edi. Shayx Ahmad Benchicou esa Algérois va Mitidja vakili edi.
Ibrohim ushbu masjidda Hizzob bo'lganida, jiyanlari Yahia Bushaki, Boualem Bushaki va Bouzid Bushaki vaqti-vaqti bilan uning ahvoli va ehtiyojlarini bilish uchun unga tashrif buyurishdi va ular 1954-yil 1-noyabrdagi qo'zg'olon boshlanishidan oldin inqilobiy mustaqil tarmoqlarga qo'shilishdi.
Ushbu masjidga tez-tez tashrif buyurgan dindorlar va amaliyotchilar, tasdiqlangan va tasdiqlangan kitoblar va kitoblar asosida Jazoir Islomiy ma'lumotnomasiga ko'ra diniy ko'rsatmalarga kirishgan.
Hizb Ratebning har kungi Qur'on tilovati, shuningdek vaqti-vaqti bilan Salka bu mashhur Jazoir masjidining ma'naviy xizmatlari menyusida edi.
Shayx Ibrohim Bushakiyning sokin va baxmal ovozi Warsh tilovati bo'yicha ilohiy Muqaddas Kitobni tilovat qilish doiralariga mana shunday iz va ohangdor kashta berdi.
Tonzillit
Tonzillit (lot. tonsilla — murtak bezlari) — murtakning yalligʻlanishi. Oʻtkir (qarang Angina) va surunkali T. farq qilinadi. Surunkali T.ga tez-tez angina bilan ogrish, shuningdek, burundan qiynalib nafas olish, burun yondosh boʻshliklarining yalligʻlanishi, chirigan tishlar (qarang Tish chirishi) sabab boʻladi. Bemor tomogʻiga biror narsa qadalgandek sezadi, tomogʻi ogʻriydi, achishadi, baʼzan ogʻriq quloqqa oʻtadi. Surunkali T.da isitma (37,3—37,5° gacha) uzok, (haftalab, hatto oylab) davom etishi, shu bilan birga bemor lanj boʻlib, boshi ogʻrishi, ish qobiliyati pasayishi mumkin. T.ni faqat mutaxassis vrach davolaydi: dezinfeksiyalovchi eritmalar bilan tomoq chayiladi, murtak kanallari yuviladi, soʻng yodglitserin aralashmasi surtiladi va fizoterapevtik muolajalar buyuriladi. Surunkali T. tez-tez qoʻzib turadi. Kasallikdan yurak va buyrak funksiyalarining buzilishi hamda boʻgʻimlarda ogʻriq paydo boʻlishi kabi asoratlar qolishi mumkin. Bunday asoratlar yuz bermasligi uchun lozim boʻlganda operatsiyalar qilib, murtaklar olib tashlanadi.
Ibrohim Boushaki
Jazoir inqilobi
thumb|Ibrohim Boushaki kutubxonasi Jazoir mustaqillik inqilobining boshlanishi Lyès Deriche El-Madaniyadagi uyida 22 nafar faxriyning uchrashuviga mezbonlik qilganidan keyin sodir bo'ldi va jurnalist Mohamed Aichaui inqilobiy kurash boshlanganligi e'lonini yozdi.
Jazoir Kasbasi Muhammad Budiaf va Diduche Murad jurnalist Muhammad Aichaui bilan Safir masjididan uncha uzoq bo'lmagan joyda inqilobiy e'lon loyihasini dikta qilish uchun uchrashgan joy edi.
1957-yilda Jazoirdagi buyuk jang oldidan ikki yil davomida Imom Ibrohim Bushakiy o'ziga yaqin bo'lgan ikki imom Muhammad Saloh Seddik va Muhammad Kettou bilan birgalikda Jazoirdagi xalq faolligini qo'llab-quvvatlash bo'yicha tashviqotda ishtirok etdi.
Keyin Ibrohim Bushaki fransuz askarlari tomonidan qo'lga olindi va Susini villasiga olib ketildi va u erda do'sti Ahmad Chekkar bilan bir kamerada qamalishidan oldin vahshiyona qiynoqqa solingan.
Jazoir masjidlari
1962-yilda Jazoir mustaqillikka erishgach, Imom Ibrohim Bushakiy 1954-yildan beri deyarli sakkiz yil davom etgan Jazoir inqilobi davrida qamoq va qiynoqlardan omon qolgan boshqa imomlar qatori Safir masjidida diniy vazifalarida reabilitatsiya qilindi.
Soʻngra u oʻzining doʻsti, taniqli imom va muftiy Abdurahmon Djilali bilan Hizb Ratebni mashaqqatli tilovat qilish va “Sahihi Buxoriy”ni “Jamaa al Djedid” va “Jamaa al-Kebir”da oʻqishni targʻib qilish orqali Jazoirning Kasba masjidlari taʼsirida ishtirok etdi.
Shu bilan birga, Imom Ibrohim 1976-yilda Din ishlari vazirligiga qarashli diniy inspektor bo'ldi va uning vazifasi Aljérois mintaqasida ishlaydigan imomlarning kasbiy va axloqiy darajasini oshirish edi.
U, shuningdek, vaqti-vaqti bilan Haj paytida molikiy mazhabiga ko'ra gid va muftiy sifatida jazoirlik ziyoratchilar guruhlariga rahbarlik qilgan.
Teniyaga qaytish
thumb|Ibrohim Boushaki kutubxonasi 1962-yildan beri Teniyadagi Al Fath masjidining imom-xatibi boʻlgan Ahmad Saad Chauch 1978-yilda vafot etganidan soʻng, Shayx Ibrohim Bushakiy 66 yoshida uning oʻrniga ushbu diniy lavozimni egalladi.
Soʻngra “Al Fath” masjididagi Qurʼon va fiqh taʼlimini shahardagi maktab oʻquvchilarining kechki darslari uchun sinf rejimiga muvofiq qayta tashkil qildi.
U o'z harakatida o'sha paytdagi vazir Mouloud Kacem Nait Belkacemning ko'rsatmalariga amal qildi, u masjidlar musulmonlarning ibodat marosimlarini bajarishdan tashqari, ta'lim va aqliy ozodlik maskani ham bo'lishi kerakligini yoqladi.
1982-yil oxirigacha masjidning maydoni uch barobar oshirilib, birinchi qavati, yertoʻlasida tahorat xonasi qurilib, namoz oʻqiladigan joy musulmon dindorlar va amaldorlar ixtiyoriga topshirildi.
Imom Ibrohim ushbu masjidda mehrob va minbarlarida ezgu soʻzni targʻib qilgan imomlarni ziyorat qilgan holda kutib olar ekan, joylarda yosh muridlarni toʻgʻrilikka, odob-axloqqa da’vat etgan.
Salafiy terrorizmi
thumb|Ibrohim Boushaki kutubxonasi Jazoirda salafiy ekstremizmi paydo bo'lgandan boshlab, so'fiy imomlar dastlab masjidlarda bu ibodat joylarini tiklash va ularni Jazoir ijtimoiy qadriyatlarini ag'darish uchun bazaga aylantirish uchun masjidlarda fundamentalist vahhobiylik tarafdorlarini ta'qib qilishdi.
Imom Ibrohimni Taniyadagi Al Fath masjidida namozlar, juma va'zlari va diniy darslar va ta'limotlar paytida uning masjiddagi ozodlik faoliyatini to'xtatish uchun shunday ta'qib qilish boshlandi, shunda butun jamiyat o'rta asossiz terror dahshatiga tushib qoladi moderatsiya.
Fajriy namozning barcha namozlarini Xufton namoziga qadar oʻz zimmasiga olgan imom Ibrohim Teniya shahrida terrorchilarning oʻlim tahdidi kuchayishi bilan Teniya shahridan chiqib, Kuba choʻqqilarida surgunga ketishga majbur boʻldi 1993-yil aprel oyida Jazoir shahri.
Uning o'rniga Teniya masjidida Souma qishlog'ida yashovchi Imom Umar Arar qo'rquv va takroriy qotilliklar sharoitida almashtirildi va 1993-yil 13-oktabrda namozdan keyin o'z uyi oldida o'ldirib ketildi.
Salafiy terrorchilar tunda o'rnatilgan komendantlik soatidan foydalanib, Imom Ibrohimning uyini buzib tashlashdi va uning kitob javohirlari bo'lgan ulkan kutubxonasini o'g'irlashdi.
Boumerdes provinsiyasi bo'ylab suiqasdlar va terroristik qirg'inlar sodir bo'lgan va oilalar va qabilalarni motam tutgan paytda Shayx Ibrohim to'rt marta Teniyaga qaytmadi.
Keksaligi va Jazoirda majburiy surgun bo'lishiga qaramay, Imom Ibrohim mamlakatni qonga botgan musibatlarga qaramay, poytaxtning tasdiqlangan diniy obro'si bilan umid muxlislarini to'qishda davom etdi.
O'lim
Imom Ibrohim Bushakiy 1997-yilda Algeruadagi Kuba kommunasidagi qarindoshlarining uyida 85 yoshida vafot etdi.
Namozni odatdagidek, musulmon va imom sifatida o'qish uchun tahorat olayotganda to'satdan yurak xurujidan vafot etdi.
Keyin u umrining katta qismini poytaxt Jazoir masjidlarida o'tkazgan qarindoshlari, do'stlari va sodiqlari huzurida Kouba kommunasidagi Sidi Garidi qabristoniga dafn qilindi.
Shvinger effekti
Shvinger effektini elektr maydon mavjudligida vakuumli parchalanish deb hisoblash mumkin. Vakuumli parchalanish tushunchasi biror narsa yo'qdan yaratilganligini ko'rsatsa ham, fizik saqlanish qonunlariga rioya qilinadi. Buni tushunish uchun elektronlar va pozitronlar bir-birining antizarralari bo'lib, qarama-qarshi elektr zaryadidan tashqari bir xil xususiyatlarga ega.
Energiyani tejash uchun elektron-pozitron juftligi hosil bo'lganda elektr maydoni energiyani yo'qotadi. Unga teng miqdorda 2m_\text{e}c², bu yerda m_\text{e} elektronning tinchlikdagi massasi va c yorug'lik tezligidir. Elektr zaryadi saqlanib qoladi, chunki elektron-pozitron juftligi zaryad neytraldir. Chiziqli va burchak impulslari saqlanib qoladi, chunki har bir juftlikda elektron va pozitron qarama-qarshi tezlik va spinlar bilan yaratilgan. Darhaqiqat, elektron va pozitron tinch (yaqin) holatda yaratilishi va keyinchalik elektr maydoni tomonidan bir-biridan tezlashishi kutiladi.
Matematik tavsifi
bu yerda m elektronning massasi, e elementar zaryad hisoblanadi va E elektr maydon kuchidir. Ushbu formulani Teylor seriyasida kengaytirib bo'lmaydi e^2, bu ta'sirning noxush xususiyatini ko'rsatadi. Feynman diagrammalari nuqtai nazaridan, Shvinger juftligini ishlab chiqarish tezligini quyida ko'rsatilgan cheksiz diagramma to'plamini yig'ish orqali olish mumkin, ularda bitta elektron halqa va har qanday miqdordagi tashqi foton oyoqlari mavjud, ularning har biri nol energiyaga ega.
The Schwinger effect has never been observed due to the extremely strong electric-field strengths required. Pair production takes place exponentially slowly when the electric field strength is much below the Schwinger limit, corresponding to approximately V/m. With current and planned laser facilities, this is an unfeasibly strong electric-field strength, so various mechanisms have been proposed to speed up the process and thereby reduce the electric-field strength required for its observation.
Juft ishlab chiqarish tezligi vaqtga bog'liq bo'lgan elektr maydonlarida sezilarli darajada oshishi mumkin  va shuning uchun Ekstremal yorug'lik infratuzilmasi kabi yuqori intensiv lazer tajribalari tomonidan olib borilmoqda. Yana bir imkoniyat - kuchli elektr maydonini ishlab chiqaradigan yuqori zaryadlangan yadroni kiritish.
Elektromagnit ikkilikka ko'ra, magnit maydondagi xuddi shu mexanizm magnit monopollarni hosil qilishi kerak, agar ular mavjud bo'lsa. Katta adron kollayderi yordamida olib borilgan qidiruv monopollarni aniqlay olmadi va tahlil monopol massasining pastki chegarasi 75 GeV/c2 ni tashkil etdi.75 GeV/c2 95% ishonch darajasida.
Dilnoza Bektemirova
Dilnoza Bektemirova (1997-yil 3-aprelda tugʻilgan) — oʻzbekistonlik futbolchi, ayollar chempionatining „Bunyodkor“ klubi va Oʻzbekiston ayollar terma jamoasi himoyachisi.
Xalqaro martabasi
Bektemirova 2020-yilgi ayollar olimpiya saralash turnirida Oʻzbekiston terma jamoasi safida ishtirok etdi.
Nakışlı, Gerger
Nakışlı — Adıyaman viloyatining Gerger tumaniga qarashli qishloq.
Dey
Dey (turkcha dayi, aynan — togʻa) — 1) Usmonli turk saltanatining yanichar qoʻshinlarida zobitlik darajasi; 2) Yanichar zobitlar kengashi tomonidan umrbod saylanadigan Jazoir hokimi (1671 yildan to 1830 yilgacha, yaʼni Jazoirni Fransiya bosib olgunga qadar). Jazoirning soʻnggi D. i — Husayn (1818—30); 3) Tunisda D. deb 1590—1705 yillarda vaqt-vaqti bilan mamlakatni idora etgan turk yanichar harbiy boshliklari atalgan.
Luvr Abu Dabi
Luvr Abu Dabi — Abu Dabidagi sanʼat muzeyi boʻlib, 2017-yilda ochilgan.
Luvr Abu-Dabi kolleksiyasida turli davrlar va sivilizatsiyalarga oid eksponatlar, jumladan, Leonardo da Vinchi (“Dunyo qutqaruvchisi”), Pikasso , Gogin, Manet, Magritte, Bellinining rasmlari mavjud.