cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Andijon zilzilasi (1992)
1992-yilgi Andijon zilzilasi — 1992-yilning 15-mayida soat 8 dan 8 daqiqa oʻtganda Andijon viloyatida roʻy bergan zilzila. Magnitudasi uncha katta boʻlishiga qaramay (taxminan 6.2 ball) natijada shahar hududidagi koʻpgina inshootlar jiddiy talafot koʻrdi. Baʻzi manbalarda 6-7 ball qiyamtida qayd etilgan. Chuqurligi 49.5 km. Tebranish intensivligi - Epitsentr yaqinida oʻrtacha silkinish kuzatildi. Seysmik energiya quvvati - 1,3 x 1014 J (35 gigavatt-soat, 30089 tonna TNT yoki 1,9 atom bombasiga teng!). Qurbonlar soni aniq emas.
Abdipaşa (Ulus)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Abdipaşa—Turkiyaning Bartin viloyati Ulus tumanida joylashgan shaharchadir. 2010-yil holatiga ko'ra 2750 kishi istiqomat qilgan.
Yurizan Beltran
Yurizan Beltran (Yurizan Beltran, haqiqiy ismi Yurizan Beltrán Lebanue; tav. 7-noyabr 1986-13.12.2017, Los Anjeles, Kaliforniya, AQSh) — amerikalik model va pornoaktrisa.
Britaniyaning Virgin orollari
Virgin orollari (ingl.British Virgin Islands (BVI)) — Buyuk Britaniyaning dengizorti hududi, Karib dengizining shimoli-sharqidagi Virgin orollari arxipelagining shimoliy-sharqiy qismida joylashgan. U umumiy maydoni 151 km² bo‘lgan 36 ta orolni egallaydi, ulardan 16 tasida aholi yashaydi. Eng katta orollar Tortola (55 km²), Anegada (38 km²), Verjin-Gorda (21 km²) va Yost Van Deyk (8 km²). Poytaxti - Tortola orolida joylashgan Rod-Toun. Barcha orollarning aholisi taxminan 35 ming kishini tashkil qiladi, ularning taxminan 90% Tortolada yashaydi. Hududning rasmiy tili — ingliz tili, pul birligi — AQSH dollari (1959-yildan). thumb|200x200px| Britaniyaning Virgin orollari bayrogʻi thumb|109x109px| Britaniyaning Virgin orollari gerbi
Mezoma
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Mezoma — Hindistondagi Nagaland shtatida joylashgan Kohima tumanidagi qishloq.
Beşkonak (Bucak)
Beşkonak— Turkiyaning Burdur viloyatining Bucak tumanidagi qishloq.
Molina di Ledro
Molina di Ledro Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 39 km2. 1572 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Veronella
Veronella Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Verona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20,82 km2. 3701 nafar aholi istiqomat qiladi.
1263
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1263''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1263''
🇷🇺
Beyyurdu, Sungurlu
Beyyurdu — Turkiyaning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 99 nafar (2022).
Tunji Akinola
Olatunji Oluwasehun Akinola (1998-yil 21-noyabrda tugʻilgan) — ingliz professional futbolchisi hisoblanadi, Shotlandiya chempionatining “ Partik Tistl” jamoasi markaziy himoyachisi.
Vest Xem Yunayted
Akinola 7-8 yoshda Londonning shimolidagi Brimsdaun Rovers jamoasida o'ynagan. To'qqiz yoshida esa "Vest Xem Yunayted"ga boribqo'shilgan.
Akinola 15 yoshidan 18 yoshigacha "Vest Xem Yunayted"ning shu yoshgacha bo‘lgan jamoasida o‘ynab kelgan. 23 yoshgacha bo'lgan jamoada 50 dan ortiq o'yin o'tkazgan. 2020-yil avgust oyida Uikomb Uonderersga qarshi mavsumoldi o‘yinida asosiy tarkibda maydonga tushgan va jamoasi g‘alaba qozongan. U 2020-yil sentabrida EFL kubogida “ Kolchester Yunayted ”ga qarshi o‘ynadi Uning 2021-yil iyun oyi oxirida "Vest Xem"ni tark etishi 2021-yilning 4-iyunida e'lon qilingan
Leyton Orient
Akinola 2020-yil oktabr oyida “Vest Xem Yunayted”dan futbolchisi sifatida “Leyton Orient” bilan ijaraga o‘ynash uchun shartnoma imzoladi U 2020-yil 10-oktabrda Barrouga qarshi debyut qildi
Qushqo'nmas qism
2021-yil avgust oyida Akinola Shotlandiya chempionatining "Partik Thistle" klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi. Akinola faoliyatidagi birinchi birinchi golini shu o‘yinda kiritdi va hisobni ochdi, chunki Tistl Shotlandiya Challenge Cup musobaqasida Stranraerni mehmonda 2:0 hisobida mag'lub etdi.
O'yin uslubi
"Vest Xem" klubdagi faoliyati davomida Akinolani "bo'yi baland va baquvvat" va "to'p bilan yaxshi o'ynaydigan" markaziy himoyachi deb ta'riflagan.
Shaxsiy hayot
Akinola kelib chiqishi nigeriyalik.
Ma'lumotnomalar
<references group="" responsive="1">
Havolalar
Tunji Akinola  at  Soccerway
Meʼda katari
Meʼda katari — meʼda (oshkrzon) shilliq qavatining yalligʻlanishi (qarang Gastrit).
Ulugʻbek Baqoyev
Ulugʻbek Istamovich Baqoyev — Oʻzbekistonlik futbolchi. Oʻzbekiston milliy terma jamoasi va Qozogʻistonning „Irtish Pavlodar“ klubi aʼzosi. 1978-yilning 28-noyabr kuni Buxoroda tugʻilgan.
Klub
„Buxoro“ yoshlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi. Professional faoliyatini 1996-yilda „Buxoro“ klubida boshlagan.
2001-yilda u Rossiyaga koʻchib oʻtdi va u yerda CSKA Moskva, Torpedo-ZIL va Nijnekamskning Nefteximik kabi klublarida oʻynadi.
Abu Abdulloh al-Kotiy
Jobir ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Abdulaziz ibn Yusuf al-Xorazmiy al-Kotiy (Abu Abdulloh) — faqih. O‘z zamonasida Iftixoriddin laqabi bilan tanilgan imom. U milodiy 1269-yil (hijriy 667-yil)ning shavvol oyining 10-sanasida tavallud topgan. Ilm talabi bilan dunyo kezgan olim. Abu Abdulloh al-Kotiy milodiy 1341-yil (hijriy 741-yil)ning muharram oyida Qohirada vafot etib, o‘sha yerga dafn etilgan.
Ulugʻbek Baqoyev
Klub
2004-2007 yillarda Qozogʻistonda Qostanayning „Tobol“ klubida oʻynagan. Ushbu jamoa tarkibida u 2004-yilgi mavsumda 22 ta gol urib, Qozogʻiston chempionatining eng yaxshi toʻpurari boʻldi. Jamoa bilan u ikki marta „kumush“ (2005, 2007) va ikkita „bronza“ (2004, 2006) chempionliklarini qoʻlga kiritgan.
Baqoev 2008—2009-yillarda Toshkentning „ Quruvchi “ („Bunyodkor“) jamoasida toʻp surgan. U klub bilan birgalikda 15 oʻyinda 8 ta gol urib, Oʻzbekiston chempioni boʻldi. 2009-yilgi mavsumda braziliyalik murabbiy Ziko qoʻl ostida jamoa asosiy tarkibda kuchli raqobatni his qilgan (braziliyalik Rivaldo va chililik Xose Luis Vilyanueva, oʻzbek kollektsiyalari Server Jeparov va Anvar Soliyev) va Baqoev bor-yoʻgʻi 5 ta oʻyin oʻtkazib, birorta ham gol ura olmadi. Oʻyin amaliyotiga ega boʻlmagani uchun mavsum oraligʻida Samarqandning „ Dinamo “siga joʻnab ketdi, keyin esa „Tobol“ga qaytdi.
2010-yilgi mavsumda „ Tobol “ tarkibida 16 ta gol bilan chempionat toʻpurari boʻldi, shuningdek, jamoa bilan ilk bor Qozogʻiston chempioni boʻldi va mavsumning eng yaxshi xorijlik futbolchisi sifatida eʼtirof etildi.
2011-yilgi mavsumda Baqoyev Taldiqoʻrgʻonning „Jetisu“ jamoasida oʻynagan. U jamoa safida 29 ta oʻyin oʻtkazib, chempionatda 18 ta gol urdi va klubning kumush medallarni qoʻlga kiritishiga yordam berdi. Mavsum yakunida Baqoyev sport jurnalistlari tomonidan 2011-yilgi Qozogʻiston chempionatining eng yaxshi futbolchisi deb topildi.
2012-yilning yanvarida Baqoev Pavlodarning Qozogʻistonning „Irtish“ klubiga oʻtish taklifini qabul qildi. Shartnoma ikki mavsumga imzolandi. 14 ta gol bilan u chempionatning eng yaxshi toʻpurari boʻldi (uch yil ketma-ket uch xil klubda), klub bilan kumush medallarni qoʻlga kiritdi va yana jurnalistlar tomonidan Qozogʻistonda yilning eng yaxshi futbolchisi sifatida saylandi. Umuman olganda, Qozogʻiston chempionatlarida 9 mavsumda u uchta klub safida 237 ta oʻyin oʻtkazib, 111 ta gol urib, Qozogʻiston Respublikasin ing barcha vaqtlardagi eng yaxshi oltita toʻpurariga kirgan.
Baqoev xorijdagi faoliyati davomida Oʻzbekistondagi eng sermahsul toʻpurarlardan biriga aylandi va faqat Maksim Shatskixga magʻlub boʻldi, u xorij jamoalarida hamyurtidan 60 gol koʻp urishga muvaffaq boʻldi.
2014-yilning avgust oyida 36 yoshli Baqoev Oʻzbekistonga qaytdi  va mavsumni „Buxoro“ bilan yakunlab, 9ta oʻyinda 3ta gol urdi. Ammo keyingi 2015-yilgi mavsumni Namanganning „Navbahor“ klubida oʻtkazib, 21 uchrashuvda 7 ta gol urdi va 11 ta sariq kartochka oldi. 2015-yilda u futbolchilik faoliyatini yakunladi.
Terma jamoada
Baqoev 2001-yildan buyon Oʻzbekiston terma jamoasida oʻynab kelmoqda. 2007-yilda u milliy terma jamoada oʻn ikkita oʻyinda maydonga tushdi. Faoliyatidagi eng muhim gollardan 2011-yili Osiyo kubogida Iordaniya terma jamoasi darvozasiga ikkita gol urgan. 2014-yil 29-may kuni Toshkentda Ummonga qarshi terma jamoa bilan xayrlashuv oʻyinini oʻtkazdi.
Murabbiyli faoliyati
2017-yilning yanvar oyida u „Buxoro“ jamoasiga bosh murabbiy etib tayinlangan.
2019-yilning aprel oyida u „Soʻgʻdiyona“ futbol klubiga bosh murabbiy etib tayinlangan.
Adabiyotlar
Viktor Xoxluk : "Bizning futbol afsonalari. Sobiq SSSRning xorijdagi futbol janglarida gol mualliflari. — Moskva. — 2018. — 27-bet. — ISBN 978-5-604-10716-4 .
1262
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1262''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1262''
🇷🇺
Longueval-Barbonval
Longueval-Barbonval Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Soissons tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
406 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 46,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,7 km2. Dengiz sathidan 58 – 180 m balandlikda joylashgan.
Molveno
Molveno Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 35 km2. 1125 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Francisco (Indiana)
Francisco AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Gibson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
469 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 381,2 nafar kishi.
Goldingen (Sankt Gallen)
Goldingen  Shveysariyaning Sankt Gallen (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna See-Gaster (saylov okrugi) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 22.11 km2. 1044 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Dilshod Eshmurodov
Dilshod Elmurodovich Eshmurodov (1969-yil 13-yanvar, Toshkent, Oʻzbekiston SSR) — oʻzbekistonlik olim, texnika fanlari nomzodi, dotsent.
Goldingen (Sankt Gallen)
Hududi
Goldingenning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Dilshod Eshmurodov
Biografiyasi
Dilshod Eshmurodov 1969-yil 13-yanvar Toshkent shahrida ziyolilar oilasida tug’ilgan. 1992-yildan Toshkent davlat texnika universitetini radiolektron vositalarni tuzish va texnologiyasi mutaxassisligi tamomlagan. 1994—1999-yillarda O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi xodimi, 1999-2012-yillarda Jahon iqtisodiyoti va diplomatiya universiteti Axborot texnologiyalari markazi direktori, dekan oʻrinbosari, 2012—2016-yillarda Toshkent davlat texnika universitetida kafedra mudiri, aviatsiya fakulteti dekani, 2015—2019-yillarda Toshkent arxitektura-qurilish instituti prorektori sifatida faoliyat yuritgan. 2019-yildan Toshkent davlat texnika universiteti metrologiya, texnik jihatdan tartibga solish, standartlashtirish va sertifikatlashtirish kafedrasi dotsenti.
Ilmiy faoliyati
100 ga yaqin ilmiy ishlar, shu jumladan, 1 ta monografiya, 4 ta o‘quv qoʻllanma muallifi.
Willow River (Minnesota)
Willow River AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Pine County, Minnesota|Pine
]] okrugi tarkibiga kiradi.
1264
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1264''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1264''
🇷🇺
Willow River (Minnesota)
Aholisi
415 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 93,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,82 km2. Shundan 4,43 km2 quruqlik, 0,39 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 317 m balandlikda joylashgan.
Bernes
Aholisi
331 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 43,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,6 km2. Dengiz sathidan 77 – 114 m balandlikda joylashgan.
North Haledon
North Haledon AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Passaic County okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 9 km2. Shundan 8,9 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir.
Mtispiri
Mtispiri — Gruziyadagi qishloq. Ozgureti munitsipalitetida joylashgan. Aholisi 238 kishi (2014).
Manbalar
.
Du Mu
thumb|Du Mu
Du Mu (803-852) — Tan sulolasining xitoylik shoiri.
Biografiya
U zodagon, ammo qashshoq oiladan chiqqan. Chang'an imperator poytaxtida tug'ilgan. Yaxshi ta'lim oldi. 813 yilda u otasidan ayrildi. Yoshligida u viloyatlarda isyonchi knyazlarga qarshi harbiy yurishlarda qatnashgan. 828 yilda u imperatorlik imtihonidan muvaffaqiyatli o'tdi va jinsi unvonini oldi. Shundan soʻng, 828—835-yillarda u hozirgi Szyansi va Anxoy hududlaridagi provinsiya hukumat idoralarida ishladi. 835-857 yillarda u Luoyanda hukumat idoralarini boshqargan. 837 yilda ukasining kasalligi tufayli u iste'foga chiqdi. 839 yilda u poytaxtga qaytib keldi va u erda hukumatda lavozim oldi. 841 yilda u hozirgi Xubey provinsiyasidagi Xuanchjou okrugiga gubernator etib tayinlandi. 846 yilda u hukumatga tayinlanib, Chang'anga qaytib keldi va 852 yilda vafot etdi.
Ijodi
Du Mu shi va fu janrlarida, shuningdek, qadimgi Xitoy nasrida ishlagan. U shahvoniy, lirik qisqa she’rlar muallifi sifatida tanilgan. Orqa fon tarixiy joylar yoki romantik vaziyatlardir. Uning uslubida mumtoz tasvirlar, so‘zlashuv nutqi va so‘z o‘yinlari mujassamlashgan. Bundan tashqari, u uzoq she'rlar yozgan. Jami Du Muning 800 ga yaqin she’r va she’rlari bor. Eng mashhurlari: "Vidolashuv", "Tog'larda sayr qilish", "Kuz oqshomi", "Afan saroyi qo'shig'i", "Mening sog'inchim", "Yigirma to'rt ko'prik" (muqobil sarlavha: "Xan Choga xabar," Yangzhou vitse-qiroli").
Manbalar
↑Zheng H. Du Mu // Du Mu (англ.) // Grove Art Online / J. Turner — [Oxford, England, Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T024037]
Adabiyot
Francis, Mark. Running Under the Ice: Fifty Selected Poems by Du Mu. Oxcidental Press 2012. ISBN 978-1-4681-2831-4. Wolfgang Kubin: Das lyrische Werk des Tu Mu (803–852), Veröffentlichungen des Ostasien-Instituts der Ruhr-Universität Bochum, Band 19, Otto Harrassowitz Verlag, Wiesbaden, 1976.
Nesow
Nesow Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordwestmecklenburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,61 km2. 254 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Nesowning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mutiloa
Mutiloa Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Guipúzcoa provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,61 km2. Aholisi — 248 kishi (2010).
Abu Abdulloh ad-Daxstoniy
Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad as-Samarqandiy ad-Daxstoniy (Abu Abdulloh) — faqih. U haqida juda ko‘p ulamolar rivoyat qilganlar. U milodiy 1105-yil (hijriy 498-yil) muqaddas haj safariga borib, Bag‘dodda ham bo‘lgan. Uning tavallud yoki vafot sanasi nomaʼlum. Agarda haj safariga borgan sanasi eʼtiborga olinsa, uning vafot sanasini milodiy 1105-yil (hijriy 498-yil)dan keyin deb xulosa qilsa bo‘ladi.
NGC 4396
NGC 4396 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi Scd tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Lor
Lor Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Boshlangʻich maktab
Boshlangʻich maktab — bolalarga boshlangʻich umumiy maʼlumot beradigan umumtaʼlim oʻquvtarbiya muassasasi. Uning vazifasi oʻquvchilarda yozish, oʻqish, hisoblash malaka va koʻnikmalarini hosil qilish, tabiat va jamiyat haqida ilk bilimlar berish, xulqodobga oʻrgatishdir. Hozirgi Oʻzbekiston hududida dastlabki Boshlangʻich maktab —maktabxonalar arab xalifaligi tomonidan Oʻrta Osiyo yerlari bosib olingandan keyin (7-asr) mahalliy xalq va ularning bolalarini musulmon ruhida tarbiyalash maqsadida ochilgan. Turkiston chor Rossiyasi tomonidan bosib olinganidan keyin rus amaldorlari va harbiylarining bolalari uchun 1869-yil Toshkentda dastlabki rus Boshlangʻich maktab i ochildi. Turkistonda mahalliy aholi bolalari uchun 19-asr oxirlarida ochilgan rustuzem maktabi ham Boshlangʻich maktab dir. 1900-yildan Oʻzbekiston hududida "jadid maktabi" nomi bilan yuritilgan yangi usul maktablari ham ish boshlagan. Bu maktablar Turkiston mahalliy xalqlar milliy maktablarining kurtaklari boʻlgan. Yangi usul maktablari ham asosan 1—4 sinfdan iborat Boshlangʻich maktab hisoblangan. 1917-yil oktabr toʻntarishidan keyin, 1918-yil 13 dekabrda Turkiston maorif xalq komissarligi qaroriga binoan rustuzem maktablari xalq maktablariga aylantirildi. 1922-yildan tayyorlov (yariminchi) sinfdan keyingi 1—3 sinflardan iborat maktablar 1bosqich maktab, yaʼni Boshlangʻich maktab hisoblangan. 1918—24 yillarda hozirgi Oʻzbekiston hududidagi barcha milliy maktablar 1bosqichli maktablar boʻlgan. Boshlangʻich maktab soni 1918-yilda 992, 1919-yilda 1847, 1921-yilda 2022, 1922-yilda 1239, 1923-yilda 1007, 1924-yilda 1271 ta boʻlgan. 1930/31 oʻquv yilidan Oʻzbekistonda umumiy majburiy boshlangʻich taʼlim joriy etilishi munosabati bilan Boshlangʻich maktab larda taʼlim muddati 4 yil qilib belgilandi. 1969/70 oʻquv yilidan rus maktablarida, 1970/71 oʻquv yilidan oʻzbek maktablarida 3 yillik boshlangʻich taʼlimga oʻtildi. Shu yillardan boshlab Boshlangʻich maktab ning mavqei va ahamiyati tubdan oʻzgardi; umumiy taʼlimning mustaqil, tugal bosqichi degan xususiyatini yoʻqotib, fan asoslarini izchil oʻrganishga tayyorlanish bosqichi boʻlib qoldi. 1991/92 oʻquv yilidan OʻzRda Boshlangʻich maktab larda yana 4 ylik boshlangʻich taʼlimga oʻtildi. "Taʼlim toʻgʻrisida"gi qonun (1997-yil 29 avgust)da Boshlangʻich maktab taʼlimining yangi mazmuni belgilandi. 2000/2001 oʻquv yili boshida Oʻzbekistonda 207 Boshlangʻich maktab boʻlib, ularda 30684 oʻquvchi taʼlim oldi (yana qarang Boshlangʻich taʼlim).
Abdulloh ibn Ubay ibn Salul
Abdulloh ibn Ubay ibn Salul (arabcha: عبد الله بن أبي بن سلول — Abu-l-Hubob Abdulloh ibn Ubay ibn Molik ibn al-Horis,? — 9/631, Madina) — madinalik munofiq.
Paygʻambarga adovati
Abdulloh ibn Abdulloh ibn Ubay ibn Salul ota tomonidan bobosiga ham nisbat qilinib, ibn Salul deb nomlangan. Yasriblik bo‘lgan Abdulloh ibn Ubay Xazraj qabilasining raisi bo‘lgan. Payg‘ambarning Madinaga hijrat qilib kelishlaridan avval bosh­qaruvni qo‘lga oluvchi daʼvogarlardan biri bo‘lgan. Biroq, Badr jangidan keyinoq Islom dinini qabul qilishiga qaramay, Madina boshqaruvini qo‘lga kiritishga muvaffaq bo‘lmagani uchun ichida Islom dini va Payg‘ambarga bo‘lgan adovatini saqlab yurishda davom etgan.
Abdulloh ibn Ubay ibn Salulning hayoti haqida maʼlumotlar kam. Mavjud maʼlumotlar ham u sababchi bo‘lgan yoki bajargan ishlardan iborat, xolos. Hadislarda islomga kirishdan oldin Payg‘ambarga ro‘baro‘ bo‘lgan kuni odobga zid gaplar aytgani va noo‘rin xatti-harakatlar qilgani keltirilgan. Bu voqeaga guvoh bo‘lgan Usoma ibn Zaydning rivoyatiga ko‘ra, Payg‘ambar kasal yotgan Sa’d ibn Ubodani ziyorat qilgani ketayotganlarida, oralarida Abdulloh ibn Ubay ibn Salul ham bo‘lgan musulmon, mushrik va yahudiylardan iborat guruhga yo‘liqadilar. Ularga yaqinlashganlarida Abdulloh ibn Ubay ibn Salul etagi bilan burnini berkitib, „changitma“ dey­di. Shunga qaramay, Payg‘ambar ulovlaridan tushib, ularga salom beradilar, Qur’on oyatlaridan o‘qib musulmon bo‘lmaganlarni Islom diniga daʼvat qiladilar. Payg‘ambarning bu ishlari Abdulloh ibn Ubay ibn Salulga yoqmay, to‘g‘ri va yaxshi narsalarni aytayotganlari, biroq daʼvatlarini o‘zlari ziyoratiga kelayotgan kasalga qilishlarini taʼkid­laydi. Uning bu ishi boshqa musulmonlarni g‘azablantiradi, biroq Payg‘ambar ularni tinchlantiradilar va Saʼd ibn Ubodaning uyiga borib, bo‘lib o‘tgan voqeani unga gapirib beradilar.
Abdulloh ibn Ubay ibn Salulning Payg‘ambarga bo‘l­gan adovatini makkalik mushriklar junbushga keltirganini ham eslatib o‘tish lozim. Abu Dovud rivoyat qilgan hadisga ko‘ra, hijratdan bir necha kun o‘tgach Quraysh ulug‘lari Abdulloh ibn Ubay ibn Salulga maktub jo‘natib, himoyalari ostiga olgan Payg‘ambarni o‘ldirishlari yoki Madinadan chiqarib tashlashlarini so‘raydilar. Aks holda bor kuchlari bilan ularning ustiga bostirib kelishlarini aytadilar. Mazkur taklifni Abdulloh ibn Ubay ibn Salul tarafdorlari bilan muhokama qilayotgani to‘g‘risidagi xabar Payg‘ambarimizga yetib kelgach, Ul Zot borib ularning Quraysh talablarini bajarmaslik, aks holda o‘zlari zarar ko‘rishlari mumkinligi haqida ogohlantiradilar. O‘sha paytda Madina xalqining aksariyati musulmon bo‘lgani uchun Abdulloh ibn Ubay ibn Salul Payg‘ambarga qarshi chiqishga jur’at qilolmaydi.
Musulmon boʻlishi sabablari
Abdulloh ibn Ubay ibn Salulning musulmon bo‘lish sababini Badr jangining musulmonlar foydasiga hal bo‘lishidan izlash lozim. Badr jangida mushriklarning g‘alaba qozonishiga to‘liq ishongan Abdulloh ibn Ubay ibn Salulning rais bo‘lish umidi qaytadan uyg‘onadi. Biroq musulmonlarning g‘alaba qozongani uning umidlarini puchga chiqarish bilan birga, Madinada mushrik holda yashash imkoniyatidan mahrum qiladi. Shu sabab u xohlamasa ham o‘zini musulmon qilib ko‘rsatishga majbur bo‘ladi.
Yahudiylar bilan ittifoqi
Madinadagi yahudiylar Abdulloh ibn Ubay ibn Salulning ittifoqdoshlaridan edi. Xazraj qabilasi avvaldan Bani Nazr yahudiylarining ittifoqdoshi bo‘lgani uchun Abdulloh ibn Ubay ibn Salulning Islomga qarshi olib borayotgan ishlariga qo‘shilgan edi. Musulmonlarning Badrdagi g‘alabasiga hasad qilgan va buni o‘zlarining ayanch­li oqibatga uchrashlari belgisi sifatida ko‘rgan Bani Qaynuqa’ yahudiylari bir qancha zo‘ravonliklarni amalga oshiradilar. O‘n besh kun davom etgan qamal natijasida yahudiylar Payg‘ambarning hukmlariga rozi bo‘lib, taslim bo‘lishganda, Abdulloh ibn Ubay ibn Salul ularning yordamiga ishonib, Payg‘ambarga Xazraj qabilasining yahudiylar bilan ahdlashganini aytadi. Ushbu voqeadan so‘ng musulmonlarga yahudiy va nasroniylar bilan do‘stlashishni taqiqlovchi oyat nozil bo‘ladi. Ke­yingi oyatda esa, Abdulloh ibn Ubay ibn Salul va uning tarafdorlarini nazarda tutib, "Qalblarida kasallik borlarning „zamon aylanib bizga musibat yetishidan qo‘rqamiz“ deb, ular tomon shoshilganini ko‘rasan", deya marhamat qilinadi. Uhud jangida Payg‘ambar dushmanni Madinada qarshi olishni rejalashtirayotganda, ayrim yosh sahobalarning qistoviga ko‘ra, 700 kishilik qo‘shin bilan Uhud sari yo‘lga chiqadilar. Abdulloh ibn Ubay ibn Salul ham Madinadan tashqariga chiqishga qarshi bo‘lishiga qaramay, Payg‘ambarning chiqqanlarini ko‘rib, 300 kishilik odamlari bilan ularga ergashadi. Ammo yarim yo‘lga yetganda Madinadan tashqariga chiqmaslik to‘g‘risidagi fikri eʼti­borga olinmaganini bahona qilib, „Sizlarning jang qilishingizni bilmabman“, deya jangga qo‘shilishdan voz kechib o‘ziga qarashli odamlari bilan Madinaga qaytib ketadi.
Payg‘ambar Bani Nazr yahudiylaridan Madinani tark etishlarini talab qilganlarida Abdulloh ibn Ubay ibn Salul ularni yerlarini tark etmaslikka va Payg‘ambarga qarshi chiqishga undaydi. Yahudiylar unga ishonib, qal’alariga berkinib olib, qarshilik ko‘rsatadilar, lekin vaʼda qilingan yordam kelmagach, ular musulmonlarning shartlariga ko‘nishga majbur bo‘ladilar. Qur’oni karim bu hodisaga ishora qilib, munofiqlarning kirdikorini yana bir bor fosh qilgan.
Boʻhton voqeasi
Abdulloh ibn Ubay ibn Salul Bani Mustaliq jangidan qaytishda muhojirlarga nisbatan qo‘pol gaplar aytadi. U haqoratlari tufayli o‘ldirilishi ham mumkin edi. Biroq shaxsan Payg‘ambarning o‘zlari bu vaziyatga aralashib, muhojirlarni tinchlantiradilar. Shuningdek, mazkur safardan qaytishda ro‘y bergan Oysha haqidagi bo‘hton voqeasining tashkilotchi va tarqatuvchisi ham Abdulloh ibn Ubay ibn Salulning o‘zi edi. Qur’oni karimda Abdulloh ibn Ubay ibn Salul nazarda tutilib, „… Ulardan (gunohning) kattasini ko‘targan kimsaga buyuk azob bordir“ deyilgan. Payg‘ambarni qattiq qayg‘uga solgan bu hodisadan keyin ham Ul Zot Abdulloh ibn Ubay ibn Salulni jazolamay, unga yumshoq munosabatda bo‘lishni davom ettirganlar.
Immun status
Immun status, immun holat — immun sistemasining hujayraviy va gumoral omillarini klinik va laborator-immunologik usullar yordamida aniqlangan miqdoriy koʻrsatkichlari. Immunologik koʻrsatkichlar kishilarning yoshiga, yashayotgan geografik muhitiga, ekologik vaziyat va epide-miologik holatga qarab oʻzgaradi. I. s. ni aniqlash nafaqat odamning hozirgi holatini baholash, balki ekologik va xavfli antropogen (fizik, kimyoviy va biologik) omillar taʼsirida uning kelajakdagi sogʻligʻini oldindan aytib berish imkonini beradi. Bundan tashkari, odam I. s. ni baholash orqali immuntanqislik holatlariga yuqori moyilligi boʻlgan kishilarning xavfli guruhini tuzish hamda uning asosida immuntiklash va immunprofilaktika usullarini ishlab chiqish mumkin boʻladi.
Zamonaviy tibbiy immunologiyada I. s. ni baxrlovchi usullar mavjud. Jahon sogʻliqni saqlash tashkilotining tavsiyalariga asoslanib, akad. R. V. Petrov tomonidan 1984 y. "Odam immun statusini baholash" uslubiy qoʻllanmasi ishlab chiqilgan, unga asosan baholash usullari ikki darajaga boʻlinadi. Bi-rinchi daraja usullarida immun xrlatda oʻzgarish bor yoki yoʻkligi 1—2 kun ichida taxminan baholanadi. Agar bunda oʻzgarishlar topilsa, immun sistemadagi nuqsonni chuqur va toʻliq aniqlash uchun ikkinchi daraja usullari qoʻyiladi. Bu tekshirishlar natijasi 5—6 kunda bilinadi.
R. V. Petrov hamkasblari bilan MDH davlatlarida yashaydigan sogʻlom aholi maʼlum bir qismining immun sistema koʻrsatkichlarini oʻrganib, har xil xududlar aholisi uchun I. s.ning bir necha turini belgiladi.
Gan (Fransiya)
Gan, Xan (Halm) Otto (1879.8.3, Frankfurtmayn — 1968.28.7, Gyottingen) — nemis fizigi va radiokimyogari. Asosiy ilmiy ishlari radioaktivlik, yadro kimyosi va yadro fizikasiga oid. Bir qancha izotoplarni va yangi radioaktiv element-protaktiniyni (avstriyalik fizik L. Maytner bilan hamkorlikda) kashf etgan; birinchi boʻlib tabiiy radioaktiv elementlarda yadro izomeriyasini ochgan (1921). Geologik jinslarning yoshini va kristallarning hosil boʻlish jarayonlarini aniqlashda radioaktiv usullarni qoʻllagan; neytronlar taʼsiri ostida uran yadrolarining parchalanishini topgan (nemis fizigi F. Shtrasman bilan hamkorlikda, 1938). Bu kashfiyot yadro energiyasidan foydalanishda dastlabki qadam boʻldi. Nobel mukofoti laureati (1944).
Gan Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
4971 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 125,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 39,7 km2.
Immunitet (maʼnolari)
Immunitet:
Ranspach-le-Bas
Ranspach-le-Bas Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Mulhouse tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
660 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 150,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,4 km2. Dengiz sathidan 302 – 401 m balandlikda joylashgan.
Gommiswald
Gommiswald Shveysariyaning Sankt Gallen (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna See-Gaster (saylov okrugi) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 11.86 km2. 2800 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hududi
Gommiswaldning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
1265
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1265''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1265''
🇷🇺
Boshlangʻich urugʻchilik
Boshlangʻich urugʻchilik — yangi hamda rayonlashtirilgan ekin navlari va duragaylari urugʻlarining navdorlik va mahsuldorlik sifatlarini saqlab qolgan holda yalpi koʻpaytirish. Istiqbolli yangi navlar elitasi navni dastlabki koʻpaytirish urugʻchilik xoʻjaliklarida, rayonlashtirilgan navlar elitasi ixtisoslashtirilgan elitaurugʻchilik xoʻjaliklarida yetishtiriladi. Yangi va rayonlashtirilgan navlar dastlabki koʻpaytirish ustidan mualliflik nazoratini seleksiya muassasalari — orginatorlar olib boradi. Ekin turiga kura (donli, moyli, texnika, yemxashak va boshqalar) ekinlarni tashkil etishda turli sxemalar qabul qilingan. Masalan, gʻoʻza urugʻchiligi sxemasida Boshlangʻich urugʻchilik bosqichi 1yilgi urugʻlik koʻchatzori (superelita) va 2yilgi urugʻlik koʻchatzori (elita)ni oʻz ichiga oladi (qarang Urugʻchilik).
Abu Ubayd Qosim ibn Sallom
Abu Ubayd Qosim ibn Sallom Xurosoniy Haraviy (arab. أبو عبيد القاسم بن سلاّم الخراساني الهروي, 770–838) – arab filologi, lugʻatshunoslik, Qurʼon ilmlari, hadis va fiqhga oid koʻplab kitoblar muallifi.
U Hirotda vizantiyalik qulning oilasida tug‘ilgan. U o‘z ona shahrini tark etib, Basra maktabida Asma’iy (vafoti 213/828), Abu Ubayda (vafoti 210/825) va Abu Zayd Ansoriy (vaf. 214 yoki 215/830-831) hamda Kufa maktabida Abu Amr Shayboniy (vafoti 210/825), Kisoʼiy (vafoti 189/805) kabi ko‘plab mashhur filolog olimlardan tahsil olgan.
Muhim asarlari
•	“Kitob al-amvol” (Daromadlar kitobi)
•	“Kitob al-nosix val-mansux” (Nosix va mansux kitobi)
•	“Kitob fazoil al-Qur’on” (Qur’oni karimning fazilatlari haqidagi kitob).
Vestenanova
Vestenanova Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Verona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 24 km2. 2665 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Abu Abdulloh al-Buxoriy
Muhammad ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Xoqon ibn Abu Hafs al-Buxoriy — faqih. U haqida juda ko‘p ulamolar rivoyat qilganlar. U Abu Hafs al-kabirning bobosining bobosi. Muhammad ibn Ahmad milodiy 984-yil (hijriy 373-yil) vafot etgan.
Djenada
Jenada ( Jenaida, Jeneida ; ঝিনাইদহ ) — Bangladesh gʻarbidagi Khulna viloyatidagi shahar va munitsipalitet, xuddi shu nomdagi tumanning maʼmuriy markazi.
Geografiyasi
Shaharning maydoni 39,63 km². 9 ta maʼmuriy tuman va 33 ta mahalliy hamjamiyatdan iborat.
Demografiya
2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shaharda 86,635 kishi yashagan, ulardan erkaklar 52,55%, ayollar - mos ravishda 47,45%. Aholi zichligi – 2186 nafar kishi. 1 km² uchun. Katta yoshdagi savodxonlik darajasi 48,9% ni tashkil etdi (Bangladeshdagi o'rtacha 43,1%).
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Ahudasht qishloq okrugi
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ahudasht qishloq okrugi — Xuziston viloyati Shush okrugiga qarashki Shovur tumanidagi qishloq okrugi (dehiston). 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 14,846 nafar, 2,254 oiladan iborat boʻlgan. Qishloq okrugida 38 ta qishloq bor.
Garindein
Garindein Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Oloron-Sainte-Marie tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
525 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 76,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,9 km2.
Konstantin Chernenko
Konstantin Ustinovich Chernenko (1911-yil 24-sentyabr — 1985-yil 10-mart) — sovet siyosatchisi, Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasining yettinchi bosh kotibi. 1984-yil 13-fevraldan 1985-yil 10-mart, vafotigacha qisqa muddat Sovet Ittifoqini boshqargan.
Sibirlik kambagʻal oilada tugʻilgan Chernenko 1929-yilda Komsomolga oʻtib, 1931-yilda partiyaning haqiqiy a’zosi boʻldi. Bir qator tashviqot ishlarini olib borgach, 1948-yilda Moldaviyada Leonid Brejnev qoʻl ostida tashviqot boʻlimi boshligʻi boʻldi. 1964-yilda Brejnev KPSS Birinchi kotibi lavozimini egallaganidan soʻng Chernenko Siyosiy byuroning kun tartibini belgilash va Markaziy qoʻmitaning qarorlari loyihalarini ishlab chiqish uchun masʼul boʻlgan Markaziy qoʻmita Bosh boʻlimiga rahbarlik qildi. 1971-yilda Chernenko Markaziy qoʻmita, 1978-yilda esa Siyosiy byuroning toʻlaqonli aʼzosi boʻldi.
Brejnev va vorisi Yuriy Andropov vafotidan keyin 1984-yil fevral oyida Chernenko Bosh kotib, 1984-yil aprel oyida esa Oliy Kengash Prezidiumi raisi etib saylandi. Sogʻligʻi tez yomonlashgani sababli oʻz xizmat vazifalarini koʻp bajara olmadi. 1985-yilning mart oyida, mamlakatni atigi 13 oy boshqarganidan soʻng vafot etib, oʻrniga Mixail Gorbachyov Bosh kotib etib tayinlandi.
Kelib chiqishi
Chernenko 1911-yil 24-sentyabrda Sibirning Bolshaya Tes qishlogʻida (hozirgi Krasnoyarsk oʻlkasi, Novosyolovskiy tumani) kambagʻal oilada tugʻilgan.
Chernenko 1939-yilda Krasnoyarsk oʻlka qoʻmitasining Agitprop boʻlimi boshligʻi oʻrinbosari etib tayinlanishiga qadar Krasnoyarsk partiya maʼrifat uyi direktori boʻlib, doimiy ravishda partiya saflarida koʻtarilib bordi. 1940-yillar boshlarida Fyodor Kulakov bilan yaqin munosabatda boʻlib, hududiy partiya qoʻmitasining tashviqot boʻyicha kotibi etib tayinlanadi. 1945-yilda Moskvadagi partiya tayyorlash maktabi diplomini oldi, 1953-yilda maktab oʻqituvchilari uchun sirtqi kursni tugatdi.
Sovet rahbariyatiga koʻtarilishi
1948-yilda Moldaviya Sovet Sotsialistik Respublikasida Kommunistik partiyaning tashviqot boʻlimiga rahbarlik qilishi Chernenko faoliyatidagi burilish nuqtasi boʻldi. U yerda 1950—1952-yillarda Kommunistik partiya Moldaviya boʻlimi birinchi kotibi, Sovet Ittifoqining boʻlajak rahbari Leonid Brejnev bilan uchrashib, uning ishonchini qozondi. Chernenko 1956-yilda Brejnevga ergashib, Moskvada KPSS Markaziy qoʻmitasida xuddi shunday tashviqotchi lavozimini egalladi. 1960-yilda Brejnev Oliy Kengash Prezidiumi raisi (Sovet Ittifoqi davlatining titulli rahbari) etib tayinlanganidan keyin Chernenko uning apparati boshligʻi boʻldi.
1971-yilda Chernenko Markaziy qoʻmitaning toʻlaqonli aʼzoligiga koʻtarildi. Uning vazifalariga xatlar byurosi ustidan partiya ishlarini nazorat qilish, yozishmalar bilan shugʻullanish kabilar kirar edi. 1976-yilda Xatlar byurosi kotibi etib saylandi. 1977-yilda Siyosiy byuroga nomzod boʻlib, 1978-yilda toʻlaqonli aʼzo boʻlgach, partiya ierarxiyasida Bosh kotibdan keyin ikkinchi oʻringa koʻtarildi.
Brejnevning soʻnggi yillarida Chernenko mafkuraviy partiya ishiga toʻliq shoʻngʻib ketdi. Xorijdagi sovet delegatsiyalariga rahbarlik qildi, muhim yigʻilish va konferensiyalarda Brejnev bilan birga boʻldi, 1977-yilda Sovet Konstitutsiyasini qayta koʻrib chiqqan komissiya a’zosi sifatida ishladi. 1979-yilda qurollarni cheklash boʻyicha Vena muzokaralarida qatnashdi.
1982-yil noyabr oyida Brejnev vafotidan soʻng Bosh kotib lavozimini Chernenko egallaydi, degan taxminlar bor edi. Biroq u partiya ichida oʻz nomzodini qoʻllab-quvvatlay olmadi. Oxir-oqibat, Brejnevning sogʻligʻi yomonlashganida mavqeini mustahkamlab olgan KGB rahbari Yuriy Andropov bu lavozimni egalladi.
Sovet Ittifoqi yetakchisi
Yuriy Andropov 1984-yil 9-fevral kuni 69 yoshida Moskva markaziy klinik kasalxonasida buyrak yetishmovchiligi tufayli vafot etdi. Garchi Andropov oʻz oʻrnini Mixail Gorbachev egallashini xohlaganiga qaramay, Chernenko bu lavozimga saylandi. Bundan tashqari, Chernenkoning oʻzi ham ogʻir kasal edi.
Chernenko mamlakatning eng yuqori lavozimiga koʻtarilgan paytda, birinchi navbatda, Siyosiy byuroning „eski gvardiya“siga Sovet rahbariyatining keyingi avlodidan maqbul nomzod tanlash uchun vaqt bergan oʻtish davri rahbari sifatida eʼtirof etilgan. Chernenko vaqtinchalik mudofaa vaziri Dmitriy Ustinov va tashqi ishlar vaziri Andrey Gromiko bilan hokimiyatni boʻlishib, triumviratning bir qismi sifatida mamlakatni boshqarishga majbur boʻldi. Bu holat tobora kuchayib borayotgan muammoga aylandi. Chunki Chernenko kasalligi tufayli tez-tez yigʻilishlarni oʻtkazib yuborishga majbur edi.
Chernenko davri Brejnev davri oxirlari siyosatiga qaytishni ifodaladi. Shunga qaramay, kasaba uyushmalarining rolini oshirish, taʼlim va targʻibot sohasidagi islohotlarni qoʻllab-quvvatladi. Chernenko amalga oshirgan asosiy kadr oʻzgarishlaridan biri Bosh shtab boshligʻi, marshal Nikolay Ogarkovning ishdan olinishi edi. Ogarkov oʻrnini marshal Sergey Axromeyev egalladi.
Tashqi siyosatda Xitoy bilan savdo bitimi boʻyicha muzokaralar olib bordi. Chernenko detantni qayta tiklash haqidagi chaqiriqlarga qaramay, Amerika Qoʻshma Shtatlari bilan Sovuq urushning kuchayishiga yoʻl qoʻymaslik uchun kam harakat qildi. Masalan, 1984-yilda Sovet Ittifoqi Sharqiy Germaniya rahbari Erich Honeckerning Gʻarbiy Germaniyaga tashrifiga toʻsqinlik qildi. Biroq, 1984-yil kuz oxirida AQSh va Sovet Ittifoqi 1985-yil boshida qurol nazorati boʻyicha muzokaralarni qayta boshlashga kelishib oldilar. 1984-yil noyabr oyida Chernenko Buyuk Britaniyaning Leyboristlar partiyasi rahbari Neil Kinnock bilan uchrashdi.
1980-yilda Qoʻshma Shtatlar Sovet qoʻshinlarining Afgʻonistonga bostirib kirishiga norozilik sifatida Moskvada boʻlib oʻtgan yozgi Olimpiya oʻyinlariga xalqaro boykot eʼlon qildi. Keyingi 1984-yilgi Yozgi Olimpiya oʻyinlari Kaliforniyaning Los-Anjeles shahrida oʻtkazilishi kerak edi. 1984-yil 8-mayda Chernenko boshchiligidagi SSSR „xavfsizlik tashvishlari, shovinistik kayfiyat va Amerika Qoʻshma Shtatlarida antisovet isterika avj olayotganini“ daʼvosi bilan oʻyinlarda qatnashmaslik niyatini eʼlon qildi. Boykotga Sharqiy blokning 14 yoʻldoshi va ittifoqchilari, jumladan Kuba (Ruminiyadan tashqari) qoʻshildi. Bu aksiya AQShning Moskvadagi oʻyinlarni boykot qilgani uchun qasos sifatida baholandi. Boykot qilgan mamlakatlar 1984-yil yozida oʻzlarining „Doʻstlik oʻyinlari“ni tashkil qilishdi.
Oʻlimidan oldin Chernenko 1985-yil 9-mayda Gʻalabaning 40 yilligi paradi kuni Volgograd shahrini Stalingrad deb oʻzgartirish toʻgʻrisidagi dastlabki hujjatlarni imzoladi. Stalinning qizi Svetlana Alliluyevaga yozgan maktubida „I.V.Stalinning xotirasi va merosiga nisbatan adolatning tiklanishi“ haqida yozgani Stalinning siyosiy reabilitatsiyasiga ishora qilgan.
Sogʻligʻi bilan muammolar, oʻlimi va merosi
Chernenko toʻqqiz yoshida chekishni boshlagan va har doim ashaddiy chekuvchi ekanligi maʼlum boʻlgan. Bosh kotib etib saylanishidan ancha oldin unda amfizema va oʻng tomon yurak yetishmovchiligi kasalliklari rivojlangan. 1983-yilda bronxit, plevrit va pnevmoniya tufayli uch oy davomida oʻz vazifalarini bajarmagan. Tarixchi Jon Lyuis Gaddis 1984-yilda Andropovning oʻrnini egallaganida Chernenkoni „razvedka maʼlumotlarini baholay olmaydigan darajada zombiga oʻxshash zaif keksa odam“" deb taʼriflagan.
1984-yil boshida Chernenko bir oydan koʻproq vaqt davomida kasalxonada boʻldi, lekin Siyosiy byuroga buyruqlar va xatlar yuborib, ishini davom ettirdi. Yozda shifokorlari Kislovodskka mineral kurortlarga yuborishdi, ammo kurortga kelgan kuniyoq Chernenkoning salomatligi yomonlashib, pnevmoniyaga chalingan edi. Chernenko 1984-yil oxiriga qadar Kremlga qaytmadi. Kabinetida kosmonavtlar va yozuvchilarni ordenlar bilan taqdirlagan, ammo yoʻlaklarda yura olmay, nogironlar aravachasida olib yurilgan.
1984-yil oxirida Chernenko Moskva gʻarbidagi qattiq qoʻriqlanadigan markaziy klinik kasalxonadan zoʻrgʻa chiqdi. Andropovning oʻlimi arafasida Chernenko imzosi bilan qilganidek, Siyosiy byuro barcha maktublarga Chernenkoning imzosi faksimilini yopishtirib chiqdi. Chernenkoning kasalligi birinchi marta 1985-yil 22-fevralda Moskva shimoli-sharqidagi Kuybishev tumanida boʻlib oʻtgan televideniye saylov mitingida ommaviy ravishda tan olingan. Oʻshanda Bosh kotib Rossiya SFSR Oliy Kengashi deputatligiga nomzod boʻlgan, Siyosiy byuro aʼzosi Viktor Grishin Bosh kotibning shifokor tavsiyasiga koʻra yoʻqligini maʼlum qilgan edi. Ikki kundan soʻng televizorda xalqni larzaga solgan tasvirlar namoyish etildi. Grishin ogʻir kasal boʻlgan Chernenkoni kasalxona yotogʻidan olib chiqib, ovoz berish uchun saylov qutisi oldiga olib bordi. 1985-yil 28-fevralda Chernenko parlament ishonch yorliqlarini qabul qilish uchun yana bir bor televideniyeda koʻrinish berib, oʻzining saylovdagi gʻalabasi haqida qisqacha bayonotni oʻqib eshittirdi: „Saylov kampaniyasi tugadi, endi saylovchilar oldimizga qoʻygan va kommunistlar ochiq gapirgan vazifalarni bajarish vaqti keldi“.
1985-yil fevral oyining soʻnggi uch haftasida Chernenko uchun amfizem va u bilan bogʻliq oʻpka hamda yurak shikastlanishi sezilarli darajada yomonlashdi. Kreml bosh shifokori Yevgeniy I. Chazovning aytishicha, Chernenko ham surunkali gepatit, ham jigar sirroziga chalingan. 10-mart kuni soat 15:00da Chernenko komaga tushib, kechqurun 19:20da 73 yoshida vafot etdi. Otopsiya oʻlim sababi surunkali amfizem, kattalashgan va shikastlangan yurak, konjestif yurak yetishmovchiligi va jigar sirrozining kombinatsiyasi ekanligini aniqladi. Mamlakatda uch kunlik motam eʼlon qilindi. Hindiston, Iroq , Suriya va Nikaraguada uch kunlik, Pokistonda ikki kunlik , Sharqiy Germaniya va Chexoslovakiyada bir kunlik motam e’lon qilindi.
Chernenko uch yildan kamroq vaqt ichida vafot etgan uchinchi Sovet rahbari boʻldi. Yarim tunda AQSh prezidenti Ronald Reygan oʻlim haqida xabardor boʻlgach, „Agar ruslar men uchun oʻlishda davom etsalar, men qanday qilib ular bilan birga boʻlishim kerak?“, degan edi.
Chernenko uchun dabdabali dafn marosimi oʻtkazilib, Kreml devori qabristonida, Lenin maqbarasi va Kreml devori oʻrtasida joylashgan oʻn ikkita alohida qabrlardan biriga dafn qilindi. Chernenko bu yerda dafn etilan soʻnggi odam edi.
Chernenkoning taʼsiri qay darajada ekanligi Sovet matbuotida oʻlimi haqida xabar berish usulida yaqqol namoyon boʻldi. Sovet gazetalari oʻsha kuni Chernenkoning oʻlimi va Gorbachyovning tayinlangani haqidagi xabarlarni bir vaqtda chop etdi. Gazetalar bir xil formatda edi: 1-betda partiya Markaziy qoʻmitasining 11-martdagi majlisida Mixail Gorbachyov saylangani haqida xabar berilgan, yangi rahbarning tarjimai holi va uning katta surati chop etilgan. 2-betda Chernenkoning vafoti haqida eʼlon qilinib, nekrologi chop etildi.
Sovet rahbari vafotidan keyin oʻrinbosarlari uning seyfini ochishi odat tusiga kirgan edi. Gorbachyov Chernenkoning seyfini ochganida, uning ichida shaxsiy hujjatlar solingan kichik papka va bir qancha katta pullar borligi aniqlandi. Chernenkoning stolidan koʻproq pul topildi. U pulni qayerdan olgani va nimaga ishlatmoqchi boʻlgani nomaʼlum.
Shaxsiy hayoti
Chernenko birinchi xotini Faina Vasilyevna Chernenkodan Albert ismli oʻgʻil koʻrgan. 1944-yilda turmush qurgan ikkinchi rafiqasi Anna Dmitrevna Lyubimovadan Yelena va Vera ismli ikki qiz va Vladimir ismli oʻgʻil koʻrdi. 2015-yilda nashr etilgan arxiv hujjatlariga koʻra Chernenkoning yana koʻplab xotinlari va koʻplab bolalari boʻlgan. Bu holat, ehtimol, 1940-yillarda Chernenkoning martaba oʻsishi sekinlashishiga sabab boʻlgan.
Monclassico
Monclassico Italiyaning Trentino — Alto Adige/Südtirol mintaqasida joylashgan kommunadir. Trento provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8 km2. 832 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Frankton (Indiana)
Frankton AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Madison okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1905 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 728,2 nafar kishi.
Seslikaya, Bor
Seslikaya — Turkiyaning Niğde viloyati Bor tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi. Aholisi 161 nafarga yetgan (2022). Markaziy Anadolu tekisligida joylashgan. Uning Borgacha boʻlgan masofasi 16 km, Nigʻdegacha 30 kmuzoqlikda.
Boshlangʻich funksiya
Boshlangʻich funksiya — berilgan f(x) funksiyaning F’(x)=f (x) tenglik bajariladigan Gʻ(x) funksiyasi. Boshlangʻich funksiya koʻp qiymatli funksiya. Boshlangʻich funksiya ni izlash differensiyalash amaliga teskari amaldir. Gʻ(x) uchun cheksiz koʻp Boshlangʻich funksiya mavjud, ammo ulardan istalgan ikkitasi bir-biridan oʻzgarmas qoʻshiluvchi bilan farq qiladi. Barcha Boshlangʻich funksiya lar toʻplami f(x) funksiyadan olingan aniqmas integral deyiladi. Bu toʻplam Gʻ(x)=Gʻ(x)+Sformula bilan ifodalanadi; bunda Gʻ(x) — biror Boshlangʻich funksiya, S — ixtiyoriy uzgarmas. Maye, x3 funksiya Zx2 uchun Boshlangʻich funksiya dir. Zx2 ning hamma Boshlangʻich funksiya larix3+S koʻrinishda yoziladi (bu misolda interval ixtiyoriy).
Kenjiro Shinozuka
Kenjiro Shinozuka (篠塚 建次郎) (1948-yil 20-noyabrda Tokiyoning Ōta shahrida tavvalud topgan) — yaponiyalik ralli haydovchisi. 1967-yilda debyutidan beri eng katta muvaffaqiyati Mitsubishi Motors kompaniyasining boshqaruvchisi sifatida qoʻlga kiritgan. Galant VR-4 rulida u 1988-yilda Osiyo-Tinch okeani ralli chempionatida gʻolib boʻlgan. 1991-yil va 1992-yillarda Kot-d’Ivuar Rallye Bandamada ketma-ket gʻalabalari, jahon ralli chempionati boaqichlarida gʻalabalari bilan mashhur hisoblanadi. WRC musobaqasida gʻolib chiqqan birinchi yaponiyalik sportchidir.
Shinozuka 2002-yilda Mitsubishi kompaniyasidan isteʼfoga chiqgan, lekin raqobatni davom ettirgan. U 2003-yilda Dakarda Nissan pikapini haydagan, biroq qumtepaga urilganidan keyin mashinasini bir necha marta aylantirib, yuzidagi og‘ir jarohatlarga olib kelgan va komaga tushgan. Uning yordamchi haydovchisi Tyerri Delli-Zotti ikkala oyogʻini sindirib olgan, ammo Shinuzokadan farqli oʻlaroq, uning jarohatlari hayot uchun xavfli boʻlmagan.
1266
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1266''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1266''
🇷🇺
1267
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1267''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1267''
🇷🇺
Jamalpur (shahar, Bangladesh)
Jamalpur ( জামালপুর ) — Bangladesh shimolidagi shahar va munitsipalitet, xuddi shu nomdagi tuman va Jamalpur Sadar tumanining ma'muriy markazi. Munitsipalitet 1869-yilda tashkil topgan. Shaharning maydoni - 53,28km². 2001-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, shaharda 116 754 kishi yashagan, ulardan erkaklar 51,06%, ayollar - mos ravishda 48,94%. Aholi zichligi – 2191 nafar kishi uchun 1km². Voyaga etganlarning savodxonlik darajasi 43,60% ni tashkil etadi (Bangladeshdagi o'rtacha 43,1%).
Boshlangʻich pay
Boshlangʻich (Qoʻr) pay — shirkat aʼzolarining umumiy ish uchun qoʻshgan dastlabki pul mablagʻi (kooperativ pay, aksiyador pay va boshqalar). Boshlangʻich pay qoʻshish korxona egasiga aylanishning sharti hisoblanadi va korxona molmulkida uning ilk hissasiga teng boʻladi. Agar korxona aksiyadorlik jamiyatiga aylantirilgan boʻlsa, Boshlangʻich pay qoʻshgan kishi dastlab uning summasiga teng aksiyani, aksiya miqdoriga qarab esa dividend opgit. Boshlangʻich pay jamoa mulkini barpo etish yoʻllaridan biri, bozor iqtisodiyotiga utishning eng zarur sharti hisoblanadi.
Karim Abdullayev
Karim Abdullayev (1905-yilda tugʻilgan — 1938-yil 4-oktyabrda vafot etgan) — Buxoro qishloq xo‘jalik texnikumi direktori, xalq maorifi komissarligida tashkiliy qism mudiri, Farg‘ona okrug xalq maorifi mudiri, Marg‘ilon tumani madaniy-targ‘ibot bo‘lim boshlig‘i, shahar partiya komiteti ijroiya byurosi aʼzosi, „Marg‘ilon haqiqati“ gazetasining muharriri. Sobiq Samarqand davlat pedagogika akademiyasida direktor, Oʻzbekiston davlat universitetiga aylangach, ushbu muassasada rektor. O‘zSSR Sog‘liqni Saqlash xalq komissari.
Hayoti va taʼlimi
Karim Abdullayev 1905-yilda Sirdaryo viloyati Qarnoq qishlogʻida tavallud topgan. 1937-yil 5-iyunida hibsga olinadi. SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasi 1938-yil 4-oktyabrda otishga hukm etiladi. 1919-1921-yili sovet qishloq maktabida o‘qigan. 1921-yildan 1926-yilgacha Toshkent Maorif institutida tahsil olgan. Oʻzbek, qirgʻiz, rus tillarini bilgan.
Berneuil (Somme)
Berneuil Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Amiens tumani tarkibiga kiradi.