cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Agraf taqinchoq
thumb| Agraf. Sankt-Peterburg, 1903-1904-yillar. Faberje firmasi Agraf (starofr. agrafe — „klip, qisqich, ilgak“) — soch turmagi, liboslar uchun jigʻa shaklida qisqich.
Queen Rania of Jordan
Taʼlim
2009-yil iyun oyida ishga tushirilgan Qirolicha Raniya oʻqituvchilar akademiyasi Taʼlim vazirligi bilan hamkorlikda amaldagi va yangi oʻqituvchilar uchun malaka oshirish dasturlarini taqdim etadi. Qirolicha Raniya stipendiya dasturi iordaniyalik talabalar va ishchilar uchun menejment, marketing, dizayn, biznes boshqaruvi, psixologiya, muhandislik, huquq va boshqa sohalarda stipendiyalar va treninglarni qoʻllab-quvvatlash maqsadida dunyoning bir qancha universitetlari bilan hamkorlik qiladi.
Agraf taqinchoq
Agraf odatda plastinka, gulchambar, ilgak va ilmoq rozetkaga oʻxshardi. Baʼzan u qimmatbaho metallardan yasalgan — oltin, boʻrtma dekorli kumush, boʻrttirma, emal. Antik broshlardan farqli oʻlaroq, oʻrta asr agrafi soch turmagi emas, balki qisqich, qisqich edi. Qadimgi Rossiyada agraf — bu qimmatbaho toshlar, emallar, filigra bilan zapon. Kelajakda bunday mahkamlagichlar shlyapalar va kostyumning boshqa detallari uchun bezak sifatida ishlatila boshlandi.
Queen Rania of Jordan
Jamiyat va yoshlar imkoniyatlarini kengaytirish
right|thumb| Qirolicha Raniya - [[Oʻlik dengiz|Oʻlik dengizda, Iordaniya, 2007-yilda boʻlib oʻtgan Yaqin Sharq boʻyicha Jahon iqtisodiy forumi]] Qirolicha Raniyaning birinchi tashabbusi 1995-yilda Iordaniya daryosi fondini (JRF) tashkil etish edi
Agraf taqinchoq
Agraf XVIII asrdan beri ishlatila boshlandi. Agraf yordamida ular gullar, sunʼiy jingalaklar, soch turmagidagi korsajga lentalar bogʻlashdi, peshtaxtaning chetlarini mahkamlashdi.
Queen Rania of Jordan
Jamiyat va yoshlar imkoniyatlarini kengaytirish
Iordaniya daryosi bolalar dasturi (JRCP) qirolicha Raniya tomonidan bolalar farovonligini siyosiy kun tartibi va madaniy tabulardan ustun qoʻyish uchun ishlab chiqilgan. Bu 1998-yilda JRFning Bolalar xavfsizligi dasturini ishga tushirishga olib keldi, u zoʻravonlik xavfi ostida boʻlgan bolalarning bevosita ehtiyojlarini koʻrib chiqadi va bolalarga nisbatan zoʻravonlik haqida jamoatchilikni xabardorligini oshirish uchun uzoq muddatli kampaniyani boshladi. 2009-yil boshida Ammanda bolalarga nisbatan zoʻravonlik natijasida ikki bolaning oʻlimi qirolicha Raniyani tizim qayerda ishlamay qolganini muhokama qilish uchun hukumat va nodavlat (jumladan, JRF) manfaatdor tomonlarini favqulodda yigʻilishga chaqirishga majbur qildi.
Agraf taqinchoq
Agraf dumaloq yoki oval shakldagi, oltin yoki kumush rangdagi qimmatbaho toshlar bilan toʻplami, shuningdek, olmos qisqichi (XVIII asrda poyabzal qisqichlari XIX asrda Agraf sifatida ishlatilgan) boʻlishi mumkin.
Queen Rania of Jordan
Jamiyat va yoshlar imkoniyatlarini kengaytirish
2009-yilda erining taxtga oʻtirganining 10 yilligini nishonlash uchun qirolicha Raniya mahalliy jamoalarga yordam bergan guruhlar va shaxslarning yutuqlarini taʼkidlash uchun jamiyat chempioni (Ahel Al Himmeh) mukofotini taqdim etdi. Qirolicha Raniya 2003-yilda yetim bolalar kelajagi uchun Al-Aman jamgʻarmasini tashkil etish tashabbusi bilan chiqdi
Agraf taqinchoq
Agraf faqat ayol bezaklari hisoblangan, ammo XVIII asrda erkaklar ham uni kiyganlar. Agraf 1960-yillarda soch aksessuarlari sifatida modaga qaytdi.
Queen Rania of Jordan
Jamiyat va yoshlar imkoniyatlarini kengaytirish
Qirolicha Raniya INJAZ Al-Arabning mintaqaviy elchisi sifatida boshqa mamlakatlardagi yoshlar bilan dars bergan va muloqot qilgan; u shuningdek, INJAZ Al-Arab ning arab dunyosining boshqa joylarida boʻlishini boshladi. U INJAZ Al-Arabning 10 yilligini nishonlashda tadbirkorlar bilan suhbatga raislik qildi, bitiruvchilarning muvaffaqiyat hikoyalarini namoyish etdi 2008-yilda Davosda boʻlib oʻtgan Jahon iqtisodiy forumida u tomonidan ishlab chiqilgan “Bir million arab yoshlarini 2018-yilgacha kengaytirish” kampaniyasini boshladi. INJAZ Arabistoni.
Salomatlik
2011-yilda Iordaniyada bolalar uchun birinchi ixtisoslashtirilgan tibbiyot binosi, iordaniyalik bolalarga tibbiy xizmat koʻrsatishni yaxshilash maqsadida tashkil etilgan Qirolicha Raniya bolalar kasalxonasi qurildi. Kasalxonada bolalarni parvarish qilish, ayniqsa murakkab tibbiy holatlar, jumladan organ transplantatsiyasi va endoskopik operatsiyalar mavjud.
Global taʼlim
right|thumb| Qirolicha Raniya 2003-yil [[Davos|Davosdagi Jahon iqtisodiy forumida, Shveysariya]] 2000-yil noyabr oyida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bolalar jamgʻarmasi (YUNISEF) uning bolalar va yoshlarga boʻlgan sadoqatini eʼtirof etib, qirolicha Raniyani oʻzining Global yetakchilik tashabbusiga qoʻshilishni taklif qildi. 2002-yil boshida qirolicha Raniya AQShning Merilend shtati Baltimor shahrida joylashgan Xalqaro Yoshlar Jamgʻarmasi direktorlar kengashiga qoʻshildi. 2007-yil yanvar oyida qirolicha Raniya UNICEFning bolalar uchun birinchi taniqli himoyachisi deb topildi. 2009-yil avgust oyida qirolicha Raniya Birlashgan Millatlar Tashkilotining Qizlar Taʼlimi Tashabbusining (UNGEI) faxriy global raisi boʻldi.
Taʼlim uchun Global Kampaniyaning (GCE) uzoq vaqtdan beri tarafdori sifatida Qirolicha Raniya 2009-yil mart oyida Janubiy Afrikadagi bolalar va ilhomlantiruvchi ayollar bilan Yoxannesburg va Soweto shaharlarida uchrashdi Kitobdagi hikoyalardan biri "Togʻlar Mahasi" qirolicha Raniya tomonidan yozilgan. left|thumb| Birinchi xonim [[Michelle Obama|Mishel Obama Sariq oval xonada qirolicha Raniyani qabul qildi, 2009-yil aprel]] 2009-yil aprel oyida AQShga safari chogʻida qirolicha Raniya yetakchi taʼlim himoyachilari Kongress aʼzosi Nita Loui va Gʻaznachilik kotibi maslahatchisi Gen Sperling bilan birgalikda "Katta oʻqish" ni taʼlim boʻyicha Global Kampaniyaning global harakat haftaligi doirasida barcha uchun sifatli asosiy taʼlim olishga chaqirdi. bolalar. Xuddi shu safarda uni AQShning birinchi xonimi Mishel Obama ham qabul qildi.
2009-yil 20-avgustda qirolicha Raniya Gari Lineker bilan birgalikda va Londondagi “ Uembli” stadionida xalqaro miqyosdagi eng yaxshi futbolchilar yordamida “ 1GOAL: Hamma uchun ta’lim ” kampaniyasiga asos solgan va unga rahbarlik qilgan. 2009-yil 6-oktabrda qirolicha Raniya bilan birga Buyuk Britaniya Bosh vaziri Gordon Braun, FIFA prezidenti Zepp Blatter, Janubiy Afrika prezidenti Jeykob Zuma va boshqa davlat rahbarlari 1GOAL global ishga tushirilishi uchun qatnashdilar. dunyo boʻylab oltita joy.
Madaniyatlararo muloqot
right|thumb| Qirolicha Raniya va Sajid Jovid Suriya va mintaqani qoʻllab-quvvatlash konferensiyasida, 2016-yil Qirolicha Raniya, shuningdek, butun dunyoda tushunish, bagʻrikenglik va qabul qilishni kuchaytirish uchun madaniyatlararo va dinlararo muloqotning ahamiyati haqida alohida taʼkidladi. U Gʻarbda arab dunyosi haqidagi notoʻgʻri tushunchalarni tuzatish uchun oʻz maqomidan foydalangan.
Qirolicha Raniya bagʻrikenglik va qabul qilish qadriyatlarini ragʻbatlantirish va madaniyatlararo muloqotni kuchaytirish uchun jahon hamjamiyatiga murojaat qilishda muhim rol oʻynadi. Masalan, mintaqaviy va xalqaro miqyosda qirolicha Raniya Jidda iqtisodiy forumi, Garvard universiteti qoshidagi Kennedi hukumat maktabi  va Skoll jamgʻarmasi  ] kabi yuqori darajadagi forumlarda madaniyatlar oʻrtasida kengroq tushunish uchun kampaniya olib bordi. Buyuk Britaniyada. U shuningdek, omma oldida chiqish qildi, jumladan, 2006-yil 17-may kuni Opra Uinfri shousida yarim soatlik televideniye intervyusida u Islom va ayniqsa Islomdagi ayollar haqidagi notoʻgʻri tushunchalar haqida gapirdi.U 2009-yil mart oyida Yevropa Kengashining Shimol-Janub mukofotini va notijorat Tinchlik urugʻlari tashkilotidan PeaceMaker mukofotini oldi.
2006-yilning sentabr oyida qirolicha Raniya ham Birlashgan Millatlar Tashkiloti Jamgʻarmasi Direktorlar Kengashiga qoʻshildi. BMT Jamgʻarmasi dunyodagi eng dolzarb muammolarni hal qilish uchun davlat-xususiy sheriklikni yoʻlga qoʻyadi va amalga oshiradi hamda targʻibot va jamoatchilikni targʻib qilish orqali BMTni qoʻllab-quvvatlashni kengaytiradi.
Mikromoliya
2003-yil sentabrida qirolicha Raniya Xalqaro hamjamiyatga yordam fondi (FINCA) direktorlar kengashiga aʼzo boʻlish taklifini qabul qildi.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2005-yildagi Xalqaro Mikrokredit yilining emissari, qirolicha Raniyaning mikromoliyaga boʻlgan ishonchi va uning FINCA bilan hamkorligi 2008-yil fevral oyida FINCA Jordanning rasmiy ochilishi bilan koʻproq Iordaniya mikrobizneslarini yaratdi
YouTube
Qirolicha Raniya YouTube’dan butun dunyo yoshlarini musulmonlar va arab dunyosiga oid stereotiplarni yoʻq qilish uchun global muloqotga chaqirish orqali madaniyatlararo muloqotni rivojlantirish usuli sifatida foydalangan. 2008-yil 30-martda qirolicha Raniya oʻzining YouTube kanalini ishga tushirdi va dastlab tomoshabinlarni Yaqin Sharq haqida oʻz fikrlarini bildirish va arablar va musulmonlar haqidagi stereotiplar haqida gapirishga taklif qildi. 30-martdan 12-avgustgacha (Xalqaro yoshlar kuni) Qirolicha Raniya YouTube’da videolarni joylashtirdi, unda u odamlardan unga Islom va arab dunyosi haqida oʻz savollarini yuborishlarini soʻradi. U ushbu savollarga javob berdi va turli arab va musulmon stereotiplari haqidagi haqiqatga oʻz nuqtai nazarini tushuntirdi. Besh oy davomida u nomus qotillari, terrorizm va arab ayollarining huquqlarini oʻz ichiga olgan mavzularda videolarni joylashtirdi. Din Obeidallah, Maz Jobrani  va YouTube yulduzi Mia Rouz  kabi xalqaro shaxslar ham kampaniyaga videorolik qilishdi.
2008-yilda qirolicha Raniya YouTube’ning “Mening nomim” kampaniyasida ishtirok etdi. U The Black Eyed Peas aʼzosi will.i.am bilan birga "Qashshoqlikka chek qoʻying – avlod boʻl" videosida paydo boʻldi, u dunyo yetakchilarini 2000-yilda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Mingyillik sammitida bergan vaʼdalarini bajarishga undadi.
U 2008-yil noyabr oyida ilk bor YouTube Visionary mukofotini oldi.
Facebook
Qirolicha Raniya ham Facebook aʼzosi boʻlib, oʻzining fan sahifasi bilan odamlarni madaniyatlararo muloqot, taʼlim va yaqinda ijtimoiy oʻzgarishlarni yaratish uchun ijtimoiy mediadan foydalanishni muhokama qilishga jalb etishga qaratilgan.
Twitter
thumb| Qirolicha Raniyani [[Twitter|Twitterda 10,4 milliondan ortiq kishi kuzatib boradi ]] Rim papasi Benedikt XVIning 2009-yil 8-may, juma kuni Iordaniyaga tashrifi munosabati bilan qirolicha Raniya Twitter mikro-blog veb-saytidan @QueenRania foydalanuvchi nomi bilan foydalanishni boshladi. 2009-yil iyun oyida Iordaniyadagi Oʻlik dengizda boʻlib oʻtgan Jahon iqtisodiy forumi munosabati bilan u Twitter-dagi birinchi intervyusini oʻtkazdi va oʻzining Twitter akkaunti orqali keng jamoatchilikning beshta savoliga javob berdi.
Aloqalar
Qirolicha Raniya Petraning dunyoning yangi 7 moʻjizasidan biri sifatida tanlanishi uchun kampaniya olib bordi, jumladan, rasmiy Jahon sayohati paytida New7Wonders ni Petrani shaxsan kutib oldi.
Faxrlar
right|thumb|229x229px| Qirolicha Raniyaning qoʻllari Charlz III ordeni bilan taqdirlangan Milliy mukofotlar:
Sigirtepa manzl
Sigirtepa manzl — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII, X—XII asrlar. Toshkent viloyatining Yangiyoʻl tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Jun“ MFY, Janbul mahallasi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Toshkent viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktyabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Ronald Lauder
Ronald Lauder (tugʻ.1944-yil 26-fevral, Nyu-York, AQSh) — amerikalik tadbirkor, yahudiy faol, sanʼat kollektsiyachisi va xayriyachi. Nyu-Yorkdagi MoMA muzeyi direktorlar kengashining uzoq yillik raisi Lauder Butunjahon yahudiylar kongressi prezidenti va Nyu-Yorkdagi Nyu-galereya muzeyining egasi. 2012-yilda u Rossiya yahudiylari kongressi Prezidiumi Byurosiga aʼzo boʻldi. Amerikaning Forbes jurnali maʼlumotlariga koʻra, 2010-yilda uning boyligi 2,6 milliard dollarga baholangan.
Ronald, Lauder oilasidan, tadbirkor Jozef Lauderning ikkinchi oʻgʻli va Amerika kosmetika firmasi Estée Lauder asoschisi Este Lauder.
Ronald Lauder avstriyalik rassom Gustav Klimt ijodining ishtiyoqli muxlisi va yoshligidanoq uning asarlarini toʻplaydi, uning marvaridi 2006-yilda Adel Bloch-Bauer I portreti hisoblanadi.
Biografiya
Lauder Nyu-York shahrida yahudiy ota-onalari Este Lauder va Jozef Lauder oilasida tugʻilgan, ular Estée Lauder kompaniyalari asoschilaridir. U Estee Lauder kompaniyalari boshqaruvi raisi Leonard Lauderning ukasi.
U Bronks Oliy fan maktabida oʻqigan va Pensilvaniya universitetining Uorton maktabida xalqaro biznes boʻyicha bakalavr darajasini olgan. Shuningdek, Lauder Parij universitetida tahsil olgan va Bryussel universitetida xalqaro biznes boʻyicha sertifikat olgan.
Martaba
Lauder 1964-yilda Estee Lauderda ishlay boshladi. 1984-yilda esa u AQSh Mudofaa vazirligida Yevropa va NATO siyosati boʻyicha mudofaa vaziri yordamchisining oʻrinbosari boʻldi.
1986-yilda Ronald Reagan uni AQSHning Avstriyadagi elchisi etib tayinladi, u bu lavozimda 1987-yilgacha ishlagan. Elchi sifatida u diplomatik xodim Feliks Bloxni ishdan boʻshatdi, keyinchalik u Robert Hanssenning josuslik ishi bilan bogʻliq holda maʼlum boʻldi.
Respublikachi sifatida u 1989-yilda Nyu-York meri uchun kurash olib bordi va Rudolf Giulianiga yutqazdi.
1998-yilda Isroil Bosh vaziri Benjamin Netanyahu Lauderdan Suriya rahbari Hofiz Asad bilan Track II boʻyicha muzokaralarni boshlashni soʻradi; bu muzokaralar Ehud Barak bu lavozimga saylanganidan keyin ham davom etdi. Lauder Asadning isroilliklar bilan tinchlik uchun umumiy kelishuvda murosaga kelishga yangi tayyorligini koʻrsatdi va uning Isroil-Suriya tinchlik shartnomasi loyihasi Isroil-Suriya muzokaralarining muhim qismiga aylandi.
Lauder koʻchmas mulk investitsiyalari va ommaviy axborot vositalarini, shu jumladan Markaziy Yevropa media korxonalari va Isroil televideniyesini boshqaradi. 2010-yilda Lauder RWL Water, MChJga asos solgan.
Jamoat va xayriya faoliyati
Lauder Amerikaning yetakchi yahudiy tashkilotlari prezidentlari konferentsiyasi, Yahudiy milliy jamgʻarmasi, Butunjahon yahudiylar kongressi, tuhmatga qarshi liga, yahudiy diniy seminariyasi, Amerika ravvinlar kolleji, Brandeys universiteti kabi tashkilotlar bilan bogʻlangan. U akasi bilan Uorton maktabida Lauder institutiga asos solgan. Lauder Nyu-York shtat qoʻmitasining moliyaviy raisi sifatida ham ishlagan.
Abe Masaatsu
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/Shirakawa_Komine_Castle_20100625-01.jpg/270px-Shirakawa_Komine_Castle_20100625-01.jpg|thumb|270x270px| Komine qal'asi Shirakava domeni (yaponcha: Shirakawa-han?) — Mutsu provinsiyasining janubida joylashgan Edo davri Yaponiyaning Tokugava syogunati tasarrufidagi feodal domeni. Uning markazi hozirgi Fukusima shahridagi Shirakava shahridagi Komine qal'asida joylashgan edi. Uning eng mashhur hukmdori Kansey islohotlarining meʼmori Matsudaira Sadanobu edi. Bu, shuningdek, Meiji tiklanishining Boshin urushi janglaridan birining sahnasi edi.
Tarixi
Shirakava toʻsigʻi Nara davridan boshlab Yaponiyaning „oʻtroq“ hududlari va Shimoliy Yaponiyaning „chegara“ hududlari oʻrtasidagi chegara sifatida qayd etilgan va katta strategik ahamiyatga ega edi. Sengoku davrida Shirakawa atrofidagi hudud Aizu hukmdorlari tomonidan nazorat qilingan.
1627-yilda Tokugava Ieyasu generallaridan biri Niva Nagashige Tanakura domenidan yangi tashkil etilgan Shirakawa domeniga koʻchirildi, kokudaka 100 700 koku. U Komine qal'asini qurdi va uning atrofida qal'a shahrini qurdi. 1637-yilda uning oʻgʻli Niva Mitsushige ergashdi, ammo 1647-yilda klan Nihonmatsu domeniga oʻtkazildi.
Niwa oʻrniga Tatebayashi domenidan Sakakibara Tadatsugu 140 000 kokuga koʻtarildi. Tadatsuguning onasi Ieyasuning kanizaklaridan biri edi va u bir muncha vaqt Matsudaira familiyasini qabul qildi. Biroq, uning Shirakavadagi faoliyati qisqa edi va u 1649-yilda Himeji domeniga oʻtkazildi.
Keyin domen ilgari Murakami domeniga tegishli boʻlgan Honda Tadayoshiga tayinlangan va uning hajmi 120 000 kokugacha qisqartirilgan. Tadayoshi yangi sholi erlarini oʻzlashtirishga katta kuch sarflab, oʻzining haqiqiy daromadini qoʻshimcha 15 000 kokuga oshirdi. 1650—1651-yillarda uning haqiqiy daromadi rasmiy reytingidan 37 000 koku yuqori edi. Biroq, bu nomutanosiblik va uning fuqarolarining qattiq va haddan tashqari soliqqa oid shikoyatlari uning oʻgʻli Xonda Tadahiraning 1681-yilda Utsunomiya domeniga oʻtkazilishiga olib keldi.
Keyin Shirakava Matsudaira (Okudaira) Tadahiroga tayinlandi, ammo uning sogʻligʻi yomon edi va domenni karosiga boshqarishni tayinladi. Bundan tashqari, uning oʻgʻillarining erta oʻlimi O-Ie Sodoga olib keldi, bu esa oʻz xodimlarini kuyovni va nabirani qoʻllab-quvvatlaydigan fraktsiya oʻrtasida taqsimladi. Uning bu inqirozni bartaraf eta olmagani uning lavozimini pasaytirib, Matsudaira klanining boshqa boʻlimiga almashtirilishiga olib keldi.
Hamit Altıntop
Hamit Oltintop (turkcha talaffuzi: [haˈmit aɫˈtɯntop] 1982-yil 8-dekabrda tugʻilgan) — turkiyalik sobiq professional futbolchi va Turkiya futbol federatsiyasining hozirgi boshqaruv aʼzosi. U ko'p qirrali yarim himoyachi bo'lib, himoyachi yoki hujumchi rolida ham, ikkala qanotda ham o'ynay oladi. O'zining ijodiy qobiliyati va uzoqdan zarba berish qobiliyati bilan tanilgan. U Hamitdan 10 daqiqa keyin tug'ilgan futbolchi Halil Oltintopning egizak akasi.
Oltintop Yevro-2008 yarim finaliga chiqqan Turkiya terma jamoasining bir qismi edi. Turnirdan so'ng u 23 kishilik turnirning sovrindorlari jamoasi tarkibida saylandi. U UEFA Evro-2012 saralash bosqichi doirasida Qozog'istonga qarshi o'yinda 3:0 hisobida g'alaba qozonib, mavsumning eng yaxshi golini kiritgani uchun 2010-yil FIFA Pushkas mukofotiga sazovor bo'ldi.
Schalke
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Schalke_Hamit_Altintop0.jpg/140px-Schalke_Hamit_Altintop0.jpg|left|thumb|173x173px| Oltintop 2005-yilda "Schalke" bilan Oltintop professional faoliyatini 2000-yilda akasi bilan birgalikda Germaniyaning mahalliy "Wattenscheid" klubida boshlagan. Muvaffaqiyatli o'yinlari katta klublarning e'tiborini tortgach, u 2003-yilda "Schalke 04"ga o'tdi va u erda asosan himoyachi yarim himoyachi rolida o'ynadi. 2006-2007-yilgi yozgi transfer oynasida "Shalke" "Kayzerslautern"dan ukasi Xalil bilan shartnoma imzoladi. "Shalke" Bundesligada ikkinchi o'rinni egalladi. Faqat VfB Shtutgartdan ikki ochko ortda qoldi.
Bayern Munich
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Hamit_Altintop_crop.JPG/170px-Hamit_Altintop_crop.JPG|thumb| Oltintop 2008-yilda "Bavariya"da o'ynagan Oltintop 2007/08-yilgi mavsumda "Bavariya" ga "Shalke 04" dan tekinga o'tgan edi. U o'zining birinchi golini "Bavariya" safida Braziliya chempioni "San Paulo"ga qarshi o'yinda kiritdi. Myunxenliklar o'zining ajoyib jarima zarbasidan keyin 2:1 hisobida g'alaba qozonishda davom etdi. Myunxenning boshlang'ich tarkiblaridan biri bo'lib qolgan holda, u DFL-Ligapokalda "Verder Bremen"ga qarshi 30 metr masofadan chap oyoq bilan yana bir gol urdi. Uchrashuvni myunxenliklar 4:1 hisobidagi g'alaba bilan yakunladi.
Oltintop, shuningdek, 2008-yil 14-fevralda Pittodrida UEFA kubogi musobaqasining birinchi o'yinida Aberdin darvozasiga bahsli penalti tepdi. Dastlabki penaltini Aberdin darvozaboni Jeymi Lengfild qaytardi. Biroq, Oltintop qaytarma bilan gol urdi. Uchrashuv 2:2 hisobida yakunlandi.
2009/10-yilgi mavsumda Myunxenning "Bavariya" jamoasi Chempionlar ligasida ishtirok etdi va ular 2010-yil 22-may, shanba kuni "Real Madrid" ning uyi, "Santyago Bernabeu" stadionida bo'lib o'tgan UEFA Chempionlar Ligasi finaliga yo'l oldi. U o'yinni dastlabki 11talikda boshladi, ammo 63-daqiqada Miroslav Kloze ga o'rnini bo'shatib berdi.
2010-yilning 2-iyunida Oltintop «Bavariya» bilan yangi bir yillik shartnoma imzoladi. U shartnomani uzaytirish bo'yicha muzokaralar o'tkaza olmagani uchun 2010/11-yilgi mavsum oxirida "Bavariya" tomonidan qo'yib yuborildi. Shunday qilib, u erkin agentga aylandi.
Real Madrid
2011-yil 19-may kuni Oltintopning "Real Madrid"ga tekinga o'tishi e'lon qilindi. U ispan klubi bilan 4 yillik shartnoma imzoladi. U 27-sentyabr kuni "Santyago Bernabeu"da "Ayaks"ga qarshi Chempionlar ligasi o'yinida klub uchun debyut qildi va 84-daqiqada Mesut O'zilning o'rniga maydonga tushdi. U La Ligadagi debyutini 15-oktabr kuni Santyago Bernabeuda Real Betisga qarshi o'yinda o'tkazdi va 78-daqiqada Krishtianu Ronalduning o'rniga maydonga tushdi. U klubdagi ilk golini 18-dekabr kuni Ramon Sanchesning Estadio stadionida "Sevilya" ga qarshi o'yinda 89-daqiqada Xabi Alonsoning golli uzatmasidan kiritdi va 86-daqiqada Karim Benzema o'rniga maydonga tushdi. U klubdagi ilk debyutini 2012-yilning 28-yanvarida "Santyago Bernabeu"da "Saragosa" ustidan qozonilgan g'alabada, to'liq o'yinda o'tkazdi. U 2012-yil 4-aprelda "Santiago Bernabeu"da Chempionlar Ligasidagi ilk debyutini 2011/12-yilgi mavsumda Chempionlar Ligasi chorak finalida APOEL FC ga qarshi o'yinda to'liq o'ynadi.
Galatasaray
2012-yilning 13-iyulida u «Real»dan 3,5 million yevro evaziga Galatasaroy SK bilan 4 yillik shartnoma imzoladi. Oltintop 2012/13 va 2013/14-yilgi mavsumlarida har bir o'yin uchun 20 000 evro bonusdan tashqari 2,4 million evro ishlab oladi. U 2012-yilning 12-avgustida Turkiya Superkubogi finalida Turkiya kubogi chempioni Fenerbahchega qarshi o'yinda "Galatasaroy" safida debyut qilgan. "Galatasaroy" 3:2 hisobida g'alaba qozonib, 12-marta chempionlikni qo'lga kiritdi. U Superligadagi debyutini keyingi hafta Kasımpashaga qarshi o'tkazdi. Oltintopning "Galatasaroy" darvozasiga kiritgan birinchi goli 2013-yil 12-mart kuni Chempionlar ligasining sobiq jamoasi "Shalke 04"dan mag'lub bo'lgan uchrashuvning 37-daqiqasida 30 metrlik jarima zarbasi edi. Oltinto'p 2015 va 2016-yillarning ko'p qismida jarohatlar tufayli "Galatasaroy"ning birinchi 18 tarkibida maydonga tusha olmadi. U kubok o'yinlarida yana paydo bo'la boshladi. Biroq ikkinchi divizion klubi "Tuzlaspor"ga qarshi o'yindagi omadsiz o'yin va muxlislarning tanqidi tufayli klub u bilan shartnomani bekor qilishga qaror qildi.
Darmstadt 98
2017-yil 31-yanvarda Oltintop Darmshtadt 98 bilan bir mavsumlik shartnoma imzoladi. U "Borussiya Dortmund" ga qarshi o'yindagi kutilmagan g'alabaga katta hissa qo'shgani uchun Bundesliga tomonidan 20-turning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. U 2018-yilning 4-yanvarida shaxsiy sabablarga ko'ra klub bilan xayrlashdi va oilasi bilan Turkiyaga ko'chib o'tdi.
Xalqaro faoliyat
Oltintop UEFA Euro 2008da Turkiyaning barcha beshta o'yinida qatnashgan. U Chexiyaga qarshi o'yinda uchta golga ham assistentlik qildi va chorak finalda Xorvatiyaga qarshi o'yinda uchinchi penaltini aniq amalga oshirib, hisobni 3:1 ko'rinishiga keltirdi. Xorvatiyaning navbatdagi penaltini darvozabon Rüştü Rechber qaytarganidan so'ng, Turkiya Germaniyaga qarshi yarim finalga yo'l oldi. Turkiyalik murabbiy Fotih Terim turnirning dastlabki ikki o'yinida undan o'ng himoyachi sifatida foydalangan, bu harakat OAV tomonidan qattiq tanqid qilingan. Chunki Oltintop o'sha paytdagi klubi "Bavariya"da yarim himoyachi edi. Shveytsariyaga qarshi o'yindan so'ng Terim uni turnirning qolgan qismida yarim himoyaga o'tkazdi va bu Turkiyaning ham, o'zining ham o'yinini oshirdi. Uning dadil o'yin uslubi va hal qiluvchi paslari uni turk yarim himoyachisiga aylantirdi. U Xorvatiyaga qarshi chorak final o'yinidan so'ng Karlsbergning "O'yinning eng yaxshi odami" sovrini bilan taqdirlandi. Turnir yakunida Oltintop turnir yulduzlaridan biri sifatida tan olindi va UEFA rasmiy 23 kishilik “Turnir jamoasi” ro'yxatiga kiritildi.
U birinchi marta 2011-yilning 30-martida Avstriyaga qarshi o'yinda (2:0) terma jamoa sardori bo'lgan.
Menejerlik faoliyati
2018-yilda, professionallik faoliyatini yakunlaganidan bir yil oʻtib, Turkiya futbol federatsiyasi direktorlar kengashi a’zosi etib saylandi.
Shaxsiy hayot
Oltintop — musulmon. 2014-yilda Oltintop Istanbulning mashhur Chiragan saroyida boʻlib oʻtgan toʻy marosimida Feyza Veli bilan turmush qurdi.
Xalqaro
Ballar va natijalar jadvali. Turkiyaning birinchi gollari soni:
Klub
Schalke 04
Bayern Munich
Real Madrid
Galatasaray
Xalqaro
Turkey
Pozitsiya va Impuls fazosi
Fizika va geometriyada ikkita chambarchas bog'liq vektor bo'shliqlari mavjud, odatda uch o'lchovli, lekin umuman olganda har qanday chekli o'lchovli. Pozitsiya fazosi (shuningdek, real fazo yoki koordinata fazosi) fazodagi barcha pozitsiya vektorlari r to'plami bo'lib, uzunlik o'lchamlariga ega; pozitsiya vektori fazodagi nuqtani belgilaydi. (Agar nuqtali zarrachaning joylashuv vektori vaqt o'tishi bilan o'zgarib tursa, u zarrachaning yo'lini, traektoriyasini aniqlaydi.) Impuls fazosi - fizik sistema ega bo'lishi mumkin bo'lgan barcha impuls vektorlari p to'plami; zarraning impuls vektori uning harakatiga mos keladi, birliklari [massa][uzunlik][vaqt] −1.
Matematik nuqtai nazardan, pozitsiya va impuls o'rtasidagi ikkilik Pontryagin dualligining namunasidir. Xususan, agar funksiya pozitsiya fazosida f (r) berilgan bo'lsa, u holda uning Furye konvertatsiyasi impuls fazosida ph (p) funksiyani oladi. Aksincha, impuls fazosi funksiyasining teskari Furye konvertatsiyasi pozitsiya fazosi funksiyasidir.
Bu miqdorlar va g'oyalar barcha klassik va kvant fizikasidan ustundir va fizik tizimni tashkil etuvchi zarrachalarning pozitsiyalari yoki ularning momentlari yordamida tasvirlash mumkin, har ikkala formula ham ko'rib chiqilayotgan tizim haqida bir xil ma'lumot beradi. Yana bir miqdor to'lqinlar kontekstida aniqlash uchun foydalidir. To'lqin vektori k (yoki oddiygina " k -vektor") o'zaro uzunlikdagi o'lchamlarga ega bo'lib, uni o'zaro vaqt o'lchamlariga ega bo'lgan ō burchak chastotasining analogiga aylantiradi. Barcha to'lqin vektorlari to'plami k-fazodir. Odatda r k ga qaraganda intuitivroq va soddaroqdir, ammo buning aksi ham to'g'ri bo'lishi mumkin, masalan, qattiq jismlar fizikasida.
Kvant mexanikasi pozitsiya va impuls o'rtasidagi ikkilanishning ikkita asosiy misolini keltiradi: Geyzenberg noaniqlik printsipi \Deltax \Deltap ≥ ħ /2 pozitsiya va impulsni bir vaqtning o'zida ixtiyoriy aniqlik bilan bilish mumkin emasligini va de Broyl munosabati p = ħk. erkin zarrachaning impulsi va to'lqin vektori o'zaro proportsionaldir. Shu nuqtai nazardan, bir ma'noli bo'lsa, " impuls " va "to'lqin vektor" atamalari bir-birining o'rnida ishlatiladi. Biroq, de Broyl munosabati kristalda to'g'ri emas.
Lagranj mexanikasi
Ko'pincha Lagranj mexanikasida Lagrangian L (q, d q / dt, t) konfiguratsiya maydonida bo'ladi, bu erda q = (q 1, q 2 ,..., q n) umumlashtirilgan koordinatalarning \eta - tuplesidir.. Eyler-Lagranj harakat tenglamalari(Bir haddan tashqari nuqta bir martalik hosilani bildiradi). Har bir umumlashtirilgan koordinata uchun kanonik impuls ta'rifini kiritishEyler-Lagranj tenglamalari shaklni oladiLagrangian impuls fazosida ham ifodalanishi mumkin, L ′(p, d p / dt, t), bu erda p = (p 1, p 2,..., p n) n -tupledir. umumlashtirilgan moment. Lagranjning umumlashtirilgan koordinata fazosining umumiy differentsialidagi o'zgaruvchilarni o'zgartirish uchun Legendre transformatsiyasi amalga oshiriladi;Bu erda umumlashtirilgan impulsning ta'rifi va Eyler-Lagrange tenglamalari L ning qisman hosilalari o'rnini egalladi. Differensiallar uchun mahsulot qoidasi umumlashtirilgan koordinatalar va tezliklardagi differentsiallarni umumlashtirilgan momentdagi differentsiallar va ularning vaqt hosilalari bilan almashish imkonini beradi,almashtirilgandan so'ng soddalashtiriladi va qayta tartibga solinadiEndi impuls fazosining to'liq differensiali Lagranjian L ′ dir
Gamilton mexanikasi
Gamilton mexanikasida, barcha koordinatalardan yoki momentdan foydalanadigan Lagranj mexanikasidan farqli o'laroq, harakatning Gamilton tenglamalari koordinatalar va momentlarni teng asosda joylashtiradi. Gamiltonian H (q, p, t) boʻlgan sistema uchun tenglamalar
Kvant mexanikasidagi pozitsiya va impuls fazolari
Kvant mexanikasida zarracha kvant holati bilan tavsiflanadi. Bu kvant holatini asosiy holatlarning superpozitsiyasi (ya'ni vaznli yig'indi sifatida chiziqli birikma) sifatida ko'rsatish mumkin. Printsipial jihatdan bazaviy holatlar to'plamini tanlash erkindir, agar ular bo'sh joyni qamrab olsa. Pozitsiya operatorining xos funksiyalari bazis funksiyalar toʻplami sifatida tanlansa, holat haqida pozitsiya fazosida toʻlqin funksiyasi
ψ(r)
sifatida soʻz boradi (uzunlik boʻyicha fazo haqidagi oddiy tushunchamiz). r pozitsiyasi bo'yicha tanish bo'lgan Shredinger tenglamasi pozitsiyani tasvirlashda kvant mexanikasiga misoldir.
Mary Elizabeth Winstead
Mary Elizabeth Winstead (1984-yil 28-noyabrda tugʻilgan) — aMarykalik aktrisa va qoʻshiqchi. Uning birinchi muhim roli Jessica Bennett sifatida NBC serialidagi Passions (1999—2000) rolini oʻynadi va u Tru Calling (2004) kabi seriallarda va " Sky High " super qahramon filmi (2005) kabi filmlarda paydo boʻldi. U " Boʻri koʻli " (2001—2002) qoʻrqinchli seriallari, " Monster oroli " (2004), gʻayritabiiy dahshatli film " Yakuniy manzil 3 " (2006), " Qora Rojdestvo " (2006) filmidagi rollari bilan koʻproq eʼtiborni tortdi. va „ Death Proof“ (2007) ekspluatatsion dahshatli filmi.
Pozitsiya va Impuls fazosi
Kvant mexanikasidagi pozitsiya va impuls fazolari
Bazis funksiyalar toʻplami sifatida boshqa operatorning xos funksiyalarini tanlab, bir xil holatning bir qancha turli koʻrinishlariga erishish mumkin. Agar impuls operatorining xos funksiyalari bazis funksiyalar to'plami sifatida tanlansa, natijada to'lqin funksiyasi impuls fazosidagi to’lqin funksiyasi deyiladi.
Mary Elizabeth Winstead
Keyingi muvaffaqiyatlar uning Jon Makkleynning qizi Lyusi Gennero-Makleyn (2007) va “ Scott Pilgrim vs. the World” (2010) filmidagi Ramona Flowers rollari bilan erishdi. Uning " Sundance " dramasidagi „ Smashed „ (2012) dagi hushyorlik bilan kurashayotgan alkogolning tanqidiy eʼtirofiga sazovor boʻlgan ijrosi ortidan “Ichkaridagi goʻzallik“ (2012), "Hozirgi ajoyib" (2013), " Xatolar " kabi yaxshi qabul qilingan mustaqil filmlardagi bir qator rollar ijro etildi. 2014), Venetsiyalik Aleks (2014) va Shveysariya armiyasi (2016). Uinsted oʻzining Qichqiriq malikasi rollarini “ The Thing” (2011) ilmiy-fantastik qoʻrqinchli filmida, “ Abraham Linkoln: Vampire Hunter ” (2012) fantastik dahshatli filmidagi Mary Todd Linkoln rolida va “ 10 Cloverfield Lane ” (2016) psixologik dahshatli triller filmida davom etdi..
Pozitsiya va Impuls fazosi
Kvant mexanikasidagi pozitsiya va impuls fazolari
Kvant mexanikasining o'ziga xos xususiyati shundaki, fazali bo'shliqlar turli xil bo'lishi mumkin: diskret o'zgaruvchan, rotor va doimiy o'zgaruvchan. Quyidagi jadvalda uch turdagi fazali bo'shliqlar bilan bog'liq ba'zi munosabatlar jamlangan. thumb| Diskret o'zgaruvchan (DV), rotor (ROT) va uzluksiz o'zgaruvchan (CV) fazalardagi konjugat o'zgaruvchilar o'rtasidagi munosabatlarni taqqoslash va xulosa qilish (arXiv: 1709.04460 dan olingan). Jismoniy jihatdan tegishli faza bo'shliqlarining ko'pchiligi ushbu uchtasining kombinatsiyasidan iborat. Har bir faza maydoni pozitsiya va impulsdan iborat bo'lib, ularning mumkin bo'lgan qiymatlari mahalliy ixcham Abel guruhidan va uning dualidan olinadi. Kvant mexanik holat har ikkala o'zgaruvchi nuqtai nazaridan to'liq ifodalanishi mumkin va pozitsiya va impuls bo'shliqlari o'rtasida o'tish uchun ishlatiladigan transformatsiya, uchta holatning har birida Furye konvertatsiyasining bir variantidir. Jadvalda kanonik kommutatsiya munosabatlarini (CCR) tavsiflovchi matematik terminologiya bilan bir qatorda bra-ket belgilaridan foydalaniladi.
Mary Elizabeth Winstead
Mary Elizabet Uinstead 1984-yil 28-noyabrda Shimoliy Karolina shtatining Rokki Mount shahrida Betti Lou (née Nayt) va Jeyms Ronald Uinstead oilasida tugʻilgan va besh farzandning eng kichigi. Uning bobosi Ambler Uilyam Uinstead aktrisa Ava Gardnerning amakivachchasi edi. U besh yoshga toʻlganda, uning oilasi Yuta shtatining Sandy shahriga koʻchib oʻtdi. U Peru parki boshlangʻich maktabida oʻqidi va u yerda ilgʻor saboqlar oldi. U Chikagodagi Joffrey Ballet yozgi dasturida raqsni oʻrgangan va Xalqaro bolalar xorida qoʻshiq kuylagan. Yoshligida Uinstead dastlab balerina sifatida faoliyatini davom ettirishga umid qilgan va mahalliy balet spektakllarida ishtirok etgan. U oʻsmirlik davriga kirgach, boʻyi boʻyi tufayli baletni tark etishga majbur boʻldi. Keyinchalik u shunday dedi: "Men 13 yoshga toʻlganimda juda baland boʻlganimni juda erta angladim... bilasizmi, tanangiz butun umringiz davomida shunday boʻlishi kerak va bu sizning mushaklaringiz va suyaklaringizga juda qiyin. " Raqs faoliyati dargumon ekanligini tushunib, Uinstead aktyorlikka yuzlandi. . Oʻsha paytda u hali oʻsmir boʻlganligi sababli, bu uning oʻrta maktabning koʻp qismini uyda oʻqishini talab qildi.
Pozitsiya va Impuls fazosi
Fazo va o'zaro makon o'rtasidagi munosabat
To'lqin funksiyasining momentum ifodasi Furye transformatsiyasi va chastota sohasi tushunchasi bilan juda chambarchas bog'liq. Kvant-mexanik zarracha impulsga mutanosib chastotaga ega boʻlganligi uchun (yuqorida berilgan de-Broyl tenglamasi), zarrachani impuls komponentlari yigʻindisi sifatida tasvirlash uni chastota komponentlari yigʻindisi (yaʼni Furye konvertatsiyasi) sifatida tasvirlashga tengdir. Bu biz o'zimizdan qanday qilib bir vakillikdan ikkinchisiga o'tishimiz mumkinligini so'raganimizda aniq bo'ladi.
Mary Elizabeth Winstead
Faoliyati
Uinstead Donni Osmond rolini oʻynagan „ Jozef va ajoyib Technicolor Dreamcoat „ filmida paydo boʻldi. Ushbu shoudagi qisqacha chiqishidan soʻng, Uinstead turli xil teleseriallarda chiqishni boshladi va “Farishta tomonidan tegdi“ va " Vaʼda qilingan er " filmlarida mehmon rollarini oldi. U 1999-yildan 2000-yilgacha NBC serialidagi " Ehtiroslar " serialida Jessica Bennett rolida oʻzining birinchi asosiy rolini oldi. U boshqa qiziqishlar bilan shugʻullanish uchun ketdi va keyinchalik shunday dedi: "Men haqiqatan ham " Ehtiroslar „ filmidagi eng kichik rollardan biriga ega edim, shuning uchun men juda koʻp aralashmadim. . . Men juda oson ketishga muvaffaq boʻldim“. Uinsteadning navbatdagi muhim televizion roli qisqa muddatli CBS drama serialida boʻlgan Boʻri koʻlida (2001–02) Tim Mateson qahramonining qizi sifatida boʻlgan. Oʻn qismdan soʻng serial bekor qilindi. 2004-yilda Uinstead MTV telekanalining " Monster oroli " filmida yordamchi rol oʻynadi. Unga “Zolushka hikoyasi ” filmida rol taklif qilishdi, biroq u maktabni endigina bitirgani va doʻstlari bilan kruizga ketayotgani (u yerda uning boʻlajak turmush oʻrtogʻi Rayli Stearns bilan uchrashgan) bu taklifni rad etdi.
Pozitsiya va Impuls fazosi
Pozitsiya fazosidagi funksiyalar va operatorlar
Faraz qilaylik, bizda
ψ(r)
pozitsiya fazosida uch oʻlchamli toʻlqin funksiyasi bor, u holda bu funksiyalarni ortogonal bazis funksiyalarining
ψj(r)
vaznli yigʻindisi sifatida yozishimiz mumkin:yoki uzluksiz holatda integral sifatidaAgar funksiyalar to'plamini ko'rsatsak, bu aniq, impuls operatorining xos funksiyalar toʻplami sifatida aytaylik, funksiya
ni qayta qurish uchun zarur bo'lgan barcha ma'lumotlarni o'z ichiga oladi va shuning uchun davlat uchun muqobil tavsifdir \psi.
Kvant mexanikasida impuls operatori tomonidan berilgan(maxraj belgisi uchun matritsa hisobiga qarang) tegishli domen bilan. Xususiy funksiyalarva xos qiymatlar ħ k. Shunday qilib
Impuls fazosidagi funksiyalar va operatorlar
Aksincha, impuls fazosida uch o'lchovli to'lqin funksiyasi ortogonal bazis funksiyalarining vaznli yig'indisi sifatida ifodalanishi mumkin  ,yoki integral sifatida,Pozitsiya operatori tomonidan berilganxos funksiyalar bilanva xos qiymatlar r. Shunday qilib, shunga o'xshash parchalanish teskari Furye konvertatsiyasi bo'lib chiqadigan ushbu operatorning xos funksiyalari nuqtai nazaridan amalga oshirilishi mumkin,
Pozitsiya va impuls operatori o'rtasidagi unitar ekvivalentlik
r va p operatorlari unitar ekvivalentdir, unitar operator Furye konvertatsiyasi, ya'ni osilator Gamiltonian tomonidan yaratilgan chorak tsiklli aylanish fazasi orqali aniq berilgan. Shunday qilib, ular bir xil spektrga ega. Jismoniy tilda impuls fazo toʻlqini funksiyalariga ta’sir etuvchi p pozitsion fazo toʻlqin funksiyalariga ta’sir etuvchi r bilan bir xil (Furye konvertatsiyasi tasviri ostida).
O'zaro bo'shliq va kristallar
Kristaldagi elektron (yoki boshqa zarracha) uchun uning k qiymati deyarli har doim uning kristall impulsiga bog'liq bo'ladi, uning normal momentumiga emas. Shuning uchun, k va p oddiy proportsional emas, balki turli rollarni bajaradi. Misol uchun k·p tebranish nazariyasiga qarang. Kristal impuls to'lqin konvertiga o'xshaydi, u to'lqinning bir hujayradan ikkinchisiga o'zgarishini tavsiflaydi, lekin har bir birlik hujayra ichida to'lqin qanday o'zgarishi haqida hech qanday ma'lumot bermaydi.
Agar k haqiqiy impuls o'rniga kristall impuls bilan bog'liq bo'lsa, k - fazo tushunchasi hali ham mazmunli va juda foydali, ammo u yuqorida muhokama qilingan kristal bo'lmagan k - fazodan bir necha jihatdan farq qiladi. Masalan, kristallning k -fazosida o'zaro panjara deb ataladigan cheksiz nuqtalar to'plami mavjud bo'lib, ular k = 0 ga "ekvivalent" (bu boshqa nomga o'xshash). Xuddi shunday, " birinchi Brilyuen zonasi " ham k -fazoning cheklangan hajmi bo'lib, har bir mumkin bo'lgan k ushbu mintaqadagi aniq bir nuqtaga "ekvivalent" bo'ladi.
Shomazor koʻxna qabristoni
Shomazor koʻxna qabristoni — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Namangan viloyatining Pop tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Shomazor qishloq. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Namangan viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda  Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan  — davlat muhofazasiga olingan. == Manbalar ==
Inson miyasi (Encephalon)
right|thumb|252x252px| Inson miyasining ko'ndalang kesimi Inson miyasi (encephalon) markaziy asab tizimining organi bo'lib, ko'plab o'zaro bog'langan nerv hujayralari va ularning jarayonlaridan iborat.
Adabiyotda inson miyasidagi neyronlar sonining turlicha baholari keltirilgan. Tadqiqotlarga koʻra, erkak miyasida o'rtacha 86,1 8,1 milliard neyron va 84,6 9,8 milliard neyron bo'lmagan hujayralar mavjud. Shu bilan birga, miya yarim korteksida 19% neyronlar mavjud. Boshqa tadqiqotlar esa, inson miyasida 90-96 milliard neyron mavjud ekanligini aytadi.
Miya jigar tomonidan ishlab chiqarilgan va oziqlanish uchun qonga kiradigan glyukozaning 50% ni iste'mol qiladi. thumb| Katta miya tuzilmalarining ruscha nomlari bilan sagittal bo'limda inson miyasi thumb| Inson miyasi, pastki ko'rinishi, katta miya tuzilmalarining ruscha nomlari bilan
Miyaning massasi.
Inson miyasining massasi 1000 dan 2000 grammgacha o'zgarib turadi, bu tana vaznining taxminan 2% ni tashkil qiladi. Erkaklarning miyasi ayollarning miyasidan 100-150 gramm massasiga ega, ammo katta erkaklar va ayollarda tana va miya hajmining nisbati o'rtasidagi statistik farq topilmadi. Insonning aqliy qobiliyatlari miyaning massasiga bog'liq, degan fikr keng tarqalgan: miyaning massasi qanchalik katta bo'lsa, odam shunchalik qobiliyatli bo'ladi. Biroq, bu har doim ham shunday emasligi aniq. Masalan, I. S. Turgenevning miyasi 2012-yil, Anatol Fransiyaning miyasi esa 1017 g. Eng og'ir miya - 2850 g - epilepsiya va ahmoqlik bilan og'rigan odamda topilgan. Uning miyasi funktsional jihatdan nuqsonli edi. Shuning uchun miyaning massasi va shaxsning aqliy qobiliyatlari o'rtasida to'g'ridan-to'g'ri bog'liqlik yo'q.
Shu bilan birga, katta namunalarda ko'plab tadqiqotlar miya massasi va aqliy qobiliyat o'rtasida, shuningdek, miyaning ba'zi hududlari massasi va kognitiv qobiliyatning turli ko'rsatkichlari o'rtasida ijobiy korrelyatsiyani aniqladi. Ba'zi etnik guruhlar (masalan, avstraliyalik aborigenlar) kichikroq o'rtacha miya hajmiga ega bo'lgan past intellektga ega degan xulosani asoslash uchun ushbu tadqiqotlardan foydalanishdan ogohlantiradi. Bir qator tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, deyarli butunlay genetik omillarga bog'liq bo'lgan miya hajmi IQdagi farqlarning ko'pini tushuntira olmaydi. Argument sifatida Amsterdam universiteti tadqiqotchilari Mesopotamiya va Qadimgi Misr tsivilizatsiyalari va ularning bugungi Iroq va zamonaviy Misrdagi avlodlari o'rtasidagi madaniy darajadagi sezilarli farqni ko'rsatadilar.
Miyaning tuzilishi
thumb| Inson miyasining tuzilishi Ko'pgina odamlarning miya hajmi 1250-1600 kub santimetr oralig'ida bo'lib, bosh suyagi hajmining 91-95% ni tashkil qiladi. Miyaning beshta bo'limi mavjud: medulla oblongata ; orqa, shu jumladan ko'prik, serebellum va epifiz ; o'rta ; oraliq; va miya yarim sharlari bilan ifodalangan oldingi miya.
Yuqoridagi bo'limlarga bo'linish bilan bir qatorda, butun miya uchta katta qismga bo'lingan:
Miyaning qobiqlari
Miya, orqa miya kabi, uchta membrana bilan qoplangan: yumshoq, araxnoid va qattiq.
Miyaning araxnoid membranasi (arachnoidea encephali) - nozik, shaffof, tomirlari yo'q. U miya konvolyutsiyalariga mahkam o'rnashadi, lekin jo'yaklarga kirmaydi, buning natijasida qon tomir va araxnoid membranalar o'rtasida miya omurilik suyuqligi bilan to'ldirilgan subaraknoid tsisternalar hosil bo'ladi, buning natijasida araknoid oziqlanadi. Eng katta, serebellar cho'zinchoq sisterna to'rtinchi qorincha orqasida joylashgan, to'rtinchi qorinchaning median teshigi unga ochiladi; lateral chuqurchaning sisternasi bosh miyaning lateral bo'shlig'ida yotadi; interpeduncular - miyaning oyoqlari orasida; sistern chorrahasi - vizual chiazma (chorraha) joyida.
Miyaning qattiq qobig'i (dura mater encephali) bosh suyagi suyaklarining ichki miya yuzasi uchun periosteumdir. Ushbu qobiqda inson tanasida og'riq retseptorlarining eng yuqori kontsentratsiyasi kuzatiladi, og'riq retseptorlari esa miyaning o'zida yo'q (2-rasmga qarang). bosh og'rig'i).
Dura mater zich biriktiruvchi to'qimadan qurilgan bo'lib, ichkaridan tekis namlangan hujayralar bilan qoplangan, uning ichki asosi hududida bosh suyagi suyaklari bilan mahkam birlashadi. Dura mater va araxnoid o'rtasida seroz suyuqlik bilan to'ldirilgan subdural bo'shliq mavjud.
Miyaning tarkibiy qismlari
thumb|350x350px| Miyaning kompyuter tomogrammasi
Medulla oblongata
medulla oblongata (medulla oblongata) beshinchi miya vesikulasidan rivojlanib, orqa miyaning davomi hisoblanadi. Medulla oblongatasining kulrang moddasi kranial nervlarning alohida yadrolaridan iborat. Oq modda — bu orqa miya va miyaning yoʻllari boʻlib, ular miya poyasiga va u erdan orqa miyaga choʻziladi.
Medulla oblongatasining oldingi yuzasida oldingi oʻrta yoriqlar mavjud boʻlib, uning yon tomonlarida piramidalar deb ataladigan qalinlashgan oq tolalar mavjud. Piramidalar tolalarining bir qismi qarama-qarshi tomonga oʻtib, lateral piramidal yoʻlni tashkil etuvchi piramidalar chorrahasini hosil qilganligi sababli torayadi. Oq tolalarning kesib oʻtmaydigan qismi toʻgʻri piramidal yoʻl hosil qiladi.
Koʻprik- pons
Koʻprik (pons) medulla oblongata ustida joylashgan. Bu koʻndalang joylashtirilgan tolalar bilan qalinlashgan rulondir. Uning markazida miyaning asosiy arteriyasi joylashgan asosiy truba oʻtadi. Joʻyakning ikkala tomonida piramidal yoʻllardan hosil boʻlgan sezilarli balandliklar mavjud. Koʻprik koʻp sonli koʻndalang tolalardan iborat boʻlib, uning oq moddasini — nerv tolalarini hosil qiladi. Elyaflar orasida koʻprik yadrolarini tashkil etuvchi kulrang moddalarning koʻplab toʻplanishi mavjud. Serebellumga davom etib, nerv tolalari uning oʻrta oyoqlarini hosil qiladi.
Serebellum-miyacha
Serebellum (cerebellum) koʻprikning orqa yuzasida va posterior kranial chuqurlikda medulla oblongatasida yotadi. U ikkita yarim shardan va yarim sharlarni bir-biriga bogʻlaydigan qurtdan iborat. Serebellumning massasi 120-150 g.
Serebellum bosh miyadan gorizontal yoriq bilan ajralib turadi, bunda dura mater bosh suyagining orqa chuqurchasiga choʻzilgan serebellar chodirni hosil qiladi. Serebellumning har bir yarim shari kulrang va oq materiyadan iborat.
Serebellumning kulrang moddasi oqning tepasida korteks shaklida joylashgan. Nerv yadrolari serebellar yarim sharlar ichida joylashgan boʻlib, ularning massasi asosan oq modda bilan ifodalanadi. Yarim sharlarning korteksi parallel joʻyaklarni hosil qiladi, ular orasida bir xil shakldagi konvolyutsiyalar mavjud. Joʻyaklar serebellumning har bir yarim sharini bir necha qismlarga ajratadi. Qismlardan biri — serebellumning oʻrta oyoqlariga ulashgan boʻlak, boshqalardan koʻra koʻproq ajralib turadi. Bu filogenetik jihatdan eng qadimgi hisoblanadi. Chuvalchangning qopqogʻi va tugunlari allaqachon pastki umurtqali hayvonlarda paydo boʻladi va vestibulyar apparatlarning ishlashi bilan bogʻliq.
Serebellar yarim sharlar poʻstlogʻi nerv hujayralarining ikki qatlamidan iborat: tashqi molekulyar va donador. Poʻstlogʻining qalinligi 1-2,5 mm.
Serebellumning kulrang moddasi oq rangda boʻlinadi, shuning uchun u serebellumning hayot daraxti deb ataladi.
Serebellum miya poyasi bilan uchta juft oyoq orqali bogʻlangan. Oyoqlar tolalar toʻplamlari bilan ifodalanadi. Serebellumning pastki (kaudal) oyoqlari medulla oblongatasiga boradi va ular arqon tanasi deb ham ataladi. Ularga orqa miya orqa miya trakti kiradi.
Oq tolalar koʻrinishidagi serebellumning yuqori oyoqlari oʻrta miya yoʻnalishi boʻylab boradi, ular oʻrta miyaning oyoqlari boʻylab joylashgan va ularga yaqin joylashgan. Yuqori (kranial) serebellar pedunkullar asosan uning yadrolaridagi tolalardan iborat boʻlib, talamus optikasi, gipotalamus va qizil yadrolarga impulslarni oʻtkazish uchun asosiy yoʻl boʻlib xizmat qiladi.
Oyoqlari old tomonda, shinalar esa orqada joylashgan. Shina va oyoqlar orasida oʻrta miyaning suv oʻtkazgichi (Sylvius aqueductus) yotadi. U toʻrtinchi qorinchani uchinchi qorincha bilan bogʻlaydi.
Serebellumning asosiy vazifasi — harakatlarni refleksli muvofiqlashtirish va mushaklarning ohangini taqsimlash.