cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Umumiy bazali ulanish
thumb|219x219px| Npn tranzistoriga asoslangan umumiy asosli sxema boʻyicha kuchaytirish bosqichi Umumiy bazaga ega kuchaytirgich bosqichi (qisqartma — HAQIDA) bipolyar tranzistor yordamida elektron kuchaytirgichlarni qurish uchun uchta tipik sxemadan biridir.
Dala effektli tranzistor holatida umumiy eshikli kuchaytirgichga (kaskad) yoki elektrovakuum triodidan foydalanganda umumiy tarmoqqa ega kaskadga mos keladi.
Tokning kuchayishi yoʻqligi (birlikka yaqin, lekin birlikdan bir oz kamroq), yuqori kuchlanish kuchayishi va oʻrtacha (umumiy emitent sxemasiga nisbatan) quvvat ortishi bilan tavsiflanadi.
Ushbu sxemada kirish oʻzgaruvchan kuchaytirilgan signal emitentga beriladi va chiqish kollektordan olinadi. Bosqichning kirish empedansi juda kichik va chiqish empedansi yuqori. Davriy, masalan, garmonik signalni kuchaytirishda kirish va chiqish signallarining fazalari quvvat kuchaytirilishining chegaralangan chastotasidan past boʻlgan ish chastotalarida mos keladi. Cheklovchi chastotaga yaqin ishlaganda, kollektor oqimining fazasi emitent oqimining fazasidan orqada qola boshlaydi, chunki ozchilik tashuvchilarning asosiy qatlamdan oʻtishi uchun cheklangan vaqt kerak boʻladi.
Umumiy tayanch sxemasining foydali xususiyati uchta tipik kuchaytirgich davrlari orasida eng kichigi boʻlib, Miller effekti tufayli kollektordan bazaga parazitar salbiy teskari aloqadir, bu tranzistorning asosi boʻlganligi sababli yuqori chastotalarda daromadni kamaytiradi. oʻzgaruvchan tok orqali erga „qisqa tutashgan“. Shu sababli, umumiy asosli sxema boshqa ikkitasi orasida eng yuqori chastotali hisoblanadi va koʻpincha yuqori chastotali kuchaytirgichlar va osilatorlarni, shu jumladan mikrotoʻlqinli diapazondagilarni qurish uchun ishlatiladi.
„Umumiy baza“ atamasi AC signali uchun bazaning „tuproq“ ga ulanishini bildirishi muhimdir. Darhaqiqat, haqiqiy zanjirlarda poydevor kamdan-kam hollarda toʻgʻridan-toʻgʻri „tuproq“ ga elektr bilan ulanadi va uni „tuproq“ ga „qisqartirish“ kuchaytirilgan diapazonda uning ahamiyatsiz reaktivligini taʼminlash uchun etarli quvvatga ega blokirovka qiluvchi kondansatkich orqali amalga oshiriladi. chastotalar.
Elektr parametrlari
Umumiy baza zanjiri uchun kirish differensial qarshiligi emitent oqimiga juda bogʻliq va nisbatan kichikdir. Kam quvvatli tranzistorlar uchun past toklarda, taglik kOhm yuzlab birlikdan oshmaydi, kuchlilar uchun — birlik — oʻnlab ohm, chunki kaskadning kirish davri tranzistorning ochiq emitter pn birikmasi, oqim kuchlanishi. xarakteristikasi toʻgʻridan-toʻgʻri yarimoʻtkazgichli diodga yaqin.
Tebranish zanjiri kaskadi kollektorga kiritilganda, chastota-selektiv kuchaytirgichni qurishda, chiqish kollektorining qarshiligi sxemani biroz yuklaydi va shuning uchun uning sifat koeffitsientini kamroq kamaytiradi.
Umumiy baza kuchaytirgichning afzalliklari va kamchiliklari
Sxemaning afzalliklari barqaror harorat va chastota xossalari, yaʼni sxema parametrlari (kuchlanish va oqim kuchayishi va kirish qarshiligi) atrof-muhit haroratining oʻzgarishi, yuqori chiqish differentsial qarshiligi bilan bir oz oʻzgaradi.
Sxemaning kamchiliklari past kirish differensial qarshiligidir.
Denton (Texas)
AQShning Texas shtatida joylashgan aholi punktidir.
Balinka, Hungary
Balinka Vengriyaning Fejér tumanidagi qishloqdir.
Burbur-e Olya
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Burbur-e Olya (, Rim tilidan ham Būrbūr-e 'Olyā)  — Eron, Loriston viloyati, Delfan tumani, Kakavand tumani, Kakavand-e Gʻarbi qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 179 nafar kishi hamda 33 ta oiladan iborat.
Takvir surasi
Takvir surasi (, nomining maʼnosi — ) — Qurʼonning -surasi. suralardan biri, oyatdan iborat. Bu sura Qurʼonning -sahifasida va -juzida joylashgan. -boʻlib nozil boʻlgan.
Manbalar
TAKVIR SURASI
Bobojon Nishonov
Bobojon Nishonov (1930, Fargʻona viloyati Rishton qishlogʻi) — kulol, Oʻzbekiston xalq rassomi (1973). Otasi usta Nishonboy Zoirovdan hunar oʻrgangan. 1941-yildan "Yangi hayot" artelida kulol, rassom, 1970 — 90 yillardan Rishton badiiy kulollik buyumlari zavodida rassom. N. Rishton kulolligi maktabini rivojlantirdi, naqsh mujassamotini yangi mavzu va naqshlar bilan boyitdi, anʼanaviy buyumlarni mahorat bilan bezadi. N. ishlagan, sirlab bezagan sopol idishlar va badiiy buyumlar xalqaro koʻrgazmalarda namoyish qilingan; N. yaratgan ayrim badiiy buyumlar respublika muzeylarida saqlanadi.
Mir Qarshiy
Mir Qarshiy — (taxminan XV asrda yashagan) shoir va sahhof. Fors-tojik tilida „Xatoiy“ taxallusi bilan ijod qilgan.
Hayoti va faoliyati
Asli Qarshi lik, XV asrning 2-yarmidan keyin hayoti Samarqand da oʻtadi. Alisher Navoiy "Majolisu-n-nafois" tazkirasining ikkinchi majlisida u haqida maʼlumotlar keltirib oʻtadi: „Mir Qarshiyning Samarqand bozoridagi sahhoflik doʻkoni hamisha adabiyot ixlosmandlari bilan gavjum boʻlgan. Mir Qarshiy bu oʻziga xos adabiy anjumanga rahbarlik qilgan, rangin gʻazallar bitgan. Anʼanaga koʻra, fors-tojik tilida „Xatoiy“ taxallusi bilan ijod qilgan “. Alisher Navoiy asarida uning quyidagi bayti ham keltirib oʻtiladi:
Nest oyini muhabbbat kardan az yore gila,
Varna z-on badaxd mekardem bisyore gila.
Mazmuni: Muhabbat qoidasida yordan gina qilish yoʻq, boʻlmasa, u vafosizdan koʻp gina qilar edim.
Vafoti
Mir Qarshiy Samarqandda vafot etgan va shu shaharga dafn etilgan.
Adabiyotlar
Muhammadiyev N. „Nasaf va Kesh allomalari“ 68-bet.
IC 760
IC 760 Gidra yulduz turkumidagi S0 (spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Germopol
Germopolis - (misr ḫmnw; .qadimgi yunon. Ἑρμοῦ πόλις «Germes shahri»; qadimgi yunon.. Hermopolis Magna; qibt. SHMUN) O'rta Misrdagi qadimgi Misr shahri, asosiy diniy markazlardan biri edi. U zamonaviy Al-Minya muxofazasi hududida, zamonaviy Al-Ashmunayn shahri yaqinida joylashgan.
XV Yuqori Misr nomidagi Unut markazi.
Qadimgi qirollikning provinsiya shahri boʻlgan Germopolis III asrdan boshlab Rim viloyatining poytaxti va ilk nasroniylik markaziga aylandi.
III asrga oid Oxyrhynchus papiruslariga ko'ra, arablar istilosidan oldin shaharda yetti qavatli uylar qurilgan. Arablar toshlardan ohak manbai sifatida foydalangan yoki boshqa inshootlarni qurish uchun eksport qilgan. Arablar Misrni bosib olgandan so'ng, aholi vayron bo'lgan shaharni tashlab ketishdi, ammo keyinchalik u Rim-katolik va Kopt cherkovlari yordamida qayta tiklandi.
Uning o'ziga xos diniy kosmogoniyasi va mifologiyasi bor edi.
Bugungi kunda Germopolda ochiq osmon ostidagi kichik muzey mavjud.
Altköy, Refahiye
Altköy— Turkiyaning Erzinjon viloyati Refahiye tumaniga qarashli qishloq. Qishloqda turklar istiqomat qiladi. 2022 yilda 139 kishi istiqomat qilgan.
Anzat-le-Luguet
Anzat-le-Luguet Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Issoire tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
205 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 73,8 km2.
Sacha Guitry
Aleksandr-Pyer Georges " Sacha " gitrisi (1885-yil 21-fevral – 1957-yil 24-iyul) fransuz sahna aktyori, kino aktyori, rejissyor, ssenariynavis va bulvar teatrining dramaturgi edi. U yetakchi fransuz aktyori Lyusen Gitrining oʻgʻli edi va otasiga ergashib teatr kasbiga kirdi. U oʻzining sahna koʻrinishlari, ayniqsa bulvar rollari bilan mashhur boʻldi. U ijodi davomida 115 ta pyesa yozgan dramaturg ham boʻlgan. U besh marta turmushga chiqdi, har doim oʻz faoliyatini oshirgan koʻtarilgan aktrisalarga. Ehtimol, uning eng taniqli rafiqasi Ivonne Printemps boʻlib, u 1919—1932-yillarda turmush qurgan.
Woodville (Mississippi)
Woodville AQShning Mississippi shtatida joylashgan shahardir. Wilkinson okrugi tarkibiga kiradi.
Sacha Guitry
Gitri pyesalari tarixiy dramalardan tortib, zamonaviy yengil komediyalargacha. Baʼzilarida André Messager va Reynaldo Xan kabi bastakorlarning musiqiy yozuvlari bor. Ovozsiz filmlar mashhur boʻlgach, Gitri ulardan qochdi va ogʻzaki dialogning etishmasligi dramatik taʼsirga olib kelishi mumkin deb topdi. 1930-yillardan to umrining oxirigacha u kinoga ishtiyoq bilan kirib, bir yilda beshta film suratga oldi.
Woodville (Mississippi)
Aholisi
1192 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 429,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,8 km2. Shundan 2,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 123 m balandlikda joylashgan.
Sacha Guitry
Dastlabki yillar
Gitri Sankt-Peterburg, Rossiyaning Nevskiy prospektidagi 12-uyda tugʻilgan, fransuz aktyorlari Lyusien Gitri va uning rafiqasi Mari-Luiz-Rene qizlik Delmas de Pont-Jestning (1858—1902-yil) uchinchi oʻgʻli boʻlgan. Er-xotin oilaning noroziligiga qaramay qochib ketishdi va 1882-yilda Londondagi Sent-Martin in the Fieldsda turmush qurishdi Keyin ular oʻsha paytdagi Rossiya poytaxtiga koʻchib oʻtishdi, u yerda Lyusen 1882-yildan 1891-yilgacha fransuz teatri Mishel teatrini boshqargan. Nikoh qisqa edi. Gitri katta zinokor boʻlgan va uning rafiqasi 1888-yilda ajrashish jarayonini boshlagan. Ikki oʻgʻli goʻdakligida vafot etgan (biri 1883-yilda, ikkinchisi 1887-yilda); tirik qolgan oʻgʻli Jan (1884—1920-yil) aktyor va jurnalist boʻldi. Oilaning rossiyalik hamshirasi odatda Aleksandr-Pyerning ismini ruscha „Sacha“ ga qisqartirib, u butun umri davomida tanilgan. Yosh Sacha besh yoshida otasining kompaniyasida sahnada debyut qilgan.
Koklen dan beri Fransiyadagi eng taniqli aktyor deb hisoblangan Lucien Guitri ham tanqidiy, ham tijoriy jihatdan juda muvaffaqiyatli boʻldi. U Parijga qaytgach, Vendome va Rue de la Paix koʻchalariga qaragan nufuzli joyda kvartirada yashadi. Yosh Sacha u yerda yashagan va maktabda oʻqish uchun u birinchi navbatda moda oʻn oltinchi okrugidagi taniqli Yanson de Sailli litseyiga yuborilgan. U yerda uzoq turmadi va oʻn olti yoshida rasmiy taʼlimdan voz kechgunga qadar boshqa dunyoviy va diniy maktablarga oʻqishga kirdi.
Maktabni tugatgandan soʻng, Gitri 1902-yil 15-aprelda "Theatre des Mathurins teatri "da premyerasi boʻlib oʻtgan " Le Peyj " nomli kichik musiqiy asar bilan dramaturg sifatida faoliyatini boshladi. Oʻn sakkiz oy oʻtgach, u „Uygʻonish teatrida“ otasining kompaniyasiga qoʻshildi. Dastlab u „Lorsi“ sahna nomi ostida paydo boʻldi; taxallus hech kimni aldamadi, chunki matbuot darhol debyutantning haqiqiy shaxsini eʼlon qildi. Uning birinchi roli 1904-yil noyabrida Moris Donnayning " L'Escalier " filmida edi. U otasi bilan Gitrining professionalligi yoʻqligidan kelib chiqqan. Ular janjaldan keyin ular bir-birlarini koʻrishmadi va gaplashishmadi.
Lucien Guitri kompaniyasining aʼzosi yosh aktrisa Sharlotta-Augustine-Hortense Lejeune edi, uning sahna nomi Sharlotta Lysès (1877—1956-yil). 1905-yil aprel oyida u Sacha bilan birga d'Anjou koʻchasida (hozirgi Sankt-Xonore koʻchasi) uy qurishdi. Uning uchun u oʻzining " Le KWTZ " pyesasini yozdi, 1905-yil dekabrda Kapucins teatrida premyerasi boʻlib oʻtdi. Xuddi shu oyda u Mathurinlarda Nono bilan birinchi muhim zarbasini oldi. Gitrining 1906-yilgi spektaklidagi bosh odam Chez les Zoak kasal boʻlib qolganida, muallif oʻzini oʻz qoʻliga oldi va tanqidchining soʻzlariga koʻra, „oʻzining aniq tarjimoni ekanligini isbotladi“. Uning faoliyati namunasi oʻrnatildi: u umrining oxirigacha aktyor-muallif, keyinroq esa menejer boʻlib qoldi.
Printemps bilan
Gitri 1918-yilda otasi bilan yarashdi. Lucien oʻgʻli va Printemps bilan koʻplab spektakllarda, jumladan Mon Père avait raison va ecrit l'histoire haqida fikr bildirgan. Ular nafaqat Parijda, balki Londonning West End shahrida birga oʻynashdi. Uchalasi ham 1920-yilda toʻrt haftalik mavsumda Aldvich teatrida paydo boʻldi. Ser Jon Gielgudning yozishicha, Printemps va uning turmush oʻrtogʻi „koʻp marta Londonni xursand qilish uchun qaytib kelishgan, u har ikkalasini ham eng yaxshi foyda bilan koʻrsatish uchun mohirona oʻylab topgan turli buyumlar bilan Londonni xursand qilishgan“. left|thumb| Motsartdagi Gitry va Printemps (1925) Gitri maftunkor, zukko sahna xarakterini rivojlantirdi, u koʻpincha engil komediyalarda paydo boʻldi, masalan, uning 1925-yildagi Motsartning yosh Volfgang Amadeus Motsartning Parijga tashrifi haqidagi pastishi. Partiya yozish uchun u 1923-yilda Printemps L'amour masque shousida muvaffaqiyatli hamkorlik qilgan Andre Messajerga murojaat qildi. Messager mavjud emas edi va kompozitor Reynaldo Xanni tavsiya qildi, u komissiyani qabul qildi. Olingan mahsulot tarixiy aniqlik bilan baʼzi erkinliklarni oldi, ammo u juda mashhur boʻldi. Printemps shim kiyimida yosh Motsartni ijro etdi va kuyladi, Gitri esa bastakorning homiysi Baron Grimm sifatida. Gielgud shunday deb esladi: “U oʻzining chang parik, qora shlyapa va toʻqilgan tuflisida juda yosh va taʼsirchan koʻrinardi, Sacha esa oʻzini qoʻshiq aytishga urinmay, oʻziga xos joʻshqin, ritmik joʻr boʻlib uning ustida oʻzini tutib turdi. chuqur erkalovchi ovozda aytilgan nutqlar." Eduard VII teatrida muvaffaqiyatli oʻynagach, kompaniya 1926-yilning iyun va iyul oylarida Londonda uch haftalik mavsum uchun asarni taqdim etdi. [n 2] Londonda ishlab chiqarilgandan soʻng, Guitry va Printemps asarni olib ketishdi. 1926-yil oxiri va 1927-yil boshida Brodvey, Boston va Monreal . Ular 1929-yilda AQSh va Kanadaga qaytib kelishdi.
Keyingi yillar
1938-yilda Gitri Jorj VI ning Parijga davlat tashrifi munosabati bilan “ Dieu sauve le roi ” nomli bir pardali pyesa yozdi; spektakl „Yelisey“ saroyida shoh va malika oldida berilgan. Kelgusi yili Prezident Lebrun Londonga oʻzaro tashrif buyurganida, Gitri ingliz tilida “ Sen menga aytyapsan” nomli qisqa komediya yozdi, unda muallif va ser Seymur Xiks qoʻmondonlik spektaklida rol oʻynagan va undan soʻng cheklangan vaqt davomida rol oʻynagan.
Meros va obroʻ
thumb| Leon Gard tomonidan gitry Tanqidiy qayta baholashga Gitri filmlarining qayta nashr etilishi sabab boʻldi. 2011-yilda Parijdagi Drouot-Richelieuda Guitry esdalik buyumlari, jumladan qoʻlyozmalar, chizmalar, rasmlar va fotosuratlar kim oshdi savdosi boʻlib oʻtdi; Sakkiz yuzdan ortiq buyumdan iborat boʻlib, dramaturg vafotidan keyin Gitriga oid eng muhim materiallar toʻplami hisoblangan.
The Manchester Guardian nekroloqda shunday izoh berdi: "It may be objected that in all the work of Sacha Guitry there is nothing nearer to idealism than an occasional pretty fancy in sentiment – a sentiment which was always entirely mundane and as entirely selfish as sentiment can well be. It may be objected that characters are nearly always trivial. and their motives at least sensual when they are not base; that his world is inhabited by an idle, cynical, and pretty disreputable crew; that he is obviously contemptuous of his audience, and that his plays are composed with a carelessness which argues a very frail artistic conscience, while literary purists can prove that the language in which they are written is execrable French. It may be objected that all he did as an author was to exploit, with some agility and discretion, his own limited gifts as a performer and the gifts, also limited, of his five successive wives – although the success of Le Blanc et le Noir and other plays, in which neither he nor any of his wives acted, is enough to disprove this last charge. Indeed, there are answers to many of the objections which have been made. For instance, Pasteur and Un Sujet de Roman are based on themes by no means trivial and are developed with sincerity and power. At the same time, most of the objections are well founded, and it is with all the weight of their truth against him that Sacha Guitry remained a great artist."
Roth (bei Hamm, Sieg)
Roth  Germaniyaning Rheinland-Pfalz yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Altenkirchen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,80 km2. 1488 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Nishon choʻli
Nishon choʻli - Qashqadaryo viloyatining jan.-gʻarbiy qismida (Qarshi choʻlining jan.da)gi choʻl. Yer yuzasi tekislik va qirlar (Qoraqir, balandligi 500 m gacha, Doʻltalitogʻ, balandligi 510 m gacha, Alouddintogʻ, balandligi 485 m gacha) dan iborat. Qirlar vaqtincha suv oquvchi soy va jarliklar bilan parchalangan. Qoraqirning soy va jarlar bilan zich va chuqur kesilgan sharqiy qismi "Sakson-dara" deb ataladi. Tekislik qismida taqirlar ham uchraydi. Choʻlning tekislik qismi toʻrtlamchi davr, qirlar esa boʻr va paleogen davrlari togʻ jinslaridan tuzilgan. Iqlimi keskin kontinental.
Denison (Texas)
Denison AQShning Texas shtatida joylashgan shahardir. Grayson okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
24127 nafar aholi istiqomat qiladi (2009). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 412 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 59,3 km2. Shundan 58,5 km2 quruqlik, 0,8 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 222 m balandlikda joylashgan.
Apchat
Apchat Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Issoire tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 36,3 km2.
Jonchères
Jonchères Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Drôme departamenti Die tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
35 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,7 km2. Dengiz sathidan 719 – 1560 m balandlikda joylashgan.
Salvitelle
Salvitelle Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Salerno provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9 km2. 628 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Bu yerda Kilroy boʻlgan
thumb|300x300px| Vashingtondagi Ikkinchi Jahon urushi milliy yodgorligida oʻyib ishlangan Kilroy surati. thumbtime=00:49|thumb|300x300px|1946-yilgi atom bombasini sinash filmining ochilish qismida „Bu yerda Kilroy boʻlgan“ graffitisi "Bu yerda Kilroy boʻlgan", bu — Ikkinchi jahon urushi davrida mashhur boʻlgan va asosan, graffitilar shaklida koʻringan mem. Unng kelib chiqishi haqida hozirgacha munozaralar juda koʻp, lekin ushnu ibora va doodle 1940-yillardagi Qoʻshma shatatlar armiyasi bilan bogʻliq holda tilga olinib, oʻzining tez koʻzga tashlanuvchi burni va barmoqlarini devor ustidan chiqarib turgan sochsiz tasvirlanuvchi (baʼzan bir necha soch tolasi bilan) kishi suratidan iborat.
„Janob Chad“ yoki shunchaki „Chad“ Buyuk Britaniyada mashhur boʻlgan uning versiyalaridan biridir. Chad obrazi 1938-yilda britan multiplikatori tomonidan „Bu yerda Kilroy boʻlgan“ frazasini qayta ishlashdan hosil boʻlgani taxmin qiinadi. Deyv Uilton soʻzlariga koʻra, „Baʼzan urush vaqtida birlashgan kuchlar ruhiyatida, britan tasvirida va amerikancha ibora bilan Chad va Kilroy uchrashib qolar edi“. Ushbu qahramon uchun boshqa, Smoe, Klem, Fleyhil, Prayvet Snups, Overbi, Skabuch va Sapo kabi ismlar ham ishlatilgan.
Charlz Panati soʻzlariga koʻra, „ Graffitilarning gʻayritabiiyligi ularda nima deyilgani emas, qayerda paydo boʻlganida edi“. Yillar davomida turli daʼvolar boʻlganiga qaramay, graffitilarni ilhomlantirgan Kilroy ismli shaxs bor yoki yoʻqligi nomaʼlum.
Iboraning kelib chiqishi va qo‘llanilishi
right|thumb| Vashingtondagi Nyuseumda [[Berlin devori|Berlin devorining bir qismidagi Kilroy tasviri.]] Bu ibora Qoʻshma shtatlar harbiy xizmatchilari tomonidan oʻzlari borgan, toʻxtagan yoki lagerlarda boʻlgan joylarda chizilib, tasviri tushirilgan boʻlishi mumkin. Life jurnalidagi bir afishada, Ikkinchi jahon urushi xizmatchilari oʻzlari qoʻlga kiritgan har bir sohil boʻyida „Bu yerda Kilroy boʻlgan“ graffitilariga duch kelishganini taʼkidlashadi. Brewer’s iboralar lugʻati bu iborani Buyuk Britaniyada xizmat qilingan vaqtlarda Havo kuchlari boʻlimlari bilan bogʻlaydi. Baʼzi joylarda Chad graffiti tasvirini hamda „Bu yerda Kilroy boʻlgan“ sloganini birlashgan holda uchratish mumkin.
Koʻplab manbalar uning kelib chiqishini 1939-yil sifatida koʻrsatishadi. 1937-yilga oid dastlabki iboraning namunalari tasdiqlanmagan.
Bir hikoyaga koʻra, Nemis razvedka xizmati ushbu ibora tushirilgan amerika qurolini topib oladi. Bu esa yuqori toifali birlashgan kuchlar josusining ismi yoki maxfiy ismi ekanligini ishontirish uchun Adolf Hitlerga ham yetib boradi. 1945-yilgi Postdam konfrensiyasi vaqtida, Stalin maxsus yuvinish xonasida Kilroy iboraga duch kelgani va uni kimligi haqida maʼlumot topishni topshiriq berganligi haqida mish-mishlar yuradi.
Ommaviy madaniyatda iqtiboslar
Kilroy koʻplab teleseriallarda, filmlarda, musiqalarda va kompyuter oʻyinlarida koʻrinish beradi.
Tomas Pinchonning V. (1963) romanida Kilroy dudli tarmoqli oʻtish filtri diagrammasidan kelib chiqqanligi haqidagi taklifni oʻz ichiga oladi.
Kilroy 1997-yil 19-martda chiqarilgan Yangi Zelandiyadagi № 1422 markada ham tasvirlangan.
Shuninngdek, Kilroy tom maʼnoda Janob Chad sifatida ham ishatiladi. Bunga misol, T.Kingfishersninng 2019-yilgi „The Twisted Ones“ romanidir.
Manbalar
<references group="" responsive="0">
Riverside (Pennsylvania)
Riverside AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Northumberland County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1803 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 13,7 km2. Shundan 12,5 km2 quruqlik, 1,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 142 m balandlikda joylashgan.
Saint-Denis-le-Gast
Saint-Denis-le-Gast Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Manche departamenti Coutances tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
488 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,5 km2.
Élodie Yung
Élodie Yung (1981-yil 22-fevralda tugʻilgan) — fransuz aktrisasi. U Marvel Cinematic Universe Netflix serialining 2016-yil ikkinchi mavsumida Daredevil va 2017-yil Netflix mini-serialida The Defenders, shuningdek, Foxning 2022- yilgi „The Cleaning Lady“ serialidagi Thony De La Rosa roli bilan mashhur.
Yoshligi
Yung 1981-yil 22-fevralda Parijda tugʻilgan. Uning otasi kambodjalik, onasi esa fransuz. U Seine-Sent-Denisda oʻsgan. Otasi uni 9 yoshida karate darslariga yozdirdi va u oxir-oqibat oʻsmirlik yoshida qora kamarga ega boʻldi. Yung sudya boʻlish niyatida Parij universitetida huquqshunoslik diplomini oldi. Biroq, 29 yoshida u London musiqa va dramatik sanʼat akademiyasida aktyorlik faoliyatini davom ettirdi.
Faoliyati
Yungning birinchi rollari 20 yoshida aktyorlik takliflarini olishni boshlaganidan keyin televizorda paydo boʻldi. 2004-yilda „Les fils du vent“ filmidagi Tsu ayol bosh roldagi debyutidan keyin, u Districk 13: Ultimatum filmida toʻda xoʻjayini Tao rolini oʻynadi. Yung muvaffaqiyatli politsiya seriyasi Les Bleusning birinchi uch mavsumida Clémentine Célarié bilan televizorga qaytdi. Yung 2011-yilda „The Girl with the Dragon Tattoo“ filmida Lisbeth Salanderning ishqiy qiziqishi Miriam Wu rolida paydo boʻlgan. 2013-yilda u kumush ekranda GI Joe: Retaliation filmida ninja Jinx sifatida paydo boʻldi. U "Gods of Egypt" (2016) filmida Hathor maʼbuda rolini oʻynagan. 2016-yilda u Ryan Reynolds va Samuel L. Jackson bilan birga "The Hitmanʼs Bodyguard" jangovar komediyasida Amelia Roussel rolini oʻynadi. U 2016-yilda „Daredevil“ning 2-mavsumida Elektra rolini oʻynaydi va 2017-yilda "The Defenders" filmidagi rolni takrorladi. 2020-yilda Yung Disney+ filmidagi Secret Society of Second-Born Royals filmida Catherine rolini oʻynadi. 2022-yilda Yung „Fox“ nomli kriminal drama "The Cleaning Lady" serialida Tony rolini oʻynay boshladi.
Shaxsiy hayoti
2018-yil iyun oyida Yung birinchi farzandiga homilador ekanligini eʼlon qildi. Uning aktyor Jonathan Howard bilan qizi 2018-yil avgust oyi boshida tugʻilgan.
Filmografiyasi
thumb| Yung Nyu-Yorkdagi komikslar 2015 da
Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi
Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi (Qrьm Avtonomjalь Sovet Sotsialist Respuвlikasь; Кърым Автономиялы Совет Социалист Республикасы ) — Qrim yarimoroli hududida joylashgan, 1921-yil 18-oktyabrdan 1991-yil 12 fevralgacha mavjud boʻlgan avtonom respublika. Qrim ASSR 1921-yil 18-oktyabrda RSFSR tarkibida tashkil topgan. Keyinroq esa 1936-yilgi SSSR va RSFSR hamda 1937-yilgi Qrim ASSR konstitutsiyalariga koʻra Qrim Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi, deya oʻzgartirilgan.
Respublika aholisi tarkibining asosini ruslar, qrim-tatarlar, ukrainlar tashkil qiladi. Olmonlar, yahudiylar, yunonlar, armanlar kabi xalqlar soni esa sezilarli darajada boʻlgan. 1932-yilda maydoni 25,9 ming kvadrat metrni tashkil etgan. Kichik Sovet Ensiklopediyasida Qrim tatarlari va qaraimlari Qrim ASSRning tub xalqlari sifatida tasniflanishgan.
Ushbu avtonom respublika 1945-yilning 30-iyunida Qrim viloyatiga aylantirilgan. 1954-yil 26-aprelda esa Ukraina SSR tarkibiga oʻtkazilgan. 1991-yilning 12-fevral sanasida Ukraina SSR tarkibida avtonomiya sifatida qayta tiklangan (1991-yil 24-avgustdan mustaqil Ukraina davlati). 1992-yil 26-fevralda hududning rasmiy nomi Qrim Respublikasi deya 1994-yil 21-sentyabrda esa Qrim Avtonom Respublikasiga qayta oʻzgartirilgan. thumb|305x305px| Qrim ASSR [[1928|1928-yilgi xaritada (Atlas).]]
Tarixi
Respublika ijroiya qoʻmitasi tarkibida 1921-yilning may—avgust oylarida Bolsheviklarning Butunittifoq kommunistik partiyasi markaziy komiteti, Butunrossiya markaziy ijroiya qoʻmitasi hamda RSFSR Xalq Komissarlari Sovetining Qrim ishlari boʻyicha vakolatli komissiyasi tomonidan tayinlangan Shaymardon Ibragimov (rais), SSSR Sog'liqni saqlash xalq komissariatidan Pavel Dauge va Qishloq xoʻjaligi xalq komissarligidan Margarita Fofanova kabi shaxslar faoliyat yuritishgan. Ushbu komissiyaning maqsadi Qrim ASSR tashkil etilishidan oldin yarimorol va unda yashovchi aholining urushdan keyingi barcha muammolariga oydinlik kiritish boʻlgan.
RSFSR tarkibida
Sovet hokimiyatining dastlabki yillarida SSSR milliy respublikalari markaziy hukumati va mahalliy aholi oʻrtasidagi qarama-qarshiliklarni yumshatishga qaratilgan mahalliylashtirish gʻoyasi keng tarqalgan. Mahalliylashtirish milliy ozchiliklar vakillarini oʻqitish va rahbarlik lavozimlariga koʻtarish, milliy-hududiy muxtoriyatlarni yaratish, ish faoliyatini yuritishda, taʼlim tizimida milliy ozchilikning tillarini joriy etishda va mahalliy ommaviy axborot vositalarida nashrlarni ragʻbatlantirishda namoyon boʻlgan. left|thumb|340x340px| Qrim ASSR MSK Prezidiumi, IV chaqiriq (1925-yil)
Aholisi
1931-yilgi sarhisobga koʻra aholi soni 793,7 ming kishini (l, shu jumladan shahar aholisi kurort zonalari aholisi bilan birga) tashkil qilgan. 1926-yilda 714,1 ming kishi (shundan 330,5 ming shahar aholisi) boʻlgan. 1932-yilda Simferopol aholisi 90,125 kishini oʻz bagʻriga sigʻdirgan.
Aholi zichligi har 1 km² uchun 30,7 nafar kishi. Qishloq zonalarida esa bu koʻrsatgich 1 km² uchun 16,5 kishini tashkil etgan.
1939-yilda Qrim ASSR aholisi, aholini roʻyxatga olishning dastlabki natijalariga koʻra, 1 million 126 ming kishi tashkil etgan Shundan i ruslar, i qrim-tatarlar, ukrainlar,  yahudiylar,  nemislar hisobiga toʻgʻri keladi.
Agchasar, Nig'de
Ağcaşar — Nigʻde viloyatining Merkez tumanidagi qishloq.
Tarix
Qishloq nomi 1476 yil manbalarda Agcashehir deb qayd etilgan.
Geografiya
Qishloq Nig'de shahar markazida joylashgan 47km uzoqlikda.
Nizomiy Ganjaviy
Nizomiy Ganjaviy (taxallusi; asl ism-sharifi Abumuhammad Ilyos ibn Yusuf ibn Zakiy Muayyad) (1141 — Ganja shahri, Ozarbayjon — 1209.12.3) — fors tilida ijod qilgan turkiy shoir va maʼrifatparvar.
Tarixiy-madaniy muhit
thumb|left|Nizomiy Eldenizlar davlatining hukmdori Qizil Arslon qabulida. 1481-yilga tegishli qo’lyozmadan miniatura, Uolters San’at muzeyi 1135-1136-yildan 1225-yilgacha Ozarbayjon (asosan hozirgi Janubiy Ozarbayjon hududini o’z ichiga olgandi) va Arran viloyatlari Saljuqiylar sultonlarining Iroq-Ajamdagi Katta otabeylari kami Eldenizlar sulolasi tomonidan boshqarilardi. Eldenizlar (Eldegiziylar deb ham ataladi) sulolasining tamali Iroq-Ajamdagi Saljuq sultonining ozod qilingan g’ulomi (jangchi-quli) bo’lgan qipchoq Shamsiddin Eldeniz tomonidan qo’yilgandi. Saljuq imperiyasining parchalanish davrida Ozarbayjon otabeylari (Saljuqiylar taxti vorislarining noibi)bo’lgan Eldenizlar 1181-yildan e’tiboran mustaqil mahalliy hokim sifatida hududni boshqara boshladilar. Eldenizlar davlati hukmronligiga avvalroq gurjilar tomonidan qo’lga kiritilgan hududlar bilan bir qatorda 1225-yilda davlat hududlarining Jaloliddin tomonidan bosib olinishi bilan nuqta qo’yildi. Shamsiddin Eldeniz Ozarbayjonning boshqaruvini 1153-yilda, Sulton Mas’ud ibn Muhammadning oxirgi vorisi Qassbey Arslonning o’limidan keyin qo’lga kiritgan deb taxmin qilinadi.
O’sha davrda Arran (Ozarbayjon) qo’shni bo’lgan Shirvon hududida Kesroniylar sulolasi tomonidan boshqarilgan Shirvonshohlar davlati mavjud edi. Kesroniylar sulolasi arab millatiga mansub bo’lishlariga qaramay, forslashgan va bu suloladan bo’lgan shohlar o’zlarini qadimiy Sosoniy shohlarining vorislari deb e’lon qilishgandi
thumb|Nizomiy Ganjaviy qilgan ishlardan biri
XII asrda Saljuqiylar oʻz hududlarini kengaytirdilar. Bu joylarda asosan, fors yozuvidan foydalanishgan. XII asrning oʻrtalarida “ozarbayjon” stili “xuroson” yoki “shark” stili oʻzining ritorik qiyin savollari, progressiv metaforalari va xristian tasviri texnikasi bilan boyitishdi. Aytish mumkinki, X asrda Sharqdagi ijodkorlar arab boʻlmasalarda, arab tilida yozish an'anaga aylangan edi. Shuningdek, moʻgʻullar istilosiga qadar butun Sharq fors tilida ijod qilishni oʻziga faxr deb bilgan. XIV asrdan soʻng esa, Sharqda turkiy tilda ijod qilina boshlandi. Ammo turkiy tilda ijod qilganlarning hammasi ham turk shoir va olimlari emas edi. Oʻrta asrlarda Yevropada xuddi shunday ilm-fan tili–bu lotin tili edi. Huquqshunosmi, vrach boʻladimi, tanlagan sohasidan qat'iy nazar oʻz asarini lotin tilida yozishga majbur boʻlgan. Ularning bari oʻz ijodini lotinda ifodalashgan. Shu sabablarga koʻra ingliz ijodkori Uil'yam Garveya(1578-1657) Rim imperiyasi qulaganligiga 1200-yil vaqt boʻlishiga qaramasdan, yaratgan asarlari lotin tilida edi.
Nizomiydan boshqa oʻsha davrda forsiyda ijod qilgan Ozarbayjonning talay mashhur adiblar bor, misol uchun Gatran Tabriziy (1010—1080), Xoqoniy Shirvoniy (1126—1199), Mexseti Ganjaviy (1089—1183), Abul-Alo Ganjaviy (XII a.), Izzaddin Shirvani, Falaki Shirvoni (1126—1160), Mudjir ad-Din Baylaqoni (?-1190) va boshqalar. Oʻsha davrda Sharqda Ozarbayjonlik olimlar Musa Shaxovat (VII—VIII a.), Ismoil ibn Yassar (VII—VIII vv.), Abu-l-Abbas al-Ama (?-718), Abubakr Axmad Bardidji (?-914), Abusaid Axmed Bardai (?-929.), Abulhasan Baxmanyor al-Ozarbayjoniy (?-1066), Eynalguzat Mianedji (1099—1131), Xotib Tebrizi (1030—1108) va boshqalar oʻz asarlarini arab tilida yozganlar.
Hayoti
Nizomiyning hayoti haqida juda oz ma’lumot qolgan. Shoirning hayoti haqidagi yagona ma’lumot manbai uning asarlari bo’lib, bu asarlarda ham yetarlicha ma’lumot berilmagan. Shuning uchun ham Nizomiyning ismi va hayoti haqida bir qancha afsonalar paydo bo’lib, uning biografiyasiga ta’sir ko’rsatgan.
Ozarbayjonning faxri boʻlgan Nizomiy Ganjaviy oʻz vatani tuprogʻidagi koʻplab epizodlarning koʻchma ma'noda oʻz asarlari qatiga singdiragan: Misol uchun “Xamsa” dostonlarida buyuk sarkarda Aleksandr Makedonskiyning Ozarbayjonda boʻlgan faoliyati haqidagi tasvirlar borki, Makedonskiy hech qachon bu sarzaminda boʻlmagan.
Mashhur arab afsonasining qahramoni “Layli va Majnun”da Layli (Doston debochasida “Layli bogʻni sayr qilishga oshiqadi”) uni turk goʻzali deb hisoblab, kelib chiqishini turk qabilasidan ekanligi ta'kidlaydi: “Ularni turk deb ataydilar, koʻchmanchi arablar bilan aralashgan, yoki turkiyning arab sulolasiga mansubligi ajoyib”, boshqa joyda esa Majnun: “Turk goʻzali, shundayki, men unga mahliyo boʻlib qoldim.”
Umuman olganda, bugunga qadar shoirning birinchi xotini Nizomiy Ofoq omi, madrasa koʻrmagan turkiy edi. Bu ma'lumotdan kelib chiqib aytish mumkinki, oilada turkiy tildan boshqa tilni bilmagan ayoli bilan Nizomiy yana qanday tilda gaplashishi mumkin edi?
Nizomiy Ganjaviyning tugʻilgan joyi haqida.
XVII asrga qadar Nizomiyning Ganjada tugʻilgani va muqim shu yerda yashab vafot etganiga shuhba qilinmagan. (Ganja shahri sharafiga Ganjaviy taxallusini olgan.) Eng ishonchli manbalar qatoriga Sadriddin Aufiy (XIII asr) va Davlatshoh Samarqandiy (XV asr) larning asarida Nizomiyning Ganjada tugʻilib, oʻsha yerda vafot etganligi ta'kidlanadi.
Hoji Lutfi Ali Bek (XVIII asr) ning “Otashkada” (“Otashqadah”) asarida keltirilgan ma'lumotda yuqoridagi faktning haqiqiyligiga biroz shuhba paydo boʻladi. Bu asarda aytilishicha, Nizomiy Ganjada emas, Qum shahrida tugilganmish. “Otashkada” toʻplamida keltirilgan ushbu ma'lumot “Iskandarnoma” qoʻlyozmasida ham mavjud: Bizgacha Hoji Lutfiy Ali Bekning “Otashkada” asari Nizomiy haqida yozilgan asar yagona nusxada bizgacha yetib kelgan. Bu nusxaning esa boshlanish sahifasi Nizomiy biografiyasiga oid qismi yoʻqolgan. Shuning uchun asar dastavval “Qum ta'rifi” bilan boshlangan. Yoʻqolgan sahifalarda esa nima yozilganligi ma'lum emas.
Ba'zi tadqiqotchilar “Otashkada”dagi quyidagi ma'lumotlarni keltiradi: ta'kidlanishicha, Nizomiy Eronda Tehronning 72 km janubida joylashgan Qum shahrida tugʻilgan.
Bu yanglish fikrlar XX asrning birinchi yarmiga qadar davom etdi. XX asrda sharqshunos olimlar bu masalaga oydinlik kiritishdi. Qadimgi “Iskandarnoma” qoʻlyozmasida bunday faktlar yoʻqligi, keyingi asar esa kotiblar tomon koʻchirilganda kiritilganligi ayon boʻldi.
Bertel's shunday yozadi:
“Keyingi qoʻlyozma – sharqshunos Riyo tomonidan topilgan qoʻlyozma Nizomiyga tegishli emas.Aniq Nizomiy qalamiga mansub qoʻlyozma Parij milliy kutubxonasi hijriy 763 yilda yozilgan variantida bu misralar yoʻq.”
Mashhur Eronlik nizomiyshunos Vohid Dastgirdi yozadi: “Turklarning aqidalariga binoan Nizomiy qabrga koʻmildi”. Bizga ma'lumki, Nizomiy Shirvonshoh Axsitanning iltimosiga asosan, “Layli va Majnun” asarini yozadi. (1160-1191).
Yuqoridagilarni izohlagan I.Yu.Krachkovskiy shunday yozadi: “Bu shohlarning nafaqat etnik oʻzini yuqori tutishi, balki, hukmdorning boshqa shohga boʻlgan munosabati, ambisiyasini ham ifodalaydi. Siyosiy ziddiyat va haqoratli soʻzlar shoirni ranjitadi. Keyingi shohning soʻzi sababli Nizomiy bu taklifga yorqin harorat va mas'uliyat bilan yondoshadi.
Koʻrinib turibdiki, shoir ta'kidlaganidek, Axsitananing qobiliyatsizligini Nizomiydek jasorat bilan ayta oladigan birorta ham kishi yoʻq edi.
Ismi va taxallusi
Shoirning asl ismi Ilyos, otasining ismi Zaki bo’lgan: o’g’li Muhammad dunyoga kelgach, uning ham ismi shoirning to’liq ismiga o’tgan va uning to’liq ismi Abu Muhammad Ilyos ibn Yusuf ibn Zaki Muayyad bo’lgan. Adabiy taxallus sifatida shoir “Nizomiy” so’zini tanlagan, buni ba’zi tazkirachilar shoir oilasining an’anaviy ravishda tikuvchilik bilan mashg’ul bo’lganiga ishora qiladilar; Nizomiy adabiyot yo’lidan boorish uchun oila kasbini rad etib, to’quvchi sabri bilan asarlari ustida ishlagan. Shoirning to’liq ismi Nizom ad-Din Abu Muhammad Ilyos ibn Yusuf ibn Zaki ibn Muayyad bo’lgan. Yan Ripka shoirning rasmiy ismining Hakim Jamol ad-Din Abu Muhammad Ilyos ibn Yusuf ibn Zaki ibn Muayyad Nizomiy bo’lganini aytib o’tadi.
Tavallud sanasi
thumb|Nizomiy Ganjaviyning Ganja shahrida 1946-yilda (haykaltarosh: Fuad Abdurahmonov) va 2012-yilda (haykaltarosh: Sharif Sharifov) yasalgan haykallari
Nizomiyning tavallud sanasi aniq emas. Faqatgina shoir 1140-1146-yillar (hijriy 535-540) orasida tug’ilgani ma’lum. Nizomiyning biograflari va zamonaviy tadqiqotchilar, uning aniq tavallud sanasini mana shu olti yil orasidagi yillarda ko’rsatishadi (535-40/1141-6). Shakllangan an’anaga va YUNESKOning qabul qilgan sanaga asosan shoirning tavallud sanasi 1141-yil deb qabul qilingan. Bu sanaga shoirning o’zi ham “Xusrav va Shirin” poemasining “Kitob uchun uzr” qismida ishora qilingan:
''"Falak yaratganda debdi menga “sher”,
Lekin bu vujudim bir yung haykaldir.
Emasman dushmanla urishgan sherdan,
Yetarki, o’zimla kurashurman men."''
Bu baytlardan ko’rinib turibdiki, shoir Sher burjida tug’ilgan. O’sha qismda Nizomiy poema ustida ishlashni boshlagan paytda qirq yosh ekanligini aytib o’tadi, shoir poemani hijriy taqvimda 575-yilda yoza boshlagan. Bu hisobga ko’ra Nizomiy hijriy 535-yilda (milodiy 1141-yil) tug’ilgan degan to’xtamga kelish mumkin. O’sha yili yulduzlar 17-22-avgust sanalarida Arslon burji ostida yig’ilgan, bunga asosan esa Nizomiyning 1141-yil 17-22-avgustda tug’ilgan deb taxmin qilinadi. .
Ta’limi
U yashagan davr standartlari bo’yicha Nizomiyning savodi yaxshi bo’lgan. Nizomiy yashagan davrda shoir boshqa fanlardan faqatgina boxabar bo’lishi kifoya edi. Lekin shunga qaramay, Nizomiy o’z savodi bilan boshqa shoirlardan ajralib turardi: Nizomiyning asarlari uning arab va fors adabiyotining og’zaki va yozma an’analaridan yaxshigina boxabar ekanligi, matematika, astronomiya, astrologiya, alkimyo, tibbiyot, botanika, teologiya, Qur’on tafsiri, shariat, xristianlik, iuadizm , Eron miflari va afsonalari, tarix, etika, falsafa, ezoterika, musiqa va tasviriy san’atni yaxshi bilishidan dalolat beradi.
Nizomiyni manbalarda tez-tez “hakim” (donishmand) deb atashlariga qaramay, u Farobiy, Ibn Sino va Suhraverdi kabi faylasuf yoki Ibn al-Arabiy va Abrurazzoq al-Koshoniy kabi tasavvuf nazariyotchisi bo’lmagan. Shunga qaramay, keyingi davrlarda yashagan, turli ilk sohalarida faoliyat ko’rsatishlariga qaramay, falsafa, gnostitsizm va teologiyani birlashtirishga uringan Qutbiddin She’roziy va Baba Afzal Koshoniy kabi Islom falsafiy fikrining turli sohalaridan yaxshi xabardor bo’lgan faylasuf va gnostik deb hisoblashgan.
Shaxsiy hayoti
thumb|left|Nizomiy Ganjaviy shoh qabulida, 1570-yilga tegishli minniatura, Ozabayjon Tarix Muzeyi Nizomiyning hayoti haqida juda oz ma’lumot qolgan bo’lsa ham, shunisi aniqki, u saroy shoiri bo’lmagan, chunki bu holda to’g’riso’zligini yo’qotishdan qo’rqqan va ilk navbatda ozod ijod imkonini istagan. Shunga qaramay, Nizomiy asarlarini turli sulolalardan bo’lgan hukmdorlarga bag’ishlagan. Masalan, “Layli va Majnun” poemasini Nizomiy Shirvonshohga, “Yetti go’zal” poemasini esa Eldenizlar raqibi Oqsunguriylar sulolasidan bo’lgan Aloviddin Ko’rpa Arslonga atab yozgan.
Nizomiy hayoti davomida Ganjada yashab, uch marta uylangan. Shoirning ilk va eng suyukli rafiqasi Ofoq ismli qipchoq cho’ri bo’lgan. Unga atab bir necha she’r yozgan Nizomiy “nazokatli va aqlli” deb atagan. Ofoq Nizomiyga Darband hokimi Doro Muzaffariddin tomonidan sovg’a qilingan, Nizomiy esa uni ozod qilib, unga uylangan. 1174-yilda ularning o’g’li dunyoga kelgan, shoir o’g’liga Muhammad deb ism qo’ygan. 1178-1179-yillarda “Xusrav va Shirin” poemasining tugallanish davrida Ofoq vafot etadi. Nizomiyning keyingi ikki rafiqasi ham bevaqt qazo qiladi, ularning har birining vafoti shoirning yangi epik poemasini yakunlashi vaqtiga to’g’ri keladi. Shuning uchun ham Nizomiy shunday deb yozadi:
"Yo Rab, nega men har poema uchun bir rafiqani qurbon qilmog’im darkor."
Nizomiy siyosiy g’ayristabillik va intensive intellektual aktivlik davrida yashagan, bu esa uning she’rlarida va poemalarida o’z aksini topgan. Shoirning himoyachilari bilan o’zaro munosabati, asarlarining aniq yozilgan sanasi haqida ma’lumotlar yo’q, aniqlangan sanalar esa Nizomiydan keyingi davrda yashagan tazkirachilarning bergan ma’lumotlaridan olingan. Hali tirik paytida Nizomiy katta hurmat va izzat sohibi bo’lgan. Otabeylar necha bor Nizomiyni saroyga taklif qilgan, lekin shoir buni doim rad etgan. Shunga qaramay Nizomiyni muqaddas deb hisonlagan hukmdor unga 5 ming dinor va 14 qishloq in’om etgan.
Nizomiyning diniy e’tiqodi sunniy musulmon bo’lgan. Shoirning tavallud sanasi kabi vafot etgan sanasi ham bahs-munozaraga boy. Nizomiyning vafoti sanasini belgilagan o’rta asr biograflari bir-biridan 37 yilga (575—613/1180-1217) farq qilgan turli sanalarni ko’rsatishgan. Hozirda aniq bo’lgan yagona ma’lumot Nizomiy XIII asrda vafot etganligidir. Nizomiyning vafot tarixining hijriy 605-yilga mo’ljallanishi Ganjadan topilgan va Bertels tomonidan nashr etilgan arabcha kitoba bilan asoslangan. Shoirning vafot tarixi bilan bog’liq ikkinchi ma’lumot esa Nizomiyning o’limidan keyin uning o’g’li tomonidan yozilgan deb taxmin qilingan va “Iskandarnoma” poemasining “Iqbolnoma” nomli ikkinchi qismida antic faylasuflar Platon, Sokrat va Aristotelning o’limi haqidagi she’rga ilova qilingan baytlardir. Bu baytlarda shoirning Yoshi musulmon taqvimiga asosan ko’rsatilgan va shu orqali uning vafot sanasi hijriy 598-yil (1201/1202) deb hisoblangan.
„Oltmish uch yoshidan olti oy qadar
O’tganda, istadi qilmoqni safar.
U ham ular kabi uxlaydi bir kun.“
Adabiy ta’sir
XI asr fors shoiri Faxriddin Asad Gurgoniy ijodi Nizomiy ijodiga katta ta’sir ko’rsatgan. Poemalari uchun bir qancha syujetlarni Firdavsiy ijodidan olgan Nizomiy poeziya yozuv san’ati, obrazli so’zlashuv va kompozitsiya tuzish texnikasini asosan Gurgoniydan olgan. Bu “Xusrav va Shirin” poemasida, xususan, Gurgoniyning “Vays va Ramin” poemasidan asosiy sahnaning takrori bo’lgan “Oshiqlar bahsi” sahnasida yaqqol ko’rinadi. Bundan tashqari, Nizomiy poemani, Gurgoniyning poemasidagi hazaj bahrida yozgan. Gurgoniy ijodining Nizomiy ijoddiga ta’sirini uning astrologiyaga faniga bo’lgan qiziqishi bilan ham izoh etish mumkin.
İlk monumental asari bo’lgan “Sirlar xazinasi”ni Nizomiy, Sanoiyning “Hadiqat ul-haqoyiq” poemasidan ta’sirlanib yozgan. .
Nega Nizomiy fors tilida ijod etdi?
Aytib oʻtilganidek, Nizomiy oʻz ona tili azarbayjon tilida emas, balki fors tilida ijod qilgan. Bu shuni anglatadiki, fors tili xalqaro til sifatida koʻrilgan, “Sharqda oʻz qarashlarini olamga yoyib, boshqa oʻlkalarga tarqatish uchun fors va arab tillari muhim omil boʻlgan.” Oʻz ijod namunalarini ma'lum va mashhur boʻlishini ta'minlash uchun fors tilida yozish oʻsha davr yozma adabiyotining talabi edi. “Bularning barchasi sharqshunoslikdagi qarashlarning mustahkamlanishi va yakdilligiga sabab boʻlgan.” Hozirga qadar ham fors tilida yozilgan asarlarni koʻpchilik tushunadi.
Oʻrta asrlarda Yevropada xuddi shunday ilm-fan tili–bu lotin tili edi. Huquqshunosmi, vrach boʻladimi, tanlagan sohasidan qat'iy nazar oʻz asarini lotin tilida yozishga majbur boʻlgan. Ularning bari oʻz ijodini lotinda ifodalashgan. Shu sabablarga koʻra ingliz ijodkori Uil'yam Garveya(1578-1657) Rim imperiyasi qulaganligiga 1200-yil vaqt boʻlishiga qaramasdan, yaratgan asarlari lotin tilida edi.
Nizomiydan boshqa oʻsha davrda forsiyda ijod qilgan talay mashhur adiblar bor, misol uchun Gatran Tabriziy (1010—1080), Hoqoni Shirvani (1126—1199), Mexseti Ganjaviy (1089—1183), Abul-Alo Ganjaviy (XII a.), Izzaddin Shirvani, Falaki Shirvoni (1126—1160), Mudjir ad-Din Baylaqoni (?-1190) va boshqalar. Oʻsha davrda Sharqda Ozarbayjonlik olimlar Musa Shaxovat (VII—VIII a.), Ismoil ibn Yassar (VII—VIII vv.), Abu-l-Abbas al-Ama (?-718), Abubakr Axmad Bardidji (?-914), Abusaid Axmed Bardai (?-929.), Abulhasan Baxmanyor al-Ozarbayjoniy (?-1066), Eynalguzat Mianedji (1099—1131), Xotib Tebrizi (1030—1108) va boshqalar oʻz asarlarini arab tilida yozganlar.
Sirlar xazinasi
thumb|right|"Sulton Sanjar va keksa ayol" hikoyatiga Sulton Muhammad tomonidan chizilgan miniatura, Tabriz miniatura maktabi, 1539–1543, Britaniya kutubxonasi. thumb|right|Ikki raqib olimning hikoyatiga chizilgan miniatura, Tabriz miniatura maktabi, 1539–1543, Britaniya kutubxonasi “Sirlar xazinasi” Nizomiy Ganjaviyning ilk yirik hajmdagi asaridir. Yaqin va O’rta Sharq adabiyotida didaktik poema janrining eng qimmatli namunalaridan biri bo’lgan bu asar shoir ijodida epik she’r sohasida ilk qalam tajribasi edi. Asar hijriy sana bilan 570-yilda yozilgan, bu esa milodiy taqvimda 1174-1175-yillarga to’g’ri keladi. “Sirlar xazinasi” zohiran Nizomiygacha yozilgan Yaqin va O’rta Sharq adabiyotida keng tarqalgan didaktik asarlar silsilasiga kiradi. Mavzu va maqsad bo’yicha muayyan darajada “Kalila va Dimna”, “Qutadg’u bilik”, “Hadiqat ul-haqiqat”, “Siyosatnoma”, “Qobusnoma”, “Jahor maqola” va boshqa shu kabi asarlarga yaqin bo’lgan “Sirlar xazinasi” ulardan farqlanib turadi. Nizomiy o’zigacha bo’lgan didaktik adabiyotni tugallab, unga yana-da yuksak gumanist  va demokratik  tomonga yo’naltirgan.
Nizomiy Ganjaviy “Sirlar xazinasi”ni yozganda, o’zigacha bo’lgan Sharq adabiyotida qotib qolgan bir qator an’analarni takomillashtirgan holda original mavqedan yondashgan. Bu jihat birinchi marta hind olimi A. A. Ahmadning diqqatini jalb etdi. Uning qayd etishicha, “Xoja Nizomiy Ganjaviy qadimiy uslubni o’zgartirib, masnaviy aytishda yangi tarz ixtiro etdi, so’zni bezadi va birinchi bo’lib u bu nozik, qiyin yo’ldan borib, nomunosib so’zning ortiqlarini, noxush, tosh-kesakli va yoqimsiz qofiyalarni bu yo’ldan tozalab, she’r mulkini nizomga solgan”. Nizomiy “Sirlar xazinasi”da asosiy mohiyatga boshlamasdan avval tavhid, na’t, meroj, asar bag’ishlangan shaxsga xitob, kitobning yozilish sababi va oxirda xatmi kitob, shuningdek, har bir nazariy maqolaga oid faqat bir didaktik hikoya berish kabi formalarni adabiyotga olib kirish bilan didaktik poema janrini shakl jihatdan takomillashtirgan. Fors-dariy tilida Nizomiyning “Sirlar xazinasi”gacha aruz vaznining sariy bahrida alohida baytlar bo’lsa ham, katta hajmli didaktik poemalarda bu bahrdan foydalanilishi haqida hech qanday ma’lumot yo’q. “Sirlar xazinasi”dan avval yozilgan didaktik poemalar esa aruzning hazaj bahrida yozilgan.