cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rauf & Faik
Biografiya
Ular Brayan Brian McKnight va Michael Jackson iqtibos keltirgan holda 90-yillarning Soul, R&B va Pop musiqalarini tinglab oʻsganlar. Yaqinda ular juda ilhomlantiruvchi deb hisoblagan XXXTentacion va kamroq darajada Post Malone kabi gʻarbiy rassomlardan ilhom olish haqida fikr bildirdilar ; Garchi ularning Music First-dagi profilida Sem Smit ham bor. „Детство“ musiqiy videosining boshida Tupak Shakur maʼlumotnomasi koʻrinadi. Toʻliq eʼtiborni musiqaga qaratishdan oldin (2014-2018) ular kafeda qoʻshiqchi boʻlib ishlagan.
Musiqa
Ularning „Love Remained Yesterday“ qoʻshigʻi uchun chiqarilgan birinchi musiqiy videosi bir necha yuz ming tomosha va minglab yoqtirishlarni toʻpladi, natijada bir nechta joylarda qoʻshiq kuylash taklifi paydo boʻldi. Keyinchalik „I Love You“ (rus. Я люблю тебя) qoʻshigʻiga ishlangan videoklip Rossiyaning VKontakte ijtimoiy tarmogʻida 2018-yilning eng mashhur qoʻshigʻi roʻyxatida 28-oʻrinni egalladi.
Keyin ularning „I Love You“ deb nomlangan debyut albomi 2018-yilda keyinroq chiqdi. Aka-ukalarning soʻzlariga koʻra, ular albomni reklama qilish uchun bor-yoʻgʻi 1500 rubl (taxminan 25 dollar) sarmoya qilishgan. „Bolalik“ (ruscha: Детство) qoʻshigʻi juda kam reklama boʻlishiga qaramay, VKontakte tarmogʻida birinchi oʻrinni egalladi.
„PAIN & MEMORIES“ ikkinchi studiyaviy albom 2019-yil 15-martda chiqdi va tezda Apple Music-da 8-oʻrinni egalladi.
Professional musiqa karyerasini boshlashgandan beri aka-ukalar Rossiyaning 20 dan ortiq shaharlarida, Estoniya, Finlandiya, Shvetsiya va Germaniyada gastrollarda boʻlishdi.
Halima Bashir
Halima Bashir — sudanlik shifokor va Darfurdagi genotsid va urushda ayollarning boshidan kechirganlari haqida "Tears of the Desert" kitobining muallifi. U Sudanning qishloqlarida shifokor bo‘lib ishlagan, bundan oldin Janjavid guruhining yaqin atrofdagi maktabga hujumi haqida BMT rasmiylariga to‘g‘ri xabar berganidan keyin Milliy razvedka va xavfsizlik xizmati qo‘lida zo‘ravonlikka uchragan. Shundan keyin u Buyuk Britaniyaga koʻchib oʻtdi va Britaniya hukumatidan siyosiy boshpana soʻradi.
Yoshlik
Uning shifokor boʻlish istagini otasi qoʻllab-quvvatlagan. Halima Darfurdagi genotsid va urush boshlanishidan oldin oʻz faoliyatini tugatgan. Klinikada ishlab yurganda, u Sudan hukumatining rasmiy pozitsiyasiga qarshi intervyu berdi. Bunga javoban u qishloq poliklinikasiga ishga joylashishidan oldin hukumat tomonidan hibsga olingan va tahdid qilingan. Hibs vaqtida gʻarb jurnalistlari bilan gaplashmaslik haqida ogohlantirgan.
Yangi klinikasida u Janjavid militsiyasi qurbonlarini, jumladan, ommaviy zoʻrlangan maktab oʻquvchilarini davoladi. Keyinchalik u shunday xotirlaydi: „Oʻqish yillarimning hech bir bosqichida menga qishloq poliklinikasida 8 yoshli guruhli zoʻrlash qurbonlari bilan qanday munosabatda boʻlishni oʻrgatishmagan“. Birlashgan Millatlar Tashkilotidan ikki rasmiy hujum haqida maʼlumot yigʻish uchun kelganida, Bashir ularga haqiqatni aytib beradi. Bunga javoban, u Milliy razvedka va xavfsizlik xizmati tomonidan olib ketilgan. Bir necha kun davomida guruh boʻlib zoʻrlangan, pichoq bilan tan jarohati yetkazilgan va sigaretlar bilan bir necha marta badani kuydirilgan. Halima qo‘yib yuborilib, qishlog‘iga qaytib kelgach, otasi uni avval bir martagina ko‘rgan amakivachchasi Sharifga uzatishini aytadi. Otasi Sharifni tanlagan, chunki uni qishloqning ilgʻor kishisi deb bilgan. Ko‘p o‘tmay qishloqqa hujum uyushtirildi, natijada uning otasi halok bo‘ldi, aka-ukalari esa g‘oyib bo‘ldi.
Chet elga sayohat va yozish
Bashir Sudanni tark etib, boshpana soʻrash uchun Birlashgan Qirollikka yoʻl oldi. Buyuk Britaniyada boʻlganida, u mamlakatning Sudanga qarshi choralar koʻrmaganiga norozilik bildirdi va Britaniya hukumati Afrika boʻyicha vaziri Lord Devid Trismanga shaxsan maktub yozdi. Halima Demien Lyuis bilan hamkorlikda "Tears of the Desert" avtobiografiyasini yozgan.
Kitobida u ism va joylarni oʻzgartirgan. Biroq, The New York Times mustaqil tekshiruvi faktlarning hech qanday mubolagʻasiz yozilganini koʻrsatdi. Shuningdek, gazeta Bashirga AQShga kirish uchun viza berilishini targ‘ib qilgan. 2010-yilda u Janjavidning Darfurdagi maktab o‘quvchilariga qilgan zo‘ravonliklari haqida oshkor qilgani uchun Anna Politkovskaya mukofoti bilan taqdirlangan.
Brouderdorff
Brouderdorff Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Sarrebourg tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
733 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 152,7 nafar kishi.
Roger Moore
Ser Roger Moore(Sir Roger George Moore) — britaniyalik aktyor. James Bond roli orqali tanilgan
Brouderdorff
Geografiyasi
Maydoni — 4,8 km2. Dengiz sathidan 266 – 355 m balandlikda joylashgan.
Vertikal holat
Vertikal holat yoki vertikal joylashuv, shuningdek, vertikal daraja — berilgan vertikal maʼlumotlardan yuqori yoki pastda vertikal yoʻnalish boʻylab joylashgan joy. Vertikal masofa yoki vertikal boʻlinish — bu ikki vertikal pozitsiya orasidagi masofa. Vertikal pozitsiyani ifodalash uchun koʻplab vertikal koordinatalar mavjud: chuqurlik, balandlik, koʻtarilish va boshqalar.
Turlari
Xalqaro standartlashtirish tashkiloti (ISO), aniqrogʻi ISO 19111 quyidagi ikkita taʼrifni taklif qiladi:
ISO 6709 (2008-yil versiyasi) quyidagi qoʻshimcha taʼrifni beradi:
Birliklar
Ortometrik balandlik kabi vertikal masofa kattaliklari turli birliklarda ifodalanishi mumkin: metr, fut va boshqalar.
Germán Cano
Biografiyasi
Germán Cano „Lanús“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2008-yil 14-fevralda Libertadores kubogi doirasida „Danubio“ kluiga qarshi oʻyinda u klub safida debyut qildi. 30-mart kuni San- Lorensoga qarshi bahsda Germán Cano Argentina Primerasida Lanus darvozasiga birinchi golini urdi. Oʻzining debyut mavsumida Germán Cano Argentina chempioniga aylandi. 2009- yilning yozida u „Chacarita Juniors“ ijaraga oʻtdi. 30-avgust kuni „River Plate“ga qarshi oʻyinda Germán Cano yangi jamoasida debyut qildi. 13-dekabr kuni „Racing“ga qarshi duelda u Chakarita darvozasiga birinchi golini urdi. 2011-yil boshida Germán Cano „Colón“ klubiga ijaraga oʻtdi. 13-fevral kuni „Quilmes“ klubiga qarshi oʻyinda u yangi klubida debyut qildi.
Vertikal holat
Birliklar
Baʼzi vertikal koordinatalar uzunlikka asoslanmaydi, masalan, geopotentsial raqamlar m2/s2 birliklariga ega. Doimiy nominal gravitatsiya qiymati (m/s2) boʻyicha normalizatsiya geopotentsial balandlikda (standart tortishish asosida) yoki dinamik balandlikda (45 gradus kenglikdagi oddiy gravitatsiya asosida) kabi metr birliklarini beradi. Oʻlchov birligiga qaramay, vertikal koordinata oʻlchagich bilan oʻlchanadigan masofani anglatmaydi. Baʼzan taʼkidlash uchun standart geopotentsial metr (gpm yoki m' belgisi) kiritiladi. Biroq, bu amaliyot Xalqaro birliklar tizimi (SI) uchun qabul qilinishi mumkin emas: Xalqaro birliklar tizimidan foydalanish boʻyicha qoʻllanmaning 7.5 boʻlimida (Axborotni birliklar bilan aralashtirishga yoʻl qoʻyilmaydi), deyiladi: "Agar miqdorning qiymati berilganda, miqdor yoki uning oʻlchov shartlariga oid har qanday maʼlumot birlik bilan bogʻlanmaydigan tarzda taqdim etilishi kerak ".
Germán Cano
Biografiyasi
2011-yilning yozida Germán Cano Kolumbiyaning „Deportivo Pereira“ jamoasiga ijaraga oʻtdi. 29-avgust kuni „La-Equidad“ga qarshi oʻyinda u Mustang kubogida debyut qildi. Oʻsha oʻyinda Germán Cano „Deportivo Pereira“ safidagi ilk golini urdi. Kano keyingi olti oyni Paragvay milliy jamoasida ijarada oʻtkazdi. 2012-yil 18-fevralda Guaraniga qarshi oʻyinda u Paragvay Primerasida debyut qildi. Xuddi shu uchrashuvda Germán Cano poytaxt klubi safidagi ilk golini urdi.
Vertikal holat
Birliklar
SI boʻlmagan yana bir birlik vertikal metr boʻlib, vertikal, gorizontal yoki qiyalik masofalar oʻrtasida chalkashlik yuzaga kelganda joriy etiladi. U alpinizm, changʻi uchish, piyoda yurish, yugurish yoki velosipedda yurish kabi sport turlarida masofaga chiqish uchun ishlatiladi. Nemis tilida soʻzlashuvchi mamlakatlarda Höhenmeter („balandlik metr“) uchun „Hm“ qisqartmasi ishlatiladi.
Germán Cano
Biografiyasi
2020-yildan beri argentinalik Braziliyada oʻynamoqda. Vasko da Gamadagi ikki mavsum shaxsiy statistika nuqtai nazaridan hujumchi uchun juda samarali boʻldi. Biroq jamoaning oʻzi ogʻir inqirozga yuz tutdi, avvaliga B seriyaga tushib ketdi, keyin esa elitaga qaytish uchun kurasha olmadi. 2022-yil boshida Germán Cano Rio-de-Janeyroning boshqa klubi „Fluminense“ga oʻtdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Aleksandr Anyukov
Aleksandr Gennadyevich Anyukov (Александр Геннадьевич Анюков   1982-yil 28-sentyabrda tug'ilgan) - Rossiya futbol assotsiatsiyasi murabbiyi va o'ng qanot himoyachisi sifatida o'ynagan sobiq futbolchi. U Sankt-Peterburgning "Zenit" klubida murabbiy yordamchisi sifatida faoliyat yuritadi.
U 2004-yilda kattalar safida debyut qilgan, ikki marta Yevropa chempionatida oʻz mamlakatini himoya qilgan va 70 dan ortiq xalqaro oʻyinlarda qatnashgan. Sankt-Peterburgning "Zenit" jamoasi bilan Rossiya Premer-ligasida 5 marta g'olib chiqqan.
Klubdagi karyerasi
Aleksandr Anyukov olti yoshidan Samaradagi futbol maktabida tahsil olgan. 2000-yilda u Ikkinchi divizionda Samaraning " Krilya Sovetov " jamoasining o'rinbosarlari tarkibida o'ynay boshladi. Uni Aleksandr Tarxanov payqab qoldi va asosiy jamoaga taklif qildi. Anyukov Rossiya Premer-ligasida 2000-yil 14-oktyabrda Sankt-Peterburgning "Zenit" klubiga qarshi o'yinda debyut qilgan. U 2005- yilning o'rtalariga qadar "Krilya Sovetov"da o'ynagan. Bu vaqt ichida u xalqaro o'yinchiga aylangan. U Yevro-2004da ham maydonga tushgan.
2005-yil iyul oyida Anyukov Sankt-Peterburgning "Zenit" klubiga o'tdi. U 2005-06-yilgi mavsumda UEFA kubogi chorak finaliga chiqdi va keyin ular bilan UEFA kubogini 2007-08-yilgi mavsumda g'oliblikni qo'lga kiritdi.
2019-yil 25-iyun kuni “Zenit” Anyukov jamoa murabbiylar shtabiga qoʻshilganini e’lon qildi. 2019-yilning 14-iyulida Anyukov faoliyatini yakunlab, 2019/20-yilgi mavsumda Samaraning “ Krylia Sovetov ” klubiga ijaraga berildi.
Xalqaro
Anyukov xalqaro maydondagi debyutini 2004-yilning may oyida Avstriyaga qarshi oʻyinda oʻtkazgan. U terma jamoadagi ilk golini 2005-yilda Germaniya darvozasiga kiritgan. Keyinchalik Anyukov Yevro-2008 uchun Rossiya terma jamoasiga chaqirildi. U 2012-yil 25-mayda UEFA Yevro-2012 uchun yakuniy tarkibga kiritilgan.
Karyera statistikasi
thumb|250x250px
Georg Skanderbeg
SKANDERBEG (Scanderbeg, Skenderbeu) Georg Kastrioti (Kastrioti) (taxminan 1405—1468.17.1) — alban xalqining usmonli turklar asoratiga qarshi ozodlik kurashi raxbari, Albaniyaning milliy qahramoni. Knyaz Kastrioti xonadoniga mansub boʻlgan. Goʻdakligida turk sultoni Murod II ga garovomonat qilib berilgan, keyinchalik uning qoʻshinida xizmat qilgan. Sarkardalik iqtidori tufayli bey unvonini va Iskandar Makduniy sharafiga Iskandar (Iskandarbey yoxud buzilgan shaklda — S.) nomini olgan. Sultonga qarshi kurashish uchun yashirin suratda tayyorgarlik koʻrgan, uning ichki va tashqi dushmanlari bilan aloqa oʻrnatgan, Ya. Xunyadi bilan muzokaralar olib borgan. Nish yaqinidagi jangda (1443-yil 3 noyabr) venger qoʻshinlari sulton qoʻshini ustidan gʻalaba qozongandan soʻng, S. 300 suvoriy bilan turklar qarorgohini tark etib Dibruga kelgan va ozod dehqonlarni turk mustamlakachilariga karshi ozodlik kurashi ga daʼvat etgan. Petrelya, Petralba, Stelyushi, Torchan, Svetigrad qalʼalaridan turk garnizonlarini kuvib yuborgan. Alban mulkdorlarini birlashtirishga harakat qilgan, koʻngilli xalq lashkarlarini asosini dehqonlar tashkil etgan muntazam armiyaga aylantirgan. S. rahbarligida alban xalqi 24 yil mobaynida usmoniylarga qarshilik koʻrsatgan. S. Lej shahrida vafot etgan. Albaniyada uning nomida orden taʼsis etilgan. Tiranadagi markaziy maydon S. nomi bilan ataladi.
Aleksandr Anyukov
Klub
Zenit Sankt-Peterburg
2-kumarat reduktaza
Enzimologiyada 2-kumarat reduktaza yoki melilotat dehidrogenaza (EC)) kimyoviy reaksiyani katalizlovchi ferment hisoblanadi.
Aleksandr Anyukov
Xalqaro
Rossiya
2-kumarat reduktaza
Shunday qilib, ushbu fermentning ikkita substrati 3-(2-gidroksifenil) propanoat va NAD <sup id="mwFw">+, uning 3 ta oxirgi mahsuloti 2-kumarat, NADH va H <sup id="mwHA">+  hisoblanadi.
Bu ferment oksidoreduktazalar oilasiga kiradi, xususan, NAD+ yoki NADP+ bilan donorning CH-CH guruhida akseptor sifatida harakat qiluvchi fermentlar boʻlib, ushbu ferment sinfining tizimli nomi 3-(2-gidroksifenil) propanoat: NAD+ oksidoreduktazadir. Bu ferment fenilalanin almashinuvida ishtirok etadi.
Sandy Gbandi
Sandy Hena Gbandi Junior (1983-yil 12-iyulda Liberiyada tavallud topgan) — yarim himoyachi Shimoliy Amerika futbol ligasi chempioni hisoblanadi.
Faoliyati
Sandy Hena Gbandi Juniorning oilasi Liberiyadan Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtgan va Sandy Hena Gbandi Junior olti yoshida Texasning Xyuston shahriga kelib joylashgan.
Sandy Hena Gbandi Junior 2002—2006-yillarda Birmingemdagi Alabama universitetida tarix fakultetida oʻqigan va 2003—2006-yillarda Blazers universitet futbol jamoasida oʻynagan, u yerda 56 ta oʻyin oʻtkazgan, 10 ta gol urgan va 14 ta golga assistentlik qilgan.
Sandy Hena Gbandi Juniorning katta akasi Kris ham futbolchi hisoblangan.
Klublardagi faoliyati
2007-yil 18-yanvarda MLSda Sandy Hena Gbandi Junior birinchi bosqichda Dallas klubi tomonidan qiziqish olgan. 2007-yilning 25-fevralida klub futbolchi bilan shartnomasini imzolagan. 2007-yilgi mavsumda Sandy Hena Gbandi Junior zaxira ligasida oʻynagan va yil oxirida Dallas bilan shartnomasini uzaytirmagan.
2008-yil mart oyida Sandy Hena Gbandi Junior USL birinchi divizionidagi Puerto Rico Islanders futbol jamoasiga qoʻshilgan. U 2008-yilning 2-may kuni „Monreal Impact“ga qarshi oʻyinda „Islanders“ safida debyut qilgan. 2008-yil 16-mayda Portlend Timbersga qarshi oʻyinda u Puerto Rico Islanders safidagi birinchi golini urgan. 2008—2009-yilgi mavsumda u klub bilan birgalikda CONCACAF Chempionlar ligasining yarim finaliga qadar yetib borgan, u yerda orolliklar meksikaning Cruz Azulga penaltilar seriyasida magʻlub boʻlishgan. 2010-yilda u Puerto-Rikoliklarga Karolina Reylxoks jamoasiga qarshi oʻtgan final oʻyinida ikkala oyogʻida toʻp kiritib, USSF Division 2 Professional Leagueda oʻz jamoasining gʻalaba qozonishiga yordam bergan.
2011-yilning 15-martida Sandy Hena Gbandi Junior Shimoliy Amerika futbol ligasining NSC Minnesota Stars futbol jamoasi bilan shartnoma imzolagan. U Stars safidagi debyutini 2011-yilning 18-iyunida Edmontonga qarshi oʻtkazgan. 2011-yilgi mavsum oxirida Stars Sandy Hena Gbandi Junior bilan shartnomani uzaytirmagan.
Ramil Gʻaniyev
Ramil Maratovich Gʻaniyev (1968-yil 23-sentabrda tugʻilgan, Toshkent viloyati, Yangiobod) — sovet va oʻzbek sportchisi, koʻpkurash boʻyicha mutaxassisi. 1990-yillarda SSSR, MDH va Oʻzbekiston yengil atletika boʻyicha terma jamoalarida ishtirok etgan. Osiyo oʻyinlari, Osiyo chempionati kumush medali sovrindori, mamlakat chempionatlari gʻolibi va sovrindori, yettilik va oʻnlik sport turi boʻyicha Oʻzbekiston rekordchisi, ikkala yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi.
Tarjimai hol
Ramil Gʻaniyev 1968-yil 23-sentabrda Oʻzbekiston SSR Toshkent viloyatining Yangiobod shahrida dunyoga keladi.
U birinchi marta kattalar oʻrtasidagi Butunittifoq miqyosida 1989-yilgi mavsumda, Volgogradda GDR terma jamoasi bilan oʻyin doirasida oʻtkazilgan SSSR qishki koʻpkurash chempionatida sakkizlik kurash dasturi boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritdi.
1990-yilda Sovet terma jamoasi a’zosi sifatida Sofiyada boʻlib oʻtgan xalqaro musobaqalarda qatnashib, yettilik kurashida 5918 ball toʻpladi va shu orqali Oʻzbekiston milliy rekordini oʻrnatdi (Ayni paytgacha shu rekord natijasi bilan qolmoqda).
1992-yili Sankt-Peterburgda oʻtkazilgan MDH qishki chempionatida yettilik boʻyicha bronza medalini qoʻlga kiritgan boʻlsa, Moskvada oʻtkazilgan MDH yozgi chempionatida oʻnlik kurashi boʻyicha kumush medalni oladi. Bir qator omadli chiqishlaridan keyinu Barselonadagi Yozgi Olimpiya oʻyinlarida qatnashish uchun sobiq Sovet respublikalari sportchilaridan yigʻilgan Birlashgan terma jamoa a’zosiga aylandi. Oʻyinlarda u jami 8160 ball toʻplab, yakuniy musobaqa sakkizinchi oʻrinni egalladi.
Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin Gʻaniyev Oʻzbekiston terma jamoasida ishtirok etgan. Xullas, 1993-yili Manilada boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida bu yerda faqat hamyurti Oleg Veretelnikovga oʻyinni boy berib, kumush medalni qoʻlga kiritdi va Shtutgartdagi jahon chempionatida 7734 ball toʻplagan holda 15-oʻrinni egalladi.
1994-yilda Xirosimadagi Osiyo oʻyinlarida oʻnlik kurashi boʻyicha gʻolib chiqdi.
Gulchehrabegim
Gulchehrabegim (shuningdek, GulChihra yoki GulShara nomi bilan ham tanilgan; taxminan 1515 – 1557) — boburiy malika. Hindiston hukmdori Zahiriddin Muhammad Boburning qizi va podsho Humoyunning singlisi. Keyinchalik uning jiyani shahzoda Jaloliddin Muhammad imperator Akbar sifatida Hindiston taxtiga oʻtirgan.
Ramil Gʻaniyev
Tarjimai hol
1995-yilda Gyoteborgda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida u 110 metrga toʻsiqlar osha yugurishda oʻz koʻrsatkichini muddatidan avval yakunlagani uchun musobaqadan chetlashtirilgan.
Gulchehrabegim
Tarixi
Gulchehra ismi forschada „Gullarga oʻxshash yuz“ degan maʼnoni anglatadi. U Oʻrta Osiyo oliy zodagonlarining avlodi boʻlgan: ota tomonidan Amir Temurning oʻgʻli Mironshohga va Chingizxonning oʻgʻli Chigʻatoyxonga bogʻlanadi. Onasi Dildor begim boʻlib, Gulchehrabegim Hindol Mirzo va Gulbadan begimning opasi boʻlgan.
Yoshligi
Malika Gulbadan tugʻilganda otasi Bobur bir muddat Kobulda hukmronlik qilgan. U Qunduz va Badaxshonda ham istiqomat qilgan. 1519-yildan beri Bajaur va Svatni, bir yil Qandahorni boshqargan. Oʻsha yillarda Temur xonadoniga rahbarlik va mustaqil hukmronlik belgisi sifatida unga „podshoh“ unvoni berilgan edi. Keyinchalik Bobur Hindistondagi imperiyani zabt etish uchun Hind daryosi boʻylab soʻnggi yurishiga otlanadi.
311 (son)
311 (uch yuz oʻn bir) — 310 va 312 sonlari orasidagi natural son.
Gulchehrabegim
Nikoh
Gulchehrabegim Boburning birinchi amakivachchasi (onasining ukasi Ahmadning oʻgʻli) Sulton Toʻxta-bugʻaxon Chigʻatol Mugʻalga turmushga chiqqan. Nikoh Bobur istagi bilan 1530-yilning oxirida boʻlib oʻtgan. Oʻshanda u oʻn toʻrt yoshda boʻlgan.
Ramil Gʻaniyev
Tarjimai hol
Oʻzbekiston yengil atletika terma jamoasi yetakchilari qatorida 1996-yilda Atlantada boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlari saralash bosqichidan muvaffaqiyatli oʻtdi – bu safar 8318 ball toʻpladi va yana sakkizinchi boʻldi.
Gulchehrabegim
Nikoh
Gulchehrabegim 1533-yilda beva qolgan va 1549-yilgacha, yoshi oʻttizdan oshganiga qadar uning qayta turmushga chiqishi haqida hech narsa qayd etilmagan. Uning podsho xonadoni vakili sifatida shuncha yil beva qolgani ehtimoldan yiroq emas. Ayrim manbalarda u Humoyun Balxga yurishi oldidan Abbos Sulton Oʻzbek bilan oila qurgani haqida maʼlumotlar uchraydi. Kuyov keyinchalik boburiylar saroyidan qochib ketadi. Gulchehrani oʻzi bilan olib ketmagan boʻlsa kerak.
Tahtaköprü, Vezirköprü
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Tahtaköprü — Turkiyaning Samsun viloyati hududida joylashgan Vezirköprü qarasli qishloq.
Gulchehrabegim
Vafoti
Gulchehrabegim 1557-yilda Gulbadan va Hamida bilan birga Hindistonga boradi va shu yili vafot etadi.
Ramil Gʻaniyev
Tarjimai hol
1997-yilda Afinada boʻlib oʻtgan jahon chempionatida 8445 ball toʻplab, Oʻzbekistonda shu paytgacha hech kim oʻrnatmagan mislsiz milliy rekordini oʻrnatdi va beshinchi oʻrinni egalladi.
Fleksitarianizm
Fleksitarianizm yoki fleksitarizm — bu yarim vegetarian parhez boʻlib, unda odamlar goʻshtni haftada bir yoki bir necha kun isteʼmol qilmaydi, xuddi koʻpchilik yirtqich hayvonlar kabi.
Taʼriflari
Fleksitarizmning turli xil taʼriflari qoʻllaniladi. Gollandiyaning Natuur & Milieu atrof-muhit tashkiloti maʼlumotlariga koʻra, fleksitarian haftada kamida bir kun goʻsht, baliq yoki tushlik goʻshti yemaydi. Gollandiyaning I&O Research tadqiqot agentligi haftada bir yoki bir necha kun goʻsht isteʼmol qilmasa, odamlarni moslashuvchan deb ataydi. Gollandiyaning oziq-ovqat sogʻligʻi boʻyicha organi Voedingscentrum taʼkidlashicha, fleksitarlar haftada uch yoki undan koʻp kun goʻsht isteʼmol qilmaydi (lekin baliq isteʼmol qiladi) yoki issiq ovqat bilan ovqatlanmaydi.
Ramil Gʻaniyev
Tarjimai hol
1998-yilda Bangkokda boʻlib oʻtgan Osiyo oʻyinlarida u oʻnlik boʻyicha kumush medal sohibiga aylandi - bu yerda u yana Oleg Veretelnikovdan oʻzib ketdi.
Fleksitarianizm
Rivojlanishi
2015-yilda, Voedingscentrum maʼlumotlariga koʻra, Gollandiyaliklarning 55 % fleksitarianlar edi. Natuur & Milieu maʼlumotlariga koʻra, 2016-yilda Gollandiyaliklarning 67 foizi moslashuvchan boʻldi. Wageningen University &amp; Research tadqiqotiga koʻra, oʻzlarini fleksitarian deb ataydigan gollandiyaliklar soni 2011-yildagi 14 foizdan 2019-yilda 43 foizgacha oshgan. Biroq, oʻzini moslashuvchan deb eʼlon qilganlar goʻsht isteʼmol qilgan kunlar soni oʻsha davrda haftada 2,9 kundan 3,7 kungacha oshdi. Tadqiqotchilar, bu, asosan, gollandlar orasida ushbu atamaning inflyatsiyasi bilan bogʻliq deb taxmin qilishdi.
Ramil Gʻaniyev
Tarjimai hol
Sportda koʻrsatgan ajoyib yutuqlari uchun “Doʻstlik” ordeni (1996) bilan taqdirlangan.
Fleksitarianizm
Rivojlanishi
LEI Wageningen UR tomonidan oʻtkazilgan tadqiqotga koʻra, 2010 va 2012-yillar orasida har kuni goʻsht isteʼmol qiladigan gollandiyaliklarning ulushi 26,7 % dan 18,4 % gacha kamaydi. Gollandiyaning Motivaction tadqiqot agentligining 2012-yil iyun oyi boshida oʻtkazgan tadqiqotiga koʻra, goʻsht isteʼmolini kamaytirish Gollandiyaliklarning 35 foizi uchun ongli tanlovdir. Aholining 14,8 foizi haftada bir yoki ikki kundan koʻp boʻlmagan goʻsht isteʼmol qilgan. Flandriyada 2013-yilda har 6 kishidan 1 nafari haftada bir yoki bir necha kun goʻsht isteʼmol qilmaydi. Toʻrtdan biri oyiga kamida bir marta goʻshtsiz kunni tanlaydi.
Ramil Gʻaniyev
Havolar
Ramil GANIYEV - Olympics.com
Fleksitarianizm
Fakt
2003-yilda Amerika dialekt jamiyati fleksitarian soʻzini yilning eng foydali soʻzi sifatida tanladi.
Ramil Gʻaniyev
Havolar
Ramil GANIYEV - Worldathletics.org
Kaipaa
Kaipaa (Kaipaa) Suojärvi II — Suojoki uchastkasining 5,5 km masofasida joylashgan faol boʻlmagan temir yoʻl stansiyasi. 1926-yil noyabrgacha stansiya boshi berk koʻchada edi, keyin liniya Sulkujarvi stantsiyasiga, bir yildan soʻng (16.10.1927) eski Naistenjarvi stantsiyasiga uzatildi. Ulugʻ Vatan urushidan keyin mavjud Suojärvi I — Naistenyarvi uchastkasini rekonstruksiya qilish boshlandi, natijada Kaipaa, Sulkujarvi, Rayasuvanto stantsiyalari yopildi va Naistenjarvi 1400 metr shimolga koʻchirildi. Shu bilan birga, Kaipaa stantsiyasidan ikki kilometr janubda yangi Suojärvi II stansiyasi ochildi, bu asosan yuk tashish maqsadiga ega edi.
Tarix
Dastlab, Suojärvi stansiyasi boshi berk koʻcha sifatida rejalashtirilgan edi. Biroq, 1924-yilda chiziq Suojärvi stansiyasidan bir necha yil oldin arra va fanera zavodi tashkil etilgan Kaipaa qishlogʻigacha uzaytirildi. Shu munosabat bilan kichik stansiya tashkil etildi. Stansiya binosi 1925-yilda fin arxitektori Tore Adolf Xellström (Thure Adolf Hellström) loyihasi boʻyicha qurib bitkazildi.
Stansiya ham yuk, ham yoʻlovchi tashish uchun moʻljallangan edi: u hozirgi vaqtda Suoyarvi shahrining chekka hududiga aylangan xuddi shu nomdagi qishloqqa xizmat qilgan. 1926-27-yillarda Kaipaadan Naistenjarvigacha boʻlgan liniya ochildi, shuning uchun kichik yuk stantsiyasining atrofini yirik arra zavodi egallab oldi.
Havolalar
http://vaunut.org/
Kate Blacker
Kate Blacker (1955-yil tugʻulgan) Britaniyalik rassom.
Kate Blacker 1955-yil tugʻilgan, Camberwell School of Art va Royal College of Art oʻqigan.
Uning ishi doimiy Tate Gallery kolleksiyalarida saqlanib keladi. .
Elektron hisoblagich (kalkulyator)
thumb|Zamonaviy muhandislik kalkulyatori (инженерный калькулятор)
Kalkulyator ( calculātor "hisoblagich") - sonlar yoki algebraik formulalar ustida amallar bajarish uchun elektron hisoblash qurilmasi.
Kalkulyator abak (счёты), logarifmik chizg'ich, mexanik yoki elektromexanik arifmometrlar, shuningdek, matematik jadvallar (birinchi navbatda , logarifmlar jadvallari ) kabi mexanik hisoblash qurilmalarini o'rnini egalladi.
Imkoniyatlari va mo'ljallangan qo'llash doirasiga qarab kalkulyatorlar oddiy, buxgalteriya, muhandislik (ilmiy), moliyaviy( финансовые) turlarga bo'linadi. Dasturlashtiriladigan kalkulyatorlar odatda alohida sinflarga bo'linadi, ular oldindan o'rnatilgan dasturga muvofiq murakkab hisob-kitoblarni amalga oshirishga imkon beradi. Shuningdek, grafiklarni chizish va ko'rsatishga inkon beruvchi grafik kalkulyatorlar. Ixtisoslashgan kalkulyatorlar juda tor sohada ( moliyaviy, qurilish va boshqalar) hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun mo'ljallangan.
Dizayni bo'yicha ish stoli yoki ixcham (cho'ntak) kalkulyatorlar bo'lishi mumkin. Ba'zi modellarda shaxsiy kompyuterga, bosib chiqarish qurilmasi, tashqi xotira moduli yoki boshqa tashqi qurilmalarni ulash uchun interfeyslar mavjud. Zamonaviy shaxsiy kompyuterlar, mobil telefonlar, ChShK va hatto qo'l soatlarida kalkulyator dasturlari bo'lishi mumkin.
"Kalkulyator" atamasi veb-saytlarga o'rnatilgan maxsus dasturlarga ham tegishli (masalan, "kaloriya kalkulyatori", "kiyim o'lchami kalkulyatori" va boshqalar).
Etimologiya
Kalkulyator so'zi lotincha “hisobchi” (calculo-hisoblayman ) so‘zidan kelib chiqqan.
Sovet Ittifoqida "mikrokalkulyator" atamasi 1974 yilda birinchi marta kichik o'lchamli elektron hisoblash qurilmasi- Elektronika B3-04 mikrokalkulyatori uchun ishlatilgan. Stolda turadigan va cho'ntak mikrokalkulyatorlar rasman "EKHM" ( elektron klaviaturali hisoblash mashinasi) deb nomlangan. Hozirgi vaqtda "kalkulyator" atamasi ish stoli va cho'ntak kalkulyatorlari uchun ishlatiladi. Ammo "mikrokalkulyator" atamasi ham bu xil qurilmalarga nisbatan qo'llanilishi mumkin, shuning uchun bu atamalarni sinonim deb hisoblash mumkin.
Kalkulyatorlarning turlari
alt=rd|thumb|Casio HL-820ER Oddiy kalkulyatori
Tarixi
left|thumb|330x330px|Casio 14-A (1957). Suratdagi butun stol kalkulyator hisoblanadi: tepada displey va klaviatura, asosiy sxema stolga o'rnatilgan. Elektorn hisoblash mashinalari, shu jumladan kalkulyatorlar tarixi an'anaviy tarzda 1643 yilda Blez Paskal tomonidan yaratilgan Paskal jamlash mashinasi va 1673 yilda nemis matematigi Gotfrid Vilgelm Leybnits tomonidan ixtiro qilingan Leybnits arifmometri dan boshlanadi. 1876 yilda rus matematigi P. L. Chebyshev o'nlablarni uzluksiz uzatuvchi jamlash apparatini yaratdi. 1881 yilda u ko'paytirish va bo'lish uchun prefiksni ham ishlab chiqdi ( Leybnits arifmometriChebishev arifmometri ). XIX asrning oxirida hisoblashni avtomatlashtiruvchi mexanik qurilmalarni ommaviy ishlab chiqarish boshlandi: jamlash mashinalari, tabulatorlar va arifmometrlar buxgalteriya hisobi, statistika va muhandislik hisoblarida haqiqiy yordamchiga aylandi. thumb|Friden 132 modelli stol elektron kalkulyatori  (1965-yil) 1950-yillarda yaratilgan Elektron klaviaturali hisoblash qurilmalarida dastlab rele keyin esa yarimo'tkazgich komponentlari qo'llanilgan. Birinchi bunday qurilmalar shkafning o'lchamida va og'irligi yuz kilogrammdan ortiq edi. Shunday qilib, 1957 yilda Casio kompaniyasi birinchi seriyali kalkulyatorlardan 14-A ni chiqardi. U 14 bitli o'nlik sonlar ustida to'rtta arifmetik amalni bajardi. Dizaynda rele ishlatilgan, og'irligi 140 kg bo'lgan va klaviatura va displey bilan stol shaklida qilingan. ish paytida 300 Vt elektr quvvati iste'mol qilgan, thumb|Diskret yarimo'tkazgichlardan tayyorlangan dasturlashtiriladigan HP 9100A kalkulyatori.
1961 yilda Buyuk Britaniyada 11 xonali gaz razryadli lampa-indekatorli, raqamni kiritish uchun to'liq klaviatura + ko'paytuvchini kiritish uchun o'nta tugmachali ANITA MK VIII  to'liq elektron kalkulyator ommaviy ishlab chiqarilish boshlandi. 1964 yilda SSSRda birinchi mahalliy seriyali elektron kalkulyator " Vega " chiqarildi. O'sha yili AQShda FRIDEN 130 (4 registr, teskari polsha yozuvi ) to'liq tranzistorli kalkulyator paydo bo'ldi.
Umuman olganda, 1980-yillarning ikkinchi yarmida va keyingi o'n yillikda kalkulyatorlarning narxini pasaytirish va ularning energiya sarfini kamaytirish jarayoni amalga oshirildi. Kalkulyatorlarning avtonom ishlash muddati sezilarli darajada oshirildi. Quyosh panellari va ekzotiklardan olingan suyuq kristalli (LCD) displeylar bilan jihozlangan oddiy uskunalar toifasiga o'tdi, shu bilan birga yorug'lik diodli (LED ) kalkulyatorlar deyarli foydalanishdan chiqdi (ayrim ish stoli modellari bundan mustasno).
Kompyuterlar, shu jumladan portativ kompyuterlar, shuningdek, katta hisoblash quvvatiga ega gadjetlar ( smartfonlar, planshetlar, mini-noutbuklar, hatto soatlar ) keng qo'llanilishiga qaramay, XXI-asrda kalkulyatorlarga bozorda talab saqlanib qolmoqda. Talab faqat vaqti-vaqti bilan uy hisob-kitoblari uchun ishlatiladigan eng oddiy cho'ntak kalkulyatorlariga kamayadi. Ko'pincha kuchli kompyuterda ishlaydigan foydalanuvchi stolda kalkulyatorni ushlab turadigan va vaqti-vaqti bilan unga kiradigan vaziyatni kuzatish mumkin. "Haqiqiy" kalkulyatorlarning afzalligi - ma'lum bir dastur uchun mo'ljallangan ergonomika, ishlov berish qulayligi, minimal xizmat ko'rsatish operatsiyalari, portativlik va batareyaning uzoq ishlash muddati.
Kalkulyatorlarning funksionalligi XX-asrning oxiridan beri deyarli o'zgarmadi. Ilmiy kalkulyatorlarning eng yaxshi modellarini belgili algebra tizimlari bilan ta'minlash fundamental yangilik edi. Hisoblash tezligi va dasturlashtiriladigan kalkulyatorlarning xotirasi hajmi o'sdi, mos ravishda foydalaniladigan tillar murakkablashdi va imkoniyatlar oshdi. Etti segmentli indekator faqat eng oddiy kalkulyatorlarda saqlanadi, ilmiylarida esa to'liq grafik (ko'pincha rangli) displey ishlatiladi. Arzon LCD displeylarning mavjudligi nafaqat oddiy ilmiy kalkulyatorlarda berilgan formulalarni tabiiyroq ko'rsatishga, balki hisob-kitoblar natijalarini grafik ko'rinishda ko'rsatishga imkon beradigan yangi grafik-kalkulyatorlar sinfini yaratishga imkon berdi. Shuningdek, so'nggi yillarda muhandislik kalkulyatorlarida sensorli ekranlar paydo bo'ldi..
Rossiya imperiyasida/SSSR/Rossiyada
link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Elektronika_%D0%913-18%D0%9C.png/120px-Elektronika_%D0%913-18%D0%9C.png|right|thumb|227x227px|"Elektronika B3-18M" Oddiy rus hisoblagichlardan tashqari, Rossiyada hisob-kitoblarni avtomatlashtirish uchun birinchi ommaviy ishlab chiqarilgan qurilma Odnerning qo'shish mashinasi edi. 1874 yilda ixtiro qilingan qo'shish mashinasi 1890 yildan beri Sankt-Peterburg mexanika zavodida ommaviy ishlab chiqarildi. Model shu qadar muvaffaqiyatli bo'ldiki, u to'qson yil davomida, 1970-yillarning oxirigacha, ozgina yaxshilanishlar bilan ishlab chiqarilgan ( Felix-M modeli « Феликс-М »).).
Mikrosxemalar yordamida ishlab chiqarilgan birinchi sovet kalkulyatori Iskra 111T hisoblanadi. Dasturlashtiriladigan stol kalkulyatorlardan 1972 yilda " Iskra 123 " ishlab chiqarila boshlandi. 1974 yilda birinchi " Elektronika B3-04 "-cho'ntak kalkulyatori chiqarildi ; aynan u bilan bog'liq holda "mikrokalkulyator" atamasi birinchi marta ishlatilgan. Elektronika B3-18 birinchi ommaviy sovet muhandislik kalkulyatori bo'ldi: 1976 yilda sotuvga chiqarilgan, keyinchalik u ikki marta (B3-18A va B3-18M) o'zgartirilgan va 1980-yillarning o'rtalariga qadar ishlab chiqarilgan. 1970-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab SSSRda barcha turdagi va maqsadli kalkulyatorlar ishlab chiqarish o'zlashtirildi; Sovet kalkulyatorlarining umumiy soni yuzga yaqin bo'lib, ular orasida G'arb modellarining analoglari ham, butunlay o'z ishlanmalari ham mavjud. link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Elektronika_MK_52_with_accessories.jpg/200px-Elektronika_MK_52_with_accessories.jpg|left|thumb|200x200px|" [[Elektron MK-52|Elektronika MK-52 ", kalkulyatori, xotirani kengaytirish moduli va qo'llanma]]
1979 yilda B3-34 dasturlashtiriladigan kalkulyator paydo bo'ldi, u B3-21 ga o'xshash holatda ishlab chiqarilgan, ammo qobiliyatlari bo'yicha sezilarli darajada ustun va buyruqlar tizimi jihatidan mos kelmaydi. Keyinchalik uning funktsional analogi MK-54 paydo bo'ldi, unda qadoqlanmagan mikrosxemalar ishlatilgan, buning natijasida hajmi, vazni va narxi pasaygan. MK-56 - MK-54 ning ish stoli versiyasi. Uchala model ham dasturiy ta'minotga to'liq mos keladi, ular uchun ilmiy va texnik hisob-kitoblar uchun dasturlarga ega bo'lgan bir nechta taniqli ma'lumotnomalar, shuningdek, mashhur " Yoshlar uchun texnologiya " va " Fan va hayot " jurnallarida bir qator maqolalar, dasturlashni o'rgatish, kalkulyatorlarning xususiyatlarini tavsiflash va texnikdan o'yingacha bo'lgan dasturlarga misollarni o'z ichiga oladi. 1985 yilda bir xil diapazondagi ikkita yangi model paydo bo'ldi - MK-61 va MK-52, kengaytirilgan funktsiyalar to'plami va kengaytirilgan xotira bilan. MK-52 dasturlar yoki ma'lumotlarni saqlash uchun o'rnatilgan o'zgarmas xotiraga ega edi va xotirani kengaytirish bloklarini (PDU) dastur kutubxonalari bilan ulash imkonini berdi. 1985 yilda " Nauka " nashriyoti SSSRda mikrokalkulyatorlar bo'yicha hisob-kitoblar bo'yicha eng ommaviy ma'lumotnomaning birinchi nashrini nashr etdi. V. P. Dyakonovning so'zlariga ko'ra, kitobning har uch nashrining tiraji 1,05 million nusxani tashkil etdi.
1986 yildan beri Electronics MK-85 kalkulyatori ishlab chiqarilmoqda (modifikatsiya - MK-85M). U BASIC tilida dasturlashtiriladi. SSSR parchalanganidan keyin Rossiyada kalkulyatorlarning ishlab chiqarishi butunlay to'xtatildi va hozirgi kungacha tiklanmagan. So'zma-so'z izolyatsiya qilingan istisnolardan tashqari (masalan, bitta nusxada ishlab chiqarilgan MK-161 ) Hozir Rossiya bozoridagi barcha kalkulyatorlar chet elda ishlab chiqarilgan.
Dizayn (Конструкция)
Oddiy kalkulyatorda bitta korpusda ishlab chiqarilgan displey (indikator), klaviatura mavjud bo'lib, unda kalkulyatorning elektron sxemasi va batareyalari ham joylashgan.
Displey (ekran)
link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/CITIZEN_SR-270X.jpg/200px-CITIZEN_SR-270X.jpg|right|thumb|397x397px|Zamonaviy dasturlashtirilmaydigan muhandislik kalkulyatori. Ikki quvvatli (quyoshdan va batareyadan), alifbo-raqamli LCD displey, uch funksiyali klaviatura. 274 funktsiyani qo'llab-quvvatlaydi. Zamonaviy kalkulyatorlarda displey sifatida asosan suyuq kristall ( LCD ) indekatorlar ishlatiladi. Professional buxgalteriya kalkulyatorlarida ham LCD, ham vakuumli lyuminestsent displeyda qo'llaniladi (ikkinchisi ko'proq elektr energiyasini iste'mol qiladi, lekin u kam yorug'lik sharoitida aniq ko'rinadi).
Kalkulyatorning maqsadiga qarab, ma'lumotlar quyidagi turdagi ko'rsatkich(ekran)lar bilan ko'rsatiladi:
Klaviatura (tugmachalar majmuasi)
Ro'yxatga kiritilgan majburiy kalitlarga qo'shimcha ravishda, kalkulyatorda funktsiyalarni hisoblash, xotira registrlari bilan ishlash va hisob-kitoblar tartibini boshqarish uchun ko'proq yoki kamroq tugmalar bo'lishi mumkin. Bunday tugmachalarni bosish kalkulyator indikatorida ko'rsatilgan raqamdan tegishli operatsiyani bajarishga yoki unda ko'rsatilgan funktsiyani hisoblashga olib keladi. Qo'llab-quvvatlanadigan funktsiyalar ro'yxati kalkulyator modeli tomonidan aniqlanadi. Algebraik hisoblash mantiqiga ega bo'lgan kalkulyatorlarda qavs tugmalari ham mavjud.
Ba'zi modellarda, masalan, TI-30X Proda bir nechta funksiyalarning nomlari bitta tugmada chop etiladi va kerakli funksiya displeyda kerakli funksiya paydo bo'lguncha tugmani ketma-ket bir necha marta bosish orqali tanlanadi.
Kalkulyator klaviaturasi u bilan bir qo'l bilan ishlashga mo'ljallangan, shuning uchun bir vaqtning o'zida bosilgan bir nechta tugmalar kombinatsiyasi deyarli ishlatilmaydi. Istisno juda kam qo'llaniladigan xizmat operatsiyalari bo'lishi mumkin (masalan, ko'p sonli registrlarga ega kalkulyatorda barcha xotirani tozalash operatsiyasi).
Protsessor va xotira
link=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/K145IK2A_Soviet_IC.jpg/220px-K145IK2A_Soviet_IC.jpg|right|thumb|K145IK2A - "Electronics B3-09" kalkulyatorining boshqaruv mikrosxemasi Zamonaviy kalkulyatorlarning protsessori va xotirasi katta va juda katta darajada integratsiyalashgan elektron mikrosxemalardir. Kalkulyatorlarda ixtisoslashtirilgan mikrosxemalardan ham, universallardan ham foydalanadi. Misol uchun, TI-89 seriyali kalkulyatorida mobil qurilmalar va o'rnatilgan tizimlarda keng qo'llaniladigan odatiy Motorola 680x0 oilaviy protsessoridan foydalanadi. Kalkulyatorlarning katta qismi raqamlarning ikkilik-o'nlik kod (BCD) ko'rinishidagi ichki ko'rinishidan foydalanadi, bu kiritish-chiqarish sxemalarini sezilarli darajada soddalashtiradi, lekin hisoblar tezligiga salbiy ta'sir qiladi va biroz ko'proq xotirani talab qiladi (taxminan 4/log₂10 ≈ 1,2 marta) an'anaviy ikkilik kodlash bilan solishtirganda bir xil miqdordagi ma'lumotlarni saqlash uchun.
Kalkulyatorning xotirasi mantiqan (foydalanuvchi nuqtai nazaridan) ko'p hollarda registrlar to'plamidir, ularning har biri bitta raqamni saqlashi mumkin. Kalkulyatorda hozirda qayta ishlanayotgan ma'lumotlarni saqlaydigan kamida ikkita operatsion registr (tezkor xotira) mavjud. An'anaga ko'ra, birinchi operatsion registr (qiymati kalkulyator displeyida ko'rsatiladi) "X", ikkinchi operatsion registr esa (oldin kiritilgan operandni saqlaydi) "Y" sifatida belgilanadi.
Bundan tashqari, kalkulyator konstantalarni yoki hisoblarning oraliq natijalarini saqlash uchun bir yoki bir nechta buyruqli xotira registrlarini ajratishi mumkin. Bitta xotira registriga ega kalkulyatorlarda ushbu registrni boshqarish uchun kalitlar odatda quyidagicha ko'rsatiladi:
Xotira registrida nolga teng bo'lmagan qiymat mavjud bo'lsa, indikator xizmat belgisini ko'rsatadi (odatda M harfi).
Agar bir nechta xotira registrlari mavjud bo'lsa, ular odatda raqamlangan yoki lotin alifbosi harflari bilan belgilanadi. Bunda registrlar bilan amallarni bajarish uchun yuqoridagi belgilarga ega bo'lgan tugmalar qo'llaniladi, shundan so'ng tegishli raqamli yoki alifbo tugmalari qo'shimcha ravishda bosiladi.
Muhandislik va dasturlashtiriladigan kalkulyatorlarning eng ilg'or zamonaviy modellarida ularning raqamlari bo'yicha xotira registrlari bilan bevosita ishlash qo'llanilmaydi. Buning o'rniga foydalanuvchi o'zgaruvchilarni ma'lum nomlar bilan tavsiflash va ushbu o'zgaruvchilar nomlari bilan formulalar kiritish orqali ular ustida ishlash imkoniyatiga ega.
Taminlash elementlari (Batareyalar)
Kalkulyator batareyasi sifatida tuzli, ishqorli yoki litiy-ionli batareyalar yoki qayta zaryadlanuvchi akkumulyatorlardan foydalanish mumkin. Ko'pchiligi juda kam quvvat iste'moliga ega bo'lgan zamonaviy kalkulyatorlar deyarli universal mitti disksimon ishqoriy element foydalanadilar. Bitta yangi elementdan kalkulyator bir necha oydan bir necha yilgacha ishlashi mumkin. Ba'zi ishlab chiqaruvchilar kalkulyatorlarni quyosh panellari bilan ta'minlaydilar, ularning quvvati o'rtacha quvvatli muhandislik kalkulyatori yoki ikki tomonlama quvvat, ya'ni quyosh va kimyoviy batareyalarning kombinatsiyasi uchun etarli. Shu bilan birga, quyosh batareyasining mavjudligi batareyadan yukning bir qismini olib tashlaydi, kalkulyator batareyasining ishlash muddatini uzaytiradi va batareya kam yorug'lik sharoitida barqaror ishlashni ta'minlaydi. Faqat eng murakkab va samarali dasturlashtiriladigan kalkulyatorlar sig'imli va kuchli batareyalarni talab qiladi; ular bir nechta katta elementlar yoki akkumulyatorlardan foydalanishlari mumkin. Bundan tashqari, ayniqsa ish stoli modellarida yoki printerga ega modellarda, tegishli tarmoq taminlash bloki orqali elektr tarmog'idan quvvat olish mumkin.
Amallar mantig'i
Kalkulyator uchta variantdan birini (juda kamdan-kam hollarda ikkitasini) ya'ni arifmetik hisoblarni bajarish uchun zarur bo'lgan buyruqlarni kiritish tartibi bo'lgan  mantiqiy amallarni ( qo'shish, ayirish, ko'paytirish va bo'lish uchun buyruqlar) bajaradi. Bular arifmetik mantiq, algebraik mantiq va teskari polyakcha yozuvlari bilan hisoblash mantiqidir. Birinchi ikkitasi infiks yozuviga asoslanadi (formuladagi operandlar orasiga ikkilik operatsiya belgisi qoʻyilganda), oxirgisi postfiks belgisiga asoslanadi (operatsiya belgisi u tegishli operandlardan keyin qoʻyilganda).
Arifmetik mantiq
Arifmetik mantiq ustunlik yoki qavssiz infiks yozuvi ga asoslanadi. “a * b” (bu yerda “*” ixtiyoriy ikkilik amal) amalini bajarish uchun foydalanuvchi avval a qiymatini kiritadi, so‘ngra ikkilik amal tugmalaridan birini (“+”, “-”, “×”, "÷", "y x " ham mumkin) bosadi keyin b qiymatini kiritadi va "=" tugmachasini bosadi. Kiritilgan operatsiya a va b raqamlarida bajariladi va uning natijasi displeyda aks etadi. Agar foydalanuvchi "=" o'rniga ikkilik operatsiya tugmachasini yana bossa, xuddi shu narsa sodir bo'ladi - avval kiritilgan operatsiya bajariladi va uning natijasi ko'rsatiladi, ammo bu natija bosilgan tugma ifodalovchi operatsiya uchun birinchi operand bo'ladi. .
Shunday qilib, masalan, "30 * 5 + 45" iborasining qiymatini hisoblash uchun foydalanuvchi ketma-ket quyidagi tugmalarni bosishi kerak: "3", "0", "×", "5", "+", "4" ", "5", "=" . Bunda plyus tugmasi bosilgandan so'ng avval kiritilgan 30 ni 5 ga ko'paytirish bajariladi, displeyda natija 150, tenglik belgisidan keyin esa yakuniy natija 195 ko'rsatiladi.Arifmetik mantiq amal ustuvorliklari mavjudligini tekshirmaydi, barcha operatsiyalar ular kiritilgan tartibda amalga oshiriladi. Shunday qilib, "1", "+", "2", "×", "3", "=" ketma-ketlikdagi tugmalarni bosib 1 + 2 × 3 ifodasini hisoblashga urinish noto'g'ri natijaga olib keladi, chunki birinchi navbatda qo'shish, keyin esa ko'paytirish amalga oshiriladi, natijada matematika qoidalariga ko'ra 7 emas, 9 ta bo'ladi. To'g'ri natijaga erishish uchun foydalanuvchi kiritish tartibini o'zgartirishi kerak: birinchi navbatda ko'paytirish amalini bajaring va faqat keyin qo'shing. Lekin ba'zi zamonaviy muhandislik kalkulyatorlarida avtomatik avval qavs ichidagi ifoda kiyin " * " va "/" so'ngra "+" va "-" amallari bajariladi.
Postfiks arifmetik mantiq
Qo'shish va ayirish uchun postfiks belgilaridan foydalanadigan arifmetik mantiq turi. Ushbu mantiqqa ega kalkulyatorlarning o'ziga xos xususiyati "+=" va "-=" belgilariga ega kalitlarning mavjudligi. Ushbu tugmachalarni bosish mos ravishda oxirgi kiritilgan ikkita raqamning yig'indisi va farqini hisoblashga olib keladi. Masalan, 2 - 3 ni hisoblash uchun [2] [+=] [3] [-=] tugmasini bosing. Bunda ko'paytirish va bo'lish amallari odatdagi usulda bajariladi. Hozirgi vaqtda bunday mantiqqa ega kalkulyatorlar ishlab chiqariladi va buxgalteriya hisoblari uchun foydalaniladi.
Algebraik mantiq
Algebraik mantiq amallarning infiks belgisiga asoslanadi, lekin arifmetik mantiqdan farqli o'laroq, u matematikada qabul qilingan amallarning hisob-kitoblarda ustuvorliklarini hisobga oladi va qavslardan foydalanishga imkon beradi. Faqat ikkilik operatsiya xuddi arifmetik mantiqdagi kabi amalga oshiriladi, lekin zanjirli hisob-kitoblarni amalga oshirishda, uning ustuvorligi avval kiritilganining ustuvorligidan yuqori bo'lgan operatsiyani kiritishda yoki ochiladigan qavsni kiritishda kalkulyator avval kiritilgan operandlarni ichki registrlarda saqlaydi va kiritishni davom ettirish imkonini beradi. Va faqat foydalanuvchi "=" tugmachasini bosganda yoki pastroq ustuvorlik yoki yopish qavsli operatsiyani kiritganda, kiritilgan ifoda yoki uning bir qismining natijasi hisoblanadi.
Algebraik mantiq amallarning to‘g‘ri tartibi haqida o‘ylamasdan, matematik formulalar bo‘yicha hisob-kitoblarni bajarish, ma’lumotlar, amallar va qavslarni formulaga yozilish tartibida kiritish imkonini beradi. Ushbu qulaylik uchun  to'lov  kalkulyatorning murakkabligidir, chunki operatsiyalari hali bajarilmagan operandlarni saqlash uchun qo'shimcha operatsion registrlar talab qilinadi. Har bir ichki qavs juftligi va past ustuvorlikdan keyingi har bir yuqori ustuvor operatsiya ikkita operatsion registrni talab qiladi: biri operandni saqlash uchun, ikkinchisi esa kutilayotgan operatsiya uchun. Masalan, quyidagi formulani hisoblashda:
ustunlik qoidalariga ko'ra, oxirgi parametr j kiritilgunga qadar amallarning hech biri bajarilmaydi; foydalanuvchi birinchi yopish qavsni kiritgan vaqtga kelib, kalkulyator operatsion registrlarda 10 ta operand va 9 ta amalni saqlashi kerak.
Registrlar soni cheklanganligi sababli, algebraik mantiq kalkulyatorlari uchun konvertatsiya qilmasdan hisoblash mumkin bo'lgan ifodaning murakkabligi chegarasi mavjud. Eng oddiy muhandislik kalkulyatorlari 3-5 ta kutilayotgan raqamlar chegarasiga ega bo'lishi mumkin (mos ravishda, hisoblangan formulada bir xil miqdordagi ichki qavslar va kutilayotgan operatsiyalar), murakkabroqlari - o'nlab yoki undan ko'p b.
Qo'shish, ayirish, ko'paytirish va bo'lishning ustuvorligi va assotsiativligi matematikada qabul qilinganlarga mos keladi, ammo boshqa ikkilik operatsiyalar turli kalkulyatorlar tomonidan boshqacha bajarilishi mumkin. Masalan, “ 2 ^ 3 ^ 4 = ” zanjiri koʻrsatkichi turli modellarda 2 3 4 yoki (2 3 ) 4 ni, “ − 2 ^ 2 = ” esa (−2) 2 va −( ni bildirishi mumkin. 2 2 ). Hisob-kitoblarning to'g'riligini kafolatlash uchun ma'lum bir kalkulyator modelining hujjatlarini diqqat bilan o'rganish va noaniq holatlarda qo'shimcha qavslardan foydalanish kerak. Kalkulyatorlarning ba'zi modellari operatsiyalarning ustuvorligini ko'rsatish uchun avtomatik ravishda kiritish maydoniga qo'shimcha qavslar kiritadi.
Teskari qavssiz mantiq
Ushbu turdagi mantiq ifodalarning teskari polyakcha yozuviga (RPN, Reverse Polsha Notation) asoslangan bo'lib, unda operandlarning qiymatlari birinchi navbatda ketma-ket yoziladi va ulardan keyin bajarilayotgan operatsiya belgisi yoziladi.