cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Truman davlat universiteti
Yashash hayoti
Centennial zalining shimoli-gʻarbiy qismida joylashgan Gʻarbiy kampus qismlari 2006-yilning kuzida 416 talaba uchun eshiklarini ochdi. Hozirda barcha qavatlar xonalar bilan toʻldirilgan. Har bir xona (sakkiz nafar talaba maslahatchisi uchun bitta xonadon va zal direktori va jamoat koordinatori uchun kvartiralar bundan mustasno) markaziy yashash xonasiga biriktirilgan ikkita yotoq xonasi, lavabo, oshxona kabinetlari va katta hammomdan iborat. Barcha qismlarda individual markaziy konditsioner mavjud. Har bir qavatda oʻziga xos dam olish xonasi, 2 ta oʻquv xonasi, kir yuvish joylari, axlat va qayta ishlash markazi, kampus voqealari eʼlonlar taxtasi va kompyuter laboratoriyalari mavjud. Talabalarning sevimli qulayliklaridan biri bu asosiy qabulxonadan tashqarida joylashgan doʻkondir.
Truman talabalar yashashi uchun kampusga tegishli ikkita kvartira variantini taklif qiladi: Rendolf va Kempbell. Ushbu turar-joy majmualarining ikkalasi ham aholiga oshxona maydoni bilan taʼminlangan. Kempbell tennis kortlari yonida, Rendolf esa Dobson zalining orqasida joylashgan. „Feyr“ nomli uchinchi turar-joy majmuasi bor edi, lekin u 2018-yilda buzib tashlangan.
Yana bir variant universitet fermasida joylashgan Farm zali. Har yili bu yerda faqat bir nechta talabalar, koʻpincha qishloq xoʻjaligi fanlari boʻyicha mutaxassis yashaydi. Ularning fermadagi ishi ularga foydali tajriba orttirishga yordam beradi, shuningdek, xona va ovqat uchun toʻlashga yordam beradi.
Talabalar tashkilotlari
Barcha talabalar oʻzlarining alohida qiziqishlarini kashf qilishga va ishtirok etish uchun sifatli, birgalikdagi tajribalarni izlashga ruhlantirib kelinadi. Truman 250 ga yaqin turli talabalar tashkilotlarini quyidagi sohalarda taklif etadi:
Tashkil etilganidan beri katta eʼtiborni qozongan tashkilot Bulldog talabalar investitsiya fondi boʻlib, unda talabalar tahlilchilari bozordan ustun turish uchun universitet mablagʻlarining bir qismini davlat aksiyalariga (aksiyalariga) investitsiya qiladilar. Tashkilot oxir-oqibat fondning daromadlaridan tushgan mablagʻni Truman talabalari uchun homiylik stipendiyalariga sarflashga umid qilmoqda. 2015-yilda Truman shtati vakili boʻlgan Bulldog Student Investment fondi aʼzolari Sent-Luis CFA Institute Challenge tanlovida beshta raqobatchi universitetlar orasida birinchi oʻrinni qoʻlga kiritdilar va milliy musobaqalarda qatnashishdi.
Yunon hayoti
Talabalar jamoasining taxminan 20 % ijtimoiy yunon tashkilotiga aloqador. Truman oʻn bitta sorority va oʻn olti birodarliklarga mezbonlik qiladi.
Qardoshlararo kengash (IFC)IFC kampusdagi 12 erkaklar ijtimoiy birodarliklarini boshqaradi:
Milliy Pan-Yelleniya KengashiShuningdek, „Ilohiy toʻqqiz“ Milliy Pan-Yelleniya Kengashining yettita tarixiy qora tanli birodarlik va sororitilar mavjud:
Koʻp madaniyatli
Tashkilotlar jamiyat boʻylab xizmat qiladi, kampusda yetakchilikni taʼminlaydi va talabalar uchun ijtimoiy aloqani yoʻlga qoʻyadi.
Faxriy
Truman, shuningdek, faxriy tashkilotlarning keng tanlovini taklif qiladi. right|thumb|201x201px| Ikkinchisi — almashtirish — Ofeliya Parrish zalining janubi-gʻarbiy burchagidagi saqich daraxti
Armiya ROTC
Armiya zaxiradagi ofitserlarni tayyorlash korpusi (Armiya ROTC) 1969-yilda Trumanda tashkil etilgan. Taxminan 200 ga yaqin Truman talabalari „Bulldog bataloni“ aʼzolari boʻlib, har semestrda harbiy fanlar kurslariga yozilishadi. ROTC dasturini tamomlagan talabalarga qoʻshimcha ravishda harbiy fanlar boʻyicha kichik mutaxassislik beriladi.
Yengil atletika
Truman NCAA II divizionining aʼzosi va Buyuk Koʻllar vodiysi konferensiyasida (GLVC) oʻynaydi va 1912-yilda liga yaratilganidan beri Oʻrta Amerika Kollejlararo Atletika Assotsiatsiyasi (MIAA) aʼzosi boʻlganidan keyin 2013-yilda konferensiyaga qoʻshiladi. GLVC 2016-17-yilgi mavsumgacha kurashga homiylik qilmagani uchun bu jamoa MIAAda qoldi.
Sport boʻlimi 18 ta jamoaga homiylik qiladi, ularning har biri erkaklar va ayollar uchun oʻntadan. Trumanning eng soʻnggi muvaffaqiyatlari qatoriga quyidagilar kiradi: ayollar voleyboli boʻyicha toʻrtta mintaqaviy chempionligi, 2006-yilda erkaklar basketboli boʻyicha mintaqaviy yoʻllanma, beysbol boʻyicha Jahon kolleji seriyasidagi chiqish va erkaklar va ayollar futboli uchun magʻlubiyatsiz muntazam mavsumlar. Suzish boʻyicha ayollar jamoasi 2001 va 2006-yillar oraligʻida NCAA ayollar oʻrtasidagi suzish va shoʻngʻin boʻyicha milliy chempionatlarida ikkinchi divizion uchun ketma-ket oltita milliy chempionlikni qoʻlga kiritdi va 2008-yilda yana shtatdagi raqibi Druri universitetini magʻlub etdi.
Embol
Embol (embolus ← ἔμβολος ἔμβολος „xanjar; qoziq“) — qon oqimida aylanib yuruvchi normal holatlarda qon oqimida topilmaydigan har qanday bogʻlanmagan tomir ichidagi substrat (qattiq, suyuq yoki gazsimon), u paydo boʻlgan joydan yetarlicha boʻlgan masofada arterial va yoki venoz tomirni berkitib qoʻyishi mumkin.
ushbu tushuncha 1848-yilda Rudolf Virchow tomonidan fanga muomalaga kiritilgan.
Geografik bashorat
Geografik bashorat - tabiiy muhit va xududiy i. ch. sistemalarining oʻzgarish yoʻnalishlariga ilmiy asoslangan holda oldindan koʻra bilish. G. b. tadqiqot predmeti yoki jarayonning oʻzgarishi mumkinligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni yigʻish va tahlil qilishdan iborat. Bashorat muddatlari maqsadga qarab 1 sutkadan 15 yilgacha, goho 15 yildan ham koʻp bulishi mumkin. G. b.da umumilmiy (mantiqiy, sistemali, mutaxassislar bahosi va b.) va maxsus geografik (sistemalararo, sistemali, davriylik, landshaft indikatsiyasi, paleogeografik va h. k) usullar keng qullaniladi. G. b. da global (sayyoraviy) miqyosdagi bashoratlashtirish amaliy ahamiyatga ega, chunki inson xoʻjalik faoliyati natijasida turli xil chiqindilar chiqarilayotganligi tufayli havo va suv havzalarining ifloslanish darajasi tobora xavfli boʻlib bormoqda. Havoga koʻplab uglevodorod, oltingugurt, chang va b. kimyoviy chiqindilarning chiqarilishi sababli Yer yuzida havoning oʻrtacha temperaturasi 1890-yildagi 14,5" dan 1980-yil 15,2° gacha oshishiga sabab boʻldi, bu miqsor 2001-yilda 1,2° va 2050-yilda 4° gacha koʻtarilishi bashorat qilinmokda. Bu hol, odatda, dunyo "issiqxona effekt" bilan bogʻliq. Havo temperaturasi ortib borishi qutblardagi muzliklarning erishini tezlashtiradi va Dunyo okeani sathining koʻtarilishiga taʼsir etadi. Havoda uglerodning ortib borishi nam tropik oʻrmonlarning ayovsiz kesilishi, organik yoqilgʻilarning kuplab yoqilishi va avtomobil transporta faoliyati bilan bogʻliq. Ayniqsa, ozon qatlamining yupqalanishi, choʻl zonalarining kengayib borayotganligi, dunyo okeanining ifloslanishini tadqiq qilishda sayyoraviy bashoratning ahamiyati nihoyatda katta. Oʻlka miqyosidagi bashorat natijalari maʼlum hududlar boʻyicha amalga oshiriladi (Oʻrta dengiz, Kaspiy dengizi, Orol dengizi, "ishqorli" yomgʻir muammolari). Mahalliy bashorat ayrim sanoat korxonalari, suv havzalari, shaharlar, vohalar boʻyicha tayyorlanadi. G. b. natijalariga koʻra oldindan tegishli chora-tadbirlarni qoʻllash ehtimol tutilayotgan noxush hodisa va jarayonlarning oldini olish imkonini beradi.
Asomiddin Rafiqov.
Andrey Malaxov
Andrey Nikolayevich Malaxov (1972-yil 11-yanvarda tugʻilgan, Apatiti, Murmansk viloyati) — telejurnalist, shoumen, prodyuser, aktyor, 2007—2019-yillarda „StarHit“ jurnali bosh muharriri, Rossiya davlat gumanitar universiteti jurnalistika kursi oʻqituvchisi. „Rossiya-1“ telekanalida „Privet, Andrey!“(2017-yildan), „Tansi so zvyozdami“ (2020-yildan), „Pesni ot vsey dushi“ (2022-yildan) va „Malaxov“ (2022-yildan) " dasturlari boshlovchisi. Bungacha u Birinchi kanalda 25 yil ishlagan: ITA RGTRK „Ostankino“da (1992—1995), Tong telekanali OAJ direksiyasida (1998-yilgacha—YoAJ) ORT (1995—2001), turli koʻrsatuvlar boshlovchisi va maxsus loyihalar muallifi(2001—2017).
Biografiyasi
1972-yil 11-yanvarda Apatiti shahrida (Murmansk viloyati) tugʻilgan.
U Yevgeniy Rudin (DJ Groove) bilan bir sinfda oʻqigan, maktabni kumush medal bilan tamomlagan. Andrey skripkachilar sinfida  tahsil olgan.
1995-yilda Lomonosov nomidagi Moskva davlat universitetining jurnalistika fakultetini imtiyozli diplom bilan, 2003-yilda — Rossiya davlat gumanitar universiteti (RSUH) yuridik fakultetini imtiyozli diplom bilan tamomlagan.
Bir yarim yil davomida u AQShning Michigan universitetida tahsil oldi. Talabalik davrida u „Moskovskiye novosti“ gazetasining madaniyat boʻlimida amaliyot oʻtagan, „Maksimum“ radiosida „Stil“ dasturining muallifi va boshlovchisi boʻlgan.
2007-yil 22-noyabrdan 2019-yil dekabrigacha u „StarHit“ porloq jurnalining bosh muharriri boʻlgan (jurnalning butun faoliyati davomida).
Malaxov Rossiya davlat gumanitar universitetida jurnalistika asoslaridan dars bergan. MIRBIS Birinchi Media Akademiyasi oʻqituvchisi.
2017-yil sentyabr oyida teleloyihalarni ishlab chiqaruvchi „TV Hit“ kompaniyasiga asos solgan. U telekompaniyaning bosh prodyuseri lavozimini egalladi va telekompaniya Aleksandr Novikovani boshqargan. Telekompaniya tomonidan eʼlon qilingan loyihalar orasida 2021-yil yanvar oyida „Rossiya-1“ kanalida „Smotret do konsa“ koʻngilochar shousi premyerasi boʻlgan.
Oilasi
Otasi Nikolay Dmitriyevich Malaxov (1946 yoki 1947-yil — 2006-yil 22-mart), geofizik (Kola yarim orolining qoldiqlarini oʻrganish uchun Apatiti shahriga yuborilgan) , muhandis, qurilish kompaniyasida ishlagan soʻnggi yillarda 59 yoshida yurak ogʻir xastaligidan vafot etgan. Onasi Lyudmila Nikolayevna Malaxova (1941-yilda tugʻilgan), bolalar bogʻchasi oʻqituvchisi edi.
2011-yildan beri rafiqasi — Natalya Shkulyova (1980-yil 31-mayda tugʻilgan ), Elle jurnalining rus tilidagi nashri, jurnalist va gazeta va jurnallar noshiri Viktor Shkulevning qizi. Toʻy Parijdagi Versal saroyida boʻlib oʻtdi. Oʻgʻli Aleksandr (2017-yil 16-noyabrda tugʻilgan).
Malaxov Filipp Kirkorovning farzandlari Alla Viktoriyaning (2012-yil 8-apre-dan ) va Martina-Kristina (2013-yil 9-iyundan beri) choʻqintirgan otasi.
Andrey Malaxovning uzoq qarindoshlari otasi tomonidan Sudan, Yaman, Saudiya Arabistoni, Ozarbayjon va Dogʻistonda, onasi tomonidan esa Rossiya, AQSh, Meksika va Braziliyada yashaydilar.
Televideniye
= „Ostankino“ / „ORT“ / „Birinchi kanal“ (1992-2017) = 1992-yildan beri u „voskresenye s Sergeyem Alekseyevim“ dasturi uchun hikoyalar tayyorladi, „Pagoda na planete“ boʻlimi uchun mualliflik matnlarini yozdi.
1995-yildan beri u „Telemorning“ dasturining xalqaro axborot muharriri, „Stil“ rukni muallifi va boshlovchisi.
1996-yildan 2001-yilgacha—„Dobroye utro“ dasturining maxsus muxbiri va boshlovchisi boʻlgan(1997-yil yanvargacha—„Telemorning“).
2001-yil 23-iyuldan 2004-yil 2-iyulgacha „Bolshaya stirka“ dasturining boshlovchisi boʻlgan.
2004-yil 13-sentyabrdan 2005-yil 29-iyulgacha „Pyat vecherov“ tok-shousining boshlovchisi boʻlgan.
2006-yil 10-apreldan 2006-yil maygacha—„Malaxov + Malaxov“ xalq tabobati haqidagi telekoʻrsatuvning boshlovchisi uning familiyasi, tabib Gennadiy Malaxov bilan birlashdi.
2006-yil 30-sentyabrdan 2007-yil 10-iyungacha u „Zolotoy grammafon“ni noaniq eslatuvchi „Visshaya Liga“ interaktiv musiqa hit-paradiga mezbonlik qildi.
2007-yil sentyabr oyida u qoʻshiqchi va teleboshlovchi Anna Sedokova bilan birga „Pyat Zvyozd“ festivalining ikkinchi tanlov kunining boshlovchisi edi.
2009-yil may oyida u Moskvada „Yevrovideniya“ yarim finalida model Natalya Vodianova bilan birgalikda mezbonlik qildi, shuningdek, „Yevrovideniya“ ochilish marosimida qoʻshiqchi Alsu bilan birgalikda mezbonlik qildi. Malaxov ingliz tilini bilish darajasi bilan xorijiy jurnalistlarning salbiy munosabatiga sabab boʻldi.
2010-yil 24-iyuldan 2012-yil 3-iyulgacha „Detektor lji“ telekoʻrsatuvining boshlovchisi boʻlgan.
U „Minuta slavi“ (2010-yil 25-dekabrda efirga uzatilgan) gala-konserti haqida fikr bildirdi, bir nechta bayram va tematik konsertlarning boshlovchisi boʻlib, ularni tayyorlashda „Birinchi kanal“ ishtirok etdi.
2012-yil 1-sentyabrdan 2017-yil 1-iyulgacha u „Andrey Malaxov bilan bugungi kecha“ tok-shousining boshlovchisi boʻlgan.
2015-yil 4-apreldan 2016-yil 14-fevralgacha—„Baraxolka“ tarixi haqidagi dasturning boshlovchisi boʻlgan.
2017-yil 7-avgustda Elle nashri Malaxov „dekretniy otpusk“ga ketayotgani uchun „Pust govoryat“ ni tark etayotgani haqida xabar berdi, chunki nashrga koʻra, Malaxovning rafiqasi (u ham jurnalning bosh muharriri) Natalya Shkuleva homilador. Shu kuni "RIA Novosti' agentligi Andrey Malaxov „Birinchi kanal“dan isteʼfoga chiqish toʻgʻrisida ariza yozgani haqida xabar berdi.
18-avgust kuni „Birinchi kanal“ matbuot xizmati „Segodnya vecherom“ dasturi yangilanishini eʼlon qildi, aslida Andrey Malaxovning kanaldan ketishini tasdiqladi. Dastur boshlovchilari Maksim Galkin va Yuliya Menshova edi.
„Birinchi kanal“da ishlagan Andrey Malaxovning daromadi oyiga 50 ming dollarni tashkil etdi, u „Rossiya-1“ telekanalida xuddi shunday maosh oladi.
Bir necha oy oʻtgach, „Birinchi kanal“ni tark etish haqida gapirar ekan, Malaxovning oʻzi, kanal rahbariyati mashhur boʻlganidan keyin ham uni „nafaqat qanday qilishni biladigan odam“ emas, balki „kofe beradigan bola“ sifatida koʻrishda davom etishini aytdi. Boshqa biror narsa qiling, balki kanal uchun oltin tuxum qoʻying ", bu ishning oʻzgarishiga sabab boʻldi.
VGTRK / „Rossiya-1“ (2017-yildan beri)
2017-yil 16-avgust kuni „RIA Novosti“ Andrey Malaxov „Rossiya-1“ telekanalida VGTRKga koʻchib oʻtayotgani va u yerda pravoslav telekanaliga oʻtgani sababli shartnomasi tugaydigan Boris Korchevnikov oʻrniga jonli „Spas“ tok- shouni olib borishi haqida xabar berdi. Bundan tashqari, „RIA Novosti“ manbasiga koʻra, Malaxov nafaqat mezbon, balki bir qator loyihalarning hammuallifi ham boʻladi. 21-avgust kuni turli ommaviy axborot vositalariga bergan intervyusida Malaxov Butunrossiya davlat teleradiokompaniyasiga oʻtishni tasdiqladi va u nafaqat „Andrey Malaxov. Primoy efir“ dasturining boshlovchisi, balki uning prodyuseri boʻlishini aytdi.
2017-yil 25-avgustda Andrey Malaxov bilan „Primoy efir“ koʻrsatuvining birinchi qismi boʻlib oʻtdi. Ikkinchisi dasturga oʻzidan oldingi Boris Korchevnikovni taklif qildi, eshittirish mavzusi ikki boshlovchi—oʻtmish va kelajak oʻrtasidagi „ochiq suhbat“ edi. Tok-shou 5 yil davomida 2022-yil fevral oyining oxirigacha davom etdi.
2017-yil 22-oktyabrdan 9-dekabrgacha—„Stena“ teleoʻyinining boshlovchisi.
2017-yil noyabr oyida „Birinchi kanal“da Malaxov tomonidan olib borilgan „Segodnya vecherom“ shousiga oʻxshash shanba dasturi ishlab chiqarish uchun tayyorlanayotgani maʼlum boʻldi. U „Privet, Andrey!“, uning premyerasi 2017-yil 16-dekabrda boʻlib oʻtdi.
2018-yilgi Yangi yil arafasidan boshlab Malaxov „Golubogo ogonka na Shabolovke“ mezbonlaridan biri boʻldi.
2018-yil 30-sentyabrda Malaxov va uning rafiqasi Natalya Shkulyova Timur Kizyakov bilan „Kogda vsye dome“ dasturining qahramonlari boʻlishdi, u xuddi shunday oʻtishni („Birinchi kanal“dan „Rossiya-1“ga) deyarli bir vaqtning oʻzida Andrey Malaxov bilan amalga oshirdi. Biroq, suhbat Malaxovning teleboshlovchi sifatidagi faoliyati haqida emas, balki uning oilaviy hayoti haqida edi.
Mariya Sittel, Yelena Kirik va Vasiliy Golovanov bilan birgalikda u „Rossiya-1“ va „NewsOne“ telekanallari tomonidan tashkil etilgan va 12-iyulga belgilangan „Nado pogovirit“ telekonferensiyasi boshlovchisi sifatida eʼlon qilindi. Loyiha rasmiy idoralar va Ukrainaning aksariyat siyosatchilari va jamoatchiligining tanqidiga sabab boʻldi (ular bu telekonferensiyani Ukrainaning janubi-sharqi elektoratini „Opozitsionnaya platforma—Za jizn“ partiyasi foydasiga yoʻnaltirishga urinish deb atashdi. Viktor Medvedchuk, „NewsOne“ning haqiqiy egasi), shu jumladan prezident Vladimir Zelenskiy ning ham (u buni „ saylov oldidan arzon, ammo xavfli piar“ deb atagan). Eʼlon qilingan kundan bir kun oʻtib, „NewsOne“ telekonferensiyani „katta axborot hujumlari“ va oʻziga va xodimlariga tahdidlar tufayli bekor qilganini eʼlon qildi. 12-iyul kuni koʻrsatuv faqat Rossiya tomoni tomonidan efirga uzatildi: uning koʻp qismi sovet oʻtmishi haqidagi hikoyalarga bagʻishlangan boʻlib, Rossiya va Ukraina oʻrtasidagi „doʻstlik“ ni tiklashga chaqiradi, ular oʻrtasidagi munosabatlardagi salbiy tomonlarni eslatib oʻtmaydi (mamlakatlarQrimdagi voqealar, Donbass, Rossiyada joylashgan Ukraina siyosiy mahbuslari). Ertasi kuni Malaxov „Mirotvorets“ saytining maʼlumotlar bazasiga „Rossiyaning axborot va tashviqot provokatsiyasida ongli ishtiroki“ uchun kiritildi.
2020-yil 5-apreldan—„Tansi so zvyozdami“ shou boshlovchisi. 2022-yil 27-martdan boshlab „Pesni ot vsey dushi“ musiqiy koʻngilochar shousining boshlovchisi va prodyuseri boʻldi.
Boshqa telekanallarda
2007-yilda Tina Kandelaki bilan birgalikda „STS“ -da „Xoroshiye pesni“ konsert dasturining bir nashrini oʻtkazdi (efir 20-yanvarda boʻlib oʻtdi).
2008-yilda Anna Sedokova bilan birgalikda u Ukraina televideniyesida „Telezvyozda-Superzvyozda“ („Ukraina“ telekanali) shousini olib bordi.
2009-yildan 2010-yilgacha Malaxov „STS“da „Infomaniya“ dasturining sharhlovchisi boʻlgan.
2012-yil may-iyun oylarida u Andrey Palchevskiy bilan birgalikda „Inter“ telekanalida „Pro jittya“ tok-shousining („Pust govoryat“ ning ukrainacha analogi) birinchi epizodlarini olib bordi.
Andrey Malaxov—dastur relizlarining qahramoni va mehmoni:
Filmografiyasi
U Natasha Korolevaning „Sireneviy ray“ va Anna Sedokovaning „Privikayu“ kliplarida rol oʻynagan.
Tanqid
2011-yil 24-mart kuni „Pust govoryat“ dasturida nogiron bolalar uchun maktab-internat maʼmuriyati va koʻngillilar tashkilotlari oʻrtasidagi mojaro haqida soʻz bordi. Ozodlikka chiqqach, dasturda bolalar tomonida soʻzlagan huquq himoyachilari Konstantin Ernstga Andrey Malaxovga qarshi norozilik bildirgan ochiq xat yoʻlladi. Taqdimotchi oʻzi uchun piar yaratish va bolalar muammosidan koʻproq pul ishlashga urinishda ayblangan. Xat bir qator taniqli oʻqituvchilar tomonidan imzolangan. Maktubdan iqtibos:Ozodlik radiosi jurnalisti Elena Rikovseva Andrey Malaxov haqida shunday deydi:Xuddi shunday fikr „Izvestiya“ gazetasining 2005-yil 21-noyabrdagi sahifalarida ham keltirilgan.
2012-yil 10-sentyabrda „Pust govoryat“ dasturi namoyish etildi, uning qahramoni shoir Ilya Reznik edi. U transferga kela olmadi, lekin Malaxov unga hamma narsa muammosiz va janjalsiz oʻtishini vaʼda qildi. Dasturda Reznik bir necha bor yomon ishlarda ayblangan, koʻpincha dalilsiz. Natijada, dasturni tomosha qilgandan soʻng, Reznik yurak xurujiga uchradi. Malaxov uni simulyatsiyada asossiz aybladi. Reznikning advokati dasturga qarshi daʼvo qoʻzgʻatilishini aytdi.
Yalpi ichki mahsulot deflyatori
Yalpi ichki mahsulot deflyatori — joriy davrda ishlab chiqarilgan mahsulot birligi bahosining bazis davrida ishlab chiqarilgan mahsulot birligi bahosiga nisbatan qanday darajada oʻzgarganligini bildiradi.
Aftershok
Seysmologiyada aftershok (aftershock) — zilziladan keyin sodir boʻladigan seysmik tebranishlar. Aftershokning kuchi asosiy zilziladan kichikroq boʻladi. Vaqt oʻtishi bilan ularning soni va hajmi kamayadi. Namoyon boʻlish muddati bir necha oy davom etishi mumkin. Kuchli zilzilalar ehtimoli asosiy zarbadan keyingi dastlabki soatlarda ayniqsa yuqori. Koʻpgina holatlar maʼlumki, asosiy zarbadan zarar koʻrgan binolar takroriy, kamroq kuchli zarbalar paytida aniq qulab tushdi. Aftershoklar qutqaruv ishlariga xavf tug‘diradi.
Oqil Salimov
Oqil Umrzoqovich Salimov (1928-yil 24-dekabr, Toshkent, OʻzSSR, SSSR) — texnika sohasidagi olim, davlat arbobi. Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1978), Oʻzbekiston Respublikasi Qishloq xoʻjaligi Fanlari Akademiyasi akademik (1990), texnika fanlari doktori (1978), professor (1978).
Mehnat faoliyati
Ilmiy ishlari avtomobilsozlikka doir. S. tadqiqotlari avtomobil dvigatelining quvvatini oshirib borish, yuqori foydalanish koeffitsiyentiga ega boʻlgan yangi generatorni ishlab chiqish, mashina detallarining koʻp yilga chidamliligini oshirish va boshqalarda muxim rol oʻynadi. Oʻzbekistonda oliy taʼlim tizimini rivojlantirishga taʼlim muassasalarining moddiy-texnika bazasini mustaxkamlashga malakali kadrlar yetishtirishga S. muayyan qissa qoʻshdi. S. „Doʻstlik“ (1996), „El-yurt hurmati“ (1999) ordenlari bilan mukofotlangan.
USS Stevens (DD-479)
Tarix
USS Stevens (DD-479) kontr- admiral Tomas X. Stivens (1819 – 1896) va uning otasi kapitan Tomas Holdup Stivens (1795 – 1841) sharafiga nomlangan. U 1941-yil 30-dekabrda Charleston harbiy-dengiz floti hovlisida dafn etilgan; 1942-yil 24-iyunda ishga tushirilgan, Mrs. Roland Kerten va xonim. Frederik Stivens Xiks; va 1943 yil 1 fevralda Charleston floti hovlisida foydalanishga topshirilgan ekan.
Geografik zonallik
Geografik zonallik - Yer geografik (landshaft) qobigʻining differensiatsiya qonuniyati. G. z. turli landshaft tiplarining qutbdan ekvatorga tomon almashinib, turli geografik mintaqalar, geografik zonalar va zonachalar hosil boʻlishida oʻz aksini topgan (qarang Tabiiy geografik zonalar). Ular birinchi navbatda geografik kenglikka bogʻliq ravishda Yer yuzasiga tushayotgan quyoshning nurli energiyasi miqdorining oʻzgarishiga bogʻliq. G. z. iqlimiy, gidrologik, geokimyoviy va geomorfologik jarayonlarga, tuproq va oʻsimlik qoplamiga va hayvonot dunyosiga, qisman choʻkindi jinslar hosil boʻlishi kabi koʻpchilik komponentlar va tabiiy-hududiy majmualarga xos. Ekvatordan qutblarga tushayotgan quyosh nurlari burchagining kamayishi kenglik radiatsion mintaqalarni — issiq mintaqa, 2 moʻʼtadil va 2 sovuq mintaqani vujudga keltiradi. Har bir geografik mintaqa va sektorga zonalar toʻplami va ularning izchilligi xos. G. z.ning yirik tabiiy majmualari asosiy differensiatsiyasi qonuniyat sifatida dastlab 1898-yil V. V. Dokuchayev tomonidan aniqlandi.
Abdul Kader Kardaghli
Abdul Kadir Kardaghli (1961-yil 1-yanvarda tugʻilgan) — Suriya terma jamoasi safida 1984 -yilda Singapurda va 1988-yilda Qatarda boʻlib oʻtgan Osiyo Kubogida oʻynagan suriyalik sobiq yarim himoyachi. U xalq orasida "Malik" deb atalgan.
Geografik atlas
Geografik atlas - geografik haritalarning umumiy dastur asosida albom shaklida tayyorlanadigan sistemali toʻplami. G. a.ning dastlabki tuplami mil. 2-asrda Klavdiy Ptolemey tomonidan yaratilgan. Xorazmiy boshchiligida olimlar Yer meridiani yoyini oʻlchaganlar, xalifa Maʼmun (813— 833)ning koʻrsatmasiga binoan bir kricha haritalar (mas, "Dunyo haritasi") tuzilgan. 10-asrda arab geograflari al-Istaxriy va Ibn Havqal tomonidan yaratilgan 21 haritadan iborat "Islom atlasi" deb ataluvchi tuplamda musulmon olami tasvirlangan. G. a.lar 15-asr oxiridan, Buyuk geografik kashfiyotlar Yer haqidagi tasavvurlarini kengaytirib, mustamlakachilik natijasida savdo va dengizda suzish ravnaq topgandan keyin geografik haritalarga katta ehtiyoj tugʻilgach, keng tarqala boshladi. Atlas haritagrafiyasining rivojlanishiga flamand Avraam Orteliy (1527—98), Gerard Merkator (1512—94) va b. salmoqli hissa qoʻshgan. "Atlas" termini dastlab 1595-yil geografik haritalar toʻplamiga nisbatan ishlatilgan. Termin Liviyaning afsonaviy podshohi Atlas nomidan olingan, keyinchalik bu nom ommalashib ketgan. 16-asr oxirida birinchi marta atlaslar maxsus vazifani bajarish uchun nashr etilgan (mas, L. Vagenerning 2 jildli dengiz navigatsiya haritalari toʻplami, 1584—85). Usha vaqtdan koʻp jildli katta bichimli G. a.lar nashr qilina boshlandi. G. a.lar tuzish 17-asrda Niderlandiyada rivoj topdi. Semyon Remezov 1701-yil tuzgan "Sibir chizma kitobi"ni ruslar birinchi rus G. a. deb hisoblaydilar. 18-asrda Parij, Peterburg va Berlin Fanlar akademiyasida G. a.lar tuzish yetakchi urinni egalladi. 19-asrdan mavzuli (tematik) atlaslar paydo boʻldi. Oʻzbekiston hududi tasvirlangan dastlabki haritalarning toʻliq nusxalari 1914-yilda nashr etilgan "Rossiyaning Osiyo qismi atlasi"da berilgan. Hozirgi G. a.larning oʻziga xos xususiyati shundaki, ulardagi haritalar oʻzaro uygʻunlikda boʻlib bir-birini toʻldiradi.
Abdul Kader Kardaghli
Shaxsiy hayot
Uning akasi Ahmad ham futbolchi.
Geografik atlas
G. a.lar gʻoyatda xilma-xil. Qancha hududni qamrashi (dunyo, ayrim mamlakatlar, viloyatlarning atlaslari), mazmuni (umumiy geografik haritalar, mavzuli haritalarning soha atlaslari, mas, geologik, iqlim, qishloq xoʻjaligi atlaslari), vazifasi (ilmiy maʼlumotnomali, Oʻlkashunoslik, oʻquv, turistik, yoʻl atlaslari va h. k.) bilan farq qiladi.
G. a.lar oʻlchami ham har xil: katta atlaslardan (1928-yil nashr etilgan Misr atlasi) choʻntak atlaslarigacha bor. Nashr etilgan muhim G. a.lar orasida Dunyoning katta sovet atlasi (1937—40), Dunyo atlasi (uch jildli, 1954), Dengiz atlasi, Dunyo xalqlari atlasi (1964), Geografik kashfiyotlar tarixi va tadqiqotlari atlasi (1959), Antarktida atlasi (1-jild, 1966), Oksford iqtisodiy atlasi (1965), Yevropada Chexoslovakiya (1935 va 1966), Italiya (1940), Belgiya (1949), Daniya (1949) va b., Afrikada — Misr (1928), Gana (1949), Marokash (1955), Osiyoda — Hindiston (1957, dastlabki nashri), Isroil (1956-64) va b., AQShda Meyer atlaslari (1911), Kanada (1957), Braziliya (1966) atlaslari va b.ning ahamiyati katta. 1963-yil Oʻzbekiston atlasi, 1980—81 yillarda Oʻrta Osiyo respublikalari ichida birinchi boʻlib, oʻzbek va rus tillarida Oʻzbekiston uquv atlasi, 1982—85 yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Geografiya bulimi tomonidan 2 jildli Oʻzbekiston Respublikasi ilmiy maʼlumotnomali atlasi nashr qilindi. Atlasning 1-jildida Oʻzbekistonning tabiiy sharoiti va resurelari (geol.si, iqpimi, suv resurelari, tuprogʻi, usimlik va hayvonot dunyosi) aks ettirilgan. Birinchi marta ekologiyaga oid, bashorat qilish va baholash haritalari berildi. Atlasning 2-jildida aholi, sanoat, qishloq xoʻjaligi, transport, oʻrta va oliy taʼlim, sogʻliqni saklash, rekreatsiya, madaniyat va har bir iqtisodiy geografik rayon va b. haritalar oʻz aksini topgan. Toshkent sh.ning 2000 yillik yubileyiga 1983-yil Toshkent G. a. yaratildi. 1984-yil Oʻzbekiston Yer tuzish loyiha instituti tomonidan Oʻzbekiston Agrosanoat kompleksi albomi nashr etildi. Oʻzbekistonning paxtachilik (1985), tibbiyot-geografik (1987) atlaslari tuzildi. 1999-yil oʻzbek va rus tillarida oʻquvchilar uchun Oʻzbekiston Respublikasining geografik atlasi nashr etildi.
Ld.:Salishev K. A., Geograficheskiye atlasi (Itogi nauki. Kartograficheskiy sb., 1-3, M., 1964-68); Mirzaliyev T., Muxitdinov Sh. M., Bazarbayev A., Atlasnoye kartografirovaniye v Oʻzbekistane, T., 1990.
Turgʻunboy Mirzaliyev.
Hasan Bahromov
Hasan Bahromov — 1907-yili tug‘ilgan, Kogon rayoni Kattaqo‘rg‘on qishlog‘idan, sobiq quloq, hibsga olingunga qadar kolxozda ishlagan. U ham yuqoridagicha ayblangan.
Zargartepa 2
Zargartepa 2 — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: XI—XII asrlar. Buxoro viloyatining Buxoro tumanida joylashgan. Obyekt manzili: Jingon qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari  milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Filippindagi shaharlar
Shahar (filip. lungsod/siyudad) — Filippindagi mahalliy hokimiyat boʻlinmalaridan biri. Filippinning barcha shaharlari nizomlangan shaharlardir (filipincha: nakakartang lungsod), ularning korporativ va maʼmuriy tuzilmalar sifatida mavjudligi ularning maʼmuriy tuzilmasi va vakolatlarini belgilaydigan 1991-yildagi Mahalliy boshqaruv kodeksiga qoʻshimcha ravishda oʻzlarining maxsus munitsipal ustavlari bilan tartibga solinadi. 2019-yil 7-sentabr holatiga koʻra, 146 ta shahar mavjud.
Har bir shaharga berilgan vakolatlardagi farqlarga qaramay, maqomidan qatʼi nazar, barcha shaharlarga oddiy munitsipalitetlarga nisbatan ichki daromad taqsimotining (IRA) koʻproq ulushi beriladi, shuningdek, odatda oddiy munitsipalitetlarga qaraganda koʻproq avtonom hisoblanadi.
Hukumat
Shahar mahalliy hokimiyatini xalq ovozi bilan saylangan mer boshqaradi. Vitse-mer shaharning qonun chiqaruvchi organi boʻlib xizmat qiluvchi Sangguniang Panlungsod (shahar kengashi) raislik qiluvchi xodimi sifatida faoliyat olib boradi. Oʻz nizomlarini olgandan soʻng, shaharlar oʻz saylovchilariga yaxshiroq xizmat koʻrsatish uchun toʻliq ijroiya boʻlimlarini qabul qiladi. Baʼzi boʻlimlar shahar ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda alohida-alohida tashkil etiladi.
Boʻlimlar
Shaharlar, munitsipalitetlar kabi, barangaylardan (Brgy) iborat boʻlib, ular shahar mahallalaridan (masalan, Barangay 9, Laoagdagi Santa-Anjela), qishloq jamoalarigacha (masalan, Puerto- Prinsesadagi Barangay Ivaxig) boʻlishi mumkin. Barangaylar baʼzan rasman belgilangan maʼmuriy (geografik) tumanlarga birlashtiriladi. Bunga Manila (16 ta tuman), Davao (11 ta tuman), Iloilo (7 ta tuman) va Samal (3 ta tuman: Babak, Kaputian va Penyaplata) shaharlari misol boʻla oladi. Kalookan, Manila va Pasay kabi baʼzi shaharlar hatto tuman va barangay darajalari oʻrtasida zona deb ataladigan oraliq formaga ega. Biroq, geografik tumanlar va zonalar siyosiy birliklar hisoblanmaydi, bu shaharga xos maʼmuriy darajalarda saylangan shahar hukumati amaldorlari boʻlmagan hududni qamrab oladi. Aksincha, ular faqat shaharni rejalashtirish, statistika yigʻish va boshqa maʼmuriy ishlarni oson va qulayroq qilish uchun xizmat qiladi.
Daromadlar tasnifi
Shaharlar avvalgi toʻrt kalendar yiliga asoslangan shaharning oʻrtacha yillik daromadiga koʻra tasniflanadi. 2008-yil 28-iyuldan boshlab, shaharlarning daromad sinflari uchun chegaralar:
Huquqiy tasnif
1991-yildagi Mahalliy boshqaruv kodeksi (7160-sonli Respublika qonuni ) barcha shaharlarni quyidagi uchta huquqiy toifadan biriga mansub holda saralaydi:
Mustaqil shaharlar
Hozirda ikkita toifadagi faqat toʻrtta mustaqil shahar mavjud boʻlib, ular hali ham viloyat mansabdor shaxslari (gubernator, vitse-gubernator va Sangguniang Panlalawigan aʼzolari) saylovlarida qatnashishi mumkin:
Kotabato, Ormok, Santyago shaharlari, shuningdek, boshqa barcha yuqori urbanizatsiyalashgan shaharlar, jumladan, kelajakda konvertatsiya qilinadigan yoki yaratilishi kerak boʻlgan shaharlarning roʻyxatga olingan saylovchilari viloyat saylovlarida qatnasha olmaydi.
Baʼzi mustaqil shaharlarning viloyat saylovlarida ovoz berish huquqiga qoʻshimcha ravishda, bir nechta boshqa holatlar viloyatlardan mustaqil shaharlarning toʻliq avtonomiyasi bilan bogʻliq chalkashliklarga sabab boʻladi:
Komponent shahar, oddiy munitsipalitetga nisbatan baʼzi masalalarda nisbiy avtonomiyaga ega boʻlsa-da, hali ham viloyatning bir qismi hisoblanadi. Biroq, chalkashlikning bir nechta manbalari mavjud:
Shahar holatini oʻzgartirish
Yillar davomida umumiy taʼsirga ega boʻlgan va shaharga xos boʻlgan qonunlarning qabul qilinishi natijasida viloyat saylovlarida qatnashish huquqiga ega boʻlgan shahar maqomida oʻzgarishlar sodir boʻlgan.
Adam Karabec
Adam Karabec (2003-yil, 2-iyulda tugʻilgan) — chexiyalik futbolchi, hozirda Praganing Sparta klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi. U The Guardian jurnalining 2020-yil uchun „Next Generation (Keyingi avlod)“ roʻyxatiga kiritilgan.
Klubdagi faoliyati
Olti yoshida qoʻshilgan Bohemians 1905 yoshlar akademiyasida uzoq davom etgan mashgʻulotdan soʻng, 2016-yilda Karabec Praganing Sparta Prague klubiga oʻtdi va Letenštining yoshlar tarkibidan oʻtishni boshladi. 2019-20-yilgi mavsum boshida Karabec bor-yoʻgʻi 16 yoshda boʻlishiga qaramay, Spartaning 19 yoshgacha boʻlganlar jamoasi aʼzosi edi: 2019-yilning sentyabr oyida u milliy uchinchi divizionning mintaqaviy guruhida oʻrinbosarlar jamoasida oʻynay boshladi.
Oʻsha paytdagi bosh murabbiy Vaclav Jilekni hayratda qoldirib, asosiy jamoaga chaqiruv olish uchun yarim himoyachiga besh oydan kamroq vaqt kerak boʻldi. Keyinchalik Karabec professional debyutini 2020-yil, 23-fevralda o‘tkazdi va Sigma Olomucga qarshi o‘yinning 88-daqiqasida David Moberg Karlsson o‘rniga maydonga tushdi. Zaxira sifatida yana uchta oʻyinni toʻplagan va Karvinaga qarshi 1:4 hisobida gʻalaba qozongan birinchi golini urganidan soʻng, u 2020-yil, 10-iyunda Spartaning Opavaga qarshi 2: 0 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinida maydonga tushdi va uning oʻrnini Gerges Mandjeck egalladi oʻyinning 76-daqiqasida.
Xalqaro faoliyati
2020-yil sentyabr oyida Chexiya safida bir necha darajali yoshlar terma jamoasi aʼzosi boʻlgan Karabec birinchi marta 21 yoshgacha boʻlganlar va kattalar terma jamoalari tomonidan chaqiruv oldi.
2020-yil, 2-sentyabrda u sobiq tarkibdagi debyutini San-Marinoga qarshi o‘tkazdi va Vatslav Drchalning birinchi o‘yinida assistentlik qildi (o‘yin 6:0 hisobidagi g‘alaba bilan yakunlangan); Oradan roppa-rosa bir hafta oʻtgach, u UEFA Millatlar ligasining Shotlandiyaga qarshi oʻyinida zaxira oʻrindigʻida maydonga tushdi.
Individual
Mukofotlar
Abışabad
Abışabad (shuningdek, Abyshabad, Abushabad va Abush-Abad) — Ozarbayjonning Jalilabad tumanidagi qishloq va munitsipalitet. 1,124 kishi istiqomat qiladi.
Geografik landshaft
Geografik landshaft - Yer geografik qobigʻining tabiiy taraqqiyot davomida vujudga kelgan va oʻz tabiati bilan boshqa joylardan farq qiladigan qismi. Keng maʼnoda geografik yoki tabiiy hududiy majmua (mas, tayga zonasi, shu zonaning ayrim provinsiyasi yoki rni, botqoqlik hudud va h. k.); baʼzan G. l. terminiga tipologik maʼno ham beriladi (tayga landshaf-ti, botqoklik landshafti deganda oʻz tabiatiga koʻra oʻxshash, lekin bir-biridan uzoqda boʻlgan joylar tushuniladi). Tor maʼnoda G. l. kelib chiqishi va taraqqiyot tarixiga koʻra bir xil, geologik fundamenta bir butun, relyefi bir tipda, iqlimi umumiy, gidrotermik sharoiti, tuproqlari, biotsenozlari oʻxshash boʻlgan muayyan hudud. Shu maʼnoda G. l. tabiiy geografik rayonlashtirish kategoriyalaridan biri. Landshaftlar haqidagi taʼlimotni rivojlantirishga L. S. Berg salmoqli hissa qoʻshgan G. l.ni oʻrganish katta amaliy ahamiyatga ega, chunki kishilik jamiyatining xoʻjalik faoliyati umuman geografik muhitda emas, balki muayyan G. l.da oʻtadi (qarang Madaniy landshaft). Har bir G. l.ning tuzilishini moddalar va energiya almashinishi jarayonlari aniqlaydi.
Shoppen
right|thumb| Shoppen hajmiga ega Pfalz stakanlari Shoppen avvaliga Janubiy Germaniyada, soʻngra Germaniya, Shveysariya va Fransiyaning bir qator boshqa mintaqalarida suyuqliklar (shu jumladan ichimliklar) va sochiluvchan mahsulotlarning qadimiy oʻlchovidir. Ilk davrda nemischa „Schoppen“ soʻzi „krujka“ degan maʼnoni anglatgan. Shoppenning maʼnosi muayyan mintaqa va tarixiy davrga qarab sezilarli darajada farq qilishi mumkin. Ayni vaqtda u rasmiy oʻlchov emas, biroq Germaniyaning bir qator mintaqalarida ushbu soʻz kundalik hayotda qoʻllanilishda davom etib kelmoqda (haligacha turli hajmlarni anglatadi; koʻpincha Pfalzda qoʻllaniladi). Germaniya va Avstriyadagi doʻstlar yoki hamkasblarning bir qadah pivo yoki sharob ustida tushlikdan oldigi norasmiy uchrashuvlari Frühschoppen, deb ataladi.
Pax Romana
thumb|400x400px| Avgust davridagi Rim imperiyasining chegarasi. Sariq rang respublikaning mil.avv. 31-yildagi chegarasini bildiradi, yashil rang Avgust hukmronligi davrida bosib olingan hududlarni, pushti joylar esa boshqa davlatlarini ifodalaydi. Pax Romana (lotincha "Rim tinchligi") - Rim tarixining taxminan 200 yillik davri boʻlib, u kuchaygan va barqaror Rim imperializmi davrida nisbatan tinchlik va tartib, farovon barqarorlik davri va Rimning oltin davri sifatida belgilanadi. Bir qator qoʻzgʻolon va urushlar, Parfiya bilan davom etgan raqobatga qaramay, gegemon hokimiyat va mintaqaviy kengayish kuzatildi. An'anaga koʻra, u miloddan avvalgi 27-yilda Rim prinsipatining asoschisi Sezar Avgust taxtga chiqishidan boshlanib, milodiy 180-yilda " Beshta yaxshi imperator " ning oxirgisi Mark Avreliyning oʻlimi bilan yakunlanadi. Rim respublikasining yakuniy urushi tugashi Avgust tomonidan amalga oshirilganligi sababli, u ba'zan Pax Augusta deb ham ataladi. Taxminan ikki asrlik bu davrda Rim imperiyasi oʻzining eng katta hududiga erishdi va uning aholisi maksimal 70 million kishiga yetdi. Kassius Dioning soʻzlariga koʻra, Kommodning diktatorlik hukmronligi, keyinchalik Besh imperator davri va uchinchi asr inqirozi "oltin shohlikdan temir va zang shohligiga" tushishni belgilab berdi.
Umumiy tavsifi
thumb| [[Freska|Stabiae shahridan dardmand ayolning freskasi. Miloddan avvalgi I asr]] Pax Romana " moʻ'jiza " deyiladi, chunki unga qadar tarixning ma'lum bir davrida bunchalik uzoq yillar davomida tinchlik boʻlmagan. Biroq, Valter Goffart shunday deb yozgan edi: "Kembrij qadimiy tarixining milodiy 70-192-yillari uchun toʻplami "Imperator tinchligi" deb nomlanadi, ammo tinchlik uning sahifalarida topiladigan narsa emas". Artur M. Ekshteynning yozishicha, bu davrni miloddan avvalgi IV-III asrlarda Rim Respublikasida tez-tez sodir boʻlgan urushlardan farqli ravishda koʻrish kerak. Ekshteyn, shuningdek, yangi boshlangan Pax Romana respublika davrida paydo boʻlganligini va uning vaqt oraligʻi geografik mintaqaga qarab oʻzgarganligini ta'kidlaydi: " oʻrta er dengizidagi mashhur "Rim tinchligi" Pax Romana uchun standart sana miloddan avvalgi 31-yildan milodiy 250-yilgacha vaqt oraligʻiga toʻgʻri keladi. Haqiqat shundaki, Rim tinchligi Oʻrta yer dengizining katta hududlarida ancha erta paydo boʻlgan: Sitsiliyada mil.avv. 210-yil, Italiya yarim orolida mil.avv. 200-yil; Padana vodiysida mil.avv. 190-yllarda; Pireney yarim orolida mil.avv. 133-yildan keyin; Shimoliy Afrikada mil.avv. 100-yildan keyin va Yunoniston Sharqida qadimdan.
Pax Romana atamasi haqidagi birinchi maʼlumot eramizning 55-yilida Yosh Seneka tomonidan yozilgan manbada uchraydi. Konsepsiya juda katta ta'sirga ega boʻlib, keyingi asrlarda nazariyalarning mavzusi boʻlib qoldi. Arnaldo Momigliano ta'kidlaganidek, " Pax Romana - targʻibot uchun oddiy formula, ammo tadqiqot uchun qiyin mavzudir".
Miloddan avvalgi 31-yil sentabrda Oktavian (Avgust) Mark Antoniy va Kleopatrani Actium jangida magʻlub etib, Rim imperatori boʻlganida Pax Romana davri boshlangan. U princeps yoki birinchi fuqaro boʻldi. Muvaffaqiyatli bir kishilik boshqaruvning yaxshi pretsedentiga ega boʻlmagan Avgust eng yirik harbiy magnatlarning xuntasini yaratdi va birinchi odam sifatida turdi. Ushbu yetakchi magnatlarni koalitsiyaga birlashtirib, u fuqarolar urushi ehtimolini yoʻq qildi. Fuqarolar urushlari tugaganiga qaramay, Pax Romana darhol amalga oshmagan edi. Chunki janglar Ispaniyada va Alp togʻlarida davom etdi. Shunga qaramay, Avgust Yanus darvozasini (Rimning tinchligidan dalolat beruvchi marosim) uch marta, birinchi marta miloddan avvalgi 29-yilda va yana miloddan avvalgi 25-yilda yopdi. Uchinchi yopilish manbalarda keltirilmagan. Ammo Inez Skott Ryberg (1949) va Gaius Stern (2006) ishonarli tarzda Ara Pacisning ishga tushirilishi bilan uchinchi yopilishni miloddan avvalgi 13-yilga belgilashgan. Miloddan avvalgi 17-yilda Ludi Saeculares davrida Tinchlik kontseptsiyasi e'lon qilingan va miloddan avvalgi 13-yilda Avgust va Agrippa birgalikda viloyatlarni boʻysundirishdan qaytganlarida u e'lon qilingan. Ara Pacisni qurish buyrugʻi, shubhasiz, ushbu e'lonning bir qismi edi.
Avgust 200 yil davomida u yoki bu kuch bilan doimiy urush olib borgan rimliklar uchun tinchlikni maqbul hayot tarziga aylantirish muammosiga duch keldi. Rimliklar tinchlikni urushning yoʻqligi sifatida emas, balki barcha raqiblar magʻlubiyatga uchragan va qarshilik koʻrsatish qobiliyatini yoʻqotgan paytda mavjud boʻlgan kamdan-kam holat deb hisoblashgan. Avgustning maqsadi Rimliklarni urushsiz erishilgan farovon imperiya xavfli urush paytida qoʻlga kiritilgan potensial boylik va hurmatdan koʻra yaxshiroq ekanligiga ishontirish edi. Avgust mohirona targʻibot yoʻli bilan muvaffaqiyatga erishdi. Keyingi imperatorlar uning yoʻl-yoʻrigʻiga rioya qildilar, ba'zida Yanus darvozalarini yopish uchun dabdabali marosimlarni oʻtkazdilar, boshqa tomondan esa Pax ramzi bilan tangalar chiqardilar va Pax Romana afzalliklarini madh etuvchi adabiy asarlarga homiylik qildilar.
Savdoga ta'siri
Pax Romana davrida oʻrta yer dengizidagi Rim savdosi kuchaydi. Rimliklar ipak, qimmatbaho toshlar, oniks va ziravorlar olish uchun Sharqqa suzib borishdi. Rimliklar katta daromad manbalaridan foydalandilar. Rim imperiyasi daromadlari oʻrta yer dengizidagi savdo tufayli oshib bordi.
Rim tomonidan gʻarbiy dunyoning Pax Romanasi asosan Xan sulolasi tomonidan sharqiy dunyoda Pax Sinica bilan zamondosh boʻldi, Yevroosiyo tarixida uzoq masofali sayohat va savdo bu davrlarda sezilarli darajada ragʻbatlantirildi.
Shunga oʻxshash tizimlar
Pax Romana kontseptsiyasining mashhurligi tarixchilar tomonidan oʻrnatilgan, urinilgan yoki mavjud boʻlgan deya da'vo qilingan nisbiy tinchlikning boshqa tizimlarini tavsiflash uchun ushbu atamaning variantlarini yaratishga sabab boʻldi. Ba'zi variantlarga quyidagilar kiradi: • Pax Americana
• Pax Britannica
• Pax Europaea
• Pax Mongolica
• Pax Sinica
• Pax Mafioza Umuman olganda, bu konsepsiya pax imperia, (ba'zan pax imperium deb yoziladi) imperator tinchligi, yoki soʻzma-soʻz gegemon tinchlik degan ma'noni anglatadi. Raymond Aronning ta'kidlashicha, imperiya tinchligi - gegemonlik orqali erishilgan tinchlik ba'zida fuqarolar tinchligiga aylanishi ham mumkin. Misol tariqasida, Germaniya imperiyasining 1871-yildagi imperator tinchligi (uning Saksoniya kabi ichki qismlari ustidan) asta-sekin keyingi Germaniya davlatiga aylanishi uchun zamin yaratib bordi. Ushbu misolga qarama-qarshi holda, Iskandar Zulqarnayn imperiyasining imperator tinchligi yunon shahar davlatlari oʻzlarining siyosiy oʻziga xosligini va eng muhimi, oʻz qurolli kuchlarining hukmronligini saqlab qolganligi sababli tarqalib ketdi. Aronning ta'kidlashicha, Pax Romana davridagi yahudiylar urushi imperatorlik institutlarining mahalliy institutlarga oʻxshashi tufayli ularni yoʻq qilmasligini va bir-birini tiyib turishi keskinlik avj olish manbai boʻlganini eslatdi. Aron shunday xulosa qiladi: “Boshqacha qilib aytganda, imperator tinchligi avvaldan mustaqil boʻlgan siyosiy birliklar yoʻq boʻlib ketgani uchun fuqarolik tinchligiga aylanadi, chunki tinch hududdagi shaxslar oʻzlarini anʼanaviy yoki mahalliy hamjamiyat bilan birlashgandek his qilsalar, davlat koʻproq birlashganini his qiladilar.."
Pax Romana konsepsiyasi juda ta'sirli boʻlgan. Vizantiya imperiyasida va Xristian gʻarbida unga taqlid qilishga urinishlar boʻlgan, u yerda konsepsiya Xudoning Tinchlik va sulhiga aylangan (pax Dei va treuga Dei). Oʻrta asrlarda imperator tinchligining nazariyotchisi Dante Aligeri edi. Dantening ushbu mavzudagi asarlari XX asr boshlarida Uilyam Mitchell Ramsey tomonidan "Imperator tinchligi" kitobida tahlil qilingan;
Oscar kinomukofoti 2022
94-Oscar kinomukofoti (94th Academy Awards, talaffuzi Oskar) — 2021-yil 1-martdan 31-dekabrgacha boʻlgan davrda Los-Anjelesdagi Dolby teatrida 2022-yil 27-martda Akademiya taqdimoti orqali kino sanʼati va fanlari akademiyasi (AMPAS) tomonidan taqdim etilgan tanlovdir. Marosimni Regina Hall, Amy Schumer va Wanda Sykes olib borishdi. Bu 2011-yilda 83-Oscar mukofotini topshirishdan keyin bir nechta boshlovchilar ishtirokidagi birinchi marosim boʻldi.
CODA uchta mukofotni qoʻlga kiritdi, jumladan Eng yaxshi film va internet streaming xizmati tomonidan tarqatilgan birinchi film boʻldi. Dune oltita yetakchi mukofotni qoʻlga kiritdi, The Eyes of Tammy Faye ikkita mukofotga sazovor boʻldi. The Power of the Dog, King Richard, West Side Story, Drive My Car, Encanto, Belfast, No Time to Die, Cruella, The Long Goodbye, The Queen of Basketball, Summer of Soul va The Windshield Wiper bittadan mukofotga sazovor boʻldilar.
16,62 million tomoshabin reytingiga ega boʻlgan marosim oʻtgan-yilgi mukofotlardan koʻra tomoshabinlar soni 63% ga oshdi, biroq umumiy koʻrishlar soni boʻyicha ikkinchi oʻrinni egalladi. Shuningdek, bir qancha bahs-munozaralarga sabab boʻldi, xususan, Will Smith – Kris Rokning shapaloq urishi hodisasi, bunda aktyor Will Smith sahnaga chiqib, Chris Rockning yuziga shapaloq urdi. Smithning rafiqasi Jada Pinkett Smith haqidagi hazil unga yozmagani sabab boʻldi. Voqea marosimning qolgan qismiga katta darajada soya soldi va keng tarqalgan norozilik, sharhlar va munozaralarga sabab boʻldi.
Muvofiqlik va nomzodlar
COVID-19 pandemiyasining kino sanʼatiga taʼsiri davom etayotgani sababli, 93-Oscar mukofotining oʻzgartirilgan muvofiqlik mezonlari (masalan, toʻgʻridan-toʻgʻri raqamli relizlar qoʻshilishi va ushbu filmlar uchun Los-Anjelesdan tashqari shaharlarda munosib teatr tomoshalari uchun moslashuvchanlikni taʼminlash kabi) kuchda qoldi. 93-Oscar mukofoti 2021-yilning-fevral oyi oxirigacha ikki oyga uzaytirilishiga ruxsat berganligi sababli, faqat 2021-yilning 1-martidan 31-dekabriga qadar chiqarilgan filmlar 94-Oscar mukofotida qatnashish huquqiga ega edi.
2020-yil-aprel oyida Akademiya 94-Oscar mukofotining Eng yaxshi film nominatsiyasida 10 nafar nomzod boʻlishini eʼlon qildi; 1984-yilgi Oscar kinomukofotidan beri ovoz berish jarayoni natijalariga koʻra, besh dan oʻntagacha film eng yaxshi film nominatsiyasiga daʼvogarlik qilishi mumkin boʻldi. Eng yaxshi original musiqaga kirish uchun talab qilinadigan original musiqaning minimal miqdori 60% dan 35% gacha pasaytirildi. Eng yaxshi original qoʻshiq uchun taqdim etilgan filmlar beshta qoʻshiqdan iborat boʻldi. Eng yaxshi ovoz uchun nomzodlik jarayoni 10 nomzoddan iborat dastlabki bosqichni joriy qilindi. Bundan tashqari, qisqa roʻyxatlar Eng yaxshi qisqa metrajli animatsion film, Eng yaxshi qisqa metrajli hujjatli film va Eng yaxshi jonli harakatli qisqa metrajli film nominatsiyalari boʻyicha filmlar soni 10 tadan 15 tagacha kengaytirildi.
Ekologik tashabbuslar doirasida reklamalar va boshqa jismoniy mahsulotlarni tarqatishga endi ruxsat berilmaydigan boʻldi; raqamli ekvivalentlar va oqimdan endi foydalanish kerak boʻldi
Nomzodlar
The Power of the Dogfilmi ayol rejissorligida oʻndan ortiq nominatsiyani olgan birinchi film boʻldi, uning rejissori Jane Campion esa birinchi marotaba eng yaxshi rejissor ayol boʻldi. CODA Apple Original Films filmining birinchi filmi, shuningdek, asosiy rollarda kar shtirok etgan birinchi Eng yaxshi film uchun nomzod film boʻldi; aktyorlar tarkibi orasida Troy Kotsur aktyorlik mukofotiga (Ikkinchi plandagi eng yaxshi erkak roli uchun Akademiya mukofoti nominatsiyasida nomzod boʻlgan birinchi kar erkak aktyor boʻldi va ikkinchi kar-soqov aktyor boʻldi). Children of a Lesser God (1986) uchun Eng yaxshi ayol rolini qoʻlga kiritgan "CODA" filmidagi hamkasb Marlee Matlindan keyin aktyorlik mahorati nominatsiyasini oldi.