cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Janubiy Kemachi neftgaz-kondensat koni
Sanoat miqyosidagi neft-gazlilik yuqori yura davrining karbonat yotqiziqlari bilan bogʻliq. 15-R gorizontdan (2186–2308 m chuqurlikda ochilgan) olingan gazning debiti 452—588 ming m’/sutka. Gaz-neft tutash yuza "—2061 m" satxda belgilangan. Uyum massivli, oʻlchami 11,5x4.1 km, balandligi 130 m. Gʻovak-lilik koeffitsiyenti 0,16; gazga toʻyinganlik koeffitsiyenti 0,78. Gaz quruq, metan miqdori 78,96—92,23%, azot kam (5,28%), karbonat kislotali (3,16), kam oltingugurtli (0,03%). Qatlam gazida etan 44 g/m1, propan 15 g/m1, izobutan 3 g/m1, butan 4g/m\ geliy 0,003%’Neft uyumi 15-NR va 15-R gori-zontlari bilan bogʻliq boʻlib, 2309— 2347 m chuqurlikda ochilgan. Uyum mas-sivli, oʻlchami 11,5x3,9 km, balandligi 10,0 m. Suvneft tutash yuzasi "—2071 m" satxda belgilangan. Gʻovaklilik koef-fitsiyenti 0,15, neftga toʻyinganlik — 0,69. Neft zichligi 0,884 g/sm1. Neft bera olishlik koeffitsiyenti — 0,18. Neft oʻrtacha va ogʻir, oltingu-gurtli, smolali, parafinli, benzin fraksiyasi kam. Neft tarkibida (%da); oltingugurt — 1,98, asfaltenlar — 1,77, smola — 9,6, parafin —5,75, benzin fraksiyalari — 8,56.
Kondensatlar oʻrtacha va ogʻir, zichligi 0,774 g/sm1, oltingugurtli, 300° gacha 90—95% fraksiyalar qaynaydi. Ulardan 75% benzin fraksiyalariga toʻgʻri keladi. Benzin fraksiyalarning kerosin fraksiyalarga nisbatan ajralishi 2,5 marotaba koʻp. Kondensatlardagi metan uglevodorodlarining miq-dori 44,4—54,2%. Barqaror kondeneatning gazdagi miqdori 43 g/m1.
Yura davri yotqiziqlaridagi qatlam suvlari xlorid-kaltsiy tipli, metamorflashgan namakoblardan iborat. Suv zichligi 1,07—1,08 g/sm1, mine-rallashganligi 90—100 g/l. Suv tarkibida sanoat miqyosidagi yod (oʻrtacha 54,0 mg/l) va brom (oʻrtacha 400,0 mg/l) uchraydi. Shuningdek, sanoat miqyosida toʻplangan litiy, rubidiy, stronsiy va seziy elementlari mavjud. Janubiy kemachi neftgaz-kondensat koni koni neft va gaz zaxirasiga koʻra oʻrtacha yiriklikdagi konlar toifasiga kiradi.
Kuşkara
Kushkara (Turkmaniston) — Turkiyaning Kastamonu viloyati Kastamonu tuman dagi qishloq.
Kastamonuda 2013-yil 5-iyulda ochilgan aeroport mavjud.
Muratboynu (Kemah)
Muratboynu — Turkiyaning Erzinjon viloyati Kemah tumaniga qarasli qishloq. Aholisi 86 nafar (2022).
Borkheide
Borkheide Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Potsdam-Mittelmark tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,73 km2. 1857 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Borkheidening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Centreville (Maryland)
Centreville AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Queen Anne's County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2952 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 5,4 km2. Shundan 5,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 15 m balandlikda joylashgan.
Geneva (Alabama)
Aholisi
4388 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 112,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 39 km2. Shundan 38,5 km2 quruqlik, 0,5 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 29 m balandlikda joylashgan.
Armanlar
Armanlar (հայեր, oʻzlarini hay deb atashadi) — xalq, Armanistonning asosiy aholisi (3,08 million kishi, 1992). Shuningdek Rossiya Federatsiyasi (532 ming kishi), Gruziya (437 ming kishi), AQSH (700 ming kishi), Fransiya (270 ming kishi), Eron (200 ming kishi), Suriya (170 ming kishi), Togʻli Qorabogʻ (146 ming kishi), Livan va Turkiya (150 ming kishidan) va boshqa mamlakatlarda ham yashaydilar. Umumiy soni — 6,55 mln. kishi. Arman tilida soʻzlashadi. Dindorlari — asosan xristian-miafisiylar.
Aleppodagi armanlar
thumb|left|230px|Aleppodagi armanlar Halab shaharining xristianlari arman qochqinlari kelganda koʻpaygan. (1915-yilgi arman genotsidi). Birinchi arman qochqinlari kelganda (1915-1922) Halab aholisi 1922-yili 156 748-kishi boʻldi, shulardan: musulmonlar 97 600-kishi (62,26 %), xristian-katoliklar — 22 117 (14,11 %), iudaylar — 6 580 (4,20 %), evropaliklar shu vaqtda — 2 652 (1,70 %), Arman qoshqinlari — 20 007 (12,76 %) va boshqalari — 7 792 (4,97 %). Yekіnshі armyan bosqindari 1923 jili keldі. . 1923-1925-yillari shaharga 40 000-arman keldi, Aleppo aholisi 1925-yilining oxirlarida 210 000-kishiga koʻpaydi. Ularning ichida: armanlar 25 %. 1944-yili Aleppo aholisi 325 000-kishi boʻldi, ularning-112 110 (34,5 %) xristianlar (armanlar — 60 200). Aleppo xristianlarining yarmi 1947-yilgacha armanlar boʻldi. Aytish joyizki undan keyin arman repatriatsiyasi davrida armanlarning koʻpchiligi Sovet Armanistoniga koʻchdi (1946-1967).
Milliy asboblari
Arman milliy asboblarining tarixi qadimdan saqlanib hozirgacha etib kelgan. Arman xalq asboblari: Sibizgʻilar, surnay, tara va boshqalari.
Kamerun
Kamerun (ing. Cameroon, frans. Sategoip), Kamerun Respublikasi (ing. Republic of Cameroon, frans. République du Cameroun) — Markaziy Afrikadagi davlat. BMT aʼzosi Gʻarbda Atlantika okeanining Biafra qoʻltigʻi bilan tutash. Maydon 475,4 ming km2, aholisi 28,2 mln. kishi (2023). Poytaxti Yaoundé shahri. Maʼmuriy jihatdan 10 viloyat (province)ra boʻlinadi.
Davlat tuzumi
Kamerun — respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1972-yil 2 iyundan kuchga kirgan, unga 1995-yilda tuzatishlar kiritilgan. Davlat boshligʻi -prezident (1982-yildan Pol Biyya). U umumiy, toʻgʻri va yashirin ovoz berish yoʻli bilan 7 yilga saylanadi. Qonun chiqaruvchi hokimiyat — bir palatali parlament (Milliy majlis). Ijroiya hokimiyatni prezident va hukumat amalga oshiradi.
Tabiati
Kamerun ekvatorial va shimoliy subekvatorial mintaqalarda joylashgan. Yer yuzasi shim.ga tomon pasayib boradigan yassitogʻlik (1500–2000 m). Kamerun markazida Adamaua platosi bor (eng baland joyi 3008 m). Biafra qoʻltigʻi sohilida Kamerun vulkanik massivi (4070 m) ajratib turadigan pasttekislikning kengligi 150 km cha. Qazilma boyliklari: temir rudasi, oltin, boksit, qalay, titan, neft, tabiiy gaz.
Iqlimi janubida ekvatorial, nam iqlim. Oʻrtacha temperatura fevral yoki martda 24— 28°, iyulyo avgustda 22°—24°. Yillikyogʻin ichki hududlarda 1500–2000 mm, sohilda 3000 mm dan ortiq (Kamerun massivining gʻarbiy va janubi-gʻarbiy yon bagʻirlarida — 10000 mm gacha). Kamerunning boshqa qismida iqlim — ekvatorial-mussonli, seryomgʻir, qishi quruq. Oʻrtacha temperaturaa 19°—24°, shimolida 26°—33°. Yillik yogʻin 500 mm gacha. Daryolari koʻp va sersuv, ostonali, gidroenergiyaga boy. Koʻplarida kema qatnay olmaydi. Hududining ʻ/, qismiga yaqini oʻrmon. Janubiydagi qizgʻish-sariq ferralit tuproqda doim yashil oʻrmonlar, sohilda mangra chakalakzorlari bor. Qimmatbaho yogʻoch beradigan daraxtlar (qizil, temir daraxt va b.) koʻp. Shimolidagi qizil-qoʻngʻir va qora tropik tuproklarda savanna oʻsimliklari oʻsadi. Oʻrmonlari daraxtlarda yashaydigan hayvonlar (maymunlar va b.), fil, suv aygʻiri, timsoh, ilon, qushlar va turli hasharotlarga boy. Qoʻtos, karkidon, kiyik, jirafa, arslon, gepard va b. koʻp. Hay-vonlarni saqlab qolish uchun Benue, Bubanjida, Vaza milliy bogʻlari va Bafia, Ja, Duala-Edea, Kampo qoʻriqxonalari barpo etilgan.
Aholisining koʻpchiligi bantu (duala, balundu, basa va boshqa), sharqiy bantoid (bamileke, bamum, tikar va b.) til oilalariga mansub. Rasmiy tillar — fransuz va ingliz tillari. Aholisining 45% qad. diniy eʼtiqodni saqlagan, 35% qismidan ortigʻi xristian (asosan, katolik), 20% sunniy musulmon. Aholining 41 % shaharlarda yashaydi. Yirik shaharlari: Duala, Yaunde, Bafusam, Morva, Garva va boshqa.
Tarixi
20-asr boshlarida Germaniya Kamerunning shimoliy va markaziy qismlariga hukmronlik qila boshladi. Birinchi jahon urushi davrida ingliz-fransuz qoʻshinlari Kamerun hududini Germaniyadan tortib oldi (1916). Sharqiy Kamerun Fransiya, Gʻarbiy Kamerun Buyuk Britaniya nazoratiga oʻtdi. Mahalliy aholining ommaviy tashkiloti — Nigeriya va Kamerun Milliy kengashi (1944) hamda Kamerun xalklari ittifoqi partiyasi rahbarligida Kamerun xalqi mustaqillik uchun kurash boshladi.
Nihoyat, 1960-yil 1 yanvarda Sharqiy Kamerun mustaqilligi eʼlon qilinib, 13 no-yab.dan Kamerun Respublikasi deb yuritila boshladi. 1961-yil 1 oktabrda Gʻarbiy Kamerunning Kamerun Respublikasiga birlashuvi natijasida Kamerun Federativ Respublikasi (KFR) tuzildi. Mamlakat iqtisodiyotini koʻtarish choralari koʻrildi: yagona pul va oʻlchov birligi qabul qilindi; barcha siyosiy partiyalar Kamerun milliy ittifoqiga birlashtirildi. Ittifoqning 1-sʼyezdida KFRni rivojlantirish dasturi qabul qilindi. 1972-yil 20 maydagi referendum natijasida KFR Kamerun Birlashgan Respublikasi deb ataldi. 1984-yil 25 yanvardan boshlab Kamerun Respublikasi deb ataladigan boʻldi. Kamerun — 1960-yildan BMT aʼzosi. Milliy bayrami — 20 may — respublika eʼlon qilingan kun (1972).
Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari
Respublikani himoya qilish harakati, 1991-yilda tuzilgan; Kamerun xalqi demokratik birlashmasi, 1966-yilda asos solingan; Demokratiya va taraqqiyot uchun milliy ittifoq, 1991-yilda tuzilgan; Ijtimoiy demokratik front, 1990-yilda asos solingan; Kamerun xalqlari ittifoqi, 1991-yildan oshkora ishlay boshlagan. Kamerun mehnatkashlari kasaba uyushmasi tashkiloti, 1972-yilda tuzilgan, Afrika kasaba uyushmalari birligi tashkilotiga kiradi.
Sanoati
Kamerunda neft qazib oladigan va uni kayta ishlaydigan, alyuminiy, charmpoyabzal, toʻqimachilik va yogʻochsozlik sanoati korxonalari bor. Qimmatli nav yogʻoch (temir yogʻoch, qizil yogʻoch) eksport qilishda Kamerun dunyoda 6-oʻrinda turadi. Mustaqillik yillarida mamlakat oʻzini oziq-ovqat bilan toʻla taʼminlabgina qolmay, chetga ham sota boshladi. Elektr energiyaning yarmiga yaqini suv kuchi va yarmidan koʻprogʻi yoqilgʻi yordamida hosil qilinadi (yiliga oʻrtacha 2,6 mlrd. kVtsoat ).
Qishloq xoʻjaligining yetakchi tarmogʻi — dehqonchilik. Ekinzorlarning 50% dan koʻprogʻi oziq-ovqat ekinlari, 30% eksportbop ekinlar bilan band. Asosiy oziq-ovqat ekinlari: tariq, oq joʻxori, makkajoʻxori, sholi, maniok, yams, makabo, taro, banan, yer yongʻoq, sabzavot, shakarqamish, dukkaklilar. Kakao, kofe, kauchuk, tamaki, paxta, choy, moyli palma va b. ham yetishtiriladi. Kamerun shimoliy va gʻarbida koʻchmanchi va yarim koʻchmanchi chorvachilik muhim rol oʻynaydi. Qoramol, qoʻy, echki, choʻchqa, parranda boqiladi. Ichki suv havzalari va Biafra qoʻltigʻida turli baliqlar ovlanadi.
Transporti
Mamlakat ichkarisida tashiladigan yuklarning 70% temir yoʻl transportiga toʻgʻri keladi. Temir yoʻlning uzunligi 1175 km, avtomobil yoʻllarining uzunligi — 65 ming km. Asosiy dengiz porti — Duala, daryo porti — Garva, xalqaro aeroportlar — Yaunde, Duala, Garvada.
Kamerun chetga neft, yogʻoch, paxta tolasi, kauchuk, banan, yer yongʻoq, moyli palma mahsulotlari va b. chiqaradi. Chetdan mashina va asbob-uskuna, keng isteʼmol mollari, yoqilgʻi hamda moylash materiallari va b. oladi. Savdo-sotiqdagi asosiy mijozlari: Niderlandiya, Fransiya, AQSH, Kanada, Yaponiya, Germaniya, Ispaniya. Pul birligi — Afrika franki.
Tibbiy xizmati
Kamerunda shifokorlar Yaunde sh.dagi universitet tibbiyot-sanitariya markazida tayyorlanadi.
Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼri-fiy muassasalari
6—12 yoshdagi bolalar uchun majburiy taʼlim joriy qilingan. Taʼlim Sharqiy Kamerunda fransuz, Gʻarbiy Kamerunda ingliz tilida olib boriladi. Bolalarning 85% oʻqishga jalb etilgan. Davlat maktablaridan tashqari xususiy maktablar ham bor. Hunar-texnika taʼlimi boshlangʻich maktab negizida tashkil etilgan. Oliy oʻquv yurtlari: Yaunde universiteti (1962), Oliy politexnika maktabi (1971), Oliy jurnalistika maktabi (1970), Milliy qishloq xoʻjaligi kolleji, Milliy maʼmuriy maktab, Milliy sport instituti, Oliy aloqa maktabi va b. Ilmiy muassasalari: Ilmiy va amaliy tadqiqotlar kengashi (1962), Fan-texnika tadqiqotlari milliy byurosi (1965), Fan rivojiga koʻmaklashish uyushmasi (1972), Afrika tillarini oʻrganish mintaqa ilmiy tadqiqot markazi, Qishloq xoʻjaligi tadqiqot instituti, Demografiya tadqiqotlari instituti, Geogr. milliy instituti, Konchilik-geol. tadqiqotlari byurosi (1959), Paxta instituti va b. Kutubxonalari: Yaundeda milliy arxiv (1952), Yaunde universiteti kutubxonasi, Oliy normal maktab kutubxonasi, Yaundedagi milliy kutubxona, Demografiya tadqiqotlari institutining kutubxonasi va b. Ebolovda Markaziy Kamerun xalqlari sanʼati muzeyi, Bafusamda bamilike sanʼati muzeyi, Fumbanda bamum sanʼati muzeyi bor.
Saint-Just-la-Pendue
Saint-Just-la-Pendue Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Roanne tumani tarkibiga kiradi.
Kamerun
Adabiyoti
Xalq ogʻzaki ijodiyoti Kamerun xalqi hayotida muhim rol oʻynaydi. 20-asr boshlarida bamum yozuvi paydo boʻlib, bu yozuvda tarix, tibbiyot va dinga oid 3 asar yaratildi. 30-yillardan mahalliy (bulu, duala) tillarda badiiy asarlar (asosan, folklor harakterida) yaratila boshladi. Hoz. adabiyoti, asosan, fransuz, qisman, ingliz tillarida boʻlib, milliy ozodlik harakati bilan chambarchas bogʻlangan. Koʻpchilik yozuvchilar moziyga murojaat etsalar ham, ularning asarlarida 20-asr 50-yillaridagi ozodlik kurashining taʼsiri sezilib turadi (E.E. Yondonning "Kamerun! Kamerun!" sheʼriy toʻplami va boshqa). Romannavislar jamiyatning turli qatlamlari hayotini koʻrsatdilar, mustamlakachilikni tanqid qildilar (Mongo Betining "Shafqatsiz shahar", "Tugallangan missiya" romanlari va h.k.). Kamerun mustaqillikka erishgach, Kamerun madaniyati jamiyati, Kamerun shoirlari va adiblari uyushmasi tuzildi. 1963-yildan madaniyat masalalarini yoritadigan "Abbia" jurnal chiqa boshladi. Adabiy asarlarda eskilik sarqitlari (koʻp xotinlik, qalin olishberish)ni fosh etish, ozodlik kurashi tarixi, yangi turmush qiyinchiliklari va b. mavzular asosiy oʻrin tutadi. Dramaturgiya durust muvaffaqiyatlarga erishdi. Shoirlardan R. Filombe, F. Senga-Kyuo, F. Bebey va b. xalq ogʻzaki ijodiyoti anʼanalarini davom ettirish bilan birga hozirgi zamon muammolarini ham qalamga oladilar. S. M. Eno-Belinganing lirik-falsafiy sheʼrlardan iborat "Negrcha niqoblar" toʻplami keyingi yillardagi salmoqli asar boʻldi.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
Loy, tosh, yogoch va bambukdan qilingan aylana, toʻgʻri burchakli, qamish tomli kulbalar, idishga oʻxshatib loydan qurilgan 6–8 m li konussimon uylar koʻp. 19-asr oxirida yirik shaharlar (Yaunde, Duala) vujudga keldi, ularda arabcha va yevropacha uslub qorishib ketgan binolar qad koʻtardi. Keyingi yillarda zamonaviy meʼmoriy inshootlar mahalliy meʼmorlarning loyihalari asosida ham qurila boshladi (Dualadagi "Kokotye" mehmonxonasi, savdo palatasi; Yaundedagi prezident qarorgohi, fransuz madaniy markazi, vokzal binolari). Kamerun xalqlari oʻrtasida yogʻoch oʻymakorligi (uy jihozlari, yogʻochdan yasalgan odam, hayvon haykalchalari va ularga naqsh solish) rivojlangan. Zamonaviy yogʻoch oʻymakorlaridan Mombe Massanga, uning ugli G. Muafo, shuningdek, Isam Kanko eng mashhurlaridir.
Saint-Just-la-Pendue
Geografiyasi
Maydoni — 19,8 km2. Dengiz sathidan 428 – 637 m balandlikda joylashgan.
Kamerun
Musiqasi
Kamerun aholisining milliy tarkibi xilma-xilligi musiqa madaniyatining oʻziga xosligini belgilaydi. Cholgʻu asboblari ham turlicha: urma cholgʻulardan katta-kichik barabanlar, ksilofon, balafon; torli-tirnama sozlardan ngombi, mvet, molori va b.; puflama sozlardan kakaki, sanri kabilar. Har bir xalqning qushiqlari, cholgʻu dastalari tarkibi, ijro uslubi har xil. Ayrim tumanlarda mehnat jarayoniga joʻr buladigan musiqa: baliqchilar qoʻshigʻi, makkajoʻxori uqalovchi ayollar qoʻshigʻi va b. mavjud. Ayrim qoʻshiqlar yakkaxonlikda, boshqalari joʻr ovozlikda hamda koʻp ovozliqda ijro etiladi. Koʻpgina qoʻshiqlarni raqsdan ajratib boʻlmaydi. Pigmeylarning qoʻshiq-raqs anʼanasi ham oʻziga xos. Ularning "mvet" musiqa tomoshalari gʻoyat jozibador. Xalq musiqa ijodi bilan birga anʼanaviy professional (saroy) musiqa janrlari ham rivoj topgan.
20-asrda Yevropa va Amerika musiqasining taʼsiri kuchaydi. Zamonaviy kompozitorlar, dirijyorlar, sozandalar yetishib chikdi, ashula va rake ansambllari tashkil topdi. Kamerun musiachilar va kompozitorlar uyushmasi tuzildi (1972). Folklor namunalarini toʻplash va oʻrganish yoʻlga qoʻyildi.
Teatri
Kamerun xalqlari oʻrtasida qadimdan raqs-musiqa oʻyinlari — pantomimalar odat boʻlgan. Ayrim raqslar baʼzan tomosha sahnasiga aylanib, xalq, teatriga oʻxshab ketadi. 1955-yil Yaundeda yosh artistlar uyushmasi tashkil etildi. Truppa rahbari S. Avona oʻzining "Ebutuning uylanishi", "Ishsiz" pyesalarini sahnalashtirdi. 1961-yilda Dualada Kamerun xalq, teatri ochildi. Keyinchalik tashkil etilgan "Afrika avangardi" dramatik truppasi mahalliy mualliflarning asarlarini saqnalashtirdi. Yaunde va Dualada havaskor jamoalarning koʻriklari, sanʼat festivallari oʻtkazildi.
Filmi
Kamerunda yaratilgan dastlabki filmlar etn. tusida edi: "Tam-tam Parijda" (1963, rejissyor T. Sita-Bella), "Bambilikening katta uyi" (1966, rejissyor J. P. Ngassa). 1966-yilda Axborot vazirligi huzurida kino boʻlimi ochildi. 1973-yilda kino sanoati jamgʻarmasi taʼsis etilib, filmlar yaratish uchun shu jamgʻarmadan mablagʻ berila boshladi. Rejissyor J. P. Dikong-Pipaning "Shoxlar" (1964) va "Otamni qaytarib beringlar" (1965) qisqa metrajli filmlaridan keyin "Begona bola" (1975), "Ozodlik qadri" (1979) filmlari shuhrat qozondi. Rejissyor. D. Kamva "Belanchak" va "Bizning qizimiz" nomli hajviy filmlar yaratdi.
Markaziy Afrika Respublikasi
Markaziy Afrika Respublikasi (MAP) (Republigue Centrafricaine) — Markaziy Afrikada joylashgan davlat. Maydoni 623 ming km². Aholisi 3,5 mln. kishi (2001). Poytaxti — Bangi shahri Maʼmuriy jihatdan 16 prefekturaga boʻlinadi.
Davlat tuzumi
Markaziy Afrika Respublikasi — respublika. Amaldagi konstitutsiyasi 1994-yil 28-dekabrda umumxalq referendumida maʼqullangan va 1995-yil 7-yanvardan kuchga kirgan. Davlat boshligʻi — prezident. U umumiy toʻgʻri ovoz berish yoʻli bilan 6 yil muddatga saylanadi va yana bir marta qayta saylanishi mumkin. Qonun chiqaruvchi hokimiyat Milliy majlis (bir palatali parlament), ijroiya hokimiyatni prezident bilan hukumat amalga oshiradi. Vazirlar Kengashini boshqaruvchi bosh vazirni prezident tayinlaydi.
Tabiati
Mamlakat hududining katta qismini Azande qiri (balandligi 600–900 m) egallagan. Qirda keng vodiylar va balandligi 1300–1400 m li gumbazsimon togʻlar koʻp. Olmos, uran rudasi, lignit, temirli kvarsit konlari bor. Iklimi ekvatorial mussonli iqlim; issiq, yozi seryomgʻir. Eng issyak, oyi (mart)ning oʻrtacha temperaturasi 26—ZG, eng salq-in oyi (shimolida dekabr yoki yanvar, janubida iyul yoki avgust)niki 21—25°. Yillik yogʻin shimolidan jan.ga tomon 1000–1200 mm dan 1600–1800 mm gacha ortib boradi. Mamlakat janubiy chegaralari boʻylab MARning asosiy daryosi — Ubangi (Kongo daryosining oʻng irmogi), shimoliy qismidan Chad koʻliga quyiluvchi Shari daryosi irmoqlari oqib oʻtadi. Daryolar toʻlib oqqan davrda kema qatnaydi.
Oʻsimliklar qoplami, asosan, savanna, ayrim joylari esa yilning quruq faslida bargini toʻkuvchi siyrak daraxtli tropik oʻrmonlardan iborat. Mamlakatning janubiy qismida daryo sohillari boʻylab doim yashil oʻrmonlar, eng chekka janubidagi qizilsariq laterit tuproqlarda sernam ekvatorial oʻrmonlar oʻsadi. Hayvonot dunyosi boy va xilmaxil. Yirik hayvonlardan fil, karkidon, buyvol, kiyik, jirafa, yirtqichlardan arslon, qoplon, qashqir, sirtlon yashaydi. Oʻrmonlarda maymun koʻp. Daryolarda timsoh uchraydi. Har xil qushlar, ilonlar, kalta-kesaklar, hasharotlar, janubida setse pashshasi bor. Andre-Feliks, Bamingi-Bangoran, Sen-Floris milliy boglari barpo etilgan.
Aholisi
Aholisining aksari qismini sango tili shevalarida soʻzlashuvchi banda, gbayya, ngbandi, zande xalqlari tashkil etadi. Mamlakat janubida bantu tili oilasiga mansub xalqlar (azande, ngiri, maka va boshqalar) yashaydi. Pigmey kabilalari, shimolida Sudan arablari ham bor. Rasmiy tili — fransuz tili. Aholining aksariyati mahalliy anʼanaviy dinlarga eʼtiqod qiladi, xristianlar, musulmonlar ham bor. Aholining 47% shaharlarda yashaydi. Yirik shaharlari: Bangi, Berberati, Bosan-goa, Bambari.
Tarixi
MARning eng qadimgi tarixi yetarlicha oʻrganilmagan. Bir vaqtlar bu yerda pigmeylar yashaganligi haqida rivoyatlar bor, keyinroq boshqa negroid qabilalar ham paydo boʻlgan. 19-asrda hozirgi Markaziy Afrika Respublikasi hududining shimoli-gʻarbiy qismi Bagirma va Vadai davlatlari, 90-yillarda esa Rabbax davlati tarkibiga kirgan. 1900-yilga kelib Fransiyaning Ubangi-ShariChad mustamlakasi tarkibiga, keyinroq boshqa fransuz mustamlakalari bilan Fransiya Ekvatorial Afrikasi tarkibiga kiritilgan. 1914-yilda Ubangi-Shari (hozirgi Markaziy Afrika Respublikasi) Chaddan ajratildi. 1958-yil Ubangi-Shari Fransiya Hamjamiyati tarkibidagi muxtor respublika deb eʼlon qilindi va Markaziy Afrika Respublikasi deb atala boshladi. 1960-yil 13-avgustdan mustaqil davlat. MARda 1966-yil harbiy toʻntarish sodir boʻlib, polkovnik J. Bokassa prezident lavozimini egalladi. 1976-yilda Markaziy Afrika Respublikasi konsti-tutsiyali monarxiyaga aylantirildi va Markaziy Afrika imperiyasi nomini oldi. Bokassa I imperator boʻldi. 1979-yil yana bir toʻntarish natijasida imperator agʻdarib tashlandi, mamlakat yana respublika deb eʼlon kdlindi. 1981-yil MARda navbatdagi harbiy toʻntarish roʻy berdi. Hokimiyat Milliy tiklanish harbiy qoʻmitasi qoʻliga oʻtdi. Kon-stitutsiyaning amal qilishi toʻxtatildi. 1993-yil 22-avgust va 19-sentabrda boʻlib oʻtgan umumiy saylovda Markaziy Afrika xalqi ozodligi uchun harakat parti-yasining rahbari Anj-Feliks Patasse 6 yil muddatga prezident etib saylandi. Yangi konstitutsiya qabul etildi, fuqaro hukumati faoliyat koʻrsata boshladi. Markaziy Afrika Respublikasi 1960-yil sentabrdan BMT aʼzosi. Milliy bayrami — 1-dekabr — Respublika eʼlon qilingan kun (1958).
Asosiy siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari
Markaziy Afrika xalqi ozodligi uchun harakat partiyasi, 1979-yilda tuzilgan; Markaziy Afrika demokratik uyushmasi partiyasi, 1987-yilda tashkil etilgan; Demokratiya va tarak,qiyot uchun ittifoq partiyasi, 1991-yilda asos solingan; Demokratiya va rivojlanish uchun harakat partiyasi, 1993-yilda barpo etilgan; Markaziy Afrika Res-publikasi ozodligi uchun harakat partiyasi. Markaziy Afrika mehnatkashlari kasaba uyushmasi 1981-yilda tuzilgan.
Iqtisodiyoti
Markaziy Afrika Respublikasi — iqtisodiy jihatdan zaif agrar mamlakat. Yal pi ichki mahsulotda qishloq xoʻjaligi, oʻrmon xoʻjaligi va baliqchilikning ulushi 41,6%, ishlab chiqaradigan sanoat ulushi 8,8%, kon sanoati ulushi 2,9%ni tashkil etadi. Iqtisodiy faol aholining 85% qishloq xoʻjaligida band. Qishloq xoʻjaligi mahsulotining asosiy qismini mayda dehqon xoʻjaliklari beradi. Asosiy oziq-ovqat ekinlari: maniok, tariq, oq joʻxori, makkajoʻxori, sholi, banan, dukkaklilar. Eksport uchun paxta, kofe, shuningdek yer yongʻoq, kunjut, moyli palma, geveya, tamaki ekiladi. Chor-vachilikda qoramol, qoʻy, echki boqiladi. Daryolardan baliq ovlanadi. Mamlakatning janubi-gʻarbiy qismidagi oʻrmonlarda eksport uchun qimmatbaho yogʻoch tayyorlanadi.
Sanoatida konchilik asosiy oʻrinni oladi: olmos va uran qazib olinadi. Markaziy Afrika Respublikasi sanoati qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlaydigan mayda korxonalar (paxta va kofe tozalash, yogʻmoy, un, sut-pishlok, zavodlari va boshqalar)dan iborat. Toʻqimachilik, koʻn-poyabzal, boʻyoq fabrikalari, gʻishtfayans, kislorod-atsetilen, taxta tilish zavodlari va boshqa korxonalar bor. Yiliga 96 mln. kVtsoatdan koʻproq elektr energiyasi ishlab chiqariladi.
Mamlakatda temir yoʻl yoʻq. Avtomobil yoʻllarining uz. 23,7 mingkm. Xalqaro yuklarning 95% dare orqali tashiladi. Okeanga chiqiladigan suv yoʻllari eng muximidir. Kongo-Ubangi, Kongo-Sanga daryolari havzalari katta ahamiyatga ega. Bangi, Zinga, Salo va Nola portlari, Bangida xalqaro aeroport bor.
Markaziy Afrika Respublikasi chetga olmos, paxta, kofe, yogʻoch chiqaradi. Chetdan mashina va asbob-uskuna, transport vositalari, oziq-ovqat mahsulotlari, doridarmon, yoni-lgʻi keltiradi. Savdo-sotiqdagi asosiy mijozlari: Fransiya, Benilyuks mamlakatlari, Yaponiya, Germaniya, Italiya, Ispaniya. Pul birligi — afrika franki.
Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari
1962-yil mamlakatda 6 yoshdan 14 yoshgacha boʻlgan bolalarga majburiy taʼlim joriy qilingan. Davlat maktablari bilan bir qatorda xususiy maktablar ham bor. Barcha maktablarda bolalar fransuz tilida oʻqitiladi. Boshlangʻich maktablarda oʻqish muddati 6 yil 4 yillik umumiy taʼlim kollejlari toʻliqsiz oʻrta, 7 yillik litseylar toʻliq oʻrta maʼlumot beradi. Hunar maktablari, kasb-hunar texnika bilim yurtlari, texnika kollejlari va litseylari ham mavjud.
Bangida universitet (1969-yilda tashkil etilgan) va Oliy normal (ped.) maktab, toʻliq oliy maʼlumot bermaydigan bir qancha oliy maktablar bor. Ilmiy muassasalari: Bangida ilmiytexnika tadqiqot byurosi (1948), Demografiya tadqiqot markazi, Paster instituti (1961), Paxta va toʻqimachilik sanoati ilmiy tadqiqot instituti, Markaziy Afrika Agronomiya tadqiqot instituti (1948, Bukokoda). Bangi universiteti, Bukokodagi Agronomiya tadqiqot instituti va Bangidagi ilmiytexnika tadqiqotlari byurosi kutubxonalari mavjud. Bangida mamlakat tarixiy yodgorliklari, cholgʻu asboblari muzeyi, Bartelemi Bogenda muzey, sanʼat va hunarmandchilik milliy markazi bor.
Matbuoti, radioeshittirishi, telekoʻrsatuvi
Asosiy gazetalari: "Jurnal ofisel de la Repyublik Santrafri-ken" ("Markaziy Afrika Respublikasining rasmiy gazeta", fransuz tilida chiqadigan hukumat xabarnomasi, 1974-yildan), "Songo" (sango xalqi tilida chiqadigan kundalik gazeta, 1986-yildan). Markaziy Afrika axborot agentligi hukumat axborot agentligi boʻlib, 1974-yilda tashkil etilgan; Markaziy Afrika radioeshittirish va televideniye xizmati, 1958-yilda tuzilgan, telekoʻrsa-tuvlar 1974-yilda boshlangan.
Adabiyot va San'ati
Asosan, folklor shakllari: ishqiy koʻshiqlar, yor-yorlar, ovchi qoʻshiqlari urf boʻlgan. Eng tanikli yozuvchisi Pyer Maxombo Bambote — "Afrika qahramoni sharafiga marsiya" (Patris Lumumbaga bagʻishlangan) va "Ikki to-gʻam qoʻshigʻi" dostonlarining muallifi. Bu yozuvchi bir necha hikoya va bir pardali pyesalar ham yozgan.
Meʼmorligi, tasviriy sanʼati, musiqasi
Markaziy Afrika Respublikasi hududida qadimgi masjidlar va arabcha uslubdagi uylar saqlanib qolgan. Odatda, xalqning turar joylari — doirasimon yoki toʻrtburchak shaklida guvaladan va sinchli qilib, tomi juda tik nishabli tarzda qurilgan. 19-asrdan yevropacha imoratlar kurila boshladi. Keyingi vaqtda Bangi, Berberati, Bangasu va boshqa shaharlarda zamonaviy meʼmorlik usullarida koʻp qavatli maʼmuriy binolar va turar joylar qurildi.
Amaliy va tasviriy sanʼat turlaridan yogʻoch oʻymakorligi, toʻquvchilik, kulollik, metall va fil suyagidan uzuk, marjon shodalari, bilaguzuklar yasash rivojlangan. Palma yaproklari, poxol va oʻtdan savat, bordon, qalpoq, sumkalar toʻqiladi. Buyvol va timsoh terisidan xaltacha, kartmon, kitob muqovalari yasaladi. Hunarmandlar maktabi tashkil topgan.
Nyu-York universiteti
Nyu-York universiteti (NYU; New York University) Nyu-York shahridagi xususiy tadqiqot universitetidir. 1831 yilda Nyu-York shtati qonun chiqaruvchi organi tomonidan tasdiqlangan NYU oʻsha paytdagi Gʻaznachilik kotibi Albert Gallatin boshchiligidagi bir guruh Nyu-Yorkliklar tomonidan tashkil etilganligi aniq.
Toʻlqin Ibrohimov
Toʻlqin Yoʻlchiboyevich Ibrohimov (1952.04.6, Toshkent viloyati Chirchiq shahri) — ilgʻor transport xodimi, Oʻzbekiston Qahramoni (2005). Mehnat faoliyatini 1973-yildan Toshkent teplovoz deposida mashinist yordamchisi sifatida boshlagan. Toshkent teplovoz deposi teplovoz mashinisti yordamchisi (1973—75), mashinisti (1977-88), 1988-yildan "Oʻzbekiston temir yoʻllari" kompaniyasining "Oʻzbekiston" lokomotiv deposida 1-klass teplovoz mashinisti. I. mehnat faoliyati davomida teplovozlarning joriy taʼmir davrini uzaytirish, yoqilgʻini tejash, harakat xavfsizligini taʼminlash, yuk tashish topshiriqlarini benuqson oshi-rib bajarishda muhim yutuqlarga erishdi.
Nyu-York universiteti
Nyu-York shahridagi NYU asosiy kampusi oʻnta bakalavriat maktabiga, jumladan Sanʼat va fan kolleji, Gallatin maktabi, Steinxardt maktabi, Stern biznes maktabi, Tandon muhandislik maktabi va Tisch sanʼat maktabiga tashkil topgan. NYUning 15 ta aspirantura maktablari orasida Grossman tibbiyot maktabi, huquq maktabi, Vagner davlat xizmati oliy maktabi, kasbiy tadqiqotlar maktabi, Silver ijtimoiy ish maktabi va Rori Meyers hamshiralik maktabi mavjud. Universitetning ichki akademik markazlariga Kurant matematika fanlari instituti, maʼlumotlar fanlari markazi, neyronologiya markazi, Klayv Devis instituti, antik dunyoni oʻrganish instituti, tasviriy sanʼat instituti va NYU Langone sogʻliqni saqlash tizimi kiradi. NYU global universitet tizimidir Birlashgan Arab Amirliklaridagi NYU Abu Dabi va Xitoyning NYU Shanxay universitetlarida diplom beruvchi portal kampuslari hamda Akkra, Berlin, Buenos-Ayres, Florensiya, London, Los-Anjeles, Madrid, akademik oʻquv markazlari, Parij, Praga, Sidney, Tel-Aviv va Vashington
O‘tmishdagi va hozirgi professor-o‘qituvchilari va bitiruvchilari orasida 39 ta Nobel mukofoti sovrindorlari, 8 ta Turing mukofoti sovrindorlari, 5 ta Fields medali sovrindorlari, 31 ta MakArtur stipendiatlari, 26 ta Pulitzer mukofoti sovrindorlari, 3 ta davlat rahbari, AQSH Oliy sudi sudyasi, ta AQSH gubernatori, 4 ta mayorlar bor. Nyu-York shahri, 12 AQSh senatori, AQSh Vakillar palatasining 58 aʼzosi, ikki Federal zaxira raisi, 38 Akademiya mukofoti sovrindori, 30 Emmi mukofoti sovrindori, 25 Toni mukofoti sovrindori, 12 Grammy mukofoti sovrindori, 17 milliarder, Olimpiya oʻyinlari sovrindorlari ekan.
NGC 2206
NGC 2206 Katta It yulduz turkumidagi SBbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1835-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Mavlono Ali
Mavlono Ali (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan turshizlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning muammo ilmida mohir ekanligini aytib, “Malak” ismiga bitilgan muammosini keltiradi.
Pratdip
Pratdip Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 36,27 km2. Aholisi — 835 kishi (2010).
Sainpuits
Sainpuits Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
299 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 22,9 km2.
23 (son)
23 (yigirma uch) 22 va 24 sonlari orasidagi natural sondir.
Matematikada
23 — tub son.
2 va 3 sonlaridan iborat.
Fanda
Insonlarda 23 ta qovurg'alararo togʻay bor.
Mavlono Aminiy
Mavlono Aminiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir, Muhammad Ali Aminning oʻgʻli. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning muloyim tabʼli yigit ekanligini aytib, quyidagi matlaʼsini keltiradi: Yor dar silsilai nozu itobam dorad,
Boz devonagii ishqi xarobam dorad.
(Mazmuni: Yor meni nozu karashma zanjiri b-n band etadi.
Yana meni ishqida devonaligim xarob qiladi).
Georgiy Koshevnikov
Georgiy Antonovich Koshevnikov (1904.13.4, Slopim, Belorussiya — 1975.15.7, Toshkent) — muxanliskonstruktor. Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi muxbir aʼzosi (1968), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan va texnika arbobi (1964), Oʻzbekistonla xizmat koʻrsatgan mexanizator (1954), texnika faqlari lri (1955), professor (1955). Oʻrta Osiyo paxtachilik-irrigatsiya politexnika institutini bitirgan (1930). Toshkent qishloq xoʻjaligi ma-shinasozligi zavodida bosh texnolog, bosh konstruktor na bosh muxandis (1930— 39). 1931-yillak Toshkent irrigatsiya pa qishloq xoʻjaligiii mexanizatsiyalash muhandislari institutida mexanizmlar nazariyasi pa mashina letallari kafedrasining mudiri. Oʻzbekiston Qishloqxoʻjalik Fanlar akademiyasi Qishloq xujaligini mexanizatsiyalash va elektrlashtirish boʻlimining akad.-kotibi, shu akademiyaning haqiqiy aʼzosi (1957—61). Koshevnikov Georgiy Antonovich ishlab chiqarishini va k,. x. mashiiasozligini mexanizatsiyalash maktabini yaratgan.
Manassa (Colorado)
Manassa AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Conejos okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1042 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 434,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,4 km2. Shundan 2,4 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 2344 m balandlikda joylashgan.
Futbol boʻyicha 2014-yilgi Oʻzbekiston Birinchi ligasi
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> 2014-yilgi O‘zbekiston Birinchi ligasi O‘zbekistonda 1992-yilda mustaqillikka erishganidan beri 2-darajali futbolning 23-mavsumi bo‘ldi. U Sharqiy va Gʻarbiy zonaga boʻlingan boʻlib, har birida 12 ta jamoa mavjud.
Musobaqa formati
Liga ikkita mintaqaviy guruhdan iborat: "Sharq" va "Gʻarbiy" konferentsiya. Mavsum ikki bosqichdan iborat. Birinchi bosqich muntazam uy-safar taqvimidan iborat: har bir jamoa boshqa jamoalar bilan ikki marta oʻynaydi. Har bir zonadan birinchi bosqichning eng yaxshi 8 ta jamoasi bitta turnirga birlashtirilib, chempionlik uchun kurash olib boradi. Birinchi bosqichdan soʻng har bir zonaning quyi toʻrtta jamoasi birinchi ligada qolish oʻyinlari oʻtkazadi.
2014-yilgi mavsumga qur’a tashlash marosimi 2014-yil 21-fevralda bo‘lib o‘tdi Birinchi ligaga „Shoʻrtan Gʻuzor“, „Guliston“, „Obod Toshkent“, "Mash’al-2", „G‘ijduvon“ klublari qo‘shildi.
Birinchi bosqich
Chempionatning birinchi bosqichini yakunlagandan keyingi yakuniy holat.
Boshlashdan oldin jadval
Chempionatning ikkinchi bosqichi boshlanishi oldidan liga jadvali.
Ikkinchi bosqich natijalari
Oxirgi tur oʻyinlari 2014-yilning 29-oktyabrida boʻlib oʻtgan.
Yakuniy turnir jadvali
Oxirgi yangilangan: 2014-yil 29-oktyabr Manba: Soccerway
Chiqib ketish bosqichi
Chempionatning birinchi bosqichida 9-12-o‘rinlarni egallagan jamoalar o‘zaro bir o‘yindan iborat guruh bahslarida o‘zaro to‘qnash kelishdi. 2014-yilning 20-26-oktabr kunlari quyi ligaga chiqish bosqichi o‘yinlari bo‘lib o‘tdi.
Chiqib ketish pley-off oʻyinlari
2014-yil 4-noyabr kuni chempionat bosqichining 15 va 16-o‘rinlarini egallagan jamoalar (G‘allakor-Avtomobilchi, Sherdor-Presstij)ning quyi ligaga chiqish bosqichining so‘nggi ikki jamoasiga (Bunyodkor-2, Lokomotiv BFK) qarshi bitta o‘yin o‘tkazildi. „Bunyodkor-2“ va "Lokomotiv BFK" 2015-yilgi mavsumda Birinchi ligada qolishdi.
Lovell
Lovell AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Big Horn County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2288 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,8 km2. Shundan 2,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 1168 m balandlikda joylashgan.
Axams
Axams Avstriyaning Tirol yerida joylashgan kommunadir. Innsbruck Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 22.2 km2. 5332 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
29 (son)
29 (yigirma toʻqqiz) 28 va 30 sonlari orasidagi natural sondir.
Matematikada
29 — tub son.
Haylie Duff
Haylie Katherine Duff (talaffuzi: Xeyli Ketrin Daff; 1985-yil 19-fevralda tugʻilgan ) — amerikalik aktrisa va qoʻshiqchi. U "7th Heaven" teleserialidagi Sandy Jameson, "Napoleon Dynamite" filmidagi Summer Wheatley va "Love Wing" filmidagi Annie Nelson rollari bilan mashhur. U amerikalik qoʻshiqchi va aktrisa Hilary Duffning singlisi.
Yoshligi
Hilary Duffning katta singlisi Haylie Duff Texasning Xyuston shahrida tugʻilgan. Duffning onasi Susan Colleen Duff kino prodyuseri boʻlib, u "A Cinderella Story" (2004) filmining hammuallifi, The Perfect Man (2005) va "Material Girls" (2006) filmlarining prodyuseri va Hilary filmining menejeri boʻlgan. U avval uy bekasi edi. Uning otasi Robert Erhard Duff. otasi John B. Duff bilan doʻkonlar tarmogʻining hamkori va egasi, oilaviy biznesni yuritish uchun Xyustondagi oilaviy uyda yashaydi. U aktyorlik faoliyatini erta raqs mashgʻulotlarining bir qismi sifatida boshlagan. Texasda oʻsgan Duff yoshligidan balet bilan shugʻullana boshlagan. Sakkiz yoshida Duff Xyuston Metropolitan Dance Company tomonidan ishlab chiqarilgan "The Nutcracker Suite" filmida rol oʻynadi.
Augustin-Louis Cauchy
Augustin-Louis Cauchy (1789.21.8, Parij-1857.23.5. So) -fransuz matematigi. Kompleks oʻzgaruvchili funksiya pazariyasi asoschilaridan. Parij Fanlar akademiyasi aʼzosi (1816-yildan). Peterburg Fanlar akademiyasi kikg faxriy aʼzosi (1831-yildan). Parij Politexnika maktabini (1807), Koʻprik va yoʻllar maktabini (1810) tugatgan. Parij Politexnika maktabi va Sorbonna universitetida professor K. oʻz nom i bilan ataladigan tengsizlikni isbot qilgan (qarang Koshi tengsizligi), analitik funksiyali integral orqali ifodalagan (qarang Koshi integrali). Uzluksiz funksiya, aniq integral, cheksiz qator tushunchalarini mukammal taʼriflagan. Matematik analiz, matematik fizika, differensial tenglamalar, kompleks oʻzgaruvchining funkiiyalari va sonlar nazariyalariga katta hissa qushgan. Shuninglek, mexanika va optikaga oid muqim ishlar qilgak.
Haylie Duff
Boshqa tashabbuslar
2012-yilda u "Real Girl's Kitchen" deb nomlangan oʻz blogini ochdi, keyinchalik uni Pazandachilik kanali olib, 2014-yilda shouga aylantirdi. 2013-yilda Duff oʻzining "The Real Girl's Kitchen" deb nomlangan birinchi kitobini chiqardi. 2017-yilda Haylie oʻzining "Little Moon Society" nomli bolalar moda liniyasini boshladi. thumb|185x185px| Heylie va Hilary 2008-yilda War, Inc. premyerasida|left
Diniy eʼtiqodlar
2009-yilda Duff shunday dedi: "Men nasroniyman, lekin men oʻzimni dindor sifatida ham koʻrmayapman. Men oʻzimni koʻproq ruhiy shaxs sifatida koʻraman. Xristianlikda men rozi boʻlgan va rozi boʻlmagan narsalar koʻp. Men oddiy cherkovga tashrif buyuruvchi emasman, lekin men oʻz eʼtiqodlarimga egaman, deb oʻylayman".
2014-yil aprel oyida Duff bir yarim yillik uchrashuvdan soʻng Matt Rosenberg bilan unashtirilganini eʼlon qildi. U va Rosenbergning ikkita qizi bor: Ryan Ava Erhard va Lulu Gray.
Breydin
Breydin Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Barnim tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 34,62 km2. 820 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Breydinning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Aleksandr Gridyushko
Aleksandr Stanislavovich Gridyushko (Александр Станиславович Гридюшко; 1961-yil 28-yanvar, Vitebsk, Belorussiya SSR, SSSR — 1998-yil 13-noyabr, Rechitsa, Belarus) — sovet va belarus futbolchisi, hujumchi.
Futbolchilik faoliyati
Aleksandr Belarus ning Vitebsk shahrida tugʻilgan. Vitebsk „Qizil bayroq“ yoshlar sport maktabi tarbiyalanuvchis va uning birinchi murabbiyi Alim Matviyovich Xirshin boʻlgan. U oʻz faoliyatini 1979-yilda mahalliy „Dvina“ jamoasida boshlagan va klubi bilan deyarli uch mavsum toʻp surgan. 1981-yil oxirida Sobiq Ittifoqning eng kuchli jamolaridan biri Moskvaning „Spartak“ jamoasi safiga oʻtdi. Jamoada kuchgli raqobat tufayli oʻrinbosarlar jamoasi safida toʻrtta oʻyin oʻtkazdi. U keyingi mavsumni Leningradning „Zenit“ jamoasida boshladi. Birinchi davrada „Spartak-M“ga qarshi birinchi bo‘limni o‘tkazdi. Ikkinchi davrada Moskva „Dinamo“siga qarshi o‘yinda ham tanaffusdan so‘ng almashtirildi. Zenit jamoasi safida ham asosiy tarkibdagi kuchli raqobat tufayli u „Gomselmash“ jamoasiga mavsumning ikkinchi yarmini oʻtdi. Keyingi mavsumda yana „Zenit“da ish boshladi. Birorta ham oʻyin oʻtkazmasdan Dvinaga qaytdi va 1985-yilda Vityaz jamoasida toʻrt mavsum davomida oʻynadi. Gridyushko 1987-yilgi mavsumning birinchi yarmini SSSR birinchi ligasidagi Oʻzbekiston klubi, Toshkentning „Paxtakor“ jamoasida oʻtkazdi. Paxtakor jamoasi safida uzoq toʻp surmadi. Mavsumning ikkinchi yarmida „Kolxeti“ jamoasi safiga oʻtdi. 1987—1988-yillarda 9 ta oʻyinda maydonga tushgan. 1988-yilda KIM nomli birinchi jamoasi safiga oʻtdi.
1989-yilni Namanganning „Navbahor“ jamoasida oʻtkazdi. Lochinlar safida ancha sermahsul oʻyin nomyish etdi va3 8 oʻyinda 10 ta gol muallifiga aylandi. 1990-yilda yana KIMga qaytdi — ikki yil ichida 68 oʻyin oʻtkazdi, 27 gol urdi, 1992-yilgi mavsumni ikkinchi jamoada oʻtkazdi. 1993-yilda Gridyushko Finlandiyada „Pallo-Kero 37“ va RoPS Rovaniemi klublarida oʻynadi. 1994—1995-yillarda Ukrainaning „Zarya-MALS“ klubi tarkibida 36 ta oʻyin oʻtkazib, 9 ta gol urdi. U yerda oʻzining reaksiyasi, bosh bilan zarbasi, ajoyib oʻyinlari bilan yodda qoldi. Keyingi ikki mavsumda Rossiyaning ikkinchi ligasida Novotroitskning „Nosta“ va Borovskning „Industriya“ klublarida oʻynadi. 1997-yilda Belarusga qaytib keldi. „Lida“da 1,5 mavsumni, qolganini „Vedrich-97“da oʻtkazdi. 1998-yil 13-noyabrda vafot etdi.
Malayziya havo yo'llari aviakompaniya
Malaysia Airlines Berhad ilgari (Malaysian Airline System) Malaysia Airlines nomi bilan tanilgan, Malayziyaning bayroq tashuvchi aviakompaniyasi va Oneworld aviakompaniyasining aʼzosi. Kompaniyaning bosh qarorgohi Kuala-Lumpur xalqaro aeroportida joylashgan. 2014-yil avgust oyida Malayziya hukumatining suveren jamg‘armasi Khazanah Nasional – o‘sha paytda aviakompaniyaning 69,37% ga egalik qilgan. Qolgan mulkni minoritar aktsiyadorlardan sotib olish va aviakompaniyani Malayziya fond birjasidan delistatsiya qilish va shu qatorda aviakompaniyani qayta milliylashtirish niyatini e’lon qildi. U asosan Kuala-Lumpur xalqaro aeroportidan hamda Kota Kinabalu va Kuchingdagi ikkilamchi markazlardan Osiyo, Okeaniya va Yevropa boʻylab yoʻnalishlarga ishlaydi. U dunyoning olti qitʼasidagi 85 ta yoʻnalishga mumtazam tijorat transportini amalga oshiradi. Malaysia Airlines ikkita shoʼba aviakompaniyalariga ega: Firefly va MASwings. Firefly oʻzining ikkita uy bazasidan Penang xalqaro aeroporti va Subang xalqaro aeroportidan rejalashtirilgan reyslarni amalga oshiradi. Aviakompaniya asosiy eʼtiborni uchinchi darajali shaharlarga qaratadi. MASwings borneolararo reyslarga eʼtibor qaratadi. Malaysia Airlines MASkargo kompaniyasi tomonidan boshqariladigan yuk tashuvchi reyslarga ega boʻlib, u Malaysia Airlinesning barcha yoʻlovchi reyslari uchun yuk tashuvchi reyslar va samolyot yuk tashish hajmini boshqaradi. Malaysia Airlines oʻz tarixini 1930-yillarda Singapurda tashkil etilgan va 1947-yilda oʻzining birinchi tijoriy parvozini amalga oshirgan Malayan Airways Limited bilan bogʻlaydi. Keyin u 1963-yilda mustaqil davlat, Malayziya tashkil topganidan keyin Malaysian Airways deb oʻzgartirildi. 1966-yilda, Singapur ajralib chiqqandan soʻng, uning aktivlari 1972 yilda ikkita alohida milliy aviakompaniyani - Malaysian Airline System (MAS, Malaysia Airlines deb oʻzgartirilgan) va Singapore Airlines -ni tashkil qilish uchun boʻlinishdan oldin aviakompaniya Malaysia-Singapore Airlines (MSA) deb oʻzgartirildi.
Xizmatlar
Golden Lounge- Malaysia Airlines Business Suite Class, Business Class yoʻlovchilari va Enrich Platinum va Enrich Gold aʼzolari, Oneworld va code-city hamkorlari uchun aeroport zali. Golden Lounges-da ochiq bar va ovqatlanish joylari mavjud. Golden Lounges butun dunyoda mavjud va malakali yoʻlovchilar tanlangan hamkorlar tomonidan boshqariladigan zallarda oʻzaro imtiyozlardan foydalanadilar. Mehmonxona biznes markazlari, ovqatlanish joylari, yotoqxonalar va bolalarni parvarishlash markazlari kabi xizmatlarni taklif etadi.
Kiesby
Kiesby Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,66 km2. 189 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Washington va Lee universiteti
W
Vashington va Li universiteti (Vashington va Li yoki W&L) — Virjiniya shtatining Leksington shahridagi xususiy liberal sanʼat kolleji. 1749 yilda Augusta akademiyasi sifatida tashkil etilgan boʻlib, u Qoʻshma Shtatlardagi eng qadimgi oliy taʼlim muassasalaridan biridir. Vashington va Lining 325 gektarlik kampusi Leksingtonning chekkasida joylashgan boʻlib, Shenandoah vodiysi hududida, Blue Ridge togʻlari va Allegheny togʻlari orasidagi Virjiniya harbiy instituti kampusiga tutashgan. Kampus taxminan 50 mi Roanokedan shimoli-sharqda, 140 mi shtat poytaxti Richmonddan gʻarbda va 180 mi milliy poytaxt Vashingtondan janubi-gʻarbiy tomonda joylashgan.
Vashington va Li dastlab kichik klassik maktab edi. U Avgusta akademiyasi (keyinchalik Ozodlik Xoll akademiyasi deb oʻzgartirildi) sifatida Shotlandiya-Irlandiyalik presviterian kashshoflari tomonidan tashkil etilgan, ammo muassasa hech qachon mazhabga aloqadorligini daʼvo qilmagan. 1796-yilda, AQSh prezidenti sifatidagi ikkinchi muddati tugashiga oz vaqt qolganda, Jorj Vashington kurashayotgan akademiyaga oʻsha paytdagi taʼlim muassasasiga eng katta sovgʻalardan biri boʻlgan aktsiyalarni sovgʻa qildi. Minnatdorchilik uchun maktab Amerika inqilobiy urushidagi qitʼa armiyasi qoʻmondoni, 1787 yilgi Federal Konstitutsiyaviy konventsiya prezidenti va Amerika Qoʻshma Shtatlarining birinchi Prezidenti Vashington sharafiga oʻzgartirildi. 1865 yilda, 9 aprelda general-leytenantga taslim boʻlganidan koʻp oʻtmay. Ulysses S. Grant, Ittifoq qoʻshinlari qoʻmondoni, sobiq Konfederativ Davlatlar Armiyasi bosh generali Robert E. Li (1807-1870) 1870 yilda vafotigacha, keyinchalik kollej nomi oʻzgartirilganda, besh yil davomida kollej prezidenti boʻlib xizmat qildi. „Vashington va Li universiteti“. Amerika janubidagi eng qadimgi oliy taʼlim muassasalaridan biri boʻlgan W&L Virjiniya Hamdoʻstligidagi ikkinchi eng qadimgi oliy oʻquv yurtidir (1693 yilda tashkil etilgan Uilyam va Meri kolleji yonida ekan.
Institut uchta oʻquv boʻlinmasidan iborat: kollejning oʻzi; Uilyams savdo, iqtisod va siyosat maktabi; va huquq maktabi. Unda 24 ta universitetlararo atletik jamoalar joylashgan boʻlib, ular Milliy kollej atletika assotsiatsiyasining Old Dominion atletik konferentsiyasi (NCAA III Division) doirasida raqobatlashadilar ekan.
Kampus
left|thumb| Li Chapel Kampusning markaziy yadrosi, jumladan, Ustunni tashkil etuvchi gʻishtli binolar qatori oʻz arxitekturasi uchun belgilangan Milliy tarixiy diqqatga sazovor joylardir. Alohida milliy tarixiy yodgorlik sifatida belgilangan Li Chapel ham ushbu tumanning bir qismidir.
1926 yilda shoir va dramaturg Jon Drinkuoter, Robert E. Li va boshqa pyesalar muallifi W&L haqida shunday yozgan edi: „Bu Leksington universiteti dunyodagi eng goʻzal joylardan biri“. Shimoliy Karolina muallifi, gazeta muharriri va Prezident Franklin Ruzveltning Oq uy matbuot kotibi Jonatan V. Daniels, bu „eng goʻzal janub: baland oq ayvonli qizil gʻishtli binolargacha boʻlgan yashil qiyalik kampus“, deb yozgan edi. . . . . Janubning surati boʻlishini istardim. Bu haqiqatan ham Amerikaning surati boʻlishini istardim." Jim Krou davrida Leksingtonda tug‘ilib o‘sgan Vashington va Li tarixi professori Ted Deleyni o‘zining 60 yillik faoliyatining 45 yilidan ko‘proq vaqtini W&Lda, chorak asrdan ko‘proq professor sifatida, jumladan, birinchi qora tanli bo‘lib xizmat qilgan. Tarix kafedrasi mudiri, 2019 yilda „W&L noyobdir, chunki butun kampus Konfederatsiya yodgorligidir“.
Kurdlar
Kurdlar (oʻzlarini kurd, boʻri, kurmanj deb ataydilar) — xalq. Turkiyada (7,5 mln. kishidan oshiq), Eronda (5,6 mln. kishiga yaqin), Iroqda (Kurd muxtor viloyatida 3,7 mln. kishi), Suriyada (745 ming kishidan ortiq) va boshqa mamlakatlarda yashaydilar. Umumiy soni 18 mln. kishi (1990-yillar oʻrtalari). Kurd tilida soʻzlashadilar. Dindorlari — asosan, sunniy musulmonlar, yazidlar va boshqa ham bor.
Kurdlar — Yaqin Sharqning qadimgi xalqlarining biri. Taniqli aktyorlardan Nejati Shashmaz, en:İbrahim Tatlıses, en:Kenan Çoban.