cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mildred Kornman
Hayoti va karyerasi
Kornman 1925-yil 10-iyulda Gollivudda tug‘ilgan. U aktrisa Meri Kornmanning singlisi edi. Uning otasi Yevgeniy Kornman, professional fotograf boʻlib, Kornman tugʻilganda Garold Lloyd bilan birga ishlagan. Mildred Gene Kornman ismi Lloydning rafiqasi, aktrisa Mildred Devis sharafiga nomlangan.
Kornman toʻqqiz oylik boʻlganida, u singlisi Meri bilan "Toʻrtinchi signal" filmida paydo boʻldi. Meri bilan birga u " Bizning toʻdamiz " qisqa metrajli filmlar seriyasida suratga tushgan. Mildred dastlab 1926 yildan 1928 yilgacha boʻlgan serialda muntazam ishtirok etgan va 1930 yildan 1935 yilgacha ikkinchi marta qaytib keldi. Mildred sahnada, masalan, sinfda koʻp bolalar kerak boʻlganda, notanish, soʻzlamaydigan rollarni ijro etgan.
Gollivud oʻrta maktabini tamomlagandan soʻng, Kornman 20th Century Fox filmida Rikki VanDyusen nomi ostida faqat notanish rollarda boʻlsa ham aktrisa boʻldi. U, shuningdek, Vogue va Harpers Bazaar kabi jurnallarda va televizion reklamalarda ishtirok etgan model edi. Los-Anjelesdagi Kaliforniya universitetida sanʼat, ingliz va ispan tillari boʻyicha ixtisoslashgan. Kornman 1943-yil 30-dekabrda Norton Xinsiga turmushga chiqdi.
2014-yilda Kornman 19-Xalqaro konventsiya doirasida The Sons of the Desert tomonidan oʻtkazilgan " My Gang " aʼzolarining uchrashuvida ishtirok etdi. 2015 yilda 89 yoshida u Yuta shtatidagi uzoq ranchoda yashar edi. Kornman 1922 yildan 1944 yilgacha ishlab chiqarilgan "Our Gang " (Bizning toʻdamiz) serialining omon qolgan soʻnggi aktyorlaridan biri edi. Kornman 2022 yil 19 avgustda 97 yoshida vafot etdi.
Aqlima Bisenova
Argʻin qabilasining Suyindik urugʻining Qarjas boʻlimidan.
Moskva tibbiyot texnikumini (1932), Olmaota davlat tibbiyot institutini (1938) tugatgan. 1934-39-yil. Jambil viloyati Talas tumani Oqkoʻl qishlogʻida tuman kasalxonasi mudiri, 1939—43-y. Respublika feldsherlar va oʻrta tibbiyot bilim yurti direktori, 1943—59-y. Qozogʻiston sogʻliqni saqlash vaziri oʻrinbosari, 1959—80-y. Ona va bolani himoya qilish instituti (hozirgi Pediatriya va bolalar xirurgiyasi markazi) direktori bo‘ldi. Bisenova Aqlima Bisenovna -Qozog'istonda birinchi marta ixtisoslashtirilgan revmatologiya, erta tug'ilgan chaqaloqlarni yaxshilash bo'limlari ochildi. Ikki marta “Mehnat Qizil Bayroq” va “Faxriy nishon” ordenlari bilan taqdirlangan.
Xrestivka
Xrestivka ( Хрестівка) yoki Kirovske Кіровське,shuningdek, Kirovskoye ( Кировское) — Ukraina Respublikasining Donetsk viloyatidagi mintaqaviy ahamiyatga ega shaharlardan biri. Uning aholisi taxminan 27,370 (2022 est. ) kishini tashkil etadi.
Tarixi
2014-yilning 14 -aprel kuni rossiyaparast faollar Kirovske meriyasini egallab olib, shaharni Donetsk Xalq Respublikasi (DXR) tarkibiga kirganini e’lon qilisgdi. O'shandan beri shahar DXR va Rossiya nazorati ostida qolmoqda.
2016-yil 12-mayda Ukraina parlamenti dekommunizatsiya qonunlariga ko'ra shahar nomini Xrestivka deb o'zgartirdi. DXR va Rossiya bosqinchi kuchlari shahar nomining o‘zgarishini tan olmaydi.
Demografiyasi
2001-yilgi demografik ma'lumotlarga ko'ra shahar aholisining etnik tarkibi quyidagicha:
Direktrisa
Direktrisa (lotincha: directrix — yoʻnaltiruvchi) — 1) matematikada — berilgan 2tartibli egri chiziqqa (mas, konus kesimlari — ellips, giperbola va parabolaga) nisbatan maʼlum xossaga ega boʻlgan toʻgʻri chiziq. 2-tartibli egri chiziqning har qanday nuqtasidan fokusigacha boʻlgan masofaning shu toʻgʻri chiziqqacha boʻlgan masofaga nisbati oʻzgarmas.
Tunis pasporti
thumb|Tunis pasporti Tunis pasporti Tunis fuqarolariga xalqaro sayohat uchun beriladi.
Pasport turlari
Pasportning uchta asosiy turi mavjud:
1. Fuqarolarga xalqaro sayohat uchun beriladigan oddiy (yashil) pasport, amal qilish muddati 5 yil.
2. "Maxsus" (rasmiy) pasport ( passeport spécial, bordo), rasmiy ish bilan sayohat qilgan tunisliklarga beriladi.
3. Tunis diplomatlari va ularning qarindoshlariga beriladigan diplomatik (koʻk rangli) pasport.
Tunisning barcha pasportlari ICAO standartlariga mos keladi. Ular 32 sahifadan iborat.
Mashinada o'qiladigan birinchi pasportlar 2003 yilda chiqarilgan.
Dizayni
Tunis pasportining muqovasida quyidagi so'zlar mavjud:
Yuqori : "ạljmhwryẗ ạltwnsyẗ" "RÉPUBLIQUE TUNISIENNE" "TUNIS RESPUBLIKASI"
O'rtada : Tunis gerbi
Pastki : "جواز سفر" "PASSEPORT" "PASSPORT"
Viza talablari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Visa_requirements_for_Tunisian_citizens.png/400px-Visa_requirements_for_Tunisian_citizens.png|right|thumb|400x400px|Muntazam Tunis pasportlari egalari uchun vizasiz yoki kelganda vizasiz bo'lgan mamlakatlar va hududlar 2018 yilda Tunis fuqarolari 66 mamlakat va hududlarga kelganlarida vizasiz yoki vizasiz bo'lishdi, bu Tunis pasportini Henley Passport Index bo'yicha sayohat erkinligi bo'yicha 72-o'rinni egalladi.
Yana qarang
Tunis fuqarolari uchun viza talablarini ko'ring.
Oʻzerki
Oʻzerki (Өзеркі) — Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyatidagi qishloq. Semey shahar maʼmuriyati tarkibiga kiradi. Ozerskiy qishloq okrugining maʼmuriy markazi. KATO kodi — 101057100.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 2075 kishi (1008 nafar erkak va 1067 nafar ayol) edi. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 2082 kishi (1011 nafar erkak va 1071 nafar ayol) yashagan.
Vladimir Pozner
Vladimir Vladimirovich Pozner - 1934-yil 1-aprelda Fransiyada tug'ilgan rus-amerika jurnalist va boshlovchisi.
Sovuq urushdan keyin Pozner Moskvaga qaytib telejurnalist sifatida ishlashni davom ettirishidan oldin Amerika Qo'shma Shtatlariga Phil Donahue bilan ishlash uchun ko'chib o'tdi. 2008-yildan 2022-yilgacha u Rossiyaning Birinchi kanalida "Pozner" nomli shousini olib borgan va u yerda jamoat arboblari bilan suhbatlashgan.
Ta'lim va erta hayoti
Vladimir Pozner 1934-yil 1-aprelda Parijda, rus yahudiy Vladimir Aleksandrovich Pozner va fransuz katolik Geraldine Lutten oilasida tug'ilgan. Er-xotin uning tug'ilishidan ko'p o'tmay ajrashishdi. Vladimir 3 oylik bo'lganida, u onasi bilan buvisi va singlisi yashagan New York shahriga ko'chib o'tdi. 1939-yil bahorida Poznerning ota-onasi yana birga yashay boshladi va oila Parijga, Fransiyaga qaytib keldi.
Ikkinchi Jahon urushi boshlanish davrida Fransiyaga bo'lgan hujumlardan so'ng, Poznerlar 1940-yilning kuzida Parijdan qochib, Marseille orqali Erkin zona, Madrid, Barselona va Lissabonda sayohat qilib, AQShga qaytib ketishdi. Qochish qisman yahudiy oilasi tomonidan moliyalashtirildi, uning katta yoshli qizi Vladimirning enagasi qiyofasida Poznerlar bilan sayohat qilgan.
New Yorkka qaytib, Vladimir Caroline Prattning shahar va qishloq maktabida va keyinchalik Manhattandagi Stuyvesant o'rta maktabida tahsil oldi. Poznerning boshlang'ich maktabdagi do'sti Robert Hollander uni "o'ta jozibali fantaziyalarga ega bo'lgan qobiliyatlari va qolganlarni ularga ishontirishi" bilan esladi.
Direksion
Direksion (frans. direction — qoʻllanma) — kichik asarlar (marsh, raqs, qoʻshiq va h.k.)ning puflama sozlar orkestri uchun moslangan ixcham partiturasi. D.da barcha ovozlar 3—4 nota yoʻliga joylashadi va real sadosida yoziladi.
Vladimir Pozner
Ta'lim va erta hayoti
1946-yilda, keyinchalik McCarthyism deb ataladigan narsa paydo bo'lishi bilan, senior Pozner o'zining sovetparast qarashlari va sovet razvedka xizmatlari bilan hamkorlik qilganligi sababli Federal qidiruv byurosi bilan jiddiy muammolarga duch keldi. Uning otasining maxfiy xizmat aloqalarini qat'iy tasdiqlovchi hujjatlar 1996-yilda AQShda Venona loyihasi fayllarining bir qismi sifatida nashr etilgan.
Natijada, Poznerlar Fransiyaga qaytish niyatida edilar, ammo Fransiya Tashqi ishlar vazirligi senior Poznerga "buzg'unchi" va josus sifatida qoralanganidan keyin fransuz vizasini berishdan bosh tortdi. Oila 1948- yilda Berlinning Sovet sektoriga ko'chib o'tdi, u yerda senior Poznerga Sovet filmlarining xalqaro distribyutori bo'lgan SovExportFilm kompaniyasida ishlash taklif qilindi. Bir vaqtlar yosh Pozner New Yorkda qolib, 1950-yildan 1953-yil dekabrigacha Kolumbiya kollejida o'qiganini ta'kidlagan, ammo uning Kolumbiyada o'qiganligiga oid hech qanday ma'lumot yo'q. Hozirda u Berlindagi Sovet harbiy ma'muriyati tomonidan boshqariladigan rus harbiy uslubidagi o'rta maktabda o'qiganini aytadi.
1952-yilda Poznerlar oilasi Moskvaga ko'chib o'tdi. 1953-yilda yosh Pozner Moskva davlat universitetining biologiya va tuproqshunoslik fakultetiga inson fiziologiyasi mutaxassisligi bo'yicha o'qishga kirdi. 1958-yilda esa u yerni bitirdi.
Faoliyati
left|thumb|300x300px| Pozner va Donahue Pozner o'z faoliyatini KGBning dezinformatsiya bo'limida o'zi bilmagan holda boshladi. 1961-yilda unga ingliz tilidagi "Sovet hayoti" jurnalida katta muharrir lavozimini taklif qilishdi. 1967-yilda u singlisini Sputnik nashriga olib keldi va 1970-yil fevral oyida uni tark etib, Davlat televideniye va radio qo'mitasida ish boshladi va u yerda Shimoliy Amerikadagi "Moskva ovozi" targ'ibot radio dasturining bosh sharhlovchi va boshlovchisi bo'ldi.
1970-yillarning boshidan 1990-yillarning boshlarigacha Pozner Los-Angelesdagi KABC telekanalida Ray Briemning tok-shousining doimiy mehmoni boʻlgan. 1980-yillarda u Ted Koppelning Nightline dasturining sevimli mehmoni edi. Pozner Sovet Ittifoqiga bag'ishlangan ingliz tilidagi "Moskva Meridian" dasturining boshlovchisi ham edi, shou Gosteleradio tomonidan ishlab chiqariladigan televideniye va radio bo'yicha Sovet davlat qo'mitasi va sun'iy yo'ldosh dasturlari tarmog'idagi ko'rsatuv hisoblanardi. Shuningdek, u tez-tez The Phil Donahue Show da ko'rinish berardi.
G'arb ommaviy axborot vositalaridagi chiqishlarida Pozner Sovet Ittifoqining tashqi va ichki siyosatidagi eng ziddiyatli qarashlari bilan xarizmatik va apologist edi. U tez-tez sovet va G'arb siyosati o'rtasidagi o'xshashliklarni ko'rsatib, SSSRda ba'zi muammolar mavjudligini ochiq tan oldi. Biroq, u so'zsiz ma'qullash va qo'llab-quvvatlashni to'xtatgan bo'lsa-da, 1990-yilda o'zining 1990-yildagi avtobiografiyasida Andrei Sakharovning hibsga olinishi va surgun qilinishi, Afg'onistonga bostirib kirishi va 007-reysning urib tushirilishi kabi voqealarni asoslab berdi. Keyinchalik, u egallagan ba'zi pozitsiyalari noto'g'ri va axloqsiz ekanligini yozdi. 2005-yilda NPR ning On the Media nashriga bergan intervyusida Pozner o'zining sovet matbuot kotibi sifatidagi roli haqida ochiqchasiga gapirib, "Men qilgan ishim tashviqot edi", deb ochiqchasiga aytdi. O'zining sobiq rolini George Bush davridagi AQSH Davlat kotibining jamoatchilik diplomatiyasi va jamoatchilik bilan aloqalar bo'yicha o'rinbosari Karen Hughes bilan taqqoslab, u shunday izoh berdi: “Bilasizmi, buni boshidan kechirgan va qilgan ishidan pushaymon bo'lgan odam sifatida aytolamanki, men hayotimning ko'p yillarini noto'g'ri ishlar bilan o'tkazgan bo'lsam ham, men bunga loyiq emasligini aytaman".
Shimoliy Amerika ommaviy axborot vositalarida tez-tez chiqishlari va Sovet Ittifoqining asosiy vakili sifatida mashhur bo'lishiga qaramay, Pozner uyida deyarli noma'lum bo'lib qoldi. Bu 1980-yillarning o'rtalarida, Pozner Sovet Ittifoqi va AQShdagi tomoshabinlar o'rtasida sun'iy yo'ldosh orqali olib borilgan bir nechta ikki tomonlama televideniye munozaralarini o'tkazganida o'zgardi. Ular dastlab San-Diegodagi California universitetida Helene Keyssar bilan ishlab chiqarilgan. Ular "Moscow Calling San Diego: Children and Film" (Mike Cole bilan), "Remembering War" (1985-yil 7-may, Fred Starr bilan) larni o'z ichiga oladi. Keyinchalik dasturlarga "Citizens Summit I - Leningrad/Seattle" (1985-yil 29-dekabr) va "Citizens Summit II: Women to Women - Leningrad/Boston" (1986-yil 20-may) lar qo'shildi. Bularning ikalasi ham Phil Donahue bilan olingan edi. Dasturlar Poznerning karyerasidagi keskin burilish nuqtasi bo'lib, unga tezda shuhrat keltirdi va SSSRda mahalliy tomoshabinlar tomonidan olqishlandi. Pozner shuningdek, Rossiyaning Autograph for Live Aid rock guruhini ham tashkil qildi. U “Markaziy televideniyening siyosiy kuzatuvchisi” lavozimiga ko‘tarilib, Gosteleradioning eng yuqori jurnalisti darajasiga ko‘tarildi va mamlakatda efirga uzatiladigan dasturlar ustida ishlay boshladi. Biroq, 1991-yilda Poznerdan Mikhail Gorbachev ustidan Boris Yeltsinni qo'llab-quvvatlagani aytilganidan keyin iste'foga chiqish so'ralgan.
O'sha yilning oxirida Pozner Phil Donahue bilan ishlash taklifini oldi va Qo'shma Shtatlarga ko'chib o'tdi. 1991-yildan 1994-yilgacha ular Pozner/Donahue haftalik, muammolarga yo'naltirilgan davra suhbatiga mezbonlik qilishdi, u ham CNBC, ham sindikatsiyada efirga uzatildi. New Yorkda yashab, Pozner Rossiyada efirga uzatiladigan dasturlarini yozib olish uchun muntazam ravishda Moskvaga borib turardi.
Pozner 1997-yilda Moskvaga qaytib, mustaqil telejurnalist sifatida faoliyatini davom ettirdi. Oʻsha yilning oʻzida u yosh jurnalistlarni oʻqitish maqsadida Moskvada Televizion mahorat maktabini (“Школа телевизионного мастерства”) tashkil etdi.
1994-yilda tashkil etilganidan 2008-yilgacha Pozner har yili nufuzli TEFI kubogini topshiradigan Rossiya televideniye akademiyasining prezidenti boʻlgan. U, shuningdek, AQSh va Kanada tadqiqotlari instituti va sovet tahlil markazida ishlagan.
2004-yildan beri Pozner va uning ukasi Pavel Moskvada onalarining nomida bo'lgan Жеральдин (Chez Geraldine) fransuz brasseriyasiga egalik qilishadi.
Ko'rsatuvlari
2004-yildan beri Pozner "Vremya Zhit" ko'rsatuvining boshlovchisi sifatida, OIV/OITS muammosi haqida bir qator tok-shoular tashkil qilib kelmoqda. Dasturlar mintaqaviy telekanallar tomonidan ishlab chiqariladi va efirga uzatiladi, keyin Rossiyaning turli hududlarida mavjud bo'lgan mahalliy muammolarni hal qilishga qaratiladi.
Aleksandr Litvinenkoning qotili sifatida gumon qilinayotgan Andrey Lugovoy haqidagi "Lugovoy" hujjatli filmida Pozner KGB agentlari Sovet Ittifoqi qahramonlari sifatida olingani haqida xuddi James Bond kabi ta'kidlaydi.
2008-yilda Pozner Ivan Urgant va Brian Kahn bilan birgalikda Ilya Ilf va Yevgenyi Petrovning 1937-yilda chop etilgan "Kichik Oltin Amerika" kitobi asosida 16 qismdan iborat "Odnoetajnaya Amerika " ("Bir qavatli Amerika") sayohat hujjatli filmini chiqardi. Pozner va Urgant keyingi bir qator loyihalarda ham hamkorlik qildilar. Bular: Tur de Frans, Ularning Italiyasi, Germaniya jumboqlari, umumiy Angliya, 2010, 2012, 2013, 2015, 2016-yillarda efirga uzatilgan Yahudiy baxti edi.
2008-yilda Pozner Rossiyaning Birinchi kanalida shu nomdagi "Pozner" ko'rsatuvini boshladi, unda u jamoat arboblari - siyosatchilar, rassomlar, olimlar, musiqachilar, aktyorlar, rejissyorlar, sportchilar, shifokorlar, magnatlar va boshqalardan intervyu olardi. Pozner jonli va cheksiz mehmondo'stlik uslubiga ega edi va u tez-tez mehmonlarga qarshi so'zlarni aytardi. U yana tez-tez o'z ko'rsatuvlarida siyosiy yoki iqtisodiy qaror Rossiyaning oddiy aholisiga qanday ta'sir qilishi haqida fikr yuritardi.
2022-yilda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishidan so‘ng, efir to‘xtatildi. Oxirgi eshittirish 2021-yil 21-fevralda bo‘lib o‘tdi va Pozner shou nega televizorda ko‘rsatilmasligini tushuntirishdan bosh tortdi.
Shaxsiy hayoti
Moskva universitetining oxirgi kursida (1958) Pozner filologiya fakultetidagi kursdoshi Valentina Chemberdzhiga turmushga chiqdi. Ikki yildan keyin ularning Yekaterina ismli qizi dunyoga keldi. 1990-yildan beri Yekaterina Berlinda yashaydi, u yerda u professional pianinochi va bastakor Katia Tchemberdji sifatida ishlaydi. Pozner va uning birinchi xotini 1968-yilda ajrashishgan.
Taxminan ajralish paytida Pozner ikkinchi xotini bo'ladigan Yekaterina Orlova bilan uchrashdi, ikkalasi ham Novosti Press agentligining Sputnik jurnalida ishlardi. Ular 35 yil birga hayot kechirdi. Tajribali jurnalist bo‘lgan Orlova Pozner televizion mahorat maktabining hammuassisi edi. 2005-yildan beri Pozner Rossiya shou-biznesining yetakchi impresariosi Nadezhda Solovyova bilan aloqada bo'lib keladi.
Pozner uchta fuqarolikka ega: fransuz - tug'ilish bo'yicha, rus (dastlab, sovet) - ehtimol kelib chiqishi bo'yicha va AQSh - 1990-yillarning boshlarida fuqaroligini olgan. 1968-yilda Fransiya fuqaroligidan voz kechishga urinib, Fransiyada Jazoir urushida qatnashmagani uchun javobgarlikka tortilishdan qo'rqmasdan tashrif buyurishga harakat qilar ekan, Sovet Tashqi ishlar vazirligi unga 1950- yilda unga berilgan Sovet pasporti haqida rasman xabar berdi. Pasport 16 yoshida, xatolik bilan chiqarilgan va u aslida SSSR fuqarosi emas edi. Poznerni qiziqtirgan narsa shundaki, uning KPSS a'zoligi, nikoh va ajralish, yashash uchun ruxsatnoma va zaxiradagi leytenant unvonini texnik jihatdan bekor qilishdi.
Pozner tennis va beysbol ishqibozi hisoblanadi. 1992-yilda u " The Moscow Dummies" havaskor beysbol jamoasiga asos solgan. U sigareta chekishni, toshbaqa haykalchalari, favvora qalamlarini yigʻishni , charades o'ynashni yaxshi ko'radi.
Qarashlari
Pozner qat'iy ateist
U evtanaziya huquqini himoya qiladi, bir jinsli nikohni qonuniylashtirishni yoqlaydi va giyohvand moddalar savdosini qonuniylashtirish orqali giyohvandlar o'rtasida bu kabi moddalar savdosi va jinoyatchilikka qarshi kurashish g'oyasini qo'llab-quvvatlaydi.
U Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin NATOning kengayishi, sovuq urushdan keyingi strategiya va keyinchalik Vladimir Putinning kelishi bo'yicha Rossiyaning o'ziga xos diplomatik takliflariga e'tibor berilmagani bilan bog'liq edi.
Bahslar
2021-yil aprelida Pozner o‘zining tug‘ilgan kunini nishonlamasdan Gruziyadan qochishga majbur bo‘ldi, chunki uning mehmonxonasi uni "Kreml targ‘ibotchisi” deb atagan namoyishchilar tomonidan bloklandi. Namoyishchilar Pozner atrofidagilarga tuxum otishdi va uning avvalgi bayonotlaridan g'azablanishdi, 2010-yilda Pozner Rossiya-Gruziya urushiga olib kelgan vaziyatda Gruziyani aybladi va "Gruziya [Abxaziyani] abadiy yo'qotdi" va " bu hudud endi hech qachon ularniki bo'lmaydi", dedi. Bosh vazir Irakli Garibashvili o‘z hukumatining tashrifga ruxsat berish haqidagi qarorini himoya qilib, Pozner kirishda COVID-19 uchun salbiy test o‘tkazganini va u hech qanday mahalliy qonunlarni buzmaganligini aytdi. Gariboshvili hodisada Milliy Harakat va uning tarafdorlarini ayblab, norozilik namoyishlarini “sivilizatsiya normalari va Gruziya standartlarini buzuvchi harakatlar” deb atadi.
Manbalar
<references group="" responsive="0">
Avstraliya — Litva munosabatlari
Avstraliya va Litva oʻrtasida tashqi aloqalar mavjud. Avstraliya 1991-yil 27-avgustda Litva mustaqilligini qayta tan olgan birinchi davlatlardan biri edi. Ikki davlat diplomatik munosabatlarni 1991-yil 6-noyabrda rasmiy ravishda oʻrnatgan. Avstraliya Litvada Polshaning Varshava shahridan boshqariluvchi elchixonasi ni (2013-yildan) va Vilnyusdagi faxriy konsulligi (1997-yildan) faoliyatini yoʻlga qoʻygan. Litva 2021-yildan beri Kanberrada elchixonasiga ega, shuningdek Sidney, Adelaida, Melburn va Darvinda faxriy konsulliklari bor.
Tarixi
Litva Rossiya imperiyasining bir qismi sifatida (Vilna va Grodno gubernatorliklari doirasida) Avstraliyadagi dastlabki diplomatik faoliyatini amalga oshirgan. 1894-yilda Rossiya imperiyasi Tashqi ishlar vazirligi Avstraliyaga birinchi doimiy konsullik vakillarini yuborgan paytdan aloqalar boshlanadi. Litvaliklar rasmiy statistikada rus hamjamiyatining bir qismi sifatida qaralgan.
1918-yildagi Litva Mustaqillik Deklaratsiyasidan soʻng, Avstraliya 1921-yil 22-sentyabrda Litvani Millatlar Ligasiga qabul qilinganligi sababli tan oldi. Biroq, boshqa Boltiqboʻyi respublikalari, Estoniya va Latviyadan farqli oʻlaroq, Litva 1940-yilda SSSR tomonidan bosib olinishigacha Avstraliyaga konsullik vakillarini tayinlamagan.
Sovet istilosi davridagi munosabatlar
1940-yil iyun oyida Boltiqboʻyi davlatlarining Sovet tomonidan bosib olinishi bilan Avstraliya hukumati raisi Robert Menzis xuddi Britaniya hukumati kabi, bu harakatni tan olmadi. Ammo tashqi ishlar vaziri ser Frederik Styuart 1941-yil iyun oyida norasmiy munozaralar boʻlganligini tasdiqladi. Bu „Birlashgan Qirollik hukumatining Boltiqboʻyi davlatlarining Sovet Ittifoqiga qoʻshilishidan kelib chiqadigan turli masalalarni amaliy asosda hal qilishga tayyorligini“ nazarda tutgan. 1948-yilda Kanberradagi Sovet elchixonasi „Boltiqboʻyi davlatlaridan hozir Avstraliyada yashovchi barcha shaxslar Sovet fuqarolari sifatida roʻyxatga olinadi“ deb eʼlon qildi. Boltiqboʻyi davlatlari va ushbu davlatlarning Avstraliyada yashovchi har qanday fuqarolari bu borada hech qanday munosabat bildirmaydi.
1949-yil martiga kelib, Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining uchinchi sessiyasi boʻyicha Senatdagi munozarada Sogʻliqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar vaziri, senator Nik MakKenna vaziyatning status-kvosini qayd etdi : "„Avstraliya hukumati sobiq mustaqil Latviya, Litva va Estoniya respublikalarining SSSR tarkibiga singib ketishini tan olmadi va tan olishni ham niyat qilmaydi. Avstraliya hukumati fikricha, Sovet Ittifoqining ushbu qo'shilishlarini qnuniy deb bo'lmaydi. Oʻsha mamlakatlar xalqining aniq ifodalangan istagi natijasida amalga oshirildi. Men Senat eʼtiborini Immigratsiya boʻyicha vazir (janob Kalvell)ning harakatlariga qarataman. Sovet Rossiyasi nomidan ushbu mamlakatlar fuqarolari Avstraliyada Sovet Respublikasi a'zolari sifatida ro'yxatdan o'tishlari kerakligi to'g'risida qaror qabul qilindi. Senat eslatib o'tadiki, ular buni qilish majburiyati yo'qligi va agar ular buni qilishni xohlasalar shunday qabul qilinadi deb e'lon qilingan. Bu hukumatning har qanday bosimi yoki Avstraliya hukumati ularga yuklangan har qanday majburiyat natijasida emas, balki ularning ixtiyori bilan bo'ladi. Sovet Rossiyasi tomonidan amalga oshirilgan haqiqat. Men sovetlar hukumati yaqin kelajakda o'zgarishlarga olib keladigan choralar ko'rishiga shubha qilaman“."
1970-yil mart oyida Gorton hukumati tashqi ishlar vaziri William Makmaxon parlamentda shunday nutq soʻzladi: „Huquqiy pozitsiya shundan iboratki, Avstraliya SSSRning 1940-yildagi bosqinidan keyin surgunga majbur boʻlgan Estoniya, Latviya va Litva hukumatlarini tan olishdan hech qachon qaytmagan. Avstraliya oʻzini 1940-yilda Avstraliya tan olgan hukumatlardan birining vorisi sifatida koʻrishi mumkin boʻlgan biron bir hukumatni aniq tan olmagan“.
1975-yil noyabr oyida Malkolm Freyzerning yangi konservativ koalitsiya hukumati saylanganidan soʻng, Litvaning Sovet Ittifoqi tarkibiga qoʻshilishi tan olinishini bekor qildi. Oʻsha yilning 17-dekabrida Avstraliya hukumati Avstraliyaning Moskvadagi elchisiga Litva SSRga hech qanday rasmiy tashriflar qilmaslik toʻgʻrisida koʻrsatma berdi. 1991-yil 27-avgustda Bosh vazir Bob Xok Avstraliyaning Litva bilan toʻliq diplomatik munosabatlarni tiklash qarorini eʼlon qildi. Avstraliyaning Daniyadagi elchisi Jon Burgess 1991-yil 6-noyabrdan boshlab Avstraliyaning Litvadagi birinchi elchisi sifatida norezident akkreditatsiya olgan.
1991-yildan keyingi munosabatlar
right|thumb|250x250px| Vilnyusdagi Avstraliya konsulligi, Litva. 1997-yil 13-noyabrda Avstraliya Faxriy konsulliklarini sezilarli darajada kengaytirish doirasida tashqi ishlar vaziri Aleksandr Dauner 1991-yildan buyon Litvada istiqomat qilib kelayotgan italyan-avstraliyalik ishbilarmon Salvatore Antonio Meschino Avstraliyaning Vilnyusdagi birinchi faxriy konsuli etib tayinlanganligini eʼlon qildi. Bosh vazir Jon Hovardning yangi hukumati 1996-97-yillarda Tashqi ishlar va savdo departamenti byudjetini qisqartirdi. Natijada 1997-yil may oyida Daniya, Islandiya, Latviya va Litva uchun faoliyat olib boruvchi Kopengagendagi elchixonani yopishga majbur qildi va vakolatlarini Shvetsiyadagi elchixonaga topshirildi. 2013-yilda Litva bilan munosabatlar uchun mas’uliyat Polshadagi elchiga oʻtkazildi.
2021-yil fevral oyida Litva hukumati Kanberrada Litvaning Yaponiyadagi norezident elchilarining avvalgi tartibi o‘rniga Avstraliyada rezident elchixona tashkil etdi. 2021-yil avgust oyida Litvaning Avstraliyadagi birinchi doimiy elchisi Darius Degutis tayinlandi. Degutis 2021-yil 30-noyabrda Avstraliya general-gubernatoriga ishonch yorliqlarini topshirdi. 2022-yil fevral oyida Litva tashqi ishlar vaziri Gabrielius Landsbergis Avstraliyaga rasmiy tashrif bilan keldi va Litvaning yangi elchixonasini rasman ochdi.
Migratsiya
Birinchi litvaliklar Avstraliyaga 1830-1831-yillardagi noyabr qoʻzgʻoloni bostirilgandan soʻng, ishlab chiqarish sanoati bilan shugʻullanuvchi kichik guruhlar holida kelishgan. 1929-yilda Sidneyda Avstraliya Litva jamiyati tashkil topdi. 1933-yilga kelib uning 100 ga yaqin aʼzolari boʻlgan. 1939-yilda Avstraliyada 1000 ga yaqin litvaliklar yashagan. 1950-yilda Avstraliya Litva Jamiyati oʻrniga Avstraliya Litva Jamiyati (Australijos Lietuvių Bendruomenė — ALB) tashkil etildi.
1940-yildan Litvaning bosib olinishi va 1945-yilda Yevropadagi urushning tugashi Avstraliyaga qochqinlarning katta oqimiga olib keldi. 1947-1952-yillar oraligʻida 10 000 ga yaqin litvalik qochqinlar Xalqaro qochqinlar tashkiloti nazorati ostida koʻchirilgan shaxslar sifatida Avstraliyaga kelishdi.
Avstraliya chet eldagi litvaliklarning eng yirik hamjamiyatlaridan biri hisoblanadi. 2021-yilgi Avstraliyada aholini roʻyxatga olishda 2582 kishi Litvadan kelib chiqqan va 19430 kishi litvalik ekani aniqlangan.
Iqtisodiy aloqalar
2021-yilda Avstraliya va Litva o‘rtasidagi umumiy o‘zaro savdo hajmi 117,25 million yevroni (168,857 million Avstraliya dollari) tashkil etdi. 2020-yilda Avstraliya Litvaga 12 million dollar toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar kiritdi. Avstraliya va Litva oʻrtasidagi tovar savdosi qisman mamlakatlar oʻrtasidagi katta masofa tufayli beqaror boʻlgan. Litvaning eng katta importi taʼlim/dam olish uchun sayohatlar, hayvonlar uchun ozuqa va kompyuter qismlari/aksessuarlar, Avstraliyaniki esa oʻgʻitlar, qayta ishlangan neft va turli xil kimyoviy mahsulotlardir.
Ragnarök
thumb|Ragnarök tasviri (12chi asrda topilgan).
Ragnarök (/ˈræɡnəˌrɒk, ˈrɑːɡ-/), Skandinaviya mifologiyasida uchraydigan qiyomat. Ragnarök voqealardan so‘ng, dunyo yangilanadi va tuproqqa qayta tiriltiriladi. Tirik qolgan va keyinchalik qaytib keladigan xudolar uchrashadi va dunyo ikki kishidan qutqariladi. Ragnarök Skandinaviya mifologiyasida muhim voqea hisoblanadi va germaniyaliklar tarixida nazariya mavzusiga aylandi.
thumb|Then the Awful Fight Began (Rassom [[George Hand Wright|George Wright, 1908)]] thumb|Odin va Fenrir, [[Freyr va Surt (Rassom Emil Doepler, 1905)]] thumb|Thor and the Midgard Serpent (Rassom Emil Doepler, 1905)
Jürgen Zopp
Jürgen Zopp (1988-yil 29-martda tugʻilgan) — isteʼfodagi professional estoniyalik tennischi. U 2012-yilda faoliyatidagi eng yuqori yakkalik reytingida 71-o‘rinni egallab, Estoniya tarixidagi eng yuqori reytingga ega erkak tennischiga aylandi.
Tennisdagi faoliyati
Zopp tennis oʻynashni 6 yoshida boshlagan va Pete Sampras, Marat Safin va Roger Federer ni oʻziga kumir sifatida bilgan. Zopp 2006-yilda Avstraliya va AQSh ochiq turnirlarining ikkinchi bosqichiga qadar muvaffaqiyatli oʻsmirlik faoliyatini oʻtkazdi. 2008-yilda u rasman professional tennischiga aylanadi.
2018-yilgi Fransiya Ochiq chempionati saralashida u Thanasi Kokkinakisni mag‘lub etdi. U saralashning soʻnggi bosqichida Denis Kudlaga magʻlub boʻldi. Birinchi raundda u oltinchi tur darajasidagi amerikalik tennischi Jack Sockni magʻlub etdi. Keyin u birinchi ikki setda magʻlub boʻlishiga qaramay, Ruben Bemelmansni magʻlub etdi va shu bilan „Katta Dubulgʻa“ musobaqalarida faoliyatidagi eng yaxshi uchinchi raundga chiqdi. U „Katta dubulgʻa“ turnirining uchinchi bosqichiga chiqqan birinchi estoniyalik tennischi boʻldi. Uning omadli yurishi uchinchi raundda Maximilian Martererga magʻlub boʻlganidan keyin yakunlandi.
2018 yilgi Swiss Open Gstaad musobaqasida u birinchi raqamli tennischi Fabio Fognini magʻlub etdi va Matteo Berrettiniga magʻlub boʻlishdan oldin yarim finalga qadar yetib bordi. Baʼzilar 2018-yilni uning faoliyatidagi eng yaxshi yil deb bilishadi, chunki u 2012-yildan beri birinchi marta kuchli 100 talikka qaytgan edi.
Faoliyat statistikasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/J%C3%BCrgen_Zopp_1_-_Roland-Garros_2018.jpg/220px-J%C3%BCrgen_Zopp_1_-_Roland-Garros_2018.jpg|thumb| Jürgen Zopp 2018-yilgi Fransiya ochiq chempionatida
Yuriy Baturin
Yuriy Mixaylovich Baturin (tugʻ.1949 - yil 12-iyunda, Moskva, RSFSR, SSSR) — rossiyalik siyosatchi, olim, huquqshunos va Rossiya Federatsiyasining kosmonavti (dunyoning 382-kosmonavti va Rossiyaning 90-kosmonavti). Rossiya Federatsiyasi Qahramoni. Yuridik fanlar doktori va professori. 2010-yildan 2015-yilgacha Rossiya Fanlar akademiyasining Tabiiy fanlar va texnologiyalar tarixi instituti direktori, 2011-yil 22-dekabrdan Rossiya Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi. 2014-yil 29-noyabrdan — Rossiya Fotograflar uyushmasi raisi.
Maratba
thumb| Soyuz TM-32 ekipaji: Dennis Tito ([[Amerika Qoʻshma Shtatlari|AQSh), Talgat Musabayev va Yuriy Baturin]]
Yuriy Baturin ikkita kosmik parvozda qatnashdi - "Soyuz TM-28" (1998) va "Soyuz TM-32" (2001), jami 20 kunga yaqin.
Birinchi parvoz
1998-yil 13-avgustdan 1998-yil 25-avgustgacha tadqiqotchi kosmonavt sifatida kosmik kema komandiri Gennadiy Padalka va bort muhandisi Sergey Avdeev boshchiligidagi ekipaj tarkibida. U Talgat Musabayev va Nikolay Budarin bilan Yerga qaytdi.
Ikkinchi parvoz
2001-yil 28-apreldan 2001-yil 6-maygacha kosmik kema komandiri Talgat Musabayev va birinchi kosmik sayyoh Dennis Tito boshchiligidagi ekipaj tarkibida bort muhandisi sifatida.
Kosmik parvozlardagi ilmiy ishlar
Yuriy Mixaylovich Baturin orbital stantsiyalarda, shuningdek, transport kosmik kemalarida muhim qator ilmiy tajribalarni amalga oshirdi, shu jumladan Rossiya-Germaniya kosmik loyihasi "Plazma kristali" ning ishtirokida, ikkinchi kosmik parvozda davom etgan tajribalar. Ikkinchi kosmik parvoz paytida (2001-yil, ISS), "Plazma kristali" eksperimenti paytida u Maks Plank jamiyatining Yerdan tashqari fizika instituti nemis fiziklari "Baturin effekti" deb atagan effektni topdi.
Direksion burchak
Direksion burchak - to'g'ri bur chakli koordinatalar tizimida shim. yoʻnalish (abssissa oʻqi) bilan berilgan yoʻnalish orasidagi burchak. U soat mili yoʻnalishi boʻyicha 0° dan 360° gacha oʻzgaradi; a "arfi bilan belgilanadi. D. b. geofizika, artilleriya va navigatsiyada qoʻllaniladi.
Rett sindromi
Rett sindromi (RTT) irsiy kasallik boʻlib, odatda ayollarda 6-18 oylikdan keyin namoyon boʻladi. Alomatlar til oʻz-oʻzini boshqarish va odatiy harakatlardagi buzilishlarni oʻz ichiga oladi. Ushbu sindromgba chalinganlar koʻpincha sekinroq oʻsadi, yurish qiyinlashadi va boshi hajmi kichikroq boʻladi. Rett sindromining asoratlari kramplar, skolyoz va uyqu muammolarini oʻz ichiga olishi mumkin. Vaziyatning ogʻirligi har xil boʻlishi mumkin.
Rett sindromi X xromosomasida MECP2 genidagi genetik mutatsiyaga bogʻliq. Bu deyarli har doim yangi mutatsiya sifatida yuzaga keladi, bir foizdan kam hollarda odamning ota-onasidan meros boʻlib oʻtadi. Bu deyarli faqat qizlarda uchraydi; shunga oʻxshash mutatsiyaga ega boʻlgan oʻgʻil bolalar odatda tugʻilgandan keyin koʻp oʻtmay oʻlishadi. Tashxis simptomlarga asoslanadi va genetik tekshiruv bilan tasdiqlanishi mumkin.
Rett sindromi uchun maʼlum davo yoʻq. Davolash simptomlarni biroz boʻlsa-da yaxshilashga qaratilgan. Antikonvulsanlar tueli taʼsirlardan himoyalashda yordam berish uchun ishlatilishi mumkin. Maxsus taʼlim, fizioterapiya va braketlar ham foydali boʻlishi mumkin. Kasallikka chalinganlarning koʻpchiligi oʻrta yoshgacha yashaydi.
Kasallik 8500 ayoldan 1 nafarida uchrashi mumkin U birinchi marta 1966-yilda avstriyalik pediatr Andreas Rett tomonidan fanga kiritilgan Uning yozuvlari nemis tilida boʻlganligi sababli, ular ingliz tilida soʻzlashadigan davlatlarda keng tarqalmagan. Shvetsiyalik pediatr Bengt Xagberg 1983-yilda inglizcha maqola chop etgan va bu holatni Rett nomi bilan atagan. 1999-yilda livanlik amerikalik shifokor Xuda Zogʻbi ushbu holatni keltirib chiqaradigan mutatsiyani aniqladi.
I bosqich
Dastlabki bosqich deb ataladigan I bosqich odatda 6 oydan 18 oygacha boshlanadi. Bu bosqich koʻpincha eʼtibordan chetda qoladi, chunki buzilish belgilari biroz noaniq boʻlishi mumkin va ota-onalar va shifokorlar dastlab rivojlanishning bilinmas sekinlashuvini sezmay qolishlari ham mumkin. Kichkintoy kamroq koʻzi bilan aloqa qila boshlaydi va oʻyinchoqlarga qiziqishi kamayadi. Oʻtirish yoki emaklash kabi koʻnikmalarda kechikishlar boʻlishi mumkin. Qoʻlni burish va boshning oʻsishi kamayishi mumkin, ammo diqqatni jalb qilish uchun bular yetarli emas. Ushbu bosqich odatda bir necha oy davom etadi, lekin bir yildan koʻproq davom etishi mumkin.
II bosqich
II bosqich yoki tez rivojlanuvchi bosqich odatda 1 yoshdan 4 yoshgacha boshlanadi va haftalar yoki oylar davom etishi mumkin. Uning boshlanishi tez yoki asta-sekin boʻlishi mumkin, chunki bola maqsadli qoʻl koʻnikmalarini va nutq tilini yoʻqotadi. Siqish, yuvish, qarsak chalish yoki urish kabi xarakterli qoʻl harakatlari, shuningdek, qoʻllarni ogʻizga qayta-qayta siljitish koʻpincha ogʻiz boʻshligʻi deb ataladigan ushbu bosqichda boshlanadi. Bola tasodifiy teginish, ushlash orqali qoʻllarini orqasida yoki yon tomonlarida uzoq ushlab turishi mumkin. Harakatlar bola uygʻoq boʻlganda davom etadi, lekin uxlash vaqtida yoʻqoladi. Nafas olishning buzilishi, masalan, apnea va giperventiliya epizodlari paydo boʻlishi mumkin, ammo uxlash paytida nafas olish odatda yaxshilanadi. Baʼzi qizlarda, shuningdek, ijtimoiy muloqot va muloqotni yoʻqotish kabi autizmga oʻxshash alomatlarni kuzatiladi. Yurish beqaror boʻlishi mumkin va vosita harakatlarini boshlash qiyin boʻlishi mumkin. Odatda bu bosqichda boshning sekin oʻsishi kuzatiladi.
Sloveniya pasporti
thumb Sloveniya pasportlari Sloveniya fuqarolariga xalqaro sayohatlarni osonlashtirish uchun beriladi. Har bir Sloveniya fuqarosi, shuningdek, Yevropa Ittifoqi fuqarosi. Pasport milliy identifikatsiya kartasi bilan birga Yevropa Ittifoqi, Yevropa iqtisodiy hududi va Shveytsariyaning istalgan davlatida erkin harakatlanish va yashash huquqini beradi.
2018-yil may oyidagi Viza cheklovlari indeksiga ko‘ra, Sloveniya fuqarolari 180 ta davlatga vizasiz yoki yetib kelish vaqtida beriladigan vizasiz tashrif buyurishlari mumkin. Sloveniya fuqarolari Yevropa Ittifoqi shartnomasining 21-moddasida berilgan erkin harakatlanish va yashash huquqi natijasida Yevropa Ittifoqining istalgan mamlakatida yashashi va ishlashi mumkin.
Sloveniya ID kartasi boshqa sobiq Yugoslaviya respublikalariga: Xorvatiya, Bosniya va Gersegovina, Makedoniya, Chernogoriya, Serbiyaga sayohat qilish uchun ham amal qiladi.
Rett sindromi
IV bosqich
IV bosqich yoki bosh miyaning buzilish bosqichi yillar yoki oʻnlab yillar davom etishi mumkin Koʻzga koʻringan xususiyatlar orasida harakatchanlikning pasayishi, umurtqa pogʻonasi egriligi va mushaklarning kuchsizligi, qattiqlik, spastisite va qoʻl yoki oyoqning gʻayritabiiy holatida mushaklarning qotib qolishi kiradi. Ilgari yurishga qodir boʻlgan qizlar yurishni toʻxtatishi mumkin. Idrok, muloqot yoki qoʻl qobiliyatlari odatda IV bosqichda pasaymaydi. Qoʻllarning takroriy harakatlari kamayishi mumkin va koʻzning koʻrishi odatda yaxshilanadi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Rett_Girl_Smiling.jpg/220px-Rett_Girl_Smiling.jpg|thumb
Sloveniya pasporti
Tashqi koʻrinish
Sloveniya pasportlari boshqa Yevropa pasportlari bilan bir xil bordo rangda boʻlib, old muqovaning oʻrtasida Sloveniya Gerbi tasvirlangan. Sozlar  (inglizcha: European Union) va Gerb va soʻz (inglizcha: Republic of Slovenia) yozilgan  (inglizcha: Passport) quyida yozilgan. Sloveniyaning rasmiy ravishda ikki tilli hududlarida berilgan pasportlarda sloven tilidan pastroqda italyancha yoki vengriyacha matn mavjud. Bular: italyancha va venger. Sloveniya pasportlari pastki qismida standart biometrik belgiga ega va standart Yevropa Ittifoqi dizaynidan foydalanadi.
Rett sindromi
Variantlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Rett_Girl_Mouthing.jpg/220px-Rett_Girl_Mouthing.jpg|thumb Rett sindromining tipik shaklining belgilari va belgilari yaxshi tasvirlangan. Rett sindromining klassik shaklidan tashqari, yillar davomida bir nechta atipik shakllar tasvirlangan; asosiy guruhlar:
Rett sindromining taʼrifi yillar davomida takomillashtirildi: atipik shakllar klassik shaklga yaqin boʻlganligi sababli (Hagberg va Gillgerg, 1993), „Rett kompleksi“ terminologiyasi kiritildi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/13/X_Rett.PNG|thumb| Rett sindromi uchun mas’ul boʻlgan genning joylashuvi Genetik jihatdan Rett sindromi (RTT) X xromosomasida joylashgan MECP2 genidagi mutatsiyalar (metillangan DNKning transkripsiyaviy jimligi va epigenetik regulyatsiyasida ishtirok etadi) tufayli yuzaga keladi va vaqti-vaqti bilan yoki germline mutatsiyalari natijasida paydo boʻlishi mumkin. RTT holatlarining 10 % dan kamida CDKL5 yoki FOXG1 genlaridagi mutatsiyalar ham unga oʻxshashligi aniqlangan. Rett sindromi dastlab klinik kuzatuv orqali tashxis qilinadi, ammo MECP2 genida genetik nuqson mavjud boʻlganda tashxis aniq boʻladi.
Taʼkidlanishicha, Rett sindromi aslida neyrodegenerativ holatdan farqli ravishda neyrorivojlanish holatidir. Buning isboti shundan iboratki, Rett sindromi bilan ogʻrigan sichqonlarda neyronlar oʻlimi kuzatilmaydi va baʼzi tadqiqotlar kattalar boʻlganida funktsional MECP2 genini qoʻshish orqali ularning fenotiplarini qisman qutqarish mumkinligini koʻrsatdi. Ushbu maʼlumot, shuningdek, kasallikni davolashga qaratilgan keyingi tadqiqotlarga yordam berdi.
Sporadik mutatsiyalar
Rett sindromi holatlarining kamida 95 foizida sabab bolada de novo mutatsiya hisoblanadi. Yaʼni, u ota-onadan ham meros boʻlmaydi. Ota-onalar odatda genotipik jihatdan normal, MECP2 mutatsiyasisiz.
RTT ning sporadik shakli boʻlgan hollarda mutatsiyaga uchragan MECP2 deyarli faqat X xromosomasining erkak nusxasidagi de novo mutatsiyasidan kelib chiqadi deb taxmin qilinadi. Spermatozoidning mutatsiyasiga nima sabab boʻlganligi hali nomaʼlum va bunday mutatsiyalar kam uchraydi.
Germline mutatsiyalari
Shuningdek, u metil-CpG-bogʻlovchi protein-2, MeCP2 ni kodlovchi genda germline mutatsiyasiga ega boʻlgan fenotipik normal onalardan meros boʻlishi mumkin. Bunday hollarda meros X bilan bogʻlangan dominant naqshga amal qiladi va deyarli faqat ayollarda kuzatiladi, chunki koʻpchilik erkaklar bachadonda yoki tugʻilgandan koʻp oʻtmay oʻlishadi. MECP2 X-xromosomaning uzun qoʻli oxirida Xq28 da joylashgan. Infantil spazmlar yoki erta boshlangan epilepsiya bilan tavsiflangan RTT ning atipik shakli, shuningdek, siklinga bogʻliq kinazga oʻxshash 5 (CDKL5) ni kodlovchi genning mutatsiyasidan kelib chiqishi mumkin. Ayn Mervik, Margaret OʻBrayen va Norman Delantining gen kasalliklariga bagʻishlangan maqolalarida " Bir genning murakkab kasalliklari va epilepsiya " nomli maqolada taʼkidlanganidek, „Rett sindromi 12 yoshgacha boʻlgan har 12,500 tirik tugʻilgan ayoldan biriga taʼsir qiladi“.
Pontine noradrenergik tanqisligi
Rett sindromi boʻlgan odamlarda norepinefrinning miya darajasi pastroq ( da koʻrib chiqilgan). MECP2’nin genetik yoʻqolishi, miya yarim korteksi va hipokampusning noradrenerjik innervasyonunun eksklyuziv manbai boʻlgan locus coeruleus’dagi hujayralarning xususiyatlarini oʻzgartiradi. Bu oʻzgarishlarga oʻta qoʻzgʻaluvchanlik va uning noradrenergik innervatsiyasi faoliyatining pasayishi kiradi. Bundan tashqari, katexolamin sintezida tezlikni cheklovchi ferment boʻlgan tirozin gidroksilaza (Th) mRNK darajasining pasayishi MECP2 — null erkakning butun koʻpriklarida, shuningdek, kattalar heterozigot (MECP2 +/-) urgʻochi sichqonlarda aniqlandi. MeCP2 etishmovchiligi boʻlgan sichqonlarda immunoquantitativ usullardan foydalangan holda, Th proteinining boʻyash darajasi, locus coeruleus THni ifodalovchi neyronlar soni va strukturani oʻrab turgan dendritik arborizatsiya zichligi kamaygan. Biroq, locus coeruleus hujayralari oʻlmaydi, lekin koʻprikda apoptotik neyronlar aniqlanmaganligi sababli oʻzlarining toʻliq etuk fenotipini yoʻqotish ehtimoli koʻproq.
Tadqiqotchilar shunday xulosaga kelishdi: „Bu neyronlar butun bosh miya va old miyada norepinefrinning asosiy manbai boʻlib, Rett sindromida nafas olish va idrok kabi buzilgan turli funksiyalarni boshqarishda ishtirok etganligi sababli, biz lokus koeruleusning muhim joy ekanligini taxmin qilamiz. MECP2 ning yoʻqolishi markaziy asab tizimining disfunksiyasiga olib keladi.“ Rett sindromini davolashda lokus koeruleusning normal funksiyasini tiklash potentsial terapevtik ahamiyatga ega boʻlishi mumkin.
Oʻrta miyaning dopaminerjik buzilishlari
Sutemizuvchilar miyasidagi dopaminning koʻp qismi mezensefalonda joylashgan yadrolar tomonidan sintezlanadi. Substantia nigra pars compacta (SNpc), ventral tegmental soha (VTA) va retrorubral maydon (RRF) tirozin gidroksilazasini (Th, yaʼni katexolamin sintezidagi tezlikni cheklovchi ferment) ifodalovchi dopaminerjik neyronlarni oʻz ichiga oladi.
Nigro-striatal yoʻl SNpc dan kelib chiqadi va uning asosiy rostral maqsadi — Caudate-Putamen (CPu) ni median old miya toʻplami (MFB) orqali nurlantiradi. Bu aloqa kortiko-bazal ganglia-talamo-kortikal halqa tomonidan hisoblangan vosita strategiyalarining qattiq modulyatsiyasida ishtirok etadi.
Haqiqatan ham, bazal gangliyalarning kanonik anatomik funktsional modeliga asoslanib, nigrostriatal dopamin striatal GABAergik oʻrta tikanli neyronlarda joylashgan dopaminerjik retseptorlarga taʼsir qilish orqali vosita halqasini modulyatsiya qilishga qodir.
Nigrostriatal yoʻlning disregulyatsiyasi odamlarda Parkinson kasalligi (PD) sabab boʻladi. SNpc neyronlarining toksik va/yoki genetik ablasyonu sichqonlar va primatlarda eksperimental parkinsonizmni keltirib chiqaradi. PD va PD hayvon modellarining umumiy xususiyatlari — bu vosita buzilishlari (gipotoniya, bradikineziya, gipokineziya).
RTT patologiyasi, baʼzi jihatlarda, PD bilan ogʻrigan bemorlarda kuzatilgan vosita fenotipiga mos keladi. Postmortem miya namunalari boʻyicha bir nechta neyropatologik tadqiqotlar SNpc oʻzgarishini neyromelanin gipopigmentatsiyasi, strukturaning qisqarishi va hatto munozarali apoptoz belgilari bilan tasdiqladi. Bunga parallel ravishda, bir nechta katexolaminlar (dopamin, noradrenalin, adrenalin) va ularning asosiy metabolik qoʻshimcha mahsulotlarining kamayishi bilan gipometabolizm taʼkidlangan. RTT ning sichqoncha modellari mavjud va eng koʻp oʻrganilganlari Adrian Bird yoki Katelin MakKormik laboratoriyalari tomonidan ishlab chiqilgan konstitutsiyaviy ravishda oʻchirilgan Mecp2 sichqonlari.
RTT fenotipining motor spektriga koʻra, Mecp2 - null sichqonlari tugʻruqdan keyingi 30 kundan boshlab oʻlimgacha yomonlashadigan motor anormalliklarini koʻrsatadi. Ushbu modellar MeCP2 etishmovchiligining molekulyar va neyroanatomik korrelyatsiyasini tushuntirish uchun muhim substratni taklif qiladi. Yaqinda (2008) katexolaminergik neyronlarda Mecp2 ning shartli ravishda yoʻq qilinishi (Th-Cre sichqonlarini loxP- yongʻonli Mecp2 sichqonlari bilan kesib oʻtish orqali) vosita simptomatologiyasini takrorlashi koʻrsatildi, bundan tashqari MeCP2 ga ega boʻlmagan sichqonlarda Th ning miya darajasi hujjatlashtirilgan. katexolaminergik neyronlarda faqat motor fenotipida ishtirok etadigan reduksiyalangan.
Biroq, terapevtik vositalarni baholash uchun eng koʻp oʻrganilgan model Mecp2 — null sichqonchadir (MeCP2 dan butunlay mahrum). Shu nuqtai nazardan, Th ni ifodalovchi neyronlarning soni va soma hajmining pasayishi 5 haftalikdan boshlab mavjud va SNpc dan kelib chiqadigan dopaminerjik neyronlarning asosiy maqsadi boʻlgan kaudat-putamenlarda Th immunoreaktivligining pasayishi bilan birga keladi. Bundan tashqari, mikrodisseksiyalangan oʻrta miya va striatal sohalarda dopaminerjik tarkibni neyrokimyoviy tahlil qilish besh va toʻqqiz haftalik yoshda dopaminning kamayganini aniqladi. Shunisi eʼtiborga loyiqki, keyinchalik (toʻqqiz haftada) morfologik parametrlar oʻzgargan boʻlib qoladi, ammo yomonlashmaydi, fenotip esa oʻsib boradi va xulq-atvor kamchiliklari yanada jiddiyroqdir. SNpcda qoladigan neyronlardagi toʻliq faollashtirilgan Th (Serine40-fosforillangan izoform) miqdori 5 haftada engil taʼsir qiladi, lekin 9 haftada jiddiy buziladi. Nihoyat, MeCP2 etishmovchiligi boʻlgan sichqonlarda L-Dopani surunkali va ogʻiz orqali davolashdan foydalangan holda mualliflar ilgari aniqlangan baʼzi motorli nuqsonlarning yaxshilanishi haqida xabar berishdi. Umuman olganda, bu natijalar MeCP2 etishmovchiligi boʻlgan hayvonlarda neyromotor etishmovchilikning taʼsiri i sifatida nigrostriatal dopaminerjik yoʻlning oʻzgarishini koʻrsatadi.
Kasallikning assotsiatsiyasi mavjud  miyadan olingan neyrotrofik omil (BDNF) bilan.
Rett sindromi patologiyasida MECP2 ning molekulyar funksiyalari
Sharifi va Yasui tomonidan koʻrib chiqilganidek, MECP2 geni tomonidan kodlangan MECP2 oqsili CpG metillangan DNK joylariga yuqori darajada yaqinlik bilan DNK bilan bogʻlanadi va transkripsiyaga taʼsir qiladi. MECP2 5mc (5-metilsitozin) va 5hmc (5-gidroksimetilsitozin) ga oʻxshash yaqinlik bilan bogʻlanishi mumkin va bu dinukleotidlar sutemizuvchilar genomidagi MECP2 bogʻlanish joylarining koʻp qismini tashkil qiladi. MECP2 yuqori tartibli xromatin tuzilishida ishtirok etadi va xromosomalarni siqish uchun zarur koʻrinadi. MECP2 ning DNK bilan bogʻlanishi mRNKni birlashtirish hodisalariga taʼsir qiladi. MECP2 DNKni tiklash jarayonlarida ham ishlaydi. MECP2-/+ etishmovchiligi boʻlgan urgʻochi sichqonlar DNKga zarar etkazuvchi moddalar taʼsirida hujayra oʻlimining yuqori darajasiga ega yoki erta qarishga moyil boʻladi.
Interaktiv yoʻl xaritasi
Rett sindromining interaktiv yoʻl xaritasi nashr etildi.
Diagnostika
Rett sindromi diagnostikasi rivojlanish bosqichlarida har qanday anormalliklarni kuzatish uchun bolaning oʻsishi va rivojlanishini diqqat bilan kuzatishni oʻz ichiga oladi. Bosh oʻsishining sustlashishi kuzatilganda tashxis qoʻyiladi. Avvalo shunga oʻxshash belgilarga ega boʻlgan holatlar chiqarib tashlanishi kerak.
Tashxis qoʻyish uchun bajarilishi kerak boʻlgan maʼlum mezonlar mavjud. Qon testi MECP2 mutatsiyasining mavjudligini istisno qilishi yoki istisno qilishi mumkin, ammo bu mutatsiya boshqa kasalliklarda ham mavjud.