cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edward G. Robinson
O'lim
Robinson 1973 yil 26 yanvarda Los-Anjelesdagi Sidars Sinay kasalxonasida qovuq saratonidan vafot etdi. Xizmatlar Los-Anjelesdagi Isroil ibodatxonasida bo'lib o'tdi, u yerda Charlton Xeston maqtov so'zladi. Robinsonning 1500 dan ortiq do'stlari tashqarida yana 500 ga yaqin odamlar bilan tashrif buyurishdi. Keyin uning jasadi Nyu-Yorkka olib ketilgan, u erda u Bruklindagi Bayt-El qabristonidagi oilaviy maqbaraga ko'milgan. Uning tashuvchilari orasida Jek L. Uorner, Xel B. Uollis, Mervin LeRoy, Jorj Berns, Sem Jaffe va Frank Sinatra bor edi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Camprodón
Camprodón Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Girona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 103,4 km2. Aholisi — 2479 kishi (2010).
Ouled Malah
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ouled Malah - Jazoirning Mostaganem viloyatida joylashgan kommunadir. U Sidi Ali tumanida joylashgan. 1998-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, uning aholisi 8,948 kishidan iborat.
Neu-Seeland
Neu-Seeland Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Oberspreewald-Lausitz tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 56,18 km2. 573 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Neu-Seelandning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Qahva daraxti
KOFE (Soneag; arab. — qahva), qahva daraxti — roʻyandoshlar oilasiga mansub koʻp yillik doim yashil daraxt. Sharqiy yarim sharning tropiklarida, aksariyat Afrikada oʻsadigan 40 ga yaqin turi maʼlum. 5—6 madaniy turi Arabiston yarim orolda 14—15-asr dan, Braziliyada 18-asr dan ekiladi. Yevropaga K. urugʻi 1592-yil keltirilgan va K. ichimligi ichish odatga aylangan. S. arabica (Arabiston K.si) va C.liberica (Liberiya K.si) koʻproq tarqalgan. Kofezorlarning asosiy qismi Braziliya (jahon boʻyicha yetishtiriladigan K.ning yarmi), Efiopiya, Kolumbiya, Yamanda joylashgan. Indoneziya, Hindistonda ham ekiladi. Jahon boʻyicha K. daraxti ekilgan maydonlar 11,5 mln. ga, oʻrtacha hosildorlik 6,16 s/ga. K. oʻstirish uchun yetarli miqdorda namlik (yillik yogʻin miqdori 2200–2300 mm) va oʻrtacha yillik harorat 18° dan kam boʻlmagan tabiiy-iqlim sharoit zarur. K. yil boʻyi gullaydi va meva tugadi. Daraxti balandligi 8–20 m. Gullari oq, xushboʻy, ikki jinsli. Chetdan changlanadi. Mevasi 2 uyali rezavor, 9 oyda yetiladi, toʻq yashil mevalar dastlab sariq, pishish davrida qizil rang oladi.
K. urugʻi va qalamchasidan koʻpaytiriladi. Oʻtqazilgan koʻchati 5-yili hosilga kiradi. 30—40 yil hosil beradi. 1 tup daraxtidan 1 kg ga yaqin urugʻ olinadi. Urugi tarkibida 13—14 % azot moddalari, 0,65—2,7 % kofein, 2—3 % saxarin va boshqa mavjud.
Ulardan kofein va K. ichimligi tayyorlanadigan kukun olinadi. K. ichimligi tayyorlash uchun K. doni 180—200° xaroratda 20—30 min. davomida qovuriladi, yanchiladi. Qovurilganda ichimlikka jigarrang tus, xushboʻylik va yoqimlik taʼm beradigan moddalar hosil boʻladi. K. kukunini issiq suvda eritib, shakar qoʻshib isteʼmol qilinadi.
Creste
Creste Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Puy-de-Dôme departamenti Issoire tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
41 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 9,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,4 km2.
West Pocomoke
West Pocomoke AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Somerset County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
498 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 24,9 km2. Shundan 24,3 km2 quruqlik, 0,6 km2 esa suv maydonidir.
Takahiro Ogihara
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 2013-yili 25-iyul Australia terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan.
Pronstorf
Pronstorf Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Segeberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 36,31 km2. 1671 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Pronstorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bois-de-Gand
Bois-de-Gand Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
62 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,2 km2. Dengiz sathidan 204 – 226 m balandlikda joylashgan.
Götzis
Götzis Avstriyaning Vorarlberg yerida joylashgan shahardir. Feldkirch (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 14.64 km2. 11 002 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Klaus Fichtel
Klaus Fichtel (1944-yil 19-noyabrda tug'ilgan) - Germaniyaning sobiq professional futbolchisi. U Germaniya Bundesligasida "Shalke 04" va " Verder Bremen" klublarida himoyachi sifatida o'ynagan va o'zi harakat qilgan jamoalarning barchasida himoyasida munosib harakat qilgan. G'arbiy Germaniya terma jamoasida 23 o'yinda maydonga tushgan va terma jamoa a'zosi sifatida G'arbiy Germaniya sharafini himoya qilgan.
Schalke 04
Fichtel Vestfaliya provinsiyasidagi Kastrop-Rauxel shahrida dunyoga kelgan. Faoliyatini Germaniyaning bayroqdor jamoalaridan biri hisoblanmish "Shalke 04" jamoasida boshlagan va to'rt yildan so'ng Bremenning" Verder " jamoasi bilan shartnoma imzolashga muvaffaq bo'lgan. U Bundesligada jami 552 marotaba maydonga tushib raqiblar darvozasiga 14 marotaba gol muallifiga aylangan.
"Shalke 04" 1968/69-yilgi mavsumda quyi ligaga tushib ketgan, Klaus Fichtel darhol Bundesliganing eng yaxshi himoyachilari qatoriga kirgan - 1967/68- yillarda Fichtel o'rtacha 2,47 ball bilan barcha Bundesliga o'yinchilari orasida ikkinchi o'rinni egallagan. 1967-yil 22-fevralda Karlsrueda Marokashga qarshi xalqaro o'yinda terma jamoadagi debyutini nishonlashga muvaffaq bo'lgan.
Fichtel Bundesligada o'ynagan eng keksa futbolchi bo'lib, o'zining so'nggi o'yinini 1988-yilning may oyida 43 yarim yoshida o'tkazgan. Uning "Shalke 04" safida Bundesligada o'tkazgan 477 uchrashuvi klub rekordi bo'lib qolmoqda.
Terma jamoa
Fichtel 1967-1971-yillarda G'arbiy Germaniya bilan to'rt yil davomida 23 marotaba g'alaba qozongan va 1969-yilda Shotlandiya darvozasiga bitta gol urishga muvaffaq bo'lgan. U 1970-yilgi FIFA Jahon chempionatida G'arbiy Germaniya terma jamoasining asosiy tarkib o'yinchilaridan biri bo'lgan va turnir davomida beshta o'yinda asosiy tarkibda maydonga tushgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Broadway (Shimoliy Karolina)
Broadway AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Harnett County va Lee County (North Carolina)|Lee County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1108 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 3,3 km2. Shundan 3,2 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 143 m balandlikda joylashgan.
Hazlehurst (Georgia)
Hazlehurst AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. Jeff Davis okrugi tarkibiga kiradi.
Saraibiru
Sarayberu - Hindistondagi qishloq, Uttar-Pradesh shtatidagi Jaunpur tumanidagi Kerakat yaqinida joylashgan. Qishloq Jaunpurdan 39 km uzoqlikda joylashgan.
Hazlehurst (Georgia)
Aholisi
3787 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 307,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,3 km2. Shundan 12,2 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 76 m balandlikda joylashgan.
Saraibiru
Hindistonning 2011 yilgi aholini ro'yxatga olishdagi ma'lumotlarga ko'ra, Sarayberu 452 oiladan iborat bo`lgan. Jami aholi soni 2963 kishi boʻlib, shundan 1540 nafari erkaklar, 1423 nafari ayollardir. 0-6 yoshdagi 419 bola bor edi va o'rtacha jinsiy nisbat 924 ni tashkil etdi, bu Uttar-Pradesh shtatidagi o'rtacha 912 nafardan yuqori edi. Bolalar jinsi nisbati 887 ni tashkil etdi, bu Uttar Pradeshdagi o'rtacha 902 dan past.
Boissia
Boissia Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Lons-le-Saunier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
104 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 17,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,9 km2. Dengiz sathidan 426 – 528 m balandlikda joylashgan.
Venera (apparat)
„Venera“ — Venera sayyorasini va kosmik fazoni oʻrganish uchun moʻljallangan sayyoralararo kosmik apparatlarning umumiy nomi; ularni uchirish dasturi. Bortida sayyora va sayyoralararo fazoni tadqiq qilishga moʻljallangan ilmiy tadqiqot asboblari, moʻljal olish (orientirlash) va tuzatish kiritish (korreksiyalash) qurilmalari, sayyoralararo aloqa bogʻlovchi va kema vaziyatini yoki orbitasini hisoblab beruvchi maxsus radioasboblar, elektr energiya manbai va quyosh batareyalari joylashtirilgan. „V.“ dastlab koʻp bosqichli raketa yordamida Yer atrofidagi sunʼiy yoʻddosh orbitasiga chiqariladi, soʻngra unga aylanayotgan orbitasiga mos parabolik tezlik berilad i. „V.“ ning eng katta start massasi taxminan 5 t. Birinchi „V.“ 1961-yil uchirilgan. „V-4“ Venera sayyorasini bevosita tekshirgan (1967), „V-7“ Venera sirtiga yumshoq qoʻngan (1970), „V-9“ Venera sirtini suratga olgan (1975). 1981—83 yillar mobaynida 16 ta „V“ uchirilgan.
Tahajjud namozi
Tahajjud namozi (shuningdek, „tungi namoz“ deyiladi) — islom dinidagi ixtiyoriy ibodatdir. Islom paygʻambari Muhammadning oʻzi muntazam ravishda tahajjud namozini oʻqiganligi va sahobalarini ham ragʻbatlantirganliklari qayd etilganlar.
Qur’ondagi dalillar
Shayx Sayyid Sobiq „Fiqh as-sunna“ asarida tahajjudni quyidagicha taʼriflaydi:"Kechaning baʼzisida u ila bedor boʻl. Senga nofila bo‘lsin. Shoyadki, Robbing seni maqtovli maqomda tiriltirsa."
Helen (Georgia)
Helen AQShning Georgia shtatida joylashgan shahardir. White okrugi tarkibiga kiradi.
Tahajjud namozi
Qur’ondagi dalillar
- Isro surasi, 79-oyat
Helen (Georgia)
Aholisi
430 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 78,2 nafar kishi.
Tahajjud namozi
Hadislarda dalil
Ushbu Qurʼon oyatlari bilan bir qatorda tahajjud namozining ahamiyatini kuchaytiruvchi bir qancha hadislar (Muhammaddan rivoyat qilingan va tasdiqlangan rivoyatlar) ham mavjud. Turli hadislarda "Qiyomul Saboh „, “Salatul Saboh" (bomdod namozi) va "Tahajjud" deb zikr qilingan.
Helen (Georgia)
Geografiyasi
Maydoni — 5,5 km2. Shundan 5,5 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 441 m balandlikda joylashgan.
Tahajjud namozi
Tavsiya etilgan vaqt
Tahajjud namozi kechasi uyqudan turib, keyin oʻqiladi. Shuningdek, xufton hamda bomdod namozlari orasida oʻqiladi
Ibn Hajar bu mavzuni sharhlar ekan: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam erta bomdod namozini o'qishlari uchun aniq vaqt yo'q edi. Lekin u o'ziga oson bo'lgan narsani qilardi."
„Tahajjudning eng yaxshi vaqti kechaning oxirgi uchdan bir qismidir“. (Abu Hurayra: Fiqh)
Amr ibn Absa Muhammadning shunday deganini eshitganini aytadi: "Bandaning Parvardigoriga eng yaqin boʻlgan vaqti kechaning ikkinchi yarmidir. Agar oʻsha paytda Alloh taoloni zikr qiluvchilardan boʻla olsang, shunday qil."
- At-Tirmidhi
Masruq ibn al-Ajda rivoyat qiladilar: "Men Oisha raziyallohu anhodan qaysi amalni Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam eng yaxshi ko‘rganini so‘radim. U: „Doimiy qilingan amal“, dedi. Yana so‘radim: “U kechasi namoz uchun qachon turardi?”. U esa: „Xo'rozning qichqirig'ini eshitib o'rnidan turardi“, dedi."
- Muhammad al-Bukhari
Rakaatlar soni
Tahajjud namozi oʻqilishi kerak boʻlgan maʼlum rakaatlarni talab qilmaydi va oʻqilishi mumkin boʻlgan maksimal chegara ham yoʻq.
Svetulka
Svetulka ( Светулка ) ( Çandır )  - Bolgariyaning janubiy-markaziy qismidagi Qırdjali viloyatining  Ardino munisipalitetidagi qishloq. U Sofiyadan 192.393 kmjanubi-sharqda joylashgan. Maydoni 7,624 kvadrat kilometr. 2007- yil holatiga ko'ra 182 kishidan iborat edi.
Westernport
Westernport AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Allegany County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1985 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Qadimgi Misr dini
Qadimgi Misr dini - “Nom”larning rahnamo xudolariga siginishga asoslangan. Mil. av. IV asrda qabilalar “nom”lar deb atalgan.
Har bir qabila o‘z xudosiga ibodat qilish, uni e’zozlash bilan bir qatorda o‘sha xudo bilan qandaydir jihat bilan bog‘liq muayyan hayvonni ham e’zozlagan va unga sig‘ingan. Masalan, Elefantinda - qo‘yga, Denderada - sigirga, Siutda- chiyabo‘riga, Germopolda - ibis (laylakka o‘xshash uzun oyoqli qush) va pavianga (ittumshuq maymun), al-Fayyum vodiysida- timsohga, Bubastisda esa mushukka sig‘inilgan. Janubiy Misrning qadimiy birlashishiga asos bo‘lgan Nexenda kalxat ayol xudosi, unga yaqin joylashgan Naxabda suv nilufari, Shimoliy Misr birlashuvining qadimiy markazi Butoda muqaddas ilon, qo‘shni Pe jamoasida esa asalari ilohiylashtirilgan.
Mazkur holdan kelib chiqqan holda, deyarli barcha mahalliy rahnamo-xudolarga hayvon-odam shaklini berish kelib chiqqan. Masalan, mushuk keyinchalik mushuk boshli Bastet xudosiga, lochin - Gor xudosiga aylangan. Shuningdek, Tot ibis boshli, Anubis it boshli, Sobek timsoh boshli, Soxmet urg‘ochi sher boshli, Xatxor xudosi sigir boshli qilib tasvirlangan. Ko‘rinib turibdiki, Qadimgi Misr dinlarida ko‘proq totemistik unsurlar saqlanib qolgan.
Misr xudolari orasida Nexebt, Xatxor, Neyt, Soxmet, Neftida kabi ko‘p sonli ayol xudolar ham mavjud bo‘lgan.
Misrning birlashish davridan avvalroq butun Misrning umumiy xudolari kulti vujudga kelganligini kuzatish mumkin. Agar biron-bir qabila Misrning birlashtirilishida asosiy o‘rinni egallasa, o‘sha qabilaning xudosi umumdavlat ma’budiga aylangan.
Umumiy xudolar orasida eng qadimiylaridan biri G’or xudosi bo‘lib, avval unga Iyerakonpol va Edfuda sig‘inganlar. Bu mintaqadan chiqqan podshoxdar Misrning ilk birlashtiruvchilari bo‘lganlar (1-2-sulola; mil. av. to‘rtinchi ming yillikning oxiri). Ular o‘z qabilaviy xudolarini umummisr quyosh xudosiga aylantirdilar.
Mamlakat poytaxti Memfisga ko‘chirilgach (3-sulola; mil. av. 3000 y. atrofi) Misrning asosiy rasmiy xudosi Ptax nomli mahalliy xudo bo‘lib qoldi. Mil. av. 2700 yillar atrofida 5-sulola hokimiyat tepasiga kelgach esa On (Geliopol) shahri bilan bog‘liq bo‘lgan Atum (Ra) xudosi Misrning oliy xudosiga aylandi. 11-12-sulolalar davrida (mil. av. 2100-1800 y.) juda ham mashhur bo‘lmagan Amon xudosi umummisr xudolarining asosiysiga aylandi va oldingi oliy xudo Ra bilan birlashib Amon-Ra shaklini oldi.Mamlakatning birlashtirilishi natijasida mahalliy xudolar ham ikkinchi darajali ma’budlarga aylanganlar. Germopol xudosi Tot (Ibis) olimlar va kotiblar rahnamosiga, Siut xudosi Anut narigi dunyo hukmdoriga, Latopolning ayol xudosi urush xudosiga, Koptos xudosi Min ajnabiylar rahnamosiga aylandi va h.k.
Qadimgi Misrda podshoh - fir’avnlarning ilohiylashtirilish holatlarini kuzatish mumkin.Mamlakatni birlashtirgan Gor xudosiga sig‘ingan qadimiy podshoxdar o‘zlarini xudolarining panohida deb hisoblaganlar va hatto, o‘zlarini uning nomi bilan ataganlar. 5-sulola davridan boshlab, fir’avn quyosh xudosi Raning o‘g‘li deb sanaladigan bo‘ldi. Podsholarni xudoning o‘g‘li deb bilish milodning boshlarigacha davom etgan. Podshohning o‘zi asosiy diniy marosimlarni shaxsan ijro qilgan: ibodatxonalarga asos solgan, uning yolg‘iz o‘zi xudoga atalgan qurbonliklarni ado etgan. Ruhoniylar faqatgina podshoh nomidangina ish yuritganlar. Fuqarolar uning huzurida yer o‘pib ta’zim qilganlar, podshoh nomini aytish taqiqlangan, diniy ramzlarda uning surati aks ettirilgan. Bularning hammasi podshoh nasabining xudoga tegishli deb e’tiqod qilinganidan darak beradi.
Qadimgi Misrda dafn marosimlari asta-sekin taraqqiy etib bordi. Avvalda o‘lgan odam jasadini yonboshlatib, ba’zi ashyolar bilan birga ko‘mganlar. Ba’zan jasad bo‘laklarga bo‘lib ko‘milgan. Vaqto‘tishi bilan, ayniqsa, podshoxdar dafn rasm-rusumlari o‘zgarib borgan. Sag‘analar bora-bora keng va murakkab uslubda qurila boshlagan. Avval yerdan ozgina yuqori ko‘tarilgan piramida shaklida, keyinroq esa baland piramida shaklini olgan. Vafot etgan podshohning jasadi mumiyolanib dafn etilgan. Keyinchalik podshoh mulozimlari, so‘ngroq o‘rta tabaqa kishilari ham mumiyolanadigan bo‘lgan. Mumiyolashning murakkab texnologiyasi tobora rivojlanib borgan. Mumiyolash ruhoniylar tomonidan bajarilgan. Ular bu ishda juda mohir bo‘lganlar. Mana shuning uchun ham ular tomonidan mumiyolangan jasadlar bugungi kunga qadar saqlanib kelmoqda.
Qadimgi Misrda jasadlarning mumiyolanishi o‘limdan keyingi hayotga bo‘lgan ishonchdan darak beradi. Qadimgi misrliklar e’tiqodlariga ko‘ra, odam o‘lishi bilan uning jasadidan uning nomi (ren), ruhi (ba), joni (ka) chiqib ketadi. Ka-insonning joni jasadning taqdiri bilan bog‘liq hisoblangan. Ka o‘lmas emas, agar jasad kerakli anjomlar bilan qo‘shib dafn etilmasa, “ka” ochlik va chanqokdan o‘lishi mumkin. Agar turli sehrli duolar yozib qo‘yilmasa, “ka”ni narigi dunyodagi maxluqlar yeb qo‘yishi mumkin. Jasad yaxshilab mumiyolanib, uzoq saqlansa yoki hech bo‘lmasa, uning ustixoni qancha uzoq saqlansa, ruhi ham shuncha uzoq yashaydi.
Xoʻjalik faoliyati sohasidagi jinoyatlar
Xoʻjalik faoliyati sohasidagi jinoyatlar - xoʻjalik faoliyatini tashkil etish yoki bevosita i.ch. jarayoni bilan bogʻliq holda yuzaga kelib shaxsning sogʻligʻiga yoki jamiyat manfaatlariga yoxud davlatning iktisodiy tizimiga zarar yetkazuvchi jinoyatlar. Xoʻjalik faoliyati sohasidagi jinoyatlars.j.ni 2 guruhga: xoʻjalik faoliyatini tashkil qilish bilan va bevosita xoʻjalik i.ch. jarayoni bilan bogʻliq holda yuzaga keluvchi jinoyatlarga boʻlish mumkin. Xoʻjalik faoliyatini tashkil qilish bilan bogʻliq holda yuzaga keluvchi jinoyatlar asosan i.ch. jarayonidan oldingi bosqichda, yaʼni xoʻjalik faoliyatini yuritish uchun zarur tashkiliy choratadbirlarni amalga oshirish bosqichida yuzaga keladi. Ushbu guruhdagi jinoyatlarga, Oʻzbekiston Respublikasi JKga koʻra, savdo yoki vositachilik faoliyati bilan qonunga xilof ravishda shugʻullanish, faoliyat bilan litsenziyasiz shugʻullanish, qonunga xilof ravishda axborot toʻplash, uni oshkor qilish yoki undan foydalanish, raqobatchini obroʻsizlantirish kabi jinoyatlar kiradi. Bevosita xoʻjalik i.ch. jarayoni bilan bogʻliq holda yuzaga keluvchi jinoyatlar asosan mahsulot i.ch., xizmat lar koʻrsatish, ishlar bajarish jarayonida, shuningdek, xoʻjalik faoliyati natijalarini realizatsiya qilish bosqichida yuzaga keladi. Ushbu guruhdagi jinoyatlarga Oʻzbekiston Respublikasi JKga koʻra, sifatsiz mahsulot i.ch. va sotish, etil spirti, alkogolli mahsulot va tamaki mahsulotlarini qonunga xilof ravishda i.ch. yoki muomalaga kiritish, savdo yoki xizmat koʻrsatish qoidalarini buzish kabi jinoyatlar kiradi.
Xoʻjalik faoliyati sohasidagi jinoyatlars.j. oddiy va maxsus subʼyektlar tomonidan sodir etilishi mumkin. Jinoyatning oddiy subʼyektiga xoʻjalik mahsulotlarini i.ch., xizmatlar koʻrsatish, ishlar bajarishni bevosita amalga oshiradigan, tashkil qiladigan, shuningdek, realizatsiya qiladigan fuqarolar kiradi. Bunday subʼyektlar tomonidan jinoyat sodir etilishi Xoʻjalik faoliyati sohasidagi jinoyatlars.j.ning asosiy tarkibini tashkil etadi. Jinoyatning maxsus subʼyektlariga mansabdor shaxslar, uyushgan guruh, takroran jinoyat sodir etgan shaxslar hamda xavfli retsidivistyaar kiradi. Ushbu toifadagi jinoyatlar maxsus subʼyektlar tomonidan sodir etilganda jinoyatni ogʻirlashtiruvchi holat sifatida inobatga olinishi kerak. Yaʼni xoʻjalik faoliyati sohasidagi jinoyatlarni oddiy yoki maxsus subʼyektlar tomonidan sodir etilishi jinoyat kvalifikatsiyasiga bevosita taʼsir qiladi.
Pontcharra-sur-Turdine
Pontcharra-sur-Turdine Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Rhône departamenti Villefranche-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2136 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 454,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,7 km2. Dengiz sathidan 315 – 558 m balandlikda joylashgan.
Xoʻjalik faoliyati sohasidagi jinoyatlar
Xoʻjalik faoliyati sohasidagi jinoyatlars.j. uchun jarima, axloq tuzatish ishlari, qamoq, ozodlikdan mahrum etish kabi jazolar qoʻllanadi. Bunday jinoyatlarning deyarli barchasida muayyan huqukdan mahrum etish jazosi asosiy jazo sifatida qoʻllanishi ushbu toifadagi jinoyatlar uchun jazo tayinlashning oʻziga xos xususiyatidir. Mirzayusuf Rustamboyev.
Shom masjidi
Shom jomeʼ masjidi — Oʻzbekistonning Buxoro viloyati Kogon shahrida joylashgan jomeʼ masjid. Shaharning sharqiy qismida bunyod etilgan yagona sunniylar masjidi.
Masjid oʻz davrida Kogon shahar Lokomotiv deposining rahbari boʻlgan Toshiyev Shomurod homiyligida qurilgan va oʻz faoliyatini 1995-yili Ramazon oyidan boshlagan. Masjid nomi uning homiysi ismiga atab „Shom“ deb nomlangan.
Masjid binosi pishiq gʻishtdan qurilgan. Uning kiraverishiga ayvon tiklangan. Masjid binosi ikki xonadan iborat.
Valdez (Alaska)
Valdez AQShning Alaska shtatida joylashgan shahardir. Valdez-Cordova okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4036 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 7,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 717,6 km2. Shundan 574,9 km2 quruqlik, 142,7 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 30 m balandlikda joylashgan. thumb|left|200px|Valdez manzarasi.
Puls (Holstein)
Puls  Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Steinburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,9 km2. 601 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Pulsning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kylie Minogue
Minogue continued reinventing her image and experimenting with a range of genres on her subsequent albums, which spawned successful singles such as "Slow", "2 Hearts", "All the Lovers", "Santa Baby", "Timebomb" and "Dancing". With her 2020 album Disco, she became the first female artist to have a chart-topping album in the UK for five consecutive decades. Minogue made her film debut in The Delinquents (1989) and portrayed Cammy in Street Fighter (1994). She has also appeared in the films Moulin Rouge! (2001), Jack &amp; Diane, Holy Motors (2012) and San Andreas (2015). In 2014, she appeared as a judge on the third series of The Voice UK and The Voice Australia. Her other ventures include product endorsements, childrenʼs books, fashion, and charitable work.
Minogue xizmatlari uchun 2008-yilgi Yangi yil taqdirlash marosimida Britaniya imperiyasi ordeni berildi. U fransuz madaniyatini boyitishdagi hissasi uchun Fransiya hukumati tomonidan Ordre des Arts et des Lettresning Chevalieri (ritsari) etib tayinlangan. 2005-yilda, Minogue gastrol safarida boʻlganida, unga koʻkrak saratoni tashxisi qoʻyilgan. U 2011-yilda koʻkrak saratoni haqida xabardorlikni oshirishdagi faoliyati uchun Angliya Ruskin universiteti tomonidan sogʻliqni saqlash fanlari doktori (DHSc.) faxriy darajasiga sazovor boʻlgan. 2011-yil ARIA Music Awards marosimida u Avstraliya ovoz yozish sanati assotsiatsiyasi tomonidan ARIA shon-shuhrat zalidan oʻrin oldi. U 2019-yilgi Avstraliya kunini nishonlash marosimida Avstraliya ordeni (AO) sovrindori boʻldi.
1968–1986: Erta hayot va kariyerasining boshlanishi
Kylie Ann Minogue 1968-yil 28-mayda Melburnda tugʻilgan, sobiq balet raqqosasi Kerol Enn Minogue (niya Jons) va avtomobil kompaniyasi hisobchisi Ronald Charlz Minoguening qizi. Minogue ingliz va uels millatiga mansub (uning familiyasi irlandcha) .U uchta farzandning eng kattasi: akasi Brendan Minogue Avstraliyada yangiliklarni yetkazib beruvchi operator, singlisi Dannii Minogue esa opasining qadamlarini kuzatib, qoʻshiqchi va teleboshlovchi boʻldi. Oila oʻzlarining yashash xarajatlarini taʼminlash uchun Melburnning turli chekkalari boʻylab tez-tez koʻchib oʻtishardi, bu esa Minoguega oʻz taʼsirini oʻtkazmasdan qoʻymasdi. U koʻpincha uyda oʻqib, tikuvchilik, skripka va pianino chalishni oʻrganar edi. Ular Viktoriya shtatining Surrey Hills shahriga koʻchib oʻtganlarida, u Kambervell oʻrta maktabiga oʻqishga kirdi. Maktab yillarida unga doʻst orttirish qiyin kechdi. U sanʼat, grafika va ingliz tili kabi fanlardan yuqori maktab sertifikatlarini oldi. Minogue oʻrta maktab yillarida oʻzini "oʻrtacha aqlli" va "juda kamtarin" deb taʼriflagan. Katta boʻlib, u singlisi Dannii bilan qoʻshiq va raqs saboqlarini oʻrgandi.
10 yoshli Minogue opa-singillarning xolasi Suzette tomonidan uyushtirilgan tinglovda Danniga hamrohlik qildi va prodyuserlar Dennini juda yosh deb aytishsa-da, Alan Xardi Minoguega "Sallivanlar" (1979-yil) serialida kichik rol berdi. U Skyways (1980-yil) filmida boshqa kichik rolda ham oʻynadi. 1985-yilda u "Henderson bolalari " filmida bosh rollardan birida rol oʻynadi. Minogue maktabdan boʻsh vaqtini "Henderson bolalari " filmini suratga olish bilan oʻtqazar edi. Film suratga olish vaqtida bosh roldagi Nadin Garnerni oʻynayotgan Minogueni prodyuserlar uning satrlarini unutib qoʻygani uchun uni “moʻrt” deb atashadi va qizaloq tez-tez suratga olish paytida yigʻlab turardi. Musiqadagi karerasini davom ettirgan holda Minogue haftalik musiqiy dastur ishlab chiqaruvchilari uchun " Yosh isteʼdod vaqti " dasturi uchun demo tasmasini yaratdi, unda Dannii muntazam ijrochi sifatida qatnashdi. Minogue 1985-yilda shouda oʻzining birinchi televizion qoʻshiq ijrosini namoyish etdi, ammo aktyorlar tarkibiga taklif etilmadi. Minogue 1986-yilda “ Qoʻshnilar ” serialida rol ijro etgan, maktab oʻquvchisidan garaj mexanigi Charlin Mitchell rolida ishladi. Qoʻshnilar serialiBuyuk Britaniyada mashhurlikka erishdi va Jeyson Donovan oʻynagan qahramon oʻrtasida romantikani yaratgan hikoya 1987-yilda toʻy epizodi bilan yakunlandi, bu 20 million tomoshabinni jalb qildi. Minogue bir yil ichida toʻrtta Logie mukofotini qoʻlga kiritgan birinchi shaxs boʻldi va ommaviy ovoz berish orqali aniqlangan natija bilan mamlakatning "Eng mashhur televideniye ijrochisi" sifatida " Oltin Logie "ning eng yosh laureati boʻldi. U Donovan bilan uch yil, 1989-yilgacha yaqin munosabatda boʻlgan.
Qoldirayotgan merosi
Minogue ijodiy ishlari Dua Lipa, Jessi Uor, Elis Chater, Rina Sawayama, Kim Petras, Melanie C, Rikki kabi estrada va raqs sanʼatkorlariga oʻz taʼsir koʻrsatdi. Li Coulter, Years &amp; Years qoʻshiqchisi Olly Alexander, sentyabr, Diana Vickers, The Veronikas, Slayyyter, Pabllo Vittar va Parij Xilton. 2007-yilda fransuz avangard gitarachisi Noël Akchoté Minogue tomonidan yozilgan kuylarning yakkaxon gitara versiyalarini oʻz ichiga olgan " So Lucky " ni ommaga namoyish etdi.
Yutuqlari
left|thumb|269x269px| 2012-yilda Minogue musiqa sohasiga qoʻshgan hissasi uchun Kumush Clef mukofotini qoʻlga kiritdi Minogue koʻplab mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan Grammy mukofoti, uchta Brit mukofoti, 17 ARIA Music Awards, ikkita MTV Video Music Awards, ikkita MTV Europe Music Awards va oltita Mo mukofoti, jumladan 2001 va 2003-yillarda Avstraliyada yilning eng yaxshi ijrochisi 2008-yilda u oʻzining 20 yillik faoliyatini eʼtirof etgani uchun Music Industry Trust mukofotiga sazovor boʻldi va "pop va uslub timsoli" sifatida eʼtirof etildi va Music Industry Trust mukofotiga sazovor boʻlgan birinchi ayol musiqachi boʻldi. 2017-yil aprel oyida Britaniya-Avstraliya jamiyati Minogueni Britaniya va Avstraliya oʻrtasidagi munosabatlar va ikki tomonlama oʻzaro tushunishni yaxshilashga qoʻshgan ulkan hissasi uchun 2016-yilgi mukofoti bilan taqdirladi. Iqtibosda shunday deyilgan: "Ikkala mamlakatda taniqli qoʻshiqchi, qoʻshiq muallifi, aktyor va taniqli shaxs sifatida Britaniya-Avstraliya munosabatlariga qoʻshgan muhim hissasi eʼtirofi uchun". Mukofot Avstraliya uyidagi ziyofatda eʼlon qilindi, ammo ertasi kuni Vindzor qasrida jamiyat homiysi shahzoda Filipp tomonidan shaxsan topshirildi.
2020-yil holatiga koʻra u 80 million kishiga musiqasini butun dunyo boʻylab sotib rekord oʻrnatdi. Minogue barcha davrlardagi eng muvaffaqiyatli avstraliyalik ayol, ovoz yozish ijrochisi  va 2011-yil noyabr oyida ARIA musiqa mukofotining 25 yilligi munosabati bilan u Avstraliya ovoz yozish assotsiatsiyasi tomonidan ARIA Hallga kiritildi. Shuhrat. 2012-yil iyun oyida The Official Chart Company Minogue Buyuk Britaniyada shu kungacha eng koʻp sotilgan qoʻshiqchilar roʻyxatida 12-oʻrinda va 10,1 milliondan ortiq musiqalar sotgan uchinchi ayol qoʻshiqchi ekanligini maʼlum qildi. 2011-yil yanvar oyida Minogue Ginnesning Rekordlar kitobiga kiritildi, chunki uning barcha albomlari Buyuk Britaniyada eng yaxshi beshta albomga ega boʻlgan. Minogue va amerikalik qoʻshiqchi Madonna 1980-yillardan 2010-yillarga qadar ketma-ket toʻrt oʻn yillikda Buyuk Britaniya Albomlari jadvalining eng yuqori pogʻonasini egallagan yagona sanʼatkorlardir. Minoguening oʻn beshinchi studiyaviy albomi Disko 2020-yilda Buyuk Britaniya albomlar jadvalida birinchi oʻrinni egalladi. Bu uni 1980-yillardan 2020-yillarga qadar ketma-ket besh oʻn yillikda jadvalning eng yuqori pogʻonasini egallagan birinchi ayol aktrisaga aylantirdi.
PRS for Music maʼlumotlariga koʻra, uning "Canʼt Get You Out Of My Head" qoʻshigʻi 2000-yillarning eng koʻp oʻynalgan treki boʻlib, oʻn yil ichida "eng koʻp efir va jonli coverlardan" oʻrin oldi. 2004-yilda u ARIA singl chartida toʻqqizta bilan birinchi oʻrinni egallagan eng koʻp musiqa boʻyicha rekord oʻrnatdi. 2011-yilda u AQSh raqs klubi qoʻshiqlari chartida ikkita qoʻshiqning kuchli uchlikka kirishi bilan tarixga kirdi, uning " Bugungidan yaxshiroq " musiqasi birinchi va " Yuqori " musiqalari uchinchi oʻrinda edi.
Axtam Nazarov
Axtam Nazarov (Аҳтам Назаров, 1992-yil 29-sentyabrda tugʻilgan) — tojikistonlik professional futbolchi, „Andijon“ va Tojikiston milliy terma jamoasi himoyachisi.
Klub
2019-yilning noyabr oyida Nazarov Bangladesh chempioni Bashundxara Kings bilan bir yillik shartnoma imzolagandi.
2020-yilning 22-iyul kuni Nazarov "Istiqlol" klubiga qaytdi va 2021-yilgi mavsum oxirigacha jamoa bilan shartnoma imzoladi.
2023-yilning 30-yanvarida „Istiqlol“ Nazarov „Andijon“ klubi bilan ikki yillik shartnoma imzolash uchun jamoanini tark etayotganini eʼlon qildi.
Yutuqlar
Istiqlol
Tojikiston
Abu Lahab
Abu Lahab (عبد العزى بن عبد المطلب - "oʻtda kuyuvchi", "alangalanuvchi"; asl ismi Abd al-Uzzo ibn Abdulmuttalib (6-asr oʻrtalari - 624) - Muhammad sollallohu alayhi vasallamning amakilari va yovuz dushmani. Abu Lahabning Ataba va Utayba ismli ikki oʻgʻli paygʻambar (a.s.)ning qizlariga uylangan. Abu Tolib oʻlimidan soʻng (619 yili) u bani Hoshim qabilasining boshligʻi boʻlgan. Dastlab Abu Tolib kabi Muhammad sollallohu alayhi vasallamga homiylik qilgan. Ammo Muhammad sollallohu alayhi vasallam Makka ahli sigʻingan uch maʻbudni tan olishdan bosh tortganlaridan soʻng, qaynogʻasi Abu Sufyon taʻsirida Muhammad sollallohu alayhi vasallamni himoya qilishdan bosh tortganlar. Paygʻambar (a.s.)ni masxaralab, xotini bilan birgalikda u zotga qarshi har xil makrlar ishlatgan. Muhammad sallallohu alayhi vasallamning dushmanlari ichida Qurʼonda ismi keltirilgan yagona shaxsdir. Qurʼonning 111-surasida Abu Lahab laʻnatlanadi. Bu sura Masad surasidir.
OILASI
Makkada tug'ilgan. 549, Abdul Muttalibning o'g'li, Hoshim urug'ining boshlig'i va Muhammad sollallohu alayhi vasallamning amakisi. Shunday qilib, u Muhammad sallallohu alayhi vasallamning otaslari Abdullohning o'gay ukasi edi. Uning onasi Lubna binti Hajar. Xuzoa qabilasidan edi. Qurayshlar ajdodlari Qusay ibn Kilab orqali mas'uliyatni o'z zimmalariga olishlaridan oldin, Xuzoa qabilasidan bo'lgan odamlar bir necha asrlar davomida Ka'baning qo'riqchisi bo'lgan. Abu Lahab ham Muhammad alayhissalomga tugʻma amaki sifatida qarindosh edi, chunki Muhammad sollallohu alayhi vasallamning buvisi Banu Maxzum qabilasidan Fotima binti Amr edi.
Uning asl ismi Abduluzzo edi, lekin otasi qizargan (yallig'langan) yonoqlari tufayli uni "o'zining go'zalligi va jozibasi uchun" Abu Lahab ("Olov otasi") deb atagan. U “ikki oʻrim sochli”va “juda saxiy”deb ta’riflanadi.
U Abu Sufyonning (Saxr) singlisi Arvo Ummu Jamil binti Harbga uylandi, uning otasi Harb Umayya qabilasining boshlig'i edi. Ularning farzandlari: Utba, Muattab,Durra (Faxita), Uzzo va Xolida. Abu Lahabning Durra ismli yana bir o'g'li bor edi, u boshqa ayoldan tug'ilgan bo'lishi mumkin.U o'zining quli Tuvaybadan tug'ilgan Masruhning otasi bo'lishi mumkin.
Qizi Durra islomni qabul qilib, hadis roviyi boʻldi. Ulardan biri Ahmadning “Musnad”ida boʻlib, u yerda bir kishi oʻrnidan turib Islom paygʻambari Muhammad sollallohu alayhi vasallamdan: “Odamlarning eng yaxshisi kim?” deb soʻragani haqida xabar beradi. U zot: “Odamlarning eng yaxshisi ilmlisi, eng taqvodori, yaxshilikka buyuruvchisi, yomonlikdan qaytaruvchisi va qarindosh-urugʻiga qoʻshilishidir”, deb javob berdilar.
Utba ham Makka fath qilinganidan keyin Islomni qabul qildi va Muhammad sollallohu alayhi vasallamga bay’at qildi.
Brogden (Shimoliy Karolina)
Brogden AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Wayne County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2907 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 5,7 km2. Shundan 5,6 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir.
Barbados
Barbados — Markaziy Amerikada, Kichik Antil o.larining Barbados o.da joylashgan davlat. Maydoni 430 km². Aholisi 300 ming kishi (1995). Poytaxti — Brijtaun shahri.
Davlat tuzumi
Barbados — Buyuk Britaniya boshchiligidagi. Hamdoʻstlik tarkibida mustaqil davlat. Davlat boshligʻi — Buyuk Britaniya qirolichasi (qiroli), hokimiyatni general-gubernator amalga oshiradi. Qonun chiqaruvchi hokimiyat ikki palatali parlament; u senat va majlis palatasidan iborat. Ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi. Bosh vazirni general-gubernator tayinlaydi va vazirlar bosh vazirning tavsiyasiga binoan tasdiqlanadi.
Tabiati
Barbados — marjonsimon ohaktoshlardan tarkib topgan tropik orol. Yer yuzasi orol markazi tomon zina shaklida (balandligi 340 m gacha) koʻtarilib boradi. Shimoli-sharqda orol dengiz tomon tik kesilib tushadi. Orol boʻyining qolgan qismidagi mayin oq-pushti yaltiroq qumsogʻillar atrofi baland palmalar bilan oʻralgan. Ular orqasidan shakarqamishzorlar boshlanadi. Koʻplab yogʻadigan yomgʻir yer gʻovaklariga singib, yer osti daryolari va koʻllarini hosil qiladi; marjon ohaktoshlar esa tabiiy filtr vazifasini oʻtaydi. B. iqlimi tropik, passat. Eng iliq oy (sentabr)ning oʻrtacha harorati 27°, eng salqin oy (fevral)ning oʻrtacha harorati 25°. Yillik yogʻin miqdori 1400 mm gacha. Quruq mavsum (dekabr— iyun)dagi tropik jaziramada Atlantika okeanidan esadigan Shimoli-sharqiy passat haroratni pasaytiradi, doimo yoqimli shabada esib turadi. Barbados sohili anvoyi tur va rangdagi oʻsimliklar va bahaybat daraxtlar bilan qoplangan.
Aholisi
Asosiy aholisi barbadosliklar. Hozirgi etnik tarkibi: afrikaliklar (negrlar) 80%, duragaylar 16%, yevropaliklar 4%. Yevropaliklar orasida ingliz mustamlakachilarining avlodlari ajralib turadi. Ular siyosiy hokimiyatni negrlardan iborat koʻpchilik qoʻliga topshirgan boʻlsalar ham, mamlakat iqtisodiy hayotida hamon yetakchi mavqega ega. Yevropaliklar orasida "kambagʻal oqtanlilar" deb atalgan oʻziga xos guruh bor. Ular shartnoma asosida yollangan yoʻqsul xizmatkorlar va Irlandiyadagi 17- a. qoʻzgʻolonlarining badargʻa qilingan qatnashchilari avlodlari boʻlmish redlegxlardir. Davlat tili — ingliz tili. Dindorlar, asosan protestantlar. B. aholisining zichligi jihatidan Amerikada eng yuqori oʻrinda turadi (1 km² ga salkam 600 kishi). Yaqin vaqtgacha aholining tabiiy koʻpayishi 3% edi, hukumatning tugʻilishni cheklash siyosati natijasida bu koʻrsatkich 1%ga tushdi. Aholining yarmisi — 20 yoshga yetmagan yigit qizlar. Katta yoshdagi aholining savodxonligi — 99%ni tashkil etadi. Aholining 38% shaharlarda yashaydi.
Tarixi
Yevropaliklar kelgunga qadar orolda indeyslarning arvak va karib qabilalari yashagan. 1518-yil B.ni ispanlar kashf etishgan, 1625-yilgacha Ispaniyaning mustamlakasi boʻlgan, oʻsha yili uni Angliya bosib olgan. Mustamlakachilar bu yerda tamaki va shakarqamish plantatsiyalarini barpo qilib, Afrikadan koʻplab negrlarni keltirib ishlata boshladilar. Asta-sekin yevropaliklar kamayib, negrlar koʻpayib bordi. 1834-yilda qullik bekor qilindi. 1961-yilda B. ichki oʻz-oʻzini boshqarish hukuqini oldi, 1966-yilda mustaqillikka erishdi. Milliy bayrami — 30-noyabr— Mustaqillik kuni. 1966-yildan B. —BMT a’zosi.
Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmalari
B. leyboristlar partiyasi, 1938-yilda tuzilgan; Demokratik leyboristlar partiyasi, 1955-yilda asos solingan; Milliy-demokratik partiya. Barbados ishchilar ittifoqi, 1941-yilda asos solingan, Xalqaro erkin kasaba uyushmalari konfederatsiyasiga kiradi.
Göfis
Göfis Avstriyaning Vorarlberg yerida joylashgan kommunadir. Feldkirch (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 9.05 km2. 2980 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Avstraliya
Avstraliya Ittifoqi (Commonwealth of Australia) Avstraliya materigini qoplovchi davlat. Maydoni — 7 million 692 ming 024 km². Aholisi — 25,8 million kishi (2021). Poytaxti — Kanberra shahri. Avstraliyani gʻarbda Hind okeani, sharq, janub va shimoldan esa Tinch okeani suvlari yuvib turadi. Hududi kattaligi boʻyicha Avstraliya jahonda 6-oʻrinda turadi. Davlatni Buyuk Britaniya qirolichasi nomidan general-gubernator idora etadi. Amaldagi general-gubernator - David Hurley. Bosh vazir: Anthony Albanese. Poytaxti: Kanberra Hudud: 7 692 000 km² Pul birligi: Avstraliya dollari Qiziqarli joylar: Sidney, Melburn, Brisben, Pert, Adelaida, Gold Coast, Cairns, Byron Bay va Kanberra.
Davlat tuzumi
Avstraliya– Buyuk Britaniya boshchiligidagi Hamdoʻstlik tarkibiga kiruvchi federal davlat. Avstraliyaning amaldagi Konstitutsiyasi 1901-yilda qabul qilingan. Davlat tuzilishi shakli jihatidan – federatsiya. Davlat boshligʻi – Buyuk Britaniya qiroli (qirolichasi), general-gubernator uning vakili hisoblanadi. Qonun chiqaruvchi hokimiyat ikki palatali (vakillar palatasi va senat) federal parlament. Vakillar palatasi (quyi pa-lata) 3 yil muddatga, senat (yuqori palata) deputatlari har bir shtatdan 6 yil muddat-105ga saylanadi. Senat tarkibining yarmi har 3 yilda yangilanadi. General-guberna-tor va bosh vazir boshchilik qiladigan hukumat ijroiya hokimiyatni amalga oshiradi. Avstraliyaning har bir shtati oʻz kon-stitutsiyasi, parlamenti va hukumatiga ega; shtatlarning huquqlari cheklangan.
Aholisi
Avstraliya hozirgi aholisining aso-siy qismi – Britaniya o.laridan koʻchib kelganlarning avlodlari – inglizlar, irlandlar, shotlandlar boʻlib, ular av-straliyaliklar millatini tashkil etadi (qarang Avstraliyaliklar). Tub joy aholi va duragaylar Avstraliya aholisining 1,5% ni tashkil etadi; ukrainlar, italyanlar, nemislar, greklar, gollandlar va boshqa ham yashaydi. Bir necha yuz oʻzbek bor. Rasmiy tili – ingliz tili. Aholining oʻrtacha zichligi – 1 km² ga salkam 2 kishi. Aholining 80% ga yaqini materikning sharqiy va janubi-sharqiy sohilida istiqomat qiladi; aholining – 2/3 qismi yirik shaharlarda yashaydi. Eng yirik shaharlari: Sidney, Melburn, Brisben, Adelaida, Pert.
Tarixi
18-asrgacha Avstraliya aborigenlari ibtidoiy jamoa tuzumi sharoitida yashagan. Yevropaliklardan birinchi boʻlib mate-rikka golland dengiz sayyohlari V. Yans-zon (1606) va A. Ya. Tasman (1642) kelganlar. Yangi qitʼani oʻrganish uchun Angliya bir necha ekspeditsiya, jumladan J. Kuk rahbarligidagi ekspeditsiyani yubordi (1770). 1788-yilda A. Angliya hududi deb eʼlon qilindi.19-asrning 20-yillaridan boshlab A.da qoʻychilik rivojlandi, 30-yillarda dast-labki sanoat korxonalari paydo boʻldi. 19-asrning 2-yarmidagi "oltin talvasasi" (1851–61) munosabati bilan koʻchib keluvchilar ancha koʻpaydi. Angliya hukumati A.dagi mustamlakalarda boshlangan keng xalq harakati (oltin izlovchilarning 1854-yildagi Evrika qoʻzgʻoloni va boshqa isyonlar) tazyiqi ostida 1855-yilda ularning koʻpchiligiga oʻzini oʻzi boshqarish xuquqini berishga majbur boʻldi. 1901-yil A.dagi mustamlakalar 6 shtatdan ibo-rat federatsiyaga – Avstraliya Ittifoqiga birlashtirildi va u dominion maqomini oddi. 1906-yilda unga Britaniyaning Pa-pua mustamlakasi (Yangi Gvineya o.ning janubi-sharqiy qismi), Birinchi jahon urushidan keyin esa (bu urushda A. qoʻshinlari Bri-taniya armiyasi tarkibida jang qildi) Germaniyaning sobiq Yangi Gvineya mu-stamlakasi (Yangi Gvineya o.ning shimoli-sharqiy qismi) va Nauru orol (Millatlar Ittifoqi mandati ostidagi hudud sifa-tida) berildi. Ikkinchi jahon urushi vaqtida A. gitlerchilarga qarshi koalitsiya tarafida harakat qildi. 1945-yildan Avstraliya– BMT aʼzosi. Urushdan keyin A. Buyuk Britaniya boshchiligidagi Hamdoʻstlik tarkibida qolgan holda mustaqil davlatga aylandi. Urushdan keyin deyarli doimo hokimiyat tepasida burjua partiyalari – liberal va agrar (1975-yildan milliy agrar) partiyalari koalitsiyasi boʻldi. Faqat 1949-yilgacha, 1972-75 yillarda va 1983-yilda hukumatni leyboristlar tuzdi. Bu par-tiya tashki va ichki siyosatda mustaqil yoʻldan borish uchun bir qancha tadbirlarni amalga oshirdi. A. hukumati Nauru (1968) va Papua Yangi Gvineya (1975)ga mustaqillik berishga majbur boʻldi. 1991-yilda A. bilan Oʻzbekiston Respublikasi oʻrtasida diploma-tiya munosabatlari oʻrnatilgan. Milliy bayrami – A. kuni (26-yanvar).
Siyosiy partiya va kasaba uyushmalari
Avstraliya milliy partiyasi, 1916-yilda tashkil etilgan; Avstraliya liberal partiyasi, 1944-yilda tuzilgan; A. leyboristlar partiyasi, 1891-yilda tashkil etilgan; A. demokratlari partiyasi, 1977-yilda tashkil etilgan. Avstraliya kasaba uyushmalari kengashi 1927-yilda tuzilgan. Xalqaro erkin kasaba uyushmalari konfederatsiyasiga kiradi.
Xoʻjaligi
Avstraliya– yuksak darajada rivojlangan industrial agrar mamla-kat. Iqtisodiyotda yirik monopoliyalar hukmron, xorijiy sarmoya, asosan AQSH va Buyuk Britaniya sarmoyasi katta mavqega ega. A. temir ruda, boksit, rutil, qoʻrgʻoshin, jun, shakarqamish mahsuloti eksport qilish sohasida yetakchi oʻrinda, 106koʻmir, rux, mis, marganes, bugʻdoy, goʻsht eksport qilishda oldingi oʻrinlardan birida turadi.
Sanoati
Avstraliya sanoati yalpi milliy mahsulotning 30% ni beradi. Uning aso-siy tarmoqlari: konchilik, metallurgiya, kimyo, mashinasozlik, oziq-ovqat, yengil sanoat. Asosiy energetika resurslari – kumir va tabiiy gaz. Issiklik elektr stansiyalari elektr energiyaning 80% ga yaqinini hosil qilib beradi. 1994–95 yil 155 mlrd. kVt-s elektr energiyasi hosil qilingan. Eng katta temir ruda havzasi – Gʻarbiy A.dagi Pilbara koni, rangli metall rudalari, asosan Broken-Xill (Yangi Janubiy Uels) va Maunt-Ayza (Kvin-slend), boksitlar Ueypa koni (Kvin-slend) va Gov (Shimoliy hudud)dan qazib olinadi. 1994–95 yil Ill mln. tonna temir rudasi, 202 mln. tonna toshkoʻmir, 32,9 mln. tonna neft, 20,7 mlrd. kub-metr tabiiy gaz, 256 t oltin qazib olingan. Sanoatda mashinasozlik, metallurgiya, kimyo, neft kimyosi (oltin-gugurt kislo-tasi, mineral oʻgʻitlar) va neftni qayta ishlash tarmoqlari ustunlik qiladi. 1994–95 yil 6,2 mln. t poʻlat, 237 ming t mis, 211 ming t qalay, 1,2 mln. t alyu-miniy va 360 min-gga yaqin avtomobil ishlab chiqarilgan. Oziq-ovqat sanoati koʻproq eksportga (goʻsht, un, qand-shakar, sariyogʻ-pishloq, pivo, vino) moslangan. Toʻqimachilik, tikuvchilik, poyabzal korxonalari bor. Asosiy sanoat markazlari: Sidney, Melburn, Brisben, Adelaida, Pert. Vullogong – Port-Kembla, Nyukasl, Jilong, Kuinana port-sanoat majmualari shakllangan.
Qishloq xoʻjaligi
Avstraliya – yirik yer egaligi mamlakati. Foydalaniladigan yerlarning 80% dan ortigʻi yirik yer egalari qoʻlida. Fermalar sertovarligi, mexani-zatsiyalashuvi va ixtisoslashuvi bilan ajra-lib turadi. Avstraliya (davlat) mahsuloti qiymatining 60% dan koʻprogʻini chorvachilik beradi. Qoʻylar 174 mln., qoramol – 24,1 mln. boshni tashkil etadi. Qoʻychilikning asosiy rayonlari – janubi-sharqiy va janubi-gʻarbiy sohil; sut yetishtiruvchi rayon janubi-sharqiy sohil, goʻsht yetishtiruvchi rayon mamlakat sharqi va shimoli. Salkam 15 mln. gektarga ekin ekiladi, shundan 1,5 mln. gektari sugʻoriladi. Asosiy ekinlar – bugʻdoy (hosili yiliga oʻrtacha 14,3 mln. t) va shakarqamish, shuning-dek arpa, suli, supurgi, joʻxori, sholi, makkajoʻxori, kartoshka, paxta, tama-ki, uzum, mevali daraxtlar. Bir yilda oʻrtacha 3,7 mln. t. shakar xom ashyosi, 3,7 mln. t. goʻsht, 720 ming t. jun yetishtiradi.
Transporti
1996-yilda avtomobil yoʻllari 900 ming km, jumladan qattiq qoplamali yoʻllar – 420 ming km, temir yoʻl– 40,6 ming km ni tashkil qildi. Asosiy dengiz portlari – Sidney, Melburn, ixtisoslashtirilgan portlar – Port-Xedlend, Dampir (temir ruda joʻnatish). Xalqaro aeroportlari: Sidney, Mel-burn, Pert, Darvin.
Tashqi savdosi
Eksportda qishloq xoʻjaligi mahsulotining ulushi 30%, mineral xom ashyo 27,8% va tayyor sanoat mahsulotlari 20% ni tashkil etadi. Tayyor isteʼmol mollari, asbob-uskunalar, neft chet eldan keltiriladi. Asosan Yaponiya, AQSH, Buyuk Britaniya bilan savdo-sotiq qiladi. Pul birligi – A. dollari.
Tibbiy xizmati
Davlat kasalxonalaridan tashqari tibbiy xizmat aso-san xususiy shifokorlar tomonidan koʻrsatiladi. Shifokorlar soni 18 ming (721 kishiga 1 shifokor). Shifokorlarni universitetlarning 8 tibbiyot fakulteti tayyorlaydi. Maorifi, ilmiy va madaniy-maʼrifiy muassasalari. Avstraliyada bolalarga 6 yoshdan 15 yoki 16 yoshgacha (har bir shtatda har xil) majburiy taʼlim beriladi. Tub joy aholining 40% savodsiz. Davlatga va xususiy shaxslarga karashli makta-blar bor. Oliy taʼlim – pulli. Avstraliyada 26 universitet, 35 kollej bor. Eng yirik oliy oʻquv yurtlari: Sidney, Adelaida, Melburn universitetlari, Adelaida, Melburn texnika institutlari. Bir qancha akademiyalar, shu jumladan Avstraliya Fanlar Akademiyasi, institut institutlari va ilmiy jamiyatlar bor. Eng yirik kutubxonalar: Kanberradagi Milliy ku-tubxona, Sidney universiteti kutubxonasi va boshqa 107Muzeylar: Avstraliya muzeyi (Sidney), Viktoriya shtatining Milliy galereyasi (Melburn) va boshqa.
Matbuoti, radioeshittirishi, telekoʻrsatuvi
Avstraliyada 70 dan koʻproq kun-dalik gaz. (10 asosiy gaz.ning tiraji – 5 mln. nusxadan ziyod) va 592 boshqa davriy nashrlar chiqadi. Kundalik "Gerald-san nyus piktorial" ("Xabar-noma – Quyosh", 1990-yildan), "Sidney morning gerald" ("Sidney tong xabar-nomasi", 1831-yildan) eng salmoqli gaz.lar hisoblanadi. Asosiy axborot agentligi – Ostrelian assoshieyted press (1935-yilda asos solingan). 100 radiostansiya va 85 telemarkaz ishlaydi. "Ey-bisi" va "Ey-bi-es" umummilliy teleradio-eshittirish kompaniyasi mavjud. Radio-eshittirishlar 1923-yil, telekoʻrsatuvlar 1956-yildan yoʻlga qoʻyilgan.
Adabiyoti
Avstraliya adabiyoti ingliz tilida (aborigenlarning oʻz yozuvi yoʻq). 19-asrning 1-yarmida metropoliya adabi-yoti taʼsirida rivojlandi. Milliy realistik adabiyot 90-yillardagi ijti-moiy-siyosiy yuksalish muhitida yuzaga keldi. Unga T. Kollinz, X. Louson va boshqa asos soldi. Birinchi jahon urushi voqealari A. adabiyotining yanada ravnaq topishiga koʻmaklashdi. Bu davr asarlarida jabr-zulm fosh qilindi, aborigenlarning fojiasi aks ettirildi (K. S. Prichard, X. X. Richardson, E. V. Palmer, K. Tennant, B. Penton va boshqalarlar). A. Marshall, J. Morrison prozasida, B. Adamson, M. Gilmor poeziyasida jamiyat nuqsonlari tanqid qilindi, milliy mustaqillik gʻoyalari tarannum etildi. Irqiy kamsi-tish adiblarning muhim mavzuidir. Bunga F. B. Vikersning "Sarob" (1955), D. Kyuzekning "Quvgʻindagi quyosh" (1955) va "Qora chaqmoq" (1964), G. Keysining "Snoubol" (1958), D. Styuartning "Yen-di" (1959), M. Dyurekning "Uni saqla, ona yurtim" (1955) asarlari va boshqa asarlar misol boʻladi. Dramaturgiyada hozirgi zamon muammolariga murojaat etilgan: A. Terner, S. Lokk-Elliot, K. Dankan, D. Kyuzek, O. Grey, R. Louler, M. Brend pesalari.
Meʼmorligi
A.da meʼmorlik 18-asr oxirlarida ingliz klassitsizmi va yangi gotikasi ruhida rivojlana boshladi. 19-asrning 2-yarmidan Sidney, Melburn, Brisben, Adelaida shaharlarida toʻgʻri bur-chakli koʻp qavatli uylar qurildi. 20-asrning 20-yillaridan A. meʼmorligida yangi oqimlar, asosan konstruktivizm yoyi-la boshladi (poytaxt Kanberra, 1913–1927, meʼmor U. Griffin). Zamonaviy inshootlar orasida Sidneydagi opera teatri (meʼmor G. Zaydler), Melburndagi olimpiada stadioni (1956) va boshqa diqqatga sazovor.