Rossiya_davlat_kutubxonasi
Lenin kutubxonasi
left|thumb| Kutubxonaning asosiy binosi, oldida Oktyabr inqilobidan so'ng tarkib yana keskin o'sdi, bo'sh joy yetishmasligi dolzarb muammoga aylandi. O'tkir moliyaviy muammolar ham yuzaga keldi, chunki muzeyni moliyalashtirish uchun pulning katta qismi bir necha yil oldin qurib bitkazilgan va Rumyantsev muzeyi rolini o'z zimmasiga olgan Pushkin muzeyiga tushdi. Shuning uchun 1925-yilda Rumyantsev muzeyini tarqatib yuborish hamda uning kolleksiyalarini mamlakatdagi boshqa muzey,muassasalarga tarqatish to'g'risida qaror qabul qilindi. To'plamlarning bir qismi, xususan, G'arbiy Yevropa san'ati shuningdek, antiqa buyumlar ham Pushkin muzeyiga topshirildi. Pashkov uyi ( Moxovaya ko'chasi, 3-uyda ) Rossiya davlat kutubxonasining eski binosi deb o'zgartirildi. Moxovaya va Vozdvijenka ko‘chalari burchagidagi eski davlat arxivi binosi buzib tashlandi, o‘rniga esa yangi binolar qurildi. 1925-yilda kutubxona SSSR VI Lenin nomidagi Davlat kutubxonasi deb o'zgartirildi. Shu tariqa u "Leninka" laqabini oldi. thumb| Yangi kutubxona binosining birinchi qismi qurib bitkazilganligini bildiruvchi 1939 yil pochta markasi; 1600 ta chop etilgan Lenin kutubxonasining yangi binolarini loyihalash 1927-yil, dekabr oyida e'lon qilingan tanlov orqali hal qilinishi kerak edi. Tanlov ochiq tarkibga ega bo'lib, boshqa me'morlar taklifnoma orqali taklif qilindi. Birinchi turda bir jamoa g'alaba qozongan bo'lsa, Vladimir Shchuko va Vladimir Gelfreyxdan iborat jamoaning boshqa dizayni tanlandi. Ushbu maxsus dizayn yanada katta darajada o'zgartirildi. Birinchi bosqichning qurilishi uchun 1929-yilda ruxsat berilgan va oradan bir yil oʻtib-1930-yilda boshlangan. Mashhur haykaltaroshlar orasida Matvey Manizer ham bor edi. Birinchi bosqich 1941-yilda yakunlandi Bu jarayonda bino 1927-1928 yillardagi qat'iy modernizmdan kelib chiqib, Sovetlar Saroyining zamonaviylashtirilgan neoklassitsizm tashqi ko'rinishiga ega bo'ldi (Shchuko va Gelfreyx tomonidan loyihalashtirilgan). Shchuko rejasining oxirgi komponenti, 250 oʻrinli oʻqish zali 1945-yilda ochilgan; keyingi qoʻshimchalar 1960-yilgacha davom etdi. Bu davrda kutubxona “ommaviy kutubxona” sifatida belgilandi. Lenin kutubxonasi markaziy kutubxona, milliy ombor, kutubxonalar bilan bogʻliq boʻlgan sohalar boʻyicha ilmiy-tadqiqot muassasasi va bibliografiyalar yigʻish bilan shugʻullanuvchi markaz edi. Haykallari esa uni "SSSRda kommunizm rivojlanishiga hissa qo'shadigan" muassasa sifatida ham belgilab qo'ygan. Uning kunlik ishtirokchilari taxminan 5000 dan 6000 gacha edi. thumb| Uchinchi o'qish xonasi, eng kattasi. Eng oxirida Lenin haykali. Devor bo'ylab büstlar. thumb| Kichikroq o'qish xonalaridan biri Sovet Ittifoqidagi barcha bosma nashrlarning nusxalari 10ga yaqin muassasaga yuborilgan. Lenin kutubxonasi uchta nusxani oldi, kutubxona ulardan kitob almashish yoki boshqa kutubxonalarga tarqatish uchun foydalanishi mumkin edi. Lenin kutubxonasi 1955-yilgacha Xalqaro kitob almashinuvida ishtirok etishga ruxsat berilgan ikki muassasadan biri edi. Bu davrda kutubxonaga kelgan xalqaro kitoblar soni 40 000 dan oshdi, asosiy qismini esa fanga oid kitoblar tashkil etdi. 1950-yillarning oʻrtalarida kutubxona 60 ta davlat bilan almashuv olib bordi. Kutubxona, shuningdek, mahalliy va xorijiy kutubxonalardan kitoblarni qarzga olib, oʻzlashtirgan.