cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iravan xonligi
Karvonsaroylar va vannalar
Vannalar mahalliy aholi uchun ham, shaharga kelgan xorijiy mehmonlar uchun ham dam olish maskani boʻlgan. Hammomlar toʻrtburchaklar xonalardan iborat boʻlib, ularda bir necha katta zallari sharsimon gumbaz bilan oʻralgan va oʻrtalarida suv oʻlchagichli gumbaz bor edi. Bu erga suv maxsus qurilgan suv omborlaridan tortib olingan suv quvuri orqali etkazib berildi. Yon xonadan issiq suv tortildi. Yogʻoch oʻrniga suv maxsus quritilgan toza suv bilan isitiladi.
Iravan shahrida mavjud boʻlgan hammomlar quyidagicha boʻlgan :
Xon saroyi
right|250px|thumb|Sardor saroyi balkoni interyeri Xon saroyi yoki Sardar saroyi 1510-yilda Amirguna xon Gajar tomonidan qurilgan. Xuseynali xon mavjud xon saroyini qayta qurdi va obod qildi. Shu maqsadda u Xoylu Ahmadxonning bosh meʼmori Mirza Jafarini Iravanga taklif qildi.
Xon saroyini obodonlashtirgan „Shushaband“ va „Yozgi pavilon“ nomli oynali salon 1791-yilda Muhammadxon tomonidan qurilgan. „Shushaband“ deb nomlangan oyna zali kutish yoki qabul qilish xonasi deb hisoblangan. Zamin marmardan yasalgan boʻlib, devorlar, ship va kornişlar yorugʻlikni aks ettiruvchi turli xil rangli, koʻzni qamashtiruvchi oynalar bilan bezatilgan.
Fan, taʼlim va adabiyot
Iravan xonligi hududida taʼlim asosan diniy arboblar tomonidan olib borilgan. Har bir masjidda katta yoki kichik madrasa bor edi. Quyi sinf oʻqituvchilarini „oʻqituvchilar“, yuqori sinf oʻqituvchilarini „voizlar“ deb nomlashdi. Madrasalardagi sinflardan tashqari, talabalar yashaydigan kichik xonalar ham mavjud edi. Baʼzi masjidlarda taniqli mujtahidlar dars berishgan va ularni tinglash uchun mamlakatning turli burchaklaridan tinglovchilar kelgan. [201] Iravan xonligi qulashi arafasida yolgʻiz Iravanda 200 talaba tahsil olayotgan edi.
Oʻqituvchilar barcha fanlarni uchta asosiy yoʻnalishga ajratdilar: Al-Arabiyat, Sharva va Al-Hakim. Birinchi yoʻnalish arab tili, tarix va Qurʼon qiroatining qoidalarini oʻz ichiga oldi. Ikkinchi yoʻnalish „Qurʼon“ tafsirini, voqealarni oʻrganish va diniy qonun asoslarini oʻrganishni oʻz ichiga oldi. Uchinchi yoʻnalish mantiq, matematika, geometriya va astronomiya, tibbiyot va nazariy falsafani oʻrganishni oʻz ichiga oldi. Ikkala maktabda ham, madrasalarda ham xattotlik sanʼatiga alohida eʼtibor berildi. Maktab va madrasalardan tashqari, Iravan xonligi hududida individual taʼlim turi mavjud edi. Xon yoki sardorlarning farzandlari, zodagonlar va savdogarlar oʻz uylarida alohida oʻqituvchilar tomonidan tarbiyalangan.
Sevgi mavzusi bilan bir qatorda, shoirlar zamonning shikoyatini aks ettirgan ijtimoiy va siyosiy masalalarga ham toʻxtaldilar. Iravan viloyati shoirlari orasida shoir Mammadsoyu (1800—1884), Almammadi (1800—1868) va Oydin (1825—1915) bor. Bu shoirlar sheʼrlarini xalq tushunadigan tilda yozganlar.
Iravanda Ashug maktablari alohida ahamiyatga ega edi. Goycha ashug maktabining taniqli aşıqlari Ashiq Allahverdi, uning shogirdi Ashiq Ali (1800—1911), uning shogirdlari Ashiq Alasgari, Ashig Maxarrami, Ashiq Azizi va Ashiq Musa. Gyumri ashug maktabining ustoz ashulalarini Ashug Tujcari, Ashig Beymurazi va Shirakli Hasan namoyish etishlari mumkin. Iravan aşıqlar maktabining koʻzga koʻringan namoyondalaridan biri Basarkecharli Ashug Musa haqida gapirish mumkin.
Tasviriy sanʼat
Asosiy maqola: Mirza Gadim Iravani asarlari roʻyxati thumb|Sardar saroyida [[Ozarbayjon rassomi Mirza Gadim Iravanining devor rasmlari]]
Qishloq xoʻjaligi va chorvachilik
Iravan xonligi mahsulotlari orasida bugʻdoy va arpa ishlab chiqarish asosiy oʻrinni egalladi. Don etishtirish Iravan, Kirxbulag, Sardarobod, Shorayel, Pambak atrofidagi hududlarda asosiy oʻrinni egalladi. Ekinlar asosan bahor va kuzda boʻlgan. Xusayngulu xon Gajar davrida Iravan xonligida har yili 34 185 halvar bugʻdoy va 11,500 halva arpa ishlab chiqarilgan. Zangibasar va Sharur tumanlari, ayniqsa, guruch etishtirish jihatidan ajralib turardi. Har yili 18,400 ta halvar paddies ishlab chiqarildi.
Zangibasar, Sardarobod va Surmali tumanlarida paxta etishtirish rivojlangan. Har yili oʻrtacha 2100 rupiy paxta ishlab chiqariladi. Tamaki asosan mahalliy talabni qondirish uchun ishlab chiqarilgan. Zigʻir togʻlarda va sesame issiq mintaqalarda ishlab chiqarilgan. Ikkala oʻsimlikning yogʻi oziq-ovqat va yoqilgʻi sifatida ishlatilgan. Xusayngulu Xon davrida har yili Iravanda oʻrtacha 12 ta halvar zigʻir urugʻi va 24 ta halvar sesame urugʻlari ishlab chiqarilgan.
Iravan shahrida va shahar atrofidagi qishloqlar va tumanlarda turli xil poliz mahsulotlari va sabzavotlar etishtirildi. 1782-yil martda Bayaziddan Isoq Poshoning iltimosiga binoan Bayaziddan 2 abbas qiymatidagi 7000 dinor qiymatidagi qora tarvuz, koʻk tarvuz, bodring, kovak, reyhan, baqlajon va boshqalar. urugʻlar yuborilgan.
XVIII asrning ikkinchi yarmida Iravan xonligida chorvachilik bilan shugʻullanadigan aholining bir qismi bozorda sotish uchun sariyog ʼ, pishloq va boshqa sut mahsulotlarini ishlab chiqargan. Qoʻychilik chorvachilikning boshqa tarmoqlariga qaraganda ancha rivojlangan edi. Chorvachilik asosan yaylov-qish va qisman koʻchmanchi chorvachilikka boʻlingan. Xonlikning oz sonli aholisi doimiy yashash joyiga ega boʻlmagan va faqat koʻchmanchi chorvachilik bilan shugʻullangan. Girxbuloq, Goycha, Abaran, Darachichek, Garnibasar, Vedibasar, Talin, Surmali, Darakand-Parchenis tumanlarida chorvachilik uchun koʻproq mos keladigan yaylovlar mavjud edi.
Hunarmandchilik va savdo
thumb|left|Ozarbayjon tarixi muzeyida namoyish etilgan Iravan xonligiga tegishli taomlar Hunarmandchilik sanʼatning turli sohalarini qamrab oldi. Toʻquvchilik va kulolchilik, anʼanaviy hunarmandchilik rivojlangan. Ular orasida gilam ishlab chiqarish alohida ajralib turardi. Xonlikda kulolchilik mahsulotlari mahalliy xom ashyolarga asoslangan edi.
Toʻquv bilan bogʻliq sanʼat turlaridan biri bu boʻyash edi. Bu soha toʻqimachilik uchun iplar, paxta va jun matolarni boʻyashda muhim rol oʻynadi. Boʻyashda qizil qoʻngʻizdan olingan qizil boʻyoq va turli boʻyoq oʻsimliklarining tabiiy boʻyoqlari ishlatilgan.
thumb|150px|Ozarbayjon tarixi muzeyida namoyish etilgan Iravan xonligining milliy liboslari Teri buyumlari Iravan xonligida qayta ishlangan. Shu maʼnoda nafaqat mahalliy terilar va terilar, balki Bayazid va Makudan import qilingan xom ashyolardan ham foydalanilgan. Teri buyumlari ishlab chiqarish otliqlarning talablariga javob berdi. Bundan tashqari, Iravan xonligida shisha ishlab chiqarish, sovun tayyorlash, moylash va b. hunarmandchilik sohalari boʻlgan.
U Iravandan turli karvon yoʻllarini bosib oʻtdi. Ulardan birinchisi Hindiston, Oʻrta Osiyo va Eronni Tabriz va Naxichevan orqali Iravan xonligiga bogʻlaydigan karvon yoʻli edi. Ushbu karvon yoʻli „Erzurum yoʻli“ yoki „Bezirgan yoʻli“ deb nomlangan. Iravandan Erzurumgacha boʻlgan yana bir karvon yoʻli Abaran va Alagoz togʻlarining shimoliy etaklaridan oʻtib, Karsga, u yerdan Xasangalaga bordi, u yerda u asosiy yoʻl bilan birlashdi. Iravandan Tbilisiga (Gruziya) karvon yoʻli Uchkilsa, Sardarobod, Hamamli, Jaloloʻgʻlu va Shulaver orqali oʻtgan. Bu yoʻlning uzunligi taxminan Iravan − Agstafa yoʻliga teng edi. Iravan bu yoʻl orqali Ganjaga, Shamaxida esa Ozarbayjondan Rossiyaga asosiy savdo yoʻli bilan bogʻlandi. Karvon yoʻnalishlarida bojxona va oʻtkazish punktlari juda koʻp edi. Faqatgina Ayilislidan Kagizmangacha boʻlgan savdo yoʻlida oltita bojxona posti mavjud edi.
Iravaning asosiy savdo yoʻllari quyidagilar: 1. Gyumri - Masdara - Sardarobod - Uchkilsa - Iravan - Naxichevan - Ordubad; 2. Sardarobod - Jafaraga - Boyazid posho; 3. Sardarabad - Gogb - Arazsahili va Kagizman - Erzurum; 4. Iravan - Qorabog ʼxonligining chegarasiga qadar. 5. Iravan - Uchkilsa - Kars. Bu yoʻl Gizilkilsa va Goshavang qishloqlaridan oʻtdi. Xonlikning asosiy savdo markazi Iravan shahri edi. Chet eldan olib kelingan savdo tovarlari asosan shahar omborlarida saqlanar edi.
Iravan xonligida ichki va tashqi savdo operatsiyalarida turli xil valyutalar ishlatilgan. Garapul deb nomlangan mahalliy mis tangalar xonlikda muhim rol oʻynagan. Iravan viloyati xokimiyat davrida eng koʻp foydalaniladigan joylardan biri hisoblangan. Bozorlarda milliy valyutalardan tashqari Eron, Usmonli imperiyasi, Rossiya va Ozarbayjon xonligida zarb qilingan tangalar ham mavjud edi. Ushbu valyutalar oltin, kumush va misdan iborat edi. Tümen, egalik yoki minaltun, panohobod, qarapul, shahi, bisti, real, rus imperatori, gollandiyalik chervon, Usmonli darulxliafi va mahmudisi Iravan bozorida sotilgan.
Riu Grandi du Sul
Riu-grandi-dusul — Braziliyaning chekka jan. qismidagi shtat, Atlantika okeani sohilida. Maydoni 282 ming km2. Aholisi 10,2 mln. kishi (2000). Maʼmuriy markazi — Portu Allegri sh. Yirik shaharlari: Pelotas, RiuGrandi, SantaMariya. Shtat shim. Braziliya yassitogligining pastroq jan. qismidan, jan. tekislikdan iborat. Atlantika okeani qirgʻoqlari boʻylab choʻzilgan kambar payettekislikda koʻl koʻp. Iqlimi subtropik, nam iklim. Oʻrtacha oylik tralar 15—25°, yillik yogʻin 1250 mm dan 2000 mm gacha. Savanna, shimolida subtropik oʻrmonlar bor. R.G.duS. mamlakatning muhim qishloq xoʻjaligi rayoni. Shtat donli ekinlar: bugʻdoy, sholi yetishtirish boʻyicha mamlakatda yetakchi oʻrinda. Shuningdek, makkajoʻxori, kartoshka, loviya, maniok ekiladi. Tokchilik, bogdorchilik, asalarichilik, ipakchilik rivojlangan. Chorvachilikda qoramol, choʻchqa, qoʻy boqiladi. Paragvay choyi teriladi. Baliq ovlanadi. Mis, toshkoʻmir konlari bor. Oziq-ovqat, toʻqimachilik, koʻnpoyabzal, yogʻochsozlik, sellyulozaqogʻoz, keramika sanoatlari rivojlangan. Qishloq xoʻjaligi mashinalari ishlab chikaruvchi, farmatsevtika korxonalari bor.
Iravan xonligi
Yerga egalik
İIravan xonligi davrida yerga egalik qilish shakllari quyidagicha:
Soliqlar
Iravan xonligida soliqlarning miqdori va miqdori ham turlicha edi. Ushbu soliqlar asosan mahsulotlarga va qisman pullarga undirilgan. Dehqonlar toifalari asosan subyektlar, dehqonlar va odamlardan iborat edi. Soliqlar quyidagicha:
Yuqoridagilardan tashqari xonlik aholisi oʻtlatish, tutun chiqarish va otliqlarning (arpa, egar yuvish) harajatlari uchun pul toʻlagan. Xonning amaldorlari deyarli soliqlardan ozod qilingan. Uy egalari va xonalarga toʻlanadigan soliqlardan tashqari, xonlik aholisi turli marosim va bayramlar munosabati bilan „peshkesh“ yoki „taʼtil“ berganlar.
Riu Grandi du Sul
== Shtatning eng yirik shaharlari va ularning aholisi ==
Iravan xonligi
Etnik tarkibi
1441-yilda Garagoyunlu hukmdori Yoxanshoh hukmronligi davrida, arman katolikosati Kilikiyadan Uchuksa monastiriga Chukursadning Vagarshabad qishlogʻida joylashgan Uchkilsa monastiriga koʻchirilgandan soʻng, turli joylardan kelgan oz sonli armanlar asta-sekin xonlikda joylashdilar. Urushlarda tez-tez qatnashib turadigan Garagoyunlu, Aggoyunlu va Safaviy hukmdorlari Uchkilsa katoliklariga Eron va janubiy Anadolida xristian aholisi ustidan oʻz hokimiyatini yanada kuchaytirish va isyon xavfini oldini olish uchun yordam bergan.
XVII asrning fransuz sayohatchisi Shardinning soʻzlariga koʻra, ''„... Iravan qalʼasi sakkiz yuzga yaqin uydan iborat. U erda faqat sof qonli qizil boshoqlar yashaydi“''. Yervand Shahaziz oʻzining „Qadimgi Iravan“ kitobida, Iravan aholisiga murojaat qilib, fransuz sayohatchisi Chardinning 1673-yilda Iravan qalʼasida yashagan aholi toʻgʻrisidagi maʼlumotlari haqida yozadi: „аrmanlarning Iravanda faqat doʻkonlari boʻlgan...“ Missioner Monye shunday yozadi: ''„Uylardan koʻra koʻproq bogʻlar va uzumzorlar bilan oʻralgan shahar ikki tomonlama qasr devorlari bilan oʻralgan. ¼ Aholisi arman.“''
Iravan xonligidagi aholining milliy tarkibi toʻgʻrisidagi maʼruzasida Paskevich bu yerda 10000 ozarbayjon va 3000 arman oilalari istiqomat qilganini taʼkidladi. Amerika Qoʻshma Shtatlaridan kelgan professor Kastin Makkartining taʼkidlashicha, 1828-yildagi Rossiya istilosidan oldin Iravan xonligi aholisining 80 foizi ozarbayjon turklari boʻlgan.
Ivan Chopinning yozishicha, 1828-1832 yillarga qadar Iravan xonligida aholining mutlaq koʻp qismi musulmonlar, yaʼni ozarbayjon turklari edi. Uning hisob-kitoblariga koʻra, Iravan viloyatida 81 749 musulmon va 25.151 arman bor edi. U musulmon deganida, Shopin ozarbayjon turklari va musulmon kurdlarini nazarda tutgan edi.
Shunday qilib, 1829-1832-yillarda oʻtkazilgan palatalarni roʻyxatga olishni tahlil qilish natijasida, Russo-Gajar urushlariga qadar Iravan xonligining aholisi 134.646 kishini tashkil etgan degan xulosaga kelish mumkin. Ularning 99.609 nafari ozarbayjon turklari, 19.878 nafari armanlar, 14.902 nafari kurdlar va 257 nafari rimliklar boʻlgan.
Umuman olganda, 1828-1830 yillarda Turkmanchay shartnomasi (1828) boʻyicha Ozarbayjonda 40,000 Eron armanlari va Edirne tinchlik shartnomasi (1829) boʻyicha 84.000 turk armanlari joylashtirildi va ularning aksariyati Yelizavetpol va Iravan viloyatlarining eng yaxshi erlariga joylashdilar. Aynan shu davrdan boshlab Ozarbayjonning gʻarbiy erlarida armanlarning joylashtirilishi qirgʻinlar, qirgʻin va yaqin kelajakda mahalliy ozarbayjon turklarining deportatsiya qilinishini anglatadi.
Adabiyotlar
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. „Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari)“ 400 b.
• http://www.iranicaonline.org/articles/erevan-1#ii
• Chexiyadagi Kavkaz uchun Rossiya hokimiyatining sharhi, etnografik, topografik, moliyaviy munosabatlar, ch.I-IV. 288 b.
• Shopen I. „Armaniston viloyatining Rossiya imperiyasiga qoʻshilish davrida tarixiy yodgorligi“. 162 b.
• azertag.az. „Iravan xonligi“ (Ozarbayjon).
• „AFSHARIDS“. iranicaonline.org.
• Mirzo Adigozal aka. Qorabogʼ harflari, men kitob. p.33
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) P. 51.Ozarbayjonning janubiy xonliklari (XVIII asrning ikkinchi yarmi)
• Yoqub Mahmudov. A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. „Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi)“. P.27.
• Fuad Aliyev, Urfan Hasanov. Iravan xonligi. p. 13.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan. p. 51.
• Fuad Aliyev, Urfan Hasanov. Iravan xonligi. p. 83.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari). 53 b.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi). Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi) p.171-172.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) 54 b.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi) p.172.
• Samed Sardariniya. „Iravan musulmon viloyati edi“. p.64.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) 52 b.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) 58-59 b.
• Fuad Aliyev, Urfan Hasanov. Iravan xonligi. p. 90.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) 59 b.
• Fuad Aliyev, Urfan Hasanov. Iravan xonligi. p. 89.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari). Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) 62-63 b.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi) p.173.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi) p.174.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi) p.175.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari). Samed Sardariniya. „Iravan musulmonlar yashaydigan viloyat edi“.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) 83-84 b.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi) p.178.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi) p. 179.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) 85-86 b.
• Butkov P.G. 1722-yildan 1803-yilgacha Kavkazning yangi tarixi uchun materiallar. 3-x t ichida. Sankt-Peterburg, 1869.c.2, p. 178.
• Dalil H. Ozarbayjonning janubiy xonliklari (XVIII asrning ikkinchi yarmida). Boku, „Ilmiy“, 1979, 144 b., 130-131.
• Ozarbayjonning janubiy xonliklari (XVIII asrning ikkinchi yarmida).
• Dubrovin N. 1803-1806 yillarda Zaqafqaziya. SPb, 1866, s.139.
• Qorabog`dan kelgan Mirzo Jamol Javanshir. Qorabog ʼtarixi. Qorabog ʼharflari, I kitob, Boku, Yozuvchi, 1989, 125 b.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) p.101.
• Bogdanova N. G. Agrar munosabatlar v. 1870-1913 yillarda Ozarbayjon. 169-170 b.
• Qudsi Muhammad Muslim. Iravaning Xuseynali xonining xatlari. p. 132-133.
• Aliyev F., Aliyev M.Naxçıvan xonligi (1747—1828). p. 62.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) 109-110 b.
• Mirzo Adigozal aka. Qorabogʼ. Qorabogʼ harflari, men kitob. p. 50-51.
• Dubrovin N. 1803-1806 yillarda Zaqafqaziya. p. 313-314.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga joylashishi) p. 200-201.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi).
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) p. 166.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (rus istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga joylashishi).
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) p. 175.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari) p. 178.
• Butkov P.G. Kavkazning yangi tarixi uchun materiallar 1722-yildan 1803 g.s.3, 390 b.
• Potto V. Kavkazda Rossiya suverenitetini tasdiqlash 305 b.
Mardié
Mardié Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loiret departamenti Orléans tumani tarkibiga kiradi.
Iravan xonligi
Adabiyotlar
• Samed Sardariniya. „Iravan musulmon viloyati edi.“ p. 77-78.
• Bibershteyn M. Terek va Kura daryolari oʻrtasida Kaspiy dengizining chap qirgʻogʻida joylashgan viloyatlarning tavsifi 52 b.
Mardié
Aholisi
2370 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 137,0 nafar kishi.
Iravan xonligi
Adabiyotlar
• Qudsi Muhammad Muslim. „Irovanning Xuseynali xonning maktublari, 1789-1791“ p.49,.
• Elchin Teymur oʻgʻli Garaev. Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari). p. 270-276.
• Shopen I. Armaniston viloyati davlatining Rossiya imperiyasiga qoʻshilish davridagi tarixiy obidasi. 457 b.
Mardié
Geografiyasi
Maydoni — 17,3 km2.
Iravan xonligi
Adabiyotlar
• Shopen I. Armaniston hududining Rossiya imperiyasiga qoʻshilishi davrida tarixiy yodgorlik. 255 b.
• Rossiya hokimiyatining Kavkaz uchun statik, etnografik, topografik, moliyaviy munosabatlardagi sharhi, 222 b.
• Shopen I. Armaniston viloyati davlatining Rossiya imperiyasiga qoʻshilish davridagi tarixiy yodgorligi.
• „Ozarbayjonning Iravan viloyati tarixidan (XVII asr oxiri - XIX asr oʻrtalari)“ 498 b.
• Karimov Karim. „Iravan boshligʻi saroyi“, „Yangi fikr“ gazetasi, 1995-yil 18-oktyabr, 5-son.
• Shopen I. Armaniston hududining Rossiya imperiyasiga qoʻshilish davridagi tarixiy obidasi. 902.
• Shopen I. Armanistonning tarixiy yodgorligi Rossiya imperiyasiga qoʻshilish davrida. 903-904
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga joylashishi) p. 132.
• A. A. Bakixanov nomidagi Tarix instituti. Iravan xonligi (Rossiya istilosi va armanlarning Shimoliy Ozarbayjon yerlariga koʻchirilishi) p. 126.
• Shopen I. Armaniston hududining Rossiya imperiyasiga qoʻshilishi davrida tarixiy yodgorlik. Rossiya hokimiyatining Kavkaz uchun qilgan sharhi maqolada, etnografik, topografik, moliyaviy munosabatlar.c.IV. s. 280.
• Rossiya hokimiyatining Kavkaz uchun qilgan sharhi maqolada, etnografik, topografik, moliyaviy munosabatlar. c. i. s. 51.
• Farida Aliyeva (2009-yil 18-mart). anl.az. Iravan xonligi (Ozarbayjon).
• Yusif Gaziyev. "Armaniston masalasi" (Yolgʻon va faktlar). Kavkaz universiteti Kavkaz tadqiqot instituti nashriyoti №: 10.p. 9.
Rancho Cordova (California)
Rancho Cordova AQShning California shtatida joylashgan shahardir. Sacramento okrugi tarkibiga kiradi.
Bad Tölz-Wolfratshausen (tuman)
Bad Tölz-Wolfratshausen  Olmoniya tumanlaridan biridir. Bavariya yeri tarkibiga kiradi. Poytaxti – Bad Tölz. Maydoni – 1111 km2. 115 800 nafar aholi istiqomat qiladi.
Rancho Cordova (California)
Geografiyasi
Maydoni — 87,733 km2. Shundan 86,782 km2 quruqlik, 0,951 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 27 m balandlikda joylashgan.
Oqsuv (Laylak tumani)
Oqsuv (Ак-Суу) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyatida joylashgan Laylak tumaniga qarashli qishloq. Oqsuv ovul okrugi tarkibiga kiradi, okrug markazi. 2009-yilgi aholi sanogʻiga koʻra, Oqsuvning aholisi oʻsha yili 3 114 kishi boʻlgan.
Lamonzie-Montastruc
Lamonzie-Montastruc Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Bergerac tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
557 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 26,9 nafar kishi.
Marburg qal’asi
Bugungi kunda bino muzey sifatida (Marburger Universitätsmuseum für Kulturgeschichte, Wilhelmsbau, 1981-yildan) va tadbirlar oʻtkaziladigan joy sifatida ishlatiladi.
Ommaviy jamiat
OMMAVIY JAMIYaT hozirgi zamon jamiatning qator oʻziga xos tomonlarini ifodalovchi tushuncha. Jamiyat barcha sohalarining keng ommaviylashuv jarayoni tubdan yangi mehnat quroli mashinalarning paydo boʻlishidan boshlangan edi. Ommaviylashuv iqtisodiyot sohasida boshlanib, asta- sekinlik b-n jamiyatning boshqa sohalarini ham qamrab oldi. Ommaviy jamiat nazariyasi ildizlari oʻrta asrlardagi anʼanaviy ijtimoiy munosabatlarga zid ravishda shakllangan yangi munosabatlarga qarshi konservativ gʻoyalar b-n bogʻlikdir (E.Berk, J. de Mestr, A.Bonald). Yangi tartiblarning muqarrarligini anglagan fransuz mutafakkiri A.Tokvil (1805- 1859) yangi jamiyatni undagi erkinlik va tenglik munosabatlari nuqtai nazaridan tavsiflaydi. U oʻzining „Amerikada demokratiya“ asarida: "Mening dikkatimni jalb qilgan yangiliklar ichida xech qaysisi sharoitlarning umumiy tengligi kabi hayratlantirgan emas, deb yozdi. U demokratiyani goh jamiat barcha tomonlarini tenglashtirishga intilish, goh halk, goh bevosita boshqarish shakli sifatida talqin qildi, tenglikni amalga oshirish uchun markazlashtirish va byurokratlashtirish ijtimoiy hayotning barcha soxalari ustidan burjua nazoratini oʻrnatishga olib kelishini koʻrsatdi. 2- jahon urushidan soʻng Ommaviy jaimat kontseptsiyalarining asosiy yoʻnalishi avtoritar tendentsiyalarni tanqid qilishga qaratildi. Ommaviy jamiatni yangicha talqin qilish hozirgi zamon jamiyatidagi muxim jarayonlarni toʻgʻri tushunish imkonini beradi. Ommaviylashuv jarayoni jamiyatning barcha soxalarida katta imkoniyatlar ochib berishi b-n bir qatorda maʼnaviyat sohasida qator muammolarni keltirib chiqarganligi tufayli Ommaviy jamiat kontseptsiyalari ham koʻpdir. Jamiyat xayotining turli sohalarida kechayotgan ommaviylashuv jarayonlari, shubhasiz, oʻzining miqyosi, mohiyati va namoyon boʻlish shakliga koʻra bir-biridan farq qiladi. Nomoddiy ishlab chiqarishning turli koʻrinishlarida esa u yoki bu darajada ommaviy faoliyatning texnologik, tashkiliy va b. tarkibiy qismini yaratadi. Mas., hozir zamon fani minglab odamlarni birlashtirgan yirik tashkilotlarni qamrab oladi. Bu haqiqatan ham axborotni (bilimni) ommaviy, industrial shaklda ishlab chiqarishdir. Istemol, insoniy munosabatlar, maishiy sohalarda ahvol boshqacha. Ularda ommaviylashuv kishilar faoliyatini qatʼiy rasmiy tashkil etishni talab kil- maydi. Lekin bunda xam oʻziga xos kurinishda om- maviy faoliyat mavjuddir: ishtirok etadigan in- dividlarning kupligi, ular faoliyatining oʻxshashligi, faoliyatni tanlash imkoniyati nuqtai nazaridan erkinligi va b. ommaviylashuv jarayoniningham eniga ham boʻynga (gorizontal va vertikal)chukurlashib borishi jamiyat taraqqiyotida qonuniy, zaruriy hodisa boʻlib, kelgusi jamiyat va inson kiyofasini belgilashda turli imkoniyatlar yaratadi.
Marburg qal’asi
Tarixi
Marburg nomi („Chegara qal’asi“ degan maʼnoni anglatadi) birinchi marta 1130-yilda bu joy Turingiya qabristoniga tegishli boʻlganida ishlatilgan. Anʼanaga koʻra, 1211 yilda birinchi qabrlari joylashgan joyga aylandi. Shaharning ilk tarixi Sankt-Peterburg bilan bogʻliq.Vengriyalik Yelizaveta1 228-yilda Vartburgdan kelgan va umrining qolgan uch yilini u erda xayriya ishlarida oʻtkazgan. Islohotgacha uqabriuning sharafiga ziyoratgohda, Ren zargarlari hunarmandchiligining durdonasi boʻlgan cherkovda saqlanib qolgan.Avliyo Yelizaveta (1235-8123), a Ikkinchi jahon urushi davrida feldmarshal Pol fon Hindenburgning qoabriham bor edi .Marburgda Hessian landgravesning gotika qal’asi boʻlgan Rittersaal (Ritsarlar zali) va ibodatxonasi 1277-yilda boshlangan va bino 1493-yilda qurib bitkazilgan.1529-yilda Martin Lyuter va Xuldrix Tsvingli va boshqa protestant islohotchilar oʻrtasidagi Marburg bahslari shu yerda avj olgan. 1567-yilda Marburg mustaqil Gessen-Marburgning markaziga aylandi, u 1604-yilda Gessen-Darmshtadt va Gessen-Kassel oʻrtasida boʻlib olingan.
Ommaviy jamiat
Adabiyotlar
"Oʻbekiston Faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti" „Sharq“ Nashriyot_Matbaa Aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati Toshkent-2004
Marburg qal’asi
Tarixi
Marburg — mintaqaviy savdo, konferentsiya, maʼmuriy markaz va mashhur yozgi sayyohlik joyi hisoblanadi. Kimyoviy, farmatsevtika, elektrotexnika va nozik asboblar ishlab chiqarish, metallga ishlov berish va nashriyot boʻyicha muhim ahamiyatga ega. Shahar iqtisodiyoti oʻsishi Germaniyaning birinchi protestant universiteti boʻlgan Marburgdagi Filipps universitetiga (1527-yilda asos solingan) boʻlgan.
Manzili
Qal’a Marburgning gʻarbiy qismida, Gessen, Germaniya, Shlossberg („Qal’a tepaligi“) tepasida joylashgan.
Aşağıballık
Aşağıballik — Turkiyaning Bursa viloyatining İnegöltumanidagi qishloq.
Jeyson Mraz
Jeyson Tomas Mraz (1977-yil 23-iyunda tugʻilgan)-amerikalik gitarachi, qoʻshiqchi va qoʻshiq yozuvchisi.U Billboard Hot 100 chartida birinchi yigirmatalikka kirgan " The Remedy (I Wonʼt Worry) " singlini yaratgan "Witing for My Rocket to Come" (2002) debyut studiyaviy albomining chiqishi bilan mashhurlikka erishdi. . Uning keyingi ikkita studiyaviy albomi, Mr. AZ (2005) va We Sing.Raqsga tushamiz.Biz narsalarni oʻgʻirlaymiz. (2008), Billboard 200 da birinchi beshlikka kirgan;soʻnggi albomi bilan Grammy mukofoti sovrindori singl "Make It Mine" va Kolbi Caillat bilan "Baxtli".
Lewisboro (New York)
Lewisboro AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Westchester okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
12411 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
New Madrid
New Madrid AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. New Madrid County okrugi tarkibiga kiradi.
Egelsbach
Egelsbach Germaniyaning Hessen yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Offenbach tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,82 km2. 10 948 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Egelsbachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bazaltli qatlam
Bazaltli qatlam - Yer poʻstining quyi qatlami. Konrad yuzasi bilan Moxorovichich yuzasi oraligʻida joylashgan. Bazaltli qatlamda boʻylama seysmik toʻlqinlarning tarqalish tezligi (6,5 — 7,5 km/sek)dan kelib chiqib qatlam gabbrotsom tuzilgan deb ehtimol qilinadi.
Yovvoyi tunlam
Yovvoyi tunlam, janub tunlami [Euxoa conspicua Hp. (Oria musculosa Hb.)] — tunlamlar oilasiga mansub kapalak. Qanoti yoyilganda 25–38 mm. Oldingi qanotlari toʻq kulrangdan jigarranggacha boʻlib, oʻrtasidan och tusli yoʻllar oʻtadi, buyraksimon hamda dumaloq dogʻlari bor. Keyingi qanotlari och rangda. Tuxumi och sariq. Qurtlari 30 mm cha, nim yashil tovlanuvchi tuproqrang, kulrang. Ustidan boʻylama ikkita qoramtir yoʻl oʻtgan. Gʻumbagi qizgʻish jigarrang. Shakllangan qurti tuxum holida qishlaydi. Sutkalik oʻrtacha harorat 6—8° boʻlganda qurtlari chiqa boshlaydi. Tuproqning 5—10 sm chuqurligida gʻumbakka aylanadi. Gʻumbaklik davri 20—24 kun. Iyunda uchib chiqqan kapalaklari bir oy oʻtgach (iyulda) yozgi diapauzanp kechiradi va oʻrtacha harorat 18—20° boʻlganda harakatga kiradi. Urgʻochilari tuxumini toʻp-toʻp qilib (8—130 tagacha) oziqlanadigan usimligi yaqinidagi tuproqqa qoʻyadi (hammasi boʻlib 100—350 gacha). Yilda bitta avlod rivojlanadi. Oʻrta Osiyo, Qozogʻiston va b. joylarda tarqalgan. Gʻoʻza, bugʻdoy, javdar, arpa, makkajoʻxori, beda, sudanoʻt, oq joʻxori va b. ekinlarga zarar keltiradi. Kurash choralari: boshokli begona oʻtlarni yoʻqotish; angʻizni chuqur qaydash, almashlab ekishda boshoqlilarni ketmaket ekmaslik; ekinlarga xlorofosning 80% li h.k. (1,5—1,8 kg/ ga)ni purkash yoki pestitsidlar dustlarini changitish; zararlangan dalalarga trixogramma tarqatish.
Neydens
Neydens Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Savoie departamenti Saint-Julien-en-Genevois tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1382 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 200,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,9 km2. Dengiz sathidan 500 – 871 m balandlikda joylashgan.
Bhandal Buta
Bhandal Buta (ਭੰਡਲ ਬੂਟਾਭੰਡਲ ਬੂਟਾ) — Hindistondagi Panjob shtatining Jalandhar tumanida joylashgan qishloq. U Nakodardan 10 km Fillaurdan 27 km, tuman shtab-kvartirasi Jalandhardan 28.5 km va shtat poytaxti Chandigarxdan 137 km uzoqlikda joylashgan. Qishloqni Panchayati rajga muvofiq qishloqning saylangan vakili boʻlgan sarpanch tomonidan boshqariladi.
Tavagnasco
Tavagnasco Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Turin provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8 km2. 820 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Bhandal Buta
Kasta
Odamlarning aksariyati jadval kastalaridan edi, bu umumiy aholining 52,19% ni tashkil etadi. Shaharda qabila aholisining jadvali mavjud emas.
Mehnat faoliyati bilan 202 kishi (179 nafar erkak va 23 nafar ayol) band bo‘lgan. 96,04% ishchilar oʻz ishlarini asosiy ish deb taʼriflaydilar va 3,96% ishchilar 6 oydan kam vaqt davomida tirikchilikni taʼminlovchi marjinal ishlarda ishlashadi, ularning hech biri qishloq xoʻjaligi ishchilari hisoblanmaydi.
Taʼlim tizimi
Qishloqda 1976-yilda tashkil etilgan qoʻshma boshlangʻich maktab faoliyat yuritadi. Bu Hindiston Midday Meal sxemasi boʻyicha kunning oʻrtalarida ovqatlanishni taʼminlaydi.
Temir yoʻl
Eng yaqin temir yoʻl stansiyasi Nurmahal va Fillaur Boshqarmasi temir yoʻl stansiyasida 26 km uzoqda oʻrnashgan.
Havo yoʻli
Eng yaqin ichki aeroport qishloqdan 57.9 km uzoqda, Ludhiana shahrida va eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda joylashgan. Shri Guru Ram Dass Jee xalqaro aeroporti ikkinchi eng yaqin aeroport boʻlib, qishloqdan 124 km uzoqdagi Amritsarda joylashgan.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Simancas (Valladolid)
Simancas (Valladolid) Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan shahardir. Valladolid provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 42,53 km2. Aholisi — 5291 kishi (2010).
Mahd al-Adiyya
Mahd al-Adiyya ( مَهد العادية  ) miloddan avvalgi 4000-yillarda yashagan arab shoiridan biri boʻlgan. Shoir haqida to ''liq ma' lumotlar topilmagan. Aksincha, u muddavoj ( qahramonlik qo‘shig‘i ) shaklining eng qadimgi namunasini Od qavmini Alloh tomonidan yaqinlashib kelayotgan halokatdan ogohlantirgan holda tasvirlangan xronika qahramonidir. Hud payg'ambarning bashoratlari.
Antologiyalar
Arab ayol shoirasining klassik she'rlari Abdulloh al-Udhariy tomonidan tarjima qilingan bo'lib Saqi kitoblari, 1999.ISBN 086356-096-2
Lexington (New York)
Lexington AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Greene okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
805 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni — 206,5 km2. Shundan 206,4 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 488 m balandlikda joylashgan.
Imomat Hukmlari
Imomat hukmlari
Bhattian
Bhattian ( ਭੱਟੀਆਂ ਭੱਟੀਆਂ) Hindistondagi Panjob shtatining Jalandhar tumanida joylashgan Fillaur tehsilidagi qishloq hisoblanadi. U Fillaurdagi bosh pochta bo'limidan 8 km Gorayadan 7.5 km  Jalandhardan 50 km va  shtat poytaxti Chandigarhdan 117 km uzoqlikda joylashgan. Qishloqni saylangan vakil Sarpanch boshqaradi.
Imomat Hukmlari
a) Imomlikka eng haqli kishi qavm ichidagi Allohning kitobida eng mohiri (tajvidga usta, ko'p yod olgan, qiroati chiroylisi...)dir. Agar bu borada teng bo'lsalar, sunnatni yaxshiroq biluvchilari imomlik qiladi. Agar sunnatni bilishda ham teng bo'lsalar, eng avval hijrat qilganlari, hijratda ham teng bo'lsalar, yoshi kattalari, agar shunda ham teng bo'lsalar, eng birinchi islomga kirganlari imomlik qiladi.b) Bir kishi egalik qiladigan joyda ikkinchi kishi uning ruxsatisiz hargiz imomlik qilmasin, masalan, mehmon mezbonning uyida agar mezbon imomlikka yaroqli bo'lsa. Tik turishga qodir kishi o'zidan ojiz kishi orqasida turib namoz o'qimaydi. Faqatgina mahalla imomi kabi rotib imom kasalligi tufayli o'tirib namoz o'qisa, ma'mumlar ham o'tirib namoz o'qiydilar.
Bhattian
Demografiyasi
2011-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, Bhatian aholisi 687 kishidan iborat. Qishloqda savodxonlik darajasi 78,77% ni tashkil etadi, bu Panjobning o'rtacha savodxonlik darajasidan yuqoridir.
Imomat Hukmlari
Agar imom tahoratsiz yoki biror joyiga najosat tekkan holida namoz o'qib bersa va buni faqat namoz o'qib bo'lgandan keyingina bilsa, u ham uning ortida namoz o'qiganlar ham namozni qaytadan o'qimaydilar. Tahoratsiz o'qigan holatdagina imomning o'zi namozini qaytadan o'qiydi. Qavmning aksar qismi imomni yomon ko'rsa, imom bunday qavmga imomlik qilishi makruh. Tahoratli kishi tayammum qilgan imomning ortida turib namoz o'qishi joizdir.
Folkerk
Folkerk — Shotlandiyaning markaziy qismida joylashgan shahar.
Imomat Hukmlari
Manba:http://www.islamnuri.com
Folkerk
Tarixi
Folkerk shahri Rim Imperiyasining humronlik davrida muhim oʻrin tutgan boʻlib, shaharda oʻtkazilgan arxeologik qazishmalar jarayonida bunga dalil boʻluvchi koʻplab ashyolar topilgan. Shaharning nomi gel tilidagi „Egglesberch“ soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, rangli cherkov maʼnosini bildiradi. Ushbu hududda avval cherkov boʻlgan, keyin esa, uning atrofida odamlar toʻplanib, shahar bunyod etilgan.
Bhattian
Demografiyasi
Aksariyat qishloq aholisi Jadval kastasiga tegishli bo'lib, bu umumiy aholining 79,04% ni tashkil qiladi.
Folkerk
Sport
Folkerkda „Falkirk“ futbol klubi mavjud.
Tarixiy obidalar
Shaharning markazida Helix bogʻi joylashgan boʻlib, uning markazida The Kelpies — poʻlatdan yasalgan ikki otning skulpturasi oʻrnatilgan. Haykallarning balandligi 30 metrni tashkil etadi.
Bhattian
Transport tizimi
Bhattianning temir yo'l stansiyasi bor, u Fillaur Birlashmasidan 7.5 km va Goraya temir yo'l stantsiyasidan 9 km uzoqlikda joylashgan.
Folkerk
Foydalanilgan adabiyotlar
https://www.britannica.com/topic
Bhattian
Transport tizimi
Eng yaqin aeroport qishloqdan 36.6 km uzoqlikda, Ludhiana shahrida joylashgan. Eng yaqin xalqaro aeroport Chandigarhda o'rnashgan.
Bayot (maʼnolari)
Bayot:
Mareau-aux-Bois
Mareau-aux-Bois Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loiret departamenti Pithiviers tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
468 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 40,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,7 km2.
Dprabak
Dprabak — Armanistonning Gegharkunik viloyati Chambarak tumanidagi qishloq.
Badoye ul-lugʻat
Muallifi
"Badoyi al-lugʻat"ning muallifi boʻlmish Tole al-Imoniy al Xaraviy haqida maʼlumotlar yoʻq.Lugʻat qoʻlyozmasi bilan tanishgan kishi Tole Xaraviyning oʻqimishli kishi boʻlganiga ishonch hosil qiladi.Uning fors,turk va arab tillarini bilgani,adab ilmlarini egallagani lugʻat kirishining qofiyali saj bilan yozilganidan koʻrinib turadi.Adab ilmlarini egallagan kishilarning xati ham chiroyli boʻlgani uchun lugʻatning muallifi saroy (devoni)da xizmat qilgan deyish mumkin.Alisher Navoiy muallifni oʻzining "Majolis-un-nafois" kitobida shoir sifatida tilga oladi.
Tuzilishi
Lugʻatdan jami 854 soʻz oʻrin olgan.Har bir soʻz oʻzining maʼnolari va shu maʼnolar tasdigʻi uchun keltirilgan misollar illyustratsiya lar bilan birga mustaqil maqolani tashkil qiladi,hamda qoʻlyozmada uning bosh soʻzi sifatida lugʻat matnidan ajratilib, qizil siyoh bilan bitilgan, baʼzan esa ustiga chiziq ham tortib qoʻyilgan.Soʻzlar harakatlarsiz.Lugʻatda soʻzlar birinchi harfi boʻyicha arab alifbosi tartibida keladi va har bir harf bilan boshlangan soʻzlar birgalikda "bob" deb ataladi.
Qoʻlyozmasi
Lugʻatning bizgacha yetib kelgan birgina qoʻlyozmasi Leningraddagi Saltnkov-Shchedrin kutubxonasida mavjud.Bu yagona nusxa 1705-1706 yilda koʻchirilgan.
Nashri
Professor A.K-Borovkov "Badoyi al lugʻat" faksimile nashrini oʻz tarjimasi va kirish qismi bilan birga nashr qilgan.Bu nashr turkologlar,ayniqsa,navoiyshunoslar uchun muhim qoʻllanma vazifasini oʻtab keldi.Uning ilmiy va amaliy qiymati hali ham kamaygan emas.
Olgʻa (Qadamjoy tumani)
Olgʻa (Алга) — Qirgʻiziston Respublikasining Botken viloyati Qadamjoy tumaniga qarasli qishloq. Olgʻa ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Lamonzie-Saint-Martin
Lamonzie-Saint-Martin Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Bergerac tumani tarkibiga kiradi.
Olgʻa (Qadamjoy tumani)
Aholisi
Aholisi - 2 542 kishi.
Lamonzie-Saint-Martin
Geografiyasi
Maydoni — 20,7 km2.
Sinay tog'i (Sinay yarim oroli)
Sinay tog'i (ibr. ‏הַר סִינַי‏‎, Хар-Синай; aram. ܛܘܪܐ ܕܣܝܢܝ Ṭūrāʾ Dsyny; yun. Όρος Σινά;, Muso tog'i, Xoriv tog'i) - Misrdagi Sinay yarim orolidagi tog'. Muqaddas kitobga ko'ra, bu tog'da Xudo Musoga paydo bo'lib, o'nta amr bergan.
Muso tog'ining tepasida Muqaddas uch birlikning pravoslav cherkovi va kichik masjid joylashgan. Cherkovning shimolida, tosh ostida kichik g'or bor, u erda muqaddas kitobga ko'ra, Muso qirq kun va tun davomida panoh topgan (ref. 24:18; 33:20—23). Tog'ning Shimoliy yonbag'rida Ilyos payg'ambarning pravoslav g'or cherkovi va uning qudug'i, shuningdek, bokira qizning pravoslav cherkovi joylashgan[3]. Shimoldan tog ' etagida Avliyo Ketrin monastiri joylashgan.
Sinayda taniqli nasroniy Avliyo jon klimak — Sinay tog'ining Abbasi, uning asosiy asari "Lestvitsa" insonning osmon Shohligiga ruhiy qadamlar bilan ko'tarilishini ko'rsatadigan nomga ega bo'lib, uning yerga o'xshashligi Sinay tog'iga ko'tarilish bo'lishi mumkin.
Muqaddas kitobda eslatib o'tilgan
Muqaddas kitobda tog ' turli nomlar bilan tilga olingan: Sinay[4], Xudoning tog'i (ref. 4:27; 18:5; 24:13), Xudoning xori tog'i (chiqish. 3:1), Xoriv tog'i (chiq. 33:6); Sinaydagi voqealar ba'zan "Xorivada"aytiladi[5].
Sinay tog'i ramziy ma'noda ham tilga olinadi: Bunda allegoriya mavjud. Bu ikkita ahd: biri Sinay tog'idan qullikka tug'ilgan, ya'ni Hojar, chunki Hojar Arabistondagi Sinay tog'ini anglatadi va hozirgi Quddusga to'g'ri keladi, chunki u bolalari bilan qullikda; va yuqori Quddus ozod: u hammamizning onamiz.
- Gal. 4:24—26
Qur'onda zikr
<mapframe latitude="30.221102" longitude="33.903809" zoom="5" width="200" height="124"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ {     "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 33.804932,         29.602787        ]      }    }  ] } Sinay tog'i Qur'onda bir necha bor tilga olingan:
Tarix
left|thumb|Sinay xaritasida Muso tog'i Yahudiylarning urf-odatlari Sinay tog'ining aniq joylashuvi haqidagi bilimlarini yo'qotdi (Isroil-italiyalik arxeolog E. anati Injildagi Sinayni Negev cho'lidagi xar-Karkom tog'i bilan aniqladi, u erda ko'plab ziyoratgoh qoldiqlarini topdi). Bu, ehtimol, shohlar davrida unutilgan edi, shuning uchun Muso tog'ini hurmat qilishning nasroniy va musulmon an'analari qadimgi yahudiy urf-odatlari bilan bevosita bog'liq emas.
Xristian zohidlari 2-asrdan boshlab Janubiy Sinayda joylashdilar. Ular chiqish voqealari, shu jumladan Sinay tog'i bilan bog'liq holda Bibliyada eslatib o'tilgan joylarni aniqlashga harakat qilishdi. Xristianlar hozirgi Muso tog'ini 4-asrning boshlaridan beri Sinay Injil tog'i sifatida hurmat qilishgan. 330 yilda rohiblar, avliyo Empress Elena ko'magida, tog'ning etagida o'sadigan yonayotgan gumbaz yonida kichik cherkov va minora qurdilar. 527 yilda imperator Buyuk Yustinian bu erda monastirni tashkil etdi, u XI asrdan boshlab Iskandariyalik Ketrin sharafiga Avliyo Ketrin monastiri deb nomlandi. thumb|Muso tog'ining tepasida Muqaddas uch birlik nomidagi pravoslav yunon cherkovi. 1935 yilda buyuk imperator Yustinian davridagi cherkov qoldiqlaridan qurilgan.
Haj
Xristianlar qadim zamonlardan beri Sinay tog'iga ziyorat qilishgan. So'nggi o'n yilliklarda tog'ga har kuni bir necha o'ndan bir necha yuzgacha odam ko'tariladi: ziyoratchilar va asosan Sharm ash Shayx kurortidan kelgan sayyohlar. Sankt-Ketrin monastiridan cho'qqiga ikkita yo'l bor: qisqa va uzun, ular cho'qqiga yaqin joylashgan. Qisqa yo'l ancha tik va qiyinroq — bu an'anaviy monastir va ziyorat yo'li. Taxminan 3100 qadam bor va uni faqat kunduzi piyoda yurish mumkin va u to'g'ridan-to'g'ri Ilyos payg'ambar cherkovi va bokira cherkovi yonidan o'tadi. Uzoq yo'l yumshoqroq bo'lib, mahalliy badaviylar tomonidan taklif qilingan tuyada deyarli cho'qqiga chiqishga imkon beradi. Uzoq yo'l bo'ylab issiq ichimliklar va shirinliklar sotiladigan dam olish chodirlari va ko'rpa-to'shaklar mavjud.
Quyosh chiqishini kutib olish uchun tunda toqqa chiqishning hozirgi amaliyoti sayyohlik sanoatining mahsulidir. Bunday holda, ziyoratchiga tunda uzoq yurish va yorug ' vaqtda qisqa yo'l bo'ylab tushish afzalroqdir. Ammo bu erda siz o'z kuchingizni to'g'ri hisoblashingiz kerak, chunki qisqa tushish, ko'tarilish kabi, uzunroqdan ko'ra qiyinroq. Tog'da joylashgan barcha ibodatxonalar va ibodatxonalar odatda yopiq. Siz ularga faqat monastirda maxsus kelishuv asosida eskort yoki kalitlarni olganingizdan so'ng tashrif buyurishingiz mumkin. Sammitdagi masjid ochiq. thumb|Pravoslav ruhoniysi Muso tog'iga uzoq yo'l bo'ylab ko'tariladi Sinayda 113 ga yaqin qadimgi arman va 20 gruzin yozuvlari saqlanib qolgan.
NGC 3227
NGC 3227 Arslon yulduz turkumidagi SBa tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Shina (maʼnolari)
Shina:
Yovvoyi qoʻylar
Yovvoyi qoʻylar, muflonlar - togʻ qoʻylari urugʻiga mansub juft tuyoqli sut emizuvchilar (qarang Arhar).
HIM
HIM (sobiq His Infernal Majesty) fin rok-guruhidir. Musiqiy janri borasida aniq toʻxtamga kelingani yoʻq. Guruh aʼzolari love metal janriga taalluqli ekanliklarini uqtirishadi (bu ularning toʻrtinchi albomining nomi hamdir). Lekin munaqqidlar ularni gothic rockerlar, deyishadi.
Nikolay Tarasov (futbolchi)
Nikolay Sergeyevich Tarasov (Николай Сергеевич Тарасов ; 1998-yil 25-fevralda tugʻilgan) — rossiyalik futbolchi, hozirda Oʻzbekiston Superligasining Navoiyning "Qizilqum Zarafshon" klubida oʻynaydi.
Futbolchilik faoliyati
U 2021-yilning 10-iyulida „Yenisey Krasnoyarsk“ ga qarshi o‘yinda „Veles Moskva“ klubi safida Rossiya milliy futbol ligasida debyut qilgan.
Qizilqum
2023-yil yang mavsum avvalida Navoiyning „Qizilqum“ klubi tarkibiga oʻtdi.
Nikolay Shin
Nikolay Sergeyevich Shin (1928.24.8, Uzoq Sharq oʻlkasi) — rangtasvir ustasi, Oʻzbekiston Badiiyot akadimyasi akademik (1997), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1987). 1940-yildan Oʻzbekistonda. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurti (1949) va Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti (1960)ni tugatgan. Toshkent teatr va rassomlik sanʼati instituti (1956—88) va Respublika rassomlik bilim yurti (195]58, 19932004) da dars bergan. Sh. Oʻzbekiston tasviriy sanʼatida oʻziga xos yoʻnalish (maktab) yaratdi (shogirdlari B. Jalolov, E.Muhammadiyev, ʼ.Nazarov va boshqalar), asarlarining asosiy mavzusi oʻzbek, koreys xalqlari tarixi va buguni hamda inson taqdiriga bagʻishlangan; rangtasvirda yaratgan mahobatli kartina, portret, manzara, natyurmort va boshqalar asarlari bilan shuhrat qozondi: "Svetlana", "Xotira yoʻllari", "Hayrat", "Soʻqoq madhiyasi", "Quyoshga", "Sevgi afsonasi", "Hosil bayrami" va boshqalar; shuningdek, "Yil fasllari", "Chirchiq kvadratlari" kabi turkum asarlar muallifi hamdir. 1960-yildan Respublika va xalqaro badiiy koʻrgazmalarda ishtirok etadi. Koreya Respublikasining "Oltin toj" ordeni bilan takdirlangan (1997). "Doʻstlik" ordeni bilan mukofotlangan (1997).
Mainhausen
Mainhausen Germaniyaning Hessen yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Offenbach tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,92 km2. 9003 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Mainhausenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Sacoila
Sacoila — Gʻarbiy yarim sharqdan kelib chiqqan Orchidaceae oilasiga mansub gulli oʻsimliklarning turkumi. Meksika, Markaziy Amerika, Janubiy Amerika, Gʻarbiy Hindiston va Floridada uchraydi
Turlar
2014 yil iyun oyida qabul qilingan turlar :