Turkiya-AQSh_munosabatlari
Strategik sheriklik
1952-yildan 1991-yilgacha munosabatlar „oʻzaro manfaatlar“ konsepsiyasiga asoslangan edi. 2001-yilda bu munosabatlar Qoʻshma Shtatlarning terrorizmga qarshi kurash, huquqni muhofaza qilish, harbiy tayyorgarlik va taʼlim sohasida hamkorlikni rivojlantirish asoslaridan boshlandi. Turkiya AQShning yaqin ittifoqchisi boʻlib qoldi va terrorga qarshi urushda yordam berdi. The Ekonomist nashriga koʻra, 2017-yil oktabr oyida Turkiya-Amerika munosabatlari soʻnggi 40 yil ichida eng past darajaga tushib qolgan. AQSh prezidenti Barak Obama, Turkiya prezidenti Rajab Tayyip Erdogʻan va Isroil Bosh vaziri Benyamin Netenanyaxu oʻrtasidagi munosabatlar asosida boshqa davlatlar Turkiyani NATOdan haydashga chaqirdilar. Tom Rogan Alyansni isloh qilish boʻyicha keng koʻlamli saʼy-harakatlari doirasida Turkiyani NATOdan chiqarib yuborishni ilgari surdi. Kato institutining mudofaa va tashqi siyosat boʻyicha katta ilmiy xodimi Ted Galen Karpenter ham Turkiyani Gʻarb ittifoqidan chiqarishni taklif qildi. 2015-yilda Turkiya IShID va boshqa jihodchi tarmoqlarga koʻz yumganini daʼvo qilib, 2015-yilda AQShning Xalq himoyasi boʻlinmalarini qurollantirishi (bu Turkiyaga qarshi hukumat guruhi Kurdiston Ishchi partiyasi bilan bogʻliq) kabi masalalar yuzasidan keskinlik kuchaydi. Turkiya 2014-yilning yanvar oyida Suriyada havo hujumini amalga oshirdi. Besh oy oʻtgach, AQSh boshchiligidagi operatsiya 2014-yil 15-iyunda Amerikaning Amerikaning 2016-yilgi toʻntarish urinishi bilan bogʻliq boʻlgan, turkiyalik fuqarolar orasidagi Islom voizi Xoʻja Fathulloh Gulen bugungi kungacha Pensilvaniyada yashagan. FETO (Gulen harakati) mamlakatdagi tozalash va hibsga olishlaridan koʻp oʻtmay, 2016-yil 4-oktabrda Turkiya Amerika konsulliklarida ishlagan turk fuqarolarini hibsga olish uchun harakat qildi. 160 000 dan ortiq sudyalar, oʻqituvchilar, politsiya va davlat xizmatchilari ishdan chetlatildi yoki ishdan boʻshatildi, 77 000 ga yaqini rasman hibsga olindi. 2016-yil 10-oktabrda Turkiya Jon R. Bassga nisbatan: „Biz elchini Qoʻshma Shtatlar vakili deb hisoblamaymiz“, deb eʼlon qildi. 2017-yil 16-may kuni Turkiya elchisining Vashingtondagi qarorgohida toʻqnashuvlar boʻldi. AQSh bilan munosabatlar yomonlashgandan soʻng Turkiya-Rossiya xavfsizlik sohasidagi hamkorlik oʻsib bormoqda. thumb|Hillari Klinton va Salohiddin Demirtosh 115-Kongress tomonidan Milliy Mudofaa Kongressi tashabbuslari rejasi (NDAA, P.L. 115-232) qabul qilinganidan keyin munosabatlar yomonlashdi, unga senator Jon Makkeyn Tramp maʼmuriyatidan Kongressga AQSh-Turkiya munosabatlari holati toʻgʻrisida batafsil hisobot taqdim etishni talab qiluvchi tuzatish kiritilgan. Mudofaa vazirligi (DOD) 2018-yil noyabr oyida Kongressga asosan maxfiy hisobot taqdim etdi va 116-Kongressda (H.R. 648) 2019-moliya uchun taklif qilingan mablagʻlar toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari ushbu masala boʻyicha DOD hisobotini talab qildi. 9-oktabrdan 17-oktabrgacha Suriyaning Shimoliy-sharqiga hujumiboʻlib oʻtdi. 2020-yil 5-fevralda AQSh Turkiya tomonidan terroristik tashkilotlar roʻyxatiga kiritilgan Kurdiston Ishchilar partiyasi (PKK)ga qarshi Turkiya bilan yashirin harbiy razvedka hamkorlik dasturini toʻxtatdi. 2020-yil 27-fevralda Suriya kuchlari Idlibni demilitarizatsiya (2018-2019) zonasida turk kuchlariga hujum qildi. Turklar oʻzlarining milliy xavfsizligi masalasida AQSh yoki Gʻarbdan chetda qolishni xohlamaydilar. Ular osonlikcha uzilib qolgan logistika bilan bogʻliq boʻlishni xohlamaydilar. Turklar mintaqaviy siyosatning muhim oʻyinchilari boʻlishni xohlaydilar va boʻlish haqida oʻylaydilar. Ularning davlat milliy xavfsizlik siyosati shuni koʻrsatadi. Turkiya koʻp millatli harbiy intervensiyalarda qatnashdi. Bu bilan ular AQShga qarshi chiqishga tayyor ekanliklarini koʻrsatdilar. Turkiya strategik ahamiyatga molik muhim hududda joylashgan. thumb|Abdulloh Gul va Donald Ramsfeld