cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muhammad al-Xayzoxuziy
(Abu Bakr) Muhammad ibn Muhammad ibn Ahmad ibn Abdulloh ibn al-Fazl al-Xayzoxuziy (hijriy 518-yil (milodiy 1124-yil)dan keyin vafot etgan) — Abu Bakrning oʻgʻli. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar.
Matvey Chijov
Tarjimai holi
Shunday qilib, Chijov haykaltaroshlikni tizimli oʻrganishni boshlashga muvaffaq boʻldi. U boshidan kechirgan muhtojlik va mahrumliklarga qaramay, Ramazonov ustaxonasida tezda muvaffaqiyat koʻrsatdi. 1858-yilda u yaratgan „Kurashchilar“ yuqori relefi uchun akademiya uni kichik kumush medal bilan taqdirladi va bir yil oʻtgach, yana bir yuqori relyefi „Qutqaruvchining azobi“ uchun katta kumush medal bilan taqdirladi.
Ramazonov uni Moskva Najotkor sobori uchun ishlarni bajarishda yordamchi sifatida oldi. Chijov, ustozining chizmalari va eskizlari boʻyicha, ushbu sobor uchun „Masihning doʻzaxga tushishi“ ulkan relefini, bundan tashqari, Moskvaning boshqa ikkita cherkovi uchun „Bokira qizning taxmini“ va „Sv. Nikolay mo '' jiza ishchisi“ relyeflarini yaratdi.
Koʻp oʻtmay, Mixail Mikeshin tomonidan Novgorodda oʻrnatilgan Rossiyaning ming yillik yodgorligi loyihasini amalga oshirishda ishtirok etish uchun taklif qilingan (ushbu yodgorlikda Chijov „Qahramonlar“ va „Maʼrifatchilar“ yuqori relyeflarini va uchinchi relyefli „Davlat odamlari“ni yaratdi), Chijov Sankt-Peterburgga koʻchib oʻtdi va u yerda 1863-yilda Imperator Badiiy akademiyasiga oʻqishga kirdi. Bu yerda u 1860-1867-yillarda N.S.Pimenova va P.K.Klodtlardan saboq oldi.
Akademiyada Chijov ketma-ket ikkita kichik va katta kumush medalni va kichik oltin medalni (1865) olishga shoshilmadi: „Kiyevlik qoʻlida jilov bilan pecheneglar lageridan oʻtmoqda“ (bronza nusxasi Sankt-Peterburgdagi Rossiya muzeyida) — haykal, bu mukofotga qoʻshimcha ravishda, yosh rassomga Kamenskaya xonim tomonidan oʻzini ifoda etishda ajralib turadiganlar uchun taʼsis etilgan oltin medal taqdim etildi.
Akademiyaning haykaltaroshlik sinfidagi mashgʻulotlar unga turli xil shaxsiy buyurtmalarni bajarishga va Mikeshin uchun ishlashga, shu qatorda uning chizmasi boʻyicha Yekaterina II ga Sankt-Peterburg haykalining yordamchi maketini yasashga va ulkan figurani yasashga toʻsqinlik qilmadi. 1867-yilda akademik kursni tugatgandan soʻng, berilgan dastur boʻyicha yaratilgan „Masih Nain bevasining oʻgʻlini tiriltiradi“ (akademiyasi va imperator Aleksandr III muzeyida, hozirda Davlat Rossiya muzeyi) yuqori relyefi uchun 1-darajali rassom unvoni va katta oltin medal bilan taqdirlangan. Isteʼdodli haykaltarosh akademiyaning aʼzosi sifatida chet elga ketib, Germaniya, Avstriya va Italiyaning baʼzi shaharlarida boʻlgan va Rimda joylashgan va u yerda olti yil davomida doimiy ravishda ishlagan. left|thumb|190x190px| rezvushka Shu vaqt ichida uning koʻplab asarlaridan eng diqqatga sazovorlari:
Bu asarlarning barchasi Sankt-Peterburgda namoyish etilgan; Birinchi ikkitasi rassomga 1873-yilda akademik unvonini, uchinchisi 1874-yilda akademiyada A. Rjevskaya va N. Demidovlar hisobidan ifoda uchun mukofot sifatida taʼsis etilgan oltin medalni, toʻrtinchisi esa 1875-yilda Vigee-Lebrun medali va 1878 yil Parijdagi Butunjahon koʻrgazmasida 3-darajali oltin medalini oldi.
1875-yilda Sankt-Peterburgga qaytib kelgan Chijov uch yil oʻtgach, Shtieglitz markaziy texnik chizmachilik maktabiga haykaltaroshlik oʻqituvchisi sifatida va Imperator Ermitajida haykaltarosh-restavrator sifatida ishga kirdi.
Oilasi
U Emili Romanovna Brinkman bilan turmush qurdi, ularning uchta farzandi bor edi: ikki oʻgʻil va bir qiz. Matvey Matveyevich Chijov (1865-?) — meʼmor. 1896 yilda Sankt-Peterburgdagi Badiiy akademiyani tamomlagan. Sankt-Peterburg kumush medali bilan taqdirlandi.
Oʻgʻli Konstantin (1874-1946) inqilobdan oldin Harbiy boʻlimning texnik qoʻmitasida topshiriqlar boʻyicha muhandis boʻlib ishlagan. Inqilobdan keyin u 4-Qizil Armiya shtab-kvartirasida fuqarolar urushida qatnashgan, soʻngra Inqilobiy Harbiy Kengash Oliy harbiy inspektsiyasi inspektori boʻlgan. U rossiyalik xoreograf Marius Ivanovich Petipaning qiziga, Mariinskiy baletining balet raqqosi Nadejdaga uylandi, ikkalasi ham 18 yoshda edi va bu ularning ota-onalari uchun kutilmagan boʻldi. Er-xotinning besh farzandi bor edi, xususan, qizi Nadejda Petipa-Chijova, dramatik artist, Sverdlovsk drama teatri aktrisasi, RSFSR xalq artisti.
IC 3707
IC 3707 Canes Venatici yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Ayniya
“Ayniya” – Shayx Ahmad Gʻazzoliy ning Ayn ul-Quzzot ga yozgan maktublari maj­muasi. Pand-u nasihatlar, Qurʼoni Karim oyatlari va hadislar maʼnosi, arabcha sheʼrlar mazmuni, shayxlarning soʻzlari, turli savollarga javoblar bayon etiladi. Alisher Navoiy ushbu asar nomini “Nasoyim ul-muhab­bat”da Ayn ul-Quzzot Hamadoniy bilan bogʻliq qismda tilga oladi.
Whitesburg (Kentucky)
Whitesburg AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Letcher okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2140 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Geografiyasi
Maydoni — 8,0 km2. Shundan 8,0 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 357 m balandlikda joylashgan.
Gizeux
Gizeux Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Chinon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
427 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,3 km2.
Mannsdorf an der Donau
Mannsdorf an der Donau Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Gänserndorf (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.32 km2. 369 nafar aholi istiqomat qiladi (2016).
IC 5352
IC 5352 Baliq yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Brunsbek
Brunsbek Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Stormarn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,06 km2. 1640 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Brunsbekning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 1772
NGC 1772 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Tursunboy Adashboyev
200px|thumbnail|left
thumbnail|Tursunboy Adashboyev Jalolobod shahrida 2010-yil, mart
Shoir Tursunboy Adashboev 1939-yil 1-yanvarda Qirgʻizistonning Jalolobod viloyatiga qarashli Ola-Buqa tumani Safed Bulon qishlogʻida tugʻilgan. Oʻrta maktabni tugatgach, ToshDU (hozirgi OʻzMU) ning jurnalistika fakultetida (1962–1968) oʻqigan. Moskvadagi Adabiyot institutida ham tahsil olgan.
Tursunboy Adashboev dastlab „Qirgʻiziston haqiqati“ gazetasi tahririyatida, Oʻsh viloyati Yozuvchilar uyushmasida xizmat qilgan. U hamisha Oʻzbekiston ommaviy axborot vositalarida faol ishtirok etgan, sheʼriy, nasriy asarlari oʻzbek tilida chop etilgan. T. Adashboev „Choʻlpon“ nashriyotida 1987–1999 yillargacha muharrir, boʻlim mudiri, bosh muharrir oʻrinbosari sifatida faoiliat koʻrsatdi. Nafaqaga chiqish arafasida 2 yil Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasida adabiy maslahatchi boʻldi.
Tursunboy Adashboev „Kamolning olmasi“ (1965), „Biz sayohatchilar“ (1967), „Olatogʻ-lolatogʻ“ (1978), „Joʻnataman quyoshni“ (1982), „Arslonbob afsonasi“ (1988), „Uch boʻtaloq va sirli qovoq“ (1990), „Topishmoqli alifbe“ (1997) singari 20 ta sheʼriy toʻplam muallifi. U qirgʻiz adabiyotidan 30 ga yaqin asar tarjima qilgan. Ular orasida „Manas“ning nasriy bayoni, „Singan qilich“ romani singari asarlari bor. Tursunboy Adashboev „Oʻzbekiston xalq maorifi aʼlochisi“(1993), „Qirgʻizistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi“(1999), „Doʻstlik“ ordeni (1999), „Manas“ordeni (1995) sohibi.
Tursunboy Adashboev bola ruhiyatini yumorga moyil tarzda nozik ifodalaydi. Uning kattalar uchun yozilgan asarida ham oʻziga hoslik sezilib turadi. Tursunboy Adashboev adabiy parodiyalar ustasi.
Adabiyot
R. Barakaev. Jonajonim sheʼriyat. Monografiya.T.;Choʻlpon 1997 Z. Isomiddinov. Dil koʻprigi. Maqola. „Jahon adabiyoti“ 1998, 12-son
Saint-Jean-Froidmentel
Saint-Jean-Froidmentel Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Vendôme tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
437 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,5 km2.
Hakim at-Termiziy
Hakim at-Termiziy (arabcha: حكيم الترمذي — Hakim at-Termiziy — Toʻliq ismi: Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali ibn Hasan ibn Bashir Hakim Termiziy) — muhaddis va mutasavvif.
Abu Abdulloh Muhammad ibn Ali at-Termiziy(750 - 760 - yillarda, Termiz, - 869, Termiz) - Sharqiy sufizmning mashhur namoyondasi, 80 dan ortiq asarlar muallifi. At-Termiziy chuqur ilm va keng dunyoqarashga ega boʻlgani uchun "Al-Hakim"(dono) degan taxallusni olgan.
Hayoti
Hakim at-Termiziy tarjimayi holiga oid ma’lumotlar o‘rta asr arab mualliflaridan Tojuddin Subkiy, Xatib Bag‘dodiy, Ibn Hajar Asqaloniy, Abdurrahmon Sullamiy va boshqalarning asarlarida, shuningdek, allomaning o‘zi yozgan “Bad’u sha’ni Abu Abdulloh” (“Abu Abdulloh ishining boshlanishi”) biografik risolasida keltirilgan. Hakim at-Termiziy qabri ustiga o‘rnatilgan sag‘ana bitiklarida  ham  hayoti haqida ba’zi ma’lumotlar bor. Hakim at-Termiziy yoshlik yillarida o‘z yurtida taniqli olimlardan ta’lim olgan. Ilmini takomillashtirish maqsadida Sharq mamlakatlarining ko‘p shaharlarida, jumladan, Balx, Nishopur, Bag‘dod, Makka va Madinada bo‘ladi. O‘sha davrning yirik allomalari bilan ilmiy bahs va munozaralarda ishtirok etadi. Hakim at-Termiziy oʻz hayoti toʻgʻrisida oʻzining "Bad`u sha`ni Abu Abdulloh" asarida bayon etganligi Bu asar 1965-yilda Bayrutda Yahyo Ismoil tomonidan olimning "Xatmul avliyo" asari bilan birga chop etilgani bizga ma'lum. Hakim at-Termiziyning tavalludi va vafoti sanalari yozma manbalar hamda hozirgi adabiyotarda turlicha keltiriladi. Baʼzi mualliflar, masalan, Hoji Xalifa "Kashf az-zunun"da Hakim at-Termiziy vafoti yilini milodiy 869-yil deb ko`rsatgan. Allomaning qabr toshida ham shu sana keltirilgan. Hakim at-Termiziy yuz yildan oshiq vaqt umr ko`rganidan kelib chiqilsa, manbalarda ham u 112, 116, yoki hatto 120 yoshgacha umr ko`rgani keltiriladi, u holda alloma I taxminan 750 — 760 yillar oralig`ida tug`ilgan bo`lib chiqadi. Ayni mahalda bundan 30 yil oldin "Al-Hakim at-Termiziy va nazariyyatuhu fil valoyati" asarini yozgan misrlik mashhur olim Abdulfattoh Abdulloh Baraka Hakim at-Termiziy milodiy 820-yilda tavallud topib 112 yil yashab 932-yilda vafot etgan, deb yozgan. Allomaning bolalik va yoshlik yillari haqida manbalarda batafsil maʼlumot berilmagan. "Tarjimai hol" iga koʻra, u sakkiz yoshidan boshlab diniy ilmlar bilan jiddiy shugʻullangan, yigirma sakkiz yoshida esa Makkaga haj safariga joʻnagan. Safardan qaytgach, Hakim at-Termiziy sufiylik yoʻlini tutgan: xilvatga ketib, nafsi, ammorani yengib, sufiyona risolalarni oʻrgangan.
Oyim (martaba)
Oyim — oqsuyak, zodagon ayollar nomiga qoʻshib ishlatilgan yoki uning tarkibiy qismini tashkil etgan soʻz (mas, Oʻzbek oyim, Ogʻocha oyim, Beg oyim, Eshon oyim, Mohlar oyim va boshqalar)
Hakim at-Termiziy
Hayoti
Uning otasi Ali ibn Hasan bilimdon muhaddis olim boʻlgan, ilm izlab Bagʻdodga borgan, oʻsha davrning taniqli olimlari bilan hadisning turli masalalari borasida ilmiy munozaralarda faol ishtirok etgan. Volidai muhtara-masi hamda togʻasi ham hadisi nabaviyyaning durust bilimdonlari hisoblanishgan. Binobarin, Hakim at-Termiziy oʻz dunyoqarashiga ulkan taʼsir koʻrsatgan bilimli va ilmiy muhitda voyaga yetgan.
Yozma manbalarda Hakim at-Termiziy ustozlari haqida ishonchli maʼlumotlar keltirilgan. Uning dastlabki ustozi otasi Ali ibn al-Hasan at-Termiziy boʻlgan. Al-Xotiyb al-Bagʻdodiyning "Tarixi Bag`dod" asarida bir muncha maʼlumot keltirilgan. Ustozlari orasida Qutayba ibn Saʼid as-Saqafiy al-Balxiy (798 — 888-yillar), Ibn Xib-bonning "Mashxur kishilar to`g`risida kitob" asarida ancha dilbar gaplar aytilgan Solih ibn Abdulloh at-Termiziy, bir qancha vaqt Termiz qozisi boʻlgan Solih ibn Muhammad at-Termiziy, Sufyon ibn Vakiy` (vafoti 860-yil), Hasan ibn Umar ibn Shafiq al-Bahriy (vafoti 840-yil), Ahmad ibn Hadravayh (vafoti 854-yil), Abu Turob al-Naxshabiy, Yahyo ibn Maoz ar-Roziylar (vafoti 875-yil) boʻlishgan.
Hakim at-Termiziy xayoti va faoliyatini tavsiflovchi yozma manbalar maʼlumotiga asoslangan holda uning uzun hayotini quyidagi bosqichlarga boʻlish mumkin.
Birinchi bosqich — sakkiz yoshgacha boʻlgan bolalik yillari. Taassuflar boʻlsinki, uning hayotining bu davri haqida aniq maʼlumotlarga ega emasmiz. Shunday boʻlsa-da, u oʻz tengdoshlaridan farqli ravishda, shu yoshga xos turli oʻyinlarga koʻngil koʻymagan, balki oʻzini istiqboldagi ilmiy hayotga tayyorlab borgan — ustozlaridan koʻproq dars olgan, turli ilmlarni (ayniqsa kalom ilmini) oʻrgangan, sirli maʼnaviy hayotga oʻzini chogʻlagan, deb aytish mumkin.
Saint-Ismier
Saint-Ismier Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Fil...
Fil..., FILO...,... FIL (yun. Philos — sevuvchi, phileo — sevaman) — oʻzlashma qoʻshma soʻzlarning birinchi yoki ikkinchi qismi; "sevish, yaxshi koʻrish", "biror narsani yaxshi koʻruvchi", "biror narsaga moyil", "dust", "muxlis" kabi maʼnolarni bildiradi (mas, filantropiya, filologiya; bibliofil, liofil, litofil).
Hakim at-Termiziy
Hayoti
Ikkinchi bosqich Hakim at-Termiziyning sakkiz yoshdan yigirma sakkiz yoshgacha boʻlgan hayotini oʻz ichiga oladi. Bu davrda u turli shayxlardan bilim oʻrgangan. Ilm izlab Sharqning boshqa shaharlariga borgan, Makkada boʻlib, Baytullohni ziyorat qilgan. Hayotining shu davrida u hadis oʻrganishga hamda fiqh masalalariga koʻproq eʼtibor bergan.
Saint-Ismier
Aholisi
5935 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 398,3 nafar kishi.
Hakim at-Termiziy
Hayoti
Alloma hayotining uchinchi bosqichida Qur`oni karimni chuqur oʻrganish bilan mashgʻul boʻlgan. U kalomullohni, uning mohiyatini chuqur oʻrganish, roʻza tutish, ibodat qilish, taqvo va hokazolar bilan shugʻullangan. Al-Antokiyning "Qalb muolajasi" falsafiy-tasavvufiy asari unga ayniqsa qattiq taʼsir koʻrsatgan.
Neillsville
Neillsville AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Clark County okrugi tarkibiga kiradi.
Hakim at-Termiziy
Hayoti
Hakim at-Termiziyning shogirdlari ham koʻp boʻlgan. Bular: Abu Muhammad Yahyo ibn Mansur al-Qoziy (vafoti 960-yil), Abu Ali Mansur ibn Abdulloh ibn Xolid az-Zuhliy al-Hiraviy, Abu Ali al-Hasan ibn Ali al-Jurjoniy, Ahmad ibn Muhammad ibn Iso, Abu Bakr Muhammad ibn Umar al-Hakim al-Varroq, Muhammad ibn Jaʼfar ibn Muhammad ibn al-Xaysam ibn Umron ibn Burayda va boshqalardir.
Neillsville
Aholisi
2629 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Hakim at-Termiziy
Hayoti
Hakim at-Termiziyning ilmiy-ijodiy faoliyati uning boshqa mamlakatlar va shaharlarga sayohati bilan chambarchas bogʻliq. U Balxda, Nishopurda boʻlgan, fan va madaniyat yuksak rivojlangan Bagʻdodga borgan. Bu shaharlarda u mashxur olimlar bilan uchrashgan, ilmiy munozaralarda qatnashgan. Shunday boʻlsada, Hakim at-Termiziyning ilmiy-ijodiy hayotida uning ona shahri — Termiz juda muhim rol oʻynagan, oʻzining asosiy asarlarini alloma shu yerda yaratgan. Uning mavʼizayu xutbalari, shuningdek ayrim asarlari va, eng avvalo musulmonlik marosimlari, Allohga oshiqlik, sufiylarning ayrim toifalari, "xotamul anbiyo" bilan bir qatorda boʻlgan "xatmul avliyo" toʻgʻrisida mulohaza yuritilgan "Xatmul-avliyo", "Ilal ash-shari`a" faqihlar va arboblarning maʼlum qismida norozilik uygʻotgan. Hakim at-Termiziy badxohlar taʼqibidan qutulish uchun Balxga, soʻng Nishopurga ketishga majbur boʻlgan. U yerlarda allomani kuvonch bilan kutib olishgan. Keyinchalik u yerlarda tarafdorlari va izdoshlari koʻpaygan.
Saint-Ismier
Geografiyasi
Maydoni — 14,9 km2. Dengiz sathidan 216 – 1489 m balandlikda joylashgan.
Neillsville
Geografiyasi
Maydoni — 7,4 km2. Shundan 7,3 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 316 m balandlikda joylashgan.
Hakim at-Termiziy
Asarlari
Hakim at-Termiziy qalamiga mansub asarlar soni toʻgʻrisida yozma manbalarda turli raqamlarkeltirilgan. Baʼzi mualliflar uning asarlari adadi toʻrt yuzga boradi, deyishgan. Biroq koʻpchilik mualliflar uning asarlari soni saksonga yaqin, deb hisoblashadi. Abdulfattox Abdulloh Baraka yozishicha, Hakim at-Termiziyshshg toʻrt yuz asaridan oltmishga yaqini yetib kelgan. Eng muhimi, bizgacha allomaning ilmiy-maʼnaviy merosining asosini tashkil qiluvchi asarlari yetib kelgan (2). Ular orasidan, eng avvalo, 291 hadisni oʻz ichiga oluvchi "Navodir al-usul fi ma`rifat axbor ar-Rasul" nomli asarini koʻrsatib oʻtish zarur. Bu asarda Hakim at-Termiziy dunyoqarashi muayyan darajada bayon etilgan. "Navodir al-usul"ning bir qo`lyozma nusxasi Toshkentda, O`zbekiston musulmonlari diniy idorasining kutubxona fondida saqlanadi. Allomaning nashr etilgan boshqa asarlaridan "Kitob xaqiqat al-odamiya", "Adab an-nafs"ni sanab o`tish lozim. Hakim at-Termiziy asarlarining katta qismi bizgacha qo`lyozma tarzida yetib kelgan hamda jahondagi turli qo`lyozma fondlarida saklanmokda. Chunonchi, alloma asarlarining qo`lyozmalari Parij, Qohira, Damashq, Iskandariya, Istambul va Londonda saqlanmoqda. Parij Milliy kutubxonasida (arab bo`limida 5018-inventar ostida) Hakim at-Termiziyning kuyidagi asarlari saqlanmoqda:
1. Kitob as-salot va maqosidiho.
2. Kitob al-hajj va asrorihi.
3. Kitob al-Ehtiyotot.
4. Kitob al-Jumal al-lozim ma`rifatiho.
5. Kitob al-Furuq va man` at-taroduf.
6. Kitob haqiqat al-odamiyya.
7. Kitob Urs al-muvahhadiyn.
8. Kitob al-Aʼzo val-nafs va yusammo kazalika gʻavr al-umur.
9. Kitob Manozil al-ibod min al-ibodati.
10.Kitob al-Aql val-havo.
11.Kitob al-Amsol min al-Kitob vas-Sunna.
12.Kitob al-Manohiy.
Damashqda, az-Zohiriyya kutubxonasida Hakim at-Termiziyning ikki asari va besh risolasi qoʻlyozmalari (tasavvuf turkumi, 104-raqami ostida); Misrdagi Iskandariya shahrida uch risolasi (Maktabat al-baladiyya, 3585-raqami ostida) saqlanmoqda. Allomaning Londonda saqlanayotgan asarlari roʻyxatida beshta risola koʻrsatilgan. Qohirada, "Dor al-kutub al-ilmiyya"da "Ilal al-u`budiyya" asarining qoʻlyozma nusxasi mavjud. "Kitob as-salot" asarining qisqartirilgan varianti boʻlgan bu risola koʻproq "Ilal ash-shariy`a" nomi bilan mashhur.
Bulardan tashqari, Leypsig va Istambulda ham uning baʼzi asarlari qoʻlyozmalari mavjud. Xakim at-Termiziyning asosiy asarlaridan biri — "Xat-mulavliyo" haqida biroz toʻxtab oʻtish maqsadga muvofiq. Koʻp vaqtgacha bu asar bizgacha yetib kelmagan, deb hisoblangan. Baxtimizga bu taxmin notoʻgʻri boʻlib chiqdi. Parij ilmiy-tadqiqot markazining islom qadriyatlari boʻlimi aʼzosi Usmon Ismoil Yahyo 1965-yilda Bayrutda "Xatmul-avliyo" ni chop ettirdi. 586 sahifadan iborat bu ulkan nashrga Hakim at-Termiziyning bir necha risolasi, shu jumladan tarjimai holiga oid oʻttiz ikki sahifadan iborat "Bad`u sha`ni Abu Abdullox" asari ilova qilingan. Uncha katta boʻlmagan ayni shu asarga asoslanib Hakim at-Termiziy hayoti xaqida haqikatga birmuncha yaqin maʼlumotlarga ega boʻlin-di. Unda allomaning hayoti, u dastavval padari buzurgvoridan taʼlim olgani, Kufa va Basraga sayohati, Makka ziyorati haqida yozilgan. Maʼlum boʻlishicha, alloma hadisi nabaviyyani aynan Kufada chuqur oʻrgangan ekan. Termizga qaytar ekan, yoʻl-yoʻlakay Qur`oni karimning maʼlum qismini yod olgan. "Xatmul-avliyo" mazmuni haqida gapiriladigan boʻlsa, 6u asarning asosiy mazmunini valoyatning haqligi, shuningdek uning nubuvvat va risolat bilan bogʻlik masalalari tashkil etishini qayd qilish darkor. Risola muqaddima hamda yigirma toʻqqiz bobdan iborat. Uning asosiy mazmuni muridning savollariga shayxning bergan javobi tarzida bayon etilgan.
Hakim at-Termiziyning bu asarida valoyat masalalari sufiylik tarixida ilk bor mutlaqo tugal nazariya tarzida tavsiflangan. Bu asar Termiz va Balxda yoyilgan mashhur "xakimiyya" sufiylari uchun sufiylik tarixida oʻziga xos yangi hodisa boʻlgan. Bu taʼlimot diniy vasiyatnoma yoki maʼrifiy dastur sifatida xizmat qilgan. "Xatmul-avliyo" sharq musulmonlari dunyoqarashiga kuchli taʼsir qilgan, shunga qaramay, yuqorida taʼkidlanganidek, ayrim faqihlar hamda arboblarda norozilik uygʻotgan.
Hakim at-Termiziyning sufiylik tarixidagi ahamiyati asosan uning risolalari bilan belgilanadi. Ularda "rux" va uning "holati" hamda "harakati" toʻgʻrisidagi, oʻzini-oʻzi takomil toptirish hamda tuban xatti-harakatlarni jilovlash usullari haqidagi, poklanishga olib keluvchi iztirob va shu kabilar sufiylik ruhiyatining rivojlanishiga ulkan taʼsir koʻrsatdi. Hakim at-Termiziy sufiyona "ma`rifat" ("hikmat")ni inson yetishishi mumkin boʻlgan oliy bilim deb hisoblagan. Bu bilimni u inson qalbidan joy olgan "ilohiy nur" ga oʻxshatgan. Shariat qoidalarini sharhlash va qoʻllashdan iborat boʻlgan odatiy ilmdan farkli oʻlaroq "ma`rifat" narsalarning ichki mohiyatini va oxir oqibatda, "ilohiy mohiyatni" anglab yetadi. Ilmni taʼlim jarayonida egallash mumkin boʻlsa, "ma`rifat" Allohning suygan bandalariga nozil qilgan rahmatidir. Ilmni tatbiq etish sohasi hamda vaqti cheklangan, "ma`rifat"ning esa cheki yo`q. Qalbini dunyo mehridan poklagan va Allohga oshiq bo`lganlargina ma`rifatga yetishadilar. Hakim at-Termiziy sufiy valiylarni shundaylardan deb hisoblagan. Ular qolgan dindorlardan ayni ma`rifatga yetishganliklari bilan ajralib turishadi.
Avliyo haqidagi sufiyona tasavvurlarni birinchi bo`lib nazariy asoslab, hukuk borasida ularni rusul va anbiyo bilan amalda tenglashtirgan ham, aftidan, Hakim at-Termiziydir. Allomaning risolat va valoyat nisbati, sufiylikdagi avliyolik darajasi to`g`risidagi g`oyalari taniqli olim Ibn Arabiy ijodida o`z rivojini topdi. Ibn Arabiy o`z asarlariga ko`pincha Hakim at-Termiziy risolalaridan katta-katta bo`laklar kiritgan. Tadqiqotchilar ta`kidlashicha, Hakim at-Termiziy budda-viylik, xristianlik va moniylik ta`limotlaridan xabardor bo`lgani ehtimol. Uning asarlarida shu ta`limotlar ta`sirini ko`rish mumkin. Allomaning chuqur va har tomonlama bilimini e`tirof etgan zamondoshlari unga faxrli al-Hakim — donishmand rutbasini bejiz berishmagan.
Yana qarang
Termiziy Abu Iso
Tasavvuf
Pelitcik
Pelitcik - Turkiyaning Bolu viloyati Bolu tumanidagi qishloq. 2010-yil holatiga ko'ra 150 nafar aholi istiqomat qilgan.
Muhammad ad-Dalgʻotoniy
Muhammad ibn al-Fazl ibn Ahmad ad-Dalgʻotoniy (1095-yil vafot etgan) – asketik (uzlatchi) zohidlardan boʻlgan. Otasidan hadis aytgan. U ulamolardan, boshqalar esa undan hadis rivoyat qilganlar. 488-yilda vafot etgan.
Chantrans
Chantrans Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
356 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 25,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 14,2 km2. Dengiz sathidan 430 – 693 m balandlikda joylashgan.
Vallcebre
Vallcebre Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 27,99 km2. Aholisi — 268 kishi (2010).
Qatar milliy futbol terma jamoasi
Qatar milliy futbol jamoasi — Qatarni xalqaro futbol maydonida himoya qiladigan milliy futbol jamoasidir. Milliy terma jamoa Qatar futbol assotsiatsiyasi tomonidan nazorat qilinadi. Osiyo Kubogi gʻolibi (2019).
Tarixi
Qatar terma jamoasi hech qachon jahon chempionatiga chiqmagan, ammo 2022-yilda tashkilotchi sifatida ishtirok etadi. Ammo qatarliklar ikki marta futbol boʻyicha Olimpiya oʻyinlarida ishtirok etishgan — 1984- va 1992-yillarda. 1992-yilgi oʻyinlarda Qatar terma jamoasi chorak finalga yoʻl oldi va uzoq vaqt davomida bu natija ushbu mamlakat futboli tarixidagi eng katta muvaffaqiyat boʻldi.
15-Osiyo o‘yinlarida (2006) Qatar terma jamoasi futbol musobaqalarida oltin medallarni qo‘lga kiritdi. Shuningdek, Qatar 1992- va 2004-yillarda Fors ko‘rfazi kubogini qo‘lga kiritgan va har ikki holatda ham mezbon davlat bo‘lgan. Qatar terma jamoasi Jahon chempionatining final bosqichiga chiqa olmadi, ammo 20 yoshdan katta boʻlmagan futbolchilardan tashkil topgan jamoa 1981-yilda finalda Germaniya terma jamoasiga yutqazib, yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ikkinchi oʻrinni egalladi.
2019-yilda Qatar terma jamoasi Osiyo Kubogida gʻalaba qozonib, oʻzining birinchi yirik xalqaro muvaffaqiyatiga erishdi. Gʻalaba juda ajoyib boʻldi: qatarliklar yettita oʻyinda yettita bor gʻalaba qozonib, 19ta gol urdi va faqat bir marta — Yaponiyaga qarshi final oʻyinida oʻz darvozasidan oʻtkazib yubordi. Hujumchi Almoez Ali turnirning eng yaxshi toʻpurari va futbolchisiga aylandi.
Osiyo kubogi
thumb|350x350px| Qatar terma jamoasi [[Futbol boʻyicha 2019-yilgi Osiyo kubogi|Osiyo Kubogi-2019 da ]]
Walddorfhäslach
Walddorfhäslach Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Reutlingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,44 km2. 4849 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Walddorfhäslachning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Hommes
Hommes Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Tours tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
718 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 29,5 km2.
Halim
Halim — bugʻdoy va mol goʻshtidan tayyorlanadigan qadimiy taom, oʻzbek pazandaligida tansiq taomlardan biri. Uzoq qaynatib pishiriladi. Buxoro va Samarqand viloyatlarida "halisa" deb ham nomlanadi. H. tayyorlash uchun qayroqi bugʻdoy bir oz namlanib, yogʻoch keli (oʻgʻir)da tuyilib, sovuq suvda yuviladi, soʻng 5 — 6 soat davomida iliq suvda ivitiladi.
Oʻsimlik yogʻi qizdirilgan qozonda loʻnda-loʻnda toʻgʻralgan qoʻy yoki mol goʻshti qizarguncha qovuriladi, soʻng tayyorlab qoʻyilgan bugʻdoy solinib, darhol suv quyiladi va 2—3 (dosh-qozonlarda 9—10) soat davomida mildiratib qaynatiladi. Taom toʻxtovsiz kovlab turilishi lozim. Agar bugʻdoy pishmay turib suvi bugʻlanib ketsa, oz-ozdan qaynoq suv quyib turiladi.
H.ning bugʻdoyi ezilib, goʻshti esa hil-hil pishib, bugʻdoyga tolasimon boʻlib aralashib ketgach tuzi rostlanadi va olovi pasaytirilib, 2—3 soat davomida "dam beriladi". Tayyor taom lagan, taqsimchalarda dasturxonga tortiladi (ayrim joylarda suzilgan taomga dolchin yoki shakar sepiladi). H. koʻproq Navroʻz bayrami-da, maʼraka-marosimlarda, hayit, ulugʻ yoshni nishonlash va boshqa da tayyorlanadi.
Marbach an der Donau
Marbach an der Donau Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Melk (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10.65 km2. 1680 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Muhammad ar-Rohibiy
(Abul Hasan) Muhammad ibn Bakr ibn Muhammad ibn Jaʼfar ibn Rohib ar-Rohibiy al-Faroiziy (hijriy 385-yil (milodiy 995-yil)da vafot etgan) Nasaf ahlidan boʻlgan. U ulamolardan, undan esa boshqalar rivoyat qilganlar.
Whitesville (Kentucky)
Whitesville AQShning Kentucky shtatida joylashgan shahardir. Daviess okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
632 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 544,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,2 km2. Shundan 1,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 152 m balandlikda joylashgan.
Hal
Hal (arab.) — eritilgan oltin, kumush va boshqa metallar kukuni: 1) zargarlikda biror metall yuzasiga (kumushga oltinni, metallga esa kumushni) yugurtirish uchun ishlatiladi hamda shunday eritmani biror buyumga yopishgani ham H. deb ataladi; 2) naqqoshlik (jumladan, meʼmorlik)aa naqshni boʻyashda keng qoʻllanadi. Bunda oltin, kumush, bronza kukuni lok, alif yoki yelim bilan aralashtirilib boʻyoq tayyorlanadi, shu boʻyoqda naqsh boʻyaladi, zarhal lanadi. Baʼzan bezak yuzasiga lok surtib ustiga H. purkab pardoz beriladi. H.ga tuxum (tillaga sarigʻi, kumushga oqi) qoʻshilsa, boʻyoq yaltiroqlik xususiyatini yaxshi saqlaydi. Oʻzbekiston hududidagi meʼmoriy obidalar H. aralashmali boʻyoqlar bilan pardozlangan (mas, Amir Temur maq-barasi, Tillakori madrasa va boshqalar).
Dukmasov
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Dukmasov (Дукмасов) — Rossiya Federatsiyasining Adigeya Respublikasidagi Shovgenovskiy tumanida joylashgan Dukmasovskoye aholi punktiga qarashli qishloq va maʼmuriy markaz. 2018-yilda hududda jami 12 ta koʻcha mavjud boʻlib, aholi soni 478 kishidan iborat edi.
Geografiyasi
Dukmasov Xakurinoxabldan (tuman maʼmuriy markazi) 29 km gʻarbdagi avtomobil yoʻlida joylashgan. Mokronazarov — eng yaqin qishloq posyolkasi.
Filarmoniya
Filarmoniya (yun. phileo — sevaman va harmonia — garmoniya) — ayrim mamlakatlardagi konsert tashkilotlarining nomi. 19-asr ikkinchi yarmida Yevropa va Amerika shaharlarida tashkil topgan ilk F. jamiyatlari, asosan, simfonik musiqani targib qilishgan. Aksariyat mamlakatlarda F. davlat tashkiloti boʻlib, uning vazifasi yuksak badiiy musiqa asarlarini va yetuk ijrochilar mahoratini tashviq qilishdan iborat. Musiqa bilan birga baʼzan estrada sanʼati turlari (sahna raksi, badiiy oʻqish va boshqalar)ni ham namoyish qiladi. F. tarkibida yirik musiqa jamoalari (orkestr, xor va boshqalar), turli ansambl, yakkaxon xonanda va sozandalar faoliyat koʻrsatadi.
Varennes-le-Grand
Varennes-le-Grand Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Saône-et-Loire departamenti Chalon-sur-Saône tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2058 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 107,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 19,1 km2.
Nekoosa
Nekoosa AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Wood County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2521 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 8,8 km2. Shundan 8,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 290 m balandlikda joylashgan.
Fikus
Fikus (Ficus) — tutdoshlar oilasiga mansub oʻsimliklar turkumi. Doim yashil, baʼzan barg toʻkuvchi daraxtlar, butalar yoki lianalar. Tropik oʻrmonlarda baland usadi. Koʻpchilik F. hosil qilgan havo ildizlari xoʻjayin oʻsimlik tanasini oʻrab olib, uni nobud qilishi mumkin. F.lar sut shira ishlab chiqaradi. Gullari sikon tipidagi toʻpgulni hosil qiladi, dumaloq yoki noksimon shaklda, uchki qismida teshigi boʻlib, bir jinsli mayda gullar joylashgan. 1000 ga yaqin turi maʼlum, asosan, Janubiy Osiyoning nam tropik oʻrmonlarida tarqalgan. Pardaqanotli hasharotlar yordamida changlanadi. Ayrim turlari (anjir, sikemor) mevasi yeyiladi. Koʻpchilik F.larning yogʻochi ishlatiladi. Baʼzi turlari xushmanzara xona oʻsimliklari. Oʻzbekistonda 1 ta yovvoyi turi oʻsadi.
NGC 1773
NGC 1773 Oltin Baliq yulduz turkumidagi EN (emission tumanlik) tipli galaktik tumanlik, oʻta yangi yulduz qoldigʻidir.
Ushbu obyektni John Herschel 1837-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Fil toshbaqa
Fil toshbaqa (Geochelone elephantopus) — quruqlikda yashovchi toshbaqalarning bir turi. 10 kenja turi maʼlum (shundan bir nechtasi qirilib ketgan). Kosasining uz. 150 sm cha, boʻyi 60 sm cha. Voyaga yetganlarining ogʻirligi 100 (baʼzilari 400) kg cha. Erkagi urgʻochisiga nisbatan yirik. Fil toshbaqa Galapagoss orollarida tarqalgan. Oʻsimliklar bilan oziqlanadi. 12—14 oygacha suvsiz va oziqsiz yashay oladi. Urgʻochisi noyabr —aprelda yerni oʻyib (40 sm chuqurlikda), 2—22 ta sharsimon oq tuxumini (tovuq tuxumidan katta) koʻmib qoʻyadi. Tuxumdan bolasi (70 g) 6—7 oyda chikadi. Mazali goʻshti, yogʻi va hayvonot bogʻlari uchun koʻplab ovlanganidan soni kamayib ketgan.
Saint-Julien-de-Chédon
Saint-Julien-de-Chédon Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loir-et-Cher departamenti Blois tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
698 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 70,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,9 km2.
IC 5355
IC 5355 Andromeda yulduz turkumidagi SBc tipli galaktikadir.
Artyom Kulesha
Artyom Pavlovich Kulesha (Артём Павлович Кулеша; 1990-yil 14-yanvarda tugʻilgan) — rossiyalik sobiq professional futbolchi.
Futbolchilik faoliyati
Kulesha 2008-yilgi mavsumda "Zenit" himoyachisi sifatida faoliyatini boshlagan. Biroq, u hech qachon asosiy tarkibga tusha olmagan va toʻrt marta oʻyin qaydnomasidan oʻrin olgan. 2009-yilda Kulesha Rossiyaning ikkinchi divizionida „Zenit“ ning „Smena-Zenit“ jamoasida debyut qildi va 2009-yilning avgustida Qozonning „Rubin“ klubi bilan shartnoma imzoladi.
Olimjon Halimov
Olimjon Halimov (1912, Buxoro — 1984, Nukus) — kompozitor, sozanda (gʻijjak). Oʻzbekiston (1957) va Qoraqalpogʻiston (1982) xalq artisti, Qoraqalpogʻistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1949). Oʻzbekiston musiqa merosini otasi Domla Halim Ibodovdan oʻzlashtirgan. Samarqandda Oʻzbekiston musiqa va xoreografiya instituti (1932), Konservatori (1958)ni tugatgan. Toshkent viloyati kolxoz-sovxoz teatri (1941), Fargʻonada ashula va raqs ansambli (1942—43)da musiqa rahbari, Qoraqalpogʻiston musiqali teatrida dirijyor va musiqa rahbari (1944—68), Nukus sanʼat bilim yur-tida pedagog (1960-yildan), Oʻzbekiston Kompozitorlari uyushmasining Qoraqalpogʻiston bOʻlimi raisi (1967 -77).
IC 3709
IC 3709 Sunbula yulduz turkumidagi Sbc   R  tipli galaktikadir.
Brunsbüttel
Brunsbüttel Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 65,24 km2. 13 120 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Brunsbüttelning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Zala
Zala yoki Zaļā deb nomlanishi mumkin:
Taratumb
Taratumb  — Armanistonning Vayots Dzor viloyati Yeghegis tumanidagi qishloq.
Filateliya
thumb|Pochta markalar Filateliya (frans. philatelie, philéō — sevaman va ateleia — toʻlovdan ozod qilish) — aloqa toʻlovi belgilari (markalar, etiketkalar, shtempellar va boshqalar), shu belgilar tushirilgan xatjildlar va otkritkalarni oʻrganish va toʻplash bilan shugʻullanish. 19-asr 40-yillari oxirida vujudga kelgan. "Filateliya" terminini fransuz marka toʻplovchisi G.Erapen 1864-yil kiritgan. 19-asr 60-yillaridan boshlab Filateliyaga doir kataloglar, jur.lar nashr qilinadi, 70-yillaridan boshlab Filateliya ishqibozlari jamiyatlari tuzila boshladi. Filateliya ashyolari 3 yoʻnalishda: tarixiy, mavzuviy va xronologik yoʻnalishlarda toʻplanadi va oʻrganiladi. Oʻzbekiston Respublikasi da filatelistlar jamiyat 2003-yilda tashkil qilingan.
Öksüzler, Bergama
Öksüzler— Izmir viloyatining Bergama tumaniga qarashli mahalla.
Tarix
Ilgari maʼmuriy boʻlinma sifatida qishloq boʻlgan boʻlsa, 2012-yilgi qonun oʻzgarishidan keyin mahallaga aylandi.
2020-yilda Oʻzbekiston
Ushbu maqola 2020-yilda Oʻzbekistonda boʻlib oʻtgan voqealar haqida maʼlumot beradi.
Siyosat
thumb|right|160px|Mirziyoyev 2018
Mart
9-mart – Azim Suyun, oʻzbekistonlik shoiri (t. 1948)
Saint-Jean-d'Avelanne
Aholisi
711 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 91,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,8 km2. Dengiz sathidan 256 – 549 m balandlikda joylashgan.
Ozod Sharafiddinov
Ozod Sharafiddinov — adabiyotshunos, adabiy tanqidchi. U 1929-yil 1-martda Qoʻqon yaqinidagi Oxunqaynar qishlogʻida tugʻildi. Toshkentdagi 14-oʻrta maktabni, Oʻrta Osiyo Davlat universiteti (hozirgi Oʻzbekiston milliy universiteti) filologiya fakultetini tugatdi (1951). Moskvada aspiranturani tugatdi, fan nomzodi ilmiy darajasini oldi (1955). Ozod Sharafiddinov poeziya muammolari bilan shugʻullandi, oʻzbek sheʼriyati va uning holati haqida adabiy-tanqidiy maqolalar yozdi. Oʻsha davrdagi ilmiy-ijodiy, adabiy-tanqidiy izlanishlari „Zamon. Qalb. Poeziya“ (1962) asarida oʻz aksini topgan. XX asrning 60-80-yillarida u Choʻlpon hayoti va ijodini targʻib qilishga intildi. Ozod Sharafiddinov oʻzbek adabiyotining Oybek, Gʻafur Gʻulom], Abdulla Qahhor, Shayxzoda, Mirtemir, Zulfiya singari namoyandalari haqida adabiy portretlar yaratdi: „Isteʼdod jilolari“ (1976), „Adabiy etyudlar“ (1968), „Abdulla Qahhor“ (1988), „Birinchi moʻjiza“ (1979). Olim ijodida oʻzga adabiyotlar namoyandalari ijodi haqida yaratilgan „Yalovbardorlar“ (1974) adabiy-tanqidiy ocherklar kitobi muhim oʻrin egallaydi. Ozod Sharafiddinov XX asrning 60-yillaridan XIX asrgacha boʻlgan oʻzbek adabiy jarayonidagi holatlarni „Talant – xalq mulki“ (1979), „Adabiyot – hayot darsligi“ (1981), „Goʻzallik izlab“ (1985), „Haqiqatga sadoqat“ (1988), „Sardaftar sahifalari“ (1999), „Prezident“ (2003) singari asarlarida aks ettirdi.
Chapelle-d'Huin
Aholisi
351 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,4 nafar kishi.
Ozod Sharafiddinov
Ijodi
Mustaqillik yillarida Ozod Sharafiddinov ham adabiy tanqidchi, ham tarjimon, ham jamoat arbobi sifatida ulkan ishlarni amalga oshirdi. „Choʻlpon“ (1991), „Choʻlponni anglash“ (1994) kitoblari, „E'tiqodimni nega oʻzgartirdim“ (1997) asarlarida munaqqidning estetik prinsiplari aks etgan. Keyingi yillarda Ozod Sharafiddinov oʻzbek adiblari, madaniyat-sanʼat arboblari, olimlar haqida oʻnlab maqolalar yozdi. U jahon adabiyotining koʻplab namoyandalari asarlarini oʻzbek tiliga tarjima qildi. „Koʻlmak suvda quyosh parchasi“ (fransuaza Sagan), „Qadimgi xitoy nasri namunalari“, „Monumental targʻibot“ (Vl. Boynovich), „Al-ximik“ (Paulo Koel’o) singarilar.
Chapelle-d'Huin
Geografiyasi
Maydoni — 22,8 km2. Dengiz sathidan 710 – 893 m balandlikda joylashgan.
Ozod Sharafiddinov
Mukofotlari
Ozod Sharafiddinov XX asrning 90-yillari oʻrtalarigacha Oʻzbekiston Milliy universitetida professor boʻldi. 1995—1997-yillarda „Tafakkur“ jurnali bosh muharrir oʻrinbosari vazifasini bajardi. U 1997-yildan beri „Jahon adabiyoti“ jurnalining bosh muharriri. Ozod Sharafiddinov Beruniy nomidagi davlat mukofoti laureati (1970), „Buyuk xizmatlari uchun“ (1999), „Mehnat shuhrati“ (1997) ordenlari sohibi. 2002-yil 23-avgustda Ozod Sharafiddinovga „Oʻzbekiston qahramoni“ unvoni berildi.
Asarlari
Sharafiddinov 20-asrning 60-yillaridan adabiyotshunos sifatida tanilgan. „Zamon. Qalb. Poeziya“ (1962) kitobida adabiy asarlarni badiiylik qonuniyatlari nuqtai nazaridan tadqiq etgan. Uning tadqiqotlari adabiyotni milliy gʻoyalar va adabiy qonuniyatlar asosida tahlil qilishga bagʻishlangan. „Adabiy etyudlar“ (1968) kitobida ijodkor shaxsi va uning badiiy asardagi oʻrni masalalari talqin qilingan. „Yalovbardorlar“ (1974), „Isteʼdod jilolari“ (1976) toʻplamlariga kiritilgan ilmiy maqolalari adabiy ijoddagi anʼanalar, mumtoz adabiyotni oʻrganish vositalari va jahon adabiyotini oʻrganish muammolari haqida. Sharafiddinov oʻzbek adabiyotshunosligi va tanqidchiligida milliy va jahon adabiyoti anʼanalarini uygʻun qabul qilish tamoyillarini boshlab berdi.
Sharafiddinov „Birinchi moʻʼjiza“ (1979), „Talant — xalq mulki“ (1979), „Adabiyot — hayot darsligi“ (1980), „Hayot bilan hamnafas“ (1983), „Goʻzallik izlab“ (1985) asarlarida oʻzbek sheʼriyati, nasri va tanqidchiligining muhim muammolarini yoritgan.
Sharafiddinovning munaqqidlik faoliyatida 2 davr koʻzga tashlanadi. Birinchi davr shoʻro totalitar tuzumida kechgan boʻlib, unda adabiyotni totalitar mafkura gʻoyalaridan himoya qilish, adabiy qonuniyatlar asosida tadqiqotlar olib borish muammolari tadqiq etilgan („Zaharxanda qahqaha“, 1962; „Hayotiylik jozibasi, sxematizm inersiyasi“, 1979; „Yurtin madhi boʻldi soʻnggi satri ham“, 1979; „Sheʼr koʻp, ammo shoirchi?“, 1983). Ikkinchi davr munaqqid faoliyatida asosiy davr boʻlib, u istiqlol yillaridagi ijodini qamrab oladi. Bu davrda Sharafiddinov milliy adabiyotni shakllantirish muammolari, oʻzbek adabiyotshunosligi va tanqidchiligini qayta qurish, jahon adabiyoti anʼanalarini oʻzlashtirish hamda tarjima sanʼatini yuksaltirish masalalarini tadqiq etgan („Bir tilda gaplashaylik“, 1987; „Magʻzi puch soʻzlardan bir tosh nari qoch“, 2000; „Qaydasan, Moriko“, 2002).
Oʻzbek adabiyoti jahon adabiyoti bilan uygʻun tarzda
Sharafiddinov oʻzbek adabiyotini jahon adabiyoti bilan uygʻun tarzda oʻrganish anʼanasini boshlab bergan. Uning „Istiqlol fidoyilari“ (1993), „Sardaftar sarlavhalari“ (1999), „Maʼnaviy kamolot yoʻllarida“ (2001) kitoblarida Abdurauf Fitrat, Abdulhamid Choʻlpon, Usmon Nosir, Abdulla Qahhor, Oybek, Gʻafur Gʻulom, Maqsud Shayxzoda, Otajon Hoshimov ijodi yangicha nuqtai nazardan tahlil etilgan. „Choʻlponni anglash“ (1993) asarida esa yangi oʻzbek tanqidchiligi 20-asrda bosib oʻtgan murakkab yoʻlni talqin, tahlil qilgan, koʻplab munaqqidlar ijodi, estetik prinsipini Choʻlpon ijodiga munosabat nuktai nazaridan yoritgan. Sharafiddinov „20-asr oʻzbek adabiyoti tarixi“ oʻquv dasturi (1997), „20-asr oʻzbek adabiyoti“ (1999) darsligi mualliflaridan.
Tarjima asarlari
Ac: Mohiyat va muhabbat, T., 1994; Sardaftar sahifalari, T., 1999; Maʼnaviy kamolot yoʻllarida, T., 2001; Dovondagi oʻylar, T., 2004; Ijodni anglash baxti, T., 2004.
Yonsei universiteti
Tarixi
1885 yil 10 aprelda Koreyaning birinchi zamonaviy kasalxonasida G'arb tibbiyoti bilan shug'ullanadigan tibbiyot maktabi tashkil etildi. Kasalxona AQSh Presviterian cherkovi tomonidan Koreyaga yuborilgan amerikalik protestant missioneri Horas Nyuton Allen[en] tomonidan tashkil etilgan. 1912 yilda Jejungwon tibbiyot maktabi koreys missionerlari Ittifoqi Kengashidan tibbiy xodimlar va moliyaviy yordam olishni boshladi. Shunga ko'ra, tibbiyot maktabi "Severance" Ittifoqi tibbiyot kolleji (eng. Severance Union Medical College).
1915 yil 5 martda amerikalik protestant missioneri Horas Grant Underwood[en] YMCA ko'magi bilan Xosun xristian kollejini tashkil etdi, keyinchalik u Yanghi kolleji deb nomlandi.
20-asrning 20-yillaridan boshlab Severance va Yonghi hamkorlik qila boshladilar va oxir-oqibat 1957 yil yanvar oyida Yonse universitetiga birlashdilar. Yangi ta'lim muassasasining nomi uning ota-ona muassasalari nomining birinchi bo'g'inlaridan iborat edi.
Ta'lim
2012 yilda Yonse universiteti QS World[en] universitetlari reytingida 106-o'rinni, san'at va gumanitar fanlar bo'yicha 81-o'rinni, zamonaviy tillarda 12-o'rinni va dunyoda boshqaruv va ijtimoiy fanlar bo'yicha 69-o'rinni egalladi.[2] 2018 yilgi Qs World reytingida universitet umumiy hisobda 106-o'rinni va Osiyo universitetlari orasida 19-o'rinni egalladi.[3]
2009 yilgi jahon universitetlarining akademik reytingi Yeonse Universitetini Osiyo-tinch okeani mintaqasida 23-dan 42-gacha va Janubiy Koreyada 3-o'rinni egalladi.[4] 2017 yilgi reytingda Yonse 201-300-o'rinlarni egalladi.[5]
2007 yilda nashr etilgan SCI reytingiga ko'ra, Yonse nashrga ko'ra dunyoda 96-o'rinni egalladi.[6]
Yonse Koreyaning to'rtta universitetidan biri bo'lib, 2010-2013 yillarda arwu, Qs World University Rankings va The Times World University Ranking kabi uchta universitet reytingiga kiritilgan bo'lib, Seul milliy universiteti, Koreya ilg'or texnologiyalar instituti va Phohan fan va texnologiya universiteti bilan birgalikda.[7][8]
Kollejlar va dasturlar
Oliy ma'lumot
Aspirantura
Severance kasalxonasi bo'limlari
Koauila
Koauila — Meksikadagi shtat, Meksika togʻligining shimoliy qismida, AQSH bilan chegaradosh. Maydoni 151,6 ming km². Aholisi 2,3 mln. kishi (2000). Maʼmuriy markazi — Saltilo. Yirik shaharlari: Torreon, Monklova, Pyedras-Negras. Relyefining aksari qismi choʻl landshaftli togʻlik, sharqida — sertepa tekislik. Sharqiy Syerra-Madre togʻlari Koauilani Meksika qoʻltigʻidan ajratib turadi. Iqlimi subtropik quruq iqlim. Yanv.ning oʻrtacha temperaturasi 12—16°, iyulniki 24—29°. Shimolidan sovuq havo oqimining kirib kelishi natijasida baʼzan temperatura —10° gacha pasayadi. Yillik oʻrtacha yogʻin 200–400 mm.
Koauila — muhim metallurgiya va sugʻorma dehqonchilik rayoni. Sabinas daryosi havzasi mamlakatning asosiy toshkoʻmir olinadigan rayoni. Koks-kimyo, qora va rangli metallurgiya, oziq-ovqat, toʻqimachilik, kimyo, sement, qishloq xoʻjaligi mashinasozligi korxonalari bor. Asosiy ekinlari — paxta, bugʻdoy. Ekstensiv chorvachilik rivojlangan. Koauila orqali markaziy shtatlarni AQSH bilan bogʻlovchi muhim magistral yoʻllar oʻtgan.
Huismes
Huismes Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Chinon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1390 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 58,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 23,7 km2.
Maria Anzbach
Maria Anzbach Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Sankt Pölten-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18.19 km2. 2687 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Lapseki
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Lapseki (yunoncha Lampsakos) — Turkiyaning Chanoqqal’a viloyatidagi shaharcha. Bu Lapseki tumanining markazidir. Aholi soni 14984 nafar (2021) .Tuman Meri — Eyüp Yilmaz (AKP).
Lapseki tumani oʻzining giloslari bilan juda mashhur va shaharda har yili olcha festivali oʻtkaziladi.
Tarixi
Shaharga miloddan avvalgi VI asrda Fokeyalik yunon kolonistlari asos solgan. Koʻp oʻtmay u Dardanel boʻgʻozidagi savdo yoʻllarini nazorat qiluvchi Miletning raqobatchisiga aylangan edi. Zamonaviy turkcha nomi asl yunoncha nomidan olingan.
Lapseki miloddan avvalgi 500-yillarda tashkil etilgan. Oʻsha paytda Dardanel sohilida joylashgan 4 ta aholi punktidan biri edi. Qadimda shahar qirol Mendrom hukmronligida boʻlgan. Pityausa deb atalgan bir vaqtda Foçadagi mustamlakachilarni mahalliy xalq hujumlaridan himoya qilgan qirol oʻz tarixida birinchi marta qizi nomidan tanga zarb qilgan. Lapseke va keyinchalik shaharga mustamlakachilar unga qarzdorligini bildirish uchun shunday nom berishgan. Oʻsha vaqtlar, Lampsakos, keyin Lapseki nomi bugungi kungacha oʻtdi.
Shahar 1356-yilda Sulaymon Posho tomonidan bosib olingan. Shahar Usmonlilar qoʻliga oʻtgunga qadar uzoq vaqt Vizantiya qoʻli ostida edi. Birinchi jahon urushi oxirida bosib olingan shahar 1922-yil 25-sentyabrda, Mustaqillik urushi tugashi arafasida Britaniya va Fransiya qoʻshinlaridan ozod qilingan. Tumanda Mustaqillik urushida halok boʻlgan 15 ming askarning qabri bor.
Iqtisodiyoti
Mintaqada aholining asosiy tirikchiligi qishloq xoʻjaligi boʻlib, baliqchilik va turizm ham muhim ahamiyatga ega hisoblanadi. Tumanning eng keng tarqalgan mevalariga gilos va shaftoli hisoblanadi. Birinchi marta 1983-yilda oʻtkazilgan gilos festivali har yili 2-12-iyun kunlari boʻlib oʻtadi. 1-4-sentyabr kunlari Lapseki shahrida ham yarmarka boʻlib oʻtadi. Lekin 22-26-avgust kunlari yaqin atrofdagi Çardak shahridagi yarmarka soyasida boʻlib oʻtadi. U har yili kurash musobaqasi bilan yopiladi. Bu kurash Edirnadagi Kirkpinardan keyin Turkiyadagi eng qadimiy ikkinchi musobaqa hisoblanadi. Odamlar kurashchilarni tomosha qilish uchun Bursa kabi yaqin viloyatlardan kelishadi. Bundan tashqari, dengiz boʻyidagi qishloqlardagi plyajlar va yozgi uylar ham sayyohlarni oʻziga jalb qiladi. Turkiya bosh vaziri oʻrinbosari Numan Kurtulmushning Lapsekining Suluca qishlogʻida yozgi uyi bor. Lapsekidan har soatda Geliboluga toʻgʻridan-toʻgʻri parom bor. Bu Osiyodan Yevropaga qitʼalararo sayohat boʻlib hizmat qiladi.