cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bombey Prezidentligi
Harbiy
Sharqiy Hindiston kompaniyasi har bir prezidentlik, Bombey, Bengal va Madrasda qoʻshinlarni toʻplagan. Bombey armiyasi bir qator piyoda polklardan, sapyor va konchilar boʻlinmalaridan va tartibsiz otliq qoʻshinlardan iborat edi. Bularning bir qismi bugungi kunda Hindiston armiyasida mavjud. Mahar polki, Maratha yengil piyoda askarlari va grenadierlar, boshqalar qatorida, piyodalar uchun, Bombay Sappers muhandislar va Poona otlari otliqlar borasida boʻlganini misol qilish mumkin.
Shimol operatsiyasi
Baholash va oqibatlari
Polshaning „Memorial“ tadqiqot dasturi rahbari Aleksandr Guryanovning soʻzlariga koʻra, Iegova guvohlarining deportatsiyasi SSSRdagi boshqa shunga oʻxshash operatsiyalar bilan solishtirganda keng ommalashmagan, ammo u konfessiyaviy asosda amalga oshirilganligi bilan ajralib turardi. Chunki u Stalin vafotidan keyin ham Iegova haqidagi qonunlar kuchini saqlab qolgan.
Bombey Prezidentligi
Harbiy
Lord Kitchenerning 1904-yilda Hindiston armiyasini qayta tashkil etishi ostida eski Bombey qoʻmondonligi tugatildi va uning oʻrnini general-leytenant boshchiligidagi Gʻarbiy armiya korpusi egalladi. Armiya korpusi general-mayorlar ostida uchta diviziyaga boʻlingan. Bosh qarorgohi Quettada boʻlgan 4-(Quetta) diviziyasi Quetta va Sind tumanlaridagi qoʻshinlardan iborat edi. Shtab-kvartirasi Mhowda boʻlgan 5-divizion uchta brigadadan iborat boʻlib, ular Nosirobod, Jabalpur va Jansida joylashgan boʻlib, avvalgi Mhow, Deesa, Nagpur, Narmada va Bundelkand tumanlarini, Tapti shimolidagi Bombay tumanini oʻz ichiga olgan. Shtab-kvartirasi Pune shahrida joylashgan 6-divizion Bombay, Ahmadnagar va Adenda joylashgan uchta brigadadan iborat edi. U avvalgi Poona tumanini, Tapti janubidagi Bombay tumanini, Tungabxadra shimolidagi Belgaum tumanini va Dharvar va Aurangobod tumanlarini oʻz ichiga olgan.
Shimol operatsiyasi
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Bombey Prezidentligi
Qishloq xoʻjaligi
Bombey prezidentligi aholisining katta qismi qishloq aholisi boʻlib, qishloq xoʻjaligi bilan shugʻullangan. Asosiy ekinlar Dekan va Khandeshda joʻxori (jovar) va marvarid tariq (bajra) edi. Guruch Konkanning asosiy mahsuloti edi. Umuman olganda, Prezidentlikning shimoliy qismida, ayniqsa Sind va Gujaratda yetishtiriladigan bugʻdoy Yevropaga Karachidan koʻp miqdorda va Bombeydan kichikroq miqyosda eksport qilingan. Arpa asosan prezidentlikning shimoliy qismlarida yetishtirildi. Barmoqli tariq (Nachani) va kodra Kolis, Bhils, Waralis va boshqa tepalik qabilalarini oziq-ovqat bilan taʼminlagan. Pulslardan eng muhimi noʻxat yoki Bengal grammi (Cicer arietinum), kaptar noʻxati yoki tur (Cajanus cajan), catjang yoki kulti (Vigna unguiculata cylindrica) va urad loviya (Vigna mungo). Asosiy moyli urugʻlar kunjut yoki til (Sesamum indicum), xantal, kastor loviya, otquloq va zigʻir urugʻi edi. Tolalardan eng muhimi paxta, Deccan kanopi (Hibiscus cannabinus) va sunn yoki tag (Crotalaria juncea) edi. Prezidentlik paxtachiligini yaxshilash uchun koʻp ishlar qilindi. Amerika navlari Dharvad kollektorida va janubiy Maratha mamlakatining boshqa qismlarida katta afzalliklarga ega edi. Xandeshda Bombey bozoridagi paxtaning eng past navlaridan biri oʻz nomini olgan mahalliy oʻsimlik deyarli butunlay Xinganghat navi bilan almashtirildi. Turli xil ekinlar: boy tuproq va koʻp yillik suv taʼminotini talab qiladigan shakarqamish, faqat qulay joylarda esa
Huang Jiahui
Huang Jiahui (2000-yil, 7-oktyabrda tugʻilgan) — xitoylik professional futbolchi, hozirda Xitoy Superligasining Dalian Professional klubida himoyachi sifatida oʻynamoqda.
Klubdagi faoliyati
Huang Jiahui 2019-yilgi Xitoy Superligasi mavsumida Dalian Professionalning kattalar jamoasiga ko‘tarildi va 2019-yil, 15-iyun kuni Hebei China Fortune FCga qarshi 1:0 hisobida mag‘lubiyatga uchragan liga o‘yinida zaxiradan maydonga tushib debyut qiladi. 2021-yilning 19-iyulida u faoliyatidagi ilk golini Shanghai Shenhua klubiga qarshi o‘yinda (3:2) kiritdi.
Xalqaro faoliyati
2017-yil, 20-iyul kuni Huang xalqaro miqyosdagi debyutini 2022-yilgi EAFF E-1 Futbol chempionatida Janubiy Koreyaga qarshi o‘yinda (3:0) o‘tkazdi, natijada Xitoy FA uni ushbu kattalar musobaqasiga U-23 terma jamoasini jalb etishga qaror qildi.
Bombey Prezidentligi
Qishloq xoʻjaligi
, chili qalampiri, kartoshka, kurkuma va tamaki kabular yetishtirilgan.
Sanoati
Bombey prezidentligining asosiy tarmoqlari paxta maydalash bilan bogʻliq edi. XIX asr oxirida Bombey, Ahmadobod va Xandeshda bugʻ tegirmonlari paydo boʻldi. 1905-yilda prezidentlik davrida 432 ta zavod boʻlib, ularning koʻpi paxta tayyorlash va ishlab chiqarish bilan shugʻullangan. Sanoat Bombeyda joylashgan boʻlib, tegirmonlarning deyarli uchdan ikki qismini oʻz ichiga oladi. 1891-1901-yillardagi oʻn yillikda tegirmon sanoati keng tarqalgan vabo va ocharchilik tufayli tushkunlik davrini boshdan kechirdi, lekin umuman olganda, savdoning sezilarli darajada kengayishi, shuningdek, ishlab chiqarilgan mahsulotlar sinfida sezilarli yaxshilanish kuzatildi. Viloyatda tegirmonlardan tashqari (1901-yil) 178 000 qoʻlda ishlaydigan toʻquvchi boʻlib, ular gazlamaga toʻqilgan naqshlarni manipulyatsiya qilishda hamon oʻziga xos mavqega ega. Ipak buyumlari Ahmadobod, Surat, Yeola, Nasik, Thana va Bombayda ishlab chiqarilgan boʻlib, ular bosma yoki toʻqilgan naqshlar bilan bezatilgan, yevropa tovarlari raqobati XX asr boshlarida ipakchilik sanoatining pasayishiga olib keldi. Omonatni oltin va kumush bezaklarga investitsiya qilish odati koʻplab zargarlarni ish bilan taʼminlagan: metall odatda mijoz tomonidan taʼminlangan va zargar oʻz mehnati uchun haq olgan. Ahmadobod va Surat oʻzining yogʻoch oʻymakorligi bilan mashhur. Ahmadoboddagi koʻplab uylar yogʻoch oʻymakorligi bilan qoplangan va Broach, Baroda, Surat, Nasik va Yeolada ajoyib namunalar mavjud. Axmedoboddagi Xaragʻoda va Udu shaharlarida tuz koʻp miqdorda ishlab chiqarilgan va temir yoʻl orqali Gujarat va markaziy Hindistonga eksport qilingan. Pune yaqinidagi Dapurida bitta pivo zavodi bor edi.
Transporti
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Victoria_Terminus_GIP_Rail.jpg/220px-Victoria_Terminus_GIP_Rail.jpg|right|thumb| Viktoriya Terminus temir yoʻl stantsiyasi, c. 1905-yil. Viloyat temir yoʻllar bilan yaxshi taʼminlangan edi, ularning barchasi, bir istisnosiz, Bombey shahrida toʻplangan. Panjobdan Sindga kiradigan va Karachida tugaydigan Shimoli-Gʻarbiy yoʻnalish bundan mustasno. Boshqa asosiy yoʻnalishlar — Buyuk Hindiston yarim oroli, Hindiston Midlend, Bombay, Baroda va Markaziy Hindiston va Rajputana, Malva va Janubiy Mahratta tizimlari. 1905-yilda Bombay hukumati tomonidan harakatlanish uchun ochiq boʻlgan temir yoʻlning umumiy uzunligi 7980 mi edi, bu Sinddagi temir yoʻl tizimini oʻz ichiga omagan edi.
Taʼlimi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Bombay_University_Hall_Rajabai_Tower.jpg/220px-Bombay_University_Hall_Rajabai_Tower.jpg|left|thumb| Universitet zali va Rajabai minorasi, taxminan 1905-yil Bombey universiteti 1857-yilda tashkil etilgan va uning maʼmuriyati kansler, prorektor va stipendiyalardan iborat edi. Bombey gubernatori lavozimi bo‘yicha kansler bo‘lgan. Taʼlim boʻlimi davlatning umumiy taʼlim siyosatiga muvofiq boʻlimni boshqarish uchun mas’ul boʻlgan xalq taʼlimi boʻlimi boshligʻi boʻlgan. Mahalliy shtatlar odatda hukumat tizimini qabul qildilar. Baroda va Katiavar shtatlari oʻzlarining inspektorlarini ishga olishgan. 1905-yilda oʻquv yurtlarining umumiy soni 10194 ta boʻlib, ularda 593431 oʻquvchi bor edi. Oʻnta sanʼat kolleji mavjud edi, ulardan ikkitasi hukumat tomonidan, uchtasi mahalliy shtatlarda va beshtasi xususiy boshqaruvda edi. Aynan 1913-yilda Osiyodagi birinchi savdo kolleji Sidenham kolleji tashkil etilgan. Sind tibbiyot maktabi, Haydaroboddagi tibbiyot maktabi, Sind 1881-yilda tashkil etilgan va Bombay universiteti bilan bogʻlangan. 1901-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, 25,5 million aholining 24 millionga yaqini savodsiz boʻlgan edi.
Kino sanoati
Film ishlab chiqarish davri Bombeyda 1913-yilda Dadasaheb Phalke tomonidan 1912-yilda suratga olingan „Raja Xarishchandra“ nomli birinchi film 3-yilda birinchi marta ommaga namoyish etilgan paytdan boshlangan.1913-yil may oyida Mumbaydagi Coronation kinoteatrida. Hindiston kino sanoatining boshlanishini nishonlaydi. Taxminan bir yil oldin Ramchandra Gopal (Dadasaheb Torne nomi bilan tanilgan) Pundalik nomli sahna dramasini suratga olgan va uni oʻsha teatrda namoyish qilgan. Biroq, birinchi hind badiiy filmini yaratish uchun Dadasaheb Phalke sharafiga sazovor boʻlgan.
Prezidentlik davrida Bombeydagi boshqa prodyuserlar Sohrab Modi, Himanshu Rai, V. Shantaram, Shashadhar Mukherji va Ardeshir Irani edi. Filmlar ishlab chiqarilishi boshlanganidan beri kino ishlab chiqarish tendentsiyasi boshlandi, bu esa oʻrnatildi va yanada rivojlandi, natijada kino sanoati va yangi kino ishlab chiqaruvchi kompaniyalar, shuningdek, studiyalar paydo boʻldi.
Yashash joylari
Prezidentlikdan tashqari, Katiavar va Mahikantha kabi koʻplab kichik shtatlar knyazlik shtatlari 1807 va 1820-yillar oraligʻida yordamchi ittifoqlar tizimida Britaniya hukmronligi ostiga oʻtib ketadi.
Oxir-oqibat mahalliy shtatlar 353 ga yaqin alohida boʻlinmalardan iborat boʻlib, ular oʻzlarining knyazlari tomonidan boshqariladigan va ularning tashqi ishlari uchun inglizlar javobgar edi. Britaniya Hindistonni va shtatlar oʻrtasidagi munosabatlarni asosiy mahalliy poytaxtlarda joylashgan ingliz agentlari boshqargan, ularning aniq maqomi turli shtatlarda knyazliklarning eng yuqori hokimiyatga ega boʻlgan munosabatlariga koʻra farq qilar edi.
Baroda shtati (Vadodara), Britaniya Hindistonining rezidentsiyalaridan biri boʻlib, 1930-yillarda shimoliy Bombey prezidentligining knyazlik shtatlari (agentliklari) rezidensiyalari bilan birlashtirilib, Baroda va Gujarat shtatlari agentligini tashkil qilgan va keyinchalik Gʻarbiy Hindistonning Baroda shahrida, Gujarat shtati agentligi 1944-yilda kengaytirilgan.
Eslatmalar
1.Yevropalik askarlardan tashkil topgan polk.
Elon Musk
Elon Reeve Musk (1971-yil 28-iyunda tugʻilgan) amerikalik investor,  muhandis va ixtirochidir. U SpaceX asoschisi, bosh direktori va bosh muhandisi, Tesla Inc. va Neuralink asoschisi va bosh direktori, SolarCity hamasoschisi va raisi, OpenAI hamraisi,Confinity bilan birlashib  PayPal nomini olgan X.com asoschisi.
Taʼlimi
Musk Waterkloof, Bryanston va Pretoria kabi maktablarda oʻqigan.
Kompaniyalar
thumb|232px|Elon Musk 2019-yilda.
Tesla
„Tesla“ kompaniyasining bosh ijrochi direktori Elon Musk va moliyaviy direktori Zach Kirkhornning maqomi oʻzgardi. Muskning yangi maqomini „Texnologiya qiroli“, Kirkhornnikini esa „Tangalar hukmdori“ deb tarjima qilish mumkin. Shunga qaramay, Elon va Zach bosh direktor hamda moliya direktori lavozimlarini saqlab qoladi.
Space X
Elon Musk koinotga „Space X“ qurilmasida emas „Virgin Galactic“ kompaniyasining kosmik qurilmasida uchishi maʼlum qilindi. Biroq qachon parvoz kuni aniq keltriilmagan. Qurilmadagi bitta joy 250 ming dollarga taklif qilingan.
Arsax
200px|right|thumb|Arxeologik qazilmalar dovamida topilgan alban dubulgʻasi Arsax — Ozarbayjon hududidagi turkiy qabilalarga tegishli toponim. „Arsax“ soʻzi qadimgi saklar qabilasi nomi bilan bogʻliq boʻlib, „jasur sak“, „mardonavor sak“, „saklik erkak“ maʼnosini bildiradi. II asrdan boshlab Qorabogʻ hududi va uning janubidagi ayrim hududlar (Janubiy Ozarbayjon) Arsax deb nomlangan. Foydalanilgandan soʻng, Qorabogʻ toponimi „Arsax“ soʻzini siqib chiqardi. Likin hozirda ham „Qorabogʻ“ soʻzi bilan parallel ravishda ishlatilmoqda. Alban mamlakati parchalanishidan soʻng, Arsax patriarxiya markazi boʻlgan. Manbalarda Arsax „Mustahkamlangan viloyat“ hisoblangan va „mustahkam oʻlka“ deb nomlangan. Oʻrta asrlar boshlarida arman tarixchilari asarlarida bu soʻz Artsax shaklida uchragan. Turkiy tildan qaraganda bu soʻz qadimgi va zamonaviy arman tillarida hech qanday maʼnoga ega emas.
Arsax viloyati (antik manbalarda Orxiston) oʻng qirgʻoq Albaniyasining viloyati hisoblanadi (hozirda bu — Togʻli Qorabogʻning bir qismi va Mil tekisligidir). „Armani geografiyasi“ga koʻra bu viloyat oʻz hisobida 12 ta kichik maʼmuriy birlikka boʻlingan. Arsax aholisni albanlar, gargarlar, gunnlar, xazarlar va barsillar tashkil etgan.
„Arsax“ soʻzi etimologiyasi
Bu qadimiy turkiy soʻzdir. „Ar“ etimologiyasi qadimiy turkiy tilda foydalanilgan soʻz boʻlib, hozirgi kunda Ozarbayjon tili bilan bir qatorda boshqa turkiy tillarda ham „Er“ shaklida keladi. Sak esa — kelib chiqishi turkiy boʻlgan qadimiy qabila hisoblanib, uning bir boʻgʻimi tarixan Ozarbayjonda yashagan.
Elon Musk
Boyligi
2021-yil yanvar oyi boshida Mask dunyodagi eng boy odamlar roʻyxatida Bezosni ortda qoldirib, birinchi oʻrinni egalladi. Biroq fevral oyida kompaniyasi aksiyalarining pasayishi oqibatida yana ikkinchi oʻringa qaytgan. Mart oyiga koʻra, uning taxminan $169.8 milliard mablagʻi mavjud boʻlib, jahonning ikkinchi eng boy kishisidir. 2016-yil dekabr oyida Forbesning Dunyoning eng qudratli odamlari roʻyxatida 21-oʻrinni egallangan. 2021-yil aprel oyiga kelib, Maskning boyligi 169,8 milliard dollarni tashkil qildi. Dunyoning eng boy odamlari reytingida esa 188,6 milliard kapitalga ega boʻlgan „Amazon“ asoschisi Jeff Bezosdan soʻng ikkinchi oʻringa egalik qildi.
Arsax
„Arsax“ soʻzi etimologiyasi
Shunday qilib, „Arsax“ qadimgi turkiy ar saklarda vatan maʼnosini bildiradi. Hozirgi vaqtda arman tarixchilari toponimni qadimgi yunon tili yordamida tushuntirishga harakat qilishadi, lekin bu yerlarda kelib chiqishi yunonistonlik boʻlgan qabilalar hech qachon yashamagan va ular bildirgan fikrlari notoʻgʻridir.
Tarix
300px|right|thumb|Alban alifbosida yozilgan qadimiy matn VIII asrdan boshlab Qorabogʻning togʻli qismidagi Alban katalikos knyazligi joylashgan hududi egalik maʼnosidagi „Arshax“ yoki „Arsax“ deb nomlangan.
Bu bejizdan emas, I asr oʻrtalarida Albaniya taxtiga kelgan qirol Vashaga qavmidan boʻlgan, Arshaklar sulolasi hukmronlari „arshaxlar“ deb nomlangan, VI asrdan boshlab VIII asr boshigacha taxtda boʻlgan Mexrani sulolasi hukumronlari arshax „aranshax“ deb nomlangan. 1261-yilda Eronning Gazvin shahrida mogʻul — tatar bosqinchilari tomonidan Gasan Djalal Dovlanning oʻgʻli knyaz Atabek oʻldirilgan va Gandsazar monastirida koʻmilgan. Bu monastir Rossiya Sinododining rasmiy qarori bilan Alban monastirini bekor qilingunicha, 1511-yildan 1836-yilgacha alban xristianligi qarorgohi boʻlgan. Gasan Djalal qavmidan boʻlgan koʻpgina alban katalikoslari ushbu monastir majmuasi hududida dafn etilgan. Qal’a devorlari bilan oʻralgan Gandjasaroy majmuasiga alban xristian meʼmorchiligi uslubida qurilgan asosiy cherkov, unga qoʻshilib ketgan, tekis qiya tomli toʻrt rotond va qal’a devoir ichidagi qurilma kiradi. Asosiy monastir gumbazi kompozitsiyasi xoch shaklida, gumbazning 16 burchakli barabani va uning tepasida ehrom koʻrinishidagi gumbazning soyabon shaklidagi tosh qoplamasi alban katalikotligining soʻnggi qarorgohiga oʻziga hos buyuklik va goʻzallik beradi. Sharqiy va gʻarbiy fasaddan farqli oʻlaroq, shimoliy va janubiy fasadlarning meʼmoriy yechimi bir xil desa ham boʻladi. Ularning har biri beshtadan arka bilan bezalgan, eng baland oʻrtadagi arka yon tomonlari xoch bilan tugaydi. Cherkov ichidagi arkalarning yuqori qismi muqaddas hisoblangan buqa va qoʻchqor boshlari barelyeflari bilan bezalgan.
Monastir majmuasining meʼmoriy rejalashtirilishi va kompozitsiya yechimi, haykal namunalari va diofizit oʻziga xos elementlari bu koʻp asrlik anʼana yodgorligi Kavkaz Albaniyasi meʼmorchiligiga tegishliligini tasdiqlaydi. Asosiy diniy xazina maʼnosida Alban xristianligi qarorgohi sanalgan monastir, uzoq vaqt davomida Gandjasar deb atalgan.
Kavkaz Albaniyasi meʼmoriy yodgorliklarini oʻrganib kelayotgan olimlar fikriga koʻra, bu yodgorliklar koʻpgina oʻziga hos hususiyatlari va meʼmoriy rejalariga koʻra arman diniy yodgorliklaridan tubdan farqlanadi.
Chen Guokang
Chen Guokang (1999-yil, 23-yanvarda tugʻilgan) — xitoylik professional futbolchi, hozirda Xitoy Superligasining Meizhou Hakka klubida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi.
Klubdagi faoliyati
Chen Guokang Xitoy yoshlar terma jamoasiga saylanishdan oldin Guangzhou Evergrande yoshlar jamoasida yarim himoyachi sifatida oʻynaydi, agar u himoyachi sifatida himoyaga oʻtgan boʻlsa. 2020-yil, 20-aprelda Chen ikkinchi darajali Meizhou Hakka futbol klubiga qoʻshildi. U debyutini 2020-yil, 13-sentyabr kuni Liaoning Shenyang Urbanga qarshi 2:0 hisobida g‘alaba qozongan liga o‘yinida o‘tkazdi, bunda bosh murabbiy Marcelo Rospide Chenni yarim himoyaga qaytardi. Hujumkor yarim himoyachi sifatida oʻynagan Chen tez orada oʻzining birinchi golini 2020-yil, 20-sentyabrda 4:0 hisobidagi gʻalaba bilan yakunlangan liga oʻyinida Jiangxi Lianshengga qarshi urdi. Keyingi mavsumda Chen oʻzini 2021-yilgi Xitoy Ligasi birinchi kampaniyasi yakunida divizionda ikkinchi oʻrinni egallaganidan soʻng yuqori pogʻonaga koʻtarilgan jamoaning muhim aʼzosi sifatida namoyon etishini koʻradi.
Xalqaro faoliyati
2022-yil, 20-iyul kuni Chen xalqaro miqyosdagi debyutini 2022-yilgi EAFF E-1 Futbol chempionatida Janubiy Koreyaga qarshi o‘yinda (3:0) o‘tkazdi, natijada Xitoy futbol federatsiyasi U-23 terma jamoasini ushbu katta musobaqada qatnashishga qaror qildi.
Faoliyat statistikasi
.
Mohamed Elyounoussi
Mohamed Amine Elyounoussi (talaffuzi: Mohamed Amine Elyunussi; 1994-yil 4-avgustda tugʻilgan) — Moi (norvegcha talaffuzi: [ˈmùːɪ]) laqabi bilan tanilgan Premyer liga klubi Southampton va Norvegiya terma jamoasida hujumchi yoki qanot hujumchisi sifatida oʻynaydigan professional futbolchi.
Yoshligi
Elyounoussi Marokashning Al Hoceima shahrida tugʻilgan, yoshligida Norvegiyaning Sarpsborg shahriga koʻchib oʻtgan va u yerda professional faoliyatini boshlagan.
Sarpsborg 08
Elyounoussi Tippeligaendagi debyutini 2011-yil 8-may kuni Sarpsborg 08ning Odd Grenlandga qarshi o‘yinida zaxiradan maydonga tushgan holda o‘tkazdi.
Molde
2014-yilning 15-martida Elyounoussi Tippeligaenning Molde klubiga o‘tdi. Molde FK bilan birinchi mavsumida u har bir liga oʻyinida maydonga tushdi va 13 ta gol bilan klubning eng yaxshi toʻpurari boʻldi. Klub bilan Elyounoussi birinchi mavsumida Tippeligaen va Norvegiya kubogini qoʻlga kiritdi, bu esa Molde klub tarixida birinchi marta ikki gʻalabaga bir vaqtda erishganini anglatadi. Elyounoussi 2014-yilgi Norvegiya kubogida toʻrtta gol urdi, ulardan bittasi finalda Oddga qarshi oʻyinda kiritilgan. U 2014-yilgi mavsumda barcha musobaqalarda jami 17 ta gol urdi va yana Moldening eng yaxshi toʻpurariga aylandi.
2015-yilda Elyounoussi 2015—2016-yilgi UEFA Yevropa ligasining guruh bosqichlarida uchta gol urdi. U ikki marta Celtic hamda bir marta Fenerbahce darvozalariga gol kiritgan edi va jamoaning 1/8 final bosqichiga chiqishga yordam berdi, u yerda Molde Sevillaga qarshi umumiy hisobda 1:3 hisobida mag‘lub bo‘ldi.
Basel
2016-yilning 6-iyulida Elyounoussi toʻrt yillik shartnoma asosida Shveysariya Super ligasi vakili Baselga oʻtdi. U birinchi jamoa ligasida debyutini 24-iyul kuni Sionga qarshi uyida 3:0 hisobida oʻtkazdi. Elyounoussi yangi jamoasidagi ilk golini atigi bir hafta oʻtib, 31-iyul kuni safarda Vaduzga qarshi oʻyinda kiritdi. Bu Baselning oʻyindagi uchinchi goli boʻldi va ular 5:1 hisobida gʻalaba qozonishdi. Elyounoussi 2017-yilning 4-fevralida Luganoga qarshi uy uchrashuvida Basel safida xet-trik qayd etgandi. Bular dastlabki uchta gol boʻlib, oʻyinning ilk 36 daqiqasida kiritilgan va Basel umumiy 4:0 hisobida gʻalaba qozongan. Murabbiy Urs Fischer qoʻl ostida Elyounoussi va Basel jamoasi 2016—2017-yilgi mavsum oxirida Shveysariya Super ligasi chempionligini qoʻlga kiritdi. Klub uchun bu ketma-ket sakkizinchi chempionlik va jami 20-chempionlik unvoni boʻldi. Shuningdek, ular Shveysariya kubogini o‘n ikkinchi marta qo‘lga kiritishdi, bu esa klub tarixida oltinchi marta ikkilik gʻalabaga erishganini anglatadi.
Southampton
2018-yil 29-iyun kuni Elyounoussi Southampton bilan 16 million funt sterling evaziga 5 yillik shartnoma imzoladi.
2019—2021: Celticga ijara
2019-yilning 30-avgustida Elyounoussi mavsum oxirigacha ijara asosida Celticga o‘tdi. 2020-yil 30-iyun kuni ijara yana bir mavsumga uzaytirildi.
Washington Corozo
Jamoalardagi faoliyati
Washington Corozo „Independiente del Valle“ klubi tarbiyalanuvchisi hisoblanadi. 2015-yilning 6-dekabrida „Deportivo Cuenca“ga qarshi o‘yinda u Ekvador Primer ligasida ikkinchi bo‘limda Washington Corozo Kabezas o‘rniga maydonga tushdi. 2016-yil 20-iyul kuni „El Nacional“ga qarshi bahsda Washington Corozo „Independiente“ safida ilk golini urdi.
Mohamed Elyounoussi
2021—2022: Southamptonga qaytish
2021-yil 25-avgustda Elyounoussi EFL kubogining ikkinchi bosqichida Ikkinchi liga vakili Newport County ustidan 8:0 hisobida gʻalaba qozonib, xet-trik qayd etdi. Bu Southamptonning 135 yillik tarixidagi safardagi eng yirik g‘alabasi bo‘ldi. 2021-yil 28-avgust kuni Elyounoussi Newcastle Unitedga qarshi o‘yinda (2:2) Southampton safida Premyer ligadagi ilk golini urdi.
Washington Corozo
Jamoalardagi faoliyati
2021-yil iyun oyida Washington Corozo Meksika chempionatining „UNAM Pumas“ klubiga bir yilga ijaraga berildi.
Mohamed Elyounoussi
Xalqaro faoliyati
2013-yil noyabr oyida u 2014-yil yanvar oyida Abu-Dabida boʻlib oʻtadigan xalqaro oʻyinlar uchun Norvegiya terma jamoasiga chaqirildi. Elyounoussi 2014-yilning 18-yanvarida Polshaga qarshi o‘yinda debyut qildi va 3:0 hisobidagi mag‘lubiyatning 33-daqiqasida Erik Huseklepp o‘rniga maydonga tushdi. U Norvegiya terma jamoasidagi ilk golini 2017-yilning 13-iyunida Shvetsiyaga qarshi oʻyinda kiritgan. Elyounoussi Norvegiya terma jamoasi safida ilk xet-trikini 2017-yilning 5-oktyabrida San Marinoga qarshi o‘yinda qayd etgan edi.
Washington Corozo
Jamoalardagi faoliyati
2022-yil 6-iyulda Washington Corozo MLSning „Ostin“ klubiga sotib olish sharti bilan olti oyga ijaraga berildi. U 24-iyul kuni "New York Red Bulls "ga qarshi oʻyinda AQSH Oliy ligasida debyut qildi va oʻyinda zaxiradan oʻyinda golli uzatmani amalga oshirdi.
Xalqaro faoliyati
2015-yilda Washington Corozo Ekvador yoshlar terma jamoasi tarkibida Paragvayda boʻlib oʻtgan Janubiy Amerika yoshlar chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Chili, Boliviya, Urugvay, Braziliya, Paragvay, Kolumbiya va ikki marta Argentina jamoalariga qarshi oʻynagan. Chililiklar, kolumbiyaliklar va boliviyaliklarga qarshi bahslarda Washington Corozo toʻrtta gol urishga muvaffaq boʻldi.
Mohamed Elyounoussi
Shaxsiy hayoti
Elyounoussining amakivachchasi Tarik Elyounoussi ham Norvegiya terma jamoasi futbolchisi boʻlib, Yaponiya jamoasi Shonan Bellmareda oʻynaydi.
Washington Corozo
Xalqaro faoliyati
Oʻsha yili Washington Corozo Chilida boʻlib oʻtgan yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatida ishtirok etdi. Turnirda u Gonduras, Mali, Belgiya, Rossiya va Meksikaga qarshi oʻyinlarda ishtirok etgan. Ruslar va belgiyaliklarga qarshi bahslarda Washington Corozo bittadan gol urdi.
2017-yilda Washington Corozo Ekvador yoshlar terma jamoasi tarkibida Janubiy Amerika yoshlar oʻrtasidagi chempionatida kumush medallarni qoʻlga kiritdi. Turnirda u Chili, Paragvay, Venesuela, Urugvay, Argentina va ikki marta Kolumbiya va Braziliya jamoalariga qarshi oʻyinlarda maydonga tushgan. Paragvayliklarga qarshi kechgan duelda Washington Corozo gol urishga muvaffaq boʻlgan.
Mohamed Elyounoussi
Shaxsiy hayoti
Elyounoussining otasi Norvegiyadagi bir pitsaxonaning egasi, Mohamed tugʻilgan shahrida yashab, u yerda ishlagan.
Yutuqlari
Molde
Basel
Celtic
Individual
Ochilboy Ramatov
Ramatov Ochilboy Jumaniyozovich (Раматов Ачилбай Джуманиязович; 21.08.1962, Xorazm viloyati) — Oʻzbekiston Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari (2016-yildan), Transport vaziri (2019-2020), „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ kompaniyasining boshqaruv raisi (2002-2019), Oliy Majlis Senatining aʼzosi (2015-2020), Oʻzbekiston boks federatsiyasi prezidenti (2012-yildan) va Oʻzbekiston Futbol Federatsiyasi prezidenti (2018-2019).
Biografiyasi
1962-yil 20-avgustda Xorazm viloyatining Shovot tumanida tugʻilgan. Millati — oʻzbek.
Mehnat faoliyati
1980-yildan 1984-yilgacha Urganch lokomotiv deposida mashinist yordamchisi lavozimidan mehnat faoliyatini boshlagan. 1988-yildan 1995-yilgacha Toshkent teplovozlarni taʼmirlash zavodining ustasi, teplovoz sexi boshligʻi oʻrinbosari va vagon taʼmirlash sexi boshligʻi, 1995-yildan 2001-yilgacha „Oʻztemiryoʻlmashtaʼmir“ UK bosh direktori, 2001-yildan 2002-yilgacha „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ning bosh bosh muhandisi sifatida ishlagan. 2002-yildan 2019-yilgacha „Oʻzbekiston temir yoʻllari“ning boshqaruv raisi, 2018-2019-yillarda — Oʻzbekiston Futbol Federatsiyasi prezidenti vazifalarida ishlagan. 2012-yildan buyon — Oʻzbekiston boks federatsiyasi prezidenti, 2016-yildan buyon — Oʻzbekiston Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari — kommunal soha, qurilish, transport majmuasi rahbari vazifalarida ishlab kelmoqda. Shuning, O. Ramatov 1999-2004-yillarda Oliy Majlis deputati, 2015-2020-yillarda Oliy Majlis Senati aʼzosi. 2019-2020-yillarda — Oʻzbekiston transport vaziri vazifasini ham bajargan.
Mukofotlari
2000-yilda „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanoat xodimi“ davlat unvoni bilan taqdirlandi. 2007-yil avgust oyida Fidokorona xizmatlari uchun ordeni bilan, 2011-yil avgust oyida "El-yurt hurmati" ordeni bilan taqdirlandi, 2013-yilda esa „Oʻzbekiston Qahramoni“ unvoni berildi, 2015-yilda Rossiya Federatsiyasining "Doʻstlik" ordeni bilan taqdirlandi. 2022-yil 21-avgustda 60 yillik yubileyi munosabati bilan Mehnat shuhrati ordeni bilan mukofotlangan. Eʼtirof xochi (2013-yil, Latviya).
Stefan Johansen
Johansen 14 yoshida Bodø/Glimt klubiga qoʻshildi. U 2007-yilda birinchi jamoasidagi debyutini oʻtkazdi va 2011-yilda Strømsgodsetga oʻtdi va u yerda 2012-yilda ligada ikkinchi oʻrinni egallagan hamda 2013-yilda liga chempionligini qoʻlga kiritgan jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biri edi. Johansen 2013-yilda yilning eng yaxshi yarim himoyachisi sifatida Kniksen mukofotini qoʻlga kiritdi. U 2014-yilning yanvarida Celticga oʻtdi. 2015-yilda Johansen Celticda klub muxlislari tomonidan berilgan ovoz natijalariga koʻra yilning eng yaxshi futbolchisi nomini qoʻlga kiritdi.
Johansen Norvegiyani yoshlar o‘rtasida xalqaro miqyosda himoya qilgan va 2013-yilgi Yevropa chempionati oʻyinlarida 21 yoshgacha bo‘lganlar jamoasi tarkibida ishtirok etgan. U 2013-yilda xalqaro maydondagi debyutini oʻtkazdi.
Bodø/Glimt
Johansen Norvegiyaning uzoq shimolidagi Vardø nomli kichik shaharchada tugʻilib oʻsgan. U 14 yoshida Bodø/Glimt bilan shartnoma imzolash uchun Bodøga koʻchib oʻtdi. Johansen 2007-yilgi mavsum oldidan Anders Agnes Konradsen bilan birga asosiy jamoaga qoʻshildi va 2007-yilgi Norvegiya futbol kubogining birinchi raundida Hammerfestga qarshi oʻyinda debyut qildi. Johansen 2007-yilda Bodø/Glimt Tippeligaenga koʻtarilganida Adeccoligaenda oltita oʻyin oʻtkazdi va 2008-yil 10-avgustda Vikingga qarshi 3:2 hisobida gʻalaba qozongan Tippeligaen oʻyinida debyutini 85-daqiqada Jan Derek Sorensenga almashtirilgan holda oʻtkazdi.
Johansen 2009-yilgi mavsumda toʻrtta oʻyinda maydonga tushdi, 2010-yilda Adeccoligaenda Bodø/Glimt jamoasida muntazam oʻynadi va Shimoliy Norvegiyadagi eng katta isteʼdodlardan biri sifatida koʻrildi. Tromso, Fredrikstad hamda Aalesund kabi klublar shu mavsumdan soʻng shartnomasi tugaydigan Johansen bilan shartnoma imzolashni xohlashdi, lekin u 2010-yilning dekabrida Strømsgodset bilan uch yillik shartnoma imzoladi va 2011-yilning 1-yanvarida klubga bepul transfer asosida qoʻshildi. Johansen Bodø/Glimtdagi soʻnggi mavsumida Adeccoligaenda 18 ta oʻyin oʻtkazdi.
Strømsgodset
Johansen Strømsgodset safida Sogndalga (2:1) qarshi oʻyinda debyut qildi, u 80-daqiqada maydonga tushdi va Fredrick Nordkvellega almashtirildi. Strømsgodsetdagi birinchi mavsumida Johansen ligada 13 ta oʻyin oʻtkazdi va 1 ta gol urdi. 2012-yil 16-may kuni Sandnes Ulfga qarshi oʻyinda u jarima zarbasidan gol urdi. 2012-yil 27-may kuni Fredrikstadga qarshi o‘yinda (5:0) Johansen jarima zarbasidan 11 kun oldin urgan goliga o‘xshash yana bir gol urdi. Mohammed Abu Manchester Cityga qaytganidan soʻng, Johansen Strømsgodsetda muvaffaqiyat qozondi, oʻshanda u Strømsgodsetning asosiy tarkibiy oʻyinchisiga aylangan va 2012-yilning avgustida oʻyinlari uchun Statoil Talent mukofoti bilan taqdirlangan. 2013-yilda Johansen Strømsgodsetga 43 yil ichida birinchi liga chempionligini qo‘lga kiritishda yordam berdi va Norvegiya chempionatida yilning eng yaxshi yarim himoyachisi deb topildi.
Celtic
2014-yilning 15-yanvarida Johansen 2 million funt sterling evaziga Shotlandiya Premyer ligasining Celtic klubiga o‘tish uchun shartnoma imzoladi. Johansen klub bilan uch yarim yillik shartnomaga kelishdi va Harald Brattbakk, Vidar Riseth hamda Thomas Rognedan keyin Celticda oʻynagan toʻrtinchi norvegiyalik boʻldi. Unga oldingi yillarda Lubomir Moravčík va Shunsuke Nakamura kiygan 25-raqamli futbolka berildi.
Johansen 2014-yilning 26-yanvarida Hibernianga qarshi (4:0) Celtic safida ilk marta so‘nggi besh daqiqadagi o‘yinda zaxiradan maydonga tushdi. U 2014-yilning 22-martida Celtic uchun birinchi golini St. Mirren darvozasiga boshi bilan kiritdi va umumiy 3:0 hisobida g‘alaba qozongan oʻyinda hisobni ochdi.
Fulham
Johansen 2016-yilning 26-avgustida Fulham bilan nomaʼlum to‘lov evaziga uch yillik shartnoma imzolagan edi. U klubdagi ilk golini 2016-yilning 18-oktyabr kuni Norwich Cityga qarshi o‘yinda (2:2) kiritdi.
2019-yilning 31-yanvarida Johansen mavsum oxirigacha ijara asosida West Bromwichga o‘tdi.
Queens Park Rangers
2021-yilning 26-yanvarida Johansen Queens Park Rangersga mavsum oxirigacha ijaraga berildi. U 2021-yil 20-fevralda Bournemouthga qarshi o‘yinda (2:1) QPR safidagi ilk golini kiritdi.
2021-yil 24-iyulda, muvaffaqiyatli ijara muddatidan so‘ng, Johansen Queens Park Rangersga doimiy oʻyinchi sifatida qaytdi va nomaʼlum to‘lov evaziga uch yillik shartnoma imzoladi.
Xalqaro faoliyati
Johansen Norvegiyadagi debyutini 2006-yilning 8-avgustida 15 yoshgacha boʻlganlar jamoasida Polshaning 15 yoshgacha boʻlganlar darajasidagi jamoasiga qarshi oʻyinda oʻtkazdi. Keyinchalik u Norvegiyani 23 yoshgacha boʻlgan barcha darajalarda himoya qildi. Johansen Frasiya 21 yoshgacha boʻlganlar terma jamoasini magʻlubiyatga uchratib, 2013-yilgi UEFA 21 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi futbol boʻyicha Yevropa chempionatiga yoʻllanmani qoʻlga kiritganida, Norvegiyaning 21 yoshgacha boʻlganlar jamoasining ikkala oʻyinida ham ishtirok etdi. U 21 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatida Angliyani magʻlub etgan Norvegiya terma jamoasining bir qismi boʻlib, yarim final bosqichida yakuniy gʻolib Ispaniyaga magʻlub boʻldi.
Johansen milliy terma jamoasi safida 36 ta toʻliq oʻyin oʻtkazdi va ilk xalqaro golini 2014-yil 14-avgustda Stokgolmda Shvetsiyaga qarshi oʻyinda kiritdi.
2017-yilning 22-martida Johansen Per Ciljan Skjelbred oʻrniga Norvegiyaning yangi sardori etib tayinlandi. 2021-yil 10-mart kuni u terma jamoadagi faoliyatini yakunlashini eʼlon qildi.
Yutuqlari
Strømsgodset
Celtic
Fulham
Wuhan fan va texnologiya universiteti
Wuhan fan va texnologiya universiteti (WUST) — Xitoyning Hubei provinsiyasining markazi Wuxan shahrida joylashgan davlat, keng qamrovli tadqiqot universiteti. Wuhan fan va texnologiya universiteti Hubei provinsiyasi va Xitoy Taʼlim vazirligi tomonidan tashkil etilgan va boshqariladigan asosiy universitet hisoblanadi.
Tarixi
WUST tarixi 1898-yilda Zhang Zhidong tomonidan asos solingan Hubei texnika institutiga borib taqaladi.
1958-yilda Hubei texnika instituti Wuxan temir va poʻlat universiteti deb oʻzgartirildi va toʻrt yillik diplom dasturlarini taklif qila boshladi. Oʻsha paytda u Metallurgiya vazirligiga qarashli edi. 1998-yilda aʼzolik bekor qilingan va universitet hozirda Hubei provinsiyasi taʼlim boshqarmasi va Taʼlim vazirligi tomonidan boshqariladi.
1990-yildan 1994-yilgacha Avstraliya va Xitoy hukumatlari oʻrtasidagi qoʻshma korxona doirasida Wuxan temir va poʻlat universitetida Xitoy-Avstraliya temir va poʻlat sanoatini oʻqitish markazi tashkil etildi. Markaz temir-poʻlat sanoatidan 4500 dan ortiq menejer va texnik xodimlarni umumiy boshqaruv kursida tayyorladi.
1995-yilda markaz Wuhan metallurgiya fanlari va texnologiyalari universitetiga aylandi.
1999-yilda Wuhan metallurgiya fanlari va texnologiyalari universiteti Wuxan fan va texnologiya universiteti sifatida tanildi. WUST 60 ta bakalavriat dasturlari, 30 ta doktorlik dasturlari, 104 ta magistrlik dasturlari hamda 17 ta yoʻnalish boʻyicha muhandislik magistrlik dasturlarini taqdim etish huquqiga ega. Ular orasida 2012-yilda Taʼlim vazirligi va Oliy oʻquv yurtidan keyingi taʼlimni rivojlantirish markazi tomonidan 15 ta birinchi darajali magistr darajasi, 50 ta birinchi darajali magistratura (Metallurgiya muhandisligi va konchilik muhandisligi) eng yaxshi 10 ta oʻrinni egalladi.
Universitetda yuqori darajadagi tadqiqot markazlari, jumladan, bitta asosiy laboratoriya va Wuhan Iron and Steel Corporation (Wuhan temir va poʻlat korporatsiyasi), Panzhihua Iron and Steel (Panzhihua temir va poʻlat), Liuzhou Iron and Steel, Handan Iron and Steel kabi yirik korxonalar bilan 12 ta eksperimental markazlar tashkil etilgan.
Akademiklar
=== Maktablar va kollejlar ===
=== Oʻqituvchilar va xodimlar ===
Talabalar demografiyasi
Talabalar soni: 24,764
Kutubxonalar
== Kooperativ taʼlim muassasalari ==
Li Ming
Li Ming (1971-yil, 26-yanvarda tugʻilgan) — xitoylik futbol murabbiyi va sobiq xalqaro futbolchi.
Futbolchi sifatida u yarim himoyachi sifatida oʻynagan va butun faoliyatini Dalian Wanda klubida oʻtkazgan, u yerda sakkizta liga chempioni va uchta Xitoy Angliya kubogini qoʻlga kiritgan. Uning xalqaro faoliyati davomida u Xitoy terma jamoasida 1992-2004-yillar oraligʻida 86 ta xalqaro oʻyinda maydonga tushib, 8 ta gol urgan. U oʻz mamlakatini toʻrt marotaba OFK Osiyo Kubogida himoya qilib, jamoasiga 1992-yilda uchinchi oʻrin, 1996-yilda chorak final, 2000-yilda toʻrtinchi va 2004-yilda Xitoy ikkinchi oʻrinni egallashiga yordam bergan.
Klubdagi faoliyati
Li Ming Shandongning Jinan shahrida tugʻilgan. Futbolchilik faoliyatini 1989-yilda boshlagan Li Ming butun futbolchilik faoliyatini Dalian Wanda FC jamoasida oʻtkazdi. Tez orada u oʻzini klubning birinchi oʻng yarim himoyachisi sifatida koʻrsatdi, biroq 1994-yilgi liga mavsumiga qadar Dalian birinchi professional liga chempionligini qoʻlga kiritdi. Li Ming yordamida klub tez orada bir necha mavsum davomida Xitoyda dominant jamoa sifatida oʻzini namoyon qildi. 1994-yildan 2002-yilgacha Dalian ajoyib sakkizta chempionlikni qoʻlga kiritdi; Li Ming 1996-yilgi liga mavsumini birorta ham ichki liga oʻyinida magʻlub boʻlmasdan oʻtkazgan Dalian Wanda jamoasining yulduzlaridan biri edi. Li Xitoy terma jamoasining 2002-yilgi FIFA Jahon chempionatida saralash bosqichida olgan jarohati tufayli ilk bor maydonga tusha olmagan.
Ishtvan Sekech
Ishtvan Sekech (1939-yil 3-dekabr — 2019-yil 28-yanvar) — venger millatiga mansub ukrainalik futbolchi va murabbiy. Futbolchi sifatida Sekech 223 ta oʻyinda maydonga tushib, Sovet Ittifoqi chempionatlarida 43 ta gol urgan. 1969-yildan 1971-yilgacha „Chernomorets Odessa“ jamoasi sardori boʻlgan. Nafaqaga chiqqanidan soʻng murabbiy boʻldi va 1980-yildan 1985-yilgacha Toshkentning „Paxtakor“ klubini boshqardi.
Stalinning qatl roʻyxatlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Great_Purge_Stalin_Voroshilov_Kaganovich_Zhdanov_Molotov.jpg/240px-Great_Purge_Stalin_Voroshilov_Kaganovich_Zhdanov_Molotov.jpg|thumb|349x349px| 1937-yil aprel oyidan [[Josef Stalin|Stalin, Voroshilov, Kaganovich, Jdanov va Molotov vizalari boʻlgan leningradliklarning „mashhur roʻyxati“ ning birinchi sahifasi.]] Stalinning qatl roʻyxatlari — bu Oliy sud Harbiy kollegiyasi tomonidan turli xil jazolarga (asosan qatl qilish) hukm qilingan shaxslarning sudgacha boʻlgan roʻyxati boʻlib, ilgari Stalin va uning yaqin doiralari tomonidan tasdiqlangan.
Umumiy maʼlumotlar
Qatl roʻyxati birinchi marta 2002-yil 5-martda (I.V.Stalin vafotining 49 yilligi) Rossiya Federatsiyasi Prezidenti arxivi va Memorial jamiyati tomonidan CD koʻrinishida keng ommaga taqdim etish uchun tayyorlangan. 2003-yil 5-martga kelib (50 yilligi) roʻyxatlarning onlayn versiyasi chop etildi.
Ikkinchi nashr 2013-yil 5-martda (60 yilligi) chiqarilgan. U Xalqaro Memorial tomonidan Rossiya Davlat ijtimoiy-siyosiy tarix arxivi (RGASPI), Rossiya Federatsiyasi Prezidenti arxivi, Rossiya Birlashgan Demokratik partiyasi „Yabloko“ bilan hamkorlikda tayyorlangan.
2021-yil 5-mart kuni Memorial International o‘z veb-saytida qo‘llanmaning yangi versiyasini joylashtirdi.
Taqdim etilgan roʻyxatlar, jami 388 ta, 1936-, 1937-, 1938-, 1940-, 1942-, 1950-yillarga tegishli boʻlib, jami 45 mingga yaqin kishini oʻz ichiga oladi.
Tarkibi
Tarkib 1936-1938-yillarda koʻrib chiqilgan qatagʻon qilinganlar roʻyxatiga asoslangan. Markaziy Qoʻmita Siyosiy byurosi aʼzolari va Rossiya Federatsiyasi Prezidenti arxivida saqlanadi. Ulardan 383 tasi bor. Roʻyxatlar 44,5 ming ismni oʻz ichiga oladi. Roʻyxatlar 11 jildga birlashtirilgan va 1937-yil 27-fevraldan 1938-yil 29-sentyabrgacha xronologik tartibda joylashtirilgan. Bundan tashqari, 1940-yil yanvar va sentyabr, 1942-yil yanvar, 1950-yil mart va aprel oylari uchun yana beshta shunga oʻxshash roʻyxat mavjud boʻlib, ularda 1125 ta kishi ismlari qayd etilgan.
2013-yilda tayyorlangan CD-versiyada 33 ming sudlanuvchining biografik maʼlumotlari qoʻshilgan va birinchi marta diskda joylashtirilgan biografik maʼlumotlarning yarmida aniq oʻlim sanalari berilgan.
Koʻrsatilgan roʻyxatlar, bir nechta istisnolardan tashqari, yozuvlar, imzolar va rezolyutsiyalar bilan mashinkada yozilgan birinchi nusxalardir.I.Stalin va Markaziy Qoʻmita Siyosiy byurosining boshqa aʼzolarining avtograflari tushirilgan roʻyxatlar sahifalari, shuningdek, muhim eslatmalari boʻlgan koʻpchilik sahifalar nafaqat matnda, balki raqamlashtirilgan shaklda ham uchraydi. Shuningdek, arxiv ish yuritishning ilova hujjatlari koʻrsatilgan.
Bundan tashqari, kirish qismida roʻyxatlarning paydo boʻlish tarixi, ularni NKVD va Markaziy Qoʻmitaning Siyosiy byurosida roʻyxatdan oʻtkazish tartibi va boshqa mavzuli maʼlumotlar mavjud.
Roʻyxat texnologiyasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%A6%D0%98%D0%9A_%D0%B8_%D0%A1%D0%9D%D0%9A_%D0%A1%D0%A1%D0%A1%D0%A0_%C2%AB%D0%9E_%D0%B2%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B8_%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%B2_%D0%B4%D0%B5%D0%B9%D1%81%D1%82%D0%B2%D1%83%D1%8E%D1%89%D0%B8%D0%B5_%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%81%D1%83%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B5_%D0%BA%D0%BE%D0%B4%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%8B_%D1%81%D0%BE%D1%8E%D0%B7%D0%BD%D1%8B%D1%85_%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA.gif/240px-thumbnail.gif|thumb|331x331px| SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi va Xalq Komissarlari Sovetining 1934-yil 1-dekabrdagi farmoni. „Ittifoq respublikalarining amaldagi Jinoyat-protsessual kodekslariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida“ Jazoning soddalashtirilgan, „roʻyxat“ tartibining manbai SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi va Xalq Komissarlari Kengashining 1934-yil 1-dekabrdagi qarori boʻlib, S.M.Kirov oʻldirilganidan keyin darhol qabul qilingan. Unga ko‘ra, terrorchilik tashkilotlari va terrorchilik harakatlari to‘g‘risidagi ishlar bo‘yicha tergov tezlashtirilgan tartibda (o‘n sutkagacha), sud majlisini tomonlar ishtirokisiz va guvohlarni chaqirmasdan o‘tkazilishi belgilangan. Kassatsiya shikoyati va afv etish toʻgʻrisida iltimosnoma berishga yoʻl qoʻyilmagan, oʻlim jazosi shu kuni amalga oshirilgan. Shuni taʼkidlash kerakki, ishlarni „soddalashtirilgan tartibda“ koʻrib chiqish uchun maxsus qaror bilan chiqarilgan Bolsheviklar Kommunistik partiyasi Markaziy Qoʻmitasining Siyosiy byurosining majburiy roziligi zarur boʻlgan.
Dastlab, 1934-yil 1-dekabrdagi Farmon vaqti-vaqti bilan qoʻllanilgan va asosan alohida yuqori darajadagi ishlar bilan bogʻliq edi. „Soddalashtirilgan tartib“ koʻlamini kengaytirish 1936-yilning kuzida SSSR Ichki ishlar xalq komissari N. Yejov tomonidan boshlandi. 4-oktabrda Markaziy Qo‘mita Siyosiy byurosi (Sochida dam olayotgan I.Stalin yo‘qligida) N.Yejov va A.Vishinskiylarning ro‘yxatdagi 585 kishiga nisbatan sudlanganligini sanksiya qilish haqidagi murojaatini ko‘rib chiqdi va qaror qabul qildi. Protokol va kun tartibidagi masalalar raqamlari koʻrsatilgan bayonnomadan koʻchirma berish odatiy amaliyotidan farqli oʻlaroq, qaror birinchi marta soʻrovnoma yoʻli bilan qabul qilindi. Bundan tashqari, birinchi marta sud nazorati boʻyicha „soddalashtirilgan tartib“ uchun sanksiya haqida emas, balki toʻgʻridan-toʻgʻri „sud tazyiq choralari“, yaʼni hukmlar haqida edi.
Biroq miqyosi sezilarli darajada qisqargan va tartibini biroz oʻzgartirgan holda keyinchalik foydalanishga misollar mavjud. NKVD va prokuraturaning 12.01.1934-yildagi dekretiga muvofiq ishlarni koʻrib chiqishga ruxsat berish toʻgʻrisidagi iltimos bilan qoʻshma eslatmasiga koʻra, Markaziy Qoʻmita Siyosiy byurosi tomonidan rasmiy qaror qabul qilingan.
Shu tarzda tuzilgan mashhur ishlarning oxirgisi L.Beriya roʻyxati boʻldi (1953).
SSSR Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi va Xalq Komissarlari Kengashining 1934-yil 1-dekabrdagi farmoni SSSR Oliy Kengashi Prezidiumining 1956-yil 19-apreldagi farmoni bilan bekor qilingan.
Roʻyxat tuzilishi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Red_Army_purge_1941.jpg/240px-Red_Army_purge_1941.jpg|thumb|344x344px| 1942-yil 29-yanvardagi „SSSR NKVD tomonidan hibsga olingan, roʻyxatga olingan“ 46 kishi roʻyxatining birinchi sahifasi. Rezolyutsiya I. Stalin: "Notada koʻrsatilganlarning hammasini otib tashlang. VA. Art". Roʻyxatlarning birinchi sahifasida odatda „SSSR Oliy sudi Harbiy kollegiyasi tomonidan sudlanadigan shaxslar roʻyxati“ yozuvi mavjud boʻlgan. Ikkinchi sahifada roʻyxatga kiritilgan shaxslar soni toʻgʻrisidagi bayonot mavjud edi. Shu bilan birga, ular hududiy mansubligi va jazo toifalariga koʻra boʻlingan. 1-toifa — qatl (taxminan 39 ming kishi), 2-10 yil qamoq (taxminan 5 ming kishi), 3-toifa — 5-8 yil (102 kishi). 1937-yil iyulidan keyin (Katta terrorning boshlanishi) 3-toifa taqdim etilgan roʻyxatlarda topilmadi.
Keyinchalik, har biri yangi sahifadan va toifalarga boʻlingan mintaqaviy roʻyxatlar keldi. 1937-yil bahori va yozining boshi roʻyxatlarida baʼzan tushuntirishlar mavjud: „Trotskiychilar“, „Oʻngchilar“, „Desistlar“, „Brendlerchilar“, „Mensheviklar“, „Sotsialistik- inqilobchilar“. Keyinchalik roʻyxatlar „jinoyat“ turlariga boʻlinmadi. Chet el fuqarolari odatda mintaqaviy roʻyxatda mustaqil guruh sifatida ajratilgan. Koʻpgina hollarda, ularning har biri uchun fuqaroligi, tugʻilgan yili va joyi, SSSRda yashash vaqti, kasbi, shuningdek ayblovlarning mazmuni toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan alohida varaqda guvohnoma berilgan. 1937-yil 27-fevral va 19-martdagi dastlabki ikkita roʻyxat NKVD rahbariyatidan hech kim tomonidan imzolanmagan. Keyinchalik viloyatlar va toifalar boʻyicha har bir roʻyxat va roʻyxatlar xalq komissarligining mas’ul shaxslari tomonidan imzolangan. Xususan, quyidagi shaxsning imzolari va vizalari mavjud: V.M.Kursk, S.G.Gendina , Ya.Agranov , M.Litvin, L.N.Belskiy, V.E.Tsesarskiy, I.I. Shapiro, M.P.Frinovskiy. Ukraina uchun ikkita roʻyxat SSSR Ichki ishlar xalq komissarining oʻrinbosari L.N.Belskiy, Kiyev harbiy okrugi harbiy prokurori Kaloshin va Ukraina SSR prokurori vazifasini bajaruvchi L.I.Yachenin tomonidan maʼqullangan.
Xizmat jargonlari
NKVD jargonidagi roʻyxatlar boʻyicha qatllar „albom“ yoki „albom tartibida“ qatl deb nomlangan.
Nora Dumas
Nora Dumas — fotografchi. U 1890-yil Budapeshtda tugʻilgan. 1979-yil 23-may vafot etgan.Genthod, Shveytsariya asosan Parijda gumanistik janrda ishlagan.
Biografiyasi
Nora Dumas Kelenföldi Telkes Nora 1890-yilda Budapeshtda tugʻilgan va 1913-yilda Parijga joʻnab ketgan. 1914-1917-yillarni internir lagerida oʻtkazgandan soʻng, u AQShga joʻnadi va u yerda shveytsariyalik arxitektor Adrien-Emil Dyuma bilan uchrashdi va unga turmushga chiqadi.
Fransiyaga qaytib, er-xotin Moissonga joylashdilar. Noraning u yerda va Senaning boshqa qishloqlari orasida suratga olingan fotosuratlari urush davrida erkaklar aholisining kamayishi va qashshoqlik natijasida qishloq hayoti xavf ostida qolganligini tasvirlaydi. Ergy Landau uni 1929-yilda Parijdagi oʻz studiyasida yordamchi sifatida qabul qildi va u yerda ular qariyb oʻn yil birga ishladilar va ukrainalik mashhur model Assia Granatouroff bilan yalangʻoch fotosuratlar uchun studiyada boʻlishdi. Ikkalasi ham kattalar va bolalar portretlarini va moda fotosuratlarini yaratdilar. Uning boʻyinturugʻida zoʻriqqan otning surati uning eʼtiborini tortdi va Ergy Landau va Andre Kertes, Das Lichtbild bilan 1931-yilda Myunxenda va Parij va Bryusseldagi boshqa koʻrgazmalarda ishtirok etdi. 1937-yilda Bomont va Nensy Newhall oʻzlarining asal oyida Parijga tashrif buyurishdi va ular oʻsha paytda zamonaviy sanʼat muzeyi kutubxonachisi boʻlgan Bomontga ushbu muassasani boshqarish uchun topshirilgan „Fotografiya 1839-1937“ koʻrgazmasi uchun fotosuratchilar va fotosuratchilarga tashrif buyurishdi. Bu tashrif davomida u Dyuma, Brassai va boshqalarning asarlarini sotib oldi.
Dumas Charles Rado tomonidan tashkil etilgan Rapho agentligiga qoʻshildi, bu agentlik Vengriyalik doʻstlar va qochqin fotosuratchilarni, jumladan Brassaï, Ergy Landau va Ylla vakillik qiladi va uning ishini bir qator jurnallar, jumladan Vu, Bifur, Photographie, Parij jurnali (mashhurlarning gʻiybat jurnali) va Follies (mashhur fransuz pin-up jurnali) va 1940-yilda AQShda Life jurnalida paydo boʻldi. 1955-yilda Edvard Steyxen 9 million kishi koʻrgan MoMAning dunyo boʻylab sayohati boʻyicha „Odamlar oilasi“ ga oʻzining quvnoq fransuz dehqonining (u va Rafo agentligiga ishoniladi) kam burchakli, ramkani toʻldiradigan fotosuratini kiritdi.
Nora Dumas 1979-yil 23-mayda Shveytsariyaning Gentod shahridagi Pension du Sautoir d’Or uyida vafot etdi. U Petit-Lansidagi (Jeneva chekkasi) Sent-Jorj krematoriyasida kuydirilgan va Jeneva koʻlining Fransiya tomonidagi Nernier qabristoniga eri bilan birga dafn etilgan.
Uning asarlari Rafo agentligi tomonidan arxivlangan.
Amélie Lacoste
Amélie Lacoste (Amélie Lacoste; tugʻ. 1988-yil 17-dekabr, Kvebek, Kanada) — yakkalik bahslarida qatnashgan kanadalik figurali uchuvchi. Kanada chempioni (2012), Jahon jamoaviy chempionatining bronza medali sovrindori (2012) va Kanada Gran-prisining bronza medali sovrindori (2010).