cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aline Brosh McKenna
Karyera
MakKenna 2015 - yilda qo'shiqchi va komediyachi Reychel Blum bilan birgalikda " Crazy Ex-Girlfriend " romantik musiqiy komediya-dramasini yaratganida televideniyega qaytdi. Shou dastlab Showtime uchun ishlab chiqilgan bo'lib, yarim soatlik uchuvchi ishlab chiqarilgan. Showtime davom etmaslikni tanlaganida, MakKenna va Bloom The CW uchun seriyani qayta ishladi, jumladan, uni bir soatlik formatga kengaytirdi. CW serialni 2016-yil 21-oktyabrda premyerasi boʻlgan ikkinchi mavsum va 2017-yil 13-oktyabrda namoyish etilgan uchinchi mavsum uchun yangiladi. MakKenna serial ko'rsatuvi va bosh prodyuseri hisoblanadi.
Husayn Jovid
Sheʼrlari
Keyingi davrlarda Husayn Jovid ijodida bunday tuzilishdagi sheʼrlar soni tobora ortdi. Turli yillarda qalamga olingan „Oʻttiz yoshingda“, „Bir rasm qarshisida“, „Dengiz tomoshasi“ sheʼrlaridagi toʻrtlik bandlar maʼnoni kuchaytiruvchi va toʻldiruvchi baytlar bilan almashdi. Shu tarzda poetik shakl tadqiqotlari Husayn Jovidning janr sohasidagi original uslubi kashf etishi bilan yakunlangan. Xususan, Jovid Ozarbayjon sheʼriyatiga ilk bora sonet, marsh, sharqi-turku kabi janrlarni olib kelgan. Shoirning „Men istardimki“, „Tortinma, kul“ sheʼrlari Yevropada keng tarqalgan italyan soneti shaklida qalamga olingan.
Aline Brosh McKenna
Karyera
Deadline uchun 2018-yilda bergan intervyusida, Crazy Ex-Girlfriendning jins haqidagi sharhi haqida so'ralganda, u shunday dedi:"Aytmoqchimanki, masxara qilish juda qiziqarli. Bundan tashqari, hali muhokama qilinmagan ko'p narsalar mavjud. Siz hali ham klitoris so'zini efirga chiqarish uchun kurashishingiz kerak va hayz ko'rish haqida gapirganda, odamlar hali ham hayajonga tushishadi. Biz boshqa ginekologiya bilan shug'ullanyapmiz, chunki bu biz uchun har doim qiziqarli va patriarxiyaga tahdid soladi."2017 - yil mart oyida MakKenna o'zining "Lean Machine" ishlab chiqarish kompaniyasi orqali tarmoq va kabel uchun yangi loyihalarni ishlab chiqish uchun " Crazy Ex-Girlfriend " studiyasi bo'lgan CBS Television Studios bilan ikki yillik umumiy shartnoma tuzdi. Keyingi oktyabrda u CBS telekanalida tashkil etilgan " Katta erkaklar " nomli bitta kamerali komediya uchun " Crazy Ex-Girlfriend " serialining prodyuseri va takroriy mehmon yulduzi Rene Gube bilan hamkorlik qildi.
Husayn Jovid
Sheʼrlari
Husayn Jovid sheʼrlarini ham aruz, ham hijo vaznlarida yozgan. Har ikki vaznga ijodiy munosabatda boʻlgan shoir ularga asosiy sifat oʻzgarishlarini olib keldi. U aruzning klassik lirikadan maʼlum boʻlgan xafif, hazaj, ramal, mujtas, muzora, mutaqorib bahrlarida sheʼr yozish bilan birga, hazaj bahrining yangi turini yaratishga muvaffaq boʻldi, aruzshunoslar ushbu turni „Jovid Hazaji“ deb nomladilar.
XX asr boshlarida aruzdan hijoga oʻtish ham sheʼrda yangi uslub kashfiyotidan biri edi. Bu sohada Husayn Jovidning novatorlik darajasiga chiqishi jovidshunoslikda toʻgʻri muayyan etildi. U XX asr boshlarida hijo vaznining turli shakllarida qimmatli sheʼrlar yozishga muvaffaq boʻldi.
Aline Brosh McKenna
Karyera
MakKenna 2017-yil oxirida rassom Ramon Peres bilan hamkorlikda Charlotte Brontëning 1847-yilda yozgan Jeyn Eyr romanining zamonaviy lavhasi boʻlgan Jeyn ustida ishlagan holda oʻzining grafik romani debyutini qildi. Grafik roman Boom tomonidan ishlab chiqarilgan! Studiyalar.
Husayn Jovid
Sheʼrlari
Original tashbeh va metaforalar, epitet va takrirlar, monolog va dialoglar Husayn Jovid sheʼriyatida fikr, maʼnoning kuchli va emotsional vositalar bilan ifodalashga xizmat qiladi. Umuman, romantik lirikada boʻlganidek, Jovid sheʼrlarida ham tashbeh yaratish uchun tabiat hodisalari bilan inson hayoti qiyoslanadi. Shoir Qora dengiz sohillarida tasvirlagan sakson yoshli qariyaning magʻrurligini jonlantirish uchun uni „viqorli togʻ“ga oʻxshatadi, badiiy obrazning toʻliq poetik rasmini chizadi:
Aline Brosh McKenna
Skript yozuvlari
MakKenna Jon Avgust va Kreyg Mazin tomonidan mezbonlik qilgan stsenariy podkasti Scriptnotesning birinchi mehmoni bo'ldi. U shouning 60-qismida debyut qildi, 2012 -yil oktyabr oyida Ostin kinofestivalidagi jonli tadbir. U uzoq masofada podkastning eng tez-tez mehmoni bo'lib, keyingi yillarda yigirmadan ortiq chiqish qilgan. E'tirof sifatida Mazin unga " Joan daryosi skript yozuvlari" nomini berdi. MakKenna 2014 - yil yanvar oyida Mazin uchun to'ldirilgan epizod uchun podkastni mehmon qildi.
Husayn Jovid
Monolog va dialoglar
Monologlar Jovidning romantik-falsafiy uslubini xarakterlovchi kuchli poetik xususiyatlardandir. Monologlarga murojaat shoir sheʼrlariga romantik uslub tabiatidan yaralgan tantana, kenglik olib kelgan yoki lirik qahramonning boy tuygʻu va oʻylar olamining ochilishiga imkon yaratgan. Jovid ijodidagi boshdan-oyoq monologlardan iborat „Sevinma, kulma, qoʻzim“, „Maʼyus qalbning faryodi“, „Uyquda“, „Mazlumlar uchun“, „Nechun“ sheʼrlarida har banddagi monolog konkret fikrning, maʼnoli hikmatning poetik ifodasiga xizmat qiladi. „Uyquda“ sheʼrining birinchi bandi bahor nasimiga, keying bandlardan har biri sayroq qushlarga, quyoshga, gullarga, malakka bagʻishlangan. Bahor nasimiga murojaat qilib yozilgan monologda suyukli maʼshuqa, gullarga poetik munosabatdan yoʻgʻrilgan monologda „bulutli dunyodagi“ kuchli nur, saodat xayoli tarannum etilgan. Oxirgi monologda esa lirik qahramoni lirik qahramonni mashgʻul qilgan barcha masalalar uning „gʻoyayi amal“idan tugʻilgan xayollar kabi anglatiladi:
Dialoglar shoirning lirikasiga muayyan syujet alomatlari bergan. Hatto uning baʼzi sheʼrlari kichik sahnani eslatadi. „Yetim Anvar“, „Gul sevgisi“ sheʼrlarida lirik holatlar sheʼrning muayyan qismidagi ixcham dialoglar bilan ifodalangan. Boshdan oxirigacha dialoglar asosida yaratilgan „Qiz maktabida“ sheʼridagi poetik dialog Gulbahorning oliy nasabli va betakrorligini koʻrsatishga xizmat qiladi. Asl ziynati poklik va bilim boʻlgan, oltin bilakuzuklari bilan emas, sodda kiyinishi, ziyoli, boy maʼnaviyati bilan ajralib turgan Gulbahor romantik lirikadagi yetim anvarlarning, kichik daydilarning bir turdagi davomidir.
„Qiz maktabida“ sheʼridagi dialoglar dramatik suhbatdan koʻra koʻproq tabiiy sheʼr misralari sifatida saslanadi, oʻyga toldiruvchi poetik eʼtiroflarni ifoda etadi:
„Qiz maktabida“ sheʼri Ozarbayjon sheʼriyatida syujetli lirikaning eng mukammal namunasi deb hisoblashga loyiqdir.
Shoir lirikasidagi poetik va falsafiy umumiylashmalar fikrning hikmat munosabatini orttirgan, aforizm saviyasiga koʻtarilgan. Jovid lirikasida hatto shunday sheʼrlar ham borki, u yerda bir-birining ortidan kelgan misralar deyarli hammasi aforizmlardan yoʻgʻrilgan:
Bularning barchasi Jovid lirikasining novatorligini koʻrsatadi.
Poemalari
Husayn Jovid ijodida poema janri ham alohida oʻringa ega. Jovidning ilk poemalari asosan lirik-romantik yoxud romantik-falsafiy asarlardan iborat. Bu poemalarning aksariyatida syujet alomatlari va obrazlar deyarli yoʻq. Bu mavzulardagi poemalar goʻyo Husayn Jovidning lirik-romantik monologlardan ilhomlangan. Hayotga va insonlarga romantik munosabat, badiiy va falsafiy umumlashtirishlar bu poemalarning asosiy gʻoyasini aniqlaydi. „Bir ohi-mazlumona“ (1907), „Bir devonadan bir xotira“ (1912), „Hubuti Odam“ (1913) poemalarida epik tasvirlardan koʻproq lirik-romantik oʻylar oʻz aksini topgan. Faqatgina „Hubuti Odam“ poemasida Odam paygʻambar bilan Havvo munosabatlaridan olingan maqom tasviri shoirga nafs falokatlari atrofida poetik mulohazalarni ilgari surishga imkon bergan. „Bir ohi mazlumona“ poemasi „ogʻir mehnatda“ baloga duchor etilgan, „oyoq ostida poymol boʻlgan“ Vatanning achinarli holiga chuqur taassuf hislari bildirgan, gʻayrat qilishga, himmat koʻrsatishga chaqiruv motivlari ifodalangan.
Asarning asosiy qahramoni Azer Jovidning aksariyat dramatik qahramonlaridan farqli ravishda tarixdan emas, balki real hayotdan olingan badiiy obrazdir. Azer shoirning zamonaviyi, toʻgʻrirogʻi uning oʻzining proobrazidir. Azer yashagan muhitga, oid boʻlgan jamiyatga, Gʻarbga va Sharqqa qarashlari muallifning shaxsiy qanoatlarining va fikrlarining ifodasidir. Poemaning katta qismida Azerning Germaniyaga safaridan soʻz ochilishi, asarning bir qancha boʻlimlari Berlinda yozilishi bilan Husayn Jovidning Germaniyaga borib, u yerda davolanishining mos kelishi ham obraz bilan muallif qarashlari orasida mustahkam bogʻ borligini koʻrsatadi. Umuman olganda Azer hayotga va jamiyatga yangi nazar bilan qarovchi, dunyoda boʻlayotgan jarayonlarni obyektiv tushunib, tahlil qilish qobiliyatiga molik boʻlgan yangi tipli badiiy obrazdir. Mansub boʻlgan xalqi va mamlakatni madaniy millatlar orasida koʻrish orzusi uning xarakterli jihatidir. Azerning Gʻarbga va Sharqqa safarlari faqat sayohat, kezish, koʻngilxushlik boʻlmagan, dunyoni oʻrganib mamlakatini va millatini rivojlantirish niyatlarining ifodasidir.
Poemada Husayn Jovid Ozarbayjonda tuzilgan yangi jamiyatga munosabatini ham ifodalagan. Asarning „Salmon ovozi“, „Inqilob oʻgʻrisi“, „Isyon“ boʻlimlarida yangi jamiyatning badiiy idroki masalalari oldingi oʻrinda turadi. Koʻrinib turibdiki, Jovid imkoni boricha yangi jamiyatga yaxshi tomondan qarashga harakat qiladi. Salmon tilidan aytilgan „har gulshanga bordim, gullar kuldi, Savdoli bulbullar salomga keldi“, yoxud „Sukutdagi cholgʻular ilhomi keldi“ kabi misralar shoirning oʻsha mayli aks-sadosidir. Shuningdek, Jovid bu jamiyatning mavjud ziddiyatlardan xalos boʻlishi zaruriyatini ham ochiq ravishda taʼkidlagan. Poemaning „Inqilob oʻgʻrisi“ boʻlimida „inqilob niqobini kiygan“ Kengash raisi uyushtirgan oʻzboshimchaliklar tasviri bilan shoir yangi tuzilgan jamiyatdagi razilliklarni diqqat markaziga olib kelgan. Jovid Kengash raisining olovga burkangan uyini koʻrsatish bilan keng maʼnoda yangi tuzilishning yashashini imkonsiz holatga tushishini ifodalashni xohlagan. Poemadagi qishloq Kengash raisiga nisbatan „baliq boshdan sasiydi“ xulosasi ham, hech shubhasiz, oʻsha jamiyatning eng yuqori tabaqalarining chiriganligiga, maʼnaviy-siyosiy inqirozga uchraganiga ochiq ishoradir. Hatto poemaning epilog hisoblangan „Isyon“ boʻlimida ifodalangan quyidagi misralar ham faqat yangi tuzilishning tasdiqi maʼnosida emas, koʻproq zamonaviy yoshlar quradigan buyuk kelajakning, mustaqil oʻlkaning qoʻllab-quvvatlanishi sifatida tushunish, anglash kerak boʻladi:
Janr boʻyicha „Azer“ lirik-epik poemadir. Asarda dramatik unsurlardan ham foydalanilgan. Poetik jihatiga koʻra „Azer“ poemasi dostonni ham eslatadi. Husayn Jovid poemalari Ozarbayjon adabiyotida romantik-falsafiy poema taraqqiyotida muhim rol oʻynadi.
Dramaturgiyasi
Ozarbayjon adabiyoti tarixida Husayn Jovidga eng katta shuhrat keltirgan uning drama asarlaridir. U Ozarbayjon adabiyotida romantik dramaturgiya maktabi asoschisidir.
"Ona" tragediyasi
Adibning ilk dramatik asari boʻlgan „Ona“ tragik dramasi (1910) mavzusi Dogʻiston hayotidan olingan. Asarning bosh qahramoni boʻlgan mehmondoʻst va magʻrur Salmo Ozarbayjon adabiyoti uchun yangi koʻrinishdagi Ona obrazidir. Asarda koʻrsatilishicha, Onaning Ismat ismli cherkez qizga unashtirilgan oʻgʻli Qonpoʻlat bilan bu qizga koʻngil qoʻygan Oʻrxon orasida raqobat bor. Ismat kambagʻal oiladan boʻlgan Qonpoʻlatga sodiq qoladi va Oʻrxonning istagini rad etadi. Oʻrxon doʻsti Murod vositasi bilan Qonpoʻlatni oʻldiradi. Murod xavfdan qutulish uchun kimligini bilmay turib Salmo onaning uyidan boshpana soʻraydi. Ona oʻgʻlining qotilini tanisa ham chuqur ichki kechinmalariga, maʼnaviy iztiroblariga, gʻazabiga qarshi chiqa oladi. „Nomard mehmon“ni uyidan uzoqlashtirish bilan jazo bergan Ona bu qaygʻu, qonli taqdir sababini Allohning qismatiga bogʻlaydi:
Farzandining qotilini kechirishni uddalay olgan Salmo siymosi dunyo adabiyoti uchun ham betakror badiiy obrazdir.
Vilasana
Vilasana Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19,1 km2. Aholisi — 688 kishi (2010).
Husayn Jovid
"Ona" tragediyasi
Jovidning „Jayron“ va „Shaydo“ pyesalari nasrda yozilgan. Har ikki asarda sheʼr parchalaridan, lirik elementlardan foydalanilgan.
"Jayron" pyesasi
Oilaviy-maishiy mavzuda qalamga olingan „Jayron“ pyesasi (1912) pul, boylikning jamiyatda yuzaga keltira oladigan fojialarini aks ettiradi. Kichik yoshdagi Jayronni boylik evaziga uylangan Turxonbey uchun dunyoning barcha saodati faqat pulga bogʻliqdir. Zamonaviy Nodirbeyning maʼnaviyat, tarbiya, sogʻlom gʻoya haqidagi fikrlarini u yot qarashlar sifatida qabul qiladi. Asardagi Nodirbey — Turxonbey chizigʻi jamiyatda yangilik va eskilik orasida sodir boʻlgan jarayonlarning qiyinchiliklarini barcha tabiiyligi bilan taqdim qiladi.
Otasi Turxonbeyga aks mavqeda boʻlgan, muhabbati, sadoqati hamma narsadan ustun tutgan oʻgʻli Jamilning sof romantik oʻylari bilan qiyosda ham boylik asiri boʻlgan Turxanbey miskin koʻrinadi. Er uyida oʻzini xor hisoblagan, boylik ichida qora taqdiri bilan yashagan Jayronning erining yosh qarindoshi Arslonbeyga boʻlgan pok sevgisi ham unga saodat emas, falokat olib keladi. Arslonbeyga boʻlgan munosabatidan xabar topgan Turxonbeyning Jayronni vahshiylarcha oʻldirishi ushbu jamiyatda ozod sevgiga, sof maʼnaviyatga joy yoʻqligi fikrini asosli deb koʻrsatishga xizmat qiladi. Lekin Jovid asarda Jamil bilan Humay orasidagi muhabbatga ragʻbatini ifodalash bilan yangilikning eskilik ustidan gʻalaba qozonishiga boʻlgan umid va ishonch tuygʻularini baxsh etadi.
La Grand-Croix
La Grand-Croix Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Saint-Étienne tumani tarkibiga kiradi.
Husayn Jovid
"Shaydo" pyesasi
Boku matbaa ishchilarining hayotidan hikoya qiluvchi „Shaydo“ (1916) pyesasida qiyin, ogʻir hayot tarzining va ozodlik gʻoyasining taqdim etilishi oldingi planga chiqarilgan. Pyesaning ilk sahnalarida matbaa ishchisi Shaydoning ozodlik orzusi bilan oʻzini namoyon etishi, ishchilarga oʻz huquqlarini tushuntirishi dramaturgga ijtimoiy kurashning vaziyati va vazifalari haqidagi qarashlarini ifodalashga sharoit yaratadi. Inqilob ruhidagi marshlar ishchilar tomonidan aytilgani uchun ishdan haydalgan, qamoqqa olingan Shaydoning ruhiy tushkunlikka tushishi, darveshona hayot kechirishi kurashdan voz kechishiga imkon bermaydigan faktor sifatida baholanadi. Boshiga ming bir musibatlar kelgan, ukasi sil kasalidan oʻlgan, ogʻir ish sharoitida qoʻlining biridan ayrilgan, aslida maydonda yolgʻiz qolgan Qora Musoning qasos hislari ham jamiyatni olgʻa olib bora olmaydi. Umuman olganda, „Shaydo“ pyesasi isyonkor mavzuda boʻlsa ham, real kurash yoʻllarini topa olmagan insonlarning fojiasini umumiylashtiradi.
"Shayx Sanon" tragediyasi
Husayn Jovidning „Shayx Sanon“ tragik dramasi keng maʼnoda Ozarbayjon dramaturgiyasining shoh asarlaridan biridir. Bu asar Jovidning romantik dramatik sheʼrlarining choʻqqisi sanaladi. „Shayx Sanon“ tragik dramasi (1914) diniy-afsonaviy shaxsiyat boʻlgan Sanonning muhabbat mojarosi asosida insonning maʼnaviy ulugʻligi haqida yozilgan dramatik uvertura taʼsirini koʻrsatadi. Jovid bu asarida asl ishqning diniy eʼtiqod ustidan tantanasini, barcha zanjrilarni uzish qudratini namoyish etgan. Pyesada musulmonlar, muridlar, moʻminlar muhitida barchadan yuqorida turgan Sanoning qarashlarida gurji qiz Xumorga boʻlgan sevgisidan keyin boʻlgan oʻzgarishlar timsolida butunlikda inson oʻzgarishi jarayoni toʻliq shaklda jonlanadi. Bu vaqtgacha muqaddas ibodatxonalar va ziyoratgohlarga sajda qilgan Shayx Sanon bundan soʻngra oliy, ulugʻ ishqning buyukligiga eʼtiqod qiladi. Shayxning timsolida Jovid ishq yoki eʼtiqod, moʻminlik yoki haqiqat savollari asosida tuzgan syujeti, oʻzi yaratgan dramatik kurash vositasi bilan insonning haqiqat izlashi, muhabbatni eʼtiqod saviyasiga koʻtarish harakatlari bilan yuksala olishi mumkinligini isbotladi. Asarda Sanon tilidan aytilgan quyidagi misralar ham buni yana bir bor tasdiqlaydi:
La Grand-Croix
Aholisi
4962 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 1210,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,1 km2. Dengiz sathidan 274 – 427 m balandlikda joylashgan.
Husayn Jovid
"Jarlik" tragediyasi
„Jarlik“ fojiasi (1919) bilan Husayn Jovid ijodining birinchi bosqichi yakunlanadi. Mavzusi Turkiya hayotidan olingan bu asarda adib sunʼiy shaklda yevropalashishning, yot taʼsirlarning milliy maʼnaviyat bilan toʻgʻri kelmagan xunukliklarini aks ettirgan.
"Ofat" tragediyasi
Sovet hokimiyati yillarida yozilgan pyesalari bilan Husayn Jovid dramaturgiyasining yangi bosqichi boshlanadi. Bu davrda yozilgan ilk asari „Ofat“ (1922) tragediyasida kibor jamiyatning tor doiradagi axloqining puchligi ochib berilgan. Ofatning doktor Qoratoy yolgʻonlariga ishonib, qoʻpol, maʼnaviy qashshoq boʻlgan eri Oʻzdemirni oʻldirishi, keyinchalik esa oʻzini mahv qilishi oʻsha doiraning fojiasi sifatida koʻrsatadi.
Dürbheim
Dürbheim Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Tuttlingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,85 km2. 1674 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Husayn Jovid
"Paygʻambar" va „Temurlang“ tarixiy dramalari
Husayn Jovidning faqat ijodida emas, balki shaxsiy hayotida „Paygʻambar“ va „Temurlang“ asarlarining oʻziga xos oʻrni bor. Avvalo, har ikki asarda Jovid ilk bora tarixiy shaxsiyatga va tarixdan olingan hodisalarga murojaat qildi. Ikkinchisi esa buyuk adib tarixiy mavzuga zamonaviy jihatdan yondashgan, bu esa oʻsha davrning adabiy tanqidi tomonidan bir qancha hollarda mavjud jamiyat bilan bogʻliqligi taxmin qilinganda Husayn Jovid uchun baʼzi qiyinchiliklarni yaratgandi. Jovid, shuningdek, Temurni bir hukmdor sifatida, Muhammad paygʻambarni esa islom dinining asoschisi sifatida ideallashtirishda ayblandi. Aslida esa dramaturgning maqsadi „Temurlang“ asarida hokimiyatning kuchi haqida, „Paygʻambar“da esa insonning muqaddaslik martabasiga yuksala olishi haqida hikoya qilish edi. Har ikki asarda dramatik vositalar bilan birga, tasvirga, hikoyaga muayyan oʻrin bergan, bu esa ushbu badiiy namunalarning sahnaga olib chiqilishini qiyinlashtiradi. „Paygʻambar“ dramasi esa sahna uchun nazarda tutilmagan.
Dürbheim
Hududi
Dürbheimning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Husayn Jovid
"Knyaz" dramasi
„Knyaz“ dramasi (1929) Jovid zamonaviylikka yaqinroq edi: Bu jihatdan „Knyaz“ dramasi Jovid ijodidagi yangi ahvoli-ruhiyatni aks ettiruvchi asar sifatida jiddiy qiziqish uygʻotadi. Kayfi safo bilan kun kechirgan Knyazning majburlab uylangan qishloq qizi Jasminning ularning uyida xizmat qilgan Margoning oʻgʻli bolshevik Antonni tanlashi va mojaroli hodisalardan soʻng unga qovushishi Jovid ijodida alohida oʻrin tutgan ozod sevgining va pok muhabbat tantanasi motivining yangi sharoitda jonlantirilishiga xizmat qilgan. Dramaturg gurkiragan inqilob toʻlqinlaridan qoʻrqib Yevropaga qochgan knyazning va uning oilasi fojiasini ham mahorat bilan tasvirlagan.
Mashhur Eron shoiri Abulqosim Firdavsiy tavalludining ming yillik yubileyi munosabati bilan oʻtkazilgan musobaqada ishtirok etgan va tanlangan Husayn Jovid 1932-yilda „Siyovush“ fojiasini yozib tugatdi. Asar Firdavsiyning „Shohnoma“ dostoni motivlari asosida qalamga olingan. Lekin Jovid buyuk Firdavsiyni takrorlamadi, Eron-Turon ziddiyatlari tasviridan yaralgan „Shohnoma“dan farqli ravishda insonlarning, munosabatlarning yaqinlashtirish yoʻllaridagi toʻsiqlarning olib tashlanishi haqida soʻz yuritgan.
"Xayyom" dramasi
Bu asarda Jovid buyuk shoir va mutafakkir Umar Xayyom siymosida davrining favqulodda yuksala olgan romantik qahramonni jonlantirdi. Xayyom shubhalari va hayot ishqi Jovidga ijodkor va jamiyat muammosiga munosabatini ifoda etish uchun munosib sharoit yaratgan. Buyuk turk hukmdori Alp Arslon va uning oʻgʻli Malikshohning ilmiy-adabiy faoliyat uchun yartagan muhitning Xayyom kabi ijodkorning yetishtira olishini taʼkidlagan muallif goʻyo mantiqiy maʼnoda yangi tuzilgan sovet davrlarida bularning barchasini topa olmaganini aytib oʻtgan. Qonli repressiya rejimi boshlanishi arafasida ilgari surilgan gʻoya yaxshilik va yomonlikning azaliy-abadiy kurashining yangi sharoitdagi aks-sadosi sifatida jaranglardi.
Ozarbayjon teatrlarida Husayn Jovidning dramatik asarlari katta muvaffaqiyat bilan namoyish etilgan. Ozarbayjonda oʻziga xos anʼanalarga ega Jovid teatri mavjud. Jovidning romantik dramaturgiyasi milliy madaniyatimiz taraqqiyotiga katta tuhfa edi. Rejissorlarning, aktyorlarning bir necha nasli Jovid teatri asosida yetishgan va shakllangan.
Xotirasi
Shoir tavalludining 100 yillik yubileyi keng nishonlandi. Naxichevanda uy-muzeyi yaratildi (1981).
Yubiley arafasida jasadi Irkutsk viloyatidan Naxichevanga olib kelinib, uy-muzeyi yaqinida dafn etildi. Naxichevanda uning qabri ustida muhtasham maqbara qad koʻtardi.
Boku shahri Yasamal tumani Husayn Jovid prospekti uning nomi bilan atalgan.
Çorumlu
Çorumlu— Turkiyaning Kastamonu viloyati Kastamonu tumani dagi qishloq.
Nectar (Alabama)
Nectar AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Blount okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,7 km2. 372 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 79,1 nafar kishi.
NGC 2066
NGC 2066 Mensa yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1836-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Konxa
Konxa (yun. konche — chagʻanoq) — bino tepasi (gumbaz osti, bagali, poygumbazi)ni yopish uchun xizmat qiladigan qubba (apsida, ravoq). Sharq ellin meʼmorligida vujudga kelgan. Rim va Vizantiya meʼmorligida, oʻrta asr xristian ibodatxonalari kurilishida keng qoʻllanilgan. K., koʻpincha, koshin va naqshlar bilan bezatilib, unga xristian avliyolari tasviri ishlangan.
Whelen Springs (Arkansas)
Whelen Springs AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Clark okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 0,6 km2. Shundan 0,6 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 76 m balandlikda joylashgan.
Lavau (Yonne)
Lavau Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
459 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 56,3 km2.
Daiki Iwamasa
Daiki Iwamasa (岩政 大樹; 30-yanvar 1982) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 2009-yili 10-oktyabr Shotlandiya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 8 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan. 2010-yilgi Jahon chempionati musobaqalari ishtirokchisi hisoblanadi.
Konfutsiy yodgorlik majmui
Konfutsiy ibodatxonasi Syuyfu shahrining markazida qad koʻtargan. Ibodatxona imperatorlarning Konfutsiyga sigʻinadigan joyi sifatida miloddan avvalgi 478 yilda qurila boshlangan. Dastlab uning 3 tagina zali mavjud boʻlgan. Xan davrida (206—220), imperator Ud i konfutsiychilikka katta eʼtiqod qoʻyib, ibodatxonani kengaytira boshlaydi. Keyingi davrlarda aksariyat imperatorlar ibodatxonaga zi-yoratga kelishar yoki oʻz vakillarini qurbonlik bilan yuborishardi. Asrdan-asrga Konfutsiy ibodatxonasining chegaralari kengayib bordi. Minlar (1368—1644) va Sinlar (1644—1911) davrida koʻp qurilishlar olib borilib, ibodatxona bugoʻngi kundagi koʻrinishiga ega boʻldi. Ibodatxona oʻzining mahobati, ulugʻvorligi, meʼmoriy gʻoyasi b n yechimining uygʻunligi, nafis ijrosi bilan butun mamlakatga mash-hur boʻlgan. Ibodatxona maydoni 9,2 ga, tarhi 150x630 m. Markaziy oʻqining shim.-janub tomonida 3 ta asosiy koʻshki, ikki yonida esa qator hovlilar, darvoza va shiyponlar simmetrik joylashgan. Ibodatxonada jami 9 hovli, 466 alohida xona, 54 ta toquravoqlari bor. Birinchi 3 hovliga sarv daraxti ekilgan. Ibodatxona atrofi qizil gʻishtli devor bilan oʻralgan. Burchaklariga minoralar ishlangan.
Konfutsiy ibodatxonasida 2100 dan ortiq yozuvli tosh yodgorlik (stella)lar mavjud. Boʻlar bir tomondan, ajoyib tarixiy manba sifatida, ikkinchi tomondan esa, kalligrafiya va tosh yozuvi koʻrgazmasi sifatida xizmat qiladi.
Saroy ansambli ("Oliy barkamollik saroyi", 1018 y,; 1730-yilda yongʻindan keyin qayta qurilgan) ibodatxonaning sharqida joylashgan. Saroy 3 qism sharqida — uy va ustaxona, gʻarbida — mehmonxona (qabulxona), markazida — xizmatchilar xonasidan iborat. Saroy balandligi 24,8, eni 45,8 m. Tomi sariq cherepitsa bilan qoplangan. Atrofi ochiq galereyali. Janubiy tarafidagi 10 ta tosh ustunlarga ajdarhoning boʻrtma tasvirlari ishlangan. Saroy oldidagi ayvon maydonchasida Konfutsiy shara-figa marosim raqslari oʻtkazilgan. Saroy ichida Konfutsiyning oʻtirgan holatdagi haykali oʻrnatilgan. Saroyda qad. qoʻlyozma va kitoblar saqlanadi.
Bogʻ (daraxtzor) Syuyfudan shim. tomonga 1 km ga choʻzilgan boʻlib, ular orasida Panteon (Konfutsiy avlodi xilxonasi) joylashgan. Konfutsiyning oʻzi shaharning shim.da Chjushuy daryosi boʻyiga dafn etilgan. Bogʻ maydoni 2 kv.km ga yetgan. Atrofini umumiy oʻz. 7,5 km devor (balandligi 3,4 m) oʻrab turadi. Unda Konfutsiy va uning shogirdlariga atab ishlangan soqchi haykallar-qabrtoshi (tosh stellalar), ziyoratxona zali va turli davrlarga oid sagʻanalar, Shaoxao maqbarasi (11-asr, tosh piramida shaklida qurilgan), Chjougun ibodatxonasi bor. Konfutsiy yodgorlik majmuim. Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan (1994).
Erkinjon Aminov.
Manbalar
Temple of Confucius, Qufu fa:آرامگاه و پرستشگاه کنفوسیوس Kungfutsen temppeli Temple de Confucius de Qufu Konfuciusz temploma (Csüfu) 孔廟 공묘 കൺഫ്യൂഷസിന്റെ ക്ഷേത്രം, ചൂഫു Confuciustempel van Qufu 曲阜孔庙
Yettisuv viloyati
Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jomart Toqayev 2022-yil 16-mart kuni viloyat tashkil etilishini eʼlon qildi. Toqayevning 2022-yil 8-iyundagi farmoni kuchga kirgandan so‘ng, hudud Olmaota viloyatidan ajralib chiqqan. Viloyatning maʼmuriy markazi Toldiqoʻrgʻon, Olmaota viloyati markazi esa Qoʻnayevga koʻchirildi. 2022-yil 11-iyun kuni Beybit Isabayev viloyat hokimi etib tayinlangan. Viloyat chegaralari taxminan 1997-yilda tugatilgan va Olmaota viloyati bilan birlashtirilgan eski Toldiqo‘rg‘on viloyatiga to‘g‘ri keladi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar
Arabiston yarim orolining Saudiya Arabistoni, Yaman, Ummon, Birlashgan Arab Amirliklari, Bahrayn, Quvayt, Qatar va boshqa zamonaviy davlatlar hududida yashovchi (allaqachon yoʻq boʻlib ketgan va hali ham yashayotgan) qabilalar va uruglarni oʻz ichiga oladi.
Qabilalarning gradatsiyasi va uning mazmuni
Hozirgi vaqtda Arabiston yarim oroli hududining katta qismini egallagan Saudiya Arabistonida 100 dan ortiq qabila birlashmalari va qabilalari mavjud. Hozirgi davlatdagi arab qabilalari genetik jihatdan quyidagi guruhlarga boʻlinadi: adnaniylar (shimoliy, gʻarbiy va markaziy arab qabilalarining avlodlari), Qahtoniylar (janubiy va sharqiy arablarning avlodlari), afrikalik qullar avlodlari. Aholi ijtimoiy mavqei va turmush tarziga koʻra „zodagon qabilalar“, yarim oʻtroq va oʻtroq (jabur, hadeddiyin va boshqalar)ga boʻlinadi.), sunnat hunarmandlarining qabilalari, Efiopiya, Somali va Sudandan kelgan sobiq qullardan kelib chiqqan „quyi qabilalar“ (sulubba, hitaym, sharorat) va boshqalar. Koʻchmanchi qabilalar dehqonchilikka qaraganda „olijanob“ hisoblanadi. Koʻchmanchi qabilalar orasida eng „hurmatli“ eng uzoq tarixga ega qabilalardir. Birinchidan, bular tarixan eng jangovar badaviy qabilalaridir. Saudiya Arabistonidagi eng muhim davlat lavozimlariga uning vakillarini tayinlashda qabila yoki urug‘ning „ehtirom“ darajasi sezilarli taʼsir ko‘rsatadi. „Olijanob boʻlmagan“ qabilalarning mahalliy aholisi uchun yuqori mavqega ega boʻlish va jamiyatda nufuzli mavqega ega boʻlish ancha qiyin, shuning uchun ular maʼmuriyat va „hurmatli“ qabilalardan homiylik izlashga majbur boʻladilar, bu esa ularning paydo boʻlishiga olib keladi. qabila ittifoqlari. Arab jamiyati ijtimoiy tashkilotining kasta tabiati turli darajadagi „zodagonlik“ qabilalari vakillari oʻrtasidagi nikohni amalda imkonsiz qiladi.
Adnoniylar (qaysiliklar, „Arab al-Mustariba“)
Adnaniylar (Adnoniylar yoki Mudoriylar yoki Kaysitlar) Ismoil paygʻambarning va Jurhum qabilasiga mansub ayolning avlodlari hisoblanadilar. Arabiston yarim orolining oʻrta qismidan (Hijoz va Nejd viloyatlari)dan kelganlar. Bu etnik guruh turli nomlar bilan tanilgan: Adnanitlar, Mudariylar, Maaddiylar, Nizoriylar. Ularning eng koʻp qismi Muhammad paygʻambarning mahalliy qabilasi Quraysh qabilasi edi; bu guruhdan boʻlgan qabilalarning aksariyati Makka va uning atroflariga joylashdilar va mahalliy aholining koʻp qismini tashkil etdilar.
Qahtoniylar (kalbitlar, „arab al-ariba“)
Qahtoniylar Yamandan kelib, Nuh paygʻambarning oʻgʻli Som avlodlaridan hisoblanadilar. Arim toʻfoni tufayli ular Yamanni tark etishga majbur boʻlib, Makka (Xuza, Jurhum qabilalari) va Madina (Aus, Xazraj qabilalari) hududlariga joylashib, bu hududlarning oʻtroq aholisini tashkil qiladi. Qahtoniylarning bir qismi Suriyaga koʻchib oʻtib, Gʻasoniylar davlatini vujudga keltirdi, boshqalari Iroqqa koʻchib kelib, Xiroliylar davlatiga asos soldi.
Usayd ibn Huzayr
Usayd ibn Huzayr (arabchada: سيد بن حضير الأوسي⁩, Usayd ibn Husayd al-Avs) Islom paygʻambari Muhammad (s.a.v)ning sahobasi. Islomni qabul qilishdan oldin Madina shahridagi Avs qabilasining yetakchisi edi.
Oilasi
Usayd ibn Huzayr ibn Sammok ibn Atiyk ibn Rofeʼ ibn Imriulqays.Madinaning Avs qabilasidan boʻlib, nasabda Saʼd ibn Muoz (r.a.) bilan bogʻlanadi. Otasi Huzayr ibn Sammok Avsning raislaridan edi. Onasi Ummu Usayd binti Sakan boʻlib, ikkinchi Aqabada imonga kelgan1.
Shajarasi
Usayd ibn Huzayr ibn Simak ibn Atiyk ibn Umru' al-Qays ibn Zayd ibn Abd al-Ashhal ibn Jashm ibn Horis ibn al-Xazraj ibn Amr ibn Molik ibn Avs ibn Xorisa ibn Taʼlaba ibn Amr ibn Amir ibn Xorisa ibn Taʼlaba ibn Gʻasson ibn al-Azd ibn al-Gavs ibn Nabt ibn Molik ibn Zayd ibn Kahlan ibn Sabo ibn Yashjob ibn Yaʼrob ibn Qahtan ibn al-Ashhali al-Avsiy.
Islomni qabul qilishi
Hazrat Usayd nihoyatda kamtar, lekin shijoatda oʻtkir, xayr-saxovatda ilgʻor zot edi. Islomga qadar oʻz qabilasi, qolaversa, atrofdagi arab qabilalari orasida mohir jangchi va mergan sifatida tanilgan. Islomga kirishiga Mus'ab ibn Umayr (r.a.) sababchi boʻldi. U kishiga ergashib, Saʼd ibn Muoz ham imon keltirdi. Usayd ibn Huzayr Mus’ab ibn Umayrdan Qur’onni oʻrganib, u zotning vetuk shogirdlaridan biriga aylandi. Qiroati nihoyatda yoqimli va oʻta shirali boʻlgan. Hijratdan keyin Usayd ibn Huzayr koʻp janglarda ishtirok etdi. Jang maydonida qoʻllanilishi mumkin boʻlgan hiyla va usullar yuzasidan doim Rasululloh (s.a.v.) bilan maslahatlashib turdi. Shunday voqealardan biri Xandaqda sodir boʻldi. Jangda musulmon askarlarining zaiflashib borishi kuzatildi. Shunda Rasululloh (s.a.v.) dushman bilan muzokaraga kirishishni ham reja qildilar. Lekin Usayd ibn Huzayr, Saʼd ibn Uboda va Saʼd ibn Muoz jonbozlik koʻrsatib, Rasulullohni bu fikrdan qaytishga koʻndirdilar. Tez orada jang musulmonlar foydasiga hal boʻldi2.
Donishmandligi
Usayd ibn Huzayr sahobiylar orasidagi baʼzi kelishmovchiliklarni isloh qilish borasida dono maslahatlarini bera olgan. Paygʻambarimiz musulmonlar xalifasini tayinlash vaqtida ham unga xos boʻlgan sifatlar ish berdi. Abu Bakr islom davlatining boshligʻi Qurayshdan boʻlishi kerak degan soʻzda qattiq turdi. Natijada, muhojir va ansorlar oʻrtasida tortishuv boshlandi. Vaziyatni sinchkovlik bilan kuzatib turgan Usayd ibn Huzayr soʻz olib, ansorlarni tinchlantira oldi, musulmon ummatini katta xatardan saqlab qoldi. Bu bilan islom tarixida jiddiy muammoga toʻgʻri yechim topib, adolat bobida. Paygʻambar (a.s.)ning chinakam ummati ekanini isbotladi. U kishi ansorlarga aytdi: „Rasululloh muhojirlardan boʻlganlarini bilasiz. Demak, u zotning xalifalari ham muhojirlardan boʻlishi lozim. Biz Rasulullohning ansorlari boʻldik va bugun ham u zot xalifasining ansorlari boʻlishimiz kerak“. Bu soʻzlar majlis ahliga manzur keldi. Abu Bakr Siddiq davrida oʻz maslahatlari bilan doim hozir boʻldi. Xastalik yetib, Abu Bakr oʻzidan keyingi xalifani saylash xususida huzuriga Usayd ibn Huzayr, Usmon ibn Affon, Abdurahmon ibn Avf, Said ibn Zaydni chorladi. Barchaning fikri bir ovozdan Umar ibn Xattob nomzodida toʻxtadi. Usayd ibn Huzayr hazrat Umar paytida ham davlatning yirik arboblaridan biri boʻldi.
Vafoti
Usayd ibn Huzayr 641 (hijriy 20) yili shaʼbon oyida vafot etdi. Janozasini Umar ibn Xattob oʻqidi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.https://islom.ziyouz.com/siyrat/sahobalar/usayd-ibn-huzayr 2.https://azon.uz/content/views/sahobalar-hayotidan-usayd-ibn-huzayr
Gʻijjak
thumb|right|250px|Sovet markasida oʻzbek cholgʻu asboblari 250px|thumb Gʻijjak — torli kamonli musiqa asbobi. Oʻzbek, tojik, turkman, uygʻurlarda va kamon, kemancha nomi bilan Kavkazorti mamlakatlarida keng tarqalgan. Oʻzbek cholgʻu asboblari orkestrida gʻijjakchilar guruhi xuddi simfonik orkestrdagi kamonli sozlar guruhi (skripka, alt, violonchel, kontrabas) kabi yetakchilik qiladi.
Tarixi
Alisher Navoiyning „Majolis un-nafois“ asarida aytilishicha, gʻijjakni chala bilish barcha saroy sozandalari uchun shart boʻlgan. Oʻrta asrda Alijon Gʻijjakiy, Xoʻja Oʻzbek Gʻijjakiy kabi sanʼatkorlar mashhur boʻlgan.
Gʻijjakning kosaxonasi ustidagi teri sovuq, nam sharoitida choʻkib ketishi, ingichka simlarining ovozi noqisligi tufayli Oʻzbekiston (ayniqsa Andijon)da 19-asr oxiridan gʻijjak oʻrniga anʼanaviy ansambllar tarkibida skripka ishlatila boshladi. Ammo keyinchalik asbob mukammalashtirildi va undan yana keng qoʻllanila boshlandi. 1940-yillarda gʻijjakning oʻzbek xalq cholgʻulari orkestrida ishlatiladigan alt, bas va kontrabas turlari yaratilgan. Mazkur orkestrlar tarkibida Gʻijjakchilar guruhi xuddi simfonik orkestrdagi kamonli sozlar guruhi (skripka, alt, violonchel, kontrabas) kabi yetakchilik qiladi. Hozir xalq cholgʻu orkestrida Gʻijjak-bas oʻrniga qoʻbiz-bas (yoki violonchel), Gʻijjak-kontrabas oʻrnigab kontrabasning oʻzi ishlatiladi.
Gʻijjakning inson ovoziga yaqin, nozik va dardli tovushi, qochirimlarga boy, xonaqoiy ijro uslubi tufayli milliy mumtoz musiqa ansambllarida asosiy oʻrin tutadi.
Tuzilishi
Gʻijjakning yumaloq choʻmichsimon kosasi oldin qovoq, kokos yongʻogʻidan, hozirda yogʻoch (tut, yongʻoq) gʻoʻlachasidan oʻyib yasaladi va kosasi ogʻziga teri yoki pufak tortiladi. Pardasiz dastasining bir uchiga quloqlar oʻrnatiladi, bir uchi esa kosaxona ustiga joylashadi. Dasta bilan kosaxonaning umumiy uzunligi 550-900 mm atrofida.
Hozirda gʻijjakning torlar soni 3-4 boʻlib, kvarta-kvintaga sozlanadi. Ular dastaning yuqori qismida joylashgan shayton xarak va kosaxona ustidagi xarakka yotqiziladi. Umumiy diapazoni 4 oktavadan ortiq.
Chalish uslublari
Oʻzbekistonda gʻijjak ijrochiligining oʻziga xos uslublari, asosan, Andijon, Buxoro va Xorazm anʼanaviy maktablari orqali namoyon boʻlgan. Fargʻona vodiysi hofizlik sanʼati hamda surnay ijrochilik anʼanalari taʼsirida shakllangan Andijon maktabi (T. Jalilov, Gʻ. Hojikulov, E. Roʻziboyev, Yu. Yusupov va boshqalar) mayda urgʻu (aksent)lar, kuy tuzilmalarini uzmasdan chalish yoʻllari, surnayga xos qochirimlar singdirilganligi bilan ajralib turadi. Komiljon Jabborov, Gʻanijon Toshmatov, M. Niyozov, M. Muhammedov ijrosida „Surnay Irogʻi“, „Oʻyin Munojoti“, „Dugohi Husayniy“ hamda „Kezarman“ (Gʻ. Toshmatov), „Gul mavsumi“ rov) kabi gʻijjak kuylari mashhur.
Mahalliy musiqa anʼanalari (ayniqsa, Shashmaqom yoʻllari) negizida qaror topgan Buxoro maktabiga gʻijjak ning xuddi titrayotgan kamonni yurgʻizib sadolanishi, har bir pardani oʻzida toʻlqinlatib (tebranish) tezlashishi xos. Buxoro gʻijjakchilik maktabi namoyandalaridan Haydarqul Qorovulbegi (Buxoro amirlari saroylarida xizmat qilgan), 20-asrda Aminjon Ismatov, Samo Vohidov, Hikmat Neʼmatov, Oʻlmas Rasulovlar ijrosida „Surnay Irogʻi“, „Bahri tavil“, „Kamon ufari“, „Zulayho“, „Noz“ (Oʻ. Rasulov) kabi namunalari ommalashgan.
Xorazm maktabi ijro uslubi shiddat, kamonni urgʻu bilan tortish, ayni paytda yumshoq toʻlqinlatish bilan ajralib turadi. Mazkur maktab vakillaridan Patak-gʻijjakchi (mashhur Suyav-baxshi dastasida faoliyat koʻrsatgan, 19-asr), Abdulla Mijana, Matyoqub Xarratov, Ollanazar Hasanov, Hasanboy Atayevlar talqinida Xorazm maqomlashning cholgʻu yoʻllari, surnay yoʻllari, shuningdek, „Aliqambar“, „Qalabandi“, „Xarrotiy“ (M. Xarratov), „Gech polvon“ singari kuylar mashhur.
Ishlatilishi
Gʻijjak yakkanavoz cholgʻu, ayni paytda joʻrnavoz soz sifatida ham keng qoʻllanilmoqda. Turkman, qoraqalpoq, xorazm baxshilari (masalan, R. Murodov), Andijonda T. Jalilov, Gʻ. Hojiqulov, S. Toʻxtasinovlar oʻziga xos joʻrnavozlik yoʻllarini yaratishgan, 1970-yillardan boshlab gʻijjakni yakkanavoz va milliy cholgʻu ansambli tarkibida alohida koʻrsatish, unda oʻziga xos kuy tuzilmalarini badiha tarzida chalish usullari Abduhoshim Ismoilov, A. Dadayev va boshqa ijrosida ommalashgan. Zamonaviy texnika vositalari (masalan, qisqa choʻzimli tovushlarni ishlatish yoʻllari) keng kirib kelib, polifoniya va polimonodiya xususiyatlaridan foydalanilmoqda.
Huqna
Huqna, klizma — toʻgʻri ichakka anusdan maxsus asbob yordamida suyuqlik (koʻpincha suv) yuborishdan ibo-rat tibbiy muolaja. Tozalovchi huqna (ichakdagi narsalarni chiqarib tashlash uchun qoʻllanadi), dori huqna va oziq huqna farq qiladi. Huqna faqat vrach koʻrsatmasiga muvofiq qilinadi, chunki baʼzi hollarda (appenditsit, ichak buralib qolishi va h.k.) u ogʻir oqibatlarga olib kelishi mumkin. Huqna uchun maxsus noksimon rezina ballon (baʼzan maxsus qattiq uchlikli qisqichi yoki joʻm-ragi hamda uchligi bor rezina naychali voronka) qoʻllanadi, shuningdek, Esmarx krujkasidan foydalaniladi, unga suyuqlik bir meʼyorda borishi uchun joʻmrakcha, biriktirish naychasiga esa uchlik oʻrnatilgan. Tozalovchi huqna qabziyataa, oziqovqatdan zaharlanganda, meʼda-ichak yoʻlini va kichik chanoq aʼzolarini rentgenologik tekshirishdan, operatsiyadan, tugʻishdan, dori va oziq huqnadan oldin qoʻllanadi. Baʼzi bir davo huqnasi ayni vaqtda tozalovchi huqna funksiyasini ham oʻtaydi (mas, moychechak-li, gipertonik, yogʻli va boshqalar). Huqnaning taʼsiri suyuqlik miqdoriga, uning tezlik bilan bosim ostida yuborili-shiga bogʻliq. Katta yoshdagilar uchun oʻrtacha 1 l ga yaqin toza iliq suv kerak boʻladi. Suv yuborib qilinadigan tozalovchi huqna qabziyatda ichak shil-liq pardasini taʼsirlab, ichakning toʻlqinsimon harakati (peristalti-kasi)ni kuchaytiradi, natijada bemorning ichi keladi. Agar bemorning qimirlashi mumkin boʻlmasa uni chal-qancha yotqizib huqna qilinadi, bemorning ostiga tuvak qoʻyiladi. Qorip muskullari haddan tashqari tarang boʻlsa, huqna qilinayotganda bemor tizza va tirsaklariga tayanib turishi kerak. Huqna qilishdan oldin uchlikka vazelin yoki glitserin surtiladi. bemorni kleyonka solingan oʻrin chetiga chap yonboshi bilan yotqiziladi. Chap qoʻlning birinchi va ikkinchi barmoqlari yordamida dumba kerilib. oʻng qoʻl yordamida uchlik aylanma harakat bilan toʻgʻri ichakka 10—12 sm kirgiziladi. Huqnadan soʻng mumkin qadar 5—10 daqiqa hojatga chiqmay turgan maʼqul. Yogʻli huqna uchun oʻsimlik moyini 200 ml (bolalarga 30 — 50 ml) hajmida kechqurun yuboriladi. Bunda noksimon rezina ballon ishlatiladi. Dori huqna dori moddalarining ichak shilliq pardasiga taʼsir etishi va dorining organizmga ichak orqali soʻrilishi maqsadida qoʻllanadi. Dori moddalari 10 ml va undan oz miqdorda yuborilganda yaxshi soʻriladi. Dori huqna qilishdan oldin albatta tozalovchi huqna oʻtkazish kerak. Oziq Huqna — sunʼiy ovqatlantirishning bir turi. U organizmning suyuqlikka, osh tuziga va oz miqdorda boʻlsa-da, oziq moddalarga boʻlgan ehtiyojini qondirish maqsadida qoʻllanadi. Oziq huqna uchun osh tuzining fiziologik (izotonik) eritmasi, 5 % li glyukoza eritmasi va aminokislo-talar eritmalaridan foydalaniladi. Bunday huqna tozalovchi huqnadan keyin qilinadi. Oziq huqna faqat vrach koʻrsatmasiga binoan davolash muassasalarida qoʻllanadi.
Himoyachi (futbol)
Markaziy himoyachi
Markaziy himoyachi (Centre-back yoki yoki  yoki ), nomidan koʻrinib turibdiki, maydonning markaziy oʻqi yaqinida oʻynaydi. Asosiy maqsadi — darvozani daxlsiz saqlash va umuman hujumchilarni, odatda markaziy hujumchilarni zarba pozitsiyasidan tashqarida ushlab turishdir. Maydon markazi juda muhim hududdir; bu yerda ularga nominal markaziy hujumchilardan tashqari qanot hujumchilari yoki yarimhimoyachilar yordamga kelishi mumkin. Zamonaviy futbolda jamoalarda ikkita, kamdan-kam hollarda uchta markaziy himoyachi oʻynaydi, ular orasida jamoaviy kelishuv muhim ahamiyatga ega.
Ikkita asosiy mudofaa strategiyasi mavjud — himoyachilarning har biri maydonning ma’lum bir maydonni kuzatganda zonali himoya va shaxsiy, har bir himoyachi murabbiy koʻrsatgan hujumchini kuzatganda. Markaziy himoyachilar odatda jismonan baquvvat, baland boʻyli oʻyinchilar boʻlib, bosh bilan ajoyib harakat qilish va toʻpni olib qoʻyish qobiliyatiga ega. Kuchsiz klublarda ularga faqat himoya vazifasi tushadi. Biroq jiddiy klub uchun bu pozitsiyada malakali, maydonni koʻra oladigan, yaxshi pas bera oladigan, oʻyinni bir zumda himoyadan hujumga aylantira oladigan oʻyinchi boʻlishi juda muhim.
Koʻpincha markaziy himoyachilar burchak toʻplari va jarima zarbalarini ura turib, raqib maydonchasiga kirib ketishadi, chunki ularning bosh bilan harakat qilish qobiliyati va boʻyli gol urishga imkon beradi.
Bu turdagi himoyachilar orasida Bobbi Mur, Paolo Maldini, Fabio Kannavaro tanilganlar.
Qanot himoyachisi
Qanot himoyachilari maydonning deyarli „chekka“sida joylashgan boʻlib, markaziy himoyachilarning oʻng va chap tomonida harakat qilishadi. Oʻyinda 4 ta himoyachilar oʻz qanotida vaqti-vaqti bilan hujumga oʻtishadi. Ayni paytda ular markaziy oʻyinchilardan biroz oldinda joylashadilar va oʻz rolini qanot yarimhimoyachi roli bilan birlashtiradi, bu ingliz terminologiyasida vingbek deb ataladi (wingback — soʻzidan — qanot, an’anaviy inglizchadan farqli oʻlaroq —back).
5-3-2 va 3-5-2 konstruktsiyalarida ular „qosh chiziqlar“ yoki „laterallar“ deb ataladi (italyanchadan. laterale — oldingi) va butun „chekka“ uchun mas’ul boʻlgan katta hajmdagi „yugurish“ ishlarini amalga oshiradilar. Ularning hujumga oʻtishi raqib himoyasini „choʻzish“ uchun maydonning butun kengligidan foydalanish imkonini beradi. Koʻpincha qanotni yorib oʻtish uchun ishlatiladi, buning natijasida jarima maydonchasiga havodan toʻp oshiriladi. Ushbu pozitsiya uchun muhim fazilatlar tezlik va chidamlilikdir.
Bu turdagi himoyachilar orasida Kafu, Roberto Karlos, Xaver Sanetti, Janluka Zambrotta tanilgan.
Erkin himoyachi
Erkin himoyachi yoki sviper (sweeper ingliz tilidan sweep up — supurish), yoki tozalovchi, yoki libero (ilibero — erkin) — 1960-yillardagi Italiyaning katenachcho sxemasida qoʻllaniladigan markaziy himoyachi turi. Uning asosiy vazifasi — hujumchi u bilan birga darvozaga yaqinlashgan zahoti toʻpni olib qoʻyish va „ushlab turish“. Bunday roldagi futbolchining maydonda aniq oʻrni va „unga qarashli“ oʻyinchisi yoʻq, bu uning nomi bilan ham bogʻliq. Qoidaga koʻra, erkin himoyachilar raqib hujumchilariga qarshi shaxsan harakat qiladigan himoya sheriklarining orqasida joylashadilar. Ular faqatgina mudofaa funksiyalarini bajaradilar va „qaytarish buyrugʻini kutib“ oʻynaydilar. Ushbu pozitsiyada maydonni mukammal koʻrish qobiliyatiga ega va rivojlangan oʻyinchilardan foydalanish odatiy holdir, chunki agar libero sherigining xatosini „tozalay“ olmasa, hujumchi oldida faqat darvozabon qoladi.
Frants Bekkenbauer, Franko Baresi bu turdagi himoyachilar orasida tanilgan.
Needham (Alabama)
Needham AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Choctaw okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 1,5 km2. 97 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 64,7 nafar kishi.
Eshma (Qorasuv tumani)
Eshma (Эшме) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Qorasuv tumaniga qarashli qishloq. Katta-Toldiq ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 722 kishi.
Dollrottfeld
Dollrottfeld Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 4,99 km2. 277 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Dollrottfeldning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Xalq lashkarlari
Xalq lashkarlari - qadimda va oʻrta asrlarda urush vaqtida fuqarolardan (asosan, koʻngillilardan) tashkil topadigan harbiy tuzilmalar; chet el bosqinchilariga qarshi kurash uchun keng xalq ommasini jalb kilish shakllaridan biri. Xalq lashkarlari deyarli barcha xalqlar tarixida juda qadimdan maʼlum. Bir davlat boshqa bir davlatga hujum qilganida bosqinchilikka uchragan mamlakat xalqi oʻz vatanini mudofaa qilish uchun qoʻliga qurol olgan va muntazam qoʻshinlar bilan bir qatorda dushmanga qarshi kurashgan. Xalq lashkarlari koʻngilli vatanparvarlardan tashkil topganligi bilan partizanlarga oʻxshab ketsada, ular bir-biridan farq qiladi: yaʼni partizanlar dushman bosib olgan xududda harakat kiladi, Xalq lashkarlari esa, dushman bosib olmagan xududda tuziladi.
La Gresle
La Gresle Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Roanne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
815 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 54,7 nafar kishi.
Konfutsiylik
Konfutsiylik yoki konfutsiychilik - Xitoydagi axloqiy-siyosiy taʼlimot; keyinchalik eng taʼsirli 3 asosiy falsafiy-diniy oqimdan biri (daosizm va buddizm bilan birga). Konfutsiy asos solgan. Konfutsiyning ilk davomchilari — Men-szi (Mek Ke — miloddan avvalgi 371—289), Ven-szi (miloddan avvalgi 6-asr), Xan Fey-szi (miloddan avvalgi 233 yil v.e.), keyingi davrda Fan Chjen (6-asr), Xan Yuy (768—824) va boshqa
La Gresle
Geografiyasi
Maydoni — 14,9 km2. Dengiz sathidan 371 – 662 m balandlikda joylashgan.
Konfutsiylik
Konfutsiy taʼlimotida insonparvarlik (jen), odob qoidalari (li), fazilat (de) tushunchasi muhim oʻrin egallaydi. Insonparvarlik tushunchasiga koʻra, odamlar axloqiy va ijtimoiy munosabatlarda yoshi ulugʻ, mavqei baland kishilarni xurmat qilishlari, podshohga sadoqatli boʻlishlari kerak. Odob kridalari tushunchasiga koʻra, u tufayli yuksak fazilatlar shakllanadi, jamiyat rivoj topadi, adolat tantana qiladi. Burchni ado etish tufayli in-son kamolotga erishadi. Uning negi-zida "sen oʻzing nimaga erishishni istasang, unga boshqalarning erishishiga koʻmaqlash", "sen nimani orzu qilmasang, uni boshqalarga ravo koʻrma" kabi hayotiy tamoyillar yotadi. "Buyuk taʼlimot" va "Oʻrtalik haqida taʼlimot" degan asarlarni Konfutsiy yozgan deb taxmin qilinadi. Bu kitoblarga koʻra, odamlarning birgalikda oqilona yashashi tartibining muhim shartini 5 ta oddiy va buyuk fazilat tashqil etadi: donolik; insonparvarlik; sadoqat; kattalarni hurmat qilish; jasorat. Bu fazilatlar oʻziga va boshqalarga xalollikni va chuqur hurmatni anglatadi. Faqat mumtoz va komil insonlargina bunday fazilatga ega boʻladi.
Konfutsiyda taʼkidlanishicha, qonun inson manfaatlariga xizmat qilmogʻi lozim. Qonun oʻzgarishi bilan manfaatdorlik va manfaatsizlik tushunchalari ham boshqacha maʼno kasb etadi, inson faoliyatida tub oʻzgarish roʻy beradi. Oʻtmishda oʻrnatilgan tartibga sajda qilish yangi qonunlar ruhiga ziddir. K.da jamiyatni boshqarishga katta eʼtibor berilib, unga koʻra, jamiyatni keragidan ortik, oddiy qonunlar bilan toʻldirib yubormaslik zarur. Xitoyda asrlar mobaynida K.ning turli maktablari yuzaga kelgan. Ular oʻrtasida keskin kurash borgan.
Rasul Iosirov.
Valyuta pariteti
Valyuta pariteti — qonun va hukumatlararo kelishuv asosida valyuta qiymatlarining kursi. Belgilangan tartibda oʻrnatilgan ikki valyuta oʻrtasidagi munosabat yoki nisbat boʻlib, valyuta kursining asosi hisoblanadi. 1976-1978-yillarda valyuta pariteti tushunchasi oltin pariteti tushunchasi bilan bir xil maʼnoda ishlatilgan.