cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siklop
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Sicile_Piazza_Armerina_Villa_Romana_Mosaique_-_panoramio.jpg/200px-Sicile_Piazza_Armerina_Villa_Romana_Mosaique_-_panoramio.jpg|right|thumb|305x305px| Polifemus. Piazza Armerina (Sitsiliya) yaqinidagi Villa del Casaledan Rim mozaikasi. 4-mil. avv link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Polyphemus.png/200px-Polyphemus.png|right|thumb|244x244px| Polifemus. Kaput. Ioxann Tischbein, 1802-yil link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/OdysseyPolyphemos.png/200px-OdysseyPolyphemos.png|right|thumb|200x200px| [[Odissey va sikloplar Polifemus . Guruch. Jon Flaksman, 1810-yil]] Siklop yoki kiklop (“yumaloq koʻzli”, κύκλος κύκλος - “doira” va  - “koʻz”) - qadimgi yunon mifologiyasida belgilar guruhlari, turli xil versiyalarda ilohiy mavjudotlar (Geya va Uran bolalari) yoki alohida xalq.
Keksa sikloplar
Sikloplar uchta bir koʻzli dev, Geya va Uranning avlodlari : Arg (Ἄργης Ἄργης, “Porlanuvchi”), Bront (, “Momaqaldiroqli”) va Sterop (, “Yorqin”).
Zevs Kronos bilan hokimiyat uchun kurashni boshlaganida, onasi Gayaning maslahati bilan Titanlarga qarshi urushda Olimpiya xudolariga yordam berish uchun Sikloplarni Tartardan olib chiqdi. Sikloplar Zevs uchun momaqaldiroqlarni (momaqaldiroq va chaqmoq) yasadilar va u titanlarga tashladi. Ular Hades uchun dubulgʻa va Poseydon uchun trident yasashdi, Gefest va Afinaga hunarmandchilikni oʻrgatishdi.
Titanomaxiya tugagandan soʻng, Sikloplar Zevsga momaqaldiroq qurollarini yasash uchun xizmat qilishda davom etdilar. Bront va Sterop Gefest grottosida soxta temir sifatida tilga olinadi.
Nonnada, Dionisning hind yurishi ishtirokchilari - sikloplar orasida Bront va Sterop tilga olinadi. Bront Deriadeyani yaraladi. Kallimax Brontus Artemidani tiz choʻkib asraganini taʼkidlaydi.
Hellanikga koʻra, belgi Siklop Uranning oʻgʻli.
Sikloplarning oʻlimi
Zevs Apollon Asklepiyning o‘g‘lini momaqaldiroq bilan urganidan keyin Tsikloplar Apollon tomonidan to‘xtatilgan (va bu momaqaldiroqni aynan sikloplar yasagan). Yoki bu Fayton ni oʻldirgan perun edi. Ferekidning soʻzlariga koʻra, Apollon Sikloplarning bolalarini oʻldiradi.
Ularning Peruns qoʻrgʻonidagi oʻrnini Gefest egalladi. Ovidning soʻzlariga koʻra, ular (Bront, Akmonid va Sterop) Sitsiliyada yashaydilar. Sikloplarning qurbongohi Korinfda edi.
Siklop odamlari
Arimaspiyaliklarning skif xalqi ham bir koʻzli hisoblangan. Arslon-Toshdan kelgan semit bir koʻzli iblis tasviri bor.
Mifning kelib chiqishi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Dwarfelephant.jpg/220px-Dwarfelephant.jpg|left|thumb| [[Germaniya|Germaniyaning Myunxen shahridagi Gellabunn hayvonot bogʻida namoyish etilgan Malta pigmi filining bosh suyagi.]] Paleontolog Otenio Abel 1914-yilda filning bosh suyagining qadimgi topilmalari siklop haqidagi afsonani keltirib chiqardi, deb taklif qildi, chunki filning bosh suyagidagi markaziy burun teshigi katta koʻz teshigi bilan yanglishishi mumkin. Qizigʻi shundaki, bu fillar Oʻrta yer dengizidagi Kipr, Malta (Gkhar Dalam), Krit, Sitsiliya, Sardiniya, Siklad va Dodekan orollarida topilgan.
Boshqa versiyaga koʻra, xuddi shu orollarda yashagan choʻponlarning yarim yovvoyi qabilalari Sikloplarning prototipiga aylanishi mumkin.
Dilnavoz Yusupova
Dilnavoz Rahmonovna Yusupova - 1976-yil 10-avgustda ziyoli oilada tug‘ilgan. O‘zbek adabiyoti tarixi va navoiyshunoslik sohalari bo‘yicha mutaxassis, filologiya fanlari doktori, professor. O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi a'zosi.
Hayoti
1993-1998-yillarda Toshkent davlat universitetining O‘zbek filologiyasi fakultetida tahsil olgan. 2005-2008-yillarda O‘zbekiston Milliy universiteti O‘zbek filologiyasi fakulteti aspiranturasida o‘qigan. 2010-2016-yillarda O‘zbekiston Milliy universiteti O‘zbek adabiyoti tarixi va matnshunoslik kafedrasida dotsent lavozimida faoliyat yuritgan. 2016-yil sentabr oyidan buyon Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti O‘zbek adabiyoti tarixi va folklor  kafedrasida ishlab kelmoqda. Oilali, 1 nafar farzandi bor.
Ilmiy faoliyati
2008-yilda “Alisher Navoiy “Xamsa”sida mazmun va ritmning badiiy uyg‘unligi” mavzusida nomzodlik, 2019-yilda “Temuriylar davridagi aruzga doir risolalarning qiyosiy tadqiqi” mavzusida doktorlik dissertatsiyalarini muvaffaqiyatli himoya qilgan. Ilmiy yo‘nalishi: mumtoz poetika, o‘zbek adabiyoti tarixi, aruzshunoslik. Dilnavoz Yusupova bir necha xalqaro va respublika konferensiyalarda ma’ruzalar bilan qatnashgan. Erasmus+ loyihasi doirasida 2019-yil oktyabr oyida Afina (Gretsiya), 2020-yil fevral oyida Moskva (Rossiya) shaharlarida o‘tkazilgan xalqaro anjumanlarda maʼruzasi bilan ishtirok etgan. 2023-yilda Erasmus+ loyihasi doirasida Vengriyaning Eötvös Loránd universitetida ilmiy stajirovka o‘tagan. "Istiqlol davri o‘zbek navoiyshunosligi" 30 jidligida ijodiy guruh a'zosi sifatida ishtirok etgan.
Siklop
Adabiyotda
Badiiy adabiyotda lotincha “sikloplar”dan foydalanish keng tarqalgan. “Sikloplar” soʻzi rus tilida qadimgi yunon miflarining lotin tilidan tarjimalaridan paydo boʻlgan. Masalan, Pushkinning “Sikloplar” sheʻri bor va 6-sinf uchun adabiyot boʻyicha maktab darsliklarida “Odissey Sikloplar orolida” hikoyasi berilgan (qadimgi yunon tilidan V. Jukovskiy). Ixtisoslashgan va tarixiy adabiyotlarda qadimgi yunon miflarini tasvirlashda ular asosan kikloplarning bevosita yunonizmidan foydalanadilar.
Dilnavoz Yusupova
Ilmiy faoliyati
Olimaning quyidagi ilmiy risolalari nashr etilgan:
Ilmiy maqolalari
Dilnavoz Yusupova quyidagi ilmiy maqolalar muallifi hisoblanadi:
Xalqaro va respublika konferensiyalarida, ilmiy nashrlarda e'lon qilingan maqolalari
1. Temuriylar davri epik poeziyasida ritm va mazmun munosabati (Navoiy “Xamsa”si misolida) / Amir Temur va hozirgi zamon (ilmiy maqolalar to‘plami). – Toshkent,  2007. –B.157–163.
2. Falak ko‘rmadi men kibi nodire // Jannatmakon. –Toshkent, 2008. –№ 2. – B. 20.
3. Alisher Navoiy “Xamsa”sida radif va mazmunning badiiy uyg‘unligi // O‘zbek tili va adabiyoti. – Toshkent,  2008. –№ 4.
5. Yusupova D. Alisher Navoiy va Zahiriddin Muhammad Bobur: ariz bahriga munosabat // Sharq yulduzi. – Toshkent, 2014. – № 5.
6. Alisher Navoiy: qomusiy lug‘at (hammualliflar). Ikki jildlik. –Toshkent: Sharq NMAK, 2016. 1005 b.
8. Alisher Navoiyning ariz bahrida yaratilgan bir g‘azali xususida / O‘zbek filologiyasining dolzarb muammolari II (ilmiy maqolalar to‘plami). – Toshkent, 2013. – B.29−32.
9. Navoiyning forsiy qasidalarida badiiy sintez muammosi // Vodiy gavhari. – Toshkent, 2013. – № 3. – B. 16-19.
10.Yusupova D. Jomiy va Navoiy: bir asar tarixi / O‘zbek filologiyasida tahlil va talqin muammolari  (Respublika ilmiy-nazariy anjumani materiallari). –  Namangan, 2017. – B. 95-100.
11. Alisher Navoiyning qofiyadan foydalanish mahorati / Alisher Navoiy ijodiy merosining umumbashariyat ma’naviy-ma’rifiy taraqqiyotidagi o‘rni (xalqaro konferensiya materiallari). – Toshkent: O‘zbekiston, 2018. – B. 73-76.
12. Yusupova D. Alisher Navoiy va Zokirjon Furqat: aruzga doir risoladan dastxat konspektgacha / Alisher Navoiy va XXI asr (Respublika ilmiy-nazariy anjumani materiallari). – Toshkent: TAMADDUN, 2018. – B.183-187.
13. Yusupova D. Abdurahmon Jomiy “Ashi’at ul-lama’ot” asarining yaratilishida Alisher Navoiyning o‘rni / Alisher Navoiy ma’naviy merosida komil inson tarbiyasi (IX an’anaviy Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari). – Navoiy, 2018. – B. 24-29.
16. Yusupova D. “Navodir un-nihoya” devoniga doir yangiliklar // Oltin bitiklar. – T., 2018. №1. – B. 27-37.
17.  Yusupova D. Alisher Navoiyning “Mezon ul-avzon” asarida xalq qo’shiqlari va aruz vazni munosabati // Milli folklor. 2019. - № 3.
18. Yusupova D. Alisher Navoiy aruzining taraqqiyot bosqichlari / “Alisher Navoiy va XXI asr” mavzuidagi xalqaro ilmiy-nazariy anjuman materiallari. – T.: Navoiy universiteti NMU, 2019. – B. 97-104.
19. Yusupova D. “Xazoyin ul-maoniy” kulliyotida musamman / “Alisher Navoiy ijodiy merosining umumbashariyat ma’naviy-ma’rifiy taraqqiyotidagi o‘rni” mavzusidagi III an’anaviy xalqaro ilmiy konferensiya materiallari. – Toshkent: Fan, 2019. – B. 103-109.
Simpleks aloqa
Simpleks aloqa (lot. simplex oddiy) — ikki tomonlama elektr aloqa usuli; bunda xabarlar har qaysi punktda navbatmanavbat uzatiladi va qabul qilinadi, yaʼni bir punktga xabar uzatilayotganda ikkinchi punkt xabarni faqat qabul qiladi, keyin ikkinchi punkt xabar uzatganda birinchi punkt xabarni qabul qiladi. Simpleks aloqa punktlarining har birida uzatish va qabul qilish zanjirlari birbiridan ajratilgan bitta apparat boʻladi. Simpleks aloqa matbuot agentliklarida, meteorologiya xizmatlarida, kemalar va boshqa punktlar orasida qoʻllanadi.
Dilnavoz Yusupova
Xalqaro va respublika konferensiyalarida, ilmiy nashrlarda e'lon qilingan maqolalari
20. Yusupova D. “Mezon ul-avzon” uchun asos bo‘lgan nazariy manbalar /  Alisher Navoiy va uchinchi mingyillik: Navoiy merosini o‘rganishning yangi ufqlari (ilmiy-amaliy anjuman materiallari). – Toshkent, 2019. – B.80-86.
21. Yusupova D. Alisher Navoiyning Shoh G‘arib Mirzoga bag‘ishlangan tarkibband-marsiyasi xususida / “Alisher Navoiy va XXI asr” mavzuidagi xalqaro ilmiy-nazariy anjuman materiallari. – T.: Mashhur-Press, 2020, 8 fevral. – B. 265-269.
22. Yusupova D. Comparative analysis of treatises about aruz (prosody) by Nasir ad-Din Tusi and Alisher Navoi // EPRA International Journal of Research and Development (IJRD). Volume 05, issue 03, Marchl 2020. – P. 34-38 (Impact Factor 5,6).
23. Yusupova D. Alisher Navoiy ijodida ustoz va shogird an’analari / “Ta’limda “ustoz-shogird” tizimi – sifat va samaradorlik kafolati” mavzusidagi Respublika onlayn ilmiy –amaliy konferensiya materiallari. – Navoiy, 2020, 20 aprel.
Gazetalarda e'lon qilingan maqolalari
1.  Yusupova D. “Bilki kichiklikda erur parvarish...” “Sog’lom avlod” gazetasi, 2014 yil, 6 fevral.
3.  Yusupova D. Ma’naviyat osmonining oftobi // “O‘zbekiston adabiyoti va san’ati” gazetasi, 2015 yil, 6 fevral.
4.  Yusupova D. “Kimki ulug‘roq anga xizmat kerak...” // “Sog’lom avlod” gazetasi, 2015 yil, 5 fevral.
6.  Yusupova D. “Ulki bu axloq ila aylab xirom...” // “Turkiston” gazetasi, 2016 yil, 6 fevral.
8.  Yusupova D. Matnshunoslik mashaqqati // “O‘zbekiston adabiyoti va san’ati” gazetasi, 2017 yil, 8 yanvar.
9. Yusupova D. Navoiy musammani o‘z g‘azaliga bog‘langanmi? // “O‘zbekiston adabiyoti va san’ati” gazetasi, 2019 yil, 27 fevral.
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
1.    “Oshiq o‘ldum...” // “Jahon adabiyoti”,  2016.- № 1. – B. 4–5.
2.    “Xo‘blar ming bo‘lsalar...” // “Jahon adabiyoti”,  2016.- № 2. – B. 3–5.
3.    “Ko‘kragimdur subhning...” // “Jahon adabiyoti”, 2016. – № 3. – B. 3 –5.
4.    “Ko‘rgali husnungni zoru...” // “Jahon adabiyoti”, 2016. – № 4. – B. 4–6.
5.    “Ko‘nglum o‘rtansun agar...” // “Jahon adabiyoti”, 2016. – № 5. – B. 3 –5.
7.    “Bediling xayli rusul...” // “Jahon adabiyoti”, 2016. – № 7. – B. 4 –6.
8.    “Yordin hijron chekar...” // “Jahon adabiyoti”, 2016. – № 8. – B. 3 –5.
9.    “Bormakim, bir dam...” // “Jahon adabiyoti”, 2016. – № 9. – B. 3 –5.
10. “El dardi yordin...” // “Jahon adabiyoti”, 2016. – № 10. – B. 3 –5.
11. “Ey navbahori orazing...” // “Jahon adabiyoti”, 2016. – № 11. – B. 3 –5.
12. “Manga o‘lmaklik erur...” // “Jahon adabiyoti”, 2016. – № 12. – B. 3 –5.
14. “Nega ko‘rguzdi sarig‘ ohu...” // “Jahon adabiyoti”, 2017. – № 2. – B. 3 –5.
16. “Tun oqshom bo‘ldiyu...” // “Jahon adabiyoti”, 2017. – № 4. – B. 3 –5.
Anfield
Anfield — Angliyaning Merseyside, Liverpul shahridagi futbol stadioni boʻlib, u 53 394 oʻrindiqga ega hisoblanadi va bu koʻrsatkich bilan Angliyadagi yettinchi eng yirik futbol stadioni hisoblanadi. U 1892-yilda tashkil topganidan beri "Liverpul F.C" klubining uy stadioni boʻlib kelgan. Bu dastlab 1884-yildan 1891-yilgacha Evertonning uy stadioni boʻlgan, biroq klub prezidenti bilan kelishmovchilikdan keyin Everton jamoasi Gudison Parkga koʻchib oʻtishgan.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
17. Yusupova D. “Sunbulin Laylo ochiptur... ” // “Jahon adabiyoti”, 2018. – № 1. – B. 4 –7.
Anfield
Stadionda toʻrtta tribuna mavjud: Spion Kop, the Main Stand, the Sir Kenny Dalglish Stand va the Anfield Road End. 1952-yilda „Liverpul F.C“ va „Wulverxempton“ oʻrtasidagi oʻyinda 61 905 tomoshabin oʻyini bevosita stadiondan turib kuzatgan va bu rekor koʻrsatkich hisoblanadi.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
18. Yusupova D. “Yor og‘iz ochmasqa... ” // “Jahon adabiyoti”, 2018. – № 2. – B. 3 –6.
Anfield
Stadiondagi ikkita darvoza Liverpul F.C ning sobiq murabbiylari nomi bilan atalgan: Bill Shankly va Bob Paisley. Ikkala murabbiyga ham stadion tashqarisida haykal qoʻyilgan: Shankly haykali 1997-yilda, Bob Paisley haykali 2020-yilda asosiy tribunaga kirish joyida oʻrnatilgan. 2002-yilda stadionni Stanley Parkga almashtirish taklif qilingan edi, ammo 2010-yilda Fenway Sports Group tomonidan Liverpul F.C sotib olinganidan keyin bu loyiha bekor qilindi.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
19.  Yusupova D. “Mehnat o‘tidin... ” // “Jahon adabiyoti”, 2018. – № 3. – B. 3 –5.
Anfield
Asosiy tribunani kengaytirish uchun qurilish ishlari 2014-yil 8- dekabrda boshlangan. Yevropa futbolidagi eng katta toʻliq oʻrindiqli bitta tribunalardan biri boʻlgan ushbu kengaytma 2016-yil 9-sentyabrda ochildi va stadion sigʻimini 53 394 tagacha oshirildi. Hozirda stadion sigʻimini 61 000 kishiga yetkazish uchun Anfield yoʻlidagi tribuna qayta taʼmirlanmoqda. U 2023-24-yilgi mavsumda yakunlanishi reja qilingan.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
20. Yusupova D. “Tuganmas mehri yo‘q hajrim tuni... ” // “Jahon adabiyoti”, 2018. – № 4. – B. 4 –7.
Anfield
Tarixi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/Houlding_memorial%2C_Liverpool_FC_1.jpg/170px-Houlding_memorial%2C_Liverpool_FC_1.jpg|left|thumb| „[[Liverpool F.C.|Liverpul F.C“ ning 125 yilligi munosabati bilan Anfield tashqarisida John Holding hotirasiga haykal.]] Stadion atrofidagi hudud, Anfield sharafiga nomlangan. Bu soʻz qadimgi inglizcha soʻzlarning birikmasidan kelib chiqqan boʻlib, „qiyalikdagi dala“ degan maʼnoni anglatadi. Bu nom 1850-yillarda shaharga irlandiyaliklarning kirib kelishi bilan bogʻliq deb taxmin qilingan. 1884-yilda ochilgan Anfield dastlab „ Everton“ klubi aʼzosi John Holdingning doʻsti boʻlgan kichik yer egasi John Orrellga tegishli edi. Orrell kichik ijara evaziga maydonni Everton klubiga beradi. Maydondagi birinchi oʻyin 1884-yil 28- sentyabrda „Everton“ va „Earlestown“ oʻrtasida boʻlib oʻtgan va unda Everton 5:0 hisobida gʻalaba qozongan. 1889- yilda Angliya va Irlandiya oʻrtasidagi Britaniya chempionati oʻyiniga mezbonlik qilgan maydon oʻsha paytda xalqaro standartlarga toʻla javob berardi. Anfieldning birinchi liga oʻyini 1888-yil 8-sentyabrda Everton va Akrington oʻrtasida boʻlib oʻtdi. 1890-91 yilgi mavsumda Everton Anfielda birinchi liga chempioniga aylandi.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
21. Yusupova D. “Unutmog‘ilki to hajr etti...” // “Jahon adabiyoti”, 2018. – № 5. – B. 3 –6.
Anfield
Tarixi
1892-yilda Anfielddagi yerni Orrelldan sotib olish boʻyicha Houlding va Everton F.C qoʻmitasi oʻrtasida kelishmovchiliklar kelib chiqdi. Voqealar Evertonning Gudison Parkga oʻtishi bilan yakunlandi. Houlding boʻsh qolgan stadion uchun jamoa tuzishga kirishadi. Yangi jamoa Liverpool FC va Athletic Grounds Ltd deb nomlanadi. Klubning Anfielddagi birinchi oʻyini 1892-yil 1-sentyabrda Rotherham Townga qarshi 200 kishi ishtirokida oʻtkazilgan oʻrtoqlik uchrashuvi boʻlgan edi. „Liverpul F.C“ 7:1 hisobida g‘alaba qozonadi.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
22. Yusupova D. “Qon yoshim sorig‘ yuz uzra... ” // “Jahon adabiyoti”, 2018. – № 6. – B. 3 –7.
Anfield
Tarixi
Liverpulning Anfielddagi birinchi futbol ligasi oʻyini 1893-yil 9-sentyabrda Linkoln Sitiga qarshi oʻtkazilgan. Ushbu oʻyinga 5000 tomoshabin tashrif buyurdi va Liverpul F.C 4:0 hisobida gʻalaba qozonadi. Yana bir tribuna 1903-yilda yogʻoch va gofrirovka qilingan temirdan qurilgan. 1906-yilda Liverpul F.C ikkinchi Liga chempionligini qoʻlga kiritgandan soʻng, Walton Breck yoʻli boʻylab yangi tribuna qurildi. Liverpool Daily Post va Echo gazetalarining sport muharriri boʻlgan mahalliy jurnalist Ernest Edwards uni Spion Kop deb nomladi. U 1900-yilda Bur urushi payti Janubiy Afrikadagi mashhur tepalik sharafiga nomlangan.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
23. Yusupova D. “Yor chun istarki... ” // “Jahon adabiyoti”, 2018. – № 7. – B. 3 –7.
Anfield
Tarixi
Angliyadagi koʻplab stadionlarda Spion Kop nomidagi tribunalar bor. Anfield oʻsha paytda mamlakatdagi eng yirik Kop edi — u baʼzi bir butun futbol maydonlaridan koʻra koʻproq futbol ishqibozlarini toʻplashi mumkin edi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/The_Kop_-_geograph.org.uk_-_702695.jpg/220px-The_Kop_-_geograph.org.uk_-_702695.jpg|alt=Photograph of a stand full of people. In front of the stand is a field and a goal.|left|thumb| Kop 1974-yilda. 1957-yilda 12 000 funt sterlingga projektorlar oʻrnatildi. 30-oktyabr kuni ular Liverpul okrugi futbol assotsiatsiyasining 75 yilligi munosabati bilan Evertonga qarshi oʻyin boʻlib oʻtdi. 1963-yilda eski Kemlyn Road tribunasi 350 000 funt sterlingga qurildi. Anfieldda eng katta qayta qurish 1973-yilda sodir boʻlgan, oʻshanda eski asosiy tribuna qisman buzib tashlangan va yangi tom bilan orqaga choʻzilgan. Bir vaqtning oʻzida Kemlyn Road va asosiy tribunalarning tomlari boʻylab oʻrnatilgan yangi chiroqlar projektorlar buzildi. Yangi tribuna 1973-yil 10-martda Kent gersogi tomonidan rasman ochilgan. 1980-yillarda asosiy tribuna oldidagi maydoncha muhlislar oʻtiradigan joyga aylantirildi va 1982-yilda Anfield Road oxirida oʻrindiqlar paydo boʻldi. Shankly darvozasi boʻylab „You’ll Never Walk Alone“ soʻzlari bor, bu Shankly murabbiy boʻlgan paytda „Liverpul F.C“ muxlislari tomonidan klub madhiyasi sifatida qabul qilingan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/You%27ll_Never_Walk_Alone_%2813976345652%29.jpg/220px-You%27ll_Never_Walk_Alone_%2813976345652%29.jpg|thumb| Shankly darvozasi. 1982-yilda Bill Shankly sharafiga qurilgan.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
24. Yusupova D. “Tong nasimin soyir etkan... ” // “Jahon adabiyoti”, 2018. – № 11. – B. 3 –7.
Anfield
Tuzilmalari va inshootlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Anfield_outline.svg/220px-Anfield_outline.svg.png|alt=diagram of a stadium|right|thumb| Anfield 2015-yilgacha qayta qurish rejasi; The Sir Kenny Dalglish tribunasi (yuqorida), The Kop (oʻngda), The Main tribunasi (pastda) va Anfield Road (chapda) Anfield o‘rniga qo‘shni Stenli Parkdagi yangi 60 000 sig‘imli stadion qurish rejalari 2002-yilda boshlangan. Rejalar Tom Hiks va Jorj Gillett tomonidan qayta koʻrib chiqildi. 2010-yilda Fenway Sports Group tomonidan Liverpul F.C sotib olinganidan soʻng, Stenli Parkdagi taklif qilingan yangi stadiondan voz kechib, oʻrniga Anfieldni qayta qurish va kengaytirishni afzal koʻrishdi. The Kop binosida klub muzeyi, Reducate markazi va rasmiy klub doʻkoni joylashgan. The Kop — bu Anfielddagi uy va mehmon futbol ishqibozlari orasida eng mashhur tribuna boʻlib, tribunani egallagan odamlar kopites deb ataladi. Anʼanaga koʻra, bu tribunada „Liverpul F.C“ning eng ashaddiy muhlislari toʻplanishadi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/This_is_Anfield.jpg/170px-This_is_Anfield.jpg|alt=steps leading down to tunnel, above the tunnel is a sign with This Is Anfield in white letters on a red background, with a crest on it|left|thumb| Anfield maydonidagi eski tunnel. „This is Anfield“ belgisini sobiq murabbiy Bill Shanklyraqib jamoaga qoʻrquv uygʻotish uchun oʻrnatgan. Anfielddagi eng qadimgi tribuna The Main tribunasi hisoblanadi.Tribuna 2016-yilda qurib bitkazildi. Tribunaning pastki qavatida direktorlar xonasi joylashgan. Direktorlarning VIP xonasi tribunaning pastki qavatining orqa tomonida joylashgan. Maydonga tushadigan zinapoyalar tepasida „This is Anfield“ degan yozuv osilgan. Uning maqsadi raqibni oʻyin oldidan qoʻrqitish va maydonga tunel orqali chiqayotganda bu belgiga Liverpul F.C futbolchilari tegardi va omad keltirish uchun qilinardi. Shunga koʻra, „Liverpul F.C“ futbolchilari va murabbiylar shtabi anʼanaga koʻra belgi ostidan oʻtayotganda qoʻllarini koʻtarib, bu belgiga qoʻllarini tegizardi.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
25. Yusupova D. “Ne lutf ediki... ” // “Jahon adabiyoti”, 2018. – № 12. – B. 3 –7.
Anfield
Tuzilmalari va inshootlari
Asosiy rekonstruksiya qilish vaqtida belgi vaqtincha olib tashlandi u „Liverpul F.C“ning 2016-17-yilgi uy uchrashuvi oldidan yangi The Main tunnelidan maydonga chiqish joyiga qoʻyilgan edi. „Liverpul F.C“ning hozirgi bosh murabbiyi Yurgen Klopp jamoa kamida bitta yirik sovrinni qoʻlga kiritmaguncha futbolchilarga tiklangan belgiga tegishni taqiqlagan edi. 2019-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi finalida gʻalaba qozongan oʻyinchilarga endi buni yana qilishlari mumkin. „Anfield“dagi atmosferaning uy jamoaga taʼsirini va uning mehmon jamoaga taʼsirini maqtab, raqib menejeri Pep Gvardiola shunday dedi: ""Bu „Anfield“ shiori marketing harakati emas. Bunda dunyoning boshqa hech bir stadionida topa olmaydigan narsa bor" . 2005-yilgi Chempionlar Ligasi yarim finalining javob oʻyinida „Liverpul F.C“ 1:0 hisobida gʻalaba qozongan „Chelsi“ bosh murabbiyi Joze Mourino „Liverpul F.C“ muxlislarining oʻyindagi rolini tan oldi: "Men „Anfield“ning kuchini his qildim, bu ajoyib edi".
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
26. Yusupova D. “Ishq sirrin... ” // “Jahon adabiyoti”, 2019. – № 1. – B. 3 –7.
Anfield
Anfield qayta qurish
2010-yil oktabr oyida Fenway Sports Group tomonidan Liverpul F.Cni sotib olish masalasi Liverpulni Anfieldni tark etishi hafini uygʻotdi. 2011- yilning fevralida klubning yangi egasi Jon V. Genri jamoani „Anfield“da qolishni va uning imkoniyatlarini kengaytirishni afzal koʻrishini aytdi. 2012-yil 15-oktabrda Liverpul shahar kengashi 25 million funt sterling miqdoridagi pulni qoʻlga kiritgandan soʻng Anfield hududini qayta tiklash rejalarini eʼlon qildi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Main_Stand_expansion%2C_Anfield%2C_Liverpool_%28geograph_4920674%29_%28cropped%29.jpg/220px-Main_Stand_expansion%2C_Anfield%2C_Liverpool_%28geograph_4920674%29_%28cropped%29.jpg|thumb| 2016-yil mart oyida asosiy stendni qayta qurish 2013-yil 23-avgustda Anfield Liverpul shahar kengashi tomonidan Jamiyatning qimmatli aktivlari roʻyxatiga kiritilgan. 11-sentabr kuni jamoaning hozirgi egasi Jon V. Genri stadionni kengaytirish uchun mablagʻlari borligini eʼlon qildi.
Boshqa maqsadda foydalanish
Anfield koʻplab xalqaro oʻyinlarga mezbonlik qilgan va UEFA Euro 1996 musobaqasida foydalanilgan stadionlardan biri boʻlgan. Maydon uchta guruh oʻyini va chorak finalga mezbonlik qilgan. Birinchi xalqaro oʻyin 1889-yilda Angliya va Irlandiya oʻrtasida Anfieldda boʻlib oʻtgan. Uchrashuvda Angliya 6:1 hisobida gʻalaba qozongan. Anfield shuningdek, 1900-yillarning boshlarida Angliyaning bir nechta xalqaro futbol oʻyinlari va oʻsha asrning oxirida Uels terma jamoasi uchun uy stadioni sifatida foydalinlgan joy boʻlgan. Shuningdek, Anfield Angliya kubogining beshta yarim finaliga mezbonlik qilgan, oxirgisi 1929-yilda boʻlgan. U 2006-yilning 1-martida Angliya va Urugvay uchrashuvi Anfield stadionida boʻlib oʻtgan. Unda Angliya terma jamoasi Urugvay terma jamoasi ustidan 2:1 hisobida gʻalaba qozongan edi. Angliya terma jamoasi „Anfield“da „Liverpul F.C“ga qarshi ikkita oʻrtoqlik uchrashuvi oʻtkazgan. Birinchisi 1983-yilda boʻlib utgan. Ikkinchisi, 1988-yilda boʻlgan. „Liverpul F.C“ning azaliy raqibi "Manchester Yunayted " 1971-72-yilgi mavsumdagi ilk uy oʻyinini „Anfield“da oʻtkazdi.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
28. Yusupova D. “Sinsa ko‘nglumda o‘qung... ” // “Jahon adabiyoti”, 2019. – № 3. – B. 3 –8.
Anfield
Stadiondan tadbirlarda foydalanish
Sport oʻyinlaridan tashqari, Anfield turli janrdagi musiqachilar uchun mezbonlik qilgan joy boʻlgan. 1984-yil iyul oyida bir hafta, amerikalik Billi Grem Anfieldda chiqish qildi va stadionga 30 000 dan ortiq muhlis keldi. Anfield Liverpulning 2008-yilgi Yevropa madaniyat poytaxti tantanalarida namoyish etildi. 2008-yil 1-iyunda The Zutons, Kaiser Chiefs va Pol Makkartni ishtirokidagi kontsertga 36 000 kishi tashrif buyurdi. 2022-yilning yozida stadionda konsert berishni rejalashtirgan artistlar orasida Elton Jon, Rolling Stones va Eagles bor.
Rekordlar
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/84/Anfield_attendance_from_1946_to_2007.png/220px-Anfield_attendance_from_1946_to_2007.png|alt=graph showing troughs and peaks of attendance at Anfield|thumb| 1946-2007-yillardagi Anfielddagi oʻrtacha tomoshabinlar tashrifi „Anfield“da qayd etilgan eng ko‘p tomoshabin tashrifi 61 905 nafarni tashkil etadi, bu 1952-yil 2-fevralda „Liverpul F.C“ning „Wulverxempton“ga qarshi Angliya Kubogining beshinchi bosqichida o‘yinida qayd etilgan. „Anfield“da qayd etilgan eng kam tomoshabin tashrifi 1895-yilning 7-dekabrida „Loughboro“ga qarshi o‘yinda 1000 tomoshabinni tashkil etdi. Eng yuqori oʻrtacha tashrif 53 112 kishi 2016-17 yilgi mavsumda qayd etilgan.
Dilnavoz Yusupova
"Jahon adabiyoti" jurnalida e'lon qilingan Alisher Navoiy g‘azallarining sharhlari
30. Yusupova D. “Nomasi qo‘ynumda baskim... ” // “Jahon adabiyoti”, 2019. – № 9. – B. 4 –7.
31. Yusupova D. “Kulmading to ko‘zlarimni... ” // “Jahon adabiyoti”, 2019. – № 11. – B. 3 –6.
32. Yusupova D. “Junun toshi xarobot ichra... ” // “Jahon adabiyoti”, 2020. – № 2. – B. 3-7.
33. Yusupova D. “Kimga bir majlisda...” “Jahon adabiyoti”, 2020. – № 4. – B. 3-7.
34. Yusupova D. “Do‘stlar bir chora...” “Jahon adabiyoti”, 2020. – № 6. – B. 3-7.
35. Yusupova D. “Ishq aro vasling tilab...” “Jahon adabiyoti”, 2020. – № 8. – B. 3-7.
Mukofotlari
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 5-martdagi Farmoniga asosan Yusupova Dilnavoz Rahmonovna "Do‘stlik" ordeni bilan taqdirlandi.
Bioyoqilgʻi
Bioyoqilgʻi - oʻsimlik yoki hayvonot xom ashyosidan, organizmlarning chiqindilaridan yoki organik sanoat chiqindilaridan olingan yoqilgʻi.
Suyuq bioyoqilgʻi (ichki yonuv dvigatellari uchun, masalan, etanol, metanol, biodizel), qattiq bioyoqilgʻi (yogʻoch, briket, yoqilgʻi granulalari, yogʻoch chiplari, somon, olov, qobiq) va gazsimon (sintez gazi, biogaz, vodorod) mavjud.
Bioyoqilgʻining 54-60% anʼanaviy shakllarda: oʻtin, oʻsimlik qoldiqlari va uyni isitish uchun quritilgan goʻng hisoblanadi. Ulardan dunyo aholisining 38 foizi foydalanadi.
Yogʻoch granulalari energiya sanoatida bioyoqilgʻining asosiy shakli hisoblanadi.
Transport bioyoqilgʻi asosan etanol va biodizel sifatida mavjud. 2014-yilda etanol transport bioyoqilgʻi bozorining 74 foizini, biodizel 23 foizini (birinchi navbatda yogʻ kislotasi metil efirlari shaklida), vodorodlangan oʻsimlik moyi (HVO) 3 foizini tashkil etdi. Bu yoqilgʻilar oziq-ovqat xom ashyosidan ishlab chiqariladi. Etanol shakarqamishdan (61%) va dondan (39%) olinadi. Biodizel ishlab chiqarish uchun asosiy xom ashyo soya va kolza hisoblanadi. Oziq-ovqat ishlab chiqarish bilan raqobatlashmaydigan manbalardan suyuq bioyoqilgʻini tijoratlashtirishga urinishlar hali statistik ahamiyatga ega bozor natijalariga olib kelmadi.
Bioyoqilgʻidan foydalanishni kengaytirishga energiya isteʼmolida bioyoqilgʻining maʼlum foizini talab qiluvchi majburiy qoidalar yordam beradi. 2011-yilga kelib, bunday normalar milliy darajada 31 mamlakatda, mintaqaviy darajada esa 29 mintaqada mavjud edi.
Oʻsimlik bioyoqilgʻi avlodlari
Birinchi avlodning xom ashyosi yogʻlar, kraxmal, shakar miqdori yuqori boʻlgan qishloq xoʻjaligi ekinlari hisoblanadi. Oʻsimlik yogʻlari biodizelga, kraxmal va shakar esa etanolga qayta ishlanadi. Yerdan foydalanishdagi bilvosita oʻzgarishlar bilan, bu xom ashyo koʻpincha qazib olinadigan yoqilgʻilarni yoqishdan qochish mumkin boʻlganidan koʻra koʻproq iqlimga zarar etkazadi. Bundan tashqari, uning bozordan olib qoʻyilishi oziq-ovqat mahsulotlari narxiga bevosita taʼsir qiladi. Deyarli barcha zamonaviy transport bioyoqilgʻi birinchi avlod xomashyosidan ishlab chiqariladi, ikkinchi avlod xom ashyosidan foydalanish tijoratlashtirishning dastlabki bosqichida yoki tadqiqot jarayonida.
Madaniy oʻsimliklar, oʻt va yogʻochlarning oziq-ovqat boʻlmagan qoldiqlari xom ashyoning ikkinchi avlodi deb ataladi. Uning ishlab chiqarilishi birinchi avlod ekinlariga qaraganda ancha arzon. Bunday xom ashyo tarkibida sellyuloza va lignin mavjud. U toʻgʻridan-toʻgʻri yondirilishi mumkin (odatda oʻtin bilan qilinganidek), gazlangan (yonuvchi gazlarni qabul qilish), piroliz amalga oshirilishi mumkin. Xom ashyoning ikkinchi avlodining asosiy kamchiliklari egallangan yer resurslari va maydon birligiga nisbatan past rentabellikdir.
Xom ashyoning uchinchi avlodi suv oʻtlaridir. Ular yer resurslarini talab qilmaydi, biomassaning yuqori konsentratsiyasiga va yuqori koʻpayish tezligiga ega boʻlishi mumkin.
thumb|Qobiq qozonxonasi, Koryazhma
Ikkinchi avlod bioyoqilgʻi
Ikkinchi avlod bioyoqilgʻi — „ikkinchi avlod“ xom ashyo manbalaridan ishlab chiqarilgan metanol, etanol, biodizelga qoʻshimcha ravishda biomassa yoki boshqa turdagi yoqilgʻining pirolizining turli usullari bilan olingan turli xil yoqilgʻilar.
Ikkinchi avlod bioyoqilgʻi manbalari lignoselülozik birikmalar boʻlib, ular biologik xom ashyoning oziq-ovqat mahsuloti qismlari olib tashlanganidan keyin qoladi. Biomassadan ikkinchi avlod bioyoqilgʻini ishlab chiqarish uchun foydalanish qishloq xoʻjaligi uchun ishlatiladigan yerlar miqdorini kamaytirishga qaratilgan. Oʻsimliklar-ikkinchi avlod xom ashyo manbalariga quyidagilar kiradi:
225 (son)
225 (ikki yuz yigirma besh) — 224 va 226 sonlari orasidagi natural sondir.
Matematikada
225 = 32 × 52
Bioyoqilgʻi
Ikkinchi avlod bioyoqilgʻi
Yosunlar-ifloslangan yoki shoʻr suvda oʻsishga moslashgan oddiy organizmlar (soya kabi birinchi avlod manbalariga qaraganda ikki yuz baravar koʻp yogʻ mavjud); Kamelina (oʻsimlik) - bugʻdoy va boshqa ekinlar bilan almashlab oʻsadigan; Jatropha curcas yoki Jatropha - qurgʻoqchil tuproqlarda oʻsadi, turlariga qarab yogʻ miqdori 27 dan 40% gacha.
thumb|Shakarqamish etanol ishlab chiqarish uchun xom ashyo hisoblanadi
Tez piroliz biomassani tashish, saqlash va ishlatish uchun qulayroq va arzonroq suyuqlikka aylantirish imkonini beradi. Suyuqlik avtomobil yoqilgʻisi yoki elektr stantsiyalari uchun yoqilgʻi ishlab chiqarish uchun ishlatilishi mumkin.
Bozorda sotiladigan ikkinchi avlod bioyoqilgʻilaridan eng mashhurlari Kanadaning Dynamotive kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan BioOil va Germaniyaning CHOREN Industries GmbH kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan SunDiesel hisoblanadi.
Germaniya energetika agentligining (Deutsche Energie-Agentur GmbH) hisob-kitoblariga koʻra (hozirgi texnologiyalar bilan) biomassani pirolizlash yoʻli bilan yoqilgʻi ishlab chiqarish Germaniyaning avtomobil yoqilgʻisiga boʻlgan ehtiyojining 20 foizini qoplashi mumkin. 2030-yilga kelib, texnologiyaning rivojlanishi bilan biomassa piroliz Germaniyaning avtomobil yoqilgʻisi isteʼmolining 35 foizini taʼminlashi mumkin. Ishlab chiqarish qiymati yoqilgʻi litri uchun €0,80 dan kam boʻladi.
Piroliz tarmogʻi (PyNe) Yevropa, AQSh va Kanadadagi 15 ta davlatdan tadqiqotchilarni birlashtirgan tadqiqot tashkilotidir.
Ignabargli yogʻochning suyuq piroliz mahsulotlaridan foydalanish ham juda istiqbolli. Masalan, 70% saqich turpentin, 25% metanol va 5% aseton aralashmasi, yaʼni qatronli qaragʻay yogʻochining quruq distillash fraktsiyalari A-80 benzinini almashtirish sifatida muvaffaqiyatli ishlatilishi mumkin. Bundan tashqari, yogʻoch chiqindilari distillash uchun ishlatiladi: novdalar, dumgʻaza, qobiq. Yoqilgʻi fraktsiyalarining rentabelligi har tonna chiqindilar uchun 100 kilogrammgacha.
Uchinchi avlod bioyoqilgʻi
Uchinchi avlod bioyoqilgʻi suv oʻtlaridan olinadigan yoqilgʻi hisoblanadi. 1978-yildan 1996-yilgacha AQSh Energetika Departamenti Suv turlari dasturi doirasida yuqori yogʻli yosunlarni tekshirdi. Tadqiqotchilar Kaliforniya, Gavayi va Nyu-Meksiko ochiq suv havzalarida suv oʻtlarini sanoat ishlab chiqarish uchun mos degan xulosaga kelishdi. 6 yil davomida suv oʻtlari 1000 m² suv havzalarida yetishtirildi. Nyu-Meksikodagi suv havzasi CO 2 ni ushlashda yuqori samarali ekanligi isbotlangan. Hosildorlik 50 gr dan oshdi. kuniga 1 m² dan suv oʻtlari. 200 ming gektar suv havzasi yiliga 5% avtomobil isteʼmoli uchun etarli yoqilgʻi ishlab chiqarishi mumkin. AQSh 200 ming gektar suv oʻtlarini yetishtirish uchun yaroqli AQSh yerlarining 0,1% dan kamrogʻini tashkil qiladi. Texnologiya hali ham koʻp muammolarga ega. Misol uchun, suv oʻtlari yuqori haroratni yaxshi koʻradilar, choʻl iqlimi ularni ishlab chiqarish uchun juda mos keladi, lekin tungi harorat oʻzgarishi paytida haroratni biroz tartibga solish talab qilinadi. 1990-yillarning oxirida texnologiya neftning arzonligi tufayli sanoat ishlab chiqarishiga kirmadi.
Ochiq suv havzalarida suv oʻtlarini yetishtirishdan tashqari, elektr stantsiyalari yaqinida joylashgan kichik bioreaktorlarda suv oʻtlarini yetishtirish texnologiyalari mavjud. IESdan chiqadigan chiqindi issiqlik suv oʻtlari oʻsishi uchun zarur boʻlgan issiqlikning 77 foizini qoplashi mumkin. Ushbu texnologiya issiq choʻl iqlimini talab qilmaydi.
Irina Bokova
Irina Georgieva Bokova (1952-yil 12-iyulda tugʻilgan) — bolgariyalik siyosatchi va YUNESKO ning sobiq bosh direktori (2009-2017). Bolgariyadagi siyosiy va diplomatik faoliyati davomida u ikki muddat Milliy parlament aʼzosi, shuningdek, Bosh vazir Jan Videnov davrida tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari va tashqi ishlar vaziri lavozimlarida ishlagan. U, shuningdek, Bolgariyaning Fransiya va Monakodagi elchisi boʻlib ishlagan va Bolgariyaning YUNESKOdagi doimiy vakili boʻlgan. Bokova, shuningdek, Bolgariya Prezidentining Xalqaro Frankofoniya tashkilotidagi shaxsiy vakili (2005-2009) hisoblanadi.
Bioyoqilgʻi
Bioyoqilgʻi turlari
Bioyoqilgʻi qattiq, suyuq va gazsimon turlarga boʻlinadi. Qattiq-anʼanaviy oʻtin (koʻpincha yogʻochga ishlov berish chiqindilari shaklida) va yoqilgʻi granulalari (presslangan kichik yogʻochga ishlov berish qoldiqlari).
Suyuq yoqilgʻi sifatida spirtli ichimliklar (metanol, etanol, butanol), efirlar, biodizel va biomasut mavjud.
Irina Bokova
Bolaligi va dastlabki faoliyati
Irina Bokova — kommunistik siyosatchi va Bolgariya Kommunistik partiyasining rasmiy gazetasi va organi „Rabotnichesko Delo“ bosh muharriri Georgiy Bokovning qizi. Bokova kelib chiqishi boʻyicha bolgar hisoblanadi. Bokova birinchi ingliz tili maktabini tamomlagan, keyin esa Moskva davlat xalqaro munosabatlar institutini tugatib, butun Sharqiy blokdan yosh apparatchilarni KGB nazorati ostidagi diplomatlar va agentlar kabi vazifalarga tayyorlagan. Keyinchalik u Bolgariya Tashqi ishlar vazirligida 1977- yilda uchinchi kotib lavozimida ishladi va 1996-yil 13- noyabrdan 1997-yil 13-fevralgacha vazir vazifasini bajaruvchi (muvaqqat) boʻldi.
Bioyoqilgʻi
Bioyoqilgʻi turlari
Gazsimon yoqilgʻi-uglerod oksidi, metan, vodorod bilan turli xil gaz aralashmalari xom ashyoni kislorod (gazlashtirish) ishtirokida, kislorodsiz (piroliz) yoki bakteriyalar taʼsirida fermentatsiya paytida termal parchalanish natijasida olinadi.
Irina Bokova
Bolaligi va dastlabki faoliyati
Bokova 1990-yilgacha Bolgariya Kommunistik partiyasining aʼzosi boʻlgan. Bokova Bolgariya parlamentining ikki muddatga aʼzosi boʻlgan — birinchi muddat 1990-1991- yillarda VII Buyuk (Konstitutsiyaviy) Milliy Assambleyada, Bolgariya Sotsialistik partiyasi roʻyxati bilan majoritar vakil sifatida saylangan, ikkinchisi esa 2001-2005-yillarda 39-milliy Assambleya saylovida.
Bioyoqilgʻi
Qattiq bioyoqilgʻi
Oʻtin-insoniyat tomonidan ishlatiladigan eng qadimgi yoqilgʻi. Hozirgi vaqtda dunyoda oʻtin yoki biomassa ishlab chiqarish uchun tez oʻsadigan turlardan (terak, evkalipt va boshqalar) iborat energiya oʻrmonlari yetishtiriladi. Rossiyada oʻtin va biomassa asosan pulpa uchun ishlatiladi, bu sifat jihatidan mos kelmaydi kesilgan yogʻoch.
Irina Bokova
Shaxsiy hayoti
Bokova ona tili bolgar tilidan tashqari ingliz, fransuz, ispan va rus tillarini biladi. U YeTTB direktori Kalin Mitrevga turmushga chiqqan va ikki farzandi bor.
Bioyoqilgʻi
Qattiq bioyoqilgʻi
Yoqilgʻi granulalari va briketlari-bu yogʻoch chiqindilari (kichik oʻlchamdagi va sifatsiz yogʻochlar, yogʻoch kesishdagi qoldiqlari), somon, qishloq xoʻjaligi chiqindilari (kungaboqar qobigʻi, yongʻoq qobigʻi, goʻng, tovuq goʻngi) va boshqa biomassalardan presslangan mahsulotlar. Yogʻoch granulalari deyiladi, ular diametri 8-23 mm va uzunligi 10-30 mm boʻlgan silindrsimon yoki sharsimon granulalar shaklida boʻladi. Hozirgi vaqtda Rossiyada yoqilgʻi granulalari va briketlarini ishlab chiqarish faqat katta hajmlarda iqtisodiy jihatdan foydalidir.
Irina Bokova
Faoliyati
thumb|Irina Bokova Palmyra, 2015-yil
Bioyoqilgʻi
Qattiq bioyoqilgʻi
Biologik kelib chiqadigan energiya tashuvchilar (asosan goʻng va boshqalar) briketlanadi, quritiladi va turar-joy binolarining kaminlarida va issiqlik elektr stantsiyalarining pechlarida yondiriladi, arzon elektr energiyasi ishlab chiqariladi.
Irina Bokova
YUNESKOdagi faoliyati
2009-yil 22-sentyabrda Bokova YuNESKO Bosh direktori etib saylandi. Parijdagi saylovda u toʻqqiz nomzodni magʻlub etdi. Farouk Hosny ovoz berishning beshinchi va oxirgi bosqichida 31-27 hisobida magʻlub boʻldi. Hosny gʻalaba qozonishi kutilgandi, ammo Isroilga qarshi bayonotlari tufayli Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti sovrindori Elie Vizelning tanqidiga uchradi. U Bosh direktor lavozimini birinchi ayol va birinchi Janubi-Sharqiy Yevropalik sifatida egallagan. 2009-yil 15-oktyabrda Bosh konferensiyaning 35-sessiyasida Bolgariyalik Irina Bokova YUNESKOning oʻninchi Bosh direktori etib saylandi.
Bioyoqilgʻi
Qattiq bioyoqilgʻi
Biologik kelib chiqishi chiqindilari-qayta ishlanmagan yoki yoqish uchun minimal darajada tayyorlangan chiqindilar: talaş, yogʻosch qobigʻi, poʻstlogʻi, somon va boshqalar.
Irina Bokova
YUNESKOdagi faoliyati
2013-yil 4-oktyabrda YUNESKO Ijroiya kengashi uni ikkinchi muddatga Bosh direktor lavozimiga nomzod qilib ko‘rsatdi. U 2013-yil 12-noyabrda YUNESKO Bosh konferensiyasi tomonidan qayta saylangan.
Bioyoqilgʻi
Qattiq bioyoqilgʻi
Yogʻoch chiplari-toʻgʻridan-toʻgʻri kesish maydonchasida yoki ishlab chiqarishda yogʻochga ishlov berish chiqindilarida kichik oʻlchamdagi yogʻochlarni maydalash yoki yogʻoch qoldiqlarini koʻchma maydalagichlar yoki statsionar maydalagichlar (maydalagichlar), yordamida maydalash orqali ishlab chiqariladi Yevropada yogʻoch chiplari asosan quvvati birdan bir necha oʻnlab megavattgacha boʻlgan yirik issiqlik elektr stantsiyalarida yoqiladi.
Irina Bokova
YUNESKOdagi faoliyati
YuNESKO Bosh direktori sifatida Bokova IShID va boshqa radikal islomiy guruhlarni moliyalashtirish uchun Suriya va Iroq madaniy ashyolari savdosini to‘sish bo‘yicha harakatlarni boshqargan. Bu saʼy-harakatlar Birlashgan Millatlar Tashkiloti Xavfsizlik Kengashining 2015-yil 12-fevralda 2199-sonli rezolyutsiyasini qabul qilishga olib keldi. Ushbu rezolyutsiya noqonuniy savdo va xavfsizlik oʻrtasidagi bogʻliqlikni rasman tan oldi, Iroq va Suriyadan madaniy mahsulotlarning barcha savdosini taqiqladi va YuNESKOdan bu sohadagi saʼy-harakatlarni Interpol bilan muvofiqlashtirishni soʻradi. Iroqning qadimiy yodgorliklariga zoʻravonlik va beqarorlikning kuchayishi tahdidiga javoban, Bokova Iroq madaniy merosi artefaktlarini himoya qilish boʻyicha favqulodda rejani amalga oshirdi.
Bioyoqilgʻi
Suyuq bioyoqilgʻi
1988-yilda Qoʻshma Shtatlar 2000-yillarning boshiga kelib bir hujayrali suv oʻtlaridan sanoatda benzin ishlab chiqarishni oʻzlashtirish niyatida ekanligini eʼlon qildi.
Irina Bokova
YuNESKOdan keyingi faoliyati
2018-yilda Irina Bokova Koreyadagi Kyung Hee universitetida dars berishi eʼlon qilindi.
Bioyoqilgʻi
Bioetanol
2015-yilda jahonda bioetanol ishlab chiqarish 98,3 milliard litrni tashkil etdi, ulardan 30 tasi Braziliyada va 56,1 tasi AQShda. Braziliyada etanol asosan shakar qamishidan, AQShda esa makkajoʻxoridan ishlab chiqariladi.
Irina Bokova
YuNESKOdan keyingi faoliyati
2020-yilda u Amerika sanʼat va fanlar akademiyasining V toifasi — Jamoatchilik bilan aloqalar, biznes va maʼmuriyat, Ilmiy, madaniy va notijorat yetakchiligi boʻlimining xalqaro faxriy aʼzosi etib saylandi. .
Mukofotlar
2016-yil 10-iyun kuni Bukova Polshaning Varshava shahrida Ayollar global sammitining Global ayollar yetakchiligi mukofotini oldi.
Bioyoqilgʻi
Bioetanol
2007-yil yanvar oyida Jorj Bush Kongressga yoʻllagan murojaatida „10 uchun 20“ rejasini taklif qildi. Reja 10 yil ichida benzin isteʼmolini 20 foizga qisqartirishni nazarda tutgan, bu esa neft isteʼmolini 10 foizga qisqartiradi. Benzinning 15 foizi bioyoqilgʻi bilan almashtirilishi kerak edi. 2007-yil 19-dekabrda AQSH Prezidenti Jorj Bush 2022-yilgacha yiliga 36 milliard gallon etanol ishlab chiqarishni nazarda tutuvchi AQShning Energetika mustaqilligi va xavfsizligi toʻgʻrisidagi qonunni (2007-yildagi EISA) imzoladi. Shu bilan birga, 16 milliard gallon etanol oziq-ovqat xom ashyosidan emas, balki sellyulozadan ishlab chiqarilishi kerak edi. Qonun ijrosi koʻplab qiyinchiliklar va kechikishlarga duch keldi, unda koʻzda tutilgan maqsadlar kelajakda qayta koʻrib chiqildi.
Irina Bokova
Mukofotlar
2015-yil 6-aprel kuni Fransiyaning Bolgariyadagi elchixonasi Bokova Fransiyaning Faxriy legion ordeni bilan taqdirlanganini eʼlon qildi.
Bioyoqilgʻi
Bioetanol
E85 (85% etanol va 15% benzin aralashmasi; ingliz tilidan „E“ harfi) bilan ishlaydigan avtomobillarning yonilgʻi birligi hajmiga toʻgʻri keladigan masofasi standart avtomashinalar masofasining taxminan 75% ni tashkil qiladi. Oddiy avtomobillar E85 da ishlay olmaydi, garchi ichki yonuv dvigatellari E10 da yaxshi ishlaydi (baʼzi manbalar hatto E15 dan ham foydalanish mumkinligini taʼkidlaydi)." Flex-Fuel " transport vositalari oddiy benzinda ham (ozgina etanol qoʻshilishi talab qilinadi) yoki ikkalasining aralashmasida ham ishlashi mumkin. Braziliya shakar qamishidan bioetanol ishlab chiqarish va yoqilgʻi sifatida foydalanish boʻyicha yetakchi hisoblanadi. Braziliyadagi yoqilgʻi quyish shoxobchalari oddiy benzin yoki „acool“ etanol azeotropi (96% C 2 H 5 OH va 4% suv) niqobi ostida E20 (yoki E25) ni tanlashni taklif qiladi.