cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sandra Day O'Konnor
Hayotining dastlabki yillari va ta'limi
Sandra Day Texasning El-Paso shahrida, chorvador Garri Alfred Day va Ada Meyning (Uilki) qizi bo'lib tug'ilgan. U Arizona shtatidagi Dunkan yaqinidagi 198 000 akr chorvachilik fermasida o'sgan. Rancho eng yaqin asfaltlangan yo'ldan to'qqiz mil uzoqlikda edi. Sandra yetti yoshga to'lgunga qadar oilaning uyida suv va elektr yo'q edi. Yoshligida u 22 kalibrli miltiqga ega bo'lib, koyot va quyonlarni ovlayadi. Sandraning o'zidan sakkiz va o'n yosh kichik singlisi va ukasi bor edi. Uning singlisi Arizona qonun chiqaruvchi organida ishlagan Enn Day edi. Keyinchalik u akasi H. Alan Day bilan birga, Lazy B: G'arbiy Amerikadagi chorvachilik fermasida o'sgan (2002) kitobini ranchodagi bolaligidagi tajribasi haqida yozgan. Erta maktabda o'qishning ko'p qismi uchun Day El-Pasoda buvisi bilan yashagan va xususiy maktab bo'lgan Radford Qizlar maktabida o'qigan. U 1946-yilda El-Pasodagi Ostin o'rta maktabida oltinchi sinfni tamomlagan.
U 16 yoshida Day Stenford universitetiga o'qishga kirdi. U 1950-yilda iqtisod bo'yicha bakalavr darajasiga ega bo'lgan. 1952-yilda u Stenford yuridik maktabida huquqshunoslik fakultetida o'qishni davom ettirdi U yerda u Stenford qonunlari sharhida uning bosh muharriri, bo'lajak Oliy sud raisi Uilyam Renkvist bilan birga ishlagan. Day va Rehnquist 1950-yil sanasi Garchi bu munosabatlar Renkvist maktabni erta tugatib, Vashingtonga ko'chib o'tishidan oldin tugagan bo'lsa-da, u 1951-yilda unga xat yozib, turmush qurishni taklif qiladi. Day Renquistning taklifini qabul qilmadi. O'Konnor, shuningdek, 2008-yilda Uilyam va Meri kolleji tomonidan Phi Beta Kappaning faxriy a'zosi etib saylangan.
Nomzodlik va tasdiqlashi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/President_Ronald_Reagan_and_Sandra_Day_O%27Connor.jpg/220px-President_Ronald_Reagan_and_Sandra_Day_O%27Connor.jpg|thumb| Oliy sud sudyaligiga nomzod Sandra Day O'Konnor [[Oq uy oldida prezident Ronald Reygan bilan suhbatlashmoqda, 1981-yil 15-iyul.]] 1981-yil 7-iyulda Reygan - 1980-yilgi prezidentlik kampaniyasi paytida sudga birinchi ayolni tayinlashga va'da bergan - O'Konnorni nafaqadagi Potter Styuartning o'rniga Oliy sudning yordamchisi sifatida nomzodini ko'rsatishini e'lon qildi. O'Konnor e'lon qilinishidan bir kun oldin prezident Reygandan o'z nomzodi ko'rsatilganligi to'g'risida bildirishnoma oldi va u bu lavozim uchun finalist ekanligini bilmagan.
Reygan 1981-yil 19-avgustda O'Konnor nomzodini rasman ilgari surdi link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Photograph_of_Sandra_Day_O%27Connor_Being_Sworn_in_a_Supreme_Court_Justice_by_Chief_Justice_Warren_Burger....jpg/220px-Photograph_of_Sandra_Day_O%27Connor_Being_Sworn_in_a_Supreme_Court_Justice_by_Chief_Justice_Warren_Burger....jpg|left|thumb| O'Konnor bosh sudya Uorren Burger tomonidan eri Jon O'Konnorga qarab qasamyod qilmoqda. 21-sentabr kuni O'Konnor AQSh Senati tomonidan 99-0 ovoz bilan tasdiqlandi. Ovoz berishda faqat Montana shtatidan senator Maks Bauks ishtirok etmadi va u O'Konnorga uzr so'rash orqali "Daryodan oqib o'tadi" kitobini yubordi. Sudda ishlagan birinchi yilida u jamoatchilikdan 60 000 dan ortiq maktub oldi, bu tarixdagi boshqa sudyalarga qaraganda ko'proq natija edi.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/O%27ConnorGonzalesCloseUp.jpg/170px-O%27ConnorGonzalesCloseUp.jpg|right|thumb| Sudya O'Konnor Alberto Gonsalesni AQSh Bosh prokurori sifatida qasamyod qilganidan so'ng uni tomoshabinlarga taqdim etadi.
Iste'fo
2000-yil 12-dekabrda The Wall Street Journal gazetasi O'Konnor prezidentlikdagi demokrat bilan birga nafaqaga chiqishni istamagani haqida xabar berdi: "Vashingtondagi saylov kechasida, sobiq elchi Valter Stoesselning bevasi Meri Enn Stosselning uyida sudyaning turmush o'rtog'i Jon O'Konnor, uchta guvohning so'zlariga ko'ra, boshqalarga iste'foga chiqish istagini aytib o'tgan. Ammo janob O'Konnor, agar demokrat Oq uyda bo'lsa, uning rafiqasi nafaqaga chiqishni istamaydi va uning o'rnini tanlashini aytadi. sudya O'Konnor izoh berishdan bosh tortgan edi." link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/SandraOconnor_and_GeorgeWBush_May2004.jpg/220px-SandraOconnor_and_GeorgeWBush_May2004.jpg|right|thumb| Sudya O'Konnor va uning turmush o'rtog'i Jon O'Konnor 2004-yil may oyida Prezident [[George W. Bush|Jorj Bush bilan.]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Oconnor070105_0001.jpg/170px-Oconnor070105_0001.jpg|thumb| Sudya O'Konnorning 2005-yil 1-iyulda Bushga nafaqaga chiqqanini e'lon qilgan maktubi 2005-yil 1-iyulda O'Konnor nafaqaga chiqish niyatini e'lon qiladi. Bushga yo'llagan maktubida u o'zining nafaqaga chiqishi uning o'rinbosari tasdiqlanishi bilan kuchga kirishini aytdi. Uning maktubida ketish sababi ko'rsatilmagan; ammo, Oliy sud matbuot kotibi O'Konnor eri bilan vaqt o'tkazish uchun ketayotganini tasdiqlagan edi.
Afrika qoploni
Afrika qoploni ( Panthera pardus pardus) — leopardning nominativ, eng keng tarqalgan kichik turi.
Tavsif
Qoplonlarning kattaligi va vazni yashash joyining geografik maydoniga bog'liq va juda farq qiladi. O'rmonlarda yashovchi qoplonlar odatda kichikroq va yengilroq, ochiq joylarda yashovchilar esa, aksincha, o'rmon hamkasblaridan kattaroqdir. Leopardning tanasining uzunligi 200-250 sm ga yetadi. Erkak qoplonlar massasi 60 kg gacha, urg'ochilar - 40 kg gacha. Afrika qoplonlarining rangi o'zgarib turadi - diapazon va yashash joyiga qarab, rang qizil va jigarrangdan sariqgacha o'zgarishi mumkin.
Hudud
Afrikada qoplonlar qit'aning markaziy mintaqalarining nam o'rmonlarida ham, Marokashdan Yaxshi Umid burnigacha bo'lgan tog'lar, savannalar va yarim cho'llarda yashaydilar. Afrika Leopardlari katta cho'llardan va suvsiz qurg'oqchil joylardan qochadi va shuning uchun Sahara va Namibiyaning eng qurg'oqchil hududlarida qoplonlar bo'lmaydi.
Xulq-atvor
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Leopard%2C_Serengeti.jpg/220px-Leopard%2C_Serengeti.jpg|right|thumb|220x220px| Afrikalik leopard daraxt ustida Ular asosan kechqurun, ba'zan kunduzi faol bo'ladilar. Leopardlar asosan o'txo'r hayvonlar bilan oziqlanadi: yovvoyi hayvonlar, impalalar, zebralar va boshqalar. Oziq-ovqat yetishmasligi davrida — kemiruvchilar, maymunlar, qushlar va sudraluvchilar bilan oziqlanadilar. Ba'zida uy hayvonlariga ham (qo'ylar, otlar) hujum qiladilar.
Qoplon daraxtlarga qiyinchiliksiz ko'tariladi, ko'pincha u yerda kunduzi dam olish yoki pistirmada joylashadi, lekin ba'zan esa daraxtlardagi maymunlarga ov qiladilar. Biroq, leopard asosan yerda ov qiladi. Shuningdek, ular sakrash masofasida yashirincha o'ljaga tashlanadilar.
Bayt ar-Razzaz saroyi
Bayt ar-Razzaz saroyi (بيت الرزاز) yoki Beet El Razzaz — Qohira markazida, Misrda 15-asr oxiridan 18-asr oxirigacha qurilgan qasr. Qohiraning Darb al-Ahmar mahallasidagi 190 xonali shahar saroyi 1960-yillarda tashlab ketilgan.Shundan keyin 1977 va 2007-yillar oraligʻida restavratsiya loyihasi asosida sharqiy binoni qayta tiklagan. Mulk Gʻarbiy majmuani tiklashni rejalashtirgan Qadimiy ashyolar boʻyicha davlat vazirligiga tegishli. Bu ayni paytda koʻplab misrlik hunarmandlar va ularning ayollar yashash joyi boʻlib, koʻplab mahalliy-badiiy ustaxonalar mavjud.
Tavsif
Ikkinchi uy (gʻarbiy tomoni) 18-asrda boy guruch savdogar Ahmad Katxuda al-Razzaz tomonidan qurilgan boʻlib, ehtimol oʻsib borayotgan oila va tobora murakkablashib borayotgan munosabatlar tarmogʻini joylashtirish uchun qurilgan boʻlishi mumkin. Binolarni asrlar davomida har-xil oilalar tomonidan egalik qilingan.
Darb al-Ahmar mahallasida joylashgan majmua keng maydonni egallaydi va bir tomondan Bob al-Vazir koʻchasi, ikkinchi tomondan Suvayqat al-'Izza/Suq as-Silah bilan chegaralangan boʻlib, ikkala koʻchadan ham kirish eshigi bor. Saroy Ummu Shaʼbon masjidiga tutash.
Saroy 1960-yillarda tashlab ketilgan va Qadimiy ashyolar boʻyicha davlat vazirligi (sobiq Antikvarlar Oliy Kengashi) mulkiga aylangan. 1970-yillarning oxiridan boshlab Misrdagi Amerika tadqiqot markazi boshchiligidagi guruh sharqiy majmuada 2007-yildan restavratsiya ishlarini olib bordi. Gʻarbiy bino restavratsiyaga muhtojligicha qolmoqda va vazirlik uni ofis sifatida foydalanish uchun tiklashni rejalashtirmoqda, biroq Misrdagi siyosiy tartibsizliklar nuqtai nazaridan Jahon yodgorliklari jamgʻarmasi loyihani „xavf ostida“ deb hisoblaydi.
Rasul
Rasul (arab. — elchi) — islomda Alloh tomonidan tanlab olinib, vakil qilingan va targʻibot yuritish, hidoyatga daʼvat qilish vazifasi topshirilgan, ilohiy kitob nozil qilingan paygʻambar. Muhammad (sav)ga nisbatan doimo R. nomi qoʻllanib kelinadi, bu hatto tashahhud (kalimai shahodat)da ham ifodalangan. Nabiy — kitob nozil qilinmagan paygʻambar. Shu bois har bir R.ni nabiy deb atash mumkinligi, ammo nabiylarni R. deb boʻlmasligi qayd qilingan.
Xiyama birikmasi
Xiyama birikmasi - bu uglerod-uglerod bog'larini (C-C aloqalari) hosil qilish uchun organik kimyoda ishlatiladigan organosilanlarning organik galoidlar bilan palladiy katalizli o'zaro bog'lanish reaksiyasi. Ushbu reaksiya 1988-yilda Tamejiro Xiyama va Yasuo Xatanaka tomonidan kimyoviy va regioselektivlik bilan sintetik ravishda uglerod-uglerod aloqalarini shakllantirish usuli sifatida kashf etilgan. Xiyama birlashmasi turli xil tabiiy mahsulotlarni sintez qilish uchun qo'llanilgan.
Reaksiya tarixi
Xiyama muftasi boshqa organometalik reagentlar bilan bog'liq muammolarga qarshi kurashish uchun ishlab chiqilgan. Organosilikonning dastlabki reaktivligi aslida Xiyama tomonidan birinchi marta xabar qilinmagan, chunki Kumada quyida ko'rsatilgan organoflorosilikatlar yordamida ulanish reaksiyasini xabar qilgan. Organosilanlar keyinchalik Xiyama tomonidan ftorid manbai tomonidan faollashtirilganda reaktivlikka ega ekanligini aniqladi. Ushbu reaktivlik palladiy tuzi bilan birlashganda, organik halid kabi elektrofil uglerod bilan uglerod-uglerod aloqasini hosil qiladi. Organomagniy (Grignard reagentlari) va juda reaktiv va past kimyoselektivligi ma'lum bo'lgan organometalik reagentlar kabi yaxshi qo'llaniladigan organometalik reagentlarning o'ziga xos muammolari bilan taqqoslaganda, organosilikon birikmalari faol emas. Rux, qalay va bor kabi metallardan foydalanadigan boshqa metall organometalik reagentlar reaktivlik muammosini kamaytiradi, lekin har bir reagent bilan bog'liq boshqa muammolar mavjud. Organozink reagentlari namlikka sezgir, organotin birikmalari zaharli, organobor reagentlari esa oson topilmaydi, qimmat va ko'pincha barqaror emas. Organosilanlar oson mavjud bo'lgan birikmalar bo'lib, ular ftorid yoki asosdan faollashganda (organotin yoki organobor birikmalari kabi) kimyoviy va regioselektiv tarzda CC aloqalarini hosil qilish uchun organogalidlar bilan reaksiyaga kirishishi mumkin. Birinchi xabar qilingan reaksiya palladiy katalizatori ishtirokida oson hosil bo'lgan (va faollashtirilgan) organosilikon nukleofillar va organogalidlarni (elektrofillar) ulash uchun ishlatilgan. Ushbu kashfiyotdan beri turli guruhlar tomonidan ushbu reaksiya doirasini kengaytirish va organosilanning ftorid faollashuvi zarurati kabi ushbu birinchi birikma bilan bog'liq muammolarni "tuzatish" uchun ish olib borildi. center|thumb|750x750px| Xiyama muftasini ishlab chiqish uchun silikat birikmasi pretsedenti
Murgaktepa 1
Murgaktepa 1 — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Oʻrta asrlar. Buxoro viloyatining Jondor tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Samonchuk” MFY, Murgʻak qishlogʻi. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Buxoro viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Xiyama birikmasi
Qo'llash doirasi
Xiyama birikmasi Csp 2 -Csp 2 (masalan, aril -aril) va Csp 2 -Csp 3 (masalan, aril- alkil) bog'larini hosil qilish uchun qo'llanilishi mumkin. Yaxshi sintetik rentabellik aril galogenidlar, vinilgalogenidlar va allilik galogenidlar va organo yodidlarning ulanishi bilan olinadi. Ushbu reaksiyaning doirasi Scott E. Daniya tomonidan o'rta o'lchamdagi halqalarni yopish uchun kengaytirildi. alt=Hiyama coupling as a ring-closing reaction. Note, that there will be an 8 Carbonatom ring instead the shown 10-Carbon ring. (See the Paper)|left|thumb|750x750px| Hiyama ulanishi halqani yopish reaksiyasi sifatida Alkilgalogenidlarni organo-galo-silanlar bilan muqobil organosilanlar sifatida ulash ham amalga oshirildi. Organoklorosilanlar aril yodidlarga qaraganda ko'p va odatda tejamkor bo'lgan arilxloridlar bilan bog'lanish imkonini beradi. Nikel katalizatori GC Fu va boshqalar tomonidan xabar qilinganidek, organotrifluorosilanlarning yangi reaktivligiga kirish imkonini beradi. Ikkilamchi alkilgalogenidlar aril silanlar bilan birlashtiriladi, bu reaksiya yordamida yaxshi hosil beradi. center|750x750px| Nikel-katalizli Hiyama muftasi GC Fu va boshqalar tomonidan kashf etilgan.
Variantlar
Xiyama muftasining modifikatsiyalaridan biri silatsiklobutan halqasidan va quyida ko'rsatilganidek gidratlangan ftorid manbasidan foydalanadi. Bu alkilsilanni ishlatishdan ko'ra alkoksisilan/organosilanoldan foydalanishga taqlid qiladi. Ftorid manbasidan foydalangan holda bu reaksiya mexanizmi ftorid manbasidan foydalanishdan qochish mumkin bo'lgan kelajakdagi reaksiyalarni loyihalash imkonini berdi. center|thumb|750x750px| Daniyaning silatsiklobutanlarning Xiyama birikmasining tavsiya etilgan o'tish holati
Ftoridsiz Xiyama muftalari
Xiyama muftasining ko'plab modifikatsiyalari ishlab chiqilgan bo'lib, ular ftorid faollashtiruvchisi/bazasidan foydalanishdan qochadi. Organoklorosilanlardan foydalangan holda, Xiyama asosiy faollashtiruvchi sifatida NaOH dan foydalangan holda ulanish sxemasini topdi. NaOH va hatto suv kabi yumshoqroq asoslardan foydalangan holda alkoksisilanlardan foydalangan holda o'zgarishlar haqida xabar berilgan. Ushbu mexanizmlarni o'rganish organosilanollarni ulash sheriklari sifatida ishlatadigan Xiyama-Daniya bog'lanishining rivojlanishiga olib keldi. center|thumb|750x750px| NaOH tomonidan targ'ib qilingan Xiyama muftasi
Ftoridsiz Xiyama muftalarining yana bir klassi Lyuis kislotasi qo'shimchasidan foydalanishni o'z ichiga oladi, bu K 3 PO <small id="mwoA">4 kabi asoslardan foydalanishga yoki reaksiyani asosiy qo'shimchasiz davom ettirishga imkon beradi. Mis ko-katalizatorining qo'shilishi, shuningdek, yumshoqroq faollashtiruvchi vositadan foydalanishga imkon berishi va hatto katalitikda palladiy (II) va mis (I) aylanmasini olishi ko'rsatilgan. stexiometrik Lyuis kislotasini qo'shishdan ko'ra tsikl (masalan, kumush (I), mis (I) ). center|thumb|750x750px| Mis ko-katalizator bilan Xiyama ulanishi
Hiyama-Daniya birikmasi
Hiyama-Daniya muftasi ning modifikatsiyasi Hiyama muftasi bu organosilanollar va organik galogenidlarni biriktiruvchi sherik sifatida ishlatish uchun ftorli qo'shimchani talab qilmaydi. Umumiy reaksiya sxemasi quyida keltirilgan bo'lib, unda br / ' Nsted bazasini aktivlovchi modda sifatida ftoriddan farqli o'laroq, metall markazida fosfin ligandlar ham ishlatiladi. center|500x500px| Xiyama-Daniya ulanishining umumiy sxemasi Ushbu reaksiyaning o'ziga xos misoli reagentlar bilan ko'rsatilgan. Agar asl Hiyama protokolida bo'lgani kabi ftorid ishlatilsa, tert -butildimetilsilil (TBS) efiri yo'q qilingan bo'lar edi. center|thumb|750x750px| Ftorid qo'shimchalarisiz silanolni ulash misoli
Xiyama-Daniya ulanish mexanizmi
Ushbu reaksiya mexanizmini o'rganish shuni ko'rsatadiki, silonat hosil bo'lishi palladiy markaziga organosilan qo'shilishini faollashtirish uchun zarur bo'lgan narsadir. Pentavalent kremniyning mavjudligi shart emas va kinetik tahlil shuni ko'rsatdiki, bu reaksiya silonat konsentratsiyasiga birinchi darajali bog'liqdir. Buning sababi, transmetalatsiya bosqichida Pd-O aloqasi hosil bo'lgan asosiy bog'lanish, keyin uglerod bo'lagini palladiy markaziga o'tkazish imkonini beradi. Ushbu kuzatuvga asoslanib, ushbu katalitik tsikldagi tezlikni cheklovchi bosqich Pd-O bog'lanishi bo'lib, unda silonat kontsentratsiyasining ortishi bu reaksiya tezligini oshiradi (tezroq reaksiyalardan dalolat beradi). center|750x750px center|500x500px| Xiyama-Daniya birikmasining katalitik aylanishi
Yangi Ushytsia
Nova Ushitsia ( Нова Ушиця   נײַ־אושיצע , Новая Ушица   ) — Ukraina gʻarbidagi Xmelnitskiy viloyati, Kamianets-Podilskiy tumanidagi shahar tipidagi aholi punkti. Unda Ukrainaning hromadalaridan biri bo'lgan Xromada Nova Ushitsya posyolkasi ma'muriyati joylashgan. 2001 yilgi Ukraina aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra aholi punkti 4,557 kishi edi va 3,960 shungacha hosil bulgan
Podoliya tarixiy hududida joylashgan.
Aholi punkti birinchi marta 1439 yilda Litnivtsi ( Літнівці  ) nomi bilan tashkil etilgan. ; Letniowce  ) va Polsha Qirolligining Podolian voevodeligi tarkibiga kirgan. 1702-1703 yillarda Litnivtsiga Magdeburg huquqi berildi. Bu Polshaning qirollik shahri edi. 1829 yilda Litnivtsi Stara Ushytsia (Eski Ushitsa) shaharchasi bilan farqlash uchun "Nova Ushytsia" (Yangi Ushytsia) deb o'zgartirildi ekan.1924 yilda Yangi Ushitsya tumanining ma'muriy markaziga aylanganidan keyin shaharga shahar tipidagi aholi punkti maqomi berilganligi mavjud.
2020-yil 18-iyulgacha Yangi Ushitsa Yangi Ushitsa tumanining maʼmuriy markazi boʻlgan. 2020-yil iyul oyida Ukrainaning maʼmuriy islohoti doirasida bu tuman tugatilib, Xmelnitskiy viloyatining tumanlari soni 3 taga qisqardi. Yangi Ushitsa tumani hududi Kamianets-Podilskiy tumaniga birlashtirilganligi mavjud.
Susan Hayward
Susan Hayward (30-iyun 1917-yil — 14-mart 1975-yil) amerikalik film aktrisasidir. „Eng yaxshi aktrisa“ (Best Actress) nominatsiyasida Oscar (Akademiya) mukofoti bilan taqdirlangan.
Academi
Academi, 2010-yil yanvarigacha Xe Services LLC nomi bilan tanilgan, 2009-yil fevraligacha Blackwater nomi bilan atalgan Amerika xavfsizlik kompaniyasi (xususiy harbiy kompaniya) 1997-yilda Erik Prince va Al Clark tomonidan asos solingan.
Kompaniyaning koʻplab boʻlinmalari, shoʻba korxonalari mavjud. Academi hozirda eng yirik xususiy harbiy kompaniya hisoblanadi. Bosh qarorgohi Shimoliy Karolinada, Karritak okrugi, Moyok jamoasi hududida joylashgan.
U asosiy foydani harbiy mojarolarda ishtirok etishdan oladi, daromadning 90 %ga yaqinini davlat buyurtmalari tashkil etadi.
Xususiy harbiy kompaniya yollanma askarlari Afgʻonistondagi urushda qatnashgan. Blackwater „Katrina“ toʻfoni oqibatlarini bartaraf etish uchun yollangan. Shuningdek, mijozlar xususiy shaxslar, neft va sugʻurta kompaniyalari hisoblanadi.
Tarixi
Blackwater USA firmasi 1997-yilda AQSh harbiy-dengiz kuchlarining sobiq zobiti 27 yoshli Erik Prince va oʻq otish boʻyicha murabbiy Al Clark tomonidan harbiy va huquqni muhofaza qilish amaliyotlarini qoʻllab-quvvatlovchi va oʻrgatuvchi xavfsizlik kompaniyasi sifatida tashkil etilgan.
Erik Prince Hillsdale kollejini tamomlagan va Jorj Bushning (Sr.) Oq uyida stajor boʻlib ishlagan, keyin harbiy-dengiz akademiyasini tugatgan va maxsus harbiy-dengiz kuchlarida xizmat qilgan.
U ilk mashgʻulotlar markazini sotib olish va kompaniya tashkil qilish uchun pulni otasi vasiyat qilib qoldirgan merosdan olgan. Oʻshanda u Shimoliy Karolina va Virjiniya shtatlari chegarasida 24 km² yer uchastkasini sotib oldi. Bu hududda koʻldagi suv torfning koʻpligi sababli qora edi, shu tufayli kompaniya Blackwater (Qora suv) nomini oldi.
Vaqt oʻtishi bilan xavfsizlik firmasi haqiqiy xususiy harbiy kompaniyaga, Princening oʻzi esa Respublikachilar partiyasidagi asosiy homiylaridan biriga aylandi.
2002-yilda Blackwater Security Consulting (BSC) tashkil etildi, kompaniya xodimlari Afgʻonistondagi urushda qatnashdilar.
2003-yilda Saddam Husayn rejimi qulagandan soʻng, Blackwater Iroqdagi 60 ta xavfsizlik shirkatlaridan biri sifatida paydo boʻldi va Iroqning yangi qurolli kuchlari va politsiyasini tayyorlash bilan shugʻullandi.
Blackwater xususiy armiyasida birinchi yoʻqotishlar 2004-yil mart oyida, uning toʻrt nafar xodimi halok boʻlganida kuzatildi. Blackwater Iroqdan olib chiqib ketilgan paytda mamlakatda 987 yollanma askar boʻlgan, ulardan 744 nafari AQSh fuqarolari edi. Kompaniya 2009-yil sentyabrgacha Iroq urushida qatnashdi. Blackwater safidagi yoʻqotishlarni oshkor qilmaslik huquqiga ega, ammo 2007-yil oktyabriga qadar 27 nafar xodimining oʻlimi haqida xabar berdi.
2009-yilda kompaniya asoschisi Erik Prince bosh direktor lavozimini tark etdi va Blackwater Worldwide fevral oyida rasman oʻz nomini Xe deb oʻzgartiradi, shuningdek, U.S. Training Center markasidan ham foydalanadi.
Boshqaruv
Kompaniya tashkil etilgan kundan boshlab, 2009-yil 2-martgacha Erik Princening oʻzi asosiy boshqaruv rollarini bajardi. Kompaniya asoschisi hozirda boshqaruv raisi lavozimida boʻlsa-da, kompaniyaning kundalik faoliyatida ishtirok etmaydi.
Kompaniyadagi koʻplab muhim lavozimlarni sobiq yuqori martabali amaldorlar egallagan. Masalan, 2005-yildan 2008-yilgacha kompaniya raisi oʻrinbosari boʻlib ishlagan Kofer Blek 2002-yildan 2004-yilgacha AQSh Davlat departamentining terrorizmga qarshi kurash boʻyicha koordinatori, 2006-yildan 2008-yilgacha esa Markaziy razvedka boshqarmasi aksilterror markazi direktori boʻlgan.
Qurol kontrabandasi bilan bogʻliq janjallardan oldin kompaniya prezidenti Navy SEAL sobiq zobiti Hary Jeckson edi. Robert Richer 2007-yilning yanvarigacha AQSh razvedka xizmati vitse-prezidenti, keyin esa Blackwater departamentlaridan birining direktori boʻlgan.
Hozirgi ijrochi direktor Jozef Yorio. Daniel Esposito esa yangi operatsion direktor boʻldi.
Kompaniyaning tuzilishi
Xe Services - boshqaruvchi tashkilot boʻlib, asosan maʼmuriy funksiyalar bilan shugʻullanadi. Asosiy faoliyat kompaniyaning boʻlinmalari oʻrtasida taqsimlanadi. Ushbu tashkilotning tuzilmasini hisobga olgan holda, guruhga kirmaydigan, ammo Erik Princega tegishli boʻlgan bir qator kompaniyalar mavjudligini yodda tutish kerak. Masalan, egasining bosh harflari bilan atalgan EP Aviation LLC taktik va oʻquv havo vositalariga egalik qiladi .Arlingtonda joylashgan Total Intelligence Solutions menenment va turli konsalting xizmatlarini taqdim etish bilan shugʻullanadi.
Blackwater Maritime Solutions
Blackwater Maritime Solutions boʻlimi dengiz kuchlari xodimlarini tayyorlash bilan shugʻullanadi. 2004-yilda kompaniya 2004-yilgi Olimpiya oʻyinlari paytida xavfsizlikni taʼminlashi kerak boʻlgan Gretsiya xavfsizlik kuchlarini tayyorlovdan oʻtkazgan. Shuningdek, Ozarbayjon va Afgʻoniston qurolli kuchlarini tayyorlashgan.
Kompaniya sunʼiy ravishda yaratilgan koʻllarda dengiz janglarining simulyatsiyasini amalga oshirishi mumkin. Blackwater Maritime Solutions Amerikaning USS Cole kemasiga hujumga uchraganidan soʻng AQSh dengiz floti dengizchilarni tayyorlash boʻyicha buyurtma oldi. Kompaniya 995 tonna sigʻimli „MacArthur“ kemasiga egalik qiladi.
Blackwater Security Consulting
Blackwater Security Consulting (BSC) 2001-yilda tashkil etilgan va bosh qarorgohi Shimoliy Karolina shtatining Moyoke shahrida joylashgan. BSC Iroqdagi urush paytida ishlagan xususiy xavfsizlik firmalaridan biridir. Aynan shu kompaniya mansabdor shaxslar va obyektlarni himoya qilgan, armiya va politsiyani oʻqitgan, shuningdek koalitsiya qurolli kuchlarini qoʻllab-quvvatlagan.
Kompaniya Diplomatik xavfsizlik byurosi bilan kelishuvga ega va Afgʻoniston, Iroq, Bosniya va Isroildagi diplomatlar uchun himoya xizmatlarini taqdim etgan. Kompaniya AQShning Iroqdagi elchixonalarini himoya qilish bilan shugʻullanadi. Kompaniya tabiiy ofatlar oqibatlarini bartaraf etish va jabrlanganlarga tez yordam koʻrsatish boʻyicha oʻz xizmatlarini taklif etadi. BSC rasmiylari Kaliforniya gubernatori Arnold Shvartsenegger bilan uchrashib, zilzila sodir boʻlgan taqdirda mumkin boʻlgan hamkorlikni muhokama qilishgan.
Greystone Limited
Greystone Private Security Service Barbadosda roʻyxatdan oʻtgan. Kompaniya Satelles Solutions, Inc shoʻba korxonasi orqali turli mamlakatlar fuqarolarini ish bilan taʼminlaydi. Ularning veb-saytida aytilishicha, ular istalgan joyda harakatlana oladigan „dunyoning eng yaxshi harbiylarini“ taqdim etishlari mumkin. Kompaniyaning vazifalari uncha katta boʻlmagan operatsiyalardan tortib „mintaqa xavfsizligini taʼminlash uchun koʻp sonli odamlarni talab qiladigan keng koʻlamli operatsiyalargacha“ boʻlishi mumkin".
Greystone AQSh harbiy-dengiz bazasi Subik-Bey kabi oʻquv markazi ochishni rejalashtirgan edi, ammo keyinchalik kompaniya bu rejalardan voz kechdi.
Aviation Worldwide Services
Aviation Worldwide Services kompaniyasining uchta shoʻba korxonasi mavjud: STI Aviation, Air Quest va Presidential Airways. Kompaniya 2003-yil aprel oyida Blackwater tomonidan sotib olingan. Bosh qarorgohi Florida shtatining Melburn shahrida joylashgan.
Iroq urushidagi ishtirok
left|thumb|220x220px| Pol Bremer Blackwater xodimlari eskorti bilan. Blackwater Iroq urushida Qoʻshma Shtatlar hukumati uchun pudratchi sifatida muhim rol oʻynagan. 2003-yilda Muvaqqat koalitsiya maʼmuriyati rahbari Pol Bremerni himoya qilishni taʼminlash boʻyicha 21 million dollar miqdoridagi birinchi shartnoma imzolandi. Erik Princening soʻzlariga koʻra, 2003-yildan beri kompaniyaning 30 nafar xodimi oʻldirilgan. Blackwaterning Iroqdagi umumiy yoʻqotishi taxminan 780 kishini tashkil etgan, bu odamlar harbiy yoʻqotishlar rasmiy statistikada hisobga olinmaydi.
Iroqda faoliyat yuritayotib, Blackwater bir necha marta qurol kontrabandasida gumon qilingan. Xe xodimlari Iroqda kamida 2009-yilning sentyabrigacha qonuniy ishlagan.
2005-yilning apreli
2005-yil aprel oyida Iroqda Mi-8 vertolyoti urib tushirilishi natijasida olti nafar Blackwater yollanma askari halok boʻldi. Ular bilan birga bolgar ekipajining uch aʼzosi va ikki fijilik oʻqotar ham boʻlgan.
2006-yildagi voqealar
2006-yilda Bagʻdodning yashil hududida avtohalokat sodir boʻldi. Blackwater xodimlari tomonidan boshqarilgan SUV mashinasi AQSh armiyasining Humvee mashinasiga urildi. Blackwater xodimlari harbiy xizmatchilarni qurolsizlantirib, oʻz mashinalarini halokat joyidan uzoqroqqa haydab ketgunga qadar ularni qurol kuchi bilan yerga yotishga majbur qilishgan.
2006-yil 24-dekabr kuni kechqurun kompaniya xodimi spirtli ichimliklarni suiisteʼmol qilib, Iroq vitse-prezidentining qoʻriqchisini Glock toʻpponchasidan 3 marta oʻq uzib otib oʻldirgan. Bu qilmishni sodir etgan yollanma ishchi kompaniyadan haydalgan va mamlakatdan chiqarib yuborilgan, unga nisbatan boshqa jazo choralari qoʻllanilmagan. Erik Prince bu vaziyatni quyidagicha izohladi: Biz uni kaltaklay ham olmaymiz, qamoqqa ham ololmaymiz.
Bagʻdoddagi hodisa
Kompaniya 2007-yil sentyabr oyida Iroqda sodir boʻlgan qotillik voqeasi bilan salbiy maʼnoda mashhur boʻldi. 2007-yil 16-sentyabrda AQSh Davlat departamentining diplomatik karvonini qoʻriqlayotgan Blackwater xodimlari Bagʻdodning markaziy maydonini oʻqqa tutdi, bu oʻn yetti kishining oʻlimi va oʻn sakkiz nafar iroqlik tinch aholining yaralanishi bilan yakunlandi (qurbonlar orasida bolalar ham boʻlgan).
Voqeadan keyin kompaniya bir hafta muddatga faoliyat yuritish litsenziyasidan mahrum qilingan. Keyin Iroq hukumati Blackwater yollanma askarlarini olib chiqilgandek qilib koʻrsatdi, ammo shartnoma baribir yangilandi. Ushbu voqeadan keyin AQSh hukumati Blackwater bilan shartnomani uzaytirmasligini va ularning bozordagi oʻrnini boshqa kompaniya (Triple Canopy) egallashini bildirdi.
Barcha tergov natijalariga koʻra, kompaniya xodimlari 2005-yildan 2007-yilgacha 195 ta otishmada qatnashgan va 84 % hollarda birinchi boʻlib oʻt ochishgan.
Kompaniyaning boshqa faoliyati
thumb|Xe CASA 212 kompaniyasi samolyoti AQSh armiyasi boʻlinmalariga oziq-ovqat tashlamoqda. Xe press-relizida aytilishicha, kompaniya havo yoʻllarida yuk tashish, xavfsizlik xizmatlari, qoʻshinlar logistikasi, transport xizmatlari va gumanitar yordamni taqdim etadi. Kompaniya falokat hududlarida qonun va tartibni oʻrnatishda yordam berishi haqida xabar berilgan. Kompaniya asosiy daromadni harbiy mojarolarda ishtirok etishdan oladi va kompaniya daromadining 90 %ga yaqini davlat shartnomalaridan tushadi. Kompaniyaning asosiy rivojlanishi Iroq urushi davrida boʻlgan.
Blackwater „Katrina“ toʻfoni oqibatlarini bartaraf etish uchun yollangan. Kompaniyaning 200 ga yaqin xodimi „Katrina“ toʻfonidan zarar koʻrgan hududlarga joʻnatilgan. Ulardan 164 tasi davlat obyektlarini muhofaza qilishni taʼminlagan. Kompaniya oʻz xizmatlari uchun kuniga 240 000 dollar olgan.
AQSh Mudofaa vazirligi giyohvand moddalarga qarshi kurashishda asbob-uskunalar va xizmatlar bilan taʼminlash uchun beshta kompaniya bilan besh yillik shartnoma imzolagan va Xe ulardan biridir. Shartnoma 15 milliard dollarga baholangan. Xe turli xorijiy hukumatlar bilan, asosan giyohvand moddalar savdosiga qarshi xizmatlar koʻrsatish boʻyicha shartnomalarga ega. Kompaniyaning 16 nafar xodimi amerikalik harbiylarni qoʻllab-quvvatlash va oʻqitish uchun Afgʻonistonda qolgan. Xe afgʻon xavfsizlik kuchlarini giyohvand moddalar savdosini toʻxtatish uslublarini oʻrgatgan.
Shuningdek, xususiy shaxslar, neft va sugʻurta kompaniyalari ham mijozlar hisoblanadi. 2005-yilda Blackwater Ozarbayjon harbiy-dengiz maxsus kuchlarini tayyorlagan. Kompaniya Yaponiya hukumati bilan AN/TPY-2 radar tizimlarini himoya qilish boʻyicha shartnomaga ega.
Tanqid
Xe Services, Blackwater kompaniyasining vorisi sifatida, Iroqda tinch aholini oʻldirish va qurol kontrabandasi boʻyicha juda salbiy obroʻga ega. Halok boʻlganlarning oila aʼzolari Blackwater kompaniyasi tomonidan tinch aholini tartibsiz otib oʻldirishi ustidan sudga daʼvo arizalari berishgan.
Xe Watch
thumb|130x130px| Xe Watch logotipi Xe Watch — bosh qarorgohi Shimoliy Karolinada joylashgan notijorat, nodavlat tashkilot. Tashkilot 2007-yildan beri Blackwater monitoringini olib boradi. Shuningdek, boshqa xususiy harbiy kompaniyalar va yollanma askarlarning lobbichilik, urushlar va mojarolar masalalari boʻyicha chayqovchilik borasidagi faoliyatini inson huquqlari nuqtai nazaridan kelib chiqib nazorat qiladi. 2007-yil sentyabr oyida Shimoliy Karolina shtatining Moyoke shahridagi Blackwater bosh qarorgohi atrofiida ushbu tashkilotning birinchi namoyishi tashkil etildi.
„Blackwater. Dunyodagi eng kuchli yollanma armiya“ (Blackwater: The Rise of the World's Most Powerful Mercenary Army) kitobining muallifi Xe Watch aʼzolaridan biridir. Shuningdek, ushbu tashkilot vakillari Xe services haqida The Seattle Times, Chicago Tribune va The Guardian kabi gazetalarida maqolalar yozishgan.
Qurol kontrabandasi
Blackwater bir necha bor qurol kontrabandasida gumon qilingan. 2010-yil 9-mart kuni xavfsizlik firmasi bilan sodir boʻlgan shov-shuvli janjal Afgʻonistondagi Amerika omborlaridan 500 dan ortiq Kalashnikov avtomati va boshqa qurollarning yoʻqolishi boʻyicha edi. Taxminlarga koʻra, yoʻqolgan qurollar uchun javobgar boʻlgan Blackwater xodimi ularni ombordan olib chiqish uchun hisob-fakturaga South Park multfilmi qahramoni Erik Kartman nomi bilan imzo chekkan.
2010-yil 16-sentabrda Xe rahbariyatining besh nafar aʼzosi, jumladan, bosh ijrochi direktori Hary Jeckson qurol savdosida ayblangan. Rasmiylar hujjatlarni qalbakilashtirib, shu tariqa Iordaniya qiroli Abdulla II ga berilgan sovgʻani yashirishgan. Bu sovgʻa 2008-yildagi reyd chogʻida musodara qilingan 22 ta qurolni, shu jumladan, 17 ta AK avtomatini ham oʻz ichiga olgan.
Minimal energiya prinsipi
Minimal energiya prinsipi, asosan, termodinamikaning ikkinchi qonunini qayta ko'rib chiqishdir. Unda aytilishicha, doimiy tashqi parametrlar va entropiyaga ega yopiq tizim uchun ichki energiya kamayadi va muvozanat holatida minimal qiymatga yaqinlashadi. Tashqi parametrlar odatda hajmni bildiradi, lekin doimiy magnit maydon kabi tashqi ko'rsatilgan boshqa parametrlarni o'z ichiga olishi mumkin.
Bundan farqli o'laroq, izolyatsiyalangan tizimlar (va qat'iy tashqi parametrlar) uchun ikkinchi qonun entropiyaning muvozanat holatida maksimal qiymatga oshishini bildiradi. Izolyatsiya qilingan tizim qat'iy umumiy energiya va massaga ega. Yopiq sistema esa boshqasi bilan bog'langan va moddani (ya'ni zarrachalarni), balki energiyaning boshqa shakllarini (masalan, issiqlikni) boshqa tizim bilan almashtira olmaydigan tizimdir. Agar biz izolyatsiya qilingan tizimdan ko'ra yopiq tizimga ega bo'lsak, unda energiya emas, balki entropiya doimiy bo'lib qolsa, u holda termodinamikaning birinchi va ikkinchi qonunlaridan kelib chiqadiki, bu tizimning energiyasi muvozanatda minimal qiymatga tushadi., energiyasini boshqa tizimga o'tkazish. Qayta ifodalash uchun:
Matematik tushuntirish
Tizimning umumiy energiyasi bu erda S - entropiya va X_i tizimning boshqa keng ko'lamli parametrlari (masalan, hajm, zarrachalar soni va boshqalar).). Tizimning entropiyasini boshqa keng parametrlarning funksiyasi sifatida yozish mumkin . Faraz qilaylik, X dan biri X_i tizim muvozanatga yaqinlashganda o'zgaradi va u o'zgaruvchan yagona parametrdir. Maksimal entropiya prinsipi quyidagicha ifodalanishi mumkin:
Birinchi shart entropiyaning ekstremumda ekanligini, ikkinchi shart esa entropiyaning maksimal darajada ekanligini bildiradi. E'tibor bering, qisman hosilalar uchun barcha keng ko'lamli parametrlar qisman lotin tarkibidagi o'zgaruvchilardan tashqari doimiy deb hisoblanadi, lekin faqat U, S yoki X ko'rsatilgan. Bu aniq differentsialning xususiyatlaridan (aniq differensial maqoladagi 8 tenglamaga qarang) va energiya/entropiya tenglamasidan kelib chiqadiki, yopiq tizim uchun:
Ko'rinib turibdiki, energiya muvozanat holatida ekstremumda. Shunga o'xshash, ammo biroz uzoqroq dalillar bilan buni ko'rsatish mumkin
noldan katta bo'lib, energiya, aslida, minimal ekanligini ko'rsatadi.
Misollar
Bir piyola chetidagi marmarning tanish misolini ko'rib chiqaylik. Agar marmar va piyola izolyatsiyalangan tizim deb hisoblasak, u holda marmar tushganda, potentsial energiya marmar harakatining kinetik energiyasiga aylanadi. Ishqalanish kuchlari bu kinetik energiyani issiqlikka aylantiradi va muvozanat holatida marmar idishning pastki qismida tinch holatda bo'ladi va marmar va kosa biroz yuqoriroq haroratda bo'ladi. Marmar-kosa tizimining umumiy energiyasi o'zgarishsiz qoladi. Ilgari marmarning potentsial energiyasi endi marmar idish tizimining ortib borayotgan issiqlik energiyasida bo'ladi. Bu minimal potentsial energiya printsipida ko'rsatilgan maksimal entropiya printsipining qo'llanilishi bo'ladi, chunki isitish effektlari tufayli entropiya tizimning o'zgarmas energiyasini hisobga olgan holda mumkin bo'lgan maksimal qiymatga ko'tarildi.
Boshqa tomondan, marmar juda sekin idishning pastki qismiga tushirilsa, shunchalik sekin qizdirish effektlari yuzaga kelmaydi (ya'ni teskari), u holda marmar va piyola entropiyasi doimiy bo'lib qoladi va potentsial energiya. marmar energiya sifatida atrofga o'tkaziladi. Atrof-muhit uning entropiyasini yangi olingan energiyani hisobga olgan holda maksimal darajada oshiradi, bu esa issiqlik sifatida uzatilgan energiyaga tengdir. Tizimning potentsial energiyasi endi minimal bo'lgani uchun, na marmar, na piyola issiqligi tufayli energiya ko'paymaydi, tizimning umumiy energiyasi minimal bo'ladi. Bu minimal energiya prinsipini qo'llashdir.
Shu bilan bir qatorda, bizda ideal gazni o'z ichiga olgan, tasavvurlar maydoni A va o'zgaruvchan balandligi x bo'lgan silindr bor deylik. Aytaylik, tsilindr ustiga massasi m boʻlgan ogʻirlik qoʻyildi. U silindrning yuqori qismini mg kuch bilan bosadi, bu erda g - tortishish tezlashuvi.
Faraz qilaylik, x uning muvozanat qiymatidan kichik. Gazning yuqoriga ko'tarilgan kuchi og'irlikning pastga yo'naltirilgan kuchidan kattaroqdir va agar erkin harakatlanishiga ruxsat berilsa, silindrdagi gaz og'irlikni tezda yuqoriga suradi va energiyani issiqlikka aylantiradigan ishqalanish kuchlari mavjud bo'ladi. Agar tashqi vosita og'irlikni juda sekin (teskari) muvozanat holatiga yuqoriga ko'tarilishiga imkon berish uchun uni bosishini aniqlasak, u holda issiqlik hosil bo'lmaydi va energiya bo'lganda tizimning entropiyasi doimiy bo'lib qoladi. tashqi agentga ish sifatida o'tkaziladi. X ning istalgan qiymatida tizimning umumiy energiyasi gazning ichki energiyasi va og'irlikning potentsial energiyasi bilan aniqlanadi:
Bu erda T - harorat, S - entropiya, P - bosim, μ - kimyoviy potentsial, N - gazdagi zarralar soni va hajm V=Ax shaklida yozilgan. Tizim yopiq bo'lgani uchun N zarracha raqami doimiy bo'lib, tizim energiyasining kichik o'zgarishi quyidagicha ifodalanadi:
Bu shunchaki silindrning yuqori yuzidagi yuqoriga ko'tarilgan gaz bosimi kuchi (PA) tortishish (mg) tufayli massaning pastga yo'naltirilgan kuchiga teng ekanligini bildiradi.
Termodinamik potensiallar
Ruxsat etilgan entropiyadan tashqari cheklovlarga nisbatan qo'llash uchun minimal energiya printsipi umumlashtirilishi mumkin. Boshqa cheklovlar uchun energiya o'lchamlari bilan boshqa davlat funksiyalari minimallashtiriladi. Ushbu holat funksiyalari termodinamik potentsiallar deb nomlanadi. Termodinamik potentsiallar bir qarashda ichki energiya ifodasidagi energiya atamalarining oddiy algebraik birikmalaridir. Oddiy, ko'p komponentli tizim uchun ichki energiya yozilishi mumkin:
Bu yerda intensiv parametrlar (T, P, μ j) ichki energiyaning tabiiy o'zgaruvchilari funksiyalari holat tenglamalari orqali. Boshqa termodinamik potentsialga misol sifatida Helmgolts erkin energiyasi yoziladi:
bu yerda harorat tabiiy o'zgaruvchi sifatida entropiya o'rnini egalladi. Termodinamik potentsiallarning qiymatini tushunish uchun ularga boshqa nuqtai nazardan qarash kerak. Ular, aslida, ichki energiyaning (salbiy) Legendre konvertatsiyalari sifatida qaralishi mumkin, bunda ba'zi keng ko'lamli parametrlar ushbu o'zgaruvchiga nisbatan ichki energiya hosilasi bilan almashtiriladi (ya'ni, bu o'zgaruvchiga konjugat). Masalan, Gelmgolts erkin energiyasi yozilishi mumkin:
va minimal T o'zgaruvchisi bo'lganda sodir bo'ladi
Helmgolts erkin energiyasi harorat doimiy bo'lgan termodinamik o'zgarishlarni o'rganishda foydali miqdordir. Garchi o'zgaruvchilar sonining qisqarishi foydali soddalashtirish bo'lsa-da, asosiy afzallik shundaki, Helmgoltz erkin energiyasi doimiy harorat va hajmda yopiq tizim uchun har qanday cheklanmagan ichki o'zgaruvchilarga nisbatan muvozanat holatida minimallashtiriladi. Bu to'g'ridan-to'g'ri minimal energiya printsipidan kelib chiqadi, bu doimiy entropiyada ichki energiya minimallashtiriladi. Buni quyidagicha ifodalash mumkin:
qayerda U_0 va S_0 ichki energiyaning qiymati va muvozanatdagi (qat'iy) entropiyadir. Hajm va zarrachalar soni o'zgaruvchilari har qanday ichki cheklanmagan o'zgaruvchilarni bildiruvchi x bilan almashtirildi.<div style="width: 320px; float: right; margin: 0 0 1em 1em; border-style: solid; border-width: 1px; padding: 1em; font-size: 90%"> Cheklanmagan ichki o'zgaruvchilarning aniq misoli sifatida biz kimyoviy reaksiyaga ega bo'lishimiz mumkin, unda ikki turdagi zarrachalar, A atomi va A2 molekulasi mavjud. Agar N_1 va N_2 bu zarralar uchun tegishli zarracha raqamlari bo'lsa, ichki cheklov - A atomlarining umumiy soni N_A saqlanadi:
keyin almashtirishimiz mumkin N_1 va N_2 bitta o'zgaruvchiga ega o'zgaruvchilar x=N_1/N_2 va ushbu cheklanmagan o'zgaruvchiga nisbatan minimallashtiring. Aralashmadagi atomlar soniga qarab har qanday miqdordagi cheklanmagan o'zgaruvchilar bo'lishi mumkin. Bir nechta kichik hajmli tizimlar uchun qo'shimcha hajm cheklovlari ham bo'lishi mumkin. Minimallashtirish cheklanmagan o'zgaruvchilarga nisbatan. Kimyoviy reaksiyalar bo'lsa, bu odatda elementlarning saqlanishi sharti bilan zarrachalar yoki mol fraktsiyalari soni bilan ifodalanadi. Muvozanat holatida ular muvozanat qiymatlarini va ichki energiyani oladi U_0 faqat tanlangan entropiya qiymatining funksiyasi bo'ladi S_0. Legendre konvertatsiyasining ta'rifiga ko'ra, Helmgoltsning erkin energiyasi quyidagicha bo'ladi:
qayerda T_0 muvozanatdagi (noma'lum) haroratni ifodalash uchun ifodani almashtirish U_0 :
Ekstremaning tartibini almashtirish orqali:
Entalpiya va Gibbsning erkin energiyasi ham xuddi shunday olingan.
Masjidtepa
Masjidtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: IX—X asrlar. Samarqand viloyatining Bulungʻur tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Gazira“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Emsdetten
Emsdetten Germaniyaning Shimoliy Reyn — Vestfaliya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Штайнфурт tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 71,89 km2. 35 523 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Emsdettenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Me Before You
Me Before You — Jojo Moyes tomonidan yozilgan ishqiy roman. Kitob birinchi marta 2012-yil 5-yanvarda Buyuk Britaniyada nashr etilgan. Kitobning After You nomli davomi 2015-yil 24-sentabrda Pamela Dorman Books nashriyoti orqali chop etildi. 2018-yil yanvar oyida esa kitobning Still Me nomli ikkinchi mantiqiy davomi chop etildi.
Kitob asosida 2016-yilda film ham ishlangan.
Syujeti
26 yoshli Louisa Clark ishchi oilasida dunyoga keladi. Louisa Klrak oʻzining singlisi Treenaning oʻqishi uchun ishlaydi. Oilasini boqishga yordam beradigan Louisa mahalliy kafeda ishlaydi va vaqt oʻtgandan keyin ishidan ayriladi. U mehnat markaziga boradi va bir necha muvaffaqiyatsiz urinishlardan soʻng, mehnat markazi noodatiy ishga joylashish imkoniyatini taklif qiladi: piyoda va mototsikl halokati natijasida kvadriplegiya bilan ogʻrigan, badavlat va bir vaqtlar faol yigit Will Traynorga koʻz quloq boʻlish va gʻamxoʻrlik qilish taklifi beriladi. Willning onasi Camilla Louisaning tajribasi yo‘qligiga qaramay, Louisa uning ruhini yoritishiga ishonib, uni ishga oladi. Louisa Willning tibbiy ehtiyojlariga gʻamxoʻrlik qiladigan Nathan va Willning otasi, Camilla bilan nikohi tarang boʻlgan biznesmen Steven bilan uchrashadi.
Will aravachaga oʻtirib qolganidan keyin insonlardan uzoqlashishni va hattoki gaplashmaslikni maʼqul koʻradi. Negaki, achinishlarini xohlamas edi. Willning sobiq qiz doʻsti Alicia va eng yaqin doʻsti Rupert turmush qurishlarini maʼlum qilgandan keyin vaziyat yomonlashdi. Louisaning gʻamxoʻrligi ostida Will asta-sekin koʻproq muloqotga kirishadi va ular birgalikda tajriba almashishadi. Louisa Willning chandiqli bilaklarini payqaydi va Camilla Shveytsariyada joylashgan oʻz joniga qasd qilish tashkiloti Dignitas orqali oʻz hayotini tugatish haqidagi iltimosini rad etganidan koʻp oʻtmay, onasi va otasi uning oʻz joniga qasd qilishga urinishlariga qarshi boʻlishadi. Ammo Will oʻz fikrini qatʼiyligini va hech narsa qaytarmasligini onasiga tushuntiradi. Uning urinishidan dahshatga tushgan Camilla oʻgʻlining xohishini bajarishga vaʼda berdi. Camilla vaqt oʻtishi bilan oʻz hayotining qadriga yetishiga ishonishini isbotlamoqchi boʻladi.
Louisa Will va Camillaning kelishuvi haqida bilishini yashiradi. Biroq, u Treenaga aytadi va ular birgalikda Willni oʻlim istagidan voz kechishga ishontirishga yordam berishga harakat qilishadi va qanday qilishlarini oʻylab topadilar. Keyingi bir necha hafta ichida Will va Louisa uni sayrga olib chiqishni boshlaydi va ikkalasi yaqinlashadi. Ot poygasi musoqabasini ham kuzatishga borishadi.
Ularning tez-tez suhbatlari orqali Louisa Willning koʻp sayohat qilganini bilib oladi; Willning eng sevimli joyi Parijdagi kafe. Uning hayoti qanchalik cheklanganligini va uning ambitsiyalari kamligini payqagan Louisa Willni oʻzgartirishga undaydi va hayotdan har lahzada baxtli yashashga undaydi.
Louisa oʻzining 7 yillik sevgilisi Patrick bilan goh gohida koʻrishib turishardi, ammo vaqt oʻtgandan keyin ular Will bilan munosabatlari tufayli ajralishdi. Ayni paytda Louisaning otasi ishdan ayrilib, koʻproq oilada moliyaviy qiyinchiliklarga sabab boʻladi. Steven Traynor Luining otasi yaʼni, Clarkga ish taklif qiladi. Louisa Will oʻz oilasidan ozod boʻlishiga yordam berishga harakat qilayotganini tushunadi. Ikkalasi Alicia va Rupertning toʻyiga tashrif buyurishadi, u yerda ular raqsga tushishadi.
Louisa Willni u bilan birga taʼtilga borishga koʻndiradi, lekin ular ketishdan avval Will oʻlimga yaqin pnevmoniya bilan kasallanadi. Louisa boʻronli sayohat rejalarini bekor qiladi va buning oʻrniga u Willni Mavrikiy oroliga olib boradi. Uyga qaytishdan bir kun oldin Louisa Willga uni sevishini aytadi. Willga Dignitas bilan rejalari haqida allaqachon bilishini tan oladi. Willning taʼkidlashicha, birga boʻlgan vaqtlari juda esda qolarli hamda qadrli oʻtganini, lekin u nogironlar aravachasida yashashga koʻnika olmayotganini va kimgadir yuk boʻlmasligini aytadi. Willni fikridan qaytara olmagan Louisa boʻron bilan joʻnaydi va sayohatning qolgan qismida u bilan gaplashmaydi. Uyga qaytgach, Willning ota-onasi uning yaxshi jismoniy holatidan hayratda qolishadi. Biroq, Louisa oʻz vasiyligidan isteʼfoga chiqadi va ular Will oʻz hayotini tugatish niyatida ekanligini tushunishadi.
Uyga qaytgan Louisa xafa edi va ota onasiga Will haqida hamma narsani aytib berganida ular bundan gʻazablanadi. OAV va jurnalistlar Patrickdan xabar olgan holda uyga kelishadi va oila izolyatsiya qilinadi. Keyin Treena Camilla Louisadan Shveytsariyaga kelishni soʻrab iltimos qiladi. Louisa onasi taʼqiqlaganiga qaramay borishini aytadi va Willning oldiga uchib ketadi. Klinikada ular soʻnggi olti oy hayotlarida eng yaxshisi boʻlganiga iqror boʻlishdi. U klinikada koʻp oʻtmay vafot etadi va u Louisaga uning taʼlimini davom ettirish va hayotni toʻliq his qilish uchun katta meros qoldirganligi maʼlum boʻldi. Roman Louisaning Parijdagi kafelardan birida Willning unga yozgan maktubida „yaxshi yashashni“ yaʼni Shunchaki har lahzada baxtli yasha deb aytadigan soʻnggi soʻzlarini oʻqishi bilan yakunlanadi.
Kongonyas
Kongonyas ( Congonhas Braziliyada joylashgan shahardir, Minas-Jerais shtatida joylashgan shahardir. Mezoregionning ajralmas qismi Belo Horizonte Aglomeratsiyasi . Konselheiro-Lafayet iqtisodiy-statistik mikroregioniga kiritilgan . Aholisi 2006-yilda 45611 kishi. U 305,579 km² maydonni egallaydi. Aholi zichligi – 149,3 nafar kishi. /km².
Hikoya
Shaharning tashkil topishi 1757-yilga to'g'ri keladi.
Shahar maqomini 1938-yilda olgan.
Diqqatga sazovor joylar
Shaharda Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan Bon Jesus do Congonhas cherkovi joylashgan.
Shegren sindromi
Shegren sindromi biriktiruvchi toʻqimalarning autoimmun tizimli shikastlanishi boʻlib, tashqi sekretsiya bezlarining, asosan, soʻlak va koʻz yosh bezlarining patologik jarayonda ishtirok etadi va surunkali progressiv kechadi.
Shved oftalmologi Xenrika Shegren (1899—1986) sharafiga berilgan.), bu sindromni birinchi boʻlib taʼriflagan.