cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salima Rustamiy
34. Kratkaya istoriya nauki “Balogat” // Vostokovedeniye. – Tashkent, 2008. – №1 – 2. – B.115 – 118.
35. “Badoyiʼu-s-sanoyiʼ” asarining balogʻatda tutgan oʻrni // Eronafgʻon filologiyasining dolzarb muammolari: Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. – Toshkent: TDSHI, 2009. – B.80 – 85.
36. Rol i mesto uchenыx Sredney Azii v razvitii nauki “Balaga” // Vostokovedeniye i afrikanistika v dialoge sivilizatsiy: tezisы XXV Mejdunarodnoy konferensii istochnikovedeniye i istoriografiya stran Azii i Afriki. 23 – 24-aprel 2009. – Sankt-Peterburg, 2009. – S. 245 – 246.
37.Mahmud Koshgʻariy uslubida balogʻat yetukligi masalasi // Turkshunoslik tadqiqotlari. Birinchi kitob. – Toshkent: TDSHI, 2009. – B.65 – 71.
38. Arab xalq maqollarida badiiy vositalar // Sharqshunoslik masalalari: Ilmiy maqolalar toʻplami. – Toshkent: TDSHI, 2009. – B.35 – 37.
39. Balogʻat ilmida grammatik vositalarning tanlanish yoʻllari // Sharq klassik filologiyasi: ilmiy toʻplam. – Toshkent: TDSHI, 2009. – B.37 – 41.
40. Til estetikasiga oid muhim bir masala haqida // Filologiya masalalari. – Toshkent, 2009. – № 2.B.23 – 26.
41. “Devonu lugʻotit turk”da balogʻat sanʼatlari // Taʼlim tizimida ijtimoiy-gumanitar fanlar. – Toshkent, 2009. – №3. – B.138 – 139.
42. Balogʻat ilmi tarixining ilk davri xususida // Adabiyot koʻzgusi. – Toshkent, 2009. – №11. – B.105 – 107.
43.Mumtoz filologiya boʻlimi talabalariga arab tili oʻqitishning yoʻl-yoʻriqlari // Sharq tillari va adabiyoti fanlarini oʻqitish metodikasining dolzarb masalalari: Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. 16.12.2009.  – Toshkent: TDSHI, 2009. – B.39 – 41.
44. Oʻzbek mumtoz adabiyotida fonetik sanʼatlarning qoʻllanishi // Turkshunoslik izlanishlari. Ikkinchi toʻplam. – Toshkent: TDSHI, 2009. – B.34 – 42.
45. Balogʻat bilimi: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: ToshDShI, 2009. – 72 b.
46. Mumtoz filologiyaning nazariy masalalari: oʻquv qoʻllanma. – T., 2009. –124 b.
47. Arab lugʻatshunosligi tarixi: oʻquv qoʻllanma. – Toshkent: ToshDShI, 2009. – 54 b. – hammualliflar: Begmatova B., Maqsudova M.
Dispetcherlash
Dispetcherlash — i. ch. va b. jarayonlarni tezkor nazorat qilish hamda boshqarishni markazlashtirish; axborotlarni uzatish va qayta ishlashning eng zamonaviy vositalarini qoʻllashga asoslanadi. D. asosiy i. ch. siklidagi barcha jarayonlarning uzluksiz bajarilishini, tejamliligini taʼminlashga, yordamchi va xizmat koʻrsatuvchi boʻlinmalarning uzluksiz ishlashini uyushtirishga xizmat qiladi.
D.ni dispetcherlik xizmati amalga oshiradi. D. ishlab chiqarish jarayoni murakkab, koʻp bosqichli korxonalarda katta ahamiyatga ega boʻlib, u koʻpgina sohalar — mashinasozlik, metallurgiya, elektrotexnika, energetika va elektrlashtirish, kimyo, qurilish va qurilish materiallari, yengil va oziq-ovqat sanoatlari, qishloq va suv xoʻjaligi, transport tarmoklari va b. sohalarda keng qoʻllaniladi: Energetikani D.da elektr st-yalar, elektr uzatish liniyalari va b. operativ boshqariladi. Energetika dispetcheri bir qancha elektr st-yalari va elektr tarmoqlarining birgalikdagi ishini tekshiradi hamda muvofiqlashtiradi. Sanoat korxonalarini D .da kelayotgan axborotni avtomatik ishlash uchun mantiqiy qurilmadan yoki boshqaruvchi kompyuterlardan foydalaniladi. Qurilishni D. aloqa, avtomatik hisobga olish va nazorat qilishning hozirgi zamon jihozlari yordamida amalga oshiriladi. Bunda qurilish oʻz vaqtida ishchilar, materiallar, loyihalar, qurilish mashinalari, transport bilan taʼminlanadi; qurilish may-donlari ishlari muvofiklashtiriladi; ishchilar, mashinalarning boʻsh turib qolishi va b. kamchiliklar yoʻqotiladi. Avtomobil, havo, suv va temir yoʻl transportlaridagi dispetcherlik xizmatining tarkibi va tashkil etilishi ayrim turdagi transportlarning xususiyatiga va ularning texnik jihozlanishiga koʻra sanoat korxonalaridagi dispetcherlik xizmatidan farq qiladi, bunda yoʻlovchi va yuklarni toʻxtovsiz va maromida tashishga asosiy eʼtibor qaratiladi. Oliy oʻquv yurtlarida dispetcherlik xizmati dare jadvallarini tuzish, oʻquv auditoriyalarini tasdiqlash, darslarni oʻtish jarayonini nazorat qilib borish vazifalarini oʻz ichiga oladi. Dispetcherlik xizmati i. ch. samaradorligini taʼminlovchi tizim boʻlganligi bois, rivojlangan mamlakatlarda bu tizimni uzluksiz takomillashtirib borish va eng zamonaviy texnik uskunalar bilan jihozlashga katta ahamiyat beriladi. D. mehnat unumdorligini 12—25% oshirishga imkon beradi. Uni tashkil etishga ketgan harajatlar 1 —2 yilda toʻla qoplanadi.
Hoz. Oʻzbekistonda xalq xoʻjaligining yirik korxonalari (mas, "Toshkent aviatsiya ishlab chiqarish birlashmasi" aksiyadorlik jamiyati, Asaka avtomobil zdi, Buxoro neftni qayta ishlash zdi va b.)da eng samarali ishlaydigan, zamonaviy texnik uskunalarga asoslangan dispetcherlik tizimi tashkil etilgan.
Sadir Salimov.
Salima Rustamiy
51.Mutobaqaning turlari haqida // Sharq mamlakatlarida adabiy jarayonlar: janr va poetika masalalari. – Toshkent: TDSHI, 2010. – B.26 – 31.
52.Muqobala xususida // Oʻzbek sharqshunosligi: buguni va ertasi: Ilmiy maqolalar. – Toshkent: TDSHI, 2010. – B.25 – 26.
Pərdili
Pərdili (shuningdek, Pərdi, Pardu va Pyardili) — Ozarbayjonning Jalilabad tumanidagi qishloq va munitsipalitet. 992 kishi istiqomat qiladi.
Salima Rustamiy
53. “Balogʻat ilmi” va uning sharq tillarini oʻqitishdagi oʻrni // Sharqshunoslar anjumani. – Toshkent: TDSHI, 2010. – №3. – B.3 – 6.
54. Arab tili oʻqitishning dolzarb masalalari // Hozirgi zamontilshunosligi va xorijiy tillarni oʻqitishning dolzarb muammolari: ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. – Toshkent: OʻzDJTU. 2010 (22 okt.). – B.95 – 97.
55. Atoulloh Husayniy tashbih haqida // Xorijiy Sharq xalqlari adabiyoti va adabiy manbashunosligining dolzarb masalalari: Xalqaro ilmiy anjuman materiallari. ToshDSHI 27 – 29 okt. 2010. – B.89 – 94.
57. Arab xatiga xos sanʼatlar // Oʻzbek sharqshunosligi: buguni va ertasi: ilmiy maqolalar toʻplami. – Toshkent: TDSHI, 2011. –№2. –B.15-21.
58. Nodirabegim ijodida lafziy sanʼatlar // Sharq mamlakatlari adabiyotida adibalar ijodi va ayollar obrazi: ilmiy maqolalar toʻplami. – Toshkent: TDSHI, 2011. –B.14-17.
59. Alibek Rustamovning hayoti va ilmiy-pedagogik faoliyati//Akademik Alibek Rustamov. – Toshkent: TDSHI, 2011. –B.3-5.
60. Balogʻat ilmida “baroat-i istihlol” sanʼati // Oʻzbek sharqshunosligi: buguni va ertasi. Ilmiy maqolalar toʻplami.– Toshkent: TDSHI, 2012. –№3.  –B.172-175.
61. Arab balogʻatida raddu-l-ʼajz ʼala-s-sadr sanʼati haqida // Sharq mamlakatlari adabiyoti: rivojlanish tamoyillari, janr va uslub masalalari. 2012. 12 okt. Respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy anjuman materiallari. – Toshkent: ToshDSHI, 2012. –B.91-94.
62. Arab tili: 3-sinf darsligi.– Toshkent: ToshDShI, 2013. – 136 b. –Hammuallif: B. Hasanov.
63. Arab olimlari kinoya haqida  // Oʻzbek sharqshunosligi: buguni va ertasi: ilmiy maqolalar toʻplami.– Toshkent: TDSHI, 2013. –№4. –B.123-127.
65. Ob odnom ponyatii v arabskoy stilistike // “Lokalnoye naslediye i globalnaya perspektiva”. “Traditsionalizm” i “revolyutsionizm” na Vostoke. Tezisы dokladov XXVII Mejdunarodnoy nauchnoy konferensii po istochnikovedeniyu i istoriografii stran Azii i Afriki. SPbGU, 24-26-aprelya 2013 g. – Sankt-Peterburg, 2013. –S. 303.
66. Ilk oʻrta asr arab adabiyotida badiiy sanʼatga oid nazariy qarashlarning shakllanishi // Sharq xalqlari adabiyotini davrlashtirish masalalari. – Toshkent: ToshDSHI, 2013. –B.103-106.
68. Art of word and artistry of Arabic Proverbs. The Science Advanced Journal. ISSUE 8-2014. United States. –pp. 36-40.
69. Kaşgarlı mahmudʻun divanında belagat ilminin kullanımı // Mejdunarodnaya nauchno-prakticheskaya konferensiya “Istoki i evolyutsiya literatur i muzыki tyurkskix narodov”. Kazan, 23-24.09. – Kazan, 2014. –S. 174-176.
70. Johiliya davri qasidalarida lafziy sanʼatlarning qoʻllanishi // Sharq xalqlari adabiyoti janrlar tipologiyasi: Respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy anjuman materiallari. –T.: TDSHI, 2015. –B.157-161. –hammuallif: Hayitova J.
71. Arab tilida qasr usulining xossalari va turlari  // Sharqshunoslik. – T., 2015. – №1. –B.81-86.
72. Maʼoniy ilmida “qasr” masalasi // Oʻzbek sharqshunosligi: buguni va ertasi. Ilmiy maqolalar toʻplami.–T.: TDSHI, 2015. – №6. –B.96-99.
73. Arab yozuviga asoslangan grafik vositalar. Ilmiy-tahliliy axborot. –T.: TIU, 2015. –  №1. –B.37-40.
75. ”Devonu lugʻoti-t-turk“ qoʻlyozmasiga xos xususiyatlar // Sharq mashʼali. – T.:TDSHI, 2015. –№1. –B.95-98. 76. Arab tilida kinoyaning turlari va xossalari // OʻzMU xabarlari. Ijtimoiy-gumanitar fanlar turkumi. – T.: OʻzMU, 2015. – № 1/6. –B.260-262. 77. Arab adabiyotida badiiy sanʼatga oid nazariy qarashlarning shakllanishi va rivojlanishi // Filologiya masalalari. Ijtimoiy-metodik jurnal. –T., 2015. – №2. –B.21-25.
79. “Asosu-l-balogʻa”ning arab tilshunosligi va balogʻat ilmiga doir jihatlari // Oʻzbek sharqshunosligi: buguni va ertasi. Ilmiy maqolalar toʻplami.–T.: TDSHI, 2016. –№7. – B.157-163.
Ozarbayjon — Isroil munosabatlari
Ozarbayjon-Isroil munosabatlari, ular o'rtasidagi siyosiy, iqtisodiy va boshqa davlatlararo munosabatlar.
Siyosiy munosabatlar
Ozarbayjon va Isroil 1992-yildan beri diplomatik aloqalarda. Ozarbayjon sanoqli davlatlardan biri, Turkiya bundan mustasno, Misr, Iordaniya va Markaziy Osiyoning sobiq Sovet Respublikalari, Isroil bilan ikki tomonlama siyosiy va iqtisodiy munosabatlarni rivojlantiradigan va aholisining aksariyati musulmonlardan iborat.
1991-yil 25-dekabrda Isroil Ozarbayjon mustaqilligini rasman tan oldi, 1992-yil 7-aprelda Ozarbayjon bilan diplomatik munosabatlar oʻrnatildi. 1993-yil avgust oyida Isroil elchixonasi ochildi.
1998-yilda Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu qisqa tunda Bokuga tashrif buyurdi va u yerda Ozarbayjon prezidenti Haydar Aliyev bilan uchrashdi.
2004-yil yanvar oyida Ozarbayjon parlamenti Konstitutsiyaviy jamg'armasi raisi o'rinbosari Alimamed Nuriyev Ozarbayjon yahudiylarga doimo do'stona munosabatda bo'lganini, respublikada hech qachon antisemitizm bo'lmaganini aytdi. Bosh vazir mamlakat rahbariyatini Isroil bilan siyosiy, iqtisodiy va harbiy sohalarda hamkorlikni kengaytirishga chaqirdi.
Biroq, Eronning yaqinligi va har qanday musulmon davlatining Isroil bilan hamkorlikka munosabatini hisobga olsak, siyosiy konvergensiya juda sekin. Ayniqsa, Ozarbayjonning Isroildagi elchixonasi hech qachon ochilmagan. Isroil prezidenti Shimon Peres 2009-yilning may oyida Ozarbayjonga tashrif buyurgan boʻlsa-da, Isroilga oliy darajadagi tashriflar ham boʻlmagan. Ozarbayjon Isroilning terrorizmga qarshi kurashdagi pozitsiyasini qo'llab-quvvatlasa-da, musulmon davlatlarining ehtimoliy reaktsiyalarini hisobga olishi kerak. Bundan tashqari, Isroil bilan munosabatlarning faollashuviga hukmron Yangi Ozarbayjon partiyasi deputatlarining Isroilning Falastin-Isroil mojarosidagi pozitsiyasini tanqid qilgan ayrim bayonotlari ham to'sqinlik qilmoqda.
Isroil matbuoti Shimon Peresning tashrifi chog'ida Ozarbayjonda Eron yadro dasturi haqida ma'lumot to'plashga qaratilgan elektron razvedka tarmog'ini yaratish bo'yicha kelishuvga erishilganini da'vo qilmoqda.
2013-yil aprel oyida Ozarbayjon tashqi ishlar vaziri Elmar Mammadyarov Isroilga tashrif bilan keldi. Bu Ozarbayjon vakilining bunday darajadagi ilk tashrifi edi. Mammadyarov Isroil prezidenti Shimon Peres tomonidan qabul qilindi, Knesset raisi Yuli-Yoel Edelshteyn, tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari Zeev Elkin va Bosh vazir Benyamin Netanyaxu bilan uchrashuvlar oʻtkazildi.
2016-yilning 13-dekabr kuni Bokuda Isroil Bosh vaziri Binyamin Netanyaxu va u yerga amaliy tashrif bilan kelgan Ozarbayjon prezidenti Ilhom Aliyev oʻrtasida muzokaralar boʻlib oʻtdi.
O'sha yilning dekabr oyida Ozarbayjon-Isroil munosabatlarining sinovi isroillik-rossiyalik bloger Aleksandr Lapshinning Minskda Ozarbayjon talabiga binoan hibsga olinishi va keyin jinoiy javobgarlikka tortish uchun Bokuga ekstraditsiya qilinishi bo'ldi. Rasmiylar blogerni Togʻli Qorabogʻga Boku bilan kelishilmagan holda tashrif buyurganlikda ayblab, Armaniston nazoratidagi bu hududni mustaqillikka chaqirdi. Isroil, Armaniston, Rossiya Federatsiyasi, Yevropa va AQShning eng yirik inson huquqlari tashkilotlari Lapshinning Ozarbayjonga ekstraditsiya qilinishiga norozilik bildirishdi biroq blogger baribir Bokuga olib kelindi va 2017-yil 20-iyulda 3 yilga qamoq jazosiga hukm qilindi. Shu bilan birga, Tog'li Qorabog'ni mustaqillikka da'vat qilish ayblovlari dalil yo'qligi sababli undan olib tashlangan. 2017-yil 11-sentabrda prezident Ilhom Aliyev Lapshinni afv etish toʻgʻrisida qaror qabul qildi va uning qarori Boku qamoqxonasida blogerning oʻz joniga qasd qilishga urinishi haqidagi ma’lumotlarga toʻgʻri keldi. Isroilga qaytib kelgach, Lapshin o'z joniga qasd qilishga urinmaganligini va kechirim so'ramaganini va qotillik uchun o'ldirilganini e'lon qildi. Bundan tashqari, ozodlikka chiqqan isroillik bloger Ozarbayjon hukumatini qamoqxonada qiynoq va bezorilikda, blogger va jurnalistlarni kasbiy faoliyati uchun javobgarlikka tortishda aybladi. 2018-yilning yanvarida Lapshin Ozarbayjon Respublikasining Inson huquqlari boʻyicha Yevropa sudiga murojaat qilmoqchi ekanligini ma’lum qildi va 2019-yil mart oyida Yevropa sudi blogerni oʻldirishga urinishda ayblanib, Ozarbayjon rasmiylari bilan bogʻlana boshladi.
2018-yilning noyabrida Isroil Favqulodda va Muxtor elchi lavozimiga birinchi marta nasroniy arablar vakilini tayinlagan edi. Isroil Tashqi ishlar vazirligi rahbari Jorj Dik Bokudagi diplomatik missiyani qabul qildi.
Iqtisodiy munosabatlar
Isroil Ozarbayjonning ikkinchi yirik neft importchisi hisoblanadi. Boku-Tbilisi-Jayhon neft quvuri (Hayfadan 600 kilometr uzoqlikdagi Jayhan porti) ochilgandan so'ng, Isroil Ozarbayjon gazini sotib olishdan manfaatdorligini bildirdi. 2009-yil 29-iyun kuni Boku shahrida Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev va Isroil Prezidenti Shimon Peres ishtirokida Ozarbayjon-Isroil biznes-forumi boʻlib oʻtdi.
1993-yildan beri Ozarbayjonning AZAL aviakompaniyasi Bokudan Tel-Avivga parvozlarni amalga oshirib kelmoqda. 2009-yil dekabr oyida Isroilning Arkia aviakompaniyasi ham ushbu yo'nalish bo'ylab parvozni boshlashi rejalashtirilgan edi. Arkiya gvardiyasi qurol olib yurishni taqiqlagani sababli Ozarbayjonda "Arkiya" parvoz rejasi amalga oshirilmagan bo'lsa-da, AZAL havo transporti haftada 2 marta harakat qilishda davom etmoqda.
Hela (komiks)
Hela Marvel komikslaridagi xayoliy qahramondir.
Salima Rustamiy
80. Science of Balaghat and related manuscripts in Tashkent. Global Journal of Advanced Research. 3/11 –P. 1050-1053. – Internet saytida, ingliz tilida. http://www.gjar.org/publishpaper/vol3issue11/ed626r81.pdf
Hela (komiks)
Boshqa medialarda
Hela rolini Cate Blanchett 2017-yilda ishlangan Thor: Ragnarok filmida jonlantirgan.
Ruqiya Sultonbegim
{{Shaxsiyat }}
Salima Rustamiy
81. “Esasu-l-belaga” ve “Divan-u lugat-it-türk” eserlerinin dil bilimi ve belagat bilimiyle ilgili yönleri Turkish studies. Volume 11/20. Fall 2016, Ankara, -P.503-522. DOI Number: http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies. 10066. – ingliz tilida.
Ruqiya Sultonbegim
Ruqiya erining amakivachchasi boʻlib, tugʻilishidan Mugʻal malikasi boʻlgan. Uning otasi Hindal Mirzo, Akbarning otasi Humoyunning kenja ukasi edi. U Akbarga to‘qqiz yoshida unashtirilgan va 14 yoshida unga turmushga chiqqan, biroq butun turmushi davomida farzandsiz oʻtgan. U „Zan-i-Kalan“ nomi bilan tanilgan birinchi ayol va Akbarning yuqori martabali xotini edi. Hayotining oxirgi yillarida u Akbarning nabirasi Xurramni (boʻlajak imperator Shoh Jahon) tarbiyalagan.
Salima Rustamiy
82.Balogʻat ilmida lingvistik nazariyalar va til hodisalarining yoritilishi. Monografiya. –Toshkent: Navroʻz, 2017. –172 b.
Ruqiya Sultonbegim
Oila va nasli
Ruqiyaning eng keksa amakisi ikkinchi moʻgʻul imperatori Humoyun (keyinchalik uning qaynotasi boʻlgan), uning eng taniqli ammasi esa " Humoyunnoma " („Humoyun kitobi“) muallifi mugʻullar malikasi Gulbadan Begim edi.
Salima Rustamiy
83. “Balaagʻat” kak lingvostilisticheskaya dissiplina // Sotsiosfera. Nauchno-metodicheskiy i teoreticheskiy jurnal. –Samara, 2017. -№1. –S.67-72. http://sociosphera.com/files/conference/2017/Sociosphere_1-17/sociosfera_1-17.pdf.
Ruqiya Sultonbegim
Akbarga turmushga chiqishi
Humoyun akasining xotirasiga mehr qo‘ygani uchun Hindalning to‘qqiz yoshli qizi Ruqiyani o‘g‘li Akbarga unashtirdi. Ularning nikoh marosimi Afgʻonistonning Kobul shahrida, Akbar Gʻazni viloyatiga birinchi marta noib etib tayinlanganidan koʻp oʻtmay boʻlib oʻtdi. Humoyun ularni unashtirish munosabati bilan qutlab imperator oilasiga, Hindalning barcha boyliklari, qoʻshinlari va tarafdorlarini topshirdi. Hamda Hindalning jagirlaridan biri boʻlgan Gʻazni Akbarga berildi, Akbar noib etib tayinlandi va amakisining armiyasi uning boshqaruvi ostiga oʻtdi.
Disponent
Disponent (ing . disponense — joylashtiruvchi, taqsimlovchi) — 1) fir-maning ishlari bilan shugʻullanish, shuningdek, uning mulklari va mablaglarini tasarruf etish huquqiga ega boʻlgan shaxs (unga huquq firma tomonidan beriladi); 2) bankning komissionerlari va vakil banklaridagi bank hisob-varagida erkin pul mablagʻlari boʻlgan jismoniy yoki yuridik shaxs.
Salima Rustamiy
84. Maxmud Kashgari. Divanu lugati-t-turk (Svod tyurkskix slov) (v trex tomax) // Perevod na russkiy yazыk s kommentariyami akademika Aliybeka Rustamiy. Tom 1. – T.: Mumtoz soʻz, 2017. 456 s.
Ruqiya Sultonbegim
Akbarga turmushga chiqishi
1556-yilda Humoyun vafotidan keyin siyosiy noaniqlik davrida Ruqiya va imperator oilasining boshqa ayol aʼzolari Kobulda qolishgan. 1557-yilda Ruqiya Hindistonga keldi.Sikandarshoh magʻlubiyatga uchragan va Moʻgʻullarga boʻysunganidan koʻp oʻtmay, Panjobda Akbarga qoʻshildi. Unga qaynonasi Hamida Banu Begim, xolasi Gulbadan Begim va imperator oilasining boshqa ko‘plab ayollari hamroh bo‘lgan. Ruqiyaning Akbar bilan nikohi Panjob shtatining Jalandhar shahri yaqinida, ikkalasi ham 14 yoshda boʻlganida tantanali ravishda oʻtkazilgan. Panjobda taxminan toʻrt oy dam olgandan soʻng, imperator oilasi Dehliga yoʻl oldi. Moʻgʻullar nihoyat Hindistonga joylashishga tayyor edilar.
Salima Rustamiy
85. Maxmud Kashgari. Divanu lugati-t-turk (Svod tyurkskix slov) (v trex tomax) // Perevod na russkiy yazыk s kommentariyami akademika Aliybeka Rustamiy. Tom 2. – T.: Mumtoz soʻz, 2018. 25.0 b.t.
Ruqiya Sultonbegim
Xurramga mas’ulligi
Ruqiya eri 1556-yilda taxtga oʻtirganidan keyin oʻn toʻrt yoshida Moʻgʻullar imperiyasining imperiatritsasi boʻldi. U nikohi davomida farzandsiz oʻtdi, lekin Akbarning nabirasi shahzoda Xurramni (kelajak imperator Shoh Jahon) tarbiyalash unga ishonib topshirildi. Akbarning talabiga binoan Jagʻat Gosaynning oʻgʻli Xurram Salim saroyidamas uning qaramogʻida- Akbarning saroyida tarbiyalangan. U Akbarning haramida yashovchi birinchi rafiqasi Ruqiya sultonning qaramog‘ida bo‘lgan va u Xurramni mehr bilan tarbiyalagani aytiladi.
Salima Rustamiy
86.Maxmud Kashgari. Divanu lugati-t-turk (Svod tyurkskix slov) (v trex tomax). Perevod na russkiy yazыk s kommentariyami akademika Aliybeka Rustamiy. Tom 3. – T.: Mumtoz soʻz, 2018. 25.0 b.t.
Ruqiya Sultonbegim
Xurramga mas’ulligi
Jahongir o‘z xotiralarida Ruqiya Xurramni „o‘zining [o‘g‘li] bo‘lganidan ming karra ko‘proq sevganini“ qayd etgan. Xurram qariyb 14 yoshga toʻlganga qadar u bilan qoldi. 1605-yilda Akbar vafot etgach, yosh shahzoda nihoyat otasining xonadoniga qaytishga ruxsat oldi va shu tariqa oʻzi gʻamxoʻrlik qilgan va juda yaxshi koʻrgan onasi Jagat Gosainning qaramogʻiga qaytdi. Xurram o‘z tarjimai holi va saroy yilnomalarida onasi Bilqis Makoniyni " Hazrat " laqabi bilan tilga olgan. Jahongir Shoh Jahonning birinchi qizi Parhez Bonu begimni tarbiyalashni ham unga topshiradi.
Salima Rustamiy
87.“Devonu lugʻoti-t-turk” asarida harakat, harf va ularning turlariga xos atamalarning qoʻllanishi  //  “Devonu lugʻoti-t-turk” – turkiy xalqlarning noyob yozma yodgorligi” mavzusidagi xalqaro ilmiy anjuman materiallari. –Toshkent,  2018. –B. 111-117.
Ruqiya Sultonbegim
Xurramga mas’ulligi
U 1557-yilda turmush qurganidan to 1605-yil Akbarning vafotigacha bosh turmush oʻrtoqlaridan biri boʻlib qoldi. Bu, birinchi navbatda, uning yuksak nasl-nasabi, Mirza Hindalning qizi, moʻgʻul malikasi va Akbarning birinchi xotini boʻlganligi bilan bogʻliq edi.
Salima Rustamiy
89.Balogʻat, ritorika va stilistikaning tipologik xususiyatlari // Ilmiy-tahliliy axborot. -№1.  –T.: OʻzXIA,  2018. –B. 76-79.
InnoWeek
InnoWeek  — O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 27-apreldagi PQ-3682-sonli Qaroriga muvofiq har yili xorijiy innovatsion va ilmiy markazlar, investitsion fondlar, texnologik agentliklar, texnoparklar va biznes inkubatorlarning faol ishtirokida xalqaro interaktiv innovatsiyalar yarmarkalarini va xalqaro innovatsion-investitsion forumlarni o‘tkazish hamda 2018-yil 7-maydagi PQ-3698-son Qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasida innovatsion infratuzilmani yanada takomillashtirish, tadbirkorlikni, investitsion salohiyatni rivojlantirish uchun qulay sharoitlar yaratish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi hamda bir qator mas’ul vazirlik va idoralar bilan hamkorlikda "InnoWeek " innovatsion g‘oyalar haftaligini o‘tkazish belgilangan.
Ozarbayjon — Isroil munosabatlari
Iqtisodiy munosabatlar
2017-yilning aprel oyida ikki davlat oʻrtasida ikki tomonlama soliqqa tortish tasdiqlandi.
InnoWeek
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Ozarbayjon — Isroil munosabatlari
Iqtisodiy munosabatlar
2019-yil iyul oyida ikki davlat hamkorlik memorandumini imzoladi, unda Isroil zamonaviy texnologiyalardan foydalangan holda Ozarbayjon milliy axborot tizimini yaratish loyihasida maslahatchi sifatida ishtirok etadi.
2019-yil holatiga koʻra, ikki davlat oʻrtasidagi tovar ayirboshlash yiliga 5 milliard dollardan oshadi.
Harbiy hamkorlik
Ikki davlat oʻrtasidagi harbiy-texnikaviy hamkorlik ham muvaffaqiyatli rivojlanmoqda. 2004-yilda Turkiyada ishlab chiqarilgan Isroil qurollarini Ozarbayjonga yetkazib berish bo'yicha shartnoma imzolangan. WikiLeaks ma'lumotlariga ko'ra, 2008-yil sentabr oyida Isroil va Ozarbayjon o'rtasida shartnoma imzolangan bo'lib, unda Soltam Ozarbayjon minomyotlari va o'q-dorilar armiyasini, Tadiran Communications - aloqa uskunalarini va Isroil Military Industries - keng raketa va yo'riqnoma tizimini yetkazib berish bo'yicha shartnoma imzolagan.
2007-yilda Isroilning Ozarbayjondagi elchisi Artur Lenk so'zlagan nutqida Ozarbayjon va Isroil o'rtasidagi energiya sohasida uzluksiz savdo-sotiq haqida gapirdi. 2006-yilda Boku-Tbilisi-Jayhon neft quvuri ochilgunga qadar Isroil Ozarbayjon neft eksportining asosiy iste'molchisi bo'lgan va Jeyhanning Isroilga yaqinligi Isroilning iqtisodiyotning ushbu sektoriga ko'proq jalb etilishi uchun ajoyib yangi rivojlanish bo'lib, qo'shimcha joylar yaratdi. oʻzaro manfaatli imkoniyatlar yaratishini ta’kidladi. Uning ta'kidlashicha, Ashkelon va Eylat o'rtasidagi Trans-Isroil neft quvuri orqali Isroil Kaspiy neftini Osiyoga sotish uchun strategik sherik bo'lishi mumkin. Shuningdek, Isroilning muqobil energiya manbalarini, xususan, quyosh energiyasini rivojlantirish borasidagi sa’y-harakatlari ham tilga olindi. Isroil ham Kaspiy dengizi mintaqasidan gaz import qilish imkoniyatlarini o'rganmoqda.
Hafız İbrahim Demiralay
thumb| Hofiz Ibrohim Demiralay (1920) Hafiz Ibrohim Demiralay, (1883-yil t., Isparta) - (1939-yil 29 mart) Turkiyaning mustaqillik urushi yillarida Quva-yi Milliyega katta hissa qoʻshgan va Turkiya Oliy majlisida Isparta deputati boʻlib xizmat qilgan din arbobi. Milliy Assambleya 6 muddatga.
Ruqiya Sultonbegim
Xurramga mas’ulligi
Bir marta Ruqiya va uning qaynonasi Hamida Banu Begim birgalikdagi saʼy-harakatlari bilan Lahorda shialarni faqat diniy aqidaparastlik tufayli oʻldirgan sunniy musulmonni afv eta olmadilar.
Hafız İbrahim Demiralay
Erta davr
Yilanlizade Tohir Poshoning o'g'li. Boshlangʻich va oʻrta ta’limni Isparta shahrida tugatgan. 1902-yilda Istanbulga kelib, Fotih madrasasiga o'qishga kiradi. Yetti yil oʻqib, professorlik guvohnomasini oldi.
Ruqiya Sultonbegim
Xurramga mas’ulligi
1607-yilda Jahongir o‘z harami hamrohligida Kobulga ov safarini uyushtirdi. Ruqiya shu safar davomida birinchi marta otasi Hindal Mirzoning maqbarasini ziyorat qilgan, keyinchalik u ham shu Kobuldagi Bobur bog‘iga dafn etilgan. Oʻsha yili Burdvonning jagirdori Sher Afgʻonxon vafot etadi va uning beva xotini Mehr-un-Nissa(keyinchalik imperator Nur Jahon)ni himoya qilish uchun Jahongir Agraga chaqirdi va Ruqiya Sultonga kanizak qilib tayinlaydi. Sher Afgʻonning oʻlimidan oldin xavfli siyosiy aloqalarini hisobga olgan holda, uning oilasi katta xavf ostida edi va shuning uchun uni himoya qilish uchun Mehr-un-Nissa Agradagi Moʻgʻallar saroyida boʻlishi kerak edi. Eri sharmanda boʻlganligi sababli, u faqat eng ogʻir jazo kutishi mumkin edi. Mehr-un-Nissa ikki yildan ortiq vaqt davomida Ruqiya begimga kanizaklik qilgan. Ruqiya va Mehr-un-Niso oʻrtasida yaqin munosabatlar paydo boʻlgan. Gollandiyalik savdogar va sayohatchi Pieter van den Broek o‘zining „Hindustan yilnomasi“da ularning munosabatlarini shunday tasvirlaydi: „Bu Begim [Ruqoiya] Mehr-un-Nissaga (Nur Jahon) juda mehr qo‘ygan; u uni boshqalardan ko‘ra ko‘proq sevar va doimo unga mehr bilan muomala qilardi“.
Hafız İbrahim Demiralay
Erta davr
Oʻqishdan soʻng Isparta shahriga qaytib, otasidan meros qolgan yerda dehqonchilik bilan shugʻullanadi. U atirgul moyi bilan savdo qilgan. Bu orada 1911—1912-yillarda Isparta oʻrta maktabida Dinshunoslik va axloq kurslarida dars bergan. U ham bir muddat Bidiyat mahkamasi a’zosi edi.
Ruqiya Sultonbegim
Oʻlimi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Garden_of_Babur_By_Dani.jpg/150px-Garden_of_Babur_By_Dani.jpg|right|thumb|191x191px| [[Afgʻoniston|Afgʻonistonning Kobul shahrida joylashgan Bobur bogʻlari ichida]] Ruqiya 1626-yil 5-fevralda Agra shahrida sakson to‘rt yoshida vafot etdi, u eridan yigirma yildan ortiq umr ko‘rdi. U Jahongirning buyrug‘i bilan Afg‘onistonning Kobul shahridagi Bobur bog‘ida (Bog‘i Bobur) o‘n beshinchi qavatda otasi Hindal Mirzo qabri yoniga dafn etilgan. Bobur bog‘lari uning bobosi imperator Bobur, shuningdek, uning otasi Hindal Mirzoning so‘nggi dam olish maskanidir.
Hafız İbrahim Demiralay
Mustaqillik urushi
Milliy kurash boshlanishi bilan Isparta va uning atrofidagi milliy harakatning yetakchisiga aylandi. Izmirdagi grek ishg’olidan keyin mitinglar uyushtirib, Ispartaning barcha qishloqlariga “deklaratsiyalar” jo’natib, xalqni milliy operatsiya tarafdori deb bilishga harakat qildi. Koniya hokimi Jemal Bey va II. Armiya inspektori Küçük Jemal Poshoga telegrammalar yubordi. Gubernator telegrammani olishi bilanoq Isparta hokimi Talat beyga “uygʻon, imzo qoʻygan shaxs soʻroq qilinib, Istanbul harbiy qonuniga joʻnatilishini” buyurdi. Isparta Ozodlik va Antanta partiyasi a’zolari ham Hafiz Ibrohim afandining ishiga qarshi chiqdi.
Ruqiya Sultonbegim
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Hafız İbrahim Demiralay
Mustaqillik urushi
Hofiz Ibrohim afandi buning oldini olishga urinishlariga qaramay, ishini davom ettirdi. Ushbu hukm natijasida 1919-yil 6-avgust - 8-avgustdagi 1-yig'ilish. Sobiq muftiy Xoji Husnu Oʻzdamar va Uchkurcuzoda Ali Afandini Isparta delegati sifatida Nazilli qurultoyiga yubordi. Shunday qilib, u Egey mintaqasidagi milliy faoliyat bilan aloqaga chiqdi.
Turkiya Buyuk Millat Majlisining I. davri uchun oʻtkazilgan saylovlar bilan Isparta deputati etib saylandi. Bu lavozimda u 1920-yil 23-aprelda Assambleyaning ochilishida ishtirok etdi. Anqara fatvosiga “Ispartalik Mebus, Ulamodan Hofiz Ibrohim” nomi va unvoni bilan imzo chekdi.
Salima Rustamiy
90.Poeticheskoye masterstvo Yusufa Balasagunskogo // Theoretical & Applied Science. International Scientific Journal. Philadelphia, USA: 2019. –Rr. 256-259.
Hafız İbrahim Demiralay
Mustaqillik urushi
1920-yil iyul oyining boshida yunon qo'shinlari Milne chizig'ini kesib o'tib, Anadoluga oldinga siljiganida, Alashehirning yo'qolishi, Nazilli- Ko'shk frontining qulashi, 1920-yil 5-iyulda yunon armiyasining Denizli - Buldanga kirishi va shimolda Bursaga yaqinlashish, ishg'ol kengayganida, "milliy tashkilot tuzildi va Mustafo Kamol Poshoning roziligi bilan Milliy Mudofaa noibi tomonidan Isparta va atrofiga frontga jo'natildi". Frontdagi burchi tufayli 1920-yil 11-iyulda majlis qarori bilan unga ta’til beriladi. Qisqa vaqt ichida u yuz otliq va ikki yuz piyoda koʻngillidan iborat boʻlinma tuzib, yunon qoʻshinlari bilan jang qildi. Oktabrga kelib, bu qo'shin uchta otliq, uchta piyoda va bitta pulemyot vzvodidan iborat ettita rotadan iborat polkga aylandi va " Temir polk " deb nomlandi. Ushoq chizig'ida boshqa bir ruhoniy Ismoil Shukru Chelikalay tomonidan amalga oshirilgan mudofaa harakatlariga parallel ravishda kirdi.
Temir polkning bu muvaffaqiyatli xizmatlari Turkiya Buyuk Millat Majlisi tomonidan ham yaqindan kuzatildi. Majlisning minnatdorchiligi Prezident Mustafo Kamol Posho orqali Demiralay qo'mondoni Hafiz Ibrohim Beyga yetkazildi.
Selvi, Biga
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Hafız İbrahim Demiralay
Mustaqillik urushi
“Kuvâ-yi Milliye” kuchlari muntazam armiya tarkibiga kiritilar ekan, Demir polki “Mürettep polki” sifatida 57-armiya polkiga aylandi. U divizionga kiritildi. Mudofaa vazirligining 1920-yil 2-noyabrdagi buyrug'i bilan "39. Polk edi. 1921-yil yanvar oyida unga "Menderes guruhi qo'mondonligi" qo'mondonligi berildi.
Salima Rustamiy
http://t-science.org/arxivDOI/2019/09-77/PDF/09-77-45.pdf
Hafız İbrahim Demiralay
Mustaqillik urushi
Temir polkning muntazam armiya safida shu tarzda ishtirok etishidan soʻng, Hafiz Ibrohim afandi 1921-yil mart oyida parlamentga qaytib keldi. Sog'liqni saqlash va ijtimoiy yordam, Milliy ta'lim va ariza komissiyalarida qatnashgan. Birinchi davr mobaynida u 7 ta nutq soʻzladi, shundan 4 tasi yashirin sessiyalarda boʻldi. U qonun loyihasini ham taklif qildi. Xizmatlari uchun qizil-yashil chiziqli “Mustaqillik” medali bilan taqdirlangan.
Dispnoe
Dispnoe (dm... va yun. pnoia — nafas) - ritmning buzilishi, halloslash, tez-tez nafas olish (giperpnoe) yoki nafas toʻxtab qolishi (apnoe). D. krnda karbonat angidrid koʻpayishi (giperkapniya) va kislorod kamayishi (gipoksemiya) natijasida kelib chiqadi. Jismoniy mehnat vaqtida nafas tezlashuvi umumiy intoksikatsiya natijasidir. D. ogʻir patologik holatdan darak beradi va nafas markazining qattiq zararlanishi natijasida kelib chiqadi. D.ni keltirib chikargan kasallik davolanadi.
Hafız İbrahim Demiralay
Keyingi hayot
Parlament 2. Davr, 3. Davr, 4. Davr, 5. Muddati va 6. davrlarda Isparta deputati etib qayta saylandi. U uylangan va to'rt farzandi bor edi. Familiya qonuni bilan "Demiralay" familiyasini oldi. Hozirgacha Ispartada Demiralaylar nomi bilan tanilgan va davom etmoqda.
IX., X. va XI. U Isparta deputati bo'lgan Kemal Demiralayning otasi.
Salima Rustamiy
91.«Balogʻat» va «fasohat» tushunchalari // Global Science and innovations 2019: Central Asia. International Scientific Journal. Nur-Sultan, Kazakhstan, sep-okt 2019. -S. 175-178.
92.Oʻrta asrlar balogʻat ilmida tilshunoslikka oid qarashlar. Monografiya. –T.: Zilol buloq, 2019. 240 b. (15 b.t.).
93.Badiiy vositalar tasnifiga oid mulohazalar // “Oʻzbekiston mumtoz adabiyotini oʻrganishning nazariy va manbaviy asoslari” mavzuidagi Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. (10.10.2019.) ­­OʻzR FA Alisher Navoiy nomidagi davlat muzeyi. - T.: Mumtoz soʻz, 2019. – B. 139-144.
94.Mahmud Zamaxshariyning “Asosu-l-balogʻa” lugʻati xususiyatlari // “Mahmud Zamaxshariy merosi va uning fan tarixi rivojidagi oʻrni” ilmiy anjuman –T.: TDSHI, 2019. –B. 13-19.
95.Content of components of the science “balāǧat”. Academicia: An International Multidisciplinary Research Journal. Vol. 10, Issue 10. October 2020. India. DOI: 10.5958/2249-7137.2020.01272.0
https://www.indianjournals.com/ijor.aspx?target=ijor:aca&volume=10&issue=10&article=209 – P. 1332-1337.
96.The importance of balagha science in aesthetic education. PalArchʻs Journal of Archaeology of Egypt / Egyptology PJAEE, 17(6) (2020) Scopus. – P. 8882-8886  – D.Lutfullayeva bilan hammualliflikda.
97.Scientific and Theoretical Content of the Science of Balāǧat  Journal of Critical Reviews.(Scoupus). Vol.7. Issue 6, 2020. Scopus P. 131-137. http://www.jcreview.com/fulltext/197-1587720570.pdf   –M.Nosirova, D.Sagdullayeva bilan hammualliflikda.
98.Muqobala sanʼatiga xos xususiyatlar // Internauka. – Novosibirsk, 2020. –№ 39(168). 2020. – S. 96-97. https://internauka.org/archive2/internauka/39(168).pdf
99. Mahmud Koshgʻariy turkiy tillarning fonetik, grafik va morfologik xususiyatlari haqida // Islom ziyosi. –T.: OʻzXIA, 2020. –№ 2. –B. 37-44.
100.Sharq mumtoz adabiyotida balogʻat ilmining oʻrni  // Scientific Progress. Ilmiy-uslubiy jurnali. Vol. 1, Issue 1. –Toshkent, 2020. -B. 94-100.
http://scientificprogress.uz/storage/app/media/94-100.pdf
Displey
Displey (ing . display — qayta koʻrsa-tish) — matn yoki grafik koʻrinishdagi maʼlumotlarni elektronnurli as-bob ekraniga chiqarish uchun moʻljallangan qurilma. Monoxrom (bir rangli) va koʻp rangli xillari boʻladi. D. bevosita videoadapter qurilmasi boshqaruvi asosida ikki rejimda — matn yoki grafik koʻrinishidagi axborot bilan ishlaydi. Matnli rejimda kompyuter ekrani belgi oʻrinlari deb ataladigan 25 qator va 80 ustunga boʻlinadi. Grafik rejimda ekran piksel deb nomlanuvchi nuqtalar toʻplamidan ibo-rat boʻladi. Bu nuqtalar soni va rang-baranglik darajasi kompyuterda ishlatilayotgan adapterlarning turiga boglik boʻladi. Ayni vaqtda EGA (Enhanced Graphic Adapter — imkoniyati keng grafik rejimli adapter), VGA (Video Graphic Adapter — videografik matritsa), SVGA (Super VGA) — turli rangli D.lar keng tarqalgan. Bu adapterlar yordamida ekranda kupi bilan 256 xil rangli 800x600 gacha boʻlgan nuqtalar hosil qilish mumkin. D.lar va ularning imkoniyat darajasi tavsifi quyidagi jadvalda keltirilgan.
Salima Rustamiy
101.“Devonu lugʻotit-turk” asarida qoʻllangan ayrim badiiy sanʼatlar  // “Ona tili – millat koʻzgusi”  Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (19.10.2020.). –Toshkent: OʻzXIA. –B. 279-281.
102.Nodirabegim ijodida lafziy sanʼatlar // “Ona tili – millat koʻzgusi” Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (19.10.2020.). –Toshkent: OʻzXIA, –B. 302-304. – M.Husanova bilan hammualliflikda.
103.Alisher Navoiy gʻazallarida tashbih // “Ona tili – millat koʻzgusi” Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (19.10.2020.). –Toshkent: OʻzXIA. –B. 290-293. – I.Yoʻldoshaliyev bilan hammualliflikda.
104.Balogʻat ilmi: Oʻquv qoʻllanma. – T.: ToshDSHI, 2020. –151 b.
Hel (maʼbuda)
thumb|Hel (1889). Rassom [[Johannes Gehrts.]]
Hel, Skandinaviya mifologiyasida uchraydigan maʼbuda. Shuningdek, Hela Oʻliklar Dunyosining qirolichasi boʻlib, u Lokining qizi hisoblanadi.
Boshqird harbiy inqilobiy qoʻmitasi
Boshqird harbiy inqilobiy qoʻmitasi (Bashrevkom; Башҡортостан хәрби-инҡилаби комитеты) — 1919-yil martdan 1920-yil iyulgacha Boshqird ASSRning oliy davlat hokimiyati organi.
Tarixi
Boshqird harbiy inqilobiy qoʻmitasi Boshqird Respublikasining Muvaqqat harbiy inqilobiy qoʻmitasi negizida 1919-yil 21-fevralda Temyasovo qishlogʻida (hozirgi Boshqirdistonning Baymak tumani) I Umumboshqird harbiy qurultoyi qarori asosida 1919-yil mart oyida tuzilgan. 22-fevralda respublika hududidagi toʻliq hokimiyatni Bashrevkomga oʻtkazish toʻgʻrisida buyruq chiqarildi. Mstislav Kulaev Boshqird Respublikasi Muvaqqat harbiy inqilobiy qoʻmitasi raisi etib saylandi. Boshrevkom tarkibiga 15 ta komissarlik kirgan: tashqi ishlar, harbiy (Ahmed-Zaki Validiy), ijtimoiy taʼminot (Ildarxon Mutin), oziq-ovqat (Abdulla Adigamov), sogʻliqni saqlash va moliya (Usmon Quvatov), qishloq xoʻjaligi (Ganey Karamishev), ichki ishlar va millatlar (Fotih Tuxvatullin), mehnat (Ilyos Alkin), maorif (Allabirde Yagafarov), adliya (Yunis Bikbov), tashqi va ichki savdo (S. Magazov). Kantonlarda kanton qoʻmitalari tuzildi.
1919-yil apreldan avgustgacha Kolchak armiyasining hujumi vaqtida Bashrevkom Saransk shahriga evakuatsiya qilindi.
1919-yil 15-sentabrda Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining "Bütün maʼmuriy apparatni Boshqird inqilob qoʻmitasiga oʻtkazish va Boshqird Sovet Respublikasi hududida boshqaruvni tashkil etish toʻgʻrisida" gi qarori qabul qilindi. 1919-yil 18-noyabrda 1-Boshqird partiya konferensiyasi boʻlib oʻtdi. Undan keyin Bashrevkom aʼzolari (Yumagulov, Kaspranskiy, I. Raxmatullin) Boshqird partiya tashkiloti (Bashobkoma RCP(b)) viloyat qoʻmitasi aʼzosi boʻlishdi.
Koʻpgina masalalarda, ayniqsa avtonomiyani amalga oshirish va federalizm printsipi, respublikani boshqarish boʻyicha Boshrevkomning pozitsiyasi RKP (b) Boshobkom, Boshqird FQ, BashHarbkom, Boshqird SNX, Bashnarkomprod aʼzolarining koʻpchiligi pozitsiyasi bilan toʻgʻri kelmadi. . Ushbu qarama-qarshilik 1920-yil 15-yanvardan 16-yanvarga oʻtar kechasi Boshqird FQ aʼzolarining Bashrevkom tomonidan hibsga olinishiga sabab boʻldi. thumb| Boshqird hukumati aʼzolari. 1920-yil 12-martda Boshrevkom Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasiga, RKP (b) Markaziy Qoʻmitasiga, Komvostok Markaziy byurosiga, Turkfront inqilobiy Harbiy Kengashiga ariza bilan murojaat qilib, unda kelishuvlar shartlarini buzganlik va Boshqirdiston avtonomiyasiga qarshi boʻlgan Moskva vakillarini respublikadan chaqirib olishni talab qilgan oʻz ayblovlarini eʼlon qildi. Shuningdek, partiya organlarining mamlakat maʼmuriy ishlariga aralashmasligini talab qildi.
1920-yil 19-mayda Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining " Avtonom Sovet Boshqird Respublikasining davlat tuzilishi toʻgʻrisida " gi farmoni qabul qilindi. Ushbu farmon bilan respublikaning bir yil oldingi „Shartnoma“ da tasdiqlangan huquqlari cheklandi. Butunrossiya Markaziy Ijroiya Qoʻmitasining qaroriga rozi boʻlmagan Bashrevkom 16 -iyun kuni toʻliq tarkibda isteʼfoga chiqdi. Uning yangi tarkibi 26-iyun kuni saylandi.
1920-yil 25-28-iyulda Sterlitamak shahrida Boshqird ASSR Sovetlarining 1-s’ezdi boʻlib oʻtdi, unda Bashrevkom oʻrniga davlat hokimiyatining doimiy oliy organi — Boshqird Respublikasi Markaziy Ijroiya Qoʻmitasi tuzildi.
Qizil baqa
thumb|right|Qizil baqa
Qizil baqa (lat. Schismaderma carens) - koʻp sonli baqalar oilasiga mansub amfibiya.
Tashqi koʻrinishi
Amfibiya hajmi odiy qurbaqalarga qaraganda katta: yoshi katta erkaklarining tanasi 8,6-8,8 santimetr, urgʻochilar biroz yirikroq, taxminan 9,2 santimetrgacha etadi. Baqa tanasi rangi yorqin qizil va yorqin jigarrang tuslarga ega. Orqasi qizil-olovrang, yenkalasi va pastki qisimlarida ba'zan toq-jigarrang tuqtalar paydo boʻlishi mumkin. qorni qismi asosan och-jigarrang, yengil pushti tusga ega boʻlib qulrang nuqtalarga ega boʻladi. Yon qismlari orqa va qorin ranglari asosiy ranglari bilan kesishib ketadi.
Qizil baqa tanasida oʻz hajmidagi boshqa turdagi baqalarga qaraganda sigʻillari kamroq uchraydi.
Baqalarga hos boʻlgan suyak oʻsimtasi (dorsolateral toji) oʻrta quloq zonasida boshlanib orqa oyoqlarigach boʻladi. Uniing yuqori qismidagi rangi pastki qismiga qaraganda toqroq rangda boʻlari.
Timpanik membrana standart yumaloq shaklga ega boʻlib katta hajimda boʻladi. Quloq yaqinidagi tipik bezlar parotidlar deb ataladi, bu turda sezilmaydi.
Baqaning panjalarining yuqorisida biroz ajinli burmalarga ega.
Oyoq-qoʻllarida tarsus hududida joylashgan teriga o'xshash, biroz ajinlangan burmalar aniq ajralib turadi. Erkaklarning panjalarida xarakterli oʻsmalar mavjud - dastlabki uchta barmoqda joylashgan nikoh chaqiriqlari. Oyoq-qoʻllarining shunga oʻxshash tuzilishi erkakka juftlashish jarayonida ayolni ushlab turish qobiliyatini beradi.
Barcha erkak dumsiz baqalar kabi qizil baqaning erkaklarida maxsus baqbaqa qopchasi mavjut. U tovush chiqazish uchun ishlatiladi. Asosan naslchilik mavsumida faol ishlatiladi. Tinch holatda, baqbaqa qopchasi shilliq qavat va ter buramalari orasida mushaklar yordamida ushlab turiladi.
Yashash joyalari
Afrika qizil baqasi tropik va subtropiklarda yashashni afzal koʻradi, nam oʻrmonlar va boy oʻt qoplamiga ega savannalarni yashash joyi sifatida tanlaydi, toza suvli botqoqlarda, tabiiy suv havzalari boʻyida, sun'iy ravishda yaratilgan suv omborlari va sugʻorish kanallarida uchraydi.
Turmush tarzi va ovqatlanish
Ushbu turdagi baqalar hayotining taxminan 80 foizini quruqlikda oʻtkazadi: Afrika qizil qurbaqasi faqat oziq-ovqat va naslchilik mavsumi uchun suvga tushadi.
Qizil toadning ratsionining asosini sabzavot komponentlari - suv oʻtlari va suv ombori qirgʻoq boʻylab oʻsadigan oʻsimliklar tashkil etadi. Baqa oʻrta boʻyli hasharotlar: mayda ninachilar va ularning lichinkalari, turli qurtlar, chigirtkalar, suv qoʻngʻizlarini eyish orqali protein (oqsil) oladi.
Nasilchilik
Qizil baqalar naslchilik mavsumi asosan yoz urtasiga toʻgʻri keladi. Bu vaqta erkaklar suv omborlaridan baqbaqasi yordamida baland chaqiruv tovushlarini chiqazishadi. Tovushi biroz qichqiriqlarga oʻxshaydi(0,9-12 soniya davom etishi mumkin), 0,1-0,8 kHz chastotada talaffuz qilinadi. Ayollar asosan eng past tembrdagi eng baland tuvush egalarini afzal koʻradi. Ba'zan suv omborida ayollar erkaklardaan kam boʻlgan holatlarida erkaklar orasida shiddatli janglar sodir boʻladi. Urgʻocgi juftlash va urugvlanish jarayonidan soʻng ikkalasi ajralib ketadi va oʻz avlodlari taqdirida hech qanday isgtrok etmaydi.
Har bir urgʻochi diametri 1,6 dan 2,5 mm gacha boʻlgan 2000-2500 tuxum qoʻyadi. Tuxumlar suv osti oʻsimliklariga biriktiriladi, ammo bazilari suv tubiga tushib ketadi, bu oʻz ravishda itbaliqlarning rivojlanishiga xech qanday ta'sir qilmaydi.
Inkubatsiya muddati toʻgʻridan-toʻgʻri suvning haroratiga bogʻliq va 37-52 kun davom etadi. Koʻzga koʻringan itbaliqlar guruhlar boʻlib saqlanadi.
Lucero Cuevas
Jamoalardagi faoliyati
Professional bo'lishdan oldin Cuevas havaskor sifatida Liga Mexicana de Fútbol Femenil ligasida Ballenas Galeana va Leonas Morelos jamoalari bilan birga o'ynagan.
America
2017-yilning 29-iyulida Cuevas America klubi safida Tijuana klubiga qarshi oʻyinda debyut qildi va 19-daqiqada gʻalaba golini kiritdi. 4-avgust kuni Cuevas Liga MX Femenil tarixida Cruz Azul ustidan 5:0 hisobida g'alaba qozonib o'zining birinchi xet-trikini qayd etdi. U 2017-yilgi Aperturani eng yaxshi to'purar sifatida yakunladi va 14 ta o'yinda 15 ta gol kiritdi. U 2018-yilgi Clausurada bu muvaffaqiyatni takrorladi va yana 15 ta gol urdi.
Tijuana
2019-yil dekabr oyida Cuevas va uning America klubidagi jamoadoshi Esmeralda Verdugo ekspress o'g'irlash qurboni bo'lishdi. Keyingi oyda u Tijuana klubiga ijara asosida qo'shildi.
Leon
2020-yil avgust oyida Cuevas 2020-21-yilgi mavsum oldidan Leon klubiga qoʻshildi. U o'sha mavsum oxirida Leonni tark etdi.
Pachuca
2021-yil iyun oyida Cuevas CF Pachuca klubi bilan shartnoma imzoladi.
Xalqaro karyera
2017-yilning 15-noyabrida Cuevas Meksika terma jamoasidan ilk chaqiruv oldi, 27-noyabr kuni u terma jamoadagi debyutini 79-daqiqada Charlyn Corral oʻrniga maydonga tushdi va Alejandro Morera Soto stadionida o'tkazilgan o'yinda Kosta-Rikaga qarshi 0:2 ijobiy hisobi bilan yakunlandi.
Demerji II
Demerji II (shuningdek, Demerji-Isar) — Qrimdagi oʻrta asr qal’asi (qishloq boshpana) xarobalari, Radiant Big Alushta qishlogʻidan unchalik uzoq boʻlmagan, X asrda Demerji qishlogʻi aholisi tomonidan qurilgan va XIII asrgacha mavjud boʻlgan. Qoʻrgʻon Jurla traktidan (Ulu-Uzen qishlogʻi yaqinida) Alushta vodiysiga olib boradigan qadimiy yoʻlga qarshi chiqdi. Qoʻrgʻon oʻrganilmagan qazish ishlari ham olib borilmagan, bu haqdagi barcha maʼlumotlar tarixchilarning vizual tekshiruvlari natijasidir. Ilmiy adabiyotlarda mustahkamlash tasvirlanmagan. XIII asrda Teodoritlar tomonidan Funa qal’asi qurilgach boshpana zarurati yoʻqolgan degan versiya mavjud.
Bu qal’a haqida XIX asr rus yozuvchisi va sayohatchisi Yevgeniy Markov 1902-yilda nashr etilgan „Qrim haqidagi ocherklar“ kitobining 188-betida aytib oʻtgan: „Afsonada aytilishicha genuyaliklar davrida Demerji tepasida qal’a boʻlgan“. Lev Firsovning „Isariy — Qrimning janubiy qirgʻogʻidagi oʻrta asr qal’alari tarixining ocherklari“ asarida oddiy eslatma ham mavjud.
Boshpana janubiy Demerji yonbagʻrida, Arvohlar vodiysining sharqiy qismida minora shaklidagi qoyalar ostidagi yumshoq platformada joylashgan edi. Shimoldan Demerji qoyalari boshqa tomondan 40 m-4,6 m gacha boʻlgan qoyalar bilan qoplangan, kirish qismi janubi-sharqdan edi. Fortifikatsiya maydoni 0,26 ga, oʻlchamlari 80 dan 50 m gacha.
Yeraliyev (qishloq)
Yeraliyev – Qozogʻiston Respublikasi, Ulitau viloyati, Janaarqa tumani, Yeraliyev qishloq okrugining maʼmuriy markazi.
Geografik joylashuvi
Tuman markazi Janaarqa qishlogʻidan 91 km uzoqlikda, gʻarbiy tomonida joylashgan.
Aholisi
1999-yil aholisi 1458 kishini (779 nafari erkaklar va 669 nafari ayollar) tashkil qilgan boʻlsa, 2009-yil 1328 kishini (699 nafari erkaklar va 629 nafari ayollar) tashkil qildi.
Alâeddin Halil Mirza Bey
Alâeddin Halil Mirza Bey (Alâeddin Halil Mirza Bey) — Karamanoğulları bekligining asoschisi Kerimüddin Karaman Beyning nabirasi va Bedreddin Mahmud Beyning oʻgʻlidir. Ushbu beklik 1250-1487-yillar orasida Onadoʻlida hukm surgan boʻlib, XIV-XV asrlarda Onadoʻlida Usmonlilar imperiyasi bilan birga eng qudratli davlat hisoblangan. .
Tarix
Alâeddin Halil Mirza Bey beklikni 1332-1340-yillar orasida boshqargan. 1332-yilda akalari Bedreddin İbrahim Bey I va Hacı Sûfi Burhâneddin Musa Beylarning hududlarida bekligini eʼlon qilgan va 1340-yil, oʻlimiga qadar beklik boshida boʻlgan. Beklik davrida hech qanday harbiy hujumlar uyushtirmadi. Biroq u hukmronlik qilgan davrda Ermenekda bir qancha masjidlar va boshqa ijtimoiy inshootlar qurdirgan.
Svetlana Podobedova
Svetlana Nikolayevna Podobedova (1986-yil 25-avgust, Irkutsk viloyati, Rossiya) — qozogʻistonlik ogʻir atletikachi. Rossiyadan hijrat qilgan sportchi (Zima shahridan).
2012-yili Olimpiada chempioni ismi chiqqani bilan, 2016-yilda XOQ uni doping bahonasi bilan yoʻqqa chiqarilgan.