cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fargʻona viloyati
Adabiyoti
Fargʻona zamini koʻplab isteʼdodlar beshigi boʻlgan. Qoʻqon tarixiga oid baʼzi manbalarda 10-asrda Fargʻonada yozma adabiyot namunalari boʻlganligi qayd etilgan. Abu Tayyi Hoʻqandiy (10—11-asrlar) ijodi haqidagi maʼlumotlar buning yaqqol dalilidir. Biroq, oʻrta asrlar Fargʻona viloyati adabiyoti haqidagi manbalar juda kam. 18-asrdan boshlab Fargʻona vodiysi, xususan, Qoʻqonda fan, adabiyot va sanʼat rivoj topganligini koʻrish mumkin.
Qoʻqon xonligi tashkil topishi va markazlashgan davlat sifatida faoliyat yuritishi xonlik hududida oʻziga xos adabiy muhitning shakllanishiga imkoniyat yaratdi. Bu davrda Huvaydo, Shoʻxiy, Akmal Xoʻqandiy, Nizomiy Hoʻqandiy kabi adabiyot namoyandalari ijod qildilar. Huvaydoning „Devon“i tarkibiga kirgan sheʼrlar va „Rohati dil“ dostoni xalq orasida mashhur boʻlgan. 19-asrda ushbu hududda „Qoʻqon adabiy muhiti“ nomi bilan maʼlum boʻlgan adabiyot ravnaq topdi. Ushbu muhitning tashkilotchisi Qoʻqon xoni Muhammad Said Amir Umarxon (1787— 1822) saroyiga 100 ga yaqin ijodkorni jalb etib, ularning ijod qilishi uchun moddiy va maʼnaviy sharoit yaratib berdi. Xonning oʻzi ham Amiriy taxallusi bilan sheʼrlar „Devoni“ni yozdi. Umarxon davrida Ado, Fazliy, Hoziq, Hijlat, Vazir, Maxmur, Nodir-Uzlat, Gʻoziy, Maʼdan, Miriy, Nodira, Uvaysiy, Mahzuna, Gulxaniy, Mushrif, Dabiriy, Ravnaq, Umidiy, Jadid, Mahzun Ziyovuddin Xoʻqandiy, Zokir, Fayziy, Vahmiy kabi ijodkorlar shuhrat qozonganlar. Keyinroq, Umarxonning oʻgʻli Qoʻqon xoni Muhammad Alixon (Madalixon) ham „Xon“ taxallusi bilan sheʼrlar yozgan, „Layli va Majnun“ dostonini yaratgan. Ushbu davr adabiyotining namunasi sifatida Abdulkarim Fazliyning Umarxon topshirigʻi bilan 84 zamondosh shoirlar haqida oʻzbek va fors tillarida sheʼriy yoʻsinda yozilgan „Majmuai shoironi Umarxon“ tazkirasi; Gulxaniyning „Zarbulmasal“ asari, Hoziqning „Yusuf va Zulayho“, Nodir-Uzlatning „Haft gulshan“ dostonlarini aytish mumkin.
Ayol ijodkorlarning mavqei baland boʻlganligini taʼkidlash lozim. Qoʻqon malikasi, Umarxonning zavjasi Mohlaroyimning Nodira va Maknuna taxalluslari bilan ijod etgan oʻzbek va fors tillaridagi sheʼrlari alohida „Devon“ga jam boʻlsa, Jahon otin Uvaysiyning 4 devoni, „Voqeoti Muhammad Alixon“, „Shahzoda Hasan“ va „Shahzoda Husayn“ dostonlari, Mahzunaning goʻzal sheʼrlari adabiyotimiz xazinasidan munosib oʻrin olgan. Fargʻona viloyati adabiyotining bu davrdagi yana bir xususiyati koʻp sonli tarixiy-adabiy asarlarning yaratilganligidir. Soʻnggi tadqiqotlardan maʼlum boʻlishicha, shu davrda birgina Qoʻqon xonligi tarixiga oid 40 ga yaqin sheʼr va nasriy asarlar yaratilgan.
Sheʼriy uslubda yaratilgan bunday asarlar sirasiga Fazliyning „Shahnomai Umarxon“, Mutribning „Shahnomai Devona Mutrib“, Andalibning „Shahnomai devona Andalib“, Uvaysiyning „Voqeoti Muhammad Alixon“ dostonlari; Imomali Qori Qunduziy — Komiyning taniqli kishilar tavalludi, vafoti va Qoʻqon tarixiga oid turli voqea — sanalarning sheʼriy taʼrixlari jamlangan „Tavorixi manzuma“ kabi asarlari kiradi. Tarixga oid nasriy asarlar qatorida esa Hakimxon toʻraning „Muntaxab uttavorix“, Mulla Avaz Muhammad Attorning „Tuhfat uttavorixi Xoniy“, Mushrifning „Shahnomai nusrat payem“, Mulla Niyozmuhammad Hoʻqandiyning „Tarixi Shohruhiy“, Mirzo Olim Mushrifning „Ansobus salotin va tavorixi xavoqin“, Muhammad Amin Domulloning „Tuhfat uttavorix“, Abdugʻafur Hoʻqandiyning „Zafarnomai Xudoyorxon“, Mahmud Hakim Yayfoniyning „Xullas uttavorix“, Muhammad Aziz Margʻiloniyning „Tarixi Aziziy“ va boshqa asarlarni keltirish mumkin.
Tasavvufiy adabiyot namunalaridan Azim Xoʻja eshon Azimiyning „Muroduloshiqin“ devoni, Abdulaziz Majzubning „Devon“i va „Tazkiraulavliyo“ asari (19-asrning 1yarmi), Salohiddin Soqibning „Maʼlumoti Soqibiy“ risolasi (19-asrning 2-yarmi) eʼtiborga loyiq.
19-asrda Qoʻqon shahri va uning atrofida 100 dan ziyod shoir va adiblar devon tuzishgan. Umarxon, Muhammad Alixon va Nodirabegim davrlarida Qoʻqonda xushxat xattotlarni yigʻib, moddiy jihatdan taʼminlab, Sharq adabiyotining koʻplab nodir asarlari koʻchirtirilib, koʻpaytirilgan. Shulardan eng koʻp koʻchirilganlari Jomiy, Alisher Navoiy, Bedil, Muhammad Fuzuliy va Amiriy asarlaridir. Maʼlumotlarga koʻra, Amir Umarxon Lutfiy, Alisher Navoiy va Amiriy devonlari jamlangan, goʻzal xatli, oltin bezakli „Muhabbatnoma“ majmuasini usmonli turk sultoniga hadya tariqasida joʻnatgan.
Fargʻona viloyati adabiyotida Sharq mumtoz sheʼriyatining deyarli barcha janrlarida samarali ijod qilindi. Badiiyat va gʻoya, mavzular rangbarangligi bu davr adabiyotiga xos xususiyatlardan biri ekanligi asarlardan maʼlumdir. Bu jihat 19-asrning 2-yarmi — 20-asr boshlari adabiyotida ham yaqqol koʻrinadi. Ushbu davrda Pisandiy, Qoriy, Muqimiy, Muhayyir, Furqat, Zavqiy, Gʻurbat, Rojiy, Muhsiniy, Haziniy, Mahjur, Muqyi, Zoriy, Sirojiy, Jaloliy, Yoriy, Ibrohim Davron, Mirzoi Hoʻqandiy, Nasimiy Xoʻqandiy, Hamza Hakimzoda Niyoziy va boshqa samarali ijod qildilar. Bu davr adabiyotining yorqin namoyandalaridan Muqimiy ijodidagi xalqona lirika bilan hajviy yoʻnalish oʻziga xos maktabni yaratgan boʻlsa, Furqat ijodidagi serohang misralar va maʼrifatparvarlik ruhidagi sheʼrlar, Haziniy ijodidagi sufiyona istilohlarga boy, purhikmat sheʼrlar, Qoriy lirikasidagi jozibadorlik, Hamza ijodidagi ijtimoiy ruh bu davr adabiyotining ravnaqidan dalolat beradi.
Ayol ijodkorlardan Dilshod Barno, Anbar Otin, Samarbonu kabi shoiralarning ijodi qam samarali boʻldi.
Milliy uygʻonish davri adabiyoti — jadidchilik yoʻnalishida ijod qilgan va maʼrifatchilik harakatida faol ishtirok etgan ijodkorlar sirasiga Ibrohim Davron, Hamza Hakimzoda Niyoziy, Mirzo Xayrullo Hoʻqandiy, Ashurali Zohiriy, Poʻlatjon Qayyumiy kabilarni kiritish mumkin. Ibrohim Davronning „Ashʼori nisvon“ sheʼrlar majmuasi, Hamzaning „Milliy qoʻshiklar uchun milliy sheʼrlar“ toʻplami, Mirzo Xayrullo Hoʻqandiyning „Axloqi zamima“, „Yigirma hikmat“ asarlari va boshqa oʻsha davr adabiyotining mahsullaridir. Poʻlatjon Qayyumiyning 20-asrning 2-yarmida yaratgan „Tazkirai Qayyumiy“, „Qoʻqon tarixi va adabiyoti“ va „Tazkirai shuaro“ asarlari ham eʼtiborga loyiq.
20-asr hozirgi zamon oʻzbek adabiyotining koʻplab vakillari ham Fargʻona viloyati adabiyotining qaldirgʻochlaridir. Abdulla Qahhor, Sobir Abdulla, Charxiy, Xusayn Shams, Amin Umariy, Shokir Sulaymon, Adham Rahmat, Ibrohim Rahim, Xudoyberdi Toʻxtaboyev, Anvar Obidjon kabi shoir va yozuvchilar shu zamin farzandlaridir.
20-asrning 70—90-yillarida Yoʻldosh Sulaymon, Oxunjon Hakimov, Anvar Yusupov, A. Muqimov, Habibullo Said Gʻani, Komil Joʻra, Oʻrmon Omonov, Alisher Ibodinov, Bahodir Iso, Ismoil Mahmud, Nurullohoji Qoʻqondiy, Enaxon Siddiqova, Saydali Odilov, Zuhra Aliyeva, Matluba Dehqon qizi, Ilmer Nazarov, Abdulhamid Muxammadiyev, Nosir Zohid va boshqalar oʻz ijodlari bilan elga tanildilar.
Mustaqillik yillarida Nabijon Boqiy, Nurulloh Muhammad Raufxon, Sayd Anvar, Farida Afroʻz, Iqbol Mirzo, Abdurahmon Joʻra, Mirza Karim, Gulbahor, Otabek Rustambek oʻgʻli, Muxtasar Tojimamatova, Ozoda Toʻraqulova kabi ijodkorlar yetishib chiqdilar.
Fargʻona viloyatida Oʻzbekiston Respublikasi ijodiy uyushmalari (yozuvchilar, rassomlar, jurnalistlar, meʼmorlar va boshqa)ning viloyat boʻlimlari faoliyat koʻrsatib kelmoqda.
Matbuoti, radioeshittirishi va televideniyesi
Viloyatda 10 ta jurnal, 79 ta gazeta, shu jumladan, 2 viloyat gazeta („Fargʻona haqiqati“, „Ferganskaya pravda“), 20 shahar va tuman, 20 ta tarmoq hamda 37 ta xususiy gazetalar chop etiladi. Fargʻona viloyatida radioeshittirishlar 1932-yilda efirga uzatila boshlagan. Viloyat radiosi orqali oʻzbek, tojik va rus tillarida kuniga 18 soat eshittirishlar beriladi. Viloyat televideniyesi oʻz koʻrsatuvlarini 1991-yil 22-dekabrdan namoyish eta boshladi. Oʻsha paytlarda haftasiga 1 soat koʻrsatuvlar berilgan. Fargʻona viloyati televideniyesi haftalik koʻrsatuvlari 18 soatni tashkil etadi. Koʻrsatuvlar oʻzbek, tojik va ingliz tillarida olib boriladi. Undan tashqari „Ruxsot“ TRK, „Margʻilon“, „Tohir-Bagʻdod“ TV telekanallari hamda „Soʻx“, „Muloqot“ telestudiyalari faoliyat koʻrsatadi.
Meʼmoriy yodgorliklari
Fargʻona viloyatida asosiy hisoblangan Qoʻqon meʼmorligining shakllanishi 18-asrdan boshlanadi. Bu yerga dastlab Buxorodan bir guruh binokorlar taklif etildi, ular Madrasa, masjid, maqbara, karvonsaroy, koʻprik va boshqa binolarni bunyod etdilar. Hozirgacha shaharda saqlangan meʼmoriy yodgorliklardan eng qadimgisi Madrasai Mir nomi bilan xalq orasida mashhur boʻlgan Norboʻtabiy madrasasidir (18-asr oxiri). Bu Madrasa Qoʻqon hukmdori Norboʻtabiy hukmronligi davriga oid. Undan tashqari, Daxmai shohon, Daxmai Modarixon meʼmoriy majmualari (19-asrning 20-yillari), Miyon Hazrat (1860-yil), Kamol Qozi (1837yil) madrasalari, Oʻrda (1871yil, Qoʻqon xoni Xudoyorxon tomonidan qurilgan), Jome masjidi (19-asr oxiri — 20-asr boshlari) kabi meʼmoriy yodgorliklar saqlangan.
Yajna
thumb| Yajna ijro etilmoqda Yajna — (Sanskrit yoqilgan) hinduizmda muqaddas olov oldida, koʻpincha mantralar bilan qilingan har qanday marosimga ishora qiladi. Yajna Vedik anʼanasi boʻlib, Vedik adabiyotining Brahmanas, shuningdek Yajurveda deb nomlangan qatlamida tasvirlangan. Anʼanaga koʻra, nazr va nazrlarni muqaddas olovga, muqaddas olov huzurida ramziy qurbonliklarga (Agni) taklif qilish rivojlangan.
Etimologiyasi
Yajna soʻzi (Sanskrit) oʻzining ildizi sanskritcha yaj „sajda qilish, hurmat qilish“ degan maʼnoni anglatadi va miloddan avvalgi 2 ming yillikda tuzilgan ilk Vedik adabiyotida uchraydi. Rigveda, Yajurveda (oʻzi bu ildizning hosilasi) va boshqalarda bu „sajda qilish, har qanday narsaga bagʻishlanish, ibodat va hamd, ibodat yoki sadoqat, qurbonlik yoki nazr qilish shakli va qurbonlik“ degan maʼnoni anglatadi. Post-Vedik adabiyotda bu atama har qanday marosim, marosim yoki sadoqatni haqiqiy yoki ramziy taklif yoki harakat bilan ifodalagan.
Yajna muqaddas olov bilan yoki olovsiz, baʼzan bayramlar va jamoat tadbirlari bilan katta tantanali marosimlarni oʻz ichiga oladi. Nigalning taʼkidlashicha, u xudolarga sigʻinish (devapujana), birlik (sangatikarana) va xayriya (dána) uch tomonlama maʼnoga ega.
Tarixi
Yajna Vedik davridan beri individual yoki ijtimoiy marosimning bir qismi boʻlgan. Marosim olovi — ilohiy Agni, olov xudosi va xudolarning xabarchisi — Yajnada joylashtirilganida, mantralar aytilgan. Yongʻinda kuylangan madhiyalar, qoʻshiqlar va qurbonliklar Vedik xudolariga mehmondoʻstlikning bir shakli edi. Nazrlarni Agni xudolarga olib boradi, xudolar buning evaziga neʼmatlar va marhamatlar berishlari kutilgan va shuning uchun marosim xudolar va odamlar oʻrtasida maʼnaviy almashinuv vositasi boʻlib xizmat qilgan.
Upanishadlar davrida yoki miloddan avvalgi 500-yildan keyin, Sikoraning taʼkidlashicha, Yajna atamasining maʼnosi ruhoniylar tomonidan olov atrofida oʻtkaziladigan „marosim qurbonligi“ dan fidoyilik va fidoyilikni talab qiladigan har qanday „shaxsiy munosabat va harakat yoki bilim“ ga aylandi. 8-bobdagi Chandogya Upanishad (miloddan avvalgi 700 yilda) kabi eng qadimgi Vedik Upanishadlar keltirilgan ekan.
Keyinchalik Vedik Upanishadlar yoga Yajna (sadoqat, qurbonlik) ning bir shakli ekanligini taʼkidlab, gʻoyani yanada kengaytiradi. Masalan, 1.5.14 oyatidagi Shvetashvatara Upanishad, ichki marosimlar bilan va tashqi marosimlarsiz oʻz ruhini va Xudoni koʻrish vositalarini tushuntirish uchun Yajna materiallarining analogiyasidan foydalanadi. Unda aytilishicha, „oʻz tanasini pastki ishqalanish tayoqchalari, Om boʻgʻinini yuqori ishqalanish tayoqlari qilib qoʻyish, soʻngra meditatsiya ishqalanishini mashq qilish orqali yashiringan Devani koʻrish mumkin“ deyishgan ekan.
Vedik takliflarining oʻzgaruvchan tabiati
thumb| (chap yuqori burchakdan soat yoʻnalishi boʻyicha) Rishi, Pitri, Buta, Manushya va (markazda) Deva yajnas Vedik qurbonlik va marosimlarning tabiati vaqt oʻtishi bilan rivojlanib, miloddan avvalgi 1-ming yillikda katta oʻzgarishlarga duch keldi, keyinchalik buddizm kabi boshqa anʼanalar tomonidan qabul qilingan tushunchalarga taʼsir koʻrsatdi. Qadimda Vedik davridagi qurbonliklar hayvonlarni qurbon qilishni oʻz ichiga olgan, ammo marosimlar vaqt oʻtishi bilan asta-sekin qayta talqin qilinib, qurbonliklar oʻrnini bosgan va uni zoʻravonliksiz yoki ramziy maʼnoga ega boʻlgan, bilimning ustunligi va mantraning ovozini nishonlash jismoniy qurbonliklar oʻrnini bosgan. Oxir-oqibat, tashqi marosimlar qayta shakllantirildi va „inson tanasida bajariladigan ichki majburiyatlar“ bilan almashtirildi. Ushbu almashtirish gʻoyalari, tashqi harakatlardan (karma-kanda) ichki bilimga (jñana-kanda) evolyutsiya koʻplab marosimlarga oid sutralarda, shuningdek Brihadaranyaka Upanishad (miloddan avvalgi 800 yil), Chandogya Upanishad kabi maxsus matnlarda taʼkidlangan, Kaushitaki Upanishad va Pranagnihotra Upanishad.
Takliflari va uslubi
thumb|219x219px| Vedik yajnalarida xizmatchilar bilan birga ishlatiladigan odatiy qurbonlik maydoni Odatda qurbongohning markazida uchta olov yoqilardi. Olovga qurbonliklar keltiriladi. Yajnada nazr sifatida taqdim etiladigan ingredientlar orasida yogʻ, sut, don, tortlar va soma ham mavjud boʻlgan. Yajnaning davomiyligi uning turiga bogʻliq boʻlib, baʼzilari bir necha daqiqa davom etadi, boshqalari esa soatlar, kunlar yoki hatto oylar davomida amalga oshiriladi. Baʼzi yajnalar shaxsiy ijro etilgan boʻlsa, boshqalari jamoat tadbirlari edi. Boshqa hollarda, yajnalar ramziy maʼnoga ega edi, masalan, Brihadaranyaka Upanishad madhiyasi 3.1.6, bu yerda „aql qurbonlikning Brahmini“ va qurbonlikning maqsadi toʻliq ozod qilish edi (moksha deyilgan).
Turlari
Kalpa sutralarida quyidagi yajna turlari keltirilgan :
Valmikining „Ramayana“ asarida Rama ashvamedha, vajapeya, pundarika, rajasuya va boshqa bir qancha yajnalarni bir necha marta ijro etgani aytiladi.
Akbulut, Çerkeş
Oqbulut — Turkiyaning Chanqiri viloyati Cherkes tumaniga qarashli bo'lgan qishloq.
Brodnax
Brodnax AQShning Virginia shtatida joylashgan shahardir. Brunswick County va Mecklenburg County (Virginia)|Mecklenburg County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
300 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Fleurey-lès-Faverney
Fleurey-lès-Faverney Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.
Brodnax
Geografiyasi
Maydoni — 1,8 km2. Shundan 1,8 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Gillersdorf
Gillersdorf Germaniyaning Turingiya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Ilm-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,84 km2. 282 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Fleurey-lès-Faverney
Aholisi
365 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,0 nafar kishi.
Gillersdorf
Hududi
Gillersdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Fleurey-lès-Faverney
Geografiyasi
Maydoni — 11,4 km2. Dengiz sathidan 210 – 368 m balandlikda joylashgan.
IC 2427
IC 2427 Silovsin yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Triada
Triada (yunoncha: triados — uchlik) — borlik va tafakkur taraqqiyotining 3 bosqichliligini bildiruvchi tushuncha. Platon va neoplatonizm, ayniqsa, Prokl tomonidan ishlab chiqilgan. Nemis klassik idealizmi vakillari, xususan, Gegel uni asosiy dialektik rivojlanish tamoyili sifatida talqin etgan. Gegel fikricha, har qanday rivojlanish jarayoni 3 bosqichni oʻtaydi: tezis (dastlabki holat), antitezis (qaramaqarshilikka oʻtish, inkor qilish), sintez (qaramaqarshiliklarning yangi bir butun holga kelishi).
Jensen Beach
Jensen Beach AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Martin County okrugi tarkibiga kiradi.
Badules
Badules Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.83 km2. Aholisi — 95 kishi (2010).
Jensen Beach
Aholisi
11100 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 21,1 km2. Shundan 18,8 km2 quruqlik, 2,3 km2 esa suv maydonidir.
Zemendorf-Stöttera
Zemendorf-Stöttera Avstriyaning Burgenland yerida joylashgan kommunadir. Mattersburg (okrug) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 12.8 km2. 1247 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Trialeti
Trialeti (თრიალეთი) markaziy Gruziyadagi togʻli hudud. Gruzin tilida uning nomi "sayyorlik joyi" degan ma'noni anglatadi. Trialeti tizmasi katta Trialeti mintaqasining bir qismi hisoblanadi. Bu zamonaviy Tsalka munitsipalitetiga to'g'ri keladi.
Villeberny
Villeberny Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Côte-d'Or departamenti Montbard tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
74 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 5,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,8 km2.
Mavlono Subhiy
Mavlono Subhiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan oʻbalik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy u bilan Mavlono Muhammad Badaxshiy orqali tanishganligini aytib, sheʼrlarida “choshnisi” (maza, taʼm) bor deydi va quyidagi baytini keltiradi: Mohi man, imshab ba nuri xesh in koshonaro
Soz ravshan, varna otash mezanam in xonaro.
Mavlono Soʻfiy
Mavlono Soʻfiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan astarobodlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni yaxshi sheʼriy tabʼ va husnixatga ega shoir sifatida esga oladi va quyidagi baytini keltiradi: Nest dar hajri tuam zaʼf zi bemoriyi dil,
Tarsam ozurda shavad tabʼi tu az zoriyi dil.
(Mazmuni: Zaiflik dil xastaligidan emas, sening hajringdandir. Dil nolasidan tabʼing ranjimagay, deb qoʻrqaman).
Shena (qo'shiqchi)
Shena Aleksandrovna Shulgina (nee - Anna ;    ), Shena nomi bilan mashhur, rus qo'shiqchisi va aktrisasi. 2023 yilda u NTV telekanalidagi Mask shousining 4-mavsumida Skunk qiyofasida ishtirok etdi. 2023-yil 2-aprelda efirga uzatilgan sakkizinchi epizodda Skunkning niqobi ochildi.
1993 -yil -21 iyunda Moskvada musiqachilar oilasida tug'ilgan: Rossiya xalq artisti, qo'shiqchi Valeriya va prodyuser Aleksandr Shulgin. Kichik birodarlar - Arseniy va Artemiy Shulgin.
2009 -yilda Moskva markaziy maktabini individual fanlarni chuqur o'rganish bo'yicha tamomlagan. Xuddi shu yili u Teatr institutiga o'qishga kirdi. B.Shukin. 2013 -yilda "Drama teatri va kino aktrisasi" va "Estrada artisti (badiiy o'qish)" diplomlarini oldi. 2013 -yildan boshlab u she'r yozish bilan shug'ullana boshladi.
Eslatmalar
<references group="" responsive="1">
Balzheim
Balzheim Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Alb-Donau-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 17,58 km2. Aholisi — 1993 kishi (2010).
Hududi
Balzheimning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Trivolzio
Trivolzio Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pavia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3 km2. 1571 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Akhasan, Çerkeş
Akhasan — Turkiyaning Chanqiri viloyati Cherkes tumaniga qarashli bo'lgan qishloq.
NGC 571
NGC 571 Baliq yulduz turkumidagi S? tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Heinrich d'Arrest 1864-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
IC 2428
IC 2428 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi Sc (ixcham spiral galaktika) tipli galaktikadir.
Respublika mulki
Yer, yer osti boyliklari, suv, havo boʻshligʻi, oʻsimlik va hayvonot dunyosi hamda boshqa tabiiy boyliklar, davlat hokimiyati va boshqaruvi respublika organlarining mol-mulki, davlat ahamiyatiga ega boʻlgan moddiy madaniy meros obyektlari, respublika byudjetining mablagʻlari, oltin zaxirasi, davlatning valyuta fondi va boshqa fondlari respublika mulkidir, shuningdek korxonalar va boshqa mulkiy komplekslar oʻquv, ilmiy, ilmiy-tadqiqot muassasalari va tashkilotlari, intelektual faoliyat natijalari, basharti bular byudjet yoki davlatning oʻzga mablagʻlari hisobidan yaratilgan yoki sotib olingan boʻlsa, boshqa mol-mulk respublika mulki boʻlishi mumkin.
Respublika mulki boʻlgan mol-mulkni Oʻzbwkiston Respublikasi Oliy Majlisi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti, Oʻzbekiston Respublikasi hukumati yoki ular maxsus vakil qilgan organlar, agarda qonunda boshqacha tartib nazarda tutilgan boʻlmasa, tasarruf qiladilar.
Muallif: Davlatbek Abdiqahhorov - TerDu Yuridik fakultet talabasi
NGC 572
NGC 572 Haykaltarosh yulduz turkumidagi SB0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Fleurey-lès-Lavoncourt
Fleurey-lès-Lavoncourt Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Saône departamenti Vesoul tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
108 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,7 km2. Dengiz sathidan 210 – 267 m balandlikda joylashgan.
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
1996—2001-yillardagi Afgʻoniston fuqarolar urushi Tolibonning Kobulni bosib olishi va 1996-yil 27-sentabrda Afgʻoniston Islom Amirligini tashkil etish hamda 2001-yil 7-oktabrda AQSh va Buyuk Britaniyaning Afgʻonistonga bostirib kirishi oʻrtasida boʻlib oʻtdi: bu davr 1989-yilda boshlangan Afgʻoniston fuqarolar urushining, shuningdek, 1978-yilda boshlangan Afgʻonistondagi urushning (keng maʼnoda) bir qismi hisoblanadi.
Afgʻoniston Islomiy Davlati hukumati koʻpchilik xalqaro hamjamiyat tomonidan tan olingan Afgʻoniston hukumatidir, Tolibonning Afgʻoniston Islomiy Amirligi esa faqatgina Saudiya Arabistoni, Pokiston va Birlashgan Arab Amirliklari tomonidan tan olingan.
Afgʻoniston Islomiy Davlati mudofaa vaziri Ahmad Shoh Masud Tolibonga qarshi Birlashgan frontni (Shimoliy ittifoq) tuzdi. Birlashgan frontga barcha afgʻon millatlari: tojiklar, oʻzbeklar, hazoralar, turkmanlar, baʼzi pushtunlar va boshqalar kirgan. Mojaro paytida Tolibon Pokistondan harbiy, Saudiya Arabistonidan moliyaviy yordam olgan. Pokiston Afgʻonistonning ichki-harbiy ishlariga aralashib, oʻzining chegara korpusi va armiyasining batalonlari va polklarini Birlashgan frontga qarshi joylashtirgan. Al-Qoida Pokiston, arab mamlakatlari va Markaziy Osiyodan olib kelingan minglab jangarilar bilan Tolibonni qoʻllab-quvvatlagan.
Kapısuyu (Cide)
Kapısuyu — Kastamonu viloyatining Cide tumaniga qarashli qishloq.
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
Ahmad Shoh Masud
Oʻzining butun faoliyati davomida Afgʻonistonni qutqarish uchun Birlashgan Islomiy Jabhaga (Shimoliy Ittifoq) Kobul universitetining muhandislik fakulteti talabasi, harbiy rahbar boʻlgan Ahmad Shoh Masud boshchilik qilgan, u Sovet armiyasini Afgʻonistondan haydab chiqarishda yetakchi rol oʻynagan. Unga Panjsher sheri laqabi berilgan. Uning izdoshlari uni Omer Sahib-i Shahid (Sevimli shahid qoʻmondonimiz) deb ham atashadi. Oʻsha paytda Wall Street Journal oʻzining muqovasidan birini Masudga bagʻishlagan va uni „sovuq urushda gʻalaba qozongan afgʻon“ deb atagan. Sovet qoʻshinlari Afgʻonistondan olib chiqib ketilganidan soʻng, sovet qoʻllab-quvvatlagan Muhammad Najibulloh hukumati qulaydi. Mas’ud 1992-yilda Burhoniddin Rabboniy hukumati davrida Mudofaa vaziri boʻldi. 1996-yilda Tolibon kuchaygach, Mas’ud Birlashgan Islomiy Jabhaning harbiy qoʻmondoni sifatida xizmat qilib, qurolli muxolifat yetakchisi roliga qaytdi.
Fairview Park (Ohio)
Fairview Park AQShning Ohio shtatida joylashgan shahardir. Cuyahoga okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
16,826 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 1444,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,2 km2. Shundan 12,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 228 m balandlikda joylashgan.
Kapısuyu (Cide)
Tarix
Qishloq 1907-yildan beri shu nomga ega.
Geografiya
Qishloq Kastamonu shahar markazidan 160 km uzoqlikda joylashgan. Cide shahar markazidan 25km uzoqlikda.
Kurt Hamrin
Kurt Roland „Kurre“ Hamrin (1934-yil 19-noyabrda tugʻilgan) — Shvetsiyalik sobiq professional futbolchi, qanot himoyachisi. Faoliyatini oʻz mamlakatida AIKda boshlagan, biroq keyinchalik Italiyaning bir qancha klublarida, xususan, „Fiorentina“ da oʻynagan, ular bilan toʻqqiz yil davomida ikki marta Italiya kubogi, Kubok egalari kubogi va Mitropa kubogini qoʻlga kiritgan. U jamoada 350dan ortiq oʻyinda maydonga tushgan. Klub uchun va barcha musobaqalarda 200 dan ortiq gol urgan. Koʻp gol urgan futbolchi hozirda 190 ta gol bilan Italiya A seriyasida eng koʻp gol urish boʻyicha sakkizinchi oʻrinni egallab turibdi.
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
Ahmad Shoh Masud
Mas’ud chuqur dindor va maʼnaviyatli shaxs boʻlib, Tolibon yoki Al-Qoida tomonidan taʼqib qilingan Islom talqinlariga oʻz munosabati mavjud edi. U sunniy musulmon boʻlgan va doimo oʻzi bilan soʻfiy-tasavvuf faylasufi al-Gʻazzoliyning kitobini olib yurardi
Kurt Hamrin
Klub darajasidagi muvaffaqiyatidan tashqari, Hamrin xalqaro miqyosda ham muvaffaqiyatli faoliyat olib borgan va 1958-yilda oʻz maydonida FIFA Jahon chempionati finaliga chiqqan Shvetsiya terma jamoasi aʼzosi boʻlgan. U odatda barcha zamonlarning eng buyuk shved futbolchilaridan biri, shuningdek, Fiorentinaning eng buyuk oʻyinchilaridan biri sifatida qabul qilinadi.
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
Ahmad Shoh Masud
Tolibon bir necha bor Masudga qarshiliklarini toʻxtatish uchun hokimiyat lavozimini taklif qilgan. Masud hokimiyat sababli kurashmagani uchun uning talablarini rad etgan. U bir safar shunday intervyu bergan edi: "Tolibon: “Keling va bosh vazirlik lavozimini qabul qiling va biz bilan birga bo‘ling”, deyishdi va ular mamlakatdagi eng yuqori lavozim – prezidentlikni saqlab qolishadi. Lekin qancha narxga?! Bizning oramizdagi farq asosan jamiyat va davlat tamoyillari haqidagi fikrlash tarzimizga taalluqlidir. Biz ularning murosaga kelish shartlarini qabul qila olmaymiz, aks holda zamonaviy demokratiya tamoyillaridan voz kechishga to'g'ri keladi. Biz “Afg‘oniston amirligi” degan tuzumga tubdan qarshimiz."
Balconchán
Balconchán Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — km2. Aholisi — 12 kishi (2010).
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
Ahmad Shoh Masud
Mas’ud Afgʻonistonda barqaror tinchlikni faqat demokratik tuzum taʼminlay olishiga amin edi. U Tolibonni yaqin kelajakda demokratik saylovlar sari olib boruvchi siyosiy jarayonga qoʻshilishga chaqirmoqchi edi.
Kurt Hamrin
Klubdagi faoliyati
Hamrin dastlab 1952-53-yilgi mavsumda qoʻshilgan Shvetsiyaning AIK jamoasida oʻynagan. Keyin u 1956-yilda Italiyaning „Yuventus“ jamoasiga qoʻshilgan va u yerdagi bir mavsumda 23 oʻyin oʻtkazib, sakkizta gol urgan. Oʻsha bir mavsumdan soʻng u Padovaga ijaraga oʻgani va u yerda 30 oʻyinda 20ta gol urgan. U yerda yana bir mavsum qolgan, ammo 1958-yilda „Fiorentina“ga sotib yuborilgan, u yerda 1967-yilgacha qolib, A Seriyada 289 ta oʻyin oʻtkazib, 150 ta gol urgan. „Fiorentina“da boʻlganida u 1961 va 1966-yillarda Italiya kubogini, shuningdek, 1960-61-yillarda Yevropa kubogi gʻoliblari kubogini qoʻlga kiritgan (oltita gol bilan musobaqani eng yaxshi toʻpurar sifatida yakunlagan, shu jumladan, finalning javob oʻyinida bitta gol urgan). Hamrin „Fiorentina“ tarixidagi eng zoʻr oʻyinchilaridan biri sifatida qabul qilinadi va 208 ta gol bilan jamoaning barcha vaqtlardagi eng koʻp gol urgan futbolchisi hisoblanadi. U 1967-yilda "Milan" ga kelib qoʻshilgan va u yerda ikki mavsum oʻynagan. 1968-yilda liga chempionligini qoʻlga kiritgan. 1968-yilgi Yevropa kubogi gʻoliblari kubogi finalida Gamburgni 2:0 hisobida magʻlub etgan. Milan uchun ikkala golni ham urgan. Keyingi mavsumda jamoa yevrokuboklarni qoʻlga kiritgan. Uning soʻnggi Italiya klubi " Napoli " boʻlib, u 1969-yilda „Milan“dan borib Neapolliklarga qoʻshilgan. 1971-yilda u Shvetsiyaga qaytib, 1972-yilda nafaqaga chiqishdan oldin Stokgolm IFK uchun bir mavsum oʻynagan.
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
Ahmad Shoh Masud
Tolibondan Masud hududiga qochishni istagan bir qochqin 27 kishidan iborat oilasini eski jipga solib, toliblarni tark etadi va Masud hududini „Afgʻonistonning soʻnggi bagʻrikeng burchagi“ deb taʼriflaydi. Masud hududidagi hayoti haqida u shunday dedi: „Men bu yerda erkinlikni his qilaman. Menga yoqadi … bilasizmi, hech kim meni bezovta qilmaydi. Men ishimni qilaman. Men oilamga gʻamxoʻrlik qilaman. Menga yoqqan tarzda shu hududda yashayman.“ Masud Tolibonga qarshi kurash uchun Birlashgan frontga qoʻshilgan Abdul Rashid Doʻstum hududlarida yashovchi oʻzbeklar hayotiga aralashish kabi ishlarni qilmagan va ularga hech qanday taʼsir koʻrsatmagan.
Berrueco
Berrueco Ispaniyaning Aragón mintaqasida joylashgan shahardir. Zaragoza provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 19.48 km2. Aholisi — 43 kishi (2010).
Trovo
Trovo Italiyaning Lombardia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pavia provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 7 km2. 948 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
Ahmad Shoh Masud
Yuz minglab qochqinlar Tolibondan Masud hududlariga qochib oʻtishgan. 2001-yilda Mas’ud va fotosuratchi, BMTning sobiq elchisi Rizo Degʻati afgʻon qochqinlarining ogʻir ahvolini tasvirlab, insonparvarlik yordamini soʻradi.
Abdul Rashid Doʻstum
Afgʻoniston Islom Amirligining kuchayishi va ular Kobulni qoʻlga kiritgandan soʻng, Abdul Rashid Doʻstum Tolibonga qarshi Shimoliy Alyans (Birlashgan front) bilan birga kurashgan. Shimoliy alyans 1996-yil oxirida Doʻstum, Ahmad Shoh Masud va Karim Xaliliy tomonidan Tolibonga qarshi tuzilgan. Aytishlaricha, ayni paytda u samolyotlar va tanklar ega 50 000 ga yaqin askar ittifoq tarkibiga kirgan.
Shimoliy alyansning boshqa yetakchilari singari Doʻstum ham oʻz guruhida ichki kurashlarga duch keldi va keyinchalik oʻz hokimiyatini general Abdul Malik Pahlavonga topshirishga majbur boʻldi. Malik toliblar bilan yashirin muzokaralar olib bordi, ular dushmanlaridan biri boʻlgan Ismoilxonni hibsga olish evaziga Afgʻonistonning shimoliy qismidagi Malik hokimiyatini hurmat qilishga vaʼda berdi. . Shunga koʻra, 1997-yil 25-mayda Malik Xonni hibsga oldi, uni toliblarga topshirdi va Tolibonni Mozori Sharifga kiritdi va ularga Afgʻoniston shimolining koʻp qismida nazoratni qoʻlga kiritdi. Shu sababli Doʻstum Turkiyaga qochishga majbur boʻldi. Biroq, Malik toliblar vaʼdalarida samimiy emasligini tez orada anglab yetdi. Keyin u yana Shimoliy ittifoqqa qoʻshildi va oʻzining sobiq ittifoqchilariga qarshi chiqdi va ularni Mozori Sharifdan haydab yubordi. 1997-yil oktabr oyida Doʻstum quvgʻindan qaytdi va yana oʻz lavozimini egalladi. Doʻstum qisqa muddatda Mozori Sharif ustidan nazoratni qoʻlga kiritgach, 1998-yilda Tolibon qaytib keldi va u yana Turkiyaga qochib ketdi.
Hoji Abdulqodir
Hoji Abdulqodir (c. 1951-yil Jalolobod, Afgʻoniston — 2002-yil 6-iyul, Kobul, Afgʻoniston) (arab.الحاج عبد القادر) Birlashgan frontdagi Pushtunlardan boʻlgan Tolibonga qarshi yetakchi yetakchi. U Sovet qoʻshinlarining Afgʻonistonga bostirib kirishiga qarshi taniqli qarshilik yetakchisi Abdul Haqning ukasi edi. Qodirning oilasi Afgʻonistonning sobiq qiroli Muhammad Zohirshoh bilan aloqada boʻlgan anʼanaviy kuchli oila edi. Hoji Abdulqodir Afgʻoniston sharqida hokimiyat bazasiga ega boʻlgan va Tolibon hokimiyatni qoʻlga kiritgunga qadar oʻzi tugʻilgan Nangarhor viloyati hokimi boʻlgan.
Qodir Hamid Karzayning Tolibondan keyingi maʼmuriyatida Afgʻoniston vitse-prezidenti boʻldi. 2002-yil 6-iyulda Qodir va uning kuyovi qurolli shaxslar tomonidan oʻldirilgan. Uning yana bir oʻgʻli Hoji Muhammad Zohir 2002-yilda ham Kobulda otib oʻldirilgan.
Tolibon
Mulla Muhammad Umar Afgʻonistondagi fuqarolar urushi davrida Tolibon kuchlariga boshchilik qilgan. Mulla Umar oʻzini amir-ul-moʻminin (amirul moʻminlar) deb eʼlon qildi. U kamdan-kam suratga tushar va jurnalistlar bilan bevosita gaplashmasdi. Koʻpchilik  Mulla Umarni Pokiston razvedka boshqarmasi, ISI tomonidan oʻqitilgan va nazorat qilinadigan nominal shaxs sifatida koʻrgan.
Tolibon tarafdorlari mulla Umar 1962-yilda markaziy Uruzgon viloyatida tugʻilganini da‘vo qilmoqda. Boshqa manbalarda uning tugʻilgan joyi Qandahorda, c. 1959-yil. Aytishlaricha, u Afgʻonistondan tashqarida, xususan, Pokistonning Kvetta shahridagi bir qancha islom maktablarida tahsil olgan. 1980-yillarda u Sovet istilosiga qarshi qarshilik koʻrsatish harakatiga qoʻshildi. Taxminlarga koʻra, u Muhammad Nabi Muhammadiyning Harakat-i Islomiy partiyasi bosh qoʻmondoni oʻrinbosari sifatida Sovetlarga qarshi kurashda bir koʻzidan ayrilgan. 1994-yilda Mulla Umar Qandahorda Tolibon harakatining ilk hujumlarida mahalliy toʻdalar va jangarilarni agʻdarib, hokimiyatni qoʻlga oldi.
Mulla Umar jahon siyosatidagi yana bir mashhur shaxs — Usama bin Lodin bilan mustahkam aloqaga ega edi. U bin Ladenning qizlaridan biriga uylangan edi. U 2011-yilning may oyida AQSh prezidenti Barak Obamaning buyrugʻi bilan Amerika Qoʻshma Shtatlari Dengiz kuchlarining maxsus urushni rivojlantirish guruhi aʼzolari va Markaziy razvedka boshqarmasi SAD/SOG operatorlari tomonidan oʻtkazilgan maxfiy operatsiya natijasida oʻldirilgan Usama bin Ladenni topshirish boʻyicha AQShning bir qancha soʻrovlarini rad etgan.
Inson huquqlari uchun shifokorlar (PHR) tahlilida shunday deyiladi: „Tolibon Afgʻonistonda hokimiyatga daʼvogarlik qilgan birinchi fraksiya boʻlib, ayollarni haddan tashqari repressiya uchun nishonga olgan va qonunbuzarliklari uchun shafqatsizlarcha jazolagan. PHR maʼlumotlariga koʻra, dunyodagi boshqa hech bir rejim oʻz aholisining yarmini jismoniy jazo azobini taqiqlab, uslubiy va zoʻravonlik bilan virtual uy qamogʻiga majburlamagan. . .“.
1996-yil 26-sentabrda poytaxt Kobulni nazorat ostiga olgandan soʻng, Tolibon ayollarga uydan tashqarida ishlash, maktabga borish yoki erkak qarindoshi hamrohligisiz uylarini tark etishni taqiqlovchi farmonlar chiqardi. Jamoat joylarida ayollar boshdan-oyoq burqa kiyishlari kerak edi — butun tana uzunligini koʻrish uchun faqat toʻr teshigi bilan qoplangan. Ayollarga oq paypoq yoki ular yurganda shovqin chiqaradigan poyabzal kiyishga ruxsat berilmagan. Shuningdek, uylar va binolarning derazalari ichkarida ayollar koʻrinmasligi uchun boʻyalgan boʻlishi kerak edi. Ayollarga jamoat hayotidan deyarli taʼqiqlangan, sogʻliqni saqlash, taʼlim va ishlashdan mahrum qilingan va ularga boshqalar eshitadigan tarzda kulishlariga ruxsat berilmagan.
Tolibon, hech qanday sud yoki tinglovsiz, oʻgʻirlikda ayblangan odamlarning qoʻllarini kesib tashlagan. Mashhur „Ezgulikni targʻib qilish va illatlarning oldini olish vazirligi“ning toliblar otryadlari islomga zid deb hisoblagan xatti-harakatlarini koʻrib, koʻchalarda odamlarni shafqatsiz, ommaviy kaltaklashlarini koʻrganlar.
Pokiston
thumb| Pokistonning sobiq prezidenti [[Pervez Musharraf|Parvez Musharraf]] General Parvez Musharraf, isteʼfodagi toʻrt yulduzli ordenga ega general, 1998-yildan 2001-yilgacha Birlashgan shtab boshliqlari qoʻmitasi raisi va 1998-yildan 2007-yilgacha Pokiston armiyasining armiya shtab boshligʻi lavozimlarida ishlagan, Afgʻoniston siyosatidagi urushda Pokiston rolini ishlab chiqishda muhim rol oʻynagan. 2001-yilda u Pokistonning harbiy egasi va prezidenti boʻladi. General Parvez Musharraf minglab Pokiston fuqarolarini Tolibon va Bin Lodin bilan birga Ahmad Shoh Masudga qarshi jangga joʻnatish uchun harakat qilgan. Hammasi boʻlib Afgʻonistonda Mas’ud kuchlariga qarshi jang qilayotgan 28 ming Pokiston fuqarosi borligi taxmin qilinadi. 20 000 Pokistonlik Chegara Korpusi, 50-Havo-desant diviziyasi yoki 12-chi muntazam armiya polklaridan boʻlgan oddiy askarlar va taxminan 8000 nafari Tolibon saflarini toʻldiruvchi yollangan jangarilar edi. Taxminan 25 000 ga yaqin Tolibon muntazam kuchlari 8 000 dan ortiq Pokiston fuqarolaridan iborat edi. AQSH Davlat departamenti tomonidan 1998-yilda qabul qilingan hujjat „[oddiy] Tolibon askarlarining 20-40 foizi pokistonlik“ ekanligini tasdiqlaydi. Hujjatda yana aytilishicha, bu Pokiston fuqarolarining ota-onalari „oʻz farzandlarining jasadlari Pokistonga olib kelinmaguncha, Tolibon bilan harbiy aloqada boʻlgani haqida hech narsa bilishmaydi“. Tolibon muntazam armiyasining yana 3000 nafar jangarisi arab va markaziy osiyolik jangarilar edi. Masud kuchlariga qarshi kurashayotgan taxminan 45 000 Pokiston, Tolibon va Al-Qoida askarlaridan atigi 14 000 nafari afgʻonlardan (Tolibon) edi.
General-leytenant Mahmud Ahmad, (Pokiston Xizmatlararo razvedka (ISI) sobiq bosh direktori) Tolibonni qoʻllab-quvvatlash uchun mas’ul edi. General-leytenant Hamid Gul, general-leytenant Nasim Rana, general-leytenant Ziauddin Butt va isteʼfodagi polkovnik Sulton Amir Tarar kabi koʻplab ISI zobitlari urushda katta rol oʻynagan. Zobitlar Tolibonga moliyaviy, iqtisodiy, strategik va harbiy yordam koʻrsatgan. Pokistonning jangovar kuchlarini general Nasim Rana harbiy rahbarligida boshqargan, chunki u butun Pokistonning jangovar kuchlarining asosiy harbiy qoʻmondoni edi. Tolibonni tayyorlashni polkovnik (nafaqadagi) Tarar olib bordi va moddiy yordamni general (nafaqadagi) Hamid Gul boshqargan. General-mayor Ziauddin Butt general Nasim Rana qoʻl ostida razvedka koordinatori boʻlib ishlagan.
Urushning butun davomida barcha yetakchi generallar general Nasim Ranoga hisobot berishgan, u, albatta, oʻz fikrini taqdim etgan va keyinchalik general Musharrafga Afgʻonistondagi harakatlari haqida qisqacha maʼlumot bergan. General Musharraf, shuningdek, general Nasim boshchiligidagi yosh harbiy va harbiylashtirilgan askarlarni Shimoliy ittifoqqa qarshi jang qilish uchun yuborgan va ularning hech biriga general Musharraf yoki general Nasim Rano nima uchun ular Tolibon nomidan urushga joʻnatilayotgani haqida aytmadi. Pokiston askarlari Xaki Shalvar Qamiz bilan urushda General Nasim Rana buyurganidek, rasmiy harbiy forma kiyishgan. Bu general Nasim Rana tomonidan askarlarning pokistonlikligini yashirish va Navoz Sharif hukumati tomonidan milliy bosim va Gʻarb dunyosining xalqaro bosimidan qochish maqsadida qilingan.
Kurt Hamrin
Xalqaro faoliyati
Hamrin 1953—1965-yillarda Shvetsiya terma jamoasi safida 32 marta maydonga tushib, 17 ta gol urgan. Koʻpchilik shvedlar uni 1958-yilgi futbol boʻyicha jahon chempionati yarim finalida Gʻarbiy Germaniya darvozasiga oʻz maydonida urgan goli bilan yaxshi eslashadi. Ushbu gol Shvetsiyaga 3:1 hisobida gʻalaba qozondi va Braziliyaga qarshi final yoʻllanmasini qoʻlga kiritdi, ammo finalda 5:2 hisobida magʻlub boʻlgan.
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
Pokiston
2008-yilda AQSh xavfsizlik xizmati xodimi Jon Negroponte ISIning butun tarixini bilgan edi. Jon Negropontening aniqlik kiritishicha, hozir vaqt oʻzgargan va ISI terrorizmga qarshi kurashga harakat qilmoqda.
Afgʻoniston va Pokistonda Human Rights Watch tomonidan intervyu bergan kuzatuvchilar Pokiston armiyasi aviatsiya korpusining 4-chi armiya agressor otryadining kuzatuv samolyoti 2000-yil oxiridagi jangovar operatsiyalar paytida Tolibon kuchlariga yordam bergani va Pokiston razvedka agentligi va armiyasining yuqori martabali xodimlari yirik toliblar hujumlarini rejalashtirishda ishtirok etgani haqida xabar berdi. Urush davom etar ekan, Pokiston armiyasi Masud kuchlariga qarshi Tolibon kampaniyalariga logistik yordam koʻrsatish uchun oʻzining 50-havo-desant diviziyasi va Chegara korpusini joylashtirdi.
Kurt Hamrin
Nafaqaga chiqqandan keyin
Futbolchi sifatida nafaqaga chiqqandan soʻng, Hamrin oilasi bilan Florensiyaga koʻchib oʻtgan va u hozir ham u yerda yashaydi. U 1998-yildan 2008-yilgacha „Milan“da skaut sifatida ham ishlagan. thumb|200x200px| Hamrin 2015-yil iyul oyida C More Sweden tomonidan olingan intervyuda.
Brookneal
Brookneal AQShning Virginia shtatida joylashgan shahardir. Campbell County okrugi tarkibiga kiradi.
Gouzon
Geografiyasi
Maydoni — 50,7 km2.
Brookneal
Geografiyasi
Maydoni — 9,400001 km2. Shundan 9,1 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 200 m balandlikda joylashgan.
Kurt Hamrin
Yutuqlar
AC Milan
IC 2429
IC 2429 Qisqichbaqa yulduz turkumidagi Sb (ixcham choʻziq galaktika) tipli galaktikadir.
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
Saudiya Arabistoni bilan Afgʻoniston boʻyicha hamkorlik
Pokiston va Saudiya Arabistoni turli masalalar boʻyicha chuqur strategik hamkorlikni yoʻlga qoʻygan, eng muhimlaridan biri Afgʻonistondir. 1999-yil oktabr oyida Musharrafning davlat toʻntarishidan soʻng Saudiya Arabistoni poytaxti Ar-Riyod PAK-Saudiya munosabatlariga bergan ahamiyatini koʻrsatish uchun Parvez Musharraf tashrif buyurgan birinchi xorijiy poytaxt boʻldi. Prezident Musharraf Prezident saroyida oʻtkazilgan sarmoya marosimida Pokistonning oliy fuqarolik mukofoti — „Nishon-e-Pokiston“ mukofotini topshirib, qirol Abdullani taqdirladi. 2007-yil 21-yanvarda Qirol Abdulloh Ar-Riyoddagi saroyida oʻtkazilgan marosimda Pokiston Prezidenti general Musharrafga Qirol Abdulaziz medalini topshirdi. Musharraf Saudiya Arabistonining ushbu oliy mukofotini olgan birinchi Pokiston rahbari.
Kurt Hamrin
Yutuqlar
Shvetsiya
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
Al-Qoida
Ayman az-Zavohiriy Misr Islomiy Jihodining ikkinchi va oxirgi „amiri“ edi. 1998-yilda al-Zavohiriy Misr Islomiy Jihodini rasmiy ravishda bin Lodin tashkilotiga birlashtirdi. U koʻpincha Usama bin Ladenning „leytenanti“ sifatida taʼriflanadi, bin Laden tomonidan tanlangan biografiyasi uni Al-Qoidaning „haqiqiy miyasi“ deb atagan. Ayman al-Zavohiriy baʼzi tahlilchilar Pokistonning federal boshqaruvidagi qabila hududlarida yashiringan, boshqa kuzatuvchilar esa u Pokistonning yirik shaharlarida yoki boshqa joylarda yashiringan boʻlishi mumkin, deb hisoblashadi.
June Park
June Park AQShning Florida shtatida joylashgan shahardir. Brevard County okrugi tarkibiga kiradi.
Kurt Hamrin
Yutuqlar
Shaxsiy yutuqlar
Pazhayarai
Pazhayarai yoki Pazhaiyarai yoki Palayarai — (tamilcha: பழையாறை paḻaiyāṟai) Tamil Nadudagi oʻrta asr Chola sulolasining qadimiy poytaxti edi. Bu joy 7 km atrofida joylashgan Janubiy Hindistonning Tamil Nadu shtatidagi Thanjavur tumanidagi Kumbakonam shahridan. Koveri daryosining irmoqlaridan biri boʻlgan T.Patnam daryosi boʻyida joylashgan. Tarixiy Pazhaiyarai hududida bir qancha qishloqlar mavjud. Bu joy Ayiratalli, yaʼni ming ibodatxonalar oʻlkasi deb atalgan. Bu joy Ayiratalli, Pazhayar, Ahavamallakulakalapuram va Minavanaivenkadasolapuram kabi turli nomlar bilan ataladi.
Geografiya va etimologiya
left|thumb|250x250px| Mintaqa nomi bilan atalgan Natan Kovilning surati Tarixiy Pazhayarai qishlogʻi 7 km uzoqlikda, Janubiy Hindistonning Tamil Nadu shtatidagi Thanjavur tumanidagi Kumbakonam shahrida joylashgan. Tarixiy Pajayarai shaharchasi ichida juda koʻp kichik qishloqlar mavjud, yaʼni ular :Tirunandipura Vinnagaram, Sathi mutram, Patteesvaram va ularning barcha ibodatxonalari mavjud. Shaharning toʻrt tomonida toʻrtta afsonaviy ibodatxonalar mavjud edi: Vadathali, Kelthali, Metrali va Tenthali. Jangchilarning uylari (veedu), yaʼni Aru padai veedu, Pudhu padai Veedu, Manapadai Veedu va Pambai padai veedu. Koveri daryosining irmoqlaridan biri boʻlgan T.Patnam daryosi boʻyida joylashgan.
Maʼbadlar
Hind xudosi Vishnuga bagʻishlangan Natan Kovil (Thiru Nandipura Vinnagaram ibodatxonasi deb ham ataladi) eramizning VI — IX asrlarida Ajvar avliyolarining ilk oʻrta asr Tamil kanoni Divya Prabandhada ulugʻlangan. Bu Vishnuga bagʻishlangan 108 Divyadesamdan biri boʻlib, u Jagannathan va uning turmush oʻrtogʻi Lakshmi Shenbagavalli sifatida sajda qilinadi. Asl maʼbad Pallava rejimi davrida qurilgan deb ishoniladi. Parasunathar ibodatxonasi, Muzhaiyur, Shiva ibodatxonasi, onasining oʻldirilishi tufayli laʼnatlardan xalos boʻlish uchun raislik qiluvchi xudoga sigʻingan, deb hisoblangan donishmand Parasurama sharafiga nomlangan. Pazhayarai Vadathali, shuningdek, Dharmapureeswarar ibodatxonasi deb ataladi, Shiva ibodatxonasi 7-asr Saiva asari Thevaramda hurmatga sazovor va Padal petra stalam sifatida tasniflanadi. Hind xudosi Shiva olov ustuni sifatida paydo boʻlgan deb ishoniladi va Parvathi issiqlikka chiday olmadi, u Shivani quchoqladi va Sakthivanesvara ibodatxonasiga Sakthimutram (maʼnosi Sakthi (Parvathi) Shivani quchoqlagan) maʼnosini berinchi shu ismni qoʻyadi.
Thenupurisvarar ibodatxonasi, Patteeswaram qishlogʻida joylashgan Shiva ibodatxonasi, VII asrda Tamil Saiva kanonik asari Tevaramda hurmatga sazovor boʻlib, Tamil avliyo shoirlari Nayanarlar deb nomlanuvchi va Paadal Petra Sthalam deb tasniflangan. Maʼbad Sambandar afsonasi bilan bogʻliq boʻlib, uning fikriga koʻra Nandi raislik qiluvchi xudoni toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrish uchun koʻchib oʻtgan. Maʼbadda nishonlanadigan Muthupandal bayrami afsona bilan bogʻliq. Somanathasvami ibodatxonasi Rajaraja Chola rejimi davrida qurilgan maʼbad boʻlib, unda qirolning singlisi Kundavai Nachiyar tomonidan maʼbadga sovgʻalarni koʻrsatadigan yozuvlar mavjud. Milodiy XII asrda Rajaraja Chola II tomonidan qurilgan Darasuramdagi Ayravatesvara ibodatxonasi YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan, Thanjavurdagi Brihadeesvara ibodatxonasi, Gangaikonda Cholapuramdagi Gangaikondacholisvaram ibodatxonasi Buyuk Living ibodatxonalari deb ataladi. Pazhayarai Metrali, Panchavan Madheeswaram, Brahmanandeeswaram, Darasuram ibodatxonasi, Keezhakorkaydagi Brahmapuresvarar ibodatxonasi mintaqadagi boshqa ibodatxonalardir.
Afgʻonistonda fuqarolar urushi (1996–2001)
Al-Qoida
1996-yildan 2001-yilgacha Usama Bin Lodin va Ayman al-Zavohiriy Tolibon davlati tarkibida muhim shaxsga aylandi. Bin Lodin arab jangchilarini Birlashgan frontga, ayniqsa oʻzining 055 brigadasiga boshliq qilib kurashga yubordi. Bin Lodin boshchiligidagi arab jangarilari urushdagi eng dahshatli qirgʻinlar uchun mas’ul boʻlib, Birlashgan front nazorati ostidagi hududlarda yuzlab tinch aholini oʻldirgan. Birlashgan Millatlar Tashkiloti hisobotida koʻplab qishloqlarda guvohlarning soʻzlariga koʻra, arab jangchilari odamlarning boʻgʻzini kesib, terisini shilib olishda ishlatiladigan uzun pichoqlarni koʻtarib yurganini tasvirlaydi. Ayni paytda, Bin Lodinning 055-brigadasi jangchilari dushman kuchlarining oʻzlari tomonidan asirga tushib qolish xavfidan oldin jamoaviy oʻz joniga qasd qilishlari bilan mashhur edi.
Oʻzbekiston Islomiy Harakati (OʻIH) bilan strategik hamkorlik
Oʻzbekiston Islomiy Harakati (OʻIH) 1991-yilda tuzilgan jangari guruh boʻlib, Al-Qoida bilan mustahkam aloqaga ega. Taxminlarga koʻra, 1990-yillar oxirida OʻIH taxminan 2000 kishidan iborat boʻlgan va ular Tolibonning Masudga qarshi hujumiga 600 ga yaqin jangchini qoʻshgan, ular Taloqanni qamal qilishda qatnashgan va u yerda Bin Lodinning 055 brigadasi bilan birga jang qilgan. Tolibon Afgʻonistonning pushtun boʻlmagan etniklariga qarshi kurashgan, oʻzining esa etnik pushtunlar boʻlganini hisobga olsak, OʻIH toʻgʻridan-toʻgʻri Tolibon bilan ishlaganmi yoki ular bilan aloqasi bormi, nomaʼlum. 2001-yilda OʻIH Afgʻonistonda Tolibon bilan birga Qoʻshma Shtatlar boshchiligidagi koalitsiya kuchlariga qarshi kurashayotganda asosan yoʻq qilingan. Ularning nomaʼlum sonli jangarilari Tolibon qoldiqlari bilan Pokistondagi Vaziristonga qochib ketishdi va u yerda ular kuzatuvchi tashkilot tuzdilar. OʻIHning uzoq yillik rahbari Tohir Yoʻldoshev 2009-yil 27-avgustda Janubiy Vaziristonda AQShning havo hujumi natijasida halok boʻlgan edi. Abu Usmon uning oʻrniga OʻIHning yangi rahbari etib tayinlandi. Bugungi kunda Pokistonning qabilaviy hududlari va Afgʻonistonda OʻIHning 2500 dan 4000 gacha jangarilari bor.