cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benin
Tabiati
Benin qirgʻoqlari kam parchalangan. Sohil boʻyida dengizdan ajralib hosil boʻlgan bir qancha sayoz koʻllar bor. Benin maydonining koʻp qismi—500 m balandlnkkacha boʻlgan plato. Eng baland joyi—635 m (shimoli-gʻarbdagi Atakora tizmasida). Jan.da kengligi 50–100 km boʻlgan soqil boʻyi payettekisligi bor. Maʼdan boyliklari yaxshi oʻrganilmagan. Neft, temir rudasi. oltin, olmos konlari bor. Iqlimi — ekvatorial iqlim. Yanvarda oʻrtacha harorat 24 °C, iyulda 30 °C. Yiliga 1000–2000 mm yogin yogʻadi. Asosiy daryosi — Veme, quyi oqimi kema qatnoviga yaroqli. Qizgʻish laterit tuproqlar koʻp. Oʻsimliklari asosan baland boʻili oʻtlar oʻsadigan savannalardan, sohnl boʻyi doimiy yashil sernam tropik oʻrmonlardan iborat boʻlib, u mamlakat hududiiing 20% ni egallaydi. Savannalarda karkidon, qoplon, sirtlon va boshqalarlar bor.
Aholisi
thumb|right|Beninli qiz. Beninda asosan fon, maxe, aja, ivi, aizo, filopi. fulbe, so.mba, bariba kabi etnik guruhdagi xalqiar yashaG1di. Asosiy etnik guruh fon yoki dayo meyanlar boʻlib, ular barcha aholining 25% ni tashkil qiladi va mamlakat janubiy da yashaydi. Shaharlarda yevropaliklar (asosan, fransuzlar), suriyaliklar, livanliklar va boshqalarlar uchraydi. Rasmiy tili — fransuz tili. Aholining 70% mahalliy anʼanaviy dinlarga eʼtiqod qiladi; 15% xristianlar, 13% musulmonlar. Eng katta shaharlari — Kotonu, Porto-Novo, Abomey.
Tarixi
Dagomeya qirolligi 17-asrdan 19-asr boshlarigacha Shimoliy Beninda hukm surdi va yevropaliklar bilan qul savdosi tufayli katta daromad olib turdi. 1851-yilda fransuzlar qirollik bilan savdo shartnomasi tuzdilar va astasekin Dagomeya ustidan nazorat oʻrnatdilar. 1890—93 yillarda Fransiya bu hududni bosib oldi. 1904-yilda Dagomeya Fransiya Gʻarbiy Afrikasi tarkibiga kiritildi. Mamlakat aholisining mustamlakachilarga qarshi doimiy kurashi natijasida u 1958-yilda Fransiya Hamjamiyati tarkibida muxtoriyatga ega boʻldi. 1960-yilda toʻliq mustaqillikka erishdi va Dagomeya Respublikasi deb nomlandi.
Mamlakatda etnik guruhlarning koʻpligi haddan tashqari siyosiy beqarorlikka olib keldi, natijada fuqaro va harbiy hokimiyatlar tez-tez almashinib turdi. 1970-yildagi saylov natijasida mamlakat shimoliy va janubiy vakillaridan iborat prezidentlik kengashi saylandi. Biroq, 1972-yildagi harbiy toʻntarish natijasida inqilobiy harbiy kengash tuzildi. Bu kengash marksizmleninizm mafkurasiga amal qilib, sotsialistik yoʻldan borishini eʼlon qildi. 1975-yilda mamlakat Benin Xalq Respublikasi deb atala boshladi. 1977-yilgi konstitutsiyasiga binoan 1979-yilda Inqilobiy harbiy kengash tarqatib yuborildi va saylov oʻtkazildi. Mamlakat 1990-yildan boshlab Benin Respublikasi deb ataladigan boʻldi. 1996-yilda koʻp partiyalilik asosida prezident saylandi. Benin 1960-yildan — BMT aʼzosi. 1992-yil 14-yanvarda Respublikasining suverenitetini tan olgan. Milliy bayrami 1-avgust — Mustaqillik eʼlon qilingan kun (1960).
Xoʻjaligi
Benin — agrar mamlakat. Qishloq xo'jaligida paxta yetishtirishga ixtisoslashgan (yiliga 70 ming t). Palma yosh, tamaki, makkajoʻxori, sholi, tariq, yams, yer yongoq, dukkaklilar, banan, mango yetishtiriladi. Yaylov chorvachiligi yaxshi rivojlangan: qoramol, qoʻy va echki hamda parranda boqiladi. Baliq ovlanadi. Oʻrmonlarida qimmatbaho yogʻoch tayyorlanadi.
Sanoati
Sanoati zaif. uning yalpi milliy mahsulotdagi ulushi 9% ga ham yetmaydi. Mamlakatda asosan qishloq xo'jaligi xom ashyosini qayta ishlaydigan korxonalar bor. Pobe, Kotonu va boshqa shaharlarda palma yogʻi zavodlari, Porto-Novo va Kotonu yaqinida sovun zavodlari, shuningdek turli joylarda paxta tozalash zavodlari, toʻqimachilik fabrikalari, chet ellarda tayyorlangan detallardan avtomobil yigʻish korxonalari, sement va elektr lampa zavodlari, binokorlik materiallari korxonasi bor. 45 mln. kVts elektr energiyasi ishlab chiqaradi. Hunarmandchilik rivoj topgan. Asosiy sanoat markazlari — Kotonu, Porto-Novo, Paraku.
Transporti
Temir yo'llar (uzunligi 578 km), avtomobil yoʻllari (uzunligi 8,4 ming km), jumladan qaggiq qoplamali yoʻllar mavjud. Kotonuda dengiz porti va xalqaro aeroport bor. Benindan chetga paxta, palma yogʻi, tamaki chiqariladi. Chetdan turli mashina va asbobuskunalar, keng isteʼmol mollari, oziq-ovqat, toʻqimachilik va neft mahsulotlari keltiriladi. Tashqi savdodagi asosiy mijozlari: Fransiya, AQSh, Germaniya. Pul birligi — Afrika franki.
Maorifi
1972-yil Beninda majburiy bepul boshlangʻich taʼlim joriy etildi. Oliy taʼlimni Kotonu universiteti (1970-yil tashkil etilgan) va chet ellarda oladilar. Bir qancha ilmiy tadqiqot institutlari, Porto-Novoda Milliy kutubxona, Kotonuda universitet kutubxonasi va muzey, Abomeyda tarixiy muzey bor.
Matbuoti
Radioeshittirishi, telekoʻrsatuvi. "BeninPress enformason" — Benin press agentligining haftalik byulleteni, "Jurnal ofisyel de la Repyublik dyu Benin" jurnal, "Krua dyu Benin", "Gazet dyu Golf", "Nason" ("Millat"), "Travayer" ("Mehnatkash") gazetalari nashr etiladi. Beninpress hukumat axborot agentligi (1973-yildan), Benin radioeshittirish va tslekoʻrsatuv hukumat boshqarmasi (1975-yildan) mavjud.
Adabiyoti
thumb|right|Benin hududiy boʻlinishi Beninda yashovchi xalqlar boy va rangbarang ogzaki ijod namunalarini yaratganlar. Fon xalqlarining ogʻzaki ijodiyoti birmuncha yaxshi oʻrganilgan. Unda ertaklar, maqol va matallar bilann bir qatorda Benin davlati tarixini aks ettiruvchi afsonalar katta oʻrin oladi. Zamonaviy adabiyot fransuz tilida 20-asr 30-yillarida shakllandi. P. Xazumening „Dogisimi“ tarixiy romani (1937, Fransiya akademiyasining mukofoti), M. Kenumning „Mamlakatdagi vaziyat“ (1938), „Uch afrika afsonasi“ va boshqa asarlari yaratildi. Milliyozodlik harakati yillarida A. Tevoyojrning „Dargazab Afrika“ (1958), O. BeliKenumning „Abadiy tuzoq“ (1960), P. Joakinning „Negr hikoya qiladi“ (1954) toʻplami va boshqa asarlar yaratildi. Mustaqillikka erishilgandan soʻnggi davrda sheʼriyat yetakchi oʻrin oddi. P. Joakin, R. Xazume („Afrika gullari“ sheʼriy toʻplami, 1966) shuhrat qozondi. R. Dogbening „Mono suvlari“ (1963), „Mahkumlar qirgʻogʻi“ (1964) asarlarida vatanparvarlik, insoniylik, urushga nafrat goyalari kalamga olingan. Dramaturgiya rivojlana boshladi. J. Pliyning „KondoAkula“ tarixiy dramasi (1966) fransuz mustamlakachilariga qarshi kurashga bagʻishlapgan. Ijtimoiy illatlar (poraxoʻrlik, toʻrachilik)ni fosh etuvchi „Shaxsiy kotiba“ komediyasi (1973)da Gʻarbiy Afrika dramaturgiyasi uchun yangi „ishlab chiqarish“ mojarosi tasvirlangan. Axloqiydiniy masalalariga oid „Baxtning qoʻlga kiritilishi“ essesi (1982), „Oshiq shimpanze“ hikoyalar toʻplami (1977) ham uning qalamiga mansub. 1980-yilda Benin sheʼriyati antalogiyasi nashr etildi.
Meʼmorligi, tasviriy sanʼati, teatri
Benindagi turar joylar toʻgʻri burchakli yoki doira shaklida guvaladan qurilgan, tomi poxol yoki xashak bilan boʻgʻotli qilib yopilgan. Saroy va ibodatxonalar ham shu tarzda, ammo kattaroq qilib qurilgan. Qishloq va shaharchalardagi imoratlar tartibsiz joylashgan. Keyingi oʻn yilliklarda Benin poytaxti — Porto-Novoda yangi koʻkalamzor shoh koʻchalar barpo etildi, ayrim jamoat binolari, 1 va 2 qavatli turar joylar qurildi. Ularni qurishda anʼanaviy meʼmoriy shakllardan, naqshlar va yogʻoch haykallardan foydalanilgan. Boy va oʻziga xos badiiy hunarmandchilik qadimdan yuksak darajada boʻlgan: kulolchilik, quyuvchilik, yogʻoch oʻymakorligi, fil suyagidan turli buyumlar yasash, kashtachilik, matoga naqsh va gul solish sanʼati azaldan rivojlangan. Mum modellarga bronza va kumushdan odamlar hamda jonivorlarning tasvirlari, ov manzaralarioʻi tushirish rasm boʻlgan. Benin teatr sanʼatiga liniy urfodatlar va rasmrusumlar, imoishoralar (paitomimalar) va shahri k. asos boʻlgan. 20-asrda sshlarning toʻgaraklari pyesalarni saqnalashtira boshladi. Drama va opera teatrlari tashkil etildi.
Kotofor
Kotofor, sankap (CnH21SN5) -singib va tanlab taʼsir etuvchi gerbitsid. 80% li hoʻllanuvchi kukun holida chiqariladi. Bir yillik begona oʻtlarning (boshoqlilar va kengbarglilar) koʻpgina turlarini quritadi. Oʻsimliklarga, asosan, ildizi orqali taʼsir etadi. Mexaniq tarkibi yengil tuproq zonalarida, namgarchilik yetarli boʻlgan, kotoran ishlatilganda gʻoʻza niholi zararlanadigan shoʻrxok yerdarda K.ni qoʻllash maqsadga muvofiq. Preparatning taʼsir kuchi 2—3 oy saqlanadi. K. chigit ekish vaqtida lenta usulida solinganda sarf meʼyori 1,0—1,3 kg/ga; ish suyukligi 100—120 l/ga. Kam zaharli.
Saint-Jean-la-Vêtre
Saint-Jean-la-Vêtre Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Montbrison tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
387 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,1 km2. Dengiz sathidan 654 – 1296 m balandlikda joylashgan.
Fairfield (Alabama)
Fairfield AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Jefferson okrugi tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,2 km2. Shundan 9,2 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 171 m balandlikda joylashgan.
Kottej
Kottej (ing. cottage — dehqon uyi) — bir oilaga moʻljallangan, asosan, ikki qavatli qilib qurilgan hovlili uy. K.ning 1-qavatida mehmonxona, oshxona va boshqa, 2-qavatida yotoqxona, dam olish va yuvinish xonalari joylashadi, ikkala qavat oʻzaro ichki zina bilan birlashtiriladi. Asosan, 16-asr oxiri 17-asr boshlarida Angliyada qurila boshlagan, keyinchalik Skandinaviya, AQSH va boshqa joylarda keng tarqalgan. Oʻzbekistonda 1940-yillardan qurila boshlagan. Toshkentda K. qurilishi, asosan, 1966-yildagi zilziladan soʻng avj oldi.
Quern
Quern Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 22,74 km2. 1288 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Quernning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Fairhope (Alabama)
Fairhope AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Baldwin okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
16200~ nafar aholi istiqomat qiladi (2011).
NGC 2194
NGC 2194 Orion yulduz turkumidagi III1r tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Mavlono Abulxayr
Mavlono Abulxayr, Ahmad Saraxsiy (817–887 h.q./1414–1482 m.) – “Nasoyim ul-muhabbat”da tilga olingan tasavvuf shayxi. Alsiher Navoiyga zamondosh. Hozirgi Turkmanistondagi Saraxs shahrida tugʻilgan. Bolaligidayoq Qurʼoni karimni toʻliq yod olgan. Shayx Zayniddin Xavofiyning muridi. Kubraviylik tariqatining yirik namoyandasi.
Navoiy Abdurahmon Jomiy bilan birga uning imomligida namoz oʻqiganini, shayx Qurʼonni “xoʻb va muassir” oʻqiganini qayd qiladi. Hirot shahrining sharqidagi Shoh Abulgʻays qabristonida dafn etilgan. Ushbu shayx haqidagi faslni “Nasoyim ul-muhabbat”ga Navoiyning oʻzi yozib, kiritgan.
Mavlono Abdurazzoq
Mavlono Abdurazzoq (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan xurosonlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning toʻrtinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning ilm tolibi boʻlsa-da, biroq mulohazasiz kishi ekanligini aytib, bir guruh kishilar uning yorliq qogʻozini kech bitayotganligi uchun Navoiyning qoshiga arz qilib kelganligi, Navoiy undan buning sababini soʻraganida u soʻz oʻyini vositasida “barot namenavisad” (1 pul olish hujjatini yozmaydi; 2) sen uchun yozmaydi) deb javob berganligi haqida maʼlumot beradi.
Shuningdek, Navoiy Mavlono Abdurazzoq qizil yuzli boʻlgani uchun hazilkash doʻstlari uni “qizil qalb”, deb atashlarini ham aytib oʻtadi. “Majolis un-nafois”da uning quyidagi bayti keltirilgan: Joni man toza shud az laʼli tu xunxorii dil,
Baʼd az in movu sari koʻi tuvu zorii dil.
(Mazmuni: Dil qonxoʻri [boʻlgan] sening laʼl labingdan qayta jon topdim,
bundan keyin koʻchang boshida bizni va koʻnglimiz zorini koʻr!)
Quenne
Quenne Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
457 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 51,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,8 km2.
Cape St. Claire
Cape St. Claire AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Anne Arundel County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
8022 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 6,6 km2. Shundan 5,1 km2 quruqlik, 1,5 km2 esa suv maydonidir.
Lander (Wyoming)
Lander AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Fremont County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
7047 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 11,4 km2. Shundan 11,4 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Mavlono Adimiy
Mavlono Adimiy (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uni Mazid tanburchining oʻgʻli sifatida eslab, yaxshi tabʼi borligini aytib, quyidagi matlaʼsini keltiradi: Chun zarraam pareshon doim dar orzoʻyash,
Jamʼiyate nadoram be oftobi roʻyash.
(Mazmuni: Uni (koʻrish) orzusida doimo zarra kabi parishonman.
Kethüda (Cide)
Kethüda — Kastamonu viloyatining Cide tumaniga qarashli qishloq.
Tarix
Qishloq 1928-yildan beri shu nomga ega.
Geografiya
Qishloq Kastamonu shahar markazida joylashgan 165 km, Cide shahar markazidan 30 km uzoqlikda.
Manbalar
<references group="" responsive="0">
Gyoji Matsumoto
Gyoji Matsumoto (松本 暁司; 13-avgust 1934 - 2-sentyabr 2019) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1958-yili 28-dekabr Malayya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan.
Nosirov Bobo (Shohin tumani)
Nosir Bobo (Носиров Бобо)  — Tojikiston Respublikasining Shohin tumani, Sarichashma jamotiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 3 km tuman markazigacha 73km
Aholisi
Aholisi −1083 kishi.
Saint-Jean-Saint-Maurice-sur-Loire
Saint-Jean-Saint-Maurice-sur-Loire Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Roanne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
1076 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 45,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 23,6 km2. Dengiz sathidan 270 – 803 m balandlikda joylashgan.
Kotuy
Kotuy - Oʻrta Sibir yassitogʻligidagi daryo. Xatanga daryosi uning oʻng tarkibiy qismi. Uzunligi 1409 km. Havzasining maydoni 176 ming km². Bosh irmogʻi Moyero daryosi (oʻngdan). Serostona daryo.
Les Borges del Camp
Les Borges del Camp Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,23 km2. Aholisi — 2141 kishi (2010).
Quincerot (Yonne)
Quincerot Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Avallon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
54 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 5,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 9,9 km2.
Ollans
Ollans Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
54 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 23,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,3 km2. Dengiz sathidan 234 – 297 m balandlikda joylashgan.
Beetzseeheide
Beetzseeheide Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Potsdam-Mittelmark tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 37,23 km2. 665 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Beetzseeheidening hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
FinJova (Muʼminobod)
FinJova — Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. FinJovadan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 8 km, tuman markazigacha 18 km. Aholisi 72 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Hamadon
Hamadon — Eronning gʻarbiy qismidagi shahar. Hamadon ostonining maʼmuriy markazi. Aholisi 483,8 ming kishi (2004). Avtomobil yoʻllari chorrahasi. Mamlakat gʻarbiy qis-mining muhim savdo markazi. Oziq-ovqat, yogʻochsozlik, toʻqimachilik sanoati korxonalari mavjud. Hunar-mandchilikda gilam va matolar toʻqiladi, mis va teridan turli buyumlar tayyorlanadi. Universitet bor.
Shahar miloddan avvalgi 11-asrdan maʼlum. H. nomi dastlab Ossuriya mixxatlarida Amatana, qad. fors tilida Hag-matana, yun. Agbatana yoki Ekbatana shaklida uchraydi. Miloddan avvalgi 7—6-asrlarda Midiya poytaxti, miloddan avvalgi 550—549 yillardan keyin Axomaniylarning yozgi qarorgohi. Salavkiylar, parfiyaliklar va sosoniylar davrida Mesopotamiyadan Sharqning boshqa mamlakatlariga oʻtuvchi savdo yoʻlining muhim markazlaridan biri. 7-asrdan Arab xalifaligi tarkibida. 11-asrda shaharni oʻgʻuzlar egalladilar. 1118—94 yillarda Gʻarbiy Erondagi Saljuqiylarga tobe boʻlgan Iroq sultonligining poy-taxti. 1220-yilda H.ni moʻgʻullar bosib olib, vayron qilganlar. 16— 18-asrda Safaviylar davlati tarkibida. Eron—Turkiya urushlari davrida (16—18-asrlar) bir necha bor turklar qoʻl ostiga oʻtgan.
La Veta (Colorado)
Aholisi
800 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Elmayakas, Kastamonu
Elmayakas — Turkiyaning Kastamonu viloyati Kastamonu tumaniga qarashli qishloq .Kastamonu viloyati markazidan 20 kilometr uzoqlikda joylashgan. Shahar iqtisodiyoti asosan qishloq xoʻjaligiga tegishli, bitta mehmonxona bundan mustasno.
Kotyan
Kotyan, Qoʻtan (13-asr) — Dashti Qipchoqning gʻarbidagi qipchoq (polovets) xonlaridan; Sutoyxon oʻgʻli. 1205-yil Galich knyazi Roman vafot etgach, Galich knyazligida olib borgan janglaridan birida asir tushishiga sal qolgan. 1223-yil moʻgʻullarni Dashti Qipchoqqa qilgan bosqinidan soʻng, K. Galichga, kuyovi knyaz Mstislav huzuriga kelib, undan va barcha knyazlaridan moʻgʻullarga qarshi kurashida yordam berishlarini soʻragan, yordam berishga vaʼda qilingan. Rus knyazlarining birlashgan kuchlari K. bilan birga Kalka jangida moʻgʻullar tomonidan butkul tor-mor qilinadi. 1225-yil Mstislav K.ni Daniil Romanovich bilan ittifoq tuzgan lyaxlarga qarshi kurashish maqsadida chaqirtirgan, 1228-yil K. Kiyevning ulugʻ knyazi Vladimir Ryurikovichga Daniilga qarshi kurashida yordamlashgan; keyinchalik K. qigtchoqlari Vengriyaga qarshi jang qilgan Daniilga yana yordam berishgan. 1238-yil Ashtarxon dashtlarida Botuxondan magʻlub boʻlgan K. 40 ming kishilik qabiladoshlari bilan Vengriyaga qochib borgan, u yerda qirol K.ni fuqarolikka qabul qilib, qabilasi uchun yer ajratib bergan.
Toʻlashboy Doniyorov
Biografiyasi
Toʻlashboy Doniyorov 1981-yil 30-martda Oʻzbekiston SSR Andijon viloyati Izboskan tumanida tavallud topgan. Namangan universitetini tugatgan (2004), hozirda Namangan shahri oliy sport maktabida boks boʻyicha murabbiy (2000-yildan) sifatida faoliyat olib boradi.
Sport faoliyati
2001-yilda Doniyorov Belfastda boʻlib oʻtgan jahon chempionatida ishtirok etadi, ammo oʻsha musobaqada u birinchi vaznda 1/8 finalda rossiyalik Sergey Kazakovga oʻyinni boy beradi va sovrindorlar safidan joy egallay olmaydi.
Toʻlashboy Doniyorov kattalar oʻrtasida xalqaro miqyosdagi eng yaxshi natijasiga 2002-yil Oʻzbekiston milliy terma jamoasining asosiy tarkibi safida Seremban shahrida boʻlib oʻtgan Osiyo chempionatida erishadi. Sportchi Osiyo chempionatida yengil vazn boʻyicha 3-oʻrinni egallab, bronza medalini qoʻlga kiritadi va keyinchalik ushbu yutug‘i uchun „O‘zbekiston iftixori“ faxriy unvoni bilan taqdirlanadi.
Toʻlashboy Doniyorov 2003-yilda Bokuda boʻlib oʻtgan Anvar Choudri kubogida gʻoliblikni qoʻlga kiritadi. Keyingi musobaqasi Bangkokdagi jahon chempionatida u yana 1/8 finalda bolgariyalik Aleksandr Aleksandrovga magʻlub boʻladi va musobaqalardagi oʻyinini toʻxtatishga majbur boʻladi.
2004-yil Puerto-Prinsesadagi oʻtkazilgan Osiyo chempionatida sportchi yana bir bor bronza medali sohibiga aylanadi. Keyinchalik Doniyorov Guanchjouda bo‘lib o‘tgan Osiyo Olimpiya saralash oʻyinlarida birinchi o‘rinni egallaydi va ushbu g‘alabasi unga Afinada boʻlib oʻtadigan Yozgi Olimpiya o‘yinlarida mamlakat sharafini himoya qilish imkoniyatini beradi. Olimpiadada 51 kg vazn toifasida u dastlabki ikkita jangini muvaffaqiyatli yakunlaydi, biroq uchinchi chorak final jangida yakunda Olimpiadaning kumush medali sohibi fransiyalik Jerom Tomasga 16:25 hisobda oʻyinni boy beradi.
2005-yilda Doniyorov Halle shahrida boʻlib oʻtgan kimyo kubogida bronza medaliga ega chiqadi va jahon chempionatida qatnashish imkoniyatini qoʻlga kiritadi. Chempionatning ilk oʻyinlarida Valid Sherifga oʻyinni boy berib, musobaqaning dastlabki bosqichidayoq medallar uchun kurashni toʻxtatishga majbur boʻladi.
2007-yilda Toʻlashboy Doniyorov Mariupolning Makar Mazaida shahrida oʻtkazilgan musobaqadagi gʻalabasi bilan eʼtirof etiladi, musobaqaning finaliga qadar magʻlubiyatsiz yetib boradi va finalda Ukraina vakili Georgiy Chigaevni magʻlub etgan holda oltin medalga sazovor boʻladi. Keyinchalik Chikagodagi jahon chempionatida yengil vazn toifasida 1/32 finalida musoboqaning mutlaq gʻolibi amerikalik Roshi Uorren tomonidan magʻlubiyatga uchraydi va jahon chempionatida medalsiz qaytadi.
Toʻlashboy Doniyorov hozirda Namangan Olimpiya zaxiralari kollejida bokschilarga murabbiylik qilib kelmoqda.
Roald Amundsen
Roald Amundsen (16-iyul, 1872 — 18-iyun, 1928) — norvegiyalik qutb sayohatchisi va tadqiqotchi. 1911-yil 14-dekabrda birinchi boʻlib Janubiy Qutbga yetgan.
Amundsen Rual (1872.16.7 — 1928) — norveg qutb sayyohi. Birinchi marta 1903 — 06 yillarda „Yoa“ kemasida Shimoli-gʻarbiy dengiz yoʻli orqali Grenlandiyadan Alyaskaga oʻtdi. Kanada Arktikasidagi King-Vilyam o.da ikki yil davomida muhim geomagnit kuzatishlar oʻtkazdi. A. 1904-yil Butiya-Feliks yarim orolda Shimoliy magnit qutbini tekshirdi va shu atrofdagi 100 ga yaqin orollarni birinchi boʻlib haritaga tushirdi. 1911-yil „Fram“ kemasida Antarktikaga eks-peditsiya uyushtirdi. Oʻsha yili 14 dekda tarixda birinchi boʻlib (R. Skottdan bir oy oldin) Janubiy qutbga yetib bordi va u yerdan qaytishda Qirolicha Mod togʻ tiz-masini (bal. 4500 m) kashf etdi. A. 1926-yil 12 — 13-mayda birinchi marta Arkti-ka ustidan „Norvegiya“ dirijablida Shpitsbergen — Shimoliy qutb — Alyaska marshruta boʻyicha uchib oʻtdi. 1928-yilda Umberto Nobile ekspeditsiyasi halokatga uchragach, A. ekspeditsiyachilarga yordam koʻrsatish uchun 18-iyunda gidrosamolyotda uchib borayotganda u ham Barens dengizida halokatga uchrab bedarak yoʻqolgan. A. oʻz sayohatlari haqida bir necha asar yozgan. A.ning rus tilida: „Muz okeani ustidan 454uchib oʻtish“ (L., 1927, L. Elsvort bilan birgalikda yozilgan), „Mod“ kemasida Osiyoning shimoliy sohili boʻylab eks-peditsiya (1929), „Janubiy qutb“ (1937), besh jildli asarlar toʻplami (L., 1936 — 39), „Mening hayotim“ (M., 1959) va boshqa asarlari bosilib chiqqan. Antarktida yaqinidagi bir dengiz va Amerika qutb stansiyasi (Amundsen — Skott) hamda togʻ tizmasi, qoʻltiq, suv osti soyligi (Shimoliy Muz okeanida) A. nomiga qoʻyilgan. Ad.: Dyakonov M., Amundsen, M., 1937; Yakovlev A., Rual Amundsen, M., 1948.
Kot
Kot, Kat, Kas — Xorazmdagi qadimiy shahar xarobasi boʻlib, hozirgi Beruniy shahridan 2,5 km shimolroqda joylashgan. Tarixiy manbalarga qaraganda, Kat turli davrlarda turlicha atalgan boʻlib (masalan Kas, Kaj, Fir, Fil) xorazmiy tilida „qishloq“ degan maʼnoni anglatgan. Yoqut Xomaviyning yozishicha, Kat Jayhun (Amudaryo)ning sharqiy qirgʻogʻida, Jurjoniyadan 20 farsax narida boʻlgan. Undagi jome masjidi va xorazmshoh qarorgohi qalʼa ortida joylashgan. Bozor shaharning markazida, Jardurishak soyi boʻyida boʻlgan. Muqaddasiy keltirgan maʼlumotlarga koʻra, Kat shahriston deb ham atalib, u kattaligi jihatidan Nishopurga teng edi. „Hudud ul-olam“ ga koʻra, Kat oʻrta asrlarda turki y elatlarning savdo-sotiq markaziga aylangan. Samoniy esa oʻzining „Kitob ul-ansob“ asarida Kat rabodi „berun“ deb atalganini qayd etgan. Beruniy afrigʻiylar sulolasining asoschisi Afrigʻ shahar ichida 3 qavat devor bilan oʻralgan qasr qurdirganligi, uning devorlari niqoyatda baland boʻlib, taxminan 20 km uzoqlikdan ham koʻrinib turganligi haqida xabar bergan. 10-asrda Kot Xorazm davlatining poytaxti boʻlgan. Keyinchalik Amudaryo shaharni yuvib keta boshlagach, aholi uning sharq tomoniga koʻchib oʻtib, yangi Kot shahrini qurgan. X asr oxirlariga kelib eski shahar, asosan, yuvilib ketib, poytaxt Gurganj (hozirgi Koʻhna Urganch) ga koʻchirilgan. 995-yil Gurganj hokimi Maʼmun ibn Abul Abbos dastlabki xorazmshohlar sulolasini tor-mor keltirgach, Kot oʻzining siyosiy ahamiyatini yoʻqotgan. Ibn Battuta Kotni Xorazm (yaʼni, Gurganj) bilan Buxoro oʻrtasidagi aholi yashaydigan yagona shahar ekanligini eslatib oʻtgan. 14-asrda, Xorazmda mahalliy sulola vujudga kelguniga qadar, Kot Xiva bilan birgalikda Chigʻatoy ulusi tarkibiga kirgan. 1372-yilda uni Amir Temur egallagan. 17-asrda yangi Kotni suv bilan taʼminlab turgan yopni Amudaryo yuvib ketganligidan Xiva xoni Anoʻshaxon daryoning chap qirgʻogʻida Toza Yormish yopni qazdirib, uning boʻyida bir qalʼa qurdirgan (1681), soʻng eski shahar aholisi oʻsha yerga koʻchib oʻtgan. 19-asr boshida bu joyni ham Amudaryo yuvib ketib, yangi K. aholisi daryoning oʻng sohilidagi Shayx Abbos vali mozori tevaragiga kelib joylashgan. Shundan eʼtiboran bu yer Shobboz deb atala boshlagan. 1957-yil Shobboz shaharchasiga Beruniy nomi berilgan. 1962-yildan shu nomli shahar.
1937-yil S. A. Tolstoy rahbarligidagi Xorazm arxeologiya-etnografiya ekspeditsiyasi K. shahar harobasida tadqiqot ishlari olib borib quyidagilarni aniqladi: u yerda saqlanib qolgan qalʼa vayronasining maydoni 220×220 m, burjlar bilan mustaqkamlangan. Qalʼaning janubi-sharqiy burchagidagi koʻshk (54×54 m) esa qalinligi 6 m, bal. 11 m keladigan devor bilan oʻralgan. Topilgan tangalarning bir tomonida qirra burunli, soqoli siyrak, koʻzlari katta-katta Afrigʻ tasvirlangan, uning boʻynida ikki qator marjon shodasi, boshida esa old qismini yarim oy bezatib turgan toj mavjud. Tangalarning ikkinchi tomonida anʼanaviy chavandoz tasviri, uning tepasida yunoncha, ostida esa xorazmiy tilida „podshoh Afrigʻ“ deb bitib qoʻyilgan.
Shayx Abbos Vali maqbarasi, minora va pishiq gʻishtdan qurilgan shahar devori qoldiqlari hamda qalʼa harobasi hozirgacha saqlanib qolgan. Xalq mazkur qalʼani „Pil qalʼa“ („Fil qalʼa“) deb ataydi.
NGC 2195
NGC 2195 Orion yulduz turkumidagi *2 (karrali yulduz) tipli yulduzdir.
Ushbu obyektni Gerhard Lohse 1886-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Mavlono Ayoniy I
Mavlono Ayoniy I (15–16-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan mashhadlik shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning uchinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning Mashhad zurafolaridan ekanligini aytib, quyidagi matlaʼsini keltiradi: Nakard az giryai zori man afgʻon hechgah yore
Ki, bar afgʻoni zori u nakardam giryavu zori.
(Mazmuni: Yor hech qachon mening zor-zor yigʻlaganimdan figʻon chekkani yoʻq,
Chunki men uning figʻoni uchun zor-zor yigʻlamagan edim).
Mavlono Ayoziy
Mavlono Ayoziy (15-asr) – fors-tojik tilida ijod qilgan shoir. Nomi “Majolis un-nafois”ning ikkinchi majlisida tilga olinadi. Alisher Navoiy uning gʻaroyib feʼl-atvorga ega ekanligini taʼkidlab, u bilan bogʻliq bir voqeani keltiradi. Bir kuni Mavlono Ayoziy Puli Molondagi majlisda oʻzi yozgan qasidani oʻqib beradi. Navoiy uning har bir baytidagi uslubga qarab, qofiyasi qanday ekanligini oldindan aytaveradi. Mavlono Ayoziy bu holdan hayratga tushadi. Uch yildan soʻng Bogʻi Safedda yana shu holat takrorlanadi va Mavlono Ayoziy yana hayron qoladi. Shunda bu holga avval ham guvoh boʻlganlar Mavlono Ayoziydan yana shu kabi kishini koʻrganmisiz, deb soʻraganlarida, u koʻzi yaxshi koʻrmaganligi uchun “uch yil oldin Puli Molonda ham bir yigit shunday sehrgarlik qilgan edi”, deydi. Majlis ahli uning bu javobidan kuladilar. “Majolis un-nafois”da Mavlono Ayoziyning oʻzi haqida aytgan quyidagi bayti keltirilgan: Chodarshabi xud rangi magas rida, Ayoziy
Fayette (Alabama)
Fayette AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Fayette okrugi tarkibiga kiradi.
Mavlono Ayoziy
Ne jomavu ne kurtavu ne moʻza namozi.
(Mazmuni: Ayoziy, pashshaxonangning rangi pashsha oʻtirib qoʻygan rangda;
Fayette (Alabama)
Geografiyasi
Maydoni — 22,4 km2. Shundan 22,2 km2 quruqlik, 0,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 113 m balandlikda joylashgan.
Mavlono Ayoziy
Shu bois toʻning ham, koʻylaging ham, etiging ham benamoz (pokiza emas).
Capitol Heights
Capitol Heights AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Prince George's County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
4236 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,1 km2. Shundan 2,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Ataman (Xerson viloyati)
Ataman (Атамань) — Ukrainaning Xerson viloyati Genichesk tumanidagi qishloq.
2001-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda aholi soni 341 kishini tashkil qilgan. Pochta indeksi — 75570. Telefon indeksi — 5534. KATO kodi — 6522188002.
Shoqtal
Shoktal — Qozogʻistonning Pavlodar viloyati viloyati Aqquli tumanida joylashgan qishloq. Kato kodi — 	555257500.
Ataman (Xerson viloyati)
Mahalliy kengash
Xerson viloyati, Genichesk tumani, Chongar qishlogʻi, Gagarin koʻchasi, 20a.
Botarell
Botarell Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,96 km2. Aholisi — 1085 kishi (2010).
Dubniy
Dubniy (lotincha: Oipsht), 1) - Mendeleyev davriy sistemasining V guruhiga mansub sunʼiy radioaktiv kimyoviy element. Tartib raqami 105. Barqaror izotoplari yoʻq, massa soni 255, 257, 259—262 ga teng boʻlgan 6 ta izotopi maʼlum. Eng uzoq manjul boʻluvchi izotopi 2,,D> (T,, =40 sek). Oksidlaggish darajasi +5. Ogirlik miqdorida olinmagan, uggipg xossalari faqat yakka atomlaridan foylalanib aniqlagggan. Dubniy izotoplari At, Vk va ST nishonlarni "^s, ʻYU,,xO yoki ʻl\ ning tezkor ionlari bilan nurlantirib hosil qilinadi. Ilk bor 2|’"P izoto-pini 1970-yilda amerikalik fizik va kimyogar DubniyGiorso 4CHSG ga ]^ ionlarini taʼsir etgirib olgan. Keyinroq u epg uzoq mavjud boʻluvchi :,,’O izo-gopiii ham olishga muvaffaq boʻlgai. 2(,|O izotopini rus fizigi va kim-sgari DubniyDubniy Flyorov oʻz shogirdlari b-i birga 1970-yilda olgan.
Vasiliy Postnov
Vasiliy Vasilevich Postnov (1962-yil 24-mart, Toshkent, Oʻzbekiston SSR, SSSR — 2009-yil 4-mart, Moskva, Rossiya) — sovet futbolchisi, yarim himoyachi. SSSR sport ustasi (1990).
Klub
„Start“ sport maktabi tarbiyalanuvchisi (Toshkent). 1980-yilda „Paxtakor“ga taklif qilingan. Ikki mavsumda u oliy ligada 14 ta oʻyin oʻtkazdi va 1982-yilda "Zvezda"ga (Jizzax) yuborildi. Birinchi ligada ushbu jamoa uchun gapirganda, u SSSR yoshlar terma jamoasiga chaqirilgan. Zvezdada murabbiy G. A. Krasnitskiy klubning yetakchi yarim himoyachisiga aylandi.
1985-yilda uni bir yil avval oliy ligani tark etgan Istvan Sekech „Paxtakor“ga qaytardi. U jismoniy chidamliligi va maydonda murabbiylik vazifasini aniq bajarishi bilan ajralib turardi. Natijada u jamoaning asosiy oʻyinchilaridan biriga aylandi.
1989-yili SSSR kubogida „Pomir Dushanbe“ga qarshi muvaffaqiyatli oʻyindan soʻng Tojikiston jamoasiga taklif etilgan. „Pomir“da oliy ligada oʻynagan, klubning eng yaxshi futbolchilaridan biri edi.
1992-yilda Ittifoq parchalanganidan soʻng jamoadoshi Yuriy Baturenko bilan birgalikda Moskvaning „Lokomotiv“ klubiga oʻtdi va u yerda oliy ligada 13 ta oʻyin oʻtkazdi.
Oʻsha yili u Marokashga joʻnab ketdi. WAC (Kasablanka) tarkibida u mamlakat chempioni boʻldi, Afrika chempionlar kubogi va Afro-Osiyo kubogini qoʻlga kiritdi.
1994/95-yilgi mavsumda FUS jamoasi bilan birgalikda Marokash kubogini qoʻlga kiritdi. Biroq, klub yuqori ligani tark etdi, Postnov esa Rossiyaga ketdi.
U yana bir sobiq „Paxtakor“ va „Jizzax Zvezda“ jamoalari futbolchisi Andrey Medyanskiy bilan KFK (markaziy zona, Moskva viloyati klubi) oʻrtasidagi Rossiya chempionatida Krasnoznamensk shahri jamoasida oʻynab, havaskorlar darajasida futbolchilik faoliyatini yakunladi.
Terma jamoada
1992-yilning yozida Tojikiston terma jamoasi tarkibida Markaziy Osiyo davlatlari turnirida tugʻilib oʻsgan vatani Oʻzbekistonga qarshi oʻyinda ishtirok etgan.
Zohidov
Zohidov - familiya. Zohidova ayollar familiyasi.
Quickborn (Dithmarschen)
Quickborn  Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Dithmarschen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 6,95 km2. 205 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Quickbornning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Janez Drnovšek
Drnovshek Yansz (1950.17.5, Sele) — Sloveniya davlat avrbobi. Lyublyana universitetini tugatgan. 1974-yildan qishloq xoʻjaligi kooperativida ishlagan, soʻng Lyublyana bankining Trbovledagi boʻlimi direktori, 1982-yildan Yugoslaviya Sotsialistik Federativ Respublikasi (YUSFR)ning Misrdagi elchixonasida maslahatchi yordamchisi, 1984—89 yillarda YUSFR Skupshchinasi (parlamenti) deputati, 1989—90 yillarda YUSFR prezidiumi raisi, 1992 yil mar-tdan Sloveniya Liberal-demokratik partiyasi (1994 yildan Sloveniya Liberal-demokratiya partiyasi) raisi, 1992 yil dekabr — 2000 yil aprel va 2000 yil noyabr — 2002 yil dekabrda Sloveniya Respublikasi bosh vaziri, 2002 yil dekabrdan Sloveniya Respublikasi prezidenti. Boston, Illinoys universiteti, Yevropa fan va sanʼat akademiyasining faxriy doktori.
Tub sonlar roʻyxati
Birinchi 500 ta tub sonlar
2 3 5 7 11 13 17 19 23 29 31 37 41 43 47 53 59 61 67 71 73 79 83 89 97 101 103 107 109 113 127 131 137 139 149 151 157 163 167 173 179 181 191 193 197 199 211 223 227 229 233 239 241 251 257 263 269 271 277 281 283 293 307 311 313 317 331 337 347 349 353 359 367 373 379 383 389 397 401 409 419 421 431 433 439 443 449 457 461 463 467 479 487 491 499 503 509 521 523 541 547 557 561 563 569 571 577 587 593 599 601 607 613 617 619 631 641 643 647 653 659 661 673 677 683 691 701 709 719 727 733 739 743 751 757 761 769 773 787 797 809 811 821 823 827 829 839 853 857 859 863 877 881 883 887 907 911 919 929 937 941 947 953 967 971 977 983 991 997 1009 1013 1019 1021 1031 1033 1039 1049 1051 1061 1063 1069 1087 1091 1093 1097 1103 1109 1117 1123 1129 1151 1153 1163 1171 1181 1187 1193 1201 1213 1217 1223 1229 1231 1237 1249 1259 1277 1279 1283 1289 1291 1297 1301 1303 1307 1319 1321 1327 1361 1367 1373 1381 1399 1409 1423 1427 1429 1433 1439 1447 1451 1453 1459 1471 1481 1483 1487 1489 1493 1499 1511 1523 1531 1543 1549 1553 1559 1567 1571 1579 1583 1597 1601 1607 1609 1613 1619 1621 1627 1637 1657 1663 1667 1669 1693 1697 1699 1709 1721 1723 1733 1741 1747 1753 1759 1777 1783 1787 1789 1801 1811 1823 1831 1847 1861 1867 1871 1873 1877 1879 1889 1901 1907 1913 1931 1933 1949 1951 1973 1979 1987 1993 1997 1999 2003 2011 2017 2027 2029 2039 2053 2063 2069 2081 2083 2087 2089 2099 2111 2113 2129 2131 2137 2141 2143 2153 2161 2179 2203 2207 2213 2221 2237 2239 2243 2251 2267 2269 2273 2281 2287 2293 2297 2309 2311 2333 2339 2341 2347 2351 2357 2371 2377 2381 2383 2389 2393 2399 2411 2417 2423 2437 2441 2447 2459 2467 2473 2477 2503 2521 2531 2539 2543 2549 2551 2557 2579 2591 2593 2609 2617 2621 2633 2647 2657 2659 2663 2671 2677 2683 2687 2689 2693 2699 2707 2711 2713 2719 2729 2731 2741 2749 2753 2767 2777 2789 2791 2797 2801 2803 2819 2833 2837 2843 2851 2857 2861 2879 2887 2897 2903 2909 2917 2927 2939 2953 2957 2963 2969 2971 2999 3001 3011 3019 3023 3037 3041 3049 3061 3067 3079 3083 3089 3109 3119 3121 3137 3163 3167 3169 3181 3187 3191 3203 3209 3217 3221 3229 3251 3253 3257 3259 3271 3299 3301 3307 3313 3319 3323 3329 3331 3343 3347 3359 3361 3371 3373 3389 3391 3407 3413 3433 3449 3457 3461 3463 3467 3469 3491 3499 3511 3517 3527 3529 3533 3539 3541 3547 3557 3559 3571
Mersen tub sonlari
3, 7, 31, 127, 8191, 71, 524287, 2147483647, 2305843009213693951, 618970019642690137449562111, 162259276829213363391578010288127, 170141183460469231731687303715884105727
Ferma tub sonlari
Taniqli Ferma sonlari: 3, 5, 17, 257, 65537.
Sofi Jermen tub sonlari
2, 3, 5, 11, 23, 29, 41, 53, 83, 89, 113, 131, 173, 179, 191, 233, 239, 251, 281, 293, 359, 419, 431, 443, 491, 509, 593, 641, 653, 659, 683, 719, 743, 761, 809, 911, 953, …
Tub egiz sonlar
(2, 3), (5, 7), (11, 13), (17, 19), (29, 31), (41, 43), (59, 61), (71, 73), (101, 103), (107, 109), (137, 139), (149, 151), (179, 181), (191, 193), (197, 199), (227, 229), (239, 241), (269, 271), (281, 283), (311, 313), (347, 349), (419, 421), (431, 433), (461, 463), (521, 523), (569, 571), (599, 601), (617, 619), (641, 643), (659, 661), (809, 811), (821, 823), (827, 829), (857, 859), (881, 883), …
Vilson tub sonlari
Taniqli Vilson sonlari: 5, 13, 563. Boshqa Vilson tub sonlari ma'lum emas.
var prime:array[0..1000000]of integer; n,i,j:integer; o:boolean; begin assign(input,'input.txt');reset(input); assign(output,'output.txt');rewrite(output); read(n); i:=2;prime[0]:=0; while prime[prime[0]]<n do   begin o:=true; for j:=1 to prime[0] do       if prime[j]>trunc(sqrt(i)) then break else if i mod prime[j] =0 then begin o:=false; break; end; if o then begin inc(prime[0]);write(i,' '); if prime[0] mod 100 =0 then writeln; prime[prime[0]]:=i; end; inc(i) end; end.
Ronald Coase
thumb
KOUZ (Coase) Ronald (1910.29.12, Uilsden, Buyuk Britaniya - 2013) — amerikalik iqtisodchi. London iqtisodiyot maktabini tugatgan (1932). Virginiya universiteti (1951—64) va Chikago universiteti (1964—82) professor Chikago universitetining faxriy professor (1982-yildan), "Huquq va iqtisodiyot" jurnal muharriri (1964—82). K. iqtisodiyotning muassasaviy tarkibi tushunchasi mohiyatini va uning amal qilish mexanizmini ochib bergan, mulkchilik huquqi muammolarini tadqiq qilgan. Tarmoqni tashqil qilishni transaksion harajatlar nuqtai nazaridan oʻrgandi. Nobel mukofoti laureati (1991).
Ravières
Ravières Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Avallon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
965 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 44,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 21,7 km2.
Ōtavara
right|thumb|270x270px| Otawara qal'asi xarobalaridan manzara Yaponiyaning Tochigi prefekturasida joylashgan shahardir. 2020-yil 1-iyul holatiga koʻra, shaharda 30.136 ta xonadonda 72.189 nafar aholi istiqomat qilgan, aholi zichligi esa 1 km2 ga 210 kishini tashkil qilgan. Shaharning umumiy maydoni 354,36 kvadrat kilometr (136,82 mi²) ga teng. Rasmiy shahar veb-saytida koʻrsatilganidek, shahar nomi „Ohtawara“ deb ham yozilishi mumkin.
Geografiyasi
Ōtavara Tochigi prefekturasining shimoli-sharqida, Nasu mintaqasining togʻ etaklarida joylashgan. Otavaraning qariyb 50% guruch dalalari bilan qoplangan, taxminan 12% togʻlar va oʻrmonlardan iborat. Ōtavara tekisliklarining oʻrtacha balandligi 217,76 metrni tashkil qiladi. Ōtavara Tochigi poytaxti Utsunomiyadan taxminan 40 km shimolda va tarixiy Nikko shahridan taxminan 50 km sharqda oʻrnashgan. Shahar sharqiy tomondan Ibaraki va Fukusima prefekturalari bilan chegaradosh. Yamizo togʻlari prefekturaning sharqiy qismidagi Ibaraki prefekturasi bilan boʻlgan prefektura chegarasi boʻylab qad roslagan. Naka daryosi shaharning sharqiy qismidan, shimoldan janubga tomon oqib oʻtadi.
Atrofdagi munitsipalitetlar
Tochigi prefekturasi
Fukusima prefekturasi
Iqlimi
Ōtavara nam kontinental iqlimga ega (Köppen Cfa) boʻlib, yozi issiq va qishi sovuq, kuchli qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Otavarada oʻrtacha yillik harorat 12.9 C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1522.6 mm boʻlib, iyundan iyulgacha eng seryogʻin mavsum kuzatiladi. Avgustda eng yuqori harorat 24.4 C atrofida va eng past harorati yanvarda, taxminan 1.7 C boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Ōtavara aholisi soni soʻnggi 70 yil ichida nisbatan barqaror boʻlib qolgan.
Tarixi
Sengoku davrida bu hudud 1545-yilda Ōtavara qal'asini bunyod etgan Ōtavara urugʻi tomonidan nazorat qilingan. Atrofdagi jokamachi Yaponiya shimoliga olib boradigan Oshu Kaido shossesida shukubasi boʻlgan. Edo davrida, Tokugava syogunatiga qarashli Otavara domeni hukumronligi Meiji davrigacha 250-yildan ortiq davom etdi. Kurobane domeni bu davrda zamonaviy Ōtavara chegaralarida mavjud boʻlgan yana bir feodal domen edi. 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining yaratilishi bilan Ōtavara shahri tashkil etildi. 1954-yil 1-dekabrda Ōtavara shahri va Chikasono hamda Kaneda qishloqlari birlashib, Ōtavara shahrini tashkil qildi. Shahar 1954-yil 31-dekabrda Nozaki shahrining bir qismini, keyin 1955-yil 1-aprelda Nishinasuno shahrining bir qismini va 1955-yil 5-noyabrda Sakuyama shahrini oʻziga qoʻshib oldi.
Hukumat
Ōtavarada toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 21 aʼzodan iborat bir palatali shahar kengashi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakli mavjud. Ōtavara Tochigi prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzoni qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Diet quyi palatasining Tochigi 3-okrugi tarkibiga kiradi.
Iqtisodiyoti
thumb| Tobu univermagi Ōtavara Tochigidagi eng yirik guruch yetishtiruvchi tumanlardan biri hisoblanadi. Shaharda shuningdek, toʻrtta sanoat parki joylashgan boʻlib, sanoat korxonalari orasida butun dunyo boʻylab tibbiyot uskunalarini sotuvchi Toshiba Medical Systems Corporation va farmatsevtika, tibbiy asbob-uskunalar va terini parvarish qilish mahsulotlarini sotishga ixtisoslashgan Mochida Pharmaceutical Co. Ltd. singarilar shular jumlasidandir. Nikon guruhining optik mahsulotlar, elektron tasvirlash uskunalari, yarimoʻtkazgich uskunalari va optik linzalarni loyihalash va ishlab chiqarish bilan shugʻullanuvchi Tochigi Nikon korporatsiyasi ham Ōtavarada joylashgan.
Taʼlim tizimi
Ōtavarada shahar hukumati tomonidan boshqariladigan 20 ta davlat boshlangʻich maktabi va sakkizta davlat oʻrta maktabi hamda Tochigi prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan toʻrtta davlat yuqori maktabi faoliyat yuritadi. Xalqaro salomatlik va farovonlik universiteti kompusi ham Ōtavarada joylashgan. Universitet 1995-yilda sogʻliqni saqlash va farovonlik sohasida mutaxassislarni tayyorlash maqsadida tashkil etilgan.
Transporti
thumb| Temir yo'l stantsiyalari
Temir yoʻl
20x20px JR Sharqiy yoʻnalish - Tohoku magistral liniyasi (Utsunomiya liniyasi)
Mahalliy diqqatga sazovor joylar
right|thumb| Otavaradagi Koshin-jiga kirish. Ōtavarada bir qancha tarixiy va madaniy boyliklar mavjud:
Dravid tillari
thumb|256x256px|Dravid tillari Dravid tillari - Hindiston yarim oroli va unga qoʻshni hududlardagi tillar oilasi. Asosan Hindistonning janubiy shtatlarida, shuningdek, Pokiston, Janubiy Afg'oniston, Sharqiy Eron (braxui tili)da, qisman Shri Lanka, Janubiy Sharqiy Osiyo mamlakatlari, Hind va Tinch okeanlar orollarida va Janubiy Afrikada tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 210 mln. kishidan ortiq boʻlib (oʻtgan asr oxirlari), ularning 95%i atigi 4 tilda gaplashadi telugu (shri andhra) tilida 75 mln.dan, tamil tili 65 mln.dan ortiq, malayalam tili 40 mln.ga yaqin, kannada (yoki kannara) tilida 35 mln.dan ortiqroq kishi. Ushbu tillar tegishli ravishda Andhra Pradesh, Tamilnad (Madras), Kerala, Maysur shtatlarining rasmiy tillaridir. Dravid tillarining boshqa til oilalari bilan genetik aloqalari aniq emas. Ingliz olimi R. Kolduell taxminiga koʻra, bu tillarning ural tillari bilan yaqin qarindoshligi bor.
Dravid tillarining genetik taspifi toʻliq ishlab chiqilmagan. 19-asr — 20-asr ning 1-yarmida R.Kodduell va norveg olimi S.Konovlar tasnifi buyicha Dravid tillari 3 ta: jan., markaziy va shim. guruhlarga, hind olimi B. Krishnamurti tasni-figa koʻra 2 guruhga ajratilali. Rus olimi M.S.Andronov esa Dravid tillarini quyidagi 7 guruhga ajratadi: shim.-gʻarbiy (Hindiston hududidan tashqarida tarqalgan braxui yoki bragui tili), shim.-sharqiy (gurukh. malto), markaziy (kolamy, parji. nayki, gadaba), gondvana (gondi, konda, pengo, manda, kup, kuvi), jan.-sharqiy (te-lugu), jan.garbiy (tulu, koraga, bellari) va jan. (tamil, malayalam, kan-nada, toda, kota, kodagu va boshqalar).
Dravid tillari fonetik tizimida qisqa va choʻziq unlidar (5 juft) farqlanadi, turli sifatlarga ega boʻlgan 18 undosh mavjud; soʻz boshi va oxirida odatda un-lilar va baʼzi undoshlargina kela oladi, soʻz oʻrtasidagi noqulay tovush qoʻshilmalari eliziya, assimilyatsiya kabi fonetik hodisalar, evfonik tovush va boʻginlar yordamida bartaraf etiladi; fopematik urgu mavjud emas. Morfologiya sohasida suffiksal ag-glyutinatsiya ustuvorlik qiladi; asl dravidiy oʻzaklar bir bugʻiplidir; morfemalar zapjirida oʻrtacha 3—4 tadan maksimal 9—10 tagacha morfema boʻlishi mumkigg. Otlarda son (birlik va koʻplik), kslishik (turli tillarda 4—5 tadan 10—11 tagacha shaklga ega), jins (baʼzi gillarda 2 ta, baʼzilarida 3 ga) kategoriyalariga ega. Sifatlar aksar hollarda oʻzgarmas shaklli boʻlib, ulardagi belgi darajalari sintaktik usulda ifodalanadi. Feʼllarda oʻtimli va oʻtimsiz, boʻlishli va boʻlishsiz shakllar farqlapadi; zamogg, mayd, shaxs va son katsgoriyalariiiggg uziga xos soʻz oʻzgartiruvchi qoʻshimchalari bor, nisbatlar farqlanmaydi. Yorlamchi yeoʻzlar genetik jihatdan mustaqil soʻzlar bilan oʻzaro aloqadordir. Asosiy soʻz yasash uyeullari suffiksatsiya va soʻz qoʻshishdir. Dravid tillari sintaksisi ularga oʻxshagn qurilishga ega boʻlgan boshqa tillar (turkiy tillar, moʻgʻul tillari va boshqalar) sintaksnsi bilan koʻplab umumiy tipologpk belgilarga ega.
Dravid tillaridan telugu, tamil, malayalam, kapnada va tulu tillari brahmittx jan. shakllari asosida, braxui tili esa arab grafikasi asosida yaratilgan yozuvdap foylalanadi, boshqa Dravid tillari oʻz yozuviga ega emas.
Saint-Jean-Soleymieux
Saint-Jean-Soleymieux Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Montbrison tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
779 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 46,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 16,7 km2. Dengiz sathidan 699 – 1204 m balandlikda joylashgan.
Incheh-ye Sofla, Shimoliy Xuroson
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Incheh-ye Sofla (, shuningdek , Īncheh-ye Soflá va Īncheh Soflá sifatida romanizatsitya qilingan; Īncheh-ye Pā'īn)  — Eron, Shimoliy Xuroson viloyati, Maneh va Samalqon tumani markaziy tumanidagi Jeyronsu qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 1,503 nafar kishi hamda 356 oiladan iborat.
Seishiro Shimatani
Seishiro Shimatani (嶋谷 征四郎; 6-noyabr 1938 - 24-oktabr 2001) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1959-yili 11-yanvar Singapur terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan.
Dyaus
Dyaus - qadimgi hind diniy e’tiqodiga ko‘ra, kunduzgi osmon ilohi.
Biesenthal
Biesenthal Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Barnim tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 60,48 km2. 5543 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Kofein
thumb|216x216px Kofein (Coffeinum) — alkaloid; choy bargi, kofe urugʻi va kola yongʻogʻidan, shuningdek, sintetik yoʻl bilan olinadi. Markaziy nerv va yurak-tomir sistemalariga qoʻzgʻatuvchi taʼsir koʻrsatadi, shuning uchun ham shu sistemalar faoliyati susayganda, narkotik va uxlatuvchi moddalardan zaharlanganda, miya qon tomirlari torayganda quvvatni oshiruvchi dori sifatida qoʻllanadi.
Biesenthal
Hududi
Biesenthalning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 2196
NGC 2196 Quyon yulduz turkumidagi Sa tipli galaktikadir.
Jean-Claude Van Damme
Jan Klod Van Damm (Jean-Claude Van Damme, toʻliq ismi — Jon Klod Komil Fransua Van Varenburg, Jean-Claude Camille François Van Varenberg; 18-oktyabr 1960-yil, Berkem-Sent-Agat, Belgiya) — AQSH aktyori, rejissyor, ssenariychі, montaj qiluvchi va bastakor.