cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Meral Akshener
2019-yilgi mahalliy saylovlar
Akshener, partiyasining vakolatli kengashlari tomonidan qabul qilingan qarorlar va mahalliy saylov simulyatsiyalaridan olingan natijalarga koʻra, baʼzi viloyatlarning Millat ittifoqiga oʻtishi mumkinligini taxmin qilgan va tashkilot rahbari Koray Aydinni CHPga yubordi. Uzoq davom etgan muzokaralardan soʻng hamkorlik toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. IYI partiyasi Anqarada nomzod koʻrsatishni va bu nomzod Mansur Yavash boʻlishini maʼlum qildi. Boshqa tomondan, Mansur Yavash, CHP nomzodi boʻlsa, gʻalaba qozonish ehtimoli yuqori ekanini tilga olib, mushtarak nomzod boʻlishni xohlayotganini bildirdi.
Hamkorlik protokoliga koʻra, CHP Istanbul, Anqara, Izmir, Antaliya, Adana, Mugʻla, Aydin, Tekirdag va Hatayda nomzodlarini koʻrsatdi. IYI partiyasi Konya, Denizli, Balikesir, Gaziantep, Trabzon, Samsun va Sakaryadan nomzod qilib koʻrsatildi. IYI Partiya Nigʻde, Ushak kabi viloyatlar va baʼzi markaziy tumanlarda nomzod koʻrsatishni istasada, CHP nomzodlarining qatʼiy talablari natijasida bu viloyat va tumanlarda ikki partiya alohida-alohida saylovga kirishdi.
Akshener, Istanbulda tez-tez boʻlish sharti bilan Turkiyaning koʻplab mintaqalariga shaxsan borib saylov kompaniyasini boshqardi. Bu davrda Kilichdarogʻlu faqat qoʻshma mitinglarda Akshener bilan gaplashdi. Ikki lider Balıkesir, Denizli, Antaliya, Aydin va Manisadagi mushtarak mitinglar bilan nomzodlarini tanishtirdi. Umuman olganda, Kilichdarogʻlu zaldagi yigʻilishlarda, Akshener esa maydonlarda nutq soʻzlashga kelishib oldi.
Saylovlarda IYI partiyasi poytaxt va viloyat munitsipalitetlarida gʻalaba qozona olmadi, lekin ovoz berish darajasi orqali uchinchi partiya edi. Biroq, yaratilgan hamkorlik samarasi bilan CHP AK Partiya va MHP boshqaruvida boʻlgan Istanbul, Anqara, Adana, Bolu, Antaliya, Mersin, Bilejik, Artvin, Ardaxon va Kirshehir kabi viloyatlarda muvaffaqiyat qozondi
Istanbuldagi oraliq saylov
right|thumb|200x200px| IYI partiyasi raisi Akshener partiyasining guruh yigʻilishida nutq soʻzladi. Meral Akshener 2019-yil 6-may kuni Istanbulda mahalliy saylovlarni takrorlash qarorini qoraladi va bu qarordan uyalganini bildirdi. Saylov kompaniyasi davrida u Istanbulning barcha tumanlarini aylanib chiqdi va Ekrem Imotoʻgʻlini kompaniyasi qoʻllab-quvvatladi.
Shaxsiy hayoti
Meral Akshener 1980-yildan beri muhandis-mexanik Tuncer Akshener bilan turmush qurgan va ularning Fatih Akşener (1984-yilda tugʻilgan) ismli oʻgʻil farzandi bor. Akshener Galatasaroy muxlisi. Kocaelispor ham qoʻllab-quvvatlaydi.
Burunaki
Burunaki — 1) dorivor, narkotik va shahri k. moddalarni davo (ingalyatsiya) maqsadida yoki kayf qilish uchun iskash; 2) shu maqsadda qoʻllaniladigan moddalarning umumiy nomi.
Alan Sheehan
Alan Michael Anthony Sheehan (1986-yil 14-sentabrda tug'ilgan) - irlandiyalik professional futbol murabbiyi va sobiq futbolchi, Luton Townda asosiy jamoa murabbiyi. U Irlandiya Respublikasining 21 yoshgacha bo'lgan terma jamoasida o'ynagan.
Leicester City
Sheehan "Lester Siti"ga 2003-yilning iyul oyida "Belvedere"da o'ynab yurgan vaqtida skaut tomonidan ko'rilganidan keyin qo'shilgan edi. U 19 yoshgacha bo'lgan akademiyada ham, zahira tarkibida ham o'ynadi. Shuningdek, u 2006-2007-yillarda “Mansfield Town”da ikki oy ijara asosida asosiy jamoada muntazam tajriba orttirish uchun o'tkazdi. Jarima zarbalari bo'yicha mutaxassis bo'lgan Sheehan asosiy jamoaga o'zining yutug'ini Craig Leveinni "City"ning 2004-05-yilgi final o'yinida "Plymouth Argyle"ga qarshi o'yinda asosiy tarkibga kiritganida amalga oshirdi. 18 yoshli futbolchi klubning 2005-yilgi taqdirlash marosimida Akademiyaning mavsumdagi eng yaxshi futbolchisini oldi.
Sheehan klub bilan yangi ikki yillik shartnoma imzoladi, bu esa uni 2007-08-yil oxirigacha Walkers Stadiumda qoldirishi mumkin edi. U 2007-yil 25-avgustda Watford ustidan 4:1 hisobida gʻalaba qozongan oʻyinda 25 yarddan toʻgʻri yoʻllagan zarbasi va “Nottingem Forest”ga qarshi oʻyinda ikkinchi golini 3:2 hisobida ajoyib jarima zarbasi bilan urgan. 24-noyabr kuni “Lester”ning “Bristol City” ustidan qozonilgan 2:0 hisobidagi gʻalabasidan soʻng, Sheehan ikki kundan soʻng jamoadoshlari Stephen Clemence va Richard Stearman bilan birgalikda haftaning chempionat jamoasiga kirdi.
Leeds Yunayted
2008-yil 31-yanvarda Sheehan mavsumning qolgan qismida ijara asosida “Leeds Yunayted”ga qoʻshildi. 2008-yil 2-fevralda “Tranmere Rovers” ga 2:0 hisobida magʻlub boʻlganida debyut qildi, chap qanot himoyachisi Ben Parkerni almashtirdi. Biroq, roldagi to'rtta o'yindan so'ng, "Leeds" bosh murabbiyi Gary McAllister Aston Villadan Stephen O'Halloranni ijaraga olish orqali qo'shimcha raqobatni ta'minlash zarurligini ko'rdi. O'Halloran Suindon Town"dagi debyuti uchun isinish paytida jiddiy jarohat olganiga qaramay, Sheehan hali ham Leedsdagi o'rnini, bu safar Freyzer Richardsonga topshirdi.
Sheehan "Leeds" bilan shartnoma imzolashdan oldin "Lester"ning yangi shartnoma taklifini rad etganini aytdi. U Yorkshire klubi uchun o'zining birinchi golini 2008-yil 1-aprelda Doncaster Roversga qarshi o'yinda (1:0) 25 yarddan jarima zarbasini amalga oshirdi. Sheehan "Leeds"ning "Yovil Town " ustidan 1:0 hisobida g'alaba qozongan uchrashuvida Zoltan Stiberga ikki oyoqli zarba bergani uchun qizil kartochka oldi, ammo "Leeds" hali ham o'sha o'yinda pley-off yo'llanmasini tasdiqladi. To'g'ridan-to'g'ri qizil kartochka uning Carlisle Yunaytedga qarshi pley-off yarim finalining ikkala o'yinida ham diskvalifikatsiya qilinganini anglatardi. 2008-yilning 25-mayida Leeds birinchi liga pley-off finalida Wembley Stadium Donkaster Roversga 1:0 hisobida mag'lub bo'lganida Sheehan foydalanilmayotgan zahira o'yinchisi edi.
"Leeds" yuqoriga ko'tarila olmaganidan so'ng, Sheehan "Lester" bilan shartnomasi tugaganidan keyin 2008-yil 1-iyulda "Leeds"ga doimiy ko'chib o'tdi. U birinchi tanlangan chap qanot himoyachisi Ben Parker uchun raqobatni ta'minlash uchun klub bilan uch yillik shartnoma imzoladi.
1657
1657-yil — dushanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Ibi
Ibi Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 62,52 km2. Aholisi — 23861 kishi (2010).
Burun qonashi
Burun qonashi — burun boʻshligʻidan qon kelishi. Burunning lat yeyishi yoki shilliq pardasining zararlanishi (tirnalishi, shilinishi, burunni kovlash), organizmning umumiy, asosan, yuqumli kasalliklari (mas, gripp) Burun qonashi ga sabab boʻladi. Yurak, buyrak, jigar, qon yaratuvchi aʼzolar kasallanganda, qon bosimi oshganda ham burun qonaydi. Baʼzan atmosfera bosimi, havo harorati va namligi oʻzgarganda, shilliq pardaga muntazam kimyoviy moddalar taʼsir etganda, shuningdek jazirama issiq kunlarda ham Burun qonashi kuzatiladi. Burun qonaganda qon tashkariga chiqmay, baʼzan halqumga qarab oqishi va burni qonayotgan kishi uni bilmay yutib yuborishi ham mumkii. Bunda birdan qon qusish burun qonayotganining aniq belgisi hisoblanadi. Baʼzan qiziloʻngach yoki meʼdadan kelayotgan qon ham burundan qon ketishiga sabab boʻladi. Burun qonaganda boshni baland qilib yotqizish, burun katagiga vodorod peroksid shimdirilgan paxta yoki doka tiqin qoʻyish, iloji boricha qonni toʻxtatish chorasini koʻrish lozim. Muzdek suvga latta hoʻllab qansharga bosish, toʻxtayvermasa ensaga muz solingan xalta qoʻyish, bular yordam bermasa vrach chaqirish kerak. Botbot Burun qonashi biror kasallik alomati boʻlishi mumkin, bunday hollarda, albatta, tibbiy tekshiruvdan oʻtish zarur.
Charter Oak (Iowa)
Charter Oak AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Crawford okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
502 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 403,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,24 km2. Shundan 1,24 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 383 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Charter Oak manzarasi.
Oʻroqqanotlilar
Oʻroqqanotlilar — shom kapalaklari oilasi. Qanotlari yoyilganida 20–40 mm, keng; oddingi qanotlarining uchki qismi choʻziq va oʻroqsimon egilgan (nomi shundan): Tanasi ingichka, xartumi kichik yoki boʻlmaydi. 800 ga yaqin turi bor; asosan, Sharqiy yarim sharning tropik va subtropik qismida tarqalgan. Oʻzbekistonda 10 ga yaqin turi uchraydi. Qurtlarining tanasi siyrak tuklar bilan qoplagan; qorinoyoqlari 4 juft; daraxtlar va butalar bargi bilan oziqlanadi. Barglardagi pilla ichida gʻumbakka aylanadi. Yilda 2 avlodi rivojlanadi.
Bakanshakli
Bakanshakli(Nukus tumani) — Qoraqalpogʻiston Respublikasiga qarashli qishloq. Nukus tumani tarkibiga kiradi.
Épehy
Épehy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Péronne tumani tarkibiga kiradi.
Saint-Agnan (Aisne)
Aholisi
106 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,6 nafar kishi.
Mirzachoʻl tumani
Mirzachoʻl tumani — Jizzax viloyatidagi tuman. 1967-yil 9-yanvarda tashkil etilgan. Shimoliydan Qozogʻiston, shimoli-sharqdan Sirdaryo viloyati, janubiy dan Jizzax viloyatining Doʻstlik, gʻarbdan Forish, Arnasoy tumanlari bilan chegaradosh. Maydoni 23 ming km². Aholisi 430000 ming kishi (2020). Mirzachoʻl tumanida 2 shahar (Gagarin), 7 ta shaharcha fuqarolari yigʻini (Bogʻbon, Ipakyoʻli, Paxtazor, Toshkent, Yangidala, Oʻzbekiston, Gulzor) va 4 ta QFY fuqarolar yigʻini (Doʻstlik, Erjar, Mustaqillik, Gʻalaba) hamda 2 ta shahar (Mirzadala,Gagarin) mavjud. Markazi Gagarin shahri
Tabiati
Mirzachoʻl tumani relyefi pastgekislikdan iborat. Iklimi keskin kontinental, quruq, qishda sovuq, yozi issiq. Oʻrtacha temperatura yanvarda —1,5°, iyulda 30°; minimal temperatura —30° (yanvarda), maksimal temperatura 42° (iyulda). Vegetatsiya davri 224 kun. Yiliga oʻrtacha 240 mm yogʻin yogʻadi. Tuprogʻi och boʻz va shoʻrxok tuproq. Yovvoyi oʻsimliklardan qoʻngʻir-bosh, shuvoq, yantoq, shoʻra, rang, iloq, qiyoq, qamish, ituzum, qushqoʻnmas, shamak, yulgʻun, yovvoyi jiyda, terak, tol va boshqa oʻsadi. Yovvoyi hayvonlardan quyon, tuvaloq, tulki, chiyaboʻri; kemiruvchilardan kalamush, yumronqoziq, dala sichqoni; sudraluvchilardan toshbaqa, ilon, kaltakesak, qushlardan choʻl bur-guti, yovvoyi oʻrdak bor.
Iqtisodiyoti
Tuman xoʻjaligi, asosan, qishloq xoʻjaligiga ixtisoslashgan. Sanoat, transport, aloqa, qurilish korxonalari faoliyat koʻrsatadi. Paxtachilik, gʻallachilik, bogʻdorchilik, chorvachilik bilan shugʻullaniladi. Tumanda kichik, xususiy korxonalar mavjud. Mirzachoʻl tumanining jami ekin maydoni 28,2 ming ga, shundan 13,8 ming ga paxta, 11 ming ga boshoqli don, 1,2 ming ga dukkakli ekinlar, 321 ga maydonga poliz ekinlari ekiladi. Dehqonfermer, jamoa, boʻrdoqichilik hamda 9 shirkat xoʻjaligi bor. Tuman hududidan magistral temir yoʻl oʻtgan. Sirdaryo — Jizzax, Qozogʻistonning Yettisoy tumani — Paxtakor, Guliston — Gagarin avtomobil yoʻllari mavjud. Tuman shirkat va shaxsiy xoʻjaliklarida qoramol, qoʻy va echki, parranda boqiladi.
Bozor Soʻpijonov
Bozor Soʻpijonov (1906-yil tavallud topgan — 1938-yil 14-oktyabrda vafot etgan) — Qo‘qon shahar partiya komiteti aʼzosi. Osiyo temir yo‘li Qo‘qon stansiyasi 3-eksplutasion bo‘limi tuman kasaba soyuzi raisi. Qo‘qon shahar partiyasi komitetida xodimlar bo‘limi mudiri. O‘zbek oziq-ovqat savdosida Qo‘qon shahar bo‘limi boshqaruvchisi.
Mirzachoʻl tumani
Iqtisodiyoti
Mirzachoʻl tumanida avtokorxona, paxta tozalash zavodi, ijara korxonasi, aksiyadorlik jamiyatlar, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor. 20 ta umumiy oʻrta taʼlim maktabi (4200 dan ortiq oʻquvchi), kasb maktablari, 11 klub, 11 kutubxona, 4 madaniyat va istirohat bogʻi, 7 stadion, yodgorlik monumentlari mavjud. 4 kasalxona, 3 nodavlat tibbiy muassasa, 5 qishloq vrachlik ambulatoriyasi, 2 feldsher-akusherlik punkti, 10 dorixona faoliyat koʻrsatmoqda.
Qumsanobod
Qumsanobod  — Oʻzbekiston Respublikasining  Fargʻona viloyatiga qarashli qishloq. Furqat tumani tarkibiga kiradi.
Mirzachoʻl tumani
Iqtisodiyoti
1968-yildan „Mirzachoʻl ovozi“ (avvalgi „Doʻstlik“) gazetasi chiqariladi.
NGC 4627
NGC 4627 Canes Venatici yulduz turkumidagi E4/P tipli galaktikadir.
Saint-Agnan (Aisne)
Geografiyasi
Maydoni — 7,8 km2. Dengiz sathidan 87 – 242 m balandlikda joylashgan.
Bozor Soʻpijonov
Hayoti va taʼlimi
Bozor Soʻpijonov 1906-yil Namangan viloyatining Yangiqoʻrgʻon tumanida oddiy ishchi oilasida tavallud topgan. Manbalarda uning oilaliligi, Qo‘qon shahri 5-may kvartali, 78-uyda istiqomat qilgani haqida maʼlumotlar mavjud. B. So‘pijonov 1938-yilning 14-oktyabr oyida Toshkentda o‘tkazilgan SSSR Harbiy Oliy sudi kollegiyasi sayyor sessiyasining yig‘ilishida otuvga hukm qilingan va oʻsha kunning oʻzidayoq hukm ijro etilgan.
NGC 4627
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Bozor Soʻpijonov
Faoliyati
1926-yil 25-noyabrda Qo‘qon shahar partiya komitetida partiyaga qabul qilingan. 1920-yildan 1922-yilga qadar xususiy Qo‘qon stansiyasidagi Mebulnikov ismli shaxs qoʻl ostida cho‘ponlik qilgan, 1922—1924-yillarda ishsiz boʻlgan va 1924-yildan Qo‘qon shahr temir yo‘li stansiyasi 3-ekspluatasiya bo‘limida konduktor boʻlib ish faoliyatini davom ettirgan. 1928—1930-yillar oraligʻida Samarqand Qizil armiyasining o‘zbek brigadasida ishchi-dehqon sifatida xizmat qilgan, 1931—1932 yillarda O‘rta Osiyo temir yo‘li Qo‘qon stansiyasi 3-eksplutasion bo‘limi tuman kasaba soyuzi raisi lavozimida ish yuritgan. 1932—1933-yillari Qo‘qon shahar partiya komitetida xodimlar bo‘limi mudiri, 1933—1934-yillarda esa Oyim tumani partiya komiteti sekretari boʻlib xizmat qilgan. 1934-yil — 1935-yil Qo‘qon shahar temir yo‘li fabrika-zavod bilim yurtida targ‘ibotchi sifatida, keyinchalik 1935-yildan 1937-yilgacha Qo‘qon temir yo‘l stansiyasi deposida parovoz o‘quv komitetida rais, 1937-yildan O‘zbek oziq-ovqat savdosi Qo‘qon bo‘limi boshqaruvchisi bo‘lib faoliyat yuritgan.
Épehy
Aholisi
1088 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 62,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,4 km2. Dengiz sathidan 99 – 147 m balandlikda joylashgan.
Surxon vohasi kiyimlarining tikilish uslubi
Surxon vohasi kiyimlarining tikilish uslubi
Voha aholisi anʼanaviy kiyimlarining tikilish uslubi sodda boʻlgan kiyimlardagi oʻziga xoslik mintaqaviy va etnik koʻrinishlarni saqlab qolgan. Kiyimlarni bichishda bichiqchi qarichidan foydalanib oʻlchangan. Har bir hudud aholisining kiyimlari tikilish uslubi, matoning rangi, matoni tanlash kabi jihatlari bilan oʻzaro farqlangan. Kiyimni bichuvchi va tikuvchilar chevar nomi bilan nomlangan, matolar qaychi, pichoq yoki qol bilan yirtilgan, kesishlar asosan boʻy, yon va yeng qiyiqlaridan iborat bolgan. Bichiqchilar kiyimlik matolardan iloji boricha qiyqim chiqarmaslikka harakat qilgan, chunki matolarning eni shuni taqozo qilgan. Qolaversa, kiyim bichishda chiqadigan mato qiyqimlariga yomon kishilarning „koʻzi“ tushsa yoki „nazari tegsa“ kiyim egasi kasallanadi, degan irimga ham amal qilingan. Voha aholisining kiyimlarini mavsumiy kiyimlar, oʻtroq aholi kiyimlari, chorvador aholi kiyimlari, yosh bolalar kiyimlari, erkaklar kiyimlari, keksa yoshlilar kiyimlari, kambagʻal aholi kiyimlari, oʻziga toʻq odamlarning kiyimlari, bayram va tantanalarda kiyiladigan kiyimlar va aʼza kiyimlariga turkumlash mumkin. Qishlik kiyimlar paxtali va astarli boʻlsa, yozlik kiyimlar esa astarsiz, yani bir qavat holda tikilgan. Kiyimlar uni kiyadigan kishilarning yoshiga, oila hamda jamiyatda tutgan oʻrniga qarab turli matodan har xil qilib tikilgan. Shuningdek, kiyim uchun tanlangan matoning ham rangi katta ahamiyat kasb etgan, masalan, suvli qishloqlar aholisi (chigʻatoylar, toqchilar) koproq paxtadan, dasht hudud qishloqlari aholisi (asosan yarim oʻtroq aholi) jundan, shahar aholisi esa (asosan badavlat xonadonlar) shoyi va ipakdan tayyorlangan matolardan kiyim kiyishgan. Kiyimlarning rangi kundalik hayotda quvnoqlik holatlarida koʻproq qizil, taziya va azali hollarda esa oq, qora yoki koʻk holatda namoyon bolgan. Kiyimlarning rangi asosan kishilarning jinsiga va yoshiga qarab ham farqlangan. Yoshi katta keksa kishilar koʻproq oq va kulrang, yoshlar esa qizil va sariq ranglarda kiyim kiyishgan.
Bolalar kiyimlari
Voha aholisi bolalar kiyimiga chaqaloqlik davridanoq alohida eʼtibor berishgan, chaqaloqlarga koʻpincha yangi kiyim kiydirishmagan. Chunki yomon kishilarning nazari tushishidan saqlash uchun bolalar kiyimi biroz odmiroq bolishi lozim bolgan. Bola uch kunlik bolganida birinchi chilla koylak kiydirilgan, chilla koylak „it ko‘ylak“ ham deb yuritilgan, sababi koylak tikilgach, dastlab itning boshiga bir kiydirib olingan. Bu bilan bolaga keladigan turli balo-qazolar, insu-jinslar itga tegadi, deb tushunilgan. Farzandi turmagan oilada yangi farzand tugʻilsa, chaqaloqqa tikiladigan koʻylak va guppicha tikish uchun zarur bolgan qiyqim matolar yetti xonadondan tilab olingan. Chilla koʻylakning etaklari qaytarilmagan. Buning ikkita sababi bor: birinchidan, koʻylakning qaytarilgan choki chaqaloq badaniga qattiq botishi mumkin boʻlsa, ikkinchi sababi esa bola koylagining etagi bukib tikilsa, bolaning onasi boshqa farzand koʻrmaydi, degan irim ham mavjud bolgan. Chaqaloqlarning koʻylagi boʻyi barobar qilib tikilgan, bolalarning koʻylaklari asosan turli bichimda boʻlgan. Bolalar 2 3 yoshga yetgan paytda yirmochi doirasimon shaklda tikilib, yelka ustida kesim joy qoldirilgan, yon tomonlari esa tasma iplar bilan bogʻlab qoʻyiladigan „koʻkrakcha“ deb atalgan kiyim kiydirilgan. Oʻgil bolalar koʻylagining yeng va yoqa tomonlari tutashgan qismiga „qulfak“, uchburchak shaklida qoʻyilgan. Qizlar koʻylagi uchun esa toʻrtburchak shaklida „xishtak“ qoyilgan, bolalar koʻylagining yoqa qismi qatlanuvchan boʻlgan, yoki aylanasimon jirmoch bilan kifoyalangan, bunday koʻylaklar „sofi yoqa“ koʻylak deb atalgan. Qish fasllarida bolalarga avra-astarli, ichiga paxta solingan „guppi“ yoki „guppicha“ kiydirishgan. Bolalarning boshiga koʻpincha qalpoqcha, doʻppi, ichiga paxta solib tikilgan toʻppi kiydirishgan.
Manba
"N.Sodiqov. „Oʻzbek milliy kiyimlari“ (oʻzbek, ingliz va rus tillarida)-Toshkent 2003"
Laar (Grafschaft Bentheim)
Laar  Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Bentheim tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 51,01 km2. 2169 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Laarning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Carpiquet
Aholisi
2007 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 340,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,9 km2.
1658
1658-yil — seshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Burundoy
Burundoy, Borunday — moʻgʻul sarkardasi; 13-asr 30-yillari oxiri — 40-yillari boshida Botuxon qoʻshini tarkibida Rus va boshqa mamlakatlarni bosib olishda qatnashgan. 1258—59 yillarda moʻgʻullarga tobe knyaz Vasilko Romanovich (1199—1271) bilan birga Litva va Polshaga yurish qilib, u yerlarni talontoroj etgan, soʻng Jan.Gʻarbiy Rusni ham boʻysundirib, uning shaharlaridagi qalʼalarni buzdirib tashlagan. Shunda knyaz Vasilko Romanovich ham B. buyrugʻiga binoan oʻzining VladimirVolinskiy knyazligidagi barcha harbiy istehkomlariga oʻt qoʻygan.
Dielsdorf (Zürich)
Dielsdorf  Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Dielsdorf okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 5.86 km2. 5137 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Dielsdorfning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mirzo
Mirzo (arab.-fors. — amirzoda, amir avlodi) — Movarounnahrda 14-asrning soʻnggi choragi — 15-asrlarda Amir Te-mur avlodlari — temuriy shahzodalar ismiga qoʻshib aytilgan unvon, amirzodaning qisqartirilgan shakli (mas, Jahongir Mirzo, Bobur Mirzo va boshqalar). Keyinchalik (16—19-asrlar) kotiblar unvoni (mirza) oʻrnida ham qoʻllanib kelindi.
Müftüoğlu, Tercan
Müftüoğlu- Turkiyaning Erzincan viloyati Tercan tumaniga qarashli qishloq. Statistikaga ko'ra qishloqda 2021-yil 9 kishi yashagan.
Irsiy kasalliklar
Irsiy kasalliklar(I.k.) - genetik informatsiya (irsiy axborot) ning buzilishi natijasida kelib chiqadigan kasalliklar; asosan, xromosomalar yoki genlardagi mutatsiyalar tufayli paydo boʻlib, nasldan naslga oʻtadi. Mutatsiyalar tashqi muhit omillari (ionlashtiruvchi nurlar, ayrim biologik faol kimyoviy birikmalar) hamda organizm va hujayralardagi salbiy taʼsirlar oqibatida roʻy berishi mumkin.
Tennyson (Indiana)
Tennyson AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Warrick okrugi tarkibiga kiradi.
Irsiy kasalliklar
Irsiy kasalliklar, asosan, klinikgenealogik usul bilan oʻrganiladi, bunda avlodlar shajarasi tuziladi. Bu usul yordamida I. k. (autosomdominant, autosom-retsessiv va jins bilan bogʻliq kasalliklar)ning turli yoʻllar bilan nasldannaslga utishi aniqlanadi. Autosomdominant kasalliklarda, kasallik autosomada joylashgan dominant genlar orqali nazorat qilinadi. Bunda kasallik har avlodda 50% dan ortiq hollarda uchraydi. Braxidaktiliya, araxnodaktiliya, retinoblastoma, psoriaznnng maʼlum bir turlari va b. shu yoʻl bilan nasldannaslga oʻtadi.
Autosom-retsessiv I.k. da patologik retsessiv genlar ota-onada boʻlsa, kasal bola tugʻilish ehtimoli bor, shuning uchun bu kasalliklar har avlodda uchramaydi. Lekin, bu ehtimollik oʻzgargan gen tutuvchi yaqin qarindoshlar oʻrtasida oila qurilganda oshadi. Bularga fenilketonuriya, mi-okloniya, epilepsiya, oligofreniyaiknt maʼlum bir turlari va b. misol boʻla oladi.
Tennyson (Indiana)
Aholisi
279 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 446,0 nafar kishi.
Irsiy kasalliklar
Maʼlum bir autosomdominant va autosom-retsessiv I. k. (mas, dalto-nizmnit maʼlum bir turi, gemofiliya A, sideroaxrestik anemiya va b.) jins bilan bogʻliq holda nasldannaslga oʻtadi.
Irsiy belgilarning ayrim xususiyatlarini oʻrganishda egizaklar usulidan ham foydalaniladi. Maʼlumki, egizaklar bir tuxumli yoki ikki tuxumli boʻladi. Bir tuxumli egizaklar genotip va tashqi koʻrinishlarining bir xilligi (fenotip) hamda bir jinsga mansubligi bilan tavsiflanadi. Ikki tuxumli egizaklar genotipi har xil va bir-biridan tashqi koʻrinishi, jinsi bilan farq qiladi. Egizaklar usuli ayrim kasalliklarning nasldannaslga oʻtish qonuniyatlarini oʻrganib kolmay, organizmning ayrim I. k. ga moyilligini ham aniqlash imkonini beradi.
Xromosoma va gen I. k.i farqlanadi. Xromosoma kasalliklari, asosan, xromosoma tuzilishi va sonining oʻzgarishi tufayli kelib chiqadi, bu yangi tugʻilgan bolalarda 1% ni tashkil etadi. Xromosomadagi jiddiy oʻzgarishlar koʻpincha organizmning hayot faolligini cheklab, rivojlanayotgan qomilaning nobud boʻlishiga olib keladi. Bu kasalliklar autosomalar va jinsiy xromosomalarda roʻy bergan oʻzgarishlar oqibatida kelib chiqadi. Bularga Shereshevskiy-Terner (karioti-pi — XO), Klaynfelter (XXY), Patau (13 trisomiya), Daun, "mushuk chinqirigʻi" kabi sindrom va kasalliklar kiradi.
Umuman koʻpgina xromosoma kasalliklarida odam skeleti tuzilishi va nerv sistemasi oʻzgaradi, tashqi va ichki aʼzolarning tugʻma nuqsonlari, oʻsishdan orqada qolish, nerv, endok-rin va b. sistemalarning buzilishi kuzatiladi, bemorlarning generativ faolligi pasayadi.
Gen kasalliklari nuqtali mutatsiyalar natijasida yuzaga keladigan moddalar almashinuviga aloqador. Hozir ularning 30 dan ortiq xili aniqlangan. Mas, yogʻ almashinuvining buzilishi markaziy nerv sistemasi faoliyatining oʻzgarishi bilan kechadi. Bulardan eng ogʻiri Tey-Saks amavrotik idiotiyasidir, bunda koʻrish krbiliyatining susayishi, esi pastlik va b. nevrologik simptomlar kuzatiladi.
Uglevod almashinuvining oʻzgarishiga aloqador I. k. dan galaktozemiya uch-raydi. Bunda galaktozani glyukozaga aylantiruvchi fermentativ jarayon oʻzgaradi, galaktoza va uning mahsulotlari qujayralarda toʻplanib, markaziy nerv sistemasi va aʼzolar faoli-yatiga zarar yetkazadi. Qandli diabet ham uglevod almashinuvining buzilishiga aloqador I. k. dandir.
Qonga aloqador I. k. ga chaqaloklarning gemolitik kasalligi kiradi. Bu, asosan, ona va bola qonidagi rezus-omil hamda er-xotin qon guruxlarining mos kelmasligi oqibatida roʻy beradi.
Oq qon tanachalari — leykotsitlar patologiyasi bilan bogʻliq I. k. ham boʻlishi mumkin. Mas, leykoz (oq qon kasalligi)ning vujudga kelishida gen mutatsiyalarining ahamiyati borligi maʼlum. Gemofiliya ham kon sistema-sining irsiy kasalligi boʻlib, bunda, asosan, qonning ivish xususiyati pasayadi; kon ivishida ishtirok etadigan ayrim oqsillar sintezi buziladi.
I. k. ni aniqlash va oldini olish bilan tibbiygenetika shugʻullanadi. Uning asosiy vazifasi I. k. ningtarqalishini, oilada irsiy kasal bola tugʻilishi ehtimoli borligini aniqlashdan iborat. Odam irsiy patologiyasini oʻrganishda boshqa usullar ichida sitogenetik usul alohida oʻrin tutadi. Bu usul yordamida irsi-yat asoslarini, odam kariotipining meʼyor va patologiyasini, mutatsion va evolyusion jarayonlarning maʼlum bir qonuniyatlarini oʻrganish mumkin.
Oʻzbekistonda "Ona va bola" shifoxonalarida tibbiy genetika xonalari mavjud, Toshkentda va viloyatlar markazlarida "Skrining" markazlari ochilgan, ularda yangi tugilgan chaqaloqlar bir necha I. k. ga tekshiriladi.
Adabiyot
Muxsin Zokirov.
Castalla
Castalla Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 114,6 km2. Aholisi — 10513 kishi (2010).
San Dorligo della Valle
San Dorligo della Valle Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Trieste provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 25 km2. 5999 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
San Giorgio delle Pertiche
San Giorgio delle Pertiche Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18 km2. 7829 nafar aholi istiqomat qiladi.
Mirzachoʻl
thumb|Mirzacho'lda ko'chmanchi qirg'iz oilasi thumb|Ruslar xaritasi (1917 yilgacha tuzilgan) Mirzachoʻl (Голодная степь) — Oʻrta Osiyodagi tekislik. Oʻzbekistonning Sirdaryo, Jizzax viloyatlari, Qozogʻistonning Janubiy Qozogʻiston viloyati va Tojikistonning Zafarobod tumani xududlarida. Maydoni 10 ming km², balandligi 230 –385 m. Sharqda Sirdaryo, janubda Turkiston va Nurota togʻlarining togʻ oldi tekisliklari bilan chegaradosh. Gʻarbda astasekin Kizilqumga tutashib ketadi. Qizilqum bilan Mirzachoʻl orasidagi tabiiy chegara Arnasoy botigʻidan oʻtadi. Mirzachoʻl Sirdaryoning lyossimon qumoq va qumloqlardan tarkib topgan uchta koʻhna qayiri (terrasasi)da joylashgan, janubiy qismi togʻlardan oqib tushuvchi mavsumiy oqar suvlarning prolyuvial, prolyuvial-allyuvial va allyuvial yotqiziqlaridan tuzilgan. Mirzachoʻlning bir necha bor dengiz bosishi natijasida bu yerda, asosan, karbonatli, gipsli va gilli shoʻr jinslar toʻplanib qolgan. Mirzachoʻl toʻrtlamchi davrdagi alp tektonik harakatlari natijasida choʻkkan. Golotsen epoxasida yangi tektonik harakatlardan Sirdaryoning 1- va 2-koʻhna qayirlari paydo boʻlishi bilan 3-koʻhna qayirda sizot suvlari pasayib, tuproq va ustki qatlamlar vujudga kelgan. Yerlar sugʻorilganda ana shu qatlamdagi tuzlar yer yuzasiga chiqib qoladi. Mirzachoʻlning yer yuzasi tekislik, shimoliy va shimoli-gʻarbga qiya. Janubiy qismida chuqur jarliklar, Sirdaryo vodiysida qoldiq oʻzanlar va oʻrqirlar bor. Markaziy va shimoliy qismlari tekis. Sirdaryoga 6–20 m chuqurliqdagi jarlik hosil qilib tushadi. Mirzachoʻlni janubi-sharqdan shimoli-gʻarbga Yettisoy, Sardoba, Qoraqaroy, Shoʻroʻzak kabi oʻzansimon pastliklar — Sirdaryoning eski oʻzanlari kesib oʻtgan. Bu pastliklarning eng keng joyi 18 km, chuq. 9–10 m. Iqlimi kontinental. Urtacha yillik temperatura shimoliy qismida 12,5, janubiy da 15,G. Iyulning oʻrtachi temperaturasi 26 — 30°, yanvarniki 0,8—4°. Yozi nihoyatda issiq (baʼzan 40—47°). Yillik yogʻin miqdori 200–300 mm, togʻ oldi qismida 310–428 mm, koʻproq bahorda yogʻadi. Tekislikka Bekobod shamolining taʼsiri kuchli (baʼzan shamolning tezligi 46 m/sek. ga yetadi), bugʻlanishni kuchaytiradi, shoʻrlanish jarayonini tezlashtiradi. Turkiston va Molguzar togʻlaridan Sangzor daryosi, Zominsuv, Xoʻjamushkentsoy, Pishagʻarsoy, Rabotsoy va boshqa oqib tushadi. Bu soylar bahorda toʻlib oqadi. Sirdaryo qayirlarida koʻl va botqoqliklar koʻp. Koʻllarning suvi shoʻr. Mirzachoʻlda sizot suvlari togʻ oldi tekisliklarida 20–120 m, tekislik qismida esa 0,3 m chuqurlikda, shoʻrligi 30 g/l dan ortiq, tarkibida xlorid tuzlari koʻp. Markaziy qismida sizot suvlarining oqimi nihoyatda sekin va ancha shoʻr. Mirzachoʻldagi prolyuvial tekisliklarda tipik boʻz, markaziy va togʻ oldi qismlarida och boʻz, oʻzansimon pastliklarda shoʻrxok, shoʻrtob, daryo vodiysida allyuvial-oʻtloqi, oʻtloqi, oʻtloqibotqoq tuproqlar tarqalgan. Markaziy qismidagi och boʻz tuproqlarning ustki qatlami (1–3 m) shoʻrlanmagan, ostki qatlamdagi qumoq va qumloq yotqiziqdar kuchli shoʻrlangan.
2000-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari medallar jadvali
right|200px|Olympische Ringe
Mirzachoʻl
Mirzachoʻl tuproqlari juda shoʻr va sizot suvlari yuza boʻlganidan maxsus meliorativ tadbirlar amalga oshiriladi. Mirzachoʻlning shoʻrlanmagan yerlarida qoʻngʻirbosh, rang, oqquray, kovrak, qizil burgan, shoʻrlangan yerlarida oq shuvoq, oq joʻsan, keyreuk, yulgʻun, shoʻrxoklarda sarisazan shoxilak, qorabaroq, ajriq, kurmak oʻsadi.
Mirzo (maʼnolari)
Mirzo:
1659
1659-yil — chorshanba kuni boshlanuvchi yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Oʻroq
thumb|O'roq (Museu Valencià d'Etnologia) Oʻroq — turli boshoqli ekinlar, beda, pichan va oʻtlarni oʻrish uchun ishlatiladigan qurol. Dastaki (qoʻl) va mashina Oʻ.lari farqpanadi. Dastaki Oʻ. ilk dehkonchilik va chorvachilik paydo boʻlganidan soʻng rasm boʻlgan. Oʻrta Osiyoda tarqalgan dastaki Oʻ. turi 3 qismdan — tigʻ (yuqori qismi, uchi ichkariga sal qayrilgan), boʻyin va dasta (metall uchiga yogʻochdan oʻrnatiladi) dan iborat. Oy shakliga yaqin tigʻli (tigʻi arrasimon tishli xili ham koʻp tarqalgan) va dastali Oʻ. xili ham bor. Tik yurib oʻrish uchun ishlatiladigan Oʻ. chalgʻi Oʻ., bel Oʻ. deb ataladi. Bunday Oʻ. uzun yogʻoch dastali boʻladi. Oʻ. dastlab neolit davrida paydo boʻlgan (yogʻoch, suyakka tigʻli tosh qadab tayyorlangan). Eneolit davrida butunlay toshdan ishlangan. Jez davrida metalldan tayyorlangan, ilk temir davridan boshlab temirdan ishlana boshlagan. Oʻ. uzoq asrlar mobaynida asosiy qishloq xoʻjaligi qurollaridan biri boʻlib keldi. Texnika taraqqiyoti tufayli Oʻ. m a shinalari paydo boʻldi. Ammo dastaki Oʻ. turi hali ham keng ishlatiladi. Oʻ. mashinasi qishloq xoʻjaligi ekinlarini, beda yoki oʻtni oʻrib, kombaynning ishchi organiga yetkazib berish (kombaynlarda) yoki ularni bogʻbogʻ qilib dalaga yoyib ketish (alohida oʻt oʻrgichlarda) uchun moʻljallanadi. Asosiy ish organlari: qirqish yoki yulish apparati, motovilo (parraksimon aylanuvchi qism), transportyor. Oʻ. mashinasi traktorlar, kombaynlar yoki oʻziyurar shassilar bilan agregatlab ishlatiladi. Mas, "Oʻzqishloqxoʻjalikmashxolding" kompaniyasida ishlab chiqarilgan "Umid" kir 1,5 G rusumli oʻrishmaydalash mashinasi oʻtni oʻrib, maydalab va transportga ortib boradi. Bu mashina quvvati 40—70 kVt li traktorlar bilan agregatlanadi.
Mirzachoʻl
1913-yil Knyazariq (hozirgi Doʻstlik kanali) ishga tushirilgan. 1911-yil sugʻoriladigan yerlarning maydoni 12 ming ga boʻlgan. 1910-yildan 1914-yilgacha 95 ming ga yer oʻzlashtirilib, shundan 60 ming ga yer shoʻrlanish va botqoqlanish natijasida ishdan chiqqan. Imkon qadar koʻproq paxta xom ashyosi yetishtirish va uni metropoliyaga tashib ketish maqsadida Moskva, Petrograd va boshqa shaharlardan texnika va mutaxassislar kela boshladi. Sugʻoriladigan yerlar maydoni 1921-yilda 20 ming ga, 1924-yilda 50 ming ga, 1928-yild 67 ming ga gacha yetdi. Mirzachoʻlga respublikaning aholisi zich tumanlaridan oilalar koʻchirib keltirildi, yangi yirik sovxozlar (1924-yilda "Paxtakor", 1929-yil "Malik", 1927-yilda "Boyo-vut") tashkil etildi. 1939—40 yillarda 60 ming ga shoʻr bosgan va botqoqlashgan yerlar oʻzlashtirilib, ekin maydoniga aylantirildi. 1941-yildasugʻoriladigan yerlar maydoni 90 ming ga boʻldi. Qayroqqum suv ombori qurilishi bilan Mirzachoʻlning suv bilan taʼminlanishi yaxshilandi. 1956-yil sugʻoriladigan yerlar 205,5 ming ga ga yetdi. "Boshmirzachoʻlqurilish" ("Glavgolodnostep-stroy") tashkiloti tuzildi. Bu loyihaga muvofiq, asosiy kanal uzaytirildi va kengaytirildi. Janubiy Mirzachoʻl kanali, Qayir va Markaziy Mirzachoʻl kollektorlari ishga tushirildi. Shoʻroʻzak, Sardoba va boshqa kollektorlarning ishi yaxshilandi. Mirzachoʻl da yerlarning shoʻrini yuvish sizot suvlarining yuzasini pasaytirish boʻyicha koʻp ishlar amalga oshirildi. Mirzachoʻl da Guliston, Yangiyer shaharlari va boshqa aholi punktlari vujudga keldi.
Ibrahim Šehić
Ibrohim Šehić (1988-yil 2-sentyabrda tugʻilgan) — bosniyalik professional futbolchi, Superliganing Konyaspor klubi va Bosniya va Gersegovina terma jamoasida darvozabon sifatida oʻynaydi.
Ilk faoliyati
Šehić Željezničarning yoshlar akademiyasi oʻynagan. 2007-yil 26-may kuni 18 yoshida Orašje ga qarshi professional debyut qilgan. 20 yoshida sardor etib tayinlandi va klub tarixidagi eng yosh sardor boʻldi.
2011-yil iyun oyida Turkiyaning Mersin Talim Yurdu jamoasiga oʻtdi.
Qarabağ
2013-yil oktyabr oyida Šehić Ozarbayjonning Qarabağ jamoasiga nomaʼlum toʻlov evaziga oʻtdi. 24-noyabr kuni Bokuning „Ravan“ klubiga qarshi o‘yinda jamoadagi rasmiy debyut uchrashuvini o‘tkazdi. Klub bilan 2014-yilning 7-mayida, liga chempioni bo‘ldi va o‘zining birinchi sovrinini qo‘lga kiritdi.
Dekabr oyida jamoa bilan toʻrt yillik yangi shartnoma imzoladi.
Erzurumspor
2018-yilning iyul oyida Šehić uch yillik shartnoma asosida Erzurumspor ga oʻtdi. 24-avgust kuni Rizespor ga qarshi o‘yinda jamoa safida debyut qildi va o‘z darvozasi daxlsizligini saqlab qoldi.
2019-yil may oyida Erzurumspor 1. Ligga tushib ketganiga qaramay, Šehić klubda qolishga qaror qildi va sardor boʻldi.
Konyaspor
2020-yilning avgustida Šehić ikki yillik shartnoma asosida Konyasporga oʻtdi. 19-sentyabr kuni Gençlerbirliğiga qarshi o‘yinda jamoa safida rasman debyut qildi va o‘z darvozasi daxlsizligini saqlab qoldi.
Noyabr oyida klub sardori etib tayinlandi.
Neuenhaus
Neuenhaus Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Bentheim tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 31,31 km2. 9728 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Neuenhausning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Ibrahim Šehić
Konyaspor
2021-yilning noyabrida shartnomasini 2023-yil iyunigacha uzaytirdi.
Xalqaro faoliyati
Šehić bir necha yil davomida Bosniya va Gersegovinaning 21 yoshgacha boʻlgan terma jamoasi boʻlgan.
2010-yilning may oyida Shvetsiya va Germaniyaga qarshi oʻrtoqlik oʻyinlariga birinchi marta chaqiruv oldi, lekin maydonga tushmadi. 17-noyabrda Slovakiyaga qarshi debyutini oʻtkazdi.
Shaxsiy hayoti
Šehić 2020-yil yanvar oyida Merjemga uylandi. Esma ismli qizlari bor.
Šehić musulmon; terma jamoadagi jamoadoshlari Muhamed Bešić, Armin Hodžić, Izet Hajrović, Sead Kolašinac, Edin Višća va Ervin Zukanović bilan birga terma jamoa konsentratsiyasi vaqtida Zenitsadagi masjidga tashrif buyurishgan.
Oʻrta arifmetik
Oʻrta arifmetik — bir qancha sonlar yigʻindisining shu sonlar qoʻshiluvchilarining soniga nisbati.
Masalanlar
Masalan: 4, 5, 9 sonlarning oʻrta arifmetigi.
Masalan:Uchta sonning o'rta arifmetigi 30ga,dastlabki ikkitasiniki esa 25ga teng.Uchinchi sonni topish kerak bo'lsa bunday yechimga ega bo'ladi. 1)3*30=90
2)25*2=50
3)90-50=40
Javob:Uchinchi sonning o'rta arifmetigi 40ga teng
Yana qara
Sonlar ketma-ketligining oʻrta arifmetigi va oʻrta geometrigi orasida tengsizlik mavjud.
1660
1660-yil — payshanba kuni boshlanuvchi kabisa yil (taqvimni bu yerda koʻring). Bu davrda turli xalqlarda Grigoriy, musulmon, Eron va boshqa taqvimlar ishlatildi.
Mirzaqultepa
Mirzaqultepa — ilk kushonlar davriga oid qoʻrgʻon harobasi (miloddan avvalgi 1-asr oxiri — milodiy 1-asr boshi). Termiz shahri aeroporti hududida, qad. Termiz shahrini suv bilan taʼminlovchi Surxondaryodan chiqarilgan kanalning oʻrta oqimida joylashgan. Yodgorlikning kvadrat shaklda saqlanib qolgan qismi 1 ga maydonini egallab, balandligi 3 m ni tashkil qiladi. 1973—76 va 1974—80 yillarda Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Arxeologiya institutining Baqtriya ekspeditsiyasi (Sh. Pidayev) tomonidan M.ning jan. qismida arxeologik tadqiqot ishlari olib borilgan. 2 meʼmoriy bosqich qayd etilgan. Qazishma ishlari yuqori meʼmoriy bosqich sathida olib borilgan va qoʻrgʻonning mudofaa devorlari va yuzga yaqin turli hajmdagi toʻgʻri toʻrtburchak va kvadrat shakldagi xonalar, koʻcha va yoʻlaklar ochib oʻrganilgan. Qoʻrgʻon va uy devorlari kvadrat shakldagi xom gʻishtdan qurilgan va bular oʻzlarining simmetrik koʻrinishlari bilan ajralib turadi. Har bir uy 3—5 xonadan iborat. Don mahsulotlarini xumlarda saklaydigan maxsus omborxonalar ochilgan. M.dan yuqori si-fatli sopol idishlar, temir va jezdan tayyorlangan koʻzgu, paykonlar, pichoq va oʻroqlar, tosh yorgʻuchoqlar, tegirmontoshlar, ur-chuqlar, bezak bu-yumlar, suyakdan ishlangan tugmalar, erkak va ayol maʼbudlarning terrakota haykalchalari, aholi tomonidan ilohiylashtirilgan suvoriy, xoʻkiz, fil, maymun, yoʻlbars kabilarning haykalchalari, sopolga bitilgan baqtr yozuvi va Yunon-Baqtriya podshosi Geliokl tangalariga taklid qilib zarb qilingan jez tangalar va boshqa topilgan. Aholi, asosan, de-hqonchilik bilan mashgʻul boʻlgan. Milodiy 2-asrda M. harobalarida bir necha qabr paydo boʻlgan. M.dan 300–350 m shim.-sharqda qabriston joylashgan, unda 10 ga yaqin qabrlar saqlanib qolgan.
Adabiyot
Shokirjon Pidayev.
NGC 4628
NGC 4628 Sunbula yulduz turkumidagi Sb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1789-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Qurultoy (Furqat tumani)
Qurultoy  — Oʻzbekiston Respublikasining  Fargʻona viloyatiga qarashli qishloq. Furqat tumani tarkibiga kiradi.
Irsiyat
Irsiyat — organizmning oʻz belgilari va xususiyatlarini kelgusi avlodlarga oʻtkazish, yaʼni organizmlarning oʻziga oʻxshash nasllarni bun-yod etish xossasi. I. tufayli avlodlararo moddiy va funksional izchillik taʼmin etiladi. I. har xil turlarga mansub organizmlar belgi va xususi-yatlaridagi tafovutlarning avlodlar osha saklanib qolishini ham taʼminlaydi. Organizmlarning oʻzaro oʻxshashlik va qarindoshlik darajasiga bi-noan oila, urugʻ, tur kabi sistematik guruhlarga muayyan tartibda taqsimlanishining asosida ham I. yotadi. I. tufayli bitta sistematik guruhga mansub organizmlar belgilarining turgʻunligi, yaʼni oʻzaro oʻxshashligi bilan birga ularning bir-biridan farq qiladigan belgilar ham saqlanib qoladi. I. ning muayyan bir yoʻnalishda taʼsiri tufayli organizm belgilarining avlodlar osha turgʻunligi taʼmin etiladi. I. organizmlar on-togenezining turgʻunligi, ontogenez bosqichlari ketmaketligini va bu jara-yonlarda moddalar almashinuvi xususiyatlarini belgilab beradi. I. ning yana bir xususiyati uning oʻzgaruvchanligidir (qarang Oʻzgaruvchanlik). Binobarin organizmlar irsiy belgilarining turgʻunligi mutloq boʻlmaydi. Turli xil organizmlar bir-biridan turgunlik darajasi bilan farq qiladi. Masalan, paleozoy erasi perm davridan saklanib qolgan ochiq uruglilar vakillaridan ginko (Ginko biloba) ni qazilma ajdodlari bilan solishtirilganda million yillar oʻtgan boʻlishiga qaramay bir qancha irsiy belgilar deyarli oʻzgarishsiz saklanib qolganligi koʻzga tashlanadi. Xuddi shu tariqa panjaqanotli latimeriya baligʻi (Latimeria chalumnae) ham million yillardan buyen deyarli oʻzgarishsiz Hind okeanining jan.-gʻarbiy qismida saklanib qolgan. Lekin aksariyat hollarda I. ning turgʻunligi muayayn darajada nisbiy boʻladi. Organizm genetik omillar va yashash sharoitining oʻzaro taʼsiri natijasida rivojlanganligi tufayli I. ham genotip va tashki sharoitning taʼsirida turli koʻrinishlarda namoyon boʻladi. Aksariyat hollarda I. xromosomalar tarkibidagi DNK molekulasida joylashgan genlar orkali amalga oshadi. Bunday I. xromosoma yoki yadro I. i deyiladi. Genlarning nisbatan kam qismi sitoplazmada joylashgan pla-stidalar va mitoxondriyalarda, yaʼni xromosomalar bilan bogʻliq boʻlmagan hujayra elementlarida joylashgan boʻladi. Bu genlar faoliyati orqali amalga oshadigan I. sitoplazmik I. deyiladi. I. tufayli organizmlar har xil guruhlarining nisbatan musta-qilligi, ularning yaxlit sistema (po-pulyasiyalar, turlar) sifatida muayyan yashash sharoitiga moslashganlik xususiyatlari saqlab qolinadi. Illy sababdan I. evolyusion jarayonning eng asosiy omillaridan biri hisoblanadi.
Genetik tadqiqotlar natijasida qator I. qonunlari kashf etildi. Mendel tadqiqotlaridan kelib chiqadigan I. qonunlari quyidagilardan iborat: organizm belgi va xususiyatlarining irsiy asosini genlar tashkil etadi; I. birligi boʻlgan genlar nisbatan turgʻundir; har bir gen har xil allel (dominant va retsessiv) xrlatda boʻladi; tana hujayralarida genlar jinsiy hujayradagiga nisbatan ikki hissa koʻp.
Amerikalik T. Morgan tadqiqotlari negizida quyidagi I. prinsiplari aniqlandi: gen xromosomaning lokus deb nomlangan maʼlum bir qismida oʻrnashgan; allel genlar gomologik xromosomalarning aynan oʻxshash lokuslarida oʻrin oladi; genlar xromosomalarda muayyan tartibda bir qator boʻlib joylashgan; jinsiy hujayralarda xromosomalar soni tana xujayralariga nisbatan ikki hissa kam (gaploid) boʻladi. Zigotada genlar jinsiy hujayralarning xromosomalari qoʻshilishi ham ikki baravar ortadi va somatik hujayralarda boʻlganidek diploid holatga oʻtadi. I. prinsiplari negizida genlarning molekulyar genetik strukturasi va funksiyasi haqidagi taʼlimot yotadi. I. qonuniyatlarini oʻrganish qishloq xoʻjaligi amaliyotida va tibbiyotda muhim ahamiyatga ega.
Joʻra Musayev.
Göçmezler
Göçmezler — Elazig viloyatining Kovancılar tumaniga qarashli qishloq.
Irsiyatning xromosoma nazariyasi
Irsiyatning xromosoma nazariyasi — irsiy omillarning xujayra xromosomalarida joylashishi haqidagi taʼlimot. Bu taʼlimotga koʻra, organizm belgi va xususiyatlarining nasldan naslga oʻtishi xromosomalar bilan bogʻliq. Irsiyatning xromosoma nazariyasini dastlab nemis sitolog olimi T. Boveri (1902—1907) va amerikalik olim U. Setton (1902—1903) asoslab bergan. Keyinchalik 20-asr boshlarida bu nazariya amerikalik genetik T. X. Morgan va uning xodimlari tomonidan batafsil ishlab chiqilgan. Hayvonlar jinsini aniqlashning genetik mexanizmini oʻrganish orqali jinsning jinsiy xromosomalarning naslda taqsimlanishi bilan bogʻliqligining aniqlanishi irsiyatning xromosoma nazariyasini isbotladi. Amerika genetigi K. Brijes (1913) tomonidan urgʻochi drofozilada meyoz jarayonida xromosomalarning ajralib ketmasligining kashf etilishi va jinsiy xromosomalar taqsimlanishining buzilishi birikkan irsiy belgilarning oʻzgarishi bilan bogʻliqligining aniqlanishi irsiyatning xromosoma nazariyasini uzil-kesil tasdikladi.
Irsiyatning xromosoma nazariyasi rivojlana borishi tufayli bitta xromosomada joylashgan genlar bitta birikish guruhini hosil qilishi va birgalikda irsiylanishi; birikish guruxlari soni har qaysi tur uchun doimiy boʻlib, xromosomalarning gaploid soniga teng boʻlishi; genlarning birikishi bilan bogʻliqbelgilar ham birgalikda irsiylanishi aniqlandi. Mitoz jarayonida xromosomalarning chalkashuvi (krossingo-ver) genetik materialning xromosomalar oʻrtasida qayta taqsimlanishiga (qarang Rekombinatsiya), binobarin belgilarning birikkan holda irsiylanishining buzilishiga olib kelishi mumkin. T. Morgan va b. genetik olimlarning drozofilada genlarning birikishi va krossingoverni bataf-sil oʻrganishi xromosomalarning genetik haritasini tuzib chikish uchun asos boʻldi. Keyinchalik genlarning murakkab tuzilganligi va belgilarning irsiylanishida nuklein kislotalar ahamiyati ochib beriladi.
Basshunter
thumb|right|247px|Basshunter (2007) Basshunter (talaffuzi: Beysxanter), asl ismi Jonas Erik Altberg (talaffuzi: Yonas Erik Altberg; 22-dekabr, 1984), shved qoʻshiqchi, produserdir va DJ. «Boten Anna», «Vi sitter i Ventrilo och spelar DotA», «Now You're Gone» va «All I Ever Wanted» ashulalari hit boʻlgan. Basshunter shu kungacha uchta albom va 14 ta singl chiqargan.
«Basshunter» taxallusi «bas ovchisi» maʼnosini anglatadi.
Orsanco
Orsanco Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Bayonne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
96 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 10,8 nafar kishi.
Cartigny-l'Épinay
Cartigny-l'Épinay Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Bayeux tumani tarkibiga kiradi.
Saravak madaniyati
Tasviriy san'at va hunarmandchilik
Saravak hunarmandchilik kengashi mahalliy etnik hunarmandchilikni ommalashtiradi. Sarakaf pavilyonida hunarmandchilikning keng doirasini namoyish etadigan ustaxona bor hisoblanadi. Saravakdagi mashhur qoʻl sanʼatlari orasida Orang Ulu boncuklari, Iban Pua Kumbu, Bidayuh Kesah boʻyralari va Tambok savatlari, Malay Kain Songket, etnik bosh kiyimlar, va Xitoy kulollari mavjuddir. Saravak rassomlari jamiyati 1985 yilda mahalliy madaniyat va san'atni rasm ko'rinishida targ'ib qilish uchun tashkil qilingan. Urushdan keyingi Saravakdagi aksariyat rassomlar o'zlarining chizilgan mavzulari sifatida manzara va tabiatni, an'anaviy raqslarni va an'anaviy kundalik faoliyatni afzal deb biladilar. Orang Uluning Sapeh Saravakdagi eng mashhur an'anaviy musiqa asbob hisoblanadi. Bu qirolicha Yelizaveta II uchun 1972-yilda Saravakka rasmiy tashrifi chog‘ida o‘ynalgan Boshqa an'anaviy cholg'u asboblari - har xil turdagi gonglar va Kulintang, bambuk naylari va zitherlar kabi cholg`u asboblaridan foydalaniladi. .
Bayramlar va bayramlar
Saravaklik aholi yil davomida bir qancha bayram va bayramlarni nishonlaydilar. Milliy Mustaqillik kuni va Malayziya kunini nishonlashdan tashqari, shtat 22 iyul va shtat gubernatorining tug'ilgan kunida Saravakning o'zini o'zi boshqarish kunini nishonlaydi. Etnik guruhlar ham o'zlarining bayramlari nishonlab kelinmoqda. Ochiq eshiklar kuni an'anasi boshqa etnik guruhlarga bayramlarga qo'shilish imkonini beradi. Saravak Malayziyadagi Gvay Dayak bayramini davlat bayrami deb e'lon qilgan yagona shtatdir. Bu shuningdek, Malayziyadagi Deepavali bayramini davlat bayrami sifatida e'lon qilmaydigan yagona davlat hisoblanadi. Diniy guruhlar festivallar paytida yirik shahar va shaharlarda yurishlar o'tkazishlari mumkin. Saravak va Sabah Malayziyadagi faqat ikki shtatdir, ya'ni yaxshi juma kuni dam olish kuni deb e'lon qilinadi. Mushuk deb nomlanuvchi festivali 1988 yilda shahar maqomiga ko'tarilganini xotirlash uchun har avgust oyida o'tkaziladigan bir oylik bayramdir Miri shahri kuni har yili Miri May Fest bilan birgalikda nishonlanishda davom etmoqda.
Cartigny-l'Épinay
Aholisi
279 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 27,6 nafar kishi.
San Giorgio in Bosco
San Giorgio in Bosco Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 28 km2. 6000 nafar aholi istiqomat qiladi.
Cartigny-l'Épinay
Geografiyasi
Maydoni — 10,1 km2.
Dinhard
Dinhard Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Winterthur okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 7.15 km2. 1382 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Chatsworth (Iowa)
Chatsworth AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Sioux okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
79 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 62,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,27 km2. Shundan 1,27 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 354 m balandlikda joylashgan.
Baynalmilal (Koʻshoniyon)
Baynalmilal  (Байналмилал)  — Tojikiston Respublikasi Xatlon viloyati Qoʻshoniyon tumani, Sarvati Istiqlol jamoatiga qarashli daha. Dahadan shahar markazigacha 5 km, tuman markaziga 17 km.
Aholisi
Aholisi — 855 kishi.