cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shargʻ
Narshaxiyning yozishicha, bu qishloqda qadimiy vaqtlarda har yili qishning oʻrtasida 10 kunlik bozor boʻlib, kishilar unga uzoq viloyatlardan kelib savdo qilishgan. Bu joyning oʻzidan shinni bilan tayyorlangan magʻizli holva, tuzlangan baliq va yangi baliq, yogʻoch, qoʻy va qorakoʻl terilaridan tikilgan poʻstinlar sotuvga chiqarilgan, ilk oʻrta asrlarda bu yerda tayyorlangan mis va boʻz uzoqlarga olib ketilgan. Ismoil Somoniy bu qishloqni barcha yersuvlari va daraxtlari bilan sotib olib, Buxoro shahridagi Samarqand darvozasida bino etgan rabotga vaqf mulki qilib bergan. Qoraxoniylardan Arslonxon Muhammad ibn Sulaymon 12-asr boshlarida shahrida katta Jomeʼ masjidi va Iskajkat qishlogʻida rabot qurdirgan. Bu qishloqda katta bir koʻhandiz (qalʼa) ham boʻlgan.
Samʼoniyning yozishicha, Sh. qishlogʻi Buxorodan 4 farsax uzoqlikda boʻlib, bu yerdan oʻrta asrlarda koʻplab islom ulamolari va mudarrislar, jumladan, Imom Abu Bakr Muhammad ibn Ibrohim ashShargʻiy, Abu Hakim Shaddod ibn Said ash-Shargʻiy, Abu Solih Shuayb ibn Lays ash-Shargʻiy al-Kogʻaziy (? — 886), Abul Hasan Ali ibn Hasan ash-Shargʻiy (? — 936), Abu Usmon Said ibn Sulaymon ibn Dovud ash-Shargʻiy (? — 913) yetishib chiqqan.
Manbalar: Narshaxiy, Buxoro tarixi, T., 1996; Abdulkarim as-Samʼoniy, Nasabnoma (Al-Ansob), Buxoro, 2003.
Bagua Anantapur (Bangladesh)
Bagua Anantapur ( বাগুয়া অনন্তপুর  ), Bugwah nomi bilan ham tanilgan, Hatia birlashmasi, Jamuna daryosi bo'yida, Bangladeshning Rangpur bo'limi, Kurigram okrugi, Ulipur Upazila qishlog'i. Bu yerda 1933-yilda Bagua, Anantapurning hukumati boshlang'ich maktabi tashkil etilgan
Gifhorn (tuman)
Gifhorn  Olmoniya tumanlaridan biridir. Quyi Saksoniya yeri tarkibiga kiradi. Poytaxti – Gifhorn. Maydoni – 1563 km2. 172 000 nafar aholi istiqomat qiladi.
Lake St. Louis
Lake St. Louis AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. St. Charles County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
10169 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 21,6 km2. Shundan 19,4 km2 quruqlik, 2,2 km2 esa suv maydonidir.
Trofaiach
Trofaiach Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shahardir. Leoben (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 143.25 km2. 11.339 nafar aholi istiqomat qiladi (2012).
Yer mantiyasi
thumb|2 - [[Yer mantiyasi, 3 - Yer yadrosi]] Yer mantiyasi - Yer poʻsti bilan Yer yadrosi orasida joylashgan qatlam. Yer mantiyasi Yer (atmosferasiz) hajmining 83% ini, massasining 67% ini egallaydi. Yer poʻstidan Moxorovichich yuzasi bilan ajralgan. Qalinligi 2865 km boʻlib yuqori chegarasi (Moxorovichich yuzasi) oʻrta hisobda yer yuzidan 33 km va ostki chegarasi Moxorovichich yuzasidan qariyb 2900 km chuqurlikdan oʻtadi. Chegaralar qatlamlardan oʻtuvchi seysmik toʻlqin tezligining keskin oʻzgarishi bilan aniqlanadi (ustki chegarada 1,5 km/sek, ostki chegarada 5,54 km/sek). Yer mantiyasi yuqorimantiya oʻtkazuvchanlik obl. va ostki mantiyaga boʻlinadi. Yuqori mantiya oʻz navbatida (yuqoridan pastga) substrat, Gutenberg qatlami (seysmik toʻlqinlarning pasaygan tezligi qatlami) va Golitsin qatlamiga (baʼzida u oʻrta mantiya deb nomlanadi) boʻlinadi. Yer mantiyasining etagidan kalinligi 100 km dan kamroq boʻlgan qatlam mavjud. Qatlamdagi seysmik toʻlqinlarning tezligi chuqurlashgan sari oshmaydi, hatto sal pasayadi. Yuqori mantiyaning tarkibi peridotitga oʻxshash massadan iborat deb faraz qilinadi; qalinligi 850—900 km, hajmi Yer shari hajmining 0,1667 qismiga teng. Unda seysmik toʻlqinlarning tezligi 8,00—8,97 km/sek, zichligi 3,34—3,64 g/sek3, gravitatsion maydon 985 sm/sm2, bosim 0,009* 1012 din/sm2 dan 0,141 x 1012 din/sm2 gacha oʻzgaradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik instituti
Sharqshunoslik instituti, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti — Oʻrta Osiyo va Xorijiy Sharq mamlakatlari tarixi, madaniyati, fani tarixi, Sharq mamlakatlari rivojining zamonaviy muammolari, mustaqil Oʻzbekiston bilan bu mamlakatlarning koʻp qirrali aloqalarini oʻrganadigan yirik ilmiy tekshirish muassasasi.
Yer mantiyasi
Oʻtkazuvchanlik obl.ining tarkibi oʻzgarib turadi, qalinligi 571 km. Yer shari hajmining 0,2131 qismini tashkil qiladi. Seysmik toʻlqinlarning tezligi 8,97—11,0 km/sek. Zichligi 3,64—4,68 g/sm3, gravitatsion maydon 998—997 sm/sek2, bosim 0,141 x YU12 din/sm2 dan 0,392x1012 din/sm2 gacha oʻzgaradi.
The Seven Year Itch
The Seven Year Itch 1955-yilda ekranlarga chiqarilgan AQSh romantik filmidir. Charles K. Feldman Group Productions studiyasi tomonidan ishlangan hamda 20th Century Fox tomonidan tarqatilgan. Film rejissori — Billy Wilder, produserlari — Charles K. Feldman va Billy Wilder, ssenariy mualliflari esa George Axelrod va Billy Wilder'dir. Filmda bosh rollarni Marilyn Monroe va Tom Ewell ijro etgan.
Film $1,8 millionlik byudjeti bilan umumjahon boʻylab $12 million ishlab topgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik instituti
Tarixi
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti 1943-yil Oʻzbekiston Davlat xalq kutubxonasi (hozirgi Alisher Navoiy nomidagi Davlat kutubxonasi)ning Sharq boʻlimi asosida tashkil topgan va 1950-yilgacha Sharq qoʻlyozmalarini oʻrganish instituti deb atalgan. 1950-yilda esa institutda olib borilayotgan ilmiy sohalar qamrovini hisobga olib, Sharqshunoslik instituti deb nomlangan. 1957-yil unga Abu Rayhon Beruniy nomi berilgan. Institutda urush davrida V.I. Belyayev, Ye.E. Bertels, N.V. Dyakonova, A.N. Kononov, N.D. Mikluxo-Maklay, I.P. Petrushevskiy, O.I. Smirnova, keyinchalik esa I. Abdullayev, S. Azimjonova, A.K. Arends, B. Axmedov P.G. Bulgakov, A. Irisov, U. I. Karimov, S. Mirzayev, A. Murodov, A. Nosirov, I. Odilov, M.G. Pikulin, A. Rasulov, M.A. Salye, A.A. Semyonov, M.M. Xayrullayev, A. Oʻrinboyev kabi yirik sharqshunoslar ishladi.
Yer mantiyasi
Ostki mantiyaning tarkibi bir xil, kalinligi 1914 km. Yer shari hajmining 0,4428 qismini tashkil qiladi. Seysmik toʻlqinlarning tezligi 11,42— 13,64 km/sek. Zichligi 4,68—5,68 g/sm3, gravitatsion maydon 995—1037 sm/sek2, bosim 0,392xYu12 din/sm2 dan 1,37* 1012 din/sm2 gacha oʻzgaradi.
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik instituti
Fondi
Institut fondida Abu Nasr Forobiy, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy, Abu Bakr Roziy, Imom al-Buxoriy, Burhoniddin Margʻinoniy, Moturidiy, Firdavsiy, Saʼdiy Sheroziy, Hofiz Sheroziy, Umar Xayyom, Alisher Navoiy, Abdurahmon Jomiy, Bedil, Xoja Ahror asarlari bilan birga Oʻrta Osiyo xonliklari davriga tegishli bir necha ming hujjatlar, yorliqlar vaqfnomalar toʻplangan.
Yer mantiyasi
Yer mantiyasi Yerning vujudga kelgan davrida qattiq holatda boʻlgan yoki qattiq kimyoviy birikmalar tarkibiga kirgan kimyoviy elementlardan tashkil topganligi taxmin qilinadi. Bu elementlar ichida: O, Si, Mg, Fe aksari qismini tashkil etadi. Hoz. tasavvurlarga koʻra Ye.m.ning tarkibi tosh meteoritlar tarkibiga yaqin turadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik instituti
Faoliyati
Institutdagi ilmiy tekshirish ishlari qoʻlyozmalarni kataloglashtirish, manbashunoslik, Sharq fani va madaniyati tarixiga oid yozma manbalarni tarjima va tadqiq etish, islomshunoslik, Sharq mamlakatlarining ijtimoiy, siyosiy, iqtisodiy va madaniy ahvoli, ularning Oʻzbekiston Respublikasi bilan mavjud aloqalarini oʻrganishga qaratilgan.
Yer mantiyasi
Baʼzi olimlar esa uni katta kuch bilan siqilgan suyuklik holatida deb hisoblaydilar. Vulkan otilishlaridan hosil boʻlgan lavalar Ye.m. moddasini toʻliq boʻlmasa ham suyuq holatda ekanligi toʻgʻrisida guvohlik beradi. Shuningdek, modda va uning ayrim qismlarini suyuq holatda ekanligini seysmometrik maʼlumotlar ham tasdiqlaydi.
Yer mantiyasining temperaturasi va bosimi chuqurlashgan sari oʻzgarib boradi. Yer poʻsti ostidagi bosim 1,3—1,4 mln. atmosferaga yaqin deb hisoblanib, okean osti Yer poʻsti bosimi kontinental bosimdan ancha kam ekanligi taʼkidlanadi. Turli tadqiqotchilarning fikricha, Ye.m. pastki gorizontlarining temperaturasi 1500 dan 10000° gacha, yuqori gorizontlarining temperaturasi bazaltoid togʻ jinslari erish temperaturasi chegarasida (1000—1300°)dir. Shuningdek, Yer mantiyasining elektr oʻtkazuvchanligi ham chuqurlashgan sari ortib boradi. Yer mantiyasidagi moddalarning fizik holati va unda sodir boʻlayotgan geokimyoviy jarayonlarni oʻrganish katta ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. Yer poʻstining tektonik harakatlari va temir, mis rudalari, oltin, platina konlari va b.ning paydo boʻlishi ushbu jarayonlar bilan bogʻliqdir (yana qarang Yer).
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasining Sharqshunoslik instituti
Faoliyati
1952—1981-yillarda Institut fondidagi qoʻlyozmalarning 11 jildli “Собрание восточних рукописей Академии наук УзССР” (“Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharq qoʻlyozmalari toʻplami”) katalogi, 1998-2000-yillarda qoʻlyozmalarning “История” (“Tarix”), “Естественнные науки” (“Tabiiy fanlar”), “Медицина” (“Tabobat”), “Краткий каталог суфийских произведений XVIII-XX вв.” ("XVIII-XX asrlar tasavvufiga oid asarlarning qisqa katalogi") nomli mavzu kataloglari, Abu Ali ibn Sino, Abdurahmon Jomiy, Alisher Navoiy, Abu Nasr Forobiy, Amir Xusrav Dehlaviy asarlari qoʻlyozmalarining kataloglari, “Каталог Хивинский казийских документов XIX — нач. XX вв.” ("XIX-XX asr boshlariga mansub Xiva qozilik hujjatlari katalogi", 2001-yil), 3 jildli “Oriental Miniatures” (“Sharq miniatyuralari”) katalogi (2003-2004-yil) nashr etildi. 1950-1951 (1-nashr), 1979-1982 (2-nashr) yillarda Abu Ali ibn Sinoning “al-Qonun fit-tibb” (“Tib qonunlari”) asari (5 jild, 6 kitobdan iborat, oʻzbek va rus tillarida), 1957-1975-yillarda Abu Rayhon Beruniyning tanlangan asarlari silsilasi (oʻzbek tilida 4 jildli, rus tilida 7 jildda) chop etildi. Al-Xorazmiy va al-Fargʻoniyning matematika va astronomiyaga oid asarlari tarjimalari, Ulugʻbekning “Ziji Koʻragoniy” kitobining ruscha tarjimasi (1996), islom tarixi va tasavvufga oid Imom al-Buxoriy, al-Margʻinoniy, al-Moturidiy, naqshbandiya va yassaviya tariqati vakillarining asarlari, Amir Temur va temuriylar davri tarixi, madaniyati fani tarixini yorituvchi qator tadqiqot va tarjimalar; tarix, adabiyot, geografiyaga oid bir qancha qoʻlyozmalarning tanqidiy matnlari va tarjimalari, Xorijiy Sharq mamlakatlarining tarixi, adabiyoti, madaniyati tarixi, Oʻzbekistonning bu mamlakatlar bilan boʻlgan diplomatik va madaniy aloqalari boʻyicha monografiyalar, ilmiy maqolalar toʻplamlari, ilmiyommabop risolalar bosib chiqariladi. Institutda 7 ta boʻlim, qoʻlyozmalarni taʼmirlash ustaxonasi va fotolaboratoriya mavjud.
1991-yildan institut “Sharqshunoslik” nomli ilmiy almanax nashr etadi. 1991-yildan institut Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya, Italiya, Turkiya, AQSH, Eron, Kuvayt, Misr, BAA, Hindiston, Xitoy, Yaponiya kabi mamlakatlarning ilmiy markazlari bilan hamkorlik qiladi. 1981-yilda institut Ibn Sino nomidagi xalqaro mukofotga sazovor boʻlgan. 2000-yilda institutning qoʻlyozmalar fondi dunyodagi eng boy qoʻlyozmalar majmuasi sifatida YUNESKO roʻyxatiga kiritilgan.
Avstraliya (qitʼa)
Iqlimi
thumb|320x320px|Avstraliyaning iqlim xaritasi Avstraliya qitʼasi janubiy yarimsharning uch asosiy issiq iqlim mintaqalarida joylashgan: subekvatorial iqlim (shimolda), tropik iqlim (markaziy qismida), subtropik iqlim (janubda). Faqatgina Tasmaniya orolining bir qismi moʻtadil iqlim mintaqasida joylashgan.
Cubjac
Cubjac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Périgueux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
665 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 32,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 20,5 km2.
Sai-shen
Sai-shen - qadimgi xitoyliklar diniy e’tiqodiga ko‘ra, boylik ilohi.
Sharhlovchi
Sharhlovchi — biror narsani, voqea-hodisani tushuntirib beruvchi; izoh beruvchi, sharhchi, gazeta, jurnal, radio, televideniye va internet saytlarida muayyan voqealar (ijtimoiy, siyosiy, harbiy, iqtisodiy, madaniy, sport va boshqalar)ga bagʻishlangan sharhlar muallifi. Sh. vazifasini biror bir ixtisoslikka ixtisoslangan jurnalist bajaradi. Ayni paytda maʼlum soha egalari, mutaxassislar ham Sh. sifatida faoliyat koʻrsatishi, sohasiga doir voqea-hodisalarni sharhlashi mumkin.
Shargʻun koʻmir koni
Shargʻun koʻmir koni - Surxondaryo viloyatidagi kon. Hisor togʻ tizmasining jan.gʻarbiy tarmogʻida joylashgan. 1941-yilda ochilgan. Shargʻun koʻmir konik. quyi va oʻrta yura davriga mansub koʻmirli yotqiziqlar ichida topilgan. Qora Machitli antiklinalining jan. qanotida. Bu strukturaning oʻzak qismi tokembriy gneys va slanetslari hamda quyi paleozoy qumtoshli slanetslaridan tarkib topgan. Ular ordovik, silur, devon va karbon davrlariga oid terrigen va karbonatli yotqiziqlar bilan qoplangan. Quyi hamda oʻrta yura yotqiziqlari koʻmirga boy. Koʻmir yotqiziqlarining umumiy qalinligi 26 m. Koʻmir qatlami (baʼzi bir joylari uzlukli) Guliob soyidan Obizarang soyigacha — gʻarbdan sharqqa 10 km ga choʻzilgan. Shargʻun koʻmir konik. eng yirik qatlamining qalinligi 12,5 m; qatlamlarning oʻrtacha qalinligi 4,6 m. Koʻmir qatlamining pastki qismi yupqa argillit va alevrolit togʻ jinslaridan tarkib topgan. Foydali qatlamlar tarkibida 5% gacha neft bitumlari boʻlgan turli xil petrografik tipdagi koʻmirdan iborat. Shargʻun koʻmir konik.da koʻmir qatlamining yotish burchagi boʻylab tektonik harakatlar sodir boʻlishi natijasida koʻp miqdorda maydalangan koʻmir uchraydi. Shargʻun koʻmirining yonish quvvati 5690—7302 kkal/kg; oʻz-oʻzidan yonmaydi, hajmi 1,35 t/m3, qattiqlik jihatidan 2sinfga mansub. Kulining oʻrtacha miqdori 16,95% (5,3% dan 23,2% gacha). Oltingugurti kam (oʻrtacha 0,02%)ni tashkil etadi. Shargʻun koʻmiri — toshkoʻmir boʻlsa ham maydaroq va yumshoqroq, yengil tozalanadi, fkada briketlanib, isteʼmolchilarga yuboriladi. Shargʻun koʻmir konik. ning zaxirasi 36 mln. t. Yiliga 50 ming t koʻmir qazib olinadi. Shargʻun koʻmiri karbid olish uchun xom ashyo hisoblanadi.
Popice, Czech Republic
Popice, Czech Republic Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 981ga yaqin aholisi bor.
Foz do Jordão
Foz do Jordão - Braziliyaning Paraná shtatida joylashgan kommunadir.
Nichelino
Nichelino Italiyaning Piemont mintaqasida joylashgan kommunadir. Turin provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21 km2. 49 061 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Trombotik mikroangiopatiya
Trombotik mikroangiopatiya endoteli yning shikastlanishi tufayli kapillyar va arteriolalarni trombozga olib keladigan patologiya sanaladi. Trombotik mikroangiopatiya kasalligi teriga qon quyilishi va buyrak yetishmovchiligi kasalliklari bilan birga kechadi.
Klassik trombotik mikroangiopatiya gemolitik uremik sindrom va trombotik trombotsitopenik purpuradir .Trombotik mikroangiopatiya bilan bog'liq boshqa kasalliklarga atipik gemolitik uremik sindrom, tarqalgan intravaskulyar koagulyatsiya, skleroderma buyrak yetishmovchiligi xavfli gipertenziya, antifosfolipid antikor sindromi va dori toksikliklari, masalan, kalsineurin ingibitor toksikligi kiradi.
Belgilari va alomatlari
Trombotik mikroangiopatiyaning klinik ko'rinishi, turiga bog'liq bo'lsa ham, odatda quyidagi belgilarni o'z ichiga oladi: isitma, mikroangiopatik gemolitik anemiya (qon surtmasida shistotsitlarga qarang), buyrak yetishmovchiligi, trombotsitopeniya va nevrologik ko'rinishlar. Odatda, buyrak asoratlari, ayniqsa, Shiga-toksin bilan bog'liq gemolitik uremik sindrom va atipik, nevrologik asoratlar ko'proq uchraydi.Kasallikning yengil shakllari bo'lgan odamlarda takroriy simptomatik ko'rinishlar jumladan tutilishlar va ko'rishning yo'qolishi bo'lishi mumkin. Trombotik mikroangiopatiyaning yanada xavfli holatlarida, shuningdek, davolanishsiz davom etsa, ko'p a'zolar yetishmovchiligi yoki shikastlanishi ham mumkin, chunki gialin tromb miya, buyraklar, yurak, jigar va boshqa asosiy organlarga tarqalishi va ularga ta'sir qilishi mumkin.
Sabablari
Aniq sabab ko'rsatilgan trombotik mikroangiopatiya turiga bog'liq, ammo trombga olib keladigan ikkita asosiy yo'l qon tomir shikastlanishining tashqi omillari masalan, viruslar, bakterial Shiga toksinlari yoki endotoksinlar, antikorlar va dorilar; va tug'ma predispozitsiya qiluvchi sharoitlar, shu jumladan koagulyatsiya uchun zarur bo'lgan to'qima omillari darajasining pasayishi. Ushbu yo'llarning har biri endotelial tromborezistivlikning pasayishiga, leykotsitlarning shikastlangan endoteliyga yopishishiga, komplement iste'moliga, tomirlarning kesishish kuchlanishining kuchayishiga va g'ayritabiiy parchalanishiga olib keladi. Ushbu progressiyaning markaziy va asosiy hodisasi endotelial hujayralarning shikastlanishi bo'lib, bu prostaglandin va prostatsiklin ishlab chiqarishni kamaytiradi, natijada fiziologik tromborezistentlikni yo'qoladi yoki qon tomirlarida tromb hosil bo'lishining yuqori tezligiga sabab bo'ladi. Leykotsitlarning shikastlangan endotelial devorga yopishishi va anormal tromb shakllanishining ko'payishiga olib keladi. Yaqinda tadqiqotchilar maqsadli saraton terapiyasi, immunotoksinlar terapiyasi kabi maqsadli agentlarga bog'lanishdi.
Yer osti namakoblari
Yer osti namakoblari - tarkibida erigan mineral moddalar, asosan nitratlar yoki sulfatlar konsen-tratsiyasi 36 g/l dan ortiq boʻlgan yer osti suvlari. Ye.o.n. sedimentatsiya havzalarida keng tarqalgan. Shuningdek, Ye.o.n. shelflarda (Florida yarim orol yaqinida) hamda kristalli qalqonlarning (Boltiq, Ukraina, Kanada) gipergen darzlanish zonalarida maʼlum. Ular odatda chuchuk va shoʻr suvlar ostida choʻkindi gʻilofning qalin qatlamlarida joylashgan. Baʼzi bir dengizlar (Kaspiy, Qizil dengizlar, Meksika qoʻltigʻi va b.) tubidagi choʻkindilar ostidan ham topilgan. Tarkibidagi anionlarning miqdoriga qarab xloridli (natriy, kalsiy, magniyli), sulfatli va gidrokarbonatli boʻladi (xloridlisi koʻp tarqalgan). Yotish sharoitiga qarab sedimentatsiya havzalarida Ye.o.n.ning tuz usti, oraliq va tuz osti turlari ajratiladi. Tuz usti namakoblari deyarli natriyli boʻlib, shoʻrligi 300—320 g/l; tuz oraligʻi va tuz osti namakoblari koʻp komponentli, shoʻrligi 600 g/l gacha.
Trombotik mikroangiopatiya
Sabablari
Bakterial toksinlar gemolitik uremik sindrom yoki gemolitik uremik sindrom deb ataluvchi trombotik mikroangiopatiyaning bir toifasining asosiy sababidir. Gemolitik uremik sindromni ikkita asosiy turga ajratish mumkin: Shiga-toksin bilan bog'liq gemolitik uremik sindrom ko'pincha diareya bilan namoyon bo'ladi va atipik gemolitik uremik sindrom shiga-toksin aminoatsil tRNKning eEF-1 ga bog'liq bo'lgan bog'lanishini ribosomaning 60S subunitiga birikadi va shu bilan oqsil sintezini kuchayiradi. Protein yetishmasligidan hosil bo'ladigan sitotoksik glomerulyar endotelial hujayralarga zarar yetkazadi, endotelial devorda bo'shliqlar hosil qiladi va endotelial qatlamning bazal membranasini ajratib, koagulyatsion hududini faollashtiradi. Atipik gemolitik uremik sindrom infektsiya yoki diareya kasalligidan kelib chiqishi mumkin yoki u genetik ravishda o'tishi mumkin. Kasallikning ushbu turi aniqxususiyatga ega bo'lmagan barcha ko'rinishlarni o'z ichiga oladi. Atipik gemolitik uremik sindrom bilan kasallangan bemorlarda komplement uchta oqsilda mutatsiyalar aniqlangan. Bir qancha kimyoterapevtik dorilar hujayralarning prostatsiklin ishlab chiqarish xususiyatini kamaytirish orqali epiteliya qatlamiga zarar yetkazishi va natijada kimyoterapiya bilan bog'liq gemolitik uremik sindromga olib kelishi aniqlangan.
Salmon Shahr
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Salmon Shahr (, ilgari Motel Ghoo nomi bilan mashhur boʻlgan (fors. متل قو) —Eronning Mozandaron viloyati, Abbosobod tumani dagi shahar markazi. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 9,592 nafar va 2,605 oiladan iborat.
Yer osti namakoblari
E.o.n.dan yod, brom, osh tuzi, magniy, kalsiy, kaliy olinadi. Bor, rubidiy, seziy, stronsiy uchun potensial xom ashyo hisoblanadi. Ye.o.n. davolanishda namakob vannalarida ishlatiladi.
Trombotik mikroangiopatiya
Sabablari
Qon tomir endotelial o'sish omilining repressiyasi ham sabab bo'lishi mumkin glomerulyar mikrovaskulyatsiyaning shikastlanishi. Ehtimol, VEGFNING bo'lmasligi glomerulyar endoteliyda fenestratsiyalarning buzilishiga olib keladi va shu bilan mikrovaskulyar shikastlanish va TMA bilan bog'liq blokirovkalarn ham keltirib chiqaradi.
Trombotik mikroangiopatiyaga o'xshash belgilar sitomegalovirus infektsiyasi va kasalligining oldini olish uchun uzoq vaqt (oylar va yillar) davomida qo'llaniladigan valatsiklovirning  baland dozalarini (kuniga 8000 mg) baholaydigan klinik sinovlarda, ayniqsa orttirilgan immunitet tanqisligi virus infektsiyasi bo'lgan insonlarda qayd etilgan. Trombotik mikroangiopatiya bilan kasallanishiga bir qancha omillar ta'sir ko'rsatadi, shu jumladan chuqur immunosupressiya, asosiy kasalliklar (rivojlangan OIV kasalligi, greftga qarshi xost kasalligi) va boshqa dorilar sinflari, xususan antifungal agentlar. Valatsiklovirni takroriy genital gerpesni bostirish uchun baholagan to'rtta sinovda 3050 sub'ektlar orasida trombotik mikroangiopatiya haqida ma'lumotlar yo'q edi. Sinovlardan biri OIV bilan kasallangan sub'ektlarda bo'lgan bo'lsa-da, bemorlarda OIV kasalligi rivojlanmagan.. Buning sababi shundaki, trombotik mikroangiopatiyaning paydo bo'lishi infektsiyalarni  tartibga solish  uchun talab qilinganidan yuqori valatsiklovir dozalarini olgan og'ir immunosupressiya qilingan insonlar  bilan cheklangan.
Salmon Shahr
Tarix va ismlar
Motel Ghoo bu shaharning islom inqilobidan keyingi yangi nomi. Oʻtmishda shahar Saqikelaye deb nomlangan. Keyin esa Motel Ghoo (Swan Motel) mehmonxonasi nomi bilan atalgan. Salmon Shahr shahri 1961-yilda tashkil etilgan yangi aholi punkti boʻlib, 1962-yilda munitsipalitet sifatida tashkil topgan.
Trombotik mikroangiopatiya
Tashxis
Qon plyonkasi: trombotsitlar va shistotsitlar kamaydi fibrinogen: gemolizning normal belgilari: konjugatsiyalanmagan bilirubinning ko'payishi,gaptoglobin salbiy Kumbs testining kamayishi. Kreatinin, karbamid, buyrak funktsiyasini kuzatish uchun ADAMSTS-13 geni faolligi yoki inhibitori testi (TTP).
Salmon Shahr
Turizm
Shahar iqtisodiyotining muhim qismi turizmdir. 2000-yillarning oxirida „Qoo“ yoki „Yaqin Sharq olmosi“ deb nomlangan yirik rivojlanish va qurilish loyihalari boshlanadi. Ushbu loyihalarning asosiy qismi Motel Qoo joylashgan joyda qurilgan. Ushbu hududda tijorat, turar-joy, sayyohlik, sport va koʻngilochar majmualar, 5 yulduzli mehmonxona, ikkita turar-joy va tijorat minoralar, sport majmuasi va ulkan kema shaklida qurilgan olti qavatli avtoturargoh kiradi. Ushbu loyihaning umumiy yer maydoni 43,263 sqmni tashkil qiladi. Bu yerda 173,000 sqm ular quyidagilar:
Trombotik mikroangiopatiya
Davolash
Davolash kursi va davolanish darajasi tombotik mikroangeopatiyaning turiga bog'liq. Atipik Gemolitik Uremik Sindrom va Trombotik Trombosetopoetik Purpura bilan og'rigan ba'zi bemorlar plazma infuziyalari yoki almashinuvlariga javob berishdi, bu protsedura bemorda mavjud bo'lmagan komplement uchun kerak  bo'lgan oqsillarni almashtiradi; ammo, bu doimiy  yechim yoki davolash emas, ayniqsa tug'ma moyilligi bo'lgan bemorlar uchun. Ekulizumab va kaplasizumab kabi monoklonal antikorlar atipik gemolitik uremik sindromga va orttirilgan trombotik trombotsitopoetik purpuraga yordam berishi mumkin, deksametazon esa immun trombotik trombotsitopenik purpuraga yordam beradi va past molekulyar og'irlikdagi geparin tarqalgan tomir ichidagi koagulyatsiyaga yordam beradi & nbsp;[iqtibos zarur].
Westport (Shimoliy Karolina)
Westport AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Lincoln County okrugi tarkibiga kiradi.
Sharh
Sharh (arabcha — izohlash, tushuntirish) — 1) Kitob sharhi — kitobning matniga izoh berish, unga ilmiy izoh, maʼlumot beruvchi qismi. Asarlarda, tarjima va hujjatli nashrlarda matnning mazmun-mohiyatini tushuntirib berishda qoʻllanadi. Sharh muallif, noshir, mutaxassis, tarjimon tomonidan tayyorlanib, maʼlum bir asar yoki matnning tarixi, uning boshqa voqea-hodisalarga, fanlarga, shaxslarga, zamon va makonga bogʻliqligi xususidagi maʼlumotlardan iborat boʻladi. Sharhda muallif ishora etgan baʼzi voqea va faktlar, u yoki bu sabab bilan oshkora yozilmagan yoki yozilishi lozim topilmagan narsalar talqin qilinadi, baʼzi soʻz, soʻz birikmasi va iboralarning mohiyati ochib beriladi. Sharh qisqa va foydalanishga qulay boʻlib, odatda, matndan keyin alohida maqola yoki maʼlumot tariqasida joylashtiriladi. Mumtoz asarlarga Sharh alohida kitob shaklida berilishi ham mumkin; 2) jurnalistika janrlaridan biri. Ommaviy axborot vositalarida ijtimoiysiyosiy, madaniy-maʼrifiy voqea-hodisalarning, hujjat va boshqa sharhning mohiyati hamda ahamiyatini ommaga tezkorlik bilan tushuntirib, bayon qilib berishga moʻljallangan material turi. Sharhda faktlarni tahlil qilish, taqqoslash, fikrni dalillashning turli vositalaridan foydalanish, umumlashtirish, xulosa yasash kabi usullardan keng foydalanish mumkin. Berilish tartibi va bayon qilish uslubiga koʻra, sharh: radio, televideniye, matbuot va internet saytlari uchun alohida moʻljallangan boʻlishi mumkin. Bunday hollarda janr imkoniyatlaridan va ommaviy axborot vositalari turidan foydalanib, sharhning taʼsirchanligi, ahamiyatini oshirish mumkin boʻladi.
Westport (Shimoliy Karolina)
Aholisi
2006 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 13 km2. Shundan 8,0 km2 quruqlik, 5,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 49 m balandlikda joylashgan.
The Boy and the Heron
— 2023-yilda Studio Ghibli animatsion studiyasi tomonidan taqdim etilgan,Hayao Miyazaki muallif va rejissyorligidagi animatsion film. Genzaburo Yoshinoning 1937-yilda yozilgan asari asosida ishlangan. Soma Santoki, Masaki Suda, Ko Shibasaki, Aimyon, Yoshino Kimura, Takuya Kimura, Kaoru Kobayashi va Shinobu Otake kabi aktyorlar ovoz berishgan.
Toho tomonidan tarqatilgan The Boy and the Heron 2023-yil 14-iyulda Yaponiyada anʼanaviy teatrlarda ham qoʻyilgan. IMAX kabi boshqa premium formatlarda ham namoyish etilgan. Hayao Miyazakining so‘nggi badiiy filmi deb eʼlon qilingan filmning chiqishi qasddan reklama qilinmaganligi, Ghibli premyera oldidan filmning treylerlari, tasvirlari yoki qisqacha mazmunini chiqarmaslikni tanlaganligi bilan eʼtirof etilgan.
Cuvat
Cuvat Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Haute-Savoie departamenti Annecy tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,7 km2. Dengiz sathidan 540 – 902 m balandlikda joylashgan.
Lorents (maʼnolari)
Lorents:
Sagn
Sagn - Bushmen afsonalarida ham qahramon, ham iloh, hazilkash, sho‘x bola.
Shaun Brisley
Shaun Richard Brisley (1990-yil 6-mayda tugʻilgan) — ingliz futbolchisi, National League North Buxton klubida himoyachi sifatida oʻynaydi.
U oʻz faoliyatini Macclesfield Townda boshlagan va 2008-yilning mart oyida kattalar safida debyut qilganidan soʻng tezda asosiy jamoaga aylandi va 4 yil ichida 142 liga va kubok oʻyinlarida qatnashdi. U 2012-yil fevral oyida „Piterboro Yunayted“ga dastlabki kredit shartnomasi boʻyicha qoʻshildi. U 2014-yilda klub bilan Futbol Ligasi kubogini qoʻlga kiritdi va finalda gol urdi. U 2016-yilning iyul oyida Karlayl Yunaytedga bepul transferga qoʻshilishidan oldin Skuntorp Yunayted, Nortgempton Town va Leyton Orient klublariga ijaraga berilgan. U 12 oydan soʻng Notts Countyga oʻtdi, ammo 2018-19-yilgi mavsum oxirida klub Angliya futbol ligasidan tushib ketganidan keyin qoʻyib yuborildi. U 2019-yil avgust oyida Port -Veyl bilan shartnoma imzoladi va 2021-yil iyulida Rekshemga qoʻshilishdan oldin ikki mavsum klubda qoldi. U 12 oydan keyin Buxtonga oʻtdi.
Musiqa
Musiqa (μουσική — „muzalar sanʼati“) — inson hissiy kechinmalari, fikrlari, tasavvur doirasini musiqiy tovushlar izchilligi yoki majmui vositasida aks ettiruvchi sanʼat turi. Uning mazmuni oʻzgaruvchan ruhiy holatlarni ifodalovchi muayyan musiqiy-badiiy obrazlardan iborat. Musiqa insonning turli kayfiyatlari (masalan, koʻtarinkilik, shodlik, zavqlanish, mushohadalik, gʻamginlik, xavf-qoʻrquv va boshqalar) ni oʻzida mujassamlashtiradi. Bundan tashqari, musiqa shaxsning irodaviy sifatlari (qatʼiyatlik, intiluvchanlik, oʻychanlik, vazminlik va boshqalar)ni, uning tabiati (mijozi)ni ham yorqin aks ettiradi. Musiqaning ushbu ifodaviytasviriy imkoniyatlari yunon olimlari — Pifagor, Platon, Aristotel va Sharq mutafakkirlari — Forobiy, Ibn Sino, Jomiy, Alisher Navoiy, Bobur, Kavkabiy, tasavvuf arboblari — Imom Gʻazzoliy, Kalobodiy Buxoriy va boshqa tomonidan yuqori baholangan, sharh va ilmiy tadqiq qilingan. Musiqaning odam ongi va hissiyotiga taʼsir etishning ajoyib kuchi uning ruhiy jarayonlarga hamohang boʻlgan protsessual — muayyan jarayonli tabiati bilan bogʻliqdir. Musiqa asarlari mazmunida musiqali obrazlarning oʻzaro munosabatlari (taqqoslanish, toʻqnashuv, rivojlanish kabi) jarayonida shakllanadi. Mazkur jarayonning xususiyatlariga koʻra Musiqa mazmuni ham turli — epik, dramatik, lirik belgilarga ega boʻlishi mumkin. Bulardan insonning ichki dunyosi, ruhiy holatlarini ifodalashga moyil boʻlgan lirika Musiqaning „botiniy“ tabiatiga ancha yaqindir. Musiqaning mazmuni — shaxsiy, milliy va umumbashariy badiiy qiymatlarning birligidan iborat boʻlib, bunda maʼlum xalq, jamiyat va tari-xiy davrga xos ruhiy tarovat, surʼat, ijtimoiy fikr va kechinmalar umumlashgan holda ifodalanadi. Musiqa shakllari har bir davrning maʼnaviymaʼrifiy talablariga javob bergan holda, ayni vaqtda inson faoliyatining koʻpgina jabhalari (muayyan jamoaviy tadbirlar, odamlarning oʻzaro etik va estetik taʼsir etish, muloqot qilish jarayonlari) bilan mushtarakdir. Musiqaning, ayniqsa, insonning axloqiy va estetik didini shakllantirish, hissiy tuygʻularini rivojlantirish, ijodiy qobiliyatlarini ragʻbatlantirish vositasi sifatida roli juda muhimdir.
Shaun Brisley
Macclesfield Town
Brisley Macclesfieldda tugʻilgan va mahalliy maktablarda Ivy Bank boshlangʻich maktabi va Henbury oʻrta maktabida oʻqigan. 13 yoshida u Macclesfield Town yoshlar jamoasiga qoʻshildi va 18 yoshida klubda professionalga aylandi. U professional debyutini 2008-yilning 1-martida Moss Rouzda Notts County bilan 1:1 hisobidagi durang oʻyinda oʻtkazdi, bu Keyt Aleksandrning murabbiy sifatidagi birinchi oʻyini ham boʻldi. U klubdagi dastlabki 2 golini 29-mart kuni Akrington Stenliga qarshi oʻyinda (2:1) kiritdi. U Macclesfield himoyasida oʻzini namoyon qildi, 2008-09-yilgi mavsumda 43 marta maydonga tushdi va Liga kubogi va Angliya kubogida gol urdi. U 2009-10-yilgi mavsumda 36 oʻyinda 2 ta gol urdi va 5-dekabr kuni Rochdeylda 3:0 hisobida magʻlubiyatga uchragan oʻyinda Kris OʻGreydiga professional qoʻpollik qilganidan soʻng faoliyatida ilk bor qizil kartochka oldi. Jarohatga uning son suyagidagi qoʻshimcha suyak parchasi sabab boʻlgan, jarrohlik amaliyoti ostida kesilib, tekislangan. U maydonga qaytdi va murabbiy Gari Simpson tomonidan yana asosiy jamoaga qaytarildi va 2010-11-yilgi mavsumni 16 oʻyinda oʻz nomi bilan yakunladi. Rais Mayk Rens Brislini Piterboroga boy berganidan hafsalasi pir boʻlganini, ammo markaziy himoyachining klub akademiyasini bosib oʻtganidan faxrlanishini aytdi.
Peterborough Yunayted
2012-yilning 20-fevralida Brisli Chempionshipning „Piterboro Yunayted“ jamoasiga iyul oyida transfer oynasi ochilganda doimiy shartnoma imzolash maqsadida favqulodda ijaraga qoʻshildi. Menejer Darren Fergyusonning aytishicha, u himoyachini uch mavsum avval sotib olishga harakat qilgan, biroq oʻsha paytdagi oʻsmir Brisli uyini sogʻinib, oʻz shahri klubiga qaytgan. U 10-mart kuni London Roudda Blekpul ustidan 3:1 hisobida gʻalaba qozongan „Posh“ uchun debyutini oʻtkazdi. Kredit shartnomasi 8-may kuni „300 000 funt sterling miqdoridagi toʻlov“ evaziga doimiy tuzilgan. U 2012-13-yilgi mavsumda 31 oʻyin oʻtkazdi, chunki „Yunayted“ Birinchi ligaga tushib ketdi. U 2013/14-yilgi mavsumda 32 marta maydonga tushdi va 30-mart kuni BBC Sport muxbiri Ian Vudkok Football League Trophy finalida bosh bilan urgan golini urdi. Ammo u kampaniya davomida ikki marta, Walsall va Bredford Citydagi magʻlubiyatlarda ham qizil kartochka olgan.
Musiqa
Nutq, tovushli signal berish va boshqa tovushli—maʼnoli jarayonlar singari, Musiqa ham muayyan maʼlumotlarni sadolar vositasida ifodalash imkoni-yatiga ega. Jumladan, tovushlarning baland-pastligi, ingichka-yoʻgʻonligi, uzunqisqaligi, kuchliligi va boshqa vositalar yordamida odamning ichki holatini ifodalash imkoniyati jihatidan Musiqa nutqqa (nutq intonatsiyalariga) oʻxshaydi. Ammo, sanʼat turi sifatida Musiqa fakat ungagina xos boʻlgan xususiyatlar (mas, badiiy-estetik maqsadlarni koʻzlashi, mazmun va shakl badiiy qiymat sifatida kasb etilishi, ayniqsa, Musiqa tovushlarining muayyan musika tizimlarida tashkil etilishi) bilan nutkdan farq qiladi. Har bir alohida olingan Musiqa tovushi birlamchi ifodaviy imkoniyatga ega boʻlsada Musiqa tovushlarining baland-pastlik munosabatlari lad tuzilmalarida, muvaqqat nisbatlari esa — musiqiy ritm va metrda oʻz aksini topadi. Dunyoning aksariyat xalqlari Musiqa madaniyati, jumladan, oʻzbek musiqa folklori, anʼanaviy musiqa va bastakorlik ijodiyotida lad asosini turli koʻrinishdagi diatonika tashkil etadi. Kompozitorlik Musiqada (ayniqsa, XX asrda rivoj toptan yoʻnalishlarda) diatonika bilan birga xromatika ham keng oʻrin olgan.
Musiqada asosiy badiiy vosita — kuy (melodiya)dir. Musiqaning ogzaki anʼanadagi (monodiya) uslublarida kuy badiiy obrazning yagona va tugal musiqiy ifodasi hisoblanadi. Koʻp ovozli kompozitorlik yoʻnalishlarda garmoniya, polifoniya unsurlari ham muhim oʻrin egallaydi. Musiqa asaridagi kuy (mavzu)lar rivoji uning kompozitsiyasn (shakl)ni tashkil etadi. Musiqa shakli asar maz-munining moddiy tajassumi va vujudga kelish vositasi boʻlib xizmat qiladi. Musiqa asarlari shakliga muntazam takrorlanuvchi tarkib va unsurlar xos boʻlib, bular badiiy mazmundagi oʻzgaruvchanlik, harakatchanlik kabi xususiyatlarga maʼlum darajada ziddir. Oʻzaro aloqa va birlik doirasidagi bunday dialektik ziddiyatlar Musiqa asarini yaratish va ijro etish jarayonida hamisha xilma-xil ravishda oʻz yechimini topadi. Turli xalqlar Musiqa madaniyati va anʼanalarida Musiqaning barkaror va beqaror unsurlarining oʻzaro munosabatlari ham oʻzgachadir. Masalan, anʼanaviylik mezoniga asoslangan ogʻzaki yoʻnalishdagi Musiqa uslublarida muayyan badiiy mazmun, estetik qoidalar bilan birga Musiqa asarlari shakliga badixagoʻylik xususiyatlari, nomusiqaviy (asarning ijro etish vaqti, joyi, sharoiti kabi) holatlar oʻz taʼsirini oʻtkazadi. Individual badiiy obrazlarni ifodalashga qaratilgan yozma anʼanadagi kompozitorlik sanʼati asarlari esa koʻproq aynan musiqiy rivojlanish qoidalariga, yaʼni tugallangan, yaxlit va barqaror shakllarga asoslanadi. Shuning uchun, kompozitorlik musikada mazkur shakllarni ifodalashga hamda obyektiv holatda saqlashda asosiy omil boʻlgan nota yozuvi mu-him oʻrin tutadi.
Musiqa inson madaniyatida va jamoaviy hayotda oʻziga xos oʻringa egadir. U dam olish va koʻngil ochish paytlari, turli marosim, bayram, bazm va sayillar, diniy va rasmiy tadbirlar, ommaviy va harbiy yurishlar, sport mashklari va mehnat jarayonida muayyan vazifalar bajaradi. Shuning uchun Musiqa asarlari oʻz mazmuniga muvofiq holda bir nechta uslub, tur va janr guruhlariga ajratiladi. Alla, zikr, marsiya, sarbozcha, vals, marsh, messa kabi janrlar hayotdagi maishiy va boshqa sharoitlar bilan bogʻliq boʻladi. Ashula, dastgoh, cholgʻu kuy, maqom yoʻllari, konsert, miniatyura, romans va boshqalarda estetik taʼsir oʻtkazish vazifalari asosiy oʻrin tutadi. Janrlar, oʻz navbatida, diniy mussha, yoshlar musikasi, maishiy musiqa, ommaviy mussha, harbiy musika, kamer musiqa, simfonik mussha, xor musikasi kabi Musiqaturlariga birlashadi. Tari-xiy, milliy, mahalliy, shaxsiy (individual) Musiqa uslublari ham musiqiy tafakkur tarzi, ohang, ritm, shakl kabi musiqiy unsurlarni oʻziga qamrab olib, muayyan bir davr yoki milliy madaniyatga mansub boʻlgan turli janrdagi asarlar umumiyatini aks ettiradi (qarang Avangardizm, Barokko, Klassitsizm, Ogʻzaki anʼanadagi musika, Romantizm, Sentimentalizm).
Bastakor va kompozitorpar badiiy obrazlarni kengroq qamrashga intilishib, Musiqa va boshqa sanʼat turlari qorishmasi (sintezi)dan foydalani-shadi. Aniq tushunchaga ega boʻlgan soʻz, sahna harakati, kino tasviri va boshqa unsurlar bilan qorishiq Musiqa asarining ifodaviy imkoniyatlari kengayadi (qarang Vokal musiqasi, Kino musiqasi, Raqs musiqasi, Teatr musiqasi). Musiqa, shuningdek, boshqa sanʼat turi va janrlarida ham muxim rol oʻynaydi. Masalan, opera janrida, oʻzbek musiqali dramasi va komediyasida xonandalik, xor sanʼati hamda orkestr musiqaschnk drama bilan boglaydi. Balet va boshqa raqs shakllari ham uzining badiiy obrazlarini Musiqa yordamida ifodalaydi.
Insonning Musiqa faoliyati asosan 3 bosqichda amalga oshiriladi: ijod, ijro va tinglash (uquv). Har bir bosqichda asarning mazmun va shakli uzgacha kurinishga ega boʻladi. Ijod bosqichida badiiy gʻoya va shakl muallif ongida mushtarak holda tugʻiladi. Ijro jarayonida shakl va mazmun ijrochi tomonidan uning dunyokarashi, estetik tasav-vurlari, shaxsiy tajriba va maxrratiga mos ravishda uzgartiriladi. Musiqa ixlosmandlari ham ijro etilayotgan asarni uzlarining xususiy didi, hayotiy va badiiy tajribasiga asoslanib qabul qilishadi. Shunday qilib, Musiqa faoliyati hamma bosqichlarda ijodiy tabiatga ega buladi.
Turli (kompozitorlik va ogʻzaki anʼanadagi) uslublarda mussha ijrochiligi ahamiyati turlichadir. Professional yunalishdagi madaniyat tizimida Musiqa koʻpincha badiiy asarlarni ijro etadigan sanʼatkorlar faoliyati orqali namoyon boʻladi. Shuning uchun Musiqa ijrochi (sozanda, xonanda)larining aksariyati kompozitor va bastakorlarning haqiqiy hamkorlaridir. Ular ustoz-shogird munosabatlari jarayonida uzlashtirgan yoki nota yozuvi yordamida oʻrgangan asarlarni jonli ravishda tinglovchilar oldida talqin etadilar. Musiqiy folklor tizimida Musiqa namunalari omma ongining badiiy mahsuloti sifatida yuzaga kelib, havaskor qoʻshiqchi, sozanda yoki jamoaviy tarzda ijro etiladi. Musiqa ijrochiligi mussha cholgʻulari hamda inson ovozk vositasida amalga oshiriladi. Bular yakka tarzda, ansambl, xor, orkestr kabi birikma shakllarida namoyon buladi.
Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja
Villarcayo de Merindad de Castilla la Vieja Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan shahardir. Burgos provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 169,5 km2. Aholisi — 4855 kishi (2010).
Musiqa
Musiqa ijodiyoti, ijrochiligi va tinglanishi Musiqa faoliyati ning boshqa turlari — mas, musiqa tarbiyasi, musiqa taʼlimi, ilmiy tadqiqot (Musiqashunoslik), musiqiy tanqid va boshqalar bilan birga jamiyat Musiqa madaniyat i tizimini tashkil etadi.
Musiqa tarixi. Musiqaning paydo boʻlishi masalasida turli ilmiy farazlar vujudga kelgan: hissiyotga toʻlgan nutq oxangi (G. Spenser), qushlarning sayrashi va hayvonlarning uz juftlarini chaqirishi (Ch. Darvin), ibtidoiy odamlarning mehnat usullari (K. Byuxer) va ularning chaqiriq tovushlari (K. Shtumpf), jodu-sehrlash marosimlari (J. Kombarye) Musiqaning ilk manbalari hisoblanadi. Sharq muta-fakkirlari ham Musiqaning vujudga kelish muammosi haqida ilmiy mulohazalar qoldirishgan. Musiqa tarixini Forobiy inson nutqining shakllanish jarayoni va hissiyotlari bilan bevosita bogʻliq holda, Ibn Xaldun (14-asr) esa — ijtimoiy tizimlarning shakllanish krnuniyatlariga asoslangan xrlda tushuntirishgan.
Zamonaviy musiqashunoslik fani arxeologiya va etn. maʼlumotlaridan kelib chiqib, Musiqa sanʼatini ibtidoiy jamiyatda insonning amaliy faoliyati jarayonida boshqa sanʼat turlari (rake, sheʼriyat va q.k.) bilan krrishma (sinkretik) holda paydo bulishini asoslab beradi. Bunda Musiqa ijtimoiy muloqot vositasi, mehnat va marosim jarayonlarini tashkil etish vositasi bulib xizmat qiladi va, ayni vaqtda, jamiyatga zarur axlokiymaʼnaviy xususiyatlarni tarbiyalash maqsadlarini kuzlaydi. Ibtidoiy davrning oxirgi bosqichida dastlabki qorishma sanʼat majmuasidan bir qancha sanʼat turlari, jumladan, Musiqa ham ajralib chiqadi. Ushbu davrga mansub afsonalarda Musiqa tabiatga, yovvoyi hayvonlarni oʻrgatishda taʼsir kursatish, insonni turli kasalliklardan davolovchi kuch sifatida taʼriflanadi (qarang Aliqambar, Ibtidoiy sanʼat, Mavsum qoʻshiqlari, Marosim qoʻshiqlari).
Quldorlik va ilk feodal tuzumiga asoslangan qad. dunyo davlatlari — Misr, Shumer, Bobil, Oʻrta Osiyo (taxminan miloddan avvalgi 1ming yillik davri), Xitoy, Hindiston, Yunoniston, Rim madani-yatlarida kasbiy musiqachilar maktablari shakllangan. Ular maxsus (bastakorlik, musiqa ilmi kabi fandagi) bilim va qoidalarga asoslanib ijod qilgan. Natijada aytim, cholgʻu, raqs, doston va boshqa janrlar paydo bulgan.
Turli xil Musiqa asboblari (chang, ud, tanbur, lira, kifara, puflama va urma asboblar) takomillashtirilib, ular barqaror tovushqator va shakllarga ega boʻlgan. Musiqaning ushbu davrda asosan ogʻzaki anʼanada rivojlanishiga qaramay, ayni vaqtda, uning ilk yozuv (iyeroglif, harfiy va boshqalar) tizimi ixtiro etilgan, Musiqa estetikasi va nazariyasi taʼlimotlari shakllangan: Xitoyda — Konfutsiy, Yunonistonda — Pifagor, Geraklit, Demokrit, Aristotel, Platon, Aristoksen va boshqa, Oʻrta Osiyoda — Borbad.
Oʻrta asr Gʻarbiy Yevropada professional cherkov (bir ovozli grigorian xorali, keyinchalik koʻp ovozli xor va vokalcholgʻu janrlari — orga-num, kondukt va boshqalar), dunyoviy (Fran-siyada — trubadurlar, truverlar; Germaniyada — minnezingerlar sanʼati) hamda xalq Mxi rivoj topadi. 12-asrda Fransiyada Bibi Maryam ibodatxonasida birinchi kompozitorlik maktabi (Notr-Dam maktabi), 14-asrda Fransiya va Italiyada „Are nova“ uslubi yuzaga kelgan. Gvido d Aretsso ixtiro etgan toʻrt chiziqli nota yozuvi tovush balandligi va nagʻmalar uzunligini aniq qayd etishga imkon yaratgan.
Ushbu davrda Oʻrta va Yaqin Sharq (Arab xalifaligi)da erkin rechitativ va parda tuzilmalariga asoslangan musulmon kasbiy Musiqa (azon, tartil, tajvid) janrlari shakllangan. Ular boshqa Musiqa turlaridan mustaqil ravishda rivojlanib, keyinchalik Oʻn ikki makom tizimining shakllanishiga ham maʼlum darajada taʼsir koʻrsatgan. 8— 13-asrlar musulmon Shark, xalqlari ogʻzaki anʼanadagi kasbiy Musiqa si daston (Musiqa nazariyasida) yoki parda (sheʼriyat va Musiqa amaliyotida) tizimlari asosida shakllangan. Oʻrta Osiyo, Eron va arab xalqlari Musiqasida muttasil davom etgan oʻzaro taʼsir va aloqa jarayonlari natijasida ushbu xalqlar uchun umumiy boʻlgan vokal (savt, gʻino, amal, mulammo, qavl va boshqalar) va cholgʻu (ravoshin, peshrav kabi) turlari vujudga kelgan. Mashhur bastakor, xonanda va sozandalar Ibrohim Mavsiliy, Ishoq Mavsiliy, Ziryob, Mansur Zalzal, Ibn Surayj, Ibn Axvas as-Soʻgʻdiy, Safiuddin al-Urmaviy va boshqa ijod qilgan. Musiqa ilmida ham muhim yutuqlarga erishilgan. Yunon Musiqa nazariyasi hamda mahalliy xalqlar Musiqa anʼanalariga asoslangan musiqiy estetika va ilmiynazariy taʼlimotlar dastlab mat. fanlari doirasida (al-Kindiy, Forobiy, Ibn Sino), keyinchalik mustaqil fan sifatida (Urmaviy) shakllangan. Ishoq Mavsiliy va Kindiy Sharqda ilk bor musiqa (harfiy) yozuvini ixtiro etishgan. Urmaviy esa ushbu yozuvni parda tizimiga moslashtirgan.
Uygʻonish davri Yevropa madaniyatida taraqqiy etgan insonparvarlik gʻoyalari va dunyoviy mazmunga asoslangan Musiqa sanʼatida badiiy-estetik maqsadlar asosiy vazifa darajasiga koʻtarildi, cholgʻu (lyutnya, viola) va vokal (madrigal) ijrochiligi rivoj topgan. Professional Musiqada polifoniya uslubi, jumladan, a kapella xor ijrochiligi (motet, messa va boshqa janrlar) oʻz choʻqqisiga koʻtarildi. Yangi kompozitorlik (Angliyada — D. Dansteybl, Niderland maktabi, Rimda — Palestrina, Vene-siyada — A. va J. Gabriyeli) maktablari shakllandi.
17—18-asrning 1-yarmida yangi janrlar — opera (Italiyada — K. Monte-verdi, A. Skarlatti; Fransiyada — J.B.Lyulli, J. B. Ramo; Angliyada —G. Pyorsell), oratoriya (G. F. Gendel), kantata (G. Shyuts, I. S. Bax), konsert (A. Korelli, A. Vivaldi, I. S. Bax, Gendel), kamer ansambl, sonata (A. Korelli, D. Skarlatti), syuita va boshqa janrlar rivoj topgan. Organ (J. Freskobaldi, Bax, Gendel), klavesin (U. Byord, G. Pyorsell, F. Kuperen, J. Ramo) uchun asarlar yaratilgan. Ushbu davrda zamonaviy kamonli cholgʻu asboblar (skripka, alt, violonchel)ning buyuk ustalari A. va N. Amati, J. Gvarneri, A. Stradivari, fortepiano ixtirochisi B. Kristofori ijod etishgan, opera teatrlari, filarmoniyalar, musiqa nashriyotlari, musiqa taʼlimi (konser-vatoriyalar) rivoj topgan. 18-asr oʻrtalari — 19-asrning boshida Yevropa Musiqasi Maʼrifatchilik davri hamda Buyuk Fransiya inqilobi gʻoyalari taʼsiri ostida rivojlangan (fransuz kompozitorlari K. Glyuk, L. Kerubini, J. F. Lesyuerlarning opera ijodi, Vena klassik maktabi vakillari ijodi, simfonizm musiqatafakkuri). 19-asrda rus (M. Glinka, „Qudratli tuda“ vakillari, P. Chaykovskiy), polyak (F. Shopen, S. Monyushko), chex (B. Smetana, D. Dvorjak), venger (F. Erkel, F. List), norveg (E. Grig), ispan (I. Albenis, E. Granados), fin (Ya. Sibelius) yangi milliy kompozitorlik maktablari shakllangan, yetakchi ijodiy oqim sifatida romantizm karor topgan (K. M. Veber, F. Shubert, R. Shuman, F. Mendelson, G. Berlioz, N. Paganini vab.). 20-asr Musiqa tarixida alohida oʻrin tutadi. Musiqa madaniyatining barcha jabhalarida tub oʻzgarishlar yuz bergan. Ijodida yangi-yangi uslub va yoʻnalishlar (musiqiy avangardizm, modernizm) rivoj topgan. 20-asrda yuz bergan ilmiytexnik va informatsion inqiloblar (radio, televideniye, grammplastinka va magnit yozuvlarini ixtiro etish) natijasida Musiqaning tinglovchilarga yetkazish va eshitish sohalarida yangi imkoniyatlar paydo boʻldi. Buning natijasida ommabop musiqa madaniyati rivoj topdi. Kompozitorlik ijodida sof musiqiy (simfoniya, konsert, kamer-cholgʻu Musiqa kabi) janrlar oʻrniga vokal Musiqasi, teatr Musiqasi, kino Musiqasi kabi „aralash“ turlar yetakchilik qila boshladi. Kompozitorlik ijodi bilan birga anʼanaviy Musiqa ijodi ham yangi, zamonaviy sharoitlarga moslashib rivoj topdi. Jumladan, Shark, mamlakatlari mumtoz Musiqa janrlari (mas, hind ragalari, pokiston qavalli, ozarbayjon mugʻom, oʻzbek va tojik maqomlari va h.k.) uzining milliy doiralaridan chiqib jahon sahnalarida ijro etila boshladi, kompozitorlik ham ommaviy Musiqa yoʻnalishlariga oʻz taʼsirini oʻtkazdi.
Oʻzbekistonda Musiqa, asosan, xalq va ogʻzaki anʼanadagi professional Musiqa sifatida qadimdan rivojlanib kelgan. Xalq Musiqasidalapar, terma, yama, qoʻshiqlarttt turli xillari (marosim, maishiy, mehnat, oʻyin, raqs, lirik, nasihatomuz va boshqalar), ogʻzaki anʼanadagi oʻzbek professional Musiqasida esa doston, katta ashula, ashula, maqom, cholgʻu yoʻllari kabi janrlar mavjud. Oʻzbek Musiqa merosida 4 asosiy mahalliy uslubni farqlash mumkin (qarang Buxoro-Samarqand musiqa uslubi, Xorazm musiqa uslubi, Fargʻona -Toshkent musiqa uslubi, Surxondaryo-Qashqadaryo musiqa uslubi). 20-asrda oʻzbek va boshqa Oʻrta Osiyo xalqlari Musiqa merosini yozib olish va oʻrganish boʻyicha muhim ishlar bajarildi, yuzlab nota toʻplamlari va ilmiy tadqiqotlar nashr etildi. Bastakor, xrfiz va sozandalar oʻzbek Musiqa merosi durdonalari (Shashmakom, Xorazm makomlari, Faryuna-Toshkent makom yoʻllari va boshqalar) ni keng targʻib qilibgina qolmay, yangi cholgʻu kuy va ashulalar yaratdilar, dastlabki musiqali drama va komediya asarlarining muallif yoki hammuallifi boʻlishdi. 1930—1940-yillarda Oʻzbekistonda avvallari boʻlmagan yangi (opera, balet, simfonik Musiqa, kamer Musiqa, konsert kabi) Musiqa janrlari yuzaga keldi. Ular, ayniqsa, 1950—1960-yillardan boshlab Oʻzbekiston kompozitorlari ijodida keng rivoj topdi, shuningdek, ommaviy Musiqaning estrada musiqasi, yoshlar musiqasi kabi yoʻnalishlari ham keng yoyilgan.
Musiqa taʼlimi tizimi Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat ishlari vazirligi tasarrufida bulib, 311 bolalar musiqa maktablari, 3 maxsus akademik litsey, 30 ga yaqin sanʼat, Musiqa hamda madaniyat kollejlari, Oʻzbekiston davlat konservatoriyasi, Toshkent davlat madaniyat instituti, Musiqa Uygʻur nomidagi sanʼat instituti va boshqa oliy oʻquv yurtlarida amalga oshiriladi.
Hozirda Oʻzbekistonda Musiqa faoliyati asosan ijrochi jamoalar (turli orkestr, xor va ansambllar), „Oʻzbeknavo“, Uzteleradiokompaniyasi tarkibidagi ijrochi guruxlar va yakkaxonlar hamda mustaqil ravishda ijrochilik bilan shugʻullanayotgan ayrim xonanda va sozandalar tomonidan amalga oshirilmoqda.
Gilboa (New York)
Gilboa AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Schoharie okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1215 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 8,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 153,7 km2. Shundan 149,6 km2 quruqlik, 4,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 278 m balandlikda joylashgan.