cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Greifswald universiteti
Tarixi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Mediaeval_universities.jpg/220px-Mediaeval_universities.jpg|left|thumb| Yevropada oʻrta asr universitetlari xaritasi. Greifswald universiteti 1456-yil 17-oktyabrda Muqaddas Rim imperiyasi va Rim papasining roziligi bilan tashkil etilgan. Universitetning birinchi rektori Heinrich Rubenow boʻlgan. Universitetning tashkil etilishi Rostock universitetida (1419-yilda asos solingan) oʻqituvchilik faoliyatini cheklovchi farmon bilan bogʻliq boʻldi. Bir necha professorlar oʻz faoliyatini davom ettirish uchun Rostock universitetidan Greifswaldga joʻnab ketishdi, u yerda Heinrich Rubenow oʻz universitetini tashkil etish imkoniyatidan foydalandi. Dastlab universitet toʻrtta anʼanaviy boʻlimdan iborat edi: ilohiyot, falsafa, tibbiyot va huquq.
Tashkilot
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/EMAU_-_Rubenowplatz_2.jpg/220px-EMAU_-_Rubenowplatz_2.jpg|thumb| Universitätshauptgebäude (universitetning asosiy binosi) — rektor va maʼmuriyatning joylashuvi
Tarixi
Shimoliy Yevropadagi boshqa oliy taʼlim muassasalari bilan xalqaro hamkorlik Hanse transmilliy savdo tarmogʻi tomonidan boshlangan dastur Greifswald universitetida dastlabki yillarda mavjud edi. 1456-yildan 1526-yilgacha Greifswald universitetiga 476 skandinaviyalik oʻqishga kirdi va Skandinaviyadan 22 nafar professor-oʻqituvchilar olib kelingan. Bu oʻsha paytdagi talabalarning umumiy soniga nisbatan nisbatan yuqori foiz edi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Bugenhagen-Predigt.jpg/170px-Bugenhagen-Predigt.jpg|thumb| Johannes Bugenhagen vaʼz paytida ([[Lutherstadt Wittenberg|Wittenberg cherkovi)]] XVI asrning boshlarida universitet Lutheran cherkovi, shahar va Pomeraniya gersogligi oʻrtasida muhim hamkorlik markazi boʻldi. Ilohiyot professorlari bir vaqtning oʻzida uchta soborda pastor boʻlib xizmat qilishgan. Tibbiyot professorlari gertsogning shaxsiy shifokorlari boʻlib xizmat qilishgan. Falsafa fakulteti professorlari gersoglik oilasining oʻgʻil-qizlariga dars berishgan. Mahalliy sudlarda huquq professorlari ishlagan. Aslzodalar universitet xarajatlari va talabalar stipendiyalari kabi universitet bilan bogʻliq muommolarni moliyalashtirganlar.
1600-1815: Shvetsiya
1648-yilda Pomeraniyaning gʻarbiy qismi, shu jumladan Greifswald shahri va undagi universiteti Shvetsiya tomonidan qoʻlga olingan. 1806-1815-yillarda universitet rasmiy ravishda Shvetsiya tarkibiga kirgan. Nemis universiteti sifatida oʻz xarakterini butunlay yoʻqotmagan holda, Greifswald universiteti 1815- yilgacha Shvetsiya taʼlim siyosatining taʼsiri ostida edi. Ayniqsa, XVIII asrning ikkinchi yarmida Greifswald Germaniya va Shvetsiya oʻrtasida madaniy va ilmiy koʻprik boʻlgan. Greifswald universitetida 1500 dan ortiq shvedlar tahsil olgan.
Germaniyada ingliz tilini oʻqitish boʻyicha birinchi universitet dasturi 1777-yilda Greifswaldda tashkil etilgan.
=== 1815-1933: Prussiya === link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Caspar_David_Friedrich_043.jpg/220px-Caspar_David_Friedrich_043.jpg|left|thumb| Taniqli romantist rassom Caspar Devid Friedrich oʻzining bir qancha rasmlarida shaharni tasvirlagan, masalan. Wiesen bei Greifswald (oʻzbekcha: „Greyfswald yaqinidagi oʻtloqlar“; 1820-1822-yillar). link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dc/Greifswald_-_Rubenowdenkmal_bei_Nacht.jpg/170px-Greifswald_-_Rubenowdenkmal_bei_Nacht.jpg|thumb| Rubenow-Denkmal (Rubenow memorial) 1856-yilda universitetning 400 yilligini nishonlash uchun uning asoschisi va birinchi rektori Heinrich Rubenow sharafiga qurilgan. 1815-yilda Shvetsiya Pomeraniyasi Prussiya Qirolligi tarkibiga kirgach, Greifswald universiteti Prussiya hududidagi eng qadimgi universitetga aylandi.
Universitet tibbiyoti
Greifswald universitetining tibbiyot fakulteti Germaniyadagi eng yaxshi oʻrinlardan birini egallaydi va qabul talablari Germaniyada eng yuqori hisoblanadi. Kurslar tibbiyot va stomatologiya boʻyicha taklif etiladi.
Markaziy boshqaruv
Rektor, uchta prorektor va registratordan iborat rektorat butun universitetni boshqaradi, ishlab chiqishning asosiy yoʻnalishlarini belgilaydi, moliyani taqsimlaydi, oʻquv dasturlarini, professorlarni tayinlaydi. Registrator universitet maʼmuriyati boshligʻi boʻlib, universitet byudjetini boshqaradi. Rektor Senat tomonidan to‘rt yillik muddatga, registrator sakkiz yillik muddatga, uchta prorektor esa ikki yil muddatga saylanadi.
Tarixi
Oʻrta asrlarning oxirlarida Greifswald universiteti Pomeraniya gersogligidagi eng muhim fan markazlaridan biri boʻlgan. Pomeraniyaning qolgan maktablari, shu jumladan Szczecin va Stargard maktablari bu vaqtda universitet maqomiga ega emas edi. Hozirgi kunda Germaniyada mavjud boʻlgan yillar hisobiga koʻra faqat uchta eski universitet mavjud: Heidelberg universiteti (1386- yilda tashkil etilgan), Leipzig universiteti (1409) va Rostock universiteti (1419).
Ommaviy tadbirlar
Universitet va uning tadqiqot hamkorlari muntazam ravishda keng jamoatchilik uchun maʼruzalar turkumi yoki ommaviy muhokamalar shaklida tadbirlar tashkil qiladi. Har yili „bolalar universiteti“ haftaligi, shuningdek, oilaviy universitet mavjud boʻlib, unda tadqiqotning hozirgi tendentsiyalari yanada ommabop shaklda taqdim etiladi. Har semestrda talabalar uyushmasi „24 soatlik maʼruza“ ni tashkil qiladi, unda universitet tadqiqotchilari, siyosatchilar, talabalar va boshqalar juma kuni soat 6 dan boshlab qisqa maʼruzalarda mavzularni taqdim etadilar.Maʼruzlar keyingi shanba kuni kechki soat 6 gacha davom etadi.
Markaziy boshqaruv
Bundan tashqari, universitetga turli yoʻllar bilan maslahat berish uchun Senat tomonidan saylanadigan olti nafar taniqli jamoat aʼzolaridan iborat Universitet Kengashi (Universitätsrat) mavjud.
Talabalik hayoti
Greifswald shahrida bir nechta muzeylar, teatr va filarmoniya orkestri, shuningdek, koʻplab sport klublari va jamiyatlari mavjud. Stadthalle Greifswald deb nomlangan oʻrta kattalikdagi anjumanlar markazi mavjud.
Talabalar jamoasi
2009-yilning kuzida Greifswald universitetida 12 500 talaba oʻqidi, yaʼni shaharning 53 000 aholisining toʻrtdan bir qismi talabalar edi. 2008-yilgi tadqiqotga koʻra, Greifswald Germaniyaning „eng yosh shahri“ boʻlib, 30 yoshgacha boʻlgan uy xoʻjaliklarining eng yuqori foiziga ega. 2008-yilda barcha talabalarning 59,4 foizi ayollar, qolganlari erkaklar edi. 2009 yilda roʻyxatga olingan talabalarning uchdan ikki qismi Greifsvaldga Meklenburg-Vorpommern shtatidan tashqaridan kelgan va 5,3 foizi chet el fuqarolari edi.
Oʻquv yili
Germaniyada odat boʻlganidek, oʻquv yili ikki semestrga boʻlingan. „Qish mavsumi“ (Wintersemester) oktyabrdan martgacha, „yozgi davr“ (Sommersemester) apreldan sentyabrgacha davom etadi. Qish mavsumida oʻqitish odatda oktyabr oyining oʻrtalaridan yanvar oyining oxirigacha davom etadi. Qolgan vaqtlar imtihonlar va kurs ishlarini yozish uchun ajratiladi. Yozgi mavsumda oʻqitish aprel oyining oʻrtalaridan iyul oyining oʻrtalariga qadar davom etadi.
Tadqiqot hamkorlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6b/Greifswald_-_Krupp-Wissenschaftskolleg_2.jpg/220px-Greifswald_-_Krupp-Wissenschaftskolleg_2.jpg|thumb| Alfried Krupp malaka oshirish instituti (chapda) Universitetning tadqiqotlari plazma fizikasi, landshaft ekologiyasi, tibbiyot, biotexnologiya, oʻrta asrlar va Boltiq dengizi bilan chegaradosh mamlakatlarning tillari va madaniyati sohalariga qaratilgan.
Talabalik hayoti
2009-yilda oʻtkazilgan tadqiqotga koʻra, Greifswald aholisining 44 foizi kundalik transport uchun velosipeddan foydalanadi, bu Germaniyadagi eng yuqori koʻrsatkichdir .link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Greifswald_-_Mensa_am_Schie%C3%9Fwall.jpg/220px-Greifswald_-_Mensa_am_Schie%C3%9Fwall.jpg|thumb| Eski talabalar oshxonasi (Mensa) binosi, unda notijorat talabalar klubi ham mavjud.
Kutubxona
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/EMAU_-_Unibibliothek.jpg/220px-EMAU_-_Unibibliothek.jpg|thumb| Yangi kutubxona Greifswald universiteti kutubxonasining tarkibiy binolaridan biridir. Greifswald universiteti kutubxonasi tarixi 1456-yilga borib taqaladi. 1604-yilda Greifswaldda Germaniyadagi birinchi markazlashgan universitet kutubxonasi tashkil topdi. Bugungi kunda ikkita asosiy kutubxona mavjud, Markaziy universitet kutubxonasi Beitzplatz kampusida joylashgan va kafedra kutubxonasi Loefflerstraße kampusida joylashgan. Asosiy kutubxonalardan tashqari bir qancha kafedra va institutlarning oʻz kutubxonalari mavjud.
Talabalik hayoti
Greifswald dengizga yaqin joyda (Rugen va Usedom orollari yaqinida), taxminan 200 km ga yaqin joyda joylashgan.
Yengil atletika
Universitetning Hochschulsport (kollej sporti) sport bilan shug‘ullanish istagida bo‘lgan talabalar uchun keng imkoniyatlarni taqdim etadi. Kurslar aerobika, amerika futboli, futbol (futbol), qilichbozlik, gandbol, dzyudo, karate, kanoeda eshkak eshish, lakros, regbi, surfing, taekvondo,yoga, tennis, stol tennisi kabi deyarli barcha fanlar boʻyicha mavjud. Doimiy mahalliy sport klublariga talabalar ham tashrif buyurishadi.
Hamkorlik
Oʻqitish va tadqiqotdan tashqari, universitetning asosiy vazifalaridan biri universitetdan tashqari hamkorlar bilan hamkorlik qilishdir.
Matematika va tabiiy fanlar
Greifswald universitetining fizika boʻlimi Max-Planck-Institut für Plasmaphysik va Leibniz Plasma tadqiqotlari va texnologiyasi instituti bilan birgalikda plazma fizikasi sohasidagi yirik xalqaro tadqiqot markazi boʻlib, kelajakda energiya muammolarini hal qilishga harakat qilmoqda.
Markaziy boshqaruv
Talabalar ittifoqi (AStA) va Talabalar parlamenti (StuPa) talabalar manfaatlarini ifodalaydi.
Senat universitetning ikkinchi boshqaruv instituti hisoblanadi. Senat rektoratni saylaydi, o‘zi esa universitet aʼzolari, yaʼni talabalar va xodimlar tomonidan saylanadi. Senatorlar ikki yil, talaba senatorlar bir yil xizmat qiladi. Senat tarkibiga ilmiy xodimlar (professor va professor boʻlmaganlarga boʻlingan), talabalar va akademik boʻlmagan xodimlar (kutubxonachilar, maʼmuriyat xodimlari va boshqalar) kiradi.
Muzeylar va universitet kolleksiyalari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/61/Stellarator_Wendelstein_7-X_Planar-Spulen_Vermessung.jpg/220px-Stellarator_Wendelstein_7-X_Planar-Spulen_Vermessung.jpg|thumb| Garching va Greifswalddagi Max-Planck-Institut für Plasmaphysik olimlari termoyadroviy reaktor texnologiyasini tadqiq qilmoqdalar va Wendelstein 7-X ni qurmoqdalar.
Ilohiyot
Ilohiyot fakulteti universitet 1456-yilda tashkil etilganda tashkil etilgan. Bu yerda taniqli ilohiyotshunoslar oʻqigan yoki ishlagan, masalan, Martin Lyuterning yaqin doʻsti boʻlgan Johannes Bugengagen.
Xalqaro hamkorlik
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/EMAU_-_Baltistik%2C_Slawistik%2C_AAA.JPG/220px-EMAU_-_Baltistik%2C_Slawistik%2C_AAA.JPG|thumb| Xalqaro idora (koʻk), Boltiq va slavyanshunoslik boʻlimlari (kulrang) Greifswald universiteti xalqaro aloqalarini kengaytirish va undan samarali foydalanishni maqsad qilgan. Xalqaro hamkorlikning asosiy geografik yoʻnalishi Shimoliy Yevropa va Sharqiy Yevropa boʻlib, bu universitetning ushbu sohadagi tadqiqot yoʻnalishi bilan bogʻliq. Xorijiy universitetlar bilan odamlar (xodimlar va talabalar) va gʻoyalar almashinuvini rivojlantirish uchun hamkorlik ikki xil usulda amalga oshiriladi. Birinchidan, xorijiy universitetlar bilan rasmiy hamkorlik shartnomalari orqali, bu butun universitet va uning koʻpgina yoki barcha fanlarini oʻz ichiga oladi. Ikkinchidan, odatda bir yoki bir nechta fanlarni oʻz ichiga olgan professor-oʻqituvchilar, kafedralar va maktablarning aloqalari orqali.
Markaziy boshqaruv
=== Fakultetlar === Sanʼat va gumanitar fanlar, huquq, biznes tadqiqotlari va ilohiyot binolari Greifswald shahrining tarixiy markazi atrofida joylashgan. Tabiiy fanlar, matematika, tibbiyot, farmatsiya, stomatologiya uchun yangi qurilgan inshootlar shahar markazining sharqida joylashgan boʻlib, birinchi darajali tadqiqot imkoniyatlarini taklif etadi. Ko‘pgina Yevropa universitetlari singari Greifswald universitetida ham beshta fakultet mavjud (nemis: Fakultät).
Vaio
VAIO — 2014-yilgacha Sony kompaniyasiga tegishli boʻlgan maishiy elektronika, noutbuklar va shaxsiy kompyuterlar brendi. Brend keyinchalik „Japan Industrial Partners“ kompaniyasiga sotilgan. VAIO soʻzi dastlab „Video Audio Integrated Operation“ soʻzining qisqartmasi edi, ammo bu talqini 2008-yilda „Visual Audio Intelligence Organizer“ ga oʻzgartiriladi. Shtab-kvartirasi Nagano prefekturasining Azumino shahrida joylashgan.
VAIO 1996-yilda taqdim etilgan, dastlabki Sony brendi boʻlib. 2014-yil fevral oyida Sony oʻzining mobil qurilmalarga eʼtibor qaratish uchun qayta qurish harakatlari doirasida „Japan Industrial Partners“ investitsiya firmasi bilan VAIO Corporation Inc, maxsus maqsadli kompaniyasini yaratadi. Sony hozirda Amerika Qoʻshma Shtatlari, Yaponiya, Hindiston va Braziliyada kompyuterlar sotadigan va boshqa mintaqalarda eksklyuziv marketing shartnomalarini qoʻllab-quvvatlaydigan yangi mustaqil kompaniyada oʻzining kichik ulushini saqlab qolgan. Sony hali ham VAIO brendi va logotipi uchun intellektual mulk muallifligi huquqlariga ega.
Etimologiyasi
VAIO Dastlab Video Audio Integrated Operation soʻzlarining qisqartmasi boʻlgan, bu soʻzlar brendning 10 yilligini nishonlash uchun 2008-yilda Visual Audio Intelligent Organizerga oʻzgartirilgan. Logotip VAIO kompyuterlarining ilk namunasi bilan bir qatorda Tokiodagi Sony Ijodiy markazi mahsulot dizayni boʻyicha nazoratchisi Teiyu Goto tomonidan ishlab chiqilgan. U logotip va qisqartmaga juda koʻp maʼnolarni kiritgan. Bundan tashqari, logotip „VA“ ni sinus toʻlqini va „IO“ ni ikkilik raqamlar 1 va 0 kabi qilib ishlangan, bu kombinatsiya analog va raqamli signallarning birlashuvini ifodalaydi. Baʼzi VAIO modellarining ishga tushirilganda chiqaradigan musiqa ovozi VAIO harflarini yozish uchun telefon klaviaturasini bosganda hosil boʻlgan ohangdan kelib chiqqan.
Sony kompaniyasining bir qismi sifatida
2001-yilda Stiv Jobs Sony rahbarlariga MacOS operatsion tizimida ishlaydigan Vaio kompyuterini taqdim etadi va sonyga hamkorlik qilish imkoniyatini taklif qiladi. Sony kompaniyasining Vaio jamoasi oxir-oqibat „resurslarni taqsimlash“ deb hisoblagan taklifni rad etgan, chunki Windows asosidagi premium kompyuter brendining mashhurligi oshib borayotgan edi.
Sonyning quyi tashkeloti
2014-yil 4-fevralda Sony yomon savdo tufayli Vaio kompyuter biznesini sotishini eʼlon qiladi. 2014-yilning mart oyida Yaponiya sanoat hamkorlari VAIO boʻlimining 95 % ulushini sotib olganini eʼlon qilinadi.
Savdo 2014-yil 1-iyulda yopildi; xuddi shu kuni kompaniya VAIO Fit va Pro liniyalarida yangilangan yozuvlarni eʼlon qiladi. Qayta ishlab chiqarilgan mahsulotlar dastlab Yaponiyada, keyinroq Braziliyada tarqatildi. 2015-yil avgust oyida Vaio Braziliya va Qoʻshma Shtatlardan boshlab xalqaro bozorlarga qayta kirish rejalarini eʼlon qilgan. Vaio bosh direktori Yoshimi Ota kompaniya oʻz segmentlarida yuqori darajadagi mahsulotlarga koʻproq eʼtibor qaratishni rejalashtirganini takitlab oʻtadi. Canvas Z plansheti AQShda 2015-yil 5-oktabrda Microsoft Store va Vaio veb-sayti orqali chiqariladi. 2015-yil 16-oktyabrda Vaio oʻz mahsulotlarini Braziliyada mahalliy ishlab chiqaruvchi Positivo Informática bilan hamkorlikda ishlab chiqarishga rozi boʻladi.
Displeylar
Baʼzi Sony Vaio modellari Sony kompaniyasining xususiy XBRITE (Yaponiya va Osiyo-Tinch okeani mintaqasida ClearBright nomi bilan tanilgan) displeylari bilan birga ishlab chiqarilgan. Ushbu xususiyatni taqdim etgan birinchi model Vaio TR seriyasi boʻlib, u ham bunday texnologiyadan foydalangan birinchi isteʼmolchi mahsuloti edi. Bu silliq ekran, aks ettirishga qarshi (AR) qoplamasi va yuqori samarali linza varagʻining kombinatsiyasi boʻlib. Sony taʼkidlashicha, silliq qoplama ekranni yanada aniqroq koʻrsatishni taʼminlaydi, AR qoplamasi ekranga tushganda tashqi yorugʻlikning tarqalishini oldini oladi va yuqori samarali linza varagʻi anʼanaviy LCD dizaynlarga qaraganda yorqinlikni 1,5 baravar yaxshilaydi. Batareya muddati, shuningdek, LCD orqa yorugʻlikdan foydalanishni kamaytirish orqali ham uzaytiriladi. Ushbu texnologiya Vaio TR ishlab chiqish uchun mas’ul boʻlgan Sony muhandisi Masaaki Nakagava tomonidan kashshof boʻlgan.
Sony kompaniyasining bir qismi sifatida
Sony 1980-yillarda MSX asosidagi HitBit computers kabi kompyuterlarni asosan Yaponiya bozori uchun ishlab chiqargan boʻlsada, kompaniya 1990-yillarning boshlarida shaxsiy kompyuterlar ishlabchiqarishdan voz kechadi. Oʻsha paytdagi yangi VAIO brendi ostida Sonyning jahon shaxsiy kompyuterlar bozoriga qayta kirishi 1996-yildan boshlangan. Sony kompaniyasining oʻsha paytdagi prezidenti Nobuyuki Idei „oddiy shaxsiy kompyuter yaratishdan maʼno yoʻq“ deb hisoblagan, shuning uchun VAIO tarkibi Audio Vizual (VAIO nomidan koʻrinib turganidek), portativlik va dizaynga eʼtibor qaratish kerak boʻlgan.
Sonyning quyi tashkeloti
2018-yil 4-iyunda Nexstgo Company Limited VAIO korporatsiyasi tomonidan Osiyodagi biznesni nazorat qilish uchun litsenziyaga ega boʻlishini eʼlon qiladi. Gonkongda joylashgan Nexstgo va Yaponiyaning VAIO korporatsiyasi oʻrtasidagi ushbu litsenziya shartnomasi ishlab chiqarish, sotish, shuningdek, Gonkong, Makao, Malayziya, Singapur va Tayvan bozorlarida VAIO savdo belgisi ostida VAIO noutbuklariga xizmat koʻrsatishni oʻz ichiga olgan.
2016-yil 2-fevralda Vaio Windows 10 smartfonini taqdim etishini eʼlon qiladi. Shuningdek, oʻsha oyda Vaio shaxsiy kompyuter biznesini birlashtirish uchun Toshiba va Fujitsu Technology Solutions bilan muzokaralar olib borayotgani haqida xabarlar tarqalgan.
Kompyuterlar
Sony kompaniyasining VAIO kompyuterlari quyidagi turlardan iborat edi:
Sony VAIO (1996-yildan 2014-yilgacha)
Sony kompaniyasining VAIO brendi isteʼmolchilar uchun keng turdagi noutbuklar, subnotebooklar, ish stollari, media markazlari va hatto Tarmoq media yechimlari boʻyicha mahsulot qatorlarini oʻz ichiga olgan. thumb| Sony VAIO PCV-RS ish stoli kompyuteri thumb| Sony VAIO 505GX thumb| Dastlabki Sony VAIO C1 PictureBook thumb| ~1999—2000-yillardagi Sony VAIO PCG-F420 noutbuki thumb| Sony VAIO C seriyali noutbuk thumb| Sony VAIO FW seriyali (2009-yil) thumb| Sony VAIO P seriyali (2009-yil) thumb| Sony VAIO Z seriyasi (3-avlod) thumb| Sony VAIO Duo 11 (2012-yil) thumb| Sony VAIO Duo 13 (2013-yil)
Nepal iqtisodiyoti
Statistikasi
YaIM — tarmoqlar boʻyicha tarkibi:
qishloq xoʻjaligi: 19 %;
qishloq xoʻjaligi: 17 %;
turizm: 9 % (2017-yil his.)
xizmatlar: 69 %;
sanoat: 13,5 %;
Nepal iqtisodiyoti rivojlanayotgan toifadagi iqtisodiyot boʻlib, u asosan qishloq xoʻjaligi va pul oʻtkazmalariga bogʻliq. XX asr oʻrtalarigacha yakkalanib qolgan, agrar jamiyat boʻlgan Nepal 1951-yilda maktablar, shifoxonalar, yoʻllar, telekommunikatsiyalar, elektr energiyasi, sanoat va davlat xizmatisiz zamonaviy davrga kirib keldi. Biroq, mamlakat 1950-yillardan beri barqaror iqtisodiy oʻsish yoʻlida muvaffaqiyatga erishdi. Nepal iqtisodiyotni liberallashtirish uchun ochiq boʻlib, bu oʻtmish bilan solishtirganda iqtisodiy oʻsishga va turmush darajasining yaxshilanishiga olib kelgan. Yuqori iqtisodiy rivojlanishga erishishda mamlakat duch keladigan eng katta muammolar siyosiy rahbariyatning tez-tez oʻzgarishi, shuningdek, korrupsiyadir.
Statistikasi
xizmatlar: 60,5 %;
Qashshoqlik chegarasidan past aholi: 25,6 % (2017—2018)
sanoat: 12 % (2014-yil his.)
Ishchi kuchi: 4 million (2016-yil his.)
Elektr energiyasi — import: 12 GVt/soat (2001)
Neft ishlab chiqarish: kuniga 0 barrel (0 m3/d; 2001-yil his.)
Resurslari
Gidroenergetika loyihalarini ishlab chiqish soʻnggi paytlarda mahalliy guruhlar bilan bir oz keskinlikni keltirib chiqarmoqda.
Makroiqtisodiy tendensiya
Bu Xalqaro valyuta jamgʻarmasi va EconStats tomonidan millionlab Nepal rupiyalaridagi raqamlar bilan hisoblangan bozor narxlarida Nepal yalpi ichki mahsuloti tendensiyasi jadvali: Quyidagi jadvalda 1980—2018-yillardagi asosiy iqtisodiy koʻrsatkichlar koʻrsatilgan :
Statistikasi
Moliyaviy yil: 16-iyul — 15-iyul
Xorijiy investitsiyalar va soliqqa tortish
Nepalga koʻp sonli kichik xorijiy investitsiyalar koʻplab sohalarga sarmoya kiritayotgan rezident boʻlmagan nepalliklar orqali keladi. Nepal gidroenergetika uchun ulkan salohiyatga ega. Shunga koʻra, koʻplab xorijiy kompaniyalar Nepalga sarmoya kiritishga tayyor, ammo siyosiy beqarorlik bu jarayonni toʻxtatdi. Nepal 2000-yildan beri 10 ta davlat (PSRD) bilan ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish boʻyicha shartnomalar tuzdi (barchasi kredit usulida). Xuddi shunday, 1983-yildan beri 5 ta davlat (PSRD) bilan investitsiyalarni himoya qilish boʻyicha kelishuvlarga ega. 2014-yilda Nepal rivojlanish boʻyicha hamkorlaridan keluvchi xorijiy grantlar, imtiyozli va tijorat kreditlari uchun minimal limitni belgilash orqali tashqi yordamni chekladi.
Statistikasi
Eksport: $1,29 milliard, lekin Hindiston bilan qayd etilmagan chegara savdosini oʻz ichiga olmaydi (2020-yil his.)
Eksport tovarlari: gilam, kiyim-kechak, charm buyumlar, jut mahsulotlari, don
YaIM — aholi jon boshiga: xarid qobiliyati pariteti (hozirgi xalqaro dollar) — $2700 (2017-yil his.)
Iqtisodiy yordam — olish: 2 milliard dollar (2019—2020-moliya yili)
Elektr energiyasi — isteʼmoli: 4 776,53 GVt soat (2017)
Import — tovarlar: oltin, mashina va uskunalar, neft mahsulotlari, elektrotexnika, dori-darmon
gidro: 91,5 %
Elektr energiyasi — ishlab chiqarish: 41 083 GVt/soat (2017)
Vaio
Media fayllarni qayta tiklash
2005-yil oʻrtalaridan boshlab, qattiq diskdagi yashirin boʻlim oʻrniga BIOS orqali yuklash yoki Windows tizimida yordamchi dastur orqali kirish mumkin edi. Yuklash vaqtida Vaio logotipidagi [F10] tugmachasini bosish noutbukni tiklash boʻlimidan yuklashiga olib kelardi; bu yerda foydalanuvchi oʻrnatilgan tizimga taʼsir qilmasdan apparat diagnostikasini ishga tushirish yoki qattiq diskni zavod holatiga qaytarish (qayta tasvirlash) tanloviga ega — bu foydalanuvchi oʻrnatilgan barcha ilovalar va maʼlumotlarni yoʻq qiladigan variant). Yangi VAIO shaxsiy kompyuteri birinchi marta ishga tushirilganda, foydalanuvchilarga oʻzlarining himoyalash vositalarini yaratish taklif qilinadi . Ushbu jismoniy vosita qattiq diskda ishlamay qolganda yoki almashtirilganda talab qilinadi. Tizim Windows 7 64-bitli oldindan oʻrnatilgan boʻlsa, taqdim etilgan qutqaruv vositasi tizimni Windows 7 32 yoki 64-bitga tiklaydi.
Nepal iqtisodiyoti
Statistikasi
qazib olinadigan yoqilgʻi: 7,5 %
eng yuqori 10 %: 29,8 % (1995—1996)
Vaio
Displeylar
2005-yil sentabr oyida taqdim etilgan TX seriyasi kam quvvat sarfini va ranglarni koʻproq ishlab chiqarishni taʼminlaydigan LED yoritilgan ekranni joriy qilgan birinchi noutbuk boʻldi. Oʻshandan beri ushbu texnologiya boshqa koʻplab noutbuklar ishlab chiqaruvchilari tomonidan keng qoʻllanilib kelmoqda. TX seriyasi ham birinchi boʻlib 1366x768 oʻlchamdagi 16:9 nisbatli ekrandan foydalangan. TX seriyasining vorisi 2007-yil may oyida ishlab chiqarilgan TZ seriyasi boʻlgan. Ushbu yangi dizayn ixtiyoriy 32 yoki 64 Gb qattiq disk (SSD) bilan tez yuklash, ilovalarni tezroq ishga tushirish va yuqori chidamlilikka ega edi. Agar tanlansa, Qoʻshimcha saqlash uchun joy taʼminlash uchun oʻrnatilgan CD/DVD drayver oʻrniga 250GB qattiq disk ham kiritilishi mumkin edi. Xavfsizlik uchun ushbu modelga biometrik barmoq izi sensori va Ishonchli platforma moduli kiritilgan. TZ video konferensiya uchun LCD panelga oʻrnatilgan yuqori darajada miniatyuralashtirilgan Motion Eye kamerasini taklif qiladi. Qoʻshimcha funksiyalar qatoriga XBRITE LCD, integratsiyalangan Wireless Wide Area Network (WWAN) texnologiyasi va Bluetooth texnologiyasi kiradi.
Nepal iqtisodiyoti
Resurslari
right|thumb| Sayyohlar [[Nepal gʻarbidagi Annapurna viloyatida trekking. Turizm Nepal iqtisodiyotida muhim rol oʻynaydi.]] Nepal tabiiy resurslari, turizm va gidroenergetikadan foydalanishda muvaffaqiyatga erishdi. Dunyodagi 10 ta eng baland choʻqqilardan sakkiztasi, jumladan Everest togʻi (8848,86 m) ham Nepal chegarasida joylashgan. Mamlakatda 1990-yillar boshida bitta yirik davlat sektori loyihasi va bir qancha xususiy loyihalar rejalashtirilgan edi; ulardan baʼzilari yakunlangan. Xususiy sektor tomonidan moliyalashtirilgan eng muhim GES hozirda faoliyat koʻrsatayotgan Ximti Xola (60 MVt) va Bhote Koshi loyihasi (36 MVt) hisoblanadi. Loyiha hali ham davom etmoqda va uning keyingi bosqichlariga qadam qoʻyish Xitoy, Hindiston va Yaponiya bilan munosabatlarga bogʻliq. alt=Upper Tamakoshi hydropower, biggest hydropower in Nepal.|thumb| Yuqori Tamakoshi gidroenergetikasi, Nepaldagi eng yirik gidroenergetika Nepalda 83 000 MVt nazariy va 42 133 MVt texnik/moliyaviy jihatdan yaroqli gidroelektr potensiali mavjud, biroq hozirgi vaqtda umumiy oʻrnatilgan quvvati atigi 1095 MVtni tashkil etadi.
Import va eksporti
Nepalda yillik musson yomgʻirlari iqtisodiy oʻsishga kuchli taʼsir qiladi. 1996—1999-yillarda yalpi ichki mahsulotning real oʻsishi oʻrtacha 4 foizdan kam boʻldi. Oʻsish surʼati 1999-yilda qayta tiklandi, 6 foizgacha koʻtarildi va 2001-yilda 5,5 foizgacha pasaydi.
Jahon banki, Osiyo taraqqiyot banki va BMT taraqqiyot dasturi kabi bir qancha koʻp tarmoqli tashkilotlar ham mamlakatga yordam koʻrsatadi. 1998-yil iyun oyida Nepal tashqi savdo rejimi toʻgʻrisidagi memorandumni Jahon savdo tashkilotiga taqdim etdi va 2000-yil may oyida bu tashkilotga qoʻshilish boʻyicha toʻgʻridan-toʻgʻri muzokaralarni boshladi.
Vaio
Tajriba
Vaio kompyuterlari ichki qismida koʻplab boshqa firmalar mahsulotlari bilan jihozlan holda ishlangan. Jumladan: Intel protsessorlari, Seagate Technology, Hitachi, Fujitsu yoki Toshiba qattiq xotira disklari, Infineon yoki Elpida operativ xotirasi, Atheros va Intel simsiz chipsetlari, AMD grafik vedio kartalari va Sony tovush dinamiklari qurilmalari, Sony (odatda Hitachi tomonidan ishlab chiqarilgan) yoki Matsushita optik disklari, Intel, yoki NVIDIA kabi kompaniyalar komponentlari bilan birga ishlab chiqarilgan. Oxirgi noutbuklar Qimonda RAM, Realtek High Definition Audio Systems bilan HP dinamiklari va ixtiyoriy Dolby Sound Room texnologiyasi bilan yetkazib berilgan.
Nepal iqtisodiyoti
Statistikasi
yadroviy: 0,3 %
Vaio
Sonyning quyi tashkeloti
Hozirda AQShda VAIO biznes mahsulotlari Trans Cosmos America, Inc. tomonidan sotiladi.
Ishga tushirillgandagi musiqa
VAIO kompyuterlari ishga tushirilganda eshitiladigan jiringlash telefon klaviaturasida terilgan VAIO (8-2-4-6) ga mos keladigan DTMF eslatmalaridir.
Tajriba
Vaio mahsulotlari egalari va ishqibozlari uchun Club Vaio onlayn hamjamiyatida roʻyxatdan oʻtish boʻyicha koʻrsatmalar mavjud boʻlib, u drayvererlarni avtomatik yangilash va elektron pochta orqali texnik yordam olish, shuningdek, eksklyuziv ish stoli fon rasmlari, reklama takliflarini va yangi mahsulotlar roʻyxatini taqdim etgan. 1997-yildan 2001-yilgacha Yaponiyada SAPARi dasturi Vaio qurilmalarida ham oldindan oʻrnatilgan. Keyingi modellarda mijozdan Microsoft Office 2010 ning oʻrnatilgan sinov versiyalari va antivirus dasturini (eski modellarda Norton AntiVirus va yangilarida McAfee VirusScan yoki TrendMicro) dastlabki yuklashda roʻyxatdan oʻtkazish soʻralar edi.
Media fayllarni qayta tiklash
Sony VAIO-ning dastlabki modellari CD va/yoki DVD disklar koʻrinishidagi tiklash vositalarini oʻz ichiga olgan edi.
Birlashtirilgan veb-kamera
Birinchi marta 1998-yilda chiqarilgan Sony VAIO C1 PictureBook subnotebook birinchilardan boʻlib 0,27 megapikselli oʻrnatilgan veb-kameraga ega boʻlib, ikkala tomondan suratga olish uchun aylana olar edi.
VAIO (2014-yildan hozirgacha)
VAIO korporatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan Vaio kompyuterlarining hozirgi turlari bir xil mahsulotlar qatorini nomlashni davom ettirmoqda va hozirda quyidagi mahsulotlarni oʻz ichiga olgan:
Nepal iqtisodiyoti
YaIM koʻp jihatdan chet elda ishlayotgan ishchilarning pul oʻtkazmalariga (9,1 %) bogʻliq. Nepalda ijtimoiy xizmatlar va infratuzilmaning iqtisodiy rivojlanishi sezilarli muvaffaqiyatlarga erishmadi. Mamlakat boʻylab boshlangʻich taʼlim tizimi ishlab chiqilmoqda va Tribhuvan universitetida bir nechta kollejlar mavjud. Yoʻq qilish harakatlari davom etayotgan boʻlsa-da, janubdagi unumdor, ammo ilgari yashash uchun yaroqsiz boʻlgan Terai hududi bezgak nazorati ostida edi. Katmandu Hindiston va yaqin atrofdagi tepaliklar bilan avtomobil yoʻllari hamda kengayib borayotgan avtomobil tarmogʻi bilan bogʻlangan. 2008-yilning 17-fevralida Nepal janubida boʻlib oʻtgan umumiy ish tashlash tufayli poytaxtda yoqilgʻi va taʼminot deyarli tugab qolgan edi.
Import va eksporti
thumb|350x350px| Nepal eksportining mutanosib ifodasi Nepalning tovar savdo balansi 2000-yildan beri gilam va tikuvchilik sanoatining rivojlanishi bilan birmuncha yaxshilandi. Mamlakatda 2000—2001-moliya yilida eksport importga (4,5 foiz) nisbatan koʻproq (14 foiz) oʻsdi va bu savdo kamomadini oʻtgan yilga nisbatan 4 foizga, yaʼni 749 mln dollarga kamaytirishga yordam berdi. Yaqinda Yevropa Ittifoqi Nepaldan keluvchi tayyor kiyimlarning, meva va sabzavotlarning (asosan olma, nok, pomidor, turli xil salatlar, shaftoli, nektarin, kartoshka, guruch) eng yirik xaridoriga aylandi. Yevropa Ittifoqiga eksport mamlakat tikuvchilik eksportining 46,13 foizini tashkil etdi.
Statistikasi
Qarz — tashqi: 8,8 milliard dollar (2021-yil his.)
daromadlari: 5,954 milliard dollar;
Resurslari
Aholining tabiiy resurslarga bosimi ortib bormoqda. Aholining haddan tashqari koʻpligi oʻrta togʻli hududlarning, xususan, Katmandu vodiysining „yuk koʻtarish qobiliyatini“ oshirib yubormoqda, bu esa ekinlar, yoqilgʻi hamda yem-xashak yetishtirish uchun yerlarni koʻpaytirib, natijada oʻrmonlarni qisqarishiga olib keladi va eroziya hamda suv toshqinlari sodir boʻlishiga yordam beradi. Mamlakatdagi tik togʻli relyef foydalanishni qiyinlashtirsa-da, mineral tadqiqotlari ohaktosh, magnezit, rux, mis, temir, slyuda, qoʻrgʻoshin va kobaltning kichik konlarini topdi. Nepalda birgina 2018-yilda 11522 tonna koʻmir qazib olish ishlari amalga oshirildi.
Vaio
Z Canvas
right|thumb| VAIO Z Canvas (2015-yil) VAIO korporatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan birinchi yangi avlod VAIO kompyuterlari Vaio Z Canvas kompyuteri boʻlib, 2015-yil 23-sentabrda AQShda 2199 dollardan sotila boshlandi. Ushbu kompyuter Z Canvas maqsadli auditoriya sifatida ijodiy mutaxassislar, Grafik rassomlar, illyustratorlar ustalari, animatorlar va boshqalar uchun moʻljallangan. 12,3 dyuymli LCD WQXGA+ 2560 x 1704 IPS multi-sensorli displey, raqamlashtiruvchi stilus (qalam) qobiliyatiga ega, Z Canvas dizayni jihatidan Microsoft Surface Pro 3 ga oʻxshaydi, lekin Windows 10 Pro bilan birga keladi va Microsoft Signature sifatida mavjud Kompyuter boʻlib. Unda oʻz davrining oxirgi avlodi boʻlgan Intel Core i7 protsessori, Intel Iris Pro Graphics 5200, PCIe Gen.3 bilan mos keladigan 2-avlod PCIe SSD (1 tagacha) mavjud.TB) yoki 256 uchun SATA /M.2GB modeli va 16GB gacha xotiralar bilan jihozlangan eng zamonaviy kompyuterlar turkumlaridan biri hisoblanadi.
Nepal iqtisodiyoti
Statistikasi
boshqa: 0,7 % (2001)
Eksport — hamkorlar: Hindiston 56,6 %, AQSh 11,5 %, Turkiya 9,2 % (2016-yil his.)
Ishsizlik darajasi: 1,47 % (2017-yil his.)
Nepalda yirik shaharlar poytaxtga telefon va ichki havo aloqalari orqali ulangan. Eksportga yoʻnaltirilgan gilam va tikuvchilik sanoati keyingi yillarda jadal rivojlandi. Ular birgalikda mamlakat eksportining taxminan 70 foizini tashkil qiladi.
Vaio
Blu-ray formati
AR Seriesga birinchi boʻlib Blu-ray disk yozish moslamasini oʻrnatiladi. Ushbu seriya yuqori aniqlikdagi mahsulotlarning timsoli boʻlish uchun ishlab chiqarilgan, jumladan 1080p sigʻimli WUXGA (1920 × 1200 piksel) ekran, HDMI chiqishi va yuqorida aytib oʻtilgan Blu-ray burner. AR seriyasi ekran ostida yoritilgan logotipni ham oʻz ichiga oladi. Blu-ray/HDMI qobiliyatiga ega modellar 2007-yilning oʻrtalaridan boshlab har xil toʻplamdagi Blu-ray disklari bilan sotiladigan qizgʻin reklama mavzusiga aylandi. Keyinchalik AR seriyasi AW seriyasi bilan almashtirildi va 2011-yilda bu barcha xususiyatlarni 16,4" 16:9 displeyda oʻz ichiga olgan F seriyasi bilan almashtiriladi.
Nepal iqtisodiyoti
Nepal iqtisodiy rivojlanishda muvaffaqiyatga erishish uchun bir qator besh yillik rejalardan foydalangan. U 2002-yilda toʻqqizinchi iqtisodiy rivojlanish rejasini yakunladi; valyutasi konvertatsiya qilinib, 17 ta davlat korxonasi xususiylashtirildi. Nepalga berilgan tashqi yordam rivojlanish byudjetining yarmidan koʻpini tashkil qiladi. Oʻtgan yillar davomida transport va aloqa vositalari, qishloq xoʻjaligi va sanoatni rivojlantirish davlatning ustuvor yoʻnalishlari boʻldi. 1975-yildan boshlab davlat boshqaruvini takomillashtirish va qishloqlarni rivojlantirishga alohida eʼtibor qaratila boshlandi.
Vaio
Birlashtirilgan dasturiy taʼminot
Vaio noutbuklaridagi standart veb-kamera dasturi ArcSoft WebCam Companion hisoblanadi. U Magic-i vizual effektlari deb nomlangan maxsus effektlar toʻplamini taklif etadi, ular orqali foydalanuvchilar veb-kamera orqali olingan tasvir va videolarni yaxshilashlari mumkin boʻlgan. Shuningdek, u yuzni aniqlash funksiyasiga ega ham edi. Disk muharriri, Vaio Music Box, Vaio Movie Story, Vaio Media Plus kabi baʼzi boshqa Sony xususiy dasturlari ham soʻnggi modellarga kiritilgan. ATI Radeon video kartalari bilan taʼminlanganlar yorqinlik, kontrast, piksellar sonini va hokazolarni boshqarish imkonini beruvchi, shuningdek, eng yaxshi noutbukni tashqi displeyga ulash imkonini beruvchi Catalyst Control Centerga ega edi.
Nepal iqtisodiyoti
Statistikasi
Valyuta: 1 Nepal rupiyasi (NPR) = 100 paisa
eng past 10 %: 3,2 %;
Ishchi kuchi — faoliyat boʻyicha:
Neft isteʼmoli: kuniga 1,600 barrel (250 m3/d; 2001-yil his.)
Byudjet:
Vaio
Innovatsiyalar
thumb| VGN-C140G noutbukining ichki qismi right|thumb| Sony Vaio Z seriyali (2008-yil) klaviatura va almashtirish tugmalari
Nepal iqtisodiyoti
Qishloq xoʻjaligi Nepalning asosiy iqtisodiy faoliyati boʻlib qolmoqda, u aholining taxminan 65 foizini ish bilan taʼminlaydi va YaIMning 31,7 foizini tashkil etadi. Mamlakat umumiy maydonning atigi 20 foizga yaqini ekin ekishga yaroqli, yana 40,7 foizi oʻrmonlar (yaʼni, butalar, yaylovlar va oʻrmonlar) bilan qoplangan, qolgan qismi esa togʻli hududdan iborat. Nepalda meva va sabzavotlar (olma, nok, pomidor, turli xil salat barglari, shaftoli, kartoshka), shuningdek, sholi va bugʻdoy asosiy oziq-ovqat ekinlari hisoblanadi. Terai pasttekisligi qishloq xoʻjaligining ortiqcha mahsulotini ishlab chiqaradi, uning bir qismi oziq-ovqat yetishmaydigan togʻli hududlarni taʼminlaydi.
Vaio
Smartfonlar
2016-yil fevral oyida Vaio kompaniyasi Vaio Phone whichni keng ommaga eʼlon qiladi, u yuqori darajadagi va oʻrta darajadagi Windows 10 Mobile qurilmasi hisoblanadi. Bu Vaio kompaniyasining birinchi Windows smartfoni boʻlib. 2017-yil mart oyida esa Vaio Vaio Phone which koʻrinishiga ega, ammo uning oʻrniga Android operatsion tizimidan foydalanadigan Vaio Phone A-ni eʼlon qildi.
Nepal iqtisodiyoti
Statistikasi
Sanoat: turizm, gilamchilik, toʻqimachilik, guruch, jut, shakar va moy, sigareta, sement va gʻisht ishlab chiqarish
Nepalda yashash qiymati indeksi koʻplab mamlakatlarga qaraganda nisbatan past, lekin eng kam emas. Soʻnggi yillarda hayot sifati juda past qiymatga tushib ketdi. 2021-yilgi global ochlik indeksida Nepal 2021-yilgi GHI ballarini hisoblash uchun yetarli maʼlumotlarga ega boʻlgan 116 ta mamlakat ichida 76-oʻrinni egallaydi. 19,1 ball bilan Nepalda ochlik darajasi oʻrtachani tashkil etdi.
Statistikasi
Sanoat ishlab chiqarishining oʻsish surʼati: 10,9 % (2017-yil his.):
YaIM: xarid qobiliyati pariteti — 84,37 milliard dollar (2018-yil hisobi)
YaIM — real oʻsish surʼati: 21,77 % (2017-yil)
Import: $1,6 milliard (2021-yil his.)
Vaio
Birlashtirilgan dasturiy taʼminot
Sony oʻzining Vaio noutbuklarini bloatware yoki samarasiz va soʻralmagan dasturiy taʼminot bilan yuklagani uchun tanqid qilinadi, bu esa foydalanuvchiga noutbukdan darhol multimedia maqsadlarida foydalanish imkonini beradi. Bunga Vaio Media Gate va XMB bilan Adobe Premiere Elements va Adobe Photoshop Elements ning sinov versiyalari kiradi. Keyinchalik Sony oʻzining bir nechta biznes modellari bilan baʼzi hududlarda „Yangi boshlash“ variantini taklif qiladi. Ushbu parametr yordamida kompyuter faqat asosiy Windows operatsion tizimi va juda kam sinov dasturi allaqachon oʻrnatilgan.
Nepal iqtisodiyoti
Import va eksporti
Mamlakat iqtisodiyotida kuchli eksport koʻrsatkichlari, jumladan, turizmdan tushgan daromadlar va tashqi yordam umumiy toʻlov balansini yaxshilash hamda xalqaro zaxiralarni koʻpaytirishga yordam berdi. Nepal Buyuk Britaniya , AQSH, Yaponiya, Germaniya va Skandinaviya davlatlaridan katta miqdorda tashqi yordam olgan.
Vaio
Chiclet klaviaturalari
2004-yilda chiqarilgan Sony VAIO X505 noutbuki noutbuklarda chiclet klaviaturasini ommalashtirdi.
Nepal iqtisodiyoti
Statistikasi
Import — hamkorlar: Hindiston 70,1 %, Xitoy 10,3 %, BAA 2,6 %, Singapur 2,1 %, Saudiya Arabistoni 1,2 %. (2016-yil his.)
Resurslari
Hindistonning Nepaldan elektr energiyasini sotib olishi boʻyicha kelishuv muzokaralari bir necha yillardan beri davom etmoqda, biroq narx hamda moliyalashtirish boʻyicha bahslar muammo boʻlib qolmoqda. Hozirgi vaqtda mamlakatda elektr energiyasiga boʻlgan talab yiliga 8-10 foizga oshib bormoqda, Nepalning Hindiston bilan kelishuvga erishish varianti esa bu talabni qondirishga imkon beradi. 2022-yil iyun holatiga koʻra, Nepal tomonidan 364 MVt gacha boʻlgan ortiqcha elektr energiyasi Hindistonga eksport qilingan.
Statistikasi
xarajatlar: 5,974 milliard dollar (2017-yil his.)
Elektr energiyasi — manbasi boʻyicha ishlab chiqarish:
Elektr energiyasi — eksport: 856 GVt/soat (2001)
Ayn Rand
thumb|Ayn Rand Ayn Rand Rand 1943 yil
Mahalliy ism
Alisa Zinovevna Rozenbaum
Alisa Zinovyevna Rosenbaum tugʻilgan
1905-yil 2-fevral
Sankt-Peterburg, Sankt-Peterburg gubernatorligi, Rossiya imperiyasi
Buloq boshi va siyosiy faollik
The Fountainheadning muvaffaqiyati Randga shon-sharaf va moliyaviy xavfsizlik olib keldi. 1943-yilda u film huquqlarini Warner Bros.ga sotdi va ssenariy yozish uchun Hollywoodga qaytdi. Prodyuser Xel B. Uollis keyinchalik uni ssenariy muallifi va stsenariy shifokori sifatida yolladi. Uning ishiga „ Muhabbat maktublari“ va “Sen birga kelding" filmlari stsenariylari kiritilgan. Uning Uollis bilan tuzgan shartnomasi boshqa loyihalarga, jumladan, uning falsafasi haqida hech qachon tugallanmagan badiiy asarga “Individualizmning axloqiy asosi” deb nomlanishi uchun vaqt ajratdi.
1982-yil 6-martda vafot etgan (77 yoshda)
Buloq boshi va siyosiy faollik
Hollywoodda ishlagan vaqtida Rend Amerika ideallarini saqlash uchun antikommunistik kinofilmlar alyansi bilan aloqaga kirishdi va guruh nomidan maqolalar yozdi. U, shuningdek, anti-kommunistik Amerika Yozuvchilar uyushmasiga qoʻshildi. 1947-yilda, Ikkinchi Qizil Qoʻrquv paytida, Rend Amerika Qoʻshma Shtatlari Vakillar palatasining Amerikadan tashqari harakatlar qoʻmitasi oldida „doʻstona guvoh“ sifatida 1944-yilda chiqarilgan „Rossiya qoʻshigʻi“ filmi Sovet Ittifoqidagi sharoitlarni qoʻpol ravishda notoʻgʻri koʻrsatib, u yerdagi hayotni shunchalik koʻp tasvirlagani haqida guvohlik berdi. avvalgidan koʻra yaxshiroq va baxtliroq. Shuningdek, u maqtovga sazovor boʻlgan 1946-yilda suratga olingan “Hayotimizning eng yaxshi yillari” filmini biznes olamining salbiy koʻrinishi sifatida talqin qilgani uchun tanqid qilmoqchi edi, lekin bunga ruxsat berilmadi. Eshitishlardan soʻng uning tergov samaradorligi haqidagi his-tuygʻulari haqida soʻralganda, Rand jarayonni „befoyda“ deb taʼrifladi. alt=Magazine cover with a man holding lightning bolts|thumb| Randning " Anthem " romani " Famous Fantastic Mysteries " pulpa jurnalining 1953-yil iyun sonida qayta nashr etilgan. Buloq boshi nashr etilgandan soʻng, Rand oʻquvchilardan koʻplab maktublar oldi, ulardan baʼzilari kitob chuqur taʼsir qilgan. 1951-yilda Rend Los-Anjelesdan Nyu-York shahriga koʻchib oʻtdi va u yerda Federal rezervning boʻlajak raisi Alan Greenspan, Natan Blumental (keyinchalik Nataniel Branden) ismli yosh psixologiya talabasi va uning rafiqasi boʻlgan ushbu muxlislar guruhini toʻpladi. Barbara va Barbaraning amakivachchasi Leonard Peikoff. Dastlab, guruh falsafani muhokama qilish uchun dam olish kunlari uning kvartirasida Rend bilan uchrashadigan doʻstlarning norasmiy yigʻilishi edi. Keyinchalik Rand ularga oʻzining yangi " Atlas Shrugged „ romanining qoʻlyozma qoralamalarini oʻqishga ruxsat bera boshladi. 1954-yilda uning Nataniel Branden bilan yaqin munosabatlari ularning turmush oʻrtoqlari bilgan holda ishqiy munosabatlarga aylandi.
Nyu-York shahri, AQSH
Ilk fantastika
Rend oʻzining navbatdagi yirik romani “Favvora boshi”ni 1935-yil dekabrda boshlagan, lekin 1937-yilda “ Anthem ” romanini yozish uchun undan tanaffus oldi. Romanda totalitar kollektivizm shu darajada gʻalaba qozongan distopik kelajak dunyosi tasvirlanganki, hatto men soʻzi ham unutilib, biz bilan almashtirilgan. U 1938-yilda Angliyada nashr etilgan, ammo oʻsha paytda Rend amerikalik nashriyot topa olmadi. " We the Living „ filmida boʻlgani kabi, Rendning keyingi muvaffaqiyati unga 1946-yilda nashr etilgan, 3,5 million nusxadan ortiq sotilgan qayta koʻrib chiqilgan versiyasini olishga imkon berdi..
Keyingi yillar
1995-yilda “ Zamonaviy faylasuf ayollar ” asarida Rend haqidagi maqolasida Jenni A. Heyl turli akademik mutaxassisliklar Rendga qanday qarashlaridagi farqni tasvirlab bergan. Uning soʻzlariga koʻra, Rend falsafasi „akademik falsafadan muntazam ravishda olib tashlanadi. Shunga qaramay, butun adabiy akademiyada Ayn Rend faylasuf sanaladi.“ Routledge Falsafa Ensiklopediyasining 1998-yil nashrida yozgan siyosiy nazariyotchi Chandran Kukatas oʻz ishining asosiy falsafiy qabulini ikki qismga jamlagan. Uning soʻzlariga koʻra, koʻpchilik sharhlovchilar uning axloqiy dalillarini Aristotel axloqining ishonarsiz varianti deb bilishadi va uning siyosiy nazariyasi „kam qiziqish uygʻotadi“, chunki u „oʻylanmagan va tizimsiz“ uning davlatga boʻlgan dushmanligini u bilan yarashtirishga qaratilgan. anarxizmni rad etish. Journal of Ayn Rand Studies, Rend va uning gʻoyalarini oʻrganishga bagʻishlangan koʻp tarmoqli, koʻrib chiqiladigan akademik jurnal, 1999-yilda tashkil etilgan.
Ob'ektiv harakat
1985-yilda Peikoff biznesmen Ed Snayder bilan birga Ayn Rand institutini, Rendning gʻoyalari va ishlarini targʻib qilishga bagʻishlangan notijorat tashkilotini yaratishda ishladi. 1990-yilda, Peikoff bilan mafkuraviy kelishmovchilikdan soʻng, Devid Kelli hozirda Atlas jamiyati deb nomlanuvchi Ob'ektivistik tadqiqotlar institutiga asos soldi. 2001-yilda tarixchi Jon MakKeski akademiyadagi ob'ektivizm boʻyicha ilmiy ishlar uchun grantlar taqdim etadigan Ob'ektiv stipendiya uchun Anthem Foundationni tashkil qildi. Badiiy adabiyot va drama:
Olma mater Petrograd davlat universiteti (tarix diplomi, 1924)
1934–1982 yillar davri
Sovet Ittifoqi (1922—1931)
Keyingi yillar
1984-yilda Den Uyl va Rasmussen tomonidan tahrirlangan Ob'ektivizm haqidagi insholar toʻplami “Ayn Randning falsafiy fikri" Rendning oʻlimidan keyin nashr etilgan gʻoyalari haqidagi birinchi akademik kitob edi. Siyosiy yozuvchi Jek Uiler bir essesida „Rand gʻazabining tinimsiz portlashi va uzluksiz tarqalishiga“ qaramay, Rendning axloqi „eng ulkan yutuqdir, uni oʻrganish zamonaviy tafakkurdagi boshqa har qanday tafakkurga qaraganda ancha samaraliroq“ deb yozgan. . 1987-yilda Ayn Rand jamiyati Amerika falsafiy assotsiatsiyasining filiali sifatida tashkil etilgan.
Imzo thumb|Imzo Elis O Konnor (tugʻilgan kuni Alisa Zinovyevna Rosenbaum; Fevral 2, 1905 yil-1982-yil 6-mart), Ayn Rand  taxallusi bilan mashhur boʻlgan rossiyalik amerikalik yozuvchi va faylasuf edi. U oʻzining fantastikasi va obyektivizm deb nomlangan falsafiy tizimni ishlab chiqishi bilan mashhur. Rossiyada tugʻilgan va tahsil olgan, 1926-yilda AQShga koʻchib oʻtgan. Dastlab muvaffaqiyatsiz boʻlgan ikkita erta romani va ikkita Brodvey pyesasidan soʻng, u 1943-yilda „Favvora boshi“ romani bilan shuhrat qozondi. 1957-yilda Rend oʻzining eng mashhur asari" Atlas Shrugged „ romanini nashr etdi. Keyinchalik, 1982-yilda vafot etguniga qadar u oʻz falsafasini targʻib qilish uchun badiiy boʻlmagan adabiyotga murojaat qildi, oʻzining davriy nashrlarini nashr etdi va bir nechta insholar toʻplamlarini chiqardi.
Buloq boshi
Yoshlik yillari
1925-yil oxirida Rendga Chikagodagi qarindoshlarinikiga borish uchun viza berildi. U 1926-yil 17-yanvarda joʻnab ketdi va 1926-yil 19-fevralda Nyu-York shahriga keldi, Qoʻshma Shtatlarda kelishdan oldin u Ssenariy muallifi edi, keyin u Hollywoodga, Kaliforniyaga joʻnab ketishdan oldin ingliz tilini oʻrgangan qarindoshlari bilan bir necha oy yashadi.
Rossiya SFSR (1917—1922)
Taniqli mukofotlar Prometey mukofoti - Shon-sharaf zali
Ayn Rand taxallusi
Fuqarolik
Rand aqlni bilim olishning yagona vositasi sifatida ilgari surdi; u iymon va dinni rad etdi. U ratsional va axloqiy egoizmni qoʻllab-quvvatladi va altruizmni rad etdi. Siyosatda u kuchning boshlanishini axloqsiz deb qoraladi va kollektivizm, statizm va anarxizmga qarshi chiqdi. Buning oʻrniga u shaxsiy huquqlarni, shu jumladan xususiy mulk huquqlarini tan olishga asoslangan tizim sifatida belgilagan laissez-faire kapitalizmini qoʻllab-quvvatladi. Rand oʻzi anarxizm deb hisoblagan libertarizmga qarshi boʻlsa-da, u koʻpincha Qoʻshma Shtatlardagi zamonaviy libertarlik harakati bilan bogʻlanadi. Sanʼatda Rend romantik realizmni targʻib qildi. U Aristotel, Foma Akvinskiy va klassik liberallardan tashqari, unga maʼlum boʻlgan koʻpgina faylasuflar va falsafiy anʼanalarni keskin tanqid qildi.
Atlas yelka qisdi