cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alaviy
Alaviy (Abdulla Alaviy) (1903, Pskent — 1931.7.1, Samarqand) — shoir, adabiyotshunos. Leningraddagi Sharq tillari institutida tahsil koʻrdi va shu oʻquv yurtida (1924-27), Samarqanddagi Ped. akademiyasida (1927-30) daryo berdi. A. barmoq vazniga asoslangan oʻzbek sheʼ-riyatining badiiy imkoniyatlarini kengaytirdi, oʻzbek adabiyotidagi sochma (er-kin) sheʼr boshlovchilardan biri boʻldi. Pskent tumanining Evalak qishlogʻida istiqomat qilgan Berdi baxshi ogʻzidan „Alpomish“ dostonini yozib olgan (1926).
Ervin Zukanović
Ervin Zukanović (1987-yil 11-fevralda tugʻilgan) — Bosniyalik professional futbolchi, Gretsiya Superligasining Asteras Tripolis klubida markaziy himoyachi sifatida oʻynaydi.
Ilk faoliyati
Zukanović „Jeljezničar“ klubida 2005-yilda 18 yoshida professional debyut qilgan. Jamoani tark etgach, SC Austria Lustenau, Sulzberg va Uerdingen kabi quyi liga klublarida oʻynadi.
2010-yil iyul oyida Eupenga, 2011-yil iyun oyida Kortrijkga , 2012-yil dekabr oyida Gentga oʻtdi.
Chievo
2014-yilning iyunida Zukanović Italiyaning ChievoVerona jamoasiga bir mavsumga ijaraga berildi. Klubdagi rasmiy debyutini 24-sentyabr kuni Sampdoria ga qarshi oʻtkazdi. 26-oktyabr kuni „ChievoVerona“ safidagi ilk golini Genoa darvozasiga kiritdi.
Sampdoria
Iyul oyida Zukanović „Sampdoria“ga 2 million yevro evaziga transfer qilindi. 30-iyul kuni Vojvodina ga qarshi UEFA Yevropa ligasi saralash oʻyinida jamoa safida debyut qildi. Bir oy oʻtgach, Napoli ga qarshi ligadagi debyutini oʻtkazdi. 25-oktabr kuni „Sampdoria“ safidagi ilk golini Hellas Veronaga kiritdi.
Roma
2016-yilning yanvarida Zukanović Roma ga 6 oylik ijaraga 1,5 million yevroga evaziga oʻtdi, sotib olish opsiyasi esa 2,5 million yevro qilib belgilandi. 30-yanvar kuni Frosinonega qarshi oʻyinda jamoa safida rasman debyut qildi. Bir oy oʻtgach, „Roma“ bilan 2019-yil iyunigacha amal qiladigan shartnoma imzoladi. 8-mart kuni Zukanović UEFA Chempionlar ligasida safarda Real Madridga qarshi oʻyinda debyut qildi.
Iyul oyida Atalanta ga mavsumiy ijaraga yuborildi.
Genoa
2017-yilning iyul oyida Zukanović „Genoa“ga ijaraga berildi. 17-sentyabr kuni Lazio ga qarshi oʻyinda debyut qildi.
2018-yilning iyunida „Genoa“ bilan 3 yillik shartnoma imzoladi.
Faoliyatining keyingi bosqichi
2019-yil avgust oyida Zukanović Saudiya Arabistonining Al Ahli jamoasiga o‘tdi.
2020-yil yanvar oyida SPAL bilan shartnoma imzoladi.
Avgust oyida Turkiyaning Fatih Karagümrük jamoasiga oʻtdi.
2022-yilning avgustida Gretsiyaning Asteras Tripolis jamoasiga oʻtdi.
Xalqaro faoliyati
2012-yil oktyabr oyida Zukanović Bosniya va Gersegovinaga birinchi chaqiruvini 2014-yilgi Jahon chempionati saralashida Gretsiya va Litvaga qarshi o‘yin uchun oldi. 16-oktyabr kuni Gretsiyaga qarshi debyut qildi.
Shaxsiy hayoti
Zukanović 2011-yil iyul oyida sevgilisi Eminaga uylandi. Ularning uchta farzandi, Alin ismli qizi va Armin va Din ismli ikkita oʻgʻli bor.
Dielektriklarning qutblanishi
Dielektriklarning qutblanishi chiziqli boʻlmagan munosabatlar orqali aniqlanadi. bu yerda \chi va c — ikkinchi va uchinchi tartibli makroskopik qabul qiluvchanliklar hisoblanadi. Tashqi maydon kuchsiz boʻlganda dielektriklarning qutblanishi (1) ning birinchi hadi bilan ifodalanadi. Ikkinchi va uchinchi hadlarni hisobga olmasa ham boʻladi. Tashqi maydon kuchli boʻlganda dielektriklarning nochiziqli xossalari namoyon boʻla boshlaydi. Bu holda tenglikning keyingi hadlarini ham hisobga olish kerak. Agar \chi=c=0 boʻlsa, bu tenglik chiziqli dielektrikni ifodalaydi. Agar c=0 boʻlsa, chiziqli boʻlmagan kvadratik dielektrikni, \chi=0 boʻlsa chiziqli boʻlmagan kubik dielektrikni ifodalaydi.
Muhammad al-Qatavoniy
(Abu Muhammad) Muhammad ibn Muhammad ibn Ayyub al-Qatavoniy (hijriy 506-yil (milodiy 1112-yil)da vafot etgan) — muftiy, voiz va mufassir bo‘lgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Dielektriklarning qutblanishi
Kvadratik dielektrikka koʻrinishidagi sinusoidal to`lqin tushayotgan boʻlsin. U vaqtda dielektrikning qutblanishi P ning vaqt boʻyicha oʻzgarishi sinusoidadan farq qiladi. (1) formulada c=0 deb olib, unga (2) ni qoʻysak
ekanligini hisobga olgan holda almashtirish bajarsak, (3) ifoda quyidagi koʻrinishga keladi: (4) formuladan koʻramizki, P(t) qutblanishni uchta tashkil etuvchiga ajratish mumkin: tushuvchi nurning asosiy chastotasiga \omega) bogʻliq boʻlgan, ikkilangan chastotasi (2\omega) ga bogʻliq boʻlgan va ikkinchi garmonikasiga bogʻliq boʻlgan hamda doimiy qutblanish qismiga ajratish mumkin.
Berilgan garmonik tebranishlardagi maydon kubik dielektrikka tushayotgan boʻlsa, u holda qutblanish ikkita tashkil etuvchidan iborat boʻladi: aosiy va uchinchi garmonika taʼsirida tebranayotgan qutblanishdan iborat. ekanligini hisobga olsak,
(5) ifodaning birinchi va ikkinchi hadi P ning asosiy qismini tashkil etadi, uchinchi had uchinchi garmonika taʼsirida hosil boʻlgan qutblanish qismini tashkil etadi.
Shunday qilib, chiziqli dielektriklarning qutblanishini skalyar tenglamalar orqali ifodalash mumkin.
Shuningdek qarang
Chiziqli qutblanish
Ikkinchi garmonika generatsiyasi
Li Na (Tang sulolasi)
Fon
Li Na 758-yilda imperator Suzong davrida tugʻilgan. Uning otasi Li Xuayyu, Goguryodan boʻlib, oʻsha paytda Pinglu tumanida (zamonaviy Chaoyang, Liaoning shahrida joylashgan) Li Xuayyuning amakivachchasi Xou Xiyi (chànghui) qoʻl ostida harbiy ofitser boʻlib xizmat qilgan, oʻsha vaqt u tuman harbiy gubernatori vazifasini bajargan. Biroq, 761-yilga kelib, oʻsha paytda qoʻzgʻolonchi Yan davlati tomonidan Tang davlatining qolgan qismidan uzilib qolgan va nafaqat Yan qoʻshinlarini, balki Xitan va Si qabilalarining kuchlarini qoʻshimcha ravishda toʻsib qoʻyishga majbur boʻlgan Pinglu Jiedushi qoʻshini, uzoqroq turdilar va ular Pinglu aylanasini tark etib, janubga qarab jang qilishdi. 762 yilda imperator Suzongning oʻgʻli va vorisi imperator Daizong Xouni Ziqing tuman (shtab-kvartirasi zamonaviy Veyfan, Shandun shahrida joylashgan) harbiy gubernatori etib tayinladi va Ziqing va Pinglu nomlari birlashtirildi. 765 yilda askarlar Xouni agʻdarib tashladilar, chunki u ularni ortiqcha ish bilan yuklagan va ular Li Xuayyuni uning vorisi sifatida qoʻllab-quvvatladilar. Imperator Daizong rozi boʻldi va Li Xuayyuni harbiy gubernator etib tayinladi va uning ismini Li Zhengji deb oʻzgartirdi. Li Chjenji imperator hokimiyatiga nominal boʻysunganiga qaramay, Pingluni yarim mustaqil davlat sifatida samarali boshqarishga kirishdi.
Li Zhengji boshqaruvidagi xizmat
Li Naning yoshligida Li Chjenji uni Tangning Tufan bilan gʻarbiy chegarasini mavsumiy himoya qilishda yordam berish uchun armiyaga qoʻmondon qilib qoʻygan edi. Li Na ushbu joylashtirishning bir qismi sifatida imperator Daizongga hurmat bajo keltirish uchun Changʻan shahrida edi. Imperator Daizong uni kutib oldi va unga bir qator sharaflar berdi. Shunindek, bu joylashtirish tugagandan soʻng, Li Chjendji uni Zi prefekturasining prefekti qilib qoʻydi (zamonaviy Zibo, Shandong shahrida). Li Chjengjining 775 yilda Weibo tuman (shtab-kvartirasi zamonaviy Xandan, Xebey shahrida joylashgan) harbiy gubernatori Tian Chengsiga qarshi imperator tomonidan ruxsat etilgan kampaniyasi paytida Li Na Pingluda yoʻqligida harbiy gubernator vazifasini bajaruvchi boʻlib ishlagan. Keyinchalik, yana bir isyonkor harbiy gubernator Li Lingyaoga qarshi kampaniyadan soʻng, Li Zhengji Li Lingyaoning Byanson tumanidan (shtab-kvartirasi zamonaviy Kayfeng, Xenan shahrida joylashgan) beshta prefekturani oldi va ularni Pinglu tumaniga birlashtirdi. Keyin u Pinglu shtab-kvartirasini Qing prefekturasidan (bēngēng) oʻzi qabul qilgan Byanson prefekturalaridan biriga, Yun prefekturasiga koʻchirdi (zamonaviy Tai’an, Shandong) va Li Nani Qing prefekturasining prefekti etib tayinladi.
Stratford (Iowa)
Stratford AQShning Iowa shtatida joylashgan shahardir. Hamilton, Webster County, Iowa|Webster okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
743 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 150,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,95 km2. Shundan 4,95 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 338 m balandlikda joylashgan.
Le Raysville
Le Raysville AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Bradford County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
306 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Mil. av. V asr
'''Mil. av. V asr'''
Mil. av. VI asr - Mil. av. V asr - Mil. av. IV asr
Ota-Qoʻzi Xoʻja masjidi
Otaqoʻzi ota Xoʻja masjidi — 20-asr boshilarida barpo etilgan masjid boʻlib, Izboskanda (Oʻzbekistonning Andijon viloyati Paxtaobod tumani) joylashgan. Masjid deyarli asl koʻrinishida saqlangan.
Masjid nomi haqida manbalarda qayd etilgan bir qancha versiyalar mavjud. Ulardan biriga ko‘ra, masjidni shu hududning eng boy odami qurdirgan va u qurilishga eng yaxshi hunarmandlarni, jumladan, o‘sha davrning mashhur meʼmori Qirg‘izboyni ham taklif qilgan. Boshqa bir maʼlumotga koʻra, masjid Otaqoʻzi-xoʻja (turli taʼriflarda — Ota-Qoʻzi-xoʻja, Ota Qoʻziboy) nomi bilan atalgan — oʻtgan asr boshlarida bu joylarning hukmdori Qoʻziboy ota (1855—1918) nomi bilan atalgan. Qo‘ziboy ota boy, ayni paytda taqvodor, maʼrifatni eʼtiqodning muhim tarkibiy qismlaridan biri deb bilgan. Zamonaviy mashhur „Suv ustidagi masjid“ nomi O‘zbekistonning mustaqillik davri ommaviy axborot vositalarining kelib chiqishi bilan bog‘liq.
20-asr boshlarida Andijon viloyati, 1902-yil zilzila
1902-yilda Farg‘ona vodiysi tarixidagi eng katta zilzila Andijonda bo‘lib, unda 4000 dan ortiq kishi halok bo‘lgan. Andijon tumanida va qisman qoʻshni hududlarida 40 mingga yaqin binolar vayron boʻlgan, jumladan, koʻplab noyob va diniy binolar xarobaga aylangan. Zilzila oqibatlari bugungi kunda Andijon va Andijon viloyatida Farg‘ona vodiysining boshqa hududlariga nisbatan kam sonli qadimiy meʼmorchilik obidalari va uzoq tarixga ega inshootlar saqlanib qolganida ham o‘z ifodasini topmoqda.
Otaqoʻzi Xoʻja masjidining qurilishi Andijon tumanining 1902-yilgi zilzila oqibatlaridan tiklanish davriga to‘g‘ri keladi. Dastlab madrasa boʻlgan, 1913-yilda bu yerda ilohiyot darslari oʻtkazilgan. Hovlidan o‘tgan ariq madrasa qurilishida shu yerda bo‘lgan. U masjid binosigaga parallel ravishda madrasa hovlisining markazidan oʻtgan. Madrasa devorlari dastlab suvni bir devor ostidan kirib, boshqa devor ostidan chiqarish uchun mo‘ljallangan edi. Masjid 1914—1915-yillarda oʻzining soʻnggi shakliga ega boʻlib, bugungi kungacha saqlanib qolgan.
1917-yil inqilobidan soʻng o‘rganishlar toʻxtatildi, bino rekvizitsiya qilindi va omborga aylantirildi. 1970-yillarda u yerda mahalliy muzey joylashgan boʻlib, Sovet davrida masjid binosiga nisbatan ehtiyotkorlik bilan munosabatda boʻlinganini taʼkidlash kerak, bu birinchi navbatda mahalliy aholining ushbu binoga va muqaddas joyga boʻlgan munosabati bilan bogʻliq. O‘zbekiston mustaqillikka erishgach, binoga masjid maqomi qaytarildi.
Masjidning meʼmoriy koʻrinishi
Otaqoʻzi Xoʻja masjidi qurilishida zilzila paytida o‘zining seysmik chidamliligini ko‘rsatgan pishgan g‘ishtdan foydalanilgan.
Dastlab masjidning ochiq keng hovli maydoni boʻlib, undan toʻla-toʻkis ariq oqib oʻtadi. Keyinchalik, qishda ham namozxonlari kamaymagan yangi masjidning mahalliy aholi orasida mashhurligi oshib borayotganini inobatga olib, namozxona maydonini ko‘paytirish maqsadida hovlining yuqori qismini to‘sib qo‘yishga qaror qilindi. Shu maqsadda kanalning oqayotgan suvi ustiga maxsus taxta yotqizilgan. Otaqoʻzi Xoʻja masjidining yana bir o‘ziga xos jihati — hovli hududidan maksimal darajada foydalanish va issiq kunlarda bu yerda alohida qulay mikroiqlim yaratish — o‘ziga xos tabiiy „konditsioner“dir. Mo‘min-musulmonlar oyoqlari ostidan oqayotgan ariq suvinining salqinida namoz o‘qiydilar.
Portalga kirish Farg‘ona vodiysi hunarmandlari tomonidan yog‘och o‘ymakorligi bilan bezatilgan eski katta eshikdan o‘tadi. Abstrakt o‘yma ustidagi yozuv o‘yilgan bo‘lib, u birinchi to‘rt xalifaning, Muhammad payg‘ambarning sahobalarining va uning eʼtiqodi yo‘lboshchilari — Abu Bakr, Umar, Usmon va Alining uslubida qilingan yozuvini ifodalaydi.
Masjidi binosining peshtoqi o‘zi nafis ko‘rinadi. Gumbazlar standart emas, ular qiziqarli shaklga ega, bu yerda minoraning davomi derazalar bilan gumbazga o‘tishni amalga oshiradi. Minoralar naqshinkor g‘isht bilan bezatilgan, geometrik naqshda kalligrafik yozuvlar ko‘rinadi. Guldastalar ham xuddi shunday nafislik bilan yasalgan bo‘lsa, minoralarning o‘qlaridagi g‘ishtdan yasalgan naqshlar ularga nafislik baxsh etadi.
Masjidning ichki qismi keng, hovli markazining har ikki tomonida hujralar — o‘quv xonalari mavjud, hajmi esa kichik. Eshiklarning aksariyati yangilariga almashtirildi. Devorlarning ichki bezaklari ham g‘ishtdan yasalgan bo‘ib, keramik plitalardan foydalanmasdan, xonaning burchaklarida noyob bezaklarni ko‘rish mumkin.
Masjid deyarli yogʻoch pollardan foydalanmasdan va odatiy koʻp darajali shiftsiz qurilgan. Shift qismi Fargʻona vodiysi ustalarining anʼanalari boʻyicha bezatilgan — qizil, yashil, koʻk va boshqa ranglarga yorqin boʻyalgan.
Xalq rivoyatlari va afsonalari
Xalqda Otaqoʻzi Xo‘ja masjidi qad rostlagan joy bilan bog‘liq afsona saqlanib qolgan. Bu yerlarning hukmdori tush koʻradi. Goʻyo uning oldiga oddiy dehqon hukmdor yerlari orqali ekinlarini sug‘orish uchun ariq yotqizishni iltimos qilib kelgan. Hukmdor rad etdi. Va oʻsha kuni kechqurun momaqaldiroq koʻtarildi, osmondan shunday suv oqimi tushdiki, hukmdorning barcha ekinlari nobud boʻldi. Ertalab hukmdor ko‘ribdiki, o‘sha dehqon yana bug‘doy ekish uchun hukmdorga bir necha tort va bir qop don olib kelibdi. Shunda hukmdor o‘z qaroridan uyaldi va o‘zi dehqonning mehribon qalbi uchun minnatdorchilik bildirish maqsadida uning yerlari orqali katta ariq yotqizishni buyurdi. Oradan bir necha yil o‘tib, namoz vaqtida hamma teng bo‘lgan bu kanal ustida masjid qurildi. Bo‘sh vaqtlarida esa masjid odamlarning qalblari va qalblari dam oladigan, salqin sukunatda muloqot qiladigan maskanga aylanadi.
Aqay (Qiziloʻrda viloyati)
Aqay (Ақай) — Qozogʻistonning Qiziloʻrda viloyati Qarmaqshi tumanidagi qishloq. Aqay qishloq okrugi maʼmuriy markaz va yagona mahalliy punkt hisoblandi. KATO kodi — 434633100.
Aqay qishlogʻi Sirdaryoning oʻng qirgʻogʻida, Bayqonir shahridan gʻarbda joylashgan boʻlib, aholining aksariyati shaharda ishlaydi.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 1243 kishini (629 erkak va 614 ayol) tashkil etgan. 2009 yilning maʼlumotlariga koʻra qishloqda 3853 kishi (1972 erkak va 1881 ayol) istiqomat qilgan.
Tarixi va hozirgi holati
Qishloq 1960-yillarda SSSR Mudofaa vazirligiga qarashli 22-sonli sovxoz sifatida vujudga kelgan boʻlib, Leninsk (hozirgi Boyqonir shahri) shahrini oziq-ovqat bilan taʼminlagan va Sirdaryo sohilida ixcham joylashgan edi. Qishloqda parrandachilik fermasi, nasldor sigir va choʻchqa boqish fermalari, goʻshtni qayta ishlash zavodi, pivo zavodi, sabzavot ekish (shu jumladan issiqxonalarda) mavjud edi. 1980-yillarning oxiriga kelib qishloqda 1000 ga yaqin aholi istiqomat qilgan. 1990-yillar boshida, SSSR parchalanganidan keyin Aqaydagi korxonalar ishladi va vayron qilindi. O‘shandan beri viloyatning boshqa qishloqlaridan ham odamlar Bayqo‘ng‘irdan ish izlab, Aqayga kela boshladilar. Qishloq aholisi 2014 yilga kelib besh ming kishiga koʻpaydi. Qishloqda faqat maktabda, ikkita bog‘chada, kutubxonada, klubda, hokimlikda band bo‘lganlargina ish bilan taʼminlangan. 20 yil davomida qishloq bir necha marta kattalashdi, qishloqning chegaralari gʻarbiy va shimoliy yoʻnalishda 1500-2000 m ga kengaydi. Bayqonur shahar Krayniy aeroporti avtomobil yo‘lining shimolida joylashgan uchastkalarda qurilish ishlari boshlandi. 2014-yildan boshlab qishloqda Davlat dasturi bo‘yicha qator obyektlar: 280 o‘rinli bolalar bog‘chasi, 600 o‘rinli maktab, smenada 30 o‘rinli vrachlik punkti barpo etilmoqda. .
Mil. av. VI asr
'''Mil. av. VI asr'''
Mil. av. VII asr - Mil. av. VI asr - Mil. av. V asr
Acehúche
Acehúche Ispaniyaning Estremadura mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Cáceres provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 91,06 km2. Aholisi — 842 kishi (2010).
Catz
Catz Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Manche departamenti Saint-Lô tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
109 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 38,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,8 km2.
NGC 5412
NGC 5412 Kichik Ayiq yulduz turkumidagi E-S0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Lewis Swift 1884-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Turk tarixi bo'yicha tezis
Turk tarixi tezisi, 1930-yillarda Mustafo Kamol Otaturkning daldasi bilan yaratilgan tarixiy talqin. 1930-yilda yuz nusxada nashr etilgan “Turk tarixining asosiy yoʻnalishlari ” nomli asar Turk tarixi tezislarining eʼloni hisoblanadi. Ushbu asar asosida tayyorlangan va 1931-1941 yillar oraligʻida litseylarda oʻqitiladigan toʻrt jildlik darslik Turk tarixi tezislarining asosiy matnlaridan biridir. Bu islom va nasroniylik oʻrtasidagi ziddiyatga asoslangan Usmonli tarixi tezislari va turklarga qarshi yozilgan Gʻarb tarixi tezislariga munosabat sifatida ilgari surildi. Ilmiy doiralarda Turk Tarixi Tezisining siyosiy maqsadlari, xayolparast yoki romantik millatchilik jihatlari borligi uchun tanqid qilindi. Mustafo Kamol 1923 yilda Istanbul universiteti professorlar kengashiga “ilm-fan sohasida milliy istiqlolimizni yakunlash” vazifasini berdi. Turk tarixi tezisi 1930-yillarda Usmonli tarixshunosligining merosi boʻlgan islomiy markazli tarixiy talqinlar va yevromarkazli tarixiy talqinlarga qarshi muqobil milliy talqin ishlab chiqish maqsadida ilgari surilgan edi. Otaturk g'arb tarixi tezislarini to'g'ri deb qabul qilib, maktablarda o'qitish o'rniga milliy tarix yozilishi kerak, deb hisoblardi. XV asrdan boshlab G'arb tarixshunoslari yunon tsivilizatsiyasini tsivilizatsiya boshlangan joy sifatida berishgan. Tarixga bunday qarashda turklar O‘rta Osiyodagi ko‘chmanchi qabilalar sifatida tasvirlangan. Ayniqsa, o'n to'qqizinchi asrdan boshlab, bu tezis irqchi antropologik yondashuvlar bilan irqiy mansublikka ( sariq irq, Braxifesal oq irq va boshqalar) asoslangan bo'lishga harakat qilindi. Fransuz maktabi o‘quvchisi Afet Inan Otaturkga fransuz tarixi kitoblarida turklarning sivilizatsiya asarlari yo‘qligini va turklar “ikkinchi darajali sariq irq, bosqinchi vahshiy qabila” deb atalganini aytadi. Biroq, Otaturk tomonidan oʻqilishi maʼlum boʻlgan ikki muhim tarix kitobida turklarga jiddiy oʻrin berilgan. Birinchisi, Jozef de Guignes tomonidan 1756 yilda Parijda nashr etilgan 5 jildlik Histoire générale des Huns, des Turcs, des Mogols, et des autres Tartares occidentaux. Ikkinchisi, 1920-yilda HG Uells tomonidan nashr etilgan 1208 betlik “Tarixning konspekti”. Muallifning Otaturk tomonidan qabul qilingan “doimiy dunyo tinchligi” haqidagi fikrlari Nutukda nomi bilan birga takrorlanadi.
Mil. av. IV asr
'''Mil. av. IV asr'''
Emil Galimov
Emil Galimov (1992-yil 9-mayda tugʻilgan) — asli tatar boʻlgan rossiyalik professional xokkeychi. Hozirda Emil Galimov Kontinental xokkey ligasining (KHL) vakili „SKA Saint Petersburg“ xokkey jamoasida oʻynamoqda. Emil Galimov 2013-yilgi NHL kirish loyihasining 7-raundida (umumiy 207-oʻrindagi tanlov asosida) „San Jose Sharks“ xokkey klubi safiga qabul qilingan edi.
Mil. av. IV asr
Mil. av. V asr - Mil. av. IV asr - Mil. av. III asr
Jur
Jur (Ҷур)  — Tojikiston Respublikasining Sangvor tumani, Sangvor jamoatiga qarashli daha. Dahadan mahalla markazigacha 7 km, tuman markazigacha 52 km.
Emil Galimov
Oʻyin faoliyati
Emil Galimov oʻzining Kontinental xokkey ligasidagi ilk oʻyinini 2010— 2011-yilgi KHL mavsumida „HC Neftekhimik Nizhnekamsk“ xokkey jamoasida oʻtkazgan.
Jur
Aholisi
Aholisi — 530 kishi.
Emil Galimov
Oʻyin faoliyati
Shundan soʻng, Emil Galimov Yaroslavlning „Lokomotiv“ xokkey klubi safiga qoʻshildi. U yerda Emil Galimov olti mavsum davomida klub safida maydonga tushdi. 2017-yil 16-avgustda 2017— 2018-yilgi mavsum uchun Emil Galimov „Neftekhimik Nizhnekamsk“ xokkey jamoasi bilan shartnoma imzoladi. 2018— 2019-yilgi mavsumda Emil Galimov „Neftekhimik Nizhnekamsk“ xokkey jamoasi sardori etib saylandi.
2019-yil 6-may kuni Emil Galimov „ Neftekhimik Nizhnekamsk “ xokkey jamoasini tark etib, „Ak Bars Kazan“ xokkey klubi bilan erkin agent sifatida bir yillik shartnoma imzoladi. 2019— 2020-yilgi mavsumda Emil Galimov „Ak Bars Kazan“ xokkey klubi safida 47 ta o‘yinda maydonga tushib, 14 ta gol urishjga muvaffaq boʻldi. Emil Galimov COVID-19 pandemiyasi tufayli mavsum bekor qilinishidan oldin atigi 4 ta oʻyinda maydonga tushgan edi.
2020-yil 1-may kuni Emil Galimov „SKA Saint Petersburg“ xokkey klubi bilan erkin agent sifatida ikki yillik shartnomaga rozi boʻldi.
Issamoulenc
Issamoulenc Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ardèche departamenti Privas tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
96 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 6,0 nafar kishi.
Murat (Cantal)
Murat Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Cantal departamenti Saint-Flour tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
2045 nafar aholi istiqomat qiladi (2008). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 314,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,5 km2.
Eynshteyn koeffitsiyentlari
Kvant mexanikasi atomdagi elektron orbitasi haqidagi tassavurni inkor etgani bilan atomning energetik sathi haqidagi klassik tassavurni saqlab qoldi. Kvant mexanikasi ham vodorod va vodorodga oʻxshagan ionlar uchun energetik sathlarning kvantlanishida Bor nazariyasidagidek bir xil natijaga keladi. Lekin, kvant mexanikasi bu masalaga maʼlum aniqliklar kiritdi. Kvant mexanikasidagi noaniqliklar munosabatlari faqat zarra koordinatasi bilan impulsining koordinata oʻqlaridagi proeksiyasini bogʻlab qolmasdan, u zarraning energiyasi bilan uning shu energiyali holatda boʻlish vaqtini ham bir-biriga bogʻlaydi. Zarraning maʼlum holatda boʻlish vaqtining noaniqligi \Delta t, zarra energiyasining noaniqligi \Delta E bilan quyidagicha bogʻlangan:
Bu munosabatni atomdagi elektronga qoʻllaylik. Bizga maʼlumki, atomning statsionar va uygʻongan holatlari mavjud. Tabiiyki, atom asosiy statsionar holatda istagancha uzoq vaqt boʻlishi mumkin. Lekin „qoʻzgʻalgan holda atom qancha vaqt boʻlishi mumkin?“ degan savol tugʻiladi. Atomning qoʻzgʻalgan holatda boʻlish vaqti juda qisqa (s). Atomning turli energetik sathlariga mos keluvchi har xil qoʻzgʻalgan holatlarda boʻlish vaqti ham bir-biridan farq qiladi.
Uygʻongan (yoki qoʻzgʻalgan) holatdagi atom oʻz-oʻzidan (spontan holda) quyiroq energetik holatga oʻtishi mumkin. Qoʻzgʻalgan holatdagi atomlar soni e marta kamayishi uchun ketgan vaqt, atomning qoʻzgʻalgan holatda yashash vaqti deyiladi. Lekin atomda, shunday metastabil holatlar boʻlishi mumkinki, bu holatda uning yashash vaqti ancha katta, sekundning oʻndan bir ulishlarida boʻlishi mumkin. Kvant mexanikasida atomning oʻrtacha yashash vaqti haqida gapiriladi. Maʼlum bir atomning qoʻzgʻalgan holatda qancha vaqt boʻlishini kvant mexanikasi aytib bera olmaydi. Atomning qoʻzgʻalgan holatdan statsionar holatga oʻtishi tasodifan sodir boʻladi. Demak, atomni qoʻzgʻalgan holatda boʻlish vaqtida \Delta t noaniqlik diomo boʻladi. Shu vaqtning noaniqligi energiyaning noaniqligi bilan bogʻlangan, yaʼni
Agar atomning qoʻzgʻalgan holatda oʻrtacha yashash vaqti ekanini hisobga olsak, energiyaning noaniqligi uchun quyidagi natijani olamiz:
\Delta E ning bu qiymati energetik sathlar farqiga nisbatan juda kichik son.
Nordsehl
Hududi
Nordsehlning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
NGC 5413
NGC 5413 Ajdaho yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Eynshteyn koeffitsiyentlari
Spektral chiziqlar kengayishining boshqa sabablari ham bor. Bunga misol qilib spektral chiziqning doppler kengayishini olish mumkin. Doppler kengayishi nurlanayotgan atomlarning issiqlik tezligi bilan bogʻliqdir. Nurlanayotgan atom spektrometrga yaqinlashayotgan boʻlsa, uni chastotasi (Dopler effektiga koʻra) ortadi, agar u, spektrometrdan uzoqlashayotgan boʻlsa, chastotasi kamayadi. Natijada spektrometr qayd qilayotgan spektral chiziq ikki tomonga kengayadi. Umuman olganda harakatlanayotgan atomning nurlanish chastotasi tinch turgan atomnikidan farq qiladi. Spektral chiziqning Dopler effekti tufayli kengayishi uni biz yuqorida aytib oʻtgan tabiiy kengayishidan ancha katta. Shunday qilib, kvant mexanikasi atomlar monoxromatik boʻlmagan nurlanish spektri hosil qiladi, degan xulosaga keladi.
NGC 5413
Ushbu obyektni John Herschel 1832-yilda kashf etgan.
Eynshteyn koeffitsiyentlari
Valent elektronlar atomlar spektrlarining yuzaga kelishida asosiy ahamiyat kasb etadi. Ikkita energetik holat orasidagi oʻtishlarda muayyan toʻlqin uzunligiga ega boʻlgan spektral chiziq yuzaga keladi. Atom yutgan energiyasini chiqarayotganda hosil boʻladigan bu spektral chiziq atomning asosiy xarakteristikasi boʻlib, u muayyan atomni sifat jihatdan topishga imkon beradi. Har qanday atom muayyan ichki energiyaga ega. U qoʻzgʻatilgan holatda faqat shunga mos boʻlgan energiyani yutishi va, demak, chiqarishi mumkin. Shuning uchun ham atomlarning spektrlari chiziq shaklida boʻladi. Analitik ahamiyatga molik spektral chiziqlarni olish uchun quyidagi tanlash qoidalari bajarilishi kerak:
NGC 5413
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Eynshteyn koeffitsiyentlari
Elektron oʻtishlarda bosh kvant son istalgan qiymatga oʻzgarishi mumkinligi uchun istalgan p holatdan elektron 2s holatga oʻtishiga ruxsat etiladi. Mazkur oʻtishlar natijasida hosil boʻladigan chiziqlar toʻplamiga bosh toʻplam deyiladi. Uning chastotasi (m=2,3,4,..), yaʼni \omega chastota elektronning mp (m=2,3,4,..) holatlardan oʻtishi natijasida nurlanadi. Litiy atomining spektrida, shuningdek, birinchi qoʻshimcha yoki kemtik (diffuz) chiziq boʻlib, uning chastotasi (m=3,4,5,..). Ikkinchi qoʻshimcha (keskin) toʻplam ancha keskin ifodalanib, uning chastotasi (m=3,4,5,..).
Spontan nurlanishda elektronning uygʻongan holatdan asosiy holatga oʻtishi natijasida oʻz oʻzidan nurlanish roʻy beradi.
Spontan nurlanish energiyasi quyidagi formuladan topiladi:
Bu formula i-sathdan k-sathga oʻtgan elektronning chiqargan elektromagnit nurlanishi energiyasini ifodalaydi.
Agar E_i energetik sathdagi zarralar soni N_i boʻlsa, spontan nurlanish quvvati quyidagiga teng boʻladi:
Namangan atlas aksiyadorlik jamiyati
NAMANGAN "ATLAS" AKSIYADORLIK JAMIYATI - Oʻzbekistondagi yirik toʻqimachilik korxonasi. "Oʻzbek ipagi" uyushmasining "Shoyi" aksiyadorlik kompaniyasi tarkibida. Korxona, asosan, tabiiy ipak, sof ipakdan tayyorlangan milliy xonatlas, tandasi sof ipak va arqogʻi paxta ipli adras va beqasam gazlamalari hamda sof ipakdan qadimgi miniatyuralar tasvirlari bilan gilamlar ishlab chiqaradi. Jamiyat tarkibida pillakashlik, boʻyoqchilik, toʻquvchilik korxonalari bor.
1925-yilda mahalliy hunarmand, toʻquvchi kosiblarni birlashtirgan "Yangi rivojiya" arteli tashkil etilgan. 1962-yilda korxona Namangan shoyi toʻqish fabrikasiga aylantirildi. 1971-yilda Namangan abrli shoyi toʻqimachilik kombinati, 1994-yildan hozirgi nomda. 1973-yillarda 202 t ipak ishlab chiqaradigan pillakashlik korxonasi, 1976—80 yilda 7,2 mln. m milliy gazlama ishlab chiqarish quvvatiga ega boʻlgan boʻyoqchilik va toʻquvchilik korxonalari ishga tushirildi. 1994-yilda kombinat davlat tasarrufidan chiqarildi va aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi.
Eynshteyn koeffitsiyentlari
bu yerda A_{ik} — i-sathdan $k$- sathga oʻtish ehtimolligi. Uni Eynshteyn koeffitsiyenti deb ham ataladi.
Namangan atlas aksiyadorlik jamiyati
1998-yilda pillani qayta ishlash jarayonida chiqqan chiqindilardan ipak tayyorlashga ixtisoslashgan "Silk Road" Oʻzbekiston—Yaponiya qoʻshma korxonasi ishga tushirildi. 2002-yilda paxta ipi ishlab chiqaradigan "Channa-Teks" Oʻzbekiston—Xitoy qoʻshma korxonasi qurib bitkazildi. 2003-yilda esa Janubiy Koreyaning "Ay-Di-Zi" korporatsiyasining zamonaviy pillakashlik avtomatlari oʻrnatilib, korxona quvvatlari oshirildi. Mah-sulotlari xorijga eksport qilinadi.
Eynshteyn koeffitsiyentlari
Nurlanish koeffitsiyenti:
Namangan atlas aksiyadorlik jamiyati
Korxonada 1,6 mln. m tayyor gazlama (shundan 956 ming m ipak gazlama, 645 ming m ip gazlama), 65 t tabiiy ipak tayyorlandi (2002). Korxonada 3000 ga yaqin ishchimuxandis xodimlar ishlaydi.
Eynshteyn koeffitsiyentlari
bu yerda  — muhitning dielektrik singdiruvchanligi, V — fazoning nurlanish tarqalayotgan sohasini hajmi, D_{ef} — elektr dipolining matritsa elementi.
Majburiy nurlanish uchun Eynshteyn nazariyasiga koʻra \omega chastotali elektromagnit maydon taʼsirida atom:
Yuqorida keltirilgan jarayonlarning birinchisi — yutilish, ikkinchisi — majburiy nurlanish va oxirgisi — spontan nurlanish hodisalariga toʻgʻri keladi.
Nurlanish yutilishi bilan amalga oshadigan oʻtishlar soni quyidagicha aniqlanadi:
Nurlanish chiqarish bilan amalga oshadigan oʻtishlar soni esa:
Shuningdek qarang
Kvant o'tishlar
Castel Baronia
Castel Baronia Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Avellino provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 15 km2. 1174 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Eynshteyn koeffitsiyentlari
Shuningdek qarang
Atom nurlanish spektri
Geyzenberg noaniqliklari
Pavlodar (tuman)
Geografiyasi
Tuman hududi 6,1 ming km². Tuman viloyatning beshta tumani bilan chegaradosh: shimoliy-gʻarbida — Aqtoʻgʻay, shimolida — Qashir, shimoliy-sharqida — Uspen, janubida — Lebyaji, gʻarbida — Aqsu shahrining qishloq hududlari bilan chegaradosh. Tuman erining asosiy qismini tekisliklar tashkil qiladi, dengiz sathidan balandligi 130 metr. Tumanda gips, alebastr, ohak, v.h foydali qazilmalar mavjud.
Iqlimi
Iqlimi keskin kontinental. Yanvar oyining oʻrtacha harorati −18º-19 °C, iyulniki — +21º+23 °C. Yogʻingarchilikning yillik miqdori 272 mm.
Aholisi
1999-yili tuman aholisi — 32,3 ming kishni, 2012-yili esa — 29,2 ming kishini tashkil qildi. Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2012-yil)
Qishloq xoʻjaligi
Tuman qishloq xoʻjaligida: goʻsht va sutli mol chorvachiligi, qush xoʻjaligi, shuningdek: bugʻdoy, tariq, kungaboqar, qant qizilchasi etishtiriladi.
Taʼlim
Tumanda 28 ta oʻrta umumiy bilim beruvchi maktablari va 7 ta maktabgacha boʻlgan mahkamalar roʻyxatdan oʻtgan.
Tibbiyot
Tumanga Pavlodar tumanining kasalxonasi xizmat koʻrsatadi.
Madaniyat
Tuman „Niva“ gazetasi 1930-yildan boshlab nashr etiladi. Monumental madaniy yodgorlik sifatida 1964-y. oʻrnatilgan UVU halok boʻlganlarga atalgan haykal boʻlib hisoblanadi, Shaqat qishlogʻi.
Yaypan
Yaypan Fargʻona viloyatining Oʻzbekiston tumani markaziy shahridir. Yaypan temir yoʻl bekatidan 12 km uzoqlikda joylashgan. 2007-yili shaharda istiqomat qiluvchi aholi soni 20 723 kishini tashkil etdi. Qoʻqondan 25 km janubi-gʻarbda joylashgan. Yaypanda paxta tozalash zavodi, tikuvchilik fabrikasi, qurilish tresti, kichik, xususiy korxona va firmalar, MTP, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari, 4 umumiy taʼlim maktabi, musiqa maktabi, tuman markaziy kutubxonasi, klub, madaniyat uyi, madaniyat va istirohat bogʻi, stadion bor. Markaziy kasalxona, stomatologiya poliklinikasi aholiga xizmat koʻrsatadi. Yaypandan Fargʻona, Qoʻqon va boshqalar shaharlarga avtobus qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.
Tarix
Farg'ona vodiysidagi Yaypan toponimi yaypanlarning migrasiyasi natijasida yuzaga kelgan. U sharq tomon man'osini bildiruvchi Yo'ritkan so'zining transkripsiasi bo'lishi extimoldan xoli emas. Yaypanlar hunlar xukmdoriga tegishli qabila avlodlaridir. V asrning ikkinchi choradigan so'ngi chogigacha bo'lgan arim asrga aqin vaqt davomida yaypanlar mustaqil davlatga ega bo'lgan. Ushbu davlat hududiga Ili vodiysi, G'arbiy Tangritog'ning sharqiy etaklari, Issiqqo'l bo'ylari va uning g'arbiydagi joylar kirgan. Farg'ona vodiysiga ko'chib kelgan vaqtn xitoy manbalarida aniq ko'rsatilmagan. Ammo eftaliylar davlati tarixidan kelib chiqib, bu voqea V asrning oxiriga yoki undan keyingi davra to'gri keladi, deb taxmin qilinadi.
IC 164
IC 164 Kit yulduz turkumidagi E (elliptik galaktika) tipli galaktikadir.
Mil. av. III asr
'''Mil. av. III asr'''
Mil. av. IV asr - Mil. av. III asr - Mil. av. II asr
Happy Death Day 2U
Happy Death Day 2U — 2019-yilda Universal Pictures tomonidan tarqatilgan AQSh filmi.
Namangan zilzilasi
Namangan zilzilasi - Namanganda roʻy bergan zilzila. 1927-yil 12 avgustda sodir boʻlgan. Zilzila magnitudasi Rixter shkalasi boʻyicha M-6, zilzila kuchi 12 ballik MSK-64 shkalasi boʻyicha 8 ball boʻlgan. Namangan zilzilasi gipotsentri 14 km chuqurlikda, epitsentri esa Fargʻona shimolidagi fleksura-yorilmasida joylashgan. Zilzila vaqtida koʻpgina uylar shikastlangan. Oʻsha yili 19 avgustda zilzilaning eng kuchli aftershoki 7 ball kuch bilan takrorlandi. Uning magnitudasi M-5,7, chuqurligi N-20 km. Yana bir necha oy davomida zilzilaning koʻplab aftershoklari roʻy berdi.
Pura Gambhirshoh
Pura Gambhirshah — Hindistonning Uttar-Pradesh shtatidagi Garvara shahridagi qishloq hisoblanadi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Aldehuela de Jerte
Aldehuela de Jerte Ispaniyaning Estremadura mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Cáceres provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,76 km2. Aholisi — 382 kishi (2010).
Ipomoea quamoclit
Ipomoea quamoclit, sarv toki, sarv toki ertalabki shon-shuhrat, sudraluvchi kardinal, kardinal tok, yulduz shon-shuhrat, Baytlahm yulduzi yoki kolibri tok deb nomlanadi, Convolvulaceae oilasiga mansub tok turi boʻlib tropik mintaqalaridan kelib chiqqan.
Tavsif
I. quamoclit bo‘yi 3 m gacha oʻsadigan o‘simlik. Barglari barglarining uzunligi 1-4 sm. Gullarining uzunligi 1-2 sm va diametri 25 mm, besh nuqtali truba shaklida va rangi qizil, pushti yoki oq boʻlishi mumkin.
I. quamoclit butun Hindiston boʻylab turli nomlarga ega. Hindistonning janubida tam tilida manikkam deb ataladi. Malayalam tilida u akashamulla deb nomlanadi. Assam tilida u Kunjalata (কুঞ্জলতা) nomi bilan tanilgan, Marathi tilida esa Ganesh Vel nomi bilan ataladi. Bangladeshda u Tarulata, Kamalata, Kunjalata va Getphul nomlariga ega. Urdu tilida soʻzlashuvchi hududlarda, xususan, Avad mintaqasi atrofida u Ishq Pecha (इश्क़ पेंचा) nomi bilan tanilgan.
Telugu tilida u „Kasiratnam“ deb ataladi. Yamaykada u „Hind sudraluvchisi“ deb nomlanadi. Nepalda „Jayanti Phool“ (जयन्ती फूल) nomi bilan tanilgan.
Tarqalishi va yashash joyi
Bu oʻsimlikning vatani Janubiy Amerika va Meksika, lekin yevropaliklar Amerika qitʼasini egallay boshlaganlaridan keyin butun dunyo boʻylab tarqalgan boʻlib, dastlab dorivor oʻsimlik sifatida, keyinroq esa manzarali oʻsimlik sifatida o‘stirilgan. U koʻplab tropik hududlarda naturalizatsiya qilingan va baʼzilarida invaziv begona oʻt hisoblanadi
Oʻstirish va foydalanish
U manzarali oʻsimlik sifatida barcha tropik mintaqalar va mo‘tadil iqlimli mintaqalarda keng tarqalagan. Baʼzi tropik hududlarda u yovvoyi o‘simlikka aylangan.
Yoz va kuzda gullaydi. Uning urugʻlari yomgʻirli mavsumda yerga ekiladi. Shimoliy yarim sharning moʻtadil mintaqalarida avgustdan dekabrgacha, janubiy yarim sharning moʻtadil mintaqalarida fevraldan iyungacha to‘xtovsiz gullaydi.
Koʻchatlar ekilgan yer doimo nam boʻlishi kerak. Yaxshi oʻsishi uchun ular toʻliq tushib turadigan quyosh nuriga muhtoj. Bu tok kolibrilarni jalb qilish uchun eng yaxshi oʻsimliklardan biri.
U hech qanday oʻgʻit talab qilmaydi va parvarishsiz gullaydi. U har qanday joyda oʻstirilishi mumkin. Boshqa oʻsimliklar bilan birgalikda gultuvaklarda, kichik idishlarda oʻstirilishi mumkin, u kichik joylarda ham, katta joylarda ham yaxshi oʻsadi.
Ipomoea multifida I. quamoclit (sarv toki) va I. coccinea oʻrtasidagi gibriddir. Bu gibridning allotetraploidi Ipomoea sloteri. Ikkalasi ham kardinal alpinist sifatida tanilgan.
Imom Shofe’iy fiqhida Al-Vojiz
Sharx
right|thumb| Shofeʼiy fiqhining eng muhim kitoblaridan baʼzilari va „Al-Vojiz“ kitobi hisoblanadi.(Markazda joylashgan) Imom Shofeʼiy mazhabidagi fiqhda toʻliq nomi "Al-Vojiz" yoki "Imom Shofeʼiy fiqhida Al-Vojiz" boʻlgan „Al -Vojiz“ Imom Gʻazzoliy At-Tusiy tomonidan yozilgan kitob hisoblanadi (hijriy 505 vafot).
Kitobd koʻplab fiqhiy tushuntirishlar va qisqartmalar mavjud, mashxur olimlardan "Men bu kitobdagi qisqa ma'lumtolar uchun yetmishta darsni band qildim. Mubolag'ali qilib aytsa G'azzoliy payg'ambar bo'lganida uning mo''jizasi Al-Vojiz bo'lar edi"
As-Salafoniy.
Kitobga kirish
Kitob Shofeʼiy fiqhi va ixtilof ilmining qisqacha muxtasari boʻlib, kitob Abu Hanifa, Anas ibn Molik va Al-Muzaniy bilan birga Shofeʼiyning fikrlarini ham oʻz ichiga oladi. „Al-Vojiz“ Al-G‘azzoliyning Shofeʼiy fiqhi bo‘yicha bir qator kitoblarining biri hisoblanadi. Bu kitoblarning barchasining asosini imom al-Haramayn al-Juvayniy (vaf. 478 hijriy), professor G‘azzoliyning " Nihoyatul-muttalib fi derayotul-mazhab " kitobi tashkil etadi.
Ibn Hajar al-Haytamiy (vaf. 973 hijriy) bu haqida aniqroq qilib shunday degan:"“Al-G‘azzoliy yuqorida tilga olingan “oxir”ni (ya’ni Juvayniy kitobini) uzun va to‘liq qisqartma bilan umumlashtirib, uni “muxtasar” deb, undan kichikroq qilib qisqartirgan va “izohi muxtasar” deb atagan."
Bu kitoblar Abu Hafs Umar ibn Abdulaziz ibn Yusuf at-Tarabulsiy (vafoti 515-hijriy) sheʼrlarida tilga olingan va u shunday degan:
"Mehribon va rahimli Alloh nomi bilan "Muxtasar", "muxtasari soniy", "qIzohi muxtasar" najotiga baraka bersin."
Qoʻlyozma shakllari
Kitobning bir qancha qoʻlyozmalari bor, jumladan Amerika Qoʻshma Shtatlaridagi Yel universiteti kutubxonasida saqlanadigan nusxa Al-Gʻazzoliy qoʻlyozmasidan koʻchirilgan nusxa hisoblanadi, va eng qadimgi nusxalardan biri hisoblanadi. Hijriy 575-yil Umar ibn Qosim ibn Umar Al-Davaliy qo‘lyozmasi Al-Azhar kutubxonasida Shofeʼiy fiqhi bilan birga saqlanadi va bu asarning nusxasi Arab qo‘lyozmalari institutida hozirda mavjud.
Shuningdek, hozirgi vaqtda Milandagi Imbrosiana kutubxonasida va Marokashdagi Zawia Al-Hamzaouia qoʻlyozmalar institutida asarning dastlabki qoʻlyozma nusxalari mavjud
Kitob bugungi kungacha bir necha marta chop etilgan, jumladan:
Vojiz bilan bogʻliq kitoblar
Bular Al-Vojizdagi baʼzi sharhlar va izohlarning nomlari:
Marqakol (qishloq)
Markakol (Марқакөл, 2016-yilgacha — Terekti, 1992-yil 8-sentyabrgacha — Alekseevka) — Qozogʻistonning Sharqiy Qozogʻiston viloyati Kurshim tumanidagi qishloq. Markakoʻl QFY maʼmuriy markazi. Tuman markazi Kurshim qishlogʻidan 154 km sharqda joylashgan. KATO kodi — 635235100.
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 5020 kishi (2439 nafar erkak va 2581 nafar ayol) boʻlgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 3489 kishi (1680 nafar erkak va 1809 nafar ayol) yashagan.
Qutbiddin Burxonov
Qutbiddin Nukriddinovich Burxonov (1947-yil 17-dekabr, Andijon) — oʻzbekistonlik yurist, pedagog va davlat arbobi, general-mayor. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Mudofaa va xavfsizlik masalalari qoʻmitasi raisi.
Biografiyasi
1965-1969 — Andijon shahridagi 162-sonli qurilish tresti ishchisi, uchastka mexanigi.
1969-1973 — Toshkent militsiya maktabi tinglovchisi.
1973-yildan 1992-yilgacha Andijon viloyati ichki ishlar boshqarmasida tergov boʻlimi tergovchisi lavozimidan viloyat ichki ishlar boshqarmasi boshligʻining oʻrinbosari — tergov boʻlimi boshligʻigacha boʻlgan lavozimlarda ishlagan.
1992—1993-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tergov boshqarmasi boshligʻi.
1993—1995-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirining oʻrinbosari.
1995—1997-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirining birinchi oʻrinbosari.
1997-yil sentyabrda nomaʼlum sabablarga koʻra egallab turgan lavozimidan boʻshatilgan. Keyinchalik, 20 yil davomida oliy taʼlim muassasalarida pedagogik faoliyatini olib borgan.
2017-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining matbuot kotibi etib tayinlandi.
2019-yilda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga oʻtib, bir yil davomida yuristlar malakasini oshirish instituti direktori boʻlgan.
2020-yil 20-yanvar kuni Oʻzbekiston prezidenti tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati aʼzosi etib tayinlangan.
Oʻzbekiston Konstitutsiyasiga oʻzgartirish kiritish boʻyicha komissiya aʼzosi.
Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan yurist faxriy unvoni, Oʻzbekiston belgisi nishoni, Mehnat shuhrati ordeni bilan mukofotlangan.
Narnhac
Narnhac Fransiyaning Auvergne mintaqasida joylashgan kommunadir. Cantal departamenti Saint-Flour tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
86 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 8,0 nafar kishi.
Issanlas
Issanlas Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Ardèche departamenti Largentière tumani tarkibiga kiradi.
Narnhac
Geografiyasi
Maydoni — 10,7 km2.
Issanlas
Aholisi
123 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 4,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 30,0 km2. Dengiz sathidan 1119 – 1374 m balandlikda joylashgan.
NGC 5414
NGC 5414 Choʻpon yulduz turkumidagi P (pekuliar galaktika) tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Wilhelm Tempel 1883-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
IC 166
IC 166 Kassiopeya yulduz turkumidagi III1r (noregular galaktika) tipli ochiq klasterdir.
Fotorefraksion keratektomiya
Eksimer lazeri tibbiyotda, xususan, oftalmologiyada koʻz gavharini tuzatish orqali koʻrish oʻtkirligini normal holatga keltirishda koʻp qoʻllaniladi. Bunda shoxpardaning yuqori epitelial qatlami lazer yordamida kesib olib tashlanadi. Bu jarayonni optik linzaning ozgina qismini kesib tashlab, fokus masofasini oʻzgartirishga oʻxshatish mumkin. Bu jarrohlik amaliyoti orqali uzoqdan koʻrarlik yoki koʻz xiralashishi kabi kasalliklar, shuningdek glaukoma va kataraktani davolash mumkin.
Ushbu jarrohlik amaliyoti uch xil usulda amalga oshirilishi mumkin: Fotorefraksion keratektomiya (FRK). Ilk marta 1985-yilda nemis shifokorlari Teo Zeyler va Vollenzek, ulardan keyinroq esa amerikalik xirurg Maguerit Makdonald tomonidan qoʻllanilgan. Koʻz shoxpardasining ustki qatlami lazer yordamida kesib olib tashlangan. Tiklanish jarayoni 3-4 kun davom etadi. Bemor bu vaqt davomida ogʻriq va noqulaylik his qilishi mumkin. Bu usulga qadar koʻz jarrohligida radial keratektomiya qoʻllangan. Bu usul asoschisi Svyatoslav Fedorov hisoblanadi. Unga koʻra, koʻz shoxpardasining egriligi skalpel yordamida kesib oʻzgartirilgan. FRK asosan quyidagi maqsadlarda qoʻllaniladi:
Lasek. Lazer nuri bilan amalga oshirilgan jarrohlik amaliyotidan soʻng, maxsus trepan (jarrohlik asbobi) va 20% li spirt eritmasi yordamida koʻz shoxpardasida oʻta yupqa parda hosil qilishga asoslangan. Lazer nuri shoxpardaning eng ichki qatlamlariga taʼsir etadi, bu taʼsir toʻxtatilgandan soʻng ustki qatlamda hosil qilingan yupqa parda maxsus linza yordamida shoxpardaga biriktiriladi.
strong> Lasik'''. Shoxparda ustki qatlamidan oʻta yupqa qatlamni xuddi kitob varagʻini ochgandek ajratib olinadi. Shundan soʻng lazer yordamida shoxpardadagi anomal sohalar nurlantiriladi va „kitob varagʻi“ yana oʻz holiga qaytarib qoʻyiladi. Bu amaliyotdan soʻng tiklanish juda tez amalga oshadi. Eng asosiysi, bemor noqulaylik va ogʻriq his qilmaydi.
Shuningdek qarang
Eksimer lazer
Impulsli lazerlar
Ko'z jarrohligi
Mil. av. II asr
'''Mil. av. II asr'''
Mil. av. III asr - Mil. av. II asr - Mil. av. I asr
Leacock-Leola-Bareville
Leacock-Leola-Bareville AQShning Pennsylvania shtatida joylashgan shahardir. Lancaster County okrugi tarkibiga kiradi.
Koʻpmola
Koʻpmola (Көпмола) — Qozogʻiston Respublikasining Aqtoʻbe viloyati Shalqar tumanida joylashgan qishloq. Toʻgʻiz qishloq okrugi tarkibiga kiradi. KATO kodi - 156445280. left|thumb|
Leacock-Leola-Bareville
Aholisi
6625 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 15,6 km2. Shundan 15,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Castelvetere sul Calore
Castelvetere sul Calore Italiyaning Campania mintaqasida joylashgan kommunadir. Avellino provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 17 km2. 1713 nafar aholi istiqomat qiladi.
Koʻpmola
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 219 kishi (116 erkak va 103 ayol)ni tashkil etgan. 2009-yilgi aholini ro'yxatga olish ma'lumotlariga ko'ra, qishloqda 183 kishi (98 erkak va 85 ayol) istiqomat qilgan.
Roger Taylor
Roger Taylor MBE (1941-yil 14-oktabrda tugʻilgan) — britaniyalik sobiq tennischi. Yorkshirning West Riding shtatidagi Sheffild shahrida tugʻilgan, u faoliyati davomida 6 ta yakkalik va 10 ta juftlik chempionligini qoʻlga kiritgan. U bir nechta „Katta Dubulgʻa“ turnirlarida muvaffaqiyat qozondi, 1973-yilda Fransiya Ochiq chempionatining chorak finaliga chiqdi, oʻsha yili Wimbledonning yarim finaliga chiqdi va 1971 va 1972-yillarda erkaklar oʻrtasidagi US Open juftliklarida ketma-ket gʻalaba qozondi. U 1970-yilda ham alohida muvaffaqiyatga erishdi va yana Wimbledonning yarim finaliga chiqdi, u erda u yoʻlda amaldagi chempion Rod Leyver ustidan katta xafa boʻlgan gʻalabaga erishdi va Avstraliya Ochiq chempionatining yarim finaliga chiqdi. Taylor 1967-yilda Wimbledonda ham yarim finalgacha yetib borgan. Uning karerasidagi eng yuqori ATP yakkalik reytingi dunyoda 11-oʻrinni egallagan boʻlsa-da, ATP reytingi boshlanishidan oldin Taylor 1970-yilda dunyoda 8-oʻrinni egallagan edi.
Shuningdek, u 1973 va 1974-yillarda Buyuk Britaniyada birinchi oʻrinni egallagan. Bundan tashqari, Taylor Buyuk Britaniya Devis Kubogi jamoasida 29 gʻalaba va 11 magʻlubiyatga erishdi. U AELTC aʼzosi.
Tennis karyerasi
Taylor 1968-yilda oʻzining yangi yaratilgan Jahon chempionati tennis turnesida ishtirok etish uchun Lamar Xant tomonidan imzolangan " Xushbichim sakkizlik "ning yagona britaniyalik aʼzosi edi. Unga onasi Lilian tennis oʻynashni koʻrsatgan va u Sheffilddagi turli bogʻlarda, masalan, Weston Parkda oʻynagan. U koʻpincha tennis toʻpini devorga urib mashq qilgan.