cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oqtepa (Fargʻona viloyati, Fargʻona tumani)
Oqtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: VII—VI asrlar. Fargʻona viloyatining Fargʻona tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Oqtepa” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Daler Shomodurov
Daler Shomodurov (Далер Шомодуров, 1993) — tojikistonlik futbolchi, yarim himoyachi.
Futbolchilik faoliyati
Faoliyatini Ravshan Koʻlob klubida boshlagan. 2012-yilning yozida u Xoʻjandga koʻchib oʻtdi. 2013-yilda u „Regar-TadAZ“da oʻynadi. U bilan OFK kubogi da oʻynagan. Uchrashuvlarning birida maydondan chetlatildi.
Winiron oil industry
“Winiron Oil Industry ” kompaniyasi. O’zbekistonda Respublikasida yirik moy ishlab chiqaruvchi qo’shma korxona hisoblanadi. Kompaniya Directori Mirodil Ikromov. Ushbu kompaniya Shimoliy Koreya bilan hamkorlikda avtomobil moylarini ishlab chiqaradi. 60 yilga yaqin Shimoliy Koreyada neft mahsulotlari ishlab chiqarish bo’yicha yetakchi o’rinni egallab kelayotgan “PEFCO Co.,LTD” kompaniyasidir. U Osiyo-Tinch okeani mintaqasi neftini qayta ishlash gigantic hisoblanadi. Winiron Oil Industry Kompaniyasiga 2017-yilda asos solingan. Kompaniya O’zbekistonning Toshkent shaxrida joylashgan bo’lib, uning jami maydoni 25 ming kvadratni tashkil etadi. Uning ichida 4 darajali sotuv ofisi, zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlangan ishlab chiqarish sexlari, tadqiqot labaratoriyalari va zaxira omborlari joylashgan. Winiron Oil Industry kompaniyasi moylarini qadoqlashda ishlatiladigan kanistralarni ham shaxsan o’zi ishlab chiqaradi. Kanistra sexi ham aynan shu maydonda joylashgan.
Moy ishlab chiqarish sehida API va ACEA standartlarining qat’iy talablariga javob beradigan 14 hil mator moylari, 3 hil transmissiya moylari va 5 hildan ziyod industriya moylari turli hil o’lchamdagi qadoqlarda ishlab chiqariladi. Kanistra ishlab chiqarish sexi O’zbekistondagi erib yopishadigan etiketka (IML) bilan puflanadigan kanistralarning birinchi ishlab chiqaruvshilaridan biri hisoblanadi. Unda 1, 3, 4, 5 va 25 litrlik hajmdagi  kanistralarga YUPO yapon kompaniyasi sifatli nakleykalari foydalaniladi. Kanistra ishlab chiqarishdan to tayyor mahsulot ishlab chiqarishgacha bo’lgan barcha jarayonlar avtomatlashtirilgan. Kompaniyaning kunlik quvvati 15 tonna tayyor mahsulot ishlab chiqarishni tashkil etadi. Moy turlari quyidagilardan iborat; jadval
Winiron Oil Industry kompaniyasi moy ishlab chiqarish bilan bir qatorda, avtomobillar uchun dvigatel havo filtrlari va salon (konditsioner) filtrlarini ham Wulsgen brendi ostida ishlab chiqaradi. Filtr sexida bugungi kunda 22 hil avtomobil uchun havo filtrlari, 8 hil avtomobil uchun salon filtrlari ishlab chiqarilmoqda. Kompaniya shu qatorda O’zbekiston bozoridan tashqari Afg’oniston, Qozog’iston, Qirg’iziston va Turmaniston davlatlariga ham o’z mahsulotlanirini export qilish bilan shug’ullanadi. Kompaniyaning asosiy maqsadi O’zbekistonda katta ish o’rinlarini yaratish va sifatli arzon mahsulotlar yetqazib berish.
Syangan (maʼnolari)
Syangan:
Syanbi
Syanbi, shibay, sabi — qad. Xitoyning shimolida yashagan qabilalar ittifoqi. Xitoy manbalariga koʻra, S.lar mil. av. 8—5-asrlarda shanrung (togʻlik odamlar) yoki bayyi (oq ajnabiylar) deb nomlangan turkiylar tarkibidagi bir qavmdir. "S." atamasi Xitoyning shim.sharqidagi togʻ nomidan olingan. Mil. av. 3-asrda hunlar oʻzlarining sharqidagi qabilalarni tobe etishga harakat qilganda, ayrim qavmlar Syanbi togʻiga qochib borgan, ularham "S." debatalgan.Mil. av. 140— 86 yillarda S.lar jan.gʻarb tomonga koʻchgan va hunlarga el boʻlgan. Hunlar gʻarbga koʻchgach, S.lar ular hududini egallagan. Shundan soʻng S.lar kuchayib qabilalar ittifoqiga aylangan. Mil. 2-asrda xitoylar bilan uzoq vaqt kurash olib borganlar. 3-asrning 1-yarmida S.larning murun qabilasi hozirgi XXRning Koʻkkoʻl (Sinxay) oʻlkasiga koʻchib, u yerdagi chyanlarni tobe etib, Tuyuyxun davlatini tashkil qilgan. S.larning tuba syanbi (toba syanbi) deb atalgan qismi Moʻgʻulistonda qolib, soʻnggi Yan (Xouyan), Gʻarbiy Yan (Siyan), Janubiy Yan(Nanyan) kabi xonliklarni barpo etgan. 386-yil toʻba syanbilar Toʻbagoʻy boshchiligida Shimoliy Vey xonligi (386—534) tashkil etishgan. Ushbu xonlik yemirilgach, S.larda yana boʻlinish yuz bergan. Ularning sifu nomli bir qismi Gʻarbiy Chin (Sitsin), tufa nomli boshqa bir kismi Jan.Lyang (Nanlyang) hokimligini tuzgan. 8—9-asrlarda S.lar boshqa xalqlarga qoʻshilib ketib, alohida etnos sifatida tilga olinmagan.
Abdulahad Xoʻjayev.
Ashukino qishlog'i
Ashukino — Rossiyaning Moskva viloyati Pushkinskiy tumanidagi dam olish qishlogʻi, Ashukino shahar posyolkasining maʼmuriy markazi. Viloyat markazi — Pushkino shahridan 18 km shimoli-sharqda joylashgan.Qadimgi kunlarda Ashukino qishlogʻi oʻrnida 10 ta xonadondan iborat kichik bir qishloq bor edi. Qadimgi rus shaharlari — Rostov va Uglichga boradigan yoʻl uning yonidan oʻtdi. Qishloq aholisi dehqonchilik va daraxt kesish bilan shugʻullangan. XV asrgacha Svorobino qishlogʻi Ryazan knyazligi tarkibiga kirgan. Bir necha asrlar davomida qishloqning egalari bir necha bor oʻzgargan. Ular orasida knyazlar Golitsin va boshqalar ham bor edi.1917-yilgacha Svorobino qishlogʻi Dmitrovskiy tumani tarkibiga kirdi va keyinchalik, 1930-yilgacha Sergievskiy tumanining Sofrinskiy volostining bir qismi edi.Temiryoʻlning narigi tomonida savdogar Ashukinning mulki bor edi. O‘z mablag‘i hisobidan temiryo‘l vokzali va yog‘ochdan stansiya binosi qurdirdi.1936-yilda Moskva hukumati Ashukino qishlogʻini yaratish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Poytaxtni rekonstruksiya qilishning bosh rejasiga muvofiq uylari buzilishi kerak boʻlgan qishloqqa moskvaliklar joylashtirildi. Ashukino hududi muhojirlarning shaxsiy uylari bilan qurila boshlandi. Svorobino qishlogʻi Ashukino posyolkasiga kiritilgan.link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BA%D0%BD%D1%8F%D0%B7%D1%8F_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0_%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE.jpg/200px-%D0%A5%D1%80%D0%B0%D0%BC_%D0%A1%D0%B2%D1%8F%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%BA%D0%BD%D1%8F%D0%B7%D1%8F_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0_%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE.jpg|left|thumb|300x300px| Muqaddas shahzoda Aleksandr Nevskiy cherkovi
Ashukinoda oʻng dindor knyaz Aleksandr Nevskiyning ibodatxonasi (2009-yil 27-sentabrda ochilgan, Rossiya Federatsiyasi Ichki ishlar vazirligining Sofrino operativ brigadasi hududida joylashgan) va ikonasi nomidagi ibodatxona mavjud. Xudoning onasi, „Barcha qaygʻulilarning quvonchi“ (qishloq qabristonida joylashgan).
2016-yil aprel oyida Vatan himoyasida halok bo‘lgan uchuvchilar yodgorligi ochildi. Xotira xiyoboni yaqinidagi poydevorga, temiryoʻl kesishmasidan unchalik uzoq boʻlmagan joyda, MiG-29 yengil oldingi qiruvchi samolyoti oʻrnatildi .Ashukinoda Ulugʻ Vatan urushi qatnashchisi va Sovet Ittifoqi Qahramoni, uchuvchi Pavel Mixaylovich Kruglov, Sovet Armiyasi kapitani qabri joylashgan. Uning regaliyasining bir qismi Ashukinskiyning „Romantic“ qidiruv klubiga topshirildi.
Qoʻrgʻontepa (Fargʻona viloyati, Fargʻona tumani)
Qoʻrgʻontepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Fargʻona viloyatining Fargʻona tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Qoʻrgʻontepa” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Djelong
Geelong     ( Geelong — Avstraliyaning Viktoriya shtatidagi port shahri, ( Port-Phillip ko'rfazining g'arbiy qismi). Aholisi 191,440 (2016)  shtatdagi ikkinchi yirik shahar bo'lib, uning poytaxti Melburndan 75 kilometr janubi-g'arbda joylashgan. Avstraliyadagi eng yirik viloyat shaharlaridan biri . Geelong o'z nomini 1837-yilda gubernator Richard Burkdan oldi (Richard Burke ) mahalliy aholi tomonidan berilgan mintaqa nomidan keyin - Jillong, bu "vodiy" yoki "qiyaliklar" degan ma'noni anglatadi.
Yürükçal, Vezirköprü
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Talange
thumbnail|left
Talange Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Moselle departamenti Metz-Campagne tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
7673 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2073,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,7 km2. Dengiz sathidan 154 – 184 m balandlikda joylashgan.
Yürükçal, Vezirköprü
Yürükçal — Turkiyaning Samsun viloyati hududida joylashgan Vezirköprü tumaniga qarasli qishloqdir.
Syangan (shahar)
Syangan (ing. Viktoriya) — shahar, Syangan maxsus maʼmuriy rayonining maʼmuriy markazi. Syangan orolda, Szyulun sh. bilan tor boʻgʻoz orqali ajralib turadi. Aholisi 3,5 mln. kishi (1995). Yirik port. Aeroporta xalqaro ahamiyatga ega. Mamlakatning savdosanoat va xalqaro valyutamoliya markazi. Metropoliten qurilgan. universitet (1911) bor. Turizm rivojlangan.
Kolayır (Agstafa)
Kolaydi — Ozarbayjonning Agstafa tumani tarkibiga kiruvchi qishloq. Qishloq Duzqishloq munisipaliteti tarkibiga kiradi.
Andi Sullivan
Andi Maureen Sallivan (1995-yil 20-dekabrda tugʻilgan) — amerikalik futbolchi, Milliy ayollar futbol ligasi va Amerika Qoʻshma Shtatlari ayollar milliy futbol jamoasida Washington Spirit jamoasida oʻynaydi.
[[united states|🇺🇸]] Stanford Cardinal, 2014–2017
2014-yilgi birinchi mavsumda Sallivan oʻzi oʻynagan 24 oʻyinning 23 tasida maydonga tushdi. U Dayton universitetiga qarshi oʻyinda Cardinal uchun birinchi golini kiritdi va mavsum davomida toʻrtta golli uzatmani amalga oshirdi va jamoada uchinchi oʻrinni egalladi. U Top Drawer Soccer uchun All-Freshmen birinchi jamoasi, shuningdek, Pac-12 birinchi jamoasi va NSCAA All-Tinch okeani mintaqasi ikkinchi jamoasiga aylandi. Shuningdek, u Pac-12 yilning birinchi kurs talabasi nomi bilan taqdirlandi va Top Drawer Soccer va Soccer America tomonidan yilning eng yaxshi milliy birinchi kursanti deb topildi.
Ikkinchi kurs talabasi sifatida, Sallivan barcha 23 oʻyinda oʻynadi va boshlangʻich tarkibda tushdi. U 5 ta gol urdi, shu jumladan uchta oʻyin gʻolibi va 2 ta golli uzatmani amalga oshirdi. Yoshligida Sallivan Stanfordni ochkolar (29), gollar (11) va gʻalaba qozonish (4) boʻyicha eng yaxshisi boʻlgan. U Pac-12 yilning eng yaxshi futbolchisi deb topildi va ketma-ket uchinchi mavsumda All-Pac-12 birinchi jamoasi unvoniga sazovor boʻldi.
Kattalar darajasidagi Sallivan uchta gol va oltita golli uzatmani amalga oshirdi va Stanfordni ikkinchi milliy chempionatga olib keldi va Kollej kubogi finalida gol urdi. U 2016-yilda finalchi va 2015-yilda yarim finalchi boʻlganidan soʻng Hermann kubogini qoʻlga kiritdi.
Jamoalardagi faoliyati
left|thumb| Sallivan (chapda) va Alanna Kennedy 2018-yil 23-iyunda Washington Spirit va Orlando Pride o'rtasidagi o'yinda to'p uchun kurashmoqda.
[[united states|🇺🇸]] Washington Spirit Reserves, 2012–2015
Sallivan 2012—2015-yilgi mavsumlarda USL W-ligasida oʻynadi. U 2012-yilda DC United Women bilan oʻynadi, keyinchalik 2013-2015 mavsumlari uchun Washington Spirit Reserves deb oʻzgartirildi.
[[united states|🇺🇸]] Washington Spirit, 2018-yildan hozirgi kungacha
2018-yil 18-yanvarda Sallivan Washington Spirit tomonidan 2018-yilgi NWSL kolleji loyihasida birinchi raqamli tanlov sifatida tanlandi. Sallivan Spirit uchun AQSh U-23 terma jamoasi bilan Nordic kubogini yakunlaganidagi oʻtkazib yuborilgan mavsumning soʻnggi oʻyinini hisobga olmaganda har bir oʻyinda maydonga tushdi.
Sallivan 2018-yil NWSL Rookie finalchisi deb topildi, u ovoz berish natijasiga koʻra gʻolib Imani Dorseydan keyin ikkinchi oʻrinni egalladi.
U 2019-yilgi NWSL mavsumi uchun Washingtonga qaytib keldi va jamoa sardori etib tayinlandi.
Yoshlar terma jamoalari
Sallivan Qoʻshma Shtatlarni kattalar terma jamoasida, shuningdek, 15 yoshgacha, 17 yoshgacha, 20 yoshgacha va 23 yoshgacha boʻlgan terma jamoalarda himoya qilgan. Sallivan 2012-yilda Gvatemalada boʻlib oʻtgan CONCACAF ayollar oʻrtasidagi U-17 chempionatida AQSh uchun kurash olib bordi va u 17 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoaga oltin medalni qoʻlga kiritishga yordam berdi. 2014-yilgiCONCACAF ayollar U-20 chempionatida 20 yoshgacha boʻlgan milliy terma jamoa roʻyxatidagi eng yosh oʻyinchi boʻlishiga qaramay, u 2014-yilda FIFA U-20 ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati yoʻllanmasi uchun jamoa sardori boʻldi.
2018-yil 23-avgustda u 2018-yilgi Nordic turnirida AQSh U-23 terma jamoasiga tayinlandi.
Kattalar terma jamoasi
U 2016-yil 19-oktabrda Shveysariyaga qarshi oʻtkazilgan xalqaro oʻrtoqlik oʻyini chogʻida kattalar terma jamoasi safida ilk bor maydonga tushdi va ajoyib oʻyinlari uchun oʻyinning eng yaxshi futbolchisi nomiga sazovor boʻldi. U bir necha kundan soʻng 2016-yil 23-oktabrda oʻzining birinchi golli uzatmasini amalga oshirdi. Keyin u 10 va 13-noyabr kunlari yana ikkita oʻyinda maydonga tushib, yana bir golli uzatmani amalga oshirdi. Biroq, u bir necha kundan soʻng, 2016-yil 18-noyabrda boʻlib oʻtgan kollej oʻyinida payini jarohatlab oldi. U jarohat tufayli yilning katta qismini oʻtkazib yubordi, ammo 2017-yilning 19-oktabrida terma jamoaga qaytdi.
Sallivan 2018-yilgi SheBelieves kubogi uchun 23 oʻyinchi roʻyxatiga kiritildi, AQSh ikkinchi marta turnirda gʻolib chiqdi. U 2018-yilgi CONCACAF ayollar chempionati uchun 35 nafar oʻyinchining vaqtinchalik roʻyxatida boʻldi, ammo oxirgi 20 nafar futbolchi roʻyxatiga kiritilmadi.
Shaxsiy hayoti
2019-yil 14-dekabrda Sallivan Drew Skundrichga turmushga chiqdi.
Kollej
Stanford University
Xalqaro
Yoshlar jamoasi
Kattalar jamoasi
Oqtepa (Fargʻona viloyati, Uchkoʻprik tumani)
Oqtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Fargʻona viloyatining Uchkoʻprik tumanida joylashgan. Obyekt manzili: “Istiqbol” MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Fargʻona viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Traxeostomiya
alt=1 — ovoz paychalarining 2 — qalqonsimon xaftaga 3 — krikoid xaftaga 4 — traxeyaning xaftaga tushishi 5 — Balon manjeti|thumb|Traxeostomiya amaliyoti Traxeostomiya (tracheostomia, ot τραχεῖα — nafas trubkasi i  — teshik, oʻtish) — traxeyada jarrohlik operatsiyasi boʻlib, u traxeyaning old devorida vaqtinchalik yoki doimiy teshik hosil qilishdan iborat. Olingan teshik (traxeostomiya) orqali kelajakda tashqi nafas olish amalga oshiriladi.
Qalqonsimon bez bo‘yinchasiga nisbatan kesilish sohasiga qarab yuqori, o‘rta va pastki traxeostomiya tafovut qilinadi. Yuqori traxeostomiyada kekirdak qalqonsimon bez bo‘yinchasi yuqorisidan kesiladi. Oʻrta traxeostomiyada kekirdak bezning bo‘yincha sohasida kesiladi. Buning uchun avval bo‘yinchani kesishga tobg‘ri keladi. Pastki traxeostomiyada
esa kekirdak qalqonsimon bez bo‘yinchasining pastidan kesiladi. Bolalarda ko‘proq pastki traxeostomiya qo‘yiladi. Chunki ularda qalqonsimon bez kattalarga nisbatan balandroqda joylashgan. Bundan tashqari yuqori qo‘yilgan traxeostomiya ovoz bog‘lamosti bo‘shlig‘ining yallig‘lanishiga olib kelishi ham mumkin. Natijada dekapsulatsiya qiyinlashadi.
Pastki traxeostomiya
Ko‘rsatmalar. Bu operatsiya, asosan, kekirdak sohasida o‘sma yoki yallig‘lanish jarayonida, jarohatlanganda, kuyganda va boshqa hollarda qilinadi. Operatsiya og‘riqsizlantirish bilan boshlanadi.
Og‘riqsizlantirish. Endotraxeal narkoz.
Bemorning holati. Chalqancha yotqizilib, elkasi tagiga yostiqcha qo‘yiladi va boshi orqaga tashlanadi.
Operatsiya texnikasi. Teri o‘rta chiziq bo‘ylab uzuksimon tog‘aydan to to‘sh suyagining bo‘yinturuq kemtigigacha qavatma-qavat teri, teriosti yog‘ qatlami va yuza fassiya kesiladi.
Gemostaz taʼminlangandan keyin jarohat chetlari toʻmtoq ilmoq yordamida ikki tomonga tortiladi. Oʻrta chiziq bo‘ylab bo‘yinning ikkinchi va uchinchi fassiyalari ham kesiladi. Ochilgan to‘sh-til osti mushak tolalarini kesmasdan chetga suriladi. Keyin traxeobronxial bo‘shliq ochiladi. Bu bo‘shliqda odatda o‘rta qalqonsimon bez venasi joylashgan, baʼzan o‘rta qalqonsimon bez arteriyasi ham joylashadi. O‘rtadagi yog‘ qatlami ehtiyotkorlik bilan ajratiladi, bunda jarohatning yuqori qirrasida qalqonsimon bez bo‘yinchasi ko‘rinadi. Bo‘yincha
ehtiyotkorlik bilan yuqoriga ko‘tariladi, tagidan bir tishli ilmoq o‘tkaziladi va yuqoriga ko‘tariladi, ikkita halqa kesiladi. Kekirdakni ochganda albatta yo‘tal paydo bo‘ladi. Ochilgan kekirdak jarohat qirralariga ikkita uzun ipak ip qo‘yiladi. Keyinchalik shu iplarni chetga tortganda kekirdak jarohati kengayadi va traxeostomiya nayi kirgiziladi. Yolning
diametri kekirdak diametriga mos kelishi kerak. Nay qo‘yilib nafas olish tiklangandan keyin, kekirdak jarohati qirralariga boglangan ipak iplar bo‘yindan aylantirib bogʻlanadi.
Traxeostomiya nayini oldindan qo‘yilgan tasmachalar bilan tortib, bo‘yinning orqa yuzasida boylanadi. Teri jarohatining yuqori burchagi 1-2 ta chok bilan tikiladi.
Mikrotraxeostomiya
Koʻrsatmalar. Bu operatsiya traxeobronxit va bronxektaziya kasalliklarida hamda ko‘p miqdorda yiring ajratayotganda o‘pkalarni operatsiyaga tayyorlash uchun qilinadi.
Og‘riqsizlantirish. Endotraxeal narkoz.
Bemorning holati. Orqaga yotqizilib, elkasi tagiga yostiqcha qo‘yiladi.
Operatsiya texnikasi. Uzuksimon tog‘ay va bo‘yinturuq qiyigʻi o‘rtasida teri 0,3 sm uzunlikda kesiladi. Dyufo ignasi yordamida kekirdakka perpendikulyar holda bo‘yinning yumshoq to‘qimalari va kekirdakning old devori teshiladi. Igna kekirdak bo‘shlig‘iga tushganda bronxoskop nayi kiritiladi. Bu nayni keyin shunday tortish kerakki, u teshikdan yuqorida, lekin tovush yorig‘idan pastda tursin. Bronxoskop bilan kuzatgan holda ignaning uchi kekirdak bo‘shlig‘i bo‘ylab pastga harakatlantirilib, ichiga polietilen nay kirgiziladi. Keyin igna tortib olinib, bo‘yin terisiga mustahkamlanadi.
Asoratlari. Agar igna va kateterning diametri noto‘g‘ri tanlangan bo‘lsa, bo‘yin soha teriosti va ko‘ks oralig‘i emfizemasi hosil bolishi mumkin.
Nagai (Yamagata)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/%E6%9C%80%E4%B8%8A%E5%B7%9D%E5%A0%A4%E9%98%B2%E5%8D%83%E6%9C%AC%E6%A1%9C.jpg/220px-%E6%9C%80%E4%B8%8A%E5%B7%9D%E5%A0%A4%E9%98%B2%E5%8D%83%E6%9C%AC%E6%A1%9C.jpg|right|thumb| Mogami daryosi boʻyidagi Sakura daraxti Yaponiyaning Yamagata prefekturasida joylashgan shahardir. 2020-yil 1-fevral holatiga koʻra, shaharda 9940 ta xonadonda 26 466 nafar aholi istiqomat qiladi va aholi zichligi har kvadrat kilometrga 120 nafar kishini tashkil qiladi. Shaharning umumiy maydoni 214,67 kvadrat kilometr (83 mi²).
Geografiyasi
Nagai Yamagata prefekturasining janubiy qismida joylashgan. Mogami daryosi shaharning sharqiy qismidan oʻtadi va shaharning shimoli-gʻarbiy qismi Asahi tog'i bilan oʻralgan.
Iqlimi
Nagai nam kontinental iqlimga ega (Köppen iqlim tasnifi Cfa), katta mavsumiy harorat farqlari kuzatiladi, issiq (va koʻpincha nam) yoz va sovuq (baʼzan qattiq sovuq) qish mavsumi hudud uchun xosdir. Yogʻingarchilik yil davomida sezilarli boʻlsa-da, lekin avgustdan oktyabrgacha eng kuchli darajada boʻlishi qayd etilgan. Nagaida oʻrtacha yillik harorat 11.0 C ga teng. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 1856.5 mm noʻlib, eng yomgʻirli oy sentyabr hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 23.8 C atrofida va eng past harorat esa yanvarda, taxminan -0.9 C atrofida boʻladi.
Demografiyasi
Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, Nagai aholisi soʻnggi 70 yil ichida kamaygan.
Tarixi
Hozirgi Nagai hududi Deva viloyatining bir qismi boʻlgan va Edo davridagi Tokugava syogunati boshqaruvida Yonezava domenining bir qismi boʻlgan. Nagai qishlogʻi Yamagataning Nishiokitama tumanida 1889-yil 1-aprelda zamonaviy munitsipalitetlar tizimining tashkil etilishi bilan yaratilgan. Nagai 1954-yil 15-noyabrda qoʻshni Toyoda, Xirano, Nishine va Isazava qishloqlari bilan birlashib, Nagai shahrini tashkil qilgan.
Hukumat
Nagai toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer va 16 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi bilan mer-kengash boshqaruv shakliga ega. Shahar Nishiokitama okrugi bilan birgalikda Yamagata prefekturasi assambleyasiga ikki aʼzoni qoʻshish huquqiga ega. Milliy siyosat nuqtai nazaridan, shahar Yaponiya Dietining quyi palatasining Yamagata 2-okrugi tarkibiga kiradi.
Iqtisodiyoti
Nagai iqtisodiyoti qishloq xoʻjaligi va yengil sanoatga (elektronika hamda robotik komponentlar, farmatsevtika mahsulotlarini ishlab chiqarish) asoslangan.
Taʼlim tizimi
Nagai shahrida oltita davlat boshlangʻich maktabi va shahar hukumati tomonidan boshqariladigan ikkita davlat oʻrta maktabi shuningdek, Yamagata prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan ikkita davlat oʻrta maktabi faoliyat yuritadi.
Temir yoʻl
20x20px Sharqiy Yaponiya temir yoʻl kompaniyasi — Yonesaka liniyasi
16x16px Yamagata temir yoʻl kompaniyasi — Nagai Guli liniyasi
Hoşköy, Elâzığ
Hoşköy — Turkiyaning Elâzığ viloyatining Elâzığ tumanida joylashgan qishloq. Qishloqda turklar istiqomat qiladi.
Men oroli
Men oroli (Isle of Man [aɪl ɒv mæn], men tilida: Ellan Vannin [ˈɛlʲən ˈvanɪn]) Britaniya tojining tojga mulkidir. Irlandiya dengizida Angliya, Irlandiya, Shotlandiya va Uelsdan taxminan bir xil masofada joylashgan. Men oroli dunyodagi eng qadimgi parlamentlardan biriga ega (Tinwald) — 979 yildan beri mavjud.
1973-yilda Birlashgan Qirollik (Buyuk Britaniya) Gibraltar bilan birga Yevropa iqtisodiy hamjamiyatiga (keyinchalik Yevropa Ittifoqiga aylantirilgan) qoʻshildi. Men oroli, Jersi va Gernsi Yevropa Ittifoqiga qoʻshilmagan.
Men orolining ramzi — triskelion — bir nuqtadan chiqgan uchta yuguruvchi oyoq. Bu orolning shiorida aks etgan barqarorlikni anglatadi. Orol bayrogʻi va gerbida ham tasvirlangan.
Etimologiyasi
Orol nomining aniq etimologiyasi nomaʼlum. Men tilidada orol Ellan Vannin deb atalgan (ellan soʻzi „orol“ degan maʼnoni anglatadi). Men nomining eng qadimgi maʼlum shakli Manu yoki Mana. Julius Caesar oʻzining „Galliya urushi haqida eslatmalar“ asarida Mona nomi bilan Men orolini (Britaniya va Irlandiya oʻrtasida joylashgan orol) eslatib oʻtadi.
Tarixi
Men orolining tarixini uchta asosiy davrga boʻlish mumkin — Keltlar davri, Skandinaviya davri (Vikinglar davri) va Britaniya davri.
Aholisi
Shaharlar — Douglas, Ramsey, Castletown, Peel.
Orol Angliya cherkovining Sodor va Men yeparxiyasi tarkibiga kiradi.
Gia Abrassart
Gia Abrassart Belgiyada yashovchi jurnalist va jamoat faoli.
Abrassat oʻz faoliyatini mehmonxonada boshlagan, so‘ngra Xalqaro Qizil Xoch Qoʻmitasida faoliyat yuritgan. Keyin Abrassart universitetga oʻqishga topshiradi va imtihondan o‘tib o‘qiy boshlaydi. 2012-yilda „Jangchi“ shoirlar jamoasining ham muassisi boʻlgan. Oʻsha yili u Ginger G deb nomlangan limon va choy ishlab chiqgan.2018-yilda u madaniyat maydoni sifatida Anderlextdagi Studio CityGateda Kongo kafesiga asos solgan.
Turkiya viloyatlari
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Ankara_and_mosque_wza.jpg/220px-Ankara_and_mosque_wza.jpg|thumb| [[Anqara - Turkiyaning poytaxti.]] Anadolu yarim oroli va Frakiya yerlarida asos solingan Turkiyada 81 ta viloyat mavjud. Viloyatlar Turkiyaning eng yirik maʼmuriy boʻlinmasi hisoblanadi. Bu 81 ta viloyat 973 ta tumanga boʻlingan. Bu tumanlar eng kichik maʼmuriy birlik, mahalla va qishloqlarni oʻz ichiga oladi. Viloyatlarda ma'muriy va ijroiya vazifalari ichki ishlar vaziri tomonidan taklif qilingan va Vazirlar kengashi tomonidan tasdiqlanganidan keyin prezident tomonidan tayinlanadigan gubernatorlar tomonidan amalga oshiriladi.
Usmonlilar imperiyasi parchalanib, 1923-yil 29-oktabrda Turkiya Respublikasi rasman tashkil topganidan keyin maʼmuriy tizimda oʻzgarishlar amalga oshirildi. Ikki yil o'tgach, Ardaxon, Beyog'lu, Chatalja, Dersim, Ergani, Gelibolu, Genc, Kozan, Oltu, Mush, Siverek va Üsküdar viloyatlari tumanlarga aylantirildi 1927-yilda Do'g'ubyazit tumanga aylantirildi va Ag'ri bilan bog'landi. 1929-yilda Mush yana viloyatga, Bitlis esa tumanga aylandi. 1936-yilda Rize, Tunceli va Hakkari yana viloyatlarga aylandi. Oʻsha yili Dersim nomi Tunceli deb oʻzgartirildi. 1939-yilda Hatay davlati Turkiya bilan bogʻlanib viloyatga aylandi. 1953-yilda Ushakni viloyat, Kirshehirni tuman qilish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. 1954-yilda Adiyaman, Nevshehir va Sakariya viloyat maqomiga ega boʻldi. 1956-yilda Choruh viloyati nomi Artvinga oʻzgartirildi va 1957-yilda Kirshehirning viloyat maqomi tiklandi. Bu yildan keyin oʻttiz ikki yil davomida viloyatlar sonida oʻzgarish boʻlmadi. 1989-yilda Aksaray, Bayburt , Karaman va Qırıkkale. 1990-yilda Batman va Shirnak Bartin 1991-yil 1992-yilda Ardaxon va Ig'dir. 1995- yil Yalova, Karabuk va Kilis Usmoniya. 1996-yilda viloyat , Düzce 1999-yilda viloyatga aylandi.
Turkiya Statistika instituti maʼlumotlariga koʻra, 2019-yilda Turkiya aholisi 83 million kishiga yetdi. Bu ko'rsatkichning 77 millioni viloyat va tuman markazlarida istiqomat qiluvchilar hissasiga to'g'ri keldi. Mamlakatdagi eng koʻp aholiga ega viloyat Istanbul, eng kam aholiga ega viloyat esa Tunceli hisoblanadi. Bundan tashqari, eng katta sirt maydoniga ega bo'lgan viloyat Konya va eng kichik hududga ega bo'lgan viloyat Yalova hisoblanadi. Markazi Izmit boʻlgan Kojaeli viloyati, markazi Sakariya viloyati, markazi Adapazarı, markazi Mersin boʻlgan Icel viloyati va markazi Antakya boʻlgan Hatay viloyati bundan mustasno. Barcha nodavlatlarning markaziy tumanlari nomlari metropoliten viloyatlari viloyat bilan bir xil nomga ega.
Turkiya viloyat markazi balandliklari
Balandlik (Google Earth) gubernatorning binolari joylashgan joy. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Anavatan_1927.jpg/400px-Anavatan_1927.jpg|thumb|400x400px| 1927-yildagi viloyatlarni ko'rsatadigan xarita
Imperator Yongle
Imperator Yongle (xitoycha: 永乐帝) 1360-yil 2-may - 1424-yil 12-avgust), tugʻilgandagi ismi Chju Di (朱棣), 1402-yildan 1424-yilgacha hukmronlik qilgan Ming sulolasining uchinchi imperatori edi.
Chju Di Min sulolasining asoschisi imperator Hongvuning toʻrtinchi oʻgʻli edi. U 1370-yil may oyida Beiping (hozirgi Pekin) rahbari sifatida Yan sahhzodasi unvonini oladi. Chju Di moʻgʻullarga qarshi kurashda qobiliyatli qoʻmondon ekanligini namoyon qildi. U dastlab otasining katta akasi Chju Byao, soʻngra Chju Byaoning oʻgʻli Chju Yunvenni valiahd shahzoda etib tayinlashiga qarshilik qilmadi. Lekin Chju Yunven imperator Szyanven sifatida taxtga oʻtirib, qudratli amakilarini qatl qilib, lavozimlarini pasaytira boshlaganida, Chju Di jiyaniga qarshi isyon koʻtarib, lavozimini oshirish uchun bahona topdi. Imperatorlar Hungvu va Jianven davrida yomon munosabatda boʻlingan amaldorlar guruhi tomonidan koʻp miqdorda yordam koʻrsatildi. Ushbu ikkala imperatorlar ham oʻz davrida konfutsiy olim-byurokratlarini qoʻllab-quvvatlaganlar. Chju Di oʻziga qarshi qilingan dastlabki siyosiy hujumlardan omon qoldi va Nankindagi imperator Szyanvenga qarshi Jingnan kampaniyasini boshlash uchun janubga yoʻl oldi. 1402-yilda u jiyanini muvaffaqiyatli agʻdarib, imperator poytaxti Nankinni egalladi. Shundan soʻng u imperator deb eʼlon qilindi va "abadiy baxt" degan maʼnoni anglatuvchi Yongle davri nomini oldi.
oʻzining qonuniyligini oʻrnatishga intilgan Chju Di imperator Szyanvenning hukmronligini bekor qildi va uning isyoniga oid maʼlumotlarni yoʻq qilish yoki soxtalashtirish uchun keng koʻlamli saʼy-harakatlarni boshladi. Bunga Nankindagi konfutsiy olimlarining ommaviy tozalanishi va maxfiy politsiyaga favqulodda qonundan tashqari vakolatlar berilishi kabilar kiradi. Uning sevimli insonlaridan biri Chjan Xe edi. U oʻz vakolatidan Tinch okeani janubiga va Hind okeaniga yirik sayohatlarni amalga oshirish uchun foydalangan. Nankindagi qiyinchiliklar imperator Yongle Beipingni (hozirgi Pekin) yangi imperator poytaxti sifatida qayta tiklashiga olib keldi. U Buyuk Kanalni taʼmirladi va qayta ochdi. 1406—1420-yillarda Yopiq shahar qurilishiga rahbarlik qildi. U, shuningdek, 1856-yilda Taypin qoʻzgʻolonchilari tomonidan vayron qilinishidan oldin dunyo moʻjizalaridan biri hisoblangan Nankin chinni minorasi qurilishini ham boshlagan edi. Imperator Yongle konfutsiychi olim-byurokratlarni nazorat qilish boʻyicha davomli urinishlarining bir qismi sifatida otasining shaxsiy tavsiyasi va tayinlash tizimi oʻrniga imperatorlik imtihon tizimini rivojlantirdi. Olimlar uning hukmronligi davrida monumental Yongle ensiklopediyasini yozib tugatdilar.
Imperator Yongle moʻgʻullarga qarshi harbiy yurishni shaxsan oʻzi boshqarayotganda vafot etdi. U Pekin shimolida joylashgan Min sulolaviy maqbaralarining markaziy va eng katta maqbarasi Changling maqbarasiga dafn etilgan.
Yoshligi
Imperator Yongle (tugʻilgandagi ismi Chju Di) 1360-yil 2-mayda tugʻilgan. Qizil Sallalilar qoʻzgʻoloni rahbari, keyinchalik Min sulolasiga asos solin, imperator boʻlgan Chju Yuanchjanning toʻrtinchi oʻgʻli edi. Chju Yuanchjan imperator Xunvu nomi bilan taxtga oʻtiradi. Saqlanib qolgan Min tarixiy yozuvlariga koʻra, Chju Dining onasi imperator Xunvuning asosiy turmush oʻrtogʻi imperatritsa Ma boʻlgan. Biroq, baʼzi zamondoshlar Chju Dining onasi imperatorning koreys kanizaklaridan biri boʻlishi mumkin ekanligini va hukmronligi davrida uning vorisligini imperator Szyanven oʻlimidan soʻng qonuniylashtirish uchun rasmiy yozuvlar imperatritsa Maning oʻgʻli sifatida roʻyxatga olish uchun oʻzgartirilganligini ta'kidlaydilar.
Chju Di mehribon, gʻamxoʻr muhitda shahzoda sifatida voyaga yetgan. Uning otasi unga oʻz davri uchun eng yaxshi taʼlim bergan va faqat ularga ishonib, koʻp oʻgʻillari uchun eski feodal knyazliklarni tiklagan. Chju Di Yuan sulolasining sobiq poytaxti va Yuan sulolasining vorisi boʻlgan Shimoliy Yuanga qarshi kurashning oldingi saflarida boʻlishi muhim boʻlgan Yan shahzodasi sifatida tanilgan. Chju Di Yuanning sobiq Xonbaligʻi Beypinga koʻchib oʻtganida, ocharchilik va kasallik tufayli vayron boʻlgan shaharni koʻrdi. Lekin u bu yerda qolish va mintaqani tinchlantirish uchun otasining generali Syu Da bilan birga ishladi (u oʻz qaynotasi ham edi). Rasmiy Min tarixida otasini oʻzining gʻayrati, jasurligi va koʻplab muvaffaqiyatlari va yetakchiligi bilan hayratda qoldirgan Chju Di tasvirlangan. Shunga qaramay, Min sulolasi uning davrida juda koʻp salbiy holatlarga uchradi. Buir koʻlidagi buyuk gʻalabani Chju Di emas, uning ukasining odami Lan Yu qoʻlga kiritdi. Xuddi shunday, imperator Xunvu shimolga katta kuchlarni yuborganida, ular Chju Di qoʻmondonligi ostida harakatlanmagan.
Hokimiyatga koʻtarilish
right|thumb| Imperator Yongle 1405-yilda otasi uchun yasashni buyurgan ulkan stelaning tashlab ketilgan poydevori. Imperator Xongvu uzoq umr koʻrdi va oʻzining birinchi merosxoʻri Chju Byao, valiahd shahzoda Yivendan ham uzoqroq yashadi. U oʻz vorisidan xavotirda edi va oʻz oilasi Huang Ming Zu Xun uchun bir qator sulolaviy koʻrsatmalar berdi. Ushbu koʻrsatmaviy qoidalar hokimiyat faqat imperatorning asosiy turmush oʻrtogʻining bolalariga oʻtishini aniq koʻrsatdi. Bunda Yan shahzodasi Chju Byaoning oʻgʻli Chju Yunven foydasiga istisno qilinardi. 1398-yil 24-iyunda imperator Xongvu vafot etgach, Chju Yunven bobosining oʻrniga imperator Jianven etib saylandi. Yan shahzodasi sulolaviy koʻrsatmalarni toʻgʻridan-toʻgʻri buzgan holda, oʻzi bilan katta qurolli qoʻriqchilar guruhini olib, Nankinda otasi uchun motam tutmoqchi boʻldi. Imperator armiyasi uni Xuayanda toʻsib qoʻyishga muvaffaq boʻldi va uning uchta oʻgʻli poytaxtda garovda boʻlib, xizmat qilayotganini hisobga olgan holda shahzoda sharmandalik bilan orqaga chekindi.
Imoperator Syanvenning kuchsiz amakilariga qarshi qattiq kurashi ("Marshchi lordlarini zaiflashtirish") ularning yashashini ancha qiyinlashtirdi. Chju Dining akasi Chju Su, Chjou shahzodasi hibsga olindi va Yunnanga surgun qilindi; Chju Gui, Dai shahzodasi oddiy odamga aylandi; Syan shahzodasi Chju Bay bosim ostida oʻz joniga qasd qildi; Si shahzodasi Chju Fu va Min shahzodasi Chju Pian 1398-yilning oxiri va 1399-yilning birinchi yarmida lavozimidan tushirilgan. Muayyan dushmanlikka duch kelgan Chju Di oʻzini kasal qilib koʻrsatdi va 1399-yil iyun oyida shimolga tashrif buyurish uchun oʻgʻillarini asirlikdan ozod qilishga erishishdan oldin bir necha oy davomida "aqldan ozdi". 5-avgust kuni Chju Di imperator Syanven "yovuz maslahatchilar" qurboni boʻlganini eʼlon qildi. Imoperator Xongvuning sulolaviy koʻrsatmalari ularni olib tashlash uchun qurol koʻtarishga majbur qilgan edi. Bu mojaro Jingnan kampaniyasi deb nomlanadi.
Birinchi yili Chju Di Geng Bingven va Li Jinglong boshchiligidagi yuqori kuchlarning dastlabki hujumlaridan taktika va moʻgʻul yordamchilari tufayli omon qoldi. U shuningdek, oʻz isyoni uchun koʻplab dalillarni keltirdi. Jumladan, imperator Maning oʻgʻli ekanligi haqidagi shubhali daʼvolar va otasi uni qonuniy merosxoʻr qilishga uringani haqida dadil bilan yolgʻon gapirdi, faqat Chju Byaoning oʻgʻliga vakolat berish uchun harakati byurokratlar tomonidan barbod qilindi. Ushbu targʻibot tufaylimi yoki shaxsiy maqsadlar uchunmi, Chju Di Buyuk Kanal boʻylab imperatorning taʼminot omborlariga qarshi kurash olib borishga imkon beradigan bebaho maʼlumotlar bilan taʼminlangan amaldorlar va generallarning ishonchiga kira oldi. 1402-yilga kelib, u Xuzjou, Suchjou va Yanchjouni talon-toroj qilishda imperatorning asosiy qoʻshinlaridan qochish uchun yetarlicha maʼlumotga ega edi. Chen Xuanning xiyonati unga imperator armiyasining Yanszi daryo flotini berdi; Li Jinglong va shahzodaning oʻgay ukasi Chju Xuyning xiyonati tufayli 13-iyulda Nankin darvozasi ochildi. Tartibsizlik vaqtida imperator saroyi tezda yondirib yuborildi: Chju Di oʻz merosxoʻrligini tanib boʻlmas darajada yonib ketgan uchta jasad – imperator Syanven, uning turmush oʻrtogʻi va ularning oʻgʻli sifatida da'vo qilish orqali oʻz merosxoʻrligini ta'minladi. Biroq oʻnlab yillar davomida imperator Syanven buddist rohib sifatida niqoblanib qochib ketgani haqidagi mish-mishlar tinmadi.
Poytaxtni qoʻlga kiritgan Chju Di endi oʻz jiyanini yovuzlar maslahatidan qutqarish toʻgʻrisidagi oldingi bahslarni bir chetga surib qoʻydi va imperator Jianvenning butun hukmronlik davrini bekor qildi. 1402-yilni Xunvu davrining 35-yili sifatida qabul qildi. Imperator Jianven vafotidan keyin imperatorlik darajasiga koʻtarilgan ukasi Chju Byao vafot etgach, lavozimidan tushirildi; Chju Byaoning omon qolgan ikki oʻgʻli oddiy aholiga mansub boʻldi va uy qamogʻiga olindi. Imperator Jianvenning omon qolgan kenja oʻgʻli qamoqqa tashlandi va keyingi 55 yil davomida yashirinib yurdi. U taxtni egallash takliflarini qayta-qayta rad etgach, taxtni Chju Di qabul qildi va kelgusi yil Yongle davrining birinchi yili boʻlishini eʼlon qildi. 1402-yil 17-iyulda otasining qabriga tashrif buyurganidan soʻng, 42 yoshida Chju Diga Min sulolasining imperatori sifatida toj kiydirildi. U oʻz hukmronligi ilk yillarining katta qismini mish-mishlarni bostirish va qonunbuzarlarni jazolash bilan oʻtkazdi.
Imperator boʻlishi
Nankindagi koʻplab olim-byurokratlar oʻzining taxtga daʼvosi qonuniyligini tan olishdan bosh tortgach, imperator Yongle ularni va oilalarini, jumladan, ayollar va bolalarni qirib yuborishni boshladi. IMperator Jianven rejimining tarafdorlari butun mamlakat boʻylab yoʻq qilindi, amaldorlar oldingi ikki maʼmuriyat bilan hisoblashish talablari tufayli terror hukmronligi kuzatildi. thumb| Imperator Yonglening bronza haykali. Bu madaniy inqilob davrida vayron qilingan asl tosh haykalning nusxasi Xitoy qonunchiligi uzoq vaqt davomida rahbarlar bilan oilalarini ham qatl qilishga ruxsat bergan. “Tarix klassikasi” da Shan sulolasi davridayoq itoatsiz zobitlarga shunday tahdid boʻlgani qayd etilgan. Imperator Xongvu bu amaliyotni toʻliq qayta tikladi, isyonchilar va xoinlarni ming marta kesish orqali oʻlim bilan jazoladi, shuningdek, ularning bobo-buvilari, ota-onalari, amaki va xolalari, aka-ukalari, opa-singillari, bolalari, jiyanlari, nevaralarining ham oʻlimiga sabab boʻldi. Ba'zan bolalar saqlab qolingan va ba'zan ayollarga qullikni tanlashga ruxsat berilgan. Oʻldirilgan olimlardan toʻrt nafari “Toʻrt shahid” nomi bilan mashhur boʻldi. Ulardan eng mashhuri imperator Syanvenning sobiq tarbiyachisi Fang Syaoru edi. Unga barcha toʻqqiz qarindoshlik darajasi qatl etilishi bilan tahdid qilinib, “Toʻqqiztasiga qarshi boʻlmang! oʻn bilan boring!" deyilgan va u 10 qarindoshlik darajasi bilan qatl etilgan: butun oilasi bilan birga, imperator Yongle agentlari topishi mumkin boʻlgan har bir sobiq talabasi yoki tengdoshi ham oʻldirilgan. Aytishlaricha, u vafot etganida, belidan yarmi kesilgan holda 篡 qahramon soʻzini yozish uchun oʻz qonidan foydalangan.
Imperator Yongle anʼanaviy marosimlarni diqqat bilan kuzatib bordi. U saroy hayotining hashamatiga berilmadi. Buddizm va buddist bayramlaridan fuqaroviy tartibsizliklarni bostirish uchun foydalangan. U turli xil xitoy qabilalari oʻrtasidagi urushlarni toʻxtatdi va Min imperiyasi ichida tinchlikni eng yaxshi darajada taʼminlash uchun viloyatlarni qayta tashkil qildi. Imperator Yongle Ernst Faber tomonidan "qizgʻin buddist" deya taʼriflangan.
Qoʻzgʻolondan keyingi imperiyani boshqarish bilan bogʻliq muammolar tufayli imperator Yongle oʻz hukumatida xizmat qilish uchun malakali olimlarni izladi. U koʻplab eng yaxshi olimlarni nomzod sifatida tanlab oldi. Ularni tanlashga juda ehtiyotkorlik bilan yondashdi, hatto odamlarni yollash shartlarini ham yaratdi. U, shuningdek, Xitoyda buddizmning tanazzulga uchrashidan ham xavotirda edi.
Hukmronligi
thumb| Imperator Yongle davrida Min imperiyasi (1409-yil holatiga koʻra)
Tibet bilan munosabatlar
Deshin Shekpa imperator Yongleni turli odamlar uchun turli dinlar mavjudligiga ishontirdi. Uning tashrifi davomida Karmapa juda yaxshi kutib olindi va unga bir qator moʻjizaviy hodisalar haqida xabar berildi. Shuningdek, u imperator oilasi uchun marosimlar oʻtkazdi. Imperator unga 700 oʻlchovli kumush buyumlar sovgʻa qildi va "Qimmatli diniy podshoh, gʻarbning buyuk mehribonlaridan biri, tinchlikning qudratli Buddasi" unvonini berdi. Britaniya muzeyidagi xatvangada imperator Yongle tomonidan Karmapaga sovgʻa qilingan buyumlardan biri mavjud.
Diniy masalalardan tashqari, imperator Yongle Karmapa bilan XIII-XIV asrlarda Yuan hukmdorlari Sakyapa bilan oʻrnatgan ittifoqqa oʻxshash ittifoq tuzmoqchi edi. U Tibetning bir qismi hali ham sobiq Yuan sulolasi aʼzolari tomonidan qattiq nazorat ostida boʻlganligi va Tibetni Karmapa hukmronligi ostida birlashtirish maqsadida qoʻshin yuborishni taklif qilgan koʻrinadi, ammo Deshin Shekpa bunga qarshi chiqqan.
Deshin Shekpa 1408-yil 17-mayda Nankinni tark etdi 1410-yilda u Surfuga qaytib keldi, u yerda zilziladan jiddiy zarar koʻrganidan keyin monastirini qayta tikladi.
Merosxoʻr tanlash
Merosxoʻr tanlash vaqti kelganida, imperator Yongle ikkinchi oʻgʻli - Xan shahzodasi Chju Gaoxuni tanlashni xohladi. Chju Gaoxu akasining intellektual va insonparvar tabiatiga qarama-qarshi ravishda sportchi-jangchi xususiyatiga ega edi. Maslahatchilarining maslahatlariga qaramay, imperator Yongle oʻzining katta oʻgʻli Chju Gaozjini (boʻlajak imperator Xunsi) voris sifatida Xie Jinning maslahati bilan tanladi. Natijada, Chju Gaoxu gʻazablandi va otasining marhamati uchun jokeydan voz kechishni va uning knyazligi joylashgan Yunnan viloyatiga koʻchib oʻtishni rad etdi. U hatto Xie Jinning maslahatiga putur etkazishgacha bordi va oxir-oqibatda uni oʻldirdi.
Milliy iqtisodiyot va qurilish loyihalari
Imperator Yongle imperator Jianvenni hokimiyatdan agʻdargandan soʻng Xitoyning qishloqlari vayron boʻldi. Yangi moʻrt iqtisodiyot past ishlab chiqarish va aholining kamayishi muammoasi bilan kurashishga majbur boʻldi. Imperator Yongle yangi iqtisodiyotni mustahkamlash va barqarorlashtirish boʻyicha uzoq va keng qamrovli reja tuzdi, lekin birinchi navbatda u kelishmovchiliklarni bostirishi kerak edi. U mish-mishlar tarqatadigan korrupsioner amaldorlarni lavozimidan chetlashtirish uchun senzura tizimini yaratdi. Imperator oʻzining boshqa qarindoshlari orasidagi yashirin jamiyatlar, qaroqchilar va sodiq odamlarni aniqlash yoki yoʻq qilish uchun oʻzining eng ishonchli qoʻriqchilarini yubordi. Iqtisodiyotni mustahkamlash uchun u mavjud ishchi kuchidan maksimal darajada foydalangan holda toʻqimachilik va qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishini maksimal darajada oshirib, aholining kamayishi muammosiga qarshi kurashdi.
Imperator Yongle, shuningdek, Quyi Yanszi havzasi kabi ishlab chiqarishga boy hududlarni qayta tiklash ustida ishladi va Buyuk Kanalni keng miqyosda rekonstruksiya qilishga harakat qildi. Uning hukmronligi davrida Buyuk Kanal deyarli butunlay qayta qurildi va oxir-oqibat butun dunyodan import qilinadigan tovarlarni olib oʻtish imkoniga ega boʻldi. Imperator Yonglening qisqa muddatli maqsadi shimoliy shahar markazlarini, ayniqsa Pekindagi yangi poytaxtini rivojlantirish edi. Buyuk kanal qayta qurilgunga qadar don ikki yoʻl bilan Pekinga keltirilgan. Marshrutlardan biri Sharqiy Xitoy dengizi orqali, Liujiagang portidan (Suchjou yaqinida) oʻtgan; ikkinchisi, donni katta-kichik sayoz barjalarga oʻtkazishning ancha mashaqqatli jarayoni edi (Xuay daryosidan oʻtib, Shandunning janubi-gʻarbiy qismini kesib oʻtishga majbur boʻlingan). Don Pekinga yetib borgunga qadar Sariq daryodagi yirik daryo barjalariga oʻtkazilardi. Har yili shimolga toʻrt million shi (bir shi 107 litrga teng) don etkazib berilishi sababli ikkala jarayon ham nihoyatda samarasiz boʻlib qoldi. Shandunning Jining shahri magistrati imperator Yonglega donni joʻnatishning amaldagi usuliga norozilik bildirilgan memorandum yubordi. Imperator uning iltimosni oxir oqibat qondirdi.
Imperator Yongle shuhratparastligi uchun oʻz poytaxtini Pekinga koʻchirishni rejalashtirgan. Ommabop afsonaga koʻra, imperatorning maslahatchilari imperatorni Nankinni oʻrab turgan tepaliklarga olib kelib, poytaxtning artilleriya hujumidan zaifligini koʻrsatganlaridan soʻng poytaxt koʻchirilgan.
Imperator Yongle Nankindagi otasining Syaolin maqbarasi meʼmoriy ansambli qurilishini yakunlab, imperator Xongvening xizmatlari va fazilatlarini madh etuvchi sakkiz metrli toshbaqa stelasi bilan monumental “Kvadrat pavilyon” (Sifangcheng) oʻrnatdi. Darhaqiqat, imperator Yonglening yodgorlik uchun asl gʻoyasi 73 metr balandlikda misli koʻrilmagan stella oʻrnatish edi. Biroq, oʻsha yodgorliklarning ulkan qismlarini koʻchirish yoki oʻrnatishning imkoni yoʻqligi sababli ular Yangshan karerida qurilishi tugallanmasdan, hozirgacha saqlanib qolgan.
Garchi imperator Xongvu oʻz avlodlari oʻzining Syaolin maqbarasi yonida dafn etilishini niyat qilgan boʻlsa ham (imperator Xongvu merosxoʻri Chju Byao shju yerda dafn etilgan), imperator Yonglening poytaxtni Pekinga koʻchirishi yangi shaharda yangi imperator qabristoni yaratish zaruriyatini tugʻdirdi. Fengshuy mutaxassislarining maslahati bilan imperator Yongle Pekin shimolidagi hududni tanlab, u yerda oʻzi va uning vorislari dafn etiladigan joy bapo ettirdi. Keyingi ikki asr davomida Min sulolaviy qabrlarida jami oʻn uchta imperator dafn qilindi.
Din va falsafa
Imperator Yongle xitoylik anʼanachilardan edi. U konfutsiylikni targʻib qildi, anʼanaviy diniy va milliy marosimlarni saqlab qoldi va klassik madaniyatga hurmat koʻrsatdi. Vudang togʻi ibodatxonasini qayta taʼmirladi. Uning hukmronligi davrida koʻplab buddist va daoist ibodatxonalari qurilgan. Imperator Yongle Xitoydan moʻgʻul madaniyatini yoʻq qilishga intildi; mashhur moʻgʻul ismlari, odatlari, tili va kiyimlaridan foydalanishni taqiqladi.
U Xitoy sivilizatsiyasi toʻplami boʻlgan Yongle Ensiklopediyasini yozishni bosh kotib Xie Jinga topshirdi. U 1408-yilda tugallangan va 2007-yil oxirida Vikipediya undan oʻtib ketgunga qadar dunyodagi eng katta bosh ensiklopediya boʻlgan
Moʻgʻullarga qarshi urushlar
Moʻgʻullar hali ham Min imperiyasi uchun koʻp muammolarni keltirib chiqarayotgandi. Impoerator Yongle mavjud tahdidni bartaraf etishga harakat qildi. U moʻgʻul dashtlariga beshta harbiy yurish uyushtirdi va imperator Xunvu tomonidan magʻlubiyatga uchratilganidan soʻng shimolga qochib ketgan Yuan sulolasi vorislarini tor-mor qildi. U shimoliy mudofaani tikladi va qoʻshin tuzish va moʻgʻullarni qoʻzgʻatmaslik uchun bufer ittifoqlar tuzdi. Uning strategiyasi moʻgʻullarni xitoylarga iqtisodiy qaramlikka tushirish va Moʻgʻulistonda ularning kuchini sindirish uchun davriy tashabbuslar bilan chiqish edi. U Moʻgʻulistonni Xitoyning vassali boʻlish uchun majburlashga urindi, barcha qabilalar oʻzlarini Min imperiyasiga boʻysunib, vassallar deb eʼlon qildilar va moʻgʻullarni oʻz taʼsirlariga olib, izolyatsiya qilishni xohladilar. Janglar natijasida imperator Yongle jangda otliqlarning ahamiyatini tushunib bordi va oxir-oqibat otlarni yaxshi taʼminlash uchun oʻz resurslarining koʻp qismini sarflay boshladi. Imperator butun umrini moʻgʻullarga qarshi kurashda oʻtkazdi. Bu yoʻlda muvaffaqiyatsizliklarga ham, muvaffaqiyatga ham erishdi. Lekin imperatorning moʻgʻullarga qarshi ikkinchi yurishidan soʻng, Min imperiyasi yetti yildan ortiq tinchlikda yashadi.