cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shusha davlat tarixiy-meʼmoriy qoʻriqxonasi
Shusha Davlat Tarix-Meʼmorlik Qoʻriqxonasi — XVIII asrda  Ozarbayjon shaharsozlik sanʼatining  eng  goʻzal namunasi oʻlaroq xonlikning ijtimoiy-siyosiy markazi sifatida muhim ahamiyat kasb etgan. Qorabogʻ xonligining poytaxti boʻlgan Shusha shahri oʻzining goʻzal, maftunkor tabiyati va strategik joylashuvi jihatidan muhim nuqtada joylashgan. Qorabogʻ xonlıgining asoschisi Panohali xon Sarıjalı Javanshir 1747-yilda mustaqil xonlik tuzar ekan, eng avvalo, oʻzi uchun bir qarorgoh qurishga kirishdi. Dastlab bunyod ettirgan Bayot (1748) va Shohbulogʻı (1752) qasrlari mudofaa jihatidan davr talablariga javob bermas edi. Buni inobatga olgan Panoh xon yangi shahar-qal’a barpo etishga qaror qiladi. Shusha hududi shahar uchun qulay joy sifatida tanlanadi. Shusha shahrining barpo etilish sanasi tarixi maʼlum emas. Shusha shahri tarixi yuzasidan izlanishlar olib borgan tadqiqotchi E.Avalovning XIX asr rus manbalariga tayaninb bildirgan maʼlumotlari muhim ahamiyat kasb etadi. Bu maʼlumotlarga koʻra, Shusha masjidlaridan birining devoridagi yozuvda Panoh xonnıng 1167-yil Hijriydə Shusha shahriga birinchi poydevor qoʻygani qayd etilgan. Shushaning Juma masjidi devoridagi bu tosh bitik qayta taʼmirlanish vaqtida yoʻqolib ketgan. Demak, mazkur manbaga tayanadigan boʻlsak Shusha shahriga 1753-yilda asos solingan. Shusha platosining dengiz sathidan eng baland nuqtasi 1600, eng  pasti esa 1300 metrga yaqindir. Yuksak togʻliklardan oqib keluvchi Dasholtı və Xalfali daryolari shaharni oʻrab olgan. Bu yerning yolgʻiz tabiiy jihatdan zaif nuqtasi boʻlgan shimoli-sharqiy qismiga qalaʼ devori qurishga ehtiyoj bor edi. Shunday qilib strategik jihatdan muhim joy sifatida tanlangan yerda kam mablagʻ evaziga mustahkam mudofaali katta shahar (350 gektar) bunyod etildi. Shahar barpo etilgan yillarda unga asos solgan xonning nomi bilan Panohobod deb nomlangan. Faqat qisqa muddatdan soʻng tabiiy joylashuv oʻrniga koʻra Shusha deb nomlangan. Ozarbayjonning oʻsha vaqtdagi xonlik markazlari ichida Shusha „shahar-qal’a“ maqomidagi eng nufuzli shahar boʻlgan. „Qoyalarga chiqish imkonsiz“ (qarang Keppel) Shushaning qal’a devorlari qadimgi Midiyaning eramizdan avvalgi IX asrdagi devor rasmlari bilan uygʻun holda bezatilgan. Qurilish vaqtidan soʻng shahar kuchli hujum va qamal ichida qoladi. Shusha bu vaqtda Qorabogʻning bosh qal’asi edi. U funksiyasiga koʻra xalq orasida „Qal’a“ nomi bilan tanilgan. Shusha qal’asi Ozarbayjonning oʻrta asr yangicha shaharsozlik anʼanasiga uygʻun holda toʻrt chorrahadan iborat boʻgan. Qal’aning bosh chorrahasi shimolda boʻlib Ganjadan kelishdagi yoʻlda joylashgani uchun shu nom bilan atalgan. İravan yoʻli esa Shusha qal’asini Ozarbayjonning gʻarbiy hududlari bilan birlashtirgan.
Qolgan ikki yoʻIi atrofi togʻ bilan oʻralgan hududda joylashgan. Shushaning ich qal’asi Ganja yoʻli yaqinindagi baland tepalikda joylashgan. Tarixchi Mir Mehdi Xazoniyning yozib qoldirgan maʼlumotlariga koʻra Panoh xon tomonidan qurilgan ichqal’a  „devor va minoralari boʻlgan kichik qal’a (qasr)“ boʻlgan. Xon oʻz  qarorgohi yaqinidagi tepalikda oʻgʻli  İbrohim xon uchun mazkur  „goʻzəl saroy“ni qurdiradi. Rus muhandislarining chizmalari asosi boʻyicha tepalikning relefiga uygʻun murakkab shaklli ichqal’a saroy binolari, devonxona va boshqa binolardan iborat komleksdir. Shushaning boshqa obidalari kabi bu saroy komleksi ham rus bosqinidan soʻng ishgʻol etiladi. Saroy kompleksi aylana shaklidagi minoralari boʻlgan qal’a devorlari bilan oʻralgan. Shahar qal’asining muhim strategik nuqtalarida toʻtburchak shaklida bogʻlari boʻlgan qasrlar barpo etilgan.
Bu qasrlarning ichida kuchli mudofaa tizimiga ega qal’alar qurilgan. Bular shahar tashqarisini nazorat qilish va shaharga boʻladigan hujumlardan mudofaa qilishda muhim rol oʻynagan. Ulardan hozirga qadar faqat ikkisii — Panoh xon qasri va Qora Buyuk Xonım qasri saqlanib qolgan.
Kirish chorrahasidagi Qora Buyuk Xonım qasri maʼlumotlarga koʻra 1768-yilda qurilgan. Joylashish oʻrniga koʻra dinamik landshaftı qal’a devorları va minoralari tuzilishiga uygʻunlik kasb etgan. Qal’a divorı togʻ relefida joylashgani uchun  murakkab shaklni oʻz ichiga olgan. Minoralarning asos devorlaridan tepalikka chiqish qismi mustahkam mudofaaga ega boʻlgan. Qal’a devorı va minoralari ancha mustahkamligi bilan ajralib turgan. Qal’a devorları, minoralari, qasri Shushaning qoyali va oʻrmonli landshafti bilan uygʻunlikda ajoyib bir koʻrinish kasb etadi. Susha mustahkam shahar qal’asiga ega boʻlgan, shu bilan birga XVIII-XIX asrlarda Ozarbayjonning muhim siyosiy-iqtisodiy  va madaniyat markazi boʻlgan.
Genesis Rodriguez
Genesis Rodríguez Pérez (1987-yil 29-iyulda tugʻilgan) — amerikalik aktrisa va model. U o'z faoliyatini Telemundo telenovelas Prisionera (2004), Dame Chocolate (2007) va Doña Barbara (2008–2009) filmlarida bosh rollarni o'ynashdan boshlagan. U Pol Uoker bilan birgalikda "Soatlar" filmida suratga tushdi. U, shuningdek, “Entourage ” (2010–2011) filmida Sara rolini va “Vaqtdan keyin” (2017) filmida muzey kuratori yordamchisi/sarguzashtchi Jeyn Uoker rollarini o‘ynagan va “Parvondagi odam” (2012), “Kasa de Mi Padre ” (2012), “Nima ” filmlarida rol o‘ynagan. “Kutayotganingizda kutish” (2012), “So‘nggi tur” (2013), “Tusk ” (2014) va “Run All Night” (2015). U "Big Hero 6 " (2014) filmida "Honey Limon" filmida ovoz bergan, bu rolni teleserialda (2017) takrorlagan.
Shusha davlat tarixiy-meʼmoriy qoʻriqxonasi
İbrohim xonnıng hokimiyati yillarida (1759-1806) shahar maydonining sharqiy qismida 8 ta mahalla boʻlgan. Gʻarbiy qismida esa asosan rus istilosidan soʻng (1805) 12 ta mahalla tashkil etilgan. Joylashishiga koʻra mahallalar ikki - Yuqori va Pastki qismdan tarkib topgan. Pastki mahallalar Qurdlar, Seyidli, Julfalar, Quyuluq, Dardlar qurdu, Hojı Yusufli, Toʻrt Chinor va Joʻl qal’a (Juhudlar), Yuqorı mahallalar esa Mardonli, Soatlı, Koʻcharli, Mamayı, Xoja Mirjanlı, Temirchi, Hammom yoʻli va Toza mahalla nomlari bilan atalgan. Togʻli gʻarb qismining Mehrulu, Qozanchili, Oqsuv, Jillabord, Dara va boshqalarni bir-biridan tor koʻchalar ajratib turgan. Goʻzal tabiatli va oq toshdan bunyod etilgan qal’a devorlari fonida ayvon shaklida joylashgan mahallalar ajib bir koʻrinish kasb etgan.
Genesis Rodriguez
Yoshlik
Rodríguez 1987-yil 29-iyulda Florida shtatining Mayami shahrida tug'ilgan. Uning onasi Luisa Karolina "Kerol" Pérez Rodríguez kubalik model. Uning otasi Xose Luis Rodríguez venesuelalik aktyor va qo'shiqchi bo'lib, u "El Puma" laqabi bilan ham tanilgan. Uning ota-onasi 1996 yilda turmush qurishdi.
Kasta (guruh)
Kasta (Ка́ста) Rossiyaning Rostov-Don shahrida 1995-yili tuzilgan hip hop guruhdir. Guruh New Yorklik Wu Tang-Clandan ilhomlanib, ijodini boshlagan.
Shusha davlat tarixiy-meʼmoriy qoʻriqxonasi
İbodat maydonlariga ega boʻlgan mahalla masjidlari (Choʻl qal’a, Toza, Soatlı, Mamayı) kabilar oʻzining qurilish shakli bilan alohida ajralib turgan. Mahalla masjidlarining koʻpchiligida azon aytish uchun kichik koʻshklar boʻlgan. Faqat Soatlı masjidida gʻishtdan qurilgan naqshli bezakli minorasi boʻlgan. Shusha masjidlari orasida eng monumentalı XIX asrning buyuk meʼmarı Karbalayli Safi xon Qorabagʻi tomonidan 1883- yilda bunyod etilgan Yuqorı Gavhar ogʻa masjididir. İbrohim xannıng 1768-yilda qurilgan masjidning oʻrniga qızı Gavhar ogʻaning yangi qurdirgan bu obidasi Shushaning Buyuk Juma masjididir. Juma masjidi Shushaning bosh maydoni hisoblangan. Shusha shahrining bosh maydonidan 150 metr shimoliy-sharqda Gavhar ogʻa masjidi atrofida meʼmorlik kompleksi joylashgan. Kompleksda masjid, madrasa, doʻkonlar va yashash uylari boʻlgan. Meʼmor Karbalayli Safi xonning 1868-1870-yillarda qurgan Gavhar ogʻa masjidi umumiy planiga koʻra Agʻdam və Shusha Juma masjidlaridan tarkib topgan. Faqat Gavhar ogʻa masjididagi  ikki minora oʻng fasada emas orqa fasadning burchaklarida joylashgan. Shushaning butun mahalla masjidlari meʼmor Karbalayli Safi xon QorabagʻI ishtiroki ila bunyod etilgan. Ularda bir meʼmorlik uslubi doxil boʻlgan. Shusha shahri XVIII-XIX asrlarda xalqaro savdoda faol ishtirok etgan. U Sharq va Gʻarb oʻlkalari bilan savdo aloqalarini olib brogan. Buning natijasida yirik savdo markaziga aylangan. Shahar maydonida savdo markazlari tashkil etilgan. Maydondan Shushaning uch tijorat koʻchasi oʻrin olgan. Shimolda Rasta bozor, sharqda Pastki bozor, janubda Shayton bozor. Yonlarida doʻkonlari boʻlgan tijorat koʻchalarida ham Shushaning asosiy diniy binolari, karvonsaroylari va savdo markazlari joylashgan. Qadimda Qorabogʻ xonı Panohali xon qurdirgan Shusha Ozarbayjonning soʻnggi oʻrta asr shaharsozlik madaniyatining nodir obidasi, Qorabogʻ meʼmorchiligining jonli ensiklopediyasıdır.
Pluneret
Pluneret Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Morbihan departamenti Lorient tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3714 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 141,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 26,2 km2.
Genesis Rodriguez
Karyera
Mayamiga qaytib kelgach, u shaxsiy ta'limni davom ettirdi va 2005-yil noyabridan 2006-yil yanvarigacha NBC kunduzi "Hayotimiz kunlari" serialida takroriy rol oldi. U, shuningdek, "Bravo" teleserialida " Top Chef " ning maxsus mehmoni bo'ldi. Amerika televideniyesidan tashqari, Rodríguez ispan tilidagi rollarni kashf etdi va Telemundo telekanalida namoyish etilgan Dame Chocolate primetime serialida Rosita Amado va Violeta Xurtado rolini o'ynadi.
2012-yilda Rodríguez 1970-yillardagi Meksika seriallari uslubidagi parokanda boʻlgan “Kasa de Mi Padre” komediya filmida Uill Ferrellning sevgisi sifatida muhim rol oʻynagan. U bu rolni 2013-yilda “Oxirgi tur ” filmidagi jangovar triller filmida, yovuz FQB agenti Ellen Richards rolida, shuningdek, “Identity Thief ” komediyasida Marisol rolida suratga tushgan. 2014 yilda Rodríguez Disneyning "Katta qahramon 6 " animatsion filmida o'z ovozini Asal Limonga berdi. 2017 yil fevral oyida u Romeo Santosning "Héroe Favorito" qo'shig'iga ishlangan klipda asosiy ayol roli sifatida paydo bo'ldi.
Shusha davlat tarixiy-meʼmoriy qoʻriqxonasi
Shusha Davlat Tarix-Meʼmorlik Qoʻriqxonasi — 1988-yilda  Ozarbayjon Respublikasınıng Davlat Tarix-meʼmorlık qoʻriqxonasi deb eʼlon qilingan.
2006-yilda televideniye
2006-yilgi televideniyedagi yilning roʻyxati 2006-yilda televideniye olamida sodir boʻlgan voqealarni tasvirlab oʻtadi.
Musa Qala jangi
Musa Qala jangi (shuningdek, Qaleh yoki Qal’eh) Britaniya boshchiligida Afgʻoniston janubidagi Hilmand viloyatida Afgʻoniston milliy armiyasi va Xalqaro xavfsizlik kuchlari (ISAF) tomonidan 2007-yil 7-dekabrda Tolibonga qarshi boshlangan harbiy amaliyotdir. Uch kun davom etgan shiddatli janglardan soʻng Tolibon 10-dekabr kuni togʻga chekindi. Musa Qala 12-dekabr kuni qoʻlga olingani, afgʻon armiyasi qoʻshinlari shahar markaziga kirib kelgani haqida rasman xabar berilgan.
Operatsiya snakepit (Mar Kardad) kod nomini oldi. ISAFning yuqori martabali zobitlari, jumladan AQSH generali Den K. MakNil, ISAFning umumiy qoʻmondoni, 2007-yil 17-noyabrda hujumga rozi boʻldi. Bu Tolibonning soʻnggi toʻqqiz oydan koʻproq vaqt davomidagi jang paytida isyonchilar nazoratida boʻlgan eng yirik shahar edi. ISAF kuchlari 2006-yil oxiriga qadar muzokaralar natijasida olib chiqilgunga qadar shaharchani nazoratda ushlab turgan edi.
Bu Afgʻonistondagi urushda afgʻon armiyasi boʻlinmalari asosiy jangovar kuch boʻlgan birinchi jang edi. Britaniya Mudofaa vazirligi (MOD) bayonotlarida operatsiya afgʻonlar tomonidan oʻtkazilgani taʼkidlangan. Biroq, jang paytida afgʻon boʻlinmalarining NATO nazoratisiz ishlay olishi soʻroq ostida qolgan edi. Musa Qala atrofidagi harbiy harakatlar koalitsiya kuchlari va Hilmanddagi Tolibon guruhlari oʻrtasidagi keng koʻlamli mojaroning bir qismi edi. Jangdan oldin ham, keyin ham kattaroq hududda, xususan, Musa Qalaning janubidagi Sangin tumanida kichik janglar haqida xabar berilgan.
Tarixi
Musa Qala — 15 000 dan 20 000 gacha aholi istiqomat qiladigan shahar. Shahar atrofida yana 25 000 kishi yashaydi. ISAF kuchlari birinchi marta 2006-yil iyun oʻrtalarida „vzvod uyi“ strategiyasining bir qismi sifatida shaharchaga joylashtirildi. Bunda viloyat gubernatori Muhammad Dovudning iltimosiga binoan Shimoliy Hilmand tuman markazlarini Britaniya ISAF qoʻshinlarining kichik boʻlinmalari bilan himoya qilish nazarda tutilgan edi. Bu harakat Tolibon va mahalliy qabila vakillari tomonidan kutilmaganda qattiq qarshilikka uchradi. Ular koalitsiyani oʻz pozitsiyalaridan siqib chiqarish uchun assimetrik emas, balki anʼanaviy usullardan foydalanganlar. Izolyatsiya qilingan Britaniya garnizoni uzoq vaqt davomida qamal va doimiy hujum ostida qoldi. Ularni almashtirish faqat avgust oyining boshida Tolibon saflarini yorib oʻtgan Snakit kod nomidagi toʻliq jangovar guruh operatsiyasidan soʻng mumkin boʻldi.
Janglar 2006-yil oktabr oyida tugadi. Oʻshandagi munozalar natijasida umumiy nazorat mahalliy qabila oqsoqollariga topshirilgan. Kelishuv mojaro va tinch aholi orasidagi qurbonlarni kamaytirish maqsadida Britaniya va Tolibon kuchlarini shaharda qoldirmaslikka qaratilgan edi. Oʻshanda britaniyalik zobit: „ Tolibon kelishuvga erishib, keyin undan voz kechishi mumkinligi aniq xavf tugʻdiradi“, deb izoh bergan edi. Tolibon kelishuvdan voz kechdi va 2007-yilning fevralida 200-300 askar bilan shaharni tezda egallab oldi. Tolibonning bosib olishi voqeasi jangarilarni gʻazablantirgan AQSh havo hujumi ortidan sodir boʻldi. Hujumda Tolibon qoʻmondonining ukasi va 20 nafar izdoshi halok boʻlgan. Qabila siyosati, din va afyun savdosidan tushgan pullarning aralashib ketishi sulhning oʻzgarmasligini taʼminlashga yordam berdi. Oʻshanda hukumat shaharni 24 soat ichida qaytarib olishlari mumkinligini daʼvo qilgan edi. Ammo bu reja tinch aholi qurbonlariga sabab boʻlmaslik uchun amalga oshirilmadi.
Musa Qala hujum paytida Tolibon qoʻlida boʻlgan yagona muhim shahar boʻlib, toliblar aholiga nisbatan qattiq tartib oʻrnatgan edi. Dushman deb hisoblangan yoki shariat talablariga zid harakat qilganlarga qarshi toshboʻron qilish, kesish yoki osish orqali oʻlim jazolarini belgilaydigan maxsus tribunallar tuzildi. Bu davrda toʻrt kishi aygʻoqchi sifatida osib oʻldirilgani maʼlum. Tolibon ogʻir soliqlar undirib, maktablarni yopgan va mahalliy erkaklarni kuch bilan oʻz saflariga jalb qilgan. Quyidagi tartiblar Tolibonning avvalgi hukmronligini eslatdi: erkaklar soqol qoʻymagani uchun jazolandi; musiqa taqiqlangan va yozuvlar sindirilgan; burqa kiymagani uchun ayollar jazolangan. Shahar yirik koʻknori yetishtiriladigan hududda joylashgan va BBC muxbirining xabar berishicha, u Afgʻonistondagi geroin savdosi markazi hamdir.
Jang
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Lashkar_Gar-Musa_Qala_Aerial_map.jpg/300px-Lashkar_Gar-Musa_Qala_Aerial_map.jpg|right|thumb|300x300px| Musa Qala, Hilmand viloyati, shuningdek, atrofdagi viloyatlar va ayrim shaharlar.
Tezkor harakatlar
Musa Qalaga hujum qilishdan oldin Brigada razvedka kuchlari (4/73 (Maxsus OP) batareyasi) boʻlajak operatsiya uchun zaruriy maʼlumotlarni taqdim etdi. Koalitsiya harbiy manevrlari qoʻshinlar va materiallarni toʻplash uchun hujumdan bir necha hafta oldin boshlandi. 1-noyabr kuni Britaniya kuchlari hujumga tayyorgarlik koʻrish uchun razvedka patrullarini boshladi. Oʻsha oyning oʻrtalarida MOD xabar berishicha, Brigada razvedka kuchlari (BRF), 40 qirollik dengiz piyodalari qoʻmondonligi va Shotlandiya gvardiyasining oʻng qanot korpusi qoʻshinlari Tolibon isyonchilarini sarosimaga solish va ularning taʼminot yoʻllarini uzib qoʻyish uchun shahar tashqarisida patrullik qilgan.
Jangdan oldin shaharchani ikki ming jangari mudofaa qilayotgani xabar qilingan. 2050 nafar „toʻliq qurollangan jangchilar“ haqidagi shunga oʻxshash daʼvoni noyabr oyi oxirida Tolibon qoʻmondoni Enqiadiy ham aytgan edi. Oʻshanda Enqiadiy 2007/08-yil qishida butun Hilmand viloyati Tolibon qoʻliga oʻtishiga ishonchi komil edi. Keyingi hisob-kitoblarga koʻra, Tolibon jangarilari sonini kamaytirdi. ISAF ofitseri ularning kuchlari maksimal kuch ikki-uch yuzga yaqin ekanini taʼkidlagan.
Asosiy hujum
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Assaultemminent.jpg/220px-Assaultemminent.jpg|thumb| Qandahor aerodromi, Afgʻoniston. 508-parashyutchilar polkining aʼzolari Musa Qalaga havo hujumiga tayyorgarlik koʻrmoqda. Musa Qalaga asosiy hujum 7-dekabr kuni kechki soat 4da boshlandi. Hujum boshlanganda AQSh havo hujumlari natijasida bir necha toliblar oʻldirilgani xabar qilingan. Oʻsha kuni kechqurun 82-havo-desant diviziyasining 600 ga yaqin amerikalik askari 19 vertolyotda shahar shimoliga olib ketildi. Hujumga Apache hujum vertolyotlari hamrohligidagi Chinook va Blackhawk harbiy tashuvchilari jalb qilingan. Kechasi parashyutchilar Tolibon qismlarini yorib oʻtib, kelayotgan quruqlikdagi qoʻshinlar uchun yoʻlni boʻshatishdi va mudofaa pozitsiyalarini qazishdi. Hujum paytida Apache yerdan oʻqqa tutildi va bitta dvigatel ishdan chiqdi. Ammo CW2 uchuvchisi Tomas O. Malone jarohat olganiga qaramay, xavfsiz qoʻnishga muvaffaq boʻldi. Hilmand ishchi guruhining 2000 dan ortiq Britaniya kuchlari (oʻsha paytda 52-piyoda brigadasi rahbarligida), shu jumladan Shotlandiya gvardiyasi, 4/73 maxsus OP Bty & 2 YORKS tomonidan tuzilgan brigada razvedka kuchlari, otliq otryadlar va 40 dan ortiq Qirollik dengiz piyodalari operatsiyaga jalb qilindi. Britaniya qoʻshinlari AQSh hujumiga yordam berish uchun shahar atrofini oʻrab oldi. Shuningdek, janubiy, gʻarbiy va sharqiy tomonlardagi afgʻon qoʻshinlari Tolibon bilan oʻq otishmani boshladi. BRF AQSh parashyutchilarini gʻarbdan hujum qilish orqali qoʻllab-quvvatladi. Jangning birinchi kunidagi bu muvaffaqiyatlar AQShning asosiy havo hujumidan eʼtiborni chalgʻitish uchun hiyla boʻlgan boʻlishi mumkin. Dastlabki hujumda Daniya va Estoniya qoʻshinlari ham qatnashgan. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/DSCF154_Sgt_Lee_Johnson_2Bn_%28Green_Howards%29_YR_%28RLH%29.JPG/170px-DSCF154_Sgt_Lee_Johnson_2Bn_%28Green_Howards%29_YR_%28RLH%29.JPG|left|thumb| Serjant Li Jonson Janglar 8-dekabr kuni ham davom etdi. Britaniya va afgʻon askarlari quruqlikdagi yurishlarini davom ettirar ekan, AQSh havo kuchlari Tolibonga, jumladan, shahar atrofidagi koʻplab zenit pozitsiyalariga bir necha bor hujum qildi. Tolibon minalangan maydonlar bilan oʻralgan pozitsiyalarni himoya qildi. Bunday hududlar koalitsiya kuchlari uchun jiddiy xavf hisoblanardi. Afgʻoniston Mudofaa vazirligi oʻsha kuni „Bu amaliyotda hozirgacha 12 nafar terrorchi yoʻq qilindi, bir nafari qoʻlga olindi, bir qancha qurol-yarogʻ va oʻq-dorilar qoʻlga olindi“ deb xabar bergan boʻlsa-da, hujum muvaffaqiyatga erisha olmagan. Britaniya askari, Yorkshire polkining 2-batalyonining serjanti Li Jonson (Grin Xovardlar) oʻz mashinasida mina ustidan oʻtib ketishi natijasida 8-dekabr kuni tonggi 10da halok boʻldi. Uning yonidagi bir askar ogʻir yaralangan.
Tolibon kuchlari 9-dekabr kuni shaharni himoya qilish uchun yangi pozitsiyalarni egalladi. Tolibon manbalari oʻshanda yaqin atrofdagi jangarilar shahar mudofaasini kuchaytirish uchun yetib kelganini maʼlum qilgan edi. Kun davomida janglar davom etdi va isyonchilar tomonidan oʻrnatilgan bombalar ISAF kuchlariga zarba berishda davom etdi. Amerikalik askar, 508-parashyut piyoda polkining kapral Tanner J OʻLiri qoʻlbola portlovchi qurilmaning portlashi natijasida halok boʻldi.
Tolibonning chekinishi
10-dekabrga kelib, axborot agentliklari Tolibon isyonchilari hududdan shimolga chiqib ketgani, afgʻon armiyasi va ISAF kuchlari shaharni nazorat ostiga olgani haqida xabar tarqatdi. Oʻshanda Britaniya harbiy boshqarmasi ehtiyotkorroq boʻlib, „doimiy ustunlik“ga erishilganini, biroq koalitsiya kuchlari Musa Qala chekkasida qolayotganini maʼlum qilgan edi. Shunga qaramay, afgʻon hukumati koalitsiya shaharni „toʻliq qoʻlga kiritdi“ deya taxmin qildi. NATO 11-dekabr kuni shaharning qoʻlga olinganini eʼlon qildi, biroq oʻsha paytda MOD taklif qilgan kuchlar hali ham ehtiyotkorlik bilan Musa Qalaning qoʻlga olingani haqidagi „qoʻshma“ bayonotni ertasi kuni rasman tasdiqladi. Afgʻon qoʻshinlari soʻnggi zarba uchun oldinga chiqarildi va oʻn ikkinchi kuni tushga qadar shahar markazida boʻlgani maʼlum qilindi. Ushbu ishoralar ularning Tolibon bilan mustaqil kurashish va ularni magʻlub etish qobiliyatini anglatardi. Podpolkovnik Richard Eaton, Helmand ishchi guruhi matbuot kotibi, shaharning qaytarib olinishini quyidagicha tasvirlab bergan :"Muso Qaladagi hozirgi vaziyat shuki, u Afgʻoniston hukumati nazorati ostida ... Bugun tongda [2007-yil 12-dekabr] Muso Qalani ozod qilish va qoʻlga olish boʻyicha operatsiyalarimiz yakuniy bosqich afgʻon armiyasining Muso Qalaga hujumi bilan yakunlandi..... Afg'on qo'shinlari bilan hamkorlik juda yaxshi bo'ldi. General Muhayadan rejalashtirishda hal qiluvchi rol o'ynadi. U rejalashtirish guruhini Lashkargohdagi 52-brigada shtab-kvartirasiga ko'chirdi."
Helmand ishchi guruhi qoʻmondoni brigadir Endryu Makkayning taʼkidlashicha, koalitsiya rejasi oʻta sadoqatli boʻlmagan mahalliy jangchilarni — „ikkinchi darajali“ Tolibonning mafkuraviy boshqariladigan jangarilardan ajralib chiqishga undagan. Bu strategiya muvaffaqiyatli boʻlishi mumkin edi. Afgʻoniston prezidenti Hamid Karzayning maʼlum qilishicha, isyonchilar tinch aholiga qarshi toʻqnashuvlardan soʻng Tolibon aʼzolari tomonlarni almashish istagida boʻlishgan. Afgʻoniston Mudofaa vazirligi yuzlab odamlarning oʻldirilgani, hibsga olingani yoki asirga olingani haqida xabar bergan boʻlsa-da, Tolibonning aniq qurbonlari haqida xabar berilmagan. Isyonchilar 17 afgʻon askari va 1 nafar ISAF askari halok boʻlganini daʼvo qildi va kamida 40 nafar tinch aholining oʻlimida inglizlarni aybladi. Ammo ularning daʼvolari ishonchli boʻlmasligi mumkin.
Birinchi kunlarda shiddatli janglar boʻlgan boʻlsa-da, ular koʻcha janglariga sabab boʻlmadi. Tolibon uzoq vaqt qarshilik koʻrsatmasdan, deyarli doimo orqaga chekindi. Noqulay ob-havo sharoiti, shu jumladan tuman, ularga osonroq chekinishga imkon bergan boʻlishi mumkin. Tolibon soʻzlariga koʻra, chekinish shahar ichidagi havo hujumlari va tinch aholi qurbonlarining oldini olish uchun moʻljallangan edi. Janglar shahar markaziga yetib borganida, janglar „eʼtiborga loyiq emas“ boʻlib chiqdi va AQShning yuqori martabali zobitlaridan birining soʻzlariga koʻra: „Musa Qalaning shahar markazida jiddiy qarshilik koʻrsatilmagan, u sezilarli darajada toʻsiq emas edi“. Afgʻon armiyasining asosiy shahar bozoriga soʻnggi yurishini Britaniya armiyasi qirollik muhandislarining ilgʻor qidiruv guruhi, undan keyin EOD va jahon matbuoti uchun oʻz bayrogʻini koʻtargan asosiy afgʻon kuchlari boshqargan.
Yirikroq kampaniyaga aloqadorlik
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/AfghanistanHelmandKajakaiDamm.jpg/220px-AfghanistanHelmandKajakaiDamm.jpg|thumb| Kajaki toʻgʻoni, Helmand daryosi Musa Qala — Hilmand viloyatidagi keng koʻlamli kampaniyaning atigi bir nuqtasi edi. Asosiy maqsad Britaniya kuchlari boshchiligida Tolibonni notinch viloyatdan siqib chiqarishga qaratilgan koalitsiya harakatlari hisoblanardi. Shaharni qaytarib olish uchun olib borilgan jang qoʻshni hududlarda ham mojaroga sabab boʻldi. 2007-yil noyabr oyida razvedka patrullari boshlanganda janubdagi Hilmand viloyatining Sangin vodiysida Tolibonning „shafqatsiz“ hujumlari boshlandi. Jumladan qirollik dengiz qoʻmondonligi ikki kun davomida raketa va minomyotlardan oʻqqa tutilgan. Asosiy hujumdan atigi uch kun oldin, 4-dekabr kuni Britaniya askari Jek Sadler Sangin qishlogʻining shimolida yoʻl chetiga oʻrnatilgan bombadan halok boʻldi. Hujumdan bir hafta oldin Hilmandda boshqa kichik janglar ham kuzatildi: inglizlar Sangin shimoli-sharqidagi Kajaki toʻgʻoni yaqinida davomli hujumga duch keldi; Gʻarbda estoniya, ingliz va amerikalik qoʻshinlar Navzod tumani markazidagi Navzod shahri yaqinida hujumga uchrashgan. Britaniya qoʻmondonligi ostidagi Daniya kuchlari Gereshk shahrida hujumga uchradi.
Oqibat
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Musa_Qala_Flag_01.jpg/170px-Musa_Qala_Flag_01.jpg|left|thumb| Musa Qala qaytarib olinganidan keyin [[Afgʻoniston davlat bayrogʻi|Afgʻoniston bayrogʻi koʻtarildi.]] Britaniya zobitlari Musa Qala shaharning oʻziga hech qanday artilleriya oʻqlari yoki bombalar tushmasdan qaytarib olinganidan mamnunligini bildirdi. Biroq ular Tolibonning aniq magʻlubiyatga uchramagani va ehtimol bu hududga „yana qaytishi“ mumkinligini tan oldi. Tolibon jangarilari magʻlubiyatdan soʻng mahalliy qishloq aholisiga aralashib ketishgan, ularning anʼanaviy liboslari niqoblanishni taʼminlagan. Jangdan keyingi kunlarda shaharga qarshi hujumlar ehtimoli bor deb hisoblangan va koalitsiya rasmiylari barqaror mudofaa zarurligini taxmin qilishgan. Britaniya kuchlari Musa Qalani kuchaytirishni rejalashtirgan, ammo kelajakda qishloq mudofaasi asosan afgʻonlar nazorati ostida boʻlishi taʼkidlandi. ISAF qoʻmondonligi tomonidan taqdim etilgan Afgʻoniston armiyasi qobiliyatining optimistik manzarasi shubha ostiga olindi. The Times gazetasiga yozgan muxbirning taʼkidlashicha, afgʻon qoʻshinlari „NATO himoyasisiz ishlay olmagan va NATO ularni oldinga siljishiga yordam bergan“.
Britaniya Bosh vaziri Gordon Braun hujum paytida Hilmandda boʻlib, Kamp Bastiondagi qoʻshinlar bilan uchrashgan. U Musa Qaladagi muvaffaqiyat afgʻon tinchligi sari qadam boʻlishini taʼkidladi va qayta qurishga yordam berish davom etishiga vaʼda berdi. Koalitsiya va Afgʻoniston hukumati rejalariga mahalliy masjid qurish, tuman markazini qayta qurish, politsiya binolari, maktablar va elektr infratuzilmasini taʼmirlash kabilar kiradi. Hilmand gubernatori Assadulla Vafoning aytishicha, delegatsiya jangdan soʻng qaytgan tinch aholiga 5000 tonna yordam tarqatish uchun Musa Qalaga tashrif buyuradi. 26-dekabrda 69-Gurxa dala otryadi, 36-muhandis polki muhandislari Musa Qalaga koʻchib oʻtdilar va tuman markazini qayta qurishga kirishdilar. Ularning vazifasi Hesco qoʻrgʻonidagi kabi mudofaa inshootlari va qum qoplaridan sangarlar (qoʻriqchi minoralar) qurishni oʻz ichiga olgan.
Jangdan keyin koalitsiya kuchlari tomonidan Tolibonning turli taʼminot karvonlari qoʻlga olindi. 13-dekabr kuni Britaniya va Afgʻoniston armiyasi boʻlinmalari Musa Qala chegarasidagi Tolibon pozitsiyalarini tintuv qilish chogʻida bomba zavodlari va qurol-yarogʻ omborlarini aniqladi. Shu bilan birga, birinchi tinch aholi hududga qaytishni boshladi. Ularning baʼzilari Tolibon jazolangani va Pokiston va Arab jihodchilarining daʼvolari haqida xabardor edilar. Britaniyaning Hilmanddagi strategiyasining yangi yoʻnalishi — savdosi isyonchilarni qoʻllab-quvvatlaydigan mahalliy narkobaronlarning taʼsirini jilovlash uchun harbiy kuch ishlatish edi. 16-dekabr kuni Britaniya qoʻshinlari Musa Qaladagi narkotika zavodi va boshqa binolardan topilgan taxminan 150-200 million funt sterlinglik geroinni yoqib yuborishdi.
Musa Qalani nazorat qilishning strategik maqsadi Afgʻonistonning janubi-gʻarbiy qismidagi Tolibon harakatlarini cxheklash hamda Afgʻoniston milliy armiyasi va ISAF kuchlarining ramzi sifatida xizmat qilish edi. Britaniya rasmiylariga koʻra, shahar ramziy ahamiyatga ega boʻlgan. Biroq, Tolibon oʻz vahshiyliklariga qaramay, muhim fuqarolik taʼminotiga ega boʻlishda davom etmoqda va mintaqa ustidan gʻalaba qozonish uchun keng koʻlamli kampaniya uyushtirish hali ham qiyin edi. Qoʻshinlar yetishmovchiligi NATOning Afgʻoniston janubida Tolibondan tortib olingan hududlarni ushlab turishini qiyinlashtirdi.
Koalitsiya va afgʻon hukumati Tolibon tarafdorlarini oʻz tarafiga ogʻdirish uchun saʼy-harakatlarini davom ettirdi. Biroq, „hokimiyat bilan notoʻgʻri aloqa“ biroz keskinlikni keltirib chiqardi. Dekabr oyi oxirida ikki nafar gʻarb diplomati Afgʻonistondan chiqarib yuborilgan edi. Gubernator Assadulla Vafo ularni Tolibon bilan yashirin muzokaralar olib borishda va ularga pora taklif qilishda aybladi. Maxfiy muzokaralar BMT matbuot kotibi tomonidan tushunmovchilik sifatida rad etildi. 2008-yilning yanvarida Mulla Abdul Salom Afgʻoniston hukumati tomonidan Musa Qala tumaniga gubernator etib tayinlangan edi. Bu boshqa Tolibon qoʻmondonlarini tomonlarni oʻzgartirishga undash maqsadida qilingan ishora edi.
Tolibon qoʻmondonlari
Yangilik xabarlarida koʻplab Tolibon qoʻmondonlari Musa Qala jangida qatnashgan, koʻplari oʻldirilgan yoki asirga olingani haqida xabar berilgan. Jumladan quyidagilar haqida ham maʼlumotlar berilgan:
1989-yilgi Formula 3000 xalqaro chempionati
1989 yilgi Xalqaro Formula 3000 chempionati 10 raunddan iborat poyga musoboqalarida boʻlib oʻtdi. Fransuz poygachisi Jean Alesi „Formula 3000“ning navbatdagi mavsumi gʻolibligini qoʻlga kiritdi. Mavsum oxiriga qadar chempionlik uchun kurash yuqori darajada boʻldi.
Mavsum xulosasi
Mavsum Thomas Danielssonning Silverstounda gʻalaba qozonishi bilan boshlandi, u oʻtgan yilning koʻp qismini oʻtkazib yuborgan edi va bunga koʻz bilan bog'liq muammolar sabab boʻlgan. Ammo shved poygachisi mavsum boshida ajoyib qaytishni amalga oshirdi.
Ayni paytda, F3000ning uchta muntazam ishtirokchisi — Alesi, Bernard va Donnelli — barchasi iyul oyida Fransiya Gran-prisida Formula 1da debyut qilishdi. Alesi yaxshi ishtirok etdi va ilk davrada toʻrtinchi oʻrinni egalladi.
EJR jamoasi keyingi uchta poygada gʻalaba qozondi, bu esa Alesiga chempionatda yetakchilikni qoʻlga kiritish imkonini berdi. Uning eng yaqin raqibi Érik Comas Le Manda gʻalaba qozondi, biroq Alesi taybrek natijalari bilan chempionlikni qoʻlga kiritdi. Keyin Alesi Yaponiya Gran-prisida qatnashish uchun Dijon-Prenoisdagi soʻnggi raundni oʻtkazib yubordi va Érik Comasga gʻalaba bilan oʻz ochkolarini tenglashtirishga imkon berdi.
Yakuniy ochkolar holati
Har bir poyga uchun quyidagi tartibda ochkolar berildi: gʻolibga 9 ochko, ikkinchi oʻrin uchun 6, uchinchi oʻrin uchun 4, toʻrtinchi oʻrin uchun 3, beshinchi oʻrin uchun 2 va oltinchi oʻrin uchun 1 ball.
Castro del Río
Castro del Río Ispaniyaning Andalusiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Córdoba provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 218km2. Aholisi — 8095 kishi (2010).
Raʻno Abdullayeva
Raʼno Xabibovna Abdullayeva (1935-yil, 16-sentyabr, Shofirkon tumani, Buxoro, Oʻzbekiston SSR, SSSR) — tarixchi olima, taniqli jamoat va siyosat arbobi.Oʻzbekiston SSRda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi (1985). Tarix fanlari doktori (1978).
Tarjimayi holi
1935-yilda 16-sentyabrda Buxoro viloyati Shofirkon tumanida tugʻilgan. KPSS aʼzosi. Otasi — NKVD ofitseri.
1955—1988-yildan — iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy ahamiyatga ega joylarda ishlagan. „1959-1965 yillardagi yetti yillik rejada Oʻzbekiston SSR komsomolining faoliyati“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qiladi. Doktorlik dissertatsiyasining mavzusi: „Rivojlangan sotsializm sharoitida Sovetlarning KPSS rahbarligi“.
1987-yil 29-oktabr kuni T. Gdlyan va V. Ivanov guruhi tomonidan Raʻno Abdullayeva nohaq qamoqqa olinadi va Moskvadagi Butirka qamoqxonasiga tashlanadi. SSSR Oliy Sudi majlisida aybsiz ekanligi maʼlum bulgach, 1990-yil 15-yanvarda ozodlikka chiqarilgan va Toshkentga qaytgan. Raʻno Abdullayeva tarixchi olima sifatida Oʻzbekiston SSRda partiya va yoshlar tashkilotlari boʻyicha koʻplab kitoblar muallifi. Tarixchi „Preodolenie ada“ asarida oʻzining SSSR Oliy Sudi majlisida oqlanish jarayonini koʻrsatgan. „Oʻzbek xalq maqollari va matallari“ nomli kitobni nashr etgan. Badiiy ijod bilan ham shugʼullanib, bolalar uchun ertaklar yozgan. U jahonning 27 mamlakatida xizmat safarida boʻlgan.
Oʻzbek ishi (Paxta ishi) doirasida hibsga olingan, oqlangan.
7 va 8-chaqiriq SSSR Oliy Kengashi, 6, 9, 10 va 11-chaqiriqlarda Oʻzbekiston SSR Oliy Kengashi deputati etib saylangan.
KPSS XXIII, XXIV, XXVII qurultoylari delegati.
Hozirda Toshkentda yashaydi.
Ryan Kraft
Rayan Kraft (1975-yil 7-noyabrda tugʻilgan) — Milliy xokkey ligasining (NHL) San Jose Sharks jamoasi bilan oʻynagan amerikalik sobiq professional xokkey oʻyinchisi. Hozirda u Shimoliy Amerika xokkey ligasining Minnesota Wizards jamoasida yordamchi murabbiy.
Faoliyati
Kraft San Jose Sharks tomonidan 1995-yilda NHLga kirish draftining sakkizinchi bosqich 194-oʻrinda jamoa tarkibiga tanlangan. U Gʻarbiy Kolleji Xokkey Assotsiatsiyasida (WCHA) Minnesota universiteti jamoasida professional xokkey oʻynagan.
Sharks jamoasining ECHLdagi filiali, Richmond Renegades jamoasi aʼzosi sifatida Kraft 1998—1999 va 1999—2000-yilgi mavsumlarida ECHL yulduzlari jamoasiga sardor etib tayinlangan. Kraft muntazam mavsumda 63 oʻyinda 64 ochko toʻplaganidan soʻng, yangi mavsumni yetakchi toʻpurar sifatida yakunlagan. Oʻsha mavsumdan keyingi mavsumda u 18 oʻyinda 20 ochko toʻplagan. Richmond finalning yettinchi va hal qiluvchi oʻyinda Kelly kubogi chempioni Mississippi jamoasiga qoʻshimcha vaqtda yutqazgan.
Kraft avvalroq NHLning „San Jose Sharks“ jamoasida oʻynagan va yettita oʻyinda bitta golli uzatmani amalga oshirgan.
Murabbiylik faoliyati
2013-yilning 29-yanvarida Kraft Shimoliy Amerika xokkey ligasining Minnesota Wizards jamoasida yordamchi murabbiy boʻlib xizmat qilishi maʼlum boʻlgan. 2019-yil 24-iyunda Kraft Moorhead Minnesota oʻrta maktabida qizlar xokkey jamoasining bosh murabbiyi etib tayinlangan.
Noriaki Kasai
1988-yil: Jahon chempionati debyuti
Kasai 1988-yil 17-dekabrda Yaponiyaning Sapporo shahrida 16 yoshida jahon chempionatida debyut qilgan va 31-oʻrinni egallagan. Bir yil oʻtgach, Finlandiyaning Lahti shahrida oʻzining birinchi Shimoliy jahon chempionatida qatnashgan.
1992-yil: Jahon chempioni
Noriaki 1992-yilda Chexoslovakiyaning Xarraxov shahrida boʻlib oʻtgan XCHF changʻi uchish boʻyicha Jahon chempionatida birinchi va hozirgi kungacha yagona yirik chempionlikni qoʻlga kiritgan. Kuchli shamol va Kristof Daffnerning halokatidan keyin bekor qilingan musobaqaning ikkinchi kunidan soʻng gʻalaba qozongan. Oʻsha paytda u oʻzining gʻayrioddiy uslubi bilan tanilgan dunyoning eng zoʻr changʻichilaridan biri boʻlib, gavdasini changʻi orasida deyarli tekis ushlab turara olgan.
1994-yil: Olimpiya terma jamoasi medali
1994-yilda u Yaponiya terma jamoasi aʼzosi boʻlib, Lillexammerda boʻlib oʻtgan Qishki Olimpiada oʻyinlarida katta tepalik jamoaviy bahslarda kumush medalni qoʻlga kiritgan va yakka tartibdagi katta tepalikda beshinchi oʻrinni egallagan. Yelkasi singanidan keyin 1994—1995-yilgi mavsumni oʻtkazib yuborgan.
Shaxsiy hayoti
2016-yil 30-yanvarda uning rafiqasi Rino ismli qizini dunyoga keltirgan.
Melinda Gates
Melinda French Gates (tugʻilgan: Melinda Enn French; talaffuzi: Melinda French Geyts; 1964-yil 15-avgust) — amerikalik xayriyachi, sobiq  kompyuter olimi va  Microsoft kompaniyasining bosh  menejeri. French Gates doimiy ravishda Forbes talqini boʻyicha dunyodagi eng kuchli ayollardan biri sifatida qayd etilgan.
2000-yilda u oʻsha paytdagi turmush oʻrtogʻi Bill Gates bilan birgalikda 2015-yil holatiga koʻra, dunyodagi eng yirik xususiy xayriya tashkiloti boʻlgan Bill va Melinda Gates jamgʻarmasiga asos solgan va u sobiq eri bilan birgalikda AQSh Prezidentining „Ozodlik“ medali va Fransiya faxriy legioni ordeni bilan taqdirlangan. 2021-yil may oyi boshida Bill va Melinda Gates ajrashayotganliklarini eʼlon qilishdi, ammo baribir ular jamgʻarmaning hamraislari boʻlib qolishadi.
Yoshligi
Melinda Ann French 1964-yil 15-avgustda Dallasda (Texas) tugʻilgan. U aerokosmik muhandis Jr. Raymond Joseph French va uy bekasi Elaine Agnes Amerlandning toʻrt farzandidan ikkinchisi. Uning katta opasi va ikkita ukasi bor. Katolik dinida boʻlgan French Sent-Monika katolik maktabida oʻqigan, u sinfdagi eng yaxshi oʻquvchi boʻlgan. 14 yoshida otasi tomonidan Frenchga Apple II (8-bitli uy kompyuteri) tanishtirilgan, shu bilan birga uning oʻqituvchisi Bauer xonim oʻquvchi qizlar maktabida informatika fanidan dars berishni yoqlagan. Aynan shu tajribadan keyin u kompyuter oʻyinlari va BASIC dasturlash tiliga qiziqishini oshirdi.
French 1982-yilda Dallasdagi Ursulin akademiyasini valediktor sifatida tamomlagan. U 1986-yilda Dyuk Universitetida kompyuter fanlari va iqtisod boʻyicha bakalavr darajasini va 1987-yilda Dyukning Fuqua biznes maktabida MBA (biznes boshqaruvi magistri) darajasini olgan. Dyukda French Kappa Alpha Theta nomli ayollar birodarligi tashkiloti aʼzosi boʻlgan.
Faoliyati
thumb|Melinda French Gates 2014-yil French Gatesning birinchi ishi bolalarga matematika va kompyuter dasturlash boʻyicha repetitorlik qilish boʻlgan. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, u Microsoft kompaniyasida multimedia mahsulotlarini ishlab chiqish uchun mas’ul boʻlgan marketing menejeri boʻlib ishlay boshlagan. Bu mahsulotlar orasida Cinemania, Encarta, Publisher, Microsoft Bob, Money, Works (Macintosh) va Word bor edi. U sayohatni bron qilish uchun eng mashhur veb-saytlardan biriga aylangan Expedia da ishlagan. 1990-yillar boshida French Gates Axborot mahsulotlari boʻyicha bosh menejer etib tayinlandi, u bu lavozimda 1996-yilgacha ishlagan. Oʻsha yili u oila qurishga eʼtibor qaratish uchun Microsoft kompaniyasini tark etgan. French Gates 1996-yildan 2003-yilgacha Dyuk Universitetining Vasiylik kengashi aʼzosi boʻlib ishlagan. U Bilderberg guruhining yillik konferensiyasida qatnashadi va 2004-yildan beri Graham Holdings (sobiq The Washington Post kompaniyasi) direktorlar kengashi aʼzosi hisoblanadi. U, shuningdek, Drugstore.com direktorlar kengashi aʼzosi edi, lekin 2006-yilning avgustida xayriya loyihalariga eʼtibor qaratish uchun tashkilotdan ketgan. 2000-yildan beri French Gates jamoatchilik eʼtiborida faol boʻlib, „Men tarixning kuchli ayollari haqida oʻylar ekanman, ular qandaydir tarzda bu yoʻldan chiqib ketganiga amin boʻldim“ dedi. Bu Bill va Melinda Gates jamgʻarmasining maqsadlarini shakllantirish va amalga oshirishda uning ishi tan olinishiga yordam berdi. 2014-yilga kelib Bill va Melinda oʻzlarining shaxsiy boyliklaridan 28 milliard AQSh dollarini Fondga xayriya qilishgan. 2015-yilda French Gates AQSh ayollari va oilalariga taalluqli muammolarga innovatsion yechimlarni aniqlash, ishlab chiqish va amalga oshirish uchun alohida, mustaqil tashkilot sifatida Pivotal Venturesga asos solgan.
Kitobi
2019-yilda French Gates „Koʻtarilish lahzasi: Ayollarga kuch berish dunyoni qanday oʻzgartiradi?“ kitobi bilan muallif sifatida debyut qildi. Sobiq prezident Barack Obama uni targʻib qilish maqsadida komediya sketchida rol oʻynagan. Kitob feminist iqtisodchi Dame Marilyn Waringning „Agar ayollar hisobga olinsa“ kitobiga asoslanib, ayollarning toʻlanmagan mehnati tan olinmasligini taʼkidlaydi.
Shaxsiy hayoti
Melinda Microsoft bosh direktori Bill Gates bilan 1987-yilda Nyu-Yorkdagi savdo yarmarkasida tanishganidan soʻng uchrashishni boshladi. 1994-yilda u Gavayi orollaridagi Lanai shahrida boʻlib oʻtgan shaxsiy marosimda Gatesga turmushga chiqdi. Ularning uchta farzandi bor: Jennifer, Rory va Phoebe Gates. Oila Vashingtonning Medina shahrida, Vashington koʻliga qaragan, tuproqli qasrda istiqomat qiladi. Oila shuningdek, Kaliforniyaning Del Mar shahrida okean sohilida joylashgan qarorgohga ham ega.
Pluvigner
Pluvigner Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Morbihan departamenti Lorient tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
5428 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 65,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 82,6 km2.
Melinda Gates
Shaxsiy hayoti
2022-yil mart oyida Melinda Bill bilan „doʻstona“ munosabatda ekanligini, ammo „doʻst emas“ligini aytdi.
Mukofotlar va eʼtirof
2002-yilda Melinda va Bill Gates har yili Jefferson mukofotlar jamgʻarmasi tomonidan beriladigan Kaʼm taʼminlanganlar foydasiga eng buyuk davlat xizmati uchun mukofotni qoʻlga kiritishdi.
2005-yil dekabr oyida Melinda va Bill Gates Bono bilan birga Time tomonidan „Yil odami“ deb topildi. Melinda va Bill Gates 2006-yil 4-mayda xalqaro hamkorlik uchun Ispaniyaning Asturiya shahzodasi mukofotiga sazovor boʻldi, bu ularning xayriya orqali dunyoga taʼsirini eʼtirof etishdir.
2006-yil noyabr oyida French Gates butun dunyo boʻylab sogʻliqni saqlash va taʼlim sohalarida, ayniqsa Meksika, xususan „Un país de lectores“ dasturida xayriya ishlari uchun Bill bilan bir qatorda „Aztek burguti“ ordeni bilan taqdirlandi. thumb|Sietldagi Bill va Melinda Gates fondining old binosi 2006-yil may oyida mahalliy va butun dunyo boʻylab bolalar hayotini yaxshilashga qaratilgan faoliyati sharafiga Sietl bolalar kasalxonasi (sobiq bolalar shifoxonasi va mintaqaviy tibbiyot markazi) Melinda French Gates ambulatoriya yordami binosini uning nomiga bagʻishladi. U kasalxona obyektlarni kengaytirish, toʻliq toʻlanmagan va kompensatsiyalanmagan yordamni moliyalashtirish, davolash va davolash usullarini topish, shifoxonaning tadqiqot dasturini kengaytirish uchun 300 million dollar mablagʻ yigʻish kompaniyasini boshqargan.
2007-yilda French Gates Shvetsiyaning Stokgolm shahridagi Karolinska institutida tibbiyot boʻyicha faxriy doktor unvoniga sazovor boʻldi. 2009-yilda u va uning eri Kembrij Universitetining faxriy unvonlarini oldilar. Ularning 2000-yilda 210 million dollar xayriya qilishlari natijasida Buyuk Britaniyadan tashqaridagi aspirantura olimlarini universitetda oʻqish uchun moliyalashtiradigan Gates Cambridge Trust(Gates stipendiyasi) joriy etildi. Nihoyat, u xayriyaga sadoqati uchun 2013-yilda Dyuk Universiteti tomonidan insonparvarlik maktublari boʻyicha faxriy doktor unvoniga sazovor boʻldi.
U 2013-yilda UCSF medali bilan taqdirlangan. French Gates 2013-yilda xayriya va xalqaro taraqqiyotdagi xizmatlari uchun Britaniya Imperiyasi ordeni (DBE) bilan taqdirlangan va faxriy Dame qoʻmondoni etib tayinlangan. Jamgʻarmaning Hindistondagi xayriya faoliyatini eʼtirof etgan holda, Bill va Melinda 2015-yilda Hindistonning uchinchi eng yuqori fuqarolik mukofoti Padma Bhushanni qoʻlga kiritdilar. 2016-yilda Prezident Barack Obama French Gates va uning turmush oʻrtogʻini xayriya saʼy-harakatlari uchun „Ozodlik“ Prezident medali bilan taqdirladi. 2017-yilda prezident François Hollande French Gates va uning turmush oʻrtogʻini xayriya saʼy-harakatlari uchun, yaʼni Faxriy Legion ordeni qoʻmondoni sifatida Fransiyaning eng oliy milliy mukofoti bilan taqdirladi.
Oʻsha yili u Germaniya Birlashgan Millatlar Tashkilotining (DGVN), Berlin-Brandenburg, tarixiy Berlin shahar zalida tinchlik va xalqaro hamjihatlik yoʻlidagi ajoyib xizmatlari uchun 2016-yilgi Otto Hahn Tinchlik medali bilan taqdirlandi. Oʻsha yili French Gates Buyuk Britaniyada joylashgan Richtopia kompaniyasi tomonidan dunyo boʻylab 200 ta eng nufuzli xayriyachi va ijtimoiy tadbirkorlar roʻyxatida 12-oʻrinda edi.
Kadılar, Çan
Kadilar — Chanoqqal’a viloyatining Chan tumaniga qarashli qishloq hisoblanadi.
Tarixi
Qishloq 1911-yildan beri shu nomga ega.
Geografiyasi
Qishloq Chanakkale shahar markazidan 55 km uzoqlikda joylashgan. Chan shahar markazidan 22 km uzoqlikda.
Oqmiya
Oqmiya (Vexibia alopecuroides (L.) jakov) — dukkakdoshlar oilasiga mansub ildiz bachkili, koʻp yillik karantin begona oʻt. Poyasi tik usadi, sershox, boʻyi 40—80 sm. Barglari choʻzinchoq, chetlari yaxlit, kumush-ipaksimon. Gullari sargʻish shoda toʻpgulga yigʻilgan. Urugʻi va ildizpoyalaridan koʻpayadi. Bir tupi 600—800 urugʻ beradi. Urugʻlari zaharli. 15—20° haroratda unib chikali. Ildiz boʻgʻzidan ildizpoyalar oʻsib chiqib, 50—60 sm dan koʻproq chuqurga kirib boradi. Ildizpoyadan koʻplab kurtaklar hosil boʻladi. Oʻrta Osiyoda keng tarkalgan. Beda, gʻoʻza, gʻalla ekinlari orasida uchraydi. Sugʻorish shoxobchalari boʻylari, dala, yoʻl yoqalari, bogʻ, tokzorlar, qoʻriq yerlarda oʻsadi.
Rashid Ganeyev
Ganeyev Rashid Ashirovich (1955-yil 18-yanvarda tugʻilgan, Toshkent) — lazer va optika sohasidagi sovet, oʻzbek fizigi.
Tarjimai holi
R.A.Ganeyev 1955-yil 18-yanvarda Toshkent shahrida (Oʻzbekiston) tugʻilgan. Fizika-matematika fanlari doktori (1998). Asosiy ilmiy qiziqishlari: lazer nurlanishining yuqori uygʻunlashuvini hosil qilish, turli moddalarning nochiziqli optik xossalari, kogerent qisqa toʻlqinli nurlanish manbalarini tadqiq qilish va ulardan foydalanish, yuqori quvvatli lazer impulslarining materiyaga taʼsiri. Ion-plazma va lazer texnologiyalari instituti (Oʻzbekiston), Qattiq jismlar fizikasi instituti (Yaponiya), Standartlar va ilmiy tadqiqotlar instituti (Malayziya), Ilgʻor texnologiyalar markazi (Hindiston), Milliy ilmiy tadqiqot instituti (Kanada), Rokasolano kimyo va fizika instituti (Ispaniya), Imperial kolleji (Buyuk Britaniya), Myunster universiteti (Germaniya) va Saitama tibbiyot universiteti (Yaponiya) lari tomonidan oʻtkazilgan nochiziqli optika sohasida koʻplab tadqiqotlarga rahbarlik qilgan. R.A.Ganeyev yetakchi ilmiy jurnallarda 300 dan ortiq maqolalarini chop etgan. R.A.Ganeyev Xalqaro optika komissiyasining Galileo Galiley medali (2002) va Xalqaro Xorazmiy mukofoti (2011) bilan taqdirlangan. 2008-yilda Rivojlanayotgan Jahon Fanlar Akademiyasiga (TWAS) saylangan.
Bibliografiya
Rashid Ganeyev 4 ta monografiya muallifi hisoblanadi:
Joseph DiPenta
Joseph V. DiPenta  (1979-yil 25-fevralda tugʻilgan) — kanadalik sobiq professional xokkeychi. Joseph DiPenta hozirda professional EOS Implementer hisoblanadi. DiPenta nasroniy diniga eʼtiqod qiladi.
Oʻyin faoliyati
Joseph DiPenta 1998-yilda NHLga kirish loyihasida „Florida Panthers“ xokkey klubi safiga 61-oʻrindagi tanlov asosida qabul qilingan edi. Joseph DiPenta Yangi Shotlandiyaning Cole Harbour shahrida oʻsgan. Joseph DiPenta Boston universiteti xokkey jamaosida tarbiyalangan. Shundan soʻng, Joseph DiPenta „Halifax Mooseheads“, Boston universiteti, „Philadelphia Phantoms“, „Chicago Wolves“, „Atlanta Thrashers“, „Manitoba Moose“ va „Anaheim Ducks“ kabi proffesional xokkey jamoalari safida xokkeychilik faoliyatini davom ettirdi.
2009-yil 11-iyulda, Elitserien vakili „Frölunda HC“ xokkey klubini tark etganidan soʻng, Joseph DiPenta „Buffalo Sabres“ xokkey klubi bilan bir yillik shartnoma imzoladi. „Buffalo Sabres“ xokkey klubi bilan bir yillik shartnoma imzolangan bu shartnoma Joseph DiPentaga NHLga qaytishga yordam berdi.
„Buffalo Sabres“ xokkey klubi bilan shartnoma muddati tugagach, Joseph DiPenta erkin agent sifatida klubni tark etdi. Shundan keyin, Joseph DiPenta „Ducks“ xokkey klubi safiga qayta qoʻshildi. Keyinchalik, Joseph DiPenta 2010-yil 26-avgustda jamoaning AHLdagi filiali „Syracuse Crunch“ xokkey klubi jamoasi bilan bir yillik shartnoma imzoladi.
Navaf Shukralla
Navaf Shukralla - Bahraynlik futbol hakami. 1976-yilning 13-oktyabr kuni Bahrayn poytaxti Manama shahrida tugʻilgan. 2014-yilgi Jahon Chempionati hakamlaridan biri.
Pont-Scorff
Pont-Scorff Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Morbihan departamenti Lorient tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3012 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 127,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 23,6 km2.
Brand-Erbisdorf
Brand-Erbisdorf Germaniyaning Saksoniya yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Mittelsachsen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 46,24 km2. Aholisi — 10 544 kishi (2010).
Hududi
Brand-Erbisdorfning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Himaydin Sharafutdinov
Himaydin Sharafutdinovich Sharafutdinov — sovet iqtisodchisi, davlat va siyosat arbobi.
Biografiyasi
Shuningdek, Sharafutdinov Himaydin SSSR Oliy Sovetining 6- va  Oʻzbekiston SSR Oliy Sovetining 12-chaqiriq yig‘ilishlarida deputat etib saylangan.
Iqtisodchi Sharafutdinov Oʻzbekistonda istiqomat qilgan.