cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Temir (mineral)
Temir, tugʻma temir — mineral, Fe bilan Ni ning aralashmasi. Topilish sharoitiga qarab — tellurli yoki yer temiri (nikelli temir), meteoritli (kosmik), doimiy nikelli (kamasit va tenit) tugʻma temirlar farklanadi. Tellurli temir — kub sistemasida kristallanadi, atemirning modifikatsiyasidan iborat boʻlgan kamyob mineral. Bir necha t ogʻirlikkacha yetadigan uyumlar, alohida tangasimon, donador, sim shakllarida yoki bulutsimon massalar koʻrinishida uchraydi. Kimyoviy tarkibi, asosan, qattiq eritma beruvchi Fe va Ni dan iborat boʻlib, ferritlar da Ni ning miqdori 3% gacha va tugʻma nikelda temirli (avaruit, katarinit, oktibbegit, jozefinit va boshqalar) nikelning miqdori 30% dan 80% gacha boʻladi. Nikeltemirning qattikligi 4—5; ferritlarning zichligi 7,3—7,8 g/sm3, nikeltemirniki 7,8—8,2 g/sm3, rangi oq kumushrang. Kuchli magnitli. Yer poʻstida kam hosil boʻladi va saklanadi. Bazalt jinslarda bulutsimon toʻplamlar, donali koʻrinishda juda koʻp uchraydi (Grenlandiya yaqinidagi Disko o.da, Kassel, Germaniya va boshqalar). Granitlarda juda kam, serpentinit va peridotitlarda kam boʻladi. Platinali sochmalarda hamda sideritli choʻkmalarda, toshkoʻmirli va botqoq temir rudalarida uchraydi. Oʻta bekapop va tezda temir gidrooksidiga aylanadi. Meteoritli tugma temir kosmik jismlar shakllanish jarayonida hosil boʻlib, Yerga meteoritlar koʻrinishida tushadi.
Chiltorӣ
Chiltorӣ (Чилторӣ)  — Tojikiston Respublikasining Baljuvon tumani, Sarixosor  jamoatiga qarashli daha. Dahadan jamoat markazigacha 8 km, tuman markaziga 28 km
Aholisi
Aholisi — 120 kishi.
Maconcourt
Maconcourt Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,9 km2. Dengiz sathidan 318 – 455 m balandlikda joylashgan.
Gulhida Joʻrayeva
Gulhida Joʻrayeva (1987-yil 20-iyunda Toshkentda tugʻilgan) — taniqli oʻzbek jurnalisti va teleboshlovchisi. „Oltin qalam“ mukofoti sohibasi (2014). „Yoshlar“ telekanalidagi „Osh boʻlsin!“ koʻrsatuvining muallifi.
Faoliyati
Mehnat faoliyatini 2007-yil 1-fevraldan Oʻzbekiston milliy teleradiokompaniyasidagi „Yangi kun“ koʻrsatuviga lavhalar tayyorlashdan boshlagan. Keyinchalik, „Peshayvon“, „Oʻzbegim matolari“, „Qishloqdagi tengdoshim“, „Nuqtai nazar“ (radiodan uzatiladigan varianti), „Yoʻllarimiz haqida oʻylarimiz“ kabi koʻrsatuvlarda mualliflik va boshlovchilik qilgan. 2010-yildan boshlab televizion stereotiplarni buzgan, yangicha yondashuvdagi saʼj qofiyada (nasrda qofiyaning ishlatilishi) olib boriladigan „Osh boʻlsin!“ koʻrsatuvining muallifi va boshlovchisi. Shuningdek, „Yosh kitobxon“ tanlovida ham boshlovchilik qiladi. Hozirda Yoshlar telekanali qoshidagi „Bolajon“ kanalida „Musiqiy va maʼrifiy oʻyinli teledasturlar“ muharririyatida bosh muharrir oʻrinbosari sifatida faoliyat yuritmoqda. „Bolajon“ kanali orqali efirga uzatiladigan „Bolajon oshxonasi“, „Bolajon ustaxonasi“, Eslab qol, bolajon" kabi teleloyihalar muallifi.
Mukofotlari
Gulhida Joʻrayevaning jurnalistikadagi mehnatlari 2014-yilda „Oltin qalam“ milliy mukofoti (Eng yaxshi jurnalistik material uchun nominatsiyasida 1-oʻringa munosib deb topilgani uchun) bilan taqdirlangan.
Shaxsiy hayoti
2016-yil 21-mayda turmushga chiqqan. Turmush oʻrtogʻi — Igamberdiyev Ravshanbek Ahmadovich. Ularning Benazir ismli qizi 2019-yil 26-avgustda tugʻilgan.
Friedrich Lengfeld
Leytnant Friedrich Lengfeld (1921-yil 29-sentyabr — 1944-yil 12-noyabr) — Ikkinchi jahon urushi davridagi Vermaxt askari. U 275-piyoda diviziyasining Fusilier batalonining 2-rotasining kompaniya komandiri boʻlgan va mina bosgan yarador amerikalik askarni qutqarish uchun oʻz hayotini qurbon qilgani bilan mashhur.
Hayoti
Lengfeld 1921-yil 29-sentyabrda Varmian-Masuriya vodiysining Grunvald shahrida tugʻilgan. Uning ota-onasi va maʼlumoti nomaʼlum. Uning dastlabki harbiy kariyerasi haqida juda kam narsa maʼlum, faqat uning shaxsiy yorligʻi (No 1406 1. Geb.Jäg.Ers.Btl.98) yozuvi uning Gebirgsjäger-Ersatz-Bataillon I. xodimlariga tegishli ekanligini koʻrsatadi. 8-togʻ diviziyasining bir qismi boʻlgan Mittenvaldda 98. Lengfeld Sharqiy frontda bir necha bor yaralangan va mukofotlar olgan.
1944-yilda Lengfeld Fransiyada tashkil etilgan 275-piyoda diviziyasiga tayinlandi. Lengfeld Hurtgen oʻrmonidagi janglar paytida 275-piyoda diviziyasining Fusilier divizion batalonining 2-rota qoʻmondoni edi. Bu 1944-yil noyabr oyida mina maydoni (ichki joy nomi: Wilde Sau) va oʻrmonchi Xyurtgen uyi atrofida ishlatilgan. 1944-yil 2-noyabr kuni tushdan keyin nemis qoʻshinlari Wilde Sau mina maydonidan yoʻlning gʻarbiy tomoniga olib boradigan mudofaa chizigʻini qurdilar. Hozir qabristonga olib boradigan minalardan xoli xiyobonni pulemyot uyasi himoya qildi. Amerika qoʻshinlari uchun taʼminot yoʻli eski Zweifaller Straße boʻlib, u orqali jang paytida ogʻir zirhli mashinalarni frontga olib chiqish mumkin edi. 2-noyabrda shu yerdan boshlangan Xyurtgenga hujum birozdan keyin nemislar tomonidan Wilde Sau mina maydoni hududida toʻxtatildi. Mina maydoni Amerika 109-piyoda polkining yurishini toʻxtatdi.
3-noyabr kuni 116-chi „Greyhounds“ Panzer diviziyasi Schmidt va Hürtgen oʻrtasidagi yirtilgan frontni qaytarib oldi. 4-noyabrda Amerika qurolli kuchlarining qarshi hujumlari boshlandi. Vossenak va Schmidt oʻrtasidagi hududda artilleriya zarbalari va tank janglari bilan birga ogʻir janglar davom etdi. Amerika Qoʻshma Shtatlari armiyasi havo korpusi havo ustunligi tufayli quruqlikdagi janglarda qatnashdi, ammo juda yomon ob-havo tufayli havo yordamini toʻxtatishga majbur boʻldi. 109-piyoda polkining ogʻir yoʻqotishlaridan soʻng, oldingi qism 7 va 8-noyabr kunlari AQShning 4-piyoda diviziyasining 12-piyoda polki tomonidan qabul qilindi. Leytenant Lengfeld va uning xabarchisi Xubert Gees AQSh armiyasi tomonidan hali qayta ishgʻol qilinmagan Amerika forpostiga patrul olib borishdi. 10-noyabr kuni tushga yaqin nemis qoʻmondonlari oʻrmon boshida va Hürtgenning janubi-gʻarbiy qismidagi Amerika frontida yarim soatlik ogʻir artilleriya bombardimonini boshladilar. Bu amerikaliklarni har qanday vositalar bilan orqaga qaytarishga yangi urinish edi. Leytenant Lengfeldning kompaniyasi Amerika qoʻshinlari tomonidan qamal qilindi (AQShning 12-piyoda polki). Strategik ahamiyatga ega boʻlgan oʻrmonchining uyi janglar paytida bir necha bor qoʻl almashgan.
12-noyabrga oʻtar kechasi Amerika qoʻshinlari Hürtgen oʻrmonchining uyini qisqa muddatga qaytarib olishdi, ammo ertalab nemislar tomonidan qaytarildi. 1944-yil 12-noyabr kuni ertalab nemis askarlari Wilde Sau mina maydonidan yordam chaqirishlarini va ogʻriqli qichqiriqlarini eshitdilar. Bu yarador amerikalik askar edi, u sharqiy yoʻlning qirgʻogʻida, front chizigʻi orasidagi kimsasiz yerning oʻrtasida yordam chaqirayotgan edi. Leytenant Lengfeld hech qanday holatda yarador askarni qutqarib, davolay olishi uchun yaqinlashib kelayotgan amerikalik shifokorlarni otib tashlamaslikni buyurdi. Mahalliy vaqt bilan soat 10:30 atrofida yarador askarning yordam chaqiruvi bir necha soatdan keyin ham davom etganligi sababli, leytenant Lengfeld oʻz paramediklariga qutqaruv guruhini tuzishni buyurdi. U bu qoʻshinni Qizil Xoch ramzi ostida oʻzining tank minalaridan oʻtdi, ularning joylashuvi nisbatan oson koʻrindi. Lengfeld ogʻir yaralangan amerikalik darajasida koʻchani kesib oʻtganida, miltiq minasi uni yerga yirtib tashladi. Piyodalarga qarshi minaning shrapnel taʼsiri Lengfeldning jiddiy ichki jarohatlariga olib keldi. Iloji boricha qisqa vaqt ichida u Lukas fabrikasi kiyinish stansiyasi uchun yengil jarohatlangan NCO rahbarligida edi va keyinchalik Froitzheymdagi asosiy kiyinish stantsiyasiga olib borildi, u yerda uning oʻlimi aniqlandi. Friedrich Lengfeld Dyuren-Rölsdorf urush qabristonida yotadi (yakuniy qabr joyi: qabr 38).
Meros
Hürtgen faxriy qabristonida uning sharafiga yodgorlik oʻrnatilgan boʻlib, u 1994-yil 7-oktabrda Lengfeld sharafiga 4-piyoda diviziyasining 22-chi AQSh piyodalar polkining faxriylar uyushmasi oʻrnatgan. Bu va Gollandiyadagi Karl-Xaynts Rosh sharafiga yodgorlik oʻsha davrning muxoliflari tomonidan oʻrnatilgan nemis Vermaxt askarlari uchun yagona mashhur yodgorlikdir.
Boshqa askar
Mina maydonida yaralangan amerikalik askarning shaxsi va taqdiri haqida ishonchli maʼlumotlar yoʻq. Friedrich Lengfeldning guvohi va muxbiri Xubert Gees oʻzining guvohi hisobotida yarador GIni tashish yoki yurish mumkin boʻlganligini aytadi. Biroq, bu birinchi taassurot chuqur tibbiy tahlilga mos kelmaydi. Gees oʻz hisobotida yarador amerikalik askar 1944-yil 13-noyabrda Germaniya Vermaxti tomonidan hududni qaytarib olishdan oldin oʻzini Amerika chizigʻiga olib chiqishga muvaffaq boʻlgan deb taxmin qiladi.
Inson huquqlari va erkinliklarining kafolatlari
Inson huquqlari va erkinliklarining kafolatlari - inson va fuqarolarning Konstitutsiya shuningdek qonunlarda mustahkamlangan huquqlari hamda erkinliklarini amalga oshirishni davlat tomonidan taʼminlashga yordam beradigan vositalar, usullar shu jumladan shart-sharoitlar majmui hisoblanadi. Inson huquqlari hamda erkinliklarining kafolatlarini quyidagicha turkumlash mumkin deb hisoblanadi:yuridik, ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy deb qaraladi. Yuridik kafolatlar deganda fuqarolarning huquqlari shu bilan bir qatorda erkinliklari qonunlar asosida huquqiy jihatdan kafolatlanishini anglash mumkin. Yuridik kafolatlarning quyidagi shakllari mavjud deb qaraladi: konstitutsiyaviy huquqiy kafolatlar; sudlar tomonidan huquqlar shuningdek erkinliklarni kafolatlash; ombudsman faoliyati; hukumat faoliyatini qayd etib oʻtish joiz.
Robert Crippen
1986-yilda Krippen „Chellenjer“ kosmik kemasi halokatidan keyin ekipaj aʼzolarining jasadlarini tiklash bilan shugʻullangan. U, shuningdek, halokat sabablarini aniqlash uchun mas’ul komissiyalarda edi.
Astronavt sifatida nafaqaga chiqqandan soʻng, Crippen NASAda boshqaruvda ishladi, u yerda NASA shtab-kvartirasida kosmik kema direktori, keyin esa Kennedi kosmik markazi direktori boʻldi. Floridadagi shaxsiy hayotga nafaqaga chiqishdan oldin u Lockheed Martin va Thiokol Propulsion kompaniyalariga ham bordi.
Crippen bir nechta mukofot va unvonlarni qoʻlga kiritdi, jumladan 2006-yilda Kongressning fazoviy faxriy medali va Texasning Porter shahridagi uning nomidagi boshlangʻich maktabini bitirdi. U, shuningdek, Amerika Aeronavtika va Astronavtika Instituti (AIAA) va Eksperimental Sinov uchuvchilar uyushmasi (SETP) kabi bir qancha tashkilotlarning aʼzosidir.
Erta hayot va taʼlim
Robert Crippen 1937-yil 11-sentyabrda Texasning Bomont shahrida tugʻilgan. 1955-yilda Texasning Nyu-Keyn shahridagi Nyu-Keyn oʻrta maktabini tugatgandan soʻng, Krippen aerokosmik muhandislik boʻyicha oʻqish uchun Ostindagi Texas universitetiga oʻqishga kiradi. 1960-yilda u fan boʻyicha bakalavr darajasini oladi. U Tau Beta Pi va Sigma Gamma Tauning Texas Alpha boʻlinmasi aʼzosi sifatida tanlangan edi.
Harbiy martaba
Crippen Florida shtatidagi Pensakola dengiz havo stansiyasida Amerika Qoʻshma Shtatlari Harbiy-dengiz kuchlarining aviatsiya ofitserligiga nomzodlar maktabi (AOCS) dasturi orqali ishga tushirildi. U, shuningdek, Floridadagi Oq dengiz havo stansiyasida va Texasning Bovildagi dengiz havo stantsiyasida Chase maydonida vaqt oʻtkazdi. 1962-yilning yozidan 1964-yilning oxirigacha dengiz avizosi sifatida u A-4 Skyhawk samolyotida 72-shturm eskadronida (VA-72) USS Independence samolyotida ikki marta uchgan. Keyin u Kaliforniyadagi Edvards havo kuchlari bazasiga AQSh havo kuchlari aerokosmik tadqiqot uchuvchilar maktabida oʻqishga bordi. Oʻqishni tamomlagandan soʻng, Crippen 1966-yil oktyabrgacha Edvards havo kuchlari bazasida instruktor boʻlib ishladi va u AQSh Harbiy-havo kuchlari tomonidan boshqariladigan Orbital Laboratoriya (MOL) dasturiga qabul qilindi. U uchuvchi yoki kosmonavt sifatida havoda 6500 soatdan ortiq vaqt oʻtkazgan.
Boshqariladigan orbital laboratoriya
left|thumb| Crippen MOL skafandisi bilan Manned Orbiting Laboratory (MOL) dasturi X-20 Dyna-Soar dasturining davomi edi. AQSh Harbiy-havo kuchlari va Milliy razvedka agentligi (NRO) oʻrtasidagi qoʻshma dastur, MOL dasturi odamlarni kosmosga joʻnatadi.
Massiv ravishda, MOL dasturi insonning kosmosdagi foydaliligini aniqlash uchun moʻljallangan. Ekipajlar taxminan bir oy davomida orbitada boʻlishadi va ular laboratoriya boʻylab erkin harakatlanishlari mumkin edi. Yashirin va asosiy vazifa Sovet Ittifoqi va Xitoyda razvedka missiyalarini bajarish edi. Uchuvchilarga bu haqiqiy missiya haqida aytilmagan, ammo ular keyinroq xabardor qilingan.
Crippen 1966-yil oktyabr oyida astronavtlarni tayyorlash uchun tanlanganida, u MOL dasturida ishlash uchun harbiy xizmatda qolishga qaror qilib, harbiy va NASA oʻrtasida tanlov qilishga majbur boʻldi. U agentlik dasturlaridagi kosmonavtlar soni tufayli oʻzini NASAda yoʻqolganini his qildi. 1966-yil 3-noyabrda uchuvchisiz parvoz amalga oshirildi. MOL dasturi bekor qilingandan soʻng, Crippen faoliyatini davom ettirish uchun NASAga koʻchib oʻtdi.
Dastur 1969-yil iyun oyida bekor qilindi. Bu harbiy va kosmik dasturlar doirasidagi ustuvorliklarning farqi bilan bogʻliq edi. Hukumat harbiylarning kosmik dasturdagi ishtirokini bekor qilishga qaror qildi. Biroq, kosmik kostyum, chiqindilarni boshqarish va yuqori aniqlikdagi kamera kabi ishlanmalar keyinchalik turli kosmik ilovalarda qoʻllanildi.
NASA karyerasi
MOL dasturi bekor qilingandan soʻng, Crippen 1969-yil sentyabr oyida NASA Astronaut Group 7ga qoʻshildi. U Skylab 2, Skylab 3 va Skylab 4, shuningdek, Apollon-Soyuz sinov loyihasini qoʻllab-quvvatladi.
Skylab tibbiy tajriba balandligi testi (SMEAT)
Skylab Medical Experiment Altitude Test (SMEAT) 56 kunlik missiya (1972-yil 26-iyuldan 19-sentyabrgacha) boʻlib, u yerda astronavtlar Krippen, Karol J. Bobko va Uilyam E. Tornton tibbiy tajribalar oʻtkazish uchun vakuum kamerasiga joylashtirildi. Maqsad kosmik ekipajlarning kichik tibbiy favqulodda vaziyatlar, jumladan stomatologiya bilan shugʻullanishini taʼminlash edi. SMEAT, shuningdek, Skylab uchun siydikni qayta ishlash tizimidagi dizayn kamchiliklarini aniqlab, tuzatishga muvaffaq boʻldi. Crippen va jamoa asl yigʻish tizimining dizaynini kengaytirish ustida ishladilar, bu juda kichik boʻlib, yigʻish tizimi bir nuqtada yorilib ketdi.
Apollon-Soyuz sinov loyihasi
Apollon-Union sinov loyihasi (ASTP) AQSh va Sovet Ittifoqi oʻrtasidagi kosmosda favqulodda vaziyat yuzaga kelganda uchrashish va ulanish imkoniyatini sinab koʻrish uchun birgalikdagi saʼy-harakatlari edi. Crippen Apollon-Soyuz sinov loyihasi (Skylab nomi bilan ham tanilgan) uchun kapsula kommunikatori (CAPCOM) boʻlgan va shu vaqt ichida u Missiya operatsiyalari va parvozlarni boshqarish bilan yaqin aloqada boʻlgan. 1975-yil 15-iyulda Qoʻshma Shtatlar Apollon konfiguratsiyasidagi Saturn IB raketasini koinotga uchirdi. Ikki kundan keyin u „Soyuz“ kosmik kemasiga ulandi.
Yaqinlashish va qoʻnish sinovlari (ALT)
Space Shuttle uchun yaqinlashish va qoʻnish sinovlari umumiy dastur uchun juda muhim edi, unda ekipaj kosmik kemaning manyovr va qoʻnish qobiliyatini sinab koʻrdi. 747 samolyotidan uchirilgan Space Shuttle Enterprise prototipi birinchi marta 1977-yil 12-avgustda sinovdan oʻtkazildi. Astronavtlar Fred V. Xeys Jr. va C. Gordon Fullerton korxonasini taxminan 7300 m (24 000 fut) balandlikda qamrab oldi. qoʻndi va Edvards havo kuchlari bazasiga qoʻndi. Astronavtlarning ikkinchi ekipaji Jo H. Engl va Richard Xeys Enterprise imkoniyatlarini sinab koʻrish uchun Hayes va Fullerton bilan almashdilar. Crippen dastlab sinovdan oʻtgandan soʻng oilani qoʻllab-quvvatlashga tayinlangan, keyin T-38 uchuvchisi boʻlgan. ALT dasturi taxminan bir yil davom etdi, u aerodinamikadan tortib manevr, sirpanish va qoʻnish xususiyatlarigacha yaqinlashish va qoʻnishning barcha jihatlarini sinovdan oʻtkazdi.
STS-41-C
Crippen STS-41-C dagi Space Shuttle Challenger komandiri boʻlgan, uning davomida ekipaj yetti kunlik missiya davomida Uzoq muddatli taʼsir qilish qurilmasini (LDEF) joylashtirgan. Ekipaj, shuningdek, Canadarm yordamida Quyoshning maksimal missiyasi (SMM) sunʼiy yoʻldoshini topdi, taʼmirladi va joyini oʻzgartirdi. Parvoz shuningdek, ikkita yoʻldan tashqari harakat (EVA) yordamida boshqariladigan manevr moslamalarini (MMU) sinovdan oʻtkazdi. Jamoa Cinema 360 va IMAX Camera Systems’ni ham boshqargan. Nihoyat, ekipaj asalarilar ustida talabalar tajribasini oʻtkazdi. U 1984-yil 6-aprelda uchirilgan va 1984-yil 13-aprelda qoʻngan.
STS-41-G
Oxirgi kosmik parvozida Crippen STS-41-G komandiri sifatida xizmat qildi. Sakkiz kunlik parvoz davomida Space Shuttle Challenger ekipaji Yerning Radiatsion Byudjet Sunʼiy yoʻldoshini (ERBS) joylashtirdi. Shuningdek, ular katta formatli kamera yordamida Yerning ilmiy kuzatuvlarini oʻtkazdilar va orbital yonilgʻi quyish tizimi (ORS) yordamida sunʼiy yoʻldoshga yonilgʻi quyish imkoniyatini koʻrsatdilar. Nihoyat, Space and Ground Applications Office-3 (OSTA-3) ham ekipaj uchun tajribalar oʻtkazdi. U 1984-yil 5-oktyabrda uchirilgan va 1984-yil 13-oktyabrda Florida shtatidagi Kennedi kosmik markaziga qoʻngan.
Kosmik parvozdan keyingi faoliyati
STS-41-G dan keyin Crippen parvoz ekipaji operatsiyalari boʻyicha direktor oʻrinbosari boʻldi.(1984-1986) va shuningdek, Vandenberg Air-dagi yangi SLC-6 obyektidan ishga tushiriladigan STS-62-A missiyasi qoʻmondoni etib tayinlandi. Fors bazasi, Kaliforniya. Ushbu missiya 1986-yilda Space Shuttle Challenger halokatidan keyin bekor qilindi va SLC-6 1989-yilda yoʻq qilindi.
Crippen Challenger falokatini tiklash ishlarida shaxsan ishtirok etgan. Crippen, shuningdek, Challenger halokati sabablarini tekshirish uchun STS-51-L vaqtinchalik baxtsiz hodisalarni koʻrib chiqish kengashining bir qismi edi. Kengash prezident Ronald Reygan tomonidan halokatni tekshirish uchun chaqirilgan Rojers komissiyasining hisoboti uchun kichik guruhga aylandi.
Crippen 1987-yil iyulidan 1989-yil dekabrigacha Kennedi kosmik markazida (KSC) joylashgan boʻlib, u yerda kosmik kema direktori Arni Aldrich qoʻl ostida shattl operatsiyalari boʻyicha direktor oʻrinbosari boʻlgan. U Shuttle missiyalari va Edvardsga qoʻnganidan keyin kemaning KSCga qaytishi uchun javobgar edi.
1990-yil yanvaridan 1992-yil yanvarigacha Crippen NASA shtab-kvartirasida Space Shuttle dasturi direktori lavozimida ishlagan. Shunday qilib, u Shuttle dasturining barcha jihatlari, jumladan rejalashtirish, byudjetlashtirish va dasturni umumiy boshqarish uchun javobgar edi. Keyinchalik u markaz direktori boʻlish uchun KSCga koʻchib oʻtdi. Bu 1992-yil yanvaridan 1995-yil yanvarigacha davom etdi.
NASAdan keyingi martaba
NASAni tark etgach, 1995-yil aprelidan 1996-yil noyabrigacha Krippen Lockheed Martin axborot tizimlarining vitse-prezidenti boʻlgan. Uning asosiy eʼtibori armiyani qoʻllab-quvvatlovchi simulyatsiya ishi edi.
Crippen 1996-yil dekabridan 2001-yil apreligacha Thiokol Propulsion prezidenti boʻldi. Ular kosmik kemaning qayta ishlatilishi mumkin boʻlgan qattiq raketa motorlarini ishlab chiqarish uchun mas’ul edilar. Crippen Space Shuttle dasturi bilan aloqada boʻlishni yaxshi koʻrardi. Xususan, u yana bir Challenger falokatining oldini olish uchun qattiq raketa kuchaytirgichlari dizaynini takomillashtirishdagi rolini yuqori baholadi.
Tashkilotlar
Crippen Amerika Aeronavtika va Astronavtika Instituti (AIAA), Eksperimental Sinov uchuvchilar uyushmasi (SETP) va Amerika Astronavtika Jamiyati (AAS) aʼzosi edi. U 1999-yilda Amerika Aeronavtika va Astronavtika Instituti prezidenti lavozimida ishlagan. U 2009-yilda Naval Aviators Golden Eagles aʼzosi etib saylangan. U 2012-yilda Milliy muhandislik akademiyasiga insonning koinotga parvozi va qattiq yonilgʻi raketalarini ishlab chiqishda rahbarlik qilgani uchun saylangan.
Mukofot va unvonlar
U, shuningdek, NASAning eng yaxshi etakchilik medali, toʻrtta NASA kosmik parvoz medali va uchta NASAning xizmat koʻrsatganligi uchun medalini oldi. 1996-yilda Krippen Kosmik yutuqlar uchun Milliy Rotary mukofotiga sazovor boʻlgan oʻninchi shaxs boʻldi. U 1991-yilda Xalqaro kosmik shon-shuhrat zaliga va 2001-yilda AQSh astronavtlari shon-shuhrat zaliga kiritilgan. 2006-yil 6-aprelda u koinotdagi muvaffaqiyati uchun eng yuqori mukofot — Kongressning Fazoviy medalini oldi.
2015-yil 18-noyabrda Las-Vegasdagi Milliy biznes aviatsiya assotsiatsiyasi konventsiyasida Crippen 2016-yilgi Milliy aviatsiya shon-shuhrat zali aʼzosi deb eʼlon qilindi.
Shaxsiy hayot
Crippen birinchi marta 1959-yil 8-sentyabrda Virjiniya Xillga turmushga chiqdi. Ularning uchta qizi bor edi: Ellen Mari (1962-yil iyunda tugʻilgan), Syuzan Lin (1964-yil dekabrda tugʻilgan) va Linda Rut (1967-yil may oyida tugʻilgan). 1987-yil 7-noyabrda u Pandora kosmik kemasiga turmushga chiqdi. NASAning birinchi ayol bosh orbiter loyihasi muhandisi ham hisoblanadi.
Gabriel Fernandezning oʻldirilishi
Gabriel Daniel Fernándes (2005-yil 20-fevral — 2013-yil 24-may) Kaliforniyaning Palmyle shahrida yashovchi sakkiz yoshli bola boʻlib, u bir necha oy davomida zoʻravonlik va qiynoqqa solingan va oxir-oqibat 2013-yil 22-may kuni oʻzining halokatli kaltaklanishi bilan yakunlangan. Bu ikki kundan keyin uning oʻlimiga olib keldi. Uning onasi Pearl Fernandez va uning sevgilisi Isauro Aguirre qiynoqlarning alohida holatlari bilan birinchi darajali qotillikda ayblanib, sudlangan. Pearl Fernandez umrbod qamoq jazosiga, Isauro Aguirre esa oʻlimga hukm qilindi.
Zoʻravonlik va qotillik
Pearl Fernandez va Isauro Aguirrening uyida boʻlgan sakkiz oy davomida Gabriel Fernandez muntazam ravishda yomon munosabatda boʻlgan va qiynoqqa solingan. Suiisteʼmol qilish suyaklarning sinishiga olib keladigan muntazam jismoniy zarbalarni oʻz ichiga oladi; mushuk axlati va axlatini, oʻz qusuqlarini va buzilgan yoki muddati oʻtgan ovqatni eyishga majbur qilish; sigaretalar bilan kuyish; BB toʻpponchasi bilan tananing turli joylariga, shu jumladan yuz va payiga oʻq otish; qalampir seping; ayollar odatda kiyadigan kiyimlarni kiyishga, kichkina shkafda bogʻlab, ogʻzini bogʻlab uxlashga, muzdek sovuq vannalar olishga majbur boʻladilar. Fernandezning akalarining soʻzlariga koʻra, Fernandez zoʻravonlikka uchraganida, uning onasi va oʻgay otasi kulishardi. Maʼlumotlarga koʻra, Agirre Fernandezga yomon munosabatda boʻlgan, chunki u gey ekanligiga ishongan. Zoʻravonlik va qiynoqlar Fernandezning akalariga tarqalmadi. thumb|upright=0.8|Gabriel Fernandez vafot etgan Los Angelesdagi bolalar shifoxonasi.
Igor Dobrovolskiy
Igor Ivanovich Dobrovolskiy (Игорь Иванович Добровольский, Ігор Іванович Добровольський , 1967-yil 27-avgustda tugʻilgan) — futbol menejeri va sobiq futbolchi. U hozirda „Dinamo-Auto Tiraspol“ klubi bosh murabbiyi hisoblanadi.
Faoliyatini Moldova SSRda boshlagan, soʻngra Moldovada nafaqaga chiqishdan oldin Rossiya SFSR, Ispaniya, Shveysariya, Italiya, Fransiya va Germaniyada oʻynagan. U hech qachon Ukraina SSR yoki mustaqil Ukraina tarkibida oʻynamagan.
Klubdagi faoliyati
Ukraina SSR, Odessa viloyati, Rozdilna tumani, Markivka shahrida tugʻilgan Dobrovolskiy yoshligida Moldaviya SSRdagi № 4 Tiraspol bolalar va oʻsmirlar sport maktabida (hozirgi Dnestryanıda) shugʻullangan. Faoliyati davomida u " Nistru Kishinyov ", „Dinamo“, " Kastelon ", " Servette ", " Genoa ", " Olimpique de Marseille „, “Atletiko Madrid", " Fortuna Dusseldorf " va " Tiligul Tiraspol " klublarida oʻynagan.
Xalqaro faoliyati
Dobrovolskiy uch xil terma jamoada oʻynadi: SSSR 1988-yilgi Olimpiya oʻyinlarida oltin medal sohibi boʻlgan va oltita gol bilan ikkinchi eng yaxshi toʻpurar boʻlgan. Romário 7 ta gol urdi, ammo Braziliya finalda SSSRga yutqazgan. Shuningdek, u xuddi shu jamoa bilan 1990-yilgi FIFA Jahon chempionatining ishtirokchisi boʻlgan, keyinchalik UEFA Yevro-1992da MDH va Yevro-1996da Rossiyani himoya qilgan. U MDHning yagona golini UEFA Yevro-1992da Germaniyaga qarshi oʻyinda (1:1) kiritgan.
Toʻrt futbolchi futbol boʻyicha erkaklar oʻrtasidagi Olimpiya oʻyinlarida ketma-ket beshta oʻyinda kamida bitta gol urish sharafiga muyassar boʻlgan — Igor Dobrovolskiy (1988-yilda SSSR), Ottmar Xitsfeld (1972-yilda Germaniya), Milan Galich (1960-yilda Yugoslaviya) va Adolfo Balonchi. (Italiya 1928-yil). Faqat Dobrovolskiy va Galich oltinga daʼvogarlik qilishgan.
Murabbiylik faoliyati
39 yoshida u 2005-06 yilgi mavsumda Tiligul Tiraspolga ustozlik qilgan, keyin esa Moldova milliy futbol jamoasini UEFA Yevro-2008 saralashi uchun qabul qilib olgan, agar u muvaffaqiyat qozonsa, shartnomasini ikki yilga uzaytirilishi kerak edi.
2007-yilning dekabrida u Moldova bilan yangi shartnoma imzoladi. Unga 2010-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichi (UEFA) boshlangunga qadar istalgan klubni boshqarishga ruxsat berildi. 2009-yil 16-oktyabrda Dobrovolskiy nafaqaga chiqishini eʼlon qilgan.
Shubhakor shuur: bizni fitna nazariyalariga nima jalb qiladi (Недоверчивые умы. Чем нас привлекают теории заговоров)
Shubhakor shuur: bizni fitna nazariyalariga nima jalb qiladi (Suspicious Minds: Why We Believe Conspiracy Theories) - bu britaniyalik psixolog Rob Brothertonning ilmiy-ommabop kitobi.
Muallif haqida
Rob Brotherton - olim va ilm-fan ommalashtiruvchisi, psixologiya ilmining g'ayrioddiy jihatlari izlanuvchisi. U fitna nazariyalari psixologiyasi bo'yicha dissertatsiya yozib, doktorlik darajasiga erishgan. London universitetining Anomal psixologiya tadqiqot bo‘limi xodimi sifatida u odamlar nima uchun g‘alati narsalarga ishonishlari haqida shuningdek, ilmiy bilimlarni tarqatish haqida ma’ruza o‘qiydi. Hozirda AQShning Nyu-York shahrida yashaydi va ishlaydi.
Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi
Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi (armanchada: Հայաստանի ֆուտոլի ազգային հավաքական) Armaniston ayollar futboli milliy futbol jamoasi boʻlib, Armanistonning futbol federatsiyasi tomonidan boshqariladi. Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin oʻzining birinchi xalqaro oʻyinini oʻtkazdi. Ular uy oʻyinlarini Yerevan shahridagi „Mika“ stadionida oʻtkazishadi. Jamoaning birinchi oʻyini 2003-yilning 10-mayida Avstriya ayollar milliy futbol terma jamoasiga qarshi oʻtkazilgan va oʻsha oʻyinda Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi 11:0 hisobida magʻlub boʻlgan.
Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi hali biron marta ham FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati yoki UEFA ayollar chempionati yoʻllanmasini qoʻlga kiritmagan.
Tarixi
Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi Waidhofen shahrida Avstriya ayollar milliy futbol terma jamoasiga qarshi birinchi oʻyinni oʻtkazdi va unda 11:0 hisobida magʻlub boʻldi. Uch kundan keyin Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi yana Avstriya terma jamoasiga 11:0 hisobida magʻlub boʻlishdi. Ushbu ikki oʻyindan soʻng ular Slovakiya ayollar milliy futbol terma jamoasi va Gretsiya ayollar milliy terma jamoalariga qarshi toʻrtta oʻyin oʻtkazishdi.
Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi 2007-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichidan birorta ham oʻyin oʻtkazmasdan chiqib ketdi. Keyinchalik Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi 2007—2009-yillarda xalqaro oʻrtoqlik oʻyinlari oʻtkazgan.
Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi 2009-yil noyabr — 2010-yil avgust oylarida 2011-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichida oʻynab, faqat bitta gol bilan saralash turnirida oxirgi oʻrinni egallashdi. Oʻshanda Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi jamoa hisobda 42 ta gol oʻtkazib yubordi va barcha sakkizta oʻyinda magʻlub boʻldi. Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi soʻnggi musobaqasi 2013-yilgi UEFA ayollar chempionati saralash oʻyinlari edi. Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi 2015 yoki 2019-yilgi FIFA ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralashiga kira olmadilar.
Armaniston 2023-yilgi ayollar oʻrtasidagi Jahon chempionati saralash bosqichiga kiritildi. Sarlash oʻyinlarining F guruhida Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi marta bor-yoʻgʻi 1 toʻp urgan holda barcha oʻyinlarda magʻlub boʻlishdi. Belgiya ayollar milliy terma jamoasiga qarshi oʻyinda Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi 19:0 hisobida saralash oʻyinlaridagi eng katta hisobdagi magʻlubiyatga uchrashdi.
Club Universidad Nacional
thumb|[[:Fayl:Club Universidad Nacional.png|Club_Universidad_Nacional]] Club Universidad Nacional, AC, odatda UNAM deb ataladi, Meksikaning Mexiko shahridagi Syudad Universitaria shahrida joylashgan jamoa professional futbol klubi sanaladi. Klub Meksika futbol ligasi tizimidagi yuqori divizion boʻlgan Liga MXda oʻynaydi. Klub 1954-yilda tashkil etilgan boʻlib, ular asosiy uy oʻyinlarini Estadio Olímpico Universitario stadionida oʻtkazadilar. Nacional Universidad milliy miqyosda 11 ta sovrinni qoʻlga kiritgan boʻlib ular: Liga MX, Copa MX, ikki marta Campeón de Campeones, shuningdek, Segunda División de Mexico sovrinlaridir. Xalqaro miqyosdagi musobaqalarda klub 3 marta KONCACAF Chempionlar Kubogi va 1 Kubok Interamerikana kubogini yutgan. Klub kapitalino derbisida Amerika bilan uzoq yillik raqobatga ega. Klub Meksikadagi eng mashhur klublardan biridir. Ushbu klubning asosiy raqobatchilari: Amerika, Kruz Azul va Gvadalaxara Liga MXda Kuatro Grandes klublari hisoblanadi. Jamoa shuningdek, Hugo Sánchez, Manuel Negrete, Luis Flores, Migel España, Klaudio Suares, Luis Garsiya, Alberto Garsiya Aspe, David Patinyo, Xorxe Kampos, Xorxe Luyardo, Braulio, Torrado, Fransisko Fonseka, Efrain Xuares, Ektor Moreno, Pablo Barrera, Israel Kastro, Eduardo Herrera va Jesus Gallardo kabi xalqaro futbol yulduzlarini yetishtirgan yoshlarni rivojlantirish tizimi bilan ham tanilgan.
Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi
Jamoa laqabi
Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi „Ararat“ nomi bilan tanilgan.
Club Universidad Nacional
Tashkil etilgani: 1950-yillar
1954-yil avgust oyida Universidad klubi Segunda División chempionatiga a'zo klub sifatida qabul qilindi, oʻsha vaqtlarda ushbu division Meksikadagi professional futbolning ikkinchi darajali divizioni hisoblanar edi. Bu yutuqga dekan Nabor Karrillo va klubning xayrixohi Gilermo Agilar Alvares Sr koʻmagida erishildi. Agilar Alvares dekan tomonidan klubga rais etib tayinlandi. 1954-yil 12-sentyabrda UNAM oʻzining birinchi professional oʻyinini Monterreyga qarshi safarda oʻtkazdi. Uch yil davomida kurash olib borilgandan soʻng, Universidad klubi Segunda divizionidagi musobaqada dasturni qayta qurish jarayonidan oʻtish uchun bir yillik moratoriy soʻradi. Oʻsha yil ichida Ektor Ortis klubning yangi menejeri etib tayinlandi va Homiylar kengashi tuzildi va klubda jiddiy oʻzgarishlar qilina boshlandi.
Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi
Jamoaning uy stadioni
Armaniston ayollar milliy futbol terma jamoasi oʻz uy uchrashuvlarini „Mika“ stadionida oʻtkazadi.
Club Universidad Nacional
Klubni yoshartirish: 2010-yillar
2011-yilda Pumas Monarkas Moreliyaga qarshi final bahsida oʻzining yettinchi chempionligini qoʻlga kiritib, Clausura 2011 turnirida chempion boʻldi. 2012-yilda Gilermo Vaskes bosh murabbiy lavozimidan boʻshatilgandan soʻng, klubdagi ogʻir damlardan soʻng, 2014-yilda yana bosh murabbiy sifatida ishga qabul qilindi. Apertura 2015-yilda Pumas Tigres UANLga qarshi turnir finaliga chiqdi Tigres finalning birinchi oʻyinida oʻz uyida 3:0 hisobida gʻalaba qozondi. Keyin finalning ikkinchi oʻyinida Pumas oʻz uyida 4:1 hisobida oʻyinni global tabloda tenglashtirishga muvaffaq boʻldi. Penaltilar seriyasi bajarilishi kerak edi va Tigres penaltilar seriyasida 4:2 hisobida chempionlikni qoʻlga kiritdi. Shu tariqa Pumas oʻzining 8-finalida ushbu unvonini qoʻlga kirita olmadi. Klub Klausura 2016da pley-offga chiqa olmagani va Libertadores kubogi 2016 yarim finaliga chiqa olmaganidan soʻng Gilermo Vaskes 2016-yilning may oyida yana bosh murabbiylik lavozimidan boʻshatildi. 2016-yil may oyining oxirida Pumas Fransisko Palensiyani bosh murabbiy sifatida ishga oldi va Palensiyani oʻzining birinchi jamoasi sifatida debyut qildi. Yana bir bor Apertura 2016da Pumas chorak final uchun Tigresga qarshi oʻyinda pley-offga chiqdi. “Puma” oʻz uyida oʻtkazgan birinchi oʻyinida 2:2 hisobida durang oʻynadi. "Tigres" uy oʻyinini oʻtkazgan ikkinchi oʻyinda 5:0 hisobida gʻalaba qozondi. Shu tariqa, Pumas global tabloda 7:2 hisobida magʻlub boʻldi va pley-off bosqichidan oldinga oʻta olmadi. right|thumb|300x300px| UNAM jamoasi 2012 yil aprel oyida Tixuanaga qarshi oʻyin oldidan.
Raqobat
right|thumb|250x250px| CUda Puma Universidad Amerika va Kruz Azul bilan kuchli raqobatga ega hisoblanadi.
Yangi Oʻrgimchak-odam
Yangi Oʻrgimchak-odam (inglizcha: The Amazing Spider-Man) 2012-yil Amerikaning Marvel Entertainment tomonidan ishlab chiqarilgan va distributor Columbia Pictures tomonidan tarqatilgan superqahramon film. Film sikveli 2014-yilda ishlangan Yangi Oʻrgimchak-odam 2 filmi hisoblanadi.
Mazmuni
Piter Parkerni yoshligida ota-onasi tark etgan, shuning uchun u togʻasi va xolasinikida yashaydi. Yillar oʻtardi, Piter yaxshi maktab oʻquvchisi boʻldi, u xulqi buzuqlar hujumiga duch boʻlardi va sinfdoshi Steysi Gvenni sevib qolgan edi. U esa Piterni faqat doʻsti sifatida koʻrardi. Lekin ginetik oʻzgartirilgan oʻrgimchak chaqqanidan keyin Piter juda koʻp gʻayri oddiy kuchga ega boʻldi va uning xayoti oʻzgarib ketdi.
Sergey Popov
Sergey Nikolaevich Popov (1929-yil 16-mart — 2018-yil 2-dekabr) — sovet sportchisi, toʻsiqlardan oʻtish boʻyicha ixtisoslashgan, SSSR chempionatlari sovrindori, 1952-yil Xelsinkidagi yozgi Olimpiya oʻyinlari ishtirokchisi, SSSR sport ustasi, tibbiyot fanlari nomzodi, professor.
Tarjimai holi
Olimpiadada u 110 metrga yugurishda mamlakat sharafini himoya qildi. Dastlabki poygada u 14,99 soniya natija bilan 2-oʻrinni egalladi. Yarim finalda u 4-oʻrinni egalladi (15,04 sek) va keyingi musobaqani tark etdi.
1992—2010-yillarda Davlat Jismoniy tarbiya, massaj va reabilitatsiya markazining terapevtik jismoniy tarbiya kafedrasini boshqargan. Uning rahbarligida 17 yil davomida 850 dan ortiq mutaxassislar, jismoniy reabilitatsiya boʻyicha bakalavr va magistrlar, 30 dan ortiq fan nomzodlari tayyorlandi. 250 dan ortiq ilmiy-metodik ishlar, jumladan 20 dan ortiq darslik va oʻquv qoʻllanmalar muallifi. Popov tomonidan tayyorlangan „Terapevtik jismoniy madaniyat“ darsligi 12 marta qayta nashr etilgan. 2013-yilda uning rahbarligida „Jismoniy reabilitatsiya“ (2 jildda) va „Shaxsiy patologiya“ darsliklari nashr etildi.
Sariq zira
thumb|Sariq zira Sariq zira - Кумин тминовый - Cuminium Cyminum L.
Royal Oak metro stantsiyasi
Royal Oak - London metrosining Hammersmit va Siti va Circle liniyalarida, Westbourne Park va Paddington stantsiyalari o'rtasidagi stantsiya. Stansiya Lord Hill ko'prigida joylashgan va London metrosi uchun Travelcard 2 zonasida joylashgan. Boshqa paytlarda unchalik ko'p foydalanilmasa ham, har yili o'tkaziladigan Notting Hill karnavali paytida stantsiya juda band. Nogironlar aravachasiga platformaga kirish imkoni yo'q. U London transportining "Kelajak uchun mos" rivojlanish rejasida "mahalliy stantsiya" sifatida tasniflangan ekan.
Sariq zira
Biologik morfologiyasi
Sariqzira — Soyabonguldoshlar oilasiga kiruvchi koʻp yillik oʻt boʻlib, boʻyi 40-60 sm ga yetadi. Poyasi oʻrta qismidan boshlab shoxlangan, ariqcha izli boʻladi. Oʻsimlikning ildiz oldi barglari juft patsimon qirqilgan, asosi ponasimon koʻrinishga ega. Bargi ingichka chiziqsimon boʻlakchalarga 3 marta patsimon ajralgan. Poyada qini bilan ketma-ket joylashgan. Toʻpgullaridagi 20-30 ta gulning gulbandlari har xil uzunlikda boʻladi. Sariq zira aprel-may oylarida gullaydi, urugʻi iyun-iyul oylarida pishadi.
Tarqalishi
Sariq zira Oʻzbekistonda Sirdaryo, Jizzax, Samarqand, Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlarida oʻsadi. U adir va togʻning pastki qismida uchraydi. Q.H.Haydarov, Q.H.Hojimatovlarning maʼlumotlari boʻyicha, sariqzira asosan Turkiston, Zarafshon (Omonqoʻton gʻori) hamda Hisor togʻining Janubiy-gʻarbiy qismida keng tarqalgan boʻlib, 8200 gektarli katta maydonni tashkil etadi.
Tarkibi
Sariq zira tarkibida inson salomatligi uchun bir qator foydali moddalar mavjud. Uning urugʻlarida 2.75-3%, barglarida 0.12% efir moylari mavjud.
Xalq tabobatida qoʻllanilishi
Oʻrta Osiyo xalqlari, shu jumladan, oʻzbeklar sariq ziradan ziravor sifatida keng koʻlamda foydalanadilar. Sariq zira bir qatorda taomlarni xushxoʻr taʼmli qilish bilan birga shifobaxsh hamdir.
Abu Ali ibn Sino sariqziradan buyrak-tosh kasalligida toshni tushuruvchi, safro va yel haydovchi dori sifatida, nafas, siydik yoʻllari hamda koʻz kasalliklarini davolashda foydalangan. Shuningdek, ziraning suvi bilan yuz yuvilsa, u tiniqlashishi aytilgan.
H.X.Xolmatov va Z.H.Habibovning keltirgan maʼlumotlariga qaraganda, sariqziraning mevalari xalq tabobatida qorin ogʻriqlari hamda taloq shishlarini davolashda istʼemol qilinadi. Oʻsimlik mevasining sirkadagi damlamasi burundan qon ketishda, qovurilgan mevalari esa siydik haydovchi omil sifatida tavsiya etiladi.
Shuningdek tanishib chiqing
Zira haqida
Pijatka
Pyzhatka — (sopel, quvur, hushtak, yolgʻiz, pasvirelka) — Rossiya xalq yogʻoch musiqa asbobi, Rossiya Kursk va Belgorod viloyatlari uchun anʼanaviy boʻylama hushtakli nay turi. Nayning va(Kursk viloyatida) va svirelning mahalliy nomi  (Kursk va Belgorod viloyatlarida).
Etimologiya
Asbobning nomi tuzilishi bilan belgilanadi: nayning bir tomoniga qush tumshugʻi shaklida kesilgan yeng — '' pij" oʻrnatilgan.Kursk va Belgorod viloyatlari soʻzini talaffuz qilishning dialekt shakllari: „puzhatka“, „pozhatka“, „pazhatka“.
Hikoya
Tarixiy jihatdan, u boshqa puflama asboblari bilan bir qatorda, choʻponlik muhitidan — ovning peshqadamidan kelib chiqqan. Pijatkaning oʻxshash turi Smolensk hisoblanadi juft.
Tavsif
Pijatka — diametri 1-1,5 sm va uzunligi 35-40 sm boʻlgan yogʻoch trubka (asosan toldan qilingan, shuningdek, chinor yoki qush gilosidan qilingan), uning bir uchiga tirqish bilan yogʻoch yeng kiritilgan, puflangan havoni kichik kvadrat teshikning uchli chetiga („hushtak“) yoʻnaltiradi. Devorining oʻtkir chetiga havo oqimi kesilganda, ovoz chiqariladi. Hushtakning joylashgan joyida mum bilan singdirilgan ip trubka atrofiga oʻralgan boʻlib, pijatka tovushiga xarakterli boʻgʻiq shivirlash ohangini beradi. Pijatka oltita ovozli teshikka ega (3 tadan ikkita guruh — chap va oʻng qoʻllar uchun) (8 tovush). Oʻynashdan oldin, pyzhatkaning yuqori uchi, boshqa koʻplab yogʻoch cholgʻu asboblari kabi, suvda namlanadi.
Ilova
U asosan raqs kuylarini ijro etishda ansambl joʻr cholgʻusi sifatida ishlatiladi. U kugikllar, trubka, jaleyka, skripka, hatto oʻroq, arra va boshqa maishiy idiofonlar bilan birga ijro etadi. Pizhatkada yakkaxon oʻynash anʼanasi kam oʻrganilgan. 1990-yillarning oʻrtalarida Belgorod viloyatida ishlagan folklor ekspeditsiyalari pyzhatka bilan uchrashmadi.
Versal saroyi
800 px|
Tarixi
Qirol Lyudovik XIII bu yerda uncha katta boʻlmagan qasr qurishni rejalashtiradi, yaʼni ov uchun moʻljallangan bino. 1623-yilda Versal saroyi oʻrnida oddiy ov uyi qurdi va 1631—34-yillarda uning oʻrniga kichik qasr qurdi. Uning oʻgʻli esa Lyudovik XIV — 1660-yilda Ver- salni ajoyib saroy-bogʻ ansambliga aylantiradi. Bu ikkala qirolning sevimli qarorgohi edi va 1682-yilda Lui XIV oʻz saroyi va poytaxtini Versalga koʻchirdi Bu holatni qirollar Lui XV va Lyudovik XVI davom ettirdilar, ular birinchi navbatda saroyning ichki qismini oʻzgartirdilar, ammo 1789-yilda qirollik oilasi va Fransiya poytaxti Parijga qaytdi. Fransuz inqilobidan keyin Versal saroyi atrofidagi shahar aholisi keskin kamaydi. 1666-yildan 1789-yilgacha doimiy qirol qarorgohi boʻlgan.
thumb|
Napoleon Bonapart Fransiyani egallab olganidan keyin 1810-1814-yillarda Versaldan yozgi qarorgoh sifatida foydalangan. 1830-yillarga qadar saroyda mazmunli taʼmirlash amalga oshirildi. Uning ichida janubiy qanotning hududlari oʻrniga Fransiya tarixi muzeyi oʻrnatildi. Saroy va bogʻ 1979-yilda Fransiyada XVII-XVIII-asrlarda kuch, sanʼat va ilm-fan markazi sifatidagi ahamiyati uchun YuNESKO tomonidan Jahon merosi roʻyxatiga kiritilgan. Shuningdek, Fransiya Madaniyat vazirligi saroyni, uning bogʻlarini va uning baʼzi yordamchi tuzilmalarini madaniy ahamiyatga ega yodgorliklar roʻyxatiga kiritdi. thumb|
Foydalanilishi
1793 -yildan boshlab boʻsh katta xonalar ekskursiyalar uchun ochildi va baʼzi xonalarga fransuz rasmlari muzeyi va sanʼat maktabi ochildi. Napoleon Bonapart 1804-yilda Fransiyani egallaganda, u Versalni oʻzining qarorgohi qilish haqida oʻyladi, ammo taʼmirlash xarajatlari tufayli bu gʻoyadan voz kechdi. 1870-1871-yillardagi Fransiya-Prussiya urushi paytida saroyni gʻalaba qozongan nemis armiyasining bosh shtabi egallagan. Saroy qismlari koʻzgular galereyasi harbiy kasalxonaga aylantirildi. Vilyam I davrida Prussiya va uning atrofidagi nemis davlatlarini birlashtirgan Germaniya imperiyasining tashkil etilishi 1871-yil 18-yanvarda koʻzgular zalida rasman eʼlon qilindi. Nemislar 1871-yil mart oyida sulh imzolanmaguncha saroyda qolishdi. Oʻsha paytda Parijni, keyin esa Bordoni tark etgan yangi Uchinchi Fransiya Respublikasi hukumati saroyga koʻchib oʻtdi. Milliy Assambleyaning yigʻilishlari Opera teatrida boʻlib oʻtdi. Bu qirol qarorgohida Fransiya uchun va jahon tarixida ham muhim boʻlgan koʻplab halqaro shartnomalar imzolangan. Masalan, 1783-yilda AQsh mustaqilligi uchun urushni toʻxtatish shartnomasi, 1789-yilda Inson va fuqarolar huquqi deklaratsiyasi, okkupatsiya davrida germaniyalik harbiylar Versalda Germaniya imperiyasini tuzish eʼlon qilingan, 1919-yilda Birinchi Jahon urushini toʻxtatish shartnomasi imzolangan, Versal tizimi boshlanishiga ham xizmat qildi — urushdan keyingi xalqa- ro aloqa tizimi deb nom oldi.thumb| 1979-yilda Versal saroy-bogʻ majmuasi YUnesko butunjahon madaniy meros roʻyxatiga kiritildi.
Temir darvoza
Temir darvoza — Surxondaryo viloyatidagi dara: Boysun togʻlarida. Oʻrta asrlarda shu dara orqali Hindiston bilan Samarqand savdo aloqalari qilib turganligi maʼlum (qarang Buzgalaxona).
Versal saroyi
Arxitekturasi
Uning rahbarligida saroy yanada mahobatli boʻladi: 500 metrdan shimoliy va janubiy fasadlari tomon ikkita qanoti quriladi. shimoliy qsmida cherkov joylashgan. Ayvon tepasida yana ikki qavat qurilib, oynali galereya yaratildi. Urush va tinchlik zallari tugatiladi. Undan tashqari, Mansar ikki korpusdan iborat vazirlar saroyini ham yaratadi. Bino tashqi koʻrinishini oʻzgartiradi, lekin balandligi qoladi. Mahobatlilik paydo boʻladi, katta oʻlchamdagi va oddiy sokin ritmdagi kompozitsiyadagi barcha elementlar yagona butunlikni namoyish etadi. Versal landshaft meʼmorchiligi shedevr hisoblanib — saroy bilan bogʻni alohida koʻrish mumkin emas. saroy qurilishi Levo tomonidan boshlangan boʻlsa, Andre Lenotr Fransiya tarixiga Versal qirol bogʻboni boʻlib kirib keldi. Uning gʻoyasi boʻyicha Parijdagi Tyuilri bogʻlari, Londondagi Marli, moliya vaziri Fukega tegishli Vo-le-Vikont bogʻlari yaratilgan. Fuke, yaʼni yosh monarx qiroldan ham zoʻr bogʻga ega boʻlgani uchun hatto qamoqqa olingan edi.
Gallereya
thumb| thumb| thumb| thumb| thumb| thumb| thumb| thumb| thumb| thumb|
Burzubənd
Burzubənd (shuningdek, Birziband va Burzubend) Ozarbayjonning Astara tumanidagi qishloq va munisipalitet. U yerda 978 nafar aholi istiqomat qiladi. Munitsipalitet tarkibiga Burzuband, Vənəşikəş va Noyabud qishloqlari kiradi
Nova Kaxovka daryosi porti
Nova Kaxovka daryo porti daryo transporti sohasidagi korxonasi. Ukrainaning Dneprda Tavriisk, Xerson viloyatida joylashgan. Dekabr oyining oʻrtalarida muz boʻlganligi sababli navigatsiyaning davomiyligi yiliga atigi 270 kunni tashkil etadi, bu odatda mart oyining oʻrtalarida erishi mumkin. Barcha turdagi daryo kemalari va daryo-dengiz kemalari qabul qilinadi. Port quyma mineral yuklarni tashish, qurilish yuklarini tashish, yuklarni tortish xizmatlarini koʻrsatadi. Omborning harakatini hisobga olgan holda yuklarni saqlash ham mumkin. Ochiq omborlarning umumiy maydoni 61,5 ming m².
Nizomiy Ganjaviy haykali
Nizomiy Ganjaviy haykali (Nizami Gəncəvinin heykəli) — shoirning ona shahri, Ozarbayjonning Ganja shahridagi buyuk shoir Nizomiy Ganjaviy haykali. Yodgorlik 1946-yilda qurilgan. Yodgorlikning haykaltaroshi Ozarbayjon xalq rassomi Fuad Abdurahmonov, meʼmorlari Sadix Dadashev va Mikael Useynov. Ushbu yodgorlik uchun 1947-yilda Fuad Abdurahmonov Stalin mukofoti bilan taqdirlangan.
2009-yilgacha yodgorlik qayta tiklanmagan. 2009-yilda yodgorlik rekonstruksiya qilindi. Amalga oshirilgan ishlar natijasida poydevorning marmar qoplamasi bronza qoplamaga almashtirildi, 600 m² maydonga plitka yotqizildi, yangi yoritish tizimi, shuningdek, oʻrindiqlar oʻrnatildi. Qayta tiklash ishlari uchun davlat byudjetidan 45 ming manat ajratildi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Qoʻrgʻontepa (Samarqand viloyati, Samarqand tumani, Muronqul)
Qoʻrgʻontepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: II—III, IV—VI asrlar. Samarqand viloyatining Samarqand tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Muronqul“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Samarqand viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Madecourt
Madecourt Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
72 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,5 km2. Dengiz sathidan 290 – 415 m balandlikda joylashgan.
Yumaloqtepa (Namangan viloyati, Mingbuloq tumani)
Yumaloqtepa — Oʻzbekistondagi madaniy meʼros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Aniqlanmagan. Namangan viloyatining Mingbuloq tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Oʻrtagʻoʻrtepa“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Namangan viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Yangi Oʻrgimchak-odam 2
Yangi Oʻrgimchak-odam 2 (inglizcha: The Amazing Spider-Man 2) — 2014-yilda Amerika tomonidan ishlangan superqahramon film. Film prikveli Yangi Oʻrgimchak-odam (2012) filmi hisoblanadi.
Afef Jnifen
Afef Jnifen (1963-yil 3-noyabrda tugʻilgan) — Tunisda tugʻilgan italiyalik model, aktrisa va teleboshlovchi.
Biografiya
Onasi Saida Benina asli turk millatidan. U italiyalik tadbirkor, Pirelli &amp; C. S.p.A. raisi va Telecom Italianing bosh ijrochi direktori Marko Tronchetti Provera bilan turmush qurgan.
Karyera
Uning modellik karyerasi uni Bagama orollarida Karla Bruni bilan „Club Med“ reklamasini suratga olayotganda plyajda sayr qilayotganini koʻrgan fotograf Jan-Pol Goude tomonidan kashf etilganidan boshlangan. Gude Jnifenni reklamaga suratga oldi va unga Parijga borishni va dizayner Azzedine Alaia bilan uchrashishni taklif qildi. U tez orada Armani, Fendi, Jan Pol Gotel, Roberto Kavalli va boshqalarda ishlayotgan Milan va Parij oʻrtasida sayohat qilib, Yevropaning koʻplab eng yaxshi dizaynerlarining sevimli modeliga aylandi. Jnifenning moda sohasidagi muvaffaqiyatli karyerasi oʻttiz yil davomida L'Oréal, Parij kabi eng yaxshi xalqaro brendlarni namoyish etdi.