cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ibn Manda
Muhammad ibn muhaddis Abu Yaʼqub Isʼhoq ibn hofiz Abu Abdulloh Muhammad ibn Yahyo ibn Manda al-Abdiy al-Isbahoniy (Abu Abdulloh) — muhaddis. U milodiy 923-yil (hijriy 311-yil) tavallud topgan. Asli majusiylardan bo‘lib, Isbahon fath etilganidan keyin Islomni qabul qilgan. Ilm talabi bilan Naysobur, Bag‘dod, Misr, Damashq, Marv, Buxoro, Tarablus, Tinnis va G‘azzada bo‘lgan. Ilm yo‘lida u kishidan ko‘ra ko‘p safarda yurgan, juda ko‘p hadis bilgan va 1700 shayxdan hadis rivoyat qilgan. Uning „al-Imon“ („Ishonch“), „at-Tavhid“ („Yakkaxudolik“), „as-Sifot“ („Sifatlar“), „at-Tarix“ („O‘tmish“), „ash-Shuyux“ („Shayxlar“), „Maʼrifat as-sahoba“ („Sahobalarni tanish“), „Fath al-bob fi-l-kuno va-l-alqob“ („Kunya va laqablar to‘g‘risidagi eshikni ochish“) va boshqa asarlari bor. Sakson to‘rt yil umr ko‘rib, milodiy 1004-yil (hijriy 395-yil) zulqaʼda oyining oxirgi kunlarida vafot etgan. U ulamolardan, ulamolar ham undan hadis rivoyat qilganlar.
Adona (Arkansas)
Adona AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Perry okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
209 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 87,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 2,4 km2. Shundan 2,4 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 116 m balandlikda joylashgan.
Fitogormonlar
Fitogormonlar (fito... va gormonlar), oʻstiruvch i moddalar — oʻsimliklarda qosil boʻlib, ularning oʻsishi va meva hosil qilish jarayonlarini boshqarishda ishtirok etadigan yuqori fiziologik faol moddalar. Oʻsimliklar hayvonlar kabi gormon ishlab chikaradigan maxsus sekretor organlariga ega emas. F.ga, odatda, auksinlar, gibberellinlar, sitokinin (kinin)lar, fenoksiatsetat kislota hosilalari va boshqa kiradi. F. 3 ta umumiy xossaga ega: 1) oʻsimlik organlaridan biri (yosh barglar, kurtaklar, ildiz va novda uchlari)da sintezlanadi va boshqa joylarga tashilib, bu yerda usish va ontogenez jarayonlarini kuchaytiradi; 2) usimliklarda juda oz miqdorda sintezlanadi va ularning usimlik hayotidagi ishtiroki deyarli sezilmaydi; 3) boshqa metabolitlar (jumladan, vitaminlar)dan farkli ravishda oʻsimliklarda organlar shakllanishi jarayonini tezlashtiradi. Mas, gibberellinlar poya va mevaning oʻsishini, auksinlar ildiz oʻsishini, kininlar hujayraning boʻlinish jarayonini kuchaytiradi. Oʻsish jarayonlarini sustlashtiradigan tabiiy oʻsish ingibitorlari (mas, abssiz kislota, etilen) alohida guruxlarni tashkil etadi (yana qarang Oʻsishni boshqaruvchi moddalar).
Abdukarim Zikiryoyev.
Hasköy, Kastamonu
Hasköy — Turkiyaning Kastamonu viloyatidagi Kastamonu tumaniga qarasli qishloq.
Mánd
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
right|thumb|300x300px| [[Vengriya|Vengriyadagi Szabolcs-Szatmar-Bereg okrugining joylashuvi]] Mánd — Vengriyaning sharqiy qismidagi Shimoliy Buyuk tekislik mintaqasidagi Szabolcs-Szatmár-Bereg okrugidagi qishloq.
Geografiyasi
U 5.17 km2 maydonni egallaydi va 276 nafar aholisi mavjud (2015).
Manbalar
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
Jahongir Hamidov
Jahongir am Hamidov (1930.20.6. Toshkent) — molekulyar biol. va hujayra biol.si sohasidagi olim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi akademik (1987), Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1980), biol. fanlari doktori (1964), professor tuti patogistologiya laboratoriya da (1960—61), Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Yadro fizikasi instituti radiatsion sitologiya laboratoriyada (1961—65) katta ilmiy xodim, Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Zoologiya va parazitologiya instituti sitogi-stokimyo (1965—67), Biokimyo instituti sitokimyo va elektron mikroskopiya (1967—70; 1984-87) laboratoriya mudiri, 1998-yildan hujayra biol.si labora-toriyasida bosh ilmiy xodim, shu institut direktori (1970—79); Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Prezidiumi biol. fanlari boʻlimi akademik kotibi (1979—84, 1987-89, 1991—97), Oʻzbekiston KP MK kotibi (1989—91). Ilmiy ishlari endokrin sistemasi organlarining nurlanish kasalligiga bagʻishlangan. Uning rahbarligida tireo-id gormonlar faolligini genetik boshqarish mexanizmi ishlab chiqilgan; radioaktiv nurlarning kichik dozada rivojlanayotgan organizmda qalqonsimon bez funksiyasini oshirishi aniqlangan. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi deputati (1990—94). Beruniy nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofoti laureati (1992).
Mühldorf (Quyi Avstriya)
Mühldorf  Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan shaharchadir. Krems-Land (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 28.46 km2. 1425 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Sarvak
Sarvak — Tojikiston shimolidagi Asht tumani Oriyon jamoatining eng seraholi oʻzbeklar yashaydigan punkti hisoblanadi. Bu Togʻli Sarvakning pastdagi eng yirik boʻlinib tushgan qishloqdir. . Geografik jihatdan Asht tumaning janubi-sharqiy qismida joylashgan boʻlib Sirdaryo sohillariga yaqindir. Bu yerlar atrofi kenglikda boʻlib, Fargʻona vodiysining eng soʻlim joylarinig biridan joy olgan. Deyarli bu oʻlkada oʻzining shimoldagi qismi Togʻli Sarvakga nisbatan farqli oʻlaroq qish faslida u qadar qor yogʻmaydi va subtropik mevalar juda ham tez quyosh nuriga toʻyib pishadi.
Aholi
Irqiy jihatidan — mongoloid irqiga mansub, ushbu aholining aksariyatini oʻzbeklar tashkil etadi.
Xoʻjaligi
300px|thumb|left|Qishloq atrofidagi yerlarning qishki mavsumda koʻrinishi Atroflari keng daladan iborat bu maskanning asosiy tomorqalari, yerning ichidan singib chiqadigan suvlar bilan oziqlanadi. Bu oʻlkalarda anor, behi, tezpishar oʻrik, bugʻdoy, makka joʻxori, shaftoli, piyoz, kartoshka, uzum, olma, gilos, olcha, anjir, nok, qovun, handalak, tarvuz va boshqa poliz ekinlari yetishtiriladi.
Tarix
Qishloqning asl kelib chiqishi, 60-yillar oraligʻida Oʻzbekiston Respublikasi hududida joylashgan Togʻli Sarvak aholisining (yaʼni Tojikistonga) pastki hududga koʻchishga, qoʻshni mamlakatning esa butun oʻziga tegishli atrofni qamal qilinishidan boshlandi. . Aslida oldinlari Sobiq Ittifoq davridan bu holatlarning boshlanishi Yu. Andropov davrida Markaziy Osiyoga millat ideologiyalarining paydo boʻlishi, odamlarda qayta qurish, kapitalistikani qoʻllash fikrlari va ohiri parokandalikga olib kelgan bu hokimiyat, qishloqni oʻzbek qardoshlarini oʻz hududlarida bu yerdan siqib chiqarish rejasini oʻylab chiqishga majbur qildi. 1959-yili Togʻli Sarvak aholisi pastlarda oʻz hususiy mulk yerlarini eggalashi boshlandi va u yerlarga sekin-sekin odamlar togʻlardan tushib kela boshlashdi. Oʻsha zamonlarda odamlar Sobiq Ittifoq tez orada parokanda, demografiya jihatidan yarmi aholi Oʻzbekiston hududida yashaydigan kimningdir akasi, singlisi yoki qarindoshini yana 30-yildan keyin bu yaqin insonlarini chegara ortida turib koʻrishni hech kim hayoliga ham keltirmagan edi.
Caldes de Montbui
Caldes de Montbui Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan shahardir. Barselona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 38 km2. Aholisi — 17019 kishi (2010).
Büttel (Elbe)
Büttel  Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Steinburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 11,08 km2. 39 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Büttelning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Oshkosh (Wisconsin)
Oshkosh AQShning Wisconsin shtatida joylashgan shahardir. Winnebago County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
64084 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 63,2 km2. Shundan 61,2 km2 quruqlik, 2,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 231 m balandlikda joylashgan.
IC 3738
IC 3738 Veronika Sochlari yulduz turkumidagi * (yulduz) tipli yulduzdir.
Saint-Martin-de-Clelles
Aholisi
118 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 7,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 15,3 km2. Dengiz sathidan 519 – 2082 m balandlikda joylashgan.
Bobo Tohir
Bobo Tohir yoki Bobo Tohir Arrion Hamdoniy tasavvufchi, shoir va qoʻshiq yozuvchisi IV asr oxiri V asr boshlarida (hijriy II asrda) Tugʻrel Beyk saljuqiylar davrida yashagan. „Bobo“ taqvodorlarga berilgan taxallus hisoblanib, Arrion unvoni uchun turli xil sabablar aytib oʻtilgan. Aksariyat manbalar uni Hamdandan tanitgan bo‘lib, o‘zi ham bir necha baytlarida Hamadon va Alvandni tilga olgan. Bobo Tohir sheʼrlari lori shevasida yozilgan. Uning darveshligi, tasavvuf ahlining yo‘liga xos bo‘lgan kamtarligi uning yolg‘izlanishiga, anonim yashashiga, hayoti haqidagi maʼlumotlar qolmasligiga sabab bo‘ldi.
Biografiya
Bobo Tohirning oilasi, taʼlim-tarbiyasi va hayoti toʻgʻrisida aniq maʼlumot yoʻq, lekin Rovandiyning „Roxal as-Sadur“ asarida yozilishiga koʻra, Bobo Tohir hijriy 447-yilda Tugʻrul Saljuqiy bilan uchrashib, uning hurmatiga sazovor boʻlgan. U o‘zining mashhur baytlaridan birida tug‘ilgan yilini mirzo Mahdixon Kavkab hisob-kitobidan so‘ng hijriy 326 yilga yetgan abjad harflariga kiritgan bo‘lsa, Rashid Yosmiy o‘sha ikki baytga ishora qilib, uning ahamiyatini ko‘rsatgan. 1000 sonidan koʻpchilik xalqlar uchun, Bobotohirning maʼnosi 1000-yildagi Alif (ا) soʻzidan kelib chiqqanligi va natijada u 390 va 391-yillarda (milodiy 1000-yilga teng) tugʻilganligi haqida aytilgan. 85 yillik umridan keyin Hamadon shahrida vafot etdi.
Maqbarasi
right|thumb|353x353px|Hamadonda Arrion maqbarasi Bobo Tohirning qabri Hamadon shahrining shimolida va uning nomi bilan atalgan maydonda joylashgan . Hamidulloh Mustavfiy hijriy 740-yilgacha. Hamadon nomi bilan bu shaharni Hamadon Bobo Tohir nomi bilan ataladi, bu Hamadonning Bobo Tohir nomi bilan mashhur ekanligini ko‘rsatadi. Bu qabr 1344 yilda qurilgan va 1383 yilda taʼmirlangan. Bobo Tohir maqbarasi qadimdan bir necha marotaba taʼmirlangan. Hijriy VI-asrda maqbara gʻishtli va sakkiz burchakli minora boʻlgan. Rizo Shoh Pahlaviy hukimronlik davrida uning oʻrniga boshqa gʻishtli bino qurilgan. Ushbu restavratsiya jarayonida hijriy VII-asrga oid rangli feruza koshinli lavha olindi, u kufiy yozuvi va Qurʼon oyatlari bilan bitilgan va hozirda Qadimgi Eron muzeyida saqlanmoqda. Yangi binoning qurilishi 1344 yil(quyosh yil hisobi)da Milliy qadiryatlar uyushmasi va Hamadan shaharsozligi va muhandis Mohsen Foroughi tomonidan amalga oshirilgan. Ushbu tarixiy bino Eronning tarixiy va milliy yodgorligi sifatida 1376 yil 21 aprelda 1780 raqami bilan roʻyxatga olingan. Yangi bino atrofida katta yashil maydon barpo etildi.
Bobo Tohirning qabriga kelgan baʼzi oqsoqollar:
right|thumb|265x265px|Xurramda Bobo Tohirga tegishli boʻlgan joy Shuningdek, Xurramobodga Bobotolib nomli maqbara bu shoirga mansub tegishli boʻlib 14453 Isfandda 1384 milliy roʻyxatga olingan.
Etnik kelib chiqishi
Baʼzi manbalarda uning sheʼrlari Larri til yaqinroq deb bilinadi. Biroq, uning baʼzi uning sheʼrlari Roji tilida yozilgan.
Janhvi Kapoor
Janhvi Kapur (1997-yil 6-martda tugʻilgan) — hind filmlarida suratga tushuvchi hind aktrisasi. Sridevi va Boney Kapoor oilasida tugʻilgan Kapoor, 2018-yilda Dhadak romantik dramasi bilan aktrisalik debyutini qilgan, bu film muvaffaqiyatiga erishgan. Kapoor Gunjan Saksena: The Kargil Girl (2020) biopik filmida titulli uchuvchi rolini ijro etgani uchun Filmfare mukofotida „Eng yaxshi aktrisa“ nominatsiyasini qo‘lga kiritgan.
Yoshlik davri
Janhvi Kapoor 1997-yil 6-martda tug‘ilgan. Uning otasi Boni Kapoor, marhum rejissyor Surinder Kapoorning oʻgʻli va Anil Kapoor Films kompaniyasi asoschisi. Uning onasi telugu, tamil va hind filmlarida suratga tushgan aktrisa Sridevi xonim. U kino aktyorlari Anil Kapoor va Sanjay Kapoorning jiyani. Kapoorning Kxushi ismli singlisi va otasining birinchi nikohidan boʻlgan ikki oʻgay aktyor Arjun Kapoor va Anshula Kapoor ismli ukalari bor. Kapoor 21 yoshida onasini yoʻqotdi, u Dubaydagi (Birlashgan Arab Amirliklari) Jumeirah Emirates Towers mehmonxonasidagi suv havzasida tasodifan choʻkib ketib, oʻlik holda topilgan.
Faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Janhvi_Kapoor_graces_Lux_Golden_Rose_Awards_2018_%2801%29.jpg/170px-Janhvi_Kapoor_graces_Lux_Golden_Rose_Awards_2018_%2801%29.jpg|left|thumb| Kapoor 2018-yilda Kapoor oʻzining aktrisalik debyutini 2018-yilda Shashank Khaitan tomonidan suratga olingan Dhadak ishqiy filmida, Ishan Xatter bilan juftlikda rol ijrosi bilan qilgan. 2016-yilda suratga olingan Marathi filmi Sairatning hind tilidagi talqinida quyi sinfdagi bola (Xatter o‘ynagan) bilan qochib ketganidan keyin hayoti fojiali bo‘lgan yosh yuqori sinf (boy) qiz sifatida tasvirlangan. Film asosan salbiy baholarga sazovor boʻlgan, lekin butun dunyo boʻylab 1,1 milliard ₹ daromad bilan u tijorat muvaffaqiyatiga erishdi. U eng yaxshi ayol debyuti uchun Zee Cine mukofotini qoʻlga kiritgan. Xuddi shu yili kosmetika brendi Nykaa Kapoorni oʻzlarining brend elchisi etib tanladi.
2021-yilda Kapoor Roohi komediya qoʻrqinchli filmida Rajkummar Rao bilan juftlikda ikki obrazda rol ijro etgan. Film COVID-19 pandemiyasining ikkinchi toʻlqini tufayli bir necha kechikishlardan soʻng kinoteatrlarda namoyish etildi. Film va Kapoorning ijrosi tanqidchilardan yomon baho oldi va kassada yomon natija koʻrsatdi.
Paxtaorol (tuman)
Paxtaorol — Turkiston viloyatining janubiy qismida joylashgan tuman. Maydoni 1,8 ming km² (viloyat hududining 1,5 %). Aholisi 133 539 kishi. Tuman markazi — Mirzakent qishlogʻi.
Tarixi
Oldingi Sirdaryo guberniyasi, Tashqazaq uezining Yirjan boʻlisi parchalanib, shuning asosida 1928-yili 3-sentyabrda Yirjar tumani nomi bilan qayta tashkil etildi. 1930-yilda Paxtaorol nomi berildi. 1997-yili 24-aprelda paxta etishtiruvchi uchta tuman (Asiqata, Jetisay, Paxtaorol) parchalanib, ularning hududi qoʻshilib markazi — Jetisay shahri nomi bilan Paxtaorol tumani tashkil topdi. 2018-yil 5-iyunda Paxtaorol tumani tarkibidan Jetisay tumani ajralib chiqdi.
Aholisi
Tuman aholisi 2013-yilgi maʼlumot boʻyicha 297,931 kishini tashkil qildi, ularning oʻrtacha zichligi 1 km 2ga 165,5 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tumanda salmoqli qiymatga ega millatlar: qozoqlar, oʻzbeklar, tojiklar va boshqalar
Iqlimi
Iqlimi kontinental, qishi qisqa va iliq, yozi issiq. Yanvar oyining yillik oʻrtacha harorati −3-4 °C, iyulniki 28-29 °C. Yogʻingarchilikning yillik oʻrtacha miqdori 200–250 mm.
Korxonalari
Tumanda 37-ta korxonalar 2007-yilning 1-choragida 4-mlrd 267-million tangalik mahsulotlar ishlab chiqarib, shu yilning rivojlanish rejasini 101,6 % bajardi.
Qishloq xoʻjaligi
Tuman dehqonlari 139-ming gektar ekinzorning 122744 gektariga paxta, 4834-gektariga gʻalla oʻsimliklari, 5092-gektariga ekinlar, 860-gektariga koʻchatlar, 566,2-gektariga uzum, 5830-gektariga bugʻdoy ekib, hozirgi kunda 1400-tonna bugʻdoy, 29000-tonna koʻkatlar, 37500- tonna mevalarning hosili olindi.
Madaniyat, sport
Tumanda madaniy hizmat boʻyicha 30 ta madaniyat uylari, klublar va 36 ta kutubxona bor.
Erkin Aʼzam
Erkin Aʼzam — Oʻzbekiston respublikasida xizmat koʻrsatgan jurnalist, shoir, Oliy majlis qonunchilik palatasi deputati, „Tafakkur“ jurnali bosh muharriri.
Biografiysi
Erkin Aʼzam (1950-yil 10-avgustda tugʻilgan) Surxondaryo viloyatining Boysun tumanida tugʻilgan oʻzbek shoiri.1967-yilda oʻrta maktabni aʼlo baholarga tamomlaganidan soʻng, Erkin Aʼzam Toshkent Davlat Universitetiga oʻqishga kirgan. 1972-yildaToshkent Davlat universiteti (hozirgi Oʻzbekiston Milliy Universiteti)ning jurnalistika fakultetini tamomlagan.
Ish faoliyati
Oʻqishni tugatganidan soʻng uning jurnalistika sohasida faoliyati boshlangan. Dastlab respublika radiosida muharrir, „Guliston“ va „Yoshlik“ jurnallarida boʻlim muharriri, Gʻafur Gʻulom nomidagi Adabiyot va Sanʼat nashriyotida tahririyat mudiri lavozimlarida faoliyat yuritgan. 1992—1994-yillarda Oʻzbekiston milliy axborot agentligida bosh direktori oʻrinbosari boʻlgan. 1995-yildan „Tafakkur“ jurnali bosh muharriri, I, II chaqiriq Oʻzbekiston Oliy Majlisi qonunchilik palatasi deputati boʻlib saylangan.
Asarlari
Erkin Aʼzamning yozuvchilikdagi ilk uchqunlari maktab davridayoq porlay boshlagn. Uning „Inson“ hikoyasi 1966-yilda viloyat gazetasida chop etilgan. Keyinchalik uning „Chiroqlar oʻchmagan kecha“ nomli hikoyalar toʻplami 1977-yilda chop etilgan. Biroz tanaffusdan keyin, anqirogʻi 1981-yilda yozuvchining "Otoyining tug'ilgan yili nomli qissa va hikoyalar toʻplami chop etilgan. Erkin Aʼzam "Otoyining tug'ilgan yili toʻplami uchun oʻzbekiston yoshlar ittifoqining maxsus mukofoti bilan taqdirlangan. . Shundan soʻng isteʼdodli yozuvchining „Olam yam-yashil“ (1984), „Javob“ (1986), „Bayramdan boshqa kunlar“ (1988), „Mir v tsvetax“ (1999), „Pakananing oshiq koʻngli“ (2001), „Kechikayotgan odam“ (2002) singari bir qator roman, qissa va hikoyalari ketma ket chop etilgan. Yozuvchining „Jannat oʻzi qaydadur“, „Shajara“, „Farrosh kampirning tushi“, „Xonadon egasi“, „Tanho qayiq yoxud devonaning orzusi“ kabi yozilgan asarlari asosida respublikamiz teatrlarida pyesalar sahnalashtirilgan va muvaffaqiyatga erishgan.
Xalaqro maydonda
Oʻzbekiston respublikasida xizmat koʻrsatgan jurnalist Erkin Aʼzam qalamiga mansub asarlar rus, ukrain, belorus, qozoq, tojik, turkman, bolgar, gruzin tillariga tarjima qilingan. 2015-yilda yozuvchining qissalar toʻplami Angliya va Fransiyada chop etilgan.
Muğanlı
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Muğanlı (Mughanly) — Ozarbayjonning Khojavend tumanidagi qishloq. Birinchi Togʻli Qorabogʻ urushi paytida quvgʻin qilinishidan oldin qishloqda koʻpchilik ozarbayjonlar boʻlgan.
Sharof Boshbekov
Sharof Boshbekov Samarqand viloyati Bulungʻur tumanidagi Gʻubir qishlogʻida 1951-yil 4-yanvarda tugʻildi. 2022-yilning 26-yanvarida vafot etdi. 1974-yili Sanʼat institutining musiqali aktyorlik boʻlimini tugatdi. Toshkentdagi „Muqimiy“ musiqali teatrida, Gulistondagi teatrda aktyor sifatida faoliyat koʻrsatdi. Oʻzbekiston Yozuvchilar uyushmasida (1983-1985) Oʻzbekiston Milliy teatrida (1986-1987) adabiy xodim boʻldi.
Uning „Taqdir eshigi“, „Eski shahar Gavroshlari“, „Temir xotin“ kabi asarlari teatrlar repertuarlaridan munosib oʻrin egallagan. Inchunin, „Temir xotin“ komediyasi sobiq ittifoq respublikalarining barchasida sahnalashtirilgan.
U kino sohasida ham ijod qildi. Uning stsenariylari asosida „Yuzsiz“, „Tilla bola“, „Temir xotin“, „Ma'ruf va Sharif“, „Masxaraboz“ kabi filmlar suratga olingan. Ayniqsa, „Charxpalak“ teleseriali mashhur boʻldi.
Fitomassa
Fitomassa (fito... va massa) — maʼlum maydon (yuza birligi) yoki ayni paytda yashash joyiga toʻgʻri keladigan oʻsimliklar ^ekosistema) biomassasi yigʻindisi. Oʻsimliklarning yer usti va yer osti organlari: barglar, novdalar, gullar, mevalar, poyalar, shoxlar, ildizlar, tuganaklar, piyozlar va boshqalardan iborat. Biomassa kabi g/m2, kg/ga, g/m3 va boshqa oʻlchovlarda ifodalanadi. Fitomassa koʻrsatkichidan ekosistemalarning biologik hosildorligiga baho berishda foydalaniladi (masalan: 1 ga paxtazorda butun vegetatsiya davrida 8 t dan 16 t gacha quruq Fitomassa yigʻiladi). Yer yuzasidagi oʻsimliklar hamjamiyatlarida, shu jumladan, agrobiotsenozlarda, Fitomassa odatda, zoomassaga qaraganda koʻp. Fitomassaning madaniy oʻsimliklar (shu jumladan, ekinlar) yaratadigan va inson tomonidan foydalaniladigan qismi (mevalar, urugʻlar) hosil deb ataladi.
Sharof Boshbekov
Sharof Boshbekov dramaturgiyasining kuchi (sehri) asar syujetida emas, gʻaroyib xarakterlar va tilidadir.
Espinol
Espinol (dat. Espingol, bu atama, shuningdek, qoʻpol qurolni ham anglatadi) — 16-19-asrlarga oid koʻp zaryadlangan oʻqotar qurol, uning oʻziga xos xususiyati shundaki, zaryadlar barrelga birin-ketin joylashtirildi. Ularning oʻrtasida mumga moʻl-koʻl namlangan, oʻtga chidamli teri boʻlaklari ajratilgan. right|thumb| 19-asrning birinchi yarmidagi [[Birlashgan Qirollik|ingliz espinol toʻpponchasi]] Bunda qiyinchilik oʻz navbatida zaryadlarni qanday yoqish edi. Toʻpponcha va miltiqlar bir nechta qulflar bilan, bir nechta oʻq uchun teshiklari, agʻdarilgan barrellar bilan qilingan.
Sharof Boshbekov
„Temir xotin“ asari uchun dramaturg Oʻzbekiston Respublikasi davlat mukofotiga sazovor boʻldi. Oʻzbek kino sanʼati rivojiga qoʻshgan hissasi uchun „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“ unvoniga loyiq koʻrildi (1999-yil). 2001-yilda „Mehnat shuhrati“ ordeni bilan taqdirlandi.
Espinol
Ammo eng original tizimlar zaryad boʻylab barrel ichida joylashgan ateşleyici shnurli modellar edi. U yuqori uchidan yondirildi, shundan soʻng barcha oʻqlar barreldan birin-ketin uchib chiqdi. Bunday tizimga ega boʻlgan vatkalar kerak emas edi.
1864-yilgi Avstriya-Prussiya-Daniya urushi paytida Daniya dala artilleriyasi 19 ta espinol batareyasi bilan qurollangan va Als orolidagi qal’ada yana 36 ta espinol bor edi. Ammo Prussiya hujumi paytida daniyaliklar koʻpchilik espinollardan birorta ham oʻq uzolmadilar. Bu urushdan soʻng, espinoli nihoyat ishlatilmay qoldi.
1983-2012 yillarda Avstraliyaning Metal Storm kompaniyasi jurnal barrelida granatalarning tandem tartibida joylashgan espinolga oʻxshash granatalarni ishlab chiqardi.
Qurbonali Ahmedov
Qurbonali Boqibulla oʻgʻli Ahmedov (Құрбанәлі Бақиболлаұлы Ахметов; 1955-yil 4-aprel Oʻrtachirchiq tumani) — soʻfiy shayx (pir), Oʻrta Osiyodagi naqshbandiya tariqatining (mujaddidiya-husayniya) atoqli namoyandasi.
Tarjimai holi
Qurbonali Ahmedov 1955-yil 4-aprelda tugʻilgan. U etnik oʻzbek Toshkent viloyati Oʻrtachirchiq tumanidan. O‘zbekiston fuqarosi.
Buxorodagi Miri Arab madrasasida tahsil olgan. SSSR parchalanganidan soʻng oʻz tariqatini Qozogʻistonning janubiy va shimoli-gʻarbiy qismida (Chimkent, Taraz, Aqtoʻbe), shuningdek, Rossiyaning tatarlar yashaydigan viloyatlarida (Orsk) yoya boshlagan. Toshkent viloyati Parkent tumanidagi „Ubay ibn Kaab“ (1992-yildan) jome masjidi imom noibi. 1994-yildan Qozogʻiston va Rossiyada yashagan. 1996-yilda Qurbonali Qozogʻiston televideniyesida (oʻzbek ommaviy axborot vositalari tomonidan mutlaqo eʼtiborsiz qoldiriladi) koʻrinish berib, soʻfiylikni targʻib qila boshlagan.
Kasr
thumb|right|Toʻrtdan bir qismi (choragi) olingan tort. Qolgan toʻrtdan uch qismi rasmda koʻrsatilgan. Nuqtali chiziqlar tortni teng boʻlaklarga boʻlish uchun qanday kesish mumkinligini koʻrsatadi. Tortning har bir choragi ¼ kasri bilan belgilanadi. Kasr (كسر — boʻlak, parcha) — matematikada birning bitta yoki bir nechta qismidan (boʻlagidan) iborat son. Kasr ikkita butun sonning nisbati bilan ifodalanadi: yoki n/m. Bu yerda m kasrning maxraji, n boʻlsa surati deyiladi. Maxraj chiziqning ostiga (yoki ketiga), surat boʻlsa chiziqning ustiga (yoki oldiga) yoziladi.
Qurbonali Ahmedov
Tarjimai holi
1998-yilda Qozog‘iston MXQning Qizilo‘rdadagi radikal islom jamoasining faoliyatini fosh qiladi, uning rahbari Qurbonali Ahmedov bo‘lib chiqadi. Jamiyatning markazi Qizilo‘rda viloyatining Shirkeyli qishlog‘i bo‘lib, bu yerga qo‘shni O‘zbekistondan ko‘plab pirlar vaʼz qilish uchun kelishgan. Umuman olganda, Naqshbandiya „tariqatchilar“ jamoasi Qozog‘istonning janubiy viloyatlarida yuzga yaqin aholidan iborat boʻlgan. Hukumatning rasmiy ogohlantirishini hisobga olmaganda, Qurbonali tarafdorlariga nisbatan hech qanday maxsus choralar ko‘rilmagan, Qurbonalining o‘zi esa O‘zbekistonga badarg‘a qilingan.
Qurbonali Ahmedov 1999-yilda Oʻzbekiston hududida, Toshkent viloyatining Qoraqalpoq qishlogʻida qoʻlga olingan. Uning uyida tintuv o‘tkazilganda O‘zbekistonda taqiqlangan „Hizb ut-Tahrir al-Islomiy“ partiyasining varaqalari topilgan. Avvaliga Qurbonali 15 sutkaga maʼmuriy qamoqqa olingan, keyin 2000-yilda 9 yilga ozodlikdan mahrum qilingan (Jinoyat kodeksining 159-moddasi 3-qismi „b“ bandi va 244-1-modda 3-qism „a“ bandi bilan). Kassatsiya shikoyati koʻrib chiqilgach, qamoq muddati 3 yilga qisqartirilgan va 2001-yilda Qurbonali Ahmedov amnistiyaga uchrab, ozod qilingan.
Kasr
Matematikada koʻrinishida yozsa boʻladigan barcha sonlar ratsional sonlar toʻplamiga kiradi. Bu yerda a va b butun sonlardir va b 0 ga teng emas (b‡0).
Mushketon
thumb|350x350px| Inglizcha flintlock blunderbuss Mushketon (mousquetonMousqueton, shuningdek, tromblon blunderbass va grappling quroli deb nomlanuvchi tarixiy oʻqotar qurolning bir turi.
Qurbonali Ahmedov
Tarjimai holi
2014-yil dekabrida O‘zbekistonning „Darakchi“ gazetasida Toshkentda „xalifalari“ paydo bo‘la boshlagan Ahmedov haqida tanqidiy maqola chop etiladi. Naqshbandiy pir „Ruhnoma“ asarida oʻzini „qutb“ („qutb“) va „olamlar hukmdori“ deb atagani uchun kofirlik va butparastlikda (shirk) ayblangan. Maqolada O‘zbekistonda Ahmedovni „pir“ deb biladigan va unga ko‘r-ko‘rona ergashadigan bir guruh odamlar borligi g‘azab bilan aytilgan.
Kasr
Kasr sonlar yaqqol surat yoki maxrajli boʻlmasligi ham mumkin, masalan oʻnli kasr, foiz, manfiy darajalar (mos ravishda 0,01, 1% va 10−2; bularning har biri 1/100 ga teng). Butun sonni ham maxraji 1 ga teng kasr koʻrinishida yozish mumkin: masalan 7 va 7/1 bir-biriga teng.
Mushketon
Tavsifi
Ushbu turdagi qurollar taxminan 16-asrning oʻrtalarida paydo boʻlgan va dastlab dengiz flotida, 17-asrning ikkinchi yarmidan boshlab otliq qoʻshinlarda ham ishlatilgan. Otliq blunderbuss, shuningdek, karbinlarning chap tomonida (elkama-kamar deb ataladigan) metall qavs bor edi, buning uchun chap yelkadan oʻtadigan slingning pastki qismiga ilgak biriktirilgan. Shunday qilib, blunderbuss chavandozning oʻng tomonidan erkin osilib, barrel pastga, otni boshqarishga imkon beradi. Agar kerak boʻlsa, uni tezda ushlab, otib tashlash mumkin edi. Baʼzi mamlakatlarda (Angliya, Gollandiya, Fransiya, Italiya) blunderbuslarni trombon yoki trombon deb atash mumkin.
Qurbonali Ahmedov
Tarjimai holi
Soʻnggi maʼlumotlarga koʻra, Qurbonali Ahmedov faoliyati Qozogʻistonning Taraz shahrida juda faol boʻlib, bu yerda „Islom Shapagati“ tashkilotiga asos solgan (toʻliq nomi „Islom Shapagati taʼlim jamiyati (Shafagatul Islom)“). Diniy birlashma qozoq va rus tillarida „Xaq yoʻli“ gazetasini nashr etish bilan shugʻullanadi (Путь истины).
Kasr
Kasrlar nisbat va boʻlinmalarni ifodalashda ham ishlatiladi. Masalan, 3/4 kasr 3:4 nisbat va 3 ÷ 4 boʻlinmani ifodalaydi.
Mushketon
Tavsifi
Uchi dumaloq yoki elliptik shakldagi kichik qoʻngʻiroq (huni) bilan Mushleton juda keng tarqalgan. Qoʻngʻiroqning maqsadi barrelga porox va oʻq otilishini engillashtirishdir (bu ayniqsa otliqlar uchun muhim edi). Mushketonlar ishlab chiqarish jarayonida qoʻngʻiroq chayqalishning tarqalishini (va shunga mos ravishda vayron boʻlish maydonini) oshiradi degan notoʻgʻri tushuncha mavjud edi, garchi bu aslida bunday emas: tarqalishini oshirish uchun. buckshot, bu faqat barrel oxirida huni qilish uchun emas, balki butun barrelni bir xilda kengayadigan konus shaklida qilish kerak edi. Biroq, bunday qurollar ham ishlab chiqarilgan, lekin juda kamdan-kam hollarda (yuqori narx tufayli); Uning misollaridan biri Shuvalovning " maxfiy gaubitsasi ".
Kasr
Oddiy kasrlar
Oddiy (yoki sodda) kasr ratsional soning yoki \pm m/n koʻrinishida yozilganidir. Bunda n \ne 0. Boʻlinuvchi kasrning surati deyiladi. Boʻluvchi boʻlsa kasrning maxraji deb ataladi.
Qurbonali Ahmedov
Diniy faoliyati va mafkurasi
Qurbonali qo‘qonlik naqshbandiya shayxi Ibrohimjon Mamatqulov (1937-2009) ning izdoshi. „Mujadidiya-Husayniya“ oqimiga mansub boʻlib, uning shayxlari hind din ilohiyotchisi Ahmad Sirhindiy (Imom Rabboniy, 1564-1624), mashhur „Maktubat“ asari muallifi va buxorolik naqshbandiya shayxi Muhammad Husaynlardir (Imom Rabboniy, oʻlimi 1833 yoki 1834-yil). Mujaddidiya-Husayniya" sovetlar hukmronligi davrida saqlanib qolgan noyob naqshbandiya yo‘nalishlaridan biridir. SSSR parchalanganidan keyin bu oqim vakillari Oʻzbekistondagi naqshbandiylar orasida eng koʻp boʻlgan — 1990-yillarning oxiriga kelib Ibrohimjon Mamatqulovning mingga yaqin muridlari (shogirdlari), oddiy muxlislari soni esa juda koʻp boʻlgan. Bundan tashqari, Qurbonali hokimiyatga ega bo‘lish uchun Yassaviy taʼlimotini ham qabul qilgan.
Kasr
Oddiy kasrlarni yozish
right Ilmiy bosma etishda kasrlarni yozishning toʻrt usuli bor:
Mushketon
Tavsifi
Mushketlarning kalibrlari 25 mm ga, oʻqning ogʻirligi 60-80 g, bochkaning uzunligi 900-930 mm teng, jami 1200-1250 mm.
Qurbonali Ahmedov
Diniy faoliyati va mafkurasi
Shayx Ibrohimjon hayotida Qurbonali Ahmedov tariqatda ikkinchi muhim shaxs boʻlgan, ammo 2009-yilda vafotidan soʻng qozoq naqshbandlari yetakchilari orasida Qurbonali va Nasriddin eshon timsolida boʻlinish yuzaga kelgan. Ikkalasi ham eshon unvoniga daʼvo qila boshlaganlar. Hozir Qurbonali Qozogʻistonning Janubiy Qozogʻiston va Jambil viloyatlarining „xalifasi“.
Mushketon
Tavsifi
XVIII asrda Usmonli imperiyasida maxsus tarqatish olingan. Usmonli tromblonlari bunday qurollarning Yevropa namunalaridan birinchi navbatda kichik oʻlchamlari va dekoratsiyasi bilan ajralib turardi.
Kasr
Toʻgʻri va notoʻgʻri kasrlar
Toʻgʻri kasr deb suratining moduli maxrajining modulidan kichkina kasrga aytiladi. Agar kasr toʻgʻri boʻlmasa u notoʻgʻri kasr deb ataladi. Notoʻgʻri kasrlar birga teng yoki katta boʻladi.
Qurbonali Ahmedov
Oilasi
Memorial tashkilotining maʼlumotlariga koʻra, uylangan va 5 farzandi bor. Rasmiy xotinidan tashqari (Qozog‘istonda ko‘pxotinlikka yo‘l qo‘yilmaydi) yana uchta xotini bor. Ulardan bolalar soni nomaʼlum.
Mushketon
Tavsifi
19-asrning boshlarida tromblonlar toʻp sifatida ishlatilgan.
Qurbonali Ahmedov
Asarlari
Qurbonali Ahmedov qozoq tilida bir qator asarlar muallifi :
Schönau
Schönau Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Rhein-Neckar-Kreis tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 22,49 km2. 4526 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Mushketon
Tavsifi
Mushketonlar (tromblonlar) 20-asr boshlariga qadar ispan kontrabandachilari va qaroqchilari orasida mashhur boʻlgan; ular buni „trabuko“ deb atashgan, shuning uchun ular trabukerlar nomini oldilar.
Schönau
Hududi
Schönauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Fitomelioratsiya
Fitomelioratsiya (fito... va melioratsiya) — ekinlar ekish va koʻchat oʻtqazish yoʻli bilan yerni yaxshilash va unumdorligini oshirish. F.dan koʻpincha koʻchma qumlarni mustaqkamlash (toʻsish) va qumlikda daraxtzorbutazorlar barpo etish, yaylovlarni yaxshilash va yuvilgan togʻ yonbagʻirlarini, daryolar yoyilmalarini, shoʻrlangan yerlarni, grunt suvlari yer yuziga yaqin yotgan maydonlarni oʻzlashtirish, shuningdek, dalalarni qurgʻoqchilik, kuchli shamollardan muhofaza qilish maqsadlarida dala ihota urmonzorlari barpo etishda foydalaniladi (yana qarang Agrooʻrmon melioratsiyasi).
Mushketon
Tavsifi
Shunga oʻxshash dizayndagi toʻpponchalar ham bor edi, ayniqsa 18-asrning ikkinchi yarmida va 19-asrning boshlarida mashhur boʻlgan.
Mushketonlar Rossiyada
Blunderbuss Rossiyada taxminan 17-asrning oʻrtalaridan boshlab paydo boʻlgan va dastlab „ov miltigʻi“ yoki „ov miltiq“ deb nomlangan. 18-asrdan boshlab ularga „blunderbuss“ nomi qoʻshilgan. Ushbu asrning boshidan boshlab ular Tambov, Olonets, Lipetsk va Tuladagi rus qurol zavodlarida ishlab chiqarila boshlandi. 18-asrning birinchi 10 yilligida Olonets zavodida bir qator eksperimental modellardan soʻng, armiya va dengiz floti uchun standart modelga aylangan blunderbuss ishlab chiqildi. Ular asosan flot uchun qurol ishlab chiqarishga ixtisoslashgan Olonets va Lipetsk zavodlarida ishlab chiqarilgan. Masalan, faqat 1709-yilda Olonets zavodi 1050 mushketon ishlab chiqargan.
Piyoda polklarining mushketyorlari
Qizigʻi shundaki, rus mushketlari nafaqat flot va otliqlarga, balki piyoda polklariga ham kirgan. Preobrazhenskiy va Semyonovskiy polklari 1700-yillarning boshlarida 504 ta qoʻpol avtobus oldi; 1720-1721 yillarda 100-150 birlik Azov, Trinity, Vyborg, Arxangelsk polklari. Musketonlar, shuningdek, Ingermanland piyoda polkini va Finlandiya korpusining polklarini qabul qilishdi. Vaqti-vaqti bilan gvardiya polklariga blunderbuss kirardi va ularning soni turli polklarda juda koʻp oʻzgarishi mumkin edi. Misol uchun, Semyonovskiy polkida 1769-yilda 214 ta, Izmailovskiy polkida esa atigi 20 ta boʻlgan. 1770-yillarda qoʻriqchilar polklarida blunderbuslar armatura bilan almashtirildi.
Harbiy dengiz kemasi
"Flotning qurollanishi" jadvaliga koʻra (1734), jangovar kemalar uchun 36 dan 50 tagacha (kemaning oʻlchamiga qarab) qoʻpol avtobuslar, fregat uchun 30 ta va kichik eshkak eshuvchi kemalar uchun 12 tagacha boʻlgan. 1772-yildan. Ehtimol, uzoq tanaffusdan soʻng, ular flotga mushakbozlarni etkazib berishni davom ettiradilar. Asr boshidagi namunadan unchalik farq qilmaydigan modelni ishlab chiqarish Tula zavodi tomonidan amalga oshirildi: 1772-73 yillarda — 1511 dona; 1777-yilda — 623 dona; 1779 — 236 dona; Shu bilan birga, Sestroretsk zavodi qoʻpol avtobuslarni taʼmirlash bilan shugʻullangan (ehtimol eski masalalar). 1780-yillarda dengiz blunderbuslarining ikkita yangi modeli paydo boʻldi — bitta bochka uzunligi 560-562 mm va rozetkada kalibrli 35-36 mm, ikkinchi model sezilarli darajada qisqaroq (barrel uzunligi 360 mm), lekin ayni paytda kattaroq kalibrli (42-44 mm).
Kasr
Aralash kasrlar
Butun son va toʻgʻri kasr bilan yozilgan kasr aralash kasr deb nomlanadi. Murakkab kasrni undagi butun son bilan kasrning yigʻindisi deb tushuniladi. Har qanday ratsional sonni aralash kasr qilib yozish mumkin. Faqat surat va maxrajga ega kasr sodda kasr deb nomlanadi.
Mushketon
Qal’aning mushketonlari
"Umumiy Nizom"ga (1730) koʻra, har bir qal’ada 60-70 mushketon boʻlishi kerak edi, bu umumiy raqam 4950 dona edi. Boltiqboʻyi (Boltiq) qal’alarida qoʻpol avtobuslar soni 1740 taga koʻpaytirilib, har biri 100 tagacha, Reval qal’asida esa 200 ga yaqin edi. Shu bilan birga, koʻplab qal’alar aslida bitta birlikka ega boʻlolmaydi.
Kasr
Aralash kasrlar
Masalan, kasri murakkab kasrdir. Bunda.
Mushketon
Qal’aning mushketonlari
1780-yillarda qal’alarda har bir qal’aga 10-60 birlik toʻgʻri kelishi kerak edi, bu jami 1640 birlikni beradi, lekin aslida ular 278 ta edi.
Kasr
Kasrning balandligi
Oddiy kasrning balandligi — shu kasrning surati va maxraji modullari yigʻindisidir. Ratsional sonning balandligi — shu songa mos keluvchi qisqarmaydigan oddiy kasrning surat va maxraji modullari yigʻindisidir.
Mushketon
Qal’aning mushketonlari
19-asrning birinchi choragida qal’a blunderbuss xizmatdan chiqarila boshlandi.
Kasr
Kasrning balandligi
Masalan, kasrning balandligi 15+6=21 ga teng. Mos keluvchi ratsional sonning balandligi boʻlsa 5+2=7 ga teng. Chunki kasri 3 bilan qisqaradi (berilgan kasr 3 ga qisqarganidan keyin  hosil boʻladi va 5+2=7).
Mushketon
Otliq Blunderbuss
Otliq qoʻshinlarining standart modeli 1790-yilgacha paydo boʻladi. U 45 birlik olgan polkning vorisi Cuirassier uchun maxsus moʻljallangan edi. 1798-99 yillarda Life Gussar polki xuddi shunday qoʻpol avtobusni oldi. Otliq qoʻshinlari dengiz va serflarga qaraganda engilroq va qisqaroq boʻlib, oval qoʻngʻiroqqa ega edi.
Kasr
Qismli kasrlar
Koʻp qavatli yoki qismli kasr deb bir necha gorizontal chiziqlarga ega ifoda aytiladi. Baʼzan bunday kasrlarda egri chiziq ishlatiladi. Masalan:
Oʻnli kasrlar
Oʻnli kasr deb kasrni xonali qilib yozilganiga aytiladi. Oʻnli kasrlar quyidagi koʻrinishga ega boʻladi: Misol: 3{,}1415926.
Kasrning xonani belgilovchi vergulgacha boʻlgan qismi kasrning butun qismi hisoblanadi. Verguldan keyingi qismi — kasr qismi boʻladi. Verguldan keyin kasr tarkibiga kirgan oʻndan bir, yuzdan bir va boshqa ulushlar yoziladi.
Har qanday oddiy kasrni oʻnli kasr koʻrinishida yozish mumkin. Bunday qilganda hosil boʻlgan oʻnli kasrlarda verguldan keyin cheklangan miqdorda son boʻlishi yoki maʼlum bir sonlar guruhi qaytarilib kelishi mumkin, yaʼni davriy kasr hosil boʻlishi mumkin. Davriy boʻlmagan oʻnli kasrlar ham mavjud. Davriy oʻnli kasrlarni oddiy kasrga aylantirish usullari bor. Davriy boʻlmagan cheksiz oʻnli kasr hech qanday oddiy kasrga teng emas. Bunday sonlar irratsional sonlar deyiladi.
Kasrning maʼnosi va uning asosiy xossalari
thumb|right|200px|Bir butunni toʻrt ulushga boʻlish Kasr sonning faqat yozilishidir. Bitta songa bir necha kasr toʻgʻri kelishi mumkin, ham oddiy kasrlar, ham oʻnli kasrlar. Agar kasrning surat va maxrajini bir xil songa koʻpaytirsak,
kasrning qiymati oʻzidek qoladi, kasrlar har xil boʻlsa ham. Masalan,
Buning aksi ham toʻgʻridir. Yaʼni, agar kasrning surati va maxraji umumiy boʻluvchiga ega boʻlsa, unda ikkala qismni oʻsha songa boʻlish mumkin. Bu amal kasrni qisqartirish deb ataladi. Misol:
Qisqarmaydigan kasr deb surati va maxraji sodda sonlardan iborat va ~\pm 1 dan boshqa umumiy boʻluvchiga ega boʻlmagan kasrga aytiladi.
Oʻnli kasrni odatda faqat bitta koʻrinishda yozish mumkin. Ammo, istisnolar mavjud. Misol:
Kasrlar ustida amallar
Bu boʻlimda oddiy kasrlar ustida qilinadigan amallar berilgan. Oʻnli kasrlar ustidagi amallar uchun oʻnli kasr maqolasiga qarang.
Umumiy maxraj topish
Kasrlarni solishtirish, qoʻshish va ayirish uchun ularni bir xil maxrajli qilib qaytadan tuzish kerak. Ikki kasr berilgan boʻlsin:
\frac{a}{b} va \frac{c}{d}.
Amallar ketma-ketligi:
Bundan keyin ikkala kasrning maxraji mos keladi (M ga teng boʻladi). Eng kichik umumiy karralisi sifatida sodda hollarda M oʻrniga istalgan boshqa umumiy koʻpaytuvchini olish mumkin, masalan, maxrajlarning koʻpaytmasini.
Solishtirish
Ikki sodda kasrni solishtirish uchun, ularni umumiy maxrajga olib kelish kerak va hosil boʻlgan kasrlarning suratlarini solishtirish kerak. Surati katta boʻlgan kasr katta boʻladi.
Masalan, \frac{3}{4} va \frac{4}{5} kasrlarini solishtirish kerak boʻlsin. EKUB (4, 5) = 20. Kasrlarning maxrajini 20 qilamiz.
Bundan kelib chiqib,, chunki 15 < 16.
Qoʻshish va ayirish
Ikki sodda kasrni qoʻshish uchun ularni umumiy maxrajga olib kelish kerak. Keyin suratlarni qoʻshish kerak. Maxraj oʻziday qoladi. Masalan:
\frac{1}{2} kasrining maxrajini 6 ga olib kelamiz. Buning uchun surat va maxrajni 3 ga koʻpaytirish kerak. Bu amaldan keyin \frac{3}{6} hosil boʻladi.
\frac{1}{3} kasrini ham shu maxrajga olib kelamiz. Buning uchun surat va maxrajni 2 ga koʻpaytiramiz. Natijada \frac{2}{6} hosil boʻladi.
Kasrlar orasidagi ayirmani topish uchun ularni umumiy maxrajga olib kelish kerak. Soʻngra suratlarni bir-biridan ayirib, maxrajni oʻziday qoldirish kerak. Masalan:
Maxrajlar (bu yerda 2 va 4) uchun eng kichik umumiy boʻluvchi 4 ga tengdir. kasrini 4 maxrajiga olib kelamiz. Buning uchun surat va maxrajni 2 ga koʻpaytiramiz. Natija ga tengdir.
Koʻpaytirish va boʻlish
Ikki oddiy kasrni koʻpaytirish uchun berilgan kasrlarning surat va maxrajlarini oʻzaro koʻpaytirish kerak:
Kasrni natural songa koʻpaytirish uchun suratni berilgan son bilan koʻpaytirish kerak. Maxrajni oʻziday qoldirish kerak:
Koʻpaytirishdan hosil boʻlgan kasrning surati va maxraji qisqarsa, ularni qisqartirish kerak. Masalan:
Koʻpaytirishni qulaylashtirish uchun kasrlarni soddalashtirish mumkin. Bunda surat va maxrajdagi sonlar nisbati saqlanib, eng kichik qiymatlarga keltiriladi. Masalan:
Ikki oddiy kasrni boʻlish uchun birinchi kasrni ikkinchi kasrning teskarisiga koʻpaytirish kerak:
Masalan:
Yozish usulini oʻzgartirish
Oddiy kasrni oʻnli kasr koʻrinishida yozish uchun suratni maxrajga boʻlish kerak. Natija chekli oʻnli belgiga ega boʻlishi yoki cheksiz davriy kasr boʻlishi mumkin. Misollar:
Oʻnli kasrni oddiy kasr koʻrinishida yozish uchun berilgan oʻnli kasrning kasr qismini 10 sonining mos keluvchi darajasiga boʻlib natural son koʻrinishida yozish kerak. Soʻngra kasr qism bilan butun qismni birlashtirib yozish zarur. Bunda aralash kasr hosil boʻladi. Misol:
Tarixi
Eng qadimgi kasrlar butun sonlarning teskari yozilgani boʻlgan. Bu qadimiy belgilar ikkining bir qismini, uchning bir qismini, toʻrtning bir qismini va hokazoni ifodalagan. Misrliklar misr kasrlaridan eramizdan avval taxminan 1000-yillarda foydalanishgan. Taxminan 4000-yil avval misrliklar sonlarni kasr bilan boʻlish uchun bir oz boshqacha uslublardan foydalanishgan. Ular surati bir boʻlgan kasrlar ustida amallar bajarish uchun eng kichik umumiy boʻluvchidan foydalanishgan. Ularning uslublari zamonaviy uslublar bilan bir xil natijalar bergan.
Bir sonni ikkinchisi ostida yozish va kasrlarni hisoblash usullari bizning eraning 499-yili atrofida Aryabhatta yozgan asarda uchraydi. Sanskrit adabiyotlarda kasrlar yoki ratsional sonlar doim butun son va uning ketidan kasr son koʻrinishida yozilgan. Kasr son butun son yozilgan qatorning ostiga yozilgan. Kasrning oʻzi ikki qatorda yozilgan. Birinchi qatorda yozilgan surat amsa deb atalgan, ikkinchi qatorga yozilgan maxraj cheda deb atalgan. Agar kasr biron-bir boshqa belgisiz yozilgan boʻlsa, demak bu kasrni yuqoridagi butun songa qoʻshish kerak boʻlgan deb tushuniladi. Agar kasrning oʻng tarafiga kichkina aylana yoki „+“ belgisi qoʻyilgan boʻlsa, bu kasrni butun sondan ayirish kerak boʻlgan deb tushuniladi. Masalan, hind matematigi Bhaskara I quyidagicha yozgan:
Yaʼni,
yozuvi 6+1/4, 1+1/5 va 2-1/9 ni ifodalagan.
Oʻrta asrlarda yashagan marokashlik musulmon matematik Abu Bakr al-Hassar birinchi marta surat va maxrajni ajratuvchi gorizontal chiziq haqida yozgan. Oʻz asarida al-Hassar: „…masalan, agar sizga beshdan uch va beshdan birning uchdan birini yoz deyishsa, bunday deb yozing: .“ Kasrni shu uslubda yozish ozginadan keyin 13-asrda Leonardo Fibonaccining ishlarida ham uchraydi.
Golesze-Parcela
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Golesze-Parcela [ɡɔˈlɛʂɛ parˈt͡sɛla] — Gmina Volbórz maʼmuriy okrugidagi qishloq, Polsha markazidagi Lodz vodiysining Piotrkow okrugi tarkibiga kiradi. U taxminan 7 km Volborzdan janubi-sharqda, 15 km Piotrkow Trybunalskiydan sharqda va 47 km viloyat poytaxti Lodzdan janubi-sharqda.
Kasr
Tarixi
Oʻnli kasrlarning kelib chiqishi haqida Dirk Jan Struik bunday deb yozadi:
Fitonsidlar
Fitonsidlar (fito... va lot. caedo — oʻldiraman) — oʻsimliklar hosil qiladigan faol modda, boshqa organizmlar (asosan, mikroblar)ni oʻldiradi yoki ularning oʻsish va rivojlanishini toʻxtatadi. F. oʻsimliklar immuniteti va biotsenozlardagi organizmlarning oʻzaro munosabatlarida muhim ahamiyatga ega. Kimyoviy tarkibi boʻyicha — glikozidlar, terpenoidlar va boshqa ikkilamchi metabolitlardan iborat. Daraxtlar (asosan, ignabarglilar)ning F. ishlab chiqarish xususiyati shaharlarni koʻkalamzorlashtirishda ahamiyatga ega. Piyoz, sarimsoq, yerqalampir va boshqa oʻsimliklar F.i qoʻshilgan preparatlar tibbiyotda qoʻllanadi.
Kasr
Tarixi
"Oʻnli kasrlarni hisobda ishlatishni keng foydalanishga kirgizgan asar deb 1585-yil Leydenda chop etilgan De Thiende flamand pamfletini aytish mumkin. Oʻsha paytda Niderlandiyada yashagan matematik Simon Stevin (1548-1620) asarni fransuz tiliga oʻgirgan. Xitoy matematiklari oʻnli kasrlardan Stevindan bir necha asr avval foydalanishgani rost. Fors astronomi Al-Kashi „Arifmetika kaliti“ asarida oltmishli sanoq sistemasidan va oʻnli kasrlardan foydalangani ham rost. (15-asr boshlari, Samarqand) "
Fors matematigi Jamshid al-Kashi oʻnli kasrlarni 15-asrda oʻylab topganman deb aytsa ham, J. Lennart Berggrenga koʻra u adashgan. Chunki oʻnli kasrlar undan 5 asr oldin, yaʼni 10-asrda yashagan bagʻdodlik matematik Abu'l-Hasan al-Uqlidisi ishlarida uchraydi. Matematika tarixchilari orasida al-Uqlidisi birinchilardan boʻlgani haqida har xil qarashlar boʻlsa ham, uning oʻnli kasr tushunchasiga katta hissa qoʻshganiga shubha yoʻq.
NGC 1794
NGC 1794 Quyon yulduz turkumidagi SB0 tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Ormond Stone 1885-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Havolalar
NGC 1794 NGC 1794 NGC 1794
Salimjon Hamidov
Salimjon Salomovich Hamidov (1920.29.12 - Buxoro - 1973L9.8) -kandakor, sulola davomchisi; Oʻzbekiston xalqrassomi (1972). Hunarni otasi — kandakor usta Abdusalom Hamidovdan oʻrgangan. H. metall va marmarga oʻyib naqsh ishlashni puxta egallagan; yoshligidan otasining shogirdlari qatorida murakkab oʻyma naqshlarni ishlay boshlagan; metall buyumlar bezak mujassamotlarini yangi mavzular bilan boyitdi (mas, patnisga ishlangan "Oʻzbekistonim" mujassamoti, 1969 va boshqalar), bezaklarda Buxoro meʼ-moriy yodgorliklarini aks ettirdi. Metall va marmarga oʻiib naqsh ishlovchi koʻplab shogirdlar yetishtirdi, uning tashabbusi bilan Buxoroda kan-dakorlik maktab-ustaxonasi tashkil etilgan (yana qarang Buxoro kandakorlik maktabi).
Deni de Rugemont
thumb Deni de Rugemont ( Denis de Rougemont, 1906 yil 8 sentyabr, Kuvet, Neyşatel kantoni - 1985 yil 6 dekabr, Jeneva ) - shveytsariyalik yozuvchi, faylasuf va jamoat arbobi. Shiller mukofoti laureati (1982).
Biografiya
Pastorning o'g'li, ajdodlar 1784 yilda zodagonlikni oldilar. U Neuchatel universitetida tahsil olgan, psixologiya kursida qatnashgan va Jan Piagetning seminarida qatnashgan. 1930 yilda u Parijga ko'chib o'tdi, diniy ekzistensializm ( H. Marsel ) va xristian shaxsiyati ( E. Munier ) vakillariga yaqinlashdi, so'nggi Esprit jurnali, J. Paulanning Nouvel Revue Francaise jurnali bilan faol hamkorlik qildi. U Lyuterning asarlarini, K. Bartning "Dogmatika" ni tarjima qilgan. 1930-yillarda Fransiyada mafkuraviy chalkashlik va mafkuraviy vasvasa muhitida hamfikrlar - "30-yillarning nokonformistlari" bilan birgalikda Gitlerga ham, Stalinga ham qarshi chiqdilar. thumb| Jenevadagi Qirollar qabristonidagi Denis de Rugemon maqbarasi Ikkinchi jahon urushi boshida u Shveytsariya qarshilik harakatida qatnashgan. 1940 yilda u AQShga ko'chib o'tdi. Argentinaga safari chog'ida u yozuvchi Viktoriya Okampo davrasiga yaqinlashdi, Borxes bilan uchrashdi. AQShda u Sent-Jon Pers, M. Dyusham, A. Breton, M. Ernst, A. Masson, B. Martin, V. X. Oden va boshqalar bilan uchrashdi. Yevropaga qaytdi. Sinfiy kurashning ifodasi sifatida san'at g'oyasiga qarshi kurashda u 1950 yilda Madaniyat erkinligi kongressining tashkilotchilaridan biri bo'ldi, 1952 yilda unga rahbarlik qildi va 1966 yilgacha bu lavozimni egalladi. U Yevropa federalizmi, madaniyatlarning teng va manfaatli muloqoti tamoyillarini himoya qildi, urushga qarshi va ekologik harakatda faol ishtirok etdi.
Ijod
Rugemontning "Sevgi va G'arb dunyosi" ( 1939 ) kitobi eng mashhur bo'lib, unda Yevropa gumanizmi xristian sevgisi g'oyasi va Tristan va Iseult afsonasi bilan bog'liq. Rugemontning axloqiy falsafasi shaxsiyatning asosiy tamoyillarini ishlab chiqadi; siyosiy falsafada u birlashgan Evropa g'oyalarini ishlab chiqdi.
Le Petit-Pressigny
Le Petit-Pressigny Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Indre-et-Loire departamenti Loches tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
366 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 11,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 32,8 km2.
Mike Shinoda
Tarjimai holi
Mike yapon kelib chiqishiga ega amerikalik Leslie Shinoda oilasida dunyoga keladi. Onasi venger kelib chiqishli Kim Shinoda. Yoshligini Mike Los Anjelesning shaharchasi — Agurada oʻtkazadi. Kichik ukasi Jason bor (1979-y. t.)
Maktab davrlaridayoq u musiqa bilan shugʻullanishni boshlaydi: fortepiano va gitara chalishni oʻrganadi. Brad Delson bilan bir maktabda oʻqigan va ular birga Mikening honasida yaratilgan studiyada musiqa yozishar edi. Oʻrta maktabning ohirlariga kelib ularga barabanchi Rob Bourdon qoʻshiladi va uch yosh musiqachi Xero guruhini tashkil etishadi.
Maktabni tamomlaganidan soʻng Mike Tasviriy Sanʼatlar kollejiga oʻqishga kiradi va u yerda grafik dizayn, illyustratsiyani oʻrganadi. Keyinchalik, bu Linkin Park va Fort Minor albomlarining muqovalari dizaynini ishlab chiqishga yordam beradi. Kollejda u Joseph Hahn bilan tanishadi, vaqt oʻtgach, u Bradning doʻsti baschi Dave "Phoenix" Farrell kabi guruhga di-jey sifatida qoʻshiladi.
Shaxsiy hayot
Mike Shinoda Anna (Hillinger) Shinoda bilan 2003-yil may oyida turmush qurgan. Hozirda u bolalar yozuvchisi. Where'd You Go qoʻshigʻi Shinodaning soʻzlariga qaraganda uning xotini Annaga bagʻishlangan.
Saint-Martin-de-la-Cluze
Saint-Martin-de-la-Cluze Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Isère departamenti Grenoble tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
617 nafar aholi istiqomat qiladi (2006). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 37,4 nafar kishi.