cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shvetsiya
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
Shvetsiya bir qancha gazeta va jurnal nashr etiladi. Yiriklari: "Arbetet" ("Mehnat", kundalik gazeta, 1887-yildan), "Aftonbladet" ("Kechki gazeta", kundalik kechki gazeta, 1830-yildan), "Vi" ("Biz", haftalik ijtimoiysiyosiy bezakli jurnal, 1913-yildan), "Gyotebergsposten" ("Gyoteborg pochtasi", kundalik gazeta, 1858-yildan), "Dagens nyuxeter" ("Kun yangiliklari", kundalik gazeta, 1864-yildan), "Kvellsposten" ("Kechki pochta", kundalik kechki gazeta, 1948-yildan), "Metallarbetaren" ("Metallurg", haftalik jurnal, 1888-yildan), "Svenska dagbladet" ("Shvetsiya haftalik gazetasi", kundalik gazeta, 1884-yildan), "Syudsvenska dagbladet snellposten" ("Janubiy Shvetsiya haftalik gazetasi", kundalik gazeta, 1848-yildan), "Ekspressen" ("Ekspress", kundalik kechki gazeta, 1944-yildan). Shvetsiya telegraf byurosi 1921-yil tuzilgan; shahridagi gazetalarning aksiyadorlik jamiyati. Shvetsiya radiosi hamda Shvetsiya televideniyesi aksiyadorlik jamiyatlari sifatida 1993-yil tashkil etilgan. shahrida radioeshittirishlar 1924-yildan, telekoʻrsatuvlar 1956-yildan olib boriladi.
Adabiyoti
Shved badiiy adabiyotining dastlabki yodgorliklari 9-asrga oid boʻlib, u sheʼr yoki ritmik nasr shaklidagi runik yozuvlardsr. Oʻrta asrlarda adabiy anʼanalar xalq ogʻzaki ijodida oʻz aksini topdi. Xristianlikning tarqalishi davrida lotin tilida diniy adabiyot yaratildi. 14–15-asrlarda ballada, qoʻshiq, tarixiy xronikalar, 17-asrdan dramaturgiya rivoj topa boshladi. Bu janrlarda tarixchi va dramaturg Yu.Messenius asarlar yaratdi. Birinchi yirik lirik shoir L.Vivalius boʻldi. Uygʻonish davri gʻoyalari ensiklopedist olim va shoir G.Shernʼyelm ijodida, Yu.Runius sheʼriyatida oʻz aksini topdi. G. Dalperna sheʼriyatda barokko uslubining asoschisidir. 18asr adabiyoti maʼrifatchilik gʻoyalari taʼsirida rivojlandi; uning yorqin vakili shoir, publitsist va tarixchi U.Dalindir. 19-asr boshlarida romantizm adabiyotdagi yetakchi oqimga aylandi. Bu oqimning taniqli vakili shoir, tarixchi va faylasuf E.G.Geyer boʻldi. E.Tegner oʻz ijodida maʼrifatchi va romantiklar tajribasidan foydalanib, "Fritof haqida doston"ni yaratdi; bu asar keyinchalik milliyeposga aylandi. 19-asrning 30-yillarida K.Yu.L.Almkvistning realistik qissalari yuzaga keldi. 70-yillarda Yu.A.Strindberg tanqidiy realizm asoslarini yaratdi. 20-asr boshlarida tanqidiy realizm Ya. Syoderberg, Ya.Bergman, P.S.Siverts ijodida yorqin namoyon boʻldi. D.Anderson, M.Kox. Yu. Chelgren, I.LuYuxanson, M. Martinson proletar adabiyoti vakili sifatida maydonga chiqdilar. P.F. Lagerkvist oʻz asarlarida murakkab axloqiy va falsafiy muammolarga toʻxtalib oʻtdi. Sheʼriyatla A.Esterling, N.Ferlin realistik yoʻnalishda ijod qildilar. 30-yillar va Ikkinchi jahon urushi yillari shahrida antifashistik adabiyot shakllandi (E. Yunson, V. Muberg, M.Martinson asarlari). 50–70-yillarda realistik nasr anʼanalarini P.A.Fogelstryom, S.Lidman, P.Rodstryom, L.Gustafson va boshqalar davom ettirdi. Hujjatli nasr rivojlandi (A.Lundkvist, S.Lidman, Ye.Palma va boshqalarning ayrim asarlari). A.Lindgrenning bolalar uchun kitoblari jahonda shuhrat qozongan. Adiblardan B. Setterland, L. Forshel, B. Xokanson, Yo.Sunnevi, S. Okesson, Yo. Palma mashhur.
Tasviriy sanʼati
Boxuslendda jez davrida ishlangan qoyatosh rasmlari saqlangan (ov, jang lavhalari). Temir davrida (mil. av. 6-asr – mil. boshlari) tosh stelalar tayyorlangan, metall va yogʻochga oʻyib naqsh, tasvirlar ishlangan. Oʻrta asrlarda bezak rassomligi, haykaltaroshlik, miniatyura rivoj topdi. 18-asrda haykaltaroshlik (Yu.T. Sergel), rassomlik (N.Lafrensen, P.Xillestryom), portret sanʼati (A.Roslin, K.G.Pilo, G.Lundberg) yuksak darajaga koʻtarildi. 19-asrning 1-yarmida tasviriy sanʼatda romantizm tarqaldi. 19-asrning 2-yarmi – 20asr boshlarida A.Sorn, E.Yusefson portret va maishiy kartinalarda realizmni rivojlantirdilar. 20-asr haykaltaroshligida K.Milles, B.Yurt, B.Marklundning monumentalbezak asarlari, rassomlikda S.Derkert, E.Yulli, A.Amelin asarlari ajralib turadi. Rassomlar I.Gryunevald, V.Nilson, S.Xalstryom kartinalari maishiy mavzuga bagʻishlangan. F. fan Shans, K.Du, L. Lindebergning grafik asarlarida sanʼatkorlarning yuksak mahorati yaqqol koʻzga tashlanadi. 20-asr Sh tasviriy sanʼatida syurrealizmdan popart va giperrealizmgacha boʻlgan turli modernistik oqimlar keng tarqaldi. Xalq sanʼati anʼanalarga boy. Kulollik, metall va charmga badiiy ishlov berish, suyak va yogʻoch oʻymakorligi rivojlangan.
Musiqasi
Skandinaviya musiqa madaniyati oqimida rivojlandi. Xalq cholgʻulari – lur (choʻpon burgʻusi), qoʻngʻiroqcha, keyinchalik skripka, klarnet, fleyta, arfa, akkordeon. 11-asrdan professional cherkov musiqasi rivojlandi. Dunyoviy musiqa madaniyatini tarqatuvchilar – skaldlar (13-asrgacha) va sayoq musiqachilar (16-asrgacha) boʻlgan. 14–15-asrlarda ballada qoʻshiqlar paydo boʻldi. 16-asrda protestant xorali tarqaldi. 1526-yil Stokgolmda saroy kapellasi tuzildi [dastlab Dyuben oilasi boshchiligidagi nemis musiqachilari, 18-asrdan Yu.X.Rumen (birinchi professional kompozitorlardan biri) va F.Uttini (birinchi shved operasi muallifi, 1773, opera truppasi asoschisi, 1773, uning negizida qirollik operasi tuzilgan)]. 1771-yil Stokgolmda qirollik musiqa akademiyasi tashkil etilgan (19-asr oxiridan konservatoriya, 1940-yildan Oliy musiqa maktabi, 1971-yildan Davlat oliy musiqa maktabi). 18asr oxiri – 19-asr kompozitorlari oʻrtasida Yu. G.Nauman, F.A.Bervald, K.Stenborg mashhur boʻlgan. 19-asr boshlari romantizm taʼsirida milliy musiqa folkloriga qiziqish ortdi. 19-asr 2-yarmida kompozitorlar xalq kuylaridan foydalandilar. Shved vokal maktabi jahonda shuhrat qozondi (Ye.Lind, K.Nilson, E.Gulbranson va boshqalar). 20-asr 1-yarmida milliy kompozitorlik maktabi asoschisi V.PetersonBerger ijod qildi (musiqali dramalar, 5 simfoniya, cholgʻu asboblari asarlari muallifi). 20-asrning oʻrtalarida kompozitorlardan K.M.Atterberg, yil Nyustryom (cholgʻu asarlari), X.Rusenberg va boshqalar samarali ijod qildilar. 1950–70-yillar kompozitorlari ijodiga avangardizm oqimi taʼsir qoʻrsatdi. Ijrochilar oʻrtasida dirijyorlar S.Erling, S.Vesterberg, X.Blumstedt; xonandalar N.Gedda, R.Syoderlyof, B.Nilson, L.Anderson; balet artistlari I.Brosse, M.Lang mashhur. shahrida 10 simfonik orkestr, xorlar, Stokgolm, Gyoteborg, Malmyoda opera teatrlari ishlaydi.
Teatri
Shved professional teatri tarixi universitet va maktablarda drama teatr truppalari paydo boʻlganvaqt (1ba.)dan boshlanadi. 1682-yil dramaturg Urban Yernening Upsala universiteti qoshida tuzgan teatr truppasi shahrining birinchi professional teatri hisoblanadi. 1779-yildan Gyoteborgda doimiy teatr, 1788-yildan Stokgolmda Kirollik drama teatri ishlay boshladi. 19-asrning yetakchi aktyorlari: L.Yurtsberg, E.Xyogkvist, N.Almlyof, G. Dalkvist. 19-asr oxiri – 20-asr boshlarida Yu.A.Strindber ijodi tufayli Shvetsiya teatri Yevropada shuhrat qozondi. Uning pyesalarini rejissor va aktyor Yu.Lindberg va rejissor G.Mulander sahnalashtirdilar. 1907-yil Strindberg tashabbusi bilan Stokgolmda Intim teatri ochildi. 20-asrning 20–30-yillarida rejissor P.Lindbergning faoliyati muhim oʻrin egalladi; u turli davrlarda Gyoteborgdagi "Lorensberg teatr", Stokgolmdagi "Teatr Ekman" va "Vasateatr"ga rahbarlik qildi. P. Lindberg ijodi shahrida hozirgi zamon rejissorlarining shakllanishiga taʼsir koʻrsatdi (A.Shyoberg, I.Bergman, S.Malkvist va boshqalar). shahrining yirik teatrlari: Qirollik drama teatri, Gyoteborg, Xelsingborg, Malmyodagi teatrlar. 20-asrning 60–80-yillaridagi yetakchi aktyorlar: T.Xammaren, I.Xedkvist, L. Xanson, E.Dalbek, G.Volgren, Ya. Kulle, S. Miliander, M. Ekstryom K. Xanning, U. Palme.
Kinosi
1897-yilda shved N.Paterson bir necha hujjatli va badiiy filmni suratga oldi. shahrida muntazam ravishda kino ishlab chiqarish 1907-yildan boshlandi. 1910–20-yillarda bir qancha filmlar yaratildi ("Tirye Vigen", 1916; "Togʻlik Eyven va uning rafiqasi", 1917; "Ingmar oʻgʻillari", 1918; hammasining rejissor V.Shyostrem). 20–30 yillarda kinoning badiiy va gʻoyaviy saviyasi pasaydi, ekranlarga oʻrtamiyona komediya va melodramalar chiqarildi. 40-yillarda fashizmni qoralovchi filmlar qoʻyildi ("Oʻt alanga oladi", 1943, rejissor G.Mulander; "Janobi oliylari", 1944, rejissor X.Ekman). Ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda rejissorlar ijodida yolgʻizlik, maʼnaviy tushqunlik yetakchi mavzuga aylandi. Bu I.Bergman ijodida oʻz ifodasini topdi ("Masxarabozlar oqshomi", 1953; "Koʻzgudagidek", "Daxldor" va "Sukut" trilogiyasi, 1961–63; "Kuzgi sonata", 1980; "Fanni va Aleksandr", 1982). A.Shyobergning filmlari esa inson ichki dunyosi taxliliga bagʻishlangan ("Oddiygina ona", 1949; "Fryoken Yuliya", 1951; "Soʻnggisi oʻyindan chiqadi", 1956). 60–70-yillarda rejissorlar ijtimoiysiyosiy muammolar koʻtarilgan filmlarni yaratdilar ("Odalen31", 1969; "Jo Xill", 1971; ikkalasining rejissor B.Viderberg; "Mana sening hayoting", 1967; "Muhojirlar", 1970; "Yangi yer", 1972; hammasining rejissor Ya.Troell). Shu bilan birga 60–80-yillarda ayrim rejissorlar oʻz ijodlarida ochiq naturalizm, qoʻpol erotikadan ham foydalandilar (V. Shyoman, T.Vikman, B.Torn). Shvetsiya kinosida hujjatli filmlar ishlab chiqarish alohida oʻrin tutadi (E.Leyslerning "Qonli davr" filmi, 1960; 70-yillarning boshlaridagi ish tashlashlar toʻgʻrisida kinoreportajlar turkumi). Shvetsiya kinosining yetakchi aktyorlari: B.Anderson, X.Anderson, I.Tulin, L. Ulman, G.Byornstrand, M.Syudov va boshqalar 1963-yildan Stokgolmda Shved kino instituti, 1965-yildan uning huzurida kino maktabi ishlaydi.
Dänischenhagen
Dänischenhagen Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rendsburg-Eckernförde tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 15,71 km2. 3656 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Dänischenhagenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Agartuv (Qorasuv tumani)
Agartuv (Агартуу) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Qorasuv tumaniga qarashli qishloq. Joʻsh ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 1 927 kishi.
Shamsiddin Kokar
Shamsiddin Kokar(1776-yil)
Shamsiddin Kokar 1776-yil Qandahorni Qilichobod qishlog'ida tug'ilgan. Uning hayoti juda ko'p qiyinchiliklarda o'tgan. U Hindistonga ketib qoladi va umrini oxirigacha o'sha yerda yashaydi.
Shoirning ijodiy faoliyati
She'riy devoni 1954-yil Kobulda nashr etilgan. Short she'rlarini " qo'l ostida qolgan yoqutga" o'xshatgan. "Siroj ul- muruvvati" asari bor. 21ta ruboiysi o'zbek tiliga Erkin Vohidov tomonidan tarjima qilingan.
Fondarella
Fondarella Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 5,4 km2. Aholisi — 830 kishi (2010).
Shamsiddin Kokar
'''Adabiyotlar
↑ Mavlono Xasta. Yodi az raftagon.Kobul- 1344. ↑ Muhammad Haydar Jo'bal.Nigohi be adabiyoti muosrri Afg'oniston, Kobul-1337 hijriy.
Xitoy Xalq banki
Xitoy Xalq banki (xitoycha: 中国人民银行) - Xitoy Xalq Respublikasining markaziy banki boʻlib, Xitoy Xalq banki toʻgʻrisidagi qonun va Tijorat banki toʻgʻrisidagi qonun bilan belgilanadigan mamlakat hududida pul-kredit siyosatini yuritish va moliya institutlarini tartibga solish uchun javobgar organ hisoblanadi. U Xitoy Davlat Kengashining Vazirlar mahkamasi darajasidagi ijroiya organidir.
Tarixi
Bank 1948-yil 1-dekabrda 3 ta bank Huabey bank, Beyhay bank va Sibey fermer banklarining birlashuvi natijasida tashkil etilgan. Bosh ofisi dastlab Xebey provinsiyasining Shijiazhuang shahrida joylashgan boʻlib, keyinroq 1949-yilda Pekinga koʻchirilgan. 1950-1978 yillarda Xitoy Xalq banki mamlakatdagi yagona bank boʻlib, markaziy bank va tijorat banklari operatsiyalari uchun javobgar edi. Xitoyning materik hududidagi boshqa barcha banklar, masalan, Xitoy Banki yoki Xalq banki boʻlinmalari sifatida tashkil etilgan yoki depozit qabul qilmaydigan agentliklar boʻlgan.
1952-yildan 1955-yilgacha davlat-xususiy sheriklik shaklidagi banklarni tashkil qilish uchun davlat aksiyalari xususiy banklarga qoʻshildi, birinchi besh yillik rejaga koʻra, 1955-yildan 1959-yilgacha boʻlgan davrda Xitoy Xalq banki xususiy banklarni toʻliq nazorat qilib, ularni oʻz filiallariga aylantirdi va bu Vladimir Leninning qarashlarga juda oʻxshaydi. Sovet Ittifoqining yordami bilan xususiy korxonalarning ulushi va ular bilan sanoat mahsuloti xuddi shunday yoʻldan borib, sovet uslubidagi rejali iqtisodiyotni shakllantirdi.
Qishloqni rivojlantirish uchun ajratilgan maxsus mablagʻlarni hisobga olmaganda monolit Xalq banki 1978-yilgacha barcha biznes tranzaksiyalari va kreditlarda yetakchilik qilgan, Xitoy iqtisodiy islohotlarining bir qismi sifatida Davlat kengashi Xalq bankining tijorat banki funksiyalarini toʻrtta mustaqil, biroq davlat banki sanaladigan banklarga ajratdi — Xitoy sanoat va tijorat banki (ICBC), Xitoy banki (BOC), Xitoy qishloq xoʻjaligi banki (ABC) va Xitoy qurilish banki (CCB). 1983-yilda Davlat kengashi Xalq bankini Xitoyning markaziy banki sifatida faoliyat yuritishini eʼlon qildi.
Toha Husayn
thumb Toha Husayn (طه حسين; 1889.14.11, Yuqori Misr, Magaga shahri yaqinidagi Kilu qishlogʻi — 1973.28.10, Qohira) — arab yozuvchisi, adabiyotshunos va tarixchi (Misr), professor (1919). Qohiradagi Arab tili akademiyasi prezidenti (1965-yildan). "Vafd" partiyasi aʼzosi (1932). Iskandariya universiteti rektori (1943-1946), Maorif vaziri (1950—1952), 1956-yildan Misr Yozuvchilari ittifoqi raisi.
Xitoy Xalq banki
Tarixi
Chen Yuan 1990-yillar boshida bankni modernizatsiya qilishda muhim rol oʻynadi. Bankning markaziy banki maqomi 1995-yil 18-martda sakkizichi Butunxitoy xalq vakillari kongressining 3-plenumida qonuniy ravishda tasdiqlandi va oʻsha yilgi akt bilan Davlat kengashining boshqa vazirliklariga qaraganda yuqoriroq mustaqillik darajasi berildi. 1998-yilda Xitoy Xalq banki katta qayta qurishdan oʻtdi. Barcha viloyat va mahalliy boʻlimlar tugatilib, Xalq bankining chegaralari mahalliy maʼmuriy chegaralarga toʻgʻri kelmaydigan toʻqqizta hududiy boʻlimi ochildi. 2003-yilda Oʻninchi Butunxitoy Xalq vakillari Kongressining Doimiy qoʻmitasi umumiy moliyaviy barqarorlikni taʼminlash va moliyaviy xizmatlar koʻrsatish uchun pul-kredit siyosatini ishlab chiqish va amalga oshirishda Xalq banki rolini kuchaytirish toʻgʻrisidagi qonunni maʼqulladi.
Toha Husayn
Toʻrt yoshida koʻr boʻlib qolgan. Arab shoiri va faylasufi Abul-aʼlo al-Maarriy ijodi boʻyicha ilmiy tadqiqotlar olib borgan. "Kunlar" (1—2-kitob, 1929—1939; 3-kitob, 1972), "Kaklik nidosi" (1934), "Adib" (1935), "Baxtsizlik daraxti" (1944), "Yer zah-matkashlari" (1948) va boshqa asarlar mual-lifi. H.T.ning adabiyotshunoslikka oid "Sheʼriyat va nasr haqida suhbatlar" (1936), "Hozirgi zamon adabiyotimizdan" (1958) kabi asarlari ham bor. "Memuarlar"i 1967-yil nashr etilgan. Misr Davlat mukofoti (1959) va "Nilufar" jur mukofoti (1971) laureati.
Xitoy Xalq banki
Boshqaruvi
Xalq bankining yuqori rahbariyati rais va maʼlum miqdordagi rais oʻrinbosarlaridan iborat. Xalq banki raisi Butunxitoy xalq vakillari kongressi yoki uning Doimiy qoʻmitasi tomonidan tayinlanadi yoki lavozimidan ozod qilinadi. Bank raisligiga nomzod Xitoy Xalq Respublikasi Bosh vaziri tomonidan koʻrsatiladi va Butunxitoy xalq vakillari kengashi tomonidan tasdiqlanadi. Butunxitoy xalq vakillari kongressi tanaffusda boʻlganda, Doimiy qoʻmita Xalq banki raisligiga nomzodni sanksiya qiladi. Bank raisi oʻrinbosarlari Davlat kengashi Bosh vaziri tomonidan lavozimga tayinlanadi yoki lavozimidan ozod qilinadi.
Xitoy Xalq banki raisning javobgarligi tizimini qabul qiladi, unga koʻra rais bankning umumiy ishini nazorat qiladi, rais oʻrinbosarlari esa raisga masʼuliyatini bajarishda yordam beradi. Hozirgi rais - I Gan. Boshqaruv guruhining rais oʻrinbosarlariga quyidagilar kiradi: Van Huatsin, Pan Gunshen, Fan Ifey, Go Sinpin, Chjan Syaohuey va Yan Szitsyan. Yuqori darajadagi sobiq menejerlarga quyidagilar kiradi: Xu Syaolyan xonim, Liu Shiyu, Li Dunjun hamda Szin Si xonim.
Muayyan darajada mustaqil tarzda ishlagani bilan, Xitoy Xalq banki markaziy bank mustaqilligiga ega emas va siyosiy jihatdan Xitoy Kommunistik partiyasi siyosatini amalga oshirishi uchun talab qilinadi.
Tuzilmasi
thumb| Xitoy Xalq bankining Tyantszin filiali, 1949-yilgacha ilgari Markaziy bank Tyantszin filiali binosi bo‘lgan, hozirda himoyalangan meros obyekti. Xitoy Xalq bankining Tyantszin, Shenyan, Shanxay, Nankin, Szinan, Uxan, Guanchjou, Chendu va Sian shaharlarida bittadan 9 ta hududiy boʻlimi, Pekin va Chunsinda 2 ta operatsion idorasi, 303 ta munitsipal boʻlinmasi va 1809 ta tuman filiali darajasidagi kichik boʻlimlari tashkil qilindi.
Xalq banki 18 ta funktsional boʻlimdan (byurolardan) iborat :
Quyidagi korxona va muassasalar bevosita XXBga tegishli :
Moliyaviy inklyuzivlik
XXB moliyaviy inklyuzivlik siyosatini ilgari surishda faol va Moliyaviy inklyuziya alyansi aʼzosi.
Foiz stavkalari
Avvallari bank belgilaydigan foiz stavkalari dunyoning boshqa mamlakatlaridagi kabi 25 ga emas, har doim toʻqqizga boʻlinar edi. Lekin, 2010-yil 19-oktabrdan boshlab Xalq banki stavkalarni 0,25 foiz punktga oshirishni boshlaganligi sababli, hozirda bunday emas.
Xalq bankining soʻnggi foiz stavkasi oʻzgarishlari :
Majburiy zaxira stavkasi
thumb|305x305px| Xitoyning yirik banklari uchun majburiy zaxira stavkasi XXBning soʻnggi majburiy zaxira stavkasi oʻzgarishlari:
Valyuta zaxiralari
2004-yildan boshlab valyuta zaxiralari :
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Xalkopirit
Xalkopirit (yun. Chalkos mis va pirit), mis kolchedani — mineral, mis va temir sulfidi. Kimyoviy tarkibi CuFeS2 (34,57% mis, 30,54% temir, 34,9% oltingugurt), aralashma holda Ag, Zn, Au, As, Se, Sn bor. Tetragonal va kub singoniyada kristallanadi. Moʻrt. Yarimoʻtkazgich; antiferromagnetik. Donador, yashirin kristalli, baʼzan buyraksimon agregatlar hosil qiladi. Rangi oltindek sariq, toʻq sariq. Metalldek yaltiroq. Qattikligi 3—4; zichligi 4,1—4,3 g/sm3. Deyarli barcha genetik tipdagi magmatik konlardan choʻkindi konlargacha uchraydi. Intruziv jinslar orasida joylashgan misnikel sulfid konlarida pirrotin, pentlandit, magnetit, kubanit va boshqa minerallar bilan birga topiladi. Nurash jarayonida X. hisobiga kuprit, malaxit, limonit, xrizokolla va boshqa minerallar hosil boʻladi. X. misning eng koʻp tarqalgan minerali va mis rudalarining asosiy minerali. Konlari Rossiya Federatsiyasi (Norilsk), Qozogʻiston (Jezqazgan), Kanada, Ispaniya, Buyuk Britaniya, AQSH, Markaziy Afrikada mavjud. Oʻzbekistonda Olmaliq, Qoʻngʻirot, Qoʻrgʻoshinkon, Qalmoqqir, Qoʻshbuloq, Qoramozor konlarida topilgan.
Husayniy (maʼnolari)
Husayniy:
Yangi-Yoʻl (Axsi tumani)
Yangi-Yoʻl  (Жаңы-Жол) — Qirgʻiziston Respublikasining Jalolobod viloyati Axsi tumaniga qarasli qishloq. Yangi-Yoʻl ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Staré Sedlo (Tachov tumanı)
Staré Sedlo Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 262 ga yaqin aholisi bor.
Konus
thumb|Konuslar Konus (κώνος - konos — dubulgʻa uchi) — yopiq konus sirt va uni hosil qiluvchilarni kesuvchi S uchidan oʻtmaydigan tekislik bilan chegaralangan geometrik jism. Tekislikning Konus sirt ichida joylashgan qismi Konusning asosi deyiladi. Konus sirtning uchi va Konus asosi bilan chegaralangan qismiga Konusning yon sirti deyiladi. Agar Konusning asosi doiraviy boʻlsa, Konus doiraviy Konus deyiladi. S uchi shu doiraning markaziga proyeksiyalansa, Konus toʻgʻri doiraviy Konus deyiladi, SO kesma esa Konusning balandligi deyiladi. Toʻgʻri burchakli uchburchak oʻzining biror kateti atrofida aylantirilsa, toʻgʻri doiraviy Konus hosil boʻladi. Toʻgʻri doiraviy Konusning yon sirti, hajmi formula bilan hisoblangan, bunda: r — Konus asosining radiusi, h — Konus balandligi. .
Yangi-Yoʻl (Axsi tumani)
Aholisi
Aholisi - 2 644 kishi.
Jeansagnière
Jeansagnière Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Montbrison tumani tarkibiga kiradi.
Moody (Alabama)
Moody AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. St. Clair okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 62,3 km2. 11,726 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 129,3 nafar kishi.
Xalkofil elementlar
Xalkofil elementlar (yun. chalkos — mis va phileo — sevaman) — norvegiyalik geokimyogar V.M. Goldshmit tasnifi boʻyicha Yer pusti va meteoritlarda uchraydigan sulfid rudalarining kimyoviy elementlari. Elementlar davriy sistemasining qoʻshimcha guruhidagi 19 elementdan iborat: Si, Ag, Ai, Zn, Cd, Hg, Ga, Ln, Tl, Po, Ge, Sn, Pb, As, Sb, Bi, S, Se, Te. Xalkofil elementlarning metallari S, Se, Tl ga oʻxshash. Bu elementlar tabiatda sulfidlar, selenidlar, telluridlar va sulfotuzlar (faqat qalaygina kassiterit SnO2) tarzida mavjud. Au, Ag, Si, As, S, Bi va boshqa ayrim Xalkofil elementlar tabiatda elementar holatda mavjud. Barcha Xalkofil elementlar Yer pusti massasining 0,046% inigina tashkil etadi, lekin muayyan sharoitlarda toʻplanish xususiyatiga ega boʻlganligidan ruda konlari, asosan, gidrotermal tomirli konlar hosil qiladi. Si, Ph, Zn va qisman Ag choʻkindi jinslarda stratiform (yaxlit) ruda yotqiziqlarini hosil qiladi. Sulfid rudalari (Xalkofil elementlarning Yer poʻstida toʻyingan shakdda uchrashi) rangli metallurgiyada va sanoatning boshqa sohalarida xom ashyo sifatida katta amaliy ahamiyatga ega.
Le Vernoy
Le Vernoy Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Montbéliard tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
133 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 40,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,3 km2. Dengiz sathidan 373 – 500 m balandlikda joylashgan.
Vakolatlarni berish
Vakolatlarni berish — vakolatlarni berish muammosi bir qator xorijiy mamlakatlarda parlament tomonidan koʻpgina muhim masalalarni hal etishda hukumatga oʻz vakolatlarini berishda koʻzga tashlanadi. Vakolatlar doirasida hukumatlar chiqargan hujjatlar adabiyotlarda berilgan vakolat doirasida chiqarilgan qonunlar nomini olgan. Bunday holat muxolifat uchun maqbul emas, chunki ijroiya hokimiyat, parlament oʻz vakolatiga doir masalalarni boshqalarga berib davlatdagi oʻz mavqelarini kuchsizlantiradi va davlat maʼmuriyati rolini kuchaytiradi, bu oʻz navbatida siyosiy hayotda demokratiyani rivojlanishiga toʻsqinlik qiladi.
Yoqutcha Vikipediya
Yoqutcha Vikipediya yoki Saxa Vikipediya (Сахалыы Бикипиэдьийэ) — Vikipediyaning yoqut tilidagi boʻlimi. 2008-yil may oyida oʻz faoliyatini boshlagan.
Tarix
2006-yil 21-dekabrda Vikimedia fondiga yoqut tilida vikipediya boʻlimini ochish uchun ariza beriladi. 2007-yilning 8-yanvarida birinchi maqola yoziladi. Viki-interfeysni yoqut tiliga tarjima qilish boshlanadi. 2008-yil 18-mayda Tillar Fondining qoʻmitasi loyihani tasdiqladi. 2009-yilning 1-yanvarida maqolalar soni 1000 tani tashkil qildi. 10-oktabrda maqolalar soni 5000 yetdi.
Hozirgi ahvoli
2023-yil 1 oyi boʻyicha Yoqutcha Vikipediyada  maqola mavjud. foydalanuvchi roʻyxatdan oʻtgan, ularning nafari oxirgi oy ichida kamida bitta tahrir qilgan,  foydalanuvchi esa administrator maqomiga ega. Jami tahrirlar soni —. Yoqutcha Vikipediyaning teranligi (bugun):
Laduz
Laduz Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Auxerre tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
295 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 38,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,6 km2.
Aşağı 9ərnav
Aşağı Zarnav — Ozarbayjonning Ismoilli tumani tarkibiga kiruvchi qishloq.
Concord (New Hampshire)
Concord  — AQShning New Hempshire shtatining poytaxti va Merrimak okrugining markazidir. 2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, aholi soni 43 976 kishini tashkil etadi.
Geografiyasi
Concord New Hampshirning janubiy markazida joylashgan. Shahar 38 mi Massachusets chegarasidan shimolda, 40 mi Meyn chegarasidan gʻarbda, 54 mi Vermont chegarasidan sharqda va 170 mi Kanada chegarasidan janubda joylashgan.
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 174.0 sqkm tashkil qiladi, shundan 165.7 sqkm quruqlik va 8.4 sqkm suv boʻlib, shaharning 4,81% ni tashkil qiladi.
Demografiyasi
2020-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 43 976 kishi istiqomat qiladi. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 687,7 nafar kishi toʻgʻri keladi. 2020-yilda shaharning irqiy tarkibi 84,5% oq tanli, 4,9% qora yoki afro-amerikalik, 1% tubjoy amerikaliklar, 4,9% osiyoliklar, 0,1% Tinch okeani orollari, 0,4% boshqa irqlardan va 1,8% ikki yoki undan ortiq irqdan edi. Aholining 4,9 foizi ispan yoki lotin millatiga mansubdir.
2010-yilda 17 592 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 28,7 foizida 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 41,3 foizida birga yashaydigan er-xotinlar, 11,6 foizida turmush oʻrtogʻi boʻlmaganlar, 42,9 foizida oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 33,6 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 12 foizi esa 65 yoshga toʻlgan yolgʻiz yashovchilar bor.
Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra 20,7% 18 yoshgacha, 9,3% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 28% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 28,2% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 13,8% 65 yosh yoki undan katta yoshdan iborat. Aholining oʻrtacha yoshi 39,4 yosh edi. Har 100 ayolga 98,5 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 96,9 erkak toʻgʻri keladi.
2009—2011-yillar mobaynida shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha yillik daromadi 52 695 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 73 457 dollarni tashkil etdi. Toʻliq vaqtli erkak ishchilarning oʻrtacha daromadi 49 228 dollarni, ayollarniki esa 38 782 dollarni tashkil qildi. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 29 296 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 5,5 foizi va aholining 10,1 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlar 8,4 foizi va 65 yoshdan oshganlarning 5,5 foizi qashshoq hisoblanadi.
= Manbalar =
NGC 2054
NGC 2054 Orion yulduz turkumidagi *4 (група зірок) tipli yulduzdir.
Ushbu obyektni George Bond 1850-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Bärenthal
Bärenthal Germaniyaning Baden-Württemberg yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Tuttlingen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 12,69 km2. 439 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Bärenthalning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Anna Q. Nilsson
Anna Quirentia Nilsson (talaffuzi: „Anna Quirentia Nilsson“, 1888-yil 30-mart – 1974-yil 11-fevral) amerikalik ovozsiz filmlarda muvaffaqiyat qozongan shved-amerikalik aktrisa edi.
Yoshligi
Nilsson 1888-yilda Shvetsiyaning Ystad shahrida tug'ilgan. Otasining ismi Quirentia uning tug'ilgan kuni - Avliyo Quirinius kunidan olingan. U 8 yoshida otasi Per Nilsson Shvetsiyaning Xelsingborg yaqinidagi kichik jamoa Hasslarp shahridagi mahalliy shakar zavodiga ishga joylashdi va u yerda maktab yillarining ko'p qismini o'tkazdi. Maktabda juda yaxshi o'qidi, uni eng yuqori ball bilan tugatdi. Yaxshi baholari tufayli u Shvetsiyaning g'arbiy qirg'og'idagi Halmstad shahrida sotuvchi bo'lib ishga qabul qilindi, bu o'sha paytda ishchi oilasidan bo'lgan yosh ayol uchun g'ayrioddiy edi, lekin u Qo'shma Shtatlarga borishga qaror qilgan edi.
Karyerasi
left|thumb|190x190px| Raoul Walshning “Regeneration” filmidagi Nilsson (1915) 1907-yilda Nilsson „Amerikadagi eng go'zal ayol“ deb topildi. Taniqli muqova rassomi Penrhyn Stanlaws uni o'zining modellaridan biri sifatida tanladi, bu esa Kalemning 1911-yilda suratga olingan Molli Pitcher filmida rol o'ynashiga olib keldi.
Nillson bir necha yil Kalem studiyasida qolib, uning eng yaxshi yulduzi Alice Joycedan keyin o'rin olgan, so'ngra boshqa prodyuserlik kompaniyalariga o'rnashgan. Regeneration (1915) Seven Keys to Baldpate (1917), Soldiers of Fortune (1919), The Toll Gate and The Luck of the Irish (both 1920) va The Lotus Eater (1921) filmlari alohida eʼtiborga molik.
Shaxsiy hayoti
Nilsson 1916-yildan 1917-yilgacha aktyor Guy Coombs va 1922-yildan 1925-yilgacha norvegiyalik amerikalik poyabzal savdogari John Marshall Gunnerson bilan turmushda bo'lgan. U 1974-yil 11-fevralda Kaliforniyaning Sun Siti shahrida yurak yetishmovchiligidan vafot etdi.
Nilsson lyuteran va 1952 yilgi prezidentlik saylovlarida Dwight Eisenhower kampaniyasini qo'llab-quvvatlagan respublikachi bo'lgan.
Mali Burtim
Maliy Burtim (Малый Буртым) — Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.
Geografiyasi
Qishloq Permdan (tuman maʼmuriy markazi) 26 km uzoqda joylashgan.
Xalfa Xudoydod majmuasi
Xalfa Xudoydod majmuasi — Buxoro viloyatidagi meʼmoriy yodgorlik. Majmua Buxoro amirligida hukmronlik qilgan mangʻitlar sulolasi davrida 1777—1855-yillarda Shayx Xudoydod ibn Toshmuhammad Azizon al-Buxoriy tomonidan qurilgan. Majmua madrasa, masjid, hovli, sardoba va qabristondan iborat.
Gürleyik
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
Xalfa Xudoydod majmuasi
Tarixi
Xalfa Xudoydod majmuasi Buxoroning Havzi Nav guzarida joylashgan boʻlib, Xalfa Xudoydod tomonidan bunyod etilgan. Uning toʻliq ismi Shayx Xudoydod ibn Toshmuhammad Azizon al-Buxoriydir. Xalfa Xudoydod asli xorazmlik boʻlgan. „ Tuhfat uz-zoirin “ maʼlumotlariga koʻra, Xalfa Xudoydod ushbu majmua uchun 12 tanob yer sotib olgan va xonaqoh, madrasa, sardoba va tahoratxona qurdirgan. Mazkur majmua joylashgan guzarda ilgari Eshoni Imlo va Xalfa Xudoydod qabristonlari boʻlgan, ammo bu qabristonlar sovet yilllarida buzib tashlangan. Hozirgi kunda ushbu qabristonlar oʻrniga 14-maktab va maktabgacha taʼlim muassasasi faoliyat yuritmoqda. Majmuaga kirish eshigi ikkita boʻlib, gʻarbiy tomonda asosiy darvoza joylashgan. Majmuaning miyonsaroyi boʻlib, uning tepasida kichkina minora joylashgan. Minora azon oʻqish maqsadida ishlatilgan. Madrasalar esa eshigi ikki tabaqali boʻlib, har bir xonada 2-3 tadan tokchalar mavjud. Majmuaning sharqiy tomondagi hujrada Xalfa Xudoydodning qabri mavjud. Majmuada sardoba ham mavjud boʻlib, ikkita kirish eshigi mavjud. Xalfa Xudoydod majmuasida 39 ta bir qavatli hujralar boʻlgan. Yodgorlik janubiy-gʻarbida masjid bor. Manbalarga koʻra ushbu majmuadagi madrasada 150-200 talaba tahsil olgan. Mazkur majmuaning bir qator vaqf hujjatlari saqlanib qolgan boʻlib, 1797—1798-yillarda ushbu hududda Boqi Muhammadxon chorbogʻi boʻlib, masjid, madrasa va sardoba boʻlgan va Xalifa Xudoydod nomiga vaqf qilingan.
Gürleyik
Gürleyik — Turkiyaning Denizli viloyati Honaz tumanida joylashgan qishloq.
Xalfa Xudoydod majmuasi
Meʼmorchiligi
Hovli uch tomondan bir qavatli hujralar bilan oʻralgan. Hovlining janubi-gʻarbida joylashgan masjid murabba tarxli, gumbaz bilan yopilgan, uch tomoniga yogʻoch ustunli ayvon ishlangan, tarzi ganch oʻymakorligida, ustunlari oʻymakori naqshlar bilan jozibador bezatilgan. Sardobaga zinapoya orqali kiriladi. Madrasaning old tomonida koshin qoldiqlari saqlangan. Hovlining shimoliy markazi orqali Xalfa Xudoydod qabri boʻlgan qabristonga oʻtiladi, qabr yaqinida 2 ustunli, shifti boʻyama naqshlar bilan pardozlangan ayvon bor. Xalfa Xudoydod majmuasi turli diniy va memorial inshootlarni oʻz ichiga olgan majmua namunasidir, tarhi hamda shakli jihatidan XVIII—XIX asrlar meʼmorligi uchun xos. Majmuadagi masjid maydoni 25x25.4 metrga teng va masjid ustida kitoba boʻlgan ammo hozirgi kunda saqlanib qolmagan. Masjid shimoliy tomonida ayvon mavjud, va uning oldida darsxona ham bunyod etilgan. Tarixchi Nosiruddin al-Hanafiyning „ Tuhfat uz-zoirin “ („Ziyoratchilarga tuhfa“) asarida yozilishicha, Xalfa Xudoydod majmuasi shayx, yassaviylik tariqatining namoyandasi shayx Xudoydod ibn Toshmuhammad Azizon al-Buxoriy tomonidan qurilgan.
Les Alliés
Les Alliés Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
103 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,2 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,1 km2. Dengiz sathidan 943 – 1171 m balandlikda joylashgan.
Golmés
Golmés Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Lleida provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,6 km2. Aholisi — 1685 kishi (2010).
Xalq badiiy jamoalar direksiyasi
Xalq badiiy jamoalar direksiyasi, Muhiddin Qoriyoqubov nomidagi akademik va xalq badiiy jamoalar direksiyasi — Oʻzbekiston Respublikasi Madaniyat va sport ishlari vazirligi tarkibidagi konsert tashkiloti. 2000-yilda Oʻzbek davlat filarmoniyasi negizida tashkil topgan. Hozirda (2005) "Uzbekistan" ashula va rake ansambli (badiiy rahbari Q. Moʻminov), mumtoz ashula ansambli (Oʻ. Saidjonov), M. Yoʻlchiyeva guruhi, "Turkiston" kamer orkestri (E. Azimov), "Oʻzbekiston solistlari" kamer ansambli (A. Raimjonov), Toʻxtasin Jalilov nomidagi davlat akademik xalk cholgʻulari orkestri (F. Sodikov), Botir Zokirov nomidagi estrada simfonik orkestri (M. Toshmatov), Davlat xor kapellasi (D. Jdanov) faoliyat koʻrsatmoqda.
Gʻayrat (Qorasuv tumani)
Gʻayrat (Гайрат) — Qirgʻiziston Respublikasining Oʻsh viloyati Qorasuv tumaniga qarashli qishloq. Joʻsh ovul okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
Aholisi - 2 209 kishi.
Husayni
Husayni — xalq seleksiyasida yetishtirilgan oʻrtapishar xoʻraki uzum navi. Vatani Oʻrta Osiyo. Sharqiy eko-logik-geografik navlar guruhiga kiradi. Oʻzbekiston, Tojikiston, Turk-maniston, Rossiyaning Stavropol oʻlkasi va boshqa joylarda tarqalgan. Gʻu-jumlarining shakliga qarab bir necha xillarga boʻlinadi. Moʻrchamiyon H., kelinbarmoq H., qizil H., loʻnda H. (kadu H.) xillari, ayniqsa koʻp tarqalgan. Tupi kuchli oʻsadi. Bargi oʻrta-cha, toʻgarak, 3—5 boʻlmali. oʻrtacha ker-tikli, usti silliq, mayin. Guli ikki jinsli. Uzumi avgust-sentabrda pishadi. Uzum boshi yirik, konussimon, sershingil, havol, ogʻirligi oʻrtacha 300 — 350 g (ayrimlari 1 kg gacha). Gʻujumi oʻrtacha va yirik, tuxumsimon yoki pilindrsimon, poʻsti yupqa, sargʻish-yashil, karsillaydi, sershira. Tarkibida 18 — 20% qand bor, nordonligi 2—3%. Oʻsuv davri 153 kun. Hosildorligi 170—180 s/ga. Sovuqqa va qurgʻoqchilikka chidamsizroq. Yangiligida yeyiladi, mayiz solinadi. Saqlashga, uzoq joylarga yuborishga chidamli. Oʻzbekistonning barcha viloyatlarida rayonlashtirilgan.
Mooresville (Alabama)
Mooresville AQShning Alabama shtatida joylashgan shaharchadir. Limestone okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 0,2 km2. 59 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 295 nafar kishi.
Konus kesimlari
thumb Konus kesimlari - toʻgʻri doiraviy konus sirtnn uning uchidan oʻtmaydigan tekislik bilan kesganda hosil boʻladigan chiziqlar. SA yasovchi S dan farqli ixtiyoriy M nuqtani olib, u orqali konus oʻqiga perpendikulyar a, tekislik oʻtkazilsa, kesimda a y l a n a, ST ga perpendikulyar boʻlmagan va hamma yasovchilarni kesuvchi a2 tekislik oʻtkazilsa — ellips, biror yasovchi (mas, 5V)ga parallel boʻlgan a3 tekislik oʻtkazilsa parabola, ikkita yasovchiga parallel boʻlgan a4 tekislik oʻtkazilsa giperbola hosil boʻladi. M nuqtadan oʻtuvchi ixtiyoriy tekislik uchta yasovchiga parallel boʻla olmaganligi sababli, doiraviy ko-nusning kesimida boshqa chiziq hosil boʻlmaydi.
Kesim ellips va parabola boʻlganda kesuvchi tekislik doiraviy konus sirtning bir qismini, giperbola boʻlganda ikkala qismini kesib oʻtadi. Konus kesimining ixtiyoriy M nuqtasi uchun df.di nisbat oʻzgarmas boʻladi. Bu nisbatning qiymati X konus kesimining ekssentrisiteti deyiladi. Konus kesimlari ikkinchi tartibli chiziqlardir. Konus kesimlari haqidagi izchil asar birinchi marta iskandariyalik olim Appoloniy Pergskiy tomonidan yozilgan (miloddan avvalgi 3-asr). 19-asrda belgiyalik matematik Dandelen Konus kesimlarini konus sirtga ichki chizilgan sfera yordamida toʻla oʻrgangan. Konus kesimlari astronomiya va texnikada keng qoʻllaniladi. Mas, projektor vareflektorlarda parabolik koʻzgular ishlatiladi. Quyosh sistemasidagi sayyoralar Konus kesimlari boʻylab harakatlanib, uning fokuslaridan birida Quyosh turadi. Kometalar parabola va giperbola boʻylab harakatlanadi.
NGC 2055
NGC 2055 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Bashmakovsky tumani
Bashmakovskiy tumani (Башмако́вский райо́н) — Rossiyaning Penza viloyatidagi maʼmuriy va munitsipal tuman, Penza viloyatidagi yigirma yettitadan biri. Viloyatning gʻarbiy qismida joylashgan. Tumanning maydoni 1618 km2. Uning ma'muriy markazi - Bashmakovo shahar posyolkasi ( ishchi posyolkasi ). Aholisi: 23 304 (2010-yilgi aholi ro'yxati) ; 25,159 (2002-yil aholini ro'yxatga olish) Bashmakovo aholisi tuman umumiy aholisining 44,7% ni tashkil qiladi.
Molière
Molyer (Moliere) (taxallusi; asl ism-sharifi Jan Batist Poklen) (1622.15.1 - Parij - 1673.17.2) -fransuz dramaturgi, aktyori, teatr ar-bobi, sahna sanʼati islohotchisi. Lotin tili, antik adabiyotni oʻrgangan. 1645—48 yillarda sayyor teatr truppasida aktyorlik qilgan. Xalq teatr anʼ-analari bilan klassitsizm yutukdarini umumlashtirib, ijtimoiymaishiy komediya janrini yaratdi. 1658-yildan M. oʻz truppasi bilan Parij va saroy teatrlarida pyesalar qoʻydi. Shoh asari — "Tartyuf" (1664) komediyasida hurfikrlikning ashaddiy dushmani — xristian cherkovi kirdikorlarini fosh etdi. Don Juan haqidagi xalq afsonalarini qayta ishlab, "Don Juan" (1665) realistik pyesasini yaratdi. "Zoʻraki nikoh" (1664), "Mizantrop", "Amfitrion", "Jorj Danen", "Xasis" (1668), "Dvoryanlar orasidagi meshchan" (1670), "Oʻqimishli ayollar" (1672), "Soxta bemor" (1673) va boshqa komediyalar muallifi. M. komediyalarida chuqur falsafiy va axloqiy masalalar qoʻyilgan. Ularda yaxshi fazilatli kishilar tasvirlangan, lekin pyesa qaxramonlari haddan tashqari talablar qoʻyib, sogʻlom fikr yuritishdan voz kechadilar, natijada bu, amalda, yaxshi fazilatning yoʻq boʻlishiga olib keladi. M. ijodi jahon teatri rivojiga samarali taʼsir etgan. 19-asr boshida Fransuz akademiyasiga M.ning byusti qoʻyilgan. Har yili 17-fevralda — buyuk fransuz komediografi 1673-yil 17-fevralda soʻnggi bor saxnaga chikib rol oʻynagan kunda Parijdagi mashhur "Komedi Fransez" teatrida M. pyesalari namoyish etiladi. M.ning ayrim asarlari oʻzbek tiliga tarjima qilingan: "Xasis" (1925), "Tartyuf" (1941), "Skapen nayranglari" (1950) va boshqa
Yatimat ad-dahr
„Yatimat ad-dahr“ (to‘liq nomi: „Yatimat ad-dahr fi mahosin ahl al-asr“, o‘zbek tilidagi tarjimasi: „Asr ahli fozillari haqida zamonasining durdonasi“) — X asrda Buxoroda Abu Mansur as-Saolibiy tomonidan arab tilida yozilgan she’riyatga oid muhim manba.
Asar muallifi
Bu tazkira muallifi Abu Mansur Abdulmalik ibn Muhammad ibn Ismoil as-Saolibiy an-Naysaburiy zamonasining yirik olimi, shoiri, adabiyotshunosi, tilshunos va tarixchisi bo‘lib, 961-yilda Nishopurda tug‘ilgan va 1038-yilda vafot etgan. U savdo bilan shug‘ullanib, ko‘proq tulki terisi olib sotgan va po‘stindo‘zlik ham qilgan, shuning uchun u as-Saolibiy taxallusini olgan.
As-Saolibiy Arabiston yarimoroli, Iroq, Xuroson, Movarounnahr, Xorazm kabi juda ko‘p mamlakat va shaharlarni kezadi, zamonasining shoh, amir, vazir hamda atoqli kishilari, shoir-olimlari bilan suhbatda bo‘ladi. As-Saolibiy tarix, til va adabiyotga oid o‘nlab yirik asarlarning muallifidir. Uning „Shohnomayi Saolibiy“ kitobini fors tiliga tarjima qilgan Eron olimi Mahmud Hidoyat as-Saolibiyning 34 asari borligini ko‘rsatib o‘tgan.
Asarning tuzilishi va unga kiritilgan shoirlar
As-Saolibiy „Yatimat ad-dahr“ („Zamonasining yagona durdonasi“) nomli tazkirasi bilan mashhurdir. Bu asar to‘rt qismdan iborat bo‘lib, X asr hamda XI asr boshlarigacha bo‘lgan davrni, ya’ni taxminan 912—1010-yillarni o‘z ichiga oladi. Akademik I.Y.Krachkovskiyning ko‘rsatishicha, as-Saolibiy o‘z kitobini yozishga 994-yilda kirishib, uni 1000-yilda yozib tugatgan. Keyinroq 1020-yilda asarni qayta ishlab, unga juda ko‘p yangi shoirlarni kiritgan.
Tazkiraning I—III qismlari Suriya, Misr, Mag‘rib, Iroq, Jabal, Fors, Jurjon, Tabariston va boshqa mamlakat shoirlariga bag‘ishlangan. To‘rtinchi qismida esa X asr va XI asr boshlaridagi Xuroson, Movarounnahr va Xorazmda yashagan shoirlar bilan bir qatorda, nishopurlik va bu yerga boshqa mamlakatlardan kelgan shoirlar haqida ma’lumotlar beriladi va ularning she’rlaridan namunalar keltiriladi.
Tazkiraning to‘rtinchi qismi X asrdagi O‘rta Osiyo adabiyotini o‘rganishda yagona manba bo‘lib hisoblanadi. Bu qismga kiritilgan 124 shoirdan faqat o‘nga yaqini haqidagina boshqa manbalarda qisman ma’lumotlar bor. Lekin bu ma’lumotlar ham „Yatimat ad-dahr“ga asoslangandir. Boshqa shoirlar haqida esa manbalarda biror ma’lumot mavjud emas. Kitobning avvalgi uch bobi Buxoroda yashab ijod etgan 47 shoirga, to‘rtinchi bobi esa xorazmlik yetti shoirga bag‘ishlanadi.
Bu shoirlardan ikkitasi abbosiylar avlodlaridan (Abu Tolib al-Ma’mumiy va Abu Muhammad al-Vosiqiy), uch shoir (Abu Tayyib al-Mus’abiy, Abu Ja’far ibn al-Abbos va Abu Ali ad-Domg‘oniy) somoniy vazirlaridandir. Qolgan shoirlar esa turli kasb egalari bo‘lgan. Shoirlar ichida shoshlik Abu Muhammad al-Matroniy ham bor. Bu X asrdan bizgacha yetib kelgan Toshkentning yagona shoiridir. Shuni alohida qayd etish joizki, as-Saolibiy ham Sharqning ko‘pchilik mualliflari kabi kitobga kiritilgan shaxslarning to‘la tarjimayi holini bermagan.
Asardagi sheʼrlarning janrlari
Tazkiraga kiritilgan she’rlarning ko‘pchiligi qasida, hajv, vasfiy she’rlar va boshqa turli xil janrlarda yozilgan she’riy parchalardan iborat (birorta ham she’r to‘liq berilmagan). Bular orasida, ayniqsa, hajviy she’rlar diqqatga sazovordir. Shoirlar o‘z hajviy asarlarida amir va boshqa amaldorlarni, xalq hisobiga boylik orttirganlarni qattiq kulgi ostiga oladilar, ularning kirdikorlarini ochib tashlaydilar.
Asar yozilgan davrdagi lisoniy vaziyat
Kitobga kiritilgan shoirlarning ba’zilari o‘sha davrda fors-tojik tilida ijod qilgan shoirlar bilan yaqin aloqada bo‘lganlar. Chunonchi, Rudakiy bilan al-Murodiy va al-Mus’abin o‘rtasida yaqin do‘stlik munosabatlari bo‘lgan. Shoir Abul Hasan al-Muhammad Rudakiyning va al-Ma’rufiy degan shoirning to‘rt misra she’rini arabchaga tarjima qilgan. Rudakiyning bu she’rining faqat arab tilidagi tarjimasi bizgacha yetib kelgan bo‘lib, asl nusxasi hozircha ma’lum emas.
Asarning badiiy tili
As-Saolibiy 992-yili Buxoroga kelib, ba’zi shoirlarning she’rlarini o‘z og‘izlaridan yozib oladi, ba’zilarining she’rlarini esa eng ishonchli kishilar orqali yozdirib oladi. „Yatimat ad-dahr“ning tili anchagina murakkab, nasriy qismlari o‘sha davr adabiy va ilmiy asarlariga xos bo‘lgan nasriy qofiya bilan yozilgan bo‘lib, juda muhim madaniy, tarixiy va biografik ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi. Kitobdagi she’rlarning hammasi to‘liq berilmagani uchun ularni tushunish ancha qiyin, shuning uchun bu tazkira izoh talab qiladi.
Asarning keyingi davr yozuvchilari ijodiga ta’siri
„Yatimat ad-dahr“ keyinchalik shunday shuhrat qozondiki, natijada juda ko‘p adabiyotshunos olimlar ta’sirlanib, unga ergashdilar va o‘z tazkiralarini yozdilar. Masalan:
Xaltsidlar
Xaltsidlar (Chalcidoidea) -pardaqanotlilar turkumiga mansub hasharotlarning katta oilasi. 27 oila, 8 mingga yaqin turi mavjud. Tanasining uz. 1—3 (ayrimlariniki 10)mm. Rangi yashil, qora yoki sariq boʻlib, tovlanadi. Moʻylovi kamida 15 boʻgʻimdan iborat. Odd yelka, odatda, qisqa, qanot qopqogʻiga yetmaydi. Oʻrta yelkasi baʼzan boʻylama egatli. X. turli hasharotlar — koksidlar, oʻsimlik bitlari (shiralar), ikki qanotlilar va boshqalarning ichki yoki tashqi parazita. X. orasvda ikkilamchi parazitlar, yaʼni foydali birlamchi parazitni nobud qiladigan parazitning parazitlari (oʻta parazitlari) ham bor. Lichinkalari parazitlik qilib yashaydi. Rivojlanishning turli fazasidagi hasharotlar xoʻjayinlik vazifasini oʻtaydi. Parazit, odatda, xoʻjayinga tuxum qoʻyadi. Mavsumda 7 avlod beradi. X. dan koʻpgina qishloq xoʻjaligi zararkunanda hasharotlariga qarshi biologik kurashda foydalaniladi. Ayniqsa, X.dan afelinus va trixogramma katta amaliy ahamiyatga ega.
Ertl
Ertl Avstriyaning Quyi Avstriya yerida joylashgan kommunadir. Amstetten (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 21.11 km2. 1308 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Konus sirt
thumb Konus sirt — qoʻzgʻalmas S nuqtadan oʻtuvchi SM toʻgʻri chiziqning biror L egri chiziq boʻylab sirpanishidan hosil boʻladigan sirt. 5nuqta Konus sirtning uchi, SM toʻgʻri chiziq yasovchisi, L egri chiziq yoʻnaltiruvchisi deyiladi. Agar Konus sirtning yoʻnaltiruvchisi aylana boʻlib, S ni aylana markazi O bilan tutashtiruvchi toʻgʻri chiziq aylana tekisligiga tik boʻlsa, u doiraviy Konus sirt deb, 05 toʻgʻri chiziq esa Konus sirtning oʻqi deb ataladi. Dekart koordinatalar tizimida tenglama yoʻnaltiruvchisi ellips boʻlgan Konus sirtni ifodalaydi:
Dersau
Dersau Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Plön tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 7,51 km2. 898 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Dersauning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Me Too harakati
#MeToo jinsiy tajovuz va tegajogʻlikka qarshi qaratilgan ijtimoiy harakatdir. „Me Too“ (tarjimasi „Men ham“) iborasi 2006-yili amerikalik faol Tarana Burke tomonidan MySpace ijtimoiy tarmogʻida birinchi marta ishlatilgan.
Willy Johannmeyer
Willy Johannmeyer (1915-yil 27-iyul — 1970-yil 14-aprel) — Ikkinchi jahon urushi davridagi nemis ofitseri, 1939-1945-yillarda xizmat qilgan. U, shuningdek, eman barglari bilan Temir xochning Ritsar xochini olgan va fashistlar Germaniyasi tarqatib yuborilgan paytda, Adolf Hitlerning armiyadagi soʻnggi adyutanti (Heeresadjutant) edi.
Kariyera
Johannmeyer 1915-yil 27-iyulda Westphalianing Iserlohn shahrida tug‘ilgan. 1933-yilda Adolf Hitler hokimiyat tepasiga kelganidan so‘ng u SSga (№ 262992) qo‘shilgan. 1936-yilda u 64-piyoda polkiga kadet (Fahnenjunker) sifatida tayinlandi va 2 yil ichida u Leytnant darajasiga koʻtarildi.
Ikkinchi jahon urushi
Sharqiy frontda 503-piyoda polki Nevel mudofaa jangida (Pskov viloyatining janubida, Belorussiya yaqinida) qatnashdi. Ushbu sektorda Johannmeyer 1943-yil mart oyida boʻlib oʻtgan janglarda oʻzini koʻrsatgan harakatlari bilan ajralib turdi va 1943-yil 18-noyabrda Ritsar xochi uchun 329-Eman barglari (Eichenlaub) bilan taqdirlandi.
25-noyabr kuni uning bataloni oʻrmonda 502-ogʻir tank batalonining yordami bilan Sergeytsevo shahri (Nevel shimoli-gʻarbida) yaqinidagi sovet pozitsiyalariga hujum qildi. Batalyonning „Tiger I“ tank qoʻmondoni Otto Karius oʻz xotiralarida Johannmeyer daraxt barglari orasida yashiringan sovet oʻq otuvchisining oʻpkasiga snayper oʻti bilan urilganini esladi. Dastlab, Johannmeyerning omon qolish imkoniyati cheklangan deb hisoblangan, ammo u omon qolishga muvaffaq boʻlgan. Karius „1944-yilda kasalxonada boʻlganida Johannmeyerning gapini eshitib, xotirjam boʻldi“ deb yozgan. Johannmeyer oʻzining rasmiy eman barglarini taqdirlash marosimida ishtirok etmadi, chunki uning ahvoli hali ham ogʻir edi. Koʻp oʻtmay, 1-dekabrda Johannmeyer mayor unvoniga koʻtarildi.
Vilonia (Arkansas)
Vilonia AQShning Arkansas shtatida joylashgan shahardir. Faulkner okrugi tarkibiga kiradi.
Willy Johannmeyer
Ikkinchi jahon urushi
1944-yil 1-martda Johannmeyer katta ofitser adyutantlarini tayyorlash kursiga chaqirildi va 3 oydan keyin OKHga (Oberkommando des Heeres, Armiya Oliy qoʻmondonligi) oʻtkazildi. 1944-yil avgustidan boshlab u armiyaning kadrlar boʻlimida (Heerespersonalamt) Oberstleutnant i.G. unvoni bilan xizmat qildi (im Generalstab).
Urushdan keyingi hayot
Johannmeyer 1945-yilda Amerika qoʻshinlari tomonidan hibsga olingan. Ozodlikka chiqqandan soʻng u sanoat biznesi, asosan qishloq xoʻjaligi iqtisodiyoti bilan shugʻullangan va „''Dipl. agr.''“ diplomini olgan. U Frankfurt-na-Mayndagi DEMAG shoʻba korxonasi FMA Pokornyda ishlagan va kompaniya direktorlar kengashi aʼzosi boʻlgan. Johannmeyer 1970-yil 14-aprelda vafot etdi.
Vilonia (Arkansas)
Aholisi
3815 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 228,4 nafar kishi.