cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sepkil
Sepkil — teridagi uncha katta bo'lmagan sargʻish, qoʻngʻir, qoramtir, shakli har xil pigmentativ dog'lar. Ular sogʻ terida paydo boʻlib, kishini mutlaqo bezovta qilmaydi. Melanin pigmentining terida yig'ilishidan hosil bo'ladi. Koʻproq 4—6 yashar bolalarga tushib, kishi qariganda yoʻqolib ketadi yoki unchalik bilinmaydigan boʻlib qoladi. Koʻpincha oqsariq, malla rang kishilarda paydo boʻladi. S. nayeddannaslga oʻtadi. S. dogʻlari, asosan, terining ochiq, yaʼni quyosh nuri tushadigan yerlariga: yuz, boʻyin, koʻkrakning yuqori qismi va qoʻlning tashqi tomoniga tushadi. S dogʻlari baxrr va yozda koʻpayib, kuz va qishda bilinmaydigan boʻlib qoladi yoki yoʻqolib ketadi.
Nozima Sulton
Yoshligi
Nozima Sulton 1866-yil 25-fevralda Dolmabahche saroyida tugʻilgan. Otasi Sulton Abdulaziz, onasi Hayranidil Hanimefendi. U otasining uchinchi qizi va onasining birinchi farzandi edi. Soʻnggi xalifa Abdulmajid IIning opasi boʻlgan. Mahmud II va Pertevniyal Sultonning nabirasi.
Xisortepa
Xisortepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: X— XII asrlar. Surxondaryo viloyatining Sariosiyo tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Mehrshavqat“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Nozima Sulton
Yoshligi
Uning otasi Sulton Abdulaziz 1876-yil 30-mayda posholari tomonidan taxtdan tushirilgan va jiyani Murod V sulton boʻlgan. Ertasi kuni uni Feriye saroyiga oʻtkazishdi. Onasi va Abdulazizning mahallasidagi boshqa ayollar Dolmabahche saroyini tark etishni istamadi. Shunday qilib, ularni birgalikda Feriye saroyiga joʻnatishdi. Bu jarayonda ular boshdan-oyoq tintuv qilinib, ulardan barcha qimmatli narsalar tortib olindi. 1876-yil 4-iyunda Sulton Abdulaziz sirli tarzda vafot etdi.
Sepkil
S. toshishiga moyil kishilar oʻzlarini mumkin qadar quyosh nuri taʼsiridan saqlashlari kerak. S.ni yoʻqotish istagi tugʻilsa, albatta, vrachga murojaat etish zurur.
Nozima Sulton
Yoshligi
Oʻn yoshli qizcha Nozima Sulton onasi va sakkiz yoshli ukasi bilan Feriye saroyida yashashni davom ettirdi.
Nikohi
1889-yilda Sulton Abdulhamid II Soliha Sultonning ikki opasi, malika Soliha Sulton va Esma Sulton, oʻz qizi Zekiye Sulton bilan mahrini va nikohini tuzdi. U 1889-yil 20-aprelda Yulduz saroyida Ibrohim Dervish poshoning oʻgʻli Ali Xolid poshoga turmushga chiqdi. Uning farzandlari yoʻq edi.
Er-xotinga Nozima Sulton saroyi sifatida tanilgan Kurucheshmeda qarorgoh sifatida saroy qilib berildi. Bu yerda diniy musiqa ijrochilari ham bor edi.
Surgundaligi
1924-yilda imperator oilasi surgun qilingandan soʻng, Nozima va uning eri Juniya Livanga joylashdilar. Bu yerda ikkovi bog‘ bilan o‘ralgan katta qasrda yashashardi.
Durrushehvar Sulton Haydarobodning toʻngʻich oʻgʻli va vorisi shahzoda Aʼzam Jahga turmushga chiqqanida, Asif Jah VII 1932-yilda Nozima Sulton unga olmos tojini sovgʻa qildi. Neslishah Sulton Misrning soʻnggi Xedivi Abbos Hilmi Poshoning oʻgʻli shahzoda Muhammad Abdel Moneymga turmushga chiqqanida, u uchta olmos bilan bezatilgan chiroyli bilaguzukni hadya qildi.
Neslishoh Sultonning so‘zlariga ko‘ra, u past bo‘yli, uncha chiroyli boʻlmagan, lablari otasinikidek katta, ammo juda taʼsirchan qiz boʻlgan.
Oʻlimi
thumb|Nozima Sultonning qabri (oʻngda) Nozima 1947-yili sakson bir yoshida Abdulazizning tirik qolgan so‘nggi farzandi Livanning Juniya shahrida vafot etdi. U Mehmed VI va Usmonli sulolasining boshqa vakillari dafn etilgan Sulaymoniya takyasining qabristoniga dafn etilgan. Eri bir yil yashab, 1948-yilda Saudiya Arabistonining Makka shahrida vafot etgan.
Yalangoyoq otatepa
Yalangoyoq otatepa  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: Mil.avv. V—I asrlar. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Gʻurjak-1“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Koreya milliy kutubxonasi
Koreya Milliy kutubxonasi Janubiy Koreyaning Seul shahrida joylashgan va 1945-yilda tashkil etilgan Unda 10 milliondan ortiq jildlar, jumladan, 1,134,000 dan ortiq xorijiy kitoblar va Janubiy Koreya milliy xazinalari mavjud.
U 1974-yilda Seulda, Sogong-dong, Jung-gudan Namsan-dongga koʻchirildi va yana 1988-yilda Banpo-dong, Seocho-gudagi hozirgi joyga koʻchirildi. 1991-yilda taʼlim vazirligidan Madaniyat vazirligiga oʻtkazilgan.
Koreya tarixi milliy kutubxonasi
Koreyadagi kutubxonalar Gʻarb mafkuralarining Koreyaga hamda yapon mustamlakachiligiga katta taʼsiri tufayli vujudga kelgan. Bu ikkala taʼsir Koreyani modernizatsiya qilishni boshladi. Kutubxonaning birinchi nominatsiyasi 1906-yilda Li Keun-Sang, Li Beom-gu va Yun Chi Xo tomonidan rasman tashkil etilgan. U Daehan kutubxonasi deb nomlangan. Daehan kutubxonasi esa hech qachon ommaga oshkor etilmagan va 1911-yilda Joseon hukumati tomonidan 100 000 kitob musodara qilingan.
Boshqa kutubxonalar tashkil etildi, Daedong Seogvan birinchi xususiy jamoat kutubxonasi edi. U oʻzining barcha materiallarini jamoatchilikka bepul taqdim etdi, shuningdek, uyda kitoblarni chop etdi. Afsuski, yapon mustamlakachiligi Koreyani yopdi va butun Koreya boʻylab barcha bosma nashrlarni: gazetalar, jurnallar, kitoblar va boshqalarni toʻxtatdi. Faqat tasdiqlangan ommaviy axborot vositalari chop etilishda davom etdi.
1919-yilda Yun Ik Son talabalarga gazeta tarqatgani uchun qamoqqa tashlangan. 1920-yilda ozodlikka chiqqanidan keyin Kyonson kutubxonasini tuzdi;bu koreyslar uchun maxsus kutubxona edi. U va uning hamkasblari zamonaviy maʼrifat turini amalga oshirish uchun pullarining katta qismini ushbu loyihaga xayriya qilishdi. Ular kitoblar yigʻib, hatto ayollar va qizlar uchun oʻqish zali ham yaratdilar, bu oʻsha davr uchun gʻayrioddiy („zamonaviy“) edi. 1921-yilda Li Beom Seung huquqshunoslik fakulteti talabasi boʻlib, oʻz xalqiga yordam berish maqsadida yana bir Kyonson kutubxonasini yaratdi. Yun Ik Son Kyonson kutubxonasini boshqarishni Li Beom Seungga topshirdi, u oʻz navbatida hech qanday maʼlumotga ega boʻlmagan bolalar uchun alohida kutubxona yaratdi. U ushbu kutubxona yordamida boshlangʻich maktab taʼlim dasturini yaratdi. Biroq, u ogʻir moliyaviy qiyinchiliklarga duch keldi va Koreya mustaqillikka erishgandan keyingina Li Beom Sen Seulning birinchi meri boʻlganidan keyin qayta tiklandi.
1946-yilda boʻlajak kutubxonachilarni tayyorlash uchun milliy kutubxona maktabini tashkil etdi. Shundan soʻng, u nafaqat resurslarni, balki yapon mustamlakachiligi yoʻq qilishga uringan madaniy tarixni saqlab qolish uchun missiyani baham koʻrish uchun atrofdagi kutubxonalarni birlashtirishni davom ettirdi.
1948-yilda „Bir mamlakat, bir kutubxona“ deb nomlangan umummilliy harakat tuzildi. Ularning maqsadi Koreya boʻylab kutubxonalar, kitoblar va materiallarni yoqib yuborish va yoʻq qilishdan qutqarish edi. Shuningdek, ular imkon qadar koʻproq yangi kutubxonalar tashkil etishga intilishdi. Shuningdek, ular oʻz aholisiga koreys tilini qayta oʻrgatish uchun savodxonlik dasturini boshladilar. Statistikaga koʻra, koreyslarning atigi 20 % koreys tilini oʻqiy olgan.
Ular 1955-yilda Xalqaro kutubxonalar assotsiatsiyasiga aʼzo boʻlishdi. Bu yil ham ular darslar bilan bir qatorda omma uchun kitobxonlik ham taqdim etdilar. Keyingi yillarda ular oʻz faoliyatlarini va aʼzolarini yangilash, shuningdek, koʻproq kutubxonalar bilan bogʻlanish ustida ishladilar. Ular butun Janubiy Koreyaga yordam berish uchun mukofotlar, mablagʻ yigʻish va tizimlarni yaratdilar. 1988-yilda ular Seulning Seoqqcho-gu shahriga koʻchib oʻtishdi.
Koreya Milliy kutubxonasining missiyasi va majburiyatlari
Koreya Milliy kutubxonasining asosiy maqsadi „mahalliy va xorijiy bilimlarni har tomonlama toʻplash, xavfsiz saqlash va Koreyaning intellektual va madaniy merosini asrab-avaylash va madaniyat darajasini oshirish orqali milliy bilimlarni rivojlantirishga hissa qoʻshish“dir. Koreya Milliy kutubxonasi ular tomonidan toʻplangan milliy bilimlar ular tomonidan saqlanishi va dunyo bilan baham koʻrishiga kafolat beradi.
Milliy kutubxona fondini rivojlantirish boʻyicha yoʻriqnomaning maqsadi — Milliy kutubxona fondini rivojlantirish va konservatsiyani boshqarish boʻyicha standartlar va ustuvorliklarni taʼminlashdir" Ularning maqsadi kelgusida kolleksiyani rivojlantirish uchun asos yaratishdir.
Toʻplamni rivojlantirishning asosiy yoʻnalishi:
Koreya Milliy kutubxonasi „hozirgi va kelajak avlodlardan foydalanishni taʼminlash“ uchun Koreya va butun dunyo xalqlari uchun roʻyxatdan oʻtkazilishi va saqlanishi uchun milliy hujjatlarni toʻplaydi. Koreya Milliy kutubxonasi Koreyaning madaniy merosiga oid maʼlumotlarni hamma narsadan ustun qoʻyadi.
Koreya Milliy kutubxonasi uchun Missiya bayonoti
Koreya Milliy kutubxonasi Koreya Respublikasining bilimlari va madaniy merosini yetkazadi, xalqning intellektual hayotini boyitadi, mamlakat va jamiyatning madaniy rivojlanishiga hissa qoʻshadi.
Koreya Milliy kutubxonasi insonlar hayotini boyitib turuvchi kutubxonadir.
1. Milliy bilim resurslaridan foydalanish va saqlash asoslarini rivojlantirish;
Milliy bibliografik maʼlumotlar markazi rolini kengaytirish;
Eski koreys adabiyotini kompleks boshqarishni kuchaytirish;
Milliy bilim resurslarini saqlash salohiyatini kuchaytirish.
2. Foydalanuvchilarga yoʻnaltirilgan milliy kutubxona xizmatini kuchaytirish;
Tadqiqot va siyosatni qoʻllab-quvvatlash kutubxona xizmatlari yoʻlga qoʻyish; Kutubxonani targʻib qilish va marketing.
3. Kutubxona hamkorligi va yetakchilikni maksimal darajada oshirish; Kutubxonada inson resurslari uchun kasbiy taʼlim markaziga aylantirish;
4. Intellektual kutubxona raqamli xizmatini yoʻlga qoʻyish;
Milliy raqamli kolleksiyani kengaytirish;
Smart raqamli xizmatni joriy etish;
Raqamli xizmatlarni almashish va hamkorlikni mustahkamlash.
Raqamli toʻplam
Koreya Milliy kutubxonasi Koreya gazetasi, Gazette, Koreya tarixiga oid xorijiy aloqalar va Janubiy Koreyada yaratilgan tarix, tadqiqotlar va sanʼatga oid yozuvlarni oʻz ichiga olgan keng raqamli toʻplamga ega. Ushbu manbalarning koʻpchiligi oʻz veb-saytiga kiradigan har bir kishi uchun maqbuldir. Shuningdek, ular oʻzlarining homiylaqri, aʼzolari uchun raqamli omborlarga ega.
Toʻplam statistikasi
2020-yil noyabr oyida boʻlgani kabi;
Kerkion
Kerkion (Κερκυών Κερκυών) — qadimgi yunon afsonalarida qaroqchi deb atalgan va Eleusis podshohi.
Branxus va Argiopaning oʻgʻli (yoki Poseydon va iloha Argiopaning oʻgʻli ). Boshqa bir iddaolarga koʻra, Gefestning oʻgʻli. Herilning fikricha, Poseydon va Amfiktyonning qizining oʻgʻli.
U qizi Alopaning Poseydon bilan ishqiy munosabatlaridan xabar topgach, uni tiriklayin koʻmib tashlagan.
U Eleusis va Megara oraligʻidan oʻtuvchi yoʻlda safarga chiqqanlarni uchratib, ularni oʻzi bilan jang qilishga majburlashi hamda oʻldirishi bilan mashhur edi.
U otasini qidirib Afinaga ketayotgan Tesey qoʻlida halok boʻladi. Tesey uni nafaqat jismoniy ustunlik tufayli, balki mahorati bilan ham magʻlub etadi. Natijada kurash sanʼatiga asos soladi.
Esxilning „Kerkion“ (fr. 102 Radt) satirik dramasi qahramoni. Shuningdek, Evripidning „Alope“ tragediyasi qahramoni.
Bundan tashqari, Arkadiyaning afsonaviy podshohi, Agamed oʻgʻli ham shu nom bilan atalgan: Kerkion.
Nepri
Nepri (npr, nprj, ngr, „neper“, „don“ dan) — qadimgi Misr mifologiyasidagi don xudosi.
Umumiy maʼlumot
Tana butunlay boshoq yoki bugʻdoy donalari bilan boʻyalgan odam sifatida tasvirlangan. U qoʻlida bugʻdoy boshoqlari bilan ham tasvirlangan. Nepri nomini yozish uchun ishlatiladigan ierogliflar bugʻdoy donachalari tasvirlangan belgilarni oʻz ichiga oladi. Bundan tashqari, Nepri koʻpincha Renenutet tomonidan emizikli bola sifatida tasvirlangan. Nepri "ogʻiz janobi " (ismning soʻzma-soʻz tarjimasi) deb hisoblangan va onasi " Ran " (ruh navlaridan biri), haqiqiy ismni bergan Renenutet bilan tanilgan, u ham oziqlanish manbasi boʻlgan. Baʼzan Renenutet va Nepri Isid hamda Gor bilan bogʻliq edi.
Nepri nomi arpa va bugʻdoy kabi eng koʻp ishlatiladigan ekin turlari bilan aniqlangan. Osiris va Isis afsonasida shunday deyilgan edi: "hozir Osiris hayot, oʻlim va qayta tugʻilish xudosi ", Shunga oʻxshash yozuvlar dunyoning koʻplab madaniyatlarida uchraydi. Bu hikoya yillik ekinlar va hosil yetishmovchiligi bilan bogʻliq edi. Shunday qilib, Nepri Osirisning bir varianti sifatida koʻrila boshlandi va unga „oʻlimdan keyin yashovchi“ unvoni berilgan. Yangi Shohlik davrida Nepit ismli xotini haqida birinchi eslatma paydo boʻladi. Eng qadimiy matnlarda „Nepri“ soʻzi „yosh suv“ deb nomlangan, bu unumdor loy koʻtaruvchi Nil toshqinining boshlanishini anglatadi. Dafn marosimlarida Nepri bugʻdoy urugʻini ramziy qilib, u yerga ekilganidan soʻng yana jonlanadi deb aytar edi. Shunday qilib, Nepri marhumni yerga xiyonat qilganidan soʻng qayta tugʻilishiga yordam berdi.
Oʻliklarni oziq-ovqat bilan taʼminlash haqidagi afsunlarda Nepri marosimlar uchun ishlatiladigan pivo xudosi shaklida namoyon boʻladi. Neprining tugʻilgan kuni hosilning birinchi kuni edi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Grossulyar
Grossulyar — granatlar guruhiga mansub mineral. Tuzilishi krijovnik mevasiga oʻxshash, lotincha (grossularia — krijovnik) nomi shundan. Kimyoviy formulasi Ca3Al2{SiO4}r Kub singoniyali, shishasimon yaltiraydi. Qattiqligi 6,5 — 7,5. Zichligi 3530 - 3600 kg/m3. Och yashil, sargʻish, qoʻngʻir, rangsiz kristallar, agregatlar. Skarnlar minerali. Shaffof turi zargarlikda ishlatiladi. Oʻzbekistonda (skarn jinslarda), Avstriya va Shveysariya (alp tomirlarida), Pokiston (pokiston zumradi), Tanzaniya, RF (Sharqiy Sibir)da uchraydi.
Sepkisoy
Sepkisoy — Samarqand viloyatining gʻarbida Qashqadaryo havzasidagi daryo. 1100 m balandlikdagi buloqdan boshlanadi. Yuqori oqimida Jinichka nomi bilan maʼlum. Qashqadaryogacha yetib bormaydi. Xonuy qishlogʻidan 2 km shim.gʻarbda tugaydi. Uz. 39 km, havzasining maydoni 180 km². Qoryomgʻir suvlaridan toʻyinadi. Ingichka shaharchasi yonida koʻp yillik oʻrtacha suv sarfi 0,36 m³/sek., oqim moduli 2 l/sek, km². Oʻrtacha yillik suv sarfi 1,13 m³/sek.dan (sersuv yilda) 0,025 m³/sek.gacha (kamsuvli yilda) oʻzgaradi. Suv toshqini fevral oʻrtasidan boshlanadi. Suvning eng koʻp sutkalik sarfi shu oyda (baʼzida martda) kuzatiladi. Suv toshqini aprel boshlarida tugaydi. Okt.—dek.da (har yili emas) yomgʻir suvlari toʻplanib qoladi. Ingichka shaharchasidan pastrokda daryo suvi ekin maydonlarini sugʻorishga sarflanadi va Sepki qishlogʻidan pastda qurib qoladi.
Separator
Separator (lot. separator — ajratkich) — 1) gazdan suyuq va qattiq zarralarni, suyuklikdan qattiq zarralarni ajratish, qattiq yoki suyuq aralashmalarni tarkibiy qismlarga ajratish uchun moʻljallangan qurilma. Ishi suyuklik yoki qattiq jism komponentlarining fizik xususiyatlari (zarrachalarning shakli, massasi, solishtirma ogʻirligi, magnit xossasi va boshqalar) orasidagi farqqa asoslangan. S.ning markazdan qochma, magnit, tindirma, pnevmatik, ishqalanma, elektr va boshqa xillari bor. Markazdan qochma S.lar (sentrifugalar) da suyuklik ichidagi ogʻirroq zarrachalar va suyuqliklar markazdan qochma kuch taʼsirida ajraladi. Moyni suv va mexanik aralashmalardan tozalash, sutni qaymoq va yogʻsiz sutga ajratishda qoʻllaniladi. Magnit S. foydali minerallarni gʻovak jinslar va keraksiz aralashmalardan ajratish uchun ishlatiladi. Ishi magnit maydonining turli mineral zarralariga turlicha taʼsir etishiga asoslangan. Tindirma S. birbiri bilan aralashmaydigan 2 suyuklikni rezervuarda tindirish yoʻli bilan ajratadi, bunda birbiriga nisbatan pastbaland joylashgan 2 ta truba boʻlib, yuqorisidan yengil, pastkisidan ogʻirroq suyuklik chiqadi. Pnevmatik S. tegirmonda maydalangan materialning mayda-yirikligini havo oqimi taʼsirida rostlash, uni boyitish va boshqalarda ishlatiladi. Ishqalanm a S. foydali qazilmalarni boyitishda qoʻllanadi. Gaz S.ida gaz suyuq va qattiq zarralardan tozalanadi. Buning gravitatsion (gaz tezligini keskin pasaytirishga asoslangan), siklonli (markazdan qochma kuchga asoslangan) xillari bor. S. xalq xoʻjaligining koʻpgina tarmoqlarida, mas, un tortish korxonalarida, gaz sanoatida, paxta terish mashinalari va boshqalarda ishlatiladi; 2) podshipniklarda shar yoki roliklarni birbiridan ajratib turadigan detal (qarang Podshipnik).
Yalangʻoch tepa (Toshloqtepa)
Yalangʻoch tepa (Toshloqtepa)  — Oʻzbekistondagi madaniy meros obyekti. Arxeologiya yodgorligi. Obyekt davri: V—VIII asrlar. Surxondaryo viloyatining Sherobod tumanida joylashgan. Obyekt manzili: „Kattabogʻ“ MFY. Koʻchmas mulkka boʻlgan huquq: Davlat mulki. Surxondaryo viloyati madaniy meros boshqarmasi operativ boshqaruv huquqi asosida. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan 2019-yil 4-oktabrda Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlari milliy roʻyxatiga kiritilgan — davlat muhofazasiga olingan.
Sentlyusiya
Sentlyusiya (Saint Lucia) - Karib dengizidagi SentLyusiya o.da joylashgan davlat; Kichik Antil o.lari arxipelagining jan.sharqiy qismida. Maydoni 616 km². Aholisi 160,1 ming kishi (2002). Poytaxti — Kastri sh. Maʼmuriy jihatdan 11 tumanga boʻlinadi.
Davlat tuzumi. S.L. — konstitutsiyali monarxiya. Buyuk Britaniya boshchiligidagi Hamdoʻstlik tarkibiga kiradi. Amaldagi konstitutsiyasi 1978-yilda ishlab chiqilgan. Davlat boshligʻi — Buyuk Britaniya qirolichasi nomidan ish yurituvchi generalgubernator. Qonun chiqaruvchi hokimiyat organi 2 palatali (Senat va Majlis palatasi) parlament. Ijroiya hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi.
Aholisining asosiy qismi sentlyusiyaliklar (negrlar va mulatlar) boʻlib, ular banan plantatsiyalarida ishlatish uchun mustamlakachilar tomonidan keltirilgan afrikalik qullarning avlodlaridir. Aholining 2/3 qismi shaharlarda yashaydi. Dindorlari — asosan, katoliklar. Rasmiy til — ingliz tili.
Tarixi. Orol yevropaliklarga 1502-yil X. Kolumb sayohatidan keyin maʼlum boʻlgan. 17-asr oʻrtalarida Buyuk Britaniya bilan Fransiya oʻrtasida talash boʻlgan va bir necha marta goh inglizlar, goh fransuzlar qoʻliga oʻtib turgan. 1814-yildan Buyuk Britaniya mustamlakasi. 1958—62 yillarda VestIndiya federatsiyasi tarkibida. 1967-yil 1 martda "Buyuk Britaniya bilan uyushgan davlat" maqomini olgan. 1979-yil 22 fevraldan S.L. mustaqil davlat. 1979-yildan BMT aʼzosi. Milliy bayrami — 22 fevral — Mustaqillik kuni (1979).
Siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari. S.L. Leyboristlar partiyasi, 1946-yil asos solingan; Birlashgan ishchi partiyasi, 1964-yil tashkil etilgan; Taraqqiyparvar leyboristlar partiyasi, 1981-yil tuzilgan. Mehnatkashlar milliy ittifoqi kasaba uyushmasi, Jahon kasaba uyushmalari federatsiyasiga kiradi; S.L. dengizchi va port ishchilari kasaba uyushmasi, 1945-yil tashkil etilgan; S.L. ishchilar uyushmasi, 1939 i. tuzilgan.
Xoʻjaligi. Iqtisodiyotning asosi qishloq xoʻjaligi va xorijiy sayyoxlarga xizmat koʻrsatishdan iborat. Yalpi ichki mahsulotda qishloq xoʻjaligining ulushi 10,7%, sanoat ulushi 32,3%, xizmat koʻrsatish tarmogʻi ulushi 57% ni tashkil etadi. Asosiy qishloq xoʻjaligi mahsulotlari — banan, kokos yongʻogʻi, mango, kakao, sitrus mevalar, shakarqamish. Qoramol, choʻchqa, qoʻy, echki boqiladi. Yogʻoch tayyorlanadi. Uncha katta boʻlmagan sanoat korxonalari, asosan, qishloq xoʻjaligi xom ashyosini qayta ishlash bilan shugʻullanadi. Elektron qismlarni yigʻuvchi, karton, sigaret, gazlama, kiyim, oʻyinchoq ishlab chiqaruvchi korxonalar bor. Yiliga oʻrtacha 112 mln. kVtsoat elektr energiya hosil qilinadi. Mamlakatda temir yoʻl yoʻq. Avtomobil yoʻllari uz. 820 km. Asosiy dengiz porti va aeroporti — Kastri. Chetga banan, kopra, kokos yogʻi, kakao, sitrus mevalar, rom, kiyim, oʻyinchoq chiqariladi. Chetdan sanoat mollari, xom ashyo, yoqilgʻi oladi. Buyuk Britaniya, AK.Sh, Karib havzasi mamlakatlari bilan savdo qiladi. Pul birligi — sharqiy karib dollari.
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi. Gaz. va jur.lari: "Voys of SentLyusiya" ("SentLyusiya ovozi", haftada 2 marta chiqadigan gaz., 1885-yildan), "Katolik kronikl" ("Katolik xronika", oynoma, 1957-yildan), "Kruseyder" ("Salibchi", haftanoma, 1934-yildan), "Mirror" ("Oyna", haftanoma, 1994-yildan). "SentLyusiya brodkasting korporeyshn" radioeshittirish hukumat xizmati mavjud. "Xemen televiji sistem" tijorat televideniye xizmati 1967-yil tashkil etilgan.
Lesley Turner Bowrey
Lesley Rosemary Turner Bowrey, AM (shuningdek Tyorner; 1942-yil 16-avgustda tugʻilgan) — avstraliyalik isteʼfodagi professional tennischi. Uning karyerasi 1950-yillarning oxiridan 1970-yillarning oxirigacha yigirma yil davom etdi. Turner Bowrey 1963 va 1965-yillarda „Katta dubulgʻa“ turkumidagi toʻrtta musobaqadan biri boʻlgan Fransiya chempionatida yakkalik bahslarida gʻolib chiqdi. Bundan tashqari, u juftlik va aralash juftlik bahslarida Grand Slam (Katta dubulgʻa)ning 11 ta musobaqasida gʻolib chiqdi. Turner Bowrey 1964-yilda oʻzining eng yuqori yakkalik reytingida 2-oʻringa erishdi.
Faoliyati
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Lesley_Turner.jpg/245px-Lesley_Turner.jpg|thumb|369x369px| Lesley Turner 1964-yilda Hilversumdagi Gollandiya ochiq chempionatida. Bowrey 13 gʻalaba qozondi Faoliyati davomida „Katta dubulgʻa“ unvonlari: yakkalik bahslarida ikkita, ayollar juftlik bahslarida ettita va aralash juftlikda toʻrtta. U Grand Slam (Katta dubulgʻa) turkumiga kiruvchi boshqa 14 musobaqaning finalida magʻlub boʻldi.
Bowrey ikki marta Fransiya chempionatida yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi. 1963-yilda u finalda Ann Heydon-Jonhesni, 1965-yilda esa finalda Margaret Smithni magʻlub etdi.
U 1961, 1963 va 1964-yillarda Italiya chempionatida ikkinchi oʻrinni egallagan, 1967-yilda Mariya Buenoga qarshi va 1968-yilda Margaret Kortga qarshi chempion boʻlgan.
Bowrey 1994—2000-yillarda Avstraliya Fed Kubogi jamoasi sardori edi.
Mukofotlari
Bowrey 1985-yilda Sport Avstraliya shon-shuhrat zaliga kiritildi. U 1994-yilda NSW chempionlar zaliga kiritilgan. U Xalqaro tennis shon-shuhrat zaliga kiritildi va 1997-yilda Sara Palfrey Danzig mukofotini oldi. Mukofot xarakteri, sport mahorati, xulq-atvori va hamkorlik ruhi bilan tennis oʻyinining rivojlanishiga hissa qoʻshgan ayol futbolchiga beriladi. 1998-yilda u Avstraliya tennis shon-shuhrat zaliga kiritildi.
2009-yilda Qirolichaning tugʻilgan kuniga bagʻishlangan taqdirlash marosimida Bowrey „tennisga oʻyinchi, murabbiy va murabbiy sifatida oʻsmirlar va jamiyatga qilgan xizmatlari uchun“ Avstraliya ordeni aʼzosi etib tayinlandi.
U 1968-yil 23-fevralda avstraliyalik tennis yulduzi Bill Bowrey ga turmushga chiqdi. Ular tennischi Mishel Bourining ota-onasidir.
Epidural anesteziya
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Epidural.JPG/220px-Epidural.JPG|thumb| Epidural kateterni o`rnatish joyi. Jarrohlik maydoni antiseptik bilan tozalanadi. Kateterda chuqurlik belgilari ko`rinadi. Epidural anesteziya ham peridural anesteziyadek umumiy va mahalliy anesteziya usullaridan biri bo'lib, unda kateter orqali umurtqa pog'onasi epidural bo'shlig'iga dorilar kiritiladi. Inyeksiya natijasida og'riq hissi yo'qoladi (analgeziya), umumiy sezuvchanlik (anesteziya) yoki mushaklarning bo`shashi (miorelaksiya).
Epidural anesteziyaning ta'sir qilish mexanizmi asosan dorilarning dural birikmalar orqali subaroxnoidal bo'shliqqa kirib borishi va natijada nerv impulslarining (shu jumladan, og'riq) radikulyar nervlar orqali o'tishini bloklashi bilan bog'liq.
Epidural anesteziyaning ta'sir qilish yo`llari
Inson tanasida orqa miya va orqa miya ildizlari maxsus membrana - dura mater bilan o'ralgan. Epidural bo'shliq bu qobiqni o'rab oladi va umurtqa pog'onasi bo'ylab o'tadi. Epidural bo'shliqqa anestetikni kiritish og'riq sezuvchanligini yo'qotadi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Epiduraldiagram.png/220px-Epiduraldiagram.png|right|thumb| Sxema: Epidural bo`shliqqa igna kiritilishining bo`ylama ko`rinishi. Og'riqni yo'qotish orqa miya nerv uchlari bo'ylab og'riq impulslarining uzatilishini blokirovka qilish orqali sodir bo'ladi.
Subaroxnoidal anesteziyadan farqli o'laroq, epidural anesteziya mushaklarning qisqaruvchanligini va umumiy sezuvchanlikning yo'qolishiga olib kelmaydi, shuning uchun u tug'ruq vaqtida qo'llaniladi.
Epidural anesteziyani qo'llash
Qo'llash sohasiga qarab, epidural behushlik (analgeziya) ko'proq yoki kamroq xavf bilan bog'liq bo'lishi mumkin. Ko'krak, qorin, qorin va oyoqlarning analjeziyasi bo'yin va qo'llarning analjeziyasiga qaraganda kamroq xavflidir. Epidural anesteziya bilan boshning analgeziyasi mumkin emas, chunki boshning hissiy innervatsiyasi kranial asab tizimi orqali amalga oshiriladi. Epidural anesteziyadan foydalanish mumkin:
Dorilarning qo`llanilishi
Epidural anesteziya uchun epidural va subdural yuborish uchun maxsus mo'ljallangan (ayniqsa tozalangan va konservantlardan xoli) eritmalar qo'llaniladi. Eng ko'p ishlatiladigan lokal anestetiklar lidokain, bupivakain va ropivakaindir.
Lokal anestetiklarning ta'sirini kuchaytirish uchun ko'pincha epidural anesteziya uchun eritmaga opioitlar qo'shiladi, masalan, morfin, fentanil, promedol, buprenorfin. Shu bilan birga, opioitlarning dozalari tomir ichiga yoki mushak ichiga yuborilganidan ko'ra ko'p marta kamroq bo'ladi va taqdim etilgan analgeziyaning sifati va uning davomiyligi yaxshiroqdir. Opioitlarni epidural yuborish bilan, opioitlarga xos bo'lgan nojo'ya ta'sirlar kamroq uchraydi - ko'ngil aynishi, qusish, nafas olish depressiyasi, bosh aylanishi va boshqalar, chunki bu yuborish usuli bilan markaziy opioitdan ko'ra umurtqa analgeziya paydo bo'ladi. Shunday qilib, tomir ichiga 5 mg morfinni kiritish operatsiyadan keyingi 4-6 soat davomida og'riqni etarli darajada engillashtirishi mumkin va epidural bo'shliqqa faqat 1 mg morfinni kiritish 18-24 soat davomida og'riqning barqaror yo'qolishini ta'minlaydi. .
Rossiya Federatsiyasida qabul qilingan farmakopeyaga ko'ra, opioid analgeziklarning hech biri epidural bo'shliqqa kiritilishi mumkin emas.
Epidural anesteziya uchun eritmaga tez-tez qo'shiladigan boshqa komponentlar klonidin (klofelin), ketamindir. Shu bilan birga, tizimli qo'llashdan ko'ra ancha past dozalar talab qilinadi va yon ta'sirlardan (klonidinda qon bosimini pasaytirish, gallyutsinatsiyalar va ketaminda tashvishlanish) oldini oladi. Eritmaga fizostigminni qo'shish juda kam uchraydi, bu preparatning og'riq qoldiruvchi ta'siri simpatik tolalar orqali o'tadigan og'riqli impulslardan farqli o'laroq, xolinergik tolalarda "analgetik" impulslarning o'tkazuvchanligini oshirishga asoslangan.
Tug`ruq vaqtida epidural anesteziya
Epidural anesteziya og'riqni yo'qotishning samarali va yetarlicha xavfsiz usuli hisoblanadi.O'ziga xos xavflar orasida tug'ilish davrining davomiyligini oshirish xavfi va jarrohlikgacha asboblardan (forseps, vakuum ekstraktor) foydalanish zarurati, shuningdek, anestetik preparatga individual allergik reaksiya kiradi.
Tug'ruq paytida epiduralni qo'llashdan keyin yuzaga kelishi mumkin bo'lgan yon ta'sirlar mavjud. Bularga qon bosimining pasayishi, ko'ngil aynishi, qusish, zaiflik hissi, bosh aylanishi, qichishish, isitma, siyish qiyinligi, nafas olish muammolari, bel og'rig'i va boshqalar kiradi.
Epidural bo'shliqni aniqlash
Igna uning uchi sariq ligamentdan o'tishi bilan epidural bo'shliqqa kiradi va dura materni orqaga suradi. Olingan salbiy bosim epidural bo'shliq faqat potentsial mavjud bo'lgan kanal ekanligi haqidagi fikrni tasdiqlaydi. Igna epidural bo'shliqqa qachon kirganini aniq aniqlash dura materning shikastlanish xavfini kamaytiradi. Epidural bo'shliqni aniqlash usullari ikkita asosiy toifaga bo'linadi: "qarshilikni yo'qotish" texnikasi va "osilgan tomchi" texnikasi.
"Qarshilikni yo'qotish" usuli epidural bo'shliqni aniqlashning eng keng tarqalgan usuli hisoblanadi. Ignani teri orqali interspinous ligamentga o'tkazish sezilarli qarshilik sifatida seziladi. Igna uchi umurtqalararo ligamentning qalinligiga kirganda, mandrin chiqariladi va ignaga havo yoki natriy xloridning izotonik eritmasi bilan to'ldirilgan shprits biriktiriladi. Agar eritmani kiritishga urinish sezilarli qarshilikka duch kelsa yoki imkonsiz bo'lsa, ignaning oxiri haqiqatan ham interspinous ligamentning qalinligida va uni oldinga siljitish mumkin.
Ignaning oldinga siljishini nazorat qilishning ikki yo'li mavjud. Ulardan biri shundaki, shprits ulangan igna chap qo'l bilan asta-sekin oldinga siljiydi, o'ng qo'l esa shpritsning porshiniga doimo bosim beradi. Ignaning uchi epidural bo'shliqqa kirganda, qarshilik keskin pasayadi va porshin birdan oldinga osongina harakat qiladi. Ikkinchi usul shundaki, igna bir necha millimetr oldinga siljiydi, shundan so'ng ular to'xtab, shpritsning porshiniga yumshoq bosib, igna hali ham qalinlikda yoki yo'qligini sezish orqali aniqlashga harakat qiladilar. ligamentlar yoki qarshilik allaqachon yo'qolgan va u epidural bo'shliqqa tushgan. Ikkinchi usul tezroq va amaliyroq, lekin o'z vaqtida to'xtash va dura materning teshilishining oldini olish uchun biroz tajriba talab qiladi.
Anesteziologning xohishiga ko'ra, "qarshilikni yo'qotish" usulidan foydalanib, izotonik natriy xlorid yoki havo kiritilishi mumkin. Havo pufakchalari to'liq bo'lmagan yoki mozaik blokadaga olib kelishi mumkinligi haqida xabarlar mavjud, ammo bu faqat katta hajmdagi havo kiritilishi bilan mumkin. Natriy xloridning izotonik eritmasi miya omurilik suyuqligi bilan osongina chalkashib ketadi, bu esa dura materning beixtiyor teshilishidan shubhalanishni qiyinlashtiradi.
Osilib tushirish texnikasi. Igna interspinöz ligamentga chuqur kiritiladi, shundan so'ng mandrin chiqariladi. Igna pavilonidan bir tomchi suyuqlik to'xtatiladi - ko'pincha natriy xloridning izotonik eritmasi. Igna qattiq ligamentlar orqali oldinga siljigan ekan, tomchi harakat qilmaydi. Ligamentum flavumning punksiyonu va igna uchi epidural bo'shliqqa kirgandan so'ng, salbiy bosim ta'sirida igna "osilgan tomchi" yo'qoladi. Biroq, agar igna tiqilib qolsa, tomchi pavilondan igna bo'shlig'iga tortilmaydi va miya omurilik suyuqligining oqishi dura materning teshilishini ko'rsatmaguncha oldinga suriladi. Shuni ta'kidlash kerakki, faqat juda tajribali anesteziologlar osilgan tomchilar texnikasidan foydalanadilar. Ushbu texnika yaqin-medial kirish uchun ham qo'llaniladi.
Epidural bo'shliqning joylashgan joylari
Lumbar darajadagi epidural anesteziya medial yoki yaqin o'rtacha yondashuv yordamida amalga oshiriladi. Bemor yotqiziladi, punksiya joyi antiseptik eritma bilan tozalanadi va steril jarrohlik choyshab bilan qoplanadi. L IV-L V interspinous bo'shliq yonbosh suyagini birlashtiruvchi chiziq darajasida joylashgan. L III-L IV va L IV-L V orasidagi bo'shliqlarni paypaslash osonroq. Teri lokal anesteziya eritmasi bilan infiltratsiya qilinadi va keyin 18 G kattalikdagi igna bilan teshiladi. Olingan teshikka epidural igna kiritiladi va oldinga va yuqori umurtqa jarayonga parallel ravishda (ya'ni, biroz kranial yo'nalishda) oldinga siljiydi. O'rta chiziq bo'ylab ligamentli tuzilmalarga urilganda, igna porshiniga shprits biriktiriladi va eritmani qo'llashda siz qarshilikni his qilishingizga ishonch hosil qilishingiz kerak. Ayni paytda ligamentlarning qarshiligini his qilish juda muhim, aks holda igna tasodifan mushak to'qimalariga yoki yog 'birikmalariga kirsa, noto'g'ri qarshilikni yo'qotish hissi paydo bo'lishi mumkin, bu esa epiduralga emas, balki anestetikani yuborishga olib keladi. bo'sh joy va blokada sodir bo'lmaydi. Bog'larning qarshiligini his qilgandan so'ng, igna epidural bo'shliqqa kirish uchun oldinga siljiydi, bu qarshilikning yo'qolishi bilan aniqlanadi (usul quyida ko'ring).
Periferik kirish. Oldingi jarrohlik yoki umurtqa pog'onasidagi degenerativ o'zgarishlar medial yondashuvni qo'llashga jiddiy to'sqinlik qilgan hollarda yaqin o'rta (paramedial) yondashuv qo'llaniladi. Yangi boshlanuvchilar uchun bu usul qiyinroq, chunki igna mushak to'qimasidan o'tib, umurtqa va interspinous ligamentlardan o'tadi va qarshilik hissi faqat sariq ligamentning teshilishi paytida paydo bo'ladi. Bemor yotqiziladi, punksiya joyi antiseptik eritma bilan davolanadi va steril jarrohlik choyshab bilan qoplanadi - barchasi medial kirish uchun. Teri yuqori umurtqa jarayonning pastki nuqtasiga 2-4 sm lateral lokal anestetik eritma bilan infiltratsiya qilinadi. Teri qalin igna bilan teshiladi, hosil bo'lgan teshikka epidural igna kiritiladi va o'rta chiziqqa va bir oz kranial yo'nalishga yo'naltiriladi. Igna sirtdan 4-6 sm chuqurlikda xayoliy o'rta chiziqni kesib o'tadigan tarzda oldinga siljishi kerak. Igna teridan o'tgandan so'ng, unga shprits biriktiriladi; mushak to'qimasidan o'tayotganda, shpritsdan yetkazib beriladigan eritmaga bir oz qarshilik seziladi. Ushbu yengil qarshilik qarshilikning keskin o'sishi ligamentum flavumga urishni ko'rsatmaguncha qayta-qayta tekshirilishi kerak.
Qarshilikka qo'shimcha ravishda, sariq ligamentga kirish qattiq, qo'pol narsaning xarakterli hissiyotini keltirib chiqaradi. Ligamentum flavum orqali o'tayotganingizda kutilmagan qarshilikni yo'qotish hissi igna epidural bo'shliqqa kirganligini ko'rsatadi. Standart epidural kateterni Tuohi ignasi orqali o'tkazish bilan bog'liq qiyinchiliklar ignaning egri uchining yaqin o'rta yondoshuv burchagi bilan birikmasi bilan bog'liq bo'lishi mumkin, bu esa kateterni haddan tashqari qiya qiladi. Ushbu omillarni hisobga olgan holda, ba'zi anesteziologlar lumbar darajadagi yaqin o'rta yondashuv uchun to'g'ri Krouford ignasidan foydalanishni afzal ko'rishadi.
Torakal darajadagi epidural behushlik texnik jihatdan lumbar darajaga qaraganda qiyinroq va orqa miya shikastlanishi xavfi yuqori. Shuning uchun, torakal epidural anesteziya qilishdan oldin, anesteziolog lumbar darajadagi epidural bo'shliqni punksiya qilish uchun medial va yaqin medianal kirishni o'zlashtirgani juda muhimdir. Ko'krak umurtqalarining pastga moyil bo'lganligi va qisman bir-biriga yopishganligi sababli, ko'krak mintaqasidagi epidural anesteziya ko'pincha medianaga yaqin yondashuv yordamida amalga oshiriladi.
O'rta kirish. Torakal epidural anesteziya uchun ikkala kirish ham anestetik inyektsiya sohasida orqa miya segmentlariga mos keladigan dermatomlarning bloklanishini ta'minlaydi. Ushbu bo'limdagi interspinous bo'shliqlar bemorning o'tirgan holatida eng yaxshi aniqlanadi. Yuqori ko'krak mintaqasida vertebralarning spinosuslari ko`proq uchli bo'ladi, shuning uchun igna bu erda ko'proq kranial yo'naltirilishi kerak. Supraspinous va interspinous ligamentlarning qalinligi lumbar mintaqaga qaraganda ancha past bo'ladi, shuning uchun bu yerda sariq ligament odatda teri yuzasidan 3-4 sm dan ko'p bo'lmagan chuqurlikda joylashgan. Qarshilikning keskin yo'qolishi epidural bo'shliqqa kirishni ko'rsatadi. Epidural bo'shliqni lumbar segmentida punksiya qilganda, orqa miya bilan bevosita aloqa qilish mumkin. Agar epidural bo'shliqni teshishga urinayotganda kuchli yonish og'rig'i paydo bo'lsa, birinchi navbatda ignaning orqa miya bilan bevosita aloqasini hisobga olish kerak va ignani darhol olib tashlash tavsiya etiladi.
O'rta kirishga yaqin. Interspinous bo'shliqlar aniqlanadi, teriga mahalliy og'riqsizlantiruvchi eritma bilan yuqori umurtqa jarayonning pastki nuqtasidan 2 sm lateral infiltratsiya qilinadi. Igna teriga deyarli perpendikulyar, o'rta chiziqqa biroz burchak ostida (10-15 °) umurtqali plastinka yoki pedikulaga tegguncha kiritiladi. Keyin igna orqaga tortiladi va umurtqali plastinka bilan aloqa qilmaslik uchun biroz ko'proq kranialga yo'naltiriladi. Agar bu muvaffaqiyatli bo'lsa, unda igna uchi sariq ligament bilan kirish kerak. Shprits ignaga biriktirilgan va u qarshilikni yo'qotish yoki osilgan tushirish texnikasi yordamida ilg'orlanadi. Lumbar mintaqadagi o'rta yaqin yondashuvdan farqli o'laroq, ligamentum flavumni kesib o'tish uchun igna ko'krak mintaqasida yurishi kerak bo'lgan masofa ancha qisqaroq va epidural bo'shliqqa tezroq erishiladi.
Anestetiklarni kiritish
Epidural bo'shliqqa lokal anestezikani kiritish har doim sinov dozasini yuborish bilan boshlanadi. Buning uchun odatda 3-5 ml lokal anestezik (masalan, lidokain) adrenalin bilan 1:200 000 nisbatda qo'llaniladi.Sinov dozasini punksiya ignasi orqali ham, kateter orqali ham yuborish mumkin. Nazariy jihatdan, lokal anestezikani igna orqali oldindan yuborish epidural bo'shliqni biroz cho'zadi, bu kateterning o'tishini osonlashtiradi. Boshqa tomondan, igna orqali anestetikni oldindan yuborish kateterni kiritish paytida paresteziyani yashirishi mumkin. Klinik tajriba shuni ko'rsatadiki, sinov dozasini igna yoki kateter orqali yuborish mumkin, ikkala taktika ham kateterni muvaffaqiyatli joylashtirishning yuqori tezligi va asab tuzilmalariga minimal zarar etkazish xavfi bilan tavsiflanadi. Agar test dozasi qon tomiriga kirsa, u holda 30-60 soniyadan keyin yurak tezligi 20% ga oshadi. Subaroxnoidal bo'shliqqa kiritilganda, umurtqa behushlik belgilari 3 minut ichida rivojlanadi.
Lokal anestetikni kichik dozalarda kiritish epidural anesteziyada muhim xavfsizlik chorasi hisoblanadi. Ko'pgina anesteziologlarning fikriga ko'ra, sinov dozasidan keyin bir vaqtning o'zida 5 ml dan ko'p bo'lmagan anestetik kiritilishi kerak va har bir keyingi inyeksiya dura yoki tomirning tasodifiy shikastlanishini o'tkazib yubormaslik uchun dastlabki aspiratsiya testidan so'ng amalga oshirilishi kerak. Bir martalik dozani 5 ml ga kamaytirish va inyeksiyalar orasidagi intervalni kamida 3-5 minut ushlab turish mahalliy og'riqsizlantiruvchi vositani subaroxnoidal bo'shliqqa yoki qon tomiriga tasodifiy kiritish bilan asoratlarning og'irligini sezilarli darajada kamaytiradi. Subaroxnoidal bo'shliqqa 5 ml anestetikni yuborish nisbatan yuqori subaroxnoidal blokadaga olib kelishi mumkin, ammo har qanday holatda ham, agar butun hisoblangan doza tasodifan kiritilsa, uzaygan umumiy umurtqa blokadani afzal ko'radi.
Kateterdan foydalanish qisqa muddatli va uzoq muddatli anestetiknii qo'llash imkonini beradi. Agar bitta inyeksiya usuli qo'llanilsa, o'rta ta'sirli yoki uzoq muddatli anestetiklar qo'llaniladi. Misol uchun, pastki ekstremitalarda ortopedik aralashuvlar o'rtacha yoki og'ir vosita blokadasi bilan birgalikda to'liq sensorli blokadani talab qiladi. Bunga quyidagi anesteziklar bilan erishish mumkin: 3% xloroprokain eritmasi, bu tezkor ta'sir ko'rsatishi, to'liq hissiy va kuchli vosita blokadasi bilan tavsiflanadi; Lidokain yoki mepivakainning 1,5-2% eritmasi - ta'sirning o'rtacha rivojlanish tezligi bilan ular yaxshi sensorli va vosita blokadasini ta'minlaydi; Bupivakainning 0,5-0,75% eritmasi sekin ta'sir qila boshlaydi, bu chuqur sensorli blokada va turli darajadagi motor blokadasi bilan tavsiflanadi. Bupivakainning past konsentratsiyasi tegishli vosita blokadasi talab qilinadigan aralashuvlar uchun mos emas.
Epidural anesteziyaga ta'sir qiluvchi omillar
Anestetikning dozasi tavsiya etilgan chegaralar ichida o'zgarib turadi, chunki preparatning epidural bo'shliq ichidagi ta'sirini butunlay oldindan aytib bo'lmaydi. Bundan tashqari, epidural bo'shliqning hajmi va konfiguratsiyasi juda o'zgaruvchan va yoshga qarab o'zgaradi. Epidural anesteziyada lokal anesteziya ikkita anatomik qo'llash nuqtasiga ega deb taxmin qilinadi:
Epidural bo'shliqni kateterizatsiya qilish hisoblangan dozani kichik tartibda, bir nechta dozalarda kiritish imkonini beradi.
Epidural anesteziyaning samaradorligi har bir usul uchun alohida baholanadi. Simpatik blokada terining harorati, sensorli - igna teshigi, motor - Bromaje shkalasi bilan baholanadi. Bromaje shkalasi tizza va to'piqni to'liq bukish qobiliyatini "blokada yo'q", tizzani to'liq bukish qobiliyatini va to'g'rilangan oyoqni ko'tara olmaslikni "qisman blokada", oyoqning fleksiyasini saqlab turgan holda oyoqni burish qobiliyatini belgilaydi. oyoq "deyarli to'liq blokada" sifatida, pastki oyoqlarda esa "to'liq blokirovka" sifatida harakat yetishmasligi.
Preparatning takroriy dozalari blokadaning intensivligi pasayguncha va bemorda og'riq paydo bo'lguncha qo'llanilishi kerak. Ushbu momentni aniqlash uchun sensorli blokada darajasini baholash eng mos keladi. Epidural anesteziyada har bir anestezikaning o'ziga xos xususiyati "ikki segmentli regressiya vaqti", ya'ni sensorli blokadaning maksimal darajasini ikki segmentga kamaytirish uchun zarur bo'lgan vaqtdir. Ikki segmentli regressiya vaqti o'tgandan so'ng, anestezikaning dastlabki dozasining uchdan bir yoki yarmini yuborish kerak. Ba'zi anesteziologlar ma'lum vaqt oralig'ida, klinik o'zgarishlarni kutmasdan va dori bilan o'zlarining tajribalariga asoslanib, takroriy dozalarni qo'llashni afzal ko'rishadi, ammo bu yondashuv javobning o'zgaruvchanligi tufayli juda yuqori yoki aksincha, juda ko'p bo'lishi mumkin.
Keksa bemorlarda anesteziyaning etarli darajasiga erishish uchun zarur bo'lgan doza ularning hajmining pasayishi yoki epidural bo'shliqning mos kelishi tufayli kamayadi. Keksa bemorlarda preparatning bir xil dozasi yoki hajmi yoshroq bemorga qaraganda ko'proq blokadaga olib keladi. Klinik javob asosida dozani titrlash qariyalarda epidural anesteziyani yetarli darajada ta'minlashning eng yaxshi usuli hisoblanadi.
Kattalardagi epidural anesteziyada tana vazni va anestetikning kranial yo'nalishda tarqalishi o'rtasida aniq bog'liqlik yo'q. Epidural bo'shliqning qisqarishi dozani kamaytirishni talab qiladigan jiddiy semiz odamlarda ushbu qoidadan istisno bo'lishi mumkin.
Bemorning o'sishi, aksincha, epidural bo'shliqda anestetikning kranial tarqalishiga ma'lum ta'sir ko'rsatadi. 150 sm dan past o'sishda anestezikani har bir segmentga 1 ml dan yuborish kerak, baland bo'yli bemorlarda esa doz har bir segment uchun 2 ml ga oshiriladi. 150 sm dan yuqori bo'lgan bemorlar uchun dozani hisoblash juda murakkab, ammo amalda birinchi navbatda o'rtacha boshlang'ich doza qo'llaniladi va keyingi dozalar klinik ta'sirga qarab titrlanadi.
L 5-S 1 va S 2 yirik nervlarining innervatsiyasi zonasida jarrohlik aralashuvlar paytida shuni hisobga olish kerakki, agar bemorning o'tirgan joyida anestetik yuborilsa (bu igna orqali bir marta amalga oshirilishi mumkin), u holda ko'p miqdorda dori to'g'ridan-to'g'ri ildizlarga ta'sir qiladi, bu muvaffaqiyatli blokada ehtimolini oshiradi.
Svetlana Osipova
Svetlana Valeriyevna Osipova (2000-yil 3-may,Oʻzbekiston) — oʻzbekistonlik taekvondochi, Oʻzbekiston terma jamoasi a’zosi. 2017-yilda Yopiq maydonlardagi va jang san’atlari boʻyicha Osiyo oʻyinlarida kumush medalni qoʻlga kiritdi. 2018-yilda u Yozgi Osiyo oʻyinlarida bronza medalini, 2019-yilda u Butunjahon harbiy oʻyinlarida oltin medalni qoʻlga kiritdi.O'zbekistonga qaytib keldi.
Epidural anesteziya
Epidural anesteziyaga ta'sir qiluvchi omillar
Vazokonstriktorlarni epidural bo'shliqqa kiritishning ta'siri yaxshi tushunilmagan. Bupivakainga epinefrin qo'shilganda, ikki segmentli regressiya vaqti oshmadi, lidokain yoki mepivakainga adrenalin qo'shilsa, ko'plab anesteziologlar ta'sir davomiyligining aniq o'sishini qayd etadilar. Epidural anesteziyada lokal anestetikning yuqori dozalari qo'llaniladi. Mahalliy og'riqsizlantirish eritmasiga vazokonstriktorlarning qo'shilishi anestetikning tizimli qon aylanishiga singishini va u bilan bog'liq asoratlarni kamaytiradi, shuningdek, anestezikaning kranial tarqalishini cheklaydi. Bundan tashqari, vazokonstriktorlar blokadaning sifatini yaxshilaydi.
Svetlana Osipova
Sportdagi faoliyati
2017-yilda Ashxobodda (Turkmaniston) oʻtkazilgan Yopiq maydonlardagi va jang san’atlari boʻyicha Osiyo oʻyinlarida ishtirok etgan.U 73 kg gacha vazn toifasida finalda janubiy korealik sportchi Myung Minaga magʻlub boʻlib,kumush medal sohibasi boʻldi.
Epidural anesteziya
Epidural anesteziyaga ta'sir qiluvchi omillar
Mahalliy og'riqsizlantiruvchi vositalarning savdoda mavjud bo'lgan eritmalari kimyoviy barqarorlik va aseptika talabi tufayli pH 3,5 dan 5,5 gacha. Zaif asoslar bo'lib, bu pHda ular asosan ionlangan shaklda mavjud. Ionlashtirilgan fraksiya kontsentratsiyasi anestetikning epidural bo'shliqqa tarqalishini aniqlasa, ionlashtirilmagan fraktsiyaning konsentratsiyasi anestetikning nerv hujayralari membranasi orqali oqishini va natijada ta'sirning boshlanishi tezligini aniqlaydi. . Ushbu naqshlar mahalliy og'riqsizlantiruvchi eritmalarning turli xil modifikatsiyalarini yaratishga olib keldi, jumladan, inyeksiyadan oldin eritmaning pH qiymatini fiziologik darajaga ko'tarish uchun karbonatlanish va natriy bikarbonat qo'shilishi. Natijada ionlashtirilmagan fraksiya kontsentratsiyasining oshishi ta'sirning boshlanishining tezlashishiga va, ehtimol, blokadaning chuqurlashishiga olib keladi. Ushbu yondashuv lidokain, mepivakain va xloroprokain kabi pH fiziologik darajaga ko'tarilganda eritmalari o'z xususiyatlarini yo'qotmaydigan anestetiklar uchun qo'llaniladi. Bupivakain eritmasi esa pH-6,8 dan yuqori bo'lganda cho'kmaga tushadi.
Svetlana Osipova
Sportdagi faoliyati
Yana 2018-yilda Svetlana Osipopova "French Open" xalqaro turnirida yarim finalda fransuz sportchisi Solena Avoulettega imkoniyatni boy berib,bronza medalini qoʻlga kiritdi.Oʻsha yili u Jakartadagi (Indoneziya) 2018-yilgi Yozgi Osiyo oʻyinlarida janubiy koreyalik sportchi Kim Bich-Naga yutqazib,67 kg dan ortiq vazn toifasida jang olib bordi va u bronza medalini qoʻlga kiritdi.