cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pokiston
Maorifi, madaniymaʼrifiy va ilmiy muassasalari
Pokistonda umumiy taʼlim haqida qonun qabul qilinmagan. Pokiston umumtaʼlim maktablari tuzilishi quyidagicha: boshlangʻich maktab (1—5-sinflar); toʻliqsiz oʻrta (6—8-sinflar); oʻrta (9— 10-sinflar); oliy (yuqori) maktab (11 —12-sinflar). Oliy (yukrri) oʻrta maktabni, shuningdek, oraliq kollejni tugatganlar oliy oʻquv yurtlariga kirish xuquqiga ega. 90-yillar oʻrtalarida 168 ming maktab, 690 kollej, 23 universitet boʻlgan. Barcha turdagi maktablarda 16,9 mln., kollej larda 610 ming, universitetlarda 76 ming kishi oʻqidi. Oʻqituvchilar soni: barcha turdagi maktablarda — salkam 550 ming, kollejlarda — 56 ming, universitetlarda — 6 ming. Maktab oʻqituvchilari maxsus maktablar, ‎institut va kollejlarda tayyorlanadi. Yirik universitetlari: Karochidagi Karochi universiteti (1951), Tibbiyot fanlari universiteti (1983), Lohurdagi mu-handislik-texnologiya universiteti (1961), Islomoboddagi Qaid-ye-Aʼzam universiteti (1965), Xalqaro Islom universiteti (1980), Lohurdagi Panjob universiteti (1882).
Fanning rivojlanishini rejalashtirish bilan Fan va texnika qoʻmitasi, fan yutuqlarini joriy etish bilan Fan va texnika tadqiqotlari kengashi shugʻullanadi. Eng yirik ilmiy muassasalari: Pokiston fan taraqqiyoti assotsiatsiyasi, Pokiston fanlar akademiyasi, Atom energiyasi komissiyasi, Atmosferaning yuqori katlamlari va kosmik fazoni tadqiq etish qoʻmitasi, Geofizika ilmiy tadqiqot ‎instituti, Paxtachilik ilmiy tadqiqot ‎instituti va boshqa Bundan tashqari, tibbiyot, iqtisodiyot, xalqaro munosabat, adabiyot va til masalalarini oʻrganuvchi ixtisoslashgan ilmiy ‎institut va jamiyatlar mavjud.
Yirik kutubxonalari: Qaid-ye- Aʼzam universiteti kutubxonasi, Karochi universiteti kutubxonasi, Panjob universiteti kutubxonasi, Hamdard fondi kutubxonasi, Markaziy kotibiyat kutubxonasi, Pokiston milliy kutubxonasi (Islomobod). Yirik muzeylari: Karochidagi Pokiston milliy muzeyi, Lohur muzeyi, Peshovar muzeyi, Lohur qalʼasi muzeyi, Milliy muzey (Islomobod) va boshqa
Matbuoti, radioeshittirishi va telekoʻrsatuvi
Pokiston hududida chiqqan dastlabki gazeta „Koʻxi nur“ gazeta (1850, Lohur)dir. 1990-yillar oʻrtalarida 2,5 mingga yaqin gazeta va jurnal chiqqan. Yirik gazetalari — urdu tilida: „Jang“ (1937-yildan), „Imroʻz“ („Bugun“, 1948-yildan), „Mashriq“ („Sharq“, 1963-yildan), „Navaye vaqt“ („Davr ovozi“, 1940-yildan); ingliz tilida: „Doon“ („Tong“, 1942-yildan), „Pakistan tayms“ („Pokiston vaqti“, 1947-yildan), „Muslim“ („Musulmon“, 1979-yildan), „Star“ („Yulduz“, 1951-yildan) va boshqa Assoshieyted Press of Pakistan, hukumat axborot agentligi (1947-yildan), Pokiston Press Interneshnl, hukumat taʼminotidagi xususiy axborot agentligi (1956-yildan), Yunayted Press of Pakistan, xususiy axborot agentligi (1949-yildan) faoliyat koʻrsatadi. 1947-yil Lohur va Peshovarda radiostya boʻlgan. 90-yillar oʻrtalarida 22 radiostya va oʻtkazgich ishladi. Radiostyalar mamlakatning asosiy tillarida kuniga 302 soat eshittirish beradi. Xalqaro xizmat Osiyo, Afrika va Yevropaning 71 tilida ishlaydi. Ularni Pokiston radioeshittirish korporatsiyasi (hukumat mahkamasi, 1947-yildan) nazorat qiladi. Telekoʻrsatuv 1964-yildan boshlangan, 5 telemarkaz ishlaydi. Ularning ishiga Pokiston televideniye korporatsiyasi (1967-yildan) rahbarlik qiladi.
Adabiyoti
Pokiston adabiyoti urdu, panjobiy, sindhiy, pushtun, baluch, bra-guyi, shuningdek, arab, fors, guja-ratiy, ingliz va boshqa tillarda yaratilgan yozma badiiy merosdan iborat. Ming yillar mobaynida Hindiston xalqlari yaratgan folklor va yozma adabiyot Pokiston va Hindistonning umumiy boyligidir. Pokiston tashkil topgan davrda Pokiston xalklari adabiyotining rivojlanishi turlicha boʻlgan, urdu, sindhiy va panjob adabiyoti rivojlangan edi. Pokistonning Hindistondan ajratilishi dastlab adabiyot rivojiga maʼlum darajada sal-biy taʼsir qildi — nashriyotlar, ada-biy jurnallar yopildi, yozuvchilar tashkilotlari tarqab ketdi. 1949-yilda Pokiston taraqqiyparvar yozuvchilari assotsiatsiyasi tashkil etildi, lekin tez orada taqiqlandi. 1959-yilda Pokiston yozuvchilari gildiyasi tuzildi. Hamma tillarda sheʼriyat ustun, urdu va sindhiy ada-biyotlarida nasr birmuncha rivojlangan. Professional teatrning yoʻkligi tufayli dramaturgiya uncha rivojlanmagan. „Pokiston badiiy akademiyasi“ (Islomobod), „Urdu akademiyasi“ (Karochi), „Ikbol akademiyasi“ (Lohur) va boshqa badiiy ilmiy tadqiqot muassasalari mumtoz ada-biyotni chop etish, Pokiston xalklari tillariga tarjima qilish kabi ishlarni olib boradi.
Urdu adabiyotining atokli vakillari — Fayz Ahmad Fayz (1911—84), Joʻsh Malihobodiy (1896—1982), Ahmad Nadim Qosimiy (1916), Forigʻ Buxoriy (1918—97), Ahmad Faroz (1926) va boshqa Realist adiblar S. H. Mantoʻ (1912—55), Gʻulom Abbos (1909—88), Mirzo Adib (1914). Mumtoz Mufti (1905—95) hikoya janrining rivojlanishiga salmoqli hissa qoʻshdi. Soʻnggi oʻn yillarda shoiralar Kishvar Nahid (1940), Ado Jaʼfariy (1924), Fahmida Riyoz (1946), Zuxra Nigoh, shoirlardan Habib Jolib, Iftixor Orif va boshqa salmoqli asarlar yaratdilar. instituti-zor Husayn, Anvar Sajjod (1935), Jamila Hoshimiy va boshqa adiblar oldingi safga chiqdilar. Romannavislardan Aziz Ahmad, Xadija Mastur, ShavkatSiddiqiy, Intizor Husaynlarning nomi mashhur. Urdu tilida „Afkor“, „Sip“, „Funun“, „Avroq“, „Tulu-yeafkor“ adabiy jurnalari chop etiladi.
Sindhiy adabiyotining vakillari — shoirlar Bevas, Ayoz Shayx, Murod Ali Kozim, haydar Baxsh Jatoʻy, sindhiy nasrining asoschisi Mirza Kalich Beg va boshqa 20-asr 2yarmida mashhur adiblar safiga Jamiluddin Abru, Tanvir Ab-bosiy, Qurbon Ali Bugtiy, Ammar Jalil, Rasul Baxsh Palejoʻ, Rashid Bhattiy kelib qoʻshildi. Sindhiy ada-biyotshunosligi rivojlangan. 1955-yildan „Mexran“ adabiy jurnal nashr etiladi.
Pushtu (pashtu) adabiyotida hikoyanavislar Master Abdulkarim, Vali Muhammad Toʻfon, Qalandar Moʻmand, Mir Maxdishoh Maxdi, Samandar Xon Badarshaviylarning asarlarida romantika alomatlari bor. Amir Hamza Shinvoriy, Samandar Xon Badarshaviy („Shoirlar shohi“ unvoniga sazovor boʻlgan), Fazl Xon Shaydo, Rasul Raso, Abdulxoliq Xoliq va boshqa shoirlar mashhur. „Pushtu“, „Nangialay“, „Rahbar“, „Al-Falloh“ kabi adabiy jurnallar chop etiladi.
Panjob sheʼriyatini yangilashda Sharif Kunjahiy, Ahmad Rohiy, Boqi Siddiqiy, Orif Abdul Matin, Salim Kashar, Salimur-Rahmon Kiyaniy va boshqalarning xizmati katta. Soʻnggi oʻn yilliklarda Mushtoq Safiy, Anis Na-qiy, Sulton Mahmud Oshufta, Safdar Mir, Rashid Anvar, Tanvir Buxoriy kabi shoirlar yetishib chikdi. Axmad Salim, Zafar Lashariy, Xanif Chou-dhuriy, Faxr Zamon, Mustansar Ta-rar, Ehson Betalviylarning nasriy asarlari mashhur. Panjob tilida „Panj darya“, „Panjabi zaban“ adabiy jurnallari nashr etiladi.
Baloʻch adabiyoti 20-asrning 60—70-yillaridan shakllandi. Tanikli shoirlari — Ozod Jamoldiniy, Zaxur Muhammad Sayd Hoshimiy, Gul Xon Nosir. Zamonaviy sheʼriyat vakillari — Muhammad Ishoq Shamim, Qozi Abdulrahim, Abdulhakim Haqgoʻ, Murod Sahar, Malik Muhammad Taqiy va boshqa Tanikli adiblari — M. X. Unka, Malik Muhammad Panoh, Surat Xon Marriy, Zafar Ali Zafar, Muhammad Beg Baloʻch, Muhammad Sodiq Ozod va boshqa Baloʻch tilida „Uman“, „Naukin daur“, „Ulus“ va boshqa adabiy jurnallar chop etiladi.
Meʼmorligi va tasviriy sanʼati
Pokiston hududidan miloddan avvalgi 4—3-ming yilliklarga oid eneolit makonlari (tosh va xom gʻishtdan qurilgan uylar)ning qol-diklari, geometrik naqshlar va hayvonlarning sxematik tasvirlari bilan bezatilgan sopol idishlar, mis va bronza taqinchoqlar, ayollar va hayvonlarning haykalchalari topilgan. Kushon podsholigi davridan qolgan yodgorliklar (stupalar, ibodatxonalar) bu yerda madaniyat yuksak darajaga koʻtarilganini koʻrsatadi (ibodatxonalar haykaltaroshlik asarlari, budda haykallari, devoriy rasmlar bilan bezatilgan). 7—8-asrdan eʼtiboran meʼmorlik islom dini taʼsirida rivojlana boshladi. Dehli sultonligi davrida Lohur, Moʻlton, Peshovar, Tatta kabi shaharlarda xashamatli saroylar, maqbara va masjidlar quriddi. Shaharlar mustah-kam qalʼa devorlari bilan oʻraldi (16— 17-asrlardagi Lohur qalʼasi, 18-asrdagi Haydarobod qalʼasi). Pokistonning oʻrta asr meʼmorligiga qoʻshni Markaziy Osiyo, Eron va Afgʻoniston mamlakatlari meʼmorligigining taʼsiri katta boʻldi. Baland peshtoqli ayvonlar masjidlarning tarkibiy qismiga aylandi (Tat-tadagi Shox, Jahon masjidi, 17-asr), Lohur masjidlari Dehli va Agradagi masjidlarga oʻxshab ketadi (Lohurdagi Badshohiy masjid, 1674-yil). Boburiylar davrida maqbaralarning bezaklari boyidi va bora-bora Oʻrta Osiyo usuliga oʻxshab ketdi (Tattadagi Shurfa Xon maqbarasi, 1638-yil). Boburiylar salta-natining tanazzulga uchrashi (18-asr), eron, afgʻon, yevropa bosqinchilarining hujumlari oqibatida umuman madaniy hayotda, ayniqsa, meʼmorlik va tasviriy sanʼatda tushkunlik roʻy berdi. Pokiston tashkil topgandan keyin (1947) mamlakatda qurilish ishlari avj oldi, yangi shaharlar, yangi poytaxt — Islomobod (grek meʼmori K. A. Doksiadis) bunyod etildi. Zamonaviy meʼmorlikda „xalqaro uslub“ ustuvor boʻlib, u sodda shakllardan tashkil topadi (Islom-oboddagi yangi masjid, parlament binosi, meʼmor A.Yakobson; „Shahrizo-da“ mehmonxonasi, meʼmor J.Ponti). Pokiston hududidagi qad. madaniyat markazlarida oʻtkazilgan qazilmalar shuni koʻrsatadiki, Pokistonda qadimda rassomchilik keng rivojlangan. Oʻrta asrlarda saroylar, masjid va ibodatxona devorlari rasmlar bilan bezatilgan. Arablar bilan birga xattotlik sanʼati ham ki-rib keldi — masjid, makbaralarni xattotlik yozuvi bilan bezay boshladilar. Tatta va Haydarobod shahrilari oʻrta asrlarda qoʻlyozma va miniatyura yaratish markaziga aylandi. Boburiylar davrida, ayniqsa Akbarshoh va Jahongir-shoh davrida „Boburiylar miniatyura maktabi“ tashkil topdi. Mustaqillik davrida tasviriy sanʼat rivojlanishi yangi bosqichga oʻtdi. Keksa rassomlar miniatyura anʼanalarini davom et-tirdilar — A. R. Chugʻtay, Alloh Baxsh, S. F. Rahamin ijodida Yevropa rassomchiligi va oʻrta asr miniatyurasi qoʻshilib ketgan; X-M.
Sharif — miniatyura, X.Yusuf — xattotlikda, Gʻ.Ali — grafika sohasida ijod qilmoqda. Z.Ogʻa, Sadiqayn, Sh. Ali, Guljiy, D.Naqsh, A.Parviz kabi rassomlar zamonaviy modernizm oqimining vakillaridir.
Musiqasi
1947-yilgacha bevosita hind musiqa sanʼati bilan birgalikda (jumladan, Shimoliy Hindistonning „hindustoniy“ uslubida) rivojlanib kelgan. Hozirda Pokiston mumtoz musiqasida „raga“, qahramonlik dostonlari, „naat“, „hamd“ va „soʻfiyona“ (diniy ashula yoʻllari), ishqiy mavzudagi „gʻazal“, „qavvali“ (ishqiy-diniy mavzudagi badihaviy vo-kal-cholgʻu janri), panjobliklarda „ma-hiyya“ (toʻy marosim qoʻshiqlari), „tap-pa“ (lirik aytishuvlar) mashhur. Musiqa cholgʻularidan tabla, nogʻora, pakhavaj (urma cholgʻular), torli-chertma sarud, ra-bab, setar, tampura, svaramandal, kamonli sarangi, puflama nay, bansuri, shexnay kabilar keng tarqalgan. Basta-korlarning kinofilmlar uchun urdu va panjob tillarida yaratgan kuy va qoʻshiqlari ham xalq orasida alohida eʼzozga ega. Zamonaviy sanʼatkorlardan Amanat Ali Xon, Bare Gʻulom Ali Xon, Xoji Gʻulom Farid Sabri (bastakor va xonan-dalar), Ravshan Ara Begum, Mehdi Hasan, Nusrat Fateh Ali Xon, Malikaye Ta-rannum Nurjahon, Obida Parvin, Farida Xonim, Iqbol Bonu, Neyyara Hyp (mumtoz musika ijrochilari), estrada xonandalaridan Adnan Sami, Hasan Jahongir, Mehnaz va boshqa mashhur. Islomoboddagi „Lok Birsa“ (Xalq musiqa merosi) ‎instituti, Lohurdagi „Al-Hamra“ sanʼat markazi, Pokiston musiqa jamgʻarmasi va boshqa muassasalar milliy musiqa sanʼa-tining rivojlanishida katta ahamiyatga egadir.
Kinosi
Pokiston kinematografiyasining tarixi mamlakat mustaqillikka erishishidan avval Hindistonda yaratilgan musulmoncha ruhdagi filmlardan boshlanadi. Pokistonning birinchi hujjatli filmi 1948-yilda yaratildi. Birinchi badiiy film 1948-yilda ishlab chiqarilgan („Teriy yad“, rejissor D.Sardoriy Laʼl). „Shunday kun keladi“ (1958, rejissor A.Qardar), „Nido“, „Sima“ (1967, rejissor Sh. Malik) kabi filmlarda xalq hayoti, orzu-umidlari haqqoniy aks ettirildi. Keyingi yillarda „Muhabbat yozi“ (rejissor M.Parviz), „Raqqosa“ (rejissor X.Tariq), „Tuygʻu“ (rejissor N.Salom) kabi filmlar yaratildi. 90-yillarning oʻrtalarida yiliga 200 tagacha hujjatli film ishlab chiqarildi. Pokistonning oʻnlab filmlari xalqaro mukofotlar olgan („Hind daryosi“, „Lohur shahri“, „Bir akr yer“ va boshqalar). Pokistonda 10 dan ortiq kinostudiya mavjud. Yiliga urdu, panjobiy, sindhiy, pushtu, gujaratiy va siraykiy tillarida 90—120 film ishlab chiqariladi. Mamlakatda 800 dan ortiq kinoteatr bor. Taniqli rejissorlar — N. Islom. P. Malik. X. Askariy. Yu. Malik; taniqli aktyor va aktrisalar — Badari Munir, Babra Sharif, Shabnam, Nadim, M.Qurayshiy.
Mark Hoppus
Mark Allan Hoppus (15-mart, 1972) amerikalik musiqachi, produser va televoshlovchidir. U Blink-182 pop punk va +44 alternativ rok guruhlarining baschi va vokalchisidir. Ikkala guruhni tuzishda qatnashgan. Hoppus shuningdek Idiot Pilot, New Found Glory, The Matches va Motion City Soundtrack guruhlar uchun albomlar chiqarishda ishtirok etdi. 2010-yil 16-sentabridan Fuse TV kanalida Hoppus on Music haftalik shouni boshlab kelmoqda.
Kaliforniyaning Ridgecrest shahrida tavallud topgan Hoppus bolaligini u uchinchi sinfda oʻqiyotganida ajrashgan ota-onasining uylariga navbatma-navbat koʻchib oʻtkazdi. Skeytbord va punk rock musiqaga qiziqdi, oʻn besh yoshida ota unga bas gitara olib berdi. Singlisi Anne uni kursdoshi Tom DeLonge bilan tanishtirgunicha Hoppus turli guruhlarda gitara chalib yurdi. Hoppus va DeLonge keyin Blink-182 guruhiga asos solib, keng shuhratga erishishdi. Blink-182 2005-yili tarqalib, Hoppus Travis Barker bilan +44 guruhini tuzdi. 2009-yili Blink-182 qayta yigʻildi. Biroq Hoppus +44 loyihasini „tugadi“, deb hisoblamaydi.
Xermeslar
Xermeslar (Adelgidae) -teng qanotlilar turkumiga mansub hasharotlar oilasi. Qanotli va qanotsiz turlari bor. Shimoliy yarim sharning moʻʼtadil mintaqasidagi ignabargli daraxtlarda uchraydi. 40 turi mavjud. X. hayot siklida jinsiy urugʻlanish bilan birga partenogenez koʻpayish ham sodir boʻlib turadi. Ikki uyli X. (mas, yashil X.) qora qaragʻay (birlamchi xoʻjayin)da kichkina gʻuddalarga oʻxshash boʻrtmalar hosil qiladi; boshqa ignabarglilar (ikkilamchi xoʻjayin)da otalangach urgʻochi X. qishlovchi tuxumlar qoʻyadi. Bir uyli X. (mas, sariq X.) oʻrmon va xiyobonlardagi daraxtlarni zararlaydi.
Kospas
"KOSPAS—SARSAT" — dengiz kemalari va samolyotlarga oʻrnatilgan va avariya holatlarida yordamga chaqiradigan radiosignallar koordinatalarini aniqlaydigan Yer sunʼiy yoʻldoshlari (YESY) tizimi nomi; kosmik fazodan tinchlik maqsadlarida foydalanish va ularni tadqiq etish boʻyicha SSSR va AQSH oʻrtasida tuzilgan shartnoma asosida qurilgan. "K. — S." tizimining "kospas" qismi SSSRning Dengiz floti vazirligining buyurtmasi, "sarsat" qismi esa AQSH (NASA, R. Garvard nomidagi markaz), Kanada (Aloqa vazirligi) va Fransiya (Kosmik tadqiqotlar milliy markazi) ning buyurtmalari asosida shakllangan. Qutb yaqinidagi doiraviy orbitalarda parvoz qiladigan YESYlari, avariya holatidagi radiobuy, axborotlarni kabul qilish punktlari, tizim markazlarini oʻz ichiga oladi.
Rus matematika maktabi
Rus matematika maktabi (RSM). Maktabdan keyingi taʼlim dasturi boʻlib, davlat va xususiy maktablarda oʻqiydigan bolalarga matematika bo'yicha dars beriladi. Maktab bolalarga an'anaviy maktab o'quv dasturidan tashqari, matematika bo'yicha rivojlanish imkoniyatini ham beradi. Inessa Rifkin va Irene Khavinsonlar RSM asoschilari hisoblanadi.
Kosonsoy jome masjidi
Kosonsoy jome masjidi -Namangandagi meʼmoriy yodgorlik (18-a). Atrofi devor bilan oʻrab olingan maydonga qurilgan. Unga jan.dan peshtoqli darvozaxona, gʻarbidan ravoqli masjid (28,6x 10,8)ning naqshinkor eshigi orqali kiriladi. Gʻarbiy devoriga 3 qirrali mexrob ishlangan. Tashqi pogʻonali gumbazi ravokli qubbalar (burchaklaridan chiqarilgan)ga qoʻndirilgan. Bir-biri bilan kesishgan 4 ravoq yon qanotlarga asos boʻlib xizmat qiladi. Ravoqlarning oʻzi esa alohida yoki devorga tutashib chiqqan gʻishtin ustunlarga tayanadi. Bino bezagida 2 xil (oq va novvot) rang koʻproq qoʻllanilgan. Darvozaxona ortiqcha hashamsiz, shinamgina, ammo ayni paytda shakli-shamoyili bilan ulugʻvordir. Peshtoqining yuqori qismi mayda tyoshik ravoqchalar tizmasi bilan bezatilgan, usti karniz bilan yakunlanib, darvoza atrofi yassi ravoqchalar bilan oʻralgan. Peshtoqining ikki burchagidagi ustungoʻsha yuqorisi qubba bilan tugallangan. 1993-yil ayvon, oʻquv xonalari va boshqa qoʻshimcha binolar qurilgan. Kosonsoy jome masjidi m. Fargʻona vodiysida yagona namozgoh uslubidagi bino hisoblanib, mahalliy meʼmorlarning qurilish bobidagi mahorati yorqin aks etgan.
Rus matematika maktabi
RSMning asosiy yo'nalishi - boshlang'ich taʼlim matematikasi. O'rta maktab darajasidagi sinflarga SAT, SAT II va AP imtihonlari kabi standartlashtirilgan testlarga tayyorgarlik ko'rishadi. Har bir sinf misollar va mashqlar yordamida mavzularni òzlari mustahkamlashadi. Sinf ishlari bilan birga barcha o‘quvchilarga o‘rganganlarini mustahkamlash uchun uy vazifasi beriladi.
Tarixi
Rasmiy malumotlarga ko‘ra, Inessa Rifkin (Belarusning Minsk shahrida tug‘ilgan) bilan birgalikda Irina Khavinson (Ukrainaning Chernigov shahrida tug‘ilgan) farzandlari yaxshi yashashi uchun SSSRdan chiqib ketganlar. Ular birgalikda sifatli va chuqurlashtirilgan matematika darsligini yaratganlar. 1997-yil Rifkin xonimning oshxonasida birinchi darslari o'tkazilgan. 1999-yil oktabr oyida Boston tumanining chekka qishloğida o'quvchilar taxsil olishlari uchun maxsus maktab tashkil etilgan. Hozirda kunda 40 000 ga yaqin o‘quvchilar tahsil olib kelishmoqda.
Joylari
Maktabdan tashqari matematika darslari dastlab Boston tumanidagi Inessa Rifkinning yashash xonasida bo'lib o'tgan. O'sha vaqtdan beri maktab AQSh va Kanadada 50 dan ortiq maktablar va onlayn dasturni o'z ichiga olgan holda kengaytilgan. RSM shuningdek, New Hempshire shtatining Sunapee shahrida tungi lagerni ham boshqarib kelmoqda.
Munozaralar
2022-yil 20-mart kuni RSM asoschilaridan biri Inessa Rifkin "Yozgi lager" deb nomlangan shaxsiy sahifasida shunday dedi:"Ukrainada Rassiya prezidenti Putinga tinch yo'l bilan taslim bo'lish tanlovi ham bor edi. Ukraina Prezidenti Zelensky Putinga qarshi kurashishni tanladi. U nafaqat o'z hayotini xavf ostiga qo'ydi, minglab tinch aholini hamda ko'plab yosh bolalarning ham hayotini havf ostiga qoydi. Buning ustiga 3 000 000 ga yaqin aholi qochoqqa aylandi. O'ylab qaraganda insonlarning azob- uqubatlariga nafaqat Putin, balki Ukraina prezidenti Zelensky ham javobgar deb hisoblash mumkin.Prezident haq edimi?. U boshqa odamlarning farzandlari uchun qaror qabul qilishga haqli deb o'ylaysizmi?."Rifkin o‘shandan beri o‘zining Facebook sahifasida yuqoridagi fikrlarga batafsil to‘xtalib o'tdi.
Manbalar
<references group="" responsive="1">
Ilha da Queimada Grande
Ilha da Queimada Grande, shuningdek, Ilon oroli nomi bilan ham tanilgan bo'lib, Atlantika okeanidagi Braziliya qirg'og'ida joylashgan. San-Paulu shtatidagi Itanxaem munitsipaliteti tomonidan nazorat qilinadi. Orolning o'lchami kichik atigi 43 gektar, iqlimi mo'tadil. Orolning landshafti qoyalardan tropik o'rmonlargacha farq qiladi.
Orol yo'qolib ketish xavfi ostida turgan zaharli ilon Bothrops insularis uchun yagona tabiiy uydir.Bu esa orolga jamoat tashrifi uchun katta xavf tug'diradi.
Geografiya
Braziliyaning San-Paulu shtati qirg'oqlaridan 33 km (21 milya) uzoqlikda joylashgan orol taxminan 430000 kvadrat metr maydonga ega. Orol dengiz sathidan 206 m balandlikda joylashgan. Orol qo'shni Nimer oroliga o'xshash mo'tadil iqlimga ega. Orollarning 0,25 kvadrat kilometr tropik o'rmonlar bilan qoplangan. Qolgan maydonlar taqir qoyalar va ochiq yaylovlardan iborat. Queimada Grande o'rtacha 18.38 C dan mart oyida 27.28 C gacha, yog'ingarchilik iyul oyida  oyiga 0,2 millimetrdan 135,2 millimetrgacha o'zgarib turadi.
Tarix
Orol xilma xil o'simliklarga ega va qisman tropik o'rmonlar va qisman tosh va o'tlardan tozalangan maydonlar bilan qoplangan. O'rmonlarning kesilishi orol nomining manbai hisoblanadi: "Keymada" atamasi portugal tilida "o'rmon yong'ini" degan ma'noni anglatadi - mahalliy aholi orolda banan plantatsiyasi uchun yerni bo'shatishga harakat qilganda, tropik o'rmonni olov bilan yoqib yuborishgan. Mayoq 1909-yilda kemalarni oroldan uzoqlashtirish uchun qurilgan. Mayoq avtomatlashtirilganda oxirgi odamlar orolni tark etishgan.
Orol g'arbdagi Ilha Queimada Pequena 1985 yilda yaratilgan 33 gektar Ilhas Queimada Pequena e Queimada Grande atrof muhitni muhofaza qilish hudud bilan himoyalangan Braziliya harbiy dengiz kuchlari orolni jamoatchilik uchun yopdi va orolga ruxsat berilgan yagona odamlar tadqiqot guruhlari bo'lib, ular ma'lumotlarni to'plash huquqiga ega.
Yo'qolib borayotgan turlari
Orolda juda ko'p ilonlar borligi sababli - ba'zi ma'lumotlarga ko'ra har kvadrat metrga bitta ilon to'g'ri keladi. Queimada Grandeda 41 turdagi qushlar qayd etilgan.
Daphne (Alabama)
Daphne AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Baldwin okrugi tarkibiga kiradi.
Ilha da Queimada Grande
Yo'qolib borayotgan turlari
Oltin nayzaning umumiy populyatsiyasi kam bo'lganligi sababli, ilon IUCN Qizil ro'yxatiga xavf ostida qolgan turlar ro'yxati qatoriga kiritilgan. Shuningdek, u Braziliyaning yo'qolib borayotgan hayvonlari ro'yxatiga kiri tilgan. Orolda shuningdek, zaharli bo'lmagan ilon turlaridan Dipsas albifronsning kichik populyatsiyasi mavjud.
Daphne (Alabama)
Aholisi
21570 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 454,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 45,3 km2. Shundan 42,1 km2 quruqlik, 3,2 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 48 m balandlikda joylashgan.
Videokarta
Videokarta (lotincha — koʻrayapman va yun. saggeya — varaq) — kompyuterdagi mos keluvchi qurilma boshqaruvida monitor ishini boshqaruvchi mikro-sxema. V. ichidagi xotirasi vidsoxo-tira deyiladi. Videoxotiraning 2 turi mavjud: ichki (kompyuter tezkor xotirasiga oʻriatilgan videoxoti-ra) va tashqi (tezkor xotiraning tashqarisida joylashgan xotira). Tashqi turdagi videoxotira mukammalroq hisoblanadi.
GPU nima qiladi?
Grafik ishlov berish birligi yoki GPU shaxsiy va biznes hisoblash uchun hisoblash texnologiyasining eng muhim turlaridan biriga aylandi. Parallel ishlov berish uchun moʻljallangan GPU keng koʻlamdagi dasturlarda, shu jumladan grafik va video renderlashda qoʻllaniladi. Garchi ular oʻyinlardagi qobiliyatlari bilan tanilgan boʻlsalar-da, GPU-lar ijodiy ishlab chiqarish va sunʼiy intellekt (AI) da foydalanish uchun yanada ommalashmoqda.
Dastlab GPU-lar 3D grafikani koʻrsatishni tezlashtirish uchun ishlab chiqilgan. Vaqt oʻtishi bilan ular yanada moslashuvchan va dasturlashtiriladigan boʻlib, oʻz imkoniyatlarini oshirdilar. Bu grafik dasturchilarga yanada qiziqarli vizual effektlar va zamonaviy yoritish va soyalash texnikasi bilan Real sahnalarni yaratishga imkon berdi. Boshqa ishlab chiquvchilar, shuningdek, yuqori samarali hisoblash (HPC), chuqur oʻrganish va boshqa qoʻshimcha ish yuklarini keskin tezlashtirish uchun GPU-larning kuchiga tegishni boshladilar.
Kosontov
Kosontov — Qarshi choʻlidagi balandlik. Qashqadaryo viloyatida, Qashqadaryo oʻzani bilan Maymanoq kanali oraligʻida joylashgan. Eng baland joyi 452 m, nisbiy balandligi 100 m. Jan.gʻarbdan shim.-sharqqa choʻzilgan. Oʻz. 4,5 km. Burmalangan gumbazsimon balandlik. Yon bagʻirlari tekislikdan keskin koʻtarilgan va quruq soylar bilan oʻydimchuqurlashgan. Suvayirgʻich qismi yassi tekislikdan iborat.
Birlik (Shu tumani)
Birlik (Бірлік) — Qozogʻiston Respublikasining Jambul viloyati, Shu tumanidagi qishloq. Birlik qishloq okrugining maʼmuriy markazi va u yerdagi yagona aholi punkti. Chu daryosi sohilida joylashgan. KATO kodi — 316632100. 1946-yilda Moʻyinti-Shu temir yoʻli qurilishi munosabati bilan aholi punkti sifatida tashkil topgan. Qishloqda temir yoʻl vokzali, novvoyxona, don, qand lavlagi va boshqa qishloq xoʻjaligi maxsulotlarini qabul qilish punkti mavjud.
Kosontov
K. yosh antiklinal balandlik, boʻr, paleogen va toʻrtlamchi davrlarning ohaktosh, gil, alevrolit, qumtosh, konglomerat, qumli qatlamlaridan tuzilgan. K.da och boʻz tuproklar tarqalgan, ularga koʻproq gipsli, yengil mexaniq tarkib xos.
Birlik (Shu tumani)
Aholisi
1999-yilda qishloq aholisi 3146 nafar kishini (1522 erkak va 1624 ayol) tashkil qilgan. 2009-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra qishloqda 5049 nafar kishi (2550 erkak va 2499 ayol) yashagan.
Kosontov
Rang va qoʻngʻirbosh, baʼzi joylarda shuvoq oʻsadi. Yaylov chorvachiligida foydalaniladi, atroflari sugʻoriladigan yerdar bilan band. Shimoliy etagida Kosoy shahri joylashgan.
Kosonsoy suv ombori
Qurilish 1941-yilda boshlanib, 1948-yilda 100 million m³ hajmdagi suv ombori foydalanishga topshirildi, 1955-yilda batamom tugallangan. Kosonsoy suv omborida balandligi 60 m, uzunligi 290 m toʻgʻon qurildi. Kosonsoy suv omborining suv sigʻimi 165 million m³, suv yuzasining maydoni 8 km², uzunligi 5,2 km, chuqurligi 20,6 m. Kosonsoy suv ombori suvi bilan Namangan viloyati Chust, Kosonsoy, Toʻraqoʻrgʻon tumanlari va Qirgʻizistonning Jalolobod viloyati Olabuqa tumani ekinzorlari sugʻoriladi. Suv toʻplash dekabrdan iyulgacha davom etadi.
Kosonsoy suv ombori Namangan shahridan 70 km, Kosonsoy  tuman markazidan 28 km masofada joylashgan. Shimolda Qirgiziston Respublikasi, Jalolobod viloyati, Olabuqa tumani markazidan 7 km gʻarbda, Oʻrta-toʻqay qishlogʻi togʻ oraligʻida joylashgan.
Suv ombori Kosonsoy oʻzaniga joylashgan boʻlib, mavsumiy sozlanuvchan turiga mansub. Kosonsoy suv ombori qurilishining 1-navbatidagi  7,0 million m³ suv sigʻimiga ega boʻlgan qismi 1941—1943-yillarda, 100,0 million m³ suv sigʻimiga ega boʻlgan qismi 1947—1954-yillarda qurilib foydalanishga topshirilgan.
Suv omborining 165,0 million m³ suv sigʻimiga ega boʻlgan 2-navbati 1962—1967-yillarda qurib foydalanishga topshirilgan. Kosonsoy suv omborining toʻgʻoni togʻ toshidan qurilgan, uzunligi 290 metr, balandligi 64 metrni tashkil qiladi. Toʻgʻon ekrani temir-beton.
Suv chiqarish inshooti tunelli, uzunligi 600 m., kirish qismidan 150 m. masofada yassi, avariya-taʼmir darvoza, oxirgi qismida 2 ta yassi avariya-taʼmir va 2 ta konusli ishchi darvozalar joylashgan, suv chiqarish quvvati 100 m³/sek. 130 m³/sek. suv oʻtkazish qobilyatiga ega boʻlgan Favqulodda tashlama — shaxtaga quyilib tushuvchi bir koʻzli, uzunligi 120 metr truba koʻrinishida, davomi 50 metr uzunlikda lotok koʻrinishidagi kanaldan iborat.
Nans-sous-Sainte-Anne
Nans-sous-Sainte-Anne Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Besançon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
125 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 14,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,9 km2. Dengiz sathidan 357 – 770 m balandlikda joylashgan.
NGC 2179
NGC 2179 Quyon yulduz turkumidagi SB0-a tipli galaktikadir.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Vallmoll
Vallmoll Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 16,61 km2. Aholisi — 1637 kishi (2010).
Svojšín
Svojšín Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 446 ga yaqin aholisi bor.
Besnurka
Besnurka (Беснурка) — Bolgariyaning janubi-markazidagi Kardzhali viloyatining Chernoochen munitsipalitetidagi qishloq. U Sofiyadan 188.949 km janubi-sharqda joylashgan. Maydoni 2,715 kvadrat km va 2007-yil holatiga ko'ra 4 kishidan iborat edi.
Albrecht Kossel
Kossel (Kossel) — ota-bola nemis olimlari: 1) Albrext (1853.16.9, Rostok — 1927.5.7, Geydelberg) — biokimyogar. Berlin (1887-yildan), Mar-burg (1895) va Geydelberg (1901-23) universitetlari professor Ilmiy ishlari yadro oqsillari (protaminlar va gistonlar), nuklein kislotalar va nukleoproteidlar kimyosiga oid. Birinchilardan boʻlib oqsilning tuzilish nazariyasini taqlif qilgan. Nobel mukofoti laureati (1910); 2) Valter (1888.4.1, Berlin — 1956.22.5, Tyubingen) — fizik. Kil universiteti (1921-yildan) va Dansig oliy texnika maktabi (1932-yildan) professor 1947-yildan Tyubingen fizika instituti direktori. Ionli kimyoviy boglar nazariyasi muallifi (1916). Asarlari rentgen nurlari va elektronlar difraksiyasiga oid.
Qarazəncir
Qarazəncir Ozarbayjonning Jalilabad tumanidagi qishloq va munitsipalitet. Aholisi 2,528.
NGC 2180
NGC 2180 Orion yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni William Herschel 1784-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Baruth/Mark
Baruth/Mark Germaniyaning Brandenburg yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Teltow-Fläming tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 233,62 km2. 4174 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Waichiro Omura
Waichiro Omura (大村 和市郎; 1-yanvar 1933 - ?) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1956-yili 3-iyun Janubiy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 5 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Baruth/Mark
Hududi
Baruth/Markning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Pont-sur-Yonne
Pont-sur-Yonne Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Sens tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
3134 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 225,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 13,9 km2.
Saint-Georges-en-Couzan
Saint-Georges-en-Couzan Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Loire departamenti Montbrison tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
460 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,7 nafar kishi.
Brookmont
Brookmont AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Montgomery County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
3202 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 5,1 km2. Shundan 3,5 km2 quruqlik, 1,6 km2 esa suv maydonidir.
Karby
Karby Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rendsburg-Eckernförde tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 2,09 km2. 527 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Karbyning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Xerson
Xerson — Ukrainaning Xerson viloyatidagi shahar. Viloyat markazi. Dneprning oʻng sohilida, uning Dnepr limaniga quyilish joyida. Dengiz va daryo porti. Transport yoʻli chorrahasi. Aeroport bor. Tarkibida 3 shahar tumani mavjud. Aholisi 328,4 ming kishi (2004).
Shahar 1778-yilda kemasozlik korxonalari bilan birga Qora dengiz flotani barpo etish uchun qalʼa sifatida vujudga kelgan va Xersones Tavricheskiy deb atalgan. 1783 ydan uyezdshahri. 1803-yildan gubernya markazi. Yetakchi sanoat tarmoqlari — kemasozlik va mashinasozlik (kombayn, kardan vallari, elektromashinasozlik zavodlari va boshqalar), neftni qayta ishlash, yengil (ip gazlama kti va boshqalar), oziq-ovqat (konserva, goʻsht, baliq va boshqalar), qurilish materiallari, mebel sanoati tarmoqlari rivojlangan. 4 oliy oʻquv yurti, 2 teatr, filarmoniya, telemarkaz, badiiy, oʻlkashunoslik muzeylari bor. Shaharda Ukraina obikor dehqonchilik ilmiy tadqiqot instituta, baliq xoʻjaligi ilmiy tadqiqot institutining boʻlimi, Janubiy Ukraina sinov styasi mavjud. Meʼmoriy yodgorliklardan Arsenal (18-asr), GrekSofiya cherkovi (1780), Svyatoy Dux monastiri (19-asr boshlari), Spas sobori (1806), Qora dengiz gospitali (1803—10) saklangan.
Jeffrey City
Jeffrey City AQShning Wyoming shtatida joylashgan shahardir. Fremont County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
106 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 74,1 km2. Shundan 73,7 km2 quruqlik, 0,4 km2 esa suv maydonidir.
Tom DeLonge
Thomas Matthew "Tom" DeLonge, Jr. (13-dekabr, 1975) amerikalik rock musiqachidir. Blink-182 pop punk va Angels & Airwaves alternativ rok guruhlari gitarachisi va xonandasidir. Shuningdek Box Car Racer guruhida ham ijro etgan.
Kaliforniyaning Poway shahrida oʻsgan DeLonge punk rock musiqaga yoshligidan qiziqqan. Tom Poway maktabidan ichkilik ichgani uchun haydalib, Rancho Bernardo maktabiga oʻtgan. U yerda u Mark Hoppusning singlisi Anneni uchratadi. Anne Mark va Tomni bir-biriga tanishtiradi. Ularga Scott Raynor qoʻshilib, uchovlon xalqaro shuhratga erishgan Blink-182 guruhini tuzadilar. Scott oʻrnini keyinchalik Travis Barker egallaydi. 2005-yili guruh tarqalib, Tom Angels & Airwaves guruhiga oʻtadi. 2009-yili Blink-182 qayta tuzilishiga qaramay, Angels & Airwaves ijodini davom ettiradi.
DeLonge shuningdek musiqadan tashqari ishlar bilan ham shugʻullanadi; u Modlife nomli ijtimoiy tarmoq sayti hamda ikkita kiyim kompaniyasi yaratgan.
Nirvana diskografiyasi
Bu maqola Nirvana haqida qoʻshimcha maʼlumotdir.
Garipçe (Güdül)
Garipche-Turkiyaning Anqara viloyati Gudül tumaniga qarashli qishloq.
Xersberg (maʼnolari)
Xersberg:
Decatur (Alabama)
Decatur AQShning Alabama shtatida joylashgan shahardir. Morgan, Limestone County, Alabama|Limestone okrugi tarkibiga kiradi.
Gardiner (Maine)
Gardiner  — AQShning Maine shtatida joylashgan shahardir. Aholisi 2020-yilgi aholini roʻyxatga olishda 5 961 kishini tashkil qiladi. Sayyohlar orasida mashhur boʻlgan Gardiner madaniyati va eski meʼmorchiligi bilan ajralib turadi.
Decatur (Alabama)
Geografiyasi
Maydoni — 155,1 km2. Shundan 143,3 km2 quruqlik, 16,8 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 171 m balandlikda joylashgan.
Gardiner (Maine)
Geografiyasi
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 16.57 sqmi tashkil qiladi, shundan 15.65 sqmi quruqlik va 0.92 sqmi suvdan iborat.
Demografiyasi
2010-yilgi aholini roʻyxatga olish holatiga koʻra, shaharda 5 800 kishi, 2 487 xonadon va 1 550 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — 143.1/km² ni tashkil qiladi. Shaharning irqiy tarkibi 95,4% oq tanlilar, 0,3% afro-amerikaliklar, 0,7% tubjoy amerikaliklar, 0,7% osiyoliklar, 0,4% boshqa irqlar va 2,5% ikki yoki undan ortiq irqlardan iborat edi. Har qanday irqga mansub ispan yoki lotinlar aholining 1% ni tashkil etadi.
Shaharda 2 487 ta uy xoʻjaligi boʻlib, ulardan 28,9 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari bor, 44.8 foizi er-xotinlar birga yashagan, 11.8 foizi eri boʻlmagan ayollar, 5.7 foizida xotini boʻlmagan erkaklar va 37,7% oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 29,6 foizi jismoniy shaxslardan iborat boʻlib, 9,7 foizida esa 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.
Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 35 103 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 42 750 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 33 069 dollarni, ayollarniki esa 25 399 dollarni tashkil qilgan. Shaharning aholi jon boshiga daromadi 18 033 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 11,4 foizi va aholining 13,5 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 17,2 foiz 18 yoshgacha boʻlganlar va 14,9 foiz 65 yoshdan oshganlar qashshoq hisoblanadi.
Kostyol
Kostyol (polyakcha Kosciol — istehkom, qalʼa) — katolik ibodatxonasining polyakcha nomi. Latviya, Litva, Ukraina, Belorussiyaning gʻarbiy viloyatlarida ham keng tarqalgan. Toshkentdagi Rim-katolik kostyoli meʼmoriy yodgorligi 1914-yilda qurila boshlagan, lekin tugallanmay qolgan. Hozir qayta tiklanib taʼmirlash ishlari olib borilmoqda.
Keenesburg (Colorado)
Keenesburg AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Weld okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
855 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 570 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 1,5 km2. Shundan 1,5 km2 quruqlik. Dengiz sathidan oʻrtacha 1507 m balandlikda joylashgan.
Kosonsoy (shahar)
Kosonsoy — Namangan viloyatining Kosonsoy tumanidagi shahar. Tuman markazi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi va viloyat markazi — Namangandan 28 km. Kosonsoy viloyatning shimoliy qismida, Oʻzbekiston bilan Qirgʻizistonni bogʻlab turuvchi avtomagistral yoqasida, Kosonsoy daryosining har ikki sohilida joylashgan. Oʻrtacha 760 m balandlikda. Aholisi 41,7 ming kishi (2002), Kosonsoy suv omboridan suv oladi.
Tarixi
Kosonsoy Oʻzbekiston hududidagi qadimiy shaharlardan biri. Shaharga miloddan avvalgi IV—III asrlarda asos solingan. Miloddan avvalgi I asrda Kushonlar saltanatiga qarashli Fargʻona davlatining poytaxti boʻlgan. Shahar ikki qator baland devor bilan oʻralgan. Uning ichida hukmdor arki, ayonlar uylari hamda ular atrofida aholi xonadonlari joylashgan. Qalʼa devorida uchta darvoza boʻlgan. Shahardan bir oz shimolroqda joylashgan Mugʻ qalʼasi shimoldan keladigan koʻchmanchilar hujumidan muhofaza etgan. Kushon saltanati barham topganidan keyin ham Kosonsoy bir necha asr davomida Fargʻona vodiysining yirik shaharlaridan biri boʻlib turgan. V—VII asr larga kelib, Buyuk Ipak yoʻli tarmogʻining Fargʻonadan oʻtishi bilan shaharda savdo va hunarmandchilik yana ravnaq topdi. Karvonsaroylar, savdo rastalari qurildi. VII asr oxiri — VIII asr boshlarida Kosonsoy Fargʻona ixshidligi (podsholigi) ning poytaxtiga aylandi. 777-yilda arab bosqinchisi Ahmad ibn Asad bir qator janglardan soʻng, shaharni katta vayronagarchilikka duchor qilib, egallab olishga muvaffaq boʻlgan.
VIII—X asrlar davomida shahar hayoti tarixiy manbalarda qayd etilmagan. Ko‘rinib turibdiki, mavqeini yoʻqotib, muhim tarixiy voqealardan (Qarluq xoqonligi, Somoniylar davri) chetda qolgan.
XII asrda Qoraxoniylar hukmronligi davrida shahar yana jonlangan, turar-joy binolari, ziyoratgohlar, hunarmandchilik ustaxonalari qurilishi qayta boshlandi, zarbxona faoliyat koʻrsatgan, Fargʻonaning boshqa shaharlari bilan savdo aloqalari oʻrnatilgan. Shahar maydoni deyarli ikki baravar koʻpaygn. Aholining etnik tarkibi xilma-xilligi ortgan va yangi fors-tojik tiliga va islomiy eʼtiqodga ega boʻlgan odamlar ustunlik qilgan. Binolarda musulmon meʼmorchiligining oʻziga xos xususiyatlari paydo boʻla boshlagan.
XIII asr boshlarida jangari mo‘g‘ul ko‘chmanchilari o‘z yo‘lida birin-ketin shaharlarni vayron qilib keladi, xuddi shu niyat bilan Koson shahriga yetib kelishgan. Kuchli mudofaa toʻsiqlariga qaramay, uzoq qamaldan keyin shahar magʻlubiyatga uchratilgan va vayron qilingan.
XIII—XVI asrlarda Kosonning oʻrta asrlar tarixida oxirgi davr boshlangan. Bu vaqtda cheklangan miqdordagi aholisi boʻlgan kichik aholi punktiga aylanib qoladi. Savdogarlar karvonlari esa shaharga kamdan-kam tashrif buyurgan.
Mohir hunarmandlar va ruhoniylar Fargʻonaning vodiy shaharlarigakoʻchib ketganlar. Shu bilan shahar gavjumlikdan holi kichik aholi punktiga aylanib qolgan.
„Ulug‘ chinor“ choyxonasida (shahar bog‘idagi ko‘l o‘rtasidagi orolchada) viloyatdagi eng keksa chinor o‘sadi, yoshi kamida 800 yilg teng.
Tarixiy manbalarda
Kosonsoy tarixiga oid dastlabki maʼlumotlar qadimgi Xitoy sayyohi Chjan Syan (miloddan avvalgi 128-yil), Syuan Szan (630-yil), arab tarixshunoslaridan Yaʼqubiyning „Kitob ul-Buldon“, Muqaddasiyning „Axsan uttaqosim“ asarlarida uchraydi.
VII asrda Farg‘onaga tashrif buyurgan Xitoy buddist rohibi, olim, faylasuf, sayyoh va Tan sulolasining tarjimoni Syuan-Szan shaharlarni o‘rganganlardan biri boʻlib, u yodnomalarda shahar va vodiy haqida shunday yozgan: "Fayhan (Farg‘ona) davlati aylanada 4000 li atrofida maydonga ega edi. Uni toʻrt tomondan togʻlar oʻrab olgan. Yerlar keng. Don — moʻl-koʻl. Gullar va mevalar serob. Qoʻy va otlar boqiladi. Iqlimi shamolli va sovuq. Odamlarning tabiati qoʻpol va jasur. Til boshqa mamlakatlardagi kabi emas. Ularning oʻzlari bir necha oʻn yillar davomida oliy hukmdorga ega emas boʻlmaganlar. Rahbarlar bir-biriga boʻysunmasdan, ustunlik uchun raqobatlashdilar. Alohida mulklarning chegaralari daryolar va togʻlar boʻylab oʻtgan" Yaʼqubiy asarida arablar bosqini davrida Kosonsoy poytaxt sifatida tilga olingan. Bobur davrida Kosonsoy Fargʻonadagi mavjud 8 shahardan biri boʻlgan. Shahar nomi qadimgi Xitoy manbalarida „Kesay“ yoki „Gessay“ shaklida qayd etilgan.
Sanoati
Shaharda shoyi toʻqish, poyabzal fabrikalari, mahalliy sanoat, non kombinatlari, qurilish tashqilotlari, Oʻzbekiston-Italiya, Oʻzbekiston-Turkiya qoʻshma korxonalaridan „Kosonsoy-Tekmen“, „Atlasmen“ va boshqa yuzlab kichik korxonalar faoliyat koʻrsatmoqda. 12 umumiy taʼlim, musiqa maktablari, pedagogika va tibbiyot bilim yurtlari, iqtisodiyot, maishiy xizmat, transport, aloqa va yengil sanoat kasb-hunar kollejlari mavjud. Madaniyat uyi, „Toʻqimachilar“ madaniyat saroyi, markaziy va bolalar kutubxonalari, stadion (25 ming oʻrin), „Doʻstlik“ va „Yoshlar“ xiyobonlari, madaniyat va istirohat bogʻi, oʻlkashunoslik muzeyi bor.
Markaziy kasalxona (330 oʻrin), 3 ta poliklinika, tibbiy tez yordam markazi va boshqa tibbiy muassasalarda 800 dan ziyod tibbiyot xodimi faoliyat koʻrsatmoqda.
Taniqli kishilari
Mashhur faylasuf olimlardan Mavlono Alouddin Abubakr ibn Masʼudi Kosoniy, Sayid Axmad ibn Mavlono Jamoliddin Mahdumi Aʼzam, gʻazalnavis shoirlardan Muhammadsharif Oʻzlat Kosoniy, Muhammad Aminxoʻja Kosoniy, Murtazo Kosoniy, yetuk tarixnavis olim Muhammad ibn Vali Kosoniylar shu yerda yashab oʻtganlar. Oʻsha davrlarda shahar oʻzining naqqosh, ganchkor, duradgor, atlas toʻquvchilari bilan dunyoga mashhur boʻlgan.
Narbief
Narbief Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Doubs departamenti Pontarlier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
70 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 20,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,4 km2. Dengiz sathidan 879 – 935 m balandlikda joylashgan.
AQSh prezidentlik saylovi (2012)
thumb|400px|right|Shtatlar boʻyicha ovozlar nisbati. 2012-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari prezidentlik saylovi 2012-yilning 6-noyabrida boʻlib oʻtdi. Bu har toʻrt yilda oʻtkaziladigan AQSh prezidenti va uning yordamchisini aniqlab beruvchi 57-saylov boʻldi. Saylov asosiy nomzodlari — Demokratlardan Barack Obama va Respublikachilardan Massachusetts gubernatori Mitt Romney.
Saylovda Barack Obama gʻalaba qozondi. U prezidentlikni ikkinchi muhlatda davom ettiradi.
El Milà
El Milà Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 3,96 km2. Aholisi — 180 kishi (2010).
Brookview
Brookview AQShning Maryland shtatida joylashgan shahardir. Dorchester County okrugi tarkibiga kiradi.
Shigeo Yaegashi
Shigeo Yaegashi (八重樫 茂生; 24-mart 1933 - 2-may 2011) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1956-yili 3-iyun Janubiy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 45 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Brookview
Aholisi
63 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 0,1 km2. Shundan 0,1 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Beelitz
Hududi
Beelitzning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Yeniçaydurt
Yeniçaydurt - Turkiyaning Bolu viloyati Bolu tumanidagi qishloq. 2010-yilda 462 nafar aholi istiqomat qilgan.
Delmar (Alabama)
AQShning Alabama shtatida joylashgan unincorporated area|Unincorporated communitydir. Winston okrugi tarkibiga kiradi.
Karlum
Karlum Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Nordfriesland tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 14,46 km2. 215 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Karlumning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kostroma (maʼnolari)
Kostroma:
NGC 2181
NGC 2181 Oltin Baliq yulduz turkumidagi OCL (ochiq klaster) tipli ochiq klasterdir.
Ushbu obyektni John Herschel 1834-yilda kashf etgan.
Taperakan
Taperakan — Armanistonning Ararat viloyati Veri tumanidagi qishloq.
Pontaubert
Pontaubert Fransiyaning Burgundiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Yonne departamenti Avallon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
391 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 100,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,9 km2.
Johnstown (Wyoming)
Aholisi
236 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 83,3 km2. Shundan 81,5 km2 quruqlik, 1,8 km2 esa suv maydonidir.
Kostroma
Kostroma — RF Kostroma viloyatidagi daryo. Volga daryosining chap irmogʻi. Uzunligi 354 km, havzasining maydoni 16 ming km². Galich qirlaridan boshlanadi. Qor va yomgʻir suvlaridan toʻyinadi. Oʻrtacha suv sarfi Buy shahri yaqinida (quyilish joyidan 124 km) 71 m³/sek, eng koʻp suv sarfi 1620 m³/sek. Noyab.da muzlab, aprel— mayda moʻzdan boʻshaydi. Buy shahridan quyilish joyigacha kema qatnaydi. K.da yogʻoch oqiziladi. K. boʻyida Soligalich shahri joylashgan.
Valls
Valls Ispaniyaning Kataloniya mintaqasida joylashgan shahardir. Tarragona provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 55,3 km2. Aholisi — 25158 kishi (2010).
Ain El Melh
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ain El Melh — Jazoirning M'Sila provinsiyasidagi shaharcha va kommunadir.
Xerson viloyati
Xerson viloyati — Ukrainadagi viloyat. 1944 yil 30 martda tashkil etilgan. Maydoni 28,5 ming km². Aholisi 1145,4 ming kishi (2004), ukrain, rus, belorus, yahudiy va boshqa yashaydi. 18 maʼmuriy tumanga boʻlingan, 8 shahar va 29 shaharcha bor. Shahar aholisi 59%. Markazi — Xerson shahri. Muhim shaharlari — Xerson, Kaxovka, Syurupinsk.
Tabiati
Viloyat Ukrainaning janubida. Qrra dengizboʻyi pasttekisligida joylashgan. Janubidan Qora va Azov dengizlari bilan oʻralgan. Yer yuzasi tekislik, janubiga tomon bir oz qiya. Kumli orollar, qum tillari, kichikroq qoʻltiqlar uchraydi. Iqlimi moʻʼtadil kontinental. Yanvarning oʻrtacha tempaturasi janubida −3° dan shimolida −5° gacha, iyulniki janubida 21,5° — 23,5°. Yozi issiq va quruq, ayrim vaqtda boʻronlar boʻlib turadi. Vegetatsiya davri 215-230 kun. Yillik yogʻin 300-400 mm. Asosiy daryolari: Dnepr, uning oʻng irmogʻi — Ingulets. Tuproqlari janubida chirindisi kam qoratuproq, toʻq kashtan tuproqlar dengiz sohilida kashtan, shoʻrtob va shoʻrxok tuproqlar. Viloyat hududida Askaniya Nova, Qora dengiz qoʻriqxonalari, shuningdek, AzovSivash qoʻriqxonaovchilik xoʻjaligi bor. Viloyat hududining 2,6% oʻrmon va butazor.
Iqtisodiyoti
Mashinasozlik va metallsozlikda kemasozlik zavodlari, kombayn, kardan vallari va elektr mashinasozlik (Xerson), elektr payvandlash jihozlari va avtomobil taʼmirlash zavodlari (Kaxovka) bor. Xersonda neftni qayta ishlash zavodi va Ukrainada shisha idishlar ishlab chiqaruvchi eng yirik zavodlardan biri, Syurupinskda sellyulozaqogʻoz kombinati, Novaya Kaxovkada mebel fabrikasi ishlab turibdi. Yengil sanoatda toʻqimachilik yetakchi oʻrinda (Xerson ipgazlama kombinati). Ipgazlama ishlab chiqarish boʻyicha Xerson viloyati Ukrainada 1oʻrinda. Oziq-ovqat sanoati konserva, un va yorma, goʻshtsut, baliq va boshqa tarmoqlardan iborat.
Qishloq xoʻjaligida gʻallachilik, sabzavotchilik, polizchilik, tokchilik, bogʻdorchilik va goʻshtsut chorvachiligi rivojlangan. Gʻalla, kartoshka va sabzavot, yemxashak ekinlari ekiladi. Chorvachiligi goʻshtsutga ixtisoslashgan, choʻchqachilik va mayin junli qoʻychilik, pillachilik, baliqchilik rivojlangan (9 baliqchilik xoʻjaligi bor). Transport yoʻli uzunligi 1100 km. Avtomobil yoʻllari uz. 6 ming km. Muhim portlari: Xerson, Skadovsk, Genichesk, Xorli. Dneprda kema qatnaydi. Aeroport bor. 4 oliy oʻquv yurti, 2 muzey, 2 teatr, filarmoniya, telemarkaz faoliyat koʻrsatadi.
Tadao Kobayashi
Tadao Kobayashi (小林 忠生; 7-iyul 1930) — yaponiyalik futbolchi.
Terma jamoadagi faoliyati
Milliy terma jamoadagi ilk debyutini 1956-yili 3-iyun Janubiy Koreya terma jamoasi bilan boʻlgan oʻyinda oʻtkazgan. Shu vaqtga qadar u milliy terma jamoa safida 3 ta oʻyinda ishtirok etib kelgan.
Kersey (Colorado)
Kersey AQShning Colorado shtatida joylashgan shahardir. Weld okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
1389 nafar aholi istiqomat qiladi (2000). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 555,6 nafar kishi.