cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thomas Delaney
Xalqaro faoliyati
2017-yilning 1-sentabr kuni 2018-yil FIFA Jahon chempionati saralashida Polshaga qarshi oʻyinda (4:0) debyut golini kiritdi.
2018-yilning iyun oyida Daniya terma jamoasining Rossiyada boʻlib oʻtadigan jahon chempionati uchun tuzilgan tarkibdan joy oldi. Shuningdek, UEFA Yevro-2020 uchun 26 nafar futbolchidan iborat tarkibga kiritilgan.
Yutuqlari
Copenhagen
Borussia Dortmund
Individual
Tassenières
Tassenières Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Dole tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
341 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 51,7 nafar kishi.
Mesegar de Corneja
Mesegar de Corneja Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Ávila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 10,29 km2. Aholisi — 78 kishi (2010).
Aulnay-la-Rivière
Aulnay-la-Rivière Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loiret departamenti Pithiviers tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
492 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 30,8 nafar kishi.
Downey (California)
Downey AQShning California shtatida joylashgan shahardir. Los Angeles okrugi tarkibiga kiradi.
Aulnay-la-Rivière
Geografiyasi
Maydoni — 16,0 km2. Dengiz sathidan 110 m balandlikda joylashgan.
Downey (California)
Aholisi
111779 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 32,551 km2. Shundan 32,137 km2 quruqlik, 0,414 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 36 m balandlikda joylashgan.
Qora tuynuk
Qora tuynuk — bu fazoviy vaqt mintaqasi boʻlib, unda tortishish shu qadar kuchliki, har qanday jism, hattoki yorugʻlik nurlari ham undan chiqib keta olmaydi. Qora tuynuklarning mavjudligi haqidagi ilk ilmiy asoslangan taxminlar - Albert Einsteinning umumiy nisbiylik nazariyasi eʻlon qilinishidan deyarli bir yarim asr avval yangray boshlagan. Shunga qaramay, Koinotda qora tuynuklarning haqiqatan ham mavjudligi amaliy jihatdan qat'iy isbotlanganiga unchalik ham koʻp boʻlmadi.
Tarixi
Hattoki yorug`likni ham o`ziga yutib yuboradigan jism haqida ilk g`oyalar 1784-yilda ingliz ixtirochisi John Michell tomonidan taklif qilingan. U agarda yulduz diametri Quyosh diametridan 500 marta oshib ketsa, yulduz uchun kosmik tezlik — yorug`lik tezligidan ham oshib ketishi mumkinligi haqida faraziy taxmin bildirgan. Shunday qilib nur yulduzni tark eta olmagach, u ko`rinmas bo`lib qoladi. Michell bunday jismlarni qorong`u yulduzlar deb atagan va bunday obektlar koinotda juda ko`plab bo`lishi haqida taxmin bildirgan.
thumb|Messier-87 yadrosidagi supermassiv qora tuynuk tasviri
Etimologiyasi
John Michell 1783-yilda Henri Cavendishga yozgan maktubidan ilk "qorong`u yulduz" terminini qo`llagan. XX-asr boshlarida fiziklar ushbu qora tuynukni "gravitatsion kollaps obekti" deb sharhlashgan. Ko`pchilik fiziklar qora tuynuk iborasini Robert Henri Dickega bog`lashadi, negaki Robert bu hodisani Kalkutta qamoqxonasidagi kirish mumkin, ammo chiqish mumkin bo`lmagan tuynukka qiyoslagan.
"Qora tuynuk" atamasi 1963-yilda Life va Science News jurnallarida va ilmiy jurnalist Ann Ewingning 1964-yildagi "Kosmosdagi qora tuynuklar" maqolasida chop etilgan. Termin 1967-yilda amerikalik nazariyotchi fizik John Wheeler tomonidan to`la fanga o`zlashtirildi.
Tarixi
Isaak Nyuton zo‘r berib uqtirib ketgan Butun olam tortishish qonuniga binoan, Koinotdagi istalgan ikkita ulkan massali jismlar orasida o‘zaro tortishish kuchi mavjud bo‘ladi. Ushbu gravitatsion tortishish sababidan Yer Quyosh atrofida aylanadi. Umumiy nisbiylik nazariyasi esa bizni ushbu ko‘rinishdagi Quyosh-Yer sistemasiga boshqacharoq yondoshishga majbur qiladi. Ushbu nazariya uqtirish berishicha, Quyosh singari favqulodda ulkan massali jismning yaqin atrofida zamon-makon uyg‘unligi, ya'ni, fazo-vaqt strukturasi egrilanadi (qiyshayadi) va o‘zining ravonligini yo‘qotadi. Bu holatni, yupqa mato, aytaylik, oddiy ayollar ro‘molini to‘rt tomonidan tarang qilib tortib bog‘langan va o‘rtasiga og‘ir shar, masalan, bouling shari qo‘yib qo‘yilgan vaziyat bilan o‘xshatish mumkin. Sharning og‘irligi sababidan ro‘mol matosi shar yaqinida g‘ijimlanib, bukilib, pastga (ichkariga) botib turadi. Quyosh ham xuddi shu tarzda, o‘z yaqin-atrofidagi fazoni egrilantiradi.
Ushbu bir qarashda g‘ayrioddiy g‘alati nazariyaga ko‘ra, Quyosh o‘z atrofida xuddi voronka singari fazo hosil qilgan bo‘lib, Yer go‘yoki ushbu voronka chetlarida aylanadi. Nazariyadan kelib chiquvchi xulosalarga ko‘ra, yuqoridagi misolga o‘xshash, bizni Yerga mahkamlab turgan Yerning tortishish kuchi ham aslida Nyuton ta'kidlagandek gravitatsion kuch emas, balki, zamon-makon geometriyasining o‘zgarishidan boshqa narsa emas. Albatta, tushunish biroz qiyin, lekin, hozircha gravitatsiya tabiatini bayon qilishda eng muvaffaqiyatli nazariya bu umumiy nisbiylik nazariyasi bo‘lib qolmoqda. Olimlar bundan yaxshirog‘ini hozircha o‘ylab topishmadi.
Sodda tasavvur
Tasavvur qiling, yuqorida taklif etilgan misoldagi og‘ir sharning massasini borgan sari orttirib boraveramiz. Bunda faqat va faqat massa ortadi, lekin sharning geometrik o‘lchamlari o‘zgarmay qoladi. Massa ortib boravergach, ro‘mol matosi ham borgan sari cho‘kib, chuqurroq botib boradi. Oxiri vaziyat nima bilan tugaydi? Albatta, og‘irligi keskin kattalashib ketgan bouling shari o‘zi turgan ro‘molning tarangligini yumshatib-yumshatib boraveradi va oqibatda ro‘mol uni o‘rab, atrofiga yopishib boradi. Eng oxirida, sharning hamma tomonidan ro‘mol to‘liq o‘rab oladi va sharning o‘zi jismonan ko‘rinmay qoladi. Chunki, u o‘zi botib turgan matoga butunlar o‘ralib qoldi. Real olamda ham materiyaning massasi favqulodda ulkanlashib ketishi natijasida shunga o‘xshash jarayon yuz beradi. Materiya yetarlicha massa va zichlik yig‘ib olgani hamonoq, o‘z atrofidagi zamon-makon matosini o‘rab oladi va boyagi obyekt Koinotning qolgan qismi bilan aloqani yo‘qotadi. Ya'ni, u ko‘rinmas bo‘lib qoladi. Qora tuynuklar shu tarzda vujudga keladi.
Qora tuynuklar haqidagi eng vahimali gaplardan biri shuki, qora tuynukka nimaiki tushmasin, u undan qaytib chiqa olmaydi. Bu hatto yorug‘lik nurlariga ham taalluqli gap bo‘lib, aynan shu xossasi tufayli ham bunday obyektlar "Qora tuynuk" nomini olgan: o‘ziga kelib tushayotgan nurni butunlay yutib yuboradigan va o‘zidan hech qanday nur chiqarmaydigan jism - mutlaq qora jism bo‘ladi.
Shvartsshild radiusi
thumb|Izoh1
Umumiy nisbiylik nazariyasiga ko‘ra, obyekt qora tuynuk markazigacha bo‘lgan muayyan chegaraviy - kritik masofaga yetib kelgach, u endi hech qachon ortga qayta olmaydi. Ushbu chegaraviy - kritik masofani ilm-fanda Shvartsshild radiusi deyiladi. Shvartsshild - 1873-1916 yillarda yashab o‘tgan nemis astronomi bo‘lib, u umrining so‘nggi yillarini Eynshteynning o‘sha payt uchun inqilobiy g‘oyalari, ya'ni, nisbiylik nazariyasini tahlil qilish bilan o‘tkazgan. Chunonchi u, Eynshteynning umumiy nisbiylik nazariyasi tenglamasidan foydalanib, nolinchi hajmga ega bo‘lgan massa atrofidagi gravitatsiya maydonini hisoblab chiqqan. Shvartsshild uslubi bilan istalgan ulkan massali obyektlar uchun Shvartsshild radiusini hisoblab chiqish mumkin. Masalan, bizning yulduzimiz - Quyosh uchun Shvartsshild radiusi 3 km ni tashkil qiladi. Ya'ni, agar Quyoshning hozirgi massasini saqlagan holda, uning hajmini radiusi 3 km bo‘lgan shargacha kichraytirib zichlanlsa, u qora tuynukka aylanadi.
Shvartsshild radiusi ichkarisida esa, yanada g‘ayrioddiy, aql bovar qilmas narsalar yuz beradi: qora tuynukni tashkil qiluvchi materiyaning barchasi cheksiz zichlikka intilgan holda va cheksiz kichik o‘lcham bilan qora tuynukning qoq markazida to‘plana boshlaydi. Matematiklar bunday obyektni singulyar qo‘zg‘alish deb yuritishadi. Materiyaning massasi chekli bo‘lgan holatda uning zichligi cheksizlikka intilishi natijasidan, ushbu materiya fazoga nisbatan nolinchi hajmga ega bo‘lib qoladi. Bu hodisa qora tuynukning ichkarisida haqiqatan ham ro‘y beradimi-yo‘qmi, tabiiyki biz buni eksperimental tajribalar bilan aniqlay olmaymiz. Chunki, Shvartsshild radiusi ichkarisida nima bo‘layotganini bilishning iloji yo‘q va ushbu radius ichkarisiga kirgan har qanday narsa ortga hech qachon qaytmaydi.
Shu tariqa, biz qora tuynuklarni ko‘z bilan ko‘rib kuzata olmaymiz ham. Shunga qaramay, qora tuynukning mavjudligini boshqa bir belgilarga, xususan, uning yaqinidagi gravitatsiya maydonining favqulodda kuchliligi va o‘z yaqin atrofidagi materiyaga nisbatan noodatiy ulkan tortishish kuchi namoyon qilayotgani kabi bilvosita belgilariga ko‘ra aniqlashimiz mumkin.
O‘ta katta massali qora tuynuklar
Bizning Somon Yo‘li galaktikamiz markazida va umuman har qanday boshqa galaktikalar markazida Quyoshdan millionlab marotaba katta bo‘lgan qora tuynuk mavjud. Bunday o‘ta katta massali qora tuynuklar galaktika markazidagi yulduzlararo gaz-chang moddasining aylanish xossalarini tahlil qilish orqali aniqlangan. Kuzatishlarga ko‘ra, galaktika markaziga yaqin hududlardagi gazlarning bu tariqa favqulodda g‘ayritabiiy va shiddatkor aylanishining yagona sababi - ularning qora tuynukka juda yaqin masofada ekani bilan bog‘liqdir. Ya'ni, galaktika markazida joylashgan qora tuynukning gravitatsiya maydonining favqulodda ulkan tortishish kuchi, unga yaqin hududda joylashgan o‘sha gazlarni shu tariqa shiddat bilan aylanishga majbur qiladi. Nyuton mexanikasidan kelib chiqib bajarilgan oddiy matematik hisob-kitoblarning ko‘rsatishicha, galaktika markaziga yaqin hududdagi gazlarni bu darajada katta kuch bilan tortayotgan obyekt favqulodda kichik diametrga ega bo‘lgan holda, favqulodda ulkan massani tashkil qilar ekan. Astrofiziklar bizga uzoq va yaqin qo‘shni bo‘lgan galaktikalarning markazlarida o‘nlab bunday qora tuynuklarni aniqlashgan va ushbu holat hozirda astronomlarga shunday fikr bermoqdaki, demak, har qanday galaktika markazida albatta qora tuynuk mavjud bo‘lar ekan.
Yulduz massasiga ega qora tuynuklar
Yulduzlar evolyutsiyasiga oid hozirgi zamon ta'limotiga ko‘ra, massasi bizning Quyosh massasidan taxminan 30 barobardan kattaroq bo‘lgan yulduz o‘z umrining so‘nggi bosqichiga yetib kelganda, u o‘ta yangi yulduz chaqnashini namoyon qilgan holda portlab ketadi. Portlash natijasida, endilikda yo‘qlikka yuz tutgan sobiq yulduzning tashqi qatlamlari Koinotga sochilib ketadi. Yulduzning ichki qatlamlari esa aksincha, uning o‘z markazi tomon shiddat bilan qulaydi va yulduzning tugab-bitgan yoqilg‘isi o‘rnida qora tuynuk hosil qiladi. Yulduzlararo fazoda, sobiq yulduz o‘rnida vujudga kelgan bunday qora tuynuklarni ham aniqlashning amalda deyarli imkoni yo‘q. Chunki u yulduzlararo bo‘shliqda, ya'ni, vakuumda joylashgan bo‘ladi va boz ustiga, gravitatsion o‘zaro ta'sirlarda ham ishtirok etmaydi. Lekin, bunday qora tuynuk avval qo‘shaloq yulduz[1] bo‘lgan sistema o‘rnida paydo bo‘lgan bo‘lsa, yulduzlardan birining o‘rnida paydo bo‘lgan qora tuynuk o‘ziga juft bo‘lgan ikkinchi yulduzga gravitatsion ta'sir ko‘rsatishda davom etadi. Hozirda xalqaro astronomlar guruhlari shunday qora tuynuk-yulduz sistemalaridan o‘nga yaqinini bilvosita belgilarga ko‘ra taxminiy-nazariy aniqlashgan bo‘lib, endilikda o‘sha nazariyalarning isboti kutilmoqda.
Astronomlar esa aynan ushbu nurlanish energiyasini va uning intensivligining o‘zgarishlarini o‘lchashlari mumkin. Ushbu o‘lchash natijalarini qayd etib borib, olimlar ular asosida tizimli tahlil yuritadilar va qora tuynukning xossalarini, xususan, uning massasini va diametrini aniqlaydilar. Agar, obyekt massasi Chandrasekar chegarasidan (Quyosh massasining 1,4 baravaridan) katta bo‘lsa, ushbu obyekt oq mittiga aylana olmaydi. Yuqorida aytilgani singari qo‘shaloq yulduz sistemalarining aksariyatida rentgen nurlanishlarga ega massiv obyekt odatda yulduzlarning biri bo‘lgan ulkan neytron yulduz bo‘ladi. Lekin, yuqorida aytganimizdek, bu kabi samoviy rentgen nurlarining manbai sifatida, qo‘shaloq yulduz sistemasida vafot etgan yulduzlarning birining o‘rnida vujudga kelgan qora tuynukning mavjudligi yagona izoh sifatida qaraladigan o‘nlab holatlar aniqlangan.
Boshqa turdagi qora tuynuklar
Qora tuynuklarning hozircha amaliy tasdiqlanmagan va nazariy jihatdan ham ko‘p-muncha bahs-munozaralarga sabab bo‘layotgan boshqa xayoliy turlari ham mavjud. Bunday qora tuynuklar haqidagi farazlarning o‘zi ham ko‘p holatda qandaydir erish tuyuladi va odatda chayqovchilarning savdoda qo‘llaydigan ayyorona nutqlariga o‘xshab ketadi. Shunday, xayoliy-gipotetik qora tuynuk turlaridan biri - "mini-qora tuynuklar" deb yuritiladi. Gipotezaga ko‘ra, bu kabi mini qora tuynuklar massasi o‘rtacha tog‘ massasidek bo‘lib, lekin hajmi proton radiusiga teng bo‘lar emish. Bunday mini qora tuynuklar Ulkan Portlashdan keyin Koinot shakllana boshlagan ilk bosqichlarda paydo bo‘lganligi va ular Koinotda har tomondan mavjudligi haqidagi g‘oyani mashhur fizik olimlardan biri - Stiven Xoking o‘rtaga tashlagan edi.
Xokingning fikricha, Koinotda kuzatilayotgan gamma nurlar chaqnashlarini, aynan shunday mini qora tuynuklarning portlashi natijasi deb izohlash mumkin ekan. Xoking nazariyalari aslida ham g‘ayritabiiy, g‘alati shamoili bilan doim ajralib turgan. Shundoq ham g‘alati obyekt bo‘lgan qora tuynuklarning yana bir yanada g‘alati va hozircha xayoliy-gipotetik turkumi haqida elementar zarralar fizikasiga oid ayrim nazariyalar bashorat beradi. Elementar zarralar fizikasidan kelib chiquvchi ayrim xulosalarga ko‘ra, Koinotda mikroo‘lchamlardagi qora tuynuklardan iborat butun boshli uyumlar bo‘lishi mumkin emish va yana emishki, bunday mikro-qora tuynuklar, Koinot yaralishidan qolgan qurilish chiqindilari bo‘larmish. Bunday mikro-qora tuynuklarning diametri taxminan 10^{-33} cm deb keltiriladi. Ya'ni, ular protondan ham milliardlab marta kichik emish. Biroq, ta'kidlanganidek, hozirgi kunga kelib bu kabi na mini-qora tuynuklarning, na mikro-qora tuynuklarning haqiqatan ham mavjudligini dalillovchi biror bir eksperimental uslublar tugul, bilvosita belgilarning ham o‘zi mavjud emas. Shu bois, bu kabi g‘alati qora tuynuklarning yanada g‘alati turlari haqida hozircha faqat xayolot mevasi sifatida fikr yuritish o‘rinli xolos deb o‘ylayman.
Adabiyotlar
Rayimov Izzatbek
Dzentsmani
Dzetsmani (gruz. Dzetsmani) — Gruziyadagi qishloq.
2014 yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, qishloqda 197 kishi istiqomat qiladi.[1]
Olmata muzeyi
Olmaota muzeyi
Olmaota muzeyi Qozog'istonning Olmaota shahridagi Tarixiy muzey, Vernenskiyning bolalar uyining eski binosida joylashgan. Unda shahar tarixiga oid ekspanadlar mavjud.
Tarixi
Olmaota muzeyi 2001-yiilda ochilgan. Olmaota muzeyi tarkibida madaniy va tabiiy landshaftni saqlab qolgan "Boralday sak qo'rg'onlari" sulolaviy qirollik dafn majmuasi mavjud.
Muzey 2016-yilda Vernenski bolalar uyining eski binosiga ko'chirilgan .Muzey ekspozitsiyasi 11 davrga bo'lingan 40 mingdan ortiq eksponatlarni o'z ichiga oladi: "Almatining qadimiy tarixi", "Almatining o'rta asrlar tarixi", "Qozoq davlatchiligining kelib chiqishida", "Jetisu etnografiyasi", "Vernenskiy davri. Olmaota tarixi”, “20-asrda Olmaota”, “Madaniyat va sanʼat taraqqiyoti”, “Alpinizm tarixi”, “Jeltoksan”, “Olmaota va xalq yetakchisi”, “Tinchlik va hamjihatlik namunasi”.
2017-yildan beri muzey "Hamma uchun muzey" loyihasida ishtirok etib keladi.Nogironlar aravachasi foydalanuvchilari hamda ko‘rish va eshitish qobiliyatiga ega bo‘lmagan shaxslar uchun maxsus interaktiv ekskursiyalar tashkil etilgan.
Muzey eksponatlarni namoyish qilish uchun zamonaviy vositalar bilan jihozlangan bo'lib, ular tarixiy videomateriallar va nodir artefaktlarning gologramma ko'rinishidagi proyeksiyalarini namoyish etish imkonini beradi .
Deyme bulogʻi
Deyme bulogʻi — Erondagi Deyme qishlogʻi yaqinida joylashgan. Bu buloq Zoyandarud daryosini hosil qiladigan asosiy buloqlardan biridir. Uning suvi shifobaxsh xususiyatlarga ham ega. Mahalliy aholi orasida ushbu buloq oʻzining shifobaxshlilik sifati bilan mashhurdir.
Olmata muzeyi
Muzey qurilishi
Bolalar uyi 1878-yilda ochilgan. Bino Venenskiy bolalar uyi uchun 1892-yilda P.Gurdae tomonidan.
Sovet tuzumi davrida sobiq bolalar uyi binosida turli davlat muassasalari joylashgan edi: 1929-yilda - KazTsIK, Xalq Komissarlari Soveti,KASSR Gosplani.
Keyinchalik-1-sonli yuqumli kasalliklar klinik bolalar shifoxonasi.
1982-yildan 2016-yilgacha shahar tibbiy maktabi (hozirgi tibbiy kollej).
2009-yilda Kazrestavratsiya binoni qayta tiklashni amalga oshirdi.
Binoning yon qanotlarida uchta bo‘limdan iborat maktab va qizlar uchun tikuvchilik ustaxonasi, o‘g‘il bolalar uchun poyafzal va kitob muqovalash ustaxonasi joylashgan edi. Risalitlar turar-joy binolarini joylashtirgan. Janubdagi orqa hovlida (hozirgi “Dinamo” stadioni) bog‘, sabzavot bog‘i va gulzorlar, asosiy kirish eshigi (hozirgi “Qarag‘ay” bog‘i) oldiga o‘quvchilar tomonidan bog‘ barpo etilgan.
Autruy-sur-Juine
Aholisi
810 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 27,2 km2. Dengiz sathidan 130 m balandlikda joylashgan.
Olmata muzeyi
Muzey qurilishi
Sovet davrida besh gumbazli Aleksandr-St. Maryam cherkovi markaziy risalitning o'qi bo'ylab vayron qilingan. Binoning ichki qismlarida devor va shipning shlyapa elementlari ko'rinishidagi bezaklari saqlanib qolgan.
Yodgorlik holati
2010-yil 10-noyabrda Olmaota shahridagi mahalliy ahamiyatga molik tarixiy va madaniy yodgorliklarning yangi Davlat roʻyxati tasdiqlandi, shu bilan bir vaqtda bu boradagi barcha oldingi qarorlar oʻz kuchini yoʻqotgan deb topildi. Ushbu qarorda Vernenskiy bolalar uyi binosi uchun mahalliy ahamiyatga ega yodgorlik maqomi saqlanib qoldi. Himoya zonalarining chegaralari 2014-yilda tasdiqlangan.
Oering
Oering Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Segeberg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 9,09 km2. 1306 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Oeringning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Pasariq (Doʻstiy)
Pasariq — Doʻsti tumani Gardi Gulmurodov QFYga qarashli qishloq. Pasariqdan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 3 km, tuman markazigacha 5 km. Aholisi 1190 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Trévignin
Trévignin Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Savoie departamenti Chambéry tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
700 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 101,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,9 km2. Dengiz sathidan 433 – 1563 m balandlikda joylashgan.
Astraxan (tuman)
Astraxan tumani — Akmola viloyatining markaziy qismida joylashgan. 1936-yili tashkil topgan. Maydoni 7,1 ming km². Aholisi 25,3 ming kishi, oʻrtacha zichligi 1 km²-ga 3,4 kishidan toʻgʻri keladi (2013). Tumanning maʼmuriy markazi — Astraxanka qishlogʻi.
Geografiyasi
Tuman Sariarqaning shimoli-gʻarbida joylashgan. Tuman dengiz sathidan 100 — 300 metr balandlikda joylashgan. Foydali qazilmalaridan oltin, tabiiy qurilish materiallarini uchratish mumkin. Tuman hududi orqali Astana — Otbosar- Qartali temir yoʻli va Astana — Atbasar, Astraxanka — Makinsk avtomobil yoʻllari oʻtadi.
Aholisi
Tuman aholisining milliy tarkibi (1-yanvar 2010-yil):
Iqlimi
Iqlimi keskin kontinental, qishi uzoq va sovuq boʻladi, jozi sernam issiq. Yanvar oyining oʻrtacha harorati — 18 °C, iyulniki 20 °C. Yogʻingarchilikning yillik miqdori 300 – 350 mm, koʻpincha yoz oylarida yogʻingarchilik koʻp boʻladi.
NGC 3021
NGC 3021 Kichik Arslon yulduz turkumidagi Sbc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1785-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Poppendorf (Shtiriya)
Poppendorf  Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan kommunadir. Feldbach (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 11.22 km2. 714 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Wadi Rajil
Wadi Rajil - Iordaniya sharqida va Suriya janubidagi Badiya mintaqasida mavsumiy oqim ( vodiy ). U Jabal al-Druzda boshlanib, janubga Harrat ash-Shom orqali Azraq vohasiga oqib oʻtadi. Azraq havzasidagi yirik suv oqimlaridan biri boʻlib, u harrat ar-Rojil nomi bilan ham tanilgan.
Duarte (California)
Duarte AQShning California shtatida joylashgan shahardir. Los Angeles okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
21,321 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 17,328 km2. Shundan 17,328 km2 quruqlik, 0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 156 m balandlikda joylashgan.
Shavkat Mirziyoyev
Shavkat Miromonovich Mirziyoyev (24-iyul, 1957-yil, Zomin tumani, Jizzax viloyati, OʻzSSR da tugʻilgan) — 2016-yil 14-dekabrdan Oʻzbekiston Prezidenti, 2003-yil 12-dekabrdan 2016-yil 13-dekabrgacha Oʻzbekiston Bosh vaziri, shuningdek 2016-yil 8-sentabrdan 14-dekabrgacha Oʻzbekistonning muvaqqat prezidenti. 2016-yil 4-dekabrdagi prezidentlik saylovi natijasiga koʻra, Oʻzbekiston Respublikasining prezidenti etib saylandi.
Biografiyasi
thumb|Shavkat Mirziyoyev va Rossiya Federatsiyasi prezidenti [[Vladimir Putin, 6-sentabr 2016-yil]] thumb|Mirziyoyev Rossiya mudofaa vaziri [[Sergey Shoygu bilan.]]
Xorijiy davlatlarga tashriflari
thumb|AQSh Davlat kotibi [[Mike Pompeo bilan Davlat departamentida, 2018-yil 17-mayda.]] Quyida Prezident Shavkat Mirziyoyevning davlat rahbari sifatida xorijiy davlatlarga qilgan rasmiy tashriflari keltirilgan :
Kundratice
Kundratice Chexiya respublikasida joylashgan aholi punkti. Uning 171 ga yaqin aholisi bor.
Linden (Hessen)
Linden  Germaniyaning Hessen yerida joylashgan shahardir. Ushbu shahar Gießen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 22,77 km2. 12266 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Lindenning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Moskva (raketa kreyseri)
Moskva-rossiyalik qoʻriqchilarning raketa kreyseri, Project 1164-Atlantning etakchi kemasi. Bu Rossiya dengiz flotining Qora dengiz flotining 30-chi yer usti kemalari diviziyasining bir qismi edi. Nikolaev shahridagi 61 kommunar nomidagi kemasozlik zavodida qurilgan, dastlab „Slava“ nomini oldi. „Moskva“ suv osti kemasiga qarshi kreyseri 1123 loyihasi bekor qilingandan soʻng, u oʻz nomini meros qilib oldi va Qora dengiz flotining flagmani boʻldi. U Gruziya (2008), Qrim (2014), Suriya (2015) va Ukrainadagi (2022) harbiy mojarolarda
2022-yil 24-fevralda Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi paytida kema Zmeyniy orolini bosib olishda ishtirok etdi, aynan Moskva kreyseriga " Rossiya harbiy kemasi, siking seni " iborasi bilan murojaat qilgan. . thumb| Harbiy-dengiz kuchlari bosh qoʻmondoni admiral Nikolay Evmenovning Moskva raketa tashuvchisi ekipaji bilan uchrashuvi. Sevastopol, 2022-yil 16-aprel (Rossiya Mudofaa vazirligi maʼlumotlariga koʻra)
Kuldamon (Muʼminobod)
Kuldamon — Muʼminobod tumani Balxobiy QFYga qarashli qishloq. Kuldamondan mahalla markazigacha boʻlgan masofa 5 km, tuman markazigacha 27 km. Aholisi 1170 kishi (2017), aholi tarkibi tojiklar.
Oʻzbek tilining izohli lugʻati (1981)
„Oʻzbek tilining izohli lugʻati“ — oʻzbek tilining ikki jildli izohli lugʻati. Bu lugʻat shu kungacha chiqarilgan eng keng koʻlamli oʻzbekcha izohli lugʻatlardan biridir. Uning chop etilishi oʻzbek lugʻatchiligi tarixida yangi bosqichni boshlab bergan. Lugʻat 1981-yil chop etilgan va kirill alifbosida yozilgan.
Lugʻatga hozirgi oʻzbek adabiy tilida keng qoʻllaniladigan 60 000 soʻz va soʻz birikmalar, fan, texnika, sanʼat sohalariga oid atamalar, shevaga oid va eskicha soʻzlar kiritilgan. Lugʻatda soʻzlarning qoʻllanilishi oʻzbek adabiyoti va matbuotidan olingan misollar bilan dalillangan.
Lugʻat Zokir Maʼrufov tahriri ostida tayyorlangan. 2006–2008-yillarda „Oʻzbek tilining izohli lugʻati“dagi materiallardan foydalanib yangi besh jildli lugʻat chop etildi.
Tarixi
Lugʻat oʻzbek tilining ilk izohli lugʻatidir. Lugʻatni tuzish uchun 1959-yil chop etilgan „Oʻzbekcha-ruscha lugʻat“ bevosita asos boʻlgan. Lugʻatga oʻzbek tilining barcha soʻz boyligi emas, balki Ulugʻ Oktabr sotsialistik revolutsiasidan keyingi davrda rivoj topgan hozirgi zamon oʻzbek tilining keng qoʻllaniladigan soʻzlari kiritilgan.
Lugʻat oʻzbek tilining normativ lugʻati boʻlib, unda adabiy tilning imlo, talaffuz, soʻz yasash va ishlatish normalari tavsiya etilgan. Lugʻatda har bir soʻzning qabul qilingan yozilish shakli, kelib chiqishi, zarur hollarda, talaffuzi berilgan, maʼnosi (yoki maʼnolari) aniqlangan va izohlangan, soʻzlarning aniqlangan maʼnolari va shu maʼnolarda toʻgʻri qoʻllanilishi oʻzbek badiiy adabiyoti va matbuotidan olingan misollar, iqtiboslar bilan tasdiqlangan.
Kartotekasi
Lugʻatni tuzishdan avval kartoteka, yaʼni lugʻatning leksik asosi tuzilgan. Kartotekaga Ulugʻ Oktabr sotsialistik revolutsiasidan keyingi davrda nashr etilgan ijtimoiy-siyosiy, ilmiy-texnikaviy, ilmiy-ommabop asarlar, darsliklar, matbuotdan olingan bir yarim milliondan ortiq kartochka-iqtibos toʻplangan.
Qoʻllanma
Qoʻllanmani boshqa sovet respublikalari leksikograflari ham koʻrib chiqqan. Olingan fikr-mulohazalarga asoslanib, A. S. Pushkin nomidagi Til va adabiyot institutining katta xodimi S. F. Akobirov 1970-yil lugʻatning „maketini“ tayyorlagan. „Maket“da lugʻatning tuzilishi va qamrovi haqida ruscha maqola, leksik-semantik va grammatik soʻz turkumlari uchun izoh namunalar hamda А, Б, Г, Д harflari boʻyicha maqola namunalari berilgan.
Muharrirlar
Dastlabki tahrir jarayonida lugʻatga kirgan ayrim harf qoʻl yozmalari (masalan, Е, Ё, П, У, Ў, Ғ, Ҳ) toʻldirilgan yoki qayta ishlangan. Lugʻatda berilgan soʻzlarning kelib chiqishi – manbaiga doir maʼlumotlarni lugʻat boʻlimining katta ilmiy xodimi G. N. Mixaylov tayyorlagan. Lugʻatga kiritilgan soʻz birikmalari, maqola, matal va idiomatik iboralarning lugʻat maqolalarida oʻzaro muvofiqligini lugʻat boʻlimining katta ilmiy xodimi T. Aliqulov tekshirib chiqqan.
Lugʻat qoʻl yozmasining leksigorafik tahririni boʻlimning katta ilmiy xodimi N. A. Alhamova qilgan. Lugʻatda ilmiy atamalarga berilgan izohlarning toʻgʻriligini va aniqligini taʼminlash uchun zoologiyaga oid atamalar izohini OʻzSSR Fanlar akademiyasining akademigi Tesha Zohidov, botanikaga oid atamalarni akademik Qodir Zokirov, ijtimoiy-siyosiy atamalarga oid lugʻat maqolalarini OʻzSSR Fanlar akademiyasining muxbir aʼzosi, falsafa fanlari doktori Muzaffar Xayrullayevlar koʻrib chiqqan.
Lugʻatning ayrim haflarini OʻzSSR Fanlar akademiyasining akademigi, filologiya fanlari doktori professor Shonazar Shoabdurahmonov, filologiya fanlari doktorlari professor Hodi Zarifov, professor Fattoh Abdullayev, falsafa fanlari doktori professor Qoʻchqor Xonazarov, respublikada xizmat koʻrsatgan fan arbobi, filologiya fanlari nomzodi O. U. Usmonovlar koʻrib chiqqan.
Lugʻat qoʻl yozmasi, barcha fikr-mulohazalar hisobga olinib, lugʻat bosh muharriri OʻzSSR Fanlar akademiyasi Til va adabiyot instituti lugʻat boʻlimining mudiri Zokir Maʼrufov tomonidan soʻnggi marta tahrir qilinganidan keyin „Sovet ensiklopediyasi“ nashriyotiining SSSR xalqlari lugʻatlari redaksiyasiga topshirilgan. „Sovet ensiklopediyasi“ keyinroq „Rus tili“ nashriga kiritilgan. Nashriyotda lugʻat tahrirdan oʻtkazilgan.
Tuzuvchilar
Lugʻatni tuzish va uni nashrga tayyorlash bilan bogʻliq barcha ishlar OʻzSSR Fanlar akademiyasi Til va adabiyot institutining lugʻat boʻlimida bajarilgan. Lugʻatni tuzishda boʻlimning ilmiy xodimlari A. T. Xoʻjaxonov (А, Б, Ц; З – T. Aliqulov bilan hamkorlikda), S. F. Akobirov (Б, Ж, С va Т – qisman), Zokir Maʼrufov (Г va Т – qisman), Sobirjon Ibrohimov (Д, Л va О – qisman, Ҳ), Azim Hojiyev (И, К, Н), T. Aliqulov (Й, Р, Х, Ш va Т – qisman), M. M. Mirtojiyev (Е, Ё, П, У, Ў), N. M. Mamatov (О – qisman, Т – qisman va Қ), S. Z. Zufarov (Ч, Я), G. N. Mixaylov (Э), SH. Nuʼmonova va T. Aliqulov (Ғ), N. Habibullayev (Т – qisman) hamda Alibek Rustamovlar (М) qatnashgan.
Qoʻl yozma
Qoʻl yozmaning dastlabki tahririni Til va adabiyot institutining katta xodimlari S. F. Akobirov (А, В, Г, Д, З, И, М, Н, О, П, Р, Т, Ц, Ч, Э, Қ), N. M. Mamatov (Й, К, П, У, Х, Ш, Ю, Я, У, Ў, Ғ, Ҳ), Zokir Maʼrufov (Ж, Е, С), Sobirjon Ibrohimov (Б, Ё, И), Azim Hojiyevlar (Л, М) bajargan.
Lugʻat qoʻl yozmasini boʻlimning kichik ilmiy xodimlari SH. Nuʼmonova va H. Yusufxoʻjayevalar nashriyotga topshirish uchun tayyorlagan.
Qoʻlyozmani tayyorlash va unga aloqador texnik ishlarni bajarishda boʻlimning kichik ilmiy xodimlari N. Ikromova, F. Konyusheva, M. Xoliyorov, R. Shukurov, B. Xoʻjaxonov; laborantlar R. Abduqahhorova, A. Alimov, SH. Ibrohimova, SH. Xalilova, R. Shukurova, I. Eshonqulovalar koʻmaklashgan.
Crown Point (New York)
Crown Point AQShning New York shtatida joylashgan shahardir. Essex okrugi tarkibiga kiradi.
Stedman (Shimoliy Karolina)
Stedman AQShning Shimoliy Karolina shtatida joylashgan shahardir. Cumberland County okrugi tarkibiga kiradi.
Green Ridge
Green Ridge AQShning Missouri shtatida joylashgan shahardir. Pettis County okrugi tarkibiga kiradi.
Stedman (Shimoliy Karolina)
Aholisi
651 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 3,6 km2. Shundan 3,6 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 38 m balandlikda joylashgan.
Green Ridge
Aholisi
460 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 1,3 km2. Shundan 1,2 km2 quruqlik, 0,1 km2 esa suv maydonidir.
Crown Point (New York)
Aholisi
2,024 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Əcəmi
Əjami Ozarbayjonning Yevlax tumani tarkibiga kiruvchi qishloq va munisipalitetdir. 378 nafar aholi istiqomat qiladi.
Tavaux
Tavaux Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Dole tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
4094 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 296,7 nafar kishi.
Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi
Respublika hududida joylashgan sobiq SSSR Ichki ishlar vazirligi, SSSR Davlat xavfsizlik komiteti hamda Ichki qoʻshinlari Oʻzbekiston Respublikasi yurisdiksiyasiga olinadi“, deb koʻrsatilgan edi. Bu 1991-yil 31 avgustda qabul qilingan „Oʻzbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining asoslari toʻgʻrisida“gi qonunda „Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa ishlari vazirligini tuzish, Milliy gvardiya va muqobil xizmatni tashkil etish huquqiga ega“ deb huquqiy jihatdan mustahkamlandi. Bu amalda yosh respublikaga harbiy siyosatni amalga oshirish huquqini berdi.
Oʻzbekiston Respublikasi prezidentining 1991-yil 6-sentyabrdagi farmoniga asosan, Mudofaa ishlari vazirligi tashkil etildi, uning shtat tizimi va vakolatlari belgilandi. 1991-yil 10 sentyabrdagi farmonga binoan, Mudofaa Vaziri ayni vaqtda Milliy gvardiya qoʻmondoni etib tayinlandi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1991-yil 25-oktyabrdagi qaroriga binoan, Mudofaa ishlari vazirligining huquqiy maqomi, tuzilishi va nizomlari tasdiqlandi. Turkiston harbiy okrugi boshqaruv organlari negizida Mudofaa ishlari vazirligi Bosh shtabi va boshqarmalari tuzildi.
Bézenac
Bézenac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Sarlat-la-Canéda tumani tarkibiga kiradi.
Choʻchqa
Choʻchqa, xonaki choʻchqa — haqiqiy choʻchqasimonlar turkumi (Sus)ra mansub juft tuyoqli hayvon. Xonaki Ch.lar Yevropa, Oʻrta dengiz va Osiyo toʻngʻizlarinint kenja turi (Sus scrofa)ﬂ aH kelib chiqqan. Yevropa va Osiyo guruhlariga boʻlinadi. Miloddan avvalgi 5—4-asrlarda xonakilashtirilgan. Ozuqa sharoiti, parvarish hamda uzoq va maqsadli seleksiya natijasida jahonda 100 dan ortiq Ch. zotlari chiqarilgan. Eng koʻp boqiladigan zotlar — yirik oq, landras, yirik qora, dyurok, Shimoliy Kavkaz, Ukraina dasht oq choʻchqasi va boshqa Ch.ning tana tuzilishi qoʻpol, tumshugʻi uzun, uchida harakatlanuvchi xartumi bor. Oyoqlari toʻrt barmoqli, yelini ikki tizimda joylashgan, 14 soʻrgʻichli; tanasi siyrak dagʻal qil bilan qoplangan. Erkagining vazni 250–300 kg, urgʻochisi 200–220 kg ga boradi. Ch. chorva hayvonlari ichida eng tez yetiluvchi va sermahsul hisoblanadi, 4— 5 oyligida jinsiy yetiladi, 9—10 oyligida qochiriladi. Boʻgʻozlik davri 102—128 kun, yiliga 2-marta bolalaydi va har bolalashida 10 va undan ortiq bola beradi. Ch. bolasining tirik vazni tugʻilganida 1,2 –2 kg, ikki oyligida 16–20 kg, 6—7 oyligida 90–110 kg, 12 oyligida 200 kg tosh bosadi. Bir ona Ch.dan bir yilda 20— 22 bola olish va uni boqish mumkin. Boqilgan Ch.ning soʻyim goʻsht chi bola olish va uni boqish mumkin. Boqilgan Ch.ning soʻyim goʻsht chiqimi 70—85% ni tashkil etadi. Choʻchqa da ona choʻchqalar 5—6 yil, erkak choʻchqalar 7 yil foydalaniladi. Ch.lar tabiiy va sunʼiy usulda qochiriladi. Bir erkak Ch. urugʻi bilan 100 dan koʻproq ona choʻchqalarni sunʼiy urugʻlantirish mumkin. Ch.larni goʻsht uchun (bekon), goʻshtyogʻ uchun va yogʻ uchun boqish usullari mavjud. Ch. goʻshti va yogʻidan turli oziq-ovqat mahsulotlari (bekon, vetchina, kolbasa, dudlangan goʻsht, rulet, koreyka, shpik va boshqalar) tayyorlanadi. Ishlab chikarishda Ch. terisidan oyoq kiyimi, egarjabduklar va boshqa narsalar tayyorlashda foydalaniladi. Dunyoning hamma mamlakatlarida, yirik fermalar va xonadon xoʻjaliklarida boqiladi.
Bézenac
Aholisi
126 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 30,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,2 km2.
Tréduder
Tréduder Fransiyaning Bretan mintaqasida joylashgan kommunadir. Côtes-d'Armor departamenti Lannion tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
163 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 34,0 nafar kishi.
Xuroson
Xuroson quyidagilardan birini anglatadi:
Ibrohim
Ibrohim (arabcha: ابراهيم) — Qurʼonda nomi zikr etilgan paygʻambarlardan biri, oʻzidan keyin oʻtgan barcha paygʻambarlarning bobokaloni, arablar va yahudiylarning umumiy ajdodi. Allohning chin doʻsti (halilulloh), imom, siddiq va hanif deb taʼriflanadi. Yahudiy-xristian diniy adabiyotlarida Avraam nomi bilan maʼlum. Bobilda tavallud topgan. Yolgʻiz Allohga ibodat qilgan. Otasi Ozor va qavmlarni ham ana shunga daʼvat qilgan. Ular bilan bahslashgan, ammo ishontira olmagach, otasi va qavmlari sigʻinib yurgan hamma butlarni sindirib tashlagan. Shu sababli uni yondirib yubormoqchi boʻladilar. Ammo u Alloh irodasi bilan olovdan sogʻ-salomat chiqqanligi Qurʼonda bayon qilingan.
Zaqqoq Kabir
Zaqqoq Kabir, Abubakr Ahmad bin Nasr (vaf. taxm. 290 h.q./903 m.) — „Nasoyim ul-muhabbatda“ tilga olingan tasavvuf shayxi. Meshkoblik bilan shugʻullangani uchun „Zaqqoq“ nomini olgan. Junayd Bagʻdodiy, Abu Abdulloh Javporayi Soʻfiy, Abubakr Kattoniy bilan suhbatda boʻlgan. Abu Bakr Zaqqoq Sagʻir, Abubakr Misriy va Abubakr Duqqiyning ustozi. Alisher Navoiy „Nasoyim ul-muhabbat“ga „Nafahot ul-uns“dan ushbu shayx bilan bogʻliq bobni aynan kiritgan.
Ibrohim
Qurʼonda yozilishicha, Alloh Ibrohimga qariganda ikki farzand bergan. Bular Ismoil va Isʼhoq lardir. Ismoil Muhammadning katta bobosi, Isʼhoq esa Iso va undan avval oʻtgan paygʻambarlarning katta bobosidir. Makkai mukarramada Baytulloh (Allohning uyi) ning bunyod boʻlishi, islom arkonlarining besh farzi — haj qilish Ibrohimga borib taqaladi. Kaʼbadagi „Ibrohim joyi“ („Ibrohim maqomi“) musulmonlar ziyoratgohidir. Diniy adabiyot yagona xudoga eʼtiqod qilish, qurbonlik uchun odam oʻrniga jonivor soʻyish, xatna qilishni Ibrohim. nomi bilan bogʻlaydi.
Manbalarda Ibrohimning 175 yil umr koʻrganligi, oʻgʻillari uni Madinatul Xalil (Xevron, Falastin) ga dafn etganligi yozilgan. Bu qabr ziyoratgoh hisoblanadi.
Beynac-et-Cazenac
Beynac-et-Cazenac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Dordogne departamenti Sarlat-la-Canéda tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
516 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 41 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,74 km2. Dengiz sathidan 150 m balandlikda joylashgan.
Preding
Preding Avstriyaning Shtiriya yerida joylashgan shaharchadir. Deutschlandsberg (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni — 18.2 km2. 1679 nafar aholi istiqomat qiladi (2005).
Grin-karta
thumb|Grin-karta. Ikki taraflama koʻrinishi Grin-karta (green card; tarjimasi „yashil karta“, rasmiy nomi: United States Permanent Resident Card) — AQSh fuqorosi boʻlmagan shaxsning, AQShda yashash huquqini beruvchi, shaxsiy guvohnoma yoki identifikatsion karta. Ushbu „yashil karta“ bir necha yil, koʻp bosqichli hujjatlar toʻplamidan soʻng beriladi.
Dastur haqida maʼlumot
Kongress qarori bilan joriy etilgan „Turli millatlarga mansub immigrantlar viza dasturi -(Diversity Visa)DV“ har yili Davlat Departamenti tomonidan boshqariladi. Immigratsiya va Fuqarolik Kodeksining (IFK) 203(s) boʻlimi Amerika Qoʻshma Shtatlariga tarixan immigratsiya koʻrsatkichi past davlatlardan boʻlgan „turli millatlarga mansub immigrantlar“ deb ataluvchi immigrantlar sinfini joriy etadi. DV dasturida roʻyxatdan oʻtish bepul.
Lotereyada tanlab olinganlar (saralanganlar) „turli millatlarga mansub immigrantlar“ vizalarini olishga muvofiq boʻlishlari uchun dasturning oddiy, lekin qatʼiy talablariga muvofiq boʻlishlari shart. Saralanganlar kompyuterlashtirilgan tasodifiy lotereya tanlovi orqali saralanadi. Vizalar olti joʻgʻrofiy mintaqalar orasida taqsimlanadi va hech qaysi bir davlatga bir yil ichida DV vizalarining etti foizidan ortigʻi berilmaydi.
Ugine
Ugine Fransiyaning Rhône-Alpes mintaqasida joylashgan kommunadir. Savoie departamenti Albertville tumani tarkibiga kiradi.
NGC 3022
NGC 3022 Секстант yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
Cuba (New York)
Aholisi
3,243 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga auto nafar kishi.
Grin-karta
Dastur haqida maʼlumot
Soʻnggi besh yil davomida bir davlatda tugʻilgan umumiy soni 50000dan ortiq shaxs AQShga immigratsiya qilgan davlatlarga ushbu viza berilmaydi
Nava del Barco
Nava del Barco Ispaniyaning Castilla y León mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Ávila provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 29,37 km2. Aholisi — 121 kishi (2010).
NGC 3022
Ushbu obyektni John Herschel 1830-yilda kashf etgan.
Musababa, Düzce
Musababa — Turkiyaning Düzce viloyatining Düzce tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 779 nafar (2022).
NGC 3022
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Choʻqqi
Choʻqqi — togʻ tizmasining eng baland joyi (qarang Togʻ choʻqqisi).
Ugine
Aholisi
6963 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 121,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 57,5 km2. Dengiz sathidan 391 – 2407 m balandlikda joylashgan.
Taxenne
Taxenne Fransiyaning Franche-Comté mintaqasida joylashgan kommunadir. Jura departamenti Dole tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
97 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,9 km2. Dengiz sathidan 212 – 353 m balandlikda joylashgan.
AzTV
AzTV (toʻliq nomi — Azərbaycan Televiziyası) — Ozarbayjon telekanali. U Ozarbayjon poytaxti Boku shahridan efirga uzatiladi, bosh qarorgohi Mehdi Husayn koʻchasi, 1-uyda joylashgan. U mamlakatning asosiy telekanali sifatida nom qozongan. Yevropa radioeshittirish ittifoqi aʼzosi hisoblanadi.
Tuzilishi
1926-yilda Ozarbayjon SSR pochta va telegraf xalq komissarligi respublikada radio faoliyatini yoʻlga qoʻyish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. 1933-yilda Ozarbayjon SSR Xalq Komissarlari Soveti huzuridagi Radioeshittirish va radioeshittirish qoʻmitasi tashkil etildi.
1957-yil oktyabr oyida televideniye Madaniyat vazirligi tasarrufidan chiqarildi, Radioaxborot boshqarmasi bilan birlashtirildi. 1970-yilda qoʻmita Televideniye va radio davlat qoʻmitasi deb nomlandi, 1978-yilda esa Respublika Vazirlar Kengashi tasarrufidan chiqarildi. 1991-yil 12-martda AzSSR Davlat televideniye va radioeshittirish kompaniyasi Az Davlat teleradiokompaniyasi etib qayta tashkil etildi. 2003-yil iyun oyida Naxichevan televideniyesi AzDTRK tarkibidan chiqarildi.
Boshlanish jarayonlari
1954-yilda shaharning eng baland joylaridan birida, Mehdi Husayn koʻchasida Boku telestudiyasi binosi qurilishi boshlandi. Ozarbayjon, Moskva va Leningrad quruvchilari tegishli televizion uskunalarni qurish va oʻrnatishda ishtirok etishdi va 1955-yil oxirida studiya foydalanishga topshirildi. 1956-yil 14-fevralda Ozarbayjon televideniyesi doimiy efirga chiqa boshladi. Birinchi toʻliq koʻrsatuv " Sevimli qoʻshiq " badiiy filmi bilan namoyishi boshlandi.
Boku telestudiyasi ikki soatlik dasturlar bilan ikki marta, keyinroq esa haftada uch marta efirga chiqdi. Televideniyeda kadrlar boʻlmaganda radio, gazeta va teatr xodimlari televideniyega taklif qilindi. Televizion dastur yigʻilishlar paytida televideniye xodimlari tomonidan yaratilgan boʻlib, kontsertlar, teatrlashtirilgan spektakllar, badiiy filmlar va gazetalardan yangiliklarni oʻqishdan iborat yangiliklardan iborat edi.
1957-yilda Ozarbayjon televideniyesi eshittirishlar hajmini 2 soat 20 daqiqagacha oshirdi va haftada 5 marta chiqa boshladi. 1962-yildan televidenie har kuni 7 soat, 1970-yillardan boshlab 10 soat, 1980-yillarda esa uzatish hajmini kuniga 18 soatga yetkazdi va tamoshabinlarga keng koʻrsatuvlar taqdim eta boshladi.
Telekoʻrsatuvlar va TV madaniyati
1956-yil may oyida tomoshabinlar birinchi marta zangori ekranlarda ozarbayjonlik diktorlarni koʻrishdi. Ular orasida Tamara Gezalova, Nizomiy Mammadov, Nailya Mehtibekova, Gultekin Jabbarli bor edi. Keyinchalik Ozarbayjonda tobora koʻproq professional boshlovchilarlar paydo boʻldi — Roza Tagiyeva, Rafiq Huseynov, Ofelya Sanani, Shargiya Huseynova, Natavan Hajiyeva, Sobir Aleskerov, Xijran Huseynov, Gulshan Akperova, Nargiz Jalilova, Tamilla Alekperova, Ulker Guliyeva va boshqa boshlovchilar efirga chiqa boshladilar.
Televideniyening ilk yillarida „Ozarbayjon kompozitorlari portretlari“, „Adabiyot va sanʼat“, „Ozarbayjon adabiyoti mumtozlari“, „Ajoyib sahna ustalari“, „Boku teatr va konsert zallarida“, „Xalq otryadi“ va boshqalar efirga uzatila boshlangan edi.
1958-yildan boshlab efirda jurnalistik koʻrsatuvlar salmogʻi ortdi. 1960-yillarning boshidan esa televideniening texnik taʼminoti yaxshilanishi munosabati bilan teledasturlarning xilma-xilligi oʻsa boshladi. 1960-yil aprel oyidan boshlab haftada 5 marta chiqadigan „Soʻnggi xabarlar“ yangiliklar efirga uzatildi. 1967-yildan boshlab tomoshabinlar oʻz ekranlarida „Kun ekrani“ deb nomlangan yangi yangiliklar dasturini koʻrishdi.
1960-yil 31-dekabrda televideniyeda „Siz bilan birga“ yangi yil dasturi namoyish etildi. Birinchi yangi yil dasturi ikki soat davomida toʻgʻridan-toʻgʻri efirga uzatildi, koʻrsatuvda suhbatlar, tabriklar, chiqishlar, mahalliy qoʻshiqchilarining qoʻshiqlari yangradi. Dastur gʻoya muallifi va bosh rejissyori Kerim Karimov, boshlovchisi esa aktyor Movsun Sanani boʻlgan.
1970-yillarning oxiriga kelib televizorda „Inson va qonun“, „Hajviy romanlar“, „Siz uchun, ota-onalar uchun“, „Maktab oʻquvchilari raqs saloni“, „Salomatlik“ kabi dasturlar paydo boʻldi. Ilmiy-ommabop dasturlarga tobora koʻproq eʼtibor qaratildi. 1988-yilga kelib Ozarbayjon televideniyesida 50 ga yaqin teledasturlar bor edi. Xalq orasida mashhur boʻlgan „Tong uchrashuvlari“, „Komediya olamiga sayohat“, „Toʻlqin“, „Tabiat ixlosmandlari“, „Fan va hayot“, „Mugʻomlar oqshomi“, „Dastonlar oqshomi“ shular jumlasidan hisoblanib tez orasda ozarbayjonliklar orasida ushbu koʻrsatuvlar mehr qozona boshladi.
Oersberg
Oersberg Germaniyaning Schleswig-Holstein yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Schleswig-Flensburg tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 7,09 km2. 345 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Oersbergning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Autry-le-Châtel
Autry-le-Châtel Fransiyaning Centre mintaqasida joylashgan kommunadir. Loiret departamenti Montargis tumani tarkibiga kiradi.
AzTV
Telekoʻrsatuvlar va TV madaniyati
„Komediya olamiga sayohat“ telekoʻrsatuvi koʻplab yosh aktyorlar uchun maktabga aylandi, chunki ularning koʻpchiligi oʻzlarining ijodiy yoʻllarini aynan shu yerda boshlaganl hisoblanadilar.
Autry-le-Châtel
Aholisi
1015 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 19,9 nafar kishi.
AzTV
Telekoʻrsatuvlar va TV madaniyati
„Volna“ axborot-koʻngilochar dasturi Ozarbayjon televideniyesining Yoshlar tahririyati tomonidan telejurnalist Ilgar Kasumov tomonidan „Vzglyad“ dasturining mahalliy analogi sifatida ishlab chiqilgan va birinchi marta 1987-yil 28-dekabrda efirga uzatilgan. Har juma kuni efirga uzatiladigan koʻrsatuv Ozarbayjon xalqining oʻtkir ijtimoiy va maishiy muammolariga bagʻishlangan, muhim savollarni koʻtargan; Ushbu koʻrsatuv 1991-yilda rahbariyat bilan ziddiyat tufayli yopildi.
Autry-le-Châtel
Geografiyasi
Maydoni — 51,1 km2. Dengiz sathidan 185 m balandlikda joylashgan.
AzTV
Telekoʻrsatuvlar va TV madaniyati
1980-yillarda Ozarbayjon televideniyesida sport dasturlari tahririyati tashkil etildi. Shundan soʻng mahalliy televideniyeda yangi futbol sharhlovchilari maktabi paydo boʻldi, Chingiz Ismoilov, Oydin Aliyev, Akshin Kazimzodalar eng sara futbol sharxlovchilari edi. Bundan tashqari, sport tahririyati tomonidan „Shaxmat klubi“ va „Ertalabki gimnastika“ teledasturlari namoyishi tashkil etildi; ikkinchisida turli gimnastika guruhlari pianinochilar Gulara Aliyeva va Zaur Rzayev joʻrligida mashq bajarish uchun taklif qilindi.
Teleteatr
Televizion teatrning spektakllari tomashabin muhlislarga juda yoqib qoldi.
1993-yilda teleteatr madaniyatini rivojlantirish maqsadida Ramiz Hasanogʻli boshchiligida „Sabah“ ijodiy uyushmasi tuzilib, dastlabki yillarda ozarbayjon adabiyoti ijodidan koʻplab moslamalar yaratildi. Biroq, 2003-yilda ijodiy uyushma oʻz faoliyatini toxtatishga majbur bo;ldi.
Texnik jihozlar
1956-yilda televidenie oʻz ishini boshlaganida, dasturlarni translyatsiya qilish uchun teleminora yoʻq edi va shuning uchun televideniye ishchilari uzatuvchi sifatida 44 metrli neft qurilmasidan foydalanishga majbur boʻldi. 1957-yilda 180 metr balandlikdagi yangi teleminora foydalanishga topshirildi. 1957—1960-yillarda Boku telestudiyasining koʻrsatuvlarini faqat Boku va uning atrofida koʻrish mumkin edi. 1960-yilda Boku-Agstafa radiorele liniyasi ishga tushirildi, bu 1961-yilda Kirovobod, Shusha va Geokchayda kuchli televizion stansiyalarni qurishga imkon berdi. 1962-yilda Naxichevanda yangi stansiya ochildi, ammo 1963-yil 12-martda u Naxichevan telestudiyasiga aylantirilib, ASSR aholisiga mahalliy eshittirishlarni tomosha qilish imkonini berdi. 1964-yil 31-yanvarda Ozarbayjon aholisi birinchi marta Moskvadan eshittirishlarni koʻrish imkoniyatiga ega boʻldi. 1970-yilga kelib, Pushkino va Jalilabodda RTS qurildi, bu Ozarbayjonning janubi-sharqiy viloyatlari aholisiga Boku va Moskvadan ham uzatishni olish imkonini berdi.