cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Temuriylar tarixi davlat muzeyi
Koʻrgazma zalining markazidagi devoriy tasvirdan "Buyuk Sohibqiron — buyuk bunyodkor" nomli 3 qismdan iborat asar oʻrin olgan. Birinchisi — "Tugʻilish" qismida Sohibqironning tugʻilishi bilan bogʻliq urfodatlar ramziy tasvirlarda ifodalangan. Ikkinchisi — "Yuksalish"da "Rosti—rasti" ("Toʻgʻrilik najotdir") degan shior oltin harflar bilan bitilgan. Bu qismning markazida taxtda oʻtirgan Sohibqironning vazir, ulamo, harbiy aʼyonlar davrasidagi mashvaratlari aks ettirilgan. Pastroqda esa Sohibqironning nabira va abiralari (Muhammad Sulton, Ulugʻbek, Husayn Boyqaro, Zahiriddin Muhammad Bobur) bobolaridan meros qolgan tuzuklarni mutolaa qilayotganlari va Amir Temur yaratgan meʼmoriy obidalar tasvirlangan. Uchinchisi — "Faxrlanish" boʻlimida merosning avloddanavlodga oʻtib kelayotganlik gʻoyasi oʻz aksini topgan. Muzeyga har yili 100 mingdan ziyod tomoshabin kiradi.
O‘rta asr o‘zbek tarixshunosligi
Xiva maktabi
Abulgʻozixon “Turklarning nasabnomasi” bilan bir qatorda turkmanlar tarixiga bagʻishlangan “Shajarai Tarokim” (“Turkmanlar nasl-nasabi”) kitobi va “Manofiʼ ul-inson” (“Inson manfaatlari”) tibbiyot risolasini ham yozgan.
Yana bir xivalik tarixchi — Shermuhammad Munis Xorazmiy (1778—1829) oʻzbeklarning yuz urugʻidan boʻlgan. Munis, avvalambor, atoqli oʻzbek shoiri va tarjimoni sifatida tanilgan. 1806-yilda Eltuzarxon (1804-1806) buyrugʻi bilan Xiva xonligiga bagʻishlangan “Firdavs al-iqbol” (“Jannat bogʻi”) nomli tarixiy yilnomasi ustida ish boshladi. Biroq Munis uni yakunlashga ulgurmadi. Uni jiyani, eng yirik oʻzbek tarixchisi Muhammad Rizo Erniyazbek oʻgʻli Ogahiy (1809-1847) yakunlagan.
Buyuk oʻzbek shoirlaridan biri, iste’dodli tarjimon Ogahiy nafaqat Munis solnomasini tugatdi, balki Xiva xonligining butun tarixini batafsil yoritgan yana 5 ta tarixiy asar: “Riyoz ad-davla” (“Davlat bogʻlari”), “Zubdat at-tavorih” (“Tanlangan solnomalar”), “Jome’ al-voqi’ati sultoniy” (“Sulton haqida hikoyalar toʻplami”), “Gulshan al-davlat” (“Davlat gulzori”), “Shohid ul-iqbol” (“Baxt shohidi”)larni ham yozgan.
Uning zamondoshi, boshqa xivalik tarixchi Xudoyberdi ibn Qoʻshmuhammad haqida juda kam ma’lumotlar mavjud. Bizga ma’lumki, u Xivadagi koʻp madrasalardan birida tahsil olgan, Munisning shogirdi boʻlgan. 1831—1932-yillarda «Dili gʻaroyib» («Ajoyib ruh») kitobini yozdi. Kitob asosan fors tilidagi asarlar – Mahmud ibn Valiyning “Bahr al-asror” va Muhammad Tohirning “Ajoyib at-taboqot” asarlariga taqlid boʻlib, ular kabi turli-tuman yerlarning qisqacha tarixiy ekskursiya bilan hududlarning geografik tavsifi shaklida jamlangan. Asarning uch nusxasi Oʻzbekiston Fanlar akademiyasi Sharqshunoslik instituti kutubxonasida saqlanmoqda.
Munis va Ogahiy an’analarining davomchisi Muhammad Yusuf ibn Bobojonbek Bayoniy (1858—1923) edi. U oʻzbeklarning qoʻngʻirot urugʻidan boʻlgan. Uning bobosi Bobojonbek Xiva xoni Eltuzarning (1804—1806) nabirasi edi. Qadimgi davrlardan Qoʻngʻirotlar sulolasigacha boʻlgan voqealarni tasvirlaydigan “Shajarai Xorazmshohiy” (“Xorazmshohlar sulolasi”) va 1910—1918-yillardagi Xiva xonligidagi jtimoiy-siyosiy vaziyat mavzusiga bagʻishlangan “Xorazm tarixi” tarixiy asarlari bilan mashhurdir.
Qoʻqon maktabi
Buxoro va Xiva xonliklaridan farqli ravishda Qoʻqon xonligida uzoq vaqt XVIII asr va XIX asrning birinchi yarmida tarixiy yilnomalarning aksariyati fors tilida yozilgan. Ali Qora Qunduziy (1786—1858), Hakimxon Toʻra (1802—?), Niyoz Muhammad Xoʻqandiy (1803—?), Muhammad Solih Toshkandiy (1830—?) kabi tarixchilar oʻz yilnomalarini shu tilda yozganlar. Fors yilnomalarining oʻzbekcha tarjimalari kam.
XIX asrning ikkinchi yarmidagina oʻzbek tilida yirik tarixiy asarlar paydo boʻldi. Bu kitoblarning aksariyati oʻzbek xalqining Rossiya imperiyasining kengayishiga qarshi kurashi tarixiga bagʻishlangan. Tarixchi Mirzo Olim ibn Mirzo Rahim Toshkandiyning 1842—1875-yillarni qamrab olgan “Ansob as-salotin va tavorix ul-xavoqin” (“Sultonlarning kelib chiqishi va xoqonlar tarixi”) kitobi shular jumlasidandir. Mulla Olim Maxdum Xojaning “Tarixi Turkiston” (“Turkiston tarixi”) tarixiy yilnomasi ham xuddi shunday mavzuga ega.
Oʻrxun yozuvlari
Xitoy va qadimgi turkiy tillardagi bitiklar turklarning afsonaviy kelib chiqishi, tarixining oltin davri, Tang sulolasi tomonidan boʻysundirilishi va Ilterish qagʻon tomonidan ozod qilingani haqida hikoya qiladi. Bir manbaga ko‘ra, bitiklarda dostonlarga o‘xshash „ritmik va parallel parchalar“ mavjud.
Temur tuzuklari
Mazkur nashrni tayyorlashda Abu Rayqon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik instituti qoʻlyozmalar fondida saklanayotgan 1785-yil Kalkutta, 1868-yil Tehron va 1890-yil Bombey nashrlari A. Sogʻuniy tarjimasi bilan solishtirilgan. Tarjima matni forsiy asliyatdan ancha farqlangani bois Bombey nashri asosida qaytadan oʻzbek tiliga oʻgirilgan va ogʻir qatagʻon davrida oʻzbek xalqiga Amir Temur toʻgʻrisidagi haqiqatni yetkazishga intilgan Alixontoʻra Sogʻuniy nomlari hurmat yuzasidan yangi tarjimada 1oʻringa qoʻyilgan. Bu bilan, 1967-yilda boshlangan xayrli ishni nihoyasiga yetkazib, marhum domlaning ruhi poklarini shod etish maqsadi koʻzlangan.
Oʻrxun yozuvlari
Kashfiyot va tarjima
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Gok_turk_Epigraph_Copy_in_Gazi_University_Ankara.jpg/200px-Gok_turk_Epigraph_Copy_in_Gazi_University_Ankara.jpg|thumb|267x267px| [[Anqara, Gazi universitetida Bilge Xoqon yodgorlik majmuasining nusxasi.]] Yozuvlar 1889-yilda Vasiliy Radlov tomonidan nashr etilgan Nikolay Yadrinsev ekspeditsiyasi tomonidan topilgan. Asl matn qadimgi turkiy alifboda yozilgan va 1893-yilda daniyalik filolog Vilgelm Tomsen tomonidan shifrlangan. Vilgelm Tomsen tarjimani birinchi marta 1899-yilda fransuz tiliDa nashr etgan. Keyin Vilgelm Tomsen 1922-yilda Daniya tilida yana bir talqinni toʻliqroq tarjima bilan nashr ettirdi.
Mintaqa
Oʻrxon vodiysi — hozirgi Moʻgʻulistonda, Oʻgiy koʻli yaqinida joylashgan Oʻrxon daryosining gʻarbiy qismida joylashgan hudud. Aniqroq aytganda, ular Erdene Zuu monastiridan ellik mil shimolda va Ordu-Baliqdan taxminan yigirma besh mil shimoli-gʻarbda joylashgan.
Muhimligi
O‘rxun bitiklari Vilgelm Tomsen tomonidan shifrlanishidan oldin turkiy yozuv haqida juda kam maʼlumot mavjud edi. Yozuvlar turkiy tilning saqlanib qolgan eng qadimgi shaklidir. O‘rxun yozuvlari ilk bor topilganida, ular boshqa o‘lkalarda topilgan runik yozuv turi ekanligi ayon bo‘lgan, ammo bu versiyalar ham alifboga o‘xshash aniq shaklga ega bo‘lgan. Vilgelm Tomsen tarjimani shifrlagani eski turkiy yozuvni tushunishda katta qadam boʻldi. Yozuvlar boshqa turkiy yozuvlarni tarjima qilish uchun katta asos bo‘lgan.
Temur tuzuklari
Asarning "Sharq yulduzi" jurnalida chop etilgan tarjimasi asosida 1991-yil Boku va Olmaotada ham "Temur tuzuklari"ning qozoq va ozarbayjon tillaridagi tarjima kitoblari nashr etildi. 1996-yil asarning yangi tarjimasi qayta oʻzbek tilida chop etildi.
1999-yil sharqshunos Hamidulla Karomatov asarni Bombey nashri asosida 1marta bevosita fors tilidan rus tiliga tarjima qildi.
Oʻrxun yozuvlari
Qayta tiklash
Ikkala yozuv ham Mo‘g‘ulistondagi O‘rxon vodiysi madaniy landshafti YuNESKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan. TIKA (Turkiya Hamkorlik va Koordinatsiya Agentligi) XX asrning oxirida saytga qiziqish bildirgan va uchta yozuvni qayta tiklash va himoya qilish loyihasini yakunlagan. 2000-yildan buyon butun dunyodan (xususan, Uygʻur, Turkmaniston, Ozarbayjon, Oʻzbekiston, Tatariston va Turkiyadan) 70 dan ortiq arxeologlar hududni oʻrganib, qazish ishlarini olib borishdi. Endi sayt tadqiqot ishlari va artefaktlarni saqlash uchun binolar hamda toʻsiqlar bilan himoyalangan. Loyihaning umumiy qiymati taxminan 20 million dollarni tashkil etadi va oxir-oqibatda bitiklar va yaqinda topilgan boshqa artefaktlarni joylashtirish uchun muzey qurilishini taqozo etdi.
Temur tuzuklari
"Tuzuki Temuriy"ning Subhon Baxshi (Dexli, 1855) va Muhammad Fazl ulHaq (Bombey, 1908) taraflaridan amalga oshirilgan urducha tarjimalari ham mavjud.
Oʻrxun yozuvlari
Tarixiy matn
Oʻrxun yozuvlari VIII asr boshlarida Gökturklar tomonidan qurilgan. Bu yozuvlar aka-uka Bilge xoqon (683-734) va Kul-Teginni (684-731) xotirlash uchun yaratilgan. Har ikkisi ham Tan sulolasi davridagi koʻzga koʻringan turkiy koʻchmanchi jamiyat boʻlgan Ikkinchi Turk xoqonligining Ilterish qagʻonining avlodlari edi. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Location_of_Orkhon_valley.JPG/220px-Location_of_Orkhon_valley.JPG|thumb| Oʻrxon vodiysining joylashuvi. Gökturklar oʻz hududlarida va Manchuriyadan Qora dengizgacha boʻlgan har qanday hududda artefakt va inshootlarni qoldirishgan. Ammo faqat hozirgi Moʻgʻulistonda qirollar va boshqa zodagonlarning yodgorliklari topilgan. Bilge xoqonning toshida oʻyilgan togʻ choʻqqisi (Gökturk kogonlarining timsoli) va oʻralgan ajdaho tasvirlangan.
Bu yodgorliklardagi qadimgi turkiy yozuvlarni Bilge xoqonning jiyani Yoʻllugʻ Tigin yozgan. Bu yozuvlar Toʻnyuquq yozuvi bilan birgalikda oʻsha tilning saqlanib qolgan eng qadimiy tasdigʻi hisoblanadi. Yozuvlar mintaqaning muqaddas ahamiyatini yaqqol ko‘rsatib turibdi, buning dalili sifatida „O‘tuken yurtida qolib, u yerdan karvon jo‘natsangiz, hech qanday muammo bo‘lmaydi. O‘tuken tog‘larida qolsang, qabilalar ustidan hukmronlik qilib abadiy yashaysan!“.
Yozuvlarning mazmuni
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Kultigin.png/200px-Kultigin.png|right|thumb|200x200px| Kul Tigin yodgorligini qayta qurish. Yozuvlarning toʻliq ingliz tilidagi tarjimasini "Oʻrxon yozuvlari: Professor Vilgelm Tomsenning Daniya tilidagi yakuniy tarjimasi " kitobida topishingiz mumkin.
Temur tuzuklari
1830-yil Charlz Styuart keyin topilgan yangi ikkinchi nusxa Britaniyaga keltirilgach, tanishib chiqib, bir tarjimaning 2 nusxasi ekanligini aniqladi. Bu tarjima muallifi Hindistonda saltanat yuritgan Temuriy sultonlar davlati hokimlaridan biri boʻlgan Shoh Jahon davrida podshoh saroyida xizmatda boʻlgan mansabdor shaxslardan biri Muhammad Afzal alBuxoriy edi. Mutarjimning yozishicha, ushbu tarjimani u 1670-yilda amalga oshirgan. Muhammad Afzal alBuxoriy oʻz tarjimasining muqaddimasida ishorat qilib ketgan yangi (sultoniy) nusxaga kiritilgan aksar qoʻshimchalar, Sharafuddin Ali Yazdiyning "Zafarnoma" asaridan olinganligiga ishonch hosil qilish mumkin.
Shunday qilib, Muhammad Afzal Buxoriy qayta ishlagan va Sharafuddin Ali Yazdiyning "Zafarnoma"si asosida toʻldirilgan "Malfuzoti Temuriy" deb nomlangan yangi asar vujudga keldi va tarqala boshladi. Hozirda uning nusxalari bir qancha mamlakatlar kutubxonalarida saklanmoqda. Sharq qoʻlyozmalari kataloglarining tuzuvchilaridan baʼzilari ham uni "Tuzuki Temuriy" dan farqli oʻlaroq "Malfuzot" ekanligiga ishora qilganlar. Albatta, nomlanishi "Voqeoti Temuriy", "Tanziymoti Temuriy" va boshqa shakllarda ham uchraydi. Undan tashqari keyingi asrlardagi gohida toʻla, gohida noqis nusxalarida xattotlar tomonidan oʻzboshimchalik bilan kiritilgan koʻplab toʻqimalar, birinchi nusxalarda boʻlmagan voqealar tafsilotlari ham uchraydi. Bundan tashqari, zikr etilgan 2 har xil asarni "Tuzuki Temuriy" va "Tuzukoti Temuriy" nomlari bilan bir muqova ichida koʻchirib yozishgan. Shu bois hatto Yevropada va baʼzi bir sharq mamlakatlarida sharq qoʻlyozmalarining chop etilgan kataloglarida ham shunday chalkashlik koʻzga tashlanadi. Bunday kamchilik "Temur tuzuklari"ning 1991 ya 1996-yil nashrlari soʻz boshida ham bor.
"Malfuzoti Temuriy"dan qator tarjimalar amalga oshirildi. 1830-yil Angliyada Charlz Styuart uni ingliz tiliga oʻgirdi. Unda Amir Temur hayotining 39 yoshigacha boʻlgan voqealar aks ettirilgan.
19 a.da Oʻrta Osiyoda "Malfuzoti Temuriy"ning forsiydan eski oʻzbek tiliga qilingan 3 tarjimasi paydo boʻldi. Sharqshunos Stori katalogida keltirilgan maʼlumotga koʻra, ulardan birini 1836-yil Qoʻqon xoni Muhammad Alixonning buyrugʻiga binoan, Xoʻjand qozisi Nabijon Mahdum Xotif amalga oshirgan. Tarjima fors tilidagi noqis nusxadan qilingan va Amir Temurning 39 yoshgacha voqealari keltirilgan. Hozir bu qoʻlyozma Sankt-Peterburgdagi Sharqshunoslik intida saqlanmoqda.
Oʻrxun yozuvlari
Yozuvlarning mazmuni
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/G%C3%B6kt%C3%BCrk-orhun.svg/800px-G%C3%B6kt%C3%BCrk-orhun.svg.png|center|thumb|800x800px| “ Sizlar, turkiy va oʻgʻuz bekalari va xalqlari, buni eshitinglar! Agar tepada osmon yiqilmasa, pastda yer bo‘shab qolmasa, ey turkiy xalqlar, davlatingizni, idoralaringizni kim vayron qila olardi? "
Temur tuzuklari
Boshqasi, Xivada Muhammad Yusuf arRojiy tomonidan 1856—57y.lar "Tuzuki Temuriy" nomi bilan tarjima qilingan va yana biri "Qissai Temur" va "Malfuzot" nomlari bilan maʼlum boʻlgan Pahlavon Niyoz Devon tarafidan 1857—58 yil lar Xivada oʻgirilgan asar. Har ikkala nusxa Sankt-Peterburg shahrida M. Ye. SaltikovShchedrin nomidagi Rossiya davlat milliy kutubxonasida saqlanmoqda.
Nabijon Maxdumning kuplab xatolari bor eski oʻzbek tilidagi tarjimasi asosida rus sharqshunosi N. P. Ostroumov Turkiston generalgubernatori baron A. B. Vrevskiy yordamida "Malfuzot"ning turkiy matnini 1891-yil Toshkentda nashr etdi.
Mont-lès-Neufchâteau
Mont-lès-Neufchâteau Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.
Temur tuzuklari
N.P. Ostroumov nashri asosida "Malfuzot" rus sharqshunosi Nil Likoshin tarafidan 1894-yil Toshkentda rus tiliga tarjima qilindi. 1934-yil Moskvada rus olimi V.A. Panov tomonidan Ostroumovning mazkur nashri asosida "Malfuzot"ning yangi tarjimasi nashr etildi.
1992-yil Toshkentda tanikli sharqshunos Ashraf Ahmedov N.P.Ostroumov nashriga tayangan holda Sharafuddin Ali Yazdiy "Zafarnoma"sining tanqidiy matnidan foydalanib, "Malfuzot"ning oʻzbek tilidagi zamonaviylashtirilgan erkin tabdilini amalga oshirdi.
Mont-lès-Neufchâteau
Aholisi
266 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 22,9 nafar kishi.
Temur tuzuklari
Nihoyat, "Malfuzot"ning Oʻrta Osiyoda amalga oshirilgan eski oʻzbek tilidagi tarjimalari asosida, soʻnggi yillarda, Oʻzbekiston olimlaridan H. Bobobekov, H. Boboyev, A. Quronbekov tomonidan "Tuzuki Temuriy" (ikkinchi qayta nashriga "Zafarnoma" deb nom qoʻyilgan) hamda "Qissai Temur" ("Malfuzoti Temuriy") kitoblari chop etildi.
Adabiyot
Habibulla Karomatov.
Sarıca, Biga
Sarıca — Çanakkale viloyatining Biga tumaniga qarashli qishloq.
Tarixi
Qishloq nomi 1902-yil yozuvlarida Sarıcak sifatida qayd etilgan.
Geografiyasi
Qishloq Çanakkale shahri markazidan 97 km va Biga shahar markazidan 10km uzoqlikda joylashgan.
Temuriylar harbiy sanʼati
Temuriylar harbiy sanʼati — jahon gʻarbiy sanʼati rivojiga Amir Temur va uning avlodlari, xususan, Bobur qoʻshgan salmoqli hissa. Bu mutaxassislar, sarkardalar tomonidan gʻakli ravishda eʼtirof etilgan. Buyuk lashkarboshi va novator harbiy tashkilotchi hisoblanmish Sohibqiron intizomli armiya tuzishga, jang paytida qushin qismlarini oqilona boshqarishga, jang taqdirini hal qiladigan joylarga gʻarbiy kuchlarni tezkorlik bilan yoʻllashga, mavjud toʻsiq va gʻovlarni tadbirkorlik bilan bartaraf etishga, qoʻshindagi jangovar ruhni yuksak darajada ushlab turishga erishgan. Amir Temur va temuriylar armiyasi chorvadorlar qatori kosibchilik, hunar mandchilik, dehqonchilik bilan mashgʻul oʻtroq aholidan ham askar toʻplagan. Qoʻshinda harbiy kuchlarning asosini tashkil qilgan oshliq askarlar bilan bir qatorda piyodalar ham xizmat qilgan. Sohibqiron Sharqda birinchilardan boʻlib armiyaga oʻt sochar qurol — toʻp(raʼd)ni olib kirgan. Temuriylar davrida bu qurolning boshqa turlari (zarbzan, farangi, qozon va h.k.) keng yoyildi. Togʻli hududlarda jang harakatlari olib boruvchi maxsus harbiy qism va boʻlinmalar tashkil qilingan. Amir Temur jahon harbiy ish tarixida 1boʻlib qoʻshinni jang maydonida anʼanaviy 5 boʻlakdan farqli ravishda 7 qoʻlga boʻlib joylashtirish tartibini joriy etgan. Bu yangilik keyinchalik Toʻxtamish, Shayboniyxon singari sarkardalar tomonidan oʻzlashtirilgan. Ibn Arabshohning guvoxlik berishicha, Sohibqiron qoʻshinida ayollardan iborat boʻlinmalar boʻlib, ular erkaklar bilan bir safda turgan, qahramonlik va matonat namunalarini koʻrsatgan.
Temuriylar armiyasi son jihatdan aniq tashkil etilgan, uning jangovar tartibi takomillashib borgan, uz vaqtining ilgʻor qurol va texnikasi bilan taʼminlangan, qismlar bir-biridan kiyimbosh, bayroq va tugʻlari bilan farqlangan. Bunday farklanish jangda qoʻshinni boshqarishda qoʻl kelgan. Dushman mudofaasini turli usullar bilan barbod etish, raqibning yirik shaharlariga qoʻqqisdan zarba berish, qalʼa, qoʻrgʻon va hisorlarning uzoq muddat muhosara qilish, yov kuchlarini iloji boricha keng koʻlamda qurshab olib, qishloq, shahar, tuman, viloyatlarni birinketin zabt etish, dushmanni batamom yakson etgungacha taʼqib qilish, taslim boʻlgan mamlakatlarni boshqarishga ishonchli kishilarni tayinlash singari amaliyotlar Amir Temur va temuriylarga koʻplab zafarlar olib kelgan. Taktika jihatdan Amir Temur armiyasi oʻziga xos xususiyatlarga ega boʻlgan. Razvedka aʼlo darajada yoʻlga qoʻyilgan, qismlarning janggohda yoki jangovar safda talab darajasida harakat qilishi uchun zarur tadbir va choralar ishlab chiqilgan, ularni jang paytida tezkorlik bilan boshqarishga alohida diqqat qaratilgan. Oʻnlik, yuzlik, minglik va tuman qoʻmondonlarini tanlash masalasiga oliy bosh qoʻmondon masʼul hisoblangan. Sohibqironning harbiy sanʼat rivojiga qoʻshgan ulkan xizmatlaridan yana biri — jang vaqtida qoʻshin qanotlarini dushman hujumidan muhofaza qilish va, oʻz navbatida, gʻanim kuchlarini yon tomondan aylanib oʻtib, unga ortdan zarba berish maqsadida tuzilgan otliq qism — qunbulning joriy etilishi boʻlgan. Bunday yangi harbiy qism Aleksandr, Gannibal, Chingizxon, Lyudovik XIV, Buyuk Fridrix kabi atoqli sarkardalar qoʻshinida boʻlmagan. Shayboniyxon armiyasida bunday kiyem mavjud edi va u toʻlyuma atamasi bilan nomlangan. Qoʻshin toʻplash haqida maxsus buyruq (tunqol) elon qilingach, hukmdor tomonidan tuzilgan roʻyxatga binoan jangchilar otulovi, qurolyarogʻi, oziq-ovqati, yemxashagi bilan toʻplanish yeriga yetib kelgan. Har bir askarga bitta yoy, 30 ta oʻq, bir sadoq, bitta qalqon, bitta qoʻshimcha ot, yarim man ogʻirligida arqon, bir dona pishik, teri xalta va bitga qozon ajratilgan. Har 10 jangchi bir chodir, 2 belkurak, bir kerki, bitta oʻroq, bir arra, bir tesha, bitta bolta va 100 dona nina olib yurishi shart hisoblangan. Sara jangchilarning har 5 tasi bitta chodirga joylashgan. Oʻnbegining alohida chodiri va 5 ta qoʻshimcha oti boʻlgan. Yuzbegiga ham alohida chodir va 10 ta qoʻshimcha ot berilgan. Mingbegi chodirdan tashqari soyabon bilan ham taʼminlangan. Sohibqiron armiyasining turli boʻlinma va qismlariga 313 bek boshchilik qilgan. Ulardan dastlabki 100 tasi oʻnbegilik, ikkinchi 100 tasi yuzbegilik, uchinchi 100 tasi mingbegilik lavozimlarini egallagan. Diviziya — tumanlarga Amir Temurning farzandlari, nabiralari va nomdor lashkarboshilar rahbarlik qilgan. Yetarli miqdorda qoʻshin toʻplangach, u koʻrikdan oʻtkazilgan. Temuriylar davrida yurish yoki jangdan oldin lashkarni koʻrikdan oʻtkazib, uning jangovar ruhi va holatini aniklash izchillikka aylangan. Qushinning jangovar holatini nazardan oʻtkazish imtihon qilish usuli sifatida eʼtirof etilgan ovgarta (ov uyushtirish)dan unumli foydalanilgan.
Temuriylar harbiy yurishlarga koʻproq kuklam, yoz va kuz mavsumlarida otlanishni maʼqul bilganlar. Safar qoidasiga koʻra, har bir sarkarda oʻz darajasi va lavozimiga qarab qism va boʻlinmalari bilan yasol — jangovar tartibda harakat qilgan. Yasolni buzgan shaxs qattiq jazolangan. Qoʻshin janggohga tushganda lashkargoh atrofi aravalar bilan toʻsilgan, xandaqdar bilan ihota qilingan, soqchi boʻlinmalar tomonidan qoʻriklab turilgan. Yurish yoki jang paytida boshboshdoqlik, parokandalikni oldini olish maqsadida har bir boʻlinma, guruh, kismning oʻz paroli — oʻron belgilangan. Armiya safar chogʻida quyidagi jangovar tartibda harakat qilgan: Bosh kuchlardan ancha oldinda qaravul (avanpost), undan keyin mangʻlay (hiravul)(avangard), barangʻar, juvangʻar, qoʻl(markaz), chagʻdavul (aryergard) yurgan. Qoʻshin ketidan oʻgʻruq (oboz) peshmapesh kelgan. Oliy bosh qoʻmondon jang maydonini tanlashga alohida diqqat qaratgan. Janggohning tekis, keng va qoʻshin qismlarini joylashtirishga qulay boʻlishi talab qilingan. Jang maydonining suvga yaqin boʻlishi hamda jang vaqtida kuyosh nurining askarlar koʻziga tushmasligi maqsadga molik hisoblangan. Yirik muhorabalar paytida dastasi uchiga yarim oy shakli qadalgan jangovar bayroq va tugʻlar bilan bezatilgan oliy qoʻmondon borgohi balandlikka oʻrnatilgan. U yerdan jangning borishi kuzatilib turilgan.
Tarixiy manbalarda qayd etilishicha, Amir Temurning 12 ming kishilik qoʻshini jangga mana bunday tartibda kirgan. Dushman bilan dastlabki toʻqnashuvni aygʻoqchilik bilan mashgʻul boʻlgan qaravul boshlab bergan. Shundan soʻng oʻng va chap qanot ilgʻor qismlari — barangʻar xiravuli va juvangʻar hiravuli madadida asosiy ilgʻor qism — mangʻlay jangga kirgan. Mangʻlay ortidan barangʻar hamda juvangʻarning qolgan 2 boʻlagi — chapavul va shagʻavul ketma-ket harakatga kelgan. Ushbu kuchlar dushmanni Magʻly6 etishga kifoya qilmasa, bosh qoʻmondon (amir ulumaro) boshchiligidagi markaz (qoʻl)(gʻoʻl) hal qiluvchi hujumga tashlangan: vdravul, qaravul, manglay (xuravul).
Sohibkiron armiyasi qatnashgan ulkan janglarning taktik borish manzarasi quyidagicha boʻlgan: qoʻshin markazi 40 boʻluk — polika taqsimlangan va Oliy bosh qoʻmondonga itoat qilgan. Ushbu boʻluklarning sara jangchilardan tashkil topgan 12 boʻluki safning 1qatorida, qolgan 28 boʻluki 2 va 3qatorlarda joylashgan. Qirq boʻlukning oʻng tarafi oldida amirzodalar qismlari, soʻl tarafi oldida qarindoshlar va itshfoqchilar qismlari saf tortgan. 2qatorning barangʻarida 6 boʻluk oʻz ilgʻori — hiravul bilan oʻrin egallagan. Ayni shu miqsordagi boʻluk va hiravulga juvangar ham ega boʻlgan.
2-qator barangʻari va juvangʻari oldida yuqoridagi tartibda 1qator qismlari joylashgan. Uning oldida bosh ilgʻor — mangʻlay (yoki hiravuli buzurg) harakatda boʻlgan. Yengil suvoriylardan iborat 2 boʻluk armiyani qoʻqqisdan boʻladigan hamladan muhofaza qilish, dushman kuchlari harakatini kuzatish bilan band boʻlgan.
Bobur qoʻshini dastlab anʼanaviy 5 qismdan tashkil etilgan holda harakat qilgan. Keyinchalik bu jangovar tartibga jiddiy f oʻzgartirishlar kiritilgan, markaz (gʻoʻl) kuchaytiril3 gan. Markaz oʻng qoʻl baraigʻyar chapavul va soʻl qoʻlga taqsimlangan hamda oʻng yon va soʻl yondan iborat xossa tobin oldida qator vazifasida harakat qilgan. Xossa tobin oʻng va soʻldan tarkib top gan, 3qator vazifasini oʻtagan shaxsiy gvardiya boʻy oldidan joy olgan. Saralangan askarlardan tuzilgan xossa tobin markaz (gʻoʻl)dan kuchsizroq, boʻydan esa kuchliroq hisoblangan.
Temuriylarga koʻplab zafarlar keltirgan bu harbiy tartib keyingi davrlarda Shayboniylar, Ashtarxoniylar va Oʻrta Osiyo xonliklari (Buxoro, Xiva, Koʻqon) davrida ancha oʻzgarishlarga duch kelgan.
Manbalar: Bobur Zahiriddin Muhammad, Boburnoma, T., 1960; Temur tuzuklari [forschadan Alixontoʻra Sogʻuniy va Habibullo Karomatov tarjimasi], T., 1991; Giyas addin Ali, Dnevnik poxoda Timura v Indiyu [Perevod, predisloviye i primechaniya A. A. Semenova], M., 1958; Sharafuddi n Ali Ya zdiy, Zafarnoma, T., 1997; I b n Arabshoh, Amir Temur tarixi. Ajoyib almakdur fi tarixi Temur(Temur tarixida taqdir ajoyibotlari), 1-kitob, T., 1992; Nizomiddin Shomiy, Zafarnoma, T., 1996.
Adabiyot
Hamidulla Dadaboyev.
Sergey Agametov
Sergey Aleksandrovich Agametov (1972-yil 22-iyulda tugʻilgan) — maydonning barcha pozitsiyalarida oʻynagan sovet va oʻzbek futbolchisi.
Tarjimai hol
Navoiy shahar oʻsmirlar sport maktabi tarbiyalanuvchisi. Katta faoliyatini Sovet Ittifoqining ikkinchi ligasida „Zarafshon“ (Navoiy) klubi tarkibida boshlagan. SSSR parchalanganidan soʻng oʻzbekistonlik yosh futbolchilardan tashkil topgan „Paxtakor-79“ jamoasiga qoʻshildi va u bilan Oʻzbekiston oliy ligasida oʻynadi.
1993-yilda u Qozogʻiston chempionati debyutanti boʻlgan „Qorachaganak“ga oʻtdi, mavsumning yarmini jamoada oʻtkazdi. Oʻsha yilning oʻzida u Krasnodarning „Kolos“ (Rossiya) jamoasiga oʻtdi, asosiy tarkibda Rossiya kubogida faqat bitta oʻyin oʻtkazdi, shuningdek, uchinchi ligada jamoaning dublida oʻynadi.
1994-yilda Zarafshonga qaytib, olti mavsumni jamoada oliy va birinchi ligada oʻtkazdi. Umuman olganda, SSSR chempionatlarini hisobga olsak, Navoiy klubi safida 270 dan ortiq oʻyin oʻtkazgan. Faoliyati yakunida Oʻzbekistonning boshqa bir klubi – „Qizilqum“da oʻynagan.
2002-yildan beri Tverning Kalyazin shahrida bolalar murabbiyi boʻlib ishlaydi. U, shuningdek, katta havaskorlar klubi „Kalyazin“ga murabbiylik qilgan. Kalyazin kollejini jismoniy tarbiya va hayot xavfsizligini ta’minlash mutaxassisligi boʻyicha, shuningdek, K.D.Ushinskiy nomidagi Yaroslavl davlat pedagogika universitetining Uglich filialini tamomlagan. Bir qator tuman va idoraviy mukofotlar bilan taqdirlangan.
Tennantit
Tennantit — mineral (k, Xira rudalar).
Monthureux-le-Sec
Monthureux-le-Sec Fransiyaning Lotaringiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Vosges departamenti Neufchâteau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
168 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,1 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,1 km2. Dengiz sathidan 345 – 448 m balandlikda joylashgan.
Lixtenshteyndagi turklar
Lixtenshteyndagi turklar (Türken in Liechtenstein, Lihtenştayn Türkleri), yoki Lixtenshteyn turklari — Lixtenshteyn Knyazligi hududida yashovchi turklar guruhi. Ular Lixtenshteyndagi chet elliklar orasida shveytsariyaliklar, avstriyaliklar, italiyaliklar va nemislardan keyin beshinchi yirik guruhdir. Diniga koʻra ular sunniy musulmonlardir. Ular turk va nemis tilida gaplashadi.
Joylashuvi
2007-yilda Lixtenshteynda 894 nafar turk fuqarosi yashagan (bu Lixtenshteyn fuqaroligiga ega boʻlgan turklarga taalluqli emas), bu mamlakatning umumiy aholisining 3 foizini tashkil qiladi, Lixtenshteynda 296 nafar Turkiya fuqarosi ish bilan taʼminlangan. Ular asosan Vaduts, Shan va Trizenda yashaydilar va islomga eʼtiqod qiladilar.
Boshqa mamlakatlardan koʻchib kelgan turklardan tashqari, Lixtenshteynda tugʻilgan, ammo turkiy ildizlarga ega boʻlganlar ham bor (yaʼni Turkiyadagi, Kiprdagi yoki turk diaspora jamoalaridagi ajdodlar).
Tennessi (maʼnolari)
Tennessi:
Lily Allen
Lily Rose Beatrice Allen (1985-yil 2-mayda tugʻilgan) — ingliz qoʻshiqchisi va aktrisasi. U aktyor Keyt Allen va prodyuser Alison Ouenning qizi. Uning musiqiy faoliyati 2005-yilda Myspaceda o'zining ba'zi vokal yozuvlarini ommaga oshkor qilganidan boshlangan va reklama BBC Radio 1da efirga uzatilgan va Regal Recordings bilan shartnoma tuzgan. Uning birinchi asosiy yakka " Smile " 2006-yil iyul oyida Buyuk Britaniyaning Singles Chart da birinchi o'rinni egalladi Uning debyut rekordi " Alright, Still " butun dunyo bo'ylab 2,6 million nusxada sotilgan va Grammy mukofotlari, Brit Awards va MTV Video Music Awards mukofotlarida Allen nominatsiyalarini olib kelgan.
2009-yilda uning ikkinchi studiyaviy albomi — It's Not Me, It's You — birinchisining ska va reggi ta'siridan ko'ra ko'proq elektropop tuyg'usiga ega bo'lgan janr o'zgarishini ko'rdi. Albom Buyuk Britaniya albomlar jadvalida va Avstraliyaning ARIA jadvallarida birinchi o'rinni egalladi va xonandaning musiqiy evolyutsiyasi va yetukligini ta'kidlab, tanqidchilar tomonidan yaxshi qabul qilindi. U " The Fear ", " No Fair " va " Fuck You " kabi yagona hitlarni yaratdi. Bu muvaffaqiyat uning 2010-yilgi Brit Awards marosimida Britaniyalik ayol yakkaxon artist uchun Brit mukofotiga sazovor bo'ldi. Allen va Emi Uaynxaus 2009-yilda "Ayollar yili" media yorlig'iga olib kelgan jarayonni boshlab berishgan. Bu jarayonda "eksperimentallik va qo'rqmaslik" musiqasini yaratgan besh nafar ayol rassom Merkuriy mukofotiga nomzod bo'lgan U yana ikkita albom chiqardi: Sheezus (2014), Buyuk Britaniya albomlari jadvalida birinchi o'rinni egallagan va "No Shame " (2018) sakkizinchi o'rinda debyut qilgan.
Yoshlik
Allen 1985-yil 2-mayda Gʻarbiy Londonning Hammersmit shahrida tugʻilgan, uelslik aktyor Keyt Allen va britaniyalik kino prodyuseri Alison Ouenning qizi boʻlib tugʻilgan Uning Sara ismli opasi bor; ukasi, aktyor Alfi (uning "Alfie " qo'shig'ining mavzusi); va singlisi Rebekka Lili Allenning onasi taqvodor katolik ishchisi Portsmut oilasidan edi va u Sarani dunyoga keltirganda 17 yoshda edi Allen Wild Colonial vokalchisi Anjela MakKluskining xudojo'y qizi va qo'shiqchi Sem Smitning uchinchi amakivachchasi
Allen uch yoshida otasi birgalikda yozgan " The Yob " epizodida paydo bo'ldi. U to'rt yoshida otasi oilani tark etdi Bolaligida Allen oilasi bilan kengash mulkida yashagan Keyinchalik ular Islingtonga joylashdilar. O'sha paytda oila komediyachi Garri Enfild bilan yashagan, onasi esa u bilan uchrashgan. Clash qo'shiqchisi va gitarachi Jo Strummer Allenga yaqin edi
Allen 13 ta maktabda, jumladan, shahzoda Charlzning kichik o'quv yurtida, Independent Hill House maktabida, Millfildda, Bedales maktabida o'qigan va ularning bir nechtasidan ichish va chekish uchun haydalgan Allen o'n bir yoshga to'lganida, Viktoriya universitetining sobiq musiqa talabasi Reychel Santesso maktab o'yin maydonchasida Allenning Oazis tomonidan " Wonderwall " qo'shig'ini kuylayotganini eshitdi. Keyinchalik mukofotlangan soprano va bastakor bo'lgan Santesso taassurot qoldirdi va ertasi kuni Allenni ofisiga chaqirdi va unga tushlik paytida qo'shiq aytish darslarini bera boshladi. Bu Allenning maktab kontsertida Disney's Dumbo dan " Baby Mine " ni kuylashiga olib keldi
Allen Lovelinega tomoshabinlar "qiziqarli yosh qizning yaxshi ish qilayotganini ko'rib, yig'lab yuborishganini" aytdi. O'sha paytda Allen musiqani umr bo'yi kasb sifatida qilish yoki uni o'z tizimidan olib tashlash kerak bo'lgan narsa ekanligini bilishini aytdi. U 5-sinf standartigacha pianino chalgan va qo'shiqchilik bo'yicha 8-sinfga erishgan. Allen, shuningdek, skripka, gitara va truba chalgan va kamera xori a'zosi edi. Uning birinchi yakkaxon ovozi " In the Bleak Midwinter " edi 1998 yilda Allen Fat Lesning " Vindaloo " qo'shig'iga klipda paydo bo'ldi. U o‘n besh yoshida maktabni tashlab, “hayotining uchdan bir qismini umrining keyingi uchdan bir qismini ishlashga tayyorgarlik ko‘rish, umrining uchdan bir qismiga pensiya tayinlash uchun o‘tkazishni” istamay qoldi
2002–2005: Karyera boshlanishi
Uning oilasi Ibizaga ta'tilga borganida, Allen onasiga u do'stlari bilan qolishini, lekin uning o'rniga Sant Antoni de Portmanida qolganini aytdi. U Plastic Fantastic plaginlari do'konida ishlagan va ekstazi bilan shug'ullanib pul topgan Allen Ibiza shahrida o'zining birinchi menejeri Jorj Lamb bilan uchrashdi U birinchi marta otasi tomonidan 2001-yilda Mayk Bassett: Angliya menejeri uchun yozilgan "On Me Head Not Off Me Head" qo'shig'iga vokal yozgan va 2002 yilda otasining Fat Les guruhining "Who Invented Fish and" qo'shig'ida aks etgan. Chipslar" U musiqa prodyuserlari bilan ishlay boshladi va demo yozdi U bir nechta yorliqlar tomonidan rad etildi, uni ichish va Keyt Allenning qizi bo'lganligi bilan izohladi. U 2002 yilda London Records bilan shartnoma imzolash uchun otasining aloqalaridan foydalangan Unga imzo qo'ygan rahbar ketganida, yorliq qiziqishni yo'qotdi va u xalq qo'shiqlarini chiqarmasdan ketdi.  ularning ko'pchiligi otasi tomonidan yozilgan Keyin u gulchi bo'lish uchun bog'dorchilikni o'rgandi, lekin fikrini o'zgartirib, musiqaga qaytdi. Allen qo'shiq yozishni boshladi, uning menejeri esa uni 2004-yilda Future Cut prodyuserlik dueti bilan tanishtirdi. Ular ofis binosining podvalidagi kichik studiyada ishlashgan
2005-yilda Allen Regal Recordings bilan shartnoma imzoladi; ular X&amp;Y ( Coldplay ) va Demon Days ( Gorillaz ) kabi boshqa nashrlar bilan mashg'ul bo'lganliklari sababli, ular albom ishlab chiqarish uchun unga ko'p yordam bera olmagan bo'lsalar ham, unga 25,000 funt sterling berishdi Keyin Allen MySpace’da akkaunt yaratdi va 2005- yilning noyabrida yozib olgan demolarini joylashtira boshladi Demolar minglab tinglovchilarni o'ziga tortdi va " LDN " ning 500 ta cheklangan nashri 7 dyuymli vinil singllari shoshilinch ravishda chiqarilib, 40 funt sterlingga sotildi Allen, shuningdek, o'z ishini targ'ib qilish uchun ikkita aralash kasseta - "Mening birinchi aralash kasseta " va "Mening ikkinchi aralash kasseta " ni ishlab chiqardi. U o'n minglab MySpace do'stlarini to'plaganidek, The Observer jurnalida chop etilgan The Observer Music Monthly (OMM) jurnali 2006- yilning mart oyida qiziqish uyg'otdi Uning yorlig'ining A&amp;R bo'limidan tashqarida kam odam uning kimligini bilar edi, shuning uchun yorliq u haqida xabar bermoqchi bo'lgan nashrlarga sekin javob berdi U ikki oy o'tgach, jurnalning muqovasida paydo bo'lgan o'zining birinchi asosiy yo'nalishini oldi.
Bahar Güvenç
Bahar Güvenc (1997-yil 15-yanvarda tugʻilgan) — Turkiyalik ayollar futboli himoyachisi, hozirda Birinchi ligada 1207 Antaliya Spor jamoasida 3-raqamli libos bilan oʻynaydi. Turkiya U-17 qizlar va Turkiya U-19 ayollar terma jamoalari aʼzosi edi. Hozirda u Turkiya ayollar terma jamoasi tarkibida.
Bahar Güvenc Akdeniz universitetining jismoniy tarbiya va sport fakulteti talabasi.
Klub
Guvenc 2010-yil 18-mart kuni o‘zining tug‘ilgan klubi Antalyasporga litsenziya olgan. U Turkiya ayollar birinchi ligasining 2010-11-yilgi mavsumida oʻynay boshladi. Ikki mavsumdan keyin uning jamoasi Ikkinchi ligaga tushib ketdi. U 2015-16-yilgi mavsumda jamoasining Birinchi ligaga koʻtarilishidan zavq oldi. U 2017-18-yilgi mavsumda jamoa sardori boʻldi.
2018-yil oktyabr oyida u Kdz Ereğli Belediye Sporga oʻtdi.
U Turkcell Ayollar Futbol Ligasining 2020-21-yilgi mavsumida oʻzining tugʻilgan shahri 1207 Antalya Spor klubiga qaytdi.
Xalqaro
left|thumb|203x203px| Bahar Güvenc Turkiya ayollar terma jamoasi uchun. thumb| Bahar Güvenc (qizil) Turkiyaning [[Istanbul shahrida boʻlib oʻtgan UEFA ayollar oʻrtasidagi Yevro-2017 saralash bosqichining 5-guruh oʻyinida nemis hujumini toʻxtatishga urinmoqda.]] Guvenc Turkiya U-17 qizlar terma jamoasiga qabul qilindi va 2012-yil 19-aprelda Ozarbayjonga qarshi UEFA rivojlanish turnirida debyut qildi. U Turkiya U-17 terma jamoasi safida jami 17 marta maydonga tushgan.
2013-yilning 26-noyabr kuni Turkiya U-19 ayollar terma jamoasi tarkibida ilk bor Ozarbayjonga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida maydonga tushdi. U 30 ta uchrashuvda maydonga tushdi.
U 2016-yilning 8-aprelida Turkiya ayollar terma jamoasi safida UEFA ayollar o‘rtasidagi Yevro-2017 saralash bosqichi 5-guruhida Germaniyaga qarshi o‘yinda debyut qildi.
Karyera statistikasi
..
Yutuqlar
Turkiya ayollar ikkinchi ligasi
Beypınarı, Saimbeyli
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Beypınarı Turkiyaning Adana viloyati Saimbeyli yerida joylashgan qishloqdir.
Gerasimov doktrinasi
thumb|283x283px| Rossiya Qurolli kuchlari Bosh shtabi boshligʻi Valeriy Gerasimov Gerasimov doktrinasi (Gerasimov Doctrine) — tashqi siyosat dasturi boʻlib, uning rivojlanishi Gʻarbda Rossiya harbiy rahbari V.I.Gerasimov maxsus doktrinasi paydo boʻlishiga olib keldi.
Doktrina davlatlararo mojaroning zamonaviy kontsepsiyasini qayta koʻrib chiqdi va harbiy harakatlarni siyosiy, iqtisodiy, axborot, gumanitar va boshqa noharbiy hodisalar  bilan bir qatorga qoʻygan. Doktrina 2013-yilning fevralida eʼlon qilinganidan keyin maʼlum boʻldi va Rossiyaning Ukrainaga qarshi keyingi harakatlari ushbu doktrina qoidalariga toʻliq mos keladi. Bir qator tadqiqotchilarning fikricha, Gerasimov taʼlimotining asosiy elementlari „yangi avlod urushi“ tushunchasiga asoslanadi. Biroq, „gibrid urush“ Rossiya harbiy nazariyasiga begona degan fikrlar ham mavjud.
Tarixi
"Gerasimov doktrinasi" atamasi paydo boʻlishidan oldin, Rossiya Qurolli Kuchlari Bosh shtabi boshligʻi Valeriy Gerasimov 2013-yil fevral oyida Harbiy fanlar akademiyasida gibrid urush va asosiy xabarlar haqida hisobot eʼlon qilish uchun paydo boʻldi. Gerasimovning „Harbiy sanoat kuryeri“ gazetasidagi „Fanning bashoratliligi“ maqolasi aniq keltirilgan. Ushbu maqola ingliz tilidagi jurnalida qayta nashr etilgan va keyinchalik Gʻarb matbuoti tomonidan qayta-qayta keltirilgan.
Doktrina
Doktrinada harbiy boʻlmagan va harbiy harakatlar nisbati 4:1 koʻrsatilgan.
Doktrinaning ekspertlar tomonidan baholanishi
Gerasimov taʼlimoti „rangli inqiloblar“ taʼlimotiga, xususan, „arab bahori“ voqealariga javobdir. Baʼzi ekspertlarning fikriga koʻra, uning asosiy elementlari avvalgi Rossiya harbiy doktrinasining tarixiy ildizlariga asoslanadi, shu bilan birga 1999-yilda eʼlon qilingan Xitoy „cheklanmagan urush“ doktrinasi qoidalari bilan ajoyib oʻxshashlikni koʻrsatadi. Ushbu taʼlimotni zamonaviy rus harbiy terminologiyasida 21-asr haqiqatlarida „chiziqli boʻlmagan“ deb ataladigan noanʼanaviy harbiy harakatlar kontsepsiyasini qayta koʻrib chiqish sifatida koʻrish mumkin, deb ishoniladi. Ushbu gʻoyalar doirasida „chiziqli boʻlmagan harbiy harakatlar“ning asosiy maqsadi koʻzlangan strategik va geosiyosiy natijalarga keng koʻlamli noharbiy usullar va vositalar quyidagilar: ochiq va yashirin diplomatiya, iqtisodiy bosim, gʻalaba qozonish orqali erishishdan iborat. mahalliy aholining hamdardligi va boshqalar.
AQSh harbiylarining fikriga koʻra, Gerasimov doktrinasi strategik afzalliklarga erishish uchun milliy taʼsirning barcha imkoniyatlarining misli koʻrilmagan integratsiyasini namoyish qiluvchi yangi turdagi urushda rus harbiy tafakkurining soʻnggi yutuqlarining eng toʻliq timsolidir. L.Tolstoyning „Urush va tinchlik“ klassik romani tomonidan qoʻyilgan rus madaniyatidagi urush gʻoyasining diskretligi asosida „Gerasimov taʼlimoti“ qutblangan „urush“ va „tinchlik“ davlatlari oʻrtasidagi chegaralarni belgilab berdi va joriy etdi. Gʻarbning oraliq kontinuum yoki „kulrang zona“ gʻoyasiga oʻziga xos oʻxshashlik. Bundan tashqari, amerikalik tahlilchilarning taʼkidlashicha, rus harbiylari tomonidan yangi ishlanmalardan foydalanish Karl Klauzevits asarlarida tasvirlangan va asrlar davomida buzilmas deb hisoblangan qurolli mojaroning baʼzi fundamental paradigmalarini tubdan oʻzgartiradi. Masalan, Klauzevitsning urushga „siyosatning davomi, lekin boshqa yoʻllar bilan“ degan taʼrifi „Gerasimov doktrinasi“da endi qoʻllanilmaydi, chunki u urushni siyosatning emas, balki siyosatning davomi deb bilardi. Urushning davomi sifatida u samarali siyosat ishlab chiqish noharbiy vositalar va usullarning kengroq arsenalini talab qilishi mumkinligini taʼkidladi. Xuddi shu tarzda, Gerasimov doktrinasi bizni Klauzevits tomonidan kiritilgan harakatlarni qoʻllashning maʼlum bir asosiy nuqtasi boʻlgan „ogʻirlik markazi“ ning harbiy-nazariy kontseptsiyasi kabi bir qator boshqa muhim postulatlarni qayta koʻrib chiqishga majbur qiladi.
Gerasimovning rus doktrinasi qaror qabul qilishning oʻzaro nazorat va muvozanat tizimiga asoslangan, bir tomonlama tahlilni oʻz ichiga olgan Gʻarb tamoyilining zaif boʻgʻinlaridan foydalanishga yaqqol eʼtibor qaratilishi gʻarb ekspertlarini alohida tashvishga solgan edi. Aksincha, Gerasimov gʻoyalariga asoslangan boshqaruvning rus modeli barcha qudratli hokimiyat institutlarini bir butunga birlashtiradi va ular oʻrtasidagi muvofiqlashtirishni mutlaqo murakkablashtiradi. Bundan tashqari, ularning ishi oʻtib boʻlmaydigan sir bilan qoplangan va mavjud vositalar refleksli boshqaruv nazariyasining amaliy yutuqlaridan foydalanadi, bu esa Rossiya hukumatiga qattiq, moslashuvchan va tez, koʻp chalgʻitmasdan harakat qilish imkonini beradi.
Fassifern, Yangi Janubiy Uels
Tarixi
Bu hududdagi Avabakal, yaʼni aborigenlar bu yerning birinchi odamlari edi.
Gerasimov doktrinasi
Doktrinani qoʻllash
Gerasimovning maʼruzasi eʼlon qilingan sanani va Rossiyaning keyingi harakatlarini hisobga olgan holda, koʻplab ekspertlar ushbu voqealarni bogʻlashga moyil boʻlib, toʻgʻridan-toʻgʻri Rossiyaning Ukraina  va AQShga nisbatan doktrinani qoʻllashiga ishora qiladilar.
Fassifern, Yangi Janubiy Uels
Tarixi
Fassifern birinchi marta bu hududda arra tegirmoni va koʻmir qazib olish ishlari natijasida yaratilgan. 1887-yilda temir yoʻl stansiyasi ochildi. Birinchi maktab esa Fassifern davlat maktabi sifatida 1922-yilda ochilgan.
Gerasimov doktrinasi
Tanqid
Baʼzi ekspertlar Gerasimov yangi hech narsa aytmagan deb hisoblashadi va bunday taʼlimotning mavjudligiga shubha qilishadi. Misol uchun, sobiq SSSR qurolli kuchlari boʻyicha ekspert Rojer MakDermott ixtisoslashtirilgan jurnalda Gerasimov turli urushlar va qurolli toʻqnashuvlarni kontseptual jihatdan birlashtiruvchi omillarga ataylab eʼtibor bermasligini taʼkidlab, ularning har biri oʻziga xos kidlady xususiyatlariga ega ekanligini taʼkidladi. uning tarixi va rivojlanishi. R.Makdermottning fikricha, Gerasimov gʻoyalari kontekstida yaxlit taʼlimot sifatida qabul qilinishi mumkin boʻlgan u yoki bu umumlashtiruvchi modelni inkor etish Gʻarb ekspertlari tomonidan uning bayonotlariga biriktirilgan qadriyatlar bilan qoplanadi. R. Makdermottning soʻzlariga koʻra, Rossiya qurolli kuchlarida eng yangi va eng halokatli gibrid urush doktrinasi paydo boʻlishi haqidagi afsonalar Rossiya va NATO oʻrtasidagi qarama-qarshilikning eng xavfli jihatlaridan biridir.
Fassifern, Yangi Janubiy Uels
Tarixi
XIX-asrning oxiridan boshlab Northumberland Coal Company temir yoʻl stansiyasidan piyoda masofada temir yoʻl choʻzilgan joyga qadar Northumberland Collieryni boshqargan. Bu kompaniya bir nechta shoʻba koʻmir kompaniyalarini boshqargan. Asosiy yoʻnalish boʻylab ularda yana bir kolyer — Olstan bor edi, hozirga kelib uzoq vaqtga yopildi. 1950-yilda Northumberland Colliery Newstan Colliery deb oʻzgartirildi va NSW elektr komissiyasiga ijaraga berildi, faoliyati esa 2014-yilgacha davom etdi. Hozirgi kunda shaxta nasosli gidroenergetika loyihasi uchun tekshirilmoqda. Koʻmir zavodlari koʻmir kompaniyasining dastlabki egasi va menejeri janob Stenli Kroft sharafiga nomlangan. Kon Fassifern va uning atrofidagi mahalliy ish oʻrinlari uchun manba boʻlgan.
Gruziya bayrogʻi
Gruziya bayrogʻi (ხუთჯვრიანი დროშა besh xochli bayroq) — gerb va madhiya bilan birga Gruziyaning asosiy rasmiy ramzlaridan biri hisoblanadi. U Gruziya davlati tomonidan 13-asrdan beri foydalaniladi va dunyodagi eng qadimgi bayroqlardan biridir.
Fassifern, Yangi Janubiy Uels
Tarixi
Yaqinda Charlton Christian kolleji (nomi Macquarie kollejida chalkashmaslik uchun Leyk Makkuari Christian kolleji deb oʻzgartirilgan) tashkil etilgan.
Manzili
Fassifern Fennell koʻrfazidagi Yangi janubiy Wels gʻarbiy tomonida, qirgʻoqlarida mangrov va eman daraxtlari boʻlgan kichik koʻrfazda joylashgan. Koʻrfazning bir qismida toshlangan yogʻochlar mavjud boʻlib, u toshga aylangan oʻrmon qoldiqlari (koʻp yogʻoch boʻlaklari olingan). Fassifern shuningdek, shimol va gʻarbda juda koʻp mahalliy butazorlarni oʻz ichiga oladi.
Gruziya bayrogʻi
Tarixi
left|thumb|200x200px|Bayroqning yasalish sxemasi thumb|178x178px|Avliyo Jorj. Gruziyaga tegishli bayroq. Vaxushti atlasidan, 1735-yil. thumb|177x177px|Farishta Maykl. Gruziyaga tegishli bayroq. Vaxushti atlasidan, 1735-yil. thumb|200x200px|Oʻrta [[Gruziya qirolligi|asrlarda Gruziya qirolligi bayrogʻi ]] 2004-yilda qabul qilingan hozirgi bayroq, parlament tomonidan Davlat bayrogʻi sifatida tasdiqlangunga qadar Mixail Saakashvilining „yagona milliy harakati“ da ishlatilgan. Gruziyalik tadqiqotchi Jozef Bichikashvilining taʼkidlashicha, bayrogʻdagi beshta xoch tasvirlari Gruziya xududlarida asosan Nekreskiy cherkovi xarobalarida (VI asrlarda), Jorj Bochorm (X-XI asr) Chxari (XIII—XIV asr), Dmanisi (XIV—XV asr.) va Avliyo Georgiya cherkovlarining jabhalarida topilgan. left|thumb|Pitsigani aka-ukalarining xaritasi, unda [[Tbilisi|Tiflis besh xochli bayroq bilan koʻrsatilgan]] V asrda Gruziya qiroli Vaxtang Gorgasal tomonidanJorjning qizil xochli oq bayrogʻi ishlatilgan.
1367-yilda Pitsigani aka-ukalarining xaritasida Tiflis Quddus xochi bilan belgilanadi (toʻrtta kichik xoch bilan oʻralgan katta xoch). Gruziya tarixchisi D.Kldiashvili Quddus xochi Yaltiroq Jorj davrida qabul qilingan deb taxmin qiladi. Hozirgi bayroq 2004-yilda „Bayroq toʻgʻrisida“gi maxsus qonun bilan qabul qilingan.09.06.2013-yildagi tahrirda: "2-modda 1. Gruziyaning davlat bayrogʻi markazda katta qizil xoch va toʻrtta burchagida „Bolnissi xochi“ deb ataladigan bir xil shakldagi qizil xochlar mavjud boʻlgan toʻgʻri toʻrtburchakli oq matodir."
Taʼrifi
Gruziyaning zamonaviy bayrogʻi markazda katta Avliyo Jorj qizil xochi va toʻrtta burchagida „Bolnissi xochi“ deb ataladigan bir xil shakldagi qizil kichkina xochlar mavjud boʻlgan toʻgʻri toʻrtburchakli oq matodir. Gruziya davlat bayrogʻida esa bitta toʻgʻri toʻrtburchakli xoch va bayroqning boshqa burchaklarida kumush (oq) fonda toʻrtta kichik xoch bor - bu Iso Masihni va toʻrtta xushxabarchini tasvirlaydigan umumiy nasroniy ramzidir. Cherkovdagi kumush (oq) rang aybsizlik, poklik, donolikni, qizil esa jasorat, adolat va sevgini anglatadi.
Kartli-Kaxeti qirolligi bayrogʻi
thumb|200x200px|Kartli va Kaxeti Qirolligining bayrogʻi 1762-1802 Kartli-Kaxeti qirolligi 1762-yilda Sharqiy gruzin davlatlarining Kartli va Kaxeti qirolliklarining birlashishi natijasida yaratildi. Kartli-Kaxet Shohligining bayrogʻi baʼzi zamonaviy tarixchilar tomonidan qora matoda joylashgan tekis oq xoch tasvirida qayta qurilgan.
Gruziya Demokratik Respublikasi Bayrogʻi
thumb|200x200px|[[Gruziya Demokratik Respublikasi bayrogʻi (1918-1921)]] 1918-yil 26-mayda (8-iyun) Zaqafqaziya sejmi va uning Gruziya milliy kengashini tuzgan aʼzolari tarqatib yuborildi va Gruziya mustaqilligini eʼlon qildi.
Toʻ qizil rangi mamlakatning yorqin oʻtmishi va quvonchini ramziy qiladi. Qora chiziq — Gruziya tarixidagi rus boshqaruvi ostidagi fojiali davrni, oq — millatning tinch rivojlanishini va umidini. Toʻq qizil va oq ranglar XVIII asrda Gruziya shohlarining bayroqlarida ishlatilgan, ular toʻq qizil panellarida oq burchakli xochlar bilan tasvirlanadi.
Ushbu bayroq birinchi marta 1917-yil 25- martda Kutaisi shahrida Gruziya milliy demokratik partiyasining mahalliy mitingida ommaviy ravishda koʻtarildi.
1918-yil 10-sentyabrda bayroq qanotining yuqori qismida oq chiziq tasvirlangan boʻlishi kerakligi Gruziya qonunida oʻnatildi.
1918-yil 20-sentyabrda Gruziyaning gerbi tasdiqlanganidan soʻng, u Gruziya hukumati rasmiy bayrogʻining boʻsh qismida tasvirlana boshladi. Gerb tasvirining diametri kichik bayroq uzunligining yarmiga teng edi (yaʼni, bayroqning uzunligi 3/16).
Tenzorlar hisobi
Tenzorlar hisobi - mat.ning tenzorlar va ular ustida bajariladigan amallarni, tenzor xossalarini chiziqli algebra hamda matematik analiz vositalari bilan oʻrganuvchi boʻlimi. Tenzorlar hisobi vektor hisobi bilan matritsalar nazariyasining taraqqiyoti va umumlashishi natijasida vujudga kelgan boʻlib, differensial geometriya, Riman fazolari nazariyasi, nisbiylik nazariyasi, mexanika, elektrodinamika kabi fanlarda keng tatbiq etiladi.
Gruziya bayrogʻi
Gruziya Demokratik Respublikasi Bayrogʻi
Bayroqlarni ishlab chiqarishda kichik bayroqning kengligi, uzunligi, kenglik nisbati, undagi chiziqlar tartibi har doim ham oʻrnatilmagan.
Fuqarolar urushi davrida Gruziya harbiy-dengiz bayrogʻining bir nechta loyihalari paydo boʻldi:Ushbu bayroqlarning hech biri qabul qilinmagan.