cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Xitoyning mahaliy opera janrlari
Hanjyu (Hubee opera) - Xubei viloyatida paydo bo'lgan eski teatr shakli. Uning uch yuz yillik tarixiga ega, Pekin, Sichuan va Xenan Opera shakllanishiga katta ta'sir ko'rsatdi. Vokal atamalarga juda boy, 400 dan ortiq musiqalar mavjud. Reperto ham juda keng. Jane Xanjyu shanba viloyatida, Genan, Shayanxi va Xantanda mashhur.
Yeyjui (Guanchjou opera) Qing davrida Qo'ng'iru va Diinatsyan (boshqa eski opera) ta'siri ostida paydo bo'ldi. Keyinchalik, Anhui, Xubee opera va Guangdongenning musiqalari va musiqalari qo'shildi.
°Egamova, [07.12.2022 20:08]
Orkestrning boy tarkibi, ohangli xilma-xillik va yangilashni yaxshilash qobiliyati Guangdong va Guangxi viloyatlarida, shuningdek, Xitoyning Janubi-Sharqiy Osiyo va Amerikadagi asosiy teatr shakli bo'ldi.
Chaojui. (Chaozhou opera) Mini davriga to'g'ri keladi va qo'shiqlar elementlarini (960-1279) va Jian Nansi - "Jian Nansi" - "Jian Nansi" - "Jian Nansi" - "Jian Nevsi". Vokal uslubi boy va rang-barang. Chaszuy janri akrobatika, masxaraboz, barcha turdagi raqs harakati, imo-ishoralar, plastik tomonidan keng qo'llaniladi. Guangdong viloyatining Chaozhou-Shantu shahrida ko'plab tomoshabinlarni, Fiamizning janubiy qismining janubiy qismida va Janubi-Sharqiy Osiyo Xitoy jamoalarida.
Tibet Opera Tibet xalq qo'shiqlari va raqslari asosida XIV asrning oxirida paydo bo'lgan va XVII asrda Opera janriga aylantirilgan. Tibet jamoalarida Tibet, Sichuan, Qinghai va Janubiy Gansuda mashhur. Uning libretto asosan xalq baydlari, ohanglar asosida asoslanadi. Tibet Opera Ovoz baland ovozda, maqtovlarni, solistlar xorni ta'kidlaydi. Ba'zi belgilar niqoblarni kiyadi. Odatda, Tibet Opera ochiq havoda. Uning an'anaviy repertuarlari xalq va buddist uchastkalariga asoslangan uzoq ishlarni o'z ichiga oladi (masalan, malika xendeng, malika shimoliy) yoki qo'shiq va raqs bilan qisqa komik manzaralari.
100 yil oldin Dunan qishlog'ida Jejjiang viloyatida, opera sahnasida aktrisa aktrisasi o'tkazildi shaosin opera. Asta-sekin, u Xalq pop janrlaridan biridan Xitoyning mahalliy opera san'atiga aylandi. Shaosinskaya operasi Chezjiada prokotasi va mahalliy xalq ohanglari, shu bilan birga Pekin Opera kompaniyasining eng yaxshi xususiyatlari, shu jumladan Pekin Opera kompaniyasining eng yaxshi xususiyatlari, mahalliy operzal, teatr mahorati va kinematografiyasi. Voqeani ijro etish paytida tasvirlangan rasmlar - tender va teginish, bajarilishi - lirik va chiroyli. Bu yumshoq va lirik uslub bilan ajralib turadi.
Ipak yigirish va pishitish
Ipak yigirish va pishitish — ipakni yigirish — ipak oʻrash, shoyi toʻqishda ajraladigan chiqindilardan yigirish mashinasida ipak olish. Chiqindilarni yigirishga tayyorlash uchun u saralanadi, changdan tozalanadi, yuviladi va qaynatib qu-ritiladi. Tayyorlangan xom ashyo titiladi, shtapellanadi, tarash mashinasidan 3—4 marta oʻtaziladi va pilta taxlash mashinasida xolst (tolalar tu-tami)ga aylantiriladi. Pilta mashinasida xolstdan pilta tayyorlanadi. Pilta pilik mashinasida pilikka aylantiriladi. Yigirish mashinasida piliklarni qoʻshib, choʻzib ingichkalanadi, pishitiladi va naychalarga oʻraladi. Ipak yigirish mashinasi paxta va jun yigirish mashinasidan, asosan, choʻzish mexanizmi bilan farq qiladi. Yigirilgan ipaklar juftlanib va pishitilib (juftlash va pishitish mashinalarida), keyin ularga pardoz beriladi.
Xitoyning mahaliy opera janrlari
50-yillarning oxirida - Xitoyda XX asrning 60-yillari, mahalliy operalar 367 turlari bor edi. Bugungi kunda ular 267 va ba'zi bir opera mavjud, faqat bitta jamoa ijro etadi. Boshqacha aytganda, mahalliy operaning 100 turi allaqachon ularning mavjudligini to'xtatdi va ko'pchilik yo'q bo'lib ketish arafasida. Shu munosabat bilan, madaniy merosni audio va video tashuvchilarga doimiy ravishda doimiy ravishda abadiylashtirishi bilan bog'liq. Aytgancha, bu ish nafaqat madaniy merosni muhofaza qilish, balki opera san'atini davom ettirish va rivojlantirish nuqtai nazaridan ham muhimdir.
Ipak yigirish va pishitish
Ipakni pishitish — xom ipak yoki kam pishitilgan kimyoviy ipakdan pishiq, tekis, zich va silliq ipak olish jarayoni. Bir necha xom ipak to-lasini qoʻshib, pishitish mashinasida pishitiladi (buraladi). Pishitilish darajasi (1 m uzunlikka toʻgʻri keladigan buramlar soni) ipakning nomeriga va xom ipak tolasining qoʻshib pi-shitilishiga bogʻliq. Ipak asosan quruq holda, maxsus mashinalarda pishitiladi. Halqali va 2—4 yarusli ipak pishitish mashinalari bor. Ipak pishitish mashinasining urchugʻi va yugurdagining aylanishi natijasida ipak buralib pishiydi. Urchuq va yugurdak oʻz oʻqi atrofida bir marta aylanganda ipak ham bir marta buraladi. Yugurdak urchuqdan sekinroq aylanganligi tufayli ipak gʻaltakka oʻraladi. Pishitilgan ipakning burami ochilib ket-masligi uchun unga issiklik yoki bugʻ bilan vakuumda ishlov beriladi. Yigirilgan va pishitilgan ipak pardozlanadi (oxorlanadi).
Xitoyning mahaliy opera janrlari
Mamlakatimizda yangi Xitoy paydo bo'lganidan so'ng, ikki keng miqyosli najot, opera san'atini saqlash va tizimlashtirish bo'yicha. 50-yillarning oxirida - 60-yillarning boshida, 60-yillarning boshida, 1960-yillarning boshlarida minglab an'anaviy operalar paydo bo'lgan. Ushbu ish tufayli Xitoyda opera merosining umumiy holati ma'lum bo'ldi. Ikkinchi kampaniya XX asrning 90-yillarida, shu bilan birga "Xitoy operati haqidagi yozuvlar" va "Xitoyning Opera ohanglari to'plami" nashr etildi.
Manbasi== ====== https://moscsp.ru/uz/kitaiskie-maski-i-ih-znachenie-maski-pekinskoi-opery-pyaoyu-operomany.html
Skobelevka (Permskiy oʻlkasi)
Skobelevka (Скобелевка) — Rossiyaning Permskiy oʻlkasida joylashgan qishloq.
Geografiyasi
Qishloq Permdan (tuman maʼmuriy markazi) 41 km uzoqda joylashgan.
Morgan City (Louisiana)
Morgan City  — AQShning Louizsana shtatidagi shahardir. Aholisi 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra 12 404 kishini tashkil qilgan.
Oʻn ikki maqom
Oʻn ikki maqom, Oʻn ikki maqom tizimi — 13—17-asrlarda Oʻrta va Yaqin Sharq mamlakatlari kasbiy musiqa amaliyotida qoʻllangan nazariyamaliy tizim. Us toz musiqachi va olimlarning bastakorlik va xalq ijodiyoti namunalarini muayyan taʼlimot (tasavvuf) asosida maʼnaviy va badiiy yaxlit holga keltirish ustida olib borgan izlanishlari natijasida yuzaga kelgan. Dastlab Safiuddin alUrmaviy va Qutbiddin Sheroziylarning musiqaga doir asarlarida ilmiy jihatdan ishlab chiqilgan va keyingi asrlarda Xoja Abdulqodir Marogʻiy, Abdurahmon Jomiy, Zaynulobidin Husayniy, Najmiddin Kavkabiy, Darvishali Changiy va boshqalar tomonidan ijodiy davom ettirilgan. Ushbu ilmiy anʼanaga koʻra, tizimning tarkibi muayyan darajali pardalar uyushmalari — 12 maqom, 6 ovoza, 24 shoʻʼba, 3 rang va 24 murakkabot kabi guruhlarni oʻz ichiga olgan. Noiniy, Darvishali Changiy va boshqalar mualliflar koʻrsatishicha, 12 maqom guruhi paygʻambarlar [Odam Ato, Nuh, Yaʼqub, Ayyub, Dovud, Sulaymon, Muso, Muhammad (as)]dan qolgan maʼnaviy meros asosida aniqlab olingan hisoblanadi. 12 maqomning serjihat (zohiriybotiniy) maʼnolar bilan yoʻgʻrilgan umumiy va xususiy nomlari boʻlgan. Umumiy nomlari „doira“, „halqa“, „jamʼ“ kabi atalib, ularning mukammallik darajasiga va, ayni paytda, cheksiz samoda mavjud barcha harakatdagi olamlarning oʻzaro bogʻlikdigi va birligi gʻoyasiga ishora etgan. Jumladan, musiqiy risolalarda Oʻn ikki maqomm. pardalari turli (kattakichik) hajmdagi doiralar shaklida ustmaust aks ettirilgan boʻlib, bir (ilk) doiradan keyingi doiralargacha izchil (navbatmanavbat) oʻtilganda ularning boshlangʻich (tayanch) pardalari muntazam ravishda bir bosqichga yuksalib borgan. Natijada yuksalib boruvchi aylanma harakat yuzaga kelgan va u eng kichik doira bilan nihoyasiga yetgan.
Morgan City (Louisiana)
Geografiyasi
Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish byurosiga koʻra, shaharning umumiy maydoni 16.1 km2 tashkil qiladi, shundan 15.5 km2 quruqlik va 0.7 km2 yoki 4,03% suvdan iborat.
Demografiyasi
2020-yilgi Amerika Qoʻshma Shtatlari aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 11 472 kishi, 4 732 xonadon va 2 492 oila istiqomat qiladi. 2000-yildagi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, shaharda 12 703 kishi, 5 037 xonadon va 3 394 oila istiqomat qilgan. Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 2166,5 nafar kishi.
Oʻn ikki maqom
Oʻn ikki maqomm.ning xususiy nomlari zanjirida ham tariqat maqomlariga bogʻliq maʼnaviy yuksalish gʻoyasi oʻziga xos tarzda inʼikosini topgan. Bunda 1"Ushshoq" maqomi — yoʻl (tariqat)ga talabgor davrasini, 2 „Navo“ — ularning ishq quyini (navo chekishni), 3"Busalik" (Abu Salik — Ahd otasiga ishora) — oshiqning tariqat yoʻliga kirishga ahd bogʻlanishini anglatadi. Keyingi 7 maqom nomlarida oshiqlarning „yoʻl“ sayrlari va manzillari ulugʻ haj safariga qiyos etilgan. Shunga qoʻra, 4 „Rost“ — toʻgʻri (tariqat) yoʻlini, 5 „Husayniy“ — pirumurshid (yoʻl boshchi)ni, 6 „Hijoz“ — Makkai Mukarrama va Madinai Munavvara shaharlari joylashgan sarhadyoʻlning asosiy maqsad timsolini, 7 „Rohaviy“ — yoʻl (suluk)ni, 8 „Zangula“ (tuya boʻyniga ilinadigan qoʻngʻiroq) — yoʻldagi karvon timsolini, 9 „Iroq“ va 10 „Isfahon“ — maqsadga yaqin kelishlik maʼnolarida keladi. Zero haj (Hijoz) yoʻlida Iroq mamlakatining bepoyon choʻllaridan oʻtilgan, „Isfahon“ esa ana shu maqsadga yaqin kelishlikni ramz etadi. Soʻngti ikki maqom — 11 „Zirafkand“ (toʻshak, yotish payti) va 12 „Buzurg“ (ulugʻ, buyuk) nomlarida safarbarlik harakati poyoniga yetganligi anglashiladi. Zirafkandning yana bir qoʻshimcha nomi — „Koʻchak“ (kichik) boʻlib, u oʻzidan soʻng kelgan „Buzurg“ (katta) bilan oʻzaro nisbatda soʻfiylarning kichik (inson) va katta olamning oʻzaro birligi, uygʻunligi haqidagi soʻfiyona qarashlarga ishora etilgan. Oʻn ikki maqomm. nomlari tasavvuf adabiyotida ham asosan ulugʻ yoʻl safarini ifodalash uchun qoʻllanib kelingan:Gar Sifohonda Navo topmasang, ey yori Buzurg ,Qilgʻasan azmi Iroq, aylab ohangi Hijoz.
Oʻn ikki maqomm. tizimidan oʻrin olgan ovoza vashoʻʼba guruhlari pardalarining sifat tuzilishi nuqtai nazaridan 12 maqomdan keyingi darajalarni tashkil etadi. Jumladan, shoʻʼbalar guruhida Sharq xalqlari (turk, eron, arab va boshqalar) qadimiy kuyashulalarining ohanglari tovushqatorlar tarzida tasnif etilgan. Ular kasbiy musiqa kesimida mustaqil badiiy qiymatga ega boʻlmagan koʻrinadi. Chunki ular, asosan, ikki (Dugoh, Mubarqaʼ), uch (Segoh, Rakb, Zovuliy) toʻrt (Chorgoh) kabi tarkibi kam sonli nomukammal tovushlar uyushmasidan iborat boʻlgan. Ularni talab (komillik) darajasiga qadar rivojlantirish maqsadida 12 maqomning har biriga ikkitadan shoʻʼba biriktirilgan. Bunda Oʻn ikki maqomm.ning mukammal pardalari musiqiy yoʻl (suluk) oʻrnida namoyon boʻlib, shoʻʼba kuy tuzilmalari esa muayyan maqomning parda bosqichlariga tayangan holda rivojlantirilgan. Mas, ikki pogʻonali Dugoh shoʻʼbasi Husayniy maqomiga, uch pogʻonali Segoh shoʻʼbasi Hijoz maqomiga, toʻrt pogʻonali Chorgoh shoʻʼbasi Zangula maqomi pardalariga bogʻlangan. Oʻn ikki maqomm. tizimining Oʻrta Osiyoda uzilkesil shakllanishi va uning mumtoz koʻrinishlari qaror topishi Amir Temur va Temuriylar davriga toʻgʻri keladi. Mazkur tizimning tarixiy rivojlanishi pirovardida Shashmaqom, Xorazm maqomlari hamda Fargʻona—Toshkenpg maqom yoʻllari yuzaga kelgan.
Morgan City (Louisiana)
Demografiyasi
2000-yilda shaharning irqiy tarkibi 71,28% oq tanli, 23,9% afro-amerikalik, 0,91% amerikalik hindular, 1,02% osiyoliklar, 0,01% Tinch okeani orollari, 1,18% boshqa irqlardan va 1,69% ikki yoki undan ortiq irqlardan tashkil topgan.
2000-yilda shaharda 5 037 ta xonadon mavjud boʻlib, ulardan 31,2 foizi 18 yoshgacha boʻlgan bolalari, 47 foizi er-xotinlar, 15,8 foizi eri boʻlmagan, 32,6 foizi oilasizlar edi. Barcha uy xoʻjaliklarining 28% jismoniy shaxslardan tashkil topgan va 10,8% 65 yosh va undan katta boʻlgan yolgʻiz yashaydiganlar bor.
Shahar aholisi yosh taqsimotiga koʻra,, 26,4% 18 yoshgacha, 8,7% 18 yoshdan 24 yoshgacha, 27,7% 25 yoshdan 44 yoshgacha, 23,3% 45 yoshdan 64 yoshgacha, 13,9% 65 yosh yoki yoshi kattaroqdir. Aholining oʻrtacha yosh 36 yoshni tashkil qiladi. Har 100 ayolga 93 erkak toʻgʻri keladi. 18 va undan katta yoshdagi har 100 ayolga 91,8 erkak toʻgʻri keladi.
Shahardagi uy xoʻjaliklarining oʻrtacha daromadi 28 324 dollarni, oilaning oʻrtacha daromadi esa 36 196 dollarni tashkil etdi. Erkaklar oʻrtacha daromadi 31 712 dollarni, ayollarniki esa 19 550 dollarni tashkil qilgan. Shaharning jon boshiga toʻgʻri keladigan daromadi 14 577 dollarni tashkil etdi. Oilalarning qariyb 17,7 foizi va aholining 20,7 foizi qashshoqlik chegarasidan past boʻlgan, shu jumladan 18 yoshgacha boʻlganlarning 27,3 foizi va 65 va undan katta yoshdagilarning 17,7 foizi qashshoq hisoblanadi.
NGC 4586
NGC 4586 Sunbula yulduz turkumidagi Sa tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1786-yilda kashf etgan.
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
Yarımsöğüt, Sungurlu
Yarımsöğüt — Turkiyaning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 72 nafar (2022).
Pordenone
Pordenone Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan shahardir. Pordenone (provinsiya) provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 38,23 km2. 51 044 nafar aholi istiqomat qiladi (2004).
Raillimont
Raillimont Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Laon tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
77 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 16,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,8 km2. Dengiz sathidan 139 – 224 m balandlikda joylashgan.
Malyutka
"Malyutka" nominal T-60 engil tankining nomi boʻlib, uning qurilishi uchun mablagʻ 1943-yilda Omsk viloyati bolalari tomonidan toʻplangan.
Tankning yaratilishi
25-fevral 1943-yilda „Omskaya pravda“ gazetasida Smolensk viloyati Sychevka shahridan onasi, shifokor Polina Terentyevna bilan Omsk viloyati, Maryanovskiy tumani, Usovka qishlog‘iga evakuatsiya qilingan olti yoshli qiz Ada Zaneginaning maktubi chop etildi.
Xatda aytilgan:
Men Ada Zaneginaman. Men olti yoshdaman. Men bosma holda yozaman. Gitler meni Smolensk viloyati Sychevka shahridan quvib chiqardi. Men uyga borishni istayman. Men kichkinaman, lekin Gitlerni magʻlub etishimiz kerakligini bilaman va keyin uyga qaytamiz. Onam tank uchun pul berdi. Men qoʻgʻirchoq uchun 122 rubl va 25 tiyin yigʻdim. Va endi men ularni tankga beraman. Hurmatli muharrir amaki! Gazetangizga barcha bolalarga yozing, shunda ular ham pullarini tankga berishadi. Keling, uni „Malyutka“ deb ataymiz. Tankimiz Gitlerni magʻlub etganda, biz uyga qaytamiz. Ada. Onam shifokor, otam esa tanker. Qizning otasi, tanker Aleksandr Zanegin armiyada boʻlgan, keyinchalik Kursk jangi paytida vafot etgan. Keyinchalik Adele Aleksandrovna Voronets (Zanegina) eslaganidek, u oftalmolog boʻlgan, tank uchun pul berish fikri uning xayoliga keldi va onasi bu haqda gazetaga xat yozishini maslahat berdi. Bir qator manbalar kattalar bolalarni boshqargan degan fikrni bildirgan. Boshqa tomondan, zamonaviy publitsistlarning taʼkidlashicha, bunday bayonot „adolatli emas“.
Frontda
Malyutka tanki 91-alohida tank brigadasi tarkibida jang qilgan, uning haydovchisi Qizil Armiyaning oʻn toʻqqiz ayol tankerlaridan biri, serjant Yekaterina Alekseevna Petlyuk edi. Mashhur afsonadan farqli oʻlaroq, „Malyutka“ Stalingrad jangida qatnasha olmadi, chunki u 1943-yil bahoridan oldin qurilgan (zamondoshlarining xotiralariga koʻra, „Malyutka“ ning frontga yoʻnalishi haqidagi xabarga koʻra. 1943-yil iyun oyida gazetalarda paydo boʻldi).
Petlyukning oʻzi eslaganidek, u birinchi marta 1942-yil noyabrda T-60 tankiga oʻtirdi va Oryol operatsiyasi paytida (1943-yil iyul-avgust) u T-70 tankiga oʻtdi. Shubhasiz, u 1943-yil yozining boshida Malyutka tankida jang qilgan, bundan oldin u boshqa T-60 tankini haydagan. Tasodifan, Yekaterinaning oldingi laqabi „Malyutka“ edi (shuning uchun u kichik boʻyi uchun laqab qoʻydi — 151 sm), u buni „oʻzining“ T-60 minorasiga boʻyoq bilan yozgan.
Malyutka tankining keyingi taqdiri qanday boʻlganligi aniq nomaʼlum. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, u Berlinga yetib kelgan.
Hotira
Ada tashabbusi xotirasiga Maryanovkadagi Ulug' Vatan urushi askarlari yodgorligi yonidagi poydevorga tank oʻrnatildi. Vaqt oʻtishi bilan „bolalar“ tankining yaratilish tarixi unutildi, ammo 1975 yilda Omsk kashshoflar saroyining „Izlovchi“ klubida qatnashgan maktab oʻquvchilari „Omskaya pravda“ sonini Adaning maktubi bilan topishdi. eski gazeta fayli va oʻsha yillardagi voqealar ishtirokchilarini topishga qaror qildi. 1975-yil 19-mayda Adele Voronets (Zanegina) va Ekaterina Petlyuk Omskda uchrashishdi, keyin ular Adaning kichik vatani — Smolensk viloyatiga tashrif buyurishdi.
Tankning qurilish tarixi keng ommaga maʼlum boʻlgach, Smolensk viloyatining kashshof tashkiloti „Bizning front — gʻalla maydonida!“ shiori ostida. „Malyutka“ traktorini qurish uchun metallolom, makulatura, dorivor giyohlarni yig‘ish tashabbusi bilan chiqdi. Omsk, Xarkov va boshqa viloyatlarning kashshof tashkilotlari chaqiruvga qoʻshildi; Natijada, mablagʻ yigʻish kampaniyasining 7 yilida (1979-1986-yillar) Minsk traktor zavodida 140 ta MTZ-80 traktorlari qurildi, u „Malyutka“ nomini oldi.
Qızılqazma (Khizi)
Qızılqazma (shuningdek, Kyzylkazma) Ozarbayjon ning Khizi tumani da joylashgan qishloq. Munitsipalitet Altıağac qishlog'ini o'z ichiga oladi.
Derebaşı
Derebaşı — Turkiyaning Erzurum viloyati Oltu tumaniga qarashli qishloq.
Ribbesbüttel
Ribbesbüttel Germaniyaning Quyi Saksoniya yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Gifhorn tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 24,51 km2. 2129 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Ribbesbüttelning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Boissey (Calvados)
Boissey Fransiyaning Quyi Normandiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Calvados departamenti Lisieux tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
169 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 31,9 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,3 km2.
Mont (Pyrénées-Atlantiques)
Aholisi
845 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 46,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 18,2 km2.
Ipak yoʻli banki
Ipak yoʻli banki — Oʻzbekistondagi aksiyadorlik tijorat-innovatsiya banki. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga koʻra, 1990-yil dekabr oyida tashkil etilgan. Boshqaruvi (bosh boʻlimi) Toshkent shahrida joylashgan. Mirzo Ulug'bek (Toshkent sh.), Navoiy (Navoiy sh.) filiallari, Umar (Samarkand sh.), Namangan (Namangan sh.) mintaqaviy filiallari bor. Bankning asosiy aksiyadorlari „Baraka“ universal lizing kompaniyasi, „Oʻzbekinvest“ milliy eksport-import sugʻurta kompaniyasi, „Kafolat“ davlat-aksiyadorlik sugʻurta kompaniyasi va b. (jami aksiyadorlari soni 400 dan ortiq; 2002). Bank faoliyat yuritayotgan hududlarda yakka tartibdagi tadbirkorlar, kichik va oʻrta biznes korxonalari, davlat tashkilotlari va muassasalariga bank xizmatlari koʻrsatish, korporativ mijozlarga xizmat koʻrsatish tizimi yoʻlga qoʻyilgan. Bank keng koʻlamdagi bank xizmatlari va kredit operatsiyalari bilan bir qatorda lizing, faktoring va loyihalarni moliyalashtirish operatsiyalarini, naqd va naqd boʻlmagan valyuta mablag'lari bilan amalga oshiriladigan amaliyotlarni, mijozlar (8 mingga yaqin) nomidan qimmatli qogʻozlar bozorida amaliyotlarni oʻtkazadi. Xalqaro moliya muassasalari bilan hamkorlik qiladi.
Miokardit
Miokardit (yunoncha: myos — muskul va kardia — yurak) — yurak muskullari (miokard)nnng yalligʻlanishi, bu, odatda, yurak faoliyati yetishmovchiligiga olib kelishi mumkin. M.ga, koʻpincha, oʻtkir infeksion kasalliklar (difteriya, ich terlama, angina, skarlatina, sepsis, gripp), surunkali infeksiyalar (sil, zaxm) sabab boʻlib, asosida allergik oʻzgarishlar yotadi (qarang Allergiya). M.ning oʻtkir, oʻrtacha yoki surunkali, shuningdek, yuqumli allergik (mas, revmatizmda, skarlatinada) xili farq qilinadi. M.da yurak muskullarining tuzilishi oʻzgaradi, kasallikning yengil xilida bu oʻzgarish butunlay yoʻqolib ketishi mumkin. Ogʻir xilida esa muskul tolalarining bir qismi yemiriladi va ular oʻrni chandiklanib, kardioskleroz paydo boʻladi.
Abdulloh Shuttoriy
Abdulloh Shuttoriy (arabcha: عبد الله شطاری) —(? — 832/1428-29, Mand) — shuttoriyya tariqatining asoschisi, hindistonlik mutasavvif.
Miokardit
Etiologiyasi va patogenezi
Har qanday infeksion kasallik u yoki bu darajada miokardga taʼsir qiladi, deb hisoblash murakin. Miokardit ko‘pincha difteriya, qorin tifi, brutsellyoz, tuberkulyoz, zaxm, toshmali tif kasalliklarida uchraydi. Oxirgi yillarda miokardit viruslar keltirib chiqaruvchi gripp, qizilcha, suvchechak, poliomiyelit kabi kasalliklarda ko‘p uchramoqda. N ospesifik infeksion-allergik miokardit streptokokk va stafilokokka aloqador kasalliklarda (angina, faringit, surunkali tonzillit, gaymorit va boshqalar) uchraydi. Miokardit kasalligi allergozlarda, zardob kasalligi, bronxial astma, dori kasalligi kollagenozlarda, sistem qizil volchanka, sklerodermiyada uchraydi. Revmatizmda miokard yalligianadi va bu kasallikning asosiy belgisi hisoblanadi. Miokardit kuyish, nur kasalligida, homiladorlik toksikozida ham uchraydi.
Abdulloh Shuttoriy
= Biografiyasi = „Ashg‘oli shuttoriyya“ nomli asarida o‘zining oliy silsilasi, maqomi va holi haqida so‘z yuritilgan. Shuningdek, u haqidagi maʼlumotlar ko‘proq Gʻulom Sarvari Lohuriyning „Xazӣna al-­asfiyā“ asarida mavjud. Hamadoniyya tariqatini Ali al-Hamadoniydan, qodiriyya tariqatini Shayx Abdulvahhobdan olgan. „Xazӣna al-asfiyā“ga ko‘ra, Abdulloh Shuttoriyning nasabi Shihobuddin as-Suhravardiyga yetib boradi.
Miokardit
Patologik anatomiyasi
Miokardit o‘choqli (chegaralangan) va diffuz (tarqalgan) bo‘lishi mumkin. Miokarditdagi patologik-anatomik o‘zgarishlar muskul tolalarining distrfiyasi, mioliz va nekroz
Abdulloh Shuttoriy
Abdulloh Shuttoriy tayfuriyya tariqati shayxlaridan Muhammad Orifga qo‘l bergan. Shayx unga ash-Shuttoriy (yoki Shattor) laqabini bergan. „Shuttor“ so‘zi istilohda „tez yig‘laguvchi“ degan maʼnoni anglatadi. Lekin so‘fiylar „fano fillah“ va „baqo fillah“ maqomiga yetgan shaxsga „shuttor“ so‘zini ishlatganlar. Abdulloh Shuttoriy riyozat va mujohada bilan kamolot darajasiga chiqqanligi uchun Shayx Muhammad birinchilardan bo‘lib, Abdulloh Shuttoriyga nisbatan „shuttor“ deb murojaat qilgan.
Miokardit
Patologik anatomiyasi
ko‘rinishidagi zararlanishi, interstitsial to‘qimanfng shishib ketishi va hujayralarning infiltratsiyalanishi bilan xarakterlanadi. Nekroz bo‘lgan mahalda muskul tolalari o‘rniga biriktiruvchi toʻqima paydo bo‘ladi, shuning natijasida miokard kardiosklerozi vujudga keladi. Idiopatik miokarditda yurak bo‘shliqlarida, ayniqsa, o‘ng qorinchada tromb paydo bo‘lishi xarakterlidir.
Abdulloh Shuttoriy
Xirqa kiydirib tariqatni yoyishi uchun Hindistonga yuborgan. Abdulloh Shuttoriy avval Hindistonning Bankipur shahriga, so‘ngra Kanpur shahriga boradi va u yerda yuksak obro‘ga ega bo‘ladi. Keyinchalik Joluhga keladi. Joluh hukmdori poytaxt Mand shahrida unga tayyorlatgan maskanda joylashib, tariqatini yoyishni boshlagan.
Mandda vafot etgan.
Shuttoriya tariqati
Turli tarzda qayd qilingan tariqat silsilalarining barchasi Boyazid Bistomiyga bog‘lanadi. Abdulloh Shuttoriyning yo‘nalishi tasavvufning uchta umumiy tamoyilini ifodalovchi tariyqi abror, tariyqi axyor, tariyqi shuttorning so‘ng­gisidir. Bu yo‘l ishq, vajd va jazbani asos qilib olgan. Unga nisbatan „piri tariqat“, „sohibi tariqat“ de­yilsa-da, shuttoriyya tariqati avvaldan mavjud edi. Zero, baʼzi manbalarda ustozi Muhammad Orifga Shuttoriy laqabi berilganligi aytilgan. Ilgari umumiy tasavvufni ifoda etgan shuttoriyya, Abdulloh Shuttoriy tomonidan maxsus bir tariqat, yo‘nalish sifatida shakl­langan.
Miokardit
Klinikasi
Klinik manzarasi kasallikning nechogii tarqalganligi va kechishiga bogiiq bo‘ladi. Tarqalganligiga qarab miokarditlar o‘choqli va diffuz, qanday kechishiga qarab o‘tkir va surunkali xillarga bo‘linadi. Kasallar tez charchab qolish, hansirash, yurak sohasining og‘rib turishi, yurak o‘ynashidan shikoyat qiladilar. Kasal ko‘zdan kechirilganda qon aylanishi yetishmovchiligi belgilarini ko‘rish mumkin: badan terisi oqaradi, ko‘kimtir tusga kiradi, bo‘yin venalari bo‘rtib turadi, puls bosimi past, puls tezlashadi, arterial bosim, ayniqsa sistolik bosim pasayadi. Yurak chegaralarining o‘zgarishi kam bo‘ladi. Kechishi Abramov — Fidler idiopatik miokarditi. M.I.Teodori bu miokarditni 4 turga ajratadi: asistoliyali, tromboemboliyali, aritmiyali va aralash. Kasallik o‘tkir turda o‘tadi. Birdaniga qon aylanishi yetishmovchiligi belgilari ortib, yurak kattalashib ketadi. Kasallar hansirash, yurak sohasining og‘rib turishi, yurak o‘ynashidan shikoyat qiladilar. Kasal ko‘zdan kechirilganda o‘pka va jigarda qon dimlanishi holatlari ko‘riladi. Yurak ritmi va o‘tkazuvchanligining buzilishlari Abramov—Fidler miokarditining asosiy belgisi hisoblanadi. Ko‘pincha, atrio ven trik ulyar blokada, Gis tutam i oyoqchalari blokadasi, ekstrasistoliya, titroq aritmiya uchraydi. Qonda leykotsitlaming oshishi, leykotsitar form ulaning chapga surilishi kuzatiladi. EKGda QRS kompleksi voltaji pasayadi, T tishcha koʻpincha manfíy boʻladi, ST
Dementia 13 (2017)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Dementia 13 (yana bir nomi Haloran Manor) — 2017-yilda rejissiyor Richard LeMay tomonidan suratga olingan AQSh qoʻrqinchili filmi. Filmda Julia Campanelli, Ana Isabelle, Marianne Noscheze, Channing Pickett va Christian Ryan ishtirok etishgan. Bu 1963-yili suratga olingan Dementia 13 filmining qayta ishlangan koʻrinishi. 2022-yil fevral oyi holatiga koʻra, u Chiller Films tomonidan suratga olingan soʻnggi filmdir.
Miokardit
Klinikasi
segmenti ko‘tariladi. Rentgenologik tekshirishlar yurak chegaralarining kattalashganini ko‘rsatadi. Ko‘ pincha buyrak, o‘pka, qorataloq qon tom irlarida tromboemboliya rivojlanadi. Kasallik bir necha oy davom etadi. Miokarditning o‘tkir o‘tishi ko‘pincha oʻlimga olib keladi.
Dementia 13 (2017)
Syujet
Syujet kichkina qizchaning qasoskor arvohi, barchani oʻlimiga sabab boʻlgan sirli qotil va katta qasrda istiqomat qiluvchi oilaning bir necha kun davomida boshdan kechirgan dahshatlari haqida boradi. Va soʻngida film oilaning bir aʼzosidan tashqari barcha aʼzolari halok boʻlishi bilan yakun topadi.
1583
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1583''
Ipak paxta
Ipak paxta — ingichka tolali gʻoʻzalar paxtasining xalq tilida nomlanishi. Ipakdek mayin, tolasi uzun, silliq va tovlanuvchan boʻlganidan shunday nom olgan (qarang Ingichka tolali fa).
Oʻnkurash
Oʻnkurash — yengil atletikanij 10 turi boʻyicha erkak sportchilar oʻrtasida oʻtkaziladigan musobaqa. Oʻ. musobaqalari 2 kun davom etadi: 1kun 100 m ga yugurish, uzunlikka sakrash, yadro irgʻitish, balandlikka sakrash, 400 m ga yugurish, 2kun 110 m ga toʻsiqlar osha yugurish, lappak uloqtirish, langarchoʻpda sakrash, nayza uloqtirish, 1500 m ga yugurish musobaqalari oʻtkaziladi. Sportchiga har bir turda koʻrsatgan natijasiga mos ochko yoziladi. Gʻolib barcha turdagi ochkolar yigʻindisiga koʻra aniqlanadi. Oʻ. 1912-yilda olimpiada oʻyinlari dasturiga kiritilgan. Jahonda Refer Jonson, Bryus Jenner (AQSH), Jeyms Tomson (Buyuk Britaniya), Roman Shebrle (Chexiya) kabi Oʻ.chilar yuqori natijalarga erishgan. Oʻzbekistonlik Nikolay Ovsyannikov, Vadim Kolobov, Ramil Gʻaniyev, Leonid Andreyev singari Oʻ.chilar xalqaro musobaqalarda gʻolib chiqishgan.
Sandborn (Indiana)
Sandborn AQShning Indiana shtatida joylashgan shahardir. Knox okrugi tarkibiga kiradi.
Miokardit
Qiyosiy tashxisi
1. Miokard infarkti, koʻpincha mayda o‘choqli miokard infarkti bilan o‘tkaziladi. To‘sh orqasidagi og‘riqning mudom bolishi, EKG o‘zgarishi, fermentlaming, ayniqsa, laktatdegidrogenaza va kreatininfosfokinazalarning oshishi miokard infarktiga xos belgilardir.
Sandborn (Indiana)
Aholisi
415 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 435,3 nafar kishi.
1583
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1583''
Gata de Gorgos
Gata de Gorgos Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20,33 km2. Aholisi — 6292 kishi (2010).
1583
Vafot etgan
🇷🇺
Miokardit
Qiyosiy tashxisi
2. Miokard distrofiyasi. M iokard distrofiyasi tireotoksikoz, kamqonlik, klimakterik nevroz kabi kasalliklar sababli kelib chiqadi. Y alligianish jarayoni belgilari bo'lmaydi, antibiotik va sulfanilamid preparatlari yordam bermaydi.
Davosi
O‘tkir miokardit bilan ogʻrigan bemor o‘rinda qimirlamay yotishi zarur. Miokarditni keltirib chiqargan asosiy kasallikni davolash (sepsis, difteriya, tuberkulyoz, qizilcha, gripp va b.) kerak. Kasallikning sababi aniq boimagan holda: 1) antibiotiklar: penitsillin yoki yarimsintetik penitsillin guruhi (ampitsillin, oksatsillin, metitsillin) beriladi. Yalligianishga qarshi salitsilatlar va pirazolon qatori preparatlari (aspirin, natriy salitsilat, amidopirin, analgin, butadion, reopirin, indometatsin, brufen) tayinlanadi. Miokarditning allergik komponentiga taʼsir qilish uchun dimedrol, suprastin, pipolfen, diazolin, gistaglobulin beriladi. Izoxinolin qatori preparatlarini (xloroxin, delagil, plakvenil) qoilash mumkin. Yurak tomirlar yetishmovchiligini davolash uchun 1) yurak glikozidlari: strofantin, digoksin, korglikon, 2) siydik haydaydigan vositalar: furosemid, uregit, triampur berish mumkin.
Antiaritmik vositalar (xinidan, novokainam id) yurak ritm i buzilishlari gemodinamikaga salbiy taʼsir koʻrsatganda, paroksizmal taxikardiyada, Morgani-Edems-Stoks xurujlarida qo‘llaniladi. Yurak metabolik jarayonlarini yaxshilash uchun riboksin, kaliy orotat qo‘llaniladi. Bu preparatlar uzoq vaqt (2-3 oy) beriladi.
Oqibati
Miokardit har xil kechadi. Idiopatik miokardit oqibati juda jiddiy bo‘ladi. Miokardit kasalligi davrida kasallar ishga layoqatsiz hisoblanadilar. Miokard kardiosklerozi rivojlanib, qon aylanishi yetishm ovchiligi yoki yurak ritm ining buzilishlari bilan kechsa, bemorlar ishga layoqatsiz bo‘lib qoladilar.
Profilaktikasi
Miokarditni keltirib chiqaradigan kasalliklarni davolash.
Dementia 13 (2017)
Teatrlashtirilgan chiqish
Ushbu film 2017-yilning 6-oktyabr oyiida ilk bor namoyish etilgan.
Qabul
Film uchun turli xildagi fikrlar berilgan, baʼzilar uni ijobiy baholagan, baʼzilarda esa aksincha. Mett Boiselle Dread Central uchun yozgan sharhida filmga ikki yarim yulduz berdi: „Umuman olganda, oʻsha paytda yagona boʻlish uchun juda koʻp harakat qilingan filmning ushbu versiyasi, afsuski, avvalgisidan koʻra yaxshiroq deb topilishi uchun yetarli emas. Agar eski versiyani yangisi bilan solishtirilsa, ikkisi ham bir mazmunda, bir xil koʻrinishda, ammo men bu ikkisini alohida koʻrinish sifatida koʻrdim“.
Los Angeles Times gazetasi muxbiri Kimber Myers filmdan haqiqiy zavq oldi, u: "Francis Ford Coppolaning „ Dementia 13“ dahshatli filmining qayta ishlangan koʻrinishi hech kimning hayoliga kelmagan boʻlishi mumkin, ammo Richard LeMay tomonidan taqdim etilgan ushbu yangilanish juda ajoyib, kamxarj sovgʻadir. . . Oʻz uslubidan tashqari, Dementia 13 innovatsiyalar kiritmaydi, ammo u mohirlik bilan yaratilgan film boʻlib, hayratlanarli janr yoʻnalishini qidirayotgan muxlislarni xursand qilishi aniq" deb fikr bildirdi.
Britaniya harbiy maʼmuriyati (Liviya)
Liviyadagi Britaniya harbiy maʼmuriyati (British military administration in Libya) — Bu Ikkinchi Jahon urushi davrida Britaniya qoʻshinlari tomonidan bosib olingan Kirenaika va Tripolitaniya hududi, ilgari Italiyaning koloniyalari edi. Kirenaikaning bosib olinishi 1949-yil 1-martda tugadi va inglizlar 1951-yil 24-dekabrda mustaqil Liviya Qirolligi tashkil etilishi munosabati bilan Tripolitaniyani tark etdilar.
Tarixi
1942-yil noyabrda ittifoqchi kuchlar Kirenaikani egallab oldilar. 1943-yil fevraliga kelib, oxirgi nemis va italyan askarlari Liviyadan chiqarib yuborildi va Liviya ittifoqchilar qoʻlida edi.
Tripolitaniya va Kirenaika Britaniya maʼmuriyati, fransuzlar esa Fetssanni nazorat qildilar. 1944-yilda Muhammad Idris al-Sanusiy surgundan Qohiraga qaytdi, biroq 1947-yilda xorijiy nazoratning ayrim jihatlari olib tashlanmaguncha Kirenaikada doimiy yashashni davom ettirishdan bosh tortdi. 1947-yilda ittifoqchilar bilan tuzilgan tinchlik shartnomasi shartlariga koʻra Tripolitaniyani saqlab qolish umidida boʻlgan Italiya va Fetssanni oʻziga olmoqchi boʻlgan Fransiya Liviyaga boʻlgan barcha daʼvolaridan voz kechdi. Shunday qilib, Liviya birlashgan holda qoldi.
Shimoliy Afrika ittifoqchi kuchlar tomonidan ozod qilingandan soʻng, 1945-yil noyabr oyida Tripolitaniya boʻylab yahudiylarga qarshi gʻalayonlarda 130 dan ortiq yahudiy halok boʻldi. 1948-yil iyun oyida Liviyada yahudiylarga qarshi gʻalayonlar yana 12 yahudiyni oʻldirdi va 280 yahudiy uyini vayron qildi. Yahudiylarga qarshi boʻlgan bu hujumlar va Isroil davlatining tashkil etilishi natijasida paydo boʻlgan qoʻrquv va kelajakka nisbatan noaniqlik koʻplab yahudiylarning Liviyani tark etishiga sabab boʻldi. 1948—1951-yillarda 30 972 liviyalik yahudiy Isroilga koʻchib oʻtdi. 1970-yillarga kelib qolgan Liviya yahudiylari (taxminan 7000 nafar) Italiyaga evakuatsiya qilindi.
Italiya koloniyasi mulkining joylashuvi tinchlik shartnomasi Italiya bilan urushni rasman tugatishdan oldin koʻrib chiqilishi kerak boʻlgan masala edi. Liviya texnik jihatdan Buyuk Britaniya va Fransiya tomonidan boshqariladigan Italiya mulki boʻlib qoldi, ammo 1945-yilda Potsdam konferensiyasida ittifoqchilar – Buyuk Britaniya, SSSR va AQSh – urush paytida qoʻlga kiritilgan Italiya koloniyalari Italiyaga qaytarilmasligiga kelishib oldilar. Masalani keyingi koʻrib chiqish Fransiya vakilini oʻz ichiga olgan Ittifoqdoshlar Tashqi ishlar vazirlari kengashiga topshirildi; kengashning barcha aʼzolari dastlab vasiylikning qandaydir shaklini qoʻllab-quvvatlagan boʻlsa-da, Liviyani ishgʻoldan qutqarish uchun hech qandaydir tizim ishlab chiqilmadi. Qoʻshma Shtatlar nizomi 1945-yil oktabrda kuchga kirgan BMT nazorati ostida butun mamlakat ustidan vasiylikni oʻrnatishni, uni oʻzini oʻzi boshqarishga tayyorlashni taklif qildi. Sovet Ittifoqi Tripolitaniyani oʻzi uchun daʼvo qilib, Fetssanni Fransiyaga va Kirenaikani Buyuk Britaniyaga oʻtkazib, alohida viloyat vasiylarini taklif qildi. Fransiya munozaralar tugamaganini koʻrib, Italiya hududini qaytarishni yoqladi. Buyuk Britaniya boshi berk koʻchadan chiqish uchun nihoyat Liviyaga zudlik bilan mustaqillikka erishishni tavsiya qildi.
Mustaqillik
1949-yilda Kirenaika amirligi tuzildi va faqat Tripolitaniya bevosita Britaniya harbiy nazorati ostida qoldi. Bir yil oʻtgach, 1950-yilda unga harbiy boshqaruv oʻrniga fuqarolik boshqaruvi berildi. Kirenaika amiri va Musulmon Sanusiya soʻfiylik tariqatining rahbari Muhammad Idris al-Sanusiy BMT muzokaralarida Liviyadan vakillik qildi va 1951-yil 24-dekabrda Liviya oʻz mustaqilligini eʼlon qildi. 1951-yilda Kirenaika, Tripolitaniya va Fetssan vakillari Liviya Qirolligi deb nomlangan davlat tashkil etilganini eʼlon qildilar va Idrisga taxt taklif qilindi. Konstitutsiyaga muvofiq, yangi davlatda uchta muxtor provinsiay Kirenaika, Tripolitaniya va Fetssandan iborat federal tizim mavjud edi. Qirollikning uchta poytaxti ham bor edi: Tripoli, Bingʻozi va Bayda. Mustaqillikdan ikki yil oʻtib, 1953-yil 28-martda Liviya Arab Ligasiga qoʻshildi. Liviya oʻz mustaqilligini eʼlon qilganida, u Birlashgan Millatlar Tashkiloti tufayli mustaqillikka erishgan birinchi davlat va Afrikadagi mustaqillikka erishgan birinchi Yevropa mulklaridan biri boʻldi.
1584
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1584''
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1584''
Andreis
Andreis Italiyaning Friuli-Venezia Giulia mintaqasida joylashgan kommunadir. Pordenone provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 26 km2. 301 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mir Ali Hiraviy
Mir Ali Hiraviy (?, Hirot -1557) — xattot va shoir. Xattotlik sanʼatini Zayniddin Mahmud va Sultonali Mashhadiydan oʻrgangan. Hirotda Sulton Husayn Mirzo va Buxoroda Abdulazizxon (1529 yildan) kutubxonalarida xizmat qilgan. M.A.H. nafis xati hamda tez yoza olishi bilan zamondosh xattotlardan ajralib turgan, uz nomiga "Sultoni" yoki "Kotibi Sultoni" unvonini qoʻshib yozish huquqiga ega boʻlgan. Movarounnahrda nastaʼliq xatining tarqalishida katta xizmat qilgan, koʻplab shogirdlar tayyorlagan. "Medod ul-xutut" (1520) nomli risola yozib, unda xattotlik qoidalarini bayon etgan. U koʻchirgan 30 dan ortiq qoʻlyozmalar va 400 dan ortiq qitʼalar bizgacha yetib kelgan: Nizomiy Ganjaviy va Xusrav Dehlaviyning "Xusrav va Shirin" dostonlari (1494, OʻzFASHIda), Abdurahmon Jomiyning "Tuhfat ul-ahror" (1531, OʻzFASHIda), Husayn Voiz Koshifiyning "Axloqi muhsiniy" va "Tuhfat assalovot" (1501, OʻzFASHIda), Ansoriyning "Ilohiynoma" (1531, OʻzFASHIda) asarlari va boshqa; qitalarning 60 dan ortigʻi SanktPeterburgdagi Rossiya milliy kutubxonasida va bir qismi OʻzFASHI fondida saqlanadi.
Adabiyot
Abdumajid Madraimov.
Afgʻonistonlik o‘zbeklarning qadimgi mashg ulotlari
Afg‘oniston da daryo suvlarini dalalarga chiqarishning quyidagi tasvirlangan usullari eng ko‘p tarqalgandir.
Burlington (Iowa)
Aholisi
25663 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 684,3 nafar kishi.
Afgʻonistonlik o‘zbeklarning qadimgi mashg ulotlari
Shoduf (yoki, Kobulda boshqacha aytilganidek darchox) suvni qo‘l kuchi bilan yuqoriga ko‘tarish usulidir. Suvni ko‘tarish uchun uning manbai tepasiga yog‘och terapetsiya quriladi, uning o‘rtasiga uzun xoda mahkamlab o‘rnatiladi. Xodaning bir yoq uchiga biror og‘ir narsa bog‘lab qo‘yiladi, ikkinchi uchidagi arqonga katta paqir bog‘lanadi. Dehqon xodaning paqir bog‘langan tomonini pastga tushirib paqirni suvga botiradi, keyin xodaning narigi uchini bosib pqirni ko‘tarib, suvni ariqqa yoki novga to‘kadi. Doimo suv bo‘lib turgan manbaga qurilgan bunday shoduf har kuni 0,6 gektargacha ekin maydonini sug‘orish imkonini beradi.[2]
Burlington (Iowa)
Geografiyasi
Maydoni — 39,47 km2. Shundan 37,50 km2 quruqlik, 1,97 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 185 m balandlikda joylashgan.
Afgʻonistonlik o‘zbeklarning qadimgi mashg ulotlari
Sakiyo (yoki art) – suv ko‘taradigan katta chig‘iriq bo‘lib, uning chetiga temir yoki yog‘och paqirlar ilinadi. Uzun xoda uchiga o‘rnatilgan chig‘riq suv manbai (ko‘p hollarda kanal yoki daryo shahobchasi) labiga quriladi, xodaning qirg‘oqda yog‘och shesterenkalar tizimi bilan birlashtirilgan ikkinchi uchiga ot yoki ho‘kiz qo‘shib harakatga keltiriladi. Chig‘riq aylangan sayin paqirlarni suvga to‘ldirib, uni qirg‘oqdagi novgacha ko‘tarib, suvni unga quyadi. Bunday inshoot suv yuzasidan qancha balandligiga qarab har kuni 2 gektargacha ekinni sug‘orish imkonini beradi.[3]
Daryo va jilg‘a orqali sug‘orishdan tashqari Afg‘onistonda koriz usuli bilan sug‘orish ham rasm bo‘lgan. Yer osti suvlarini suv yig‘adigan gallereyalar orqali tashqariga chiqarishdan iborat bu oxirgi usul tog‘oldi rayyonlarida, janubiy mintaqalarda keng qo‘llaniladi. Korizlar yer osti suvlari oqadigan chuqurlikda qaziladi. Har 7-8 mdan keyin, kanalni tekshirib va tozalab turish maqsadida yorig‘ bo‘lsin uchun quduqlar qaziladi. Korizlarning uzunligi vodilarning hajmi va yer osti daryolari manbalari suvining ko‘p-ozligiga qarab bo‘ladi, lekin odatda 3-4 komdan oshmaydi. 25 kmga yaqin yaqinlikdagi eng katta koriz Pushterudda bo‘lgan.
Bir qator tumanlarda g‘alla ekiladigan dalalar oddiy usulda bostirib sug‘oriladi. Nishobiga qarab bo‘lib sug‘orish. Dala maydonlarini uzunasiga suvga bostirib sug‘orish dalalarni tekislagan vaqtda yerning hosildir qatlami toshli tuproq qatlamining ochilishiga yo‘l qo‘ymaydigan tumanlarda rasm bo‘lgan.[4] Egat olib sug‘orish faqat Kobil viloyatining tog‘li tumanlarida va Badaxshonda qo‘llaniladi. Dala bo‘ylab 40-60 sm oraliqda mayda egatlar olinadi, sug‘orish kanalidan keladigan suv ana shu egatlar orqali butun dalaga tarqaladi.
Jildiratib oqizib sug‘orish ham keng tarqalgan. G‘o‘za va tamaki ekinlarrni to‘g‘ri olingan pushtalar orqali boqcha va poliz ekinlari pol tortib sug‘oriladi. Bu usulda sug‘orilganda qatqaloq hosil bo‘lmaydi va ekinlarni o‘toq qilish yengillashadi.
Sug‘orishning eng oddiy usuli – plug iziga suv qo‘yib sug‘orish – suv resurslari cheklngan rayonlarda qo‘llaniladi.[5]
Afg‘onistonning butun xalq xo‘jaligi uchun sug‘orishning katta ahamiyatga ega ekanligiga qaramay, bu yerda irrigatsiya qurilishi sust rivojlangan, mavjud tarmoqlar asosan maggistral kanallar bo‘lib, hatto Kobul, Qandahor, Jalolobod va Janubiy Qatag‘on kabi iqtisodiy jihatdan muhim tumanlarda ham texnika jihatidan takomillashmagan va qarovsiz holatdadir.[6]
Afgʻoniston — agrar mamlakat. Uning xoʻjaligi koʻp ukladli. Mamlakatning shimoliy viloyatlarida, Kobul atroflarida hamda Qandahor va Hirot viloyatlarida kapitalistik ishlab chiqarish munosabatlari bir oz rivojlangan. Afgʻoniston iqtisodiy jihatdan dunyoda eng qoloq va kambagʻal mamlakatlarning biridir. Yalpi milliy mahsulotning 4/5 qismi qishloq xoʻjaligida yaratiladi. Afgʻoniston iqtisodiyotining asosini sugʻorma dehqonchilik va yaylov chorvachiligi tashkil etadi. Sugʻorma dehqonchilik Qunduz, Ko‘kcha, Balx, Daryoyi-Safed, Murg‘ob daryolarining vodiylarida rivojlangan boʻlib, u yerlarda bugʻdoy, arpa, sholi, joʻxori, paxta, kunjut, qand lavlagi yetishtiriladi. Nangarhar viloyatida sholi, joʻxori bilan bir qatorda shakarqamish, sitrus mevalari ham yetishtiriladi. Bogʻ va tokzorlarning asosiy qismi Qobul, Hirot, Argandab hamda shimoliy va gʻarbiy viloyatlardagi daryo vodiylariga toʻgʻri keladi. Sabzavotchilik va polizchilik keng tarqalgan. Mamlakatda qishloq xoʻjaligiga yaroqli 17 mln. gektar yer boʻlib, uning 8 mln. gektari haydaladigan yerlardir. Sug‘orma yerlar 2,5 mln. gektarni tashkil etadi. Gʻallaning yalpi hosili 4 — 5 mln. tonna boʻlib, uning deyarli yarmi bugʻdoy, 1/6 qismi — arpa. Paxta (yiliga 200 ming t), sabzavot va poliz ekinlari (yiliga 200 ming t), uzum (yiliga 500 ming t), meva, zaytun (yiliga 150 ming t) yetishtiriladi. Chorvachilikda qoʻychilik asosiy oʻrin egallaydi. Qoʻylarning 1/4 qismi qorakoʻl qoʻylaridan iborat. Echkichilik, yilqichilik, tuyachilik ham rivojlangan. Parrandachilik xam mavjud. Sug‘orma dehqonchilik hududlarida pillachilik rivojlangan. Mamlakatda 3 mln.ga yaqin kishi koʻchmanchilik bilan turmush kechiradi.[7]
Xulosa qilib aytganda Afg‘onistonlik o‘zbeklarning ijtimoiy hayotida turli milliy bayramlar, an’analar va tarixiy shaxslar fenomeniga hurmat bilan qarash saqlanib qolganligi hamda yosh-avlodda ham bu an’analarga rioya qilishlik kuchli ekanligi bilan ahamiyatlidir. Oila-nikoh munosabatlari yurtimizdagi o‘zbeklarga o‘xshashdir. Lekin ularning to‘y marosimlari bilan bog‘liq bo‘lgan, bizda faqatgina qishloq joylarda saqlanib qolingan urf-odatlarning davom etayotganligi bilan ahamiyatlidir.
Ularning ijtimoiy hayoti bilan bog‘liq dehqonchilikda qadimdan davom etib kelayotgan sug‘orish uslublaridan foydalanilib kelinadi. O‘zbeklar yashaydigan Qunduz, Balx, Qatag‘on viloyatlarida sug‘orma dehqonchilik rivojlangan. XIX asrda, XX asrning boshlaridagi islohotlar, ya’ni Shimoliy Afg‘onistonda yashovchi o‘zbeklar yaylovlari tortib olinib, bu yerga ko‘chirilgan afg‘onlarga berilishi natijasida chorvachilik ahamiyati pasaya borganiga guvoh bo‘ldik. Aynan shu omil ham sug‘orma dehqonchilikni rivojlantirishga turki bo‘lgan omillardan biridir.
Afg‘on o‘zbeklari tarixiy taraqqiyot davomida moddiy va ma’naviy hayotida o‘zga millat ta’sirida bo‘lib kelgan bo‘lsa ham o‘z milliy an’analarini saqlab qolgan. Janike botir, Ibrohimbek laqay kabi xalq qahramonlari xotirasi xalq tomonidan hamon e’zozlanib kelinmoqda. Ot poygalari va kurash musoboqalari alohida qiziqish bilan o‘tkazilinishi ham davom etmoqda. [1] http://www.vostokoved.ru/Шарипов У.З., Хашимбеков Х. Исторический и современный аспекты социально-го и политического положения афганских узбеков.
[2] Пикулин М.Г. Афғонистон. – Т.: Фан. 1975, – Б. 23.
[3] Пикулин М.Г. Афғонистон. – Т.: Фан. 1967, – Б. 123.
[4]Ўша китоб – Б. 125.
[5] Ўша бетда.
[6] Пикулин М.Г. Афғонистон. – Т.: Фан, 1959. – Б. 17.
[7] Пикулин М.Г. Афғонистон. – Т.: Фан, 1967. – Б. 126.
NGC 4587
NGC 4587 Sunbula yulduz turkumidagi S0 tipli galaktikadir.
1585
Tugʻilgan
''См. также: Категория:Родившиеся в 1585''
NGC 4587
Ushbu obyektni Johann Palisa 1882-yilda kashf etgan.
1585
Vafot etgan
''См. также: Категория:Умершие в 1585''
NGC 4587
Ushbu obyekt Yangi umumiy katalog asl nashrida mavjud.
1585
Vafot etgan
🇷🇺
Birmensdorf
Birmensdorf Shveysariyaning Zürich kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Dietikon okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 11.38 km2. 5540 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Birmensdorfning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Vo'
Vo' Italiyaning Veneto mintaqasida joylashgan kommunadir. Padova provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 20 km2. 3421 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Mont-Disse
Mont-Disse Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
76 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,8 nafar kishi.
Oʻnli kasr
Oʻnli kasr — mahraji 10 ning natural darajalaridan iborat kasr. Oʻnli kasrlar va ular ustida amallar toʻgʻrisida Gʻiyosiddin Koshiyning 1427 yilda yozilgan Arifmetika ("Muftoh ulhisob") asarida birinchi marta bayon qilingan.
Vergel
Vergel Ispaniyaning Valensiya mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Alicante provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 8,16 km2. Aholisi — 4858 kishi (2010).
Ramicourt
Ramicourt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Saint-Quentin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
178 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 46,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,8 km2. Dengiz sathidan 116 – 155 m balandlikda joylashgan.
Ryota Tanabe
Ryota Tanabe (1993-yil 10-aprelda tugʻilgan) — yaponiyalik futbolchi, „Tokio Yunayted“ klubida oʻynaydi.
Klubi
2018-yil 31-yanvargacha yangilangan.
Démuin
Démuin Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Somme departamenti Montdidier tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
449 nafar aholi istiqomat qiladi (2004). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 39,7 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 11,3 km2. Dengiz sathidan 40 – 104 m balandlikda joylashgan.