cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sloveniyada COVID-19 pandemiyasi
Epidemiyadan oldingi holat
COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
Bolonya maktabi
Bolonya maktabi — Italiya tasviriy sanʼatidagi maktablardan biri. Markazi — Bolonya shahri Asarlarining oʻziga xos xususiyatlari va taʼsirchanligi bilan 14-asrdayoq Italiya tasviriy sanʼatida muhim oʻrin egalladi. Akauka Karrachchilar tomonidan "Toʻgʻri yoʻlga kirganlar akademiyasi" ning tuzilishi (taxminan 1585) bu yerda Yevropa akademizmi qoidalari va kelgusida shakllanadigan BAlar faoliyatini belgilab berdi. Bolonya maktabi vakillari (akauka Karrachchilar, Domenikino, G. Reni, Gverchino) diniy va afsonaviy mavzularda bezak kompozitsiyalar, devoriy rasmlar yaratgan. Bolonya maktabi sanʼat tarixida badiiy taʼlim tizimini yaratdi, barokkoga xos mehrob kartinalar, mahobatli bezak rasmlar, "qahramonona" manzaralar turini ishlab chiqdi. Dastlab asarlari (portret va maishiy janr)ga tuygʻularning haqqoniyligi va gʻoyaning yangiligi xos boʻlgan. Bolonya maktabi akademizmi keyinchalik (Italiya va undan tashqarida keng tarqaldi) hayotdan ajralib qolgan hissiz badiiy voqeaga aylandi.
Metin Yildiz
Metin Yildiz (1974-yil 20-avgustda tugʻilgan, Istanbul) — turk teatr, serial va kino aktyori.
Aspárrena
Aspárrena Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Álava provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 65,18 km2. Aholisi — 1680 kishi (2010).
Metin Yildiz
Asli Fatsa, Ordulik. Otasi davlat xizmatchisi boʻlgan, u oilaning o‘rtancha farzandi. Litsey bitiruvchisi. Professional teatrdagi faoliyatini 1996-yilda boshlagan. Koʻplab teatr spektakllari va seriallarda ishtirok etganidan soʻng, uning BKMdagi sarguzashtlari Vizontele Tuuba (2003) bilan boshlandi. 2008-yildan 2011-yilgacha u Kanal Dda namoyish etilgan "Bu juda chiroyli harakatlar" telekoʻrsatuvida ishtirok etgan. U 2011-2013-yillarda ATV telekanalida namoyish etilgan Alemin Kirali serialida Kubat Otuzsubat rolini ijro etgan. Keyinchalik, u FOX telekanalida namoyish etilgan Kadim Doʻstum serialida oʻynadi. Metin Yildiz oilali, Berfin Su va Shimal ismli ikki farzandi bor.
929
Vafot etgan
🇷🇺
1897-yil Sariq daryo suv toshqini
1897-yilgi Sariq daryo suv toshqini Xitoyda Qing sulolasi davridagi katta tabiiy ofat edi. thumb| Sariq daryo Shandun yarim orolining shimol va janubida ming yillar davomida aylanib yurganidan so'ng, 1897-yilgi toshqin natijasida Xuanj daryosi odatda bugungi kungacha davom etdi.
Fairton
Fairton AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Cumberland County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
2253 nafar aholi istiqomat qiladi (2000).
Geografiyasi
Maydoni — 7,6 km2. Shundan 7,3 km2 quruqlik, 0,3 km2 esa suv maydonidir.
Soussac
Aholisi
159 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 24,5 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 6,5 km2.
Andoins
Andoins Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Pau tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
603 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 49,4 nafar kishi.
Samtens
Hududi
Samtensning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Andoins
Geografiyasi
Maydoni — 12,2 km2.
Piramida (matematika)
thumb|Olti [[Burchak|burchakli piramida]] Piramida (πυραμίς - pyramidos) - bitta koʻpburchak (asos) va umumiy beshburchakka ega boʻlgan uchburchaklar (yon yoqlar) bilan chegaralangan jism. Asosining shakliga koʻra, uch burchakli Piramida, toʻrt burchakli Piramida va boshqa deb yuritiladi. Piramida uchi (R)sj asos tekisligiga tushirilgan perpendikulyar Piramidaning balandligi deyiladi. Asosi muntazam koʻpburchak boʻlib, balandligi asos markaziga tushadigan Piramida muntazam Piramida deb ataladi. Muntazam Piramidaning yon yoqlari bir xil teng uchburchaklardan iborat, ularning balandligi Piramidaning apofemasi deyiladi. Piramida hajmi formula bilan topiladi; bunda, S — asosi yuzi; h — balandligi.
Piramida asosiga parallel tekislik bilan kesilsa, asos tomonda kesik Piramida, kesimda esa asosga oʻxshash koʻpburchak (ustki asos) hosil boʻladi;
Washburn (Shimoliy Dakota)
Aholisi
1246 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 267,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 4,90 km2. Shundan 4,66 km2 quruqlik, 0,23 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 535 m balandlikda joylashgan. thumb|left|250px|Washburn manzarasi.
Niedererlinsbach
Hududi
Niedererlinsbachning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Bolonya
Bolonya — Shim. Italiyadagi shahar, Emiliya-Romanya viloyati va Bolonya provinsiyasining maʼmuriy markazi. Shim. Apennin togʻlari etagida, Reno daryosi boʻyida, Po daryosi bilan kanal orqali bogʻlangan. Aholisi 404 ming kishi (1995). Mamlakatning muhim iqtisodiy va madaniy markazi. Yirik transport yoʻllari tuguni. Bolonya mahsulotlarini qayta ishlaydigan, oziq-ovqat, priborsozlik, traktorsozlik, poligrafiya, elektrotexnika, qora metallurgiya sanoati rivojlangan. Gidroturbina, temir yoʻl uskunalari, oziq-ovqat va kimyo sanoatlari uchun mashinalar, oʻgʻit, keramika va poyabzal ishlab chiqaradigan korxonalar bor. Yevropadagi eng qad. universitet (11-asr), muhandis, veterinariya, savdo intlari, Badiiy akademiya va badiiy litseylar, muzeylar mavjud. Shahar miloddan avvalgi 6-asr oxirlarida etrusklarning yirik shahri sifatida tashkil topgan. Oʻrta asrlarda oʻzining huquq maktablari bilan nom chiqargan. 1861-yildan Italiya qirolligi tarkibida. B. markazida meʼmoriy yodgorliklarga boy Viktor Emmanuil maydoni bor: SanStefano roman cherkovi majmuasi (11—13-asrlar), uyminoralar (11—12-asrlar), gotika palatssosi (13— 15-asrlar), SanPetronio cherkovi (14— 17-asrlar), barokko va renessans uslubidagi hashamatli saroylar (15-asr) va boshqa
930
Vafot etgan
🇷🇺
Korukoy (Dicle)
Korukoy — Turkiyaga qarashli Diyarbakir viloyati Dicle tumanidagi qishloq.
Sar Chal, Markazi
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Sar chal (, Rim tilidan ham Sar Chāl)  — Eron, Markazi viloyati, Shazand okrugi, Zaliyan tumani, Pol-e Doab qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 613 nafar kishi hamda 139 ta oiladan iborat.
Abdulmajid az-Zanjoniy (...-1932)
Abdulmajid Mirzo ibn Taqiy ibn Rashid ibn Abdulloh ibn Fath Ali Shot al-Qojoroy az-Zanjoniy — olim, hakim, bir qancha ilmlar sohibi bo‘lgan. Abdulmajid az-Zanjoniy milodiy 1932-yil (hijriy 1351-yil) vafot etgan.
Dorengt
Dorengt Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Vervins tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
142 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 13,3 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 10,7 km2. Dengiz sathidan 132 – 178 m balandlikda joylashgan.
Yangiyer
Yangiyer — Sirdaryo viloyatidagi shahar. Viloyat kengashiga qarashli. Shaharga 1957-yilda asos solingan. Toshkentdan 150 km janubi gʻarbda, Toshkent — Xovos temir yoʻl, Katta Oʻzbekiston trakti, Janubiy Mirzachoʻl kanali yoqasida joylashgan. Temir yoʻl stansiyasi. Viloyat markazi (Guliston shahri)dan 30 km uzoqlikda. Aholisi 44,7 ming kishi(2021). Shahardagi 400 dan ortiq xoʻjalik yurituvchi subʼyektdan 34 tasi yirik, 46 tasi kichik korxona, 332 mikrofirma, 2 qoʻshma korxona, 2 aksiyadorlik, 32 masʼuliyati cheklangan jamiyatdir. Qurilish tashkilotlari, 3 avtokorxona, taʼmirlashmexanika, asfaltbeton, sopol quvurlari, un, non, sut zavodlari, qandolatpazlik fabrikasi, savdo, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shaxobchalari bor. 11 umumiy taʼlim maktabi, gimnaziyainternat, akademik litsey, 3 kasb-hunar (qurilish, tibbiyot, pedagogika) kolleji mavjud. 2 madaniyat uyi, klub, madaniyat va istirohat bogʻi bor. 60 ta sport inshooti, shu jumladan, stadion, sport zallari, 2 suzish havzasi, sport maydonchalari, bolalar va oʻsmirlar sport maktabi, bolalar futbol maktabi, „Yangiyer“ futbol komandasi faoliyat koʻrsatadi. Sayyohlik tashkiloti mavjud. Shaharda 1 ta dehqon bozori, 3 ta kasalxona, 4 ta poliklinika, 2 ta xususiy davolash maskani, 1 ta dam olish maskani, dorixonalar va boshqalar tibbiy muassasalar aholiga xizmat koʻrsatadi. Jarqoq — Toshkent gaz quvuri shaharni gaz bilan taʼminlaydi. Yangiyerdan Toshkent, Guliston, Jizzax, Balandchaqir, Boyovut va boshqalar yoʻnalishlar boʻyicha avtobuslar qatnovi yoʻlga qoʻyilgan.
Ibn Qutayba
Ibn Qutayba Abu Muhammad Abdulloh Ibn Muslim Al-Marvaziy (828— Bagʻdod — taxminan 889) — arab filologi, tarixchi va yozuvchisi. Asli marv (hoz. Turkmanistonning Mari sh.) lik, Bagdodda yashagan. Arab filologiyasining Bagʻdod maktabi asoschisi. Qad. adabiy yodgorliklarni toʻplash, tizimga solish va tanqidiy oʻrganish bilan shu-gʻullangan. "Taqvim ullison" ("Tilni toʻgʻrilash"), "Kitob fi xalq il-inson" ("Insonning yaratilishi haqida kitob"), "Diyvon ul-kuttob" ("Kotiblar devoni"), "Tabaqot ush-shuaro" ("Shoirlarning tabaqalari") va b. asarlar muallifi. "Uyun ul-axbor" (10 jildli, "Axborot manbalari") adabiy-tarixiy tazkirasida davlat hokimiyati, qoʻshin xususida, bundan tashqari, yomon xulq-odatlar tanqid qilinadi, maʼrifat, birodarlik, insoniy tuygʻular ulugʻlanadi. I. Q. ning "Adab ulkotib" ("Kotibning sanʼati"), "Ash-sheʼr va-sh-shuaro" ("Sheʼriyat va shoirlar") asarida xat va sheʼr sanʼati haqida fikr yuritilgan.
Hône
Hône Italiyaning Aosta vodiysi mintaqasida joylashgan kommunadir. Maydoni — 12 km2. 1168 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Arifegazili, Sungurlu
Arifegazili — Turkiyaning Choʻrum viloyati Sungurlu tumaniga qarashli qishloq. Aholisi 1134 nafar (2022). 2013 yilda qayta tashkil etilishidan oldin u shaharcha edi.
Eglingen
Eglingen Fransiyaning Elzas mintaqasida joylashgan kommunadir. Haut-Rhin departamenti Altkirch tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
247 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 66,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,7 km2. Dengiz sathidan 273 – 317 m balandlikda joylashgan.
Russell (Minnesota)
Russell AQShning Minnesota shtatida joylashgan shahardir. [[Lyon County, Minnesota|Lyon
]] okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
338 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 143,4 nafar kishi.
Rustam Azimov
Rustam Sodiqovich Azimov (Рустам Содиқович Азимов; 20-sentabr 1958-yil, Toshkent) — "Oʻzbekinvest" eksport-import milliy sugʻurta kompaniyasi raisi. Uning otasi — Azimov Sodiq Azimovich — taniqli oʻzbek olimi, akademik.
Tarjimai holi
1958-yilda Toshkent shahrida tugʻilgan. Millati-oʻzbek.
Oliy maʼlumotli. Toshkent davlat universitetini va Toshkent qishloq xoʻjaligini irrigatsiyalash va mexanizatsiyalash muhandislik institutini tamomlagan. Iqtisod fanlari nomzodi.
1982-1988 — yillarda Jizzax viloyati va Toshkent viloyati partiya tashkilotlarida turli ijroiya va rahbarlik lavozimlarida ishlagan.
1990-1991 — Oʻzbekiston Respublikasi „Ipak yoʻli“ banki boshqaruv raisi.
1991-1998 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki boshqaruv raisi.
1998-2000 — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vaziri.
2000-2000 — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Moliya vaziri.
2000-2003 — Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Makroiqtisodiyot va statistika vaziri.
2003-2005 — Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar vaziri.
2005-2008 — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vaziri.
Soussans
Soussans Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Rustam Azimov
Tarjimai holi
2016-yil 15-dekabrdan 2017-yil iyungacha — Bosh vazir oʻrinbosari, Makroiqtisodiy rivojlantirish majmuasi rahbari.
Soussans
Aholisi
1342 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 99,4 nafar kishi.
Rustam Azimov
Tarjimai holi
2017-yildan "Oʻzbekinvest" eksport-import milliy sugʻurta kompaniyasi raisi.
Soussans
Geografiyasi
Maydoni — 13,5 km2.
Trequanda
Trequanda Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Siena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 64 km2. 1417 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Manbalar
eshittiylarmi degan so'zni ig'vogarlar aytadi
NGC 4176
NGC 4176 Sunbula yulduz turkumidagi Sb tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni Francis Leavenworth 1885-6-yilda kashf etgan.
Yangiyoʻl yogʻmoy aksiyadorlik jamiyati
"YANGIYOʻL YOGʻMOY" AKSIYADORLIK JAMIYATI — oziqovqat sanoatining yirik korxonasi. "Yogʻmoytamakisanoat" uyushmasi tarkibida. Rafinatsiyalangan paxta moyi, distillangan yogʻ kislotalar, xoʻjalik sovuni, chorvachilik uchun ozuqa boʻlgan shrot va shulxa ishlab chiqaradi. Dastlab 1916-yilda Qovunchi qishlogʻida "Besh bosh" aksiyadorlik kompaniyasi yogʻsovungarlik zavodini qura boshladi. 1917-yilda Oktyabr toʻntarishidan keyin chala qurilgan zd davlat ixtiyoriga olindi va "Glavxlopkoprom" tomonidan 1919—22 yillarda 8 ta pressi boʻlgan va quvvati 25 t/sutka chigitni qayta ishlaydigan korxona (4yogʻ zavodi) qurilishi va montaji yakunlandi. 1922-yil 10 iyunda ishga tushirildi. 1930 va 1937-yillarda korxona rekonstruksiya qilindi, qoʻshimcha 4 ta yogʻ pressi oʻrnatildi. 1956 yilda korxona sobiq qand zavodi (1950 y.gacha ishlangan) hududiga koʻchirildi, 1960-yilda yogʻ-moy kombinatiga aylantirildi, 14 ta shnek press oʻrnatildi, 2 ta ekstraksiya liniyasi ishlay boshladi, chigitni qayta ishlash boʻyicha quvvati sutkasiga 500 t ga, sovun sexining sutkalik ishlab chiqarish quvvati 42 t ga yetkazildi.
1980-yilga kelib kombinatda sutkasiga 800 t chigitni qayta ishlash quvvatiga erishildi, ekstraksiya sexidagi shnek bugʻlatkichlar oʻrniga tosterlar oʻrnatiladi, missellani filtrlash uchun diskli filtrlar oʻrnatildi. 1994-yilda korxona ochiq aksiyadorlik jamiyatiga aylantirildi. 1999-yilda paxta moyini 1 va 5 litrli polietilen idishlarga qadoqlaydigan boʻlim, 2000-yilda shrotni qadoqlash boʻlimi,2002-yilda ishlab chiqarish quvvati sutkasiga 50 t boʻlgan dezodoratsiya boʻlimi ishga tushirildi. 2004-yilda 250 g li 60% li xoʻjalik sovunini ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyildi.
2003-yilda korxonaga xorij investitsiyasi jalb etildi. Korxonadagi barcha boʻlimlar zamonaviy kompyuterlar bilan jihozlangan.
2004-yilda korxonada 8,9 ming t paxta yogʻi, 14,8 ming t xoʻjalik sovuni, 27,9 ming t shrot, 21,8 ming t shulxa mahsulotlari isteʼmolchilarga yetkazib berildi. Mahsulotlari ichki bozorda sotiladi, qoʻshni mamlakatlarga eksport qilinadi.
Archa mevasi
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Juniperus_communis_fruits_-_Keila.jpg/220px-Juniperus_communis_fruits_-_Keila.jpg|thumb| Juniper rezavorlar aslida oʻzgartirilgan [[Qubba|ignabargli konuslar .]] Archa mevasi - har xil turdagi archalar hosil qiladigan qubba. Bu haqiqiy meva emas, balki gʻayrioddiy etli va birlashtirilgan pallalarga ega boʻlgan konus boʻlib, bu unga rezavorga oʻxshash koʻrinish beradi. Ba‘zi archa turlarining mevasi masalan, Juniperus communis ziravor sifatida, Yevropa oshxonasida ginga oʻziga xos ta‘m berish uchun ishlatiladi. Archa mevalari ignabargli daraxtlardan olingan yagona ziravor hisoblanadi.
Kimyo
Archa mevalarida turli xil fitokimyoviy moddalar, jumladan, taxminan 2% efir moyi, flavonoid, qatronlar (taxminan 10% hajm), oqsillar, sirka, olma va chumoli kislotalar mavjud. Rezavorlar ekstraktidan yog‘ kislotalari, terpenlar, aromatik birikmalar va uglevodorodlar, masalan, pinen, sabinen, terpinen-4-ol, limonen va mirsen ajratib olingan. thumb| Xuddi shu oʻsimlikda oʻsayotgan yosh yashil va etuk binafsha mevalarni koʻrish mumkin.
Toksiklik
Qoʻshma Shtatlarda odatda xavfsiz deb tasniflangan boʻlsa-da, archa rezavorlari klinik sinovlarda sinab koʻrilmagan turli xil nojo‘ya taʼsirlarga ega boʻlishi mumkin. Asosan, homiladorlar uchun xavfli, kichik dozalarda ham, archa rezavorlarini isteʼmol qilish homilador yoki emizikli ayollarga, diabetga chalinganlarga, qon ketishining buzilishi yoki operatsiyadan keyin zararli ta‘sir qilishi mumkin. Anʼanaviy tibbiyotda, archa rezavorlari ayol tugʻishni nazorat qilish uchun foydali deb hisoblangan.
Allergik reaksiyalarga sabab bo‘lishi mumkin. Koʻp miqdorda archa rezavorlarini isteʼmol qilish katarsis, konvulsiya yoki buyrak funksiyasiga zarar yetkazishi mumkin. Baʼzi turlarning rezavorlari, masalan , J. sabina zaharli.
Foydalanadi
thumb| [[Siracusa|Sitsiliyaning Sirakuza shahridagi bozorda quritilgan archa mevalari]] Baʼzi archa turlarining mevalari zirabor sifatida ishlatish uchun juda achchiq hisoblanadi. Bundan tashqari, J.communis va J. drupacea, yeyiladigan turlarga J.fenikiya , J. deppeana va J. californika.
Rezavorlarning tashqi pallalari nisbatan taʼmsizdir, shuning uchun rezavorlar ziravor sifatida ishlatishdan oldin deyarli har doim kamida yengil eziladi. Mevalar ham yangi, ham quritilgan holda ishlatiladi, ammo ularning taʼmi va hidi juda kuchli.
Madaniyat
Archa rezavorlari, jumladan Juniperus phoenicea va J. oxycedrus, bir nechta joylarda qadimgi Misr qabrlarida topilan. J. oxycedrus Misrda oʻsmaydi. Misrga olib kelingan rezavorlar Gretsiyadan keltirilgan boʻlis mumkin. Yunonlar oʻzlarining koʻplab Olimpiya oʻyinlarida rezavorlardan foydalanishgan, chunki ular rezavorlar sportchilarning jismoniy chidamliligini oshiradi deb hisoblashgam. Rimliklar Hindistondan olib kelingan qimmat qora qalampir va uzun qalampir oʻrniga arzon mahalliy ishlab chiqarilgan archa rezavorlaridan foydalanganlar.
Ahmad ibn Hanbal
Ibn Hanbal Ahmad Abu Abdulloh (780—Bagʻdod— 855) — faqih Islom ulamosi,  Qur'on va Sunnatni mahkam tutgan shayx,hanbaliylik mazhabining asoschisi va imomi. Otasi Hurosonlik boʻlib, I. H. tug'ilishidan bir oz avval oilasi bilan Bagʻdodga koʻchib oʻtgan. I. H. oʻsmirligidanoq hadis va fiqhni oʻrgana boshladi, zamonasining yirik ulamolari, jumladan Abu Yusuf va ash-Shofiʼiylar bilan muloqotda boʻldi. 816—833-yillarda Bagʻdodda mudarrislik qilib, fiqh ilmi bilan ham shugʻullandi. I. H. anʼanaviy sunniylikni himoya qilgan, muʼtaziliylarga qarshi kurashgan. Abbosiy xalifalar: Maʼmun (813 — 833), Muʼtasim (833-842) va Vosiq (842-847) lar davrida muʼtaziliylar oqimi taʼlimoti rasmiy eʼtiqod sifatida eʼtirof etilgach, I. H. mansub boʻlgan anʼanaviy islom tarafdorlari taʼqib ostiga olingan edi. Aslida anʼanaviy islom ulamolari va muʼtaziliylar oʻrtasidagi bahs bir asrdan (xalifa Hishom (724—743) davridan) beri davom etib kelar, ular islom ummasining parchalanishida bir-birini ayblardi. Maʼmun ana shu bahsga barham berish, muʼtaziliylarning bir necha aqidalari va, ayniqsa, Qurʼonning yaratilganligi (yaʼni Alloh tomonidan yaratilgani, bunga Muhammad s.a.v ham daxldorligi) haqidagi fikrni qaror toptirish maqsadida 833-yil maxsus xayʼat tuzdi va barcha ulamolarni imtihon (mehna) qildirdi. Bu aqidalarni qabul qilmagan din arbobi Qurʼonni Alloh bilan bir darajaga qoʻyuvchi mushrik, yaʼni koʻpxudolik tarafdori deb eʼlon qilinar va shunga yarasha jazoga tortilardi. Hususan, I. H. ham shu fitna sabab ayovsizlarcha darralanadilar. Oʻz fikrlaridan qaytmagan bir necha ulamo qatori I.H. 2.5-yil zindonda yotdi. Ozodlikka chiqqach, umrining oxirigacha diniy-siyosiy faoliyatini davom ettirdi. Pirovardida mehna kutilgan natija bermadi va anʼanaviy islom tarafiga oʻtgan xalifa Mutavakkil (847—861) 848-yil mehnani bekor qildi. Keksayib qolgan I. H. Bagʻdodda endi oʻzining nomi bilan atala boshlagan diniy-siyosiy harakatning gʻoyaviy rahnamosiga aylandi. Bagʻdod va Basradagi faol muʼtaziliylarning roʻyxati tuzilib, ular qirgʻin qilindilar. 9- a. ning 20—40-y, lari musulmon ummasida yuz bergan parokandalik holatini tahlil qilib, I. H. islomning "oltin davri" — Muhammad (sav) va ilk xalifalar davriga qaytish kerak degan xulosaga keldi. Ayniqsa, "bidʼat" masalasida u keskin mavqeda boʻldi. Uning fikricha, Qurʼonga, Hadisga va musulmon ulamolarining ilk uch avlodi fikri (ijmo) ga asoslanmagan din va hayotga oid har qanday "yangilik" qoralanmogʻi darkor. Siyosat sohasida I. H. diniy-siyosiy kurash, fitna-isyonlar uyushtirish joiz deb hisobladi. Shuningdek, u diniy arboblar hokimga taʼsir oʻtkazishlari lozim, deb uqtirdi. I. H. taʼlimotini uning shogirdi albarbahariy (847— 941) oʻz asarlarida davom ettirdi. Hanbaliylik mazhabi nazariyasi Ibn al-Javziy (1116-1200) va Ibn Taymiya asarlarida oʻz ifodasini topdi. I. H. taʼlimoti 18- a. oxirlarida vahhobiylikning shakllanishiga asos boʻldi. I. H. ning "6 aqida" (islom dini ahkomlarining qisqacha bayoni), hadislar toʻplamlari, shu jumladan 30 ming hadisni oʻz ichiga olgan "Musnad" (Suyanchiq yoki "Isnodli hadislar toʻplami") va imon-eʼtiqod, fiqh va ibodat masalalari boʻyicha risolalari hozirgacha saqlanib qolgan.
Ahadjon Hasanov.
931
Vafot etgan
🇷🇺
Shvetsiyada COVID-19 pandemiyasi
COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Shvetsiyada ilk bor 2020-yil 24-yanvar kunida tarqaldi.
Epidemiyadan oldingi holat
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasining Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.
COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
Andrein
Andrein Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Pyrénées-Atlantiques departamenti Oloron-Sainte-Marie tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
123 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 15,6 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 7,9 km2.
Aïn Kada
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Ain Kada — Jazoirning shimoli-gʻarbidagi Sidi Bel Abbes tumaniga qarashli shaharcha.
Bolonya universiteti
thumb Bolonya universiteti (Università di Bologna) — Yevropadagi qadimgi universitetlardan biri. Italiyaning Bolonya shahrida joylashgan. 1088-yili Bolonya shahrida asos solingan. 12—15-asrlarda mashhur boʻlgan; 13-asrda untdagi oʻquvchilar soni 10 mingga yetgan. Bolonya universiteti yuridik, siyosiy fanlar, iqtisodiyot va tijorat, falsafa va sanʼat, ped., tibbiyot, dorishunoslik, kimyo, muhandislik, qishloq xoʻjaligi, veterinariya va boshqa sohalar boʻyicha mutaxassislar tayyorlaydi. Bolonya universitetida 60 mingdan ortiq talaba taʼlim oladi. Universitet kutubxonasida 1 mln.ga yakin asar saqlanadi.
Sommereux
Sommereux Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Oise departamenti Beauvais tumani tarkibiga kiradi.
Bolor qoʻydi
Bolor Qoʻydi, bolor oshirdi (toʻsin chiqardi) — uy-joy qurish bilan bogʻliq marosimlardan biri, uyning devori tiklangach, birinchi bolor (toʻsin) chiqariladi. Shunda quruvchi ustalar "bolor oʻtirmayapti" deyishadi. Uy egasi ustalarga bittadan yo koʻilak, yo chorsi beradi. Mana shundan keyin uyning bolorlari chiqariladi, ustalarga, qurilishda yordam berayotgan va hozir boʻlganlarga ziyofat beriladi. Bolor qoʻydi (oshirdi) marosimi uyning tomini yopish uchun chiqariladigan toʻsinlar yaxshi oʻtirsin, tomi mustahkam boʻlsin degan maqsadda qilinadigan xayrsadaqa koʻrinishlaridan biridir.
Sommereux
Aholisi
385 nafar aholi istiqomat qiladi (2005). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,8 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 12,9 km2. Dengiz sathidan 116 – 190 m balandlikda joylashgan.
Carolin Babcock
Carolin Babcock Stark (talaffuzi: Babcok; 1912-yil 26-may — 1987-yil 25-mart) — amerikalik tennischi. U Marjorie Van Ryn bilan 1936-yilda AQSh chempionatida ayollar oʻrtasidagi juftlik chempionligini qoʻlga kiritgan. Babcock 1932-yilgi AQSh chempionatida yakkalik bahslarida ikkinchi oʻrinni egallagan va toʻgʻridan-toʻgʻri Helen Hull Jacobsga yutqazgan. Stark, shuningdek, 1934, 1935 va 1937-yillarda turnirning ayollar oʻrtasidagi juftlik bahslarida ikkinchi oʻrinni egallagan.
Faoliyati
The Daily Telegraph va Daily Mail nashri A. Wallis Myers maʼlumotlariga koʻra, Babcock 1934 va 1936-yillarda dunyoning eng yaxshi tennischilari 10 taligidan joy olgani haqida yozgan. U 1932-yildan 1937-yilgacha Amerika Qoʻshma Shtatlari Tennis Assotsiatsiyasi tomonidan yil yakunlari boʻyicha top oʻntalik reytingga kiritilgan. Babcock 1932 va 1934-yillarda reytingda uchinchi oʻrinni egallagan.
Babcock Montana shtatining Billings shahrida tugʻilgan va 1934-yilda Los-Anjelesdagi Marlborough maktabini tamomlagan. 1937-yilda u Richard Salisbury Starkga turmushga chiqqan. U 74 yoshida New Yorkdagi Southampton (Long Island) kasalxonasida, Sag Harborning Shimoliy Haven qismida joylashgan uyida insultdan ikki kun oʻtib vafot etgan.
U, shuningdek, Sharqiy qirgʻoq boʻylab taklifnomalar boʻyicha turnirda muntazam oʻynab, 1934-yilda yakkalik chempionligini va 1935-yilda Seabright (N. J.) Lawn va Cricket klubida juftlik chempionligini qoʻlga kiritgan. Shuningdek, u 1934-yilda Sharqiy Hempton, L. I.dagi Maidstown klubida juftliklar chempionatining ramzi boʻlgan yogʻoch oltin kubokni qoʻlga kiritgan. U Richard S. Stark bilan 10 yil birgalikda yashagan va 1940-yillarning oʻrtalaridan 1980-yilgacha Kaliforniyaning Malibu shahrida istiqomat qilgan.
Neuendorf (Solothurn)
Neuendorf  Shveysariyaning Solothurn (kanton) kantonida joylashgan kommunadir. Bu kommuna Gäu (okrug) okrugi tarkibiga kiradi. Maydoni – 7.13 km2. 1958 nafar aholi istiqomat qiladi (2007).
Hududi
Neuendorfning hududi km2ni tashkil etadi. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Mebel sanoati
Mebel sanoati - yogocheozlik sanoatining yetakchi tarmogʻi. Xonadonlar va jamoat binolari uchun mebel ishlab chiqaradi. Oʻzbekistonda mebel sanoat usulida ishlab chikarila bosh-. lagunga qadar uy-roʻzgʻor buyumlari (xontaxta, kursi, jovon, sandiq va boshqalar) kustar va yarim kustar korxonalarda tayyorlangan. Mebel sanoatining dastlabki mahsulotlari — turar joy va jamoat bi-nolari uchun mebel ishlab chiqarish 1922-yildan boshlandi. Uyroʻzgʻor va jamoat ehtiyojlari uchun mebellar ishlab chiqarish urushdan keyingi yshtlarda birmuncha rivoj topdi. 50-yillar oxirida respublikada turli vazirlik va idoralar ixtiyerida boʻlgan 3 fabrika, bir necha sexlar ishladi. Hunarmandchilik artellari va yirik mebel sexlari negizida Toshkent, Samarqand, Namangan, Andijon shaharlarida mebel fabrikalari barpo qilindi. 1977-yil Oʻzbekiston mebel va yogʻochsozlik sanoati vazirligi tashkil etildi. 1988-yil respublikadagi barcha Mebel sanoati korxonalarini boshqaradigan "Oʻzbekmebel" birlashmasi tashkil etildi. 1991-yil shu birlashma negizida "Oʻzbekmebel" ijara korxonalari uyushmasi tuzidsi. 1993-yil yanvarda uyushma "Oʻzbekmebel" davlat-aksiyadorlik kompaniyasiga aylantirildi. Tarmoqdagi eng yirik korxonalar: "Toshkent" mebel birlashmasi, "Mirobod" birlashmasi (1953), Samarqand mebel birlashmasi (1954), "Namangan" mebel birlashmasi (1956), "Mebel" birlashmasi (1959), "Fargʻona mebel" birlashmasi (1960), Olmaliq mebel kombinati (1961), "Yangiyoʻlmebel" shirkati (1963), Quva mebel kombinati (1967), Sergeli mebel birlashmasi (1974), Olmazor yumshoq mebellar fabrikasi (1989), Andijon mebel kombinati (1991-yil qayta qurilgan). 1994-yilda Jizzax va Rishton mebel fabrikalari ishga tushirildi. Tarmoqni rivojlantirish korxonalarni zamonaviy uskunalar bilan qayta jihozlash va raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish, korxonalarning eksport imkoniyatlarini oshirish, xorijiy firmalar bilan qoʻshma korxonalar tashkil etish hamda iqtisodiy hamkorlikni yoʻlga qoʻyish yoʻnalishlarida olib borilmoqda. "YevroOʻz" Oʻzbekiston — Germaniya qoʻshma korxonasi tashkil etildi (1993, aprel). Oʻzbekistonda tayyorlangan mebellar eksporti yoʻlga qoʻyildi.
Mebel sanoati har xil mebel yigʻmalari (mehmonxona, oshxona, kabinet, yotoqxonalar mebellari, maktab, tibbiyot, lab. mebellari), milliy mebel (xontaxta, sandiq va boshqalar) namunalarini, hashamatli mebellar yigʻmalarini ishlab chiqarishni oʻzlashtirgan (qarang "Fayz" xolding kompaniyasi).
Fairview (New Jersey)
Fairview AQShning New Jersey shtatida joylashgan shahardir. Bergen County okrugi tarkibiga kiradi.
Aholisi
13628 nafar aholi istiqomat qiladi (2006).
Geografiyasi
Maydoni — 2,2 km2. Shundan 2,2 km2 quruqlik, 0,0 km2 esa suv maydonidir.
Zvezda (ISS moduli)
right|thumb| Zvezda 2000-yil 12-iyulda Proton raketasida orbitaga chiqdi right|thumb| Ekspeditsiya 43 ekipaji Zvezda modulida tugʻilgan kunini nishonlamoqda, 2015-yil Zvezda — kosmik stasiya moduli (Звезда, „yulduz“ degan maʼnoni anglatadi), Salyut DOS-8, shuningdek, Zvezda xizmat moduli sifatida ham tanilgan, Xalqaro kosmik stansiyaning (XKS) modulidir. Bu stansiyaga ishga tushirilgan uchinchi modul boʻlib, stansiyaning barcha hayotiy qoʻllab-quvvatlash tizimlarini taʼminlab beradi, ularning baʼzilari AQSh orbital segmentida (USOS) toʻldiriladi, shuningdek, ikki ekipaj aʼzosi uchun turar-joy binolari mavjud edi. Bu XKSning Rossiya qismi boʻlgan Rossiya orbital segmentining (ROS) tarkibiy va funktsional markazidir. Ekipaj stantsiyadagi favqulodda vaziyatlarni hal qilish uchun bu yerga yigʻiladi.
Modul SSSRda RKK Energia tomonidan ishlab chiqarilgan, asosiy subpudrat ishlari GKNPTs Khrunichev tomonidan amalga oshirilgan edi. Zvezda 2000-yil 12-iyulda Proton raketasida uchirildi va 2000-yil 26-iyulda Zarya moduliga borib tutashadi.
Kelib chiqishi
"DOS-8" nomi bilan tanilgan Zvezdaning asosiy strukturaviy ramkasi dastlab 1980-yillarning oʻrtalarida Mir-2 kosmik stansiyasining yadrosi boʻlish uchun qurilgan edi. Bu shuni anglatadiki, Zvezda „Mir“ kosmik stansiyasining asosiy moduliga (DOS-7) oʻxshash holatda boʻlganligini anglatadi. U zavodda ancha vaqt davomida Mir-2 nomi bilan belgilangan. Shunday qilib, uning dizayn chizigʻi asl Salyut stansiyalariga qadar davom etadi. Kosmik ramka 1985-yil fevral oyida yakunlandi va asosiy ichki jihozlar 1986-yil oktyabr oyida oʻrnatildi.
932
Vafot etgan
🇷🇺
Zvezda (ISS moduli)
Kelib chiqishi
„Mir-2“ kosmik stansiyasi Polyus orbital qurol platformasi yadro moduli orbitaga chiqa olmaganidan keyin yana qayta ishlab chiqilgan. Zvezda atrofida Polyusning oʻlchami va qurollari mavjud emas.
Dizayni
Zvezda silindrsimon „Ish boʻlimi“ dan iborat boʻlib, u yerda ekipajlar ishlaydi va yashaydi (va modul hajmining asosiy qismini tashkil qiladi), old tomonda (uchta ulash porti bilan) va orqa tomonda joylashgan kichik sferik „Transfer boʻlimi“ bosimsiz „Yigʻish boʻlimi“ bilan oʻralgan silindrsimon „Transfer kamerasi“ ni (bitta oʻrnatish porti bilan) tugatish nomi bilan berilgan — bu Zvezda jami toʻrtta oʻrnatish portini boshqarish imkonini beradi. Komponentning ogʻirligi taxminan 18051 kg va uzunligi esa 13.1 m ga teng hisoblanadi. Quyosh panellari 29.7 m uzunlikka choʻziladi.
right|thumb| Zvezda bortida BIO-5 Rasteniya-2/Lada-2 (Oʻsimliklar-2) tajribasida nihollar.
ISS ga ulanishi
right|thumb| Taraqqiyot Zvezdaga oʻrnatildi (orqa tomonidan koʻrinishi) ISSga uchirish uchun foydalanilgan raketa reklama olib bordi, u Pizza Hut restoranlarining logotipi bilan bezatilgan edi, buning uchun ular 1 million AQSH dollaridan koʻproq pul toʻlashgan edi. Pul Khrunichev nomidagi davlat ilmiy-ishlab chiqarish kosmik markazi va tadbirni tashkil etgan Rossiya reklama agentliklarini qoʻllab-quvvatlashga yordam berdi.
Xatarlarni ishga tushirish
Rossiyaning moliyaviy muammolari tufayli Zvezda zaxirasiz va sugʻurtasiz ishga tushirildi. Ushbu xavf tufayli NASA, agar u sezilarli darajada kechiksa yoki uchirish paytida yoʻq qilingan boʻlsa, Vaqtinchalik boshqaruv modulini (ICM) qurgan.
Ichki
right|thumb| Zvezda orqa. Rasmdagi narsalar orasida xochga mixlangan xoch, ikkita [[Ikona|piktogramma, telefoto kamera linzalari, kamera chirogʻi, masshtabli kamera linzalari, boshqa kamera linzalari, musiqa tinglash dasturiga ega noutbuklar, Konstantin Tsiolkovskyning surati, noutbuk uchun tashqi dinamiklar, Yuriy Gagarinning surati, Rossiya bayrogʻi, kosmik samolyot modeli, Sankt-Peterburgning surati, lyuminestsent yorugʻlik moslamasi, bir nechta ekipaj yamoqlari va osilometr (qoʻshma osiloskop va multimetr) kabi narsalar mavjud.]]
Oʻrnatish joylari
right|thumb| ATV-3 Edoardo Amaldi yaqinlashib kelayotgan chogʻida tirgaklarni oʻqqa tutmoqda right|thumb| Soyuz TMA-7 XKSga yetib keldi. U 2006-yilda Zvezda bilan tutashtirilgan, biroq vaqtni Pirs va Zarya bilan bog‘lagan. right|thumb| Zvezda Progress M1-3 bilan tutashdi
Zenit
Trent (Rügen)
Trent  Germaniyaning Mecklenburg — Vorpommern yerida joylashgan kommunadir. Ushbu kommuna Rügen tumani tarkibiga kiradi. Maydoni — 35,40 km2. 749 nafar aholi istiqomat qiladi (2010).
Hududi
Trentning hududi km2dir. Dengiz sathidan oʻrtacha m balandlikda joylashgan.
Kuruçay
Manbalar
[
Angioprotektorlar
Angiopatiyalarni davolash uchun vitaminli moddalardan rutin, askorbinat kislota qoʻllaniladi, moddalar kapillyar devorini mustahkamlaydi, oʻtkazuvchanligini kamaytiradi, taʼsir ikkita modda (rutin, askorbinat kislota) birga qoʻllanganda sezilarli boʻladi. Angiopatiyalarni davolashda yalligʻlanishga qarshi nosteroid moddalar hamda alohida angioprotektorlar qoʻllanadi.
Prodektin
Angioprotektorlardan prodektin — anginin, parmidin bradikininga qarshi taʼsir qiladi, qonda xolesterinning hajmini, trombotsitlar agregatsiyasini kamaytiradi, fibrinoliz jarayonlarini oshiradi, yalligʻlanishga qarshi taʼsiri ham bor. Bu modda miya tomirlar aterosklerozini, diabetik angiopatiyalarni, venalar trombozini, oyoq tomirlari endoarteritini, trofik yaralami davolash uchun qoʻllaniladi, ogʻiz orqali yuboriladi, kam zaharli, salbiy taʼsirlardan koʻngil aynishi, bosh ogʻrishi, allergik jarayonlar kuzatiladi.
Doksium
Doksiumning taʼsiri ditsinonga oʻxshab ketadi. Mikrotsirkulyatsiyani, tomirlar oʻtkazuvchanligini normallashtiruvchi, kapillyarlami mustahkamlovchi taʼsiri jihatidan ditsinondan ustunroq. Modda asosan yurak-qon tomir yetishmovchiligidan kelib chiqadigan angiopatiyalarda, venalarning varikoz kengayishida, diabetik angiopatiyalarda qoʻllaniladi.
Trental
Trental qon tomirlami kengaytiradi, toʻqimalarning kislorod bilan taʼminlanishini yaxshilaydi, modda fosfodiesteraza fermentini ingibitsiya qilib, toʻqimalarda siklik AMF hajmini oshiradi, trombotsitlar agretsiyasini kamaytiradi, qonni suyultiradi. Trental endoarterit, Reyno kasalligida, miya aterosklerozida qoʻllaniladi, ogʻiz orqali hamda venaga yuboriladi. Miokard infarkti, yurak poroklarida qoʻllash man etiladi. Venaga yuborilganda bosh aylanishi, boʻshashish, yuz va boʻyin tomirlari qizarishi mumkin. Trental dartelin nomi bilan LEK firmasi tomonidan chiqariladi.
Qaleh Lar, Gʻarbiy Ozarbayjon
Qaleh Lar (, shuningdek , Qal’eh Lar sifatida romanizatsiya qilingan; Qalʻatan)  — Eron, Gʻarbiy Ozarbayjon viloyati, Naqade tumani markaziy tumanidagi Solduz qishloq okrugiga qarashli qishloq. 2006-yil aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, uning aholisi 455 nafar kishi hamda 87 oiladan iborat.
Gretsiyada COVID-19 pandemiyasi
COVID-19 koronavirus infeksiyasi ogʻir oʻtkir nafas olish sindromi koronavirusi 2 (SARS-CoV-2) tufayli kelib chiqqan yangi yuqumli kasallik boʻlib, Gretsiyada ilk bor 2020-yil 26-fevral kunida tarqaldi.
Epidemiyadan oldingi holat
2019-yil 31-dekabr kuni Xitoy Sogʻliqni Saqlash Tashkilotiga nomaʼlum sabablarga koʻra pnevmoniya holatlari toʻgʻrisida xabar berdi. 2020-yil 12-yanvarda Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST), Xubey provinsiyasining Uxan shahrida yashovchi odamlar guruhida yangi koronavirus nafas olish kasalligi sababi boʻlganligini tasdiqladi.
COVID-19 uchun oʻlim holatlari 2003-yildagi SARS koʻrsatkichidan ancha past edi, ammo infeksiyaning tarqalishi sezilarli darajada oshdi va oʻlimga olib keldi.
Meva poʻstloqxoʻrlari
Meva poʻstloqxoʻrlari - q Poʻstloqxoʻrlar.
Fahima Sulton
Fahima Sulton (فهیمه سلطان; Fehime Sultan; 1875-yil 2-avgust — 1929-yil 15-sentyabr) — Sulton Murod Vning qizi.
Yoshligi
Fahima Sulton 1875-yil 2-avgustda Dolmabahche saroyida tugʻilgan. Uning otasi Abdulmajid I va Shevkefza Sultonning oʻgʻli Murod V, onasi esa Meyliservet Xotun edi. U otasining uchinchi farzandi, ikkinchi qizi va onasining yagona farzandi edi.
Murod 1876-yil 30-mayda taxtga oʻtirgach, amakisi Sulton Abdulaziz taxtdan ketgach, uning oilasi Dolmabahche saroyiga joylashdi. Uch oy hukmronlik qilgandan soʻng, 1876-yil 30-avgustda ruhiy kasallik tufayli taxtdan chetlatildi va Chirogʻon saroyida uy qamogʻiga mahkum qilindi. Fahima va onasi uni qamoqxonaga kuzatib borishdi.
Qamoqdagi hayoti
Uning oilasi uy qamogʻida boʻlgan paytda, Fahima Sulton ikki yoshda edi. Saroyda taʼlim olgan Fahima xuddi otasi kabi sanʼat va musiqaga qiziqqan, pianino chalishni oʻrgangan va qoʻshiqlar bastalagan. Oʻzining gʻalati sanʼati va qimmatbaho kiyim uslublari tufayli uning laqabi Kelebek Sulton edi.
Filizten Hanimning soʻzlariga koʻra, Fahima juda oddiy xarakterga ega edi va u oʻzini juda muhim deb hisoblardi. U unchalik chiroyli emas edi, lekin u oʻzini shunday deb hisoblardi va boshqalar ham shunday deb oʻylashlarini xohlardi. Eng muhimi, u maqtovni yaxshi koʻrardi. U turkiy va fransuz tillarida o‘qish va yozishni bilishiga qaramay, kitob o‘qishga unchalik moyil emas edi. Buning oʻrniga u koʻp vaqtini oynaga qarash bilan oʻtkazdi.
Birinchi nikohi
Yillar oʻtib, Haticha balogʻatga yetib ulgʻaygach, u boʻlajak turmush oʻrtogʻini orzu qila boshlaydi. Nihoyat, uning shikoyatlari onasi va katta xalfalar tufayli otasining eʼtiboriga tushdi. Murod oʻz shikoyatlarini Abdulhamid II ga yubordi. Amakisi esa oʻzi va singlisi uchun kuyov topishni oʻz burchi deb bilardi, lekin bir shart bilan bunga ruxsat berdi, ular saroyni tark etgandan keyin qaytib kelmasliklari kerak edi. Shu bilan malikalardan nima qilmoqchi ekanliklari soʻraldi. Ikkalasi ham Chirogʻon saroyini tark etib, turmush qurishni afzal koʻrdilar. Abdulhamid ikki malikani Yulduz saroyiga olib keltirdi va tarbiyalattirdi. O‘rtako‘ydagi villalardan birini to‘liq taʼmirlashni, yana bir yangi villani qurishni buyurdi. U ularni toʻliq jihozladi, soʻng ularni suratga olishni buyurdi va fotosuratlarni Murodga yubordi.
1898-yil oktyabr oyida u va uning singlisi Fahima Sulton Shlezvig-Golshteynlik nemis imperatori Avgusta Viktoriya va uning eri Germaniya imperatori Vilgelm II bilan Istanbulga tashrif buyurganida bilan uchrashdilar. Oʻsha paytda ikkalasi ham Yulduz saroyida yashar edilar. Abdulhamid oʻz qizlarini imperator bilan tanishtirsa, lekin ularni oʻz davralariga qoʻshmasa, ular juda xafa boʻlishlarini tushunib, ularni ham marosimda ishtirok etishlarini istadi.
Abdulhamid 1901-yilda Fahimani opasi Hatiche Sulton va Sulton Abdulazizning qizi Emine Sulton bilan Hatichening turmush oʻrtogʻi bilan bir xil mavqe va xarakterga ega boʻlgan, „Ali Gʻolib Posho“ unvoniga sazovor boʻlgan boshqa bir kishiga turmushga berdi. Nikoh 1901-yil 12-sentyabrda Yulduz saroyida boʻlib oʻtgan edi. Er-xotinga Oʻrtakoʻydagi saroylardan biri qarorgoh qilib berildi.
Ikkinchi nikoh
Fahima oʻzidan besh yosh kichik boʻlgan Mahmud Behchet beyni sevib qolgan edi. Shunday qilib, u 1911-yilda eri bilan ajrashdi va oʻsha yili unga turmushga chiqdi.
1920-yil oxiridan boshlab, oʻsha paytdagi Anqara hukumati Istanbulda joylashgan ikkita razvedka tashkilotini — „Mudafaa-i Milliye Grubu“ (Mim Mim guruhi, Milliy Mudofaa Guruhi) tuzdi, ular Qorakoʻl yoki Tashkilot guruhining qoldiqlaridan birlashtirilgan edi. Usmonlilar poytaxtining ikkinchi ingliz ishgʻolida odamlarni noqonuniy qurol-yarogʻ, olib oʻtish va maʼlumot toʻplash uchun sobiq ittifoqchilarni kuzatib borish va kuzatib borish uchun mutlaqo yangi hamda alohida tashkilot boʻlgan Felah guruhi tashkil etilgan edi. Naima va uning amakivachchasi, Sulton Murod V ning qizi Fahima Sulton tashkilotning faol aʼzolari edi. Fahima, ayniqsa, yer ostidagi qimmatli maʼlumotlar manbai edi. U Sulton Murodning bolalarini qattiq nazorat ostida ushlab turgan amakisi Sulton Mehmed VI ni yoqtirmasdidi. U taʼsirlili konstitutsiyachi va vatanparvar inson edi. 1911-yilda u „Pour La Constitutsiya“ deb nomlangan pianino sonatasini yaratdi.
1924-yil mart oyida imperator oilasining surgunida Fahima va uning eri dastlab Avstriyaning Vena shahriga, keyinroq Fransiyaning Nitse shahriga joylashdilar. Nitseda Mahmud Behchet Bey, doʻkon ochish bahonasida Fahimadan qarz oldi. U „Rue de Congrés“ dagi oziq-ovqat do‘koni oldida turkcha muzqaymoq sotishni boshlagan. Biroq ishlar yaxshi kectmadi va Mahmud Fahimani tashlab ketdi.
Oʻlimi
thumb|Fahima Sultonning qabri (chapda) Fahima sil kasalligidan 1929-yil 15-sentyabrda ellik to‘rt yoshida vafot etdi va Suriyaning Damashq shahridagi Sulaymoniya takyasining qabristonida dafn qilindi.
Merosi
Unga tegishli liboslar Topkapi saroyida saqlanadi.
Sidi Abdelli
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Sidi Abdelli — Jazoirning shimoli-gʻarbiy qismida joylashganTlemsen viloyatidagi shaharcha va kommuna.
Manbalar
<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css">
933
Vafot etgan
🇷🇺
Abdulloh ibn Maxrama
Abdulloh ibn Maxrama (arabcha: عبد الله بن مخرمة — Abu Muhammad Abdulloh ibn Maxrama ibn Abduluzzo ibn Abu-l-Qays al-Qurashiy al-Omiriy, ? — 12/633, Shom/Yamoma) — sahoba.
Hayoti
Abdulloh ibn Maxram Quraysh qabilasining Bani Omir ibn Luay urug‘iga mansub bo‘lgan. Sahobalar tarixi haqidagi manbalarda onasining ismi turlicha keltirilgan. Jumladan, Ibn Abdulbarning "Istӣ’āb"ida Ummu Nuhayk bint Safvon, Ibn Hajarning „al-Isāba“ asarida Bahnona bint Safvon bin Umayya bin Muharrab deb zikr qilingan. Abdulloh ibn Maxrama Islomni birinchilardan bo‘lib qabul qilgan sahoba, Habashistonga hijrat qilgan muhojirlardan. Tarixchilar uning Habashistonga hijrati haqida ixtilof qilganlar. Al-Voqidiy uni Habashistonga ikki bor hijrat qilgan desa, Ibn Ishoq nubuvvatning oltinchi yili Ja’far ibn Abu Tolib bilan hijrat qilgan deydi. Muso ibn Uqba va Abu Maʼshar al-Balxiylar uni har ikki hijratda muhojirlar orasida zikr qilmaganlar. Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusufning „Islom tarixi“ kitobida Habashistonga birinchi hijrat qilgan o‘n olti nafar muhojirlar orasida ham Abdulloh ibn Maxramaning ismi zikr qilinmagan. Biroq uning Yasribga hijrat qilgani va u yerda Kulsum ibn al-Hidmning uyiga tushgani aniq. Bu vaqtda u o‘ttiz yoshda bo‘lgan. Payg‘ambar Yasribda u va Farva ibn Amr al-Ansoriy al-Bayoziy o‘rtasida birodarlik aloqasini o‘rnatadilar. Abdulloh ibn Maxrama Payg‘ambar bilan birga Badr jangidan boshlab barcha g‘azotlarda qatnashgan. Payg‘ambar vafotlaridan keyin bo‘lib o‘tgan ridda urushida ham ishtirok etgan. Obidligi bilan tanilgan Abdulloh ibn Maxrama Alloh yo‘lida shahid bo‘lishni orzu qilgan. Uning bu orzusi qirq bir yoshida Yamoma jangida ushaladi. Abdulloh ibn Umar uni jang maydonida jon berayotgan vaqtida ko‘rganida iftor vaqti bo‘lganini so‘­rab, ro‘zasini ochishi uchun qalqonida ozgina suv keltirishini so‘raydi. Ammo u suvni keltirgunicha Abdulloh ibn Maxrama ro‘zasini ochishga ulgurmay jon taslim qiladi.
1494-yilgi Sariq daryo suv toshqini
thumb| Li Xing loyihalari ortidan Sariq daryoning yangi yoʻli tasvirlangan Xitoy xaritasi. Ming sulolasi davrida Xitoyda 1494-yilgi Sariq daryo suv toshqini tabiiy ofat boʻlgan edi.
Toʻfon yordami Anping shahriga asos solgan va u yerda Xuanglinggan shahrida daryo xudosiga ibodatxonalar oʻrnatgan buyuk amaldor Li Xing tomonidan boshqarilgan. U Sariq daryoning kanalini Xuzjou va Xuayyandan oʻtib, keyingi bir necha oʻn yilliklar davomida daryo toshqinlarining ogʻirligini cheklab qoʻydi. 1850-yillardagi suv toshqinigacha daryoning umumiy oqimini oʻrnatdi.
Ibodiyev Abduvahob
Ibodiyev Abduvahob, Mulla Abduvahob Ibodiy (1877, Qoʻqon — 1943) — Oʻzbekistonda maorif tashkilotchilaridan, taraqqiyparvar mu-allim. 23 yoshidan maorif ishlari bilan shugʻullangan. Madrasada tahsil olgach, 1901-yil Qoʻqonda "Maktabi voqiya" ("Hayot maktabi") deb nomlangan yangi usuldagi maktab ochdi va oʻzi muallimlik qildi. Keyinchalik maktab "Urfon" ("Ilm") deb nomlandi va 1918/19 oʻquv yilidan 1namuna xalq maktabiga aylantirildi. Bu yerda oʻzi mudir va muallim boʻlib ishladi. 1919-yil yetim va muh-toj bolalar uchun Qoʻqonda 100 oʻrinli internat tashkil etildi va I. unga mudir qilib tayinlandi. 1923-yil I Qoʻqon sh. maorif boʻlimining topshi-rigʻi bilan 2 bosqichli oʻzbek maktabini tashkil etdi (1-bosqich 1—3 sinf, 2-bosqich 4—5 sinfdan iborat boʻlgan) va shu maktabda mudir hamda muallim boʻlib ishladi. Akad. Tesha Zohidov, shoir va publitsist Shokir Sulaymon va b. shu maktabni tugatganlar. 1927-yil internatlar qayta tashkil etilishi munosabati bilan I. bolalar uyida kariyb 10-yil mudir boʻlib ishladi. I. yangi usul maktablari uchun nashr qilingan "Tahsil-ul alifbo" ("Alifbo oʻqishi", Toshkent, 1912) alifbe kitobi, "Eʼtiqodi islomiya" ("Islom eʼtiqodi", Toshkent, 1914) qoʻllanmasi muallifi. "Mehnat qahramoni" (1936). Qatagʻonga uchrab 1937-yil 16sent. da qamoqqa olingan va oʻsha yerda vafot etgan.
Douchy (Aisne)
Douchy Fransiyaning Pikardiya mintaqasida joylashgan kommunadir. Aisne departamenti Saint-Quentin tumani tarkibiga kiradi.
Aholisi
150 nafar aholi istiqomat qiladi (1999). Aholi zichligi — har kvadrat kilometrga 29,4 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 5,1 km2. Dengiz sathidan 77 – 96 m balandlikda joylashgan.
Sarıova, Burdur
Sarıova — Turkiyaning Burdur viloyati Burdur tumanidagi qishloq.
Elburgo
Elburgo Ispaniyaning Basklar Oʻlkasi mintaqasida joylashgan munisipalitetdir. Álava provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 32,09 km2. Aholisi — 589 kishi (2010).
Cetona
Cetona Italiyaning Toskana mintaqasida joylashgan kommunadir. Siena provinsiyasi tarkibiga kiradi. Maydoni — 53 km2. 2855 nafar aholi istiqomat qiladi (2008).
Watford City (Shimoliy Dakota)
Aholisi
1744 nafar aholi istiqomat qiladi (2010). Aholi zichligi – har kvadrat kilometrga 481,0 nafar kishi.
Geografiyasi
Maydoni — 3,65 km2. Shundan 3,63 km2 quruqlik, 0,03 km2 esa suv maydonidir. Dengiz sathidan oʻrtacha 646 m balandlikda joylashgan.
934
Vafot etgan
🇷🇺
NGC 4177
NGC 4177 Corvus yulduz turkumidagi Sc tipli galaktikadir.
Ushbu obyektni William Herschel 1786-yilda kashf etgan.
Chiede Model
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> Chiede Model Village — Hindistonnidagi Nagaland shtatida joylashgan Kohima tumani tarkibidagi qishloq.
Tabanac
Tabanac Fransiyaning Akvitaniya mintaqasida joylashgan kommunadir. Gironde departamenti Bordeaux tumani tarkibiga kiradi.
Geografiyasi
Maydoni — 8,0 km2.
Saka madaniyati
Saka madaniyati-Qozog'iston va unga tutash hududlarda yashagan qabilalar qoldirgan ilk temir davri arxeologik yodgorliklari to'plami. Bu qabilalarning tarixi bizga Saka nomiga asoslangan qadimgi fors va yunon yozma manbalaridan kelib chiqqan. Arxeologik tadqiqotlar Qozog'istondagi Saka madaniyati (miloddan avvalgi 7-3 asrlar) haqida batafsil ma'lumot beradi. 1930-yillarning oxirida boshlangan tadqiqotlar, aslida, faqat 1946 yildan keyin keng tarqaldi. Saka madaniyati yodgorliklari Semirechye, quyi Sirdaryo, Markaziy, Shimoliy va Sharqiy Qozog'istonda topilgan, ko'plab nekropol, marosim joylari va boshqa yodgorliklar qazilgan va o'rganilgan. Jetisu dagi Esik (Altyn Adam) tepaliklari Beshatir tepaliklari va ko'plab dafnlar, Siriyning quyi oqimidagi Uygarak nekropoli, Markaziy va Shimoliy Qozog'istondagi Tasmolin madaniyati tepaliklari, Berel qabristonlari, Sharqiy Qozog'istondagi Shilikti va boshqalar sifatida tanilgan. Keng hududlarga tarqaladigan har bir mintaqaning madaniyatini o'rganish